“Улаанбаатар” медиа урлагийн наадам - “Харж буйдаа итгэхүй” 
<div class="article-body">
          <h2><div><div>Нүдээр үзэж буй зураг, бичлэг, загварт бид бүрэн итгэж болох уу? Тэдгээрийн цаана нуугдмал утга санаа бий юу? Хэлбэр дүрс, дуу авиа эсвэл хүрэлцэхүйн мэдрэмжинд шингэсэн мэдээллүүд бидний боддог шиг найдвартай юу? Бидний нэгэндээ ярьдаг түүх, хуваалцдаг зураг, итгэл үнэмшил, эртний ёс заншилд ямар үнэн оршдог вэ? Магадгүй бид энэ талаар өмнө нь хэзээ ч бодож үзээгүй байх.  </div><div><br></div><div>Энэ удаагийн нийтлэлийн гол сэдэв бол жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагддаг “Улаанбаатар” олон улсын медиа урлагийн наадам юм. Наадмын энэ жилийн сэдэв “Харж буйдаа итгэхүй”.  </div><div><br></div><div>Алгоритм, хиймэл оюун ухаан гэх мэт дижитал технологиуд хүний ертөнцийг үзэх үзэл, түүнтэй харилцах харилцааг хэрхэн өөрчилж буйг дэлгэн харуулах нь энэ жилийн наадмын зорилго. Наадмын хүрээнд тавигдаж буй үзэсгэлэнг та энэ сарын 07-ноос 19-нийг дуустал Монголын Уран Зургийн Галерей болон “Улаан гэр” галерейгаас үнэ төлбөргүй сонирхох боломжтой бөгөөд нээлтийн арга хэмжээний үеэр долоон орны 14 уран бүтээлч өөрсдийн бүтээлийг олны хүртээл болгосон юм. </div></div><div><br></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/aa33ff2429dda17971e8a9739fb25c5e.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>бид харж буй бүхэндээ итгэх үү?</h3><p></p><p>Зураг. Энгийн нэг зураг гэх зүйл зөвхөн бодит байдлыг дүрслэхээс хэтэрч, хүний үзэл бодол, төсөөлөл зэргийг илтгэх болсон. Ийнхүү бидний амьдралын салшгүй нэг хэсэг болсон зураг нь хиймэл оюун ухаан, кодчилол, дижитал филтер, хүний нүүр царайг хуулбарлах зэрэг технологитой хоршиж эхэлснээр бодит байдал, үүсмэл ертөнц хоёрын заагийг улам бүдгэрүүлсээр байна.</p><p>Энэ жилийн наадмын уран бүтээлчид мэдээний урсгал, бодит зураг, хиймэл дагуулын дүрс зэрэг нүдээр хараад итгэж болохуйц, төвийг сахисан бодит зургуудын мөн чанарыг сорихоор цугласан. Уран бүтээлчид улс үндэстэн, түүхэн олдворуудын талаарх нийтлэг ойлголтыг хэрхэн хэвшүүлдэг тухай, өнөөгийн нийгэм, улс төрийн нөхцөл байдалтай хэрхэн хоршиж буй тухай, олон нийтийн сөрөг, өрөөсгөл үзлийн тухай дуу, дүрс, гурван хэмжээст загвар, хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар илчлэхийг зорьжээ. Магад өмнө нь бид төсөөлөлдөө л хардаг байсан, бүр төсөөлж ч амжаагүй зүйлсийг тэд нүдний өмнө ил гаргаж буй хэрэг юм. Зарим онцлох бүтээлүүдийн талаар доор тайлбарласан учир тэдгээрээс илүү тодорхой ойлгогдох болов уу. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/d2dca880a1c7a83c60805c86a9b9438a.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>технологи бидний харааг тэлэх үү?</h3><p>Зарим уран бүтээлд технологи болон хүн хоорондын харилцааг харгалзан үзэж, тэдгээрийн хэм хэмжээ, хязгаар хаана дуусахыг нягтлан тунгаажээ. Мөн VR технологи, нэхмэл, баримал ашиглан бий болсон медиа өрөгүүд нь бусад бодьгалийн харааны хүртэхүйг мэдэрч, аливаа амьтдын нүдээр юмс хэрхэн үзэгддэгийг мэдрэхэд туслах юм. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">"харж буйдаа итгэхүй" нэрийн учир</h3><p>Наадмыг “Харж буйдаа итгэхүй” хэмээн нэрийдсэн нь зураг, дүрслэл бол үнэний гэрч байхуйг илэрхийлэхийн зэрэгцээ шинэ соргог ертөнцийг төсөөлөх, зураглах, загварчлах зэрэг бүтээлч ажиллагааны хүч чадлыг онцлох болно.<br></p>
<p></p><p>Энэ жилийн наадмын куратор Инга Зайдлер нь “Transmediale” медиа фестивалийн куратороор багагүй хугацаанд ажиллаж, Европын медиа урлагийн наадам (<a href="https://emaf.exponor.pt/?lang=en" target="_blank">EMAF</a>), <a href="https://www.kasselerdokfest.de/en/" target="_blank">Kasseler Dokfest</a> баримтат кино, видео бүтээлийн наадам, Гёте институтийн хөтөлбөрүүдэд ажиллаж байсан туршлагатай.</p><p>Наадмын хүрээнд технологид суурилсан, шинэлэг урлагийн бүтээлүүдийг үзэгчдэд хүргэхээс гадна уран бүтээлчдийн чадавхийг нэмэгдүүлэх, орчин үеийн урлагийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах зорилгоор уулзалт, сургалт зохион байгуулж, мэргэжлийн ур чадвараа дээшлүүлэх, соёлын солилцоо хийх боломжийг олгодгоороо онцлог билээ. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/87c8a91502ec54210be5bd1718b60fb5.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>наадмын онцлох бүтээлүүдээс танилцуулах нь</h3><p></p><p><b>Уран бүтээлч:</b> Э.Цагаанцоож <br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Бичээс</p><p>Тэрээр уран баримал, өрөг, контемпорари гоёл чимэглэл, видео чиглэлээр уран бүтээл туурвидаг. Гоёл чимэглэлийн дизайн, дүрслэх урлаг, керамик урлалын чиглэлээр мэргэшсэн тэрээр уламжлалт гар урлалын хэв маягийг орчин үеийн 3D хэвлэлийн технологитой хослуулан “Бичээс” барималаа бүтээжээ. Ингэхдээ өнгө, хэлбэр, гэрлийн тоглолт, тэдгээрийн хөдөлгөөнийг буулган бодитоор мэдрэх боломжийг олгож буй. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/6d2f5da619df25bcc1e1f7b217614aa9.jpg"></p><p></p><p><b><br>Уран бүтээлч:</b> Чю Чи Сэн (Тайвань), Марго Гийемо (Франц) <br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Жакарта хотын товчоон</p><p>Тэд уран баримал, уран зураг, видео бүтээл, дижитал зураг, өрөг урлаг зэрэг олон урлагийн төрлүүдийг ашиглан орон зай болон тэнд суурьшин буй хүмүүсийг нь илтгэн харуулахыг зорьдог.</p><p>Эртний газрын зургаас авахуулаад өнөөгийн хиймэл дагуулын зураг хүртэлх газарзүйн дүрслэлүүд нь дэлхийн улс орнуудын талаарх бидний танин мэдэхүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ? Энэхүү бүтээл нь асинхрон газрын зургуудыг давхарлан нийлүүлснээр дээрх асуултад хариулт өгч, газрын зурагт үл тэмдэглэгдэх бодит байдлыг дэлгэж буй юм. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/de0f7083a17434cfb80d22fab956dc30.jpg"></p><p></p><p><b><br>Уран бүтээлч:</b> Г.Мөнхболор, Х.Одбилэг (Нохой ба гахай төсөл) <br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Эзэнт гүрний дараах хам шинж</p><p>Медиа болон экспериментал бүтээлүүд дээр суурилан шинэ хэллэг бий болгох зорилгоор “Нохой ба гахай” төслийг энэ онд санаачлан эхлүүлжээ. Тэд төрсөн жилээ бэлгэдэн төслөө ийн нэрийдсэн байна.</p><p>Энэхүү холимог медиа өрөг бүтээлдээ Монголын өнөөгийн нөхцөл байдалд “Эзэнт гүрний дараах хямрал” хэмээх ойлголтыг тусгаж, аугаа эзэнт гүрэн задран унасны дараах нийгэм-улс төрийн нарийн төвөгтэй байдлыг гэмтлийн дараах стрессийн хам шинж (PTSD)-тэй адилтган дүрслэхийг зорьжээ. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/f35be19ff598355c3fe876e3deacaf45.jpg"></p><p></p><p><b><br>Уран бүтээлч:</b> Ньевес Дэ Ла Фуэнте Гутьеррес (Испани) <br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Шөнийн хөтчид</p><p>Тэрээр VR технологи болон мэдрэхүйн харилцан үйлчлэлийн системийг ашиглан, осмосын аргаар хүний харах болон харах бус өнцгийг хооронд нь холбох аргачлалыг бүтээлүүддээ ашигладаг. Ингэснээр хоёр өөр биетийн ой санамжийг холбох гүүр нь болж чаддаг хэмээжээ. Хүний буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэн амьтдын зүг чигийн баримжаа алдагдаж буйд санаа зовнин уг бүтээлээрээ бодит ба виртуал орон зай дахь хүн, амьтдын хүртэхүйн чадамжийг холбохыг оролджээ. Ингэхдээ аргал цохын харааны мэдрэхүйг виртуалаар үзэгчдэд хүргэснээр хүн төвт хүртэхүйгээс давсан танин мэдэхүйн боломжийг олгохыг зорьсон. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/f2beb86a2bd09abaed3ec19e11506cd3.jpg"></p><p></p><p><b><br>Уран бүтээлч:</b> Ж.Анунаран<br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Цам</p><p>Тэрээр үйлдлийн урлаг, видео, уран зураг, холимог медиа урлагийн чиглэлээр уран бүтээлээ туурвидаг контемпорари уран бүтээлч юм. Тэрээр өөрийн өвөрмөц, холимог техникийн арга ажиллагааг даавуу, үзэг, зүү, утас, акрилик, тос, хэвлэл, эсгий зэрэг баялаг материалуудыг хооронд нь сүлэлдүүлж бүтээл дээрээ ажилладаг.</p><p>Эртний монголчуудын лус савдагийн талаарх ойлголт, байгаль дэлхий өөрийн амин сүнстэй гэх үзэл санаа, буддизмын ухаанаас сэдэвлэн энэхүү бүтээлээ туурвижээ. Ингэхдээ үзэгдэх болон үл үзэгдэх, дотор болон гадна, оюуны гүнд болон гүехэн хэсэгт, эм болон эр зэрэг огторгуйн хоёрдом чанарын талаар өгүүлэх болно. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/5cabf6da97048582fedc85e2a2df70da.jpg"></p><p></p><p><b><br>Уран бүтээлч:</b> Улу Браун (Герман)<br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Номхон далайн судал</p><p>Тэрээр 1997 оноос хойш видео урлагийн төрлөөр дагнан дүрслэх урлаг болон кино урлаг хоорондын холбоосыг судалж, уран зургийг видео бүтээл болгон хувиргах төрөлд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан голлох уран бүтээлчдийн нэг билээ. Түүний энэхүү видео коллаж нь медиа болон зохиомол зургуудыг баримтат дүрсүүдтэй сүлэн нийлүүлснээрээ онцлогтой. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/da05be845e64ba3c50442911af976843.jpg"></p><p></p><p><b><br>Уран бүтээлч:</b> Г.Энх-Амар <br><b>Бүтээлийн нэр:</b> Цуурай</p><p>Программ хангамжийн инженер мэргэжилтэй тэрээр 2018 оноос хойш бүтээлч кодчиллын чиглэлээр олон төсөл санаачлөн хэрэгжүүлсэн юм. Бүтээлүүддээ аудио дүрслэл, интерактив аргачлалыг ашигладаг.</p><p>Бидний үйлдэл бүхэн үр дагавартай. Харин үр дагавар, учир шалтгаан хоёр бидний үйлдлийн цуурай болон үргэлжилнэ. Энэхүү медиа өрөг нь ертөнц дэх бидний уялдаа холбоотой байдлыг дүрслэн харуулах юм. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/9b13d68b20457b8b36497c9336f6be9b.jpg"></p>          </div>

Нүдээр үзэж буй зураг, бичлэг, загварт бид бүрэн итгэж болох уу? Тэдгээрийн цаана нуугдмал утга санаа бий юу? Хэлбэр дүрс, дуу авиа эсвэл хүрэлцэхүйн мэдрэмжинд шингэсэн мэдээллүүд бидний боддог шиг найдвартай юу? Бидний нэгэндээ ярьдаг түүх, хуваалцдаг зураг, итгэл үнэмшил, эртний ёс заншилд ямар үнэн оршдог вэ? Магадгүй бид энэ талаар өмнө нь хэзээ ч бодож үзээгүй байх.
Энэ удаагийн нийтлэлийн гол сэдэв бол жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагддаг “Улаанбаатар” олон улсын медиа урлагийн наадам юм. Наадмын энэ жилийн сэдэв “Харж буйдаа итгэхүй”.
Алгоритм, хиймэл оюун ухаан гэх мэт дижитал технологиуд хүний ертөнцийг үзэх үзэл, түүнтэй харилцах харилцааг хэрхэн өөрчилж буйг дэлгэн харуулах нь энэ жилийн наадмын зорилго. Наадмын хүрээнд тавигдаж буй үзэсгэлэнг та энэ сарын 07-ноос 19-нийг дуустал Монголын Уран Зургийн Галерей болон “Улаан гэр” галерейгаас үнэ төлбөргүй сонирхох боломжтой бөгөөд нээлтийн арга хэмжээний үеэр долоон орны 14 уран бүтээлч өөрсдийн бүтээлийг олны хүртээл болгосон юм.
бид харж буй бүхэндээ итгэх үү?
Зураг. Энгийн нэг зураг гэх зүйл зөвхөн бодит байдлыг дүрслэхээс хэтэрч, хүний үзэл бодол, төсөөлөл зэргийг илтгэх болсон. Ийнхүү бидний амьдралын салшгүй нэг хэсэг болсон зураг нь хиймэл оюун ухаан, кодчилол, дижитал филтер, хүний нүүр царайг хуулбарлах зэрэг технологитой хоршиж эхэлснээр бодит байдал, үүсмэл ертөнц хоёрын заагийг улам бүдгэрүүлсээр байна.
Энэ жилийн наадмын уран бүтээлчид мэдээний урсгал, бодит зураг, хиймэл дагуулын дүрс зэрэг нүдээр хараад итгэж болохуйц, төвийг сахисан бодит зургуудын мөн чанарыг сорихоор цугласан. Уран бүтээлчид улс үндэстэн, түүхэн олдворуудын талаарх нийтлэг ойлголтыг хэрхэн хэвшүүлдэг тухай, өнөөгийн нийгэм, улс төрийн нөхцөл байдалтай хэрхэн хоршиж буй тухай, олон нийтийн сөрөг, өрөөсгөл үзлийн тухай дуу, дүрс, гурван хэмжээст загвар, хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар илчлэхийг зорьжээ. Магад өмнө нь бид төсөөлөлдөө л хардаг байсан, бүр төсөөлж ч амжаагүй зүйлсийг тэд нүдний өмнө ил гаргаж буй хэрэг юм. Зарим онцлох бүтээлүүдийн талаар доор тайлбарласан учир тэдгээрээс илүү тодорхой ойлгогдох болов уу.

технологи бидний харааг тэлэх үү?
Зарим уран бүтээлд технологи болон хүн хоорондын харилцааг харгалзан үзэж, тэдгээрийн хэм хэмжээ, хязгаар хаана дуусахыг нягтлан тунгаажээ. Мөн VR технологи, нэхмэл, баримал ашиглан бий болсон медиа өрөгүүд нь бусад бодьгалийн харааны хүртэхүйг мэдэрч, аливаа амьтдын нүдээр юмс хэрхэн үзэгддэгийг мэдрэхэд туслах юм.

"харж буйдаа итгэхүй" нэрийн учир
Наадмыг “Харж буйдаа итгэхүй” хэмээн нэрийдсэн нь зураг, дүрслэл бол үнэний гэрч байхуйг илэрхийлэхийн зэрэгцээ шинэ соргог ертөнцийг төсөөлөх, зураглах, загварчлах зэрэг бүтээлч ажиллагааны хүч чадлыг онцлох болно.

Энэ жилийн наадмын куратор Инга Зайдлер нь “Transmediale” медиа фестивалийн куратороор багагүй хугацаанд ажиллаж, Европын медиа урлагийн наадам (
EMAF
),
Kasseler Dokfest
баримтат кино, видео бүтээлийн наадам, Гёте институтийн хөтөлбөрүүдэд ажиллаж байсан туршлагатай.
Наадмын хүрээнд технологид суурилсан, шинэлэг урлагийн бүтээлүүдийг үзэгчдэд хүргэхээс гадна уран бүтээлчдийн чадавхийг нэмэгдүүлэх, орчин үеийн урлагийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах зорилгоор уулзалт, сургалт зохион байгуулж, мэргэжлийн ур чадвараа дээшлүүлэх, соёлын солилцоо хийх боломжийг олгодгоороо онцлог билээ.

наадмын онцлох бүтээлүүдээс танилцуулах нь
Уран бүтээлч:
Э.Цагаанцоож
Бүтээлийн нэр:
Бичээс
Тэрээр уран баримал, өрөг, контемпорари гоёл чимэглэл, видео чиглэлээр уран бүтээл туурвидаг. Гоёл чимэглэлийн дизайн, дүрслэх урлаг, керамик урлалын чиглэлээр мэргэшсэн тэрээр уламжлалт гар урлалын хэв маягийг орчин үеийн 3D хэвлэлийн технологитой хослуулан “Бичээс” барималаа бүтээжээ. Ингэхдээ өнгө, хэлбэр, гэрлийн тоглолт, тэдгээрийн хөдөлгөөнийг буулган бодитоор мэдрэх боломжийг олгож буй.

Уран бүтээлч:
Чю Чи Сэн (Тайвань), Марго Гийемо (Франц)
Бүтээлийн нэр:
Жакарта хотын товчоон
Тэд уран баримал, уран зураг, видео бүтээл, дижитал зураг, өрөг урлаг зэрэг олон урлагийн төрлүүдийг ашиглан орон зай болон тэнд суурьшин буй хүмүүсийг нь илтгэн харуулахыг зорьдог.
Эртний газрын зургаас авахуулаад өнөөгийн хиймэл дагуулын зураг хүртэлх газарзүйн дүрслэлүүд нь дэлхийн улс орнуудын талаарх бидний танин мэдэхүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ? Энэхүү бүтээл нь асинхрон газрын зургуудыг давхарлан нийлүүлснээр дээрх асуултад хариулт өгч, газрын зурагт үл тэмдэглэгдэх бодит байдлыг дэлгэж буй юм.

Уран бүтээлч:
Г.Мөнхболор, Х.Одбилэг (Нохой ба гахай төсөл)
Бүтээлийн нэр:
Эзэнт гүрний дараах хам шинж
Медиа болон экспериментал бүтээлүүд дээр суурилан шинэ хэллэг бий болгох зорилгоор “Нохой ба гахай” төслийг энэ онд санаачлан эхлүүлжээ. Тэд төрсөн жилээ бэлгэдэн төслөө ийн нэрийдсэн байна.
Энэхүү холимог медиа өрөг бүтээлдээ Монголын өнөөгийн нөхцөл байдалд “Эзэнт гүрний дараах хямрал” хэмээх ойлголтыг тусгаж, аугаа эзэнт гүрэн задран унасны дараах нийгэм-улс төрийн нарийн төвөгтэй байдлыг гэмтлийн дараах стрессийн хам шинж (PTSD)-тэй адилтган дүрслэхийг зорьжээ.

Уран бүтээлч:
Ньевес Дэ Ла Фуэнте Гутьеррес (Испани)
Бүтээлийн нэр:
Шөнийн хөтчид
Тэрээр VR технологи болон мэдрэхүйн харилцан үйлчлэлийн системийг ашиглан, осмосын аргаар хүний харах болон харах бус өнцгийг хооронд нь холбох аргачлалыг бүтээлүүддээ ашигладаг. Ингэснээр хоёр өөр биетийн ой санамжийг холбох гүүр нь болж чаддаг хэмээжээ. Хүний буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэн амьтдын зүг чигийн баримжаа алдагдаж буйд санаа зовнин уг бүтээлээрээ бодит ба виртуал орон зай дахь хүн, амьтдын хүртэхүйн чадамжийг холбохыг оролджээ. Ингэхдээ аргал цохын харааны мэдрэхүйг виртуалаар үзэгчдэд хүргэснээр хүн төвт хүртэхүйгээс давсан танин мэдэхүйн боломжийг олгохыг зорьсон.

Уран бүтээлч:
Ж.Анунаран
Бүтээлийн нэр:
Цам
Тэрээр үйлдлийн урлаг, видео, уран зураг, холимог медиа урлагийн чиглэлээр уран бүтээлээ туурвидаг контемпорари уран бүтээлч юм. Тэрээр өөрийн өвөрмөц, холимог техникийн арга ажиллагааг даавуу, үзэг, зүү, утас, акрилик, тос, хэвлэл, эсгий зэрэг баялаг материалуудыг хооронд нь сүлэлдүүлж бүтээл дээрээ ажилладаг.
Эртний монголчуудын лус савдагийн талаарх ойлголт, байгаль дэлхий өөрийн амин сүнстэй гэх үзэл санаа, буддизмын ухаанаас сэдэвлэн энэхүү бүтээлээ туурвижээ. Ингэхдээ үзэгдэх болон үл үзэгдэх, дотор болон гадна, оюуны гүнд болон гүехэн хэсэгт, эм болон эр зэрэг огторгуйн хоёрдом чанарын талаар өгүүлэх болно.

Уран бүтээлч:
Улу Браун (Герман)
Бүтээлийн нэр:
Номхон далайн судал
Тэрээр 1997 оноос хойш видео урлагийн төрлөөр дагнан дүрслэх урлаг болон кино урлаг хоорондын холбоосыг судалж, уран зургийг видео бүтээл болгон хувиргах төрөлд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан голлох уран бүтээлчдийн нэг билээ. Түүний энэхүү видео коллаж нь медиа болон зохиомол зургуудыг баримтат дүрсүүдтэй сүлэн нийлүүлснээрээ онцлогтой.

Уран бүтээлч:
Г.Энх-Амар
Бүтээлийн нэр:
Цуурай
Программ хангамжийн инженер мэргэжилтэй тэрээр 2018 оноос хойш бүтээлч кодчиллын чиглэлээр олон төсөл санаачлөн хэрэгжүүлсэн юм. Бүтээлүүддээ аудио дүрслэл, интерактив аргачлалыг ашигладаг.
Бидний үйлдэл бүхэн үр дагавартай. Харин үр дагавар, учир шалтгаан хоёр бидний үйлдлийн цуурай болон үргэлжилнэ. Энэхүү медиа өрөг нь ертөнц дэх бидний уялдаа холбоотой байдлыг дүрслэн харуулах юм.


Нүдээр үзэж буй зураг, бичлэг, загварт бид бүрэн итгэж болох уу? Тэдгээрийн цаана нуугдмал утга санаа бий юу? Хэлбэр дүрс, дуу авиа эсвэл хүрэлцэхүйн мэдрэмжинд шингэсэн мэдээллүүд бидний боддог шиг найдвартай юу? Бидний нэгэндээ ярьдаг түүх, хуваалцдаг зураг, итгэл үнэмшил, эртний ёс заншилд ямар үнэн оршдог вэ? Магадгүй бид энэ талаар өмнө нь хэзээ ч бодож үзээгүй байх.    Энэ удаагийн нийтлэлийн гол сэдэв бол жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагддаг “Улаанбаатар” олон улсын медиа урлагийн наадам юм. Наадмын энэ жилийн сэдэв “Харж буйдаа итгэхүй”.    Алгоритм, хиймэл оюун ухаан гэх мэт дижитал технологиуд хүний ертөнцийг үзэх үзэл, түүнтэй харилцах харилцааг хэрхэн өөрчилж буйг дэлгэн харуулах нь энэ жилийн наадмын зорилго. Наадмын хүрээнд тавигдаж буй үзэсгэлэнг та энэ сарын 07-ноос 19-нийг дуустал Монголын Уран Зургийн Галерей болон “Улаан гэр” галерейгаас үнэ төлбөргүй сонирхох боломжтой бөгөөд нээлтийн арга хэмжээний үеэр долоон орны 14 уран бүтээлч өөрсдийн бүтээлийг олны хүртээл болгосон юм.
### бид харж буй бүхэндээ итгэх үү?
Зураг. Энгийн нэг зураг гэх зүйл зөвхөн бодит байдлыг дүрслэхээс хэтэрч, хүний үзэл бодол, төсөөлөл зэргийг илтгэх болсон. Ийнхүү бидний амьдралын салшгүй нэг хэсэг болсон зураг нь хиймэл оюун ухаан, кодчилол, дижитал филтер, хүний нүүр царайг хуулбарлах зэрэг технологитой хоршиж эхэлснээр бодит байдал, үүсмэл ертөнц хоёрын заагийг улам бүдгэрүүлсээр байна.
Энэ жилийн наадмын уран бүтээлчид мэдээний урсгал, бодит зураг, хиймэл дагуулын дүрс зэрэг нүдээр хараад итгэж болохуйц, төвийг сахисан бодит зургуудын мөн чанарыг сорихоор цугласан. Уран бүтээлчид улс үндэстэн, түүхэн олдворуудын талаарх нийтлэг ойлголтыг хэрхэн хэвшүүлдэг тухай, өнөөгийн нийгэм, улс төрийн нөхцөл байдалтай хэрхэн хоршиж буй тухай, олон нийтийн сөрөг, өрөөсгөл үзлийн тухай дуу, дүрс, гурван хэмжээст загвар, хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар илчлэхийг зорьжээ. Магад өмнө нь бид төсөөлөлдөө л хардаг байсан, бүр төсөөлж ч амжаагүй зүйлсийг тэд нүдний өмнө ил гаргаж буй хэрэг юм. Зарим онцлох бүтээлүүдийн талаар доор тайлбарласан учир тэдгээрээс илүү тодорхой ойлгогдох болов уу.
### технологи бидний харааг тэлэх үү?
Зарим уран бүтээлд технологи болон хүн хоорондын харилцааг харгалзан үзэж, тэдгээрийн хэм хэмжээ, хязгаар хаана дуусахыг нягтлан тунгаажээ. Мөн VR технологи, нэхмэл, баримал ашиглан бий болсон медиа өрөгүүд нь бусад бодьгалийн харааны хүртэхүйг мэдэрч, аливаа амьтдын нүдээр юмс хэрхэн үзэгддэгийг мэдрэхэд туслах юм.
### "харж буйдаа итгэхүй" нэрийн учир
Наадмыг “Харж буйдаа итгэхүй” хэмээн нэрийдсэн нь зураг, дүрслэл бол үнэний гэрч байхуйг илэрхийлэхийн зэрэгцээ шинэ соргог ертөнцийг төсөөлөх, зураглах, загварчлах зэрэг бүтээлч ажиллагааны хүч чадлыг онцлох болно.
Энэ жилийн наадмын куратор Инга Зайдлер нь “Transmediale” медиа фестивалийн куратороор багагүй хугацаанд ажиллаж, Европын медиа урлагийн наадам (EMAF), Kasseler Dokfest баримтат кино, видео бүтээлийн наадам, Гёте институтийн хөтөлбөрүүдэд ажиллаж байсан туршлагатай.
Наадмын хүрээнд технологид суурилсан, шинэлэг урлагийн бүтээлүүдийг үзэгчдэд хүргэхээс гадна уран бүтээлчдийн чадавхийг нэмэгдүүлэх, орчин үеийн урлагийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах зорилгоор уулзалт, сургалт зохион байгуулж, мэргэжлийн ур чадвараа дээшлүүлэх, соёлын солилцоо хийх боломжийг олгодгоороо онцлог билээ.
### наадмын онцлох бүтээлүүдээс танилцуулах нь
**Уран бүтээлч:** Э.Цагаанцоож
**Бүтээлийн нэр:** Бичээс
Тэрээр уран баримал, өрөг, контемпорари гоёл чимэглэл, видео чиглэлээр уран бүтээл туурвидаг. Гоёл чимэглэлийн дизайн, дүрслэх урлаг, керамик урлалын чиглэлээр мэргэшсэн тэрээр уламжлалт гар урлалын хэв маягийг орчин үеийн 3D хэвлэлийн технологитой хослуулан “Бичээс” барималаа бүтээжээ. Ингэхдээ өнгө, хэлбэр, гэрлийн тоглолт, тэдгээрийн хөдөлгөөнийг буулган бодитоор мэдрэх боломжийг олгож буй.
**Уран бүтээлч:** Чю Чи Сэн (Тайвань), Марго Гийемо (Франц)
**Бүтээлийн нэр:** Жакарта хотын товчоон
Тэд уран баримал, уран зураг, видео бүтээл, дижитал зураг, өрөг урлаг зэрэг олон урлагийн төрлүүдийг ашиглан орон зай болон тэнд суурьшин буй хүмүүсийг нь илтгэн харуулахыг зорьдог.
Эртний газрын зургаас авахуулаад өнөөгийн хиймэл дагуулын зураг хүртэлх газарзүйн дүрслэлүүд нь дэлхийн улс орнуудын талаарх бидний танин мэдэхүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ? Энэхүү бүтээл нь асинхрон газрын зургуудыг давхарлан нийлүүлснээр дээрх асуултад хариулт өгч, газрын зурагт үл тэмдэглэгдэх бодит байдлыг дэлгэж буй юм.
**Уран бүтээлч:** Г.Мөнхболор, Х.Одбилэг (Нохой ба гахай төсөл)
**Бүтээлийн нэр:** Эзэнт гүрний дараах хам шинж
Медиа болон экспериментал бүтээлүүд дээр суурилан шинэ хэллэг бий болгох зорилгоор “Нохой ба гахай” төслийг энэ онд санаачлан эхлүүлжээ. Тэд төрсөн жилээ бэлгэдэн төслөө ийн нэрийдсэн байна.
Энэхүү холимог медиа өрөг бүтээлдээ Монголын өнөөгийн нөхцөл байдалд “Эзэнт гүрний дараах хямрал” хэмээх ойлголтыг тусгаж, аугаа эзэнт гүрэн задран унасны дараах нийгэм-улс төрийн нарийн төвөгтэй байдлыг гэмтлийн дараах стрессийн хам шинж (PTSD)-тэй адилтган дүрслэхийг зорьжээ.
**Уран бүтээлч:** Ньевес Дэ Ла Фуэнте Гутьеррес (Испани)
**Бүтээлийн нэр:** Шөнийн хөтчид
Тэрээр VR технологи болон мэдрэхүйн харилцан үйлчлэлийн системийг ашиглан, осмосын аргаар хүний харах болон харах бус өнцгийг хооронд нь холбох аргачлалыг бүтээлүүддээ ашигладаг. Ингэснээр хоёр өөр биетийн ой санамжийг холбох гүүр нь болж чаддаг хэмээжээ. Хүний буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэн амьтдын зүг чигийн баримжаа алдагдаж буйд санаа зовнин уг бүтээлээрээ бодит ба виртуал орон зай дахь хүн, амьтдын хүртэхүйн чадамжийг холбохыг оролджээ. Ингэхдээ аргал цохын харааны мэдрэхүйг виртуалаар үзэгчдэд хүргэснээр хүн төвт хүртэхүйгээс давсан танин мэдэхүйн боломжийг олгохыг зорьсон.
**Уран бүтээлч:** Ж.Анунаран
**Бүтээлийн нэр:** Цам
Тэрээр үйлдлийн урлаг, видео, уран зураг, холимог медиа урлагийн чиглэлээр уран бүтээлээ туурвидаг контемпорари уран бүтээлч юм. Тэрээр өөрийн өвөрмөц, холимог техникийн арга ажиллагааг даавуу, үзэг, зүү, утас, акрилик, тос, хэвлэл, эсгий зэрэг баялаг материалуудыг хооронд нь сүлэлдүүлж бүтээл дээрээ ажилладаг.
Эртний монголчуудын лус савдагийн талаарх ойлголт, байгаль дэлхий өөрийн амин сүнстэй гэх үзэл санаа, буддизмын ухаанаас сэдэвлэн энэхүү бүтээлээ туурвижээ. Ингэхдээ үзэгдэх болон үл үзэгдэх, дотор болон гадна, оюуны гүнд болон гүехэн хэсэгт, эм болон эр зэрэг огторгуйн хоёрдом чанарын талаар өгүүлэх болно.
**Уран бүтээлч:** Улу Браун (Герман)
**Бүтээлийн нэр:** Номхон далайн судал
Тэрээр 1997 оноос хойш видео урлагийн төрлөөр дагнан дүрслэх урлаг болон кино урлаг хоорондын холбоосыг судалж, уран зургийг видео бүтээл болгон хувиргах төрөлд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан голлох уран бүтээлчдийн нэг билээ. Түүний энэхүү видео коллаж нь медиа болон зохиомол зургуудыг баримтат дүрсүүдтэй сүлэн нийлүүлснээрээ онцлогтой.
**Уран бүтээлч:** Г.Энх-Амар
**Бүтээлийн нэр:** Цуурай
Программ хангамжийн инженер мэргэжилтэй тэрээр 2018 оноос хойш бүтээлч кодчиллын чиглэлээр олон төсөл санаачлөн хэрэгжүүлсэн юм. Бүтээлүүддээ аудио дүрслэл, интерактив аргачлалыг ашигладаг.
Бидний үйлдэл бүхэн үр дагавартай. Харин үр дагавар, учир шалтгаан хоёр бидний үйлдлийн цуурай болон үргэлжилнэ. Энэхүү медиа өрөг нь ертөнц дэх бидний уялдаа холбоотой байдлыг дүрслэн харуулах юм.