"Нано Интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал Э.Тулга
<div class="article-body">
          <h2>Гадаад худалдаа, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний салбарт 14 дэх жилдээ амжилттай ажиллаж буй "Нано Интернэйшнл" компани өдгөө дэлхийд нэр хүндтэй 25 гаруй компанийн, 2000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын хэрэглэгчдэдээ албан ёсны эрхтэйгээр хүргэж буй. Хүнс, гоо сайхан, гэр ахуй гэх өргөн хэрэглээний гурван салбарт төвлөрөн ажилладаг тус хамт олны богино хугацаанд энэ түвшинд хүртлээ өргөжин хөгжсөн гол хөшүүргийн нэг нь эрч хүчтэй хамт олон, чадварлаг залуу удирдлагууд юм. Иймд, өнөөдрийн дугаартаа бид "Нано интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал Э.Тулгыг урьж, ажлын арга барилтай нь танилцсан билээ. <br></h2><p></p><p><b>Байршил:</b> Улаанбаатар хот, Их Монголын гудамж, Суруга центр, хоёрдугаар давхарт<br><b>Эрхэлдэг ажил:</b> "Нано интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал<br><b>Хэрэглэдэг утас:</b> S21 Ultra<br><b>Хэрэглэдэг компьютер:</b> Dell G15 зөөврийн компьютер, iMac суурин компьютер<br><b>Сошиал хуудас:</b> <a href="https://www.facebook.com/TLG.tulga" target="_blank">Tulga TG</a> (Фэйсбүүк)</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/ea04ba3580ef738cc33b5f5db10880e3.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Би ерөнхий боловсролоо хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай "Үй-Цай" бүрэн дунд сургуулиас авсан. Сургуульд байхын л хичээлдээ дуртай, төрөл төрлийн үйл ажиллагаанд идэвх санаачилгатай оролцож, хийж буй зүйлээ чадахаараа биеэ дайчлан хийдэг байсан нь үр дүнгээ өгч, төгсөх жилдээ БНХАУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэг аван Жилиний их сургуульд хэл, олон улсын соёл судлалын чиглэлээр анхны мэргэжлээ эзэмшиж байлаа. Сургуулиа төгсөөд эх орондоо ирсний дараа өөрийн хийх дуртай зүйл, ажиллахыг хүссэн салбараа сайтар бодсоны үндсэн дээр мэргэжлээ сольж, БНСУ-ын "Far East" их сургуульд мөн л бүрэн тэтгэлгээр суралцан төгссөн. </p><p>Монголдоо ирсний дараа өөрийн сонирхлоор гадаад худалдааны чиглэлээр ажилладаг, өсөн дэвжих боломжтой байгууллага хайж эхэлсэн нь намайг "Нано интернэйшнл" компани руу хөтөлсөн юм. Өдгөө Хүнсний бизнесийн газрынх нь захирлаар ажиллаж байна. Анх ажилд орж байхдаа зөвхөн онолын л мэдлэгтэй, жигтэйхэн амбицтай нэгэн байсан бол өнгөрсөн хугацаанд зах зээлээ ойлгож, ажлын байран дээрх зөөлөн ур чадваруудад тасралтгүй суралцаж, аливаад уян хатан хандаж сурч байна даа. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Миний өдөр ерөнхийдөө өмнөх өдрийн оройноос эхэлчихдэг юм. Ажил маань надаас нарийн төлөвлөлттэй байхыг шаарддаг тул тухайн өдрийнхөө орой нь маргаашийнхаа ажлыг төлөвлөхгүй л бол болдоггүй. Өглөөг ихэвчлэн 06:30 цагийн үед эхлүүлээд, 8-9 цагийн үед ажилдаа ирнэ. Юун түрүүнд өдрийн төлөвлөгөөгөө ахин нэг нягталсны дараа багийнхантайгаа уулзаж, өнөөдөр хийх ажил, боломжит шийдлээ яриад ажилдаа ордог. Үдээс өмнө багийн уулзалтуудаа дуусгаад цайны цагийн дараа үргэлжлүүлэн гадаад харилцагчидтайгаа цахимаар хуралдаж таардаг. Ээлж дараалсан хурлууд дуусах үед тухайн өдрийн ажлын явцад гарсан асуудлууд, шийдэх ёстой зүйлс ширээн дээр цуглачихсан хүлээж байна. Эхнээс нь хөөгөөд явж байхад ажлын цаг нэг л мэдэхэд дуусчихна. Ерөнхийд нь ярихад л ийм болохоос гадаад худалдаа, өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний салбар их хөл хөдөлгөөнтэй тул өдөр бүр адил байдаггүйг хэлэх хэрэгтэй байх. </p><p>Манай хүнсний газар одоогоор дэлхийд тэргүүлэгч томоохон үндэстэн дамнасан компаниуд болох "PepsiCo", "Perfetti Van Melle", "Nutricia", "Upfield", "Borjomi"–ийн "Lay's" чипс, "Чупа чупс" чихэр, "Mentos" бохь, "Nutrilon" хүүхдийн сүү, "Агуша" хүүхдийн тэжээл, "Borjomi" байгалийн эрдэст ус, "Фруктовый сад" жүүс тэргүүтэй, хэрэглэгчдийн танил болсон 30 гаруй брэндийн 1000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын зах зээлийн борлуулалтын суваг бүрд буюу 5500 гаруй цэгт, 60 гаруй, хурдтай, чадварлаг худалдааны төлөөлөгчдөөрөө дамжуулан нийлүүлдэг. Тиймдээ ч өдөр бүр өөр кэйсүүд тулгарч, харилцан адилгүй өнгөрдөг. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/a25c414f8fc3ee9f4900ee89e9f1f1b8.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/2d8dc330de049b55d87fd52bf5755a21.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?</div></h3><p></p><p>Удирдлагын үндсэн үүргийн нэг нь ажилтнууддаа ажиллах нөхцөлийг нь бүрдүүлж өгөх явдал. Энэ нь хэт ерөнхий мэт боловч угтаа ажлын орчин нь зөв бүтэцтэй, зөв системтэй, хэмжиж болохуйц зорилготой, ил тод шударга үнэлгээтэй, зорилгодоо хүрээд авах урамшуулал, шагнал нь тодорхой байх гэх мэт бодлогын асуудлыг дотроо илэрхийлж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, компанийн ажилтан бүр нэг зорилгын дор нэгдэн ажиллаж, тулгарах бүх асуудлыг хамтдаа тэмцэж, шийдэл олж явах нь компанийг хөдөлгөх хамгийн том хүч нь болдог. Тиймдээ ч, багийнхаа хүн бүртэй тулж ажиллахыг хичээн, тэдэнд тулгарч буй саад бэрхшээлийг өөрийн асуудал мэт харж, хүлээж авахыг хичээдэг дээ. </p><p>Нэг төлөөлөгчийн ажил унахад л нийт компанийн үр ашигт нөлөөлж байдаг тул аливаа асуудал, гомдлыг хурдтай, үр дүнтэй, мөн үндсээр нь системтэй шийдэхэд анхаардаг. Үүний тулд надад тоо хэрэг болдог. Багаасаа математикийн хичээлдээ нэлээд ач холбогдол өгдөг, энэ чиглэлд өөрийгөө хөгжүүлж ирсэн тул байгууллагын үндсэн систем болох "SAP" системээс гарсан мэдээллийг "Power BI" программаа ашиглан сайтар харж байж тоонд суурилсан шийдвэр гаргадаг. Тус программууд нь бүртгэл тооцоо, ажлын бүтээмж, түүнд нөлөөлсөн зүйл болон холбогдох бүхий л мэдээллийг маш нарийн тооцож, гаргаж ирдэг нь шийдвэр гаргалтыг үлэмж хэмжээгээр хялбарчлахаас гадна алдаа гарах магадлалыг мэдэгдэхүйц багасгадаг. Байгууллагын хувьд үйл ажиллагаандаа эдгээр программыг хэрэг болгон нэвтрүүлсэн нь хамгийн зөв, үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт болсон гэж боддог.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?</div></h3><p>Дээр дурдсан хоёр программ бол байнгын хэрэглээ. Үүнээс гадна төлөвлөлтдөө Google Calendars, Reminder-ыг идэвхтэй ашиглана. Гадаад худалдааны компани болохоор харилцагчидтайгаа WhatsApp, Workplace гэх мэт төрөл бүрийн сошиал платформуудаар холбогддог. Ажлын явцаа бол Trello дээр тэмдэглэн хянана. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Миний хувьд байнга л "Өнөөдөр гурван цаг хийсэн ажлаа маргааш яаж хоёр цагт багтаан хийх вэ?" гэж өөрөөсөө асууж, бодож явдаг. Тиймээс цаг хэмнэнэ гэдэг миний хувьд их чухал зүйл. Олон төрлийн туршилт, ажиглалт хийсний дүнд цаг хэмнэх хамгийн сайн аргыг аливаа асуудлыг гал дараад өнгөрөх түр зуурын шийдвэрээр аргацаахаас илүүтэй уг үндсээр нь авч үзэж, бүрэн шийдэх явдал гэж томьёолсон. </p><p>Мөн ажлын онцлогоос хамаарч багийн нэгдсэн хурал аль болох бага хийж, ганцаарчилсан уулзалтуудад төвлөрөх нь цаг хэмнэх хамгийн сайн арга болдог. Өмнө дурдсанчлан бид сар бүр, орон даяар нийт 5500 гаруй дэлгүүрт бараагаа нийлүүлдэг. Худалдааны төлөөлөгч бүрийн ажиллах харилцагч, бараа бүтээгдэхүүн нь ялгаатай гэсэн үг. Хүн бүр өөр зүйл хариуцсан ийм нөхцөлд нэгдсэн том хурал хийх нь аль аль талдаа үр дүнгүй. Тиймээс борлуулалтын сувгаар нь эсвэл, бүтээгдэхүүнээр нь аль болох нарийвчилсан, жижиг уулзалтууд хийх нь үр дүнтэй, өгөөжтэй байдаг.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/ac868e60914ae739a6bd20fd167e20d2.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/6ef9acdc3526032ca060364cb3c9887e.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</div></h3><p>Урт хугацааг таван жил, дунд хугацааг нэг жил, богино хугацааг нэг улирал гэж тооцоод богино, дунд, урт хугацааны төлөвлөлтөө хийдэг. Ингэхдээ өөрийн нөөц, амбицыг хийж буй ажлынхаа бодлого чиглэлтэй сайтар уялдуулж, ажил амьдралаа нэг зорилготой, нэг чиглэлтэй болгохыг чухалчилдаг. Учир нь ажил, амьдрал хоёр тусдаа өөр зорилготой байх тусам тухайн хүндээ зөрчил үүсгэж, аль нэг талаа золиослоход хүргэх эрсдэлтэй. Зорилго нэг байвал амьдралаас авах сэтгэл ханамж, амжилт ололт бүр амттай, утга учиртай, үнэ цэнтэй байж чадна. Тиймээс анхнаас нь олон талын уялдаа холбоог хангаж чадах төлөвлөлт хийхийг хичээдэг. Нэгэнт гарчихсан төлөвлөлтөө Calendars, Remindar-таа хэсэгчлэн оруулаад, орхигдуулалгүй явахыг хичээдэг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Би 2009-2017 оны хооронд пауэрлифтингээр найман жил тасралтгүй хичээллэсэн. 2017 онд өөрийн дээд амжилтаа эвдэх гэж хэт хүчлээд техникийн алдаа гарган нуруундаа гэмтэл авснаас хойш өнгөрсөн дөрвөн жилд спортоос завсарлага авахаас аргагүйд хүрсэн л дээ. Саяхнаас л нуруунд ачаалал бага өгдөг цээжнээс шахах дасгалуудаас (суулт, таталт хийх боломжгүй) бага багаар хийж эхэллээ. Багагүй хугацааны дараа хайртай спортоороо эргэн хичээллэх сайхан байна. Мөн и-спортын шимтэн сонирхогч. Сүүлийн үед гарч буй тоглоомууд, тэдний график дүрслэл, хурд, тоглоход бодит мэт мэдрэмж өгч байгаа байдал зэргийн ард дандаа тоо болон код байдаг гэхээр сонирхол төрөхгүй байхын аргагүй. </p><p>Хамгийн сайн амраадаг, эрч хүч өгдөг хүн бол мэдээж эхнэр. Эхнэр маань надтай тун адилхан сонирхол, хоббитой хүн учраас түүнтэйгээ хэсэгхэн ярилцахад л сэргээд ирдэг. Мөн найзуудтайгаа аяллаар явах, цагийг гэр бүлийнхэнтэйгээ өнгөрүүлэх их дуртай.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Би юмнаас их амархан уйддаг төрлийн хүн. Тиймдээ ч өглөө хийсэн ажлын үр дүн нь өдөртөө гараад ирдэг гадаад худалдааны салбарт дурлан ажилладаг. Хувь хүний онцлогтой сайн зохицдог ажлаа нэгэнт олсон учраас цаашид хийхийг хүссэн зүйл, төлөвлөсөн ажлууд бүгд энэ салбартай л холбогдоно. <br></p><p>Одоогоор бүрэн дэлгэж болохгүй хэд хэдэн сонирхолтой төслүүд эхлүүлээд харилцагчидтайгаа эхний уулзалтуудаа товлоод явж байна. Цаг нь болохоор хэрэглэгчдэд хүрээд л эхэлнэ дээ. Энэ бүхэн мэдээж зах зээлээ өргөжүүлэх, хэрэглэгчдэд илүү сайн, олон сонголт өгөх зорилготой. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/090d5a2831dc8f2b49555778d69c7047.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/4beef2c35d9f40210e5e18ee1064047d.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/3c8a4a2c7f2f8efd3a5673e8e9bfa521.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</div></h3><p></p><p>Аль ч бүтээгдэхүүндээ сэтгэл хангалуун, нүүр бардам байж чаддаг нь бидний хамгийн том давуу тал. Бүх бүтээгдэхүүн маань дэлхийд олон жилийн түүхтэй, олон орны зах зээлийн шүүлтүүрээр орж баталгаажсан, чанартай, найдвартай учраас хэрэглэгч, харилцагчдын өмнө нэг ч удаа эргэлзэж байсангүй. Тиймээс өөрсдөдөө 100 хувь итгэлтэйгээр ажлаа хийж чаддаг. </p><p>Хэцүү бэрхшээлтэй тал нь үйлдвэрлэгч, борлуулагч талын дундын гүүр болдог тул хоёр талд шахагдах мэдрэмж байнга авдаг. Үйлдвэрлэгч тал бидэнд бэлэн мөнгөөр аль болох их барааг, өндөр үнээр зарахыг хүсдэг бол нөгөө талд харилцагч дэлгүүрүүд илүү их хямдрал урамшуулах, хямд үнэ, зээл хүсдэг. Энэ ялгаатай ашиг сонирхлын тэнцвэрийг хадгалж, дундаас нь өөрсдөдөө ашигтай шийдвэр гаргана гэдэг төвөгтэй. Эдгээр бэрхшээлтэй өдөр бүр хамтдаа нүүр тулж, оновчтой шийдэл гарган ажилладаг хурдтай, хүчтэй багаараа ихэд бахархдаг. Тиймдээ ч бид цар тахлын хүнд хэцүү үед борлуулалт болон ашгийн үзүүлэлтүүдээ өндөр түвшинд өсгөж чадсан болов уу. Нөгөө талаас, маш хурдтай ажиллахыг шаарддаг энэ зах зээлд ямар ч ажил олон зүйлээс хамаарч байдаг. Тиймээс зарим үед төлөвлөсөн ажил яалт ч үгүй хойшлох, бүтэлгүйтэх үе гарна. Тийм үед эхэндээ нэлээн бухимддаг байсан л даа. Гэхдээ цар тахлын нөлөө, амьдралын шаардлагууд давхцаад уян хатан болж өөрчлөгдөж байна шүү.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</div></h3><p>Манай зах зээлийн нэг бичигдээгүй дүрэм, систем бий. Тэр нь, бид гаднаас бүтээгдэхүүнээ өөрсдөө худалдан авч, оруулж ирдэг ч дэлгүүрүүд ихэвчлэн бүтээгдэхүүнийг маань худалдан авалгүйгээр лангуун дээрээ хэрэгцээт хэмжээгээр нь тавиад, борлуулсныхаа дараа тооцоо нийлэх зарчмаар ажилладаг. Энэ нь манайхтай нэг салбарт ажилладаг бүх л дистрибьюшн компаниудад тохиолддог тун эрсдэлтэй, хүнд асуудлуудын нэг юм. Зарим талаар шударга бус гэж болохоор тогтолцоо л доо. Бид уг тогтолцоог энэ хэвээрээ удаан явах нь зохимжгүй хэмээн үзсэний үндсэн дээр бага багаар засахаар шийдсэн. Өөрөөр хэлбэл, бараа нийлүүлэгч, бараа борлуулагч хоёр талын харилцааг харилцан ашигтай болгож, мэдээллийн урсгалыг хялбарчлах, ойлголтын зөрүүг багасгах нэгдсэн систем хийхээр төвлөрч байна. Бид уг системээ дараа жилийн хавар гэхэд ашиглалтад оруулна гэж төлөвлөсөн.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Аав маань арвин номын сантай, ахисан түвшний уншигч хүн. Гэтэл би багын л ном төдийлөн барьж авдаггүй, хэрэгцээт мэдээллээ нийтлэл, богино бичвэрүүдээс авчихдаг хүүхэд байлаа. Нэг удаа аавыг "Ном уншсанаар хүн тунгаан бодож, аливааг олон талаас нь ухаж ойлгож сурдаг юм" гэж хэлснээс хойш өөртөө ном уншдаг дадал суулгах гэж цаг гарган хичээдэг болсон. Тиймээс одоогийн байдлаарх өөрийгөө хөгжүүлэх гол суваг нь ном болж байна. Мэдээж сурсан дадсанаараа богино нийтлэлүүд байнга уншина. Forbes, Market insider-аас мэдээллээ авна. Мөн Youtube дээрх төрөл бүрийн өөрийгөө хөгжүүлэх контент бүхий сувгуудыг даган, бичлэгүүдийг нь таашаан үздэг. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/b68ee106816c40b5497036c9bc693e6c.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/8c1546621669f40f51f3a38ea0a5aca1.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?</div></h3><p>Бизнесийн чиглэлд ажиллаж буй хүн бүр "Сайнаас агууд" буюу "Good to Great"-ыг унших хэрэгтэй гэж боддог. Мөн хувийн зүгээс Малколм Гладвэллийн "Blink", Жонн Доэрийн "Measure what matters", Робэрт Т.Киёосакигийн "Rich dad poor dad" зэрэг номыг санал болгомоор байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</div></h3><p>Аавын зөвлөгөө л хамгийн сайн зөвлөгөө шиг санагддаг. Тэр дундаа нэг үг нь толгойд хадагдан үлдсэн. Тэр нь, "Хүний амьдралд гурван чухал зүйл бий. Нэгт, хүний үнэ цэн ба мөн чанар, хоёрт мэдлэг чадвар, гуравт эд зүйл, хөрөнгө. Энэ гурав бүрэн байж гэмээнэ амьдрал утга учиртай, бүтэн болдог. Гэхдээ яг энэ дарааллаараа л байх ёстой. Зөв, үнэн замаар явдаг үнэ цэнтэй хүн болно, цаашлаад өөрийн мэдлэг чадвараа ахиулах хэрэгтэй. Энэ хоёр бүрдсэн цагт эд зүйлс өөрөө ирнэ" гэж хэлдэг юм.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?</div></h3><p></p><p class="MsoNormal">Ааваасаа авсан энэ зөвлөгөөнөөс үүдээд хүн бүр аливаа зүйлд үнэнээр, чин сэтгэлээрээ хандах хэрэгтэй гэж боддог. Тэгж байж өөртөө болон өрөөлд жинхэнэ үнэ цэнийг өгч чадна шүү дээ. Үнэ цэнийг ойлгодог хүн л аливаад тууштай зүтгэж чаддаг. Тууштай зүтгэлийн үр дүн үргэлж арвин байдаг.</p><p class="MsoNormal"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/9bd527f00d21fd11e90e809ba8bcae35.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/dc5db4b6f814391c1a3540e96cec28f6.jpg"></p>          </div>

Гадаад худалдаа, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний салбарт 14 дэх жилдээ амжилттай ажиллаж буй "Нано Интернэйшнл" компани өдгөө дэлхийд нэр хүндтэй 25 гаруй компанийн, 2000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын хэрэглэгчдэдээ албан ёсны эрхтэйгээр хүргэж буй. Хүнс, гоо сайхан, гэр ахуй гэх өргөн хэрэглээний гурван салбарт төвлөрөн ажилладаг тус хамт олны богино хугацаанд энэ түвшинд хүртлээ өргөжин хөгжсөн гол хөшүүргийн нэг нь эрч хүчтэй хамт олон, чадварлаг залуу удирдлагууд юм. Иймд, өнөөдрийн дугаартаа бид "Нано интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал Э.Тулгыг урьж, ажлын арга барилтай нь танилцсан билээ.
Байршил:
Улаанбаатар хот, Их Монголын гудамж, Суруга центр, хоёрдугаар давхарт
Эрхэлдэг ажил:
"Нано интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал
Хэрэглэдэг утас:
S21 Ultra
Хэрэглэдэг компьютер:
Dell G15 зөөврийн компьютер, iMac суурин компьютер
Сошиал хуудас:

Tulga TG
(Фэйсбүүк)

1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би ерөнхий боловсролоо хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай "Үй-Цай" бүрэн дунд сургуулиас авсан. Сургуульд байхын л хичээлдээ дуртай, төрөл төрлийн үйл ажиллагаанд идэвх санаачилгатай оролцож, хийж буй зүйлээ чадахаараа биеэ дайчлан хийдэг байсан нь үр дүнгээ өгч, төгсөх жилдээ БНХАУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэг аван Жилиний их сургуульд хэл, олон улсын соёл судлалын чиглэлээр анхны мэргэжлээ эзэмшиж байлаа. Сургуулиа төгсөөд эх орондоо ирсний дараа өөрийн хийх дуртай зүйл, ажиллахыг хүссэн салбараа сайтар бодсоны үндсэн дээр мэргэжлээ сольж, БНСУ-ын "Far East" их сургуульд мөн л бүрэн тэтгэлгээр суралцан төгссөн.
Монголдоо ирсний дараа өөрийн сонирхлоор гадаад худалдааны чиглэлээр ажилладаг, өсөн дэвжих боломжтой байгууллага хайж эхэлсэн нь намайг "Нано интернэйшнл" компани руу хөтөлсөн юм. Өдгөө Хүнсний бизнесийн газрынх нь захирлаар ажиллаж байна. Анх ажилд орж байхдаа зөвхөн онолын л мэдлэгтэй, жигтэйхэн амбицтай нэгэн байсан бол өнгөрсөн хугацаанд зах зээлээ ойлгож, ажлын байран дээрх зөөлөн ур чадваруудад тасралтгүй суралцаж, аливаад уян хатан хандаж сурч байна даа.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Миний өдөр ерөнхийдөө өмнөх өдрийн оройноос эхэлчихдэг юм. Ажил маань надаас нарийн төлөвлөлттэй байхыг шаарддаг тул тухайн өдрийнхөө орой нь маргаашийнхаа ажлыг төлөвлөхгүй л бол болдоггүй. Өглөөг ихэвчлэн 06:30 цагийн үед эхлүүлээд, 8-9 цагийн үед ажилдаа ирнэ. Юун түрүүнд өдрийн төлөвлөгөөгөө ахин нэг нягталсны дараа багийнхантайгаа уулзаж, өнөөдөр хийх ажил, боломжит шийдлээ яриад ажилдаа ордог. Үдээс өмнө багийн уулзалтуудаа дуусгаад цайны цагийн дараа үргэлжлүүлэн гадаад харилцагчидтайгаа цахимаар хуралдаж таардаг. Ээлж дараалсан хурлууд дуусах үед тухайн өдрийн ажлын явцад гарсан асуудлууд, шийдэх ёстой зүйлс ширээн дээр цуглачихсан хүлээж байна. Эхнээс нь хөөгөөд явж байхад ажлын цаг нэг л мэдэхэд дуусчихна. Ерөнхийд нь ярихад л ийм болохоос гадаад худалдаа, өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний салбар их хөл хөдөлгөөнтэй тул өдөр бүр адил байдаггүйг хэлэх хэрэгтэй байх.
Манай хүнсний газар одоогоор дэлхийд тэргүүлэгч томоохон үндэстэн дамнасан компаниуд болох "PepsiCo", "Perfetti Van Melle", "Nutricia", "Upfield", "Borjomi"–ийн "Lay's" чипс, "Чупа чупс" чихэр, "Mentos" бохь, "Nutrilon" хүүхдийн сүү, "Агуша" хүүхдийн тэжээл, "Borjomi" байгалийн эрдэст ус, "Фруктовый сад" жүүс тэргүүтэй, хэрэглэгчдийн танил болсон 30 гаруй брэндийн 1000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын зах зээлийн борлуулалтын суваг бүрд буюу 5500 гаруй цэгт, 60 гаруй, хурдтай, чадварлаг худалдааны төлөөлөгчдөөрөө дамжуулан нийлүүлдэг. Тиймдээ ч өдөр бүр өөр кэйсүүд тулгарч, харилцан адилгүй өнгөрдөг.

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Удирдлагын үндсэн үүргийн нэг нь ажилтнууддаа ажиллах нөхцөлийг нь бүрдүүлж өгөх явдал. Энэ нь хэт ерөнхий мэт боловч угтаа ажлын орчин нь зөв бүтэцтэй, зөв системтэй, хэмжиж болохуйц зорилготой, ил тод шударга үнэлгээтэй, зорилгодоо хүрээд авах урамшуулал, шагнал нь тодорхой байх гэх мэт бодлогын асуудлыг дотроо илэрхийлж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, компанийн ажилтан бүр нэг зорилгын дор нэгдэн ажиллаж, тулгарах бүх асуудлыг хамтдаа тэмцэж, шийдэл олж явах нь компанийг хөдөлгөх хамгийн том хүч нь болдог. Тиймдээ ч, багийнхаа хүн бүртэй тулж ажиллахыг хичээн, тэдэнд тулгарч буй саад бэрхшээлийг өөрийн асуудал мэт харж, хүлээж авахыг хичээдэг дээ.
Нэг төлөөлөгчийн ажил унахад л нийт компанийн үр ашигт нөлөөлж байдаг тул аливаа асуудал, гомдлыг хурдтай, үр дүнтэй, мөн үндсээр нь системтэй шийдэхэд анхаардаг. Үүний тулд надад тоо хэрэг болдог. Багаасаа математикийн хичээлдээ нэлээд ач холбогдол өгдөг, энэ чиглэлд өөрийгөө хөгжүүлж ирсэн тул байгууллагын үндсэн систем болох "SAP" системээс гарсан мэдээллийг "Power BI" программаа ашиглан сайтар харж байж тоонд суурилсан шийдвэр гаргадаг. Тус программууд нь бүртгэл тооцоо, ажлын бүтээмж, түүнд нөлөөлсөн зүйл болон холбогдох бүхий л мэдээллийг маш нарийн тооцож, гаргаж ирдэг нь шийдвэр гаргалтыг үлэмж хэмжээгээр хялбарчлахаас гадна алдаа гарах магадлалыг мэдэгдэхүйц багасгадаг. Байгууллагын хувьд үйл ажиллагаандаа эдгээр программыг хэрэг болгон нэвтрүүлсэн нь хамгийн зөв, үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт болсон гэж боддог.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Дээр дурдсан хоёр программ бол байнгын хэрэглээ. Үүнээс гадна төлөвлөлтдөө Google Calendars, Reminder-ыг идэвхтэй ашиглана. Гадаад худалдааны компани болохоор харилцагчидтайгаа WhatsApp, Workplace гэх мэт төрөл бүрийн сошиал платформуудаар холбогддог. Ажлын явцаа бол Trello дээр тэмдэглэн хянана.

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Миний хувьд байнга л "Өнөөдөр гурван цаг хийсэн ажлаа маргааш яаж хоёр цагт багтаан хийх вэ?" гэж өөрөөсөө асууж, бодож явдаг. Тиймээс цаг хэмнэнэ гэдэг миний хувьд их чухал зүйл. Олон төрлийн туршилт, ажиглалт хийсний дүнд цаг хэмнэх хамгийн сайн аргыг аливаа асуудлыг гал дараад өнгөрөх түр зуурын шийдвэрээр аргацаахаас илүүтэй уг үндсээр нь авч үзэж, бүрэн шийдэх явдал гэж томьёолсон.
Мөн ажлын онцлогоос хамаарч багийн нэгдсэн хурал аль болох бага хийж, ганцаарчилсан уулзалтуудад төвлөрөх нь цаг хэмнэх хамгийн сайн арга болдог. Өмнө дурдсанчлан бид сар бүр, орон даяар нийт 5500 гаруй дэлгүүрт бараагаа нийлүүлдэг. Худалдааны төлөөлөгч бүрийн ажиллах харилцагч, бараа бүтээгдэхүүн нь ялгаатай гэсэн үг. Хүн бүр өөр зүйл хариуцсан ийм нөхцөлд нэгдсэн том хурал хийх нь аль аль талдаа үр дүнгүй. Тиймээс борлуулалтын сувгаар нь эсвэл, бүтээгдэхүүнээр нь аль болох нарийвчилсан, жижиг уулзалтууд хийх нь үр дүнтэй, өгөөжтэй байдаг.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Урт хугацааг таван жил, дунд хугацааг нэг жил, богино хугацааг нэг улирал гэж тооцоод богино, дунд, урт хугацааны төлөвлөлтөө хийдэг. Ингэхдээ өөрийн нөөц, амбицыг хийж буй ажлынхаа бодлого чиглэлтэй сайтар уялдуулж, ажил амьдралаа нэг зорилготой, нэг чиглэлтэй болгохыг чухалчилдаг. Учир нь ажил, амьдрал хоёр тусдаа өөр зорилготой байх тусам тухайн хүндээ зөрчил үүсгэж, аль нэг талаа золиослоход хүргэх эрсдэлтэй. Зорилго нэг байвал амьдралаас авах сэтгэл ханамж, амжилт ололт бүр амттай, утга учиртай, үнэ цэнтэй байж чадна. Тиймээс анхнаас нь олон талын уялдаа холбоог хангаж чадах төлөвлөлт хийхийг хичээдэг. Нэгэнт гарчихсан төлөвлөлтөө Calendars, Remindar-таа хэсэгчлэн оруулаад, орхигдуулалгүй явахыг хичээдэг.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Би 2009-2017 оны хооронд пауэрлифтингээр найман жил тасралтгүй хичээллэсэн. 2017 онд өөрийн дээд амжилтаа эвдэх гэж хэт хүчлээд техникийн алдаа гарган нуруундаа гэмтэл авснаас хойш өнгөрсөн дөрвөн жилд спортоос завсарлага авахаас аргагүйд хүрсэн л дээ. Саяхнаас л нуруунд ачаалал бага өгдөг цээжнээс шахах дасгалуудаас (суулт, таталт хийх боломжгүй) бага багаар хийж эхэллээ. Багагүй хугацааны дараа хайртай спортоороо эргэн хичээллэх сайхан байна. Мөн и-спортын шимтэн сонирхогч. Сүүлийн үед гарч буй тоглоомууд, тэдний график дүрслэл, хурд, тоглоход бодит мэт мэдрэмж өгч байгаа байдал зэргийн ард дандаа тоо болон код байдаг гэхээр сонирхол төрөхгүй байхын аргагүй.
Хамгийн сайн амраадаг, эрч хүч өгдөг хүн бол мэдээж эхнэр. Эхнэр маань надтай тун адилхан сонирхол, хоббитой хүн учраас түүнтэйгээ хэсэгхэн ярилцахад л сэргээд ирдэг. Мөн найзуудтайгаа аяллаар явах, цагийг гэр бүлийнхэнтэйгээ өнгөрүүлэх их дуртай.

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Би юмнаас их амархан уйддаг төрлийн хүн. Тиймдээ ч өглөө хийсэн ажлын үр дүн нь өдөртөө гараад ирдэг гадаад худалдааны салбарт дурлан ажилладаг. Хувь хүний онцлогтой сайн зохицдог ажлаа нэгэнт олсон учраас цаашид хийхийг хүссэн зүйл, төлөвлөсөн ажлууд бүгд энэ салбартай л холбогдоно.
Одоогоор бүрэн дэлгэж болохгүй хэд хэдэн сонирхолтой төслүүд эхлүүлээд харилцагчидтайгаа эхний уулзалтуудаа товлоод явж байна. Цаг нь болохоор хэрэглэгчдэд хүрээд л эхэлнэ дээ. Энэ бүхэн мэдээж зах зээлээ өргөжүүлэх, хэрэглэгчдэд илүү сайн, олон сонголт өгөх зорилготой.

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Аль ч бүтээгдэхүүндээ сэтгэл хангалуун, нүүр бардам байж чаддаг нь бидний хамгийн том давуу тал. Бүх бүтээгдэхүүн маань дэлхийд олон жилийн түүхтэй, олон орны зах зээлийн шүүлтүүрээр орж баталгаажсан, чанартай, найдвартай учраас хэрэглэгч, харилцагчдын өмнө нэг ч удаа эргэлзэж байсангүй. Тиймээс өөрсдөдөө 100 хувь итгэлтэйгээр ажлаа хийж чаддаг.
Хэцүү бэрхшээлтэй тал нь үйлдвэрлэгч, борлуулагч талын дундын гүүр болдог тул хоёр талд шахагдах мэдрэмж байнга авдаг. Үйлдвэрлэгч тал бидэнд бэлэн мөнгөөр аль болох их барааг, өндөр үнээр зарахыг хүсдэг бол нөгөө талд харилцагч дэлгүүрүүд илүү их хямдрал урамшуулах, хямд үнэ, зээл хүсдэг. Энэ ялгаатай ашиг сонирхлын тэнцвэрийг хадгалж, дундаас нь өөрсдөдөө ашигтай шийдвэр гаргана гэдэг төвөгтэй. Эдгээр бэрхшээлтэй өдөр бүр хамтдаа нүүр тулж, оновчтой шийдэл гарган ажилладаг хурдтай, хүчтэй багаараа ихэд бахархдаг. Тиймдээ ч бид цар тахлын хүнд хэцүү үед борлуулалт болон ашгийн үзүүлэлтүүдээ өндөр түвшинд өсгөж чадсан болов уу. Нөгөө талаас, маш хурдтай ажиллахыг шаарддаг энэ зах зээлд ямар ч ажил олон зүйлээс хамаарч байдаг. Тиймээс зарим үед төлөвлөсөн ажил яалт ч үгүй хойшлох, бүтэлгүйтэх үе гарна. Тийм үед эхэндээ нэлээн бухимддаг байсан л даа. Гэхдээ цар тахлын нөлөө, амьдралын шаардлагууд давхцаад уян хатан болж өөрчлөгдөж байна шүү.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Манай зах зээлийн нэг бичигдээгүй дүрэм, систем бий. Тэр нь, бид гаднаас бүтээгдэхүүнээ өөрсдөө худалдан авч, оруулж ирдэг ч дэлгүүрүүд ихэвчлэн бүтээгдэхүүнийг маань худалдан авалгүйгээр лангуун дээрээ хэрэгцээт хэмжээгээр нь тавиад, борлуулсныхаа дараа тооцоо нийлэх зарчмаар ажилладаг. Энэ нь манайхтай нэг салбарт ажилладаг бүх л дистрибьюшн компаниудад тохиолддог тун эрсдэлтэй, хүнд асуудлуудын нэг юм. Зарим талаар шударга бус гэж болохоор тогтолцоо л доо. Бид уг тогтолцоог энэ хэвээрээ удаан явах нь зохимжгүй хэмээн үзсэний үндсэн дээр бага багаар засахаар шийдсэн. Өөрөөр хэлбэл, бараа нийлүүлэгч, бараа борлуулагч хоёр талын харилцааг харилцан ашигтай болгож, мэдээллийн урсгалыг хялбарчлах, ойлголтын зөрүүг багасгах нэгдсэн систем хийхээр төвлөрч байна. Бид уг системээ дараа жилийн хавар гэхэд ашиглалтад оруулна гэж төлөвлөсөн.

11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Аав маань арвин номын сантай, ахисан түвшний уншигч хүн. Гэтэл би багын л ном төдийлөн барьж авдаггүй, хэрэгцээт мэдээллээ нийтлэл, богино бичвэрүүдээс авчихдаг хүүхэд байлаа. Нэг удаа аавыг "Ном уншсанаар хүн тунгаан бодож, аливааг олон талаас нь ухаж ойлгож сурдаг юм" гэж хэлснээс хойш өөртөө ном уншдаг дадал суулгах гэж цаг гарган хичээдэг болсон. Тиймээс одоогийн байдлаарх өөрийгөө хөгжүүлэх гол суваг нь ном болж байна. Мэдээж сурсан дадсанаараа богино нийтлэлүүд байнга уншина. Forbes, Market insider-аас мэдээллээ авна. Мөн Youtube дээрх төрөл бүрийн өөрийгөө хөгжүүлэх контент бүхий сувгуудыг даган, бичлэгүүдийг нь таашаан үздэг.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Бизнесийн чиглэлд ажиллаж буй хүн бүр "Сайнаас агууд" буюу "Good to Great"-ыг унших хэрэгтэй гэж боддог. Мөн хувийн зүгээс Малколм Гладвэллийн "Blink", Жонн Доэрийн "Measure what matters", Робэрт Т.Киёосакигийн "Rich dad poor dad" зэрэг номыг санал болгомоор байна.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Аавын зөвлөгөө л хамгийн сайн зөвлөгөө шиг санагддаг. Тэр дундаа нэг үг нь толгойд хадагдан үлдсэн. Тэр нь, "Хүний амьдралд гурван чухал зүйл бий. Нэгт, хүний үнэ цэн ба мөн чанар, хоёрт мэдлэг чадвар, гуравт эд зүйл, хөрөнгө. Энэ гурав бүрэн байж гэмээнэ амьдрал утга учиртай, бүтэн болдог. Гэхдээ яг энэ дарааллаараа л байх ёстой. Зөв, үнэн замаар явдаг үнэ цэнтэй хүн болно, цаашлаад өөрийн мэдлэг чадвараа ахиулах хэрэгтэй. Энэ хоёр бүрдсэн цагт эд зүйлс өөрөө ирнэ" гэж хэлдэг юм.

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Ааваасаа авсан энэ зөвлөгөөнөөс үүдээд хүн бүр аливаа зүйлд үнэнээр, чин сэтгэлээрээ хандах хэрэгтэй гэж боддог. Тэгж байж өөртөө болон өрөөлд жинхэнэ үнэ цэнийг өгч чадна шүү дээ. Үнэ цэнийг ойлгодог хүн л аливаад тууштай зүтгэж чаддаг. Тууштай зүтгэлийн үр дүн үргэлж арвин байдаг.


Гадаад худалдаа, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний салбарт 14 дэх жилдээ амжилттай ажиллаж буй "Нано Интернэйшнл" компани өдгөө дэлхийд нэр хүндтэй 25 гаруй компанийн, 2000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын хэрэглэгчдэдээ албан ёсны эрхтэйгээр хүргэж буй. Хүнс, гоо сайхан, гэр ахуй гэх өргөн хэрэглээний гурван салбарт төвлөрөн ажилладаг тус хамт олны богино хугацаанд энэ түвшинд хүртлээ өргөжин хөгжсөн гол хөшүүргийн нэг нь эрч хүчтэй хамт олон, чадварлаг залуу удирдлагууд юм. Иймд, өнөөдрийн дугаартаа бид "Нано интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал Э.Тулгыг урьж, ажлын арга барилтай нь танилцсан билээ.
**Байршил:** Улаанбаатар хот, Их Монголын гудамж, Суруга центр, хоёрдугаар давхарт
**Эрхэлдэг ажил:** "Нано интернэйшнл" компанийн Хүнсний бизнесийн газрын захирал
**Хэрэглэдэг утас:** S21 Ultra
**Хэрэглэдэг компьютер:** Dell G15 зөөврийн компьютер, iMac суурин компьютер
**Сошиал хуудас:** Tulga TG (Фэйсбүүк)
### 1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би ерөнхий боловсролоо хятад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай "Үй-Цай" бүрэн дунд сургуулиас авсан. Сургуульд байхын л хичээлдээ дуртай, төрөл төрлийн үйл ажиллагаанд идэвх санаачилгатай оролцож, хийж буй зүйлээ чадахаараа биеэ дайчлан хийдэг байсан нь үр дүнгээ өгч, төгсөх жилдээ БНХАУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэг аван Жилиний их сургуульд хэл, олон улсын соёл судлалын чиглэлээр анхны мэргэжлээ эзэмшиж байлаа. Сургуулиа төгсөөд эх орондоо ирсний дараа өөрийн хийх дуртай зүйл, ажиллахыг хүссэн салбараа сайтар бодсоны үндсэн дээр мэргэжлээ сольж, БНСУ-ын "Far East" их сургуульд мөн л бүрэн тэтгэлгээр суралцан төгссөн.
Монголдоо ирсний дараа өөрийн сонирхлоор гадаад худалдааны чиглэлээр ажилладаг, өсөн дэвжих боломжтой байгууллага хайж эхэлсэн нь намайг "Нано интернэйшнл" компани руу хөтөлсөн юм. Өдгөө Хүнсний бизнесийн газрынх нь захирлаар ажиллаж байна. Анх ажилд орж байхдаа зөвхөн онолын л мэдлэгтэй, жигтэйхэн амбицтай нэгэн байсан бол өнгөрсөн хугацаанд зах зээлээ ойлгож, ажлын байран дээрх зөөлөн ур чадваруудад тасралтгүй суралцаж, аливаад уян хатан хандаж сурч байна даа.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Миний өдөр ерөнхийдөө өмнөх өдрийн оройноос эхэлчихдэг юм. Ажил маань надаас нарийн төлөвлөлттэй байхыг шаарддаг тул тухайн өдрийнхөө орой нь маргаашийнхаа ажлыг төлөвлөхгүй л бол болдоггүй. Өглөөг ихэвчлэн 06:30 цагийн үед эхлүүлээд, 8-9 цагийн үед ажилдаа ирнэ. Юун түрүүнд өдрийн төлөвлөгөөгөө ахин нэг нягталсны дараа багийнхантайгаа уулзаж, өнөөдөр хийх ажил, боломжит шийдлээ яриад ажилдаа ордог. Үдээс өмнө багийн уулзалтуудаа дуусгаад цайны цагийн дараа үргэлжлүүлэн гадаад харилцагчидтайгаа цахимаар хуралдаж таардаг. Ээлж дараалсан хурлууд дуусах үед тухайн өдрийн ажлын явцад гарсан асуудлууд, шийдэх ёстой зүйлс ширээн дээр цуглачихсан хүлээж байна. Эхнээс нь хөөгөөд явж байхад ажлын цаг нэг л мэдэхэд дуусчихна. Ерөнхийд нь ярихад л ийм болохоос гадаад худалдаа, өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний салбар их хөл хөдөлгөөнтэй тул өдөр бүр адил байдаггүйг хэлэх хэрэгтэй байх.
Манай хүнсний газар одоогоор дэлхийд тэргүүлэгч томоохон үндэстэн дамнасан компаниуд болох "PepsiCo", "Perfetti Van Melle", "Nutricia", "Upfield", "Borjomi"–ийн "Lay's" чипс, "Чупа чупс" чихэр, "Mentos" бохь, "Nutrilon" хүүхдийн сүү, "Агуша" хүүхдийн тэжээл, "Borjomi" байгалийн эрдэст ус, "Фруктовый сад" жүүс тэргүүтэй, хэрэглэгчдийн танил болсон 30 гаруй брэндийн 1000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын зах зээлийн борлуулалтын суваг бүрд буюу 5500 гаруй цэгт, 60 гаруй, хурдтай, чадварлаг худалдааны төлөөлөгчдөөрөө дамжуулан нийлүүлдэг. Тиймдээ ч өдөр бүр өөр кэйсүүд тулгарч, харилцан адилгүй өнгөрдөг.
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Удирдлагын үндсэн үүргийн нэг нь ажилтнууддаа ажиллах нөхцөлийг нь бүрдүүлж өгөх явдал. Энэ нь хэт ерөнхий мэт боловч угтаа ажлын орчин нь зөв бүтэцтэй, зөв системтэй, хэмжиж болохуйц зорилготой, ил тод шударга үнэлгээтэй, зорилгодоо хүрээд авах урамшуулал, шагнал нь тодорхой байх гэх мэт бодлогын асуудлыг дотроо илэрхийлж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, компанийн ажилтан бүр нэг зорилгын дор нэгдэн ажиллаж, тулгарах бүх асуудлыг хамтдаа тэмцэж, шийдэл олж явах нь компанийг хөдөлгөх хамгийн том хүч нь болдог. Тиймдээ ч, багийнхаа хүн бүртэй тулж ажиллахыг хичээн, тэдэнд тулгарч буй саад бэрхшээлийг өөрийн асуудал мэт харж, хүлээж авахыг хичээдэг дээ.
Нэг төлөөлөгчийн ажил унахад л нийт компанийн үр ашигт нөлөөлж байдаг тул аливаа асуудал, гомдлыг хурдтай, үр дүнтэй, мөн үндсээр нь системтэй шийдэхэд анхаардаг. Үүний тулд надад тоо хэрэг болдог. Багаасаа математикийн хичээлдээ нэлээд ач холбогдол өгдөг, энэ чиглэлд өөрийгөө хөгжүүлж ирсэн тул байгууллагын үндсэн систем болох "SAP" системээс гарсан мэдээллийг "Power BI" программаа ашиглан сайтар харж байж тоонд суурилсан шийдвэр гаргадаг. Тус программууд нь бүртгэл тооцоо, ажлын бүтээмж, түүнд нөлөөлсөн зүйл болон холбогдох бүхий л мэдээллийг маш нарийн тооцож, гаргаж ирдэг нь шийдвэр гаргалтыг үлэмж хэмжээгээр хялбарчлахаас гадна алдаа гарах магадлалыг мэдэгдэхүйц багасгадаг. Байгууллагын хувьд үйл ажиллагаандаа эдгээр программыг хэрэг болгон нэвтрүүлсэн нь хамгийн зөв, үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт болсон гэж боддог.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Дээр дурдсан хоёр программ бол байнгын хэрэглээ. Үүнээс гадна төлөвлөлтдөө Google Calendars, Reminder-ыг идэвхтэй ашиглана. Гадаад худалдааны компани болохоор харилцагчидтайгаа WhatsApp, Workplace гэх мэт төрөл бүрийн сошиал платформуудаар холбогддог. Ажлын явцаа бол Trello дээр тэмдэглэн хянана.
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Миний хувьд байнга л "Өнөөдөр гурван цаг хийсэн ажлаа маргааш яаж хоёр цагт багтаан хийх вэ?" гэж өөрөөсөө асууж, бодож явдаг. Тиймээс цаг хэмнэнэ гэдэг миний хувьд их чухал зүйл. Олон төрлийн туршилт, ажиглалт хийсний дүнд цаг хэмнэх хамгийн сайн аргыг аливаа асуудлыг гал дараад өнгөрөх түр зуурын шийдвэрээр аргацаахаас илүүтэй уг үндсээр нь авч үзэж, бүрэн шийдэх явдал гэж томьёолсон.
Мөн ажлын онцлогоос хамаарч багийн нэгдсэн хурал аль болох бага хийж, ганцаарчилсан уулзалтуудад төвлөрөх нь цаг хэмнэх хамгийн сайн арга болдог. Өмнө дурдсанчлан бид сар бүр, орон даяар нийт 5500 гаруй дэлгүүрт бараагаа нийлүүлдэг. Худалдааны төлөөлөгч бүрийн ажиллах харилцагч, бараа бүтээгдэхүүн нь ялгаатай гэсэн үг. Хүн бүр өөр зүйл хариуцсан ийм нөхцөлд нэгдсэн том хурал хийх нь аль аль талдаа үр дүнгүй. Тиймээс борлуулалтын сувгаар нь эсвэл, бүтээгдэхүүнээр нь аль болох нарийвчилсан, жижиг уулзалтууд хийх нь үр дүнтэй, өгөөжтэй байдаг.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Урт хугацааг таван жил, дунд хугацааг нэг жил, богино хугацааг нэг улирал гэж тооцоод богино, дунд, урт хугацааны төлөвлөлтөө хийдэг. Ингэхдээ өөрийн нөөц, амбицыг хийж буй ажлынхаа бодлого чиглэлтэй сайтар уялдуулж, ажил амьдралаа нэг зорилготой, нэг чиглэлтэй болгохыг чухалчилдаг. Учир нь ажил, амьдрал хоёр тусдаа өөр зорилготой байх тусам тухайн хүндээ зөрчил үүсгэж, аль нэг талаа золиослоход хүргэх эрсдэлтэй. Зорилго нэг байвал амьдралаас авах сэтгэл ханамж, амжилт ололт бүр амттай, утга учиртай, үнэ цэнтэй байж чадна. Тиймээс анхнаас нь олон талын уялдаа холбоог хангаж чадах төлөвлөлт хийхийг хичээдэг. Нэгэнт гарчихсан төлөвлөлтөө Calendars, Remindar-таа хэсэгчлэн оруулаад, орхигдуулалгүй явахыг хичээдэг.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Би 2009-2017 оны хооронд пауэрлифтингээр найман жил тасралтгүй хичээллэсэн. 2017 онд өөрийн дээд амжилтаа эвдэх гэж хэт хүчлээд техникийн алдаа гарган нуруундаа гэмтэл авснаас хойш өнгөрсөн дөрвөн жилд спортоос завсарлага авахаас аргагүйд хүрсэн л дээ. Саяхнаас л нуруунд ачаалал бага өгдөг цээжнээс шахах дасгалуудаас (суулт, таталт хийх боломжгүй) бага багаар хийж эхэллээ. Багагүй хугацааны дараа хайртай спортоороо эргэн хичээллэх сайхан байна. Мөн и-спортын шимтэн сонирхогч. Сүүлийн үед гарч буй тоглоомууд, тэдний график дүрслэл, хурд, тоглоход бодит мэт мэдрэмж өгч байгаа байдал зэргийн ард дандаа тоо болон код байдаг гэхээр сонирхол төрөхгүй байхын аргагүй.
Хамгийн сайн амраадаг, эрч хүч өгдөг хүн бол мэдээж эхнэр. Эхнэр маань надтай тун адилхан сонирхол, хоббитой хүн учраас түүнтэйгээ хэсэгхэн ярилцахад л сэргээд ирдэг. Мөн найзуудтайгаа аяллаар явах, цагийг гэр бүлийнхэнтэйгээ өнгөрүүлэх их дуртай.
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Би юмнаас их амархан уйддаг төрлийн хүн. Тиймдээ ч өглөө хийсэн ажлын үр дүн нь өдөртөө гараад ирдэг гадаад худалдааны салбарт дурлан ажилладаг. Хувь хүний онцлогтой сайн зохицдог ажлаа нэгэнт олсон учраас цаашид хийхийг хүссэн зүйл, төлөвлөсөн ажлууд бүгд энэ салбартай л холбогдоно.
Одоогоор бүрэн дэлгэж болохгүй хэд хэдэн сонирхолтой төслүүд эхлүүлээд харилцагчидтайгаа эхний уулзалтуудаа товлоод явж байна. Цаг нь болохоор хэрэглэгчдэд хүрээд л эхэлнэ дээ. Энэ бүхэн мэдээж зах зээлээ өргөжүүлэх, хэрэглэгчдэд илүү сайн, олон сонголт өгөх зорилготой.
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Аль ч бүтээгдэхүүндээ сэтгэл хангалуун, нүүр бардам байж чаддаг нь бидний хамгийн том давуу тал. Бүх бүтээгдэхүүн маань дэлхийд олон жилийн түүхтэй, олон орны зах зээлийн шүүлтүүрээр орж баталгаажсан, чанартай, найдвартай учраас хэрэглэгч, харилцагчдын өмнө нэг ч удаа эргэлзэж байсангүй. Тиймээс өөрсдөдөө 100 хувь итгэлтэйгээр ажлаа хийж чаддаг.
Хэцүү бэрхшээлтэй тал нь үйлдвэрлэгч, борлуулагч талын дундын гүүр болдог тул хоёр талд шахагдах мэдрэмж байнга авдаг. Үйлдвэрлэгч тал бидэнд бэлэн мөнгөөр аль болох их барааг, өндөр үнээр зарахыг хүсдэг бол нөгөө талд харилцагч дэлгүүрүүд илүү их хямдрал урамшуулах, хямд үнэ, зээл хүсдэг. Энэ ялгаатай ашиг сонирхлын тэнцвэрийг хадгалж, дундаас нь өөрсдөдөө ашигтай шийдвэр гаргана гэдэг төвөгтэй. Эдгээр бэрхшээлтэй өдөр бүр хамтдаа нүүр тулж, оновчтой шийдэл гарган ажилладаг хурдтай, хүчтэй багаараа ихэд бахархдаг. Тиймдээ ч бид цар тахлын хүнд хэцүү үед борлуулалт болон ашгийн үзүүлэлтүүдээ өндөр түвшинд өсгөж чадсан болов уу. Нөгөө талаас, маш хурдтай ажиллахыг шаарддаг энэ зах зээлд ямар ч ажил олон зүйлээс хамаарч байдаг. Тиймээс зарим үед төлөвлөсөн ажил яалт ч үгүй хойшлох, бүтэлгүйтэх үе гарна. Тийм үед эхэндээ нэлээн бухимддаг байсан л даа. Гэхдээ цар тахлын нөлөө, амьдралын шаардлагууд давхцаад уян хатан болж өөрчлөгдөж байна шүү.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Манай зах зээлийн нэг бичигдээгүй дүрэм, систем бий. Тэр нь, бид гаднаас бүтээгдэхүүнээ өөрсдөө худалдан авч, оруулж ирдэг ч дэлгүүрүүд ихэвчлэн бүтээгдэхүүнийг маань худалдан авалгүйгээр лангуун дээрээ хэрэгцээт хэмжээгээр нь тавиад, борлуулсныхаа дараа тооцоо нийлэх зарчмаар ажилладаг. Энэ нь манайхтай нэг салбарт ажилладаг бүх л дистрибьюшн компаниудад тохиолддог тун эрсдэлтэй, хүнд асуудлуудын нэг юм. Зарим талаар шударга бус гэж болохоор тогтолцоо л доо. Бид уг тогтолцоог энэ хэвээрээ удаан явах нь зохимжгүй хэмээн үзсэний үндсэн дээр бага багаар засахаар шийдсэн. Өөрөөр хэлбэл, бараа нийлүүлэгч, бараа борлуулагч хоёр талын харилцааг харилцан ашигтай болгож, мэдээллийн урсгалыг хялбарчлах, ойлголтын зөрүүг багасгах нэгдсэн систем хийхээр төвлөрч байна. Бид уг системээ дараа жилийн хавар гэхэд ашиглалтад оруулна гэж төлөвлөсөн.
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Аав маань арвин номын сантай, ахисан түвшний уншигч хүн. Гэтэл би багын л ном төдийлөн барьж авдаггүй, хэрэгцээт мэдээллээ нийтлэл, богино бичвэрүүдээс авчихдаг хүүхэд байлаа. Нэг удаа аавыг "Ном уншсанаар хүн тунгаан бодож, аливааг олон талаас нь ухаж ойлгож сурдаг юм" гэж хэлснээс хойш өөртөө ном уншдаг дадал суулгах гэж цаг гарган хичээдэг болсон. Тиймээс одоогийн байдлаарх өөрийгөө хөгжүүлэх гол суваг нь ном болж байна. Мэдээж сурсан дадсанаараа богино нийтлэлүүд байнга уншина. Forbes, Market insider-аас мэдээллээ авна. Мөн Youtube дээрх төрөл бүрийн өөрийгөө хөгжүүлэх контент бүхий сувгуудыг даган, бичлэгүүдийг нь таашаан үздэг.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Бизнесийн чиглэлд ажиллаж буй хүн бүр "Сайнаас агууд" буюу "Good to Great"-ыг унших хэрэгтэй гэж боддог. Мөн хувийн зүгээс Малколм Гладвэллийн "Blink", Жонн Доэрийн "Measure what matters", Робэрт Т.Киёосакигийн "Rich dad poor dad" зэрэг номыг санал болгомоор байна.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Аавын зөвлөгөө л хамгийн сайн зөвлөгөө шиг санагддаг. Тэр дундаа нэг үг нь толгойд хадагдан үлдсэн. Тэр нь, "Хүний амьдралд гурван чухал зүйл бий. Нэгт, хүний үнэ цэн ба мөн чанар, хоёрт мэдлэг чадвар, гуравт эд зүйл, хөрөнгө. Энэ гурав бүрэн байж гэмээнэ амьдрал утга учиртай, бүтэн болдог. Гэхдээ яг энэ дарааллаараа л байх ёстой. Зөв, үнэн замаар явдаг үнэ цэнтэй хүн болно, цаашлаад өөрийн мэдлэг чадвараа ахиулах хэрэгтэй. Энэ хоёр бүрдсэн цагт эд зүйлс өөрөө ирнэ" гэж хэлдэг юм.
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Ааваасаа авсан энэ зөвлөгөөнөөс үүдээд хүн бүр аливаа зүйлд үнэнээр, чин сэтгэлээрээ хандах хэрэгтэй гэж боддог. Тэгж байж өөртөө болон өрөөлд жинхэнэ үнэ цэнийг өгч чадна шүү дээ. Үнэ цэнийг ойлгодог хүн л аливаад тууштай зүтгэж чаддаг. Тууштай зүтгэлийн үр дүн үргэлж арвин байдаг.