М.Одгэрэл - Шаргуу хөдөлмөр, хичээл зүтгэлээрээ жигүүрлэгч
<div class="article-body">
          <blockquote><p>"Өртөөлөгчид" бол салбартаа шинэчлэл хийхээр, тоглоомын дүрмийг өөрчлөхөөр тэмүүлж буй залуу мэргэжилтнүүд, шинэ үеийнхнийг онцлон танилцуулах хөрөг-цуврал юм.</p>
<cite><p>Unread Media</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Зочинтойгоо уулзахаар явах зам миний хувьд сэтгэл ханамж, эерэг хүлээлтээр дүүрэн байлаа. Учир гэвээс, арваад жилийн өмнө анх танилцаж байсан түүнийг оюутан байхын л аливаад идэвх зүтгэлтэй, махруу хөдөлмөрч, нягт нямбай нэгэн гэдгийг хэдийн олон зүйл дээрээс гэрчлэн харсан болохоор тэр. Их сургууль төгссөнөөс хойш өнөөг хүртэлх хугацаанд төдий огтлолцоогүй бидний ажил мэргэжлийн карьер энэ удаа нэг нь сэтгүүлч, нэг нь зочны хувиар ахин учрах тохиолтой байжээ. Танил дотноор мэндчилж, ойр зуурыг хөөрөлдөж, оюутан цагаа хөнгөн дурсаад үндсэн яриандаа орох үест хүн бүрийн цаана ямар гайхалтай түүх нуугдаж байдгийг түүнээс ахин нэг удаа мэдэрсэн юм. Мэддэг мөртлөө мэддэггүй хүн... Мэдэж амжаагүй хүн. Тэр миний хувьд тийм л оршихуй байсаар ирснийг ярилцлага хийсэн тэр л ахархан хугацаандаа бага боловч өөрчилж чадсан билээ. </p><p>Энэ удаагийн Өртөөлөгч буландаа бид “Нано интернэйшнл” ХХК-ийн гоо, ахуйн бизнесийн захирал М.Одгэрэлийг урьж ярилцсан юм. Дэлхийн зах зээлд хэдийн танигдаж, орон орны хэрэглэгчдийн 100-200 гаруй жилийн туршлагаар баталгаажсан гоо сайхан, хүнс, ахуйн чиглэлийн 25 орны 2000 гаруй нэр төрлийн брэнд бүтээгдэхүүнийг Монголын хэрэглэгчдэдээ албан ёсоор хүргэдэг тус компанийн удирдлагын багт 20 гаруйхан насандаа нэгдсэн тэрээр карьераа тасралтгүй өсгөж яваа залуу захирал билээ. Тодруулбал, та бидний өдөр тутамдаа хэрэглэж дадсан "Nivea", "Camay", "Dove", "Garnier" зэрэг гоо сайхны болон ахуйн хэрэглээний олон бүтээгдэхүүнүүд түүний удирдаж буй багаар дамжин бидний гарт ирдэг байна. </p><p>Эрч хүчээр гэрэлтсэн алаг нүд, тод цэгцтэй яриа, багтаж ядсан баялаг түүхээ нандигнан өгүүлэх даруу зан нь түүний чимэг ажээ. Цаг хугацааг 20 жилээр ухрааж эхэлсэн бидний урам зоригоор дүүрэн яриа ийн өрнөснийг чадан ядан буулгаж, уншигч та бүхэндээ хүргэж буйдаа нэн таатай байна. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/5e4bcc64abcf40ef8bdf272a476f52f7.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ТОЧКА ДАГАСАН АМЬДРАЛ – ХҮҮХЭД НАСНЫ ДУРСАМЖ</h3><p></p><p>Түүний бага нас Батсүмбэрийн 284 дүгээр точка буюу Буянт тосгонд өнгөрчээ. Долоодугаар анги хүртлээ сумынхаа сургуульд сурч, онц сурлагатан явсан тэрээр сурлага хөдөлмөр болон ар гэрийн ажлаа нас бага гэлтгүй сайтар хослуулж, өөрт ногдсон ажлаа хэнээр ч хэлүүлэлгүй хийдэг байлаа. Багаас дадсан энэ хандлага, хувийн сахилга бат өдийг хүртэлх түүний амьдралын гол зарчим, амжилтын нөү-хау нь болдог гэлтэй. <br></p><p>Нэг давааг амжилттай давсны дараа ээлжит том давааг хүсэмжилдэг нь хүний зан. Хүссэн ирээдүйдээ хүрч, дуртай мэргэжлээ эзэмшихийн тулд илүү ихийг сурч мэдэх шаардлагатай байлаа. Ингээд наймдугаар ангид орох жилдээ тосгоны буйд сургуулиа орхин хотод суралцахаар шийдэж, 73 дугаар сургуульд шилжин, дотуур байранд нь товхиноод авчээ. Шинэ орчин, шинэ хүрээлэлд ороод удаагүй байсан бяцхан охины хувьд багш нараасаа авсан эхний дүнгүүд санаанд нь нийцсэнгүй. Дассан сурсан газар, хайртай гэр бүлийнхнээсээ анх удаа хол амьдарч эхэлсэн гэнэтийн нөхцөлөөс гадна хот, хөдөөгийн сургалтын чанарын ялгаа гарч байгаа нь тэр. Гэлээ гээд гомдоллож суух зав үгүй, гүйцэх л ёстой, "онц"-оо авдгаараа л авах учиртай. </p><p>Даваагаас Баасан гарагт хичээлдээ шамдан суугаад, харин орой нь амралтын өдрийн өглөөтэй уралдан, дотуур байрныхаа "Батсүмбэрт гэртэй" гэсэн хүүхэд бүрийг хамж цуглуулан, зохион байгуулалтад оруулаад галт тэргэнд суун гэрийн зүг жирийнэ. Таван жилийн турш долоо хоногт хоёр удаа, тус бүр гурван цаг. Арван жилээ төгсөн төгсөтлөө өөрөөсөө гадна ойр хавийн олон хүүхдэд санаа тавьж, точкагаа дагасан тэр л маягаар амьдарч, анхаарлаа хуваарилж дадсан байв. Галт тэрэгний дуунд түмний нэг болж, бяцхан бооцооныхоо төлөө өртөөнөөс өртөө хооронд хөзөрдөж, олонтой нийцтэй, ханилсандаа тустай болон хүмүүжсэн энгийн хэрнээ эгэлгүй тэр өдрүүд, хүүхэд нас.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/d45f93b65a8673a929cc262c7233127d.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>амьдралд тохиосон цохилт, өөд тэмүүлэх шалтгаан</h3><p></p><p>Дунд ангийн сурагч байх үеэсээ л биеэ дааж, өөрөөсөө гадна анги хамт олон, бүр болоогүй дотуур байрны хүүхдүүдээ хүртэл манлайлан авч явдаг байсан түүнийг айлын бага охин гэдгийг анхлан сонсоход итгэмээргүй. Дээрээ гурван эгч, доороо нэг эрэгтэй дүүтэй, багцлаад хэлбэл гарын таван хуруу мэт эцэг эхээс олуулаа ажээ. Хар багын л аливаад адтай, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой байсныг нь хэнээс ч үл хамааран, хүсэл сонирхлоороо мэргэжлээ сонгосноос нь төвөггүй ойлгож болно. Үе дамжиж ирсэн төмөр замчдын гэр бүл болон олон өөр төрлийн мэргэжилтэй эгч нарын ажил мэргэжил шийдвэрт нь нөлөөлж дөнгөөгүй хэрэг. </p><p>Энэ мэт зорьсондоо үнэнч, хийсэндээ тууштай түүний хувь хүний онцлог, төлөвшилд нь нөлөөлсөн зүйл гэвэл гэр бүлийн хүмүүжлээс гадна долоохон настайдаа ааваасаа хагацсан гэнэтийн бөгөөд харамсалтай үйл явдал байсныг хэн мэдэх билээ. Дөнгөж сургуульд орох үетэй зэрэгцэн хорвоо дэлхийн тулах багана болсон хайрт ааваасаа өнчирсөн бяцхан охин, түүний дөрвөн эгч дүүст ээжийнх нь хэлдэг үг л хүүхэд байхаас тархинд сийлэх мэт гүн бөгөөд хүчтэй сэтгэгдэл төрүүлдэг байв. </p><p><i>“Хүн өөрөө л сайн хичээж байж хүссэнээрээ сайхан амьдарна. Бүх зүйл хүнээс өөрөөс нь шалтгаалдаг. Ямар амьдрахыг хүснэ, түүнийхээ төлөө хангалттай сайн хичээ, шаргуу хөдөлмөрлө.”</i> </p><p>Ингээд л болоо. Магад хүүхэд насандаа хамгийн олон давтамжтай сонссон үг энэ л байх. Харин үүнээс цааш ямар ч "ингэ, тэг" гэх үгс байсангүй, "ийм мэргэжил сонгож, тэр газарт ажилла" гэсэн чиглэл өгч албадсангүй. Ээжийнхээ эрсхэн хэлдэг тэр л үгс, итгээд өгдөг сонголт хийх эрх чөлөөнд одоог хүртэл талархаад ханашгүй.</p>
<blockquote><p>Онц сурлагыг үгүйсгэх хандлага их болоод байгаа нь зарим талаараа явцуу санагддаг юм. "Хүсвэл хэзээ ч хийж чадна, яг сурахаа л сурчхад болно ш дээ" гэх мэт өөрийгөө хаацайлсан, түүнийгээ хөөргөсөн хандлага их болоод байх шиг. Угтаа бол онц сурна гэдэг нь өгсөн болгоныг цээжлээд тоть шиг давтаад байхын нэр биш. Энэ бол тун өргөн хүрээтэй чадварын цогц байдаг юм шүү. Ядаж л онц сурахын тулд хүн сахилга баттай болж, ачаалал дааж, сууж төвлөрч сурдаг. Эргээд ирээдүйд дуртай зүйлээ түүргүй сонгох, түүнийгээ үнэлүүлэх эрх чөлөөг олж авдаг. Тиймээс дээрх хандлагатай ямар ч тохиолдолд санал нийлэхгүй. Цагаа гаргаж байгаа л бол түүндээ өөрийгөө зориулсан шиг зориулах хэрэгтэй. Тэгж гэмээн эргээд харамсахгүй байж чадна. </p>
<cite><p>М.Одгэрэл</p>
</cite></blockquote><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/f4009d41f4f92e48c9ca7f74d10ab17f.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>Маркетинг хэмээх "точка"</div></h3><p></p><p>Хичээл зүтгэл хэзээ ч хуурдаггүй. ЭЕШ-ын оноогоороо бүртгүүлсэн салбарынхаа элсэгчдээс дээрээсээ гуравт жагсаж, хүссэн ангиа түүртэлгүй авах боломж бүрэн бүрджээ. Санхүү, маркетинг гэх хоёр эгзэгтэй сонголтын дундаас өөрийн шийдвэрээр маркетингийн ангийн хуваарь авч, улмаар ШУТИС-ийн КТМС-д элссэн байна. Энэ үеэс түүний маркетингтай танилцах аялал эхэлж, тэр л точка дээрээ өнөөг хүртэл дуртайяа саатан буй.</p><p>Оюутан болоод ч уламжлал ёсоор онц л сурна. Нормын онооноос ганц хоёрхон гэлгүй харамлаж, хичээлдээ шамдана. Гэхдээ оюутны дөрвөн жилдээ хичээл номоос гадна амжуулсан зүйлс, хийсэн ажлуудыг нь сонсоход дүнгээс ч илүү бахдам юм. Нэгдүгээр дамжаанаасаа эхлээд "Зориг сан"-ийн дөрвөн жилийн тэтгэлэгт хамрагдаж, гуравдугаар дамжаандаа давхар "Голомт банк"-ны тэтгэлгийг ч авч чаджээ. </p><p>Төлбөр мөнгөний асуудалд санаа зовохооргүй болсон ч энэ нь хангалттай гэсэн үг бишийн дээр зүгээр суух бодол ч, хүсэл ч байсангүй. Тиймээс хоёрдугаар дамжааныхаа зуны амралтаар "Миний дэлгүүр"-т кассын ажилтнаар оров. Дүүрэн эрч хүчтэй, найрсаг харилцаатайгаар өдрийн 13 цаг зогсолтгүй ажиллаж, худалдан авагчдад эелдгээр үйлчилж буй түүнийг харсан эсрэг талын цайны газрын эзэн санал тавьж, авч байгаагаас нь хоёр дахин их цалин санал болгосон гэдэг. Энэ бол түүнд ирсэн анхны ажлын санал. Шаргуу ажилласан тэр зундаа анхны өөрийн хөдөлмөрөөр олсон нэг сая төгрөгөө цуглуулж, хадгаламжийн данс нээлгүүлж байсан нь санаанд нь тод үлджээ. Ажиллахын сацуу маркетингтай хамгийн бага нэгжээс нь эхлэн танилцсаар. Хэрэглэгчийн сэтгэл ханамж, үйлчилгээний соёл, бизнесийн ялгарал...</p><p>Гуравдугаар дамжааны амралтаар төрөлх 284 дүгээр точкад нь дэлгүүр хомс байдгийг санаж дүүгийнхээ хамтаар хажуу айлаасаа гуйж авсан амбаарыг өөрсдийнхөөрөө засаж тохижуулаад ТҮЦ ажиллуулах болов. Зуны хэдхэн сарын дотор анхны хөрөнгө оруулалтаа дөрөв дахин нугалсан бичил бизнесээсээ ойлгосон хамгийн том хичээл нь эрэлт ба нийлүүлэлт байв. Мөн хэдий чинээ том хөдөлнө өгөөж нь төдий чинээ их байдгийг ч ойлгож авсан гэдэг. Улмаар төгсөх курсдээ найзуудын хамтаар төсөл бичиж, сургуулийн захиргаандаа танилцуулан үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрөл бүхий өрөө авч, "КТМС шоп" брэнд нэрийн дэлгүүрийг ажиллуулах болсноор төслийн удирдлагатай бодитоор танилцжээ.</p><p>Энэ бүхэнтэй зэрэгцэн хичээл сурлага мөн л байж болох хамгийн сайнаараа. Хоёр жил дараалан Маркетингийн улсын олимпиадад оролцсоноос төгсөх жилдээ багаа ахлан орж, дөрвөн сар гаруйн хугацаанд хонон өнжин хөдөлмөрлөсний дүнд сургуульдаа аваргын алтан цомыг авч ирж байв. Үүгээр ч зогсохгүй Оюутны зөвлөл, Лектор клуб, мэтгэлцээний тэмцээн, судалгааны ажил, менежментийн мэтгэлцээн, цагийн ажил, эрдэм шинжилгээний хурал гээд ерөөс оролдож үзээгүй зүйлгүй санагдах. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/523fff8930fe716b2b703193a7847eb1.jpg"></p><blockquote><p>Миний хамгийн баян үе оюутан нас байсан юм шиг ээ. Санхүү талаас ч, найз нөхөд, сэтгэл ханамж талаас ч. Өөрийгөө олон зүйлд сорьдог байсан тул байнга шинэ хүрээлэлд орж, шинэд суралцдаг байсан. Санхүү талаас гэвэл голч дүнгээрээ 70 мянгаа хоёр нугалаад авчихдаг, тэтгэлгийн урамшуулал, уралдаан тэмцээний шагнал, ажлын цалин, хадгаламж гээд л мөнгөөр тасардаггүй их л баян оюутан явдаг байлаа. Ер нь оюутан насыг үр дүнтэй, хөдөлгөөнтэй өнгөрүүлж чадвал өгөөжөө тултал өгдөг гоё үе шүү.</p>
<cite><p>М.Одгэрэл</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ажлын гараа: амьдралд ирсэн сонголтууд</h3><p></p><p>Интернэйшнл буюу олон улсын хүрээнд үйл ажиллагаа явуулдаг компанид ажиллах түүний хүсэл их сургуульдаа банкны тэтгэлэгт хамрагдаж, тэндээ дадлага хийж байсан үеэс эхлэлтэй. Өөрийгөө банкны хүн биш гэдгээ ухаж ойлгосон тэр мөчөөс л мөрөөдлийн дэвтэртээ интернэйшнл компанид ажиллахыг хүсэж буйгаа илэрхийлэн бичсэн тэмдэглэлүүд одоо ч хадгалаатай бий. "Яагаад ч юм бүү мэд, зүгээр л гадаад дотоодод явж ажилладаг, олон улсын маркетеруудтай хамтарч хийдэг ажил л их сонирхолтой санагдсан" хэмээнэ. Бодож хүссэнчлэн одоо тэрээр яг л дэвтэрт бичиж байсан тэр өртөөндөө буй. </p><p>"Нано интернэйшнл" компанид нэгдсэн түүх ч их сонирхолтой. </p><p>Маркетингийн улсын олимпиадад амжилттай оролцсоны дараа хэд хэдэн компаниас төгссөнийхөө дараа ирж ажиллах таатайхан саналууд авсан ч түүний хүсэл зорилго гадагшаа явж сурахад чиглэж байлаа. Тиймдээ ч ажилд орохоор яаралгүй TOEFL-ын шалгалтад бэлдсэн нь өөрийгөө бодитоор үнэлэх, дандаа онц сурч, магтаал сайшаал дунд явж ирсэн түүнд "газарт бууж ирэх" том хөшүүрэг болсон гэдэг. Хүссэн үр дүндээ хүрч чадахааргүй түвшинтэй байсан нь хэлэндээ шамдах сэдэл өгч, бэлэн болох хүртлээ мэргэжлээрээ ажилд орох шийдвэрт хүргэв. Гэвч цаг цагаараа байдаггүй. Яг л ажилд оръё гэж шийдтэл хэдхэн сарын өмнө ажиллахыг урьж асан компаниудад нь сул орон тоо үлдээгүй байлаа. Үүнтэй зэрэгцэн "Нано интернэйшнл" ХХК ажлын байр зарлаж таарсан бөгөөд түүнээс хойш үйл явдал тун хурдан өрнөжээ.</p><p>Ингэж тэрээр олон улсын үйл ажиллагаа, гадаад худалдаа, брэндингтэй ажлын талбар дээр, илүү ойроос танилцаж эхлэв. Хариуцаж авсан анхны ажил нь угаалгын нунтгийн хоногшуулалт, борлуулалт байлаа. Хичээнгүйлэн хийсэн тэр ажлынхаа ард "300 хувийн өсөлт" хэмээх таатай үр дүнтэйгээр гарав. Удирдлагууддаа тун богино хугацаанд өөрийн хийж чадах зүйл, нөөц боломжоо батлан харуулсны дүнд ердөө гурван сарын дотор маркетингийн менежерээс брэнд менежер болсон нь нэг талаас сайхан ч нөгөө талаас тун сорилттой байлаа. Амьдралдаа анх удаа хэдэн зуун сая төгрөгийн дүнтэй томоохон захиалгуудыг өөрийн гараар хийх болов. Гаднаас ирсэн имэйл, хүсэлтүүдэд стандартын дагуу хариу өгч, харилцан ашигтай тохиролцоо хийхийн тулд өглөөнөөс үдэш хүртэл өөрийгөө дайчлан сууна.</p><p>Нэг л мэдэхэд хоёр жил өнгөрсөн байлаа. Энэ хугацаанд "Dove" брэндийн борлуулалтыг тав дахин өсгөж, "Lays" чипсийг зах зээлд таниулж, Circle-K сүлжээ дэлгүүрийг Монголд нутагшуулах ажлуудад гар бие оролцжээ. "Нано" ч тасралтгүй өргөжиж байв. Ур чадвар, хичээл зүтгэл болон компанийн тэлэлтийн огтлолцол. Маркетингийн хэлтэс маркетингийн алба болж сүүлдээ газар хүртлээ өргөжлөө. М.Одгэрэл эхлээд дөрвөн хүнтэй баг удирдаж байсан бол хоёр жилийн дараа албаны дарга болон дэвшиж удирдлагад нь багтах ажилтны тоо ч тэр чинээгээр нэмэгдэж ирэв. </p><p>Гэвч энэ үед бодогдсон ганцхан зүйл нь "Би илүү сайжрах хэрэгтэй, би хангалтгүй байна" гэх чамлалт байлаа. Нэгэнт л ойлгосон, мэдэрсэн тул цааш нь олон зүйл бодож эргэлзэлгүй ажлаасаа гарч, мэргэжил дээшлүүлэхээр шалгалтад бэлдэж эхлэх нь тэр. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/2eb1785fe096e6c93dd4512c590bd8bb.jpg"></p><blockquote><p>Хүн ер нь юу ч байхгүй байх тусам өөрийгөө илүү хурцалж, хичээнгүй хөдөлмөрлөн, бүх нөөц боломжоо шавхан ашигладаг шиг санагддаг.</p>
<cite><p>М.Одгэрэл</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ихийг хийх эрмэлзэл, ижил зорилготой хамт олон</h3><p></p><p>Шалгалтад бэлдэх үестэй зэрэгцэн богиносгосон цагаар ажиллах олон улсын төслийн санал орж ирсэн нь түүнд алдахыг хүсэмгүй боломж шиг санагджээ. Тэр бол Их Британид төвтэй "GlaxoSmithKline plc" (GSK) нэрт алдартай эмийн компанийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газарт менежерээр (Key Account manager) ажиллах санал байв. Олон улсын компанид ажиллах чадварлаг боловсон хүчин болохоор тэмүүлж, гаднын орныг зорихоор бэлдэж байх хугацаанд тэр хүсэл өөрийг нь зориод шууд хүрээд ирсэн нь нэгийг бодогдуулж байлаа.</p><p>Иймд дахин нэг удаа сайтар бодсоны үндсэн дээр Монголдоо үлдэж, үргэлжлүүлэн ажиллахаар шийдэв. Олон улсын компанид ажиллахын давуу тал нь, нэг жил ажиллах хугацаандаа санхүүгийн хувьд нэлээд боломжтой түвшинд хүрч чадсанд байсан бол, сул тал нь залуу хүний хувьд нэг хэвд орж, өөрийгөө шахаж, хөгжүүлэхээ больсонд байжээ.</p><p>Үүнийгээ мэдэрч эхлэн, шинэчлэл хөгжлийг хүсэх болоод байсан яг л энэ үед "Нано интернэйшнл"-ийн ерөнхий захирал Н.Батбаатар холбогдож, хамтарч ажиллах шинэлэг төсөл, өсөж хөгжих боломжтой ажлын санал тавьснаар төрөлх компанидаа эргэлзэлгүй эргэн нэгдэж, 60-70 ажилтны шууд удирдлага бүхий бизнесийн нэгж хариуцсан захирлаар томилогдон ажлаа эхлүүлэв. "Нано интернэйшнл"-ийн оруулж ирдэг гоо сайхан, ахуйн 1200 гаруй бүтээгдэхүүнийг хариуцсан газрыг толгойлон ажиллана гэдэг мэдээж амаргүй. Тиймдээ ч ажлын хажуугаар "СЭЗИС"-ийн магистрын хөтөлбөрт элсэж, ирээдүйд мэргэшсэн СЕО болохоор өөрийгөө хөгжүүлж буй ажээ. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/8c5b0199526a7360d89ce235e9d85900.jpg"></p><blockquote><p></p><p>"Бэлэн болохоо хүлээж ирсэн боломжуудаас зугтаад л байвал бэлэн болсон тэр үед чинь бүх боломжийг хэн нэгэн аль хэдийн аваад явчихсан байх болно." </p><p>Удирдлагуудаасаа сурсан бас нэгэн чухал хичээл.</p>
<cite>
</cite></blockquote><p></p><p>Дэлхийн зах зээлд хэдийн туршигдан танигдаж, 100 орчим жилийн хугацаанд хөгжиж ирсэн баталгаатай брэнд бүтээгдэхүүнүүдийг монгол хэрэглэгчдэдээ албан ёсоор хүргэж байгаа нь М.Одгэрэлийн ажлын бодит үнэ цэн. Хэрэглэгчийн соёл, маркетингийн кампанит ажил, олон улсын худалдаа хэлэлцээр гээд бүх л зүйлсийг олон улсын стандартын түвшинд хийж гүйцэтгэн, бүх талд харилцан ашигтай тохироог хийдэг түүний энэ ажил том зургаараа эх орондоо зохих хэмжээний татвар төлж улс орны эдийн засагт эерэгээр нөлөөлөхөөс гадна дотоодын үйлдвэр эрхлэгчдийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтэд ч нөлөөлдөг, сайн жишээ загвар болдог талтай.</p><p>Улс эх орон болон, харилцагч хэрэглэгчдэдээ үнэ цэнийг бий болгож буй "Нано" хэмээх их айл сүүлийн долоон жилийн хугацаанд 1000 гаруй хувийн өсөлт үзүүлсэн гэх тооцоо бий. Уг их өсөлтийн нэг хэсэг болж, бизнесийн салбарт өөрийн хийж хэрэгжүүлж буй ажил, түүнийхээ үр дүнгээр гэрэлтэж яваа энэ бүсгүй цаашид ч ихийг хийж бүтээнэ гэдэгт эргэлзэх зүйл үгүй ажээ. Нягт нямбай, шударга зарчимч хувь хүнээс, залж чиглүүлэх ур дүй бүхий удирдлагын арга ухаанд тасралтгүй суралцсаар яваа түүнээр ахлуулсан баг хамт олон цаашид ямар сонирхолтой үр дүн, бүтээлч ажлуудыг хийж хэрэгжүүлэхийг харах л үлдлээ. <br></p><p>Бага ахуй цагаасаа хүсэл мөрөөдөл, хийж хэрэгжүүлсэн ажил, ирээдүйн төлөвлөгөө бүхнээ бичиж тэмдэглэн, өнгөрснөөс өөрийгөө зогсолтгүй хайсаар ирсэн түүний "Өөрийгөө шударгаар үнэлж, дүгнэж чаддаг байх нь л хамгийн чухал юм билээ" гэх үгээр өнөөдрийн нийтлэлээ өндөрлүүлье.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/d5b933f79aec17e94f41ea8b3112a0a2.jpg"></p><blockquote><p></p><p><br></p><p>М.Одгэрэлийн сошиал хуудас:</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/odgerel-munkhbat-8b770158/">LinkedIn</a></p><p>Та бүхэн манай "Өртөөлөгчид" буланд өөр өөрсдийн салбарт чичиргээн үүсгэж, өөрчлөлтийг авчирч буй залуучуудыг санал болгоорой.</p><p><br></p>
<cite><p>Unread Media</p>
</cite></blockquote>          </div>

"Өртөөлөгчид" бол салбартаа шинэчлэл хийхээр, тоглоомын дүрмийг өөрчлөхөөр тэмүүлж буй залуу мэргэжилтнүүд, шинэ үеийнхнийг онцлон танилцуулах хөрөг-цуврал юм.

Unread Media

Зочинтойгоо уулзахаар явах зам миний хувьд сэтгэл ханамж, эерэг хүлээлтээр дүүрэн байлаа. Учир гэвээс, арваад жилийн өмнө анх танилцаж байсан түүнийг оюутан байхын л аливаад идэвх зүтгэлтэй, махруу хөдөлмөрч, нягт нямбай нэгэн гэдгийг хэдийн олон зүйл дээрээс гэрчлэн харсан болохоор тэр. Их сургууль төгссөнөөс хойш өнөөг хүртэлх хугацаанд төдий огтлолцоогүй бидний ажил мэргэжлийн карьер энэ удаа нэг нь сэтгүүлч, нэг нь зочны хувиар ахин учрах тохиолтой байжээ. Танил дотноор мэндчилж, ойр зуурыг хөөрөлдөж, оюутан цагаа хөнгөн дурсаад үндсэн яриандаа орох үест хүн бүрийн цаана ямар гайхалтай түүх нуугдаж байдгийг түүнээс ахин нэг удаа мэдэрсэн юм. Мэддэг мөртлөө мэддэггүй хүн... Мэдэж амжаагүй хүн. Тэр миний хувьд тийм л оршихуй байсаар ирснийг ярилцлага хийсэн тэр л ахархан хугацаандаа бага боловч өөрчилж чадсан билээ.
Энэ удаагийн Өртөөлөгч буландаа бид “Нано интернэйшнл” ХХК-ийн гоо, ахуйн бизнесийн захирал М.Одгэрэлийг урьж ярилцсан юм. Дэлхийн зах зээлд хэдийн танигдаж, орон орны хэрэглэгчдийн 100-200 гаруй жилийн туршлагаар баталгаажсан гоо сайхан, хүнс, ахуйн чиглэлийн 25 орны 2000 гаруй нэр төрлийн брэнд бүтээгдэхүүнийг Монголын хэрэглэгчдэдээ албан ёсоор хүргэдэг тус компанийн удирдлагын багт 20 гаруйхан насандаа нэгдсэн тэрээр карьераа тасралтгүй өсгөж яваа залуу захирал билээ. Тодруулбал, та бидний өдөр тутамдаа хэрэглэж дадсан "Nivea", "Camay", "Dove", "Garnier" зэрэг гоо сайхны болон ахуйн хэрэглээний олон бүтээгдэхүүнүүд түүний удирдаж буй багаар дамжин бидний гарт ирдэг байна.
Эрч хүчээр гэрэлтсэн алаг нүд, тод цэгцтэй яриа, багтаж ядсан баялаг түүхээ нандигнан өгүүлэх даруу зан нь түүний чимэг ажээ. Цаг хугацааг 20 жилээр ухрааж эхэлсэн бидний урам зоригоор дүүрэн яриа ийн өрнөснийг чадан ядан буулгаж, уншигч та бүхэндээ хүргэж буйдаа нэн таатай байна.

ТОЧКА ДАГАСАН АМЬДРАЛ – ХҮҮХЭД НАСНЫ ДУРСАМЖ
Түүний бага нас Батсүмбэрийн 284 дүгээр точка буюу Буянт тосгонд өнгөрчээ. Долоодугаар анги хүртлээ сумынхаа сургуульд сурч, онц сурлагатан явсан тэрээр сурлага хөдөлмөр болон ар гэрийн ажлаа нас бага гэлтгүй сайтар хослуулж, өөрт ногдсон ажлаа хэнээр ч хэлүүлэлгүй хийдэг байлаа. Багаас дадсан энэ хандлага, хувийн сахилга бат өдийг хүртэлх түүний амьдралын гол зарчим, амжилтын нөү-хау нь болдог гэлтэй.
Нэг давааг амжилттай давсны дараа ээлжит том давааг хүсэмжилдэг нь хүний зан. Хүссэн ирээдүйдээ хүрч, дуртай мэргэжлээ эзэмшихийн тулд илүү ихийг сурч мэдэх шаардлагатай байлаа. Ингээд наймдугаар ангид орох жилдээ тосгоны буйд сургуулиа орхин хотод суралцахаар шийдэж, 73 дугаар сургуульд шилжин, дотуур байранд нь товхиноод авчээ. Шинэ орчин, шинэ хүрээлэлд ороод удаагүй байсан бяцхан охины хувьд багш нараасаа авсан эхний дүнгүүд санаанд нь нийцсэнгүй. Дассан сурсан газар, хайртай гэр бүлийнхнээсээ анх удаа хол амьдарч эхэлсэн гэнэтийн нөхцөлөөс гадна хот, хөдөөгийн сургалтын чанарын ялгаа гарч байгаа нь тэр. Гэлээ гээд гомдоллож суух зав үгүй, гүйцэх л ёстой, "онц"-оо авдгаараа л авах учиртай.
Даваагаас Баасан гарагт хичээлдээ шамдан суугаад, харин орой нь амралтын өдрийн өглөөтэй уралдан, дотуур байрныхаа "Батсүмбэрт гэртэй" гэсэн хүүхэд бүрийг хамж цуглуулан, зохион байгуулалтад оруулаад галт тэргэнд суун гэрийн зүг жирийнэ. Таван жилийн турш долоо хоногт хоёр удаа, тус бүр гурван цаг. Арван жилээ төгсөн төгсөтлөө өөрөөсөө гадна ойр хавийн олон хүүхдэд санаа тавьж, точкагаа дагасан тэр л маягаар амьдарч, анхаарлаа хуваарилж дадсан байв. Галт тэрэгний дуунд түмний нэг болж, бяцхан бооцооныхоо төлөө өртөөнөөс өртөө хооронд хөзөрдөж, олонтой нийцтэй, ханилсандаа тустай болон хүмүүжсэн энгийн хэрнээ эгэлгүй тэр өдрүүд, хүүхэд нас.

амьдралд тохиосон цохилт, өөд тэмүүлэх шалтгаан
Дунд ангийн сурагч байх үеэсээ л биеэ дааж, өөрөөсөө гадна анги хамт олон, бүр болоогүй дотуур байрны хүүхдүүдээ хүртэл манлайлан авч явдаг байсан түүнийг айлын бага охин гэдгийг анхлан сонсоход итгэмээргүй. Дээрээ гурван эгч, доороо нэг эрэгтэй дүүтэй, багцлаад хэлбэл гарын таван хуруу мэт эцэг эхээс олуулаа ажээ. Хар багын л аливаад адтай, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой байсныг нь хэнээс ч үл хамааран, хүсэл сонирхлоороо мэргэжлээ сонгосноос нь төвөггүй ойлгож болно. Үе дамжиж ирсэн төмөр замчдын гэр бүл болон олон өөр төрлийн мэргэжилтэй эгч нарын ажил мэргэжил шийдвэрт нь нөлөөлж дөнгөөгүй хэрэг.
Энэ мэт зорьсондоо үнэнч, хийсэндээ тууштай түүний хувь хүний онцлог, төлөвшилд нь нөлөөлсөн зүйл гэвэл гэр бүлийн хүмүүжлээс гадна долоохон настайдаа ааваасаа хагацсан гэнэтийн бөгөөд харамсалтай үйл явдал байсныг хэн мэдэх билээ. Дөнгөж сургуульд орох үетэй зэрэгцэн хорвоо дэлхийн тулах багана болсон хайрт ааваасаа өнчирсөн бяцхан охин, түүний дөрвөн эгч дүүст ээжийнх нь хэлдэг үг л хүүхэд байхаас тархинд сийлэх мэт гүн бөгөөд хүчтэй сэтгэгдэл төрүүлдэг байв.
“Хүн өөрөө л сайн хичээж байж хүссэнээрээ сайхан амьдарна. Бүх зүйл хүнээс өөрөөс нь шалтгаалдаг. Ямар амьдрахыг хүснэ, түүнийхээ төлөө хангалттай сайн хичээ, шаргуу хөдөлмөрлө.”

Ингээд л болоо. Магад хүүхэд насандаа хамгийн олон давтамжтай сонссон үг энэ л байх. Харин үүнээс цааш ямар ч "ингэ, тэг" гэх үгс байсангүй, "ийм мэргэжил сонгож, тэр газарт ажилла" гэсэн чиглэл өгч албадсангүй. Ээжийнхээ эрсхэн хэлдэг тэр л үгс, итгээд өгдөг сонголт хийх эрх чөлөөнд одоог хүртэл талархаад ханашгүй.

Онц сурлагыг үгүйсгэх хандлага их болоод байгаа нь зарим талаараа явцуу санагддаг юм. "Хүсвэл хэзээ ч хийж чадна, яг сурахаа л сурчхад болно ш дээ" гэх мэт өөрийгөө хаацайлсан, түүнийгээ хөөргөсөн хандлага их болоод байх шиг. Угтаа бол онц сурна гэдэг нь өгсөн болгоныг цээжлээд тоть шиг давтаад байхын нэр биш. Энэ бол тун өргөн хүрээтэй чадварын цогц байдаг юм шүү. Ядаж л онц сурахын тулд хүн сахилга баттай болж, ачаалал дааж, сууж төвлөрч сурдаг. Эргээд ирээдүйд дуртай зүйлээ түүргүй сонгох, түүнийгээ үнэлүүлэх эрх чөлөөг олж авдаг. Тиймээс дээрх хандлагатай ямар ч тохиолдолд санал нийлэхгүй. Цагаа гаргаж байгаа л бол түүндээ өөрийгөө зориулсан шиг зориулах хэрэгтэй. Тэгж гэмээн эргээд харамсахгүй байж чадна.

М.Одгэрэл

Маркетинг хэмээх "точка"
Хичээл зүтгэл хэзээ ч хуурдаггүй. ЭЕШ-ын оноогоороо бүртгүүлсэн салбарынхаа элсэгчдээс дээрээсээ гуравт жагсаж, хүссэн ангиа түүртэлгүй авах боломж бүрэн бүрджээ. Санхүү, маркетинг гэх хоёр эгзэгтэй сонголтын дундаас өөрийн шийдвэрээр маркетингийн ангийн хуваарь авч, улмаар ШУТИС-ийн КТМС-д элссэн байна. Энэ үеэс түүний маркетингтай танилцах аялал эхэлж, тэр л точка дээрээ өнөөг хүртэл дуртайяа саатан буй.
Оюутан болоод ч уламжлал ёсоор онц л сурна. Нормын онооноос ганц хоёрхон гэлгүй харамлаж, хичээлдээ шамдана. Гэхдээ оюутны дөрвөн жилдээ хичээл номоос гадна амжуулсан зүйлс, хийсэн ажлуудыг нь сонсоход дүнгээс ч илүү бахдам юм. Нэгдүгээр дамжаанаасаа эхлээд "Зориг сан"-ийн дөрвөн жилийн тэтгэлэгт хамрагдаж, гуравдугаар дамжаандаа давхар "Голомт банк"-ны тэтгэлгийг ч авч чаджээ.
Төлбөр мөнгөний асуудалд санаа зовохооргүй болсон ч энэ нь хангалттай гэсэн үг бишийн дээр зүгээр суух бодол ч, хүсэл ч байсангүй. Тиймээс хоёрдугаар дамжааныхаа зуны амралтаар "Миний дэлгүүр"-т кассын ажилтнаар оров. Дүүрэн эрч хүчтэй, найрсаг харилцаатайгаар өдрийн 13 цаг зогсолтгүй ажиллаж, худалдан авагчдад эелдгээр үйлчилж буй түүнийг харсан эсрэг талын цайны газрын эзэн санал тавьж, авч байгаагаас нь хоёр дахин их цалин санал болгосон гэдэг. Энэ бол түүнд ирсэн анхны ажлын санал. Шаргуу ажилласан тэр зундаа анхны өөрийн хөдөлмөрөөр олсон нэг сая төгрөгөө цуглуулж, хадгаламжийн данс нээлгүүлж байсан нь санаанд нь тод үлджээ. Ажиллахын сацуу маркетингтай хамгийн бага нэгжээс нь эхлэн танилцсаар. Хэрэглэгчийн сэтгэл ханамж, үйлчилгээний соёл, бизнесийн ялгарал...
Гуравдугаар дамжааны амралтаар төрөлх 284 дүгээр точкад нь дэлгүүр хомс байдгийг санаж дүүгийнхээ хамтаар хажуу айлаасаа гуйж авсан амбаарыг өөрсдийнхөөрөө засаж тохижуулаад ТҮЦ ажиллуулах болов. Зуны хэдхэн сарын дотор анхны хөрөнгө оруулалтаа дөрөв дахин нугалсан бичил бизнесээсээ ойлгосон хамгийн том хичээл нь эрэлт ба нийлүүлэлт байв. Мөн хэдий чинээ том хөдөлнө өгөөж нь төдий чинээ их байдгийг ч ойлгож авсан гэдэг. Улмаар төгсөх курсдээ найзуудын хамтаар төсөл бичиж, сургуулийн захиргаандаа танилцуулан үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрөл бүхий өрөө авч, "КТМС шоп" брэнд нэрийн дэлгүүрийг ажиллуулах болсноор төслийн удирдлагатай бодитоор танилцжээ.
Энэ бүхэнтэй зэрэгцэн хичээл сурлага мөн л байж болох хамгийн сайнаараа. Хоёр жил дараалан Маркетингийн улсын олимпиадад оролцсоноос төгсөх жилдээ багаа ахлан орж, дөрвөн сар гаруйн хугацаанд хонон өнжин хөдөлмөрлөсний дүнд сургуульдаа аваргын алтан цомыг авч ирж байв. Үүгээр ч зогсохгүй Оюутны зөвлөл, Лектор клуб, мэтгэлцээний тэмцээн, судалгааны ажил, менежментийн мэтгэлцээн, цагийн ажил, эрдэм шинжилгээний хурал гээд ерөөс оролдож үзээгүй зүйлгүй санагдах.

Миний хамгийн баян үе оюутан нас байсан юм шиг ээ. Санхүү талаас ч, найз нөхөд, сэтгэл ханамж талаас ч. Өөрийгөө олон зүйлд сорьдог байсан тул байнга шинэ хүрээлэлд орж, шинэд суралцдаг байсан. Санхүү талаас гэвэл голч дүнгээрээ 70 мянгаа хоёр нугалаад авчихдаг, тэтгэлгийн урамшуулал, уралдаан тэмцээний шагнал, ажлын цалин, хадгаламж гээд л мөнгөөр тасардаггүй их л баян оюутан явдаг байлаа. Ер нь оюутан насыг үр дүнтэй, хөдөлгөөнтэй өнгөрүүлж чадвал өгөөжөө тултал өгдөг гоё үе шүү.

М.Одгэрэл

ажлын гараа: амьдралд ирсэн сонголтууд
Интернэйшнл буюу олон улсын хүрээнд үйл ажиллагаа явуулдаг компанид ажиллах түүний хүсэл их сургуульдаа банкны тэтгэлэгт хамрагдаж, тэндээ дадлага хийж байсан үеэс эхлэлтэй. Өөрийгөө банкны хүн биш гэдгээ ухаж ойлгосон тэр мөчөөс л мөрөөдлийн дэвтэртээ интернэйшнл компанид ажиллахыг хүсэж буйгаа илэрхийлэн бичсэн тэмдэглэлүүд одоо ч хадгалаатай бий. "Яагаад ч юм бүү мэд, зүгээр л гадаад дотоодод явж ажилладаг, олон улсын маркетеруудтай хамтарч хийдэг ажил л их сонирхолтой санагдсан" хэмээнэ. Бодож хүссэнчлэн одоо тэрээр яг л дэвтэрт бичиж байсан тэр өртөөндөө буй.
"Нано интернэйшнл" компанид нэгдсэн түүх ч их сонирхолтой.
Маркетингийн улсын олимпиадад амжилттай оролцсоны дараа хэд хэдэн компаниас төгссөнийхөө дараа ирж ажиллах таатайхан саналууд авсан ч түүний хүсэл зорилго гадагшаа явж сурахад чиглэж байлаа. Тиймдээ ч ажилд орохоор яаралгүй TOEFL-ын шалгалтад бэлдсэн нь өөрийгөө бодитоор үнэлэх, дандаа онц сурч, магтаал сайшаал дунд явж ирсэн түүнд "газарт бууж ирэх" том хөшүүрэг болсон гэдэг. Хүссэн үр дүндээ хүрч чадахааргүй түвшинтэй байсан нь хэлэндээ шамдах сэдэл өгч, бэлэн болох хүртлээ мэргэжлээрээ ажилд орох шийдвэрт хүргэв. Гэвч цаг цагаараа байдаггүй. Яг л ажилд оръё гэж шийдтэл хэдхэн сарын өмнө ажиллахыг урьж асан компаниудад нь сул орон тоо үлдээгүй байлаа. Үүнтэй зэрэгцэн "Нано интернэйшнл" ХХК ажлын байр зарлаж таарсан бөгөөд түүнээс хойш үйл явдал тун хурдан өрнөжээ.
Ингэж тэрээр олон улсын үйл ажиллагаа, гадаад худалдаа, брэндингтэй ажлын талбар дээр, илүү ойроос танилцаж эхлэв. Хариуцаж авсан анхны ажил нь угаалгын нунтгийн хоногшуулалт, борлуулалт байлаа. Хичээнгүйлэн хийсэн тэр ажлынхаа ард "300 хувийн өсөлт" хэмээх таатай үр дүнтэйгээр гарав. Удирдлагууддаа тун богино хугацаанд өөрийн хийж чадах зүйл, нөөц боломжоо батлан харуулсны дүнд ердөө гурван сарын дотор маркетингийн менежерээс брэнд менежер болсон нь нэг талаас сайхан ч нөгөө талаас тун сорилттой байлаа. Амьдралдаа анх удаа хэдэн зуун сая төгрөгийн дүнтэй томоохон захиалгуудыг өөрийн гараар хийх болов. Гаднаас ирсэн имэйл, хүсэлтүүдэд стандартын дагуу хариу өгч, харилцан ашигтай тохиролцоо хийхийн тулд өглөөнөөс үдэш хүртэл өөрийгөө дайчлан сууна.
Нэг л мэдэхэд хоёр жил өнгөрсөн байлаа. Энэ хугацаанд "Dove" брэндийн борлуулалтыг тав дахин өсгөж, "Lays" чипсийг зах зээлд таниулж, Circle-K сүлжээ дэлгүүрийг Монголд нутагшуулах ажлуудад гар бие оролцжээ. "Нано" ч тасралтгүй өргөжиж байв. Ур чадвар, хичээл зүтгэл болон компанийн тэлэлтийн огтлолцол. Маркетингийн хэлтэс маркетингийн алба болж сүүлдээ газар хүртлээ өргөжлөө. М.Одгэрэл эхлээд дөрвөн хүнтэй баг удирдаж байсан бол хоёр жилийн дараа албаны дарга болон дэвшиж удирдлагад нь багтах ажилтны тоо ч тэр чинээгээр нэмэгдэж ирэв.
Гэвч энэ үед бодогдсон ганцхан зүйл нь "Би илүү сайжрах хэрэгтэй, би хангалтгүй байна" гэх чамлалт байлаа. Нэгэнт л ойлгосон, мэдэрсэн тул цааш нь олон зүйл бодож эргэлзэлгүй ажлаасаа гарч, мэргэжил дээшлүүлэхээр шалгалтад бэлдэж эхлэх нь тэр.

Хүн ер нь юу ч байхгүй байх тусам өөрийгөө илүү хурцалж, хичээнгүй хөдөлмөрлөн, бүх нөөц боломжоо шавхан ашигладаг шиг санагддаг.

М.Одгэрэл

ихийг хийх эрмэлзэл, ижил зорилготой хамт олон
Шалгалтад бэлдэх үестэй зэрэгцэн богиносгосон цагаар ажиллах олон улсын төслийн санал орж ирсэн нь түүнд алдахыг хүсэмгүй боломж шиг санагджээ. Тэр бол Их Британид төвтэй "GlaxoSmithKline plc" (GSK) нэрт алдартай эмийн компанийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газарт менежерээр (Key Account manager) ажиллах санал байв. Олон улсын компанид ажиллах чадварлаг боловсон хүчин болохоор тэмүүлж, гаднын орныг зорихоор бэлдэж байх хугацаанд тэр хүсэл өөрийг нь зориод шууд хүрээд ирсэн нь нэгийг бодогдуулж байлаа.
Иймд дахин нэг удаа сайтар бодсоны үндсэн дээр Монголдоо үлдэж, үргэлжлүүлэн ажиллахаар шийдэв. Олон улсын компанид ажиллахын давуу тал нь, нэг жил ажиллах хугацаандаа санхүүгийн хувьд нэлээд боломжтой түвшинд хүрч чадсанд байсан бол, сул тал нь залуу хүний хувьд нэг хэвд орж, өөрийгөө шахаж, хөгжүүлэхээ больсонд байжээ.
Үүнийгээ мэдэрч эхлэн, шинэчлэл хөгжлийг хүсэх болоод байсан яг л энэ үед "Нано интернэйшнл"-ийн ерөнхий захирал Н.Батбаатар холбогдож, хамтарч ажиллах шинэлэг төсөл, өсөж хөгжих боломжтой ажлын санал тавьснаар төрөлх компанидаа эргэлзэлгүй эргэн нэгдэж, 60-70 ажилтны шууд удирдлага бүхий бизнесийн нэгж хариуцсан захирлаар томилогдон ажлаа эхлүүлэв. "Нано интернэйшнл"-ийн оруулж ирдэг гоо сайхан, ахуйн 1200 гаруй бүтээгдэхүүнийг хариуцсан газрыг толгойлон ажиллана гэдэг мэдээж амаргүй. Тиймдээ ч ажлын хажуугаар "СЭЗИС"-ийн магистрын хөтөлбөрт элсэж, ирээдүйд мэргэшсэн СЕО болохоор өөрийгөө хөгжүүлж буй ажээ.

"Бэлэн болохоо хүлээж ирсэн боломжуудаас зугтаад л байвал бэлэн болсон тэр үед чинь бүх боломжийг хэн нэгэн аль хэдийн аваад явчихсан байх болно."
Удирдлагуудаасаа сурсан бас нэгэн чухал хичээл.


Дэлхийн зах зээлд хэдийн туршигдан танигдаж, 100 орчим жилийн хугацаанд хөгжиж ирсэн баталгаатай брэнд бүтээгдэхүүнүүдийг монгол хэрэглэгчдэдээ албан ёсоор хүргэж байгаа нь М.Одгэрэлийн ажлын бодит үнэ цэн. Хэрэглэгчийн соёл, маркетингийн кампанит ажил, олон улсын худалдаа хэлэлцээр гээд бүх л зүйлсийг олон улсын стандартын түвшинд хийж гүйцэтгэн, бүх талд харилцан ашигтай тохироог хийдэг түүний энэ ажил том зургаараа эх орондоо зохих хэмжээний татвар төлж улс орны эдийн засагт эерэгээр нөлөөлөхөөс гадна дотоодын үйлдвэр эрхлэгчдийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтэд ч нөлөөлдөг, сайн жишээ загвар болдог талтай.
Улс эх орон болон, харилцагч хэрэглэгчдэдээ үнэ цэнийг бий болгож буй "Нано" хэмээх их айл сүүлийн долоон жилийн хугацаанд 1000 гаруй хувийн өсөлт үзүүлсэн гэх тооцоо бий. Уг их өсөлтийн нэг хэсэг болж, бизнесийн салбарт өөрийн хийж хэрэгжүүлж буй ажил, түүнийхээ үр дүнгээр гэрэлтэж яваа энэ бүсгүй цаашид ч ихийг хийж бүтээнэ гэдэгт эргэлзэх зүйл үгүй ажээ. Нягт нямбай, шударга зарчимч хувь хүнээс, залж чиглүүлэх ур дүй бүхий удирдлагын арга ухаанд тасралтгүй суралцсаар яваа түүнээр ахлуулсан баг хамт олон цаашид ямар сонирхолтой үр дүн, бүтээлч ажлуудыг хийж хэрэгжүүлэхийг харах л үлдлээ.
Бага ахуй цагаасаа хүсэл мөрөөдөл, хийж хэрэгжүүлсэн ажил, ирээдүйн төлөвлөгөө бүхнээ бичиж тэмдэглэн, өнгөрснөөс өөрийгөө зогсолтгүй хайсаар ирсэн түүний "Өөрийгөө шударгаар үнэлж, дүгнэж чаддаг байх нь л хамгийн чухал юм билээ" гэх үгээр өнөөдрийн нийтлэлээ өндөрлүүлье.

М.Одгэрэлийн сошиал хуудас:
LinkedIn
Та бүхэн манай "Өртөөлөгчид" буланд өөр өөрсдийн салбарт чичиргээн үүсгэж, өөрчлөлтийг авчирч буй залуучуудыг санал болгоорой.

Unread Media


> "Өртөөлөгчид" бол салбартаа шинэчлэл хийхээр, тоглоомын дүрмийг өөрчлөхөөр тэмүүлж буй залуу мэргэжилтнүүд, шинэ үеийнхнийг онцлон танилцуулах хөрөг-цуврал юм.
>
> Unread Media
Зочинтойгоо уулзахаар явах зам миний хувьд сэтгэл ханамж, эерэг хүлээлтээр дүүрэн байлаа. Учир гэвээс, арваад жилийн өмнө анх танилцаж байсан түүнийг оюутан байхын л аливаад идэвх зүтгэлтэй, махруу хөдөлмөрч, нягт нямбай нэгэн гэдгийг хэдийн олон зүйл дээрээс гэрчлэн харсан болохоор тэр. Их сургууль төгссөнөөс хойш өнөөг хүртэлх хугацаанд төдий огтлолцоогүй бидний ажил мэргэжлийн карьер энэ удаа нэг нь сэтгүүлч, нэг нь зочны хувиар ахин учрах тохиолтой байжээ. Танил дотноор мэндчилж, ойр зуурыг хөөрөлдөж, оюутан цагаа хөнгөн дурсаад үндсэн яриандаа орох үест хүн бүрийн цаана ямар гайхалтай түүх нуугдаж байдгийг түүнээс ахин нэг удаа мэдэрсэн юм. Мэддэг мөртлөө мэддэггүй хүн... Мэдэж амжаагүй хүн. Тэр миний хувьд тийм л оршихуй байсаар ирснийг ярилцлага хийсэн тэр л ахархан хугацаандаа бага боловч өөрчилж чадсан билээ.
Энэ удаагийн Өртөөлөгч буландаа бид “Нано интернэйшнл” ХХК-ийн гоо, ахуйн бизнесийн захирал М.Одгэрэлийг урьж ярилцсан юм. Дэлхийн зах зээлд хэдийн танигдаж, орон орны хэрэглэгчдийн 100-200 гаруй жилийн туршлагаар баталгаажсан гоо сайхан, хүнс, ахуйн чиглэлийн 25 орны 2000 гаруй нэр төрлийн брэнд бүтээгдэхүүнийг Монголын хэрэглэгчдэдээ албан ёсоор хүргэдэг тус компанийн удирдлагын багт 20 гаруйхан насандаа нэгдсэн тэрээр карьераа тасралтгүй өсгөж яваа залуу захирал билээ. Тодруулбал, та бидний өдөр тутамдаа хэрэглэж дадсан "Nivea", "Camay", "Dove", "Garnier" зэрэг гоо сайхны болон ахуйн хэрэглээний олон бүтээгдэхүүнүүд түүний удирдаж буй багаар дамжин бидний гарт ирдэг байна.
Эрч хүчээр гэрэлтсэн алаг нүд, тод цэгцтэй яриа, багтаж ядсан баялаг түүхээ нандигнан өгүүлэх даруу зан нь түүний чимэг ажээ. Цаг хугацааг 20 жилээр ухрааж эхэлсэн бидний урам зоригоор дүүрэн яриа ийн өрнөснийг чадан ядан буулгаж, уншигч та бүхэндээ хүргэж буйдаа нэн таатай байна.
### ТОЧКА ДАГАСАН АМЬДРАЛ – ХҮҮХЭД НАСНЫ ДУРСАМЖ
Түүний бага нас Батсүмбэрийн 284 дүгээр точка буюу Буянт тосгонд өнгөрчээ. Долоодугаар анги хүртлээ сумынхаа сургуульд сурч, онц сурлагатан явсан тэрээр сурлага хөдөлмөр болон ар гэрийн ажлаа нас бага гэлтгүй сайтар хослуулж, өөрт ногдсон ажлаа хэнээр ч хэлүүлэлгүй хийдэг байлаа. Багаас дадсан энэ хандлага, хувийн сахилга бат өдийг хүртэлх түүний амьдралын гол зарчим, амжилтын нөү-хау нь болдог гэлтэй.
Нэг давааг амжилттай давсны дараа ээлжит том давааг хүсэмжилдэг нь хүний зан. Хүссэн ирээдүйдээ хүрч, дуртай мэргэжлээ эзэмшихийн тулд илүү ихийг сурч мэдэх шаардлагатай байлаа. Ингээд наймдугаар ангид орох жилдээ тосгоны буйд сургуулиа орхин хотод суралцахаар шийдэж, 73 дугаар сургуульд шилжин, дотуур байранд нь товхиноод авчээ. Шинэ орчин, шинэ хүрээлэлд ороод удаагүй байсан бяцхан охины хувьд багш нараасаа авсан эхний дүнгүүд санаанд нь нийцсэнгүй. Дассан сурсан газар, хайртай гэр бүлийнхнээсээ анх удаа хол амьдарч эхэлсэн гэнэтийн нөхцөлөөс гадна хот, хөдөөгийн сургалтын чанарын ялгаа гарч байгаа нь тэр. Гэлээ гээд гомдоллож суух зав үгүй, гүйцэх л ёстой, "онц"-оо авдгаараа л авах учиртай.
Даваагаас Баасан гарагт хичээлдээ шамдан суугаад, харин орой нь амралтын өдрийн өглөөтэй уралдан, дотуур байрныхаа "Батсүмбэрт гэртэй" гэсэн хүүхэд бүрийг хамж цуглуулан, зохион байгуулалтад оруулаад галт тэргэнд суун гэрийн зүг жирийнэ. Таван жилийн турш долоо хоногт хоёр удаа, тус бүр гурван цаг. Арван жилээ төгсөн төгсөтлөө өөрөөсөө гадна ойр хавийн олон хүүхдэд санаа тавьж, точкагаа дагасан тэр л маягаар амьдарч, анхаарлаа хуваарилж дадсан байв. Галт тэрэгний дуунд түмний нэг болж, бяцхан бооцооныхоо төлөө өртөөнөөс өртөө хооронд хөзөрдөж, олонтой нийцтэй, ханилсандаа тустай болон хүмүүжсэн энгийн хэрнээ эгэлгүй тэр өдрүүд, хүүхэд нас.
### амьдралд тохиосон цохилт, өөд тэмүүлэх шалтгаан
Дунд ангийн сурагч байх үеэсээ л биеэ дааж, өөрөөсөө гадна анги хамт олон, бүр болоогүй дотуур байрны хүүхдүүдээ хүртэл манлайлан авч явдаг байсан түүнийг айлын бага охин гэдгийг анхлан сонсоход итгэмээргүй. Дээрээ гурван эгч, доороо нэг эрэгтэй дүүтэй, багцлаад хэлбэл гарын таван хуруу мэт эцэг эхээс олуулаа ажээ. Хар багын л аливаад адтай, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой байсныг нь хэнээс ч үл хамааран, хүсэл сонирхлоороо мэргэжлээ сонгосноос нь төвөггүй ойлгож болно. Үе дамжиж ирсэн төмөр замчдын гэр бүл болон олон өөр төрлийн мэргэжилтэй эгч нарын ажил мэргэжил шийдвэрт нь нөлөөлж дөнгөөгүй хэрэг.
Энэ мэт зорьсондоо үнэнч, хийсэндээ тууштай түүний хувь хүний онцлог, төлөвшилд нь нөлөөлсөн зүйл гэвэл гэр бүлийн хүмүүжлээс гадна долоохон настайдаа ааваасаа хагацсан гэнэтийн бөгөөд харамсалтай үйл явдал байсныг хэн мэдэх билээ. Дөнгөж сургуульд орох үетэй зэрэгцэн хорвоо дэлхийн тулах багана болсон хайрт ааваасаа өнчирсөн бяцхан охин, түүний дөрвөн эгч дүүст ээжийнх нь хэлдэг үг л хүүхэд байхаас тархинд сийлэх мэт гүн бөгөөд хүчтэй сэтгэгдэл төрүүлдэг байв.
*“Хүн өөрөө л сайн хичээж байж хүссэнээрээ сайхан амьдарна. Бүх зүйл хүнээс өөрөөс нь шалтгаалдаг. Ямар амьдрахыг хүснэ, түүнийхээ төлөө хангалттай сайн хичээ, шаргуу хөдөлмөрлө.”*
Ингээд л болоо. Магад хүүхэд насандаа хамгийн олон давтамжтай сонссон үг энэ л байх. Харин үүнээс цааш ямар ч "ингэ, тэг" гэх үгс байсангүй, "ийм мэргэжил сонгож, тэр газарт ажилла" гэсэн чиглэл өгч албадсангүй. Ээжийнхээ эрсхэн хэлдэг тэр л үгс, итгээд өгдөг сонголт хийх эрх чөлөөнд одоог хүртэл талархаад ханашгүй.
> Онц сурлагыг үгүйсгэх хандлага их болоод байгаа нь зарим талаараа явцуу санагддаг юм. "Хүсвэл хэзээ ч хийж чадна, яг сурахаа л сурчхад болно ш дээ" гэх мэт өөрийгөө хаацайлсан, түүнийгээ хөөргөсөн хандлага их болоод байх шиг. Угтаа бол онц сурна гэдэг нь өгсөн болгоныг цээжлээд тоть шиг давтаад байхын нэр биш. Энэ бол тун өргөн хүрээтэй чадварын цогц байдаг юм шүү. Ядаж л онц сурахын тулд хүн сахилга баттай болж, ачаалал дааж, сууж төвлөрч сурдаг. Эргээд ирээдүйд дуртай зүйлээ түүргүй сонгох, түүнийгээ үнэлүүлэх эрх чөлөөг олж авдаг. Тиймээс дээрх хандлагатай ямар ч тохиолдолд санал нийлэхгүй. Цагаа гаргаж байгаа л бол түүндээ өөрийгөө зориулсан шиг зориулах хэрэгтэй. Тэгж гэмээн эргээд харамсахгүй байж чадна.
>
> М.Одгэрэл
### Маркетинг хэмээх "точка"
Хичээл зүтгэл хэзээ ч хуурдаггүй. ЭЕШ-ын оноогоороо бүртгүүлсэн салбарынхаа элсэгчдээс дээрээсээ гуравт жагсаж, хүссэн ангиа түүртэлгүй авах боломж бүрэн бүрджээ. Санхүү, маркетинг гэх хоёр эгзэгтэй сонголтын дундаас өөрийн шийдвэрээр маркетингийн ангийн хуваарь авч, улмаар ШУТИС-ийн КТМС-д элссэн байна. Энэ үеэс түүний маркетингтай танилцах аялал эхэлж, тэр л точка дээрээ өнөөг хүртэл дуртайяа саатан буй.
Оюутан болоод ч уламжлал ёсоор онц л сурна. Нормын онооноос ганц хоёрхон гэлгүй харамлаж, хичээлдээ шамдана. Гэхдээ оюутны дөрвөн жилдээ хичээл номоос гадна амжуулсан зүйлс, хийсэн ажлуудыг нь сонсоход дүнгээс ч илүү бахдам юм. Нэгдүгээр дамжаанаасаа эхлээд "Зориг сан"-ийн дөрвөн жилийн тэтгэлэгт хамрагдаж, гуравдугаар дамжаандаа давхар "Голомт банк"-ны тэтгэлгийг ч авч чаджээ.
Төлбөр мөнгөний асуудалд санаа зовохооргүй болсон ч энэ нь хангалттай гэсэн үг бишийн дээр зүгээр суух бодол ч, хүсэл ч байсангүй. Тиймээс хоёрдугаар дамжааныхаа зуны амралтаар "Миний дэлгүүр"-т кассын ажилтнаар оров. Дүүрэн эрч хүчтэй, найрсаг харилцаатайгаар өдрийн 13 цаг зогсолтгүй ажиллаж, худалдан авагчдад эелдгээр үйлчилж буй түүнийг харсан эсрэг талын цайны газрын эзэн санал тавьж, авч байгаагаас нь хоёр дахин их цалин санал болгосон гэдэг. Энэ бол түүнд ирсэн анхны ажлын санал. Шаргуу ажилласан тэр зундаа анхны өөрийн хөдөлмөрөөр олсон нэг сая төгрөгөө цуглуулж, хадгаламжийн данс нээлгүүлж байсан нь санаанд нь тод үлджээ. Ажиллахын сацуу маркетингтай хамгийн бага нэгжээс нь эхлэн танилцсаар. Хэрэглэгчийн сэтгэл ханамж, үйлчилгээний соёл, бизнесийн ялгарал...
Гуравдугаар дамжааны амралтаар төрөлх 284 дүгээр точкад нь дэлгүүр хомс байдгийг санаж дүүгийнхээ хамтаар хажуу айлаасаа гуйж авсан амбаарыг өөрсдийнхөөрөө засаж тохижуулаад ТҮЦ ажиллуулах болов. Зуны хэдхэн сарын дотор анхны хөрөнгө оруулалтаа дөрөв дахин нугалсан бичил бизнесээсээ ойлгосон хамгийн том хичээл нь эрэлт ба нийлүүлэлт байв. Мөн хэдий чинээ том хөдөлнө өгөөж нь төдий чинээ их байдгийг ч ойлгож авсан гэдэг. Улмаар төгсөх курсдээ найзуудын хамтаар төсөл бичиж, сургуулийн захиргаандаа танилцуулан үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрөл бүхий өрөө авч, "КТМС шоп" брэнд нэрийн дэлгүүрийг ажиллуулах болсноор төслийн удирдлагатай бодитоор танилцжээ.
Энэ бүхэнтэй зэрэгцэн хичээл сурлага мөн л байж болох хамгийн сайнаараа. Хоёр жил дараалан Маркетингийн улсын олимпиадад оролцсоноос төгсөх жилдээ багаа ахлан орж, дөрвөн сар гаруйн хугацаанд хонон өнжин хөдөлмөрлөсний дүнд сургуульдаа аваргын алтан цомыг авч ирж байв. Үүгээр ч зогсохгүй Оюутны зөвлөл, Лектор клуб, мэтгэлцээний тэмцээн, судалгааны ажил, менежментийн мэтгэлцээн, цагийн ажил, эрдэм шинжилгээний хурал гээд ерөөс оролдож үзээгүй зүйлгүй санагдах.
> Миний хамгийн баян үе оюутан нас байсан юм шиг ээ. Санхүү талаас ч, найз нөхөд, сэтгэл ханамж талаас ч. Өөрийгөө олон зүйлд сорьдог байсан тул байнга шинэ хүрээлэлд орж, шинэд суралцдаг байсан. Санхүү талаас гэвэл голч дүнгээрээ 70 мянгаа хоёр нугалаад авчихдаг, тэтгэлгийн урамшуулал, уралдаан тэмцээний шагнал, ажлын цалин, хадгаламж гээд л мөнгөөр тасардаггүй их л баян оюутан явдаг байлаа. Ер нь оюутан насыг үр дүнтэй, хөдөлгөөнтэй өнгөрүүлж чадвал өгөөжөө тултал өгдөг гоё үе шүү.
>
> М.Одгэрэл
### ажлын гараа: амьдралд ирсэн сонголтууд
Интернэйшнл буюу олон улсын хүрээнд үйл ажиллагаа явуулдаг компанид ажиллах түүний хүсэл их сургуульдаа банкны тэтгэлэгт хамрагдаж, тэндээ дадлага хийж байсан үеэс эхлэлтэй. Өөрийгөө банкны хүн биш гэдгээ ухаж ойлгосон тэр мөчөөс л мөрөөдлийн дэвтэртээ интернэйшнл компанид ажиллахыг хүсэж буйгаа илэрхийлэн бичсэн тэмдэглэлүүд одоо ч хадгалаатай бий. "Яагаад ч юм бүү мэд, зүгээр л гадаад дотоодод явж ажилладаг, олон улсын маркетеруудтай хамтарч хийдэг ажил л их сонирхолтой санагдсан" хэмээнэ. Бодож хүссэнчлэн одоо тэрээр яг л дэвтэрт бичиж байсан тэр өртөөндөө буй.
"Нано интернэйшнл" компанид нэгдсэн түүх ч их сонирхолтой.
Маркетингийн улсын олимпиадад амжилттай оролцсоны дараа хэд хэдэн компаниас төгссөнийхөө дараа ирж ажиллах таатайхан саналууд авсан ч түүний хүсэл зорилго гадагшаа явж сурахад чиглэж байлаа. Тиймдээ ч ажилд орохоор яаралгүй TOEFL-ын шалгалтад бэлдсэн нь өөрийгөө бодитоор үнэлэх, дандаа онц сурч, магтаал сайшаал дунд явж ирсэн түүнд "газарт бууж ирэх" том хөшүүрэг болсон гэдэг. Хүссэн үр дүндээ хүрч чадахааргүй түвшинтэй байсан нь хэлэндээ шамдах сэдэл өгч, бэлэн болох хүртлээ мэргэжлээрээ ажилд орох шийдвэрт хүргэв. Гэвч цаг цагаараа байдаггүй. Яг л ажилд оръё гэж шийдтэл хэдхэн сарын өмнө ажиллахыг урьж асан компаниудад нь сул орон тоо үлдээгүй байлаа. Үүнтэй зэрэгцэн "Нано интернэйшнл" ХХК ажлын байр зарлаж таарсан бөгөөд түүнээс хойш үйл явдал тун хурдан өрнөжээ.
Ингэж тэрээр олон улсын үйл ажиллагаа, гадаад худалдаа, брэндингтэй ажлын талбар дээр, илүү ойроос танилцаж эхлэв. Хариуцаж авсан анхны ажил нь угаалгын нунтгийн хоногшуулалт, борлуулалт байлаа. Хичээнгүйлэн хийсэн тэр ажлынхаа ард "300 хувийн өсөлт" хэмээх таатай үр дүнтэйгээр гарав. Удирдлагууддаа тун богино хугацаанд өөрийн хийж чадах зүйл, нөөц боломжоо батлан харуулсны дүнд ердөө гурван сарын дотор маркетингийн менежерээс брэнд менежер болсон нь нэг талаас сайхан ч нөгөө талаас тун сорилттой байлаа. Амьдралдаа анх удаа хэдэн зуун сая төгрөгийн дүнтэй томоохон захиалгуудыг өөрийн гараар хийх болов. Гаднаас ирсэн имэйл, хүсэлтүүдэд стандартын дагуу хариу өгч, харилцан ашигтай тохиролцоо хийхийн тулд өглөөнөөс үдэш хүртэл өөрийгөө дайчлан сууна.
Нэг л мэдэхэд хоёр жил өнгөрсөн байлаа. Энэ хугацаанд "Dove" брэндийн борлуулалтыг тав дахин өсгөж, "Lays" чипсийг зах зээлд таниулж, Circle-K сүлжээ дэлгүүрийг Монголд нутагшуулах ажлуудад гар бие оролцжээ. "Нано" ч тасралтгүй өргөжиж байв. Ур чадвар, хичээл зүтгэл болон компанийн тэлэлтийн огтлолцол. Маркетингийн хэлтэс маркетингийн алба болж сүүлдээ газар хүртлээ өргөжлөө. М.Одгэрэл эхлээд дөрвөн хүнтэй баг удирдаж байсан бол хоёр жилийн дараа албаны дарга болон дэвшиж удирдлагад нь багтах ажилтны тоо ч тэр чинээгээр нэмэгдэж ирэв.
Гэвч энэ үед бодогдсон ганцхан зүйл нь "Би илүү сайжрах хэрэгтэй, би хангалтгүй байна" гэх чамлалт байлаа. Нэгэнт л ойлгосон, мэдэрсэн тул цааш нь олон зүйл бодож эргэлзэлгүй ажлаасаа гарч, мэргэжил дээшлүүлэхээр шалгалтад бэлдэж эхлэх нь тэр.
> Хүн ер нь юу ч байхгүй байх тусам өөрийгөө илүү хурцалж, хичээнгүй хөдөлмөрлөн, бүх нөөц боломжоо шавхан ашигладаг шиг санагддаг.
>
> М.Одгэрэл
### ихийг хийх эрмэлзэл, ижил зорилготой хамт олон
Шалгалтад бэлдэх үестэй зэрэгцэн богиносгосон цагаар ажиллах олон улсын төслийн санал орж ирсэн нь түүнд алдахыг хүсэмгүй боломж шиг санагджээ. Тэр бол Их Британид төвтэй "GlaxoSmithKline plc" (GSK) нэрт алдартай эмийн компанийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газарт менежерээр (Key Account manager) ажиллах санал байв. Олон улсын компанид ажиллах чадварлаг боловсон хүчин болохоор тэмүүлж, гаднын орныг зорихоор бэлдэж байх хугацаанд тэр хүсэл өөрийг нь зориод шууд хүрээд ирсэн нь нэгийг бодогдуулж байлаа.
Иймд дахин нэг удаа сайтар бодсоны үндсэн дээр Монголдоо үлдэж, үргэлжлүүлэн ажиллахаар шийдэв. Олон улсын компанид ажиллахын давуу тал нь, нэг жил ажиллах хугацаандаа санхүүгийн хувьд нэлээд боломжтой түвшинд хүрч чадсанд байсан бол, сул тал нь залуу хүний хувьд нэг хэвд орж, өөрийгөө шахаж, хөгжүүлэхээ больсонд байжээ.
Үүнийгээ мэдэрч эхлэн, шинэчлэл хөгжлийг хүсэх болоод байсан яг л энэ үед "Нано интернэйшнл"-ийн ерөнхий захирал Н.Батбаатар холбогдож, хамтарч ажиллах шинэлэг төсөл, өсөж хөгжих боломжтой ажлын санал тавьснаар төрөлх компанидаа эргэлзэлгүй эргэн нэгдэж, 60-70 ажилтны шууд удирдлага бүхий бизнесийн нэгж хариуцсан захирлаар томилогдон ажлаа эхлүүлэв. "Нано интернэйшнл"-ийн оруулж ирдэг гоо сайхан, ахуйн 1200 гаруй бүтээгдэхүүнийг хариуцсан газрыг толгойлон ажиллана гэдэг мэдээж амаргүй. Тиймдээ ч ажлын хажуугаар "СЭЗИС"-ийн магистрын хөтөлбөрт элсэж, ирээдүйд мэргэшсэн СЕО болохоор өөрийгөө хөгжүүлж буй ажээ.
> "Бэлэн болохоо хүлээж ирсэн боломжуудаас зугтаад л байвал бэлэн болсон тэр үед чинь бүх боломжийг хэн нэгэн аль хэдийн аваад явчихсан байх болно."
>
> Удирдлагуудаасаа сурсан бас нэгэн чухал хичээл.
Дэлхийн зах зээлд хэдийн туршигдан танигдаж, 100 орчим жилийн хугацаанд хөгжиж ирсэн баталгаатай брэнд бүтээгдэхүүнүүдийг монгол хэрэглэгчдэдээ албан ёсоор хүргэж байгаа нь М.Одгэрэлийн ажлын бодит үнэ цэн. Хэрэглэгчийн соёл, маркетингийн кампанит ажил, олон улсын худалдаа хэлэлцээр гээд бүх л зүйлсийг олон улсын стандартын түвшинд хийж гүйцэтгэн, бүх талд харилцан ашигтай тохироог хийдэг түүний энэ ажил том зургаараа эх орондоо зохих хэмжээний татвар төлж улс орны эдийн засагт эерэгээр нөлөөлөхөөс гадна дотоодын үйлдвэр эрхлэгчдийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтэд ч нөлөөлдөг, сайн жишээ загвар болдог талтай.
Улс эх орон болон, харилцагч хэрэглэгчдэдээ үнэ цэнийг бий болгож буй "Нано" хэмээх их айл сүүлийн долоон жилийн хугацаанд 1000 гаруй хувийн өсөлт үзүүлсэн гэх тооцоо бий. Уг их өсөлтийн нэг хэсэг болж, бизнесийн салбарт өөрийн хийж хэрэгжүүлж буй ажил, түүнийхээ үр дүнгээр гэрэлтэж яваа энэ бүсгүй цаашид ч ихийг хийж бүтээнэ гэдэгт эргэлзэх зүйл үгүй ажээ. Нягт нямбай, шударга зарчимч хувь хүнээс, залж чиглүүлэх ур дүй бүхий удирдлагын арга ухаанд тасралтгүй суралцсаар яваа түүнээр ахлуулсан баг хамт олон цаашид ямар сонирхолтой үр дүн, бүтээлч ажлуудыг хийж хэрэгжүүлэхийг харах л үлдлээ.
Бага ахуй цагаасаа хүсэл мөрөөдөл, хийж хэрэгжүүлсэн ажил, ирээдүйн төлөвлөгөө бүхнээ бичиж тэмдэглэн, өнгөрснөөс өөрийгөө зогсолтгүй хайсаар ирсэн түүний "Өөрийгөө шударгаар үнэлж, дүгнэж чаддаг байх нь л хамгийн чухал юм билээ" гэх үгээр өнөөдрийн нийтлэлээ өндөрлүүлье.
> М.Одгэрэлийн сошиал хуудас:
>
> LinkedIn
>
> Та бүхэн манай "Өртөөлөгчид" буланд өөр өөрсдийн салбарт чичиргээн үүсгэж, өөрчлөлтийг авчирч буй залуучуудыг санал болгоорой.
>
> Unread Media