Тогтвортой санхүүжилтийг тэтгэх нь: Ногоон бонд гэж юу вэ?
<div class="article-body no-wide-image">
          <p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/95a86fa770c67edfb7d99d946752e3eb.png"></p><p></p><p><br></p><p dir="ltr">Сүүлийн 80 жилийн хугацаанд манай орны дундаж температур 2.4 градусаар нэмэгдсэнийг та мэдэх үү? Уг тоо дангаараа л гэхэд Монгол Улс уур амьсгалын өөрчлөлтөд дэлхийн дунджаас гурав дахин хурдацтайгаар өртөж буйг илтгэж байгаа юм. Цаг уурын дулааралд хамгийн эмзэг улсуудын нэгийн хувьд агаарын бохирдол, цөлжилт, усны бохирдол зэрэг асуудлаа шийдвэрлэхийн тулд дараагийн 10 жилийн хугацаанд жил бүр бидэнд 28 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 70 хувьтай тэнцэх хэмжээний санхүүжилт шаардлагатай.<br><br>Улсын төсөв дангаараа энэ хэмжээний хөрөнгийг босгож чадахгүй нь ойлгомжтой учраас 2030 он хүртэлх гэрийн даалгавраа амжилттай биелүүлэхийн төлөө хувийн хэвшил, олон улсын байгууллагуудын оролцоог нэмэгдүүлэх шаардлага бидний өмнө зүй ёсоор тавигдаж байна.</p><p dir="ltr">Засгийн газраас 2030 он гэхэд ногоон зээлийн багцын нийт зээлд эзлэх хувийг 10 хувьд хүргэнэ гэх зорилт тавьсан боловч бодит байдал дээр тус амлалтад хүрэхийн тулд ойролцоогоор 2 их наяд төгрөг буюу 600 гаруй сая ам.долларын нэмэлт хөрөнгө хэрэгцээтэй. Тэгвэл энэ санхүүжилтийг хэрхэн босгох боломжтой бол? Монголын санхүүгийн байгууллагууд ногоон бонд гаргах замаар гаднын зах зээл дээрээс хөрөнгө оруулалт татах нь тогтвортой хөгжлийн зорилтууддаа хүрэхэд яаж нөлөөлөх вэ?</p><p dir="ltr">Эдгээр асуултын хариуг бид <a href="https://www.khanbank.com/personal/home/" target="_blank">ХААН Банктай</a> хамтран бэлтгэдэг “2030” цахим товхимлын шинэ дугаартаа хайлаа.</p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/fa507c4fe8a8912fa0f2d29516676f31.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>ногоон бондын онцлог?</div></h3><p></p><p dir="ltr">Тун энгийн байдлаар тайлбарлавал, ногоон бонд нь шинэлэг технологийг нэвтрүүлэх, ажлын байраар хангах зорилготой ногоон төслүүдийг санхүүжүүлэх, уур амьсгалын тогтвортой байдлыг дэмжих боломжтой санхүүжилтийн нэгэн төрөл. </p><p dir="ltr">Сүүлийн арван жилийн хугацаанд энэ төрлийн бонд нь төр болон хувийн хэвшил хамтран байгаль орчинд ээлтэй төслийг санхүүжүүлэх шинэ арга зам болоод буй. Ердийн Засгийн газар болон компанийн бондоос ялгаатай нь “Ногоон бонд” гаргагч нь зах зээлээс босгосон санхүүжилтээ зөвхөн ногоон шаардлага хангасан төслүүдэд хуваарилах ёстой байдгаараа онцлогтой. </p><p dir="ltr">Хамгийн анх Европын хөрөнгө оруулалтын банк (EIB) 2008 онд 807.2 сая ам.долларын ногоон бондын эх үүсвэр босгож байсан бол одоогийн байдлаар Дэлхийн банк 12 жилийн хугацаанд 11.6 тэрбум ам.доллартой тэнцэх хэмжээний 187 ногоон бонд гаргаснаараа энэ зах зээлд хамгийн нөлөө бүхий тоглогч болоод байна. Тэд өөрсдийн босгосон санхүүжилтийг дэлхий даяар 111 төсөлд зарцуулсан бөгөөд гол төлөв сэргээгдэх эрчим хүч (33 хувь), тээвэр (27 хувь), хөдөө аж ахуй, газар тариалангийн (15 хувь) салбарт зээл олгосон. </p><p dir="ltr">2022 оны байдлаар уур амьсгалын бондуудын (ногоон, нийгэм, тогтвортой, тогтвортой байдалтай холбогдох болон шилжилтийн) нийт зах зээлийн хуримтлагдсан дүн 3.5 тэрбум ам.долларт хүрч, 1.1 тэрбум ам.долларын шинэ арилжаа хийсэн нь 2020 онтой харьцуулахад 46 хувиар өссөн дүн юм. </p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/ae317111a57d4f0bf6e16ed111e76269.png"></p><div class="image-caption">Ногоон бондын шалгуур</div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/33f87f6976e183aef86b42c106b24561.png"></p><div class="image-caption">Зорилтот бондын төрлүүд </div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>олон улсын зах зээл дээрх ногоон бондын нөхцөл байдал?</div></h3><p></p><p dir="ltr">Дэлхийн ногоон бонд гаргалтын хэмжээ 2021 онд бараг хагас их наяд ам.долларт хүрсэн буюу АНУ 83.5, Хятад 68.2, Герман 63.3 тэрбум ам.доллароор тус, тус тэргүүлсэн. Хятад улс 2020 онд дөрөвт эрэмбэлэгдэж байсан бол 2021 онд хоёрдугаар байр руу шилжсэн нь сонирхолтой. Бонд гаргалтын нийт дүнгээр Хятад улс (199.2 тэрбум ам. доллар) АНУ-ын (305.5 тэрбум доллар) дараа буюу мөн хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна.</p><p dir="ltr">2020 оны есдүгээр сард Хятад улс “30/60” хэмээх зорилтоо дэлхий нийтэд танилцуулсан. Энэ зорилтоороо Дэлхийн хамгийн том нүүрс хэрэглэгчийн хувьд тэд 2060 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлаа тэглэх амлалт өгсөн билээ. Эрчим хүчний өндөр хэрэглээ, бохирдол ихтэй эдийн засгийн загвараас ногоон, нүүрстөрөгч багатай загварт шилжихээр зорьж буй тэд дээрээс доош чиглэсэн Засгийн газрын шинэчлэлийг хийснээр богино хугацаанд ийнхүү дэлхийн хоёр дахь том ногоон бондын зах зээлийг бий болгож чадлаа. 2021-2025 оны хооронд Хятад улс 100 гигаватт чадалтай сэргээгдэх эрчим хүчний станц барихаар зорьж байгаа нь Их Британийн нийт суурилагдсан хүчин чадалтай тэнцэхүйц өндөр тоо юм. <br><br>Олон улсын үнэт цаас гаргагчдын мэдээлснээр Хятадын ногоон бондын нөлөөллийн үр дүн хэдийнээ бодитоор гарч эхэлсэн бөгөөд бондоор санхүүжүүлсэн бизнесүүд 52.6 сая гаруй тонн нүүрсхүчлийн хий, 11.2 гигаватт эрчим хүч хэмнээд байна.<br> </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/a37b9ec58594c5849613afac93725cfa.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.6px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>"GOOGLE"-ДЭХЭЭС ЗАЛХУУРСАН АСУУЛТ</span><br></div></h3><p></p><p dir="ltr"><strong><em>МОНГОЛЫН АРИЛЖААНЫ БАНКУУД ХЭДИЙ ХЭМЖЭЭНИЙ НОГООН ЗЭЭЛ ОЛГОДОГ ВЭ?</em></strong></p><p dir="ltr">2022 оны байдлаар нийт арилжааны банкнуудын ногоон зээлийн үлдэгдэл нь салбарын хэмжээнд олгосон нийт 23.2 их наяд төгрөгийн ердөө 1.4 хувийг эзэлж байгаа юм. Харин эх үүсвэрээр нь ангилан харвал 50 хувийг нь банк, 48 хувийг нь олон улсын байгууллага, үлдсэн хэсгийг Засгийн газар санхүүжүүлсэн байна.</p><p dir="ltr">Салбарын хувьд барилга, хөдөө аж ахуй, газар ашиглалт, ой болон ус, хаягдлын хэрэглээ, эрчим хүчний хэмнэлт гэсэн чиглэлүүдэд хамгийн их зээл олгожээ. Тэрчлэн нийт зээлийн 94.2 хувийг зөвхөн Улаанбаатар хотод олгосон нь хачирхалтай. Энэхүү тооноос уур амьсгалын өөрчлөлтөөс сэргийлэх зорилготой үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж буй хөдөө орон нутгийн компани, төслүүдэд ногоон зээл нэн шаардлагатай байгааг харж болно.</p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/9d83a5db196002144f5cb981cf99db52.png"></p><div class="image-caption">Ногоон зээлийн үлдэгдэл, эзлэх хувиар (Ногоон таксономи ангиллаар, 2022Q3)</div><p></p><p dir="ltr"><em><strong><br></strong></em></p><p dir="ltr"><em><strong>МОНГОЛ УЛСЫН АРИЛЖААНЫ БАНКУУД НОГООН БОНД ГАРГАХ БОЛОМЖТОЙ ЮУ?</strong></em><br><br>Монголын банкны системийн 90-ээс дээш хувийг ХААН Банк, ХХБ, Голомт банк, Хасбанк, Төрийн банк гэсэн таван банк бүрдүүлдэг. <br><br>Энэ сарын 13-нд ХААН Банк Олон улсын санхүүгийн корпорацын (ОУСК) дэмжлэгтэйгээр сэргээгдэх эрчим хүч болон байгальд ээлтэй ногоон төсөл, хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлэх зорилго бүхий ногоон бондыг Монгол Улсаас анх удаа олон улсын зах зээлд гаргасан билээ. </p><p dir="ltr">Таван жилийн хугацаатай, 60 сая ам.долларын Ногоон бондын эх үүсвэр босгох ажлыг ОУСК зохион байгуулж, 15 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн бол Нидерландын хөгжлийн банк (FMO) 35 сая ам.доллар, байгаль орчин, нийгэмд эерэг нөлөө үзүүлэх төсөл, хөтөлбөрүүдэд хөрөнгө оруулдаг, АНУ-д төвтэй “MicroVest” компани 10 сая ам.долларын санхүүжилт тус, тус олгожээ. </p><p dir="ltr">ХААН Банк Ногоон бонд гаргасан нь Монгол Улсын хувьд түүхэн үйл явдал бөгөөд банкны салбарын нийт зээлийн багцад ногоон зээлийн багцын эзлэх хувь хэмжээ 1.4 хувь байгааг 2030 он гэхэд 10 хувь болгох зорилтын нэгэн хэсэг юм. Таван жилийн хугацаатай, 60 сая ам.долларын энэхүү Ногоон бондоор тус банк сарын 1.1-1.3 хувийн хүүтэй, 60 хүртэлх сарын хугацаатай ногоон зээлийг санхүүжүүлнэ гэдгээрээ онцлогтой. Ногоон төсөл хөтөлбөрүүдийн санхүүжилтийн хувьд 24 хүртэлх сараар үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөх уян хатан нөхцөлтэй байх аж. <br><br>Бондын санхүүжилтийг дараах 7 чиглэлийн ногоон төсөл, хөтөлбөрүүдэд зарцуулна. Үүнд сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүчний хэмнэлт, ногоон барилга, бохирдлоос сэргийлэх, бууруулах үйл ажиллагаа, усны хэмнэлт, хүрээлэн буй орчинд ээлтэй хөдөө аж ахуйн төсөл хөтөлбөр, нүүрс төрөгчийн хий буюу карбон бага ялгаруулдаг эко тээвэр багтаж байна. </p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/bda5f5874ff67d5e1aa1a7c1c59ce64a.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div><span class="text-uppercase text-blue text-bold" style='margin: 3rem 0px 2rem; font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 2.16rem; line-height: 2.6rem; letter-spacing: 0.5px;'><span class="text-uppercase text-blue text-bold" style="margin: 3rem 0px 2rem; font-size: 2.16rem; line-height: 2.6rem;"><span style="font-size: 21.6px; background-color: rgb(250, 250, 250);">САЛБАРЫН ОНЦЛОХ МЭДЭЭ: </span></span></span></div></h3><p></p><p dir="ltr">- Нийтийн тээврийн салбарт 2030 он хүртэл хүлэмжийн хийг 35 хүртэлх хувиар бууруулах зорилт тавин ажиллаж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд оны төгсгөл гэхэд Евро-5 хөдөлгүүртэй 800 орчим автобусаар парк шинэчлэл хийхээр <a href="https://gogo.mn/r/g7jo9" target="_blank">төлөвлөж байна.</a></p><p dir="ltr">- ХААН Банк Ногоон бондоос гадна 2022 онд эдийн засгийг дэмжих чиглэлд олон улсын зээлдэгч байгууллагуудтай 90 сая гаруй ам.долларын ногоон зээлийн эх үүсвэрийн гэрээ байгуулсан бөгөөд нийт 150 сая ам.доллар буюу 530 тэрбум төгрөгийн ногоон зээлийг харилцагчдадаа <a href="https://ikon.mn/n/2tls" target="_blank">санал болгож байна</a>. </p><p dir="ltr">- 2022 онд Герман улсад нар, салхи зэрэг сэргээгдэх эх үүсвэрээр үйлдвэрлэсэн эрчим хүчний эзлэх хувь түүхэн дээд үзүүлэлт болох<a href="https://www.deutschland.de/en/topic/environment/the-energy-transition-six-questions-on-the-expansion-of-renewable-energies" target="_blank"> 20.4 хувьд хүрчээ. </a></p><p dir="ltr">- Энэтхэгийн төв банк ирэх 12 сарын хугацаанд гурван тэрбум ам.доллартой тэнцэх ногоон бонд гаргахаар төлөвлөж байна. Энэхүү бонд нь 2030 он гэхэд 500 гигаватт эрчим хүчийг сэргээгдэх эх үүсвэрээр үйлдвэрлэх Энэтхэг улсын амлалтад чухал нөлөө үзүүлнэ хэмээн эрх баригчдынх нь зүгээс<a href="https://cleantechnica.com/2023/03/13/india-plans-to-sell-green-bonds-worth-3-billion-by-march-2024/" target="_blank"> таамаглаж байгаа юм. </a></p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/279a07f6378584fb92e54a7cb2d6f868.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>санал болгох нь:</div></h3><p></p><p><strong>ВИДЕО:</strong></p><p dir="ltr">Ногоон бонд хэрхэн ажилладаг, үнэт цаас гаргагчид хэрхэн хариуцлага хүлээдэг хийгээд тус бондын хөрөнгө оруулалт нь тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг биелүүлэхэд хэрхэн тусалдаг талаар илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл дараах видеог үзээрэй.<br> </p><p dir="ltr"><strong style='font-family: "open sans", "helvetica neue", helvetica, arial, sans-serif;'><a href="https://www.youtube.com/watch?v=ruXLhpXvhOE" target="_blank">HOW THE $1 TRILLION GREEN BOND MARKET WORKS</a></strong></p><p><br><a href="https://www.youtube.com/watch?v=3dqXHHCc5lA" target="_blank"><strong style='color: rgb(0, 0, 0); font-family: "open sans", "helvetica neue", helvetica, arial, sans-serif;'>КИНО: </strong></a><br><br>Хөрөнгийн зах зээл хэрхэн ажиллаж, эдийн засагт нөлөөлдөг талаар хамгийн товч бөгөөд тодорхой тайлбарласан баримтат бүтээл.<br><br><strong style='caret-color: rgb(233, 233, 233); color: rgb(233, 233, 233); text-align: justify; font-family: "open sans", "helvetica neue", helvetica, arial, sans-serif; font-size: 15px;'><a href="https://www.youtube.com/watch?v=ZCFkWDdmXG8" target="_blank">EXPLAINED | THE STOCK MARKET</a></strong><br><br><strong>ПОДКАСТ:</strong></p><p dir="ltr">Ногоон бондтой холбоотой хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл болон урт хугацааны өгөөж хүсэж буй хөрөнгө оруулагч нар чухам яагаад уур амьсгалын өөрчлөлтийн эрсдэлд анхаарлаа хандуулах ёстой талаар Climate Bonds Initiative-ийн CEO Шон Киднигийн яриаг сонсоорой. <br> </p><p><a href="https://podcasts.apple.com/us/podcast/the-green-bond-market-explained-and-why-investors-do/id1525371168?i=1000569022805" target="_blank"><strong>THE GREEN BOND MARKET EXPLAINED (AND WHY INVESTORS DO NEED TO WORRY ABOUT CLIMATES RISK)</strong></a><br><br><strong>НОМ</strong>: <br></p><p dir="ltr">The Nature Conservancy-ийн Гүйцэтгэх захирал, хөрөнгө оруулалтын банкир асан Марк Терчек, шинжлэх ухааны зохиолч Жонатан Адамс нар байгаль бол зөвхөн хүний сайн сайхан байдлын үндэс төдийгүй аливаа бизнесийн байгууллага, Засгийн газар өндөр өгөөж хүртэж болохуйц хамгийн ухаалаг хөрөнгө оруулалт гэдгийг энэхүү бүтээлээрээ нотлохыг хичээжээ. <br> </p><p dir="ltr"><strong><a href="https://www.goodreads.com/book/show/15843169-nature-s-fortune" target="_blank">NATURE'S FORTUNE</a></strong></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/5b5aa8a75a257cd06678ef9ccdf02756.jpeg"></p><p></p><p><br></p><p><i style='caret-color: rgb(28, 28, 28); color: rgb(28, 28, 28); font-family: "SF Display", Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 14.4px; letter-spacing: 0.15px;'>Бид тогтвортой хөгжлийн тухай сэдвийг хүн бүрийн ой тоонд шингээж, алхам бүрдээ хариуцлагатай байх дадал хэвшил, эх дэлхийгээ хайрлах ухамсрыг бүтээхийн тулд Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч ХААН Банктай хамтран "Тогтвортой хөгжил-2030" цахим товхимлыг бэлтгэн хүргэдэг билээ.</i><i>Хүн төрөлхтний гэрийн даалгавар гэгдэж буй "Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилго"-той холбоотой мэдээллүүд, үйл явдлууд, сайн жишээнүүдийг энгийн үгээр, сонирхолтойгоор тайлбарлан давхар блог нийтлэл болгон хүргэж байна.</i></p>
<blockquote><p>Цахим товхимолд бүртгүүлэх: <a href="https://2030.mn/" target="_blank">2030.mn</a></p>
<cite><p>Unread &amp; Khan Bank</p>
</cite></blockquote>          </div>

Сүүлийн 80 жилийн хугацаанд манай орны дундаж температур 2.4 градусаар нэмэгдсэнийг та мэдэх үү? Уг тоо дангаараа л гэхэд Монгол Улс уур амьсгалын өөрчлөлтөд дэлхийн дунджаас гурав дахин хурдацтайгаар өртөж буйг илтгэж байгаа юм. Цаг уурын дулааралд хамгийн эмзэг улсуудын нэгийн хувьд агаарын бохирдол, цөлжилт, усны бохирдол зэрэг асуудлаа шийдвэрлэхийн тулд дараагийн 10 жилийн хугацаанд жил бүр бидэнд 28 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 70 хувьтай тэнцэх хэмжээний санхүүжилт шаардлагатай.
Улсын төсөв дангаараа энэ хэмжээний хөрөнгийг босгож чадахгүй нь ойлгомжтой учраас 2030 он хүртэлх гэрийн даалгавраа амжилттай биелүүлэхийн төлөө хувийн хэвшил, олон улсын байгууллагуудын оролцоог нэмэгдүүлэх шаардлага бидний өмнө зүй ёсоор тавигдаж байна.
Засгийн газраас 2030 он гэхэд ногоон зээлийн багцын нийт зээлд эзлэх хувийг 10 хувьд хүргэнэ гэх зорилт тавьсан боловч бодит байдал дээр тус амлалтад хүрэхийн тулд ойролцоогоор 2 их наяд төгрөг буюу 600 гаруй сая ам.долларын нэмэлт хөрөнгө хэрэгцээтэй. Тэгвэл энэ санхүүжилтийг хэрхэн босгох боломжтой бол? Монголын санхүүгийн байгууллагууд ногоон бонд гаргах замаар гаднын зах зээл дээрээс хөрөнгө оруулалт татах нь тогтвортой хөгжлийн зорилтууддаа хүрэхэд яаж нөлөөлөх вэ?
Эдгээр асуултын хариуг бид
ХААН Банктай
хамтран бэлтгэдэг “2030” цахим товхимлын шинэ дугаартаа хайлаа.

ногоон бондын онцлог?
Тун энгийн байдлаар тайлбарлавал, ногоон бонд нь шинэлэг технологийг нэвтрүүлэх, ажлын байраар хангах зорилготой ногоон төслүүдийг санхүүжүүлэх, уур амьсгалын тогтвортой байдлыг дэмжих боломжтой санхүүжилтийн нэгэн төрөл.
Сүүлийн арван жилийн хугацаанд энэ төрлийн бонд нь төр болон хувийн хэвшил хамтран байгаль орчинд ээлтэй төслийг санхүүжүүлэх шинэ арга зам болоод буй. Ердийн Засгийн газар болон компанийн бондоос ялгаатай нь “Ногоон бонд” гаргагч нь зах зээлээс босгосон санхүүжилтээ зөвхөн ногоон шаардлага хангасан төслүүдэд хуваарилах ёстой байдгаараа онцлогтой.
Хамгийн анх Европын хөрөнгө оруулалтын банк (EIB) 2008 онд 807.2 сая ам.долларын ногоон бондын эх үүсвэр босгож байсан бол одоогийн байдлаар Дэлхийн банк 12 жилийн хугацаанд 11.6 тэрбум ам.доллартой тэнцэх хэмжээний 187 ногоон бонд гаргаснаараа энэ зах зээлд хамгийн нөлөө бүхий тоглогч болоод байна. Тэд өөрсдийн босгосон санхүүжилтийг дэлхий даяар 111 төсөлд зарцуулсан бөгөөд гол төлөв сэргээгдэх эрчим хүч (33 хувь), тээвэр (27 хувь), хөдөө аж ахуй, газар тариалангийн (15 хувь) салбарт зээл олгосон.
2022 оны байдлаар уур амьсгалын бондуудын (ногоон, нийгэм, тогтвортой, тогтвортой байдалтай холбогдох болон шилжилтийн) нийт зах зээлийн хуримтлагдсан дүн 3.5 тэрбум ам.долларт хүрч, 1.1 тэрбум ам.долларын шинэ арилжаа хийсэн нь 2020 онтой харьцуулахад 46 хувиар өссөн дүн юм.

Ногоон бондын шалгуур
Зорилтот бондын төрлүүд
олон улсын зах зээл дээрх ногоон бондын нөхцөл байдал?
Дэлхийн ногоон бонд гаргалтын хэмжээ 2021 онд бараг хагас их наяд ам.долларт хүрсэн буюу АНУ 83.5, Хятад 68.2, Герман 63.3 тэрбум ам.доллароор тус, тус тэргүүлсэн. Хятад улс 2020 онд дөрөвт эрэмбэлэгдэж байсан бол 2021 онд хоёрдугаар байр руу шилжсэн нь сонирхолтой. Бонд гаргалтын нийт дүнгээр Хятад улс (199.2 тэрбум ам. доллар) АНУ-ын (305.5 тэрбум доллар) дараа буюу мөн хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна.
2020 оны есдүгээр сард Хятад улс “30/60” хэмээх зорилтоо дэлхий нийтэд танилцуулсан. Энэ зорилтоороо Дэлхийн хамгийн том нүүрс хэрэглэгчийн хувьд тэд 2060 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлаа тэглэх амлалт өгсөн билээ. Эрчим хүчний өндөр хэрэглээ, бохирдол ихтэй эдийн засгийн загвараас ногоон, нүүрстөрөгч багатай загварт шилжихээр зорьж буй тэд дээрээс доош чиглэсэн Засгийн газрын шинэчлэлийг хийснээр богино хугацаанд ийнхүү дэлхийн хоёр дахь том ногоон бондын зах зээлийг бий болгож чадлаа. 2021-2025 оны хооронд Хятад улс 100 гигаватт чадалтай сэргээгдэх эрчим хүчний станц барихаар зорьж байгаа нь Их Британийн нийт суурилагдсан хүчин чадалтай тэнцэхүйц өндөр тоо юм.
Олон улсын үнэт цаас гаргагчдын мэдээлснээр Хятадын ногоон бондын нөлөөллийн үр дүн хэдийнээ бодитоор гарч эхэлсэн бөгөөд бондоор санхүүжүүлсэн бизнесүүд 52.6 сая гаруй тонн нүүрсхүчлийн хий, 11.2 гигаватт эрчим хүч хэмнээд байна.


"GOOGLE"-ДЭХЭЭС ЗАЛХУУРСАН АСУУЛТ
МОНГОЛЫН АРИЛЖААНЫ БАНКУУД ХЭДИЙ ХЭМЖЭЭНИЙ НОГООН ЗЭЭЛ ОЛГОДОГ ВЭ?
2022 оны байдлаар нийт арилжааны банкнуудын ногоон зээлийн үлдэгдэл нь салбарын хэмжээнд олгосон нийт 23.2 их наяд төгрөгийн ердөө 1.4 хувийг эзэлж байгаа юм. Харин эх үүсвэрээр нь ангилан харвал 50 хувийг нь банк, 48 хувийг нь олон улсын байгууллага, үлдсэн хэсгийг Засгийн газар санхүүжүүлсэн байна.
Салбарын хувьд барилга, хөдөө аж ахуй, газар ашиглалт, ой болон ус, хаягдлын хэрэглээ, эрчим хүчний хэмнэлт гэсэн чиглэлүүдэд хамгийн их зээл олгожээ. Тэрчлэн нийт зээлийн 94.2 хувийг зөвхөн Улаанбаатар хотод олгосон нь хачирхалтай. Энэхүү тооноос уур амьсгалын өөрчлөлтөөс сэргийлэх зорилготой үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж буй хөдөө орон нутгийн компани, төслүүдэд ногоон зээл нэн шаардлагатай байгааг харж болно.

Ногоон зээлийн үлдэгдэл, эзлэх хувиар (Ногоон таксономи ангиллаар, 2022Q3)
МОНГОЛ УЛСЫН АРИЛЖААНЫ БАНКУУД НОГООН БОНД ГАРГАХ БОЛОМЖТОЙ ЮУ?
Монголын банкны системийн 90-ээс дээш хувийг ХААН Банк, ХХБ, Голомт банк, Хасбанк, Төрийн банк гэсэн таван банк бүрдүүлдэг.
Энэ сарын 13-нд ХААН Банк Олон улсын санхүүгийн корпорацын (ОУСК) дэмжлэгтэйгээр сэргээгдэх эрчим хүч болон байгальд ээлтэй ногоон төсөл, хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлэх зорилго бүхий ногоон бондыг Монгол Улсаас анх удаа олон улсын зах зээлд гаргасан билээ.
Таван жилийн хугацаатай, 60 сая ам.долларын Ногоон бондын эх үүсвэр босгох ажлыг ОУСК зохион байгуулж, 15 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн бол Нидерландын хөгжлийн банк (FMO) 35 сая ам.доллар, байгаль орчин, нийгэмд эерэг нөлөө үзүүлэх төсөл, хөтөлбөрүүдэд хөрөнгө оруулдаг, АНУ-д төвтэй “MicroVest” компани 10 сая ам.долларын санхүүжилт тус, тус олгожээ.
ХААН Банк Ногоон бонд гаргасан нь Монгол Улсын хувьд түүхэн үйл явдал бөгөөд банкны салбарын нийт зээлийн багцад ногоон зээлийн багцын эзлэх хувь хэмжээ 1.4 хувь байгааг 2030 он гэхэд 10 хувь болгох зорилтын нэгэн хэсэг юм. Таван жилийн хугацаатай, 60 сая ам.долларын энэхүү Ногоон бондоор тус банк сарын 1.1-1.3 хувийн хүүтэй, 60 хүртэлх сарын хугацаатай ногоон зээлийг санхүүжүүлнэ гэдгээрээ онцлогтой. Ногоон төсөл хөтөлбөрүүдийн санхүүжилтийн хувьд 24 хүртэлх сараар үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөх уян хатан нөхцөлтэй байх аж.
Бондын санхүүжилтийг дараах 7 чиглэлийн ногоон төсөл, хөтөлбөрүүдэд зарцуулна. Үүнд сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүчний хэмнэлт, ногоон барилга, бохирдлоос сэргийлэх, бууруулах үйл ажиллагаа, усны хэмнэлт, хүрээлэн буй орчинд ээлтэй хөдөө аж ахуйн төсөл хөтөлбөр, нүүрс төрөгчийн хий буюу карбон бага ялгаруулдаг эко тээвэр багтаж байна.

САЛБАРЫН ОНЦЛОХ МЭДЭЭ:
- Нийтийн тээврийн салбарт 2030 он хүртэл хүлэмжийн хийг 35 хүртэлх хувиар бууруулах зорилт тавин ажиллаж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд оны төгсгөл гэхэд Евро-5 хөдөлгүүртэй 800 орчим автобусаар парк шинэчлэл хийхээр
төлөвлөж байна.
- ХААН Банк Ногоон бондоос гадна 2022 онд эдийн засгийг дэмжих чиглэлд олон улсын зээлдэгч байгууллагуудтай 90 сая гаруй ам.долларын ногоон зээлийн эх үүсвэрийн гэрээ байгуулсан бөгөөд нийт 150 сая ам.доллар буюу 530 тэрбум төгрөгийн ногоон зээлийг харилцагчдадаа
санал болгож байна
.
- 2022 онд Герман улсад нар, салхи зэрэг сэргээгдэх эх үүсвэрээр үйлдвэрлэсэн эрчим хүчний эзлэх хувь түүхэн дээд үзүүлэлт болох
20.4 хувьд хүрчээ.
- Энэтхэгийн төв банк ирэх 12 сарын хугацаанд гурван тэрбум ам.доллартой тэнцэх ногоон бонд гаргахаар төлөвлөж байна. Энэхүү бонд нь 2030 он гэхэд 500 гигаватт эрчим хүчийг сэргээгдэх эх үүсвэрээр үйлдвэрлэх Энэтхэг улсын амлалтад чухал нөлөө үзүүлнэ хэмээн эрх баригчдынх нь зүгээс
таамаглаж байгаа юм.

санал болгох нь:
ВИДЕО:
Ногоон бонд хэрхэн ажилладаг, үнэт цаас гаргагчид хэрхэн хариуцлага хүлээдэг хийгээд тус бондын хөрөнгө оруулалт нь тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг биелүүлэхэд хэрхэн тусалдаг талаар илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл дараах видеог үзээрэй.

HOW THE $1 TRILLION GREEN BOND MARKET WORKS
КИНО:
Хөрөнгийн зах зээл хэрхэн ажиллаж, эдийн засагт нөлөөлдөг талаар хамгийн товч бөгөөд тодорхой тайлбарласан баримтат бүтээл.
EXPLAINED | THE STOCK MARKET
ПОДКАСТ:
Ногоон бондтой холбоотой хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл болон урт хугацааны өгөөж хүсэж буй хөрөнгө оруулагч нар чухам яагаад уур амьсгалын өөрчлөлтийн эрсдэлд анхаарлаа хандуулах ёстой талаар Climate Bonds Initiative-ийн CEO Шон Киднигийн яриаг сонсоорой.

THE GREEN BOND MARKET EXPLAINED (AND WHY INVESTORS DO NEED TO WORRY ABOUT CLIMATES RISK)
НОМ
:
The Nature Conservancy-ийн Гүйцэтгэх захирал, хөрөнгө оруулалтын банкир асан Марк Терчек, шинжлэх ухааны зохиолч Жонатан Адамс нар байгаль бол зөвхөн хүний сайн сайхан байдлын үндэс төдийгүй аливаа бизнесийн байгууллага, Засгийн газар өндөр өгөөж хүртэж болохуйц хамгийн ухаалаг хөрөнгө оруулалт гэдгийг энэхүү бүтээлээрээ нотлохыг хичээжээ.

NATURE'S FORTUNE

Бид тогтвортой хөгжлийн тухай сэдвийг хүн бүрийн ой тоонд шингээж, алхам бүрдээ хариуцлагатай байх дадал хэвшил, эх дэлхийгээ хайрлах ухамсрыг бүтээхийн тулд Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч ХААН Банктай хамтран "Тогтвортой хөгжил-2030" цахим товхимлыг бэлтгэн хүргэдэг билээ.
Хүн төрөлхтний гэрийн даалгавар гэгдэж буй "Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилго"-той холбоотой мэдээллүүд, үйл явдлууд, сайн жишээнүүдийг энгийн үгээр, сонирхолтойгоор тайлбарлан давхар блог нийтлэл болгон хүргэж байна.

Цахим товхимолд бүртгүүлэх:
2030.mn

Unread & Khan Bank


Сүүлийн 80 жилийн хугацаанд манай орны дундаж температур 2.4 градусаар нэмэгдсэнийг та мэдэх үү? Уг тоо дангаараа л гэхэд Монгол Улс уур амьсгалын өөрчлөлтөд дэлхийн дунджаас гурав дахин хурдацтайгаар өртөж буйг илтгэж байгаа юм. Цаг уурын дулааралд хамгийн эмзэг улсуудын нэгийн хувьд агаарын бохирдол, цөлжилт, усны бохирдол зэрэг асуудлаа шийдвэрлэхийн тулд дараагийн 10 жилийн хугацаанд жил бүр бидэнд 28 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 70 хувьтай тэнцэх хэмжээний санхүүжилт шаардлагатай.
Улсын төсөв дангаараа энэ хэмжээний хөрөнгийг босгож чадахгүй нь ойлгомжтой учраас 2030 он хүртэлх гэрийн даалгавраа амжилттай биелүүлэхийн төлөө хувийн хэвшил, олон улсын байгууллагуудын оролцоог нэмэгдүүлэх шаардлага бидний өмнө зүй ёсоор тавигдаж байна.
Засгийн газраас 2030 он гэхэд ногоон зээлийн багцын нийт зээлд эзлэх хувийг 10 хувьд хүргэнэ гэх зорилт тавьсан боловч бодит байдал дээр тус амлалтад хүрэхийн тулд ойролцоогоор 2 их наяд төгрөг буюу 600 гаруй сая ам.долларын нэмэлт хөрөнгө хэрэгцээтэй. Тэгвэл энэ санхүүжилтийг хэрхэн босгох боломжтой бол? Монголын санхүүгийн байгууллагууд ногоон бонд гаргах замаар гаднын зах зээл дээрээс хөрөнгө оруулалт татах нь тогтвортой хөгжлийн зорилтууддаа хүрэхэд яаж нөлөөлөх вэ?
Эдгээр асуултын хариуг бид ХААН Банктай хамтран бэлтгэдэг “2030” цахим товхимлын шинэ дугаартаа хайлаа.
### ногоон бондын онцлог?
Тун энгийн байдлаар тайлбарлавал, ногоон бонд нь шинэлэг технологийг нэвтрүүлэх, ажлын байраар хангах зорилготой ногоон төслүүдийг санхүүжүүлэх, уур амьсгалын тогтвортой байдлыг дэмжих боломжтой санхүүжилтийн нэгэн төрөл.
Сүүлийн арван жилийн хугацаанд энэ төрлийн бонд нь төр болон хувийн хэвшил хамтран байгаль орчинд ээлтэй төслийг санхүүжүүлэх шинэ арга зам болоод буй. Ердийн Засгийн газар болон компанийн бондоос ялгаатай нь “Ногоон бонд” гаргагч нь зах зээлээс босгосон санхүүжилтээ зөвхөн ногоон шаардлага хангасан төслүүдэд хуваарилах ёстой байдгаараа онцлогтой.
Хамгийн анх Европын хөрөнгө оруулалтын банк (EIB) 2008 онд 807.2 сая ам.долларын ногоон бондын эх үүсвэр босгож байсан бол одоогийн байдлаар Дэлхийн банк 12 жилийн хугацаанд 11.6 тэрбум ам.доллартой тэнцэх хэмжээний 187 ногоон бонд гаргаснаараа энэ зах зээлд хамгийн нөлөө бүхий тоглогч болоод байна. Тэд өөрсдийн босгосон санхүүжилтийг дэлхий даяар 111 төсөлд зарцуулсан бөгөөд гол төлөв сэргээгдэх эрчим хүч (33 хувь), тээвэр (27 хувь), хөдөө аж ахуй, газар тариалангийн (15 хувь) салбарт зээл олгосон.
2022 оны байдлаар уур амьсгалын бондуудын (ногоон, нийгэм, тогтвортой, тогтвортой байдалтай холбогдох болон шилжилтийн) нийт зах зээлийн хуримтлагдсан дүн 3.5 тэрбум ам.долларт хүрч, 1.1 тэрбум ам.долларын шинэ арилжаа хийсэн нь 2020 онтой харьцуулахад 46 хувиар өссөн дүн юм.
Ногоон бондын шалгуур
Зорилтот бондын төрлүүд
### олон улсын зах зээл дээрх ногоон бондын нөхцөл байдал?
Дэлхийн ногоон бонд гаргалтын хэмжээ 2021 онд бараг хагас их наяд ам.долларт хүрсэн буюу АНУ 83.5, Хятад 68.2, Герман 63.3 тэрбум ам.доллароор тус, тус тэргүүлсэн. Хятад улс 2020 онд дөрөвт эрэмбэлэгдэж байсан бол 2021 онд хоёрдугаар байр руу шилжсэн нь сонирхолтой. Бонд гаргалтын нийт дүнгээр Хятад улс (199.2 тэрбум ам. доллар) АНУ-ын (305.5 тэрбум доллар) дараа буюу мөн хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна.
2020 оны есдүгээр сард Хятад улс “30/60” хэмээх зорилтоо дэлхий нийтэд танилцуулсан. Энэ зорилтоороо Дэлхийн хамгийн том нүүрс хэрэглэгчийн хувьд тэд 2060 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлаа тэглэх амлалт өгсөн билээ. Эрчим хүчний өндөр хэрэглээ, бохирдол ихтэй эдийн засгийн загвараас ногоон, нүүрстөрөгч багатай загварт шилжихээр зорьж буй тэд дээрээс доош чиглэсэн Засгийн газрын шинэчлэлийг хийснээр богино хугацаанд ийнхүү дэлхийн хоёр дахь том ногоон бондын зах зээлийг бий болгож чадлаа. 2021-2025 оны хооронд Хятад улс 100 гигаватт чадалтай сэргээгдэх эрчим хүчний станц барихаар зорьж байгаа нь Их Британийн нийт суурилагдсан хүчин чадалтай тэнцэхүйц өндөр тоо юм.
Олон улсын үнэт цаас гаргагчдын мэдээлснээр Хятадын ногоон бондын нөлөөллийн үр дүн хэдийнээ бодитоор гарч эхэлсэн бөгөөд бондоор санхүүжүүлсэн бизнесүүд 52.6 сая гаруй тонн нүүрсхүчлийн хий, 11.2 гигаватт эрчим хүч хэмнээд байна.
### "GOOGLE"-ДЭХЭЭС ЗАЛХУУРСАН АСУУЛТ
***МОНГОЛЫН АРИЛЖААНЫ БАНКУУД ХЭДИЙ ХЭМЖЭЭНИЙ НОГООН ЗЭЭЛ ОЛГОДОГ ВЭ?***
2022 оны байдлаар нийт арилжааны банкнуудын ногоон зээлийн үлдэгдэл нь салбарын хэмжээнд олгосон нийт 23.2 их наяд төгрөгийн ердөө 1.4 хувийг эзэлж байгаа юм. Харин эх үүсвэрээр нь ангилан харвал 50 хувийг нь банк, 48 хувийг нь олон улсын байгууллага, үлдсэн хэсгийг Засгийн газар санхүүжүүлсэн байна.
Салбарын хувьд барилга, хөдөө аж ахуй, газар ашиглалт, ой болон ус, хаягдлын хэрэглээ, эрчим хүчний хэмнэлт гэсэн чиглэлүүдэд хамгийн их зээл олгожээ. Тэрчлэн нийт зээлийн 94.2 хувийг зөвхөн Улаанбаатар хотод олгосон нь хачирхалтай. Энэхүү тооноос уур амьсгалын өөрчлөлтөөс сэргийлэх зорилготой үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж буй хөдөө орон нутгийн компани, төслүүдэд ногоон зээл нэн шаардлагатай байгааг харж болно.
Ногоон зээлийн үлдэгдэл, эзлэх хувиар (Ногоон таксономи ангиллаар, 2022Q3)
***МОНГОЛ УЛСЫН АРИЛЖААНЫ БАНКУУД НОГООН БОНД ГАРГАХ БОЛОМЖТОЙ ЮУ?***
Монголын банкны системийн 90-ээс дээш хувийг ХААН Банк, ХХБ, Голомт банк, Хасбанк, Төрийн банк гэсэн таван банк бүрдүүлдэг.
Энэ сарын 13-нд ХААН Банк Олон улсын санхүүгийн корпорацын (ОУСК) дэмжлэгтэйгээр сэргээгдэх эрчим хүч болон байгальд ээлтэй ногоон төсөл, хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлэх зорилго бүхий ногоон бондыг Монгол Улсаас анх удаа олон улсын зах зээлд гаргасан билээ.
Таван жилийн хугацаатай, 60 сая ам.долларын Ногоон бондын эх үүсвэр босгох ажлыг ОУСК зохион байгуулж, 15 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн бол Нидерландын хөгжлийн банк (FMO) 35 сая ам.доллар, байгаль орчин, нийгэмд эерэг нөлөө үзүүлэх төсөл, хөтөлбөрүүдэд хөрөнгө оруулдаг, АНУ-д төвтэй “MicroVest” компани 10 сая ам.долларын санхүүжилт тус, тус олгожээ.
ХААН Банк Ногоон бонд гаргасан нь Монгол Улсын хувьд түүхэн үйл явдал бөгөөд банкны салбарын нийт зээлийн багцад ногоон зээлийн багцын эзлэх хувь хэмжээ 1.4 хувь байгааг 2030 он гэхэд 10 хувь болгох зорилтын нэгэн хэсэг юм. Таван жилийн хугацаатай, 60 сая ам.долларын энэхүү Ногоон бондоор тус банк сарын 1.1-1.3 хувийн хүүтэй, 60 хүртэлх сарын хугацаатай ногоон зээлийг санхүүжүүлнэ гэдгээрээ онцлогтой. Ногоон төсөл хөтөлбөрүүдийн санхүүжилтийн хувьд 24 хүртэлх сараар үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөх уян хатан нөхцөлтэй байх аж.
Бондын санхүүжилтийг дараах 7 чиглэлийн ногоон төсөл, хөтөлбөрүүдэд зарцуулна. Үүнд сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүчний хэмнэлт, ногоон барилга, бохирдлоос сэргийлэх, бууруулах үйл ажиллагаа, усны хэмнэлт, хүрээлэн буй орчинд ээлтэй хөдөө аж ахуйн төсөл хөтөлбөр, нүүрс төрөгчийн хий буюу карбон бага ялгаруулдаг эко тээвэр багтаж байна.
### САЛБАРЫН ОНЦЛОХ МЭДЭЭ:
- Нийтийн тээврийн салбарт 2030 он хүртэл хүлэмжийн хийг 35 хүртэлх хувиар бууруулах зорилт тавин ажиллаж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд оны төгсгөл гэхэд Евро-5 хөдөлгүүртэй 800 орчим автобусаар парк шинэчлэл хийхээр төлөвлөж байна.
- ХААН Банк Ногоон бондоос гадна 2022 онд эдийн засгийг дэмжих чиглэлд олон улсын зээлдэгч байгууллагуудтай 90 сая гаруй ам.долларын ногоон зээлийн эх үүсвэрийн гэрээ байгуулсан бөгөөд нийт 150 сая ам.доллар буюу 530 тэрбум төгрөгийн ногоон зээлийг харилцагчдадаа санал болгож байна.
- 2022 онд Герман улсад нар, салхи зэрэг сэргээгдэх эх үүсвэрээр үйлдвэрлэсэн эрчим хүчний эзлэх хувь түүхэн дээд үзүүлэлт болох 20.4 хувьд хүрчээ.
- Энэтхэгийн төв банк ирэх 12 сарын хугацаанд гурван тэрбум ам.доллартой тэнцэх ногоон бонд гаргахаар төлөвлөж байна. Энэхүү бонд нь 2030 он гэхэд 500 гигаватт эрчим хүчийг сэргээгдэх эх үүсвэрээр үйлдвэрлэх Энэтхэг улсын амлалтад чухал нөлөө үзүүлнэ хэмээн эрх баригчдынх нь зүгээс таамаглаж байгаа юм.
### санал болгох нь:
**ВИДЕО:**
Ногоон бонд хэрхэн ажилладаг, үнэт цаас гаргагчид хэрхэн хариуцлага хүлээдэг хийгээд тус бондын хөрөнгө оруулалт нь тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг биелүүлэхэд хэрхэн тусалдаг талаар илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл дараах видеог үзээрэй.
**HOW THE $1 TRILLION GREEN BOND MARKET WORKS**
**КИНО:**
Хөрөнгийн зах зээл хэрхэн ажиллаж, эдийн засагт нөлөөлдөг талаар хамгийн товч бөгөөд тодорхой тайлбарласан баримтат бүтээл.
**EXPLAINED | THE STOCK MARKET**
**ПОДКАСТ:**
Ногоон бондтой холбоотой хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл болон урт хугацааны өгөөж хүсэж буй хөрөнгө оруулагч нар чухам яагаад уур амьсгалын өөрчлөлтийн эрсдэлд анхаарлаа хандуулах ёстой талаар Climate Bonds Initiative-ийн CEO Шон Киднигийн яриаг сонсоорой.
**THE GREEN BOND MARKET EXPLAINED (AND WHY INVESTORS DO NEED TO WORRY ABOUT CLIMATES RISK)**
**НОМ**:
The Nature Conservancy-ийн Гүйцэтгэх захирал, хөрөнгө оруулалтын банкир асан Марк Терчек, шинжлэх ухааны зохиолч Жонатан Адамс нар байгаль бол зөвхөн хүний сайн сайхан байдлын үндэс төдийгүй аливаа бизнесийн байгууллага, Засгийн газар өндөр өгөөж хүртэж болохуйц хамгийн ухаалаг хөрөнгө оруулалт гэдгийг энэхүү бүтээлээрээ нотлохыг хичээжээ.
**NATURE'S FORTUNE**
*Бид тогтвортой хөгжлийн тухай сэдвийг хүн бүрийн ой тоонд шингээж, алхам бүрдээ хариуцлагатай байх дадал хэвшил, эх дэлхийгээ хайрлах ухамсрыг бүтээхийн тулд Тогтвортой хөгжлийг дэмжигч ХААН Банктай хамтран "Тогтвортой хөгжил-2030" цахим товхимлыг бэлтгэн хүргэдэг билээ.**Хүн төрөлхтний гэрийн даалгавар гэгдэж буй "Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилго"-той холбоотой мэдээллүүд, үйл явдлууд, сайн жишээнүүдийг энгийн үгээр, сонирхолтойгоор тайлбарлан давхар блог нийтлэл болгон хүргэж байна.*
> Цахим товхимолд бүртгүүлэх: 2030.mn
>
> Unread & Khan Bank