Танилц, миний амьтан: "Коттон"-ий гэрээр зочилсон нь
<div class="article-body">
          <h2><div>Энэ удаагийн дугаарт мууртай харилцах соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх зорилготой “Коттон” кафегаар зочиллоо. Энд байх мууруудыг төрсөн цагаас нь асран хамгаалж, ээжийн үүргийг гүйцэтгэн хүмүүжүүлж буй Г.Уранцэцэгийн яриаг хүргэж байна.</div><div><br></div><div>Коттон, Нэжи, Бэрри, Моско, Санни, Апс, Лаки, Адам, Артур, Плаш, Пони, Снөү, Рөүшэл нартай танилцахыг хүсвэл тэдний гэрээр зочлоорой.<br></div></h2><p></p><p><b>Нэр:</b> Коттон муурын кафе<br><b>Үүсгэн байгуулагдсан:</b> 2022 оны арваннэгдүгээр сар <br><b>Хаяг:</b> Чингэлтэй дүүрэг 4-р хороо 20-р байр <br><b>Цахим хуудас:</b> <a href="https://www.facebook.com/profile.php?id=100085689732495" target="_blank">Cotton cat cafe</a> (Фэйсбүүк), <a href="https://www.instagram.com/cottoncatcafe/" target="_blank">cottoncatcafe</a> (Инстаграм)<br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/642be526db595ff80f22a2a8bfd04208.jpg"></p><div class="image-caption">Үүсгэн байгуулагч Г.Уранцэцэг</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ТЭДЭНТЭЙ АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ</h3><p></p><p>Би дэлхийн олон хотын амьтантай кофе шопоор зочилж үзэхдээ муур хүний стрессийг хамгийн сайн тайлдгийг ойлгоод энэхүү кафегаа нээхээр шийдсэн. Кафегаа муурын талаарх зарим мухар сүсэг, буруу ойлголт өөрчлөгдөөсэй гэж хүсэж нээсэн ч зарим хүмүүс "муур ашиглаж мөнгө олох санаатай" гэж ойлгодог нь харамсалтай.</p><p>Ихэнх муур маань Оросоос 30-90 хоногтой балчир байхдаа ирж байлаа. Анх надад ирсэн цагаас нь л амьтдаа эвтэй найртай ах дүүс болгон хүмүүжүүлэхийг хичээсэн. Тэдний маань 12 нь эр, үлдсэн гурав нь эм хүйстэй. Ойр дотнынхон маань “чиний муур болж төрөх юм сан” гэж атаархтал нь би амьтдаа халамжилдаг. Амьтантай чин сэтгэлээсээ хайрлавал тэд ч үүнийг мэдэрч хайраа өгдөг юм билээ.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/07840318400b0937ee38178ee0c56d5b.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>ТЭДЭНТЭЙ ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ</div></h3><p></p><p>Монголоос 30 хоногтойд нь авсан муураа хөвөн мэт зөөлхөн үс, ясгүй ч юм шиг хөвсийсөн биеийг нь өхөөрдөөд Коттон гэж нэрлэсэн. Коттон маань үсрэхдээ л хөл, гар, аарцгаа хугалчихдаг эмзэг биетэй учир маш их халамж шаардаж байсан. Тэр хэцүү мөчүүд надад асар гүн хайрыг мэдрүүлсэн учраас кафегаа Коттоныхоо нэрээр нэрлэсэн түүхтэй.</p><p>Манай муурууд өөрсдийгөө ондоо үүлдэр гэдгээ мэддэггүй. Мэнкүүн үүлдрийн Апс өөрийгөө Бритиш үүлдрийн Лакитай яг л нэг цустай, төрөл садан гэж бодон аашлах нь хөгжилтэй. Бас Апс хийсэн үйлдэл бүрийг минь нүдлээд авчихна. Тэгээд л цоргоноос ус гоожуулж, угаалгын машин асааж, бүр цаашилбал кофены машин ажиллуулж дүрсгүйтнэ гээч. Заримдаа хойноос гүйж ирээд цоройн үсэрч хаалга онгойлгох нь хөөрхөн.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/9ca0924e00c08af6ed06b168e4f4eb0a.png"></p><div class="image-caption">Дээд талаас Нэжи, Плаш</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР</div></h3><p></p><p>Кафегаа байгуулахын тулд төрөөд удаагүй 15 муурыг 20 сарын хугацаанд өсгөн хүмүүжүүлж байсан. Нэг мууртай өдөрт найман цаг харьцах ч шаардлага гардаг байлаа. Сургах арга барилын маань нэг нь муужгай байхаас нь сонгодог хөгжим сонсгох юм. Шинэ жилийн үеэр “Цөмөөхэй”, “Хунт нуур”-ын тоглуултал бүгд томоотой суугаад сонсож байсан нь намайг гайхшруулсан. Мөн манай кафен омгийн ахлагч Бритиш Лаки сонгодог хөгжим сонсохоороо яг л хүн шиг нулимс бөмбөрүүлдэг.<br> <br>Би залууст манай Монгол орон 956-хан цоохор ирвэстэй шүү гэдгийг сануулахын тулд зориуд саарал зүстэй, Мэнкүүн үүлдрийн цасны муур болох Апсаа авч байсан. Муурын төрөл дундаа хамгийн томд тооцогддог Апс маань нэг ой найман сартай ч долоон кг жинтэй, харин таван нас хүрэхдээ ойролцоогоор 12кг болно.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/09c186e54d5562e8c5d23611bde0f263.png"></p><div class="image-caption">Баруун талаас Апс, Коттон, Хар Адам</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">АМЬТАДТАЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД</h3><p></p><p>Надад яг л хэн нэгэн хүнтэй харилцаж, ойлголцоод байгаа юм шиг мэдрэмж төрдөг юм. Гэрийн маань хоёр ''азтай савар" муур маш сайн ойлгодог. Тэд маань ажлаа сайн хийсэн үү гэж асуух мэт угтаж, хайртай шүү гэх шиг үддэг. Нэг удаа “нөгөө муур чинь торныхоо гадна баачихсан, ээжээ” гээд ховлох шиг муухай царай гаргаад миавлаад байхаар нь очоод үзтэл үнэхээр л баачихсан байсан гээч. Энэ мэтчилэн бид янз бүрээр хоорондоо ойлголцдог.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/af01b7760fe238e646cce0d4cc34b17d.png"></p><div class="image-caption">Баруун талд Лаки</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>АМЬТАНТАЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ<br></div></h3><p></p><p>Хүмүүс үржил хаах мэс заслын тухайд “амьд амьтны савыг авлаа", "эрхэнд нь халдлаа", "нүгэл үйлдлээ” гэх зэрэг буруу ойлголттой явдаг юм билээ. Нэг амьтнаас 130 мянган төгрөг харамласнаас болоод жилд ойролцоогоор 12 зулзага орон гэргүй болох, хөлдөж үхэх эрсдэлд орж байна. Тиймээс амьтан тэжээх гэж байгаа л бол үржил хаалгах мэс засал заавал хийлгүүлээрэй. Манай муурууд сайн үүлдрийнх болохоор үржүүлээд зарвал олон саяын ашиг олох боломжтой ч бүгдэд нь спэй хийлгэсэн.</p><p>Жишээ татахад, Туркэд эзэнгүй, гудамжны муурыг үржил хаалгах мэс засалд орсон эсэхийг заавал шалгаж үздэг. Хэрвээ ороогүй байвал сайн дураараа зардлыг нь төлөөд спэй заслыг хийлгэдэг юм билээ. <br> <br>Би муурын харшилтай болохоор Орос улсаас цэвэр модон элс захиалдаг. Мөн ямар ч үнэргүй, сайн чанарын хоолоор тэжээдэг. Энэ хэдийн маань хоол гурван сая, эмчилгээ хоёр сая гэх мэтээр зардал өндөртэй. Тиймээс нэгэнт л амьтан тэжээж буй бол чадах бүхнээ зориулж, эрхийг нь дээдлэх хэрэгтэй хэлмээр байна.<br> <br>Мөн муур авч тэжээхээсээ өмнө харшлын шинжилгээ өгөөрэй гэж захья. Мууртай болсныхоо дараа харшилтай болсноо мэдэж, өөр хүнд өгөх эсвэл хаях тохиолдол ч бий. Гэтэл муур эхний эзнээ бараг л насан туршдаа мартдаггүй, хөлийн чимээг нь хоёр километр зайнаас сонсож таниад гэртээ орж ирэхэд нь үүдэнд суудаг үнэнч амьтан.<br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/0c147b6d63218468885b2ae612c0a10e.jpg"></p><div class="image-caption">Снөү</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">АМЬТАНТАЙ ХҮМҮҮСТ ТУЛГАРДАГ БЭРХШЭЭЛҮҮД</h3><p></p><p>Манай кафе 10-с дээш насны хүүхэд хүлээж авах дүрэмтэй. Гэтэл хүмүүс гурван настай хүүхдээ дагуулж ирэх нь элбэг. Бага насны хүүхэд учраа сайн мэдэхгүй болохоор мууруудыг маань ядраах, аашийг нь эвдэх их хэцүү санагддаг. Хэдий амьтан ч гэсэн миний хувьд эд маань төрүүлсэн хүүхдээс өөрцгүй. Хүүхдийг тань танихгүй нэгэн орж ирээд зовоогоод байвал хэцүү байдаг биз дээ? Надад яг л тэгж санагддаг. </p><p>Насанд хүрсэн хүмүүс ч гэсэн анхааруулсаар байтал мууруудын маань гэдэс, бөгс, хошуу зэрэг эмзэг, хүн хүргэх тун дургүй хэсэгт нь хүрдэг. Кафен эзэн, хариуцлага хүлээсэн ээжийн хувиар шаардлага тавихаар “мөнгөө төлсөн үйлчлүүлэгч би хүссэнээ хийнэ” гээд маргаан үүсэх тохиолдол ч цөөнгүй.</p><p>Мөн манайд ирэхээсээ өмнө утсаар цаг авч үйлчлүүлэх ёстой. Гэтэл зарим хүмүүс шавхайтай гуталтайгаа шууд л дайраад ороод ирнэ. Дүрмийн дагуу бол орж ирээд юун түрүүнд үүдэнд гутлаа тайлж, углааш өмсөөд таван минут хүлээж, амьсгалаа дарах ёстой. Дараа нь гараа сайтар угаана. Учир нь хүмүүс нянтай гараараа үсгүй муурт маань хүрээд өвтгөх тохиолдлууд гардаг. Тиймээс залуустаа кафед орж ирээд муур бүрд бохир гараараа хүрж, тэднийг тэврэх гээд хөөгөөд байж л болохгүй шүү гэж захимаар байна.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/e3a70c471daff3ddaeac230aa36a2f63.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>АМЬТДААСАА НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?<br></div></h3><blockquote><p>Амьтдаасаа нэг асуултад хариулт авах боломжтой байсан бол надад хайртай эсэхийг нь асууна.</p>
<cite><p>"Коттон" кафены үүсгэн байгуулагч Г.Уранцэцэг</p>
</cite></blockquote><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/af7360df25d95ae7c87c0b159345f83f.png"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/1f6a7086f6f2cfa2d2861a989c30335f.png"></p><div class="image-caption">Баруун талаас Нэжи, Моско</div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/b26271ac5678fb32ef88d146ee0aa34f.png"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/118c4e79-3aba-49d1-bcd9-6c08e56348d2/3ee98add1e06cd139128dc5be6567ada.jpg"></p><div class="image-caption">Рөүшэл</div>          </div>

Энэ удаагийн дугаарт мууртай харилцах соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх зорилготой “Коттон” кафегаар зочиллоо. Энд байх мууруудыг төрсөн цагаас нь асран хамгаалж, ээжийн үүргийг гүйцэтгэн хүмүүжүүлж буй Г.Уранцэцэгийн яриаг хүргэж байна.
Коттон, Нэжи, Бэрри, Моско, Санни, Апс, Лаки, Адам, Артур, Плаш, Пони, Снөү, Рөүшэл нартай танилцахыг хүсвэл тэдний гэрээр зочлоорой.
Нэр:
Коттон муурын кафе
Үүсгэн байгуулагдсан:
2022 оны арваннэгдүгээр сар
Хаяг:
Чингэлтэй дүүрэг 4-р хороо 20-р байр
Цахим хуудас:

Cotton cat cafe
(Фэйсбүүк),
cottoncatcafe
(Инстаграм)

Үүсгэн байгуулагч Г.Уранцэцэг
ТЭДЭНТЭЙ АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ
Би дэлхийн олон хотын амьтантай кофе шопоор зочилж үзэхдээ муур хүний стрессийг хамгийн сайн тайлдгийг ойлгоод энэхүү кафегаа нээхээр шийдсэн. Кафегаа муурын талаарх зарим мухар сүсэг, буруу ойлголт өөрчлөгдөөсэй гэж хүсэж нээсэн ч зарим хүмүүс "муур ашиглаж мөнгө олох санаатай" гэж ойлгодог нь харамсалтай.
Ихэнх муур маань Оросоос 30-90 хоногтой балчир байхдаа ирж байлаа. Анх надад ирсэн цагаас нь л амьтдаа эвтэй найртай ах дүүс болгон хүмүүжүүлэхийг хичээсэн. Тэдний маань 12 нь эр, үлдсэн гурав нь эм хүйстэй. Ойр дотнынхон маань “чиний муур болж төрөх юм сан” гэж атаархтал нь би амьтдаа халамжилдаг. Амьтантай чин сэтгэлээсээ хайрлавал тэд ч үүнийг мэдэрч хайраа өгдөг юм билээ.

ТЭДЭНТЭЙ ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Монголоос 30 хоногтойд нь авсан муураа хөвөн мэт зөөлхөн үс, ясгүй ч юм шиг хөвсийсөн биеийг нь өхөөрдөөд Коттон гэж нэрлэсэн. Коттон маань үсрэхдээ л хөл, гар, аарцгаа хугалчихдаг эмзэг биетэй учир маш их халамж шаардаж байсан. Тэр хэцүү мөчүүд надад асар гүн хайрыг мэдрүүлсэн учраас кафегаа Коттоныхоо нэрээр нэрлэсэн түүхтэй.
Манай муурууд өөрсдийгөө ондоо үүлдэр гэдгээ мэддэггүй. Мэнкүүн үүлдрийн Апс өөрийгөө Бритиш үүлдрийн Лакитай яг л нэг цустай, төрөл садан гэж бодон аашлах нь хөгжилтэй. Бас Апс хийсэн үйлдэл бүрийг минь нүдлээд авчихна. Тэгээд л цоргоноос ус гоожуулж, угаалгын машин асааж, бүр цаашилбал кофены машин ажиллуулж дүрсгүйтнэ гээч. Заримдаа хойноос гүйж ирээд цоройн үсэрч хаалга онгойлгох нь хөөрхөн.

Дээд талаас Нэжи, Плаш
ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР
Кафегаа байгуулахын тулд төрөөд удаагүй 15 муурыг 20 сарын хугацаанд өсгөн хүмүүжүүлж байсан. Нэг мууртай өдөрт найман цаг харьцах ч шаардлага гардаг байлаа. Сургах арга барилын маань нэг нь муужгай байхаас нь сонгодог хөгжим сонсгох юм. Шинэ жилийн үеэр “Цөмөөхэй”, “Хунт нуур”-ын тоглуултал бүгд томоотой суугаад сонсож байсан нь намайг гайхшруулсан. Мөн манай кафен омгийн ахлагч Бритиш Лаки сонгодог хөгжим сонсохоороо яг л хүн шиг нулимс бөмбөрүүлдэг.

Би залууст манай Монгол орон 956-хан цоохор ирвэстэй шүү гэдгийг сануулахын тулд зориуд саарал зүстэй, Мэнкүүн үүлдрийн цасны муур болох Апсаа авч байсан. Муурын төрөл дундаа хамгийн томд тооцогддог Апс маань нэг ой найман сартай ч долоон кг жинтэй, харин таван нас хүрэхдээ ойролцоогоор 12кг болно.

Баруун талаас Апс, Коттон, Хар Адам
АМЬТАДТАЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
Надад яг л хэн нэгэн хүнтэй харилцаж, ойлголцоод байгаа юм шиг мэдрэмж төрдөг юм. Гэрийн маань хоёр ''азтай савар" муур маш сайн ойлгодог. Тэд маань ажлаа сайн хийсэн үү гэж асуух мэт угтаж, хайртай шүү гэх шиг үддэг. Нэг удаа “нөгөө муур чинь торныхоо гадна баачихсан, ээжээ” гээд ховлох шиг муухай царай гаргаад миавлаад байхаар нь очоод үзтэл үнэхээр л баачихсан байсан гээч. Энэ мэтчилэн бид янз бүрээр хоорондоо ойлголцдог.

Баруун талд Лаки
АМЬТАНТАЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Хүмүүс үржил хаах мэс заслын тухайд “амьд амьтны савыг авлаа", "эрхэнд нь халдлаа", "нүгэл үйлдлээ” гэх зэрэг буруу ойлголттой явдаг юм билээ. Нэг амьтнаас 130 мянган төгрөг харамласнаас болоод жилд ойролцоогоор 12 зулзага орон гэргүй болох, хөлдөж үхэх эрсдэлд орж байна. Тиймээс амьтан тэжээх гэж байгаа л бол үржил хаалгах мэс засал заавал хийлгүүлээрэй. Манай муурууд сайн үүлдрийнх болохоор үржүүлээд зарвал олон саяын ашиг олох боломжтой ч бүгдэд нь спэй хийлгэсэн.
Жишээ татахад, Туркэд эзэнгүй, гудамжны муурыг үржил хаалгах мэс засалд орсон эсэхийг заавал шалгаж үздэг. Хэрвээ ороогүй байвал сайн дураараа зардлыг нь төлөөд спэй заслыг хийлгэдэг юм билээ.

Би муурын харшилтай болохоор Орос улсаас цэвэр модон элс захиалдаг. Мөн ямар ч үнэргүй, сайн чанарын хоолоор тэжээдэг. Энэ хэдийн маань хоол гурван сая, эмчилгээ хоёр сая гэх мэтээр зардал өндөртэй. Тиймээс нэгэнт л амьтан тэжээж буй бол чадах бүхнээ зориулж, эрхийг нь дээдлэх хэрэгтэй хэлмээр байна.

Мөн муур авч тэжээхээсээ өмнө харшлын шинжилгээ өгөөрэй гэж захья. Мууртай болсныхоо дараа харшилтай болсноо мэдэж, өөр хүнд өгөх эсвэл хаях тохиолдол ч бий. Гэтэл муур эхний эзнээ бараг л насан туршдаа мартдаггүй, хөлийн чимээг нь хоёр километр зайнаас сонсож таниад гэртээ орж ирэхэд нь үүдэнд суудаг үнэнч амьтан.

Снөү
АМЬТАНТАЙ ХҮМҮҮСТ ТУЛГАРДАГ БЭРХШЭЭЛҮҮД
Манай кафе 10-с дээш насны хүүхэд хүлээж авах дүрэмтэй. Гэтэл хүмүүс гурван настай хүүхдээ дагуулж ирэх нь элбэг. Бага насны хүүхэд учраа сайн мэдэхгүй болохоор мууруудыг маань ядраах, аашийг нь эвдэх их хэцүү санагддаг. Хэдий амьтан ч гэсэн миний хувьд эд маань төрүүлсэн хүүхдээс өөрцгүй. Хүүхдийг тань танихгүй нэгэн орж ирээд зовоогоод байвал хэцүү байдаг биз дээ? Надад яг л тэгж санагддаг.
Насанд хүрсэн хүмүүс ч гэсэн анхааруулсаар байтал мууруудын маань гэдэс, бөгс, хошуу зэрэг эмзэг, хүн хүргэх тун дургүй хэсэгт нь хүрдэг. Кафен эзэн, хариуцлага хүлээсэн ээжийн хувиар шаардлага тавихаар “мөнгөө төлсөн үйлчлүүлэгч би хүссэнээ хийнэ” гээд маргаан үүсэх тохиолдол ч цөөнгүй.
Мөн манайд ирэхээсээ өмнө утсаар цаг авч үйлчлүүлэх ёстой. Гэтэл зарим хүмүүс шавхайтай гуталтайгаа шууд л дайраад ороод ирнэ. Дүрмийн дагуу бол орж ирээд юун түрүүнд үүдэнд гутлаа тайлж, углааш өмсөөд таван минут хүлээж, амьсгалаа дарах ёстой. Дараа нь гараа сайтар угаана. Учир нь хүмүүс нянтай гараараа үсгүй муурт маань хүрээд өвтгөх тохиолдлууд гардаг. Тиймээс залуустаа кафед орж ирээд муур бүрд бохир гараараа хүрж, тэднийг тэврэх гээд хөөгөөд байж л болохгүй шүү гэж захимаар байна.

АМЬТДААСАА НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?
Амьтдаасаа нэг асуултад хариулт авах боломжтой байсан бол надад хайртай эсэхийг нь асууна.

"Коттон" кафены үүсгэн байгуулагч Г.Уранцэцэг

Баруун талаас Нэжи, Моско
Рөүшэл

Энэ удаагийн дугаарт мууртай харилцах соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх зорилготой “Коттон” кафегаар зочиллоо. Энд байх мууруудыг төрсөн цагаас нь асран хамгаалж, ээжийн үүргийг гүйцэтгэн хүмүүжүүлж буй Г.Уранцэцэгийн яриаг хүргэж байна.    Коттон, Нэжи, Бэрри, Моско, Санни, Апс, Лаки, Адам, Артур, Плаш, Пони, Снөү, Рөүшэл нартай танилцахыг хүсвэл тэдний гэрээр зочлоорой.
**Нэр:** Коттон муурын кафе
**Үүсгэн байгуулагдсан:** 2022 оны арваннэгдүгээр сар
**Хаяг:** Чингэлтэй дүүрэг 4-р хороо 20-р байр
**Цахим хуудас:** Cotton cat cafe (Фэйсбүүк), cottoncatcafe (Инстаграм)
Үүсгэн байгуулагч Г.Уранцэцэг
### ТЭДЭНТЭЙ АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ
Би дэлхийн олон хотын амьтантай кофе шопоор зочилж үзэхдээ муур хүний стрессийг хамгийн сайн тайлдгийг ойлгоод энэхүү кафегаа нээхээр шийдсэн. Кафегаа муурын талаарх зарим мухар сүсэг, буруу ойлголт өөрчлөгдөөсэй гэж хүсэж нээсэн ч зарим хүмүүс "муур ашиглаж мөнгө олох санаатай" гэж ойлгодог нь харамсалтай.
Ихэнх муур маань Оросоос 30-90 хоногтой балчир байхдаа ирж байлаа. Анх надад ирсэн цагаас нь л амьтдаа эвтэй найртай ах дүүс болгон хүмүүжүүлэхийг хичээсэн. Тэдний маань 12 нь эр, үлдсэн гурав нь эм хүйстэй. Ойр дотнынхон маань “чиний муур болж төрөх юм сан” гэж атаархтал нь би амьтдаа халамжилдаг. Амьтантай чин сэтгэлээсээ хайрлавал тэд ч үүнийг мэдэрч хайраа өгдөг юм билээ.
### ТЭДЭНТЭЙ ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Монголоос 30 хоногтойд нь авсан муураа хөвөн мэт зөөлхөн үс, ясгүй ч юм шиг хөвсийсөн биеийг нь өхөөрдөөд Коттон гэж нэрлэсэн. Коттон маань үсрэхдээ л хөл, гар, аарцгаа хугалчихдаг эмзэг биетэй учир маш их халамж шаардаж байсан. Тэр хэцүү мөчүүд надад асар гүн хайрыг мэдрүүлсэн учраас кафегаа Коттоныхоо нэрээр нэрлэсэн түүхтэй.
Манай муурууд өөрсдийгөө ондоо үүлдэр гэдгээ мэддэггүй. Мэнкүүн үүлдрийн Апс өөрийгөө Бритиш үүлдрийн Лакитай яг л нэг цустай, төрөл садан гэж бодон аашлах нь хөгжилтэй. Бас Апс хийсэн үйлдэл бүрийг минь нүдлээд авчихна. Тэгээд л цоргоноос ус гоожуулж, угаалгын машин асааж, бүр цаашилбал кофены машин ажиллуулж дүрсгүйтнэ гээч. Заримдаа хойноос гүйж ирээд цоройн үсэрч хаалга онгойлгох нь хөөрхөн.
Дээд талаас Нэжи, Плаш
### ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР
Кафегаа байгуулахын тулд төрөөд удаагүй 15 муурыг 20 сарын хугацаанд өсгөн хүмүүжүүлж байсан. Нэг мууртай өдөрт найман цаг харьцах ч шаардлага гардаг байлаа. Сургах арга барилын маань нэг нь муужгай байхаас нь сонгодог хөгжим сонсгох юм. Шинэ жилийн үеэр “Цөмөөхэй”, “Хунт нуур”-ын тоглуултал бүгд томоотой суугаад сонсож байсан нь намайг гайхшруулсан. Мөн манай кафен омгийн ахлагч Бритиш Лаки сонгодог хөгжим сонсохоороо яг л хүн шиг нулимс бөмбөрүүлдэг.
Би залууст манай Монгол орон 956-хан цоохор ирвэстэй шүү гэдгийг сануулахын тулд зориуд саарал зүстэй, Мэнкүүн үүлдрийн цасны муур болох Апсаа авч байсан. Муурын төрөл дундаа хамгийн томд тооцогддог Апс маань нэг ой найман сартай ч долоон кг жинтэй, харин таван нас хүрэхдээ ойролцоогоор 12кг болно.
Баруун талаас Апс, Коттон, Хар Адам
### АМЬТАДТАЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
Надад яг л хэн нэгэн хүнтэй харилцаж, ойлголцоод байгаа юм шиг мэдрэмж төрдөг юм. Гэрийн маань хоёр ''азтай савар" муур маш сайн ойлгодог. Тэд маань ажлаа сайн хийсэн үү гэж асуух мэт угтаж, хайртай шүү гэх шиг үддэг. Нэг удаа “нөгөө муур чинь торныхоо гадна баачихсан, ээжээ” гээд ховлох шиг муухай царай гаргаад миавлаад байхаар нь очоод үзтэл үнэхээр л баачихсан байсан гээч. Энэ мэтчилэн бид янз бүрээр хоорондоо ойлголцдог.
Баруун талд Лаки
### АМЬТАНТАЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Хүмүүс үржил хаах мэс заслын тухайд “амьд амьтны савыг авлаа", "эрхэнд нь халдлаа", "нүгэл үйлдлээ” гэх зэрэг буруу ойлголттой явдаг юм билээ. Нэг амьтнаас 130 мянган төгрөг харамласнаас болоод жилд ойролцоогоор 12 зулзага орон гэргүй болох, хөлдөж үхэх эрсдэлд орж байна. Тиймээс амьтан тэжээх гэж байгаа л бол үржил хаалгах мэс засал заавал хийлгүүлээрэй. Манай муурууд сайн үүлдрийнх болохоор үржүүлээд зарвал олон саяын ашиг олох боломжтой ч бүгдэд нь спэй хийлгэсэн.
Жишээ татахад, Туркэд эзэнгүй, гудамжны муурыг үржил хаалгах мэс засалд орсон эсэхийг заавал шалгаж үздэг. Хэрвээ ороогүй байвал сайн дураараа зардлыг нь төлөөд спэй заслыг хийлгэдэг юм билээ.
Би муурын харшилтай болохоор Орос улсаас цэвэр модон элс захиалдаг. Мөн ямар ч үнэргүй, сайн чанарын хоолоор тэжээдэг. Энэ хэдийн маань хоол гурван сая, эмчилгээ хоёр сая гэх мэтээр зардал өндөртэй. Тиймээс нэгэнт л амьтан тэжээж буй бол чадах бүхнээ зориулж, эрхийг нь дээдлэх хэрэгтэй хэлмээр байна.
Мөн муур авч тэжээхээсээ өмнө харшлын шинжилгээ өгөөрэй гэж захья. Мууртай болсныхоо дараа харшилтай болсноо мэдэж, өөр хүнд өгөх эсвэл хаях тохиолдол ч бий. Гэтэл муур эхний эзнээ бараг л насан туршдаа мартдаггүй, хөлийн чимээг нь хоёр километр зайнаас сонсож таниад гэртээ орж ирэхэд нь үүдэнд суудаг үнэнч амьтан.
Снөү
### АМЬТАНТАЙ ХҮМҮҮСТ ТУЛГАРДАГ БЭРХШЭЭЛҮҮД
Манай кафе 10-с дээш насны хүүхэд хүлээж авах дүрэмтэй. Гэтэл хүмүүс гурван настай хүүхдээ дагуулж ирэх нь элбэг. Бага насны хүүхэд учраа сайн мэдэхгүй болохоор мууруудыг маань ядраах, аашийг нь эвдэх их хэцүү санагддаг. Хэдий амьтан ч гэсэн миний хувьд эд маань төрүүлсэн хүүхдээс өөрцгүй. Хүүхдийг тань танихгүй нэгэн орж ирээд зовоогоод байвал хэцүү байдаг биз дээ? Надад яг л тэгж санагддаг.
Насанд хүрсэн хүмүүс ч гэсэн анхааруулсаар байтал мууруудын маань гэдэс, бөгс, хошуу зэрэг эмзэг, хүн хүргэх тун дургүй хэсэгт нь хүрдэг. Кафен эзэн, хариуцлага хүлээсэн ээжийн хувиар шаардлага тавихаар “мөнгөө төлсөн үйлчлүүлэгч би хүссэнээ хийнэ” гээд маргаан үүсэх тохиолдол ч цөөнгүй.
Мөн манайд ирэхээсээ өмнө утсаар цаг авч үйлчлүүлэх ёстой. Гэтэл зарим хүмүүс шавхайтай гуталтайгаа шууд л дайраад ороод ирнэ. Дүрмийн дагуу бол орж ирээд юун түрүүнд үүдэнд гутлаа тайлж, углааш өмсөөд таван минут хүлээж, амьсгалаа дарах ёстой. Дараа нь гараа сайтар угаана. Учир нь хүмүүс нянтай гараараа үсгүй муурт маань хүрээд өвтгөх тохиолдлууд гардаг. Тиймээс залуустаа кафед орж ирээд муур бүрд бохир гараараа хүрж, тэднийг тэврэх гээд хөөгөөд байж л болохгүй шүү гэж захимаар байна.
### АМЬТДААСАА НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?
> Амьтдаасаа нэг асуултад хариулт авах боломжтой байсан бол надад хайртай эсэхийг нь асууна.
>
> "Коттон" кафены үүсгэн байгуулагч Г.Уранцэцэг
Баруун талаас Нэжи, Моско
Рөүшэл