“Про” театрын найруулагч Б.Даваасүрэн
<div class="article-body">
          <h2><div>Бид өнөөдрийн дугаартаа нээлтээ хийгээд удаагүй байгаа “Инээмтгий хүн” визуал драмын жүжгийн ерөнхий найруулагч Б.Даваасүрэнг урилаа. Монголын театрын урлагийн салбарт шинэ салхи, шинэлэг мэдрэмжийг өгөхөөр нэг ангийн найзууд нэгдэн 2022 онд “Про” театрыг үүсгэн байгуулж, өдгөө гурав дахь бүтээлээ толилуулж буй нь энэ юм. Ингээд хүүхэлдэйн жүжигчин, найруулагчийн мэргэжлээр ОХУ-д суралцаж, эх орондоо эрдэм мэдлэг өвөртлөн ирсэн залуу бүсгүйн ажил болон амьдралын арга барилтай танилцъя.</div></h2><p><b>Байршил:</b> Оросын шинжлэх ухаан соёлын төв буюу РЦНК <br><b>Эрхэлдэг ажил:</b> “Про” театрын найруулагч <br><b>Хэрэглэдэг гар утас:</b> iPhone 13 Pro<br><b>Сошиал хуудсууд:</b> <a href="https://www.facebook.com/dawaasurenbatolzii.dawaasuren" target="_blank">Bat-Ulzii Dawaasyren</a> (фэйсбүүк)<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Аав, ээж маань хоёул урлагийн хүмүүс. Тиймдээ ч би аль багаасаа л урлаг, тэр дундаа театрын урлагтай ойр өссөн. Манай ээж Эрдэнэт хотын соёлын ордонд 30 гаруй жил ерөнхий найруулагчаар ажилласан бол аавын хувьд хөгжмийн багш мэргэжилтэй.</p><p>Арван жилдээ урлагийн чиглэлээр дугуйлан, секц алгасаж үзээгүй би 2010 онд Санкт-Петербургийн <a href="https://gitis.net/" target="_blank">Театр урлагийн академид</a> хүүхэлдэйн жүжигчин мэргэжлээр элсэн орсон. Мэргэжлийнхээ тухай дорвитой мэдлэггүй хүн л хөрш улсаа зорьж байлаа. Яваандаа мэргэжлийнхээ үнэ цэн, утга учрыг ухан ойлгож, өөрийн биеэс гадна өөр нэг амьгүй зүйлийг амилуулан, түүгээрээ үзэгчдэд өнгө өнгийн мэдрэмж өгнө гэдэг арай ондоо ертөнц байдгийг ойлгосон. Үргэлжлүүлэн 2014 оноос <a href="https://www.vsgaki.ru/" target="_blank">ВСГИК</a>-д (Восточно-Сибирский государственный институт культуры) найруулагчаар суралцаж, Москвад мэргэжил дээшлүүлэн магистрын зэргээ хамгаалаад эх орондоо ирсэн.</p><p>Монголоос Оросыг зорьж байсан надтай нийлээд арван хүүхэд байдаг юм. Бид сургуульдаа элссэн тэр үеэс л ирээдүйд хамтдаа театр байгуулж, Монголынхоо урлагт өөрсдийн хувь нэмрээ оруулна гэж ярьцгаадаг байлаа. Мэдээж залуу хүмүүс өөрсдөө бие даан энэ салбарт хөл тавихад бэрхшээл олон байх учраас юун түрүүнд туршлага олж авч, юм үзэж нүд тайлъя гээд хувь хувьдаа Оросын театруудад ажиллаж үзсэн. Ингээд одоо л яг зөв цаг нь юм байна гэж бодоод 2022 онд <a href="https://www.facebook.com/protheatrefilm/" target="_blank">“Про” театрыг</a> ангийн таван найзтайгаа хамтран байгуулж байв. Театраа байгуулснаас хойш хүүхдэд зориулсан хоёр ч уран бүтээлийг амилуулсан. Харин яг одоо гурав дахь бүтээл болох <a href="https://www.facebook.com/flx/warn/?u=https%3A%2F%2Fticket.mn%2Fevent%2F1493%2F%3Ffbclid%3DIwAR1pSftb5CTkqK1nXgetvt3qJhXfbwE_x-9M78GzWrCSt15VDJtHB-qfJr0&amp;h=AT3QAoaqzcJgKr8Zeaoi-oLeCxlQaJswl1AAIXQ8VdX9SRvoCSAiAIjcSskDapIHbgGu58P9EtwCndpZ9jTk44EfUYXseMIg8ohwUQKzeWRQwFKclz2Qpv9ID_7euLIBjlIx7nyFjDTkwF1w8h-kykj949EIcl5lgcF6iROpqTzizQ53vxg_pWNuxmkN4kqyS2VJmY8SHP58tBlA302w7iDaWWWCHdLh_2k_iKPdc2Sb9uuNmI0XFkXqRHqtxQwPqkdPut2MOIqBYqwVDUlb8xl2pKWJyZ6Al0Tbzwg" target="_blank">“Инээмтгий хүн”</a> визуал драмын жүжгийг тайзнаа толилуулж байна. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/0043794e4df07bf2f8792ab2f6f04140.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</h3><p></p><p>Театраа байгуулаад хүсэж мөрөөдөж ирсэн уран бүтээлээ тайзан дээр амилуулж байгаагийн хувьд хамгийн сайн ойлгосон зүйл нь баг бүрдүүлэлт юм билээ. Зөв хүмүүсээ бүрдүүлж, зохион байгуулалттайгаар ажиллаж чадвал өдөр хоногууд тэгтлээ хэцүү өнгөрдөггүйг анзаарсан шүү.</p><p>Мэдээж аливаа уран бүтээлд 100 хувь төвлөрч орсон үед цаг завгүй байх нь гарцаагүй. Зөвхөн энэ бүтээлээр амьсгалж, унтаж сэрэхдээ ч жүжгийнхээ талаар л бодож эхэлнэ. Ингээд ирэхээр хувийн амьдрал алдагдаж байгаа юм л даа. Азтай нь гэвэл гэр бүлийнхэн маань энэ бүгдийг ойлгож, ээж, гэрийн эзэгтэйн үүргээс намайг маш сайн чөлөөлж өгсөн. Одоо бол жүжгээ нээчихсэн болохоор харьцангуй ар гэртээ анхаарал тавих нь нэмэгдэж байгаа. (инээв) <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?</h3><p></p><p>Залуу хүний хувьд ажлын арга барилаа олох гээд судалж, суралцсаар л байна. Сүүлийн үед хамтран ажиллаж байгаа уран бүтээлчдээс маань намайг хэтэрхий зөөлөн байна гэсэн шүүмжлэл ирж байгаа. Миний хувьд захирангуй байдлаар багаа удирдахаас илүү нэг сэтгэлтэй, нэг зорилготой хамт олныг бий болгох нь хавь илүү үр дүнд хүргэнэ гэж боддог юм. Тиймдээ ч өөрийн арга барилаар ажлынхаа ард гарчихсан явж байна.</p><p>Гэхдээ зөөлөн гэдгийг зөв ойлгох хэрэгтэй болов уу. Зарим өдөр ажил огт бүтэхгүй байх тохиолдол бий. Тэр үед өөрөө хатуужилтай байж, хамт олныхоо хүсэл эрмэлзлийг унтраахгүйгээр харилцах хэрэгтэй. Мэдээж орой нь гэртээ хариад ямар гарц гаргалгаа байгааг тунгаан бодоод маргааш нь маш хөнгөхөнөөр шийдлүүдээ ярилцаж, асуудлаа шийдээд явдаг. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/1bb3babedfd57ad9bb006e302ea3c866.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/0b2afe887f9e411afde0609de65f4fb0.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?</h3><p></p><p>Яг үнэндээ сүүлийн хоёр сар гаруйн хугацаанд гар утас, сошиал медиагаас хол байлаа. ОХУ-аас хамтран ажиллаж байгаа хөгжмийн зохиолчтойгоо холбогдохын тулд л <a href="https://telegram.org/" target="_blank">Telegram</a>-ыг байнга ашигласан юм байна.</p><p>Мөн тэмдэглэлийн дэвтэр. Гараар тэмдэглэсэн бүхэн бичиж байх явцад хүний толгойд суудаг болохоор дэвтэр их хэрэг болдог. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?</h3><p></p><p>Тэр чигтээ зөв хуваарилалт гэж хэлнэ. Хуваарилалт, төлөвлөгөө муу бол хэчнээн олуулаа хичээгээд ч ажил амжихгүй. Миний хувьд өмнөх орой нь маргааш, нөгөөдрийнхөө ажлыг дотроо зураглаад төлөвлөчихдөг. Харин ид ажлын үеэр багийн төлөвлөгөө маш чухал. Бүгд тойрч суугаад төлөвлөгөөгөө гаргаж, ойлголтоо нэгтгэчихвэл гарах асуудал хүндрэл багасаж, түүнийгээ дагаад цаг ч хэмнэнэ.</p><p>Түүнчлэн шинэ санаа эсвэл дараа нь зайлшгүй өөртөө сануулах зүйлсээ хажууд байгаа хүндээ шууд хэлдэг. Ялангуяа ерөнхий найруулагчаар ажилласан өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд ийм тохиолдол ч олон байлаа. Цаг ч сайн хэмнэлээ. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</h3><p></p><p>Хэрэв миний ажил хэн нэгэн хүнээс хамааралтай бол тухайн хүнтэйгээ шууд харилцах нь төлөвлөлт хийхэд амар болгодог. Харилцахдаа хамгийн гол нь ямар нэг сошиал сувгаар биш нүд рүү нь харж байгаад ярилцвал дээр. Дараа нь зөв ойлгосон болов уу, яасан бол гэх асуудал гарах нь бага байдаг юм. Тиймдээ ч бид өдрийн төгсгөлд тойрч суугаад маргаашийн ажлуудад шаардлагатай зүйлсээ ярилцаад төлөвлөчихдөг.</p><p>Хувийн амьдралын тухайд үдээс өмнө гэр бүл болон өөртөө цаг гаргаад, үдээс хойш үндсэн ажил дээрээ төвлөрөх байдлаар явдаг даа. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/70447969bfa3012f900f1afa5eb88739.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</h3><p></p><p>Стресстүүлж, бухимдуулж байгаа тухайн нөхцөл байдлаас түр амсхийн өөр зүйл хийх дуртай. Жишээ нь, кино үзэж, хөгжим сонсох гэх мэт.</p><p>Харин ажил ид ундарч байгаа үед сэтгэлийн тэнхээ, сахилга бат, хатуужилтай байдал , аль болох стресстэхгүй байх нь л чухал. Эрч хүчээ ч сэлбэх зав олдохгүй болохоор… (инээв) <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</h3><p>Жилийн өмнө ээж болсноос хойш хүүхэдтэй холбоотой бүхнийг сонирхож, тэр тусмаа хүүхдийн сэтгэлзүйн талаар илүү ихийг мэдэх хүсэлтэй болсон. Тиймээс дараагийн суралцах мэргэжлээ энэ чиглэл рүү хандуулах төлөвлөгөөтэй байгаа.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</h3><p></p><p>Энэ том багийг удирдан ерөнхий найруулагчаар ажиллахад тайзан дээр дүрээ амилуулахаар хичээж, өөртэйгөө ажиллаж байгаа хамт олноо хараад жүжигчний мэргэжлээ санагалзаж байснаа нуух юун.</p><p>Ер нь найруулагчийн ажил багийн хөдөлмөрөөс урган гардаг юм байна. Хэцүү байна гээд шантарвал тэр чинь бидний дурлаж сонгосон мэргэжил биш болно шүү дээ. Тиймээс хэчнээн асуудал бэрхшээлтэй нүүр тулсан ч санаа нийлсэн сайн хамт олонтой байхад хэцүү зүйлс хэцүү гэж санагддаггүй юм билээ. Нэг ёсондоо мэргэжилдээ хайртай болохоор хэр баргийн бэрхшээл хүнд санагддаггүй гэж хэлж болно.</p><p>Харин театрын урлагийг томоор нь хараад үзвэл хүмүүс жүжиг үзэхгүй байна. Ялангуяа хүүхдүүд. Гэтэл тэд чинь бидний ирээдүй. Хүүхдэд зориулсан уран бүтээл хийгээд л байдаг эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ авчирдаггүй. Зөвхөн сургуульд олж авч байгаа ерөнхий боловсролоос гадна суурь хүмүүжил, төлөвшлийг урлагаар дамжуулан авах боломжтой. Энэ соёлд хүүхдийг багаас нь суралцуулж чадвал тэд ирээдүйд том болоод найз нөхөд, гэр бүл, үр хүүхдээ театр луу дагуулаад явдаг болно. Хэр олон хүн үзнэ тэр чинээгээрээ эл салбарт өөрчлөлт, сайжруулалт хийгдэнэ л дээ. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/bfb628fb938868efca26f90fd593cb3f.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/e49fc8a1c38ef72e585669da0d086e42.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</h3><p></p><p>Манай театр энэ сарын дундуур гадагшаа фестивальд явах төлөвлөгөөтэй байгаа. Тэр ажлаа дуусгачхаад гэр бүлдээ л бүрэн төвлөрнө гэж бодож байна. (инээв)</p><p>Мэдээж дараа дараагийн уран бүтээлээ толилуулах эрмэлзэл бидэнд байгаа. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?</h3><p>Хүн гэдэг байнгын аливаа зүйлсээс суралцаж байдаг зантай. Миний хувьд шинэ зүйлс тогтмол туршиж, оролдож үзэхийг хичээдэг. Хамгийн гол нь алдчихлаа гээд сэтгэлээр унаж, цаг алдахгүйгээр түүнээсээ маш хурдан сургамж авч, цааш үргэлжлүүлэх нь чухал. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, КИНО, ХӨГЖИМ?</h3><p></p><p>Юун түрүүнд <a href="https://book.mn/product/show/28159" target="_blank">“Инээмтгий хүн” романыг</a> уншаарай гэж санал болгомоор байна. Мөн болж өгвөл уран зохиолын ном түлхүү уншиж байвал зүгээр. Монгол хэлний уран яруу үгийн сан, гоо зүйтэй байдлыг илүү ойроос мэдэрч, бодож сэтгэхэд хүртэл нөлөөлөх боломж юм шиг санагддаг.</p><p>Хөгжмийн тал дээр надад тухайлан сонсдог төрөл гэж байдаггүй. Бүх л төрлийн дуу сонсдог. Киноны хувьд сүүлийн үед гарч байгаа бүтээлүүдийг үзэж нүдээ баясгана, хуучны сор болсон кинонуудаар сэтгэлээ сэргээнэ. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/93b90897b388c09fd25b018949b27ab9.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</h3><p>“Хийж байгаа зүйлийнхээ төлөө үнэнч бөгөөд тууштай зүтгэх хэрэгтэй” гэсэн ээжийн зөвлөгөө хамгийн түрүүнд санаанд бууж байна. Хэрэв дотроо нэг зорилго тээсэн л бол замаасаа хазайж, жанжин шугамаа алдахгүйгээр ард нь гарах хэрэгтэй болов уу.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?</h3><p></p><p>Өнөөдөр та аль ч салбарт, ямар ч мэргэжлээр ажилласан бай түүндээ хариуцлагатай бөгөөд үнэнч байгаарай. Хүн бүр ажил мэргэжилдээ эзний сэтгэлээр, харилцаандаа үнэнч шударгаар хандахад сайхан ирээдүй энүүхэнд бий.</p><p>Биднийг “Инээмтгий хүн” зохиолын уншлага хийж байхтай зэрэгцэн төв талбайд жагсаал болж байсныг санаж байна. Тэнд яригдаж байгаа асуудлууд хэдэн зууны өмнө бичигдсэн энэ зохиол дээр гардаг өгүүллүүдтэй ив ижил байсан нь үнэхээр гайхмаар санагдаж байсан. Тэгэхээр тэр үед байсан асуудал өнөөдөр ч бидэнд тулгарч байгаа гэдэг чинь энд нэг зүйл болохгүй байгаагийн илрэл байх л даа. Гагцхүү бид энэ визуал драмын жүжгээрээ дамжуулж нийгэмд дуу хоолойгоо хүргэхийг хүссэн. Манай үзэгчид авах гээхийн ухаанаар хандана гэдэгт итгэлтэй байна. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/c014861cdfafd9daa445af5a561d8beb.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/025a2d1a39e1a9937529e27fd289f8c5.jpg"></p>          </div>

Бид өнөөдрийн дугаартаа нээлтээ хийгээд удаагүй байгаа “Инээмтгий хүн” визуал драмын жүжгийн ерөнхий найруулагч Б.Даваасүрэнг урилаа. Монголын театрын урлагийн салбарт шинэ салхи, шинэлэг мэдрэмжийг өгөхөөр нэг ангийн найзууд нэгдэн 2022 онд “Про” театрыг үүсгэн байгуулж, өдгөө гурав дахь бүтээлээ толилуулж буй нь энэ юм. Ингээд хүүхэлдэйн жүжигчин, найруулагчийн мэргэжлээр ОХУ-д суралцаж, эх орондоо эрдэм мэдлэг өвөртлөн ирсэн залуу бүсгүйн ажил болон амьдралын арга барилтай танилцъя.
Байршил:
Оросын шинжлэх ухаан соёлын төв буюу РЦНК
Эрхэлдэг ажил:
“Про” театрын найруулагч
Хэрэглэдэг гар утас:
iPhone 13 Pro
Сошиал хуудсууд:

Bat-Ulzii Dawaasyren
(фэйсбүүк)

1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Аав, ээж маань хоёул урлагийн хүмүүс. Тиймдээ ч би аль багаасаа л урлаг, тэр дундаа театрын урлагтай ойр өссөн. Манай ээж Эрдэнэт хотын соёлын ордонд 30 гаруй жил ерөнхий найруулагчаар ажилласан бол аавын хувьд хөгжмийн багш мэргэжилтэй.
Арван жилдээ урлагийн чиглэлээр дугуйлан, секц алгасаж үзээгүй би 2010 онд Санкт-Петербургийн
Театр урлагийн академид
хүүхэлдэйн жүжигчин мэргэжлээр элсэн орсон. Мэргэжлийнхээ тухай дорвитой мэдлэггүй хүн л хөрш улсаа зорьж байлаа. Яваандаа мэргэжлийнхээ үнэ цэн, утга учрыг ухан ойлгож, өөрийн биеэс гадна өөр нэг амьгүй зүйлийг амилуулан, түүгээрээ үзэгчдэд өнгө өнгийн мэдрэмж өгнө гэдэг арай ондоо ертөнц байдгийг ойлгосон. Үргэлжлүүлэн 2014 оноос
ВСГИК
-д (Восточно-Сибирский государственный институт культуры) найруулагчаар суралцаж, Москвад мэргэжил дээшлүүлэн магистрын зэргээ хамгаалаад эх орондоо ирсэн.
Монголоос Оросыг зорьж байсан надтай нийлээд арван хүүхэд байдаг юм. Бид сургуульдаа элссэн тэр үеэс л ирээдүйд хамтдаа театр байгуулж, Монголынхоо урлагт өөрсдийн хувь нэмрээ оруулна гэж ярьцгаадаг байлаа. Мэдээж залуу хүмүүс өөрсдөө бие даан энэ салбарт хөл тавихад бэрхшээл олон байх учраас юун түрүүнд туршлага олж авч, юм үзэж нүд тайлъя гээд хувь хувьдаа Оросын театруудад ажиллаж үзсэн. Ингээд одоо л яг зөв цаг нь юм байна гэж бодоод 2022 онд
“Про” театрыг
ангийн таван найзтайгаа хамтран байгуулж байв. Театраа байгуулснаас хойш хүүхдэд зориулсан хоёр ч уран бүтээлийг амилуулсан. Харин яг одоо гурав дахь бүтээл болох
“Инээмтгий хүн”
визуал драмын жүжгийг тайзнаа толилуулж байна.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Театраа байгуулаад хүсэж мөрөөдөж ирсэн уран бүтээлээ тайзан дээр амилуулж байгаагийн хувьд хамгийн сайн ойлгосон зүйл нь баг бүрдүүлэлт юм билээ. Зөв хүмүүсээ бүрдүүлж, зохион байгуулалттайгаар ажиллаж чадвал өдөр хоногууд тэгтлээ хэцүү өнгөрдөггүйг анзаарсан шүү.
Мэдээж аливаа уран бүтээлд 100 хувь төвлөрч орсон үед цаг завгүй байх нь гарцаагүй. Зөвхөн энэ бүтээлээр амьсгалж, унтаж сэрэхдээ ч жүжгийнхээ талаар л бодож эхэлнэ. Ингээд ирэхээр хувийн амьдрал алдагдаж байгаа юм л даа. Азтай нь гэвэл гэр бүлийнхэн маань энэ бүгдийг ойлгож, ээж, гэрийн эзэгтэйн үүргээс намайг маш сайн чөлөөлж өгсөн. Одоо бол жүжгээ нээчихсэн болохоор харьцангуй ар гэртээ анхаарал тавих нь нэмэгдэж байгаа. (инээв)

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Залуу хүний хувьд ажлын арга барилаа олох гээд судалж, суралцсаар л байна. Сүүлийн үед хамтран ажиллаж байгаа уран бүтээлчдээс маань намайг хэтэрхий зөөлөн байна гэсэн шүүмжлэл ирж байгаа. Миний хувьд захирангуй байдлаар багаа удирдахаас илүү нэг сэтгэлтэй, нэг зорилготой хамт олныг бий болгох нь хавь илүү үр дүнд хүргэнэ гэж боддог юм. Тиймдээ ч өөрийн арга барилаар ажлынхаа ард гарчихсан явж байна.
Гэхдээ зөөлөн гэдгийг зөв ойлгох хэрэгтэй болов уу. Зарим өдөр ажил огт бүтэхгүй байх тохиолдол бий. Тэр үед өөрөө хатуужилтай байж, хамт олныхоо хүсэл эрмэлзлийг унтраахгүйгээр харилцах хэрэгтэй. Мэдээж орой нь гэртээ хариад ямар гарц гаргалгаа байгааг тунгаан бодоод маргааш нь маш хөнгөхөнөөр шийдлүүдээ ярилцаж, асуудлаа шийдээд явдаг.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Яг үнэндээ сүүлийн хоёр сар гаруйн хугацаанд гар утас, сошиал медиагаас хол байлаа. ОХУ-аас хамтран ажиллаж байгаа хөгжмийн зохиолчтойгоо холбогдохын тулд л
Telegram
-ыг байнга ашигласан юм байна.
Мөн тэмдэглэлийн дэвтэр. Гараар тэмдэглэсэн бүхэн бичиж байх явцад хүний толгойд суудаг болохоор дэвтэр их хэрэг болдог.

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Тэр чигтээ зөв хуваарилалт гэж хэлнэ. Хуваарилалт, төлөвлөгөө муу бол хэчнээн олуулаа хичээгээд ч ажил амжихгүй. Миний хувьд өмнөх орой нь маргааш, нөгөөдрийнхөө ажлыг дотроо зураглаад төлөвлөчихдөг. Харин ид ажлын үеэр багийн төлөвлөгөө маш чухал. Бүгд тойрч суугаад төлөвлөгөөгөө гаргаж, ойлголтоо нэгтгэчихвэл гарах асуудал хүндрэл багасаж, түүнийгээ дагаад цаг ч хэмнэнэ.
Түүнчлэн шинэ санаа эсвэл дараа нь зайлшгүй өөртөө сануулах зүйлсээ хажууд байгаа хүндээ шууд хэлдэг. Ялангуяа ерөнхий найруулагчаар ажилласан өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд ийм тохиолдол ч олон байлаа. Цаг ч сайн хэмнэлээ.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Хэрэв миний ажил хэн нэгэн хүнээс хамааралтай бол тухайн хүнтэйгээ шууд харилцах нь төлөвлөлт хийхэд амар болгодог. Харилцахдаа хамгийн гол нь ямар нэг сошиал сувгаар биш нүд рүү нь харж байгаад ярилцвал дээр. Дараа нь зөв ойлгосон болов уу, яасан бол гэх асуудал гарах нь бага байдаг юм. Тиймдээ ч бид өдрийн төгсгөлд тойрч суугаад маргаашийн ажлуудад шаардлагатай зүйлсээ ярилцаад төлөвлөчихдөг.
Хувийн амьдралын тухайд үдээс өмнө гэр бүл болон өөртөө цаг гаргаад, үдээс хойш үндсэн ажил дээрээ төвлөрөх байдлаар явдаг даа.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Стресстүүлж, бухимдуулж байгаа тухайн нөхцөл байдлаас түр амсхийн өөр зүйл хийх дуртай. Жишээ нь, кино үзэж, хөгжим сонсох гэх мэт.
Харин ажил ид ундарч байгаа үед сэтгэлийн тэнхээ, сахилга бат, хатуужилтай байдал , аль болох стресстэхгүй байх нь л чухал. Эрч хүчээ ч сэлбэх зав олдохгүй болохоор… (инээв)

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Жилийн өмнө ээж болсноос хойш хүүхэдтэй холбоотой бүхнийг сонирхож, тэр тусмаа хүүхдийн сэтгэлзүйн талаар илүү ихийг мэдэх хүсэлтэй болсон. Тиймээс дараагийн суралцах мэргэжлээ энэ чиглэл рүү хандуулах төлөвлөгөөтэй байгаа.

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Энэ том багийг удирдан ерөнхий найруулагчаар ажиллахад тайзан дээр дүрээ амилуулахаар хичээж, өөртэйгөө ажиллаж байгаа хамт олноо хараад жүжигчний мэргэжлээ санагалзаж байснаа нуух юун.
Ер нь найруулагчийн ажил багийн хөдөлмөрөөс урган гардаг юм байна. Хэцүү байна гээд шантарвал тэр чинь бидний дурлаж сонгосон мэргэжил биш болно шүү дээ. Тиймээс хэчнээн асуудал бэрхшээлтэй нүүр тулсан ч санаа нийлсэн сайн хамт олонтой байхад хэцүү зүйлс хэцүү гэж санагддаггүй юм билээ. Нэг ёсондоо мэргэжилдээ хайртай болохоор хэр баргийн бэрхшээл хүнд санагддаггүй гэж хэлж болно.
Харин театрын урлагийг томоор нь хараад үзвэл хүмүүс жүжиг үзэхгүй байна. Ялангуяа хүүхдүүд. Гэтэл тэд чинь бидний ирээдүй. Хүүхдэд зориулсан уран бүтээл хийгээд л байдаг эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ авчирдаггүй. Зөвхөн сургуульд олж авч байгаа ерөнхий боловсролоос гадна суурь хүмүүжил, төлөвшлийг урлагаар дамжуулан авах боломжтой. Энэ соёлд хүүхдийг багаас нь суралцуулж чадвал тэд ирээдүйд том болоод найз нөхөд, гэр бүл, үр хүүхдээ театр луу дагуулаад явдаг болно. Хэр олон хүн үзнэ тэр чинээгээрээ эл салбарт өөрчлөлт, сайжруулалт хийгдэнэ л дээ.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Манай театр энэ сарын дундуур гадагшаа фестивальд явах төлөвлөгөөтэй байгаа. Тэр ажлаа дуусгачхаад гэр бүлдээ л бүрэн төвлөрнө гэж бодож байна. (инээв)
Мэдээж дараа дараагийн уран бүтээлээ толилуулах эрмэлзэл бидэнд байгаа.

11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Хүн гэдэг байнгын аливаа зүйлсээс суралцаж байдаг зантай. Миний хувьд шинэ зүйлс тогтмол туршиж, оролдож үзэхийг хичээдэг. Хамгийн гол нь алдчихлаа гээд сэтгэлээр унаж, цаг алдахгүйгээр түүнээсээ маш хурдан сургамж авч, цааш үргэлжлүүлэх нь чухал.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, КИНО, ХӨГЖИМ?
Юун түрүүнд
“Инээмтгий хүн” романыг
уншаарай гэж санал болгомоор байна. Мөн болж өгвөл уран зохиолын ном түлхүү уншиж байвал зүгээр. Монгол хэлний уран яруу үгийн сан, гоо зүйтэй байдлыг илүү ойроос мэдэрч, бодож сэтгэхэд хүртэл нөлөөлөх боломж юм шиг санагддаг.
Хөгжмийн тал дээр надад тухайлан сонсдог төрөл гэж байдаггүй. Бүх л төрлийн дуу сонсдог. Киноны хувьд сүүлийн үед гарч байгаа бүтээлүүдийг үзэж нүдээ баясгана, хуучны сор болсон кинонуудаар сэтгэлээ сэргээнэ.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
“Хийж байгаа зүйлийнхээ төлөө үнэнч бөгөөд тууштай зүтгэх хэрэгтэй” гэсэн ээжийн зөвлөгөө хамгийн түрүүнд санаанд бууж байна. Хэрэв дотроо нэг зорилго тээсэн л бол замаасаа хазайж, жанжин шугамаа алдахгүйгээр ард нь гарах хэрэгтэй болов уу.

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Өнөөдөр та аль ч салбарт, ямар ч мэргэжлээр ажилласан бай түүндээ хариуцлагатай бөгөөд үнэнч байгаарай. Хүн бүр ажил мэргэжилдээ эзний сэтгэлээр, харилцаандаа үнэнч шударгаар хандахад сайхан ирээдүй энүүхэнд бий.
Биднийг “Инээмтгий хүн” зохиолын уншлага хийж байхтай зэрэгцэн төв талбайд жагсаал болж байсныг санаж байна. Тэнд яригдаж байгаа асуудлууд хэдэн зууны өмнө бичигдсэн энэ зохиол дээр гардаг өгүүллүүдтэй ив ижил байсан нь үнэхээр гайхмаар санагдаж байсан. Тэгэхээр тэр үед байсан асуудал өнөөдөр ч бидэнд тулгарч байгаа гэдэг чинь энд нэг зүйл болохгүй байгаагийн илрэл байх л даа. Гагцхүү бид энэ визуал драмын жүжгээрээ дамжуулж нийгэмд дуу хоолойгоо хүргэхийг хүссэн. Манай үзэгчид авах гээхийн ухаанаар хандана гэдэгт итгэлтэй байна.


Бид өнөөдрийн дугаартаа нээлтээ хийгээд удаагүй байгаа “Инээмтгий хүн” визуал драмын жүжгийн ерөнхий найруулагч Б.Даваасүрэнг урилаа. Монголын театрын урлагийн салбарт шинэ салхи, шинэлэг мэдрэмжийг өгөхөөр нэг ангийн найзууд нэгдэн 2022 онд “Про” театрыг үүсгэн байгуулж, өдгөө гурав дахь бүтээлээ толилуулж буй нь энэ юм. Ингээд хүүхэлдэйн жүжигчин, найруулагчийн мэргэжлээр ОХУ-д суралцаж, эх орондоо эрдэм мэдлэг өвөртлөн ирсэн залуу бүсгүйн ажил болон амьдралын арга барилтай танилцъя.
**Байршил:** Оросын шинжлэх ухаан соёлын төв буюу РЦНК
**Эрхэлдэг ажил:** “Про” театрын найруулагч
**Хэрэглэдэг гар утас:** iPhone 13 Pro
**Сошиал хуудсууд:** Bat-Ulzii Dawaasyren (фэйсбүүк)
### 1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Аав, ээж маань хоёул урлагийн хүмүүс. Тиймдээ ч би аль багаасаа л урлаг, тэр дундаа театрын урлагтай ойр өссөн. Манай ээж Эрдэнэт хотын соёлын ордонд 30 гаруй жил ерөнхий найруулагчаар ажилласан бол аавын хувьд хөгжмийн багш мэргэжилтэй.
Арван жилдээ урлагийн чиглэлээр дугуйлан, секц алгасаж үзээгүй би 2010 онд Санкт-Петербургийн Театр урлагийн академид хүүхэлдэйн жүжигчин мэргэжлээр элсэн орсон. Мэргэжлийнхээ тухай дорвитой мэдлэггүй хүн л хөрш улсаа зорьж байлаа. Яваандаа мэргэжлийнхээ үнэ цэн, утга учрыг ухан ойлгож, өөрийн биеэс гадна өөр нэг амьгүй зүйлийг амилуулан, түүгээрээ үзэгчдэд өнгө өнгийн мэдрэмж өгнө гэдэг арай ондоо ертөнц байдгийг ойлгосон. Үргэлжлүүлэн 2014 оноос ВСГИК-д (Восточно-Сибирский государственный институт культуры) найруулагчаар суралцаж, Москвад мэргэжил дээшлүүлэн магистрын зэргээ хамгаалаад эх орондоо ирсэн.
Монголоос Оросыг зорьж байсан надтай нийлээд арван хүүхэд байдаг юм. Бид сургуульдаа элссэн тэр үеэс л ирээдүйд хамтдаа театр байгуулж, Монголынхоо урлагт өөрсдийн хувь нэмрээ оруулна гэж ярьцгаадаг байлаа. Мэдээж залуу хүмүүс өөрсдөө бие даан энэ салбарт хөл тавихад бэрхшээл олон байх учраас юун түрүүнд туршлага олж авч, юм үзэж нүд тайлъя гээд хувь хувьдаа Оросын театруудад ажиллаж үзсэн. Ингээд одоо л яг зөв цаг нь юм байна гэж бодоод 2022 онд “Про” театрыг ангийн таван найзтайгаа хамтран байгуулж байв. Театраа байгуулснаас хойш хүүхдэд зориулсан хоёр ч уран бүтээлийг амилуулсан. Харин яг одоо гурав дахь бүтээл болох “Инээмтгий хүн” визуал драмын жүжгийг тайзнаа толилуулж байна.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Театраа байгуулаад хүсэж мөрөөдөж ирсэн уран бүтээлээ тайзан дээр амилуулж байгаагийн хувьд хамгийн сайн ойлгосон зүйл нь баг бүрдүүлэлт юм билээ. Зөв хүмүүсээ бүрдүүлж, зохион байгуулалттайгаар ажиллаж чадвал өдөр хоногууд тэгтлээ хэцүү өнгөрдөггүйг анзаарсан шүү.
Мэдээж аливаа уран бүтээлд 100 хувь төвлөрч орсон үед цаг завгүй байх нь гарцаагүй. Зөвхөн энэ бүтээлээр амьсгалж, унтаж сэрэхдээ ч жүжгийнхээ талаар л бодож эхэлнэ. Ингээд ирэхээр хувийн амьдрал алдагдаж байгаа юм л даа. Азтай нь гэвэл гэр бүлийнхэн маань энэ бүгдийг ойлгож, ээж, гэрийн эзэгтэйн үүргээс намайг маш сайн чөлөөлж өгсөн. Одоо бол жүжгээ нээчихсэн болохоор харьцангуй ар гэртээ анхаарал тавих нь нэмэгдэж байгаа. (инээв)
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Залуу хүний хувьд ажлын арга барилаа олох гээд судалж, суралцсаар л байна. Сүүлийн үед хамтран ажиллаж байгаа уран бүтээлчдээс маань намайг хэтэрхий зөөлөн байна гэсэн шүүмжлэл ирж байгаа. Миний хувьд захирангуй байдлаар багаа удирдахаас илүү нэг сэтгэлтэй, нэг зорилготой хамт олныг бий болгох нь хавь илүү үр дүнд хүргэнэ гэж боддог юм. Тиймдээ ч өөрийн арга барилаар ажлынхаа ард гарчихсан явж байна.
Гэхдээ зөөлөн гэдгийг зөв ойлгох хэрэгтэй болов уу. Зарим өдөр ажил огт бүтэхгүй байх тохиолдол бий. Тэр үед өөрөө хатуужилтай байж, хамт олныхоо хүсэл эрмэлзлийг унтраахгүйгээр харилцах хэрэгтэй. Мэдээж орой нь гэртээ хариад ямар гарц гаргалгаа байгааг тунгаан бодоод маргааш нь маш хөнгөхөнөөр шийдлүүдээ ярилцаж, асуудлаа шийдээд явдаг.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Яг үнэндээ сүүлийн хоёр сар гаруйн хугацаанд гар утас, сошиал медиагаас хол байлаа. ОХУ-аас хамтран ажиллаж байгаа хөгжмийн зохиолчтойгоо холбогдохын тулд л Telegram-ыг байнга ашигласан юм байна.
Мөн тэмдэглэлийн дэвтэр. Гараар тэмдэглэсэн бүхэн бичиж байх явцад хүний толгойд суудаг болохоор дэвтэр их хэрэг болдог.
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Тэр чигтээ зөв хуваарилалт гэж хэлнэ. Хуваарилалт, төлөвлөгөө муу бол хэчнээн олуулаа хичээгээд ч ажил амжихгүй. Миний хувьд өмнөх орой нь маргааш, нөгөөдрийнхөө ажлыг дотроо зураглаад төлөвлөчихдөг. Харин ид ажлын үеэр багийн төлөвлөгөө маш чухал. Бүгд тойрч суугаад төлөвлөгөөгөө гаргаж, ойлголтоо нэгтгэчихвэл гарах асуудал хүндрэл багасаж, түүнийгээ дагаад цаг ч хэмнэнэ.
Түүнчлэн шинэ санаа эсвэл дараа нь зайлшгүй өөртөө сануулах зүйлсээ хажууд байгаа хүндээ шууд хэлдэг. Ялангуяа ерөнхий найруулагчаар ажилласан өнгөрсөн хоёр сарын хугацаанд ийм тохиолдол ч олон байлаа. Цаг ч сайн хэмнэлээ.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Хэрэв миний ажил хэн нэгэн хүнээс хамааралтай бол тухайн хүнтэйгээ шууд харилцах нь төлөвлөлт хийхэд амар болгодог. Харилцахдаа хамгийн гол нь ямар нэг сошиал сувгаар биш нүд рүү нь харж байгаад ярилцвал дээр. Дараа нь зөв ойлгосон болов уу, яасан бол гэх асуудал гарах нь бага байдаг юм. Тиймдээ ч бид өдрийн төгсгөлд тойрч суугаад маргаашийн ажлуудад шаардлагатай зүйлсээ ярилцаад төлөвлөчихдөг.
Хувийн амьдралын тухайд үдээс өмнө гэр бүл болон өөртөө цаг гаргаад, үдээс хойш үндсэн ажил дээрээ төвлөрөх байдлаар явдаг даа.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Стресстүүлж, бухимдуулж байгаа тухайн нөхцөл байдлаас түр амсхийн өөр зүйл хийх дуртай. Жишээ нь, кино үзэж, хөгжим сонсох гэх мэт.
Харин ажил ид ундарч байгаа үед сэтгэлийн тэнхээ, сахилга бат, хатуужилтай байдал , аль болох стресстэхгүй байх нь л чухал. Эрч хүчээ ч сэлбэх зав олдохгүй болохоор… (инээв)
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Жилийн өмнө ээж болсноос хойш хүүхэдтэй холбоотой бүхнийг сонирхож, тэр тусмаа хүүхдийн сэтгэлзүйн талаар илүү ихийг мэдэх хүсэлтэй болсон. Тиймээс дараагийн суралцах мэргэжлээ энэ чиглэл рүү хандуулах төлөвлөгөөтэй байгаа.
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Энэ том багийг удирдан ерөнхий найруулагчаар ажиллахад тайзан дээр дүрээ амилуулахаар хичээж, өөртэйгөө ажиллаж байгаа хамт олноо хараад жүжигчний мэргэжлээ санагалзаж байснаа нуух юун.
Ер нь найруулагчийн ажил багийн хөдөлмөрөөс урган гардаг юм байна. Хэцүү байна гээд шантарвал тэр чинь бидний дурлаж сонгосон мэргэжил биш болно шүү дээ. Тиймээс хэчнээн асуудал бэрхшээлтэй нүүр тулсан ч санаа нийлсэн сайн хамт олонтой байхад хэцүү зүйлс хэцүү гэж санагддаггүй юм билээ. Нэг ёсондоо мэргэжилдээ хайртай болохоор хэр баргийн бэрхшээл хүнд санагддаггүй гэж хэлж болно.
Харин театрын урлагийг томоор нь хараад үзвэл хүмүүс жүжиг үзэхгүй байна. Ялангуяа хүүхдүүд. Гэтэл тэд чинь бидний ирээдүй. Хүүхдэд зориулсан уран бүтээл хийгээд л байдаг эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ авчирдаггүй. Зөвхөн сургуульд олж авч байгаа ерөнхий боловсролоос гадна суурь хүмүүжил, төлөвшлийг урлагаар дамжуулан авах боломжтой. Энэ соёлд хүүхдийг багаас нь суралцуулж чадвал тэд ирээдүйд том болоод найз нөхөд, гэр бүл, үр хүүхдээ театр луу дагуулаад явдаг болно. Хэр олон хүн үзнэ тэр чинээгээрээ эл салбарт өөрчлөлт, сайжруулалт хийгдэнэ л дээ.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Манай театр энэ сарын дундуур гадагшаа фестивальд явах төлөвлөгөөтэй байгаа. Тэр ажлаа дуусгачхаад гэр бүлдээ л бүрэн төвлөрнө гэж бодож байна. (инээв)
Мэдээж дараа дараагийн уран бүтээлээ толилуулах эрмэлзэл бидэнд байгаа.
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Хүн гэдэг байнгын аливаа зүйлсээс суралцаж байдаг зантай. Миний хувьд шинэ зүйлс тогтмол туршиж, оролдож үзэхийг хичээдэг. Хамгийн гол нь алдчихлаа гээд сэтгэлээр унаж, цаг алдахгүйгээр түүнээсээ маш хурдан сургамж авч, цааш үргэлжлүүлэх нь чухал.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, КИНО, ХӨГЖИМ?
Юун түрүүнд “Инээмтгий хүн” романыг уншаарай гэж санал болгомоор байна. Мөн болж өгвөл уран зохиолын ном түлхүү уншиж байвал зүгээр. Монгол хэлний уран яруу үгийн сан, гоо зүйтэй байдлыг илүү ойроос мэдэрч, бодож сэтгэхэд хүртэл нөлөөлөх боломж юм шиг санагддаг.
Хөгжмийн тал дээр надад тухайлан сонсдог төрөл гэж байдаггүй. Бүх л төрлийн дуу сонсдог. Киноны хувьд сүүлийн үед гарч байгаа бүтээлүүдийг үзэж нүдээ баясгана, хуучны сор болсон кинонуудаар сэтгэлээ сэргээнэ.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
“Хийж байгаа зүйлийнхээ төлөө үнэнч бөгөөд тууштай зүтгэх хэрэгтэй” гэсэн ээжийн зөвлөгөө хамгийн түрүүнд санаанд бууж байна. Хэрэв дотроо нэг зорилго тээсэн л бол замаасаа хазайж, жанжин шугамаа алдахгүйгээр ард нь гарах хэрэгтэй болов уу.
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Өнөөдөр та аль ч салбарт, ямар ч мэргэжлээр ажилласан бай түүндээ хариуцлагатай бөгөөд үнэнч байгаарай. Хүн бүр ажил мэргэжилдээ эзний сэтгэлээр, харилцаандаа үнэнч шударгаар хандахад сайхан ирээдүй энүүхэнд бий.
Биднийг “Инээмтгий хүн” зохиолын уншлага хийж байхтай зэрэгцэн төв талбайд жагсаал болж байсныг санаж байна. Тэнд яригдаж байгаа асуудлууд хэдэн зууны өмнө бичигдсэн энэ зохиол дээр гардаг өгүүллүүдтэй ив ижил байсан нь үнэхээр гайхмаар санагдаж байсан. Тэгэхээр тэр үед байсан асуудал өнөөдөр ч бидэнд тулгарч байгаа гэдэг чинь энд нэг зүйл болохгүй байгаагийн илрэл байх л даа. Гагцхүү бид энэ визуал драмын жүжгээрээ дамжуулж нийгэмд дуу хоолойгоо хүргэхийг хүссэн. Манай үзэгчид авах гээхийн ухаанаар хандана гэдэгт итгэлтэй байна.