Монголын ЛГБТ Төвийн хамт олон
<div class="article-body">
          <h2>Өнөөдрийн дугаартаа бид “Тэгш эрх, бахархлын өдрүүд”-ийг тохиолдуулан Монголын Лесбиян Гей Бисексуал Трансжендэр Төвийн хамт олныг урилаа. Иргэний нийгмийн салбарт 15 дахь жилдээ хүчин зүтгэж буй тэд хүний үндэс угсаа, арьс өнгө, шашин шүтлэг, нас, хүйс, нийгмийн гарал, бэлгийн чиг баримжаа, хүйсийн баримжаа, илэрхийлэл, эрүүл мэндийн байдлыг үл хамааран, хүн бүрийг нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн амьдралд эрх тэгш оролцох боломжоор хангахын төлөө ажиллаж буй. Тэд бол Монгол дахь анхны бөгөөд цорын ганц ЛГБТИК+ хүний эрхийн байгууллага юм. <div><br><div>Ингээд хүний бэлгийн болон хүйсийн чиг баримжаа гэдэг төрөлхийн, салгаж болшгүй чанар тул нийгэм, олон нийтэд тэрхүү олон янз байдлыг хүлээн зөвшөөрч ойлгох, дэмжих орчныг бүрдүүлэхийн төлөө хувь нэмрээ оруулан ажиллаж буй тус төвийн залуусын ажлын арга барилтай танилцъя.  <div><div><div><br></div></div></div></div></div></h2><p><b>Байршил:</b> Сүхбаатар дүүрэг, 8-р хороо, 49-1, 201 тоот</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/4e3fa39e4ad9d599b240b8cecf200acd.jpg"></p><blockquote><p>Э.Энхмаа</p>
<cite><p>Монголын ЛГБТ Төвийн гүйцэтгэх захирал</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Би анх геологич болох мөрөөдөлтэй байсан ч эмэгтэй хүнд тохиромжгүй гээд гэр бүлийн зүгээс дэмжээгүй юм. Түүний дараа нягтлан бодогч мэргэжлээр төгсөж, хэсэг ажиллаж үзсэн ч дахиад миний явах зам биш юм шиг санагдсан. Цааш ямар чиглэлээр суралцахаа мэдэхгүй явахдаа АНУ дахь иргэний нийгмийн байгууллагуудтай холбогдож, 2007 оноос энэ салбарт цагаачлалын эрх, гэр бүлийн хүчирхийлэл, эмэгтэйчүүд болон хүүхдүүдтэй ажиллаж байв.</p><p>Ажил карьерын хувьд олон сонголт дунд эргэлдсээр эцсийн дүндээ эмэгтэйчүүд ба жендэр судлал мэргэжлээр сурч, төгссөн. Цаашдаа нийгмийн антропологиор мэргэжил дээшлүүлэх хүсэлтэй байгаа.</p><p>ЛГБТ Төвтэй хэрхэн холбогдсон тухайд би 2015 онд Хүчирхийллийн эсрэг үндэсний төвд гурван сарын хугацаатай сайн дурын ажил хийхээр Монголыг зорьж ирсэн юм. Тухайн үед өөртэйгөө ижил ЛГБТИК+ олон нийтийн нэгдлийг эрж хайсаар ЛГБТ Төвтэй холбогдож, хамт олныхоо халуун дулаан уур амьсгалд 2015 оноос сайн дурын ажилтнаар ажиллаж эхэлсэн.</p><p>Товчхондоо 2019 онд төвийнхөө гүйцэтгэх багт Эрүүл мэндийн хөтөлбөрийн зохицуулагч болох хүртлээ АНУ-аас буюу зайнаас ажиллаж байв. Ингээд 2020 онд гүйцэтгэх захирлын албан тушаалын санал ирж, төвийнхөө үйл ажиллагааг хариуцаж байна. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</div><div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/24e8391af7b5d194ac2cb80686a4e658.jpg"></p><blockquote><p>М.Өүлэн</p>
<cite><p>Залуучуудын хөтөлбөрийн зохицуулагч</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Нэг өдөрт олон төрлийн ажил амжуулдаг учраас миний хувьд өдөр бүр харилцан адилгүй. Өглөө ихэвчлэн долоон цагт сэрээд ес хүртэл дуу сонсох дуртай. Энэ хугацаа бол миний сэтгэлийг засаж өгдөг тун чухал үе болдог юм. Дараа нь, ажил руугаа гарч явахдаа заавал кофе уугаад өдрийн эрч хүчээ авдаг.</p><p>Ажил дээрээ ирээд юун түрүүнд төвийнхөө цахим хуудаснуудаа шалгаж, асуултад хариулан, шаардлагатай уулзалтуудын цаг товлодог. Яг одоогоор “Тэгш эрх, бахархлын өдөр"-т зориулан зохион байгуулж үйл ажиллагаануудад олон сайн дурын ажилтан оролцож байгаа тул тэднийг ажлаа хийх таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд нь анхааран ажиллаж байна.</p><p>Үүний зэрэгцээ "Күийр театр"-ын үйл ажиллагааг анх удаа бие даан хариуцаж авсан юм. Тиймээс жүжигчдийн бэлтгэл, жүжгийн найруулга, үйл явцтай нь танилцах гээд завгүй явна. Үндсэн ажлынхаа хажуугаар сошиалд тавих постер, подкастын төлөвлөгөө бэлэн болгодог. Мөн сар бүр "Күийр цаг" гэх эвент тогтмол хийнэ. Энэхүү эвентүүдээрээ дамжуулан бусдад сэтгэл зүй, урлаг соёл, физиологийн эрүүл мэнд зэрэг олон төрлийн мэдээлэл түгээхийг хичээдэг. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/6763ef81881dbdaf45d57f178e1de77c.jpg"></p><blockquote><p>Г.Доржжанцан /Жак/</p>
<cite><p>Эрүүл мэндийн хөтөлбөрийн зохицуулагч</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Хүний эрхийн салбарт, тэр тусмаа цөөнхийн эрхийн асуудлаар ажилладгийн хувьд багийн ажиллагааг нэгдүгээрт тавьдаг. Ялангуяа “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-ийг зохион байгуулж байгаа энэ үед ачаалал, стресс өндөр байгаагийн зэрэгцээ олон нийтийн зүгээс багагүй сөрөг хандлага ирж байна. Ийм үед баг, хамт олноо эрч хүчтэй, эерэг байлгаж, сэтгэл зүйг нь дэмжихэд анхаарах хэрэгтэй. Товчхондоо багийнхаа сэтгэл зүйд санаа тавих нь миний гол нөү-хау юм уу даа. <br></p><p>Бидний хувьд жилийн хамгийн завгүй үе болсон “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-үүдийн үеэр баримталдаг гол арга барил нь нөөц төлөвлөгөөтэй байх явдал юм. Тодруулбал, нийгэмд буруугаар ойлгогдсон хэсэгт олон нийтийн үйл ажиллагаа зохион байгуулахад багагүй асуудал тулгардаг учраас гарч болох эрсдэлийг урьдчилан тооцоолох хэрэгтэй. Жишээ нь, аливаа эвентийн хамтран ажиллагч байгууллага гэнэтийн байдлаар цуцаллаа гэж бодоход дараагийн хувилбар бэлэн байх нь чухал.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/885f8cda03faa5c86309866b6fe662f4.jpg"></p><blockquote><p>Д.Эрдэнэбүрэн /Гонто/</p>
<cite><p>Эрх зүйн хөтөлбөрийн зохицуулагч</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Манай байгууллага Google-ийн програмуудыг бүрэн ашигладаг. Тэр дундаа хувь, хувьсгалын ажлын алинд ч <a href="https://calendar.google.com/calendar" target="_blank">Google календарийг</a> идэвхтэй хэрэглэнэ. Харин scan хийх болон тэмдэглэл хөтлөхөд Apple-ийн Notes тун хэрэг болдог шүү.</p><p>Миний хувьд ковидын үеэс хойш <a href="https://www.tiktok.com/en/" target="_blank">Тик токын</a> донтолтоос салаагүй л байна. (инээв) Мөн <a href="https://telegram.org/" target="_blank">Telegram</a>, <a href="https://tinder.com/" target="_blank">Tinder</a> ашигладаг. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/b9b73e8c0abf92236144deedf8842a9a.jpg"></p><div class="image-caption">Э.Энхмаа</div><p></p><p>Төлөвлөгөө болон тодорхой харилцаа цаг маш сайн хэмнэдэг. Эсрэгээрээ тодорхойгүй байдал нь аль ч талдаа цаг алдахад хүргэнэ. Тиймээс анхнаас нь бүгдийг тодорхой байлгах хэрэгтэй.</p><p>Мөн болзошгүй эрсдэлийг төлөвлөлтдөө үргэлж багтаахыг хичээдэг. Одоогоор ачаалал ихтэй байгаа тул чухал ажлуудаа заавал бичиж тэмдэглэн, гүйцэтгэсэн эсэхээ нягталж, бал, цааснаас салахгүй явна. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</h3><p></p><p><b>Гонто:</b> Уулзалтууд дээр шинэ санаа гарах бүрд тэмдэглээд дараа нь календарьдаа оруулдаг. Хэн нэгэнтэй хамтарч ажиллах бол и-мэйл явуулж сануулна. Ер нь бусадтай хамтарч ажиллах үедээ тогтмол сануулдаг зантай. </p><p>Бид “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-үүдээр олон байгууллагатай хамтран ажилладаг. Миний хувьд төвийнхөө эрх зүйн хөтөлбөрийн зохицуулагч учраас хамтын ажиллагааны гэрээнүүдээ том хавтсанд дугаарлан ангилдаг юм. Юуг ч орхигдуулж, мартахгүйн тулд тэр л дээ. Мөн шаардлагатай зүйлсээ эргэн санахын тулд зураг их дардаг.</p><p>Хамт олны тухайд даваа болон баасан гарагт тогтмол уулзаж, энэ долоо хоногт юу болсон, ямар сэтгэл хөдлөлтэй байсан тухайгаа чөлөөтэй ярилцдаг. Түүний дараа төлөвлөсөн ажлуудаа товлосон цаг хугацаандаа хийж эхэлнэ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</h3><p></p><p><b>Э.Энхмаа:</b> Манай гүйцэтгэх баг цөөхүүлээ, бидний алсын хараа, эрхэм зорилго далайцтай. Тиймээс бид олон ажлыг хурдан нугалахын тулд өндөр ачаалалтай ажилладаг. Гэнэтийн асуудал, нийгмийн сөрөг сэтгэгдлүүд хэзээ ч гарч болох учраас тэр бүрд өөрийгөө цэнэглэж, эрч хүчээ сэлбэх нь чухал. </p><p>Миний хувьд ажлаасаа өөр орчинд, өөр хүмүүстэй уулзаж ярилцан ЛГБТИК+ олон нийтэд ээлтэй газруудад тухлахыг хүсдэг. Эерэг орчинд, дотнын хүмүүстэйгээ уулзаж байгаа үедээ инээсэн ч, уйлсан ч эрч хүчтэй болдог доо. Мөн тосон будгаар зураг зурах, цэцгүүдээ арчилж өөрийгөө цэнэглэдэг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</h3><p></p><p><b>М.Өүлэн:</b> Би үг, үсгийн алдаа хянах дуртай. Чөлөөт цагаараа орчуулгын вэб сайтын нийтлэлүүдийг засаж, хянадаг. Унших явцдаа олон төрлийн мэдээлэл авдаг нь сонирхолтой санагддаг юм.</p><p>Мөн би сэтгэл судлаач мэргэжлээр их сургууль төгссөн. Мэргэжлээсээ хөндийрөхгүйн тулд энэ чиглэлээр хүмүүст туслахыг эрмэлздэг. </p><p><b>Гонто:</b> Хоббигоороо хөрөг, зохиомжит зураг дарна. Богино хэмжээний кино, видео эвлүүлэх гэж оролддог. Ажилд орохоосоо өмнө төвийн хийж буй видео контентууд дээр сайн дураараа ажилладаг байсан. Одоогоор гэрэл зургийн хаягаа хөгжүүлэх гэж хичээж байгаа.</p><p>Түүнчлэн найзтайгаа хамтран зураач (illustrator) гэрэл зурагчдын мерчийг худалдаалах “Бороо арт маркет” арга хэмжээг хийж үзсэн. Товчхондоо хүмүүс дуртай уран бүтээлчидтэйгээ уулзаж танилцаад, мерч бүтээгдэхүүнийг нь худалдан авах боломжтой орон зай гэсэн үг. Амжилттай болсон тул ирэх сараас дахин хийх бодолтой байгаа. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/1777aada2aa55c0505a46cd35983a76a.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</h3><p></p><p><b>Жак:</b> Манай төв 15 дахь жилдээ үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Харин “Тэгш эрх бахархлын өдөр”-ийг 10 дахь жилдээ зохион байгуулж байгаа. Сүүлийн 10 гаруй жил энэ салбарт хүчин зүтгэж буйн хувьд ЛГТБ төв болон хүний эрхийн хөдөлгөөн өөрчлөгдөж буйг харахад тун урамтай байна. Энэхүү хувьсал, шинэчлэлтийн гэрч болж байгаа нь миний ажлын эерэг тал нь болов уу.</p><p>Хүндрэлтэй талын хувьд ЛГБТИК+ олон нийтэд юу тулгамдаж, ямар бэрхшээл гарч байгааг мэддэг ч хүссэнээрээ өөрчилж, сайжруулах боломжгүй байдаг. Жишээ нь, тэдний эрхийг хамгаалах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах нь ганц, хоёр жилийн ажил бус хамгийн багадаа тав, арав, зарим тохиолдолд 20 жилийн ажил болдог талтай. </p><p>Энэ бүхнийг бага багаар, сөөм сөөмөөр хийдэг болохоор бусдын нүдэнд манай ажлын үр дүн гарт баригдахуйц харагддаггүй юм шиг санагддаг. Ийм үед олон нийтээс бидний ажлыг ойлгохгүй байх, урам хугарах үе гардаг. Хүний эрхийн төлөө ажилладаг хүний хувьд зайлшгүй нүүр тулах бэрхшээл юм даа. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</h3><p></p><p><b>Э.Энхмаа:</b> “Тэгш эрх бахархлын өдөр”-үүдийн 10 жилийн ойн хүрээнд олон үйл ажиллагаа төлөвлөсөн. Кино наадам, театр, хэлэлцүүлгүүд, нөлөөллийн кампанит ажлыг хийхээр байгаа. Үүний зэрэгцээ хөрөнгө босгох, тайлан тавих, баримт бүрдүүлэх зэрэг бусад ажил ч цөөнгүй байгаа.</p><p>Өнгөрсөн хоёр жил цар тахлын улмаас жил бүр уламжлал болгон хийдэг тайван жагсаалаа хийх боломж гараагүй. Одоогоор тайван жагсаал хийх хүсэлтээ нийслэлд гаргасан ч тодорхой хариу өгөөгүй хэвээр байна. Хэрэв шийдэгдвэл түүнийг дагаад томоохон үйл ажиллагаа, арга хэмжээ ном журмын дагуу зохион байгуулах төлөвлөгөөтэй байгаа. </p><p>Түүнчлэн 42 дахь удаагийн Эдийн засаг, нийгэм, соёлын олон улсын пактын хэрэгжилтийн талаарх Монгол дахь ЛГБТИК+ олон нийтийн эдийн засаг, нийгэм, соёлын эрхийн илтгэл боловсруулж байгаа. Ирэх сард Женев хотноо хамгаална. Ихээхэн судалгаа шаарддаг тул түүндээ төвлөрч байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/264a39112d32ee5787036130dae47fad.jpg"></p><blockquote><p>С.Заяасайхан</p>
<cite><p>Сайн дурын ажилтан</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Миний хувьд өөрт хэрэгтэй зүйлсэд цаг зав гаргах дуртай учраас төвдөө сайн дурын ажилтан хийхээр шийдсэн. Энд ирээд ажлынхнаасаа суралцаж, багаар ажиллах тал дээр илүү нээлттэй болж байгаа. Дуу хөгжимд дуртай болохоор энэ сонирхлыг маань ч дэмжин Queer театрт ахлах найруулагч хийх боломжийг олгосонд нь тун талархууштай байдаг.</p><p>Өөрийгөө дөнгөж мэдэх үедээ үзэн ядах, өөрөөрөө байж чадахгүй байх зэрэг олон хэцүү зүйлтэй нүүр тулсан. Энэ үед манай төв надад хамгийн их тусалсан шүү. Тиймээс яг өөр шигээ нөхцөлд байгаа бусад хүнд туслахыг хүссэндээ ЛГБТ төвд сайн дурын ажилтнаар элссэн. Өдөр бүр завгүй өнгөрч, хамт олноосоо олон зүйл суралцсаар л байна даа. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/1f2f4efcb650983ff83b65f6f794a18a.jpg"></p><blockquote><p>Л.Эрдэнэ</p>
<cite><p>Сайн дурын график дизайнер</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Одоогоор <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_Solomon" target="_blank">Rivers Solomon</a> зохиолчийн <a href="https://www.amazon.com/Deep-Rivers-Solomon/dp/1534439862" target="_blank">“The Deep” </a>ном уншиж байна. Номд дээхэн үед Атлантын далайгаар боолын наймаа дамждаг байсан хөлөг онгоц дээр жирэмсэн хүн байвал далайд шууд хаядаг тухай гардаг. Харин тэд далайд унасныхаа дараа лусын хүн болж, хүүхэд нь заламгайтай буюу хүйсгүй төрдөг. Уншихад тун сонирхолтой ном. Мөн Үүлээгийн <a href="https://book.mn/product/show/29734" target="_blank">“Солонгон Хүү”</a> номыг санал болгоё. Бидний үеийнхний күийр залуусын амьдралд тохиолддог зүйлсийг мэдмээр байвал энэ номыг уншаарай.</p><p>Дууны хувьд ихэвчлэн <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Frank_Ocean" target="_blank">Frank Ocean</a>, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Lacy_(guitarist)" target="_blank">Steve Lacy</a>, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Yves_Tumor" target="_blank">Yves Tumor</a>, <a href="https://www.bloodorange.net/" target="_blank">Blood Orange</a>, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Mitski" target="_blank">Mitski </a>зэрэг уран бүтээлчдийг сонсдог. Тэр дундаа <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/The_Replacements_(band)" target="_blank">The Replacements </a>хамтлагийн <a href="https://www.youtube.com/watch?v=f8J9WssSj7Q" target="_blank">“Androgynous”</a> дууг онцгойлон санал болгоё. Одоогоос 30-40 жилийн өмнө бичсэн энэ дууны утга нь хүйсийн тэгш бус байдалтай тэмцсэн тухай өгүүлдэг.</p><p>Киноны тухайд 1970, 1980-аад онд транс хүмүүс нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй ч бие биеэ хэрхэн хайрлаж, бүлэг үүсгэсэн тухай өгүүлэх <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_Is_Burning_(film)" target="_blank">“Paris is burning”</a> киног заавал үзээрэй гэж санал болгомоор байна. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</h3><p></p><p><b>М.Өүлэн:</b> Миний хувьд ЛГБТ Төвд ажиллаад есөн сар болж байна. Бид цөөхүүлээ ажилладаг болохоор бид хоорондоо байнга сайн ярилцдаг. Баг, хамт олны талаас ямар ч асуудалгүй ч ЛГБТ Төвд ажиллана гэдэг заримдаа бага зэрэг айдастай байдаг даа. Ажлаа тараад явж байхад хэн нэгэн чулуу шидэх вий гэж болгоомжлох удаа ч байна. </p><p>Ажилд ороод багагүй хугацаа өнгөрсөн ч гараас юу ч гарахгүй байгаадаа эмзэглэж явсан үе бий. Энэ тухай захиралдаа хэлтэл “Эхний жил угаасаа амаргүй байдаг. Санаа зоволтгүй, чамд итгэж байна. Итгэсээр ч ирсэн” гэж хариулахад нь уйлмаар санагдсан. Тэр үед маш их тайвширч, зориг орсон. Дараа нь ажлынхан маань бүгдээрээ эхний жилдээ ямар байсан тухайгаа хуваалцсан. Намайг анхаарч байгаа тэр сэтгэл нь хамгийн дулаахан мэдрэмж өгсөн. Бусдад маш энгийн мэт санагдаж болох ч ажил олгогчийн хувьд ажилтныхаа сэтгэл санаанд анхаарч, болох болохгүйг нь асууж ярилцах нь хэчнээн чухал байдгийг тэр үед ойлгосон.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/9a60da872c8acfe3ec03fc43078e38b2.png"></p><blockquote><p>Ребекк</p>
<cite><p>Сайн дурын ажилтан</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Хүмүүс өөрийгөө хүлээн зөвшөөрөхийн тулд дотоод хүнтэйгээ их маргалддаг. Энэ үйл явц хүн бүрд харилцан адилгүй. Өнөөдөр өөрийгөө тодорхойлсон ч ирээдүйн жинхэнэ чи биш байж ч магадгүй гэдгийг л хэлэх гэсэн юм. </p><p>Бид шинэ зүйлтэй нүүр тулахаас айдаг. Яг үүний адилаар ЛГБТИК+ олон нийтийг огт байгаагүй шинэ зүйл мэт хүлээн авах нь бий. Гэвч үнэндээ тийм биш юм шүү. Энэ бүх зүйл зүгээр л хайран дээр тогтож байгаа амьдралын энгийн мөч гэдгийг анзаарах хэрэгтэй. </p><p>Мөн эрх чөлөө гэдэг дураараа авирлаж, хүссэнээ хийхийн нэр биш. Эрх чөлөө бол асар их хариуцлага дээр тогтдог гэдгийг ойлгоосой гэж хүсэж байна. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/770b3788cbef17e4c6faffa075bc038b.png"></p>          </div>

Өнөөдрийн дугаартаа бид “Тэгш эрх, бахархлын өдрүүд”-ийг тохиолдуулан Монголын Лесбиян Гей Бисексуал Трансжендэр Төвийн хамт олныг урилаа. Иргэний нийгмийн салбарт 15 дахь жилдээ хүчин зүтгэж буй тэд хүний үндэс угсаа, арьс өнгө, шашин шүтлэг, нас, хүйс, нийгмийн гарал, бэлгийн чиг баримжаа, хүйсийн баримжаа, илэрхийлэл, эрүүл мэндийн байдлыг үл хамааран, хүн бүрийг нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн амьдралд эрх тэгш оролцох боломжоор хангахын төлөө ажиллаж буй. Тэд бол Монгол дахь анхны бөгөөд цорын ганц ЛГБТИК+ хүний эрхийн байгууллага юм.
Ингээд хүний бэлгийн болон хүйсийн чиг баримжаа гэдэг төрөлхийн, салгаж болшгүй чанар тул нийгэм, олон нийтэд тэрхүү олон янз байдлыг хүлээн зөвшөөрч ойлгох, дэмжих орчныг бүрдүүлэхийн төлөө хувь нэмрээ оруулан ажиллаж буй тус төвийн залуусын ажлын арга барилтай танилцъя.
Байршил:
Сүхбаатар дүүрэг, 8-р хороо, 49-1, 201 тоот

1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Э.Энхмаа

Монголын ЛГБТ Төвийн гүйцэтгэх захирал

Би анх геологич болох мөрөөдөлтэй байсан ч эмэгтэй хүнд тохиромжгүй гээд гэр бүлийн зүгээс дэмжээгүй юм. Түүний дараа нягтлан бодогч мэргэжлээр төгсөж, хэсэг ажиллаж үзсэн ч дахиад миний явах зам биш юм шиг санагдсан. Цааш ямар чиглэлээр суралцахаа мэдэхгүй явахдаа АНУ дахь иргэний нийгмийн байгууллагуудтай холбогдож, 2007 оноос энэ салбарт цагаачлалын эрх, гэр бүлийн хүчирхийлэл, эмэгтэйчүүд болон хүүхдүүдтэй ажиллаж байв.
Ажил карьерын хувьд олон сонголт дунд эргэлдсээр эцсийн дүндээ эмэгтэйчүүд ба жендэр судлал мэргэжлээр сурч, төгссөн. Цаашдаа нийгмийн антропологиор мэргэжил дээшлүүлэх хүсэлтэй байгаа.
ЛГБТ Төвтэй хэрхэн холбогдсон тухайд би 2015 онд Хүчирхийллийн эсрэг үндэсний төвд гурван сарын хугацаатай сайн дурын ажил хийхээр Монголыг зорьж ирсэн юм. Тухайн үед өөртэйгөө ижил ЛГБТИК+ олон нийтийн нэгдлийг эрж хайсаар ЛГБТ Төвтэй холбогдож, хамт олныхоо халуун дулаан уур амьсгалд 2015 оноос сайн дурын ажилтнаар ажиллаж эхэлсэн.
Товчхондоо 2019 онд төвийнхөө гүйцэтгэх багт Эрүүл мэндийн хөтөлбөрийн зохицуулагч болох хүртлээ АНУ-аас буюу зайнаас ажиллаж байв. Ингээд 2020 онд гүйцэтгэх захирлын албан тушаалын санал ирж, төвийнхөө үйл ажиллагааг хариуцаж байна.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
М.Өүлэн

Залуучуудын хөтөлбөрийн зохицуулагч

Нэг өдөрт олон төрлийн ажил амжуулдаг учраас миний хувьд өдөр бүр харилцан адилгүй. Өглөө ихэвчлэн долоон цагт сэрээд ес хүртэл дуу сонсох дуртай. Энэ хугацаа бол миний сэтгэлийг засаж өгдөг тун чухал үе болдог юм. Дараа нь, ажил руугаа гарч явахдаа заавал кофе уугаад өдрийн эрч хүчээ авдаг.
Ажил дээрээ ирээд юун түрүүнд төвийнхөө цахим хуудаснуудаа шалгаж, асуултад хариулан, шаардлагатай уулзалтуудын цаг товлодог. Яг одоогоор “Тэгш эрх, бахархлын өдөр"-т зориулан зохион байгуулж үйл ажиллагаануудад олон сайн дурын ажилтан оролцож байгаа тул тэднийг ажлаа хийх таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд нь анхааран ажиллаж байна.
Үүний зэрэгцээ "Күийр театр"-ын үйл ажиллагааг анх удаа бие даан хариуцаж авсан юм. Тиймээс жүжигчдийн бэлтгэл, жүжгийн найруулга, үйл явцтай нь танилцах гээд завгүй явна. Үндсэн ажлынхаа хажуугаар сошиалд тавих постер, подкастын төлөвлөгөө бэлэн болгодог. Мөн сар бүр "Күийр цаг" гэх эвент тогтмол хийнэ. Энэхүү эвентүүдээрээ дамжуулан бусдад сэтгэл зүй, урлаг соёл, физиологийн эрүүл мэнд зэрэг олон төрлийн мэдээлэл түгээхийг хичээдэг.

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Г.Доржжанцан /Жак/

Эрүүл мэндийн хөтөлбөрийн зохицуулагч

Хүний эрхийн салбарт, тэр тусмаа цөөнхийн эрхийн асуудлаар ажилладгийн хувьд багийн ажиллагааг нэгдүгээрт тавьдаг. Ялангуяа “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-ийг зохион байгуулж байгаа энэ үед ачаалал, стресс өндөр байгаагийн зэрэгцээ олон нийтийн зүгээс багагүй сөрөг хандлага ирж байна. Ийм үед баг, хамт олноо эрч хүчтэй, эерэг байлгаж, сэтгэл зүйг нь дэмжихэд анхаарах хэрэгтэй. Товчхондоо багийнхаа сэтгэл зүйд санаа тавих нь миний гол нөү-хау юм уу даа.
Бидний хувьд жилийн хамгийн завгүй үе болсон “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-үүдийн үеэр баримталдаг гол арга барил нь нөөц төлөвлөгөөтэй байх явдал юм. Тодруулбал, нийгэмд буруугаар ойлгогдсон хэсэгт олон нийтийн үйл ажиллагаа зохион байгуулахад багагүй асуудал тулгардаг учраас гарч болох эрсдэлийг урьдчилан тооцоолох хэрэгтэй. Жишээ нь, аливаа эвентийн хамтран ажиллагч байгууллага гэнэтийн байдлаар цуцаллаа гэж бодоход дараагийн хувилбар бэлэн байх нь чухал.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Д.Эрдэнэбүрэн /Гонто/

Эрх зүйн хөтөлбөрийн зохицуулагч

Манай байгууллага Google-ийн програмуудыг бүрэн ашигладаг. Тэр дундаа хувь, хувьсгалын ажлын алинд ч
Google календарийг
идэвхтэй хэрэглэнэ. Харин scan хийх болон тэмдэглэл хөтлөхөд Apple-ийн Notes тун хэрэг болдог шүү.
Миний хувьд ковидын үеэс хойш
Тик токын
донтолтоос салаагүй л байна. (инээв) Мөн
Telegram
,
Tinder
ашигладаг.

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Э.Энхмаа
Төлөвлөгөө болон тодорхой харилцаа цаг маш сайн хэмнэдэг. Эсрэгээрээ тодорхойгүй байдал нь аль ч талдаа цаг алдахад хүргэнэ. Тиймээс анхнаас нь бүгдийг тодорхой байлгах хэрэгтэй.
Мөн болзошгүй эрсдэлийг төлөвлөлтдөө үргэлж багтаахыг хичээдэг. Одоогоор ачаалал ихтэй байгаа тул чухал ажлуудаа заавал бичиж тэмдэглэн, гүйцэтгэсэн эсэхээ нягталж, бал, цааснаас салахгүй явна.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Гонто:
Уулзалтууд дээр шинэ санаа гарах бүрд тэмдэглээд дараа нь календарьдаа оруулдаг. Хэн нэгэнтэй хамтарч ажиллах бол и-мэйл явуулж сануулна. Ер нь бусадтай хамтарч ажиллах үедээ тогтмол сануулдаг зантай.
Бид “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-үүдээр олон байгууллагатай хамтран ажилладаг. Миний хувьд төвийнхөө эрх зүйн хөтөлбөрийн зохицуулагч учраас хамтын ажиллагааны гэрээнүүдээ том хавтсанд дугаарлан ангилдаг юм. Юуг ч орхигдуулж, мартахгүйн тулд тэр л дээ. Мөн шаардлагатай зүйлсээ эргэн санахын тулд зураг их дардаг.
Хамт олны тухайд даваа болон баасан гарагт тогтмол уулзаж, энэ долоо хоногт юу болсон, ямар сэтгэл хөдлөлтэй байсан тухайгаа чөлөөтэй ярилцдаг. Түүний дараа төлөвлөсөн ажлуудаа товлосон цаг хугацаандаа хийж эхэлнэ.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Э.Энхмаа:
Манай гүйцэтгэх баг цөөхүүлээ, бидний алсын хараа, эрхэм зорилго далайцтай. Тиймээс бид олон ажлыг хурдан нугалахын тулд өндөр ачаалалтай ажилладаг. Гэнэтийн асуудал, нийгмийн сөрөг сэтгэгдлүүд хэзээ ч гарч болох учраас тэр бүрд өөрийгөө цэнэглэж, эрч хүчээ сэлбэх нь чухал.
Миний хувьд ажлаасаа өөр орчинд, өөр хүмүүстэй уулзаж ярилцан ЛГБТИК+ олон нийтэд ээлтэй газруудад тухлахыг хүсдэг. Эерэг орчинд, дотнын хүмүүстэйгээ уулзаж байгаа үедээ инээсэн ч, уйлсан ч эрч хүчтэй болдог доо. Мөн тосон будгаар зураг зурах, цэцгүүдээ арчилж өөрийгөө цэнэглэдэг.

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
М.Өүлэн:
Би үг, үсгийн алдаа хянах дуртай. Чөлөөт цагаараа орчуулгын вэб сайтын нийтлэлүүдийг засаж, хянадаг. Унших явцдаа олон төрлийн мэдээлэл авдаг нь сонирхолтой санагддаг юм.
Мөн би сэтгэл судлаач мэргэжлээр их сургууль төгссөн. Мэргэжлээсээ хөндийрөхгүйн тулд энэ чиглэлээр хүмүүст туслахыг эрмэлздэг.
Гонто:
Хоббигоороо хөрөг, зохиомжит зураг дарна. Богино хэмжээний кино, видео эвлүүлэх гэж оролддог. Ажилд орохоосоо өмнө төвийн хийж буй видео контентууд дээр сайн дураараа ажилладаг байсан. Одоогоор гэрэл зургийн хаягаа хөгжүүлэх гэж хичээж байгаа.
Түүнчлэн найзтайгаа хамтран зураач (illustrator) гэрэл зурагчдын мерчийг худалдаалах “Бороо арт маркет” арга хэмжээг хийж үзсэн. Товчхондоо хүмүүс дуртай уран бүтээлчидтэйгээ уулзаж танилцаад, мерч бүтээгдэхүүнийг нь худалдан авах боломжтой орон зай гэсэн үг. Амжилттай болсон тул ирэх сараас дахин хийх бодолтой байгаа.

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Жак:
Манай төв 15 дахь жилдээ үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Харин “Тэгш эрх бахархлын өдөр”-ийг 10 дахь жилдээ зохион байгуулж байгаа. Сүүлийн 10 гаруй жил энэ салбарт хүчин зүтгэж буйн хувьд ЛГТБ төв болон хүний эрхийн хөдөлгөөн өөрчлөгдөж буйг харахад тун урамтай байна. Энэхүү хувьсал, шинэчлэлтийн гэрч болж байгаа нь миний ажлын эерэг тал нь болов уу.
Хүндрэлтэй талын хувьд ЛГБТИК+ олон нийтэд юу тулгамдаж, ямар бэрхшээл гарч байгааг мэддэг ч хүссэнээрээ өөрчилж, сайжруулах боломжгүй байдаг. Жишээ нь, тэдний эрхийг хамгаалах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах нь ганц, хоёр жилийн ажил бус хамгийн багадаа тав, арав, зарим тохиолдолд 20 жилийн ажил болдог талтай.
Энэ бүхнийг бага багаар, сөөм сөөмөөр хийдэг болохоор бусдын нүдэнд манай ажлын үр дүн гарт баригдахуйц харагддаггүй юм шиг санагддаг. Ийм үед олон нийтээс бидний ажлыг ойлгохгүй байх, урам хугарах үе гардаг. Хүний эрхийн төлөө ажилладаг хүний хувьд зайлшгүй нүүр тулах бэрхшээл юм даа.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Э.Энхмаа:
“Тэгш эрх бахархлын өдөр”-үүдийн 10 жилийн ойн хүрээнд олон үйл ажиллагаа төлөвлөсөн. Кино наадам, театр, хэлэлцүүлгүүд, нөлөөллийн кампанит ажлыг хийхээр байгаа. Үүний зэрэгцээ хөрөнгө босгох, тайлан тавих, баримт бүрдүүлэх зэрэг бусад ажил ч цөөнгүй байгаа.
Өнгөрсөн хоёр жил цар тахлын улмаас жил бүр уламжлал болгон хийдэг тайван жагсаалаа хийх боломж гараагүй. Одоогоор тайван жагсаал хийх хүсэлтээ нийслэлд гаргасан ч тодорхой хариу өгөөгүй хэвээр байна. Хэрэв шийдэгдвэл түүнийг дагаад томоохон үйл ажиллагаа, арга хэмжээ ном журмын дагуу зохион байгуулах төлөвлөгөөтэй байгаа.
Түүнчлэн 42 дахь удаагийн Эдийн засаг, нийгэм, соёлын олон улсын пактын хэрэгжилтийн талаарх Монгол дахь ЛГБТИК+ олон нийтийн эдийн засаг, нийгэм, соёлын эрхийн илтгэл боловсруулж байгаа. Ирэх сард Женев хотноо хамгаална. Ихээхэн судалгаа шаарддаг тул түүндээ төвлөрч байна.

11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
С.Заяасайхан

Сайн дурын ажилтан

Миний хувьд өөрт хэрэгтэй зүйлсэд цаг зав гаргах дуртай учраас төвдөө сайн дурын ажилтан хийхээр шийдсэн. Энд ирээд ажлынхнаасаа суралцаж, багаар ажиллах тал дээр илүү нээлттэй болж байгаа. Дуу хөгжимд дуртай болохоор энэ сонирхлыг маань ч дэмжин Queer театрт ахлах найруулагч хийх боломжийг олгосонд нь тун талархууштай байдаг.
Өөрийгөө дөнгөж мэдэх үедээ үзэн ядах, өөрөөрөө байж чадахгүй байх зэрэг олон хэцүү зүйлтэй нүүр тулсан. Энэ үед манай төв надад хамгийн их тусалсан шүү. Тиймээс яг өөр шигээ нөхцөлд байгаа бусад хүнд туслахыг хүссэндээ ЛГБТ төвд сайн дурын ажилтнаар элссэн. Өдөр бүр завгүй өнгөрч, хамт олноосоо олон зүйл суралцсаар л байна даа.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Л.Эрдэнэ

Сайн дурын график дизайнер

Одоогоор
Rivers Solomon
зохиолчийн
“The Deep”
ном уншиж байна. Номд дээхэн үед Атлантын далайгаар боолын наймаа дамждаг байсан хөлөг онгоц дээр жирэмсэн хүн байвал далайд шууд хаядаг тухай гардаг. Харин тэд далайд унасныхаа дараа лусын хүн болж, хүүхэд нь заламгайтай буюу хүйсгүй төрдөг. Уншихад тун сонирхолтой ном. Мөн Үүлээгийн
“Солонгон Хүү”
номыг санал болгоё. Бидний үеийнхний күийр залуусын амьдралд тохиолддог зүйлсийг мэдмээр байвал энэ номыг уншаарай.
Дууны хувьд ихэвчлэн
Frank Ocean
,
Steve Lacy
,
Yves Tumor
,
Blood Orange
,
Mitski
зэрэг уран бүтээлчдийг сонсдог. Тэр дундаа
The Replacements
хамтлагийн
“Androgynous”
дууг онцгойлон санал болгоё. Одоогоос 30-40 жилийн өмнө бичсэн энэ дууны утга нь хүйсийн тэгш бус байдалтай тэмцсэн тухай өгүүлдэг.
Киноны тухайд 1970, 1980-аад онд транс хүмүүс нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй ч бие биеэ хэрхэн хайрлаж, бүлэг үүсгэсэн тухай өгүүлэх
“Paris is burning”
киног заавал үзээрэй гэж санал болгомоор байна.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
М.Өүлэн:
Миний хувьд ЛГБТ Төвд ажиллаад есөн сар болж байна. Бид цөөхүүлээ ажилладаг болохоор бид хоорондоо байнга сайн ярилцдаг. Баг, хамт олны талаас ямар ч асуудалгүй ч ЛГБТ Төвд ажиллана гэдэг заримдаа бага зэрэг айдастай байдаг даа. Ажлаа тараад явж байхад хэн нэгэн чулуу шидэх вий гэж болгоомжлох удаа ч байна.
Ажилд ороод багагүй хугацаа өнгөрсөн ч гараас юу ч гарахгүй байгаадаа эмзэглэж явсан үе бий. Энэ тухай захиралдаа хэлтэл “Эхний жил угаасаа амаргүй байдаг. Санаа зоволтгүй, чамд итгэж байна. Итгэсээр ч ирсэн” гэж хариулахад нь уйлмаар санагдсан. Тэр үед маш их тайвширч, зориг орсон. Дараа нь ажлынхан маань бүгдээрээ эхний жилдээ ямар байсан тухайгаа хуваалцсан. Намайг анхаарч байгаа тэр сэтгэл нь хамгийн дулаахан мэдрэмж өгсөн. Бусдад маш энгийн мэт санагдаж болох ч ажил олгогчийн хувьд ажилтныхаа сэтгэл санаанд анхаарч, болох болохгүйг нь асууж ярилцах нь хэчнээн чухал байдгийг тэр үед ойлгосон.

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Ребекк

Сайн дурын ажилтан

Хүмүүс өөрийгөө хүлээн зөвшөөрөхийн тулд дотоод хүнтэйгээ их маргалддаг. Энэ үйл явц хүн бүрд харилцан адилгүй. Өнөөдөр өөрийгөө тодорхойлсон ч ирээдүйн жинхэнэ чи биш байж ч магадгүй гэдгийг л хэлэх гэсэн юм.
Бид шинэ зүйлтэй нүүр тулахаас айдаг. Яг үүний адилаар ЛГБТИК+ олон нийтийг огт байгаагүй шинэ зүйл мэт хүлээн авах нь бий. Гэвч үнэндээ тийм биш юм шүү. Энэ бүх зүйл зүгээр л хайран дээр тогтож байгаа амьдралын энгийн мөч гэдгийг анзаарах хэрэгтэй.
Мөн эрх чөлөө гэдэг дураараа авирлаж, хүссэнээ хийхийн нэр биш. Эрх чөлөө бол асар их хариуцлага дээр тогтдог гэдгийг ойлгоосой гэж хүсэж байна.


Өнөөдрийн дугаартаа бид “Тэгш эрх, бахархлын өдрүүд”-ийг тохиолдуулан Монголын Лесбиян Гей Бисексуал Трансжендэр Төвийн хамт олныг урилаа. Иргэний нийгмийн салбарт 15 дахь жилдээ хүчин зүтгэж буй тэд хүний үндэс угсаа, арьс өнгө, шашин шүтлэг, нас, хүйс, нийгмийн гарал, бэлгийн чиг баримжаа, хүйсийн баримжаа, илэрхийлэл, эрүүл мэндийн байдлыг үл хамааран, хүн бүрийг нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн амьдралд эрх тэгш оролцох боломжоор хангахын төлөө ажиллаж буй. Тэд бол Монгол дахь анхны бөгөөд цорын ганц ЛГБТИК+ хүний эрхийн байгууллага юм. Ингээд хүний бэлгийн болон хүйсийн чиг баримжаа гэдэг төрөлхийн, салгаж болшгүй чанар тул нийгэм, олон нийтэд тэрхүү олон янз байдлыг хүлээн зөвшөөрч ойлгох, дэмжих орчныг бүрдүүлэхийн төлөө хувь нэмрээ оруулан ажиллаж буй тус төвийн залуусын ажлын арга барилтай танилцъя.
**Байршил:** Сүхбаатар дүүрэг, 8-р хороо, 49-1, 201 тоот
### 1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
> Э.Энхмаа
>
> Монголын ЛГБТ Төвийн гүйцэтгэх захирал
Би анх геологич болох мөрөөдөлтэй байсан ч эмэгтэй хүнд тохиромжгүй гээд гэр бүлийн зүгээс дэмжээгүй юм. Түүний дараа нягтлан бодогч мэргэжлээр төгсөж, хэсэг ажиллаж үзсэн ч дахиад миний явах зам биш юм шиг санагдсан. Цааш ямар чиглэлээр суралцахаа мэдэхгүй явахдаа АНУ дахь иргэний нийгмийн байгууллагуудтай холбогдож, 2007 оноос энэ салбарт цагаачлалын эрх, гэр бүлийн хүчирхийлэл, эмэгтэйчүүд болон хүүхдүүдтэй ажиллаж байв.
Ажил карьерын хувьд олон сонголт дунд эргэлдсээр эцсийн дүндээ эмэгтэйчүүд ба жендэр судлал мэргэжлээр сурч, төгссөн. Цаашдаа нийгмийн антропологиор мэргэжил дээшлүүлэх хүсэлтэй байгаа.
ЛГБТ Төвтэй хэрхэн холбогдсон тухайд би 2015 онд Хүчирхийллийн эсрэг үндэсний төвд гурван сарын хугацаатай сайн дурын ажил хийхээр Монголыг зорьж ирсэн юм. Тухайн үед өөртэйгөө ижил ЛГБТИК+ олон нийтийн нэгдлийг эрж хайсаар ЛГБТ Төвтэй холбогдож, хамт олныхоо халуун дулаан уур амьсгалд 2015 оноос сайн дурын ажилтнаар ажиллаж эхэлсэн.
Товчхондоо 2019 онд төвийнхөө гүйцэтгэх багт Эрүүл мэндийн хөтөлбөрийн зохицуулагч болох хүртлээ АНУ-аас буюу зайнаас ажиллаж байв. Ингээд 2020 онд гүйцэтгэх захирлын албан тушаалын санал ирж, төвийнхөө үйл ажиллагааг хариуцаж байна.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
> М.Өүлэн
>
> Залуучуудын хөтөлбөрийн зохицуулагч
Нэг өдөрт олон төрлийн ажил амжуулдаг учраас миний хувьд өдөр бүр харилцан адилгүй. Өглөө ихэвчлэн долоон цагт сэрээд ес хүртэл дуу сонсох дуртай. Энэ хугацаа бол миний сэтгэлийг засаж өгдөг тун чухал үе болдог юм. Дараа нь, ажил руугаа гарч явахдаа заавал кофе уугаад өдрийн эрч хүчээ авдаг.
Ажил дээрээ ирээд юун түрүүнд төвийнхөө цахим хуудаснуудаа шалгаж, асуултад хариулан, шаардлагатай уулзалтуудын цаг товлодог. Яг одоогоор “Тэгш эрх, бахархлын өдөр"-т зориулан зохион байгуулж үйл ажиллагаануудад олон сайн дурын ажилтан оролцож байгаа тул тэднийг ажлаа хийх таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд нь анхааран ажиллаж байна.
Үүний зэрэгцээ "Күийр театр"-ын үйл ажиллагааг анх удаа бие даан хариуцаж авсан юм. Тиймээс жүжигчдийн бэлтгэл, жүжгийн найруулга, үйл явцтай нь танилцах гээд завгүй явна. Үндсэн ажлынхаа хажуугаар сошиалд тавих постер, подкастын төлөвлөгөө бэлэн болгодог. Мөн сар бүр "Күийр цаг" гэх эвент тогтмол хийнэ. Энэхүү эвентүүдээрээ дамжуулан бусдад сэтгэл зүй, урлаг соёл, физиологийн эрүүл мэнд зэрэг олон төрлийн мэдээлэл түгээхийг хичээдэг.
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
> Г.Доржжанцан /Жак/
>
> Эрүүл мэндийн хөтөлбөрийн зохицуулагч
Хүний эрхийн салбарт, тэр тусмаа цөөнхийн эрхийн асуудлаар ажилладгийн хувьд багийн ажиллагааг нэгдүгээрт тавьдаг. Ялангуяа “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-ийг зохион байгуулж байгаа энэ үед ачаалал, стресс өндөр байгаагийн зэрэгцээ олон нийтийн зүгээс багагүй сөрөг хандлага ирж байна. Ийм үед баг, хамт олноо эрч хүчтэй, эерэг байлгаж, сэтгэл зүйг нь дэмжихэд анхаарах хэрэгтэй. Товчхондоо багийнхаа сэтгэл зүйд санаа тавих нь миний гол нөү-хау юм уу даа.
Бидний хувьд жилийн хамгийн завгүй үе болсон “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-үүдийн үеэр баримталдаг гол арга барил нь нөөц төлөвлөгөөтэй байх явдал юм. Тодруулбал, нийгэмд буруугаар ойлгогдсон хэсэгт олон нийтийн үйл ажиллагаа зохион байгуулахад багагүй асуудал тулгардаг учраас гарч болох эрсдэлийг урьдчилан тооцоолох хэрэгтэй. Жишээ нь, аливаа эвентийн хамтран ажиллагч байгууллага гэнэтийн байдлаар цуцаллаа гэж бодоход дараагийн хувилбар бэлэн байх нь чухал.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
> Д.Эрдэнэбүрэн /Гонто/
>
> Эрх зүйн хөтөлбөрийн зохицуулагч
Манай байгууллага Google-ийн програмуудыг бүрэн ашигладаг. Тэр дундаа хувь, хувьсгалын ажлын алинд ч Google календарийг идэвхтэй хэрэглэнэ. Харин scan хийх болон тэмдэглэл хөтлөхөд Apple-ийн Notes тун хэрэг болдог шүү.
Миний хувьд ковидын үеэс хойш Тик токын донтолтоос салаагүй л байна. (инээв) Мөн Telegram, Tinder ашигладаг.
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Э.Энхмаа
Төлөвлөгөө болон тодорхой харилцаа цаг маш сайн хэмнэдэг. Эсрэгээрээ тодорхойгүй байдал нь аль ч талдаа цаг алдахад хүргэнэ. Тиймээс анхнаас нь бүгдийг тодорхой байлгах хэрэгтэй.
Мөн болзошгүй эрсдэлийг төлөвлөлтдөө үргэлж багтаахыг хичээдэг. Одоогоор ачаалал ихтэй байгаа тул чухал ажлуудаа заавал бичиж тэмдэглэн, гүйцэтгэсэн эсэхээ нягталж, бал, цааснаас салахгүй явна.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
**Гонто:** Уулзалтууд дээр шинэ санаа гарах бүрд тэмдэглээд дараа нь календарьдаа оруулдаг. Хэн нэгэнтэй хамтарч ажиллах бол и-мэйл явуулж сануулна. Ер нь бусадтай хамтарч ажиллах үедээ тогтмол сануулдаг зантай.
Бид “Тэгш эрх, бахархлын өдөр”-үүдээр олон байгууллагатай хамтран ажилладаг. Миний хувьд төвийнхөө эрх зүйн хөтөлбөрийн зохицуулагч учраас хамтын ажиллагааны гэрээнүүдээ том хавтсанд дугаарлан ангилдаг юм. Юуг ч орхигдуулж, мартахгүйн тулд тэр л дээ. Мөн шаардлагатай зүйлсээ эргэн санахын тулд зураг их дардаг.
Хамт олны тухайд даваа болон баасан гарагт тогтмол уулзаж, энэ долоо хоногт юу болсон, ямар сэтгэл хөдлөлтэй байсан тухайгаа чөлөөтэй ярилцдаг. Түүний дараа төлөвлөсөн ажлуудаа товлосон цаг хугацаандаа хийж эхэлнэ.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
**Э.Энхмаа:** Манай гүйцэтгэх баг цөөхүүлээ, бидний алсын хараа, эрхэм зорилго далайцтай. Тиймээс бид олон ажлыг хурдан нугалахын тулд өндөр ачаалалтай ажилладаг. Гэнэтийн асуудал, нийгмийн сөрөг сэтгэгдлүүд хэзээ ч гарч болох учраас тэр бүрд өөрийгөө цэнэглэж, эрч хүчээ сэлбэх нь чухал.
Миний хувьд ажлаасаа өөр орчинд, өөр хүмүүстэй уулзаж ярилцан ЛГБТИК+ олон нийтэд ээлтэй газруудад тухлахыг хүсдэг. Эерэг орчинд, дотнын хүмүүстэйгээ уулзаж байгаа үедээ инээсэн ч, уйлсан ч эрч хүчтэй болдог доо. Мөн тосон будгаар зураг зурах, цэцгүүдээ арчилж өөрийгөө цэнэглэдэг.
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
**М.Өүлэн:** Би үг, үсгийн алдаа хянах дуртай. Чөлөөт цагаараа орчуулгын вэб сайтын нийтлэлүүдийг засаж, хянадаг. Унших явцдаа олон төрлийн мэдээлэл авдаг нь сонирхолтой санагддаг юм.
Мөн би сэтгэл судлаач мэргэжлээр их сургууль төгссөн. Мэргэжлээсээ хөндийрөхгүйн тулд энэ чиглэлээр хүмүүст туслахыг эрмэлздэг.
**Гонто:** Хоббигоороо хөрөг, зохиомжит зураг дарна. Богино хэмжээний кино, видео эвлүүлэх гэж оролддог. Ажилд орохоосоо өмнө төвийн хийж буй видео контентууд дээр сайн дураараа ажилладаг байсан. Одоогоор гэрэл зургийн хаягаа хөгжүүлэх гэж хичээж байгаа.
Түүнчлэн найзтайгаа хамтран зураач (illustrator) гэрэл зурагчдын мерчийг худалдаалах “Бороо арт маркет” арга хэмжээг хийж үзсэн. Товчхондоо хүмүүс дуртай уран бүтээлчидтэйгээ уулзаж танилцаад, мерч бүтээгдэхүүнийг нь худалдан авах боломжтой орон зай гэсэн үг. Амжилттай болсон тул ирэх сараас дахин хийх бодолтой байгаа.
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
**Жак:** Манай төв 15 дахь жилдээ үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Харин “Тэгш эрх бахархлын өдөр”-ийг 10 дахь жилдээ зохион байгуулж байгаа. Сүүлийн 10 гаруй жил энэ салбарт хүчин зүтгэж буйн хувьд ЛГТБ төв болон хүний эрхийн хөдөлгөөн өөрчлөгдөж буйг харахад тун урамтай байна. Энэхүү хувьсал, шинэчлэлтийн гэрч болж байгаа нь миний ажлын эерэг тал нь болов уу.
Хүндрэлтэй талын хувьд ЛГБТИК+ олон нийтэд юу тулгамдаж, ямар бэрхшээл гарч байгааг мэддэг ч хүссэнээрээ өөрчилж, сайжруулах боломжгүй байдаг. Жишээ нь, тэдний эрхийг хамгаалах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах нь ганц, хоёр жилийн ажил бус хамгийн багадаа тав, арав, зарим тохиолдолд 20 жилийн ажил болдог талтай.
Энэ бүхнийг бага багаар, сөөм сөөмөөр хийдэг болохоор бусдын нүдэнд манай ажлын үр дүн гарт баригдахуйц харагддаггүй юм шиг санагддаг. Ийм үед олон нийтээс бидний ажлыг ойлгохгүй байх, урам хугарах үе гардаг. Хүний эрхийн төлөө ажилладаг хүний хувьд зайлшгүй нүүр тулах бэрхшээл юм даа.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
**Э.Энхмаа:** “Тэгш эрх бахархлын өдөр”-үүдийн 10 жилийн ойн хүрээнд олон үйл ажиллагаа төлөвлөсөн. Кино наадам, театр, хэлэлцүүлгүүд, нөлөөллийн кампанит ажлыг хийхээр байгаа. Үүний зэрэгцээ хөрөнгө босгох, тайлан тавих, баримт бүрдүүлэх зэрэг бусад ажил ч цөөнгүй байгаа.
Өнгөрсөн хоёр жил цар тахлын улмаас жил бүр уламжлал болгон хийдэг тайван жагсаалаа хийх боломж гараагүй. Одоогоор тайван жагсаал хийх хүсэлтээ нийслэлд гаргасан ч тодорхой хариу өгөөгүй хэвээр байна. Хэрэв шийдэгдвэл түүнийг дагаад томоохон үйл ажиллагаа, арга хэмжээ ном журмын дагуу зохион байгуулах төлөвлөгөөтэй байгаа.
Түүнчлэн 42 дахь удаагийн Эдийн засаг, нийгэм, соёлын олон улсын пактын хэрэгжилтийн талаарх Монгол дахь ЛГБТИК+ олон нийтийн эдийн засаг, нийгэм, соёлын эрхийн илтгэл боловсруулж байгаа. Ирэх сард Женев хотноо хамгаална. Ихээхэн судалгаа шаарддаг тул түүндээ төвлөрч байна.
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
> С.Заяасайхан
>
> Сайн дурын ажилтан
Миний хувьд өөрт хэрэгтэй зүйлсэд цаг зав гаргах дуртай учраас төвдөө сайн дурын ажилтан хийхээр шийдсэн. Энд ирээд ажлынхнаасаа суралцаж, багаар ажиллах тал дээр илүү нээлттэй болж байгаа. Дуу хөгжимд дуртай болохоор энэ сонирхлыг маань ч дэмжин Queer театрт ахлах найруулагч хийх боломжийг олгосонд нь тун талархууштай байдаг.
Өөрийгөө дөнгөж мэдэх үедээ үзэн ядах, өөрөөрөө байж чадахгүй байх зэрэг олон хэцүү зүйлтэй нүүр тулсан. Энэ үед манай төв надад хамгийн их тусалсан шүү. Тиймээс яг өөр шигээ нөхцөлд байгаа бусад хүнд туслахыг хүссэндээ ЛГБТ төвд сайн дурын ажилтнаар элссэн. Өдөр бүр завгүй өнгөрч, хамт олноосоо олон зүйл суралцсаар л байна даа.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
> Л.Эрдэнэ
>
> Сайн дурын график дизайнер
Одоогоор Rivers Solomon зохиолчийн “The Deep” ном уншиж байна. Номд дээхэн үед Атлантын далайгаар боолын наймаа дамждаг байсан хөлөг онгоц дээр жирэмсэн хүн байвал далайд шууд хаядаг тухай гардаг. Харин тэд далайд унасныхаа дараа лусын хүн болж, хүүхэд нь заламгайтай буюу хүйсгүй төрдөг. Уншихад тун сонирхолтой ном. Мөн Үүлээгийн “Солонгон Хүү” номыг санал болгоё. Бидний үеийнхний күийр залуусын амьдралд тохиолддог зүйлсийг мэдмээр байвал энэ номыг уншаарай.
Дууны хувьд ихэвчлэн Frank Ocean, Steve Lacy), Yves Tumor, Blood Orange, Mitski зэрэг уран бүтээлчдийг сонсдог. Тэр дундаа The Replacements) хамтлагийн “Androgynous” дууг онцгойлон санал болгоё. Одоогоос 30-40 жилийн өмнө бичсэн энэ дууны утга нь хүйсийн тэгш бус байдалтай тэмцсэн тухай өгүүлдэг.
Киноны тухайд 1970, 1980-аад онд транс хүмүүс нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй ч бие биеэ хэрхэн хайрлаж, бүлэг үүсгэсэн тухай өгүүлэх “Paris is burning”) киног заавал үзээрэй гэж санал болгомоор байна.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
**М.Өүлэн:** Миний хувьд ЛГБТ Төвд ажиллаад есөн сар болж байна. Бид цөөхүүлээ ажилладаг болохоор бид хоорондоо байнга сайн ярилцдаг. Баг, хамт олны талаас ямар ч асуудалгүй ч ЛГБТ Төвд ажиллана гэдэг заримдаа бага зэрэг айдастай байдаг даа. Ажлаа тараад явж байхад хэн нэгэн чулуу шидэх вий гэж болгоомжлох удаа ч байна.
Ажилд ороод багагүй хугацаа өнгөрсөн ч гараас юу ч гарахгүй байгаадаа эмзэглэж явсан үе бий. Энэ тухай захиралдаа хэлтэл “Эхний жил угаасаа амаргүй байдаг. Санаа зоволтгүй, чамд итгэж байна. Итгэсээр ч ирсэн” гэж хариулахад нь уйлмаар санагдсан. Тэр үед маш их тайвширч, зориг орсон. Дараа нь ажлынхан маань бүгдээрээ эхний жилдээ ямар байсан тухайгаа хуваалцсан. Намайг анхаарч байгаа тэр сэтгэл нь хамгийн дулаахан мэдрэмж өгсөн. Бусдад маш энгийн мэт санагдаж болох ч ажил олгогчийн хувьд ажилтныхаа сэтгэл санаанд анхаарч, болох болохгүйг нь асууж ярилцах нь хэчнээн чухал байдгийг тэр үед ойлгосон.
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
> Ребекк
>
> Сайн дурын ажилтан
Хүмүүс өөрийгөө хүлээн зөвшөөрөхийн тулд дотоод хүнтэйгээ их маргалддаг. Энэ үйл явц хүн бүрд харилцан адилгүй. Өнөөдөр өөрийгөө тодорхойлсон ч ирээдүйн жинхэнэ чи биш байж ч магадгүй гэдгийг л хэлэх гэсэн юм.
Бид шинэ зүйлтэй нүүр тулахаас айдаг. Яг үүний адилаар ЛГБТИК+ олон нийтийг огт байгаагүй шинэ зүйл мэт хүлээн авах нь бий. Гэвч үнэндээ тийм биш юм шүү. Энэ бүх зүйл зүгээр л хайран дээр тогтож байгаа амьдралын энгийн мөч гэдгийг анзаарах хэрэгтэй.
Мөн эрх чөлөө гэдэг дураараа авирлаж, хүссэнээ хийхийн нэр биш. Эрх чөлөө бол асар их хариуцлага дээр тогтдог гэдгийг ойлгоосой гэж хүсэж байна.