Бета үе + Яриа чагнагч + Анхааруулах шошго
<div class="article-body no-wide-image">
          <h1>1 гол сэдэв</h1><p></p><p><b>Танилц, бета үеийнхэн! </b></p><p>Энэ бол <a href="https://www.morningbrew.com/stories/2025/01/01/generation-beta-has-arrived" target="_blank">2025 онд төрөгсдийг дуудах нэршил</a>. Энэ үеийнхэн 2035 он гэхэд дэлхийн нийт хүн амын 16%-ийг бүрдүүлэх гэнэ. Бета үеийнхэнийг интернет, ухаалаг утасны эрин үеийн гол төлөөлөл сүүлийн миленниал болон Z үеийн эцэг эхчүүд өсгөх учир технологид ойрхон, ээлтэй байх нь гарцаагүй. </p><p><b>Ямар онцлогтой вэ?</b></p><p>Бета үеийнхэн автоматжуулалт, виртуал орчинд өсөж торних бөгөөд хиймэл оюуны тусламжтайгаар амьдралын гол шийдвэрүүдээ гаргана гэдгээрээ онцлогтой. Мөн дийлэнх нь 22-р зууныг дамнан амьдарч, сар, Ангараг гараг руу хийх сансрын аялалд хамрагдах боломжтой юм. </p><p><b>Цаашид яах вэ?</b></p><p>2010-2024 онд төрөгсдийг Альфа үеийнхэн хэмээн нэрлэх санаачлагыг гаргаж, хэрэглээнд нэвтрүүлсэн <a href="https://mccrindle.com.au/article/generation-beta-defined/" target="_blank">McCrindle-ийнхэн энэ саналыг дэвшүүлж буй.</a> Тэд цаашдаа нийгмийг төөрөгдүүлж, талцуулахгүйн тулд 15 жил тутмын давтамжтайгаар үеийн нэршлийг сольж, тэгэхдээ грек цагаан толгойн үсгүүдийг ашиглахаар зэхэж байна.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/44/8599ebeb37b0b8091e62ab03b5d0d4bb.jpg"></p><h1>2 чухал тоо</h1><p></p><p><b>100</b>: АНУ-ын 39 дэх ерөнхийлөгч Жимми Картер өөрийн төрөлх нутаг Жоржиа мужийн Плэйнс хотод 100 насандаа таалал төгслөө. Эрчим хүчний яамыг байгуулж, төрийн хамгаалалттай паркийн тоог 2 дахин нэмэгдүүлсэн шийдвэрүүдээрээ тэрээр байгаль орчны салбарт хамгийн ээлтэй төрийн тэргүүнд тооцогдож байв. Мөн 1978 онд <a href="https://www.bing.com/ck/a?!&amp;&amp;p=9138e713a1f02d54735d9384e0327aa6831c63586e7c1309e732adb5c525051fJmltdHM9MTczNjAzNTIwMA&amp;ptn=3&amp;ver=2&amp;hsh=4&amp;fclid=353e4736-7ed6-6f96-3dab-536d7fde6ec9&amp;psq=camp+david+accords&amp;u=a1aHR0cHM6Ly93d3cudGhld2Vlay5pbi9uZXdzL21pZGRsZS1lYXN0LzIwMjUvMDEvMDMvY2FydGVyLXMtY2FtcC1kYXZpZC10cml1bXBoLWJyaWRnaW5nLWhpc3RvcmljLWRpdmlkZXMtaW4tdGhlLW1pZGRsZS1lYXN0Lmh0bWw&amp;ntb=1" target="_blank">Кэмп-Дэвидийн хэлэлцээрийг санаачилж</a>, улмаар Ойрх дорнод дахь Египт, Израилын найрамдлын гэрээг байгуулахад гол үүрэг гүйцэтгэснээрээ түүхэнд үлдсэн билээ. Сонирхуулахад, Ж.Картер 2001 онд өөрийн үүсгэн байгуулсан “The Carter Center”-ийн тэргүүний хувиар Монгол улсад зочилж, тухайн үеийн ерөнхийлөгч Н.Багабанди, ерөнхий сайд Н.Энхбаяр нартай уулзаж байв. Энэ үеэрээ тэрээр Даланзадгад сумын жирийн малчин өрхийн амьдралтай танилцсанаа <a href="https://www.bing.com/ck/a?!&amp;&amp;p=b95de7804b4a3f2cf12e9ecafa4f3a26a0e5370f0d38999f5ccd8cbea2f3a435JmltdHM9MTczNjAzNTIwMA&amp;ptn=3&amp;ver=2&amp;hsh=4&amp;fclid=353e4736-7ed6-6f96-3dab-536d7fde6ec9&amp;psq=on+mongolia+and+china+trip+carter+center&amp;u=a1aHR0cHM6Ly93d3cuY2FydGVyY2VudGVyLm9yZy9uZXdzL2RvY3VtZW50cy9kb2MxMi5odG1s&amp;ntb=1" target="_blank">тэмдэглэлдээ дурдсан байдаг юм.</a></p><p><b>1.000.000.000:</b> Украин улс энэ оноос эхлэн өөрийн нутаг дэвсгэрээрээ <a href="https://www.cnbc.com/2025/01/02/ukraine-stopped-russian-gas-reaching-europe-heres-whos-most-at-risk.html" target="_blank">ОХУ-ын байгалийн хийн тээвэрлэлтийг зогсоож байгаагаа зарлалаа. </a>Тэд үндэсний аюулгүй байдлын улмаас уг шийдвэрийг гаргалаа хэмээн тодотгожээ. Молдав, Словак, Австри улсууд энэ шийдвэртэй холбоотой эрчим хүчний дутагдалд орох эрсдэлд оржээ. Украин улс энэ гэрээнээс жилд 1 тэрбум долларын орлого олдог байв. </p>
<h1>3 онцлох өгүүлбэр</h1><p></p><p><b>I. Архины лонхон дээр хорт хавдрын анхааруулга байрлуулахыг зөвлөв </b></p><p>- АНУ-ын эрүүл мэндийн төв байгууллагаас архи, согтууруулах ундааны<a href="https://www.reuters.com/world/us/us-surgeon-general-urges-cancer-warnings-alcoholic-drinks-2025-01-03/" target="_blank"> багахан хэрэглээ нь төрөл бүрийн хорт хавдар үүсэх эрсдэл нэмэгддэг</a> гэдгийг тодотгосон. Олон нийтийн дунд зохистой хэрэглээ эрүүл мэндэд тустай гэдэг буруу ойлголт түгсэнд ихээхэн санаа зовж байгаагаа мэдэгдэлдээ дурджээ.</p><p>- Тус байгууллагаас тамхины адилаар архины лонхон дээр анхааруулга байршуулах нь зүйтэй хэмээн үзэж байна. АНУ-ын конгресс дээрх зөвлөмжийг хүлээн авах эсэхийг шийдэх учиртай. Ташрамд дурдахад, АНУ-д архинаас хамааралтай нас баралт нь тамхидалт, илүүдэл жингийн дараагаар гуравт бичигддэг. </p><p>- Энэ мэдээний дараагаар Molson Coors, Constellation Brands, Diageo зэрэг дэлхийн топ архины компаниудын<a href="https://www.bing.com/ck/a?!&amp;&amp;p=bd9b35c0c8e47989d229777674c3236ca110ee5618abd31c04a14cbca260b182JmltdHM9MTczNjAzNTIwMA&amp;ptn=3&amp;ver=2&amp;hsh=4&amp;fclid=353e4736-7ed6-6f96-3dab-536d7fde6ec9&amp;psq=cnbc+alcohol+label&amp;u=a1aHR0cHM6Ly93d3cuY25iYy5jb20vMjAyNS8wMS8wMy9hbGNvaG9sLWNhbmNlci1yaXNrLXN1cmdlb24tZ2VuZXJhbC1pc3N1ZXMtbmV3LWFkdmlzb3J5Lmh0bWw_bXNvY2tpZD0zNTNlNDczNjdlZDY2Zjk2M2RhYjUzNmQ3ZmRlNmVjOQ&amp;ntb=1" target="_blank"> хувьцааны үнэ бага зэрэг буурч эхэлжээ.</a></p><p><br></p><p><b>II. Apple яриа чагнадаг байснаа хүлээн зөвшөөрлөө </b></p><p>- Дэлхийн хамгийн үнэ цэнтэй технологийн компани эхний ээлжинд <a href="https://www.theverge.com/2025/1/2/24334268/apple-siri-recording-privacy-lawsuit-settlement-proposed" target="_blank">нийт 90 сая долларын нөхөн төлбөрийг хэрэглэгчдэд олгохыг зөвшөөрсөн байна</a>. 2019 онд анх эхэлсэн шүүхийн заргын дагуу Apple-ийн утас, таблет, бусад төхөөрөмжүүд дэх хувийн ухаалаг туслах Siri нь хэрэглэгчдийн зөвшөөрөлгүйгээр яриа бичиж авдаг, эрүүл мэндийн болон хувийн мэдээллийг цуглуулж гуравдагч этгээдүүдэд борлуулдаг хэмээн буруутгагдсан юм. </p><p>- 2014-2024 оны хооронд Apple-ийн төхөөрөмж ашигласан Америкийн иргэд <a href="https://www.reuters.com/legal/apple-pay-95-million-settle-siri-privacy-lawsuit-2025-01-02/" target="_blank">тус бүр 20 долларын нөхөн төлбөрийг авах </a>боломж үүсэж байгаа нь энэ. Нэг хэрэглэгч хамгийн ихдээ 5 төхөөрөмж мэдүүлэх боломжтой юм. Гэхдээ шүүхээс энэ шийдвэрийг зөвшөөрөх, үнийн дүн дээр хэлцэл хийх эсэх нь хараахан тодорхой болоогүй байна. </p><p>- Энэ бол технологийн салбарын хувьд маш том мэдээ. Утасныхаа ойрхон ярьсан огт хамааралгүй ярианы дараа сошиал медиа дээрх сурталчилгаа нь яг тэр тухай нь, онож гардаг тухай яриа чамгүй бий. Тэгвэл Apple-д ажиллаж байсан<a href="https://www.theguardian.com/technology/2019/jul/26/apple-contractors-regularly-hear-confidential-details-on-siri-recordings" target="_blank"> “шүгэл үлээгчийн” тусламжтайгаар</a> энэ бүхэн батлагдаж байна. Одоогоор дэлхийн бусад улсуудад ижил төстэй зарга үүсэх эсэх нь тодорхойгүй буй. Мөн Amazon, Google зэрэг бусад компаниудад ч нарийн шалгалт хийгдэх бололтой.</p><p><br></p><p><b>III. АНУ-д дараалсан халдлага гарлаа</b></p><p>- Шинэ он солигдох мөчид гарсан дараалсан халдлага олон нийтийг цочирдууллаа. Эхнийх нь Ш.Жаббар гэх эр Нью Орлеансын төв талбай руу Исламын улс бүлэглэлийн тугийг намируулсан машинтайгаа дайран орж, 14 хүний аминд хүрэв. 2009 онд Афганистанд алба хааж байсан тэрээр сүүлийн жилүүдэд сошиал хуудсандаа хэт үндсэрхэг пост оруулж, ISIS-д хүчин зүтгэх тангараг өргөсөн байсан нь ил болсон. Түүний машинаас буу, гар хийцийн тэсрэх бөмбөг зэргийг олжээ. </p><p>- Үүний дараахан Лас Вегас дахь “Trump Tower”-ийн гадаа байрлуулсан Tesla-ийн “Cybertruck” дэлбэрч 10 гаруй хүн гэмтэв. Энэ хэргийг АНУ-ын армид арав гаруй жил алба хааж буй, тусгай хүчинд харьялагддаг 37 настай М.Ливелсберг гэгч үйлдсэн нь тодорхой болсон. Тэрээр дэлбэрэлтийн өмнө толгой руугаа буудаж амиа хорлосон байж магадгүйг шинжээчид танилцуулжээ. </p><p>- Эдгээр хэргийн хоорондын холбоос болон учир шалтгааныг холбогдох байгууллагууд яг одоо шалгаж байна. Хоёр этгээд машинаа “Turo” нэртэй машин түрээсийн платформоос захиалсан байсан. Мөн 2-уулаа Афганистанд алба хааж байсан гэдгээрээ адил төстэй гэдгийг медиа онцолж байна. Гэхдээ албаны эх сурвалжууд эдгээр хэргийг хоорондоо холбоотой гэж үзэхгүй байгаагаа илэрхийлжээ.</p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/tvIY2gtRHoo?rel=0"></iframe>
</div><h1>4 мэдүүштэй зүйл</h1><p></p><p><b>Робот хагалгаа:</b> Стэнфорд, Жон Хопкинсийн их сургуулийн хамтарсан ба<a href="https://www.healthcare-brew.com/stories/2025/01/03/surgical-robot-trained-act-autonomously" target="_blank">г бие даан хагалгаанд орох чадвартай робот мэс засалчийг хөгжүүлснээ</a> зарлалаа. Тэд Vinci нэртэй роботод хэдэн мянган цагийн мэс заслын бичлэгийг үзүүлэн сургаж, улмаар бие даан шийдвэр гаргах чадвартай болсныг тодотгосон байна. Тухайлбал, уг робот хагалгааны үеэр зүүгээ унагавал эргүүлж авах, амин үзүүлэлт өөрчлөгдөх үед шаардлагатай шийдвэрүүдийг гаргах чадалтай гэнэ. Эрүүл мэндийн салбарт 1985 оноос эхлэн роботын технологийг ашиглаж байгаа ч хүний оролцоогүйгээр хийгдсэн мэс засал хараахан гараагүй байгаа билээ.</p><p><b>Онцгой урамшуулал: </b>Өмнө нь зөвхөн байр, цахилгаан машинд олгодог байсан урамшууллын хөтөлбөрөө өргөжүүлж байгаагаа <a href="https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-01-03/china-to-subsidize-smartphone-purchases-in-bid-to-lift-spending" target="_blank">Хятадын зохицуулах байгууллагаас зарлалаа</a>. Хятад зөвхөн дотоодын үйлдвэрлэлийг дэмжихээс гадна иргэдийн худалдан авалтыг өдөөх зорилгоор дээрх шийдвэрийг гаргаж буй. Ингэснээр иргэд 2025 онд ухаалаг утас, таблет, лаптоп, ухаалаг цаг зэрэг хувийн төхөөрөмжүүд худалдан авах бол төрөөс дэмжлэг олгох юм. Тус улсын засгийн газар 2024 оны долдугаар сард уг хөтөлбөрт зориулан 300 тэрбум юанийн бондыг гаргасан билээ.</p><p><b>Анхдагч орон:</b> Норвеги өнгөрсөн онд борлуулагдсан <a href="https://www.bing.com/ck/a?!&amp;&amp;p=cf8648a817bbd486ae1c2da18e92921a8a0cd56098cc60ca9e54d5aa98b0c45aJmltdHM9MTczNjAzNTIwMA&amp;ptn=3&amp;ver=2&amp;hsh=4&amp;fclid=353e4736-7ed6-6f96-3dab-536d7fde6ec9&amp;psq=norway+electric+2025&amp;u=a1aHR0cHM6Ly93d3cucmV1dGVycy5jb20vYnVzaW5lc3MvYXV0b3MtdHJhbnNwb3J0YXRpb24vbm9yd2F5LW5lYXJseS1hbGwtbmV3LWNhcnMtc29sZC0yMDI0LXdlcmUtZnVsbHktZWxlY3RyaWMtMjAyNS0wMS0wMi8&amp;ntb=1" target="_blank">нийт машины 89% нь цахилгаан хөдөлгүүртэй байсныг статистикийн байгууллагаас ил болголоо. </a>2023 онд энэ үзүүлэлт 82%-тай байсан бөгөөд 2025 онд 100%-д хүрэх боломжтой болсныг онцолжээ. Норвеги бензин болон дизель хөдөлгүүртэй автомашинаас татгалзсанг дэлхийн анхны улс болох зорилго тавьж, төрөл бүрийн урамшуулал, татварын хөнгөлөлтийг санал болгох болсон. Одоогоор зам дээрх нийт автомашины 76% нь цахилгаан хөдөлгүүртэй байгаа нь дэлхийд тэргүүлэх үзүүлэлт юм. Борлуулалтаараа Tesla, Volkswagen тэргүүлсэн бол Хятад машин 10%-ийг эзэлж байна.<br></p><p><b>Тоггүй улс:</b> <a href="https://apnews.com/article/puerto-rico-power-outage-b594dc464d469b812dc9b65c76cc16e9" target="_blank">Пуэрто Рикочүүд цахилгаангүй оноо гаргажээ.</a> Тус улсын нийт хүн амын 90 гаруй хувь нь буюу 1.4 сая хүн он солигдох мөчид тоггүй байсан гэнэ. Энэ нь системд хэт ачаалал өгөхтэй зэрэгцэн дэд бүтцэд гарсан томоохон хэмжээний гэмтэлтэй холбоотой ажээ. Засаг захиргаанаас яаралтай арга хэмжээ авч, эмнэлэг, ус-бохирын байгууламжуудын цахилгаан удалгүй ирсэн ч бүх нийтээрээ хэвийн хэмжээндээ орох гэж 2 өдөр болсныг гэрчүүд мэдээлж байна.</p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/9G2sZkzrrdg?rel=0"></iframe>
</div><h1>5 сонин хачин</h1><p>1. Шинэ жилийн хамгийн эхний чартыг Disney-ийн <a href="https://variety.com/2025/film/box-office/box-office-mufasa-climbs-above-sonic-3-1236265318/" target="_blank">“Mufasa” тэргүүлж, нийт орлого нь 378 саяд хүрлээ.</a> Гэхдээ энэ нь 2019 онд гарсан өмнөх ангитай харьцуулахад даруухан тоо. “The Lion King”-ийн оригинал түүх дэлхий даяар 1.6 тэрбум долларын орлого олж байсан юм. “Mufasa”-ийн хувьд нийт төсөв нь 200 сая доллар байжээ. Харин дараагийн байрт “Sonic The Hedgehog 3” бичигдлээ. Тус киноны нийт орлого 289 сая долларт хүрсэн бөгөөд Paramount-ийн зүгээс дөрөвдүгээр ангийг бүтээх төслөө эхлүүлснээ зарлажээ.</p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/o17MF9vnabg?rel=0"></iframe>
</div><p>2. Meta-ийн эзэмшдэг Facebook, Instagram, Threads платформууд 2023 оны сүүлээс эхлэн AI ботыг үүсгэж, хэрэглэгчдийг идэвхжүүлэх, ялангуяа залуу үеийг татах зорилгоор төрөл бүрийн аккоунт, хуудас хөгжүүлэх болсон. Тэгвэл<a href="https://www.morningbrew.com/stories/meta-deleting-it-ai-profiles-but-they-ll-be-back" target="_blank"> тэд мянга гаруй аккоунтаа түр хугацаанд хааж</a>, илүү сайжруулалт хийх болсноо зарласан байна. Meta AI-аар үүсгэсэн бот аккоунтуудыг цаашид улам нэмэгдүүлэх төлөвлөгөөтэй байгаа ч хэрэглэгчдэд ээлтэй, эерэг мессеж түгээдэг болгон сургах нь чухал хэмээн онцолжээ.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/44/f046abee203e3c9c480372f53a07208f.png"></p><p>3. <a href="https://edition.cnn.com/2025/01/02/business/tesla-sales-drop/index.html" target="_blank">Tesla-ийн борлуулалт анх удаа буурчээ. </a>Тус компани 2024 онд нийт 1.77 сая автомашин үйлдвэрлэсэн нь 2023 онтой харьцуулахад 400 мянгаар бага үзүүлэлт юм. Tesla-ийн хувьцааны үнэ энэ мэдээний дараагаар 7%-аар буурчээ. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Tesla 2024 онд дундаж зэрэглэлийн шинэ автомашинд төвлөрөлгүй, илүү өндөр үнэтэй Cybertruck болон 2027 онд нээх робот таксины үйлчилгээндээ анхаарал хандуулсан нь гол алдаа болсон гэнэ. Мөн Хятадын зах зээлд дотоодын брэндүүд татаасаар илүү давуу байдал олж, Европт ч GM, Ford, VW зэрэг компаниуд цахилгаан хөдөлгүүрт анхаарах болсон нь энэ үзүүлэлтэд нөлөөлжээ.</p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/ZTrebszENNw?rel=0"></iframe>
</div><p>4. <a href="https://www.cnbc.com/2025/01/03/microsoft-expects-to-spend-80-billion-on-ai-data-centers-in-fy-2025.html" target="_blank">Microsoft дата төвд 80 тэрбум доллар зарцуулна</a>. Тэд хиймэл оюуны хөгжүүлэлттэй холбоотой ачааллыг хуваарилах зорилгоор шинэ дата төвүүд байгуулах ажилд нийт 80 тэрбум доллар зарцуулахаа мэдэгдлээ. OpenAI-д 13 тэрбум долларын хөрөнгө оруулж, одоогоор зах зээлд тэргүүлж байгаа тус компани бусад өрсөлдөгчдөдөө давуу байдлаа хадгалах үүднээс ихээхэн хэмжээний санхүүжилтийг дэд бүтцийн төслүүдэд зарцуулж буй. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/44/aa9e099cee326f376b42926f2121f777.jpg"></p><p>5.<a href="https://www.bing.com/ck/a?!&amp;&amp;p=0961417b4c82af2256c9dfd2ca251067f58b54638293626ab844bfad5edff8aaJmltdHM9MTczNjAzNTIwMA&amp;ptn=3&amp;ver=2&amp;hsh=4&amp;fclid=353e4736-7ed6-6f96-3dab-536d7fde6ec9&amp;psq=korea+failed+to+arrest&amp;u=a1aHR0cHM6Ly93d3cuYmJjLmNvbS9uZXdzL2FydGljbGVzL2N5NHB6MzEyOXB6bw&amp;ntb=1" target="_blank"> Солонгосчууд ерөнхийлөгчөө баривчилж чадсангүй.</a> Цэргийн дэглэм тогтоож, эрх мэдлээ хэтрүүлэн ашигласан хэмээн буруутгагдаж буй БНСУ-ын ерөнхийлөгч Юн Сог Ёлийг баривчлах шийдвэр гарсан. Гэсэн ч Авилгатай тэмцэх газрын мөрдөгчид болон прокурорууд зургаан цаг гаруй саатуулах ажиллагаа явуулсан ч бүтэлгүйтэж, хоосон буцжээ. Ерөнхийлөгчийн дэмжигчид болон ерөнхийлөгчийн хамгаалалтын албаны эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан мөрдөгчид олон нийтийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс ажиллагааг хойшлуулснаа тайлбарлажээ. Энэ бол орчин цагийн<a href="https://www.nytimes.com/2025/01/03/world/asia/south-korea-president-yoon-arrest-fail.html" target="_blank"> солонгосын түүхэнд анх удаа</a> ард түмнээс сонгогдсон ерөнхийлөгчөө баривчлах гэсэн оролдлого байлаа.</p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/jv7bFxjBF30?rel=0"></iframe>
</div>          </div>

1 гол сэдэв
Танилц, бета үеийнхэн!
Энэ бол
2025 онд төрөгсдийг дуудах нэршил
. Энэ үеийнхэн 2035 он гэхэд дэлхийн нийт хүн амын 16%-ийг бүрдүүлэх гэнэ. Бета үеийнхэнийг интернет, ухаалаг утасны эрин үеийн гол төлөөлөл сүүлийн миленниал болон Z үеийн эцэг эхчүүд өсгөх учир технологид ойрхон, ээлтэй байх нь гарцаагүй.
Ямар онцлогтой вэ?
Бета үеийнхэн автоматжуулалт, виртуал орчинд өсөж торних бөгөөд хиймэл оюуны тусламжтайгаар амьдралын гол шийдвэрүүдээ гаргана гэдгээрээ онцлогтой. Мөн дийлэнх нь 22-р зууныг дамнан амьдарч, сар, Ангараг гараг руу хийх сансрын аялалд хамрагдах боломжтой юм.
Цаашид яах вэ?
2010-2024 онд төрөгсдийг Альфа үеийнхэн хэмээн нэрлэх санаачлагыг гаргаж, хэрэглээнд нэвтрүүлсэн
McCrindle-ийнхэн энэ саналыг дэвшүүлж буй.
Тэд цаашдаа нийгмийг төөрөгдүүлж, талцуулахгүйн тулд 15 жил тутмын давтамжтайгаар үеийн нэршлийг сольж, тэгэхдээ грек цагаан толгойн үсгүүдийг ашиглахаар зэхэж байна.

2 чухал тоо
100
: АНУ-ын 39 дэх ерөнхийлөгч Жимми Картер өөрийн төрөлх нутаг Жоржиа мужийн Плэйнс хотод 100 насандаа таалал төгслөө. Эрчим хүчний яамыг байгуулж, төрийн хамгаалалттай паркийн тоог 2 дахин нэмэгдүүлсэн шийдвэрүүдээрээ тэрээр байгаль орчны салбарт хамгийн ээлтэй төрийн тэргүүнд тооцогдож байв. Мөн 1978 онд
Кэмп-Дэвидийн хэлэлцээрийг санаачилж
, улмаар Ойрх дорнод дахь Египт, Израилын найрамдлын гэрээг байгуулахад гол үүрэг гүйцэтгэснээрээ түүхэнд үлдсэн билээ. Сонирхуулахад, Ж.Картер 2001 онд өөрийн үүсгэн байгуулсан “The Carter Center”-ийн тэргүүний хувиар Монгол улсад зочилж, тухайн үеийн ерөнхийлөгч Н.Багабанди, ерөнхий сайд Н.Энхбаяр нартай уулзаж байв. Энэ үеэрээ тэрээр Даланзадгад сумын жирийн малчин өрхийн амьдралтай танилцсанаа
тэмдэглэлдээ дурдсан байдаг юм.
1.000.000.000:
Украин улс энэ оноос эхлэн өөрийн нутаг дэвсгэрээрээ
ОХУ-ын байгалийн хийн тээвэрлэлтийг зогсоож байгаагаа зарлалаа.
Тэд үндэсний аюулгүй байдлын улмаас уг шийдвэрийг гаргалаа хэмээн тодотгожээ. Молдав, Словак, Австри улсууд энэ шийдвэртэй холбоотой эрчим хүчний дутагдалд орох эрсдэлд оржээ. Украин улс энэ гэрээнээс жилд 1 тэрбум долларын орлого олдог байв.

3 онцлох өгүүлбэр
I. Архины лонхон дээр хорт хавдрын анхааруулга байрлуулахыг зөвлөв
- АНУ-ын эрүүл мэндийн төв байгууллагаас архи, согтууруулах ундааны
багахан хэрэглээ нь төрөл бүрийн хорт хавдар үүсэх эрсдэл нэмэгддэг
гэдгийг тодотгосон. Олон нийтийн дунд зохистой хэрэглээ эрүүл мэндэд тустай гэдэг буруу ойлголт түгсэнд ихээхэн санаа зовж байгаагаа мэдэгдэлдээ дурджээ.
- Тус байгууллагаас тамхины адилаар архины лонхон дээр анхааруулга байршуулах нь зүйтэй хэмээн үзэж байна. АНУ-ын конгресс дээрх зөвлөмжийг хүлээн авах эсэхийг шийдэх учиртай. Ташрамд дурдахад, АНУ-д архинаас хамааралтай нас баралт нь тамхидалт, илүүдэл жингийн дараагаар гуравт бичигддэг.
- Энэ мэдээний дараагаар Molson Coors, Constellation Brands, Diageo зэрэг дэлхийн топ архины компаниудын
хувьцааны үнэ бага зэрэг буурч эхэлжээ.
II. Apple яриа чагнадаг байснаа хүлээн зөвшөөрлөө
- Дэлхийн хамгийн үнэ цэнтэй технологийн компани эхний ээлжинд
нийт 90 сая долларын нөхөн төлбөрийг хэрэглэгчдэд олгохыг зөвшөөрсөн байна
. 2019 онд анх эхэлсэн шүүхийн заргын дагуу Apple-ийн утас, таблет, бусад төхөөрөмжүүд дэх хувийн ухаалаг туслах Siri нь хэрэглэгчдийн зөвшөөрөлгүйгээр яриа бичиж авдаг, эрүүл мэндийн болон хувийн мэдээллийг цуглуулж гуравдагч этгээдүүдэд борлуулдаг хэмээн буруутгагдсан юм.
- 2014-2024 оны хооронд Apple-ийн төхөөрөмж ашигласан Америкийн иргэд
тус бүр 20 долларын нөхөн төлбөрийг авах
боломж үүсэж байгаа нь энэ. Нэг хэрэглэгч хамгийн ихдээ 5 төхөөрөмж мэдүүлэх боломжтой юм. Гэхдээ шүүхээс энэ шийдвэрийг зөвшөөрөх, үнийн дүн дээр хэлцэл хийх эсэх нь хараахан тодорхой болоогүй байна.
- Энэ бол технологийн салбарын хувьд маш том мэдээ. Утасныхаа ойрхон ярьсан огт хамааралгүй ярианы дараа сошиал медиа дээрх сурталчилгаа нь яг тэр тухай нь, онож гардаг тухай яриа чамгүй бий. Тэгвэл Apple-д ажиллаж байсан
“шүгэл үлээгчийн” тусламжтайгаар
энэ бүхэн батлагдаж байна. Одоогоор дэлхийн бусад улсуудад ижил төстэй зарга үүсэх эсэх нь тодорхойгүй буй. Мөн Amazon, Google зэрэг бусад компаниудад ч нарийн шалгалт хийгдэх бололтой.
III. АНУ-д дараалсан халдлага гарлаа
- Шинэ он солигдох мөчид гарсан дараалсан халдлага олон нийтийг цочирдууллаа. Эхнийх нь Ш.Жаббар гэх эр Нью Орлеансын төв талбай руу Исламын улс бүлэглэлийн тугийг намируулсан машинтайгаа дайран орж, 14 хүний аминд хүрэв. 2009 онд Афганистанд алба хааж байсан тэрээр сүүлийн жилүүдэд сошиал хуудсандаа хэт үндсэрхэг пост оруулж, ISIS-д хүчин зүтгэх тангараг өргөсөн байсан нь ил болсон. Түүний машинаас буу, гар хийцийн тэсрэх бөмбөг зэргийг олжээ.
- Үүний дараахан Лас Вегас дахь “Trump Tower”-ийн гадаа байрлуулсан Tesla-ийн “Cybertruck” дэлбэрч 10 гаруй хүн гэмтэв. Энэ хэргийг АНУ-ын армид арав гаруй жил алба хааж буй, тусгай хүчинд харьялагддаг 37 настай М.Ливелсберг гэгч үйлдсэн нь тодорхой болсон. Тэрээр дэлбэрэлтийн өмнө толгой руугаа буудаж амиа хорлосон байж магадгүйг шинжээчид танилцуулжээ.
- Эдгээр хэргийн хоорондын холбоос болон учир шалтгааныг холбогдох байгууллагууд яг одоо шалгаж байна. Хоёр этгээд машинаа “Turo” нэртэй машин түрээсийн платформоос захиалсан байсан. Мөн 2-уулаа Афганистанд алба хааж байсан гэдгээрээ адил төстэй гэдгийг медиа онцолж байна. Гэхдээ албаны эх сурвалжууд эдгээр хэргийг хоорондоо холбоотой гэж үзэхгүй байгаагаа илэрхийлжээ.


4 мэдүүштэй зүйл
Робот хагалгаа:
Стэнфорд, Жон Хопкинсийн их сургуулийн хамтарсан ба
г бие даан хагалгаанд орох чадвартай робот мэс засалчийг хөгжүүлснээ
зарлалаа. Тэд Vinci нэртэй роботод хэдэн мянган цагийн мэс заслын бичлэгийг үзүүлэн сургаж, улмаар бие даан шийдвэр гаргах чадвартай болсныг тодотгосон байна. Тухайлбал, уг робот хагалгааны үеэр зүүгээ унагавал эргүүлж авах, амин үзүүлэлт өөрчлөгдөх үед шаардлагатай шийдвэрүүдийг гаргах чадалтай гэнэ. Эрүүл мэндийн салбарт 1985 оноос эхлэн роботын технологийг ашиглаж байгаа ч хүний оролцоогүйгээр хийгдсэн мэс засал хараахан гараагүй байгаа билээ.
Онцгой урамшуулал:
Өмнө нь зөвхөн байр, цахилгаан машинд олгодог байсан урамшууллын хөтөлбөрөө өргөжүүлж байгаагаа
Хятадын зохицуулах байгууллагаас зарлалаа
. Хятад зөвхөн дотоодын үйлдвэрлэлийг дэмжихээс гадна иргэдийн худалдан авалтыг өдөөх зорилгоор дээрх шийдвэрийг гаргаж буй. Ингэснээр иргэд 2025 онд ухаалаг утас, таблет, лаптоп, ухаалаг цаг зэрэг хувийн төхөөрөмжүүд худалдан авах бол төрөөс дэмжлэг олгох юм. Тус улсын засгийн газар 2024 оны долдугаар сард уг хөтөлбөрт зориулан 300 тэрбум юанийн бондыг гаргасан билээ.
Анхдагч орон:
Норвеги өнгөрсөн онд борлуулагдсан
нийт машины 89% нь цахилгаан хөдөлгүүртэй байсныг статистикийн байгууллагаас ил болголоо.
2023 онд энэ үзүүлэлт 82%-тай байсан бөгөөд 2025 онд 100%-д хүрэх боломжтой болсныг онцолжээ. Норвеги бензин болон дизель хөдөлгүүртэй автомашинаас татгалзсанг дэлхийн анхны улс болох зорилго тавьж, төрөл бүрийн урамшуулал, татварын хөнгөлөлтийг санал болгох болсон. Одоогоор зам дээрх нийт автомашины 76% нь цахилгаан хөдөлгүүртэй байгаа нь дэлхийд тэргүүлэх үзүүлэлт юм. Борлуулалтаараа Tesla, Volkswagen тэргүүлсэн бол Хятад машин 10%-ийг эзэлж байна.
Тоггүй улс:

Пуэрто Рикочүүд цахилгаангүй оноо гаргажээ.
Тус улсын нийт хүн амын 90 гаруй хувь нь буюу 1.4 сая хүн он солигдох мөчид тоггүй байсан гэнэ. Энэ нь системд хэт ачаалал өгөхтэй зэрэгцэн дэд бүтцэд гарсан томоохон хэмжээний гэмтэлтэй холбоотой ажээ. Засаг захиргаанаас яаралтай арга хэмжээ авч, эмнэлэг, ус-бохирын байгууламжуудын цахилгаан удалгүй ирсэн ч бүх нийтээрээ хэвийн хэмжээндээ орох гэж 2 өдөр болсныг гэрчүүд мэдээлж байна.


5 сонин хачин
1. Шинэ жилийн хамгийн эхний чартыг Disney-ийн
“Mufasa” тэргүүлж, нийт орлого нь 378 саяд хүрлээ.
Гэхдээ энэ нь 2019 онд гарсан өмнөх ангитай харьцуулахад даруухан тоо. “The Lion King”-ийн оригинал түүх дэлхий даяар 1.6 тэрбум долларын орлого олж байсан юм. “Mufasa”-ийн хувьд нийт төсөв нь 200 сая доллар байжээ. Харин дараагийн байрт “Sonic The Hedgehog 3” бичигдлээ. Тус киноны нийт орлого 289 сая долларт хүрсэн бөгөөд Paramount-ийн зүгээс дөрөвдүгээр ангийг бүтээх төслөө эхлүүлснээ зарлажээ.


2. Meta-ийн эзэмшдэг Facebook, Instagram, Threads платформууд 2023 оны сүүлээс эхлэн AI ботыг үүсгэж, хэрэглэгчдийг идэвхжүүлэх, ялангуяа залуу үеийг татах зорилгоор төрөл бүрийн аккоунт, хуудас хөгжүүлэх болсон. Тэгвэл
тэд мянга гаруй аккоунтаа түр хугацаанд хааж
, илүү сайжруулалт хийх болсноо зарласан байна. Meta AI-аар үүсгэсэн бот аккоунтуудыг цаашид улам нэмэгдүүлэх төлөвлөгөөтэй байгаа ч хэрэглэгчдэд ээлтэй, эерэг мессеж түгээдэг болгон сургах нь чухал хэмээн онцолжээ.

3.
Tesla-ийн борлуулалт анх удаа буурчээ.
Тус компани 2024 онд нийт 1.77 сая автомашин үйлдвэрлэсэн нь 2023 онтой харьцуулахад 400 мянгаар бага үзүүлэлт юм. Tesla-ийн хувьцааны үнэ энэ мэдээний дараагаар 7%-аар буурчээ. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Tesla 2024 онд дундаж зэрэглэлийн шинэ автомашинд төвлөрөлгүй, илүү өндөр үнэтэй Cybertruck болон 2027 онд нээх робот таксины үйлчилгээндээ анхаарал хандуулсан нь гол алдаа болсон гэнэ. Мөн Хятадын зах зээлд дотоодын брэндүүд татаасаар илүү давуу байдал олж, Европт ч GM, Ford, VW зэрэг компаниуд цахилгаан хөдөлгүүрт анхаарах болсон нь энэ үзүүлэлтэд нөлөөлжээ.


4.
Microsoft дата төвд 80 тэрбум доллар зарцуулна
. Тэд хиймэл оюуны хөгжүүлэлттэй холбоотой ачааллыг хуваарилах зорилгоор шинэ дата төвүүд байгуулах ажилд нийт 80 тэрбум доллар зарцуулахаа мэдэгдлээ. OpenAI-д 13 тэрбум долларын хөрөнгө оруулж, одоогоор зах зээлд тэргүүлж байгаа тус компани бусад өрсөлдөгчдөдөө давуу байдлаа хадгалах үүднээс ихээхэн хэмжээний санхүүжилтийг дэд бүтцийн төслүүдэд зарцуулж буй.

5.
Солонгосчууд ерөнхийлөгчөө баривчилж чадсангүй.
Цэргийн дэглэм тогтоож, эрх мэдлээ хэтрүүлэн ашигласан хэмээн буруутгагдаж буй БНСУ-ын ерөнхийлөгч Юн Сог Ёлийг баривчлах шийдвэр гарсан. Гэсэн ч Авилгатай тэмцэх газрын мөрдөгчид болон прокурорууд зургаан цаг гаруй саатуулах ажиллагаа явуулсан ч бүтэлгүйтэж, хоосон буцжээ. Ерөнхийлөгчийн дэмжигчид болон ерөнхийлөгчийн хамгаалалтын албаны эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан мөрдөгчид олон нийтийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс ажиллагааг хойшлуулснаа тайлбарлажээ. Энэ бол орчин цагийн
солонгосын түүхэнд анх удаа
ард түмнээс сонгогдсон ерөнхийлөгчөө баривчлах гэсэн оролдлого байлаа.



1 гол сэдэв
**Танилц, бета үеийнхэн!**
Энэ бол 2025 онд төрөгсдийг дуудах нэршил. Энэ үеийнхэн 2035 он гэхэд дэлхийн нийт хүн амын 16%-ийг бүрдүүлэх гэнэ. Бета үеийнхэнийг интернет, ухаалаг утасны эрин үеийн гол төлөөлөл сүүлийн миленниал болон Z үеийн эцэг эхчүүд өсгөх учир технологид ойрхон, ээлтэй байх нь гарцаагүй.
**Ямар онцлогтой вэ?**
Бета үеийнхэн автоматжуулалт, виртуал орчинд өсөж торних бөгөөд хиймэл оюуны тусламжтайгаар амьдралын гол шийдвэрүүдээ гаргана гэдгээрээ онцлогтой. Мөн дийлэнх нь 22-р зууныг дамнан амьдарч, сар, Ангараг гараг руу хийх сансрын аялалд хамрагдах боломжтой юм.
**Цаашид яах вэ?**
2010-2024 онд төрөгсдийг Альфа үеийнхэн хэмээн нэрлэх санаачлагыг гаргаж, хэрэглээнд нэвтрүүлсэн McCrindle-ийнхэн энэ саналыг дэвшүүлж буй. Тэд цаашдаа нийгмийг төөрөгдүүлж, талцуулахгүйн тулд 15 жил тутмын давтамжтайгаар үеийн нэршлийг сольж, тэгэхдээ грек цагаан толгойн үсгүүдийг ашиглахаар зэхэж байна.
2 чухал тоо
**100**: АНУ-ын 39 дэх ерөнхийлөгч Жимми Картер өөрийн төрөлх нутаг Жоржиа мужийн Плэйнс хотод 100 насандаа таалал төгслөө. Эрчим хүчний яамыг байгуулж, төрийн хамгаалалттай паркийн тоог 2 дахин нэмэгдүүлсэн шийдвэрүүдээрээ тэрээр байгаль орчны салбарт хамгийн ээлтэй төрийн тэргүүнд тооцогдож байв. Мөн 1978 онд Кэмп-Дэвидийн хэлэлцээрийг санаачилж, улмаар Ойрх дорнод дахь Египт, Израилын найрамдлын гэрээг байгуулахад гол үүрэг гүйцэтгэснээрээ түүхэнд үлдсэн билээ. Сонирхуулахад, Ж.Картер 2001 онд өөрийн үүсгэн байгуулсан “The Carter Center”-ийн тэргүүний хувиар Монгол улсад зочилж, тухайн үеийн ерөнхийлөгч Н.Багабанди, ерөнхий сайд Н.Энхбаяр нартай уулзаж байв. Энэ үеэрээ тэрээр Даланзадгад сумын жирийн малчин өрхийн амьдралтай танилцсанаа тэмдэглэлдээ дурдсан байдаг юм.
**1.000.000.000:** Украин улс энэ оноос эхлэн өөрийн нутаг дэвсгэрээрээ ОХУ-ын байгалийн хийн тээвэрлэлтийг зогсоож байгаагаа зарлалаа. Тэд үндэсний аюулгүй байдлын улмаас уг шийдвэрийг гаргалаа хэмээн тодотгожээ. Молдав, Словак, Австри улсууд энэ шийдвэртэй холбоотой эрчим хүчний дутагдалд орох эрсдэлд оржээ. Украин улс энэ гэрээнээс жилд 1 тэрбум долларын орлого олдог байв.
3 онцлох өгүүлбэр
**I. Архины лонхон дээр хорт хавдрын анхааруулга байрлуулахыг зөвлөв**
- АНУ-ын эрүүл мэндийн төв байгууллагаас архи, согтууруулах ундааны багахан хэрэглээ нь төрөл бүрийн хорт хавдар үүсэх эрсдэл нэмэгддэг гэдгийг тодотгосон. Олон нийтийн дунд зохистой хэрэглээ эрүүл мэндэд тустай гэдэг буруу ойлголт түгсэнд ихээхэн санаа зовж байгаагаа мэдэгдэлдээ дурджээ.
- Тус байгууллагаас тамхины адилаар архины лонхон дээр анхааруулга байршуулах нь зүйтэй хэмээн үзэж байна. АНУ-ын конгресс дээрх зөвлөмжийг хүлээн авах эсэхийг шийдэх учиртай. Ташрамд дурдахад, АНУ-д архинаас хамааралтай нас баралт нь тамхидалт, илүүдэл жингийн дараагаар гуравт бичигддэг.
- Энэ мэдээний дараагаар Molson Coors, Constellation Brands, Diageo зэрэг дэлхийн топ архины компаниудын хувьцааны үнэ бага зэрэг буурч эхэлжээ.
**II. Apple яриа чагнадаг байснаа хүлээн зөвшөөрлөө**
- Дэлхийн хамгийн үнэ цэнтэй технологийн компани эхний ээлжинд нийт 90 сая долларын нөхөн төлбөрийг хэрэглэгчдэд олгохыг зөвшөөрсөн байна. 2019 онд анх эхэлсэн шүүхийн заргын дагуу Apple-ийн утас, таблет, бусад төхөөрөмжүүд дэх хувийн ухаалаг туслах Siri нь хэрэглэгчдийн зөвшөөрөлгүйгээр яриа бичиж авдаг, эрүүл мэндийн болон хувийн мэдээллийг цуглуулж гуравдагч этгээдүүдэд борлуулдаг хэмээн буруутгагдсан юм.
- 2014-2024 оны хооронд Apple-ийн төхөөрөмж ашигласан Америкийн иргэд тус бүр 20 долларын нөхөн төлбөрийг авах боломж үүсэж байгаа нь энэ. Нэг хэрэглэгч хамгийн ихдээ 5 төхөөрөмж мэдүүлэх боломжтой юм. Гэхдээ шүүхээс энэ шийдвэрийг зөвшөөрөх, үнийн дүн дээр хэлцэл хийх эсэх нь хараахан тодорхой болоогүй байна.
- Энэ бол технологийн салбарын хувьд маш том мэдээ. Утасныхаа ойрхон ярьсан огт хамааралгүй ярианы дараа сошиал медиа дээрх сурталчилгаа нь яг тэр тухай нь, онож гардаг тухай яриа чамгүй бий. Тэгвэл Apple-д ажиллаж байсан “шүгэл үлээгчийн” тусламжтайгаар энэ бүхэн батлагдаж байна. Одоогоор дэлхийн бусад улсуудад ижил төстэй зарга үүсэх эсэх нь тодорхойгүй буй. Мөн Amazon, Google зэрэг бусад компаниудад ч нарийн шалгалт хийгдэх бололтой.
**III. АНУ-д дараалсан халдлага гарлаа**
- Шинэ он солигдох мөчид гарсан дараалсан халдлага олон нийтийг цочирдууллаа. Эхнийх нь Ш.Жаббар гэх эр Нью Орлеансын төв талбай руу Исламын улс бүлэглэлийн тугийг намируулсан машинтайгаа дайран орж, 14 хүний аминд хүрэв. 2009 онд Афганистанд алба хааж байсан тэрээр сүүлийн жилүүдэд сошиал хуудсандаа хэт үндсэрхэг пост оруулж, ISIS-д хүчин зүтгэх тангараг өргөсөн байсан нь ил болсон. Түүний машинаас буу, гар хийцийн тэсрэх бөмбөг зэргийг олжээ.
- Үүний дараахан Лас Вегас дахь “Trump Tower”-ийн гадаа байрлуулсан Tesla-ийн “Cybertruck” дэлбэрч 10 гаруй хүн гэмтэв. Энэ хэргийг АНУ-ын армид арав гаруй жил алба хааж буй, тусгай хүчинд харьялагддаг 37 настай М.Ливелсберг гэгч үйлдсэн нь тодорхой болсон. Тэрээр дэлбэрэлтийн өмнө толгой руугаа буудаж амиа хорлосон байж магадгүйг шинжээчид танилцуулжээ.
- Эдгээр хэргийн хоорондын холбоос болон учир шалтгааныг холбогдох байгууллагууд яг одоо шалгаж байна. Хоёр этгээд машинаа “Turo” нэртэй машин түрээсийн платформоос захиалсан байсан. Мөн 2-уулаа Афганистанд алба хааж байсан гэдгээрээ адил төстэй гэдгийг медиа онцолж байна. Гэхдээ албаны эх сурвалжууд эдгээр хэргийг хоорондоо холбоотой гэж үзэхгүй байгаагаа илэрхийлжээ.
4 мэдүүштэй зүйл
**Робот хагалгаа:** Стэнфорд, Жон Хопкинсийн их сургуулийн хамтарсан баг бие даан хагалгаанд орох чадвартай робот мэс засалчийг хөгжүүлснээ зарлалаа. Тэд Vinci нэртэй роботод хэдэн мянган цагийн мэс заслын бичлэгийг үзүүлэн сургаж, улмаар бие даан шийдвэр гаргах чадвартай болсныг тодотгосон байна. Тухайлбал, уг робот хагалгааны үеэр зүүгээ унагавал эргүүлж авах, амин үзүүлэлт өөрчлөгдөх үед шаардлагатай шийдвэрүүдийг гаргах чадалтай гэнэ. Эрүүл мэндийн салбарт 1985 оноос эхлэн роботын технологийг ашиглаж байгаа ч хүний оролцоогүйгээр хийгдсэн мэс засал хараахан гараагүй байгаа билээ.
**Онцгой урамшуулал:** Өмнө нь зөвхөн байр, цахилгаан машинд олгодог байсан урамшууллын хөтөлбөрөө өргөжүүлж байгаагаа Хятадын зохицуулах байгууллагаас зарлалаа. Хятад зөвхөн дотоодын үйлдвэрлэлийг дэмжихээс гадна иргэдийн худалдан авалтыг өдөөх зорилгоор дээрх шийдвэрийг гаргаж буй. Ингэснээр иргэд 2025 онд ухаалаг утас, таблет, лаптоп, ухаалаг цаг зэрэг хувийн төхөөрөмжүүд худалдан авах бол төрөөс дэмжлэг олгох юм. Тус улсын засгийн газар 2024 оны долдугаар сард уг хөтөлбөрт зориулан 300 тэрбум юанийн бондыг гаргасан билээ.
**Анхдагч орон:** Норвеги өнгөрсөн онд борлуулагдсан нийт машины 89% нь цахилгаан хөдөлгүүртэй байсныг статистикийн байгууллагаас ил болголоо. 2023 онд энэ үзүүлэлт 82%-тай байсан бөгөөд 2025 онд 100%-д хүрэх боломжтой болсныг онцолжээ. Норвеги бензин болон дизель хөдөлгүүртэй автомашинаас татгалзсанг дэлхийн анхны улс болох зорилго тавьж, төрөл бүрийн урамшуулал, татварын хөнгөлөлтийг санал болгох болсон. Одоогоор зам дээрх нийт автомашины 76% нь цахилгаан хөдөлгүүртэй байгаа нь дэлхийд тэргүүлэх үзүүлэлт юм. Борлуулалтаараа Tesla, Volkswagen тэргүүлсэн бол Хятад машин 10%-ийг эзэлж байна.
**Тоггүй улс:** Пуэрто Рикочүүд цахилгаангүй оноо гаргажээ. Тус улсын нийт хүн амын 90 гаруй хувь нь буюу 1.4 сая хүн он солигдох мөчид тоггүй байсан гэнэ. Энэ нь системд хэт ачаалал өгөхтэй зэрэгцэн дэд бүтцэд гарсан томоохон хэмжээний гэмтэлтэй холбоотой ажээ. Засаг захиргаанаас яаралтай арга хэмжээ авч, эмнэлэг, ус-бохирын байгууламжуудын цахилгаан удалгүй ирсэн ч бүх нийтээрээ хэвийн хэмжээндээ орох гэж 2 өдөр болсныг гэрчүүд мэдээлж байна.
5 сонин хачин
1. Шинэ жилийн хамгийн эхний чартыг Disney-ийн “Mufasa” тэргүүлж, нийт орлого нь 378 саяд хүрлээ. Гэхдээ энэ нь 2019 онд гарсан өмнөх ангитай харьцуулахад даруухан тоо. “The Lion King”-ийн оригинал түүх дэлхий даяар 1.6 тэрбум долларын орлого олж байсан юм. “Mufasa”-ийн хувьд нийт төсөв нь 200 сая доллар байжээ. Харин дараагийн байрт “Sonic The Hedgehog 3” бичигдлээ. Тус киноны нийт орлого 289 сая долларт хүрсэн бөгөөд Paramount-ийн зүгээс дөрөвдүгээр ангийг бүтээх төслөө эхлүүлснээ зарлажээ.
2. Meta-ийн эзэмшдэг Facebook, Instagram, Threads платформууд 2023 оны сүүлээс эхлэн AI ботыг үүсгэж, хэрэглэгчдийг идэвхжүүлэх, ялангуяа залуу үеийг татах зорилгоор төрөл бүрийн аккоунт, хуудас хөгжүүлэх болсон. Тэгвэл тэд мянга гаруй аккоунтаа түр хугацаанд хааж, илүү сайжруулалт хийх болсноо зарласан байна. Meta AI-аар үүсгэсэн бот аккоунтуудыг цаашид улам нэмэгдүүлэх төлөвлөгөөтэй байгаа ч хэрэглэгчдэд ээлтэй, эерэг мессеж түгээдэг болгон сургах нь чухал хэмээн онцолжээ.
3. Tesla-ийн борлуулалт анх удаа буурчээ. Тус компани 2024 онд нийт 1.77 сая автомашин үйлдвэрлэсэн нь 2023 онтой харьцуулахад 400 мянгаар бага үзүүлэлт юм. Tesla-ийн хувьцааны үнэ энэ мэдээний дараагаар 7%-аар буурчээ. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Tesla 2024 онд дундаж зэрэглэлийн шинэ автомашинд төвлөрөлгүй, илүү өндөр үнэтэй Cybertruck болон 2027 онд нээх робот таксины үйлчилгээндээ анхаарал хандуулсан нь гол алдаа болсон гэнэ. Мөн Хятадын зах зээлд дотоодын брэндүүд татаасаар илүү давуу байдал олж, Европт ч GM, Ford, VW зэрэг компаниуд цахилгаан хөдөлгүүрт анхаарах болсон нь энэ үзүүлэлтэд нөлөөлжээ.
4. Microsoft дата төвд 80 тэрбум доллар зарцуулна. Тэд хиймэл оюуны хөгжүүлэлттэй холбоотой ачааллыг хуваарилах зорилгоор шинэ дата төвүүд байгуулах ажилд нийт 80 тэрбум доллар зарцуулахаа мэдэгдлээ. OpenAI-д 13 тэрбум долларын хөрөнгө оруулж, одоогоор зах зээлд тэргүүлж байгаа тус компани бусад өрсөлдөгчдөдөө давуу байдлаа хадгалах үүднээс ихээхэн хэмжээний санхүүжилтийг дэд бүтцийн төслүүдэд зарцуулж буй.
5. Солонгосчууд ерөнхийлөгчөө баривчилж чадсангүй. Цэргийн дэглэм тогтоож, эрх мэдлээ хэтрүүлэн ашигласан хэмээн буруутгагдаж буй БНСУ-ын ерөнхийлөгч Юн Сог Ёлийг баривчлах шийдвэр гарсан. Гэсэн ч Авилгатай тэмцэх газрын мөрдөгчид болон прокурорууд зургаан цаг гаруй саатуулах ажиллагаа явуулсан ч бүтэлгүйтэж, хоосон буцжээ. Ерөнхийлөгчийн дэмжигчид болон ерөнхийлөгчийн хамгаалалтын албаны эсэргүүцэлтэй нүүр тулсан мөрдөгчид олон нийтийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс ажиллагааг хойшлуулснаа тайлбарлажээ. Энэ бол орчин цагийн солонгосын түүхэнд анх удаа ард түмнээс сонгогдсон ерөнхийлөгчөө баривчлах гэсэн оролдлого байлаа.