Шинэ нээлтийг шинжлэх нь: Эцгийн өвчлөл охинд удамших нь 
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2>2019 оны байдлаар дэлхийн нийт нас баралтын бараг гуравны нэгийг зүрх судасны өвчлөл дангаараа эзэлж байгаа юм. Магадгүй бидэнд маш ойрхон, бараг дөжиртөл их сонссон тос өөхтэй хоол идсэнээс болдог гэх явган яриа дагуулсан зүрх судасны өвчлөл нь эмчилгээ, шалтгаан нь тодорхой мэт санагдаж магадгүй юм. Гэхдээ энэ өвчин нь удамшдаг ба удамших удамшихдаа эмэгтэй хүүхдэд илүү өндөр тохиолдох магадлалтай байж болох уу? </h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ӨГҮҮЛЛИЙН ТУХАЙ</h3><p><b>Өгүүлэл хэвлэгдсэн огноо:</b> 2024.09.10, “JCI Insight” <br> <br><b>Өгүүллийн нэр:</b> Paternal hypercholesterolemia elicits sex-specific exacerbation of atherosclerosis in offspring <br> <br><b>Түлхүүр үгс:</b> БНЛП (бага нягтралтай липопротейн), sncRNAs (жижиг кодлогдоогүй РНХ), артесклероз <br> <br><b>Туршилтыг гүйцэтгэсэн баг:</b> Калифорнийн Их сургууль, Био-анагаах ухааны тэнхим <br> <br><b>Гол санааг ганцхан өгүүлбэрт:</b> Эцгийн талын цусан дахь өндөр холестерины хэмжээ үр хүүхдэд нь ялангуяа охинд нь удамшдаг болохыг батлав. <br> <br><b>Ач холбогдол:</b> Удамшилд зөвхөн хүүхдийг тээж буй эхийн эрүүл мэндээс гадна эцгийн амьдралын хэв маягаас хамааралтай тодорхой өвчин удамшдагийг олж илрүүлсэн шинэ өнцөг </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ТУРШИЛТЫГ ТОВЧООР </h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/f2c31dae04595f54228d28b26d3a55c5.jpg"></p><div class="image-caption">Тайлбар: Туршилтын бүдүүвч</div><p> Найман долоо хоногтой эр хулгануудыг өндөр холестеринтой тэжээлээр хооллож, гипирлипидеми буюу эмчлэхгүй удвал зүрх судасны өвчин, цус харвалт болох аюултай өвчнөөр өвчлүүлэв. Тэдгээр эр хулгануудыг бага холестерин бүхий тэжээлээр хооллосон эм хулгануудтай эвцэлдүүлэхэд үр төл нь зүрх судасны өвчин тусах эрсдэл 2-3 дахин нэмэгдсэн байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Үр дүн</h3><p></p><p class="Paragraph SCXW104964415 BCX0" paraid="742389073" paraeid="{ed09bfb7-f773-4820-8bd0-ad2911575870}{15}" style="-webkit-user-drag: none; -webkit-tap-highlight-color: transparent; margin-bottom: 13.3333px; padding: 0px; user-select: text; overflow-wrap: break-word; white-space-collapse: preserve; vertical-align: baseline; font-kerning: none; background-color: transparent; color: windowtext;">Судалгаа нь Ccn1 болон Ccn2 генүүд нь зүрх судасны өвчний хөгжилд чухал үүрэгтэйг харуулж байна. Эдгээр генүүд нь хүний судас, зүрхний эдийн зөв үйл ажиллагаа, хөгжилд зайлшгүй шаардлагатай. Тэд судлын хананд байрлах эндотели болон дархлааны эсүүдэд онцгой идэвхтэй бөгөөд тэдний хэт идэвхжил нь артерийн хананд товруу үүсгэхэд хүргэж болно. </p><p class="Paragraph SCXW104964415 BCX0" paraid="742389073" paraeid="{ed09bfb7-f773-4820-8bd0-ad2911575870}{15}" style="-webkit-user-drag: none; -webkit-tap-highlight-color: transparent; margin-bottom: 13.3333px; padding: 0px; user-select: text; overflow-wrap: break-word; white-space-collapse: preserve; vertical-align: baseline; font-kerning: none; background-color: transparent; color: windowtext;"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/20881ed7d80536e62e1faac22509aa38.jpg"></p><div class="image-caption">Тайлбар: tsRNAs болон rsRNAs ген нэлээд өөрчлөгдсөн үр дүн гарав</div><p> Эцгийн өндөр өөх тостой хоолны дэглэм нь спермийн РНК-д, ялангуяа tsRNAs болон rsRNAs гэх жижиг РНК-д өөрчлөлт оруулахад хүргэдэг. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь Ccn1 болон Ccn2 генүүдтэй холбоотой үрэвслийн хариу үйлдлийг нэмэгдүүлж, артерийн хананд товруу үүсэхэд хувь нэмэр оруулж, үр удамд өвчний удамшлын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Гэвч яагаад зөвхөн эмэгтэй хүүхдүүдэд илэрч буй шалтгааныг тодорхойлж хараахан чадаагүй байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ОНЦЛОГ, ДЭВШИЛТ </h3><p>PANDORA-Seq арга нь жижиг мэдээллийн РНХ-г олж харах боломжийг олгодог тусгай өсгөгчтэй микроскоп мэт судалгааны арга юм. Уламжлалт РНХ-ын дарааллыг тогтоох арга нь РНХ-ын жижиг молекулыг харах боломжгүй ба ялангуяа дээр дурдсан tsRNAs ба rsRNAs хэсгийн бүтэц, байгууламж дээрх өөрчлөлтийг РНХ секвинс аргаар тогтоох боломжгүй. Тиймээс PANDORA-Seq аргыг ашиглан РНХ-ын жижиг молекул дээр гарсан өөрчлөлтийг олж илрүүлсэн нь онцлууштай. </p>
<blockquote><p>Хүүхдийн гений мэдээлэлд эцгийн оролцоо ч мөн адил чухал гэдгийг уг судалгаа бидэнд ойлгууллаа. Тиймээс ирээдүйд хүүхэдтэй болохоор төлөвлөж буй залуучууд хооллолт, амьдралын хэв маягтаа анхаарах нь бодит үр нөлөөтэй гэдгийг ойлгож, эрүүл мэнддээ эртнээс анхаараарай. </p>
<cite>
</cite></blockquote>          </div>

2019 оны байдлаар дэлхийн нийт нас баралтын бараг гуравны нэгийг зүрх судасны өвчлөл дангаараа эзэлж байгаа юм. Магадгүй бидэнд маш ойрхон, бараг дөжиртөл их сонссон тос өөхтэй хоол идсэнээс болдог гэх явган яриа дагуулсан зүрх судасны өвчлөл нь эмчилгээ, шалтгаан нь тодорхой мэт санагдаж магадгүй юм. Гэхдээ энэ өвчин нь удамшдаг ба удамших удамшихдаа эмэгтэй хүүхдэд илүү өндөр тохиолдох магадлалтай байж болох уу?
ӨГҮҮЛЛИЙН ТУХАЙ
Өгүүлэл хэвлэгдсэн огноо:
2024.09.10, “JCI Insight”

Өгүүллийн нэр:
Paternal hypercholesterolemia elicits sex-specific exacerbation of atherosclerosis in offspring

Түлхүүр үгс:
БНЛП (бага нягтралтай липопротейн), sncRNAs (жижиг кодлогдоогүй РНХ), артесклероз

Туршилтыг гүйцэтгэсэн баг:
Калифорнийн Их сургууль, Био-анагаах ухааны тэнхим

Гол санааг ганцхан өгүүлбэрт:
Эцгийн талын цусан дахь өндөр холестерины хэмжээ үр хүүхдэд нь ялангуяа охинд нь удамшдаг болохыг батлав.

Ач холбогдол:
Удамшилд зөвхөн хүүхдийг тээж буй эхийн эрүүл мэндээс гадна эцгийн амьдралын хэв маягаас хамааралтай тодорхой өвчин удамшдагийг олж илрүүлсэн шинэ өнцөг

ТУРШИЛТЫГ ТОВЧООР
Тайлбар: Туршилтын бүдүүвч
Найман долоо хоногтой эр хулгануудыг өндөр холестеринтой тэжээлээр хооллож, гипирлипидеми буюу эмчлэхгүй удвал зүрх судасны өвчин, цус харвалт болох аюултай өвчнөөр өвчлүүлэв. Тэдгээр эр хулгануудыг бага холестерин бүхий тэжээлээр хооллосон эм хулгануудтай эвцэлдүүлэхэд үр төл нь зүрх судасны өвчин тусах эрсдэл 2-3 дахин нэмэгдсэн байна.

Үр дүн
Судалгаа нь Ccn1 болон Ccn2 генүүд нь зүрх судасны өвчний хөгжилд чухал үүрэгтэйг харуулж байна. Эдгээр генүүд нь хүний судас, зүрхний эдийн зөв үйл ажиллагаа, хөгжилд зайлшгүй шаардлагатай. Тэд судлын хананд байрлах эндотели болон дархлааны эсүүдэд онцгой идэвхтэй бөгөөд тэдний хэт идэвхжил нь артерийн хананд товруу үүсгэхэд хүргэж болно.

Тайлбар: tsRNAs болон rsRNAs ген нэлээд өөрчлөгдсөн үр дүн гарав
Эцгийн өндөр өөх тостой хоолны дэглэм нь спермийн РНК-д, ялангуяа tsRNAs болон rsRNAs гэх жижиг РНК-д өөрчлөлт оруулахад хүргэдэг. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь Ccn1 болон Ccn2 генүүдтэй холбоотой үрэвслийн хариу үйлдлийг нэмэгдүүлж, артерийн хананд товруу үүсэхэд хувь нэмэр оруулж, үр удамд өвчний удамшлын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Гэвч яагаад зөвхөн эмэгтэй хүүхдүүдэд илэрч буй шалтгааныг тодорхойлж хараахан чадаагүй байна.

ОНЦЛОГ, ДЭВШИЛТ
PANDORA-Seq арга нь жижиг мэдээллийн РНХ-г олж харах боломжийг олгодог тусгай өсгөгчтэй микроскоп мэт судалгааны арга юм. Уламжлалт РНХ-ын дарааллыг тогтоох арга нь РНХ-ын жижиг молекулыг харах боломжгүй ба ялангуяа дээр дурдсан tsRNAs ба rsRNAs хэсгийн бүтэц, байгууламж дээрх өөрчлөлтийг РНХ секвинс аргаар тогтоох боломжгүй. Тиймээс PANDORA-Seq аргыг ашиглан РНХ-ын жижиг молекул дээр гарсан өөрчлөлтийг олж илрүүлсэн нь онцлууштай.

Хүүхдийн гений мэдээлэлд эцгийн оролцоо ч мөн адил чухал гэдгийг уг судалгаа бидэнд ойлгууллаа. Тиймээс ирээдүйд хүүхэдтэй болохоор төлөвлөж буй залуучууд хооллолт, амьдралын хэв маягтаа анхаарах нь бодит үр нөлөөтэй гэдгийг ойлгож, эрүүл мэнддээ эртнээс анхаараарай.



2019 оны байдлаар дэлхийн нийт нас баралтын бараг гуравны нэгийг зүрх судасны өвчлөл дангаараа эзэлж байгаа юм. Магадгүй бидэнд маш ойрхон, бараг дөжиртөл их сонссон тос өөхтэй хоол идсэнээс болдог гэх явган яриа дагуулсан зүрх судасны өвчлөл нь эмчилгээ, шалтгаан нь тодорхой мэт санагдаж магадгүй юм. Гэхдээ энэ өвчин нь удамшдаг ба удамших удамшихдаа эмэгтэй хүүхдэд илүү өндөр тохиолдох магадлалтай байж болох уу?
### ӨГҮҮЛЛИЙН ТУХАЙ
**Өгүүлэл хэвлэгдсэн огноо:** 2024.09.10, “JCI Insight”
**Өгүүллийн нэр:** Paternal hypercholesterolemia elicits sex-specific exacerbation of atherosclerosis in offspring
**Түлхүүр үгс:** БНЛП (бага нягтралтай липопротейн), sncRNAs (жижиг кодлогдоогүй РНХ), артесклероз
**Туршилтыг гүйцэтгэсэн баг:** Калифорнийн Их сургууль, Био-анагаах ухааны тэнхим
**Гол санааг ганцхан өгүүлбэрт:** Эцгийн талын цусан дахь өндөр холестерины хэмжээ үр хүүхдэд нь ялангуяа охинд нь удамшдаг болохыг батлав.
**Ач холбогдол:** Удамшилд зөвхөн хүүхдийг тээж буй эхийн эрүүл мэндээс гадна эцгийн амьдралын хэв маягаас хамааралтай тодорхой өвчин удамшдагийг олж илрүүлсэн шинэ өнцөг
### ТУРШИЛТЫГ ТОВЧООР
Тайлбар: Туршилтын бүдүүвч
Найман долоо хоногтой эр хулгануудыг өндөр холестеринтой тэжээлээр хооллож, гипирлипидеми буюу эмчлэхгүй удвал зүрх судасны өвчин, цус харвалт болох аюултай өвчнөөр өвчлүүлэв. Тэдгээр эр хулгануудыг бага холестерин бүхий тэжээлээр хооллосон эм хулгануудтай эвцэлдүүлэхэд үр төл нь зүрх судасны өвчин тусах эрсдэл 2-3 дахин нэмэгдсэн байна.
### Үр дүн
Судалгаа нь Ccn1 болон Ccn2 генүүд нь зүрх судасны өвчний хөгжилд чухал үүрэгтэйг харуулж байна. Эдгээр генүүд нь хүний судас, зүрхний эдийн зөв үйл ажиллагаа, хөгжилд зайлшгүй шаардлагатай. Тэд судлын хананд байрлах эндотели болон дархлааны эсүүдэд онцгой идэвхтэй бөгөөд тэдний хэт идэвхжил нь артерийн хананд товруу үүсгэхэд хүргэж болно.
Тайлбар: tsRNAs болон rsRNAs ген нэлээд өөрчлөгдсөн үр дүн гарав
Эцгийн өндөр өөх тостой хоолны дэглэм нь спермийн РНК-д, ялангуяа tsRNAs болон rsRNAs гэх жижиг РНК-д өөрчлөлт оруулахад хүргэдэг. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь Ccn1 болон Ccn2 генүүдтэй холбоотой үрэвслийн хариу үйлдлийг нэмэгдүүлж, артерийн хананд товруу үүсэхэд хувь нэмэр оруулж, үр удамд өвчний удамшлын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Гэвч яагаад зөвхөн эмэгтэй хүүхдүүдэд илэрч буй шалтгааныг тодорхойлж хараахан чадаагүй байна.
### ОНЦЛОГ, ДЭВШИЛТ
PANDORA-Seq арга нь жижиг мэдээллийн РНХ-г олж харах боломжийг олгодог тусгай өсгөгчтэй микроскоп мэт судалгааны арга юм. Уламжлалт РНХ-ын дарааллыг тогтоох арга нь РНХ-ын жижиг молекулыг харах боломжгүй ба ялангуяа дээр дурдсан tsRNAs ба rsRNAs хэсгийн бүтэц, байгууламж дээрх өөрчлөлтийг РНХ секвинс аргаар тогтоох боломжгүй. Тиймээс PANDORA-Seq аргыг ашиглан РНХ-ын жижиг молекул дээр гарсан өөрчлөлтийг олж илрүүлсэн нь онцлууштай.
> Хүүхдийн гений мэдээлэлд эцгийн оролцоо ч мөн адил чухал гэдгийг уг судалгаа бидэнд ойлгууллаа. Тиймээс ирээдүйд хүүхэдтэй болохоор төлөвлөж буй залуучууд хооллолт, амьдралын хэв маягтаа анхаарах нь бодит үр нөлөөтэй гэдгийг ойлгож, эрүүл мэнддээ эртнээс анхаараарай.