Ж.Питер Морроугийн нэрэмжит банк, санхүүгийн олимпиадын шилдгүүдийг танилцуулах нь
<div class="article-body">
          <h2>Монголын хамгийн том арилжааны банк ХААН Банк 11 дэх жилдээ банк, санхүүгийн чиглэлээр сурдаг оюутнуудын дунд мэргэжлийн олимпиад зохион байгуулж буй. Ганцаарчилсан болон багийн төрлөөр зохион байгуулагддагаараа онцлогтой тус олимпиадад энэ жил төрийн болон хувийн хэвшлийн долоон их, дээд сургуулийн 13 багийн 60 гаруй оюутан өрсөлдсөн юм. Банкны салбарын ирээдүйн шилдэг мэргэжилтнүүдийг нээн илрүүлж, ур чадварыг нь өнгөлөн тордох зорилготой тэмцээний энэ жилийн шилдгүүдийг уг нийтлэлээр танилцуулж байна. <div><br></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/e314d4fdbffcfe1d527cea4b251976e1.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Эхлэхийн өмнө: Ж.Питер Морроуг дурсах нь</h3><p></p><p>ХХI зуун гарч, зах зээлийн нийгэм төлөвших үйл явц ид үргэлжилж байсан тэр цагтай зэрэгцэн тухайн үеийн Монголын хамгийн олон харилцагчтай, орон даяар 269 салбартай Хөдөө аж ахуйн банк дампуурлын ирмэгт ирснээ зарлаж, ээлжит удирдлагаа олон улсаас хайж байв. Чанаргүй зээлийн хэмжээ хэтэрч, зээлийн үйлчилгээгээгээ зогсоож, ердөө төрийн байгууллага болон иргэд хоорондын шилжүүлэг хийхээс өөр үүрэггүй болоод байсан тус банкны удирдлагыг хамгийн хүнд цаг үед нь хүлээн авч, 10 жил удирдахдаа өнөөгийн ХААН Банкийг бий болгосон эрхэм бол ноён Ж.Питер Морроу юм.</p><p>Амьдрал, карьерынхаа 15 жилийг Монгол Улсад өнгөрүүлж, мэдлэг чадвараа монголчуудын хөгжил дэвшилд зориулсан тэрээр ХААН Банкны Гүйцэтгэх захирлын албыг хашихаас гадна “NovaTerra” компани болон Монголын урлагийн зөвлөл, “American University of Mongolia”, Монголын бизнесийн зөвлөлийг үүсгэн байгуулахаас гадна “Хас банк”, “Монголын хөгжлийн банк”, “Newcom” групп, “Eznis Airways” компаниудын захирлуудын зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж, дотоодын нийгэм, эдийн засгийн салбарыг төлөвшүүлэхэд чадах бүхнээрээ хувь нэмрээ оруулж байсан юм. Түүнийг 2016 онд таалал төгссөнөөс хойш ХААН Банкны хамт олон дурсгалыг нь хүндэтгэн тус олимпиадыг Ж.Питер Морроугийн нэрэмжит болгожээ. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/f8c6136ff45dfd896145cc47151d9d17.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Олимпиадын тухай</h3><p></p><p>Тус олимпиад нь дотоодын их дээд сургуулийн банк, санхүү, эдийн засгийн чиглэлээр суралцаж буй III, IV дамжааны оюутнуудын дунд зохион байгуулдаг уламжлалт тэмцээн юм. Ганцаарчилсан төрлөөр дамжуулан онолын мэдлэгийг, багийн төрлөөр дамжуулан багийн ажиллагаа, асуудал шийдвэрлэх, дүгнэх чадварыг тус тус шалгадаг ба жил бүр сэдэв, хүрээгээ шинэчилдэг ажээ. Энэ жилийн хувьд банкны менежмент, зээлийн шинжилгээ, өгөгдлийн шинжилгээ, банкны нягтлан бодох бүртгэлийн цогц бодлого, эрсдэлийн менежмент, банкны тухай хууль зэрэг сэдвийн хүрээнд, өнгөрөгч тавдугаар сарын 3-нд ХААН Банкны төв байранд болж өндөрлөжээ. </p><p>Сонирхуулахад, жилээс жилд оролцогчдын тоо, чансаа нэмэгдэж, оюутнуудын хүлээлт, идэвх дүүрэн болсонтой холбоотойгоор зохион байгуулагчдын зүгээс олимпиадын шагналын санг энэ жил дахин нэмэгдүүлээд буй. Мэдээж хэрэг эхний таван байрт шалгарсан оюутнууд батламж, мөнгөн шагналаас гадна ХААН Банкинд ажиллах урилга авсан юм.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/53e4351d28d4bf77d621d58b75725eb8.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Шилдгүүдийг танилцуулах нь</h3><p></p><p>Энэ жилийн олимпиадыг СЭЗИС-ийн оюутнууд өнгөлсөн гэхэд болно. Учир нь ганцаарчилсан төрөлд таван байр, багийн төрөлд хоёр байр болон ганцаарчилсан төрөлд хамгийн өндөр амжилт үзүүлсэн III дамжааны оюутанд олгодог “Онцлох оюутан” гээд шагналын нийт гурван төрлийн тэргүүн байруудыг цөм СЭЗИС-ийн оюутнууд өөрийн болгосон юм.</p><p>Тодруулбал, ганцаарчилсан төрөлд: <br></p>
<ul><li>Тэргүүн байранд, СЭЗИС-ийн “Hocus Pocus” багийн гишүүн М.Номин-эрдэнэ,</li><li>Дэд байранд СЭЗИС-ийн “Diamond” багийн гишүүн Н.Мөнхмандах,</li><li>Гуравдугаар байранд МУИС-ийн “Assetify” багийн гишүүн Г.Оюунбилэг нар тэргүүлсэн бол,</li><li>“Онцлох оюутан” шагналын эзнээр СЭЗИС-ийн III дамжааны оюутан Н.Мөнхмандах тус тус шалгарсан юм</li></ul><p>Харин багийн төрөлд,<br></p>
<ul><li>Тэргүүн байранд, СЭЗИС-ийн “Diamond” баг шалгарч өргөмжлөл, гурван сая төгрөг</li><li>Дэд байранд, МУИС-ийн “Assetify” баг шалгарч өргөмжлөл, хоёр сая төгрөгийг тус тус гардан авлаа. </li></ul><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Зохион байгуулагчид, оролцогчдын сэтгэгдэл</h3><h2><b>ХААН Банкны хүний нөөц хариуцсан дэд захирал Ш.Ганбямба </b><div><b><br></b></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/b46e32f0771959dda9dd42e04e534b64.jpg"></p><p><br>Тус олимпиадыг зохион байгуулаад хэдийн 11 жил өнгөрчээ. Олимпиадаас шалгарсан 100 гаруй оюутан өдгөө ХААН Банкны нэг хэсэг болж, банк санхүүгийн салбарт тууштай ажиллаж байна. Ирээдүйд энэ салбарт ажиллах дараагийн боловсон хүчинг хурцалж, өнгөлөхөөс гадна уг тэмцээн өөр сургуулиудад ижил чиглэлээр суралцаж буй оюутан залууст хоорондоо танилцах, бие биетэйгээ туршлага солилцож, найз нөхөд болох боломж олгож байгааг харах нь зохион байгуулагч бидний гол сэтгэл ханамж юмуу даа. Түүнээс гадна жил ирэх бүр оролцогчдын тоо нэмэгдэж, нэг сургуулиас гурван ч баг оруулах хүсэлт ирдэг болсонд баярлаж байгаа.<br><br>Тиймдээ ч бид ч энэ үр дүндээ урамшин, олимпиадаа цаашид ганц банк санхүүгээр хязгаарлалгүй мэдээлэл технологи, даатгал гэх мэтчилэн төрөлжүүлэн хөгжүүлэхээр төлөвлөж эхэлсэн. Ингэхдээ энэ олимпиадынхаа адилаар ганц онолын мэдлэгийг чухалчилалгүй, оролцогчдын зөөлөн ур чадварыг сорих багийн төрлөө алдалгүй хөгжүүлсээр байх болно. <br></p>
<h2><div><b>2022 оны олимпиадын ганцаарчилсан төрлийн тэргүүн байрын шагналт</b><b> Ш.Булгантамир </b></div></h2><p>ХААН Банкны Санхүү шинжилгээ тайлангийн газрын бизнес хөгжүүлэгч (Business intelligence developer)<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/a3a9463c215ecc411a8f97899f4e5b55.jpg"></p><p><br>Хоёр жилийн өмнө тус олимпиадад өөрийгөө сорихоос гадна Монголын хамгийн том арилжааны банкнаас ажиллах урилга авах юмсан гэдэг хүслээр хичээнгүйлэн бэлтгэж, багаа ахлан орж байлаа. Шинэлэг санагдсан тал нь оюутан насандаа орсон эхний бөгөөд сүүлийн багийн төрөлтэй олимпиад нь энэ байсан байх шүү. Түүндээ ч юмуу, ганцаарчилсан төрөлд тэргүүн байр хүртсэн ч, багийн төрөлд ашгийн хэмжээндээ хэт төвлөрч, эрсдэлээ хангалттай тооцоогүйн улмаас сүүлийн байранд орсон нь их сургамжтай байсан. <br><br>Төгссөнийхөө дараа, ямар ч эргэлзээгүй ирсэн урилгын дагуу ХААН Банкны Санхүү шинжилгээ тайлангийн газарт бизнес хөгжүүлэгчээр ажилд орж, одоо хоёр дахь жилдээ ажиллаж байна. Туршлага, сургамж, дурсамжийн хувьд энэ олимпиад одоогийн ажил амьдралтай минь холбогдож, сайхан үр дүнд хүрэхэд чухлаар нөлөөлсөн тул жил бүрийн олимпиадыг ирж үзэх дуртай.</p>
<h2><b>2023, 2024 оны олимпиадын ганцаарчилсан төрлийн хошой тэргүүн байрын шагналт М.Номин-эрдэнэ</b><div><b><br></b></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/8cab4e86a9630082ef31b50cde1a9cf2.jpg"></p><p><br>Банк санхүүгийн чиглэлээр сурч буй оюутнуудын хувьд энэ олимпиад маш ач холбогдолтой, зохион байгуулалтын хувьд ч үлгэр жишээ болдог чанартай тэмцээнүүдийн нэг. Тиймдээ ч жил бүр өөрийгөө сайтар бэлтгэж оролцдог ба хоёр жил дарааллан тэргүүн байр эзэлсэндээ тун их баяртай байна. Түүгээр ч зогсохгүй багийн амжилтаараа тэргүүлж, цом хүртсэн явдал оюутан насны минь онцлох дурсамжийн нэг болж үлдлээ. <br><br>Миний хувьд ирээдүйд банкны салбарт ажиллана гэж төлөвлөж байгаа тул байнга л энэ чиглэлийн мэдээллийг авч, өөрийгөө хөгжүүлэхэд анхаарч байгаа. Нөгөө талаас энэ бүхнийг минь үргэлж дэмжиж тусалдаг сургуулийн хамт олон, багш нартаа баярлалаа гэж хэлмээр байна. <br></p>
<h2><b>2024 оны олимпиадын багийн төрлийн шагналт байранд орсон багууд</b><div><b><br></b></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/4daa0e16ef8548c94a33f06d649d492a.jpg"></p><p><b>СЭЗИС-ийн “Diamond” багийн ахлагч Ц.Анужин<br></b><br>Манай багийн хувьд сүүлийн 10 хоногийн хугацаанд өглөө 9 цагаас шөнийн 22, хааяа шөнийн 2-3 цаг хүртэл маш шахуу хуваариар олимпиаддаа бэлтгэсэн. Үүний өмнөхөн бид CFA: Research challenge-д орсон ба түүнээсээ санаа авч, энэ удаагийн олимпиадад банкны чиглэлийн даалгаврууд илүүтэй ирэх болов уу гэж бодсон юм. Манай багийн гишүүд банк биш санхүүгийн салбарын оюутнууд л даа. <br><br>Тэр ч утгаараа эдийн засгийн хичээл дээр илүү цагийн давтлагууд авч, үүргээ өгөгдлийн шинжилгээ, эдийн засгаар хуваан авч бэлдсэн. Гэтэл энэ удаад санхүүгийн чиглэлийн даалгаврууд ирсэн нь бидэнд үнэхээр гэнэтийн байсан шүү. Гэсэн ч сандралгүйгээр багаар ажиллаж, тэргүүн байр хүртсэндээ үнэхээр баяртай байна. <br></p>
<p><b>МУИС-ийн “Assetify” багийн ахлагч У.Бат-Оргил <br></b><br>Бид олимпиаддаа зориулан долоо хоногийн хугацаанд мөнгөний бодлого, макро эдийн засаг, бодлого зохицуулалтын чиглэлд илүүтэй анхаарч бэлдсэн. Учир нь Ц.Анужингийн хэлснээр бид ч бас CFA: Research challenge-д оролцоод удаагүй байсан болохоор энэ жилийн голлох сэдэв макро эдийн засаг юм байна гэж ойлгосон хэрэг. Даалгавраа харах үед мөн л их гайхаж хүлээж авсан. Гэсэн ч манай баг богино хугацаанд үр дүнтэй ажиллахдаа анхаарч, тус тусын үүргээ чадахаараа чанартай сайн гүйцэтгэсэн нь шагналт байранд ороход нөлөөллөө. <br>Сонирхолтой, өгөөжтэй олимпиад зохион байгуулсан ХААН Банкны хамт олондоо баярлалаа. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/d2c602acc1afa6ab0b26ed2fb7dabe00.jpg"></p><div class="image-caption">СЭЗИС-ийн “Hocus Pocus” болон "Diamond" багийн гишүүд</div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/2fd2a5776a179f27afaa18764822bbf5.jpg"></p><div class="image-caption">МУИС-ийн “Assetify” баг</div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/71dd57ffe4c77f5921aa16d22c57b196.jpg"></p><div class="image-caption">“Онцлох оюутан” шагналын эзнээр СЭЗИС-ийн 3-р дамжааны оюутан Н.Мөнхмандах</div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/3f45ae7d5fceef6748ea8cb16f839d14.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/3067f4f89fab8e9292282a7c08a674cc.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/692fc8d0b848ef0236253e16cbf9ff01.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/e55e9f1039f06119c1a059c76a281ece.jpg"></p>          </div>

Монголын хамгийн том арилжааны банк ХААН Банк 11 дэх жилдээ банк, санхүүгийн чиглэлээр сурдаг оюутнуудын дунд мэргэжлийн олимпиад зохион байгуулж буй. Ганцаарчилсан болон багийн төрлөөр зохион байгуулагддагаараа онцлогтой тус олимпиадад энэ жил төрийн болон хувийн хэвшлийн долоон их, дээд сургуулийн 13 багийн 60 гаруй оюутан өрсөлдсөн юм. Банкны салбарын ирээдүйн шилдэг мэргэжилтнүүдийг нээн илрүүлж, ур чадварыг нь өнгөлөн тордох зорилготой тэмцээний энэ жилийн шилдгүүдийг уг нийтлэлээр танилцуулж байна.
Эхлэхийн өмнө: Ж.Питер Морроуг дурсах нь
ХХI зуун гарч, зах зээлийн нийгэм төлөвших үйл явц ид үргэлжилж байсан тэр цагтай зэрэгцэн тухайн үеийн Монголын хамгийн олон харилцагчтай, орон даяар 269 салбартай Хөдөө аж ахуйн банк дампуурлын ирмэгт ирснээ зарлаж, ээлжит удирдлагаа олон улсаас хайж байв. Чанаргүй зээлийн хэмжээ хэтэрч, зээлийн үйлчилгээгээгээ зогсоож, ердөө төрийн байгууллага болон иргэд хоорондын шилжүүлэг хийхээс өөр үүрэггүй болоод байсан тус банкны удирдлагыг хамгийн хүнд цаг үед нь хүлээн авч, 10 жил удирдахдаа өнөөгийн ХААН Банкийг бий болгосон эрхэм бол ноён Ж.Питер Морроу юм.
Амьдрал, карьерынхаа 15 жилийг Монгол Улсад өнгөрүүлж, мэдлэг чадвараа монголчуудын хөгжил дэвшилд зориулсан тэрээр ХААН Банкны Гүйцэтгэх захирлын албыг хашихаас гадна “NovaTerra” компани болон Монголын урлагийн зөвлөл, “American University of Mongolia”, Монголын бизнесийн зөвлөлийг үүсгэн байгуулахаас гадна “Хас банк”, “Монголын хөгжлийн банк”, “Newcom” групп, “Eznis Airways” компаниудын захирлуудын зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж, дотоодын нийгэм, эдийн засгийн салбарыг төлөвшүүлэхэд чадах бүхнээрээ хувь нэмрээ оруулж байсан юм. Түүнийг 2016 онд таалал төгссөнөөс хойш ХААН Банкны хамт олон дурсгалыг нь хүндэтгэн тус олимпиадыг Ж.Питер Морроугийн нэрэмжит болгожээ.

Олимпиадын тухай
Тус олимпиад нь дотоодын их дээд сургуулийн банк, санхүү, эдийн засгийн чиглэлээр суралцаж буй III, IV дамжааны оюутнуудын дунд зохион байгуулдаг уламжлалт тэмцээн юм. Ганцаарчилсан төрлөөр дамжуулан онолын мэдлэгийг, багийн төрлөөр дамжуулан багийн ажиллагаа, асуудал шийдвэрлэх, дүгнэх чадварыг тус тус шалгадаг ба жил бүр сэдэв, хүрээгээ шинэчилдэг ажээ. Энэ жилийн хувьд банкны менежмент, зээлийн шинжилгээ, өгөгдлийн шинжилгээ, банкны нягтлан бодох бүртгэлийн цогц бодлого, эрсдэлийн менежмент, банкны тухай хууль зэрэг сэдвийн хүрээнд, өнгөрөгч тавдугаар сарын 3-нд ХААН Банкны төв байранд болж өндөрлөжээ.
Сонирхуулахад, жилээс жилд оролцогчдын тоо, чансаа нэмэгдэж, оюутнуудын хүлээлт, идэвх дүүрэн болсонтой холбоотойгоор зохион байгуулагчдын зүгээс олимпиадын шагналын санг энэ жил дахин нэмэгдүүлээд буй. Мэдээж хэрэг эхний таван байрт шалгарсан оюутнууд батламж, мөнгөн шагналаас гадна ХААН Банкинд ажиллах урилга авсан юм.

Шилдгүүдийг танилцуулах нь
Энэ жилийн олимпиадыг СЭЗИС-ийн оюутнууд өнгөлсөн гэхэд болно. Учир нь ганцаарчилсан төрөлд таван байр, багийн төрөлд хоёр байр болон ганцаарчилсан төрөлд хамгийн өндөр амжилт үзүүлсэн III дамжааны оюутанд олгодог “Онцлох оюутан” гээд шагналын нийт гурван төрлийн тэргүүн байруудыг цөм СЭЗИС-ийн оюутнууд өөрийн болгосон юм.
Тодруулбал, ганцаарчилсан төрөлд:

Тэргүүн байранд, СЭЗИС-ийн “Hocus Pocus” багийн гишүүн М.Номин-эрдэнэ,
Дэд байранд СЭЗИС-ийн “Diamond” багийн гишүүн Н.Мөнхмандах,
Гуравдугаар байранд МУИС-ийн “Assetify” багийн гишүүн Г.Оюунбилэг нар тэргүүлсэн бол,
“Онцлох оюутан” шагналын эзнээр СЭЗИС-ийн III дамжааны оюутан Н.Мөнхмандах тус тус шалгарсан юм
Харин багийн төрөлд,

Тэргүүн байранд, СЭЗИС-ийн “Diamond” баг шалгарч өргөмжлөл, гурван сая төгрөг
Дэд байранд, МУИС-ийн “Assetify” баг шалгарч өргөмжлөл, хоёр сая төгрөгийг тус тус гардан авлаа.
Зохион байгуулагчид, оролцогчдын сэтгэгдэл
ХААН Банкны хүний нөөц хариуцсан дэд захирал Ш.Ганбямба
Тус олимпиадыг зохион байгуулаад хэдийн 11 жил өнгөрчээ. Олимпиадаас шалгарсан 100 гаруй оюутан өдгөө ХААН Банкны нэг хэсэг болж, банк санхүүгийн салбарт тууштай ажиллаж байна. Ирээдүйд энэ салбарт ажиллах дараагийн боловсон хүчинг хурцалж, өнгөлөхөөс гадна уг тэмцээн өөр сургуулиудад ижил чиглэлээр суралцаж буй оюутан залууст хоорондоо танилцах, бие биетэйгээ туршлага солилцож, найз нөхөд болох боломж олгож байгааг харах нь зохион байгуулагч бидний гол сэтгэл ханамж юмуу даа. Түүнээс гадна жил ирэх бүр оролцогчдын тоо нэмэгдэж, нэг сургуулиас гурван ч баг оруулах хүсэлт ирдэг болсонд баярлаж байгаа.
Тиймдээ ч бид ч энэ үр дүндээ урамшин, олимпиадаа цаашид ганц банк санхүүгээр хязгаарлалгүй мэдээлэл технологи, даатгал гэх мэтчилэн төрөлжүүлэн хөгжүүлэхээр төлөвлөж эхэлсэн. Ингэхдээ энэ олимпиадынхаа адилаар ганц онолын мэдлэгийг чухалчилалгүй, оролцогчдын зөөлөн ур чадварыг сорих багийн төрлөө алдалгүй хөгжүүлсээр байх болно.

2022 оны олимпиадын ганцаарчилсан төрлийн тэргүүн байрын шагналт
Ш.Булгантамир
ХААН Банкны Санхүү шинжилгээ тайлангийн газрын бизнес хөгжүүлэгч (Business intelligence developer)

Хоёр жилийн өмнө тус олимпиадад өөрийгөө сорихоос гадна Монголын хамгийн том арилжааны банкнаас ажиллах урилга авах юмсан гэдэг хүслээр хичээнгүйлэн бэлтгэж, багаа ахлан орж байлаа. Шинэлэг санагдсан тал нь оюутан насандаа орсон эхний бөгөөд сүүлийн багийн төрөлтэй олимпиад нь энэ байсан байх шүү. Түүндээ ч юмуу, ганцаарчилсан төрөлд тэргүүн байр хүртсэн ч, багийн төрөлд ашгийн хэмжээндээ хэт төвлөрч, эрсдэлээ хангалттай тооцоогүйн улмаас сүүлийн байранд орсон нь их сургамжтай байсан.
Төгссөнийхөө дараа, ямар ч эргэлзээгүй ирсэн урилгын дагуу ХААН Банкны Санхүү шинжилгээ тайлангийн газарт бизнес хөгжүүлэгчээр ажилд орж, одоо хоёр дахь жилдээ ажиллаж байна. Туршлага, сургамж, дурсамжийн хувьд энэ олимпиад одоогийн ажил амьдралтай минь холбогдож, сайхан үр дүнд хүрэхэд чухлаар нөлөөлсөн тул жил бүрийн олимпиадыг ирж үзэх дуртай.

2023, 2024 оны олимпиадын ганцаарчилсан төрлийн хошой тэргүүн байрын шагналт М.Номин-эрдэнэ
Банк санхүүгийн чиглэлээр сурч буй оюутнуудын хувьд энэ олимпиад маш ач холбогдолтой, зохион байгуулалтын хувьд ч үлгэр жишээ болдог чанартай тэмцээнүүдийн нэг. Тиймдээ ч жил бүр өөрийгөө сайтар бэлтгэж оролцдог ба хоёр жил дарааллан тэргүүн байр эзэлсэндээ тун их баяртай байна. Түүгээр ч зогсохгүй багийн амжилтаараа тэргүүлж, цом хүртсэн явдал оюутан насны минь онцлох дурсамжийн нэг болж үлдлээ.
Миний хувьд ирээдүйд банкны салбарт ажиллана гэж төлөвлөж байгаа тул байнга л энэ чиглэлийн мэдээллийг авч, өөрийгөө хөгжүүлэхэд анхаарч байгаа. Нөгөө талаас энэ бүхнийг минь үргэлж дэмжиж тусалдаг сургуулийн хамт олон, багш нартаа баярлалаа гэж хэлмээр байна.

2024 оны олимпиадын багийн төрлийн шагналт байранд орсон багууд
СЭЗИС-ийн “Diamond” багийн ахлагч Ц.Анужин
Манай багийн хувьд сүүлийн 10 хоногийн хугацаанд өглөө 9 цагаас шөнийн 22, хааяа шөнийн 2-3 цаг хүртэл маш шахуу хуваариар олимпиаддаа бэлтгэсэн. Үүний өмнөхөн бид CFA: Research challenge-д орсон ба түүнээсээ санаа авч, энэ удаагийн олимпиадад банкны чиглэлийн даалгаврууд илүүтэй ирэх болов уу гэж бодсон юм. Манай багийн гишүүд банк биш санхүүгийн салбарын оюутнууд л даа.
Тэр ч утгаараа эдийн засгийн хичээл дээр илүү цагийн давтлагууд авч, үүргээ өгөгдлийн шинжилгээ, эдийн засгаар хуваан авч бэлдсэн. Гэтэл энэ удаад санхүүгийн чиглэлийн даалгаврууд ирсэн нь бидэнд үнэхээр гэнэтийн байсан шүү. Гэсэн ч сандралгүйгээр багаар ажиллаж, тэргүүн байр хүртсэндээ үнэхээр баяртай байна.

МУИС-ийн “Assetify” багийн ахлагч У.Бат-Оргил
Бид олимпиаддаа зориулан долоо хоногийн хугацаанд мөнгөний бодлого, макро эдийн засаг, бодлого зохицуулалтын чиглэлд илүүтэй анхаарч бэлдсэн. Учир нь Ц.Анужингийн хэлснээр бид ч бас CFA: Research challenge-д оролцоод удаагүй байсан болохоор энэ жилийн голлох сэдэв макро эдийн засаг юм байна гэж ойлгосон хэрэг. Даалгавраа харах үед мөн л их гайхаж хүлээж авсан. Гэсэн ч манай баг богино хугацаанд үр дүнтэй ажиллахдаа анхаарч, тус тусын үүргээ чадахаараа чанартай сайн гүйцэтгэсэн нь шагналт байранд ороход нөлөөллөө.
Сонирхолтой, өгөөжтэй олимпиад зохион байгуулсан ХААН Банкны хамт олондоо баярлалаа.

СЭЗИС-ийн “Hocus Pocus” болон "Diamond" багийн гишүүд
МУИС-ийн “Assetify” баг
“Онцлох оюутан” шагналын эзнээр СЭЗИС-ийн 3-р дамжааны оюутан Н.Мөнхмандах

Монголын хамгийн том арилжааны банк ХААН Банк 11 дэх жилдээ банк, санхүүгийн чиглэлээр сурдаг оюутнуудын дунд мэргэжлийн олимпиад зохион байгуулж буй. Ганцаарчилсан болон багийн төрлөөр зохион байгуулагддагаараа онцлогтой тус олимпиадад энэ жил төрийн болон хувийн хэвшлийн долоон их, дээд сургуулийн 13 багийн 60 гаруй оюутан өрсөлдсөн юм. Банкны салбарын ирээдүйн шилдэг мэргэжилтнүүдийг нээн илрүүлж, ур чадварыг нь өнгөлөн тордох зорилготой тэмцээний энэ жилийн шилдгүүдийг уг нийтлэлээр танилцуулж байна.
### Эхлэхийн өмнө: Ж.Питер Морроуг дурсах нь
ХХI зуун гарч, зах зээлийн нийгэм төлөвших үйл явц ид үргэлжилж байсан тэр цагтай зэрэгцэн тухайн үеийн Монголын хамгийн олон харилцагчтай, орон даяар 269 салбартай Хөдөө аж ахуйн банк дампуурлын ирмэгт ирснээ зарлаж, ээлжит удирдлагаа олон улсаас хайж байв. Чанаргүй зээлийн хэмжээ хэтэрч, зээлийн үйлчилгээгээгээ зогсоож, ердөө төрийн байгууллага болон иргэд хоорондын шилжүүлэг хийхээс өөр үүрэггүй болоод байсан тус банкны удирдлагыг хамгийн хүнд цаг үед нь хүлээн авч, 10 жил удирдахдаа өнөөгийн ХААН Банкийг бий болгосон эрхэм бол ноён Ж.Питер Морроу юм.
Амьдрал, карьерынхаа 15 жилийг Монгол Улсад өнгөрүүлж, мэдлэг чадвараа монголчуудын хөгжил дэвшилд зориулсан тэрээр ХААН Банкны Гүйцэтгэх захирлын албыг хашихаас гадна “NovaTerra” компани болон Монголын урлагийн зөвлөл, “American University of Mongolia”, Монголын бизнесийн зөвлөлийг үүсгэн байгуулахаас гадна “Хас банк”, “Монголын хөгжлийн банк”, “Newcom” групп, “Eznis Airways” компаниудын захирлуудын зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж, дотоодын нийгэм, эдийн засгийн салбарыг төлөвшүүлэхэд чадах бүхнээрээ хувь нэмрээ оруулж байсан юм. Түүнийг 2016 онд таалал төгссөнөөс хойш ХААН Банкны хамт олон дурсгалыг нь хүндэтгэн тус олимпиадыг Ж.Питер Морроугийн нэрэмжит болгожээ.
### Олимпиадын тухай
Тус олимпиад нь дотоодын их дээд сургуулийн банк, санхүү, эдийн засгийн чиглэлээр суралцаж буй III, IV дамжааны оюутнуудын дунд зохион байгуулдаг уламжлалт тэмцээн юм. Ганцаарчилсан төрлөөр дамжуулан онолын мэдлэгийг, багийн төрлөөр дамжуулан багийн ажиллагаа, асуудал шийдвэрлэх, дүгнэх чадварыг тус тус шалгадаг ба жил бүр сэдэв, хүрээгээ шинэчилдэг ажээ. Энэ жилийн хувьд банкны менежмент, зээлийн шинжилгээ, өгөгдлийн шинжилгээ, банкны нягтлан бодох бүртгэлийн цогц бодлого, эрсдэлийн менежмент, банкны тухай хууль зэрэг сэдвийн хүрээнд, өнгөрөгч тавдугаар сарын 3-нд ХААН Банкны төв байранд болж өндөрлөжээ.
Сонирхуулахад, жилээс жилд оролцогчдын тоо, чансаа нэмэгдэж, оюутнуудын хүлээлт, идэвх дүүрэн болсонтой холбоотойгоор зохион байгуулагчдын зүгээс олимпиадын шагналын санг энэ жил дахин нэмэгдүүлээд буй. Мэдээж хэрэг эхний таван байрт шалгарсан оюутнууд батламж, мөнгөн шагналаас гадна ХААН Банкинд ажиллах урилга авсан юм.
### Шилдгүүдийг танилцуулах нь
Энэ жилийн олимпиадыг СЭЗИС-ийн оюутнууд өнгөлсөн гэхэд болно. Учир нь ганцаарчилсан төрөлд таван байр, багийн төрөлд хоёр байр болон ганцаарчилсан төрөлд хамгийн өндөр амжилт үзүүлсэн III дамжааны оюутанд олгодог “Онцлох оюутан” гээд шагналын нийт гурван төрлийн тэргүүн байруудыг цөм СЭЗИС-ийн оюутнууд өөрийн болгосон юм.
Тодруулбал, ганцаарчилсан төрөлд:
* Тэргүүн байранд, СЭЗИС-ийн “Hocus Pocus” багийн гишүүн М.Номин-эрдэнэ,
* Дэд байранд СЭЗИС-ийн “Diamond” багийн гишүүн Н.Мөнхмандах,
* Гуравдугаар байранд МУИС-ийн “Assetify” багийн гишүүн Г.Оюунбилэг нар тэргүүлсэн бол,
* “Онцлох оюутан” шагналын эзнээр СЭЗИС-ийн III дамжааны оюутан Н.Мөнхмандах тус тус шалгарсан юм
Харин багийн төрөлд,
* Тэргүүн байранд, СЭЗИС-ийн “Diamond” баг шалгарч өргөмжлөл, гурван сая төгрөг
* Дэд байранд, МУИС-ийн “Assetify” баг шалгарч өргөмжлөл, хоёр сая төгрөгийг тус тус гардан авлаа.
### Зохион байгуулагчид, оролцогчдын сэтгэгдэл
**ХААН Банкны хүний нөөц хариуцсан дэд захирал Ш.Ганбямба**
Тус олимпиадыг зохион байгуулаад хэдийн 11 жил өнгөрчээ. Олимпиадаас шалгарсан 100 гаруй оюутан өдгөө ХААН Банкны нэг хэсэг болж, банк санхүүгийн салбарт тууштай ажиллаж байна. Ирээдүйд энэ салбарт ажиллах дараагийн боловсон хүчинг хурцалж, өнгөлөхөөс гадна уг тэмцээн өөр сургуулиудад ижил чиглэлээр суралцаж буй оюутан залууст хоорондоо танилцах, бие биетэйгээ туршлага солилцож, найз нөхөд болох боломж олгож байгааг харах нь зохион байгуулагч бидний гол сэтгэл ханамж юмуу даа. Түүнээс гадна жил ирэх бүр оролцогчдын тоо нэмэгдэж, нэг сургуулиас гурван ч баг оруулах хүсэлт ирдэг болсонд баярлаж байгаа.
Тиймдээ ч бид ч энэ үр дүндээ урамшин, олимпиадаа цаашид ганц банк санхүүгээр хязгаарлалгүй мэдээлэл технологи, даатгал гэх мэтчилэн төрөлжүүлэн хөгжүүлэхээр төлөвлөж эхэлсэн. Ингэхдээ энэ олимпиадынхаа адилаар ганц онолын мэдлэгийг чухалчилалгүй, оролцогчдын зөөлөн ур чадварыг сорих багийн төрлөө алдалгүй хөгжүүлсээр байх болно.
**2022 оны олимпиадын ганцаарчилсан төрлийн тэргүүн байрын шагналт****Ш.Булгантамир**
ХААН Банкны Санхүү шинжилгээ тайлангийн газрын бизнес хөгжүүлэгч (Business intelligence developer)
Хоёр жилийн өмнө тус олимпиадад өөрийгөө сорихоос гадна Монголын хамгийн том арилжааны банкнаас ажиллах урилга авах юмсан гэдэг хүслээр хичээнгүйлэн бэлтгэж, багаа ахлан орж байлаа. Шинэлэг санагдсан тал нь оюутан насандаа орсон эхний бөгөөд сүүлийн багийн төрөлтэй олимпиад нь энэ байсан байх шүү. Түүндээ ч юмуу, ганцаарчилсан төрөлд тэргүүн байр хүртсэн ч, багийн төрөлд ашгийн хэмжээндээ хэт төвлөрч, эрсдэлээ хангалттай тооцоогүйн улмаас сүүлийн байранд орсон нь их сургамжтай байсан.
Төгссөнийхөө дараа, ямар ч эргэлзээгүй ирсэн урилгын дагуу ХААН Банкны Санхүү шинжилгээ тайлангийн газарт бизнес хөгжүүлэгчээр ажилд орж, одоо хоёр дахь жилдээ ажиллаж байна. Туршлага, сургамж, дурсамжийн хувьд энэ олимпиад одоогийн ажил амьдралтай минь холбогдож, сайхан үр дүнд хүрэхэд чухлаар нөлөөлсөн тул жил бүрийн олимпиадыг ирж үзэх дуртай.
**2023, 2024 оны олимпиадын ганцаарчилсан төрлийн хошой тэргүүн байрын шагналт М.Номин-эрдэнэ**
Банк санхүүгийн чиглэлээр сурч буй оюутнуудын хувьд энэ олимпиад маш ач холбогдолтой, зохион байгуулалтын хувьд ч үлгэр жишээ болдог чанартай тэмцээнүүдийн нэг. Тиймдээ ч жил бүр өөрийгөө сайтар бэлтгэж оролцдог ба хоёр жил дарааллан тэргүүн байр эзэлсэндээ тун их баяртай байна. Түүгээр ч зогсохгүй багийн амжилтаараа тэргүүлж, цом хүртсэн явдал оюутан насны минь онцлох дурсамжийн нэг болж үлдлээ.
Миний хувьд ирээдүйд банкны салбарт ажиллана гэж төлөвлөж байгаа тул байнга л энэ чиглэлийн мэдээллийг авч, өөрийгөө хөгжүүлэхэд анхаарч байгаа. Нөгөө талаас энэ бүхнийг минь үргэлж дэмжиж тусалдаг сургуулийн хамт олон, багш нартаа баярлалаа гэж хэлмээр байна.
**2024 оны олимпиадын багийн төрлийн шагналт байранд орсон багууд**
**СЭЗИС-ийн “Diamond” багийн ахлагч Ц.Анужин**
Манай багийн хувьд сүүлийн 10 хоногийн хугацаанд өглөө 9 цагаас шөнийн 22, хааяа шөнийн 2-3 цаг хүртэл маш шахуу хуваариар олимпиаддаа бэлтгэсэн. Үүний өмнөхөн бид CFA: Research challenge-д орсон ба түүнээсээ санаа авч, энэ удаагийн олимпиадад банкны чиглэлийн даалгаврууд илүүтэй ирэх болов уу гэж бодсон юм. Манай багийн гишүүд банк биш санхүүгийн салбарын оюутнууд л даа.
Тэр ч утгаараа эдийн засгийн хичээл дээр илүү цагийн давтлагууд авч, үүргээ өгөгдлийн шинжилгээ, эдийн засгаар хуваан авч бэлдсэн. Гэтэл энэ удаад санхүүгийн чиглэлийн даалгаврууд ирсэн нь бидэнд үнэхээр гэнэтийн байсан шүү. Гэсэн ч сандралгүйгээр багаар ажиллаж, тэргүүн байр хүртсэндээ үнэхээр баяртай байна.
**МУИС-ийн “Assetify” багийн ахлагч У.Бат-Оргил**
Бид олимпиаддаа зориулан долоо хоногийн хугацаанд мөнгөний бодлого, макро эдийн засаг, бодлого зохицуулалтын чиглэлд илүүтэй анхаарч бэлдсэн. Учир нь Ц.Анужингийн хэлснээр бид ч бас CFA: Research challenge-д оролцоод удаагүй байсан болохоор энэ жилийн голлох сэдэв макро эдийн засаг юм байна гэж ойлгосон хэрэг. Даалгавраа харах үед мөн л их гайхаж хүлээж авсан. Гэсэн ч манай баг богино хугацаанд үр дүнтэй ажиллахдаа анхаарч, тус тусын үүргээ чадахаараа чанартай сайн гүйцэтгэсэн нь шагналт байранд ороход нөлөөллөө.
Сонирхолтой, өгөөжтэй олимпиад зохион байгуулсан ХААН Банкны хамт олондоо баярлалаа.
СЭЗИС-ийн “Hocus Pocus” болон "Diamond" багийн гишүүд
МУИС-ийн “Assetify” баг
“Онцлох оюутан” шагналын эзнээр СЭЗИС-ийн 3-р дамжааны оюутан Н.Мөнхмандах