Хүрэн эдийн засгаас хойч үеэ тэтгэх ногоон хөгжил рүү
<div class="article-body no-wide-image">
          <blockquote><p class="MsoCommentText">Хэрэв та эдийн засаг байгаль орчноос илүү чухал гэж боддог бол амьсгалаа түгжин мөнгө тоолох гээд нэг үзээрэй.</p>
<cite><p>Аризонагийн их сургуулийн профессор Гай Р.Макферсон  </p>
</cite></blockquote><p></p><p>Өдгөө банк, санхүүгийн байгууллага аливаа бизнесийг дэмжихдээ зөвхөн ашиг орлого, санхүүгийн бусад эрсдэлийг тооцоод зогсохгүй, мөн тухайн байгууллагын үйл ажиллагаа байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй эсэх, хэрэв халтай бол түүнийг бууруулах арга хэмжээ авдаг эсэх талаар судлан үнэлгээ өгдөг болжээ.<br><br>Хэрэв бизнесийн үйл ажиллагаа байгаль, хүрээлэн буй орчинд ноцтой хохирол учруулахуйц бол санхүүжилт олгохоос татгалзах хүртэл шийдвэр гаргадаг байна. Үүнийг дагаад хүрээлэн буй орчинд ээлтэй ногоон бизнес, төслийг дэмжих ач холбогдол нэмэгдсээр байна. </p><p>Уур амьсгалын өөрчлөлт, байгаль орчны асуудлыг шийдвэрлэхэд тогтвортой санхүүжилт хамгийн том гарц болж байна. Үүнийг дагаад хүрээлэн буй орчинд ээлтэй ногоон бизнес, төслийг дэмжих нь чухал ач холбогдолтой болжээ.<br><br><a href="https://www.khanbank.com/mn/personal" target="_blank">ХААН Банктай</a> хамтран бэлтгэдэг “2030” цахим товхимлын энэ удаагийн дугаарт ногоон санхүүжилтийн үйл явц, ахиц дэвшлийг онцолж, хэтийн төлөвийг тайлбарлахаар бэлтгэлээ.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/544cc52f82debbd5e724c26879a6c2b6.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">тоогоор тайлбарлах нь </h3><p><a href="http://toc.mn/post/131" target="_blank">12.8 тэрбум</a>: Дэлхийн улс орнууд уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг жил бүр 12.8 тэрбум ам.долларыг Уур амьсгалын ногоон санд төвлөрүүлж байна.<br><br><a href="https://sdg.1212.mn/Content/files/Green_development_decision.pdf" target="_blank">2%</a>: Монгол Улс НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилгын хүрээнд ДНБ-ий хоёроос доошгүй хувийг ногоон хөгжилд жил бүр зарцуулж, нэгж бүтээгдэхүүнд ногдох нүүрсхүчлийн хийн ялгарлыг бууруулах зорилт тавьсан.<br><br><a href="https://www.nogoonhutuch.mn/nh/file" target="_blank">7 дахин</a>: Монгол Улс нэг ам.доллартай тэнцэх бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд дэлхийн дунджаас долоо дахин их эрчим хүч зарцуулдаг.<br><br><a href="http://www.frc.mn/resource/frc/Document/2021/04/13/b4tto0ihypdl6qq0/%E2%84%9628.pdf" target="_blank">13.2%</a>: 2020 оны байдлаар манай улсын ногоон, тогтвортой зээлд олгосон зээлийн жигнэсэн дундаж хүү жилийн 13.2 хувьтай байна. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/f3f0d14279a0a070643d69885fb1187a.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ой санамжид уях баримтууд </h3><p>Монгол Улс тогтвортой санхүүжилтийн хувьд <a href="http://toc.mn/post/131" target="_blank">чамгүй ахиц</a> гаргаж буй орны тоонд багтсан хэвээр. 2015 оноос эхлэн манай улсын арилжааны бүх банк зээл олгохдоо байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй байдлын үнэлгээг хийдэг болсон билээ.<br><br>Өнгөрсөн оны хувьд арилжааны банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, хадгаламж, зээлийн хоршооны нийт олгосон зээл 18.6 их наяд төгрөгт хүрчээ. Тухайлбал, тогтвортой ус, хаягдал хэрэглээ, ногоон барилга, хөдөө аж ахуй, ой болон эко аялал жуулчлал, эрчим хүчний хэмнэлт зэрэг найман салбарын төслийг дэмжсэн байна.<br><br>Монголбанкнаас гаргадаг арилжааны банкуудын ногоон зээлийн тайланд дурдсанаар энэ оны II улирлын байдлаар <a href="https://www.mongolbank.mn/documents/statistic/GreenLoan/greenloan2021Q2.pdf" target="_blank">эрчим хүчний хэмнэлттэй</a> тоног төхөөрөмж авах, сайжруулахад түлхүү санхүүжилт өгсөн аж. Мөн био эрчим хүч, нүүрс орлуулах эрчим хүчний эх үүсвэрүүд, хог хаягдлаас эрчим хүч үйлдвэрлэх төсөлд санхүүжилт олгосон байна. Үүний араас сэргээгдэх эрчим хүчний дэд бүтэц байгуулахад шаардагдах санхүүжилтийг олгожээ.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/fd2cdbfa5e9484500e7c8eb915ddf822.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">"google"-дэхээс залхуурсан асуулт</h3><p><em>Манай улсад амжилттай хэрэгжиж буй ногоон зээлийн ямар туршлагууд байна вэ?</em><br><br>Монголын банк, санхүүгийн байгууллагуудад байгальд ээлтэй бизнесүүдийг дэмжин ногоон зээл олгож буй сайн туршлага олон бий. Тухайлбал, ХААН Банк 2020 оноос ногоон зээлийн төслийн харилцаа, чиг үүргийг хариуцсан тусгай баг гаргаж, 10 гаруй төрлийн хэрэглээний болон бизнесийн ногоон зээлийг харилцагчдад санал болгож буй. Энэ хүрээнд нийт <a href="https://updown.mn/157021.html" target="_blank">нэг тэрбум</a> төгрөгийн ногоон зээл олгож, агаар, хөрсний бохирдолтой тэмцэхэд хувь нэмрээ оруулж байна.<br><br>Мөн “Капитрон” банк “Нутгийн шийдэл” ТББ-тай хамтран “Хагас пассив хаус”-ын төсөл буюу амины орон сууцны төслийг өөрийн эх үүсвэрээр хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр санхүүжүүлж байна. Түүнчлэн Төрийн банк нь тусгай хамгаалалттай газар нутаг болох Хөвсгөлийн байгалийн цогцолборт газар болон Хан хэнтий, Онон Балжийн байгалийн цогцолборт газрын иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлэх зорилгоор жилийн <a href="http://toc.mn/post/131" target="_blank">5-7 хувийн</a> хүүтэй хөнгөлөлттэй зээл олгож буй.<br><br>Тэгвэл Төрийн банк Монголын анхны эко картыг нэвтрүүлж, өнгөрсөн онд нийт 33 мянган ширхэгийг борлуулан, 30.9 сая төгрөгийн орлогыг <a href="http://toc.mn/post/131" target="_blank">нэн ховор амьтдыг</a> хамгаалахад зарцуулаад байна.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/6948d1e20aa79f16cbdfdf5bb62dc692.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Сайн туршлагыг хуваалцах нь </h3><p>Байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй үйл ажиллагааг дэмжих зайлшгүй шаардлага тулгарснаар 1960-аад оноос томоохон хөрөнгө оруулагчид, санхүүгийн байгууллагууд аливаа компанийн үйл ажиллагааг байгаль орчинд ямар нөлөө үзүүлж болохыг үнэлж дүгнэсний эцэст санхүүжилт олгож эхэлсэн. Мөн энэ чиглэлд үйл ажиллагаа явуулдаг тусгай сангууд бий болсон юм.<br><br>"<a href="https://www.climateaction100.org/progress/progress-report/" target="_blank">Climate Action 100+</a>" тайланд дурдсанаар өнгөрсөн онд дэлхий даяар 89 тэрбум долларыг ногоон төсөл, хөтөлбөрийг шинээр төсөвлөн эхлүүлжээ. Гэхдээ улс орон бүрийн дэвшүүлсэн зорилтыг хэрэгжүүлэхэд маш их хөрөнгө оруулалт шаардлагатай. Зөвхөн АНУ гэхэд Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудаа биелүүлэхэд 5-7 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай хэмээн тооцоод буй юм.<br><br>Европын орнууд 2050 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлыг 0 болгох зорилт дэвшүүлсэн. Энэ хүрээнд ХБНГУ <a href="https://www.weforum.org/agenda/2021/05/germany-unveils-plan-to-become-a-leading-hub-for-sustainable-finance/" target="_blank">26 хэмжүүр</a> бүхий тогтвортой санхүүжилтийн стратеги гаргасан юм. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хэрэгжүүлж буй аливаа төсөл, хөтөлбөрийг Засгийн газраас бодлогоор дэмжих, татварын хөнгөлөлт болон бага хүүтэй зээл олгох зэрэг урт хугацаанд үргэлжлэх олон арга хэмжээг хэрэгжүүлж байгаа аж. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">зөвлөгөө </h3><p>Иргэн бүрийн хувьд хувийн санхүү, өрхийн санхүүгийн шийдвэр гаргах үйл явцаар дамжуулан ногоон эдийн засгийг бүтээхэд хувь нэмэр оруулах боломжтой. Тухайлбал, гэрийнхээ эрчим хүчийг байгальд ээлтэйгээр шийдэх, байгальд ээлтэй бизнесүүдийн хэрэглэгч байх зэргээр том зорилгод “дусал” нэмж чадна.<br><br>Энэ чиглэлд Монголбанкнаас эрчим хүчний хэмнэлттэй барилга санхүүжүүлэх тухай <a href="https://www.mongolbank.mn/documents/brochure/brochure47.pdf?fbclid=IwA" target="_blank">зөвлөмжөөс</a> хүргэж байна. Монгол Улсын хүлэмжийн хийн 49 хувийг ялгаруулж буй эрчим хүчний салбарын томоохон хэрэглэгч бол барилгын салбар билээ.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/357da2f9f897b1009b5b4ca8029be4c8.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Санал болгох нь </h3><p></p><p><strong>ВИДЕО:</strong> Сингапур улс ногоон төслүүдэд хэрхэн амжилттай хөрөнгө оруулж буй тухай сонирхолтой баримтат нэвтрүүлэг үзээрэй.<br><br><strong style="font-family:open sans,helvetica neue,helvetica,arial,sans-serif; font-size:15px"> <a href="https://www.youtube.com/watch?v=YwFabd9IpEQ" target="_blank">GREEN FINANCE: SINGAPORE</a></strong><br><br><strong>НОМ: </strong>Монгол Улс дахь ногоон ажлын байрны зураглалыг салбар бүрээр дэлгэрэнгүй тайлбарласан судалгааг уншаарай.<br><br><strong style="font-family:open sans,helvetica neue,helvetica,arial,sans-serif; font-size:15px"><a href="https://www.nogoonhutuch.mn/nh/file" target="_blank">НОГООН АЖЛЫН БАЙРНЫ ЗУРАГЛАЛ</a></strong><br><br><strong>КИНО: </strong>Хүлэмжийн хий ихээр ялгаруулж буй хөдөө аж ахуйн салбарт хэрхэн шинэ технологи, шийдэл нэвтрүүлж болох тухай баримтат киног үзээрэй.<br><br><a href="https://www.youtube.com/watch?v=K3-V1j-zMZw&amp;t=26s" target="_blank"><strong> KISS THE GROUND</strong></a><br><br><strong>ПОДКАСТ</strong>: Ногоон барилга байгуулах үйл явц, ногоон зээл, санхүүжилтийн талаар "Жорлонгоо өөрчилье" багаас хийсэн нэвтрүүлгийг сонсоорой. <br><br><strong style="font-family:open sans,helvetica neue,helvetica,arial,sans-serif; font-size:15px"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=og4EAddWwqI" target="_blank">НОГООН КОММЕНТ</a></strong></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/a2e3c4f990c986eaf42d44663db1fc21.jpg"></p><p></p><p><i>Бид тогтвортой хөгжлийн тухай сэдвийг хүн бүрийн ой тоонд шингээж, алхам бүрдээ хариуцлагатай байх дадал хэвшил, эх дэлхийгээ хайрлах ухамсрыг бүтээхийн тулд Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч ХААН Банктай хамтран “Тогтвортой хөгжил-2030” цахим товхимлыг бэлтгэн хүргэдэг билээ.</i></p><p><i>Хүн төрөлхтний гэрийн даалгавар гэгдэж буй "Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилго"-той холбоотой мэдээллүүд, үйл явдлууд, сайн жишээнүүдийг энгийн үгээр, сонирхолтойгоор тайлбарлан давхар блог нийтлэл болгон хүргэж байна.</i></p>
<blockquote><p>Цахим товхимолд бүртгүүлэх <a href="https://2030.mn/" target="_blank">2030.mn</a></p>
<cite><p>Unread </p>
</cite></blockquote>          </div>

Хэрэв та эдийн засаг байгаль орчноос илүү чухал гэж боддог бол амьсгалаа түгжин мөнгө тоолох гээд нэг үзээрэй.

Аризонагийн их сургуулийн профессор Гай Р.Макферсон

Өдгөө банк, санхүүгийн байгууллага аливаа бизнесийг дэмжихдээ зөвхөн ашиг орлого, санхүүгийн бусад эрсдэлийг тооцоод зогсохгүй, мөн тухайн байгууллагын үйл ажиллагаа байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй эсэх, хэрэв халтай бол түүнийг бууруулах арга хэмжээ авдаг эсэх талаар судлан үнэлгээ өгдөг болжээ.
Хэрэв бизнесийн үйл ажиллагаа байгаль, хүрээлэн буй орчинд ноцтой хохирол учруулахуйц бол санхүүжилт олгохоос татгалзах хүртэл шийдвэр гаргадаг байна. Үүнийг дагаад хүрээлэн буй орчинд ээлтэй ногоон бизнес, төслийг дэмжих ач холбогдол нэмэгдсээр байна.
Уур амьсгалын өөрчлөлт, байгаль орчны асуудлыг шийдвэрлэхэд тогтвортой санхүүжилт хамгийн том гарц болж байна. Үүнийг дагаад хүрээлэн буй орчинд ээлтэй ногоон бизнес, төслийг дэмжих нь чухал ач холбогдолтой болжээ.
ХААН Банктай
хамтран бэлтгэдэг “2030” цахим товхимлын энэ удаагийн дугаарт ногоон санхүүжилтийн үйл явц, ахиц дэвшлийг онцолж, хэтийн төлөвийг тайлбарлахаар бэлтгэлээ.

тоогоор тайлбарлах нь
12.8 тэрбум
: Дэлхийн улс орнууд уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг жил бүр 12.8 тэрбум ам.долларыг Уур амьсгалын ногоон санд төвлөрүүлж байна.
2%
: Монгол Улс НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилгын хүрээнд ДНБ-ий хоёроос доошгүй хувийг ногоон хөгжилд жил бүр зарцуулж, нэгж бүтээгдэхүүнд ногдох нүүрсхүчлийн хийн ялгарлыг бууруулах зорилт тавьсан.
7 дахин
: Монгол Улс нэг ам.доллартай тэнцэх бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд дэлхийн дунджаас долоо дахин их эрчим хүч зарцуулдаг.
13.2%
: 2020 оны байдлаар манай улсын ногоон, тогтвортой зээлд олгосон зээлийн жигнэсэн дундаж хүү жилийн 13.2 хувьтай байна.

ой санамжид уях баримтууд
Монгол Улс тогтвортой санхүүжилтийн хувьд
чамгүй ахиц
гаргаж буй орны тоонд багтсан хэвээр. 2015 оноос эхлэн манай улсын арилжааны бүх банк зээл олгохдоо байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй байдлын үнэлгээг хийдэг болсон билээ.
Өнгөрсөн оны хувьд арилжааны банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, хадгаламж, зээлийн хоршооны нийт олгосон зээл 18.6 их наяд төгрөгт хүрчээ. Тухайлбал, тогтвортой ус, хаягдал хэрэглээ, ногоон барилга, хөдөө аж ахуй, ой болон эко аялал жуулчлал, эрчим хүчний хэмнэлт зэрэг найман салбарын төслийг дэмжсэн байна.
Монголбанкнаас гаргадаг арилжааны банкуудын ногоон зээлийн тайланд дурдсанаар энэ оны II улирлын байдлаар
эрчим хүчний хэмнэлттэй
тоног төхөөрөмж авах, сайжруулахад түлхүү санхүүжилт өгсөн аж. Мөн био эрчим хүч, нүүрс орлуулах эрчим хүчний эх үүсвэрүүд, хог хаягдлаас эрчим хүч үйлдвэрлэх төсөлд санхүүжилт олгосон байна. Үүний араас сэргээгдэх эрчим хүчний дэд бүтэц байгуулахад шаардагдах санхүүжилтийг олгожээ.

"google"-дэхээс залхуурсан асуулт
Манай улсад амжилттай хэрэгжиж буй ногоон зээлийн ямар туршлагууд байна вэ?
Монголын банк, санхүүгийн байгууллагуудад байгальд ээлтэй бизнесүүдийг дэмжин ногоон зээл олгож буй сайн туршлага олон бий. Тухайлбал, ХААН Банк 2020 оноос ногоон зээлийн төслийн харилцаа, чиг үүргийг хариуцсан тусгай баг гаргаж, 10 гаруй төрлийн хэрэглээний болон бизнесийн ногоон зээлийг харилцагчдад санал болгож буй. Энэ хүрээнд нийт
нэг тэрбум
төгрөгийн ногоон зээл олгож, агаар, хөрсний бохирдолтой тэмцэхэд хувь нэмрээ оруулж байна.
Мөн “Капитрон” банк “Нутгийн шийдэл” ТББ-тай хамтран “Хагас пассив хаус”-ын төсөл буюу амины орон сууцны төслийг өөрийн эх үүсвэрээр хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр санхүүжүүлж байна. Түүнчлэн Төрийн банк нь тусгай хамгаалалттай газар нутаг болох Хөвсгөлийн байгалийн цогцолборт газар болон Хан хэнтий, Онон Балжийн байгалийн цогцолборт газрын иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлэх зорилгоор жилийн
5-7 хувийн
хүүтэй хөнгөлөлттэй зээл олгож буй.
Тэгвэл Төрийн банк Монголын анхны эко картыг нэвтрүүлж, өнгөрсөн онд нийт 33 мянган ширхэгийг борлуулан, 30.9 сая төгрөгийн орлогыг
нэн ховор амьтдыг
хамгаалахад зарцуулаад байна.

Сайн туршлагыг хуваалцах нь
Байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй үйл ажиллагааг дэмжих зайлшгүй шаардлага тулгарснаар 1960-аад оноос томоохон хөрөнгө оруулагчид, санхүүгийн байгууллагууд аливаа компанийн үйл ажиллагааг байгаль орчинд ямар нөлөө үзүүлж болохыг үнэлж дүгнэсний эцэст санхүүжилт олгож эхэлсэн. Мөн энэ чиглэлд үйл ажиллагаа явуулдаг тусгай сангууд бий болсон юм.
"
Climate Action 100+
" тайланд дурдсанаар өнгөрсөн онд дэлхий даяар 89 тэрбум долларыг ногоон төсөл, хөтөлбөрийг шинээр төсөвлөн эхлүүлжээ. Гэхдээ улс орон бүрийн дэвшүүлсэн зорилтыг хэрэгжүүлэхэд маш их хөрөнгө оруулалт шаардлагатай. Зөвхөн АНУ гэхэд Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудаа биелүүлэхэд 5-7 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай хэмээн тооцоод буй юм.
Европын орнууд 2050 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлыг 0 болгох зорилт дэвшүүлсэн. Энэ хүрээнд ХБНГУ
26 хэмжүүр
бүхий тогтвортой санхүүжилтийн стратеги гаргасан юм. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хэрэгжүүлж буй аливаа төсөл, хөтөлбөрийг Засгийн газраас бодлогоор дэмжих, татварын хөнгөлөлт болон бага хүүтэй зээл олгох зэрэг урт хугацаанд үргэлжлэх олон арга хэмжээг хэрэгжүүлж байгаа аж.

зөвлөгөө
Иргэн бүрийн хувьд хувийн санхүү, өрхийн санхүүгийн шийдвэр гаргах үйл явцаар дамжуулан ногоон эдийн засгийг бүтээхэд хувь нэмэр оруулах боломжтой. Тухайлбал, гэрийнхээ эрчим хүчийг байгальд ээлтэйгээр шийдэх, байгальд ээлтэй бизнесүүдийн хэрэглэгч байх зэргээр том зорилгод “дусал” нэмж чадна.
Энэ чиглэлд Монголбанкнаас эрчим хүчний хэмнэлттэй барилга санхүүжүүлэх тухай
зөвлөмжөөс
хүргэж байна. Монгол Улсын хүлэмжийн хийн 49 хувийг ялгаруулж буй эрчим хүчний салбарын томоохон хэрэглэгч бол барилгын салбар билээ.

Санал болгох нь
ВИДЕО:
Сингапур улс ногоон төслүүдэд хэрхэн амжилттай хөрөнгө оруулж буй тухай сонирхолтой баримтат нэвтрүүлэг үзээрэй.

GREEN FINANCE: SINGAPORE
НОМ:
Монгол Улс дахь ногоон ажлын байрны зураглалыг салбар бүрээр дэлгэрэнгүй тайлбарласан судалгааг уншаарай.
НОГООН АЖЛЫН БАЙРНЫ ЗУРАГЛАЛ
КИНО:
Хүлэмжийн хий ихээр ялгаруулж буй хөдөө аж ахуйн салбарт хэрхэн шинэ технологи, шийдэл нэвтрүүлж болох тухай баримтат киног үзээрэй.
KISS THE GROUND
ПОДКАСТ
: Ногоон барилга байгуулах үйл явц, ногоон зээл, санхүүжилтийн талаар "Жорлонгоо өөрчилье" багаас хийсэн нэвтрүүлгийг сонсоорой.
НОГООН КОММЕНТ

Бид тогтвортой хөгжлийн тухай сэдвийг хүн бүрийн ой тоонд шингээж, алхам бүрдээ хариуцлагатай байх дадал хэвшил, эх дэлхийгээ хайрлах ухамсрыг бүтээхийн тулд Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч ХААН Банктай хамтран “Тогтвортой хөгжил-2030” цахим товхимлыг бэлтгэн хүргэдэг билээ.
Хүн төрөлхтний гэрийн даалгавар гэгдэж буй "Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилго"-той холбоотой мэдээллүүд, үйл явдлууд, сайн жишээнүүдийг энгийн үгээр, сонирхолтойгоор тайлбарлан давхар блог нийтлэл болгон хүргэж байна.

Цахим товхимолд бүртгүүлэх
2030.mn

Unread


> Хэрэв та эдийн засаг байгаль орчноос илүү чухал гэж боддог бол амьсгалаа түгжин мөнгө тоолох гээд нэг үзээрэй.
>
> Аризонагийн их сургуулийн профессор Гай Р.Макферсон
Өдгөө банк, санхүүгийн байгууллага аливаа бизнесийг дэмжихдээ зөвхөн ашиг орлого, санхүүгийн бусад эрсдэлийг тооцоод зогсохгүй, мөн тухайн байгууллагын үйл ажиллагаа байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй эсэх, хэрэв халтай бол түүнийг бууруулах арга хэмжээ авдаг эсэх талаар судлан үнэлгээ өгдөг болжээ.
Хэрэв бизнесийн үйл ажиллагаа байгаль, хүрээлэн буй орчинд ноцтой хохирол учруулахуйц бол санхүүжилт олгохоос татгалзах хүртэл шийдвэр гаргадаг байна. Үүнийг дагаад хүрээлэн буй орчинд ээлтэй ногоон бизнес, төслийг дэмжих ач холбогдол нэмэгдсээр байна.
Уур амьсгалын өөрчлөлт, байгаль орчны асуудлыг шийдвэрлэхэд тогтвортой санхүүжилт хамгийн том гарц болж байна. Үүнийг дагаад хүрээлэн буй орчинд ээлтэй ногоон бизнес, төслийг дэмжих нь чухал ач холбогдолтой болжээ.
ХААН Банктай хамтран бэлтгэдэг “2030” цахим товхимлын энэ удаагийн дугаарт ногоон санхүүжилтийн үйл явц, ахиц дэвшлийг онцолж, хэтийн төлөвийг тайлбарлахаар бэлтгэлээ.
### тоогоор тайлбарлах нь
12.8 тэрбум: Дэлхийн улс орнууд уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг жил бүр 12.8 тэрбум ам.долларыг Уур амьсгалын ногоон санд төвлөрүүлж байна.
2%: Монгол Улс НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилгын хүрээнд ДНБ-ий хоёроос доошгүй хувийг ногоон хөгжилд жил бүр зарцуулж, нэгж бүтээгдэхүүнд ногдох нүүрсхүчлийн хийн ялгарлыг бууруулах зорилт тавьсан.
7 дахин: Монгол Улс нэг ам.доллартай тэнцэх бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд дэлхийн дунджаас долоо дахин их эрчим хүч зарцуулдаг.
13.2%: 2020 оны байдлаар манай улсын ногоон, тогтвортой зээлд олгосон зээлийн жигнэсэн дундаж хүү жилийн 13.2 хувьтай байна.
### ой санамжид уях баримтууд
Монгол Улс тогтвортой санхүүжилтийн хувьд чамгүй ахиц гаргаж буй орны тоонд багтсан хэвээр. 2015 оноос эхлэн манай улсын арилжааны бүх банк зээл олгохдоо байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй байдлын үнэлгээг хийдэг болсон билээ.
Өнгөрсөн оны хувьд арилжааны банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, хадгаламж, зээлийн хоршооны нийт олгосон зээл 18.6 их наяд төгрөгт хүрчээ. Тухайлбал, тогтвортой ус, хаягдал хэрэглээ, ногоон барилга, хөдөө аж ахуй, ой болон эко аялал жуулчлал, эрчим хүчний хэмнэлт зэрэг найман салбарын төслийг дэмжсэн байна.
Монголбанкнаас гаргадаг арилжааны банкуудын ногоон зээлийн тайланд дурдсанаар энэ оны II улирлын байдлаар эрчим хүчний хэмнэлттэй тоног төхөөрөмж авах, сайжруулахад түлхүү санхүүжилт өгсөн аж. Мөн био эрчим хүч, нүүрс орлуулах эрчим хүчний эх үүсвэрүүд, хог хаягдлаас эрчим хүч үйлдвэрлэх төсөлд санхүүжилт олгосон байна. Үүний араас сэргээгдэх эрчим хүчний дэд бүтэц байгуулахад шаардагдах санхүүжилтийг олгожээ.
### "google"-дэхээс залхуурсан асуулт
*Манай улсад амжилттай хэрэгжиж буй ногоон зээлийн ямар туршлагууд байна вэ?*
Монголын банк, санхүүгийн байгууллагуудад байгальд ээлтэй бизнесүүдийг дэмжин ногоон зээл олгож буй сайн туршлага олон бий. Тухайлбал, ХААН Банк 2020 оноос ногоон зээлийн төслийн харилцаа, чиг үүргийг хариуцсан тусгай баг гаргаж, 10 гаруй төрлийн хэрэглээний болон бизнесийн ногоон зээлийг харилцагчдад санал болгож буй. Энэ хүрээнд нийт нэг тэрбум төгрөгийн ногоон зээл олгож, агаар, хөрсний бохирдолтой тэмцэхэд хувь нэмрээ оруулж байна.
Мөн “Капитрон” банк “Нутгийн шийдэл” ТББ-тай хамтран “Хагас пассив хаус”-ын төсөл буюу амины орон сууцны төслийг өөрийн эх үүсвэрээр хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр санхүүжүүлж байна. Түүнчлэн Төрийн банк нь тусгай хамгаалалттай газар нутаг болох Хөвсгөлийн байгалийн цогцолборт газар болон Хан хэнтий, Онон Балжийн байгалийн цогцолборт газрын иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлэх зорилгоор жилийн 5-7 хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээл олгож буй.
Тэгвэл Төрийн банк Монголын анхны эко картыг нэвтрүүлж, өнгөрсөн онд нийт 33 мянган ширхэгийг борлуулан, 30.9 сая төгрөгийн орлогыг нэн ховор амьтдыг хамгаалахад зарцуулаад байна.
### Сайн туршлагыг хуваалцах нь
Байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй үйл ажиллагааг дэмжих зайлшгүй шаардлага тулгарснаар 1960-аад оноос томоохон хөрөнгө оруулагчид, санхүүгийн байгууллагууд аливаа компанийн үйл ажиллагааг байгаль орчинд ямар нөлөө үзүүлж болохыг үнэлж дүгнэсний эцэст санхүүжилт олгож эхэлсэн. Мөн энэ чиглэлд үйл ажиллагаа явуулдаг тусгай сангууд бий болсон юм.
"Climate Action 100+" тайланд дурдсанаар өнгөрсөн онд дэлхий даяар 89 тэрбум долларыг ногоон төсөл, хөтөлбөрийг шинээр төсөвлөн эхлүүлжээ. Гэхдээ улс орон бүрийн дэвшүүлсэн зорилтыг хэрэгжүүлэхэд маш их хөрөнгө оруулалт шаардлагатай. Зөвхөн АНУ гэхэд Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудаа биелүүлэхэд 5-7 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай хэмээн тооцоод буй юм.
Европын орнууд 2050 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлыг 0 болгох зорилт дэвшүүлсэн. Энэ хүрээнд ХБНГУ 26 хэмжүүр бүхий тогтвортой санхүүжилтийн стратеги гаргасан юм. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хэрэгжүүлж буй аливаа төсөл, хөтөлбөрийг Засгийн газраас бодлогоор дэмжих, татварын хөнгөлөлт болон бага хүүтэй зээл олгох зэрэг урт хугацаанд үргэлжлэх олон арга хэмжээг хэрэгжүүлж байгаа аж.
### зөвлөгөө
Иргэн бүрийн хувьд хувийн санхүү, өрхийн санхүүгийн шийдвэр гаргах үйл явцаар дамжуулан ногоон эдийн засгийг бүтээхэд хувь нэмэр оруулах боломжтой. Тухайлбал, гэрийнхээ эрчим хүчийг байгальд ээлтэйгээр шийдэх, байгальд ээлтэй бизнесүүдийн хэрэглэгч байх зэргээр том зорилгод “дусал” нэмж чадна.
Энэ чиглэлд Монголбанкнаас эрчим хүчний хэмнэлттэй барилга санхүүжүүлэх тухай зөвлөмжөөс хүргэж байна. Монгол Улсын хүлэмжийн хийн 49 хувийг ялгаруулж буй эрчим хүчний салбарын томоохон хэрэглэгч бол барилгын салбар билээ.
### Санал болгох нь
**ВИДЕО:** Сингапур улс ногоон төслүүдэд хэрхэн амжилттай хөрөнгө оруулж буй тухай сонирхолтой баримтат нэвтрүүлэг үзээрэй.
**GREEN FINANCE: SINGAPORE**
**НОМ:** Монгол Улс дахь ногоон ажлын байрны зураглалыг салбар бүрээр дэлгэрэнгүй тайлбарласан судалгааг уншаарай.
**НОГООН АЖЛЫН БАЙРНЫ ЗУРАГЛАЛ**
**КИНО:** Хүлэмжийн хий ихээр ялгаруулж буй хөдөө аж ахуйн салбарт хэрхэн шинэ технологи, шийдэл нэвтрүүлж болох тухай баримтат киног үзээрэй.
**KISS THE GROUND**
**ПОДКАСТ**: Ногоон барилга байгуулах үйл явц, ногоон зээл, санхүүжилтийн талаар "Жорлонгоо өөрчилье" багаас хийсэн нэвтрүүлгийг сонсоорой.
**НОГООН КОММЕНТ**
*Бид тогтвортой хөгжлийн тухай сэдвийг хүн бүрийн ой тоонд шингээж, алхам бүрдээ хариуцлагатай байх дадал хэвшил, эх дэлхийгээ хайрлах ухамсрыг бүтээхийн тулд Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч ХААН Банктай хамтран “Тогтвортой хөгжил-2030” цахим товхимлыг бэлтгэн хүргэдэг билээ.*
*Хүн төрөлхтний гэрийн даалгавар гэгдэж буй "Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилго"-той холбоотой мэдээллүүд, үйл явдлууд, сайн жишээнүүдийг энгийн үгээр, сонирхолтойгоор тайлбарлан давхар блог нийтлэл болгон хүргэж байна.*
> Цахим товхимолд бүртгүүлэх 2030.mn
>
> Unread