Таны зайлшгүй мэдэх ёстой хоолны ширээний 10 соёл
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>Энэ цаг үед бид театрт хэрхэн үзвэр үзэхээс эхлэн хэрхэн хувцаслах, уран зургийн үзэсгэлэнд биеэ яаж авч явах, хэрхэн дарс хүртэх гээд бүхий л өрнийн соёлыг бид нэгэнт зайлшгүй мэдэх шаардлагатай болжээ. Ингэж байж л дэлхийтэй хөл нийлүүлэн алхах боломжтой.</div><div><br></div><div>Тэр дундаа өрнийн хоолны соёл улам бүр бидний ажил, амьдралд нэн чухал болсоор байна. Өрнө, дорнын хоолны соёл хоёулаа нэн эртний түүхтэй. Тус бүрдээ өөрийн онцлог соёл, дүрэм журмыг агуулдаг. Нүүдэлчин монголчууд бид ч хоолтой холбоотой баялаг уламжлал, соёлтой ард түмэн. Харин өдгөө дэлхийн соёл болоод буй өрнийн хооллох соёл гэгч манайд шинэхэн хэвээр байгаа гэж хэлж болохуйц юм. Иймээс энэ удаагийнхаа нийтлэлдээ өрнийн хоолны соёлоос таны зайлшгүй мэдэх ёстой 10 соёл буюу “Etiquette”-ийг хүргэж байна.</div><div><br></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/9ed24c4974beaa34baed15ab1895bbe4.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>1. Ширээнд хэт ойр эсвэл хэт хол суухгүй байх</div></h3><p></p><p>Ширээгээ хэт налж, эсвэл ширээнээсээ хэт хол суухгүй байхыг эрхэмлээрэй. Мөн нуруу цэх суух нь хоолны соёлын салшгүй нэгэн хэсэг гэдгийг ч санууштай. Түүний зэрэгцээ хөлөө урагш сунгах, арагшаа хэт налж гэдийж суух зэрэг нь тун соёлгүй үйлдлүүд юм. Түүнчлэн тохойгоо ч анхаарууштай. Хооллоогүй байхдаа тохойгоо ширээн дээр байлгах нь олон улсад зохисгүй үйлдэлд тооцогддог байна. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/73e47f03fc975e04917123b4b36bd853.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>2. Амны алчуураа өвөр дээрээ тавих</h3><p>Амны алчуураа ямагт өвдөг дээрээ тавих учиртай. Хэдийгээр бид кино, дэлгэцийн бүтээлээс амны алчуураа хүзүүндээ зүүсэн байхыг олон удаа хардаг ч өдгөө амны алчуураа хүзүүндээ зүүх, эсвэл бүр огт хэрэглэхгүй орхих нь мөн л зохисгүй үйлдэл болоод буй. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. Бусдыгаа хүлээх</h3><p></p><p>Монголчууд бидэнд нэгэн нийтлэг онцлог байдаг нь хооллохдоо бүх хүний хоол бэлэн болохыг хүлээдэггүй явдал. Түрүүлж идэх нь дэлхий маш олон оронд тун бүдүүлэг үйлдэлд тооцогддог. Тиймээс дараагийн удаа өрнийн маягийн оройн зоог барихдаа бусдыгаа хүлээх хэрэгтэйг санаарай. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/18ebcbbbbfacbb2c1620cc355a0f783e.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>4. Утсаа унтраах</h3><p></p><p>Өнөө цагт бид ухаалаг утаснаасаа шууд хамааралтай болсон билээ. Харин оройн зоогийн үеэр утсаа байн байн шалгах, зурвас илгээх, утсаараа хүнтэй ярих зэрэг нь тун соёлгүй үйлдэлд тооцогдох болоод буй. Өрнийн соёлын оройн зоогт “атмосфер” буюу уур амьсгал, орчныг тун их чухалчилж үздэг. Бүтэн орой зоог нь нэгдүгээр хоол, үндсэн хоол, амттан гэсэн цогц бүрдэлтэй. Эдгээр хоол бүрийн хооронд халуун дулаан яриа өрнүүлэх, оройн зоог барьж буй орчноо таашаах, бүхий л анхаарлаа тухайн мөчдөө зориулах зэрэг нь тэрхүү атмосферийг бүрдүүлэхэд хамгийн чухал нөлөөтэй. Тиймээс утсаар ярих, зурвас илгээх, сошиал хаягаа шалгах нь оройн зоогийн амин сүнсийг үгүй хийнэ гэж хэлж болно. Хэрэв яаралтай хариу өгөх шаардлагатай дуудлага, зурвас ирсэн бол ширээнээсээ холдож, өөр газар очин хариулах нь зохистой. <br></p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/sbrtsnJQmxA?rel=0"></iframe>
</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>5. Чимээ гаргахгүй хооллох</h3><p></p><p>Амандаа дүүрэн хоолтой ярих нь мэдээж бүдүүлэг үйлдэл. Түүнээс гадна хоолоо хөргөх зорилгоор үлээх, чанга дуу гарган зажлах нь ч мөн зайлсхийвэл зохих үйлдлүүд юм. Ярих зуураа хооллох нь бидний хэлж заншсанаар буруу хоолой руу орох эрсдэлийг ч дагуулна. Сонирхуулахад, бид их чимээ шуугианд хооллох үедээ тухайн хоолныхоо амтыг төдийлөн сайн мэдэрч чаддаггүйг судалгаагаар баталжээ. Иймд аль болох чимээ гаргалгүй хооллоорой.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/c7e904e0965203637ad00a65386ecc93.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>6. Халбага, сэрээ, хутганы ялгааг мэдэх</h3><p></p><p>Сэрээ үргэлж таны зүүн гар талд, харин хутга болон халбага баруун гар талд тань байх ёстой. Хамгийн түрүүнд хэрэглэгдэх халбага, сэрээ, хутга хамгийн захад байрлана. Нэг хэрэглэгдэхүүнийг нэг л удаа хэрэглэх байдлаар оройн зоог өндөрлөх үед тавагтай хамгийн ойр байрлах хутга, сэрээг хэрэглэнэ гэсэн үг. Мэдээж оройн зоогийг амттангүйгээр төсөөлөх боломжгүй. Амттан буюу дессертэд зориулсан хэрэглэгдэхүүнийг ихэвчлэн тавгийн дээр байрлуулсан байна. Дессертийн халбага сэрээ нь энгийн халбага, сэрээнээс хэмжээгээрээ арай жижигхэн байдаг онцлогтой.<br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/dddd45c68d2a2924d503a8cfcdbad44e.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>7. Дарсны хундаганы ялгааг мэдэх</h3><p>Өрнийн хоолны соёлыг дарсгүй төсөөлөхөд бэрх. Дарсны соёл нь олон зуун жилийн түүхтэй, нэн хуучин тул өөрийн гэсэн нарийн дэг жаягтай байдаг. Тэдгээрийн дотроос хундаганы ялгаатай хэрэглээг та зайлшгүй мэдэх хэрэгтэй. Ерөнхийдөө ямар ч төрлийн дарс байсан элдэв хээ угалзгүй, тунгалаг хундага хамгийн тохиромжтой. Энэ нь тухайн дарсны өнгө, гилгэр чанарыг тод харуулахад тусалдаг тул дэлхийн хамгийн сайн чанарын дарсыг үргэлж тунгалаг хундаганд хундагалдаг учиртай. Түүнээс гадна сайн хундага нь урт иштэй байдаг бөгөөд энэ нь гарын дулаан хүрснээр дарс бүлээн болох, хүйтэн чанараа алдахаас сэргийлэх, мөн үнэртэй ус зэрэг бусад үнэрээс дарсны үнэрийг хол байлгах давхар зорилготой. Илүү хуучин буюу олон жил болсон дарсанд өргөн хундага зохино. Учир нь өргөн хундага нь хуучин дарсанд хүчилтөрөгч илүү нэвтрүүлэх боломж олгож, тухайн дарсны амьд шинжийг улам сэргээдэг ажээ. Харин шинэхэн буюу залуу дарсанд нарийн хундагыг хэрэглэж болно. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. Босохгүй байх</h3><p>Хэрэв ширээний дунд, эсвэл нөгөө талд байгаа зүйлээс авахыг хүсвэл бүү урагшаа сунаарай. Мөн босох хэрэггүй. Энэ нь таныг тун эвгүй байдалд оруулах үйлдэл гэдгийг мэдүүштэй. Түүний оронд тухайн зүйлд ойрхон суугаа хүнээс дамжуулахыг хүсээрэй. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">9. Тонгойхгүй байх</h3><p></p><p>Хоолоо тонгойж идэх нь мөн л зохимжгүй үйлдэл. Өөрөө цэх сууж, халбага, сэрээгээ ам руугаа хүргэж хооллох нь хоолны соёлын нэгэн хэсэг билээ. Зүүн Азийн зарим оронд аягаа гартаа барин хооллодог ч энэ соёл монголчууд бидний дунд байдаггүй тул бид хооллохдоо түлхүү урагш тонгойх хандлагатай байдаг. <br></p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/g374UymUv4I?rel=0"></iframe>
</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>10. Хувцаслалтдаа анхаарах</h3><p>Дээрх соёлуудаас гадна орхиж боломгүй хамгийн чухал нь мэдээж хувцаслалт. <br>Хувцаслалт нь бидний оюун санаа, тухайн мөчийн зан төлөвт хүртэл онцгой нөлөөлдөг. Бид сурагчийн дүрэмт хувцсаа эргээд өмсвөл хүүхэд насандаа оччих шиг санагддаг шүү дээ. Тиймээс гайхалтай оройн зоогийг бүтээхэд хувцаслалт ч чухал үүрэгтэйг санууштай. <br></p>
<blockquote><p>Эцэст нь онцлоход, олон улсын хүмүүстэй хамтран ажиллах, хилийн чанадад сурч боловсрох гээд бүхий л түвшинд хоолны соёл нэн чухал үүрэгтэй тул бид эдгээр соёлыг “маяг” гэж үл тоолгүй, зайлшгүй мэдэх шаардлагатай юм шүү. Таны амьдралд амжилт хүсье. <br></p>
<cite>
</cite></blockquote>          </div>

Энэ цаг үед бид театрт хэрхэн үзвэр үзэхээс эхлэн хэрхэн хувцаслах, уран зургийн үзэсгэлэнд биеэ яаж авч явах, хэрхэн дарс хүртэх гээд бүхий л өрнийн соёлыг бид нэгэнт зайлшгүй мэдэх шаардлагатай болжээ. Ингэж байж л дэлхийтэй хөл нийлүүлэн алхах боломжтой.
Тэр дундаа өрнийн хоолны соёл улам бүр бидний ажил, амьдралд нэн чухал болсоор байна. Өрнө, дорнын хоолны соёл хоёулаа нэн эртний түүхтэй. Тус бүрдээ өөрийн онцлог соёл, дүрэм журмыг агуулдаг. Нүүдэлчин монголчууд бид ч хоолтой холбоотой баялаг уламжлал, соёлтой ард түмэн. Харин өдгөө дэлхийн соёл болоод буй өрнийн хооллох соёл гэгч манайд шинэхэн хэвээр байгаа гэж хэлж болохуйц юм. Иймээс энэ удаагийнхаа нийтлэлдээ өрнийн хоолны соёлоос таны зайлшгүй мэдэх ёстой 10 соёл буюу “Etiquette”-ийг хүргэж байна.
1. Ширээнд хэт ойр эсвэл хэт хол суухгүй байх
Ширээгээ хэт налж, эсвэл ширээнээсээ хэт хол суухгүй байхыг эрхэмлээрэй. Мөн нуруу цэх суух нь хоолны соёлын салшгүй нэгэн хэсэг гэдгийг ч санууштай. Түүний зэрэгцээ хөлөө урагш сунгах, арагшаа хэт налж гэдийж суух зэрэг нь тун соёлгүй үйлдлүүд юм. Түүнчлэн тохойгоо ч анхаарууштай. Хооллоогүй байхдаа тохойгоо ширээн дээр байлгах нь олон улсад зохисгүй үйлдэлд тооцогддог байна.

2. Амны алчуураа өвөр дээрээ тавих
Амны алчуураа ямагт өвдөг дээрээ тавих учиртай. Хэдийгээр бид кино, дэлгэцийн бүтээлээс амны алчуураа хүзүүндээ зүүсэн байхыг олон удаа хардаг ч өдгөө амны алчуураа хүзүүндээ зүүх, эсвэл бүр огт хэрэглэхгүй орхих нь мөн л зохисгүй үйлдэл болоод буй.

3. Бусдыгаа хүлээх
Монголчууд бидэнд нэгэн нийтлэг онцлог байдаг нь хооллохдоо бүх хүний хоол бэлэн болохыг хүлээдэггүй явдал. Түрүүлж идэх нь дэлхий маш олон оронд тун бүдүүлэг үйлдэлд тооцогддог. Тиймээс дараагийн удаа өрнийн маягийн оройн зоог барихдаа бусдыгаа хүлээх хэрэгтэйг санаарай.

4. Утсаа унтраах
Өнөө цагт бид ухаалаг утаснаасаа шууд хамааралтай болсон билээ. Харин оройн зоогийн үеэр утсаа байн байн шалгах, зурвас илгээх, утсаараа хүнтэй ярих зэрэг нь тун соёлгүй үйлдэлд тооцогдох болоод буй. Өрнийн соёлын оройн зоогт “атмосфер” буюу уур амьсгал, орчныг тун их чухалчилж үздэг. Бүтэн орой зоог нь нэгдүгээр хоол, үндсэн хоол, амттан гэсэн цогц бүрдэлтэй. Эдгээр хоол бүрийн хооронд халуун дулаан яриа өрнүүлэх, оройн зоог барьж буй орчноо таашаах, бүхий л анхаарлаа тухайн мөчдөө зориулах зэрэг нь тэрхүү атмосферийг бүрдүүлэхэд хамгийн чухал нөлөөтэй. Тиймээс утсаар ярих, зурвас илгээх, сошиал хаягаа шалгах нь оройн зоогийн амин сүнсийг үгүй хийнэ гэж хэлж болно. Хэрэв яаралтай хариу өгөх шаардлагатай дуудлага, зурвас ирсэн бол ширээнээсээ холдож, өөр газар очин хариулах нь зохистой.


5. Чимээ гаргахгүй хооллох
Амандаа дүүрэн хоолтой ярих нь мэдээж бүдүүлэг үйлдэл. Түүнээс гадна хоолоо хөргөх зорилгоор үлээх, чанга дуу гарган зажлах нь ч мөн зайлсхийвэл зохих үйлдлүүд юм. Ярих зуураа хооллох нь бидний хэлж заншсанаар буруу хоолой руу орох эрсдэлийг ч дагуулна. Сонирхуулахад, бид их чимээ шуугианд хооллох үедээ тухайн хоолныхоо амтыг төдийлөн сайн мэдэрч чаддаггүйг судалгаагаар баталжээ. Иймд аль болох чимээ гаргалгүй хооллоорой.

6. Халбага, сэрээ, хутганы ялгааг мэдэх
Сэрээ үргэлж таны зүүн гар талд, харин хутга болон халбага баруун гар талд тань байх ёстой. Хамгийн түрүүнд хэрэглэгдэх халбага, сэрээ, хутга хамгийн захад байрлана. Нэг хэрэглэгдэхүүнийг нэг л удаа хэрэглэх байдлаар оройн зоог өндөрлөх үед тавагтай хамгийн ойр байрлах хутга, сэрээг хэрэглэнэ гэсэн үг. Мэдээж оройн зоогийг амттангүйгээр төсөөлөх боломжгүй. Амттан буюу дессертэд зориулсан хэрэглэгдэхүүнийг ихэвчлэн тавгийн дээр байрлуулсан байна. Дессертийн халбага сэрээ нь энгийн халбага, сэрээнээс хэмжээгээрээ арай жижигхэн байдаг онцлогтой.

7. Дарсны хундаганы ялгааг мэдэх
Өрнийн хоолны соёлыг дарсгүй төсөөлөхөд бэрх. Дарсны соёл нь олон зуун жилийн түүхтэй, нэн хуучин тул өөрийн гэсэн нарийн дэг жаягтай байдаг. Тэдгээрийн дотроос хундаганы ялгаатай хэрэглээг та зайлшгүй мэдэх хэрэгтэй. Ерөнхийдөө ямар ч төрлийн дарс байсан элдэв хээ угалзгүй, тунгалаг хундага хамгийн тохиромжтой. Энэ нь тухайн дарсны өнгө, гилгэр чанарыг тод харуулахад тусалдаг тул дэлхийн хамгийн сайн чанарын дарсыг үргэлж тунгалаг хундаганд хундагалдаг учиртай. Түүнээс гадна сайн хундага нь урт иштэй байдаг бөгөөд энэ нь гарын дулаан хүрснээр дарс бүлээн болох, хүйтэн чанараа алдахаас сэргийлэх, мөн үнэртэй ус зэрэг бусад үнэрээс дарсны үнэрийг хол байлгах давхар зорилготой. Илүү хуучин буюу олон жил болсон дарсанд өргөн хундага зохино. Учир нь өргөн хундага нь хуучин дарсанд хүчилтөрөгч илүү нэвтрүүлэх боломж олгож, тухайн дарсны амьд шинжийг улам сэргээдэг ажээ. Харин шинэхэн буюу залуу дарсанд нарийн хундагыг хэрэглэж болно.

8. Босохгүй байх
Хэрэв ширээний дунд, эсвэл нөгөө талд байгаа зүйлээс авахыг хүсвэл бүү урагшаа сунаарай. Мөн босох хэрэггүй. Энэ нь таныг тун эвгүй байдалд оруулах үйлдэл гэдгийг мэдүүштэй. Түүний оронд тухайн зүйлд ойрхон суугаа хүнээс дамжуулахыг хүсээрэй.

9. Тонгойхгүй байх
Хоолоо тонгойж идэх нь мөн л зохимжгүй үйлдэл. Өөрөө цэх сууж, халбага, сэрээгээ ам руугаа хүргэж хооллох нь хоолны соёлын нэгэн хэсэг билээ. Зүүн Азийн зарим оронд аягаа гартаа барин хооллодог ч энэ соёл монголчууд бидний дунд байдаггүй тул бид хооллохдоо түлхүү урагш тонгойх хандлагатай байдаг.


10. Хувцаслалтдаа анхаарах
Дээрх соёлуудаас гадна орхиж боломгүй хамгийн чухал нь мэдээж хувцаслалт.
Хувцаслалт нь бидний оюун санаа, тухайн мөчийн зан төлөвт хүртэл онцгой нөлөөлдөг. Бид сурагчийн дүрэмт хувцсаа эргээд өмсвөл хүүхэд насандаа оччих шиг санагддаг шүү дээ. Тиймээс гайхалтай оройн зоогийг бүтээхэд хувцаслалт ч чухал үүрэгтэйг санууштай.

Эцэст нь онцлоход, олон улсын хүмүүстэй хамтран ажиллах, хилийн чанадад сурч боловсрох гээд бүхий л түвшинд хоолны соёл нэн чухал үүрэгтэй тул бид эдгээр соёлыг “маяг” гэж үл тоолгүй, зайлшгүй мэдэх шаардлагатай юм шүү. Таны амьдралд амжилт хүсье.



Энэ цаг үед бид театрт хэрхэн үзвэр үзэхээс эхлэн хэрхэн хувцаслах, уран зургийн үзэсгэлэнд биеэ яаж авч явах, хэрхэн дарс хүртэх гээд бүхий л өрнийн соёлыг бид нэгэнт зайлшгүй мэдэх шаардлагатай болжээ. Ингэж байж л дэлхийтэй хөл нийлүүлэн алхах боломжтой.    Тэр дундаа өрнийн хоолны соёл улам бүр бидний ажил, амьдралд нэн чухал болсоор байна. Өрнө, дорнын хоолны соёл хоёулаа нэн эртний түүхтэй. Тус бүрдээ өөрийн онцлог соёл, дүрэм журмыг агуулдаг. Нүүдэлчин монголчууд бид ч хоолтой холбоотой баялаг уламжлал, соёлтой ард түмэн. Харин өдгөө дэлхийн соёл болоод буй өрнийн хооллох соёл гэгч манайд шинэхэн хэвээр байгаа гэж хэлж болохуйц юм. Иймээс энэ удаагийнхаа нийтлэлдээ өрнийн хоолны соёлоос таны зайлшгүй мэдэх ёстой 10 соёл буюу “Etiquette”-ийг хүргэж байна.
### 1. Ширээнд хэт ойр эсвэл хэт хол суухгүй байх
Ширээгээ хэт налж, эсвэл ширээнээсээ хэт хол суухгүй байхыг эрхэмлээрэй. Мөн нуруу цэх суух нь хоолны соёлын салшгүй нэгэн хэсэг гэдгийг ч санууштай. Түүний зэрэгцээ хөлөө урагш сунгах, арагшаа хэт налж гэдийж суух зэрэг нь тун соёлгүй үйлдлүүд юм. Түүнчлэн тохойгоо ч анхаарууштай. Хооллоогүй байхдаа тохойгоо ширээн дээр байлгах нь олон улсад зохисгүй үйлдэлд тооцогддог байна.
### 2. Амны алчуураа өвөр дээрээ тавих
Амны алчуураа ямагт өвдөг дээрээ тавих учиртай. Хэдийгээр бид кино, дэлгэцийн бүтээлээс амны алчуураа хүзүүндээ зүүсэн байхыг олон удаа хардаг ч өдгөө амны алчуураа хүзүүндээ зүүх, эсвэл бүр огт хэрэглэхгүй орхих нь мөн л зохисгүй үйлдэл болоод буй.
### 3. Бусдыгаа хүлээх
Монголчууд бидэнд нэгэн нийтлэг онцлог байдаг нь хооллохдоо бүх хүний хоол бэлэн болохыг хүлээдэггүй явдал. Түрүүлж идэх нь дэлхий маш олон оронд тун бүдүүлэг үйлдэлд тооцогддог. Тиймээс дараагийн удаа өрнийн маягийн оройн зоог барихдаа бусдыгаа хүлээх хэрэгтэйг санаарай.
### 4. Утсаа унтраах
Өнөө цагт бид ухаалаг утаснаасаа шууд хамааралтай болсон билээ. Харин оройн зоогийн үеэр утсаа байн байн шалгах, зурвас илгээх, утсаараа хүнтэй ярих зэрэг нь тун соёлгүй үйлдэлд тооцогдох болоод буй. Өрнийн соёлын оройн зоогт “атмосфер” буюу уур амьсгал, орчныг тун их чухалчилж үздэг. Бүтэн орой зоог нь нэгдүгээр хоол, үндсэн хоол, амттан гэсэн цогц бүрдэлтэй. Эдгээр хоол бүрийн хооронд халуун дулаан яриа өрнүүлэх, оройн зоог барьж буй орчноо таашаах, бүхий л анхаарлаа тухайн мөчдөө зориулах зэрэг нь тэрхүү атмосферийг бүрдүүлэхэд хамгийн чухал нөлөөтэй. Тиймээс утсаар ярих, зурвас илгээх, сошиал хаягаа шалгах нь оройн зоогийн амин сүнсийг үгүй хийнэ гэж хэлж болно. Хэрэв яаралтай хариу өгөх шаардлагатай дуудлага, зурвас ирсэн бол ширээнээсээ холдож, өөр газар очин хариулах нь зохистой.
### 5. Чимээ гаргахгүй хооллох
Амандаа дүүрэн хоолтой ярих нь мэдээж бүдүүлэг үйлдэл. Түүнээс гадна хоолоо хөргөх зорилгоор үлээх, чанга дуу гарган зажлах нь ч мөн зайлсхийвэл зохих үйлдлүүд юм. Ярих зуураа хооллох нь бидний хэлж заншсанаар буруу хоолой руу орох эрсдэлийг ч дагуулна. Сонирхуулахад, бид их чимээ шуугианд хооллох үедээ тухайн хоолныхоо амтыг төдийлөн сайн мэдэрч чаддаггүйг судалгаагаар баталжээ. Иймд аль болох чимээ гаргалгүй хооллоорой.
### 6. Халбага, сэрээ, хутганы ялгааг мэдэх
Сэрээ үргэлж таны зүүн гар талд, харин хутга болон халбага баруун гар талд тань байх ёстой. Хамгийн түрүүнд хэрэглэгдэх халбага, сэрээ, хутга хамгийн захад байрлана. Нэг хэрэглэгдэхүүнийг нэг л удаа хэрэглэх байдлаар оройн зоог өндөрлөх үед тавагтай хамгийн ойр байрлах хутга, сэрээг хэрэглэнэ гэсэн үг. Мэдээж оройн зоогийг амттангүйгээр төсөөлөх боломжгүй. Амттан буюу дессертэд зориулсан хэрэглэгдэхүүнийг ихэвчлэн тавгийн дээр байрлуулсан байна. Дессертийн халбага сэрээ нь энгийн халбага, сэрээнээс хэмжээгээрээ арай жижигхэн байдаг онцлогтой.
### 7. Дарсны хундаганы ялгааг мэдэх
Өрнийн хоолны соёлыг дарсгүй төсөөлөхөд бэрх. Дарсны соёл нь олон зуун жилийн түүхтэй, нэн хуучин тул өөрийн гэсэн нарийн дэг жаягтай байдаг. Тэдгээрийн дотроос хундаганы ялгаатай хэрэглээг та зайлшгүй мэдэх хэрэгтэй. Ерөнхийдөө ямар ч төрлийн дарс байсан элдэв хээ угалзгүй, тунгалаг хундага хамгийн тохиромжтой. Энэ нь тухайн дарсны өнгө, гилгэр чанарыг тод харуулахад тусалдаг тул дэлхийн хамгийн сайн чанарын дарсыг үргэлж тунгалаг хундаганд хундагалдаг учиртай. Түүнээс гадна сайн хундага нь урт иштэй байдаг бөгөөд энэ нь гарын дулаан хүрснээр дарс бүлээн болох, хүйтэн чанараа алдахаас сэргийлэх, мөн үнэртэй ус зэрэг бусад үнэрээс дарсны үнэрийг хол байлгах давхар зорилготой. Илүү хуучин буюу олон жил болсон дарсанд өргөн хундага зохино. Учир нь өргөн хундага нь хуучин дарсанд хүчилтөрөгч илүү нэвтрүүлэх боломж олгож, тухайн дарсны амьд шинжийг улам сэргээдэг ажээ. Харин шинэхэн буюу залуу дарсанд нарийн хундагыг хэрэглэж болно.
### 8. Босохгүй байх
Хэрэв ширээний дунд, эсвэл нөгөө талд байгаа зүйлээс авахыг хүсвэл бүү урагшаа сунаарай. Мөн босох хэрэггүй. Энэ нь таныг тун эвгүй байдалд оруулах үйлдэл гэдгийг мэдүүштэй. Түүний оронд тухайн зүйлд ойрхон суугаа хүнээс дамжуулахыг хүсээрэй.
### 9. Тонгойхгүй байх
Хоолоо тонгойж идэх нь мөн л зохимжгүй үйлдэл. Өөрөө цэх сууж, халбага, сэрээгээ ам руугаа хүргэж хооллох нь хоолны соёлын нэгэн хэсэг билээ. Зүүн Азийн зарим оронд аягаа гартаа барин хооллодог ч энэ соёл монголчууд бидний дунд байдаггүй тул бид хооллохдоо түлхүү урагш тонгойх хандлагатай байдаг.
### 10. Хувцаслалтдаа анхаарах
Дээрх соёлуудаас гадна орхиж боломгүй хамгийн чухал нь мэдээж хувцаслалт.
Хувцаслалт нь бидний оюун санаа, тухайн мөчийн зан төлөвт хүртэл онцгой нөлөөлдөг. Бид сурагчийн дүрэмт хувцсаа эргээд өмсвөл хүүхэд насандаа оччих шиг санагддаг шүү дээ. Тиймээс гайхалтай оройн зоогийг бүтээхэд хувцаслалт ч чухал үүрэгтэйг санууштай.
> Эцэст нь онцлоход, олон улсын хүмүүстэй хамтран ажиллах, хилийн чанадад сурч боловсрох гээд бүхий л түвшинд хоолны соёл нэн чухал үүрэгтэй тул бид эдгээр соёлыг “маяг” гэж үл тоолгүй, зайлшгүй мэдэх шаардлагатай юм шүү. Таны амьдралд амжилт хүсье.