Сонгогчдын 8 төрөл: Та ямар төрлийн сонгогч вэ?
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>УИХ-ын сонгууль өндөрлөж, намар ирэхтэй зэрэгцэн Орон нутгийн хэмээх тодотголтой бидний амьдралд илүү ойр сонгууль болох гэж байна. Сошиал дүүрэн сурталчилгаа явж байгаа энэ цаг үед та өөрийгөө ямар төрлийн сонгогч гэдгээ тодорхойлж амжсан уу? Амжаагүй бол энэхүү найман төрөлтэй танилцаарай.</div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. НЯГТ НЯМБАЙ СОНГОГЧИД</h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/0e71380af00d372876dd18d55c01457d.png"></p><p></p><p>Хаалга тогшоод л ороод ирдэг, эсвэл хаалганы цаана үлдээгээд явдаг нэр дэвшигчдийн танилцуулгыг, мөрийн хөтөлбөрийг төвөгшөөлгүй авч, сайтар шинжин уншдаг хариуцлагатай сонгогчид олон бий. Энэ төрлийн сонгогчид нийслэл, дүүрэг, хороо, аймаг, сумын Засаг даргыг томилуулахаар нэр дэвшүүлэх, сонгосон засаг даргынхаа үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг батлах, гүйцэтгэлд нь үнэлэлт, дүгнэлт өгөх зэрэг нэн чухал үүрэгтэй төлөөлөгчдөө сонгохдоо хэзээ ч хуумгай хандахгүй.</p><p>Үүгээр ч зогсохгүй нэр дэвшигчдийн ирэх дөрвөн жилийн төлөвлөгөөтэй танилцаж, тухайн тойрог, дүүргийнхээ асуудлыг бодитоор харж байна уу, нийгэм, эдийн засагтай холбоотой асуудлыг шийдэж чадахаар байна уу, ер нь ирээдүйд юу хийхээр байна вэ гэдгийг нь үнэлж суудаг лут хүмүүс.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">2. нам хардаг сонгогчид:<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/66eebeffd0c05e9af24147f71bbde66d.png"></p><p></p><p>Энэ жилийн Орон нутгийн сонгуульд нийт 17,500 орчим нэр дэвшигч өрсөлдөж байгаагийн 98.8 хувь нь аль нэгэн нам, эвслээс дэвшиж буй. Ердөө 1.2 хувь буюу 220 орчим нь л бие даан нэр дэвшиж байна. Аль нэг нам, эвсэл олонх болсон тохиолдолд засаг даргаа томилж, бүх л шатны шийдвэрт олонхийн хүчтэй оролцоно гэсэн үг. Харин бие даагчдын хувьд өөрийн санаа бодлыг хэлж, сөрөг хүчний ажлаа хийж шийдвэрт нөлөөлөхийг оролдох болно. Ийм учраас дэмждэг намаа олонх болгохын төлөө хувь хүнд нь нэг их ач холбогдол өгдөггүй сонгогчид олон бий.</p><p>Нам хардаг сонгогчид нь ихэвчлэн олон жилийн турш нэг намыг тууштай дэмжсэн түүхтэй байдаг. Тэд тухайн намынхаа удирдагчдын үйл ажиллагаа, түүхийг анхааралтай ажиглаж, үүний үндсэн дээр саналаа өгдөг. Намын бодлого болгоныг дэмждэггүй ч зарим гол асуудлуудад намын байр суурь тэдний үзэл бодолтой нийцэж байвал тэр чигтээ намдаа итгэл хүлээлгэж, бусад талуудыг үл харгалзан дэмждэг талтай.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. хүнийг нь хардаг СОНГОГЧИД:<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/4b5a229966de10e07f16b13032ef2ae6.png"></p><p></p><p>Тэгвэл зарим хүмүүс тухайн нэр дэвшигчийн аль нам, эвслээс буюу бие даан нэр дэвшсэнийг нь үл харгалзан хувь хүн нь талаасаа ямар вэ гэдгийг нь хардаг. "Энэ хүн хуурахгүй, хулгай хийхгүй", "Энэ хүний хийсэн зүйлс нь таалагддаг, гарчихвал эерэг нөлөө үзүүлж чадна" гэх мэтээр бодож сонголтоо хийдэг хүмүүс энэ төрөлд багтана.</p><p>Тэдэнд нэр дэвшигчийн хувийн ёс зүй, улс төрийн карьерыг нь харгалзах нь илүү чухал байдаг. Хүнийг нь хардаг сонгогчид зөвхөн мөрийн хөтөлбөрөөс гадна тухайн нэр дэвшигчийн амьдралын хэв маяг, түүх, шийдвэр гаргах арга барилыг анхаарч, тэдний хариуцлагатай, ёс зүйтэй байдалд итгэж саналаа өгдөг. Энэ төрлийн сонгогчид гол төлөв хувь хүнийхээ итгэлцэл дээр суурилан сонголтоо хийдэг учраас ямар нам дэмждэг нь тэдэнд нэг их хамаагүй гэж хэлж болно.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. ерөнхийд нь дүгнэдэг сонгогчид<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/d8c62c5501c5f42494d182c84f1dc0be.png"></p><p></p><p>Энэ төрлийн сонгогчид мөрийн хөтөлбөр, танилцуулга ухуулга барагтай бол хардаггүй ч тал талаас ирж буй мэдээлэл, санал бодол, сонгуулийн байр байдлыг ерөнхийд нь ажаад, өөрийнхөөрөө дүгнэлтээ хийчихдэг. Шийдвэртээ ч тун итгэлтэй. Нэр дэвшигчдийн байр байдал, харизм тэдний шийдвэрт тодорхой хэмжээгээр нөлөөлнө. Бие даагчдын төлөөлөл, олонх болох магадлалтай нам, эмэгтэйчүүдийн харьцаа гээд л бодох харгалзах зүйлс тэдэнд цөөнгүй бий.</p><p>Тэд улс төр, нэр дэвшигчдийн тухай ерөнхий мэдээлэлд тулгуурлан шийдвэрээ гаргадаг бөгөөд улс төрийн нарийн ширийн асуудлыг нэг их нарийвчлан сонирхдоггүй. Эдгээр сонгогчид кампанит ажлын явцад өөрсдийн анхаарал татсан мэдээлэл, тэдэнд хүрч буй “мессеж”-үүдэд голлон итгэж саналаа өгдөг. Хэдий тэд мэдээлэл цуглуулахдаа нягт, анхааралтай ханддаггүй ч гэсэн, нэр дэвшигчийн ерөнхий хандлагыг ажиглаж, өөрсдийн дүгнэлтээ хурдан гаргаж чаддаг нь тэдний давуу тал юм.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. царай хардаг СОНГОГЧИД:<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/bfb22a1cb4c3b94a970d2fc94872d99e.png"></p><p></p><p>Тэд зураг хөрөг муутай, PR, сошиал медиа дээр мэдрэмжгүй нэр дэвшигчдийг тийм ч их үнэлдэггүй. Сошиал медиа дахь мэдээллийн бүрэн бүтэн байдал, бичиж тэмдэглэж буй зүйлсийнх нь байр байдлаас илүү амьд, таатай мэдрэмжийг нэр дэвшигчдээс хүсдэг. Тэдний хувьд бусад төрлийн сонгогчидтой харьцуулахад өндөр шалгуур байхгүй ч өөрийн зөн совин, нэр дэвшигчийн харизм зэрэгт итгэдэг талтай. Нэр дэвшигчдийн орж буй нэвтрүүлэг, хэлж буй үгс, сурталчилгааны агуулга, биеэ авч явж буй хэв маяг зэрэг нь тэдний шийдвэр гаргалтад нэлээд нөлөөтэй.<br></p><p>Нэг үгээр тухайн нэр дэвшигч хэрхэн өөрийгөө танилцуулж, хүмүүст ямар мэдрэмж төрүүлж байгаагаас тэдний шийдвэр хамаардаг бөгөөд бодлогын нарийн зүйлсийг төдийлөн чухалчилдаггүй. Энэ төрлийн сонгогчид улс төрийн бодлогоос илүүтэй нэр дэвшигчийн гадаад үзэмж, илтгэх чадварт нь итгэж саналаа өгдөг тул кампанит ажилдаа биечлэн оролцож буй нэр дэвшигчдийг илүүтэй дэмждэг. Тэдний хувьд олон нийтийн өмнө гаргаж буй дүр төрх нь улс төрийн байр суурьтай адил чухал.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. ОЙР ДОТНЫНХОНДОО НАЙДДАГ СОНГОГЧИД:<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/75932437e31cff457f399fd25f290cbe.png"></p><p></p><p>Анхны удаа сонгууль өгч буй залуу сонгогчдын хувьд ганц улс төрийн үзэл баримтлал гэлтгүй хувь хүнийхээ хувьд ч үзэл бодол нь гүйцэд бүрэлдэн тогтож амжаагүй байдаг тул энэ тал дээр тэдэнд ойр дотно хүмүүс, гэр бүлийнхнийх нь санаа бодол, байр суурь чухал байхаас аргагүй. Ер нь залуус ч гэлтгүй улс төрийн талаар сонирхдоггүй, энэ төрлийн сэдэвт тийм ч их анхаарал хандуулдаггүй хүмүүс аль ч нийгэмд цөөнгүй бий.</p><p>Хэдий сонгууль гэдэг улс орны ирээдүйтэй шууд холбоотой чухал асуудал ч гэлээ ардчилсан нийгэмд хүн бүрийг шахаж шавдуулна гэдэг боломжгүй. Ийм ч учраас бид энэ төрлийн сонгогчдод зориулан эх сурвалжтай, үнэн бодит мэдээллийг өгөх түгээхэд анхаарах хэрэгтэй билээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. "ТАНИЛЫН НҮҮР ХАЛУУН" ТӨРЛИЙН СОНГОГЧИД:<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/3909099a35af2702bf349f1ab1a39190.png"></p><p></p><p>Өмнө нь огт харж байгаагүй, мэдэхгүй хүмүүсээс илүү хаа нэгтээ харж, сонсож байсан танил хүмүүс л аюулгүй сонголт мэт санагддаг сонгогчид энэ төрөлд хамаарна. Шүүмжлэхэд ч хэцүү, зөвтгөхөд ч хэцүү төрөл. Ийм л учраас сүүлийн үед улс төрчид хандалт л авч байвал буюу муугаар ч хамаагүй танигдах тактиктай болоод байна.<br></p><p>Угаас монголчууд бидний онцлогт “танил тал” гэдэг нэн чухал байсаар ирсэн. Гаднаас ямар ч итгэлтэй эх сурвалжийн мэдээ ч таньдаг хүний үгнээс илүү итгэл төрүүлэх нь ховор. “Энэ хүн ямар хүн бэ” гэж танилаасаа асуугаад л тухайн хүнээ дүгнэчих нь өөрөө судалж танихаас хамаагүй цаг хугацаа, хөдөлмөрийн хувьд хэмнэлттэй шүү дээ. Тийм ч учраас энэ төрлийн хүмүүс үндэснийхээ нийтлэг зан төлөвийг л дагадаг гэж хэлж болно.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. бингоддог болон бултдаг сонгогчид<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/290d6ea01603328bda3730ad271e0171.png"></p><p></p><p>2020 оны Орон нутгийн сонгуульд 18-25 насны 10 залуу тутмын ердөө нэг нь сонгуулиа өгсөн гэх нэн гунигтай бөгөөд харамсалтай тоо бий. Орон нутгийн сонгууль бол залуус бидний ихэнх цагаа өнгөрөөдөг олон нийтийн талбай, барилга байгуулж, зам харгуй гээд байж болох хамгийн ахуйн шинж чанартай зүйлсийг шийддэг хүмүүсийг сонгох сонгууль юм.</p><p>Иймд хэрэв та сонгодоггүй сонгогч бол дараа нь харамсаж, хоосон шүүмжлэхгүйн төлөө 2024 оны 10-р сарын 11-нд сонгуулиа заавал өгөөрэй. Сонгуулийн талаар мэдэх ёстой бүхний энэхүү нийтлэлээс олж мэдээрэй.</p>
<blockquote><p>Алдалгүй сонго.</p>
<cite>
</cite></blockquote>          </div>

УИХ-ын сонгууль өндөрлөж, намар ирэхтэй зэрэгцэн Орон нутгийн хэмээх тодотголтой бидний амьдралд илүү ойр сонгууль болох гэж байна. Сошиал дүүрэн сурталчилгаа явж байгаа энэ цаг үед та өөрийгөө ямар төрлийн сонгогч гэдгээ тодорхойлж амжсан уу? Амжаагүй бол энэхүү найман төрөлтэй танилцаарай.
1. НЯГТ НЯМБАЙ СОНГОГЧИД
Хаалга тогшоод л ороод ирдэг, эсвэл хаалганы цаана үлдээгээд явдаг нэр дэвшигчдийн танилцуулгыг, мөрийн хөтөлбөрийг төвөгшөөлгүй авч, сайтар шинжин уншдаг хариуцлагатай сонгогчид олон бий. Энэ төрлийн сонгогчид нийслэл, дүүрэг, хороо, аймаг, сумын Засаг даргыг томилуулахаар нэр дэвшүүлэх, сонгосон засаг даргынхаа үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг батлах, гүйцэтгэлд нь үнэлэлт, дүгнэлт өгөх зэрэг нэн чухал үүрэгтэй төлөөлөгчдөө сонгохдоо хэзээ ч хуумгай хандахгүй.
Үүгээр ч зогсохгүй нэр дэвшигчдийн ирэх дөрвөн жилийн төлөвлөгөөтэй танилцаж, тухайн тойрог, дүүргийнхээ асуудлыг бодитоор харж байна уу, нийгэм, эдийн засагтай холбоотой асуудлыг шийдэж чадахаар байна уу, ер нь ирээдүйд юу хийхээр байна вэ гэдгийг нь үнэлж суудаг лут хүмүүс.

2. нам хардаг сонгогчид:
Энэ жилийн Орон нутгийн сонгуульд нийт 17,500 орчим нэр дэвшигч өрсөлдөж байгаагийн 98.8 хувь нь аль нэгэн нам, эвслээс дэвшиж буй. Ердөө 1.2 хувь буюу 220 орчим нь л бие даан нэр дэвшиж байна. Аль нэг нам, эвсэл олонх болсон тохиолдолд засаг даргаа томилж, бүх л шатны шийдвэрт олонхийн хүчтэй оролцоно гэсэн үг. Харин бие даагчдын хувьд өөрийн санаа бодлыг хэлж, сөрөг хүчний ажлаа хийж шийдвэрт нөлөөлөхийг оролдох болно. Ийм учраас дэмждэг намаа олонх болгохын төлөө хувь хүнд нь нэг их ач холбогдол өгдөггүй сонгогчид олон бий.
Нам хардаг сонгогчид нь ихэвчлэн олон жилийн турш нэг намыг тууштай дэмжсэн түүхтэй байдаг. Тэд тухайн намынхаа удирдагчдын үйл ажиллагаа, түүхийг анхааралтай ажиглаж, үүний үндсэн дээр саналаа өгдөг. Намын бодлого болгоныг дэмждэггүй ч зарим гол асуудлуудад намын байр суурь тэдний үзэл бодолтой нийцэж байвал тэр чигтээ намдаа итгэл хүлээлгэж, бусад талуудыг үл харгалзан дэмждэг талтай.

3. хүнийг нь хардаг СОНГОГЧИД:
Тэгвэл зарим хүмүүс тухайн нэр дэвшигчийн аль нам, эвслээс буюу бие даан нэр дэвшсэнийг нь үл харгалзан хувь хүн нь талаасаа ямар вэ гэдгийг нь хардаг. "Энэ хүн хуурахгүй, хулгай хийхгүй", "Энэ хүний хийсэн зүйлс нь таалагддаг, гарчихвал эерэг нөлөө үзүүлж чадна" гэх мэтээр бодож сонголтоо хийдэг хүмүүс энэ төрөлд багтана.
Тэдэнд нэр дэвшигчийн хувийн ёс зүй, улс төрийн карьерыг нь харгалзах нь илүү чухал байдаг. Хүнийг нь хардаг сонгогчид зөвхөн мөрийн хөтөлбөрөөс гадна тухайн нэр дэвшигчийн амьдралын хэв маяг, түүх, шийдвэр гаргах арга барилыг анхаарч, тэдний хариуцлагатай, ёс зүйтэй байдалд итгэж саналаа өгдөг. Энэ төрлийн сонгогчид гол төлөв хувь хүнийхээ итгэлцэл дээр суурилан сонголтоо хийдэг учраас ямар нам дэмждэг нь тэдэнд нэг их хамаагүй гэж хэлж болно.

4. ерөнхийд нь дүгнэдэг сонгогчид
Энэ төрлийн сонгогчид мөрийн хөтөлбөр, танилцуулга ухуулга барагтай бол хардаггүй ч тал талаас ирж буй мэдээлэл, санал бодол, сонгуулийн байр байдлыг ерөнхийд нь ажаад, өөрийнхөөрөө дүгнэлтээ хийчихдэг. Шийдвэртээ ч тун итгэлтэй. Нэр дэвшигчдийн байр байдал, харизм тэдний шийдвэрт тодорхой хэмжээгээр нөлөөлнө. Бие даагчдын төлөөлөл, олонх болох магадлалтай нам, эмэгтэйчүүдийн харьцаа гээд л бодох харгалзах зүйлс тэдэнд цөөнгүй бий.
Тэд улс төр, нэр дэвшигчдийн тухай ерөнхий мэдээлэлд тулгуурлан шийдвэрээ гаргадаг бөгөөд улс төрийн нарийн ширийн асуудлыг нэг их нарийвчлан сонирхдоггүй. Эдгээр сонгогчид кампанит ажлын явцад өөрсдийн анхаарал татсан мэдээлэл, тэдэнд хүрч буй “мессеж”-үүдэд голлон итгэж саналаа өгдөг. Хэдий тэд мэдээлэл цуглуулахдаа нягт, анхааралтай ханддаггүй ч гэсэн, нэр дэвшигчийн ерөнхий хандлагыг ажиглаж, өөрсдийн дүгнэлтээ хурдан гаргаж чаддаг нь тэдний давуу тал юм.

5. царай хардаг СОНГОГЧИД:
Тэд зураг хөрөг муутай, PR, сошиал медиа дээр мэдрэмжгүй нэр дэвшигчдийг тийм ч их үнэлдэггүй. Сошиал медиа дахь мэдээллийн бүрэн бүтэн байдал, бичиж тэмдэглэж буй зүйлсийнх нь байр байдлаас илүү амьд, таатай мэдрэмжийг нэр дэвшигчдээс хүсдэг. Тэдний хувьд бусад төрлийн сонгогчидтой харьцуулахад өндөр шалгуур байхгүй ч өөрийн зөн совин, нэр дэвшигчийн харизм зэрэгт итгэдэг талтай. Нэр дэвшигчдийн орж буй нэвтрүүлэг, хэлж буй үгс, сурталчилгааны агуулга, биеэ авч явж буй хэв маяг зэрэг нь тэдний шийдвэр гаргалтад нэлээд нөлөөтэй.
Нэг үгээр тухайн нэр дэвшигч хэрхэн өөрийгөө танилцуулж, хүмүүст ямар мэдрэмж төрүүлж байгаагаас тэдний шийдвэр хамаардаг бөгөөд бодлогын нарийн зүйлсийг төдийлөн чухалчилдаггүй. Энэ төрлийн сонгогчид улс төрийн бодлогоос илүүтэй нэр дэвшигчийн гадаад үзэмж, илтгэх чадварт нь итгэж саналаа өгдөг тул кампанит ажилдаа биечлэн оролцож буй нэр дэвшигчдийг илүүтэй дэмждэг. Тэдний хувьд олон нийтийн өмнө гаргаж буй дүр төрх нь улс төрийн байр суурьтай адил чухал.

6. ОЙР ДОТНЫНХОНДОО НАЙДДАГ СОНГОГЧИД:
Анхны удаа сонгууль өгч буй залуу сонгогчдын хувьд ганц улс төрийн үзэл баримтлал гэлтгүй хувь хүнийхээ хувьд ч үзэл бодол нь гүйцэд бүрэлдэн тогтож амжаагүй байдаг тул энэ тал дээр тэдэнд ойр дотно хүмүүс, гэр бүлийнхнийх нь санаа бодол, байр суурь чухал байхаас аргагүй. Ер нь залуус ч гэлтгүй улс төрийн талаар сонирхдоггүй, энэ төрлийн сэдэвт тийм ч их анхаарал хандуулдаггүй хүмүүс аль ч нийгэмд цөөнгүй бий.
Хэдий сонгууль гэдэг улс орны ирээдүйтэй шууд холбоотой чухал асуудал ч гэлээ ардчилсан нийгэмд хүн бүрийг шахаж шавдуулна гэдэг боломжгүй. Ийм ч учраас бид энэ төрлийн сонгогчдод зориулан эх сурвалжтай, үнэн бодит мэдээллийг өгөх түгээхэд анхаарах хэрэгтэй билээ.

7. "ТАНИЛЫН НҮҮР ХАЛУУН" ТӨРЛИЙН СОНГОГЧИД:
Өмнө нь огт харж байгаагүй, мэдэхгүй хүмүүсээс илүү хаа нэгтээ харж, сонсож байсан танил хүмүүс л аюулгүй сонголт мэт санагддаг сонгогчид энэ төрөлд хамаарна. Шүүмжлэхэд ч хэцүү, зөвтгөхөд ч хэцүү төрөл. Ийм л учраас сүүлийн үед улс төрчид хандалт л авч байвал буюу муугаар ч хамаагүй танигдах тактиктай болоод байна.
Угаас монголчууд бидний онцлогт “танил тал” гэдэг нэн чухал байсаар ирсэн. Гаднаас ямар ч итгэлтэй эх сурвалжийн мэдээ ч таньдаг хүний үгнээс илүү итгэл төрүүлэх нь ховор. “Энэ хүн ямар хүн бэ” гэж танилаасаа асуугаад л тухайн хүнээ дүгнэчих нь өөрөө судалж танихаас хамаагүй цаг хугацаа, хөдөлмөрийн хувьд хэмнэлттэй шүү дээ. Тийм ч учраас энэ төрлийн хүмүүс үндэснийхээ нийтлэг зан төлөвийг л дагадаг гэж хэлж болно.

8. бингоддог болон бултдаг сонгогчид
2020 оны Орон нутгийн сонгуульд 18-25 насны 10 залуу тутмын ердөө нэг нь сонгуулиа өгсөн гэх нэн гунигтай бөгөөд харамсалтай тоо бий. Орон нутгийн сонгууль бол залуус бидний ихэнх цагаа өнгөрөөдөг олон нийтийн талбай, барилга байгуулж, зам харгуй гээд байж болох хамгийн ахуйн шинж чанартай зүйлсийг шийддэг хүмүүсийг сонгох сонгууль юм.
Иймд хэрэв та сонгодоггүй сонгогч бол дараа нь харамсаж, хоосон шүүмжлэхгүйн төлөө 2024 оны 10-р сарын 11-нд сонгуулиа заавал өгөөрэй. Сонгуулийн талаар мэдэх ёстой бүхний энэхүү нийтлэлээс олж мэдээрэй.

Алдалгүй сонго.



УИХ-ын сонгууль өндөрлөж, намар ирэхтэй зэрэгцэн Орон нутгийн хэмээх тодотголтой бидний амьдралд илүү ойр сонгууль болох гэж байна. Сошиал дүүрэн сурталчилгаа явж байгаа энэ цаг үед та өөрийгөө ямар төрлийн сонгогч гэдгээ тодорхойлж амжсан уу? Амжаагүй бол энэхүү найман төрөлтэй танилцаарай.
### 1. НЯГТ НЯМБАЙ СОНГОГЧИД
Хаалга тогшоод л ороод ирдэг, эсвэл хаалганы цаана үлдээгээд явдаг нэр дэвшигчдийн танилцуулгыг, мөрийн хөтөлбөрийг төвөгшөөлгүй авч, сайтар шинжин уншдаг хариуцлагатай сонгогчид олон бий. Энэ төрлийн сонгогчид нийслэл, дүүрэг, хороо, аймаг, сумын Засаг даргыг томилуулахаар нэр дэвшүүлэх, сонгосон засаг даргынхаа үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг батлах, гүйцэтгэлд нь үнэлэлт, дүгнэлт өгөх зэрэг нэн чухал үүрэгтэй төлөөлөгчдөө сонгохдоо хэзээ ч хуумгай хандахгүй.
Үүгээр ч зогсохгүй нэр дэвшигчдийн ирэх дөрвөн жилийн төлөвлөгөөтэй танилцаж, тухайн тойрог, дүүргийнхээ асуудлыг бодитоор харж байна уу, нийгэм, эдийн засагтай холбоотой асуудлыг шийдэж чадахаар байна уу, ер нь ирээдүйд юу хийхээр байна вэ гэдгийг нь үнэлж суудаг лут хүмүүс.
### 2. нам хардаг сонгогчид:
Энэ жилийн Орон нутгийн сонгуульд нийт 17,500 орчим нэр дэвшигч өрсөлдөж байгаагийн 98.8 хувь нь аль нэгэн нам, эвслээс дэвшиж буй. Ердөө 1.2 хувь буюу 220 орчим нь л бие даан нэр дэвшиж байна. Аль нэг нам, эвсэл олонх болсон тохиолдолд засаг даргаа томилж, бүх л шатны шийдвэрт олонхийн хүчтэй оролцоно гэсэн үг. Харин бие даагчдын хувьд өөрийн санаа бодлыг хэлж, сөрөг хүчний ажлаа хийж шийдвэрт нөлөөлөхийг оролдох болно. Ийм учраас дэмждэг намаа олонх болгохын төлөө хувь хүнд нь нэг их ач холбогдол өгдөггүй сонгогчид олон бий.
Нам хардаг сонгогчид нь ихэвчлэн олон жилийн турш нэг намыг тууштай дэмжсэн түүхтэй байдаг. Тэд тухайн намынхаа удирдагчдын үйл ажиллагаа, түүхийг анхааралтай ажиглаж, үүний үндсэн дээр саналаа өгдөг. Намын бодлого болгоныг дэмждэггүй ч зарим гол асуудлуудад намын байр суурь тэдний үзэл бодолтой нийцэж байвал тэр чигтээ намдаа итгэл хүлээлгэж, бусад талуудыг үл харгалзан дэмждэг талтай.
### 3. хүнийг нь хардаг СОНГОГЧИД:
Тэгвэл зарим хүмүүс тухайн нэр дэвшигчийн аль нам, эвслээс буюу бие даан нэр дэвшсэнийг нь үл харгалзан хувь хүн нь талаасаа ямар вэ гэдгийг нь хардаг. "Энэ хүн хуурахгүй, хулгай хийхгүй", "Энэ хүний хийсэн зүйлс нь таалагддаг, гарчихвал эерэг нөлөө үзүүлж чадна" гэх мэтээр бодож сонголтоо хийдэг хүмүүс энэ төрөлд багтана.
Тэдэнд нэр дэвшигчийн хувийн ёс зүй, улс төрийн карьерыг нь харгалзах нь илүү чухал байдаг. Хүнийг нь хардаг сонгогчид зөвхөн мөрийн хөтөлбөрөөс гадна тухайн нэр дэвшигчийн амьдралын хэв маяг, түүх, шийдвэр гаргах арга барилыг анхаарч, тэдний хариуцлагатай, ёс зүйтэй байдалд итгэж саналаа өгдөг. Энэ төрлийн сонгогчид гол төлөв хувь хүнийхээ итгэлцэл дээр суурилан сонголтоо хийдэг учраас ямар нам дэмждэг нь тэдэнд нэг их хамаагүй гэж хэлж болно.
### 4. ерөнхийд нь дүгнэдэг сонгогчид
Энэ төрлийн сонгогчид мөрийн хөтөлбөр, танилцуулга ухуулга барагтай бол хардаггүй ч тал талаас ирж буй мэдээлэл, санал бодол, сонгуулийн байр байдлыг ерөнхийд нь ажаад, өөрийнхөөрөө дүгнэлтээ хийчихдэг. Шийдвэртээ ч тун итгэлтэй. Нэр дэвшигчдийн байр байдал, харизм тэдний шийдвэрт тодорхой хэмжээгээр нөлөөлнө. Бие даагчдын төлөөлөл, олонх болох магадлалтай нам, эмэгтэйчүүдийн харьцаа гээд л бодох харгалзах зүйлс тэдэнд цөөнгүй бий.
Тэд улс төр, нэр дэвшигчдийн тухай ерөнхий мэдээлэлд тулгуурлан шийдвэрээ гаргадаг бөгөөд улс төрийн нарийн ширийн асуудлыг нэг их нарийвчлан сонирхдоггүй. Эдгээр сонгогчид кампанит ажлын явцад өөрсдийн анхаарал татсан мэдээлэл, тэдэнд хүрч буй “мессеж”-үүдэд голлон итгэж саналаа өгдөг. Хэдий тэд мэдээлэл цуглуулахдаа нягт, анхааралтай ханддаггүй ч гэсэн, нэр дэвшигчийн ерөнхий хандлагыг ажиглаж, өөрсдийн дүгнэлтээ хурдан гаргаж чаддаг нь тэдний давуу тал юм.
### 5. царай хардаг СОНГОГЧИД:
Тэд зураг хөрөг муутай, PR, сошиал медиа дээр мэдрэмжгүй нэр дэвшигчдийг тийм ч их үнэлдэггүй. Сошиал медиа дахь мэдээллийн бүрэн бүтэн байдал, бичиж тэмдэглэж буй зүйлсийнх нь байр байдлаас илүү амьд, таатай мэдрэмжийг нэр дэвшигчдээс хүсдэг. Тэдний хувьд бусад төрлийн сонгогчидтой харьцуулахад өндөр шалгуур байхгүй ч өөрийн зөн совин, нэр дэвшигчийн харизм зэрэгт итгэдэг талтай. Нэр дэвшигчдийн орж буй нэвтрүүлэг, хэлж буй үгс, сурталчилгааны агуулга, биеэ авч явж буй хэв маяг зэрэг нь тэдний шийдвэр гаргалтад нэлээд нөлөөтэй.
Нэг үгээр тухайн нэр дэвшигч хэрхэн өөрийгөө танилцуулж, хүмүүст ямар мэдрэмж төрүүлж байгаагаас тэдний шийдвэр хамаардаг бөгөөд бодлогын нарийн зүйлсийг төдийлөн чухалчилдаггүй. Энэ төрлийн сонгогчид улс төрийн бодлогоос илүүтэй нэр дэвшигчийн гадаад үзэмж, илтгэх чадварт нь итгэж саналаа өгдөг тул кампанит ажилдаа биечлэн оролцож буй нэр дэвшигчдийг илүүтэй дэмждэг. Тэдний хувьд олон нийтийн өмнө гаргаж буй дүр төрх нь улс төрийн байр суурьтай адил чухал.
### 6. ОЙР ДОТНЫНХОНДОО НАЙДДАГ СОНГОГЧИД:
Анхны удаа сонгууль өгч буй залуу сонгогчдын хувьд ганц улс төрийн үзэл баримтлал гэлтгүй хувь хүнийхээ хувьд ч үзэл бодол нь гүйцэд бүрэлдэн тогтож амжаагүй байдаг тул энэ тал дээр тэдэнд ойр дотно хүмүүс, гэр бүлийнхнийх нь санаа бодол, байр суурь чухал байхаас аргагүй. Ер нь залуус ч гэлтгүй улс төрийн талаар сонирхдоггүй, энэ төрлийн сэдэвт тийм ч их анхаарал хандуулдаггүй хүмүүс аль ч нийгэмд цөөнгүй бий.
Хэдий сонгууль гэдэг улс орны ирээдүйтэй шууд холбоотой чухал асуудал ч гэлээ ардчилсан нийгэмд хүн бүрийг шахаж шавдуулна гэдэг боломжгүй. Ийм ч учраас бид энэ төрлийн сонгогчдод зориулан эх сурвалжтай, үнэн бодит мэдээллийг өгөх түгээхэд анхаарах хэрэгтэй билээ.
### 7. "ТАНИЛЫН НҮҮР ХАЛУУН" ТӨРЛИЙН СОНГОГЧИД:
Өмнө нь огт харж байгаагүй, мэдэхгүй хүмүүсээс илүү хаа нэгтээ харж, сонсож байсан танил хүмүүс л аюулгүй сонголт мэт санагддаг сонгогчид энэ төрөлд хамаарна. Шүүмжлэхэд ч хэцүү, зөвтгөхөд ч хэцүү төрөл. Ийм л учраас сүүлийн үед улс төрчид хандалт л авч байвал буюу муугаар ч хамаагүй танигдах тактиктай болоод байна.
Угаас монголчууд бидний онцлогт “танил тал” гэдэг нэн чухал байсаар ирсэн. Гаднаас ямар ч итгэлтэй эх сурвалжийн мэдээ ч таньдаг хүний үгнээс илүү итгэл төрүүлэх нь ховор. “Энэ хүн ямар хүн бэ” гэж танилаасаа асуугаад л тухайн хүнээ дүгнэчих нь өөрөө судалж танихаас хамаагүй цаг хугацаа, хөдөлмөрийн хувьд хэмнэлттэй шүү дээ. Тийм ч учраас энэ төрлийн хүмүүс үндэснийхээ нийтлэг зан төлөвийг л дагадаг гэж хэлж болно.
### 8. бингоддог болон бултдаг сонгогчид
2020 оны Орон нутгийн сонгуульд 18-25 насны 10 залуу тутмын ердөө нэг нь сонгуулиа өгсөн гэх нэн гунигтай бөгөөд харамсалтай тоо бий. Орон нутгийн сонгууль бол залуус бидний ихэнх цагаа өнгөрөөдөг олон нийтийн талбай, барилга байгуулж, зам харгуй гээд байж болох хамгийн ахуйн шинж чанартай зүйлсийг шийддэг хүмүүсийг сонгох сонгууль юм.
Иймд хэрэв та сонгодоггүй сонгогч бол дараа нь харамсаж, хоосон шүүмжлэхгүйн төлөө 2024 оны 10-р сарын 11-нд сонгуулиа заавал өгөөрэй. Сонгуулийн талаар мэдэх ёстой бүхний энэхүү нийтлэлээс олж мэдээрэй.
> Алдалгүй сонго.