Бид яагаад даваа гарагаас айдаг вэ? 
<div class="article-body no-wide-image">
          <p></p><p><b>2022 оны 10-р сарын 17-ны өдөр Гиннесийн амжилт бүртгэх хороо албан ёсоор даваа гарагийг “Хүмүүсийн хамгийн ихээр үзэн яддаг өдөр” хэмээн <a href="https://www.forbes.com/sites/forbesbooksauthors/2023/12/13/not-quite-fun-day-why-do-we-still-hate-mondays/?sh=41b6b5163d6f" target="_blank">зарласан юм.</a> Энэхүү мэдээ гарсны дараа твиттер дээр нэгэн хэрэглэгч “Ийм ойлгомжтой зүйлийг нотлох шаардлага байгаа гэж үү?” хэмээн сэтгэгдэл үлдээснээс харахад даваа гараг гэдэг хэн бүхний зүрхэнд шар ус хуруулах шидтэй өдөр байх нь. </b></p><p><b>Судалгаагаар нийт ажилтнуудын 34 хувь нь “Даваа гарагаас айх айдас”-тай байдаг бөгөөд 45 хувь нь энэ өдөр сэтгэл түгшилтийг хамгийн ихээр <a href="https://gitnux.org/monday-statistics/#:~:text=On%20average%2C%20about%2017%25%20of,is%20mostly%20a%20marketing%20idea." target="_blank">мэдэрдэг аж. </a>Даваагаас баасан гараг хүртэл цаг хугацаа асар удаан сажилдаг хэр нь амралтын хоёр өдөр цаг хугацаа яагаад ийм хурдтай өнгөрдөг юм бэ? хэмээн та санаа алдаж суугаа бол энэхүү нийтлэлийг яг одоо уншихыг зөвлөж байна.</b></p><p><b><br></b></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/f3ed7e9f33929e32537c448c7355a8c8.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ДАВАА ГАРАГААС АЙХ АЙДСЫН ШАЛТГААН</h3><p></p><p>Юун түрүүнд, амралтын өдрийг нь бусниулж, ажлын өдрүүдийн тухай сануулж буйд уучлал хүсье. Энэхүү нийтлэлийг бичин суугаа миний хувьд сүүлийн жил гаруйн хугацаанд ням гараг бүхэн ирэх долоо хоногийн ажлын эхний өдрөөс айж, түгшиж, самгардаж буйгаа олж нээсэн юм. Тодруулбал, цар тахлын үеэрх hybrid ажлын хэв маягаас оффис дээрээ таван өдрийг өнгөрүүлэх энгийн хуваарь руу шилжсэний дараа энэ “айдас” үүсэж, улмаар цаг хугацаа өнгөрөх тусам амралтын бүтэн нэг өдрөө түгшүүр дунд өнгөрүүлж буйг анзааран, яаралтай арга хэмжээ авах ёстойгоо ухаарсан хэрэг.<br></p><p>Угтаа бол удирдлага маань илүү цагаар ажиллахыг шаарддаггүй, харилцагчид ч гэсэн хамтын ажиллагааны хүрээнд амралтын өдрөөр цахим шуудан нэгэн рүүгээ шидэхгүй байх алтан дүрэмтэй. Гэвч нөхцөл байдлаас үл хамааран сүүлийн нэг жилийн хугацаанд би ням гарагийн үдээс хойш нэг л мэдэх нь ээ ирэх долоо хоногийн ажлын хуваариа харангаа санаа алдаж, цаглавар дээрээ тэмдэглэсэн уулзалт бүхэн маань дааж давшгүй хүнд ачаа мэт хуурамч мэдрэмж дундаа түүртэж суудаг нэгэн болж хувирсан. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/13094695e9164823c214f2f983a9d183.jpeg"></p><p></p><p><br></p><p>Тиймээс ч энэ хуурамч айдсаа бууруулж, амралтын өдрөө бүрэн утгаар нь эдлэхийн тулд сүүлийн нэг сарын хугацаанд өөр дээрээ хэрэгжүүлсэн төдийгүй тодорхой хэмжээнд үр дүн үзүүлсэн аргуудаа энэхүү нийтлэлээр бусадтай хуваалцахаар шийдлээ. </p><p>Сайн мэдээ гэвэл, сэтгэлзүйн мэргэжилтнүүдийн <a href="https://www.medicalnewstoday.com/articles/monday-blues#definition" target="_blank">тодорхойлсноор </a>“Даваа гарагаас айх айдас” нь ямар нэгэн сэтгэцийн эмгэг биш ажээ. Сэтгэлийн хямрал гэдэг нь ямар ч цаг үед тохиож болох байнгын сэтгэл ханамжгүй байдлыг илтгэдэг бол харин дээрх айдсын хувьд тодорхой цаг хугацаанд үргэлжлээд дуусдагаараа ялгаатай. Гэхдээ энэхүү мэдрэмж нь хэдхэн хүмүүсийн санаанаасаа ургуулсан төсөөлөл бус, нийтийг хамарсан жинхэнэ айдас, түгшүүр гэдгийг доорх баримтууд батлах нь лавтай. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/0f094a17c41d433b8168b5da526a1744.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ТООНЫ ХЭЛЭЭР:</h3><p></p><p><b>35%: </b>Даваа гарагт өвчтэй хэмээн чөлөө авах магадлал хамгийн түгээмэл буюу нийт “өвчний чөлөө”-ний <a href="https://gitnux.org/monday-statistics/#:~:text=On%20average%2C%20about%2017%25%20of,is%20mostly%20a%20marketing%20idea." target="_blank">35 хувь нь</a> энэ өдөр ирдэг аж. </p><p><b>3.5 цаг:</b> Даваа гараг бол долоо хоногийн хамгийн бүтээмж муутай өдөр бөгөөд ажилтнууд ердөө 3.5 цаг үр бүтээлтэй ажиллаж чаддаг. </p><p><b>11:16 минут:</b> Даваа гарагийн <a href="https://gitnux.org/monday-statistics/#:~:text=On%20average%2C%20about%2017%25%20of,is%20mostly%20a%20marketing%20idea." target="_blank">11:16 минут хүртэл</a> ажлын байран дээрээ бид инээмсэглэдэггүй. Хэрвээ кофегоо уугаагүй бол энэ хугацаа бүр ч хойшлох магадлалтай. </p><p><b>18%:</b> Судалгаагаар даваа гарагт зүрхний шигдээс тусах эрсдэл <a href="https://gitnux.org/monday-statistics/#:~:text=On%20average%2C%20about%2017%25%20of,is%20mostly%20a%20marketing%20idea." target="_blank">18 хувиар</a> нэмэгддэг. </p><p><b>20%: </b>Даваа гарагт амиа хорлох тохиолдол долоо хоногийн бусад өдрүүдээс дунджаар <a href="https://gitnux.org/monday-statistics/#:~:text=On%20average%2C%20about%2017%25%20of,is%20mostly%20a%20marketing%20idea." target="_blank">20 хувиар</a> их. </p><p><b>1-р сар: </b>Их Британид жил бүрийн нэгдүгээр сарын гурав дахь даваа гарагийг <a href="https://www.forbes.com/sites/brucelee/2024/01/14/is-blue-monday-actually-each-years-most-depressing-day/#:~:text=In%202005%2C%20Sky%20Travel%2C%20a,lowest%20levels%20of%20the%20year." target="_blank">“Blue Monday”</a> буюу жилийн хамгийн гунигтай өдөр хэмээн нэрлэдэг.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/c66df5c5fc01ab1b59153ac9d801c30f.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>хэрхэн сэргийлэх вэ? </div></h3><h4>1. Амралт гэдэг ажиллаж буй нэгэн хэлбэр </h4><p></p><p>Хэдэн сарын өмнө би Монголын ногоон санхүүгийн корпорацын Гүйцэтгэх захирал М.Болдоос эрч хүчээ хэрхэн сэлбэдэг тухай асуухад “Амарна гэдэг ажиллаж буй нэг хэлбэр. Хүний тархи зөвхөн оффис дээр суух найман цагийн туршид л ажлаа боддог юм биш, ажилтай холбоотой бодол байнга л толгойд эргэлдэж байдаг жамтай. Амарч байх хугацаандаа бодлоо хангалттай цэгцэлж чадваас ажлын өдрүүдэд илүү бүтээмж өндөртэй байх шиг анзаарагддаг юм.” хэмээн <a href="https://unread.today/c/howiwork-boldm" target="_blank">хариулж байсан юм. </a> </p><p>Хайртай хүнийхээ тухай бодохгүй хэмээн өөрийгөө хориглох тусам тархи тэр чигтээ зөвхөн тэр хүний тухай бодлоор дүүрчихсэн мэт мэдрэмж төрдөг дөө. Ажил ч гэсэн ялгаагүй. Бид амралтын өдрөөр ажилтай холбоотой бүх сонордуулгаа хүчээр хаасан ч тархиа унтрааж чадахгүй. </p><p>Дээрээс нь ажилдаа санаа зовж байгаа ч яг үнэндээ төвлөрч суугаад гараасаа бодит үр дүн гаргахгүй аваас бүр л давчидмаар мэдрэмж төрнө. Тиймээс амралтын аль нэгийн өдрийн өглөө 30 минутаас 1 цагийг ирэх долоо хоногоо төлөвлөх, ажилтай холбоотой шинэ санаагаа цэгцлэх, brainstorm хийхэд зарцуулаарай хэмээн зөвлөе. Ялангуяа гараар бичих нь баруун, зүүн тархины үйл ажиллагааг жигд сайжруулж, сэтгэлзүйн хувьд тайвшруулах <a href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4676206/" target="_blank">нөлөөтэй байдаг</a> учраас тэмдэглэл хөтлөхдөө лаптопоос татгалзаж, цаас үзэг нийлүүлээрэй.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/256be84d1e74520f533a9c778c81a63f.jpeg"></p><h4><div><br></div>2. Хувиа хичээж сур</h4><p></p><p>Миний ажигласнаар гэр бүлтэй хүмүүсийн гаргадаг нийтлэг алдаа нь “Амралтын өдөр тэр чигтээ гэр бүлийн өдөр” хэмээн тодорхойлдог явдал. Мэдээж гэр бүлдээ цаг гаргах нь буруу гэсэн үг биш. Гэхдээ та 24/7 баадууг нь эргүүлээд тавьсан хүүхэлдэй мэт тасралтгүй эрч хүчтэй байж чадахгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрөөрэй. Хүүхдүүдээ дугуйланд нь нааш цааш зөөх, салхинд гаргах, өдөрт гурван удаа хоол бэлдэх, үзвэр үйлчилгээнд дагуулж явах энэ бүхэн бүгдээрээ л нэгэн төрлийн ажил. </p><p>Амралтын хоёрхон өдөрт багтаад гэр бүлийн бүх гишүүдийн хүслийг гүйцээх гэж зүтгэх хэрэггүй. Аль нэг өдрийг нь зөвхөн өөртөө зарцуулах гээд хичээ. Хэрвээ хүсвэл унтлагын өрөөний хаалгаа түгжээд өглөөдөө хоёр цаг илүү унтах хэмжээний тансаглалыг өөртөө өгч сураарай.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/7cafcdbf965ad4b04806b9b291dd88e9.jpeg"></p><p></p><p><br></p><p>Ганц бие хүмүүсийн хувьд харин “Үгүй” хэмээн хэлж зүрхэлдэггүйгээс шалтгаалан төлөвлөөгүй ажлуудад маш их цаг зарцуулдаг мэт ажиглагддаг. Хэрвээ та амралтын өдрөөр юу хийх тухай төлөвлөгөө боловсруулж чадахгүй байгаа бол нэгэн бяцхан зөвлөгөө өгье. <a href="https://www.amazon.com/Successful-People-Before-Breakfast-Mornings-ebook/dp/B007K3E2YK" target="_blank">What the Most Successful People Do Before Breakfast </a>номд ойрын хугацаанд өөрийнхөө биелүүлэхийг хүсэж буй 100 хүслээ жагсаан бичээрэй хэмээх хэсэг гардаг. </p><p>Хэрвээ таныг зөвхөн 10 хүслээ жагсаа гэвэл “Андын нуруу давж, Мачу Пичу үзэх”, “Атлантын далайгаар хөндлөн гулд аялж, дельфин харах” гэхчлэн биелүүлэхэд туйлын хүндрэлтэй хүслээ бичих магадлал өндөр. Харин энэ тоог 100 болгон нэмбэл “Манзушир хийд рүү явган аялах”, “Улаанбаатар хотын хамгийн амттай паста хийдэг ресторанаар зочлох”, ”Чингисийн музей үзэх” зэрэг амьдралтай бөгөөд амралтын өдрөөр биелүүлэхэд ямар ч асуудалгүй хүслийн жагсаалттай болно. Энэхүү жагсаалт нь танд бусдад зоригтойгоор “үгүй” хэмээн хэлэхэд чинь туслана.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/8cecb319b348a7b3782ed2ccf95002a4.jpeg"></p><h4><div>3. Олон ажил төлөвлөх хэрэггүй<br></div></h4><p></p><p>Хэдэн сарын өмнөх би угаалга хийх, нохойгоо усанд оруулах, хүнсээ цуглуулах, маникюрт орох, шинэ жор турших зэрэг бүх ажлаа амралтын өдрөөр л төлөвлөдөг байв. Үүний үр дүнд бараг л ажлын өдрөөс ч их ачаалалтай хоёр өдрийг өнгөрүүлдэг байлаа. </p><p>Харин одоо бол тухайн долоо хоногт амжуулбал зохих ажлуудаа нэг дор нь жагсааж бичээд аль болох бүх өдрүүдэд тэнцүүхэн хуваарилахыг зорих болсон. Гэрийн ажилд ажлын өдрүүдээр нэг цагийг зарцуулж эхэлснээс хойш амралтын өдөр цэвэрлэгээтэй холбоотой уул овоо шиг ажил ундарч гарахаа больсон нь сайшаалтай.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/ed4eeae15b1536ca3e8f006bce16f3b3.jpeg"></p><p></p><p><br></p><p class="MsoNormal">Төгсгөлд нь, амарна гэдэг бид өөрийгөө цэнэглэж байна гэсэн үг. Утасны цэнэг дуусах үед тэжээлд залгадагтай адил. Хүн ч гэсэн өөрийгөө цэнэглэж, бие махбодь, сэтгэлзүйгээ амрааж байх учиртай. Хангалттай гэгч нь амарч чадсан бол даваа гараг тийм ч айхтар хадны мангаа шиг санагдахгүй нь лавтай. Хэрвээ танд ч бас энэ сэдэвтэй холбоотой бусдад шидэх санаа байгаа бол бидэнтэй харамгүй хуваалцахыг хүсье. </p>
          </div>

2022 оны 10-р сарын 17-ны өдөр Гиннесийн амжилт бүртгэх хороо албан ёсоор даваа гарагийг “Хүмүүсийн хамгийн ихээр үзэн яддаг өдөр” хэмээн
зарласан юм.
Энэхүү мэдээ гарсны дараа твиттер дээр нэгэн хэрэглэгч “Ийм ойлгомжтой зүйлийг нотлох шаардлага байгаа гэж үү?” хэмээн сэтгэгдэл үлдээснээс харахад даваа гараг гэдэг хэн бүхний зүрхэнд шар ус хуруулах шидтэй өдөр байх нь.
Судалгаагаар нийт ажилтнуудын 34 хувь нь “Даваа гарагаас айх айдас”-тай байдаг бөгөөд 45 хувь нь энэ өдөр сэтгэл түгшилтийг хамгийн ихээр
мэдэрдэг аж.
Даваагаас баасан гараг хүртэл цаг хугацаа асар удаан сажилдаг хэр нь амралтын хоёр өдөр цаг хугацаа яагаад ийм хурдтай өнгөрдөг юм бэ? хэмээн та санаа алдаж суугаа бол энэхүү нийтлэлийг яг одоо уншихыг зөвлөж байна.

ДАВАА ГАРАГААС АЙХ АЙДСЫН ШАЛТГААН
Юун түрүүнд, амралтын өдрийг нь бусниулж, ажлын өдрүүдийн тухай сануулж буйд уучлал хүсье. Энэхүү нийтлэлийг бичин суугаа миний хувьд сүүлийн жил гаруйн хугацаанд ням гараг бүхэн ирэх долоо хоногийн ажлын эхний өдрөөс айж, түгшиж, самгардаж буйгаа олж нээсэн юм. Тодруулбал, цар тахлын үеэрх hybrid ажлын хэв маягаас оффис дээрээ таван өдрийг өнгөрүүлэх энгийн хуваарь руу шилжсэний дараа энэ “айдас” үүсэж, улмаар цаг хугацаа өнгөрөх тусам амралтын бүтэн нэг өдрөө түгшүүр дунд өнгөрүүлж буйг анзааран, яаралтай арга хэмжээ авах ёстойгоо ухаарсан хэрэг.
Угтаа бол удирдлага маань илүү цагаар ажиллахыг шаарддаггүй, харилцагчид ч гэсэн хамтын ажиллагааны хүрээнд амралтын өдрөөр цахим шуудан нэгэн рүүгээ шидэхгүй байх алтан дүрэмтэй. Гэвч нөхцөл байдлаас үл хамааран сүүлийн нэг жилийн хугацаанд би ням гарагийн үдээс хойш нэг л мэдэх нь ээ ирэх долоо хоногийн ажлын хуваариа харангаа санаа алдаж, цаглавар дээрээ тэмдэглэсэн уулзалт бүхэн маань дааж давшгүй хүнд ачаа мэт хуурамч мэдрэмж дундаа түүртэж суудаг нэгэн болж хувирсан.

Тиймээс ч энэ хуурамч айдсаа бууруулж, амралтын өдрөө бүрэн утгаар нь эдлэхийн тулд сүүлийн нэг сарын хугацаанд өөр дээрээ хэрэгжүүлсэн төдийгүй тодорхой хэмжээнд үр дүн үзүүлсэн аргуудаа энэхүү нийтлэлээр бусадтай хуваалцахаар шийдлээ.
Сайн мэдээ гэвэл, сэтгэлзүйн мэргэжилтнүүдийн
тодорхойлсноор
“Даваа гарагаас айх айдас” нь ямар нэгэн сэтгэцийн эмгэг биш ажээ. Сэтгэлийн хямрал гэдэг нь ямар ч цаг үед тохиож болох байнгын сэтгэл ханамжгүй байдлыг илтгэдэг бол харин дээрх айдсын хувьд тодорхой цаг хугацаанд үргэлжлээд дуусдагаараа ялгаатай. Гэхдээ энэхүү мэдрэмж нь хэдхэн хүмүүсийн санаанаасаа ургуулсан төсөөлөл бус, нийтийг хамарсан жинхэнэ айдас, түгшүүр гэдгийг доорх баримтууд батлах нь лавтай.

ТООНЫ ХЭЛЭЭР:
35%:
Даваа гарагт өвчтэй хэмээн чөлөө авах магадлал хамгийн түгээмэл буюу нийт “өвчний чөлөө”-ний
35 хувь нь
энэ өдөр ирдэг аж.
3.5 цаг:
Даваа гараг бол долоо хоногийн хамгийн бүтээмж муутай өдөр бөгөөд ажилтнууд ердөө 3.5 цаг үр бүтээлтэй ажиллаж чаддаг.
11:16 минут:
Даваа гарагийн
11:16 минут хүртэл
ажлын байран дээрээ бид инээмсэглэдэггүй. Хэрвээ кофегоо уугаагүй бол энэ хугацаа бүр ч хойшлох магадлалтай.
18%:
Судалгаагаар даваа гарагт зүрхний шигдээс тусах эрсдэл
18 хувиар
нэмэгддэг.
20%:
Даваа гарагт амиа хорлох тохиолдол долоо хоногийн бусад өдрүүдээс дунджаар
20 хувиар
их.
1-р сар:
Их Британид жил бүрийн нэгдүгээр сарын гурав дахь даваа гарагийг
“Blue Monday”
буюу жилийн хамгийн гунигтай өдөр хэмээн нэрлэдэг.

хэрхэн сэргийлэх вэ?
1. Амралт гэдэг ажиллаж буй нэгэн хэлбэр
Хэдэн сарын өмнө би Монголын ногоон санхүүгийн корпорацын Гүйцэтгэх захирал М.Болдоос эрч хүчээ хэрхэн сэлбэдэг тухай асуухад “Амарна гэдэг ажиллаж буй нэг хэлбэр. Хүний тархи зөвхөн оффис дээр суух найман цагийн туршид л ажлаа боддог юм биш, ажилтай холбоотой бодол байнга л толгойд эргэлдэж байдаг жамтай. Амарч байх хугацаандаа бодлоо хангалттай цэгцэлж чадваас ажлын өдрүүдэд илүү бүтээмж өндөртэй байх шиг анзаарагддаг юм.” хэмээн
хариулж байсан юм.

Хайртай хүнийхээ тухай бодохгүй хэмээн өөрийгөө хориглох тусам тархи тэр чигтээ зөвхөн тэр хүний тухай бодлоор дүүрчихсэн мэт мэдрэмж төрдөг дөө. Ажил ч гэсэн ялгаагүй. Бид амралтын өдрөөр ажилтай холбоотой бүх сонордуулгаа хүчээр хаасан ч тархиа унтрааж чадахгүй.
Дээрээс нь ажилдаа санаа зовж байгаа ч яг үнэндээ төвлөрч суугаад гараасаа бодит үр дүн гаргахгүй аваас бүр л давчидмаар мэдрэмж төрнө. Тиймээс амралтын аль нэгийн өдрийн өглөө 30 минутаас 1 цагийг ирэх долоо хоногоо төлөвлөх, ажилтай холбоотой шинэ санаагаа цэгцлэх, brainstorm хийхэд зарцуулаарай хэмээн зөвлөе. Ялангуяа гараар бичих нь баруун, зүүн тархины үйл ажиллагааг жигд сайжруулж, сэтгэлзүйн хувьд тайвшруулах
нөлөөтэй байдаг
учраас тэмдэглэл хөтлөхдөө лаптопоос татгалзаж, цаас үзэг нийлүүлээрэй.

2. Хувиа хичээж сур
Миний ажигласнаар гэр бүлтэй хүмүүсийн гаргадаг нийтлэг алдаа нь “Амралтын өдөр тэр чигтээ гэр бүлийн өдөр” хэмээн тодорхойлдог явдал. Мэдээж гэр бүлдээ цаг гаргах нь буруу гэсэн үг биш. Гэхдээ та 24/7 баадууг нь эргүүлээд тавьсан хүүхэлдэй мэт тасралтгүй эрч хүчтэй байж чадахгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрөөрэй. Хүүхдүүдээ дугуйланд нь нааш цааш зөөх, салхинд гаргах, өдөрт гурван удаа хоол бэлдэх, үзвэр үйлчилгээнд дагуулж явах энэ бүхэн бүгдээрээ л нэгэн төрлийн ажил.
Амралтын хоёрхон өдөрт багтаад гэр бүлийн бүх гишүүдийн хүслийг гүйцээх гэж зүтгэх хэрэггүй. Аль нэг өдрийг нь зөвхөн өөртөө зарцуулах гээд хичээ. Хэрвээ хүсвэл унтлагын өрөөний хаалгаа түгжээд өглөөдөө хоёр цаг илүү унтах хэмжээний тансаглалыг өөртөө өгч сураарай.

Ганц бие хүмүүсийн хувьд харин “Үгүй” хэмээн хэлж зүрхэлдэггүйгээс шалтгаалан төлөвлөөгүй ажлуудад маш их цаг зарцуулдаг мэт ажиглагддаг. Хэрвээ та амралтын өдрөөр юу хийх тухай төлөвлөгөө боловсруулж чадахгүй байгаа бол нэгэн бяцхан зөвлөгөө өгье.
What the Most Successful People Do Before Breakfast
номд ойрын хугацаанд өөрийнхөө биелүүлэхийг хүсэж буй 100 хүслээ жагсаан бичээрэй хэмээх хэсэг гардаг.
Хэрвээ таныг зөвхөн 10 хүслээ жагсаа гэвэл “Андын нуруу давж, Мачу Пичу үзэх”, “Атлантын далайгаар хөндлөн гулд аялж, дельфин харах” гэхчлэн биелүүлэхэд туйлын хүндрэлтэй хүслээ бичих магадлал өндөр. Харин энэ тоог 100 болгон нэмбэл “Манзушир хийд рүү явган аялах”, “Улаанбаатар хотын хамгийн амттай паста хийдэг ресторанаар зочлох”, ”Чингисийн музей үзэх” зэрэг амьдралтай бөгөөд амралтын өдрөөр биелүүлэхэд ямар ч асуудалгүй хүслийн жагсаалттай болно. Энэхүү жагсаалт нь танд бусдад зоригтойгоор “үгүй” хэмээн хэлэхэд чинь туслана.

3. Олон ажил төлөвлөх хэрэггүй
Хэдэн сарын өмнөх би угаалга хийх, нохойгоо усанд оруулах, хүнсээ цуглуулах, маникюрт орох, шинэ жор турших зэрэг бүх ажлаа амралтын өдрөөр л төлөвлөдөг байв. Үүний үр дүнд бараг л ажлын өдрөөс ч их ачаалалтай хоёр өдрийг өнгөрүүлдэг байлаа.
Харин одоо бол тухайн долоо хоногт амжуулбал зохих ажлуудаа нэг дор нь жагсааж бичээд аль болох бүх өдрүүдэд тэнцүүхэн хуваарилахыг зорих болсон. Гэрийн ажилд ажлын өдрүүдээр нэг цагийг зарцуулж эхэлснээс хойш амралтын өдөр цэвэрлэгээтэй холбоотой уул овоо шиг ажил ундарч гарахаа больсон нь сайшаалтай.

Төгсгөлд нь, амарна гэдэг бид өөрийгөө цэнэглэж байна гэсэн үг. Утасны цэнэг дуусах үед тэжээлд залгадагтай адил. Хүн ч гэсэн өөрийгөө цэнэглэж, бие махбодь, сэтгэлзүйгээ амрааж байх учиртай. Хангалттай гэгч нь амарч чадсан бол даваа гараг тийм ч айхтар хадны мангаа шиг санагдахгүй нь лавтай. Хэрвээ танд ч бас энэ сэдэвтэй холбоотой бусдад шидэх санаа байгаа бол бидэнтэй харамгүй хуваалцахыг хүсье.

**2022 оны 10-р сарын 17-ны өдөр Гиннесийн амжилт бүртгэх хороо албан ёсоор даваа гарагийг “Хүмүүсийн хамгийн ихээр үзэн яддаг өдөр” хэмээн зарласан юм. Энэхүү мэдээ гарсны дараа твиттер дээр нэгэн хэрэглэгч “Ийм ойлгомжтой зүйлийг нотлох шаардлага байгаа гэж үү?” хэмээн сэтгэгдэл үлдээснээс харахад даваа гараг гэдэг хэн бүхний зүрхэнд шар ус хуруулах шидтэй өдөр байх нь.**
**Судалгаагаар нийт ажилтнуудын 34 хувь нь “Даваа гарагаас айх айдас”-тай байдаг бөгөөд 45 хувь нь энэ өдөр сэтгэл түгшилтийг хамгийн ихээр мэдэрдэг аж. Даваагаас баасан гараг хүртэл цаг хугацаа асар удаан сажилдаг хэр нь амралтын хоёр өдөр цаг хугацаа яагаад ийм хурдтай өнгөрдөг юм бэ? хэмээн та санаа алдаж суугаа бол энэхүү нийтлэлийг яг одоо уншихыг зөвлөж байна.**
### ДАВАА ГАРАГААС АЙХ АЙДСЫН ШАЛТГААН
Юун түрүүнд, амралтын өдрийг нь бусниулж, ажлын өдрүүдийн тухай сануулж буйд уучлал хүсье. Энэхүү нийтлэлийг бичин суугаа миний хувьд сүүлийн жил гаруйн хугацаанд ням гараг бүхэн ирэх долоо хоногийн ажлын эхний өдрөөс айж, түгшиж, самгардаж буйгаа олж нээсэн юм. Тодруулбал, цар тахлын үеэрх hybrid ажлын хэв маягаас оффис дээрээ таван өдрийг өнгөрүүлэх энгийн хуваарь руу шилжсэний дараа энэ “айдас” үүсэж, улмаар цаг хугацаа өнгөрөх тусам амралтын бүтэн нэг өдрөө түгшүүр дунд өнгөрүүлж буйг анзааран, яаралтай арга хэмжээ авах ёстойгоо ухаарсан хэрэг.
Угтаа бол удирдлага маань илүү цагаар ажиллахыг шаарддаггүй, харилцагчид ч гэсэн хамтын ажиллагааны хүрээнд амралтын өдрөөр цахим шуудан нэгэн рүүгээ шидэхгүй байх алтан дүрэмтэй. Гэвч нөхцөл байдлаас үл хамааран сүүлийн нэг жилийн хугацаанд би ням гарагийн үдээс хойш нэг л мэдэх нь ээ ирэх долоо хоногийн ажлын хуваариа харангаа санаа алдаж, цаглавар дээрээ тэмдэглэсэн уулзалт бүхэн маань дааж давшгүй хүнд ачаа мэт хуурамч мэдрэмж дундаа түүртэж суудаг нэгэн болж хувирсан.
Тиймээс ч энэ хуурамч айдсаа бууруулж, амралтын өдрөө бүрэн утгаар нь эдлэхийн тулд сүүлийн нэг сарын хугацаанд өөр дээрээ хэрэгжүүлсэн төдийгүй тодорхой хэмжээнд үр дүн үзүүлсэн аргуудаа энэхүү нийтлэлээр бусадтай хуваалцахаар шийдлээ.
Сайн мэдээ гэвэл, сэтгэлзүйн мэргэжилтнүүдийн тодорхойлсноор “Даваа гарагаас айх айдас” нь ямар нэгэн сэтгэцийн эмгэг биш ажээ. Сэтгэлийн хямрал гэдэг нь ямар ч цаг үед тохиож болох байнгын сэтгэл ханамжгүй байдлыг илтгэдэг бол харин дээрх айдсын хувьд тодорхой цаг хугацаанд үргэлжлээд дуусдагаараа ялгаатай. Гэхдээ энэхүү мэдрэмж нь хэдхэн хүмүүсийн санаанаасаа ургуулсан төсөөлөл бус, нийтийг хамарсан жинхэнэ айдас, түгшүүр гэдгийг доорх баримтууд батлах нь лавтай.
### ТООНЫ ХЭЛЭЭР:
**35%:** Даваа гарагт өвчтэй хэмээн чөлөө авах магадлал хамгийн түгээмэл буюу нийт “өвчний чөлөө”-ний 35 хувь нь энэ өдөр ирдэг аж.
**3.5 цаг:** Даваа гараг бол долоо хоногийн хамгийн бүтээмж муутай өдөр бөгөөд ажилтнууд ердөө 3.5 цаг үр бүтээлтэй ажиллаж чаддаг.
**11:16 минут:** Даваа гарагийн 11:16 минут хүртэл ажлын байран дээрээ бид инээмсэглэдэггүй. Хэрвээ кофегоо уугаагүй бол энэ хугацаа бүр ч хойшлох магадлалтай.
**18%:** Судалгаагаар даваа гарагт зүрхний шигдээс тусах эрсдэл 18 хувиар нэмэгддэг.
**20%:** Даваа гарагт амиа хорлох тохиолдол долоо хоногийн бусад өдрүүдээс дунджаар 20 хувиар их.
**1-р сар:** Их Британид жил бүрийн нэгдүгээр сарын гурав дахь даваа гарагийг “Blue Monday” буюу жилийн хамгийн гунигтай өдөр хэмээн нэрлэдэг.
### хэрхэн сэргийлэх вэ?
#### 1. Амралт гэдэг ажиллаж буй нэгэн хэлбэр
Хэдэн сарын өмнө би Монголын ногоон санхүүгийн корпорацын Гүйцэтгэх захирал М.Болдоос эрч хүчээ хэрхэн сэлбэдэг тухай асуухад “Амарна гэдэг ажиллаж буй нэг хэлбэр. Хүний тархи зөвхөн оффис дээр суух найман цагийн туршид л ажлаа боддог юм биш, ажилтай холбоотой бодол байнга л толгойд эргэлдэж байдаг жамтай. Амарч байх хугацаандаа бодлоо хангалттай цэгцэлж чадваас ажлын өдрүүдэд илүү бүтээмж өндөртэй байх шиг анзаарагддаг юм.” хэмээн хариулж байсан юм.
Хайртай хүнийхээ тухай бодохгүй хэмээн өөрийгөө хориглох тусам тархи тэр чигтээ зөвхөн тэр хүний тухай бодлоор дүүрчихсэн мэт мэдрэмж төрдөг дөө. Ажил ч гэсэн ялгаагүй. Бид амралтын өдрөөр ажилтай холбоотой бүх сонордуулгаа хүчээр хаасан ч тархиа унтрааж чадахгүй.
Дээрээс нь ажилдаа санаа зовж байгаа ч яг үнэндээ төвлөрч суугаад гараасаа бодит үр дүн гаргахгүй аваас бүр л давчидмаар мэдрэмж төрнө. Тиймээс амралтын аль нэгийн өдрийн өглөө 30 минутаас 1 цагийг ирэх долоо хоногоо төлөвлөх, ажилтай холбоотой шинэ санаагаа цэгцлэх, brainstorm хийхэд зарцуулаарай хэмээн зөвлөе. Ялангуяа гараар бичих нь баруун, зүүн тархины үйл ажиллагааг жигд сайжруулж, сэтгэлзүйн хувьд тайвшруулах нөлөөтэй байдаг учраас тэмдэглэл хөтлөхдөө лаптопоос татгалзаж, цаас үзэг нийлүүлээрэй.
#### 2. Хувиа хичээж сур
Миний ажигласнаар гэр бүлтэй хүмүүсийн гаргадаг нийтлэг алдаа нь “Амралтын өдөр тэр чигтээ гэр бүлийн өдөр” хэмээн тодорхойлдог явдал. Мэдээж гэр бүлдээ цаг гаргах нь буруу гэсэн үг биш. Гэхдээ та 24/7 баадууг нь эргүүлээд тавьсан хүүхэлдэй мэт тасралтгүй эрч хүчтэй байж чадахгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрөөрэй. Хүүхдүүдээ дугуйланд нь нааш цааш зөөх, салхинд гаргах, өдөрт гурван удаа хоол бэлдэх, үзвэр үйлчилгээнд дагуулж явах энэ бүхэн бүгдээрээ л нэгэн төрлийн ажил.
Амралтын хоёрхон өдөрт багтаад гэр бүлийн бүх гишүүдийн хүслийг гүйцээх гэж зүтгэх хэрэггүй. Аль нэг өдрийг нь зөвхөн өөртөө зарцуулах гээд хичээ. Хэрвээ хүсвэл унтлагын өрөөний хаалгаа түгжээд өглөөдөө хоёр цаг илүү унтах хэмжээний тансаглалыг өөртөө өгч сураарай.
Ганц бие хүмүүсийн хувьд харин “Үгүй” хэмээн хэлж зүрхэлдэггүйгээс шалтгаалан төлөвлөөгүй ажлуудад маш их цаг зарцуулдаг мэт ажиглагддаг. Хэрвээ та амралтын өдрөөр юу хийх тухай төлөвлөгөө боловсруулж чадахгүй байгаа бол нэгэн бяцхан зөвлөгөө өгье. What the Most Successful People Do Before Breakfast номд ойрын хугацаанд өөрийнхөө биелүүлэхийг хүсэж буй 100 хүслээ жагсаан бичээрэй хэмээх хэсэг гардаг.
Хэрвээ таныг зөвхөн 10 хүслээ жагсаа гэвэл “Андын нуруу давж, Мачу Пичу үзэх”, “Атлантын далайгаар хөндлөн гулд аялж, дельфин харах” гэхчлэн биелүүлэхэд туйлын хүндрэлтэй хүслээ бичих магадлал өндөр. Харин энэ тоог 100 болгон нэмбэл “Манзушир хийд рүү явган аялах”, “Улаанбаатар хотын хамгийн амттай паста хийдэг ресторанаар зочлох”, ”Чингисийн музей үзэх” зэрэг амьдралтай бөгөөд амралтын өдрөөр биелүүлэхэд ямар ч асуудалгүй хүслийн жагсаалттай болно. Энэхүү жагсаалт нь танд бусдад зоригтойгоор “үгүй” хэмээн хэлэхэд чинь туслана.
#### 3. Олон ажил төлөвлөх хэрэггүй
Хэдэн сарын өмнөх би угаалга хийх, нохойгоо усанд оруулах, хүнсээ цуглуулах, маникюрт орох, шинэ жор турших зэрэг бүх ажлаа амралтын өдрөөр л төлөвлөдөг байв. Үүний үр дүнд бараг л ажлын өдрөөс ч их ачаалалтай хоёр өдрийг өнгөрүүлдэг байлаа.
Харин одоо бол тухайн долоо хоногт амжуулбал зохих ажлуудаа нэг дор нь жагсааж бичээд аль болох бүх өдрүүдэд тэнцүүхэн хуваарилахыг зорих болсон. Гэрийн ажилд ажлын өдрүүдээр нэг цагийг зарцуулж эхэлснээс хойш амралтын өдөр цэвэрлэгээтэй холбоотой уул овоо шиг ажил ундарч гарахаа больсон нь сайшаалтай.
Төгсгөлд нь, амарна гэдэг бид өөрийгөө цэнэглэж байна гэсэн үг. Утасны цэнэг дуусах үед тэжээлд залгадагтай адил. Хүн ч гэсэн өөрийгөө цэнэглэж, бие махбодь, сэтгэлзүйгээ амрааж байх учиртай. Хангалттай гэгч нь амарч чадсан бол даваа гараг тийм ч айхтар хадны мангаа шиг санагдахгүй нь лавтай. Хэрвээ танд ч бас энэ сэдэвтэй холбоотой бусдад шидэх санаа байгаа бол бидэнтэй харамгүй хуваалцахыг хүсье.