Нобелийн шагналтнуудын анхаарал татам дадлууд
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2>Энэ долоо хоногт хүн төрөлхтний хөгжил дэвшлийг нэг шат ахиулсан Нобелийн шагналын эзэд тодорч, тус салбарын сонирхогчид, мэргэжилтнүүдийг гайхшируулж, баярлуулсан өдрүүд болж өнгөрлөө. Энэ үйл явдалтай холбогдуулан түүхэнд нэрээ мөнхөлсөн эрдэмтэд, зохиолчдын өдөр тутмын дадлыг уг нийтлэлээр сонирхуулъя. Хачирхалтай эсвэл дэндүү энгийн гэмээр нэг бол бүр яг одооноос хэрэгжүүлж эхэлмээр санагдах сонирхолтой дадлуудыг энэ нийтлэлээс та олж унших болно.  </h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. Мэри Кюри</h3><p></p><p><b>Эрдэмтний тухай</b><br></p><p>Мэри Кюри <a href="https://www.history.com/this-day-in-history/curies-isolate-radium" target="_blank">1903 онд</a> нөхөр Пьер Кюритэй хамтран анхныхаа Нобелийн шагналыг физикийн салбарт хүртсэн бөгөөд <a href="https://www.britannica.com/biography/Marie-Curie" target="_blank">1911 онд </a>химийн салбарт дахин шагнал авсан юм. Та бүхний мэдэж байгаачлан түүний судалгааны гол сэдэв нь цацраг идэвхийг нээж илрүүлсэн явдал. Радий болон полони хэмээх химийн элементийг нээж олсноор Кюри шинжлэх ухааны түүхэнд нэрээ тамгалсан билээ. Тэрээр анхны Нобелийн шагнал хүртсэн эмэгтэй төдийгүй хоёр өөр шинжлэх ухааны салбарт Нобелийн шагнал авсан цорын ганц хүн болжээ. Кюри <a href="https://www.britannica.com/biography/Marie-Curie" target="_blank">Парисын Сорбонны Их сургуульд </a>багшилж, судалгааны лабораторидоо ихэнх цагаа өнгөрүүлдэг байсан юм. <br> <br>Түүний судалгааны ажил нь цацраг идэвхт бодисын судалгаанд төвлөрч байсан тул мэдээж <a href="https://www.nobelprize.org/womenwhochangedscience/stories/marie-curie" target="_blank">эрүүл мэндэд</a> нь сөргөөр нөлөөлсөн. Гэсэн ч Кюри судалгаагаа зогсоогоогүй ба түүний эрдэм шинжилгээний ажил олон мянган судлаачдад шинэ харах өнцөг бий болгоод зогсохгүй мянга мянган эмэгтэй судлаачдад урам зориг, итгэл найдвар бэлэглэсэн юм.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/35218819fbc5336fbf6d51cf96aef211.jpg"></p><p><b>Дадлын тухай </b><br> <br>Тэрээр өмнө нь хийгдээгүй судалгааны ажлуудыг илүү сонирхдог байсан ба хэцүү замыг сонгохоос <a href="https://trinitynews.ie/2017/03/the-struggles-and-contributions-of-marie-curie/" target="_blank">төвөгшөөдөггүй байсан </a>гэдэг. Тиймдээ ч хэдэн өдрөөр өмнө хийгдсэн судалгааны ажлуудыг уншиж, судалж суудаг байсан нь түүний тууштай дадлуудын нэг. Тухайн үеийн эмэгтэйчүүдэд тавьсан нийгмийн стандарт мөн ар гэрийн амьдрал, ажил, судалгааг хослуулан авч явахад түүнд төсөөлөхийн аргагүй хүнд байсан нь ойлгомжтой. Харин түүний өдөр тутмын дадлаас харахад ч ямар ч асуудал тулгарсан ажилласаар, судалсаар байх тууштай байдал нь түүнийг Нобелийн шагнал авахад хүргэжээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">2. Казүо Ишигүро</h3><p><b>Зохиолчийн тухай </b><br> <br><a href="https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/ishiguro/facts/" target="_blank">2017 онд</a> Шведийн академиас Ишигүрод “Сэтгэл хөдлөл шингэсэн романууддаа дэлхий ертөнцтэй холбогдох хуурмаг холбооны цаадах гүн хавцлыг нээж харуулсны учир” Нобелийн шагналыг хүртээж байв. <br> <br>Түүний хамгийн алдартай зохиолуудын нэг болох нь “Өдрөөс үлдсэн зүйл” Дэлхийн II дайны дараах Их Британийн нийгэм, сэтгэл зүйг гайхалтай дүрслэн харуулсан байдаг. Ишигүрогийн ихэнх зохиолууд нь өнгөрсөн үйл явдлуудыг эргэн санах, өнгөрсний талаарх санагалзал, хүлээлт, алдаа, харамсал зэрэг сэдвүүдийн<a href="https://www.smithsonianmag.com/smart-news/british-novelist-kazuo-ishiguro-wins-nobel-prize-literature-180965136/" target="_blank"> талаар өгүүлдэг</a> билээ.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/f980332897efa27313c51068b3deb298.jpg"></p><p><b>Дадлын онцлог </b><br> <br>Тэрээр<a href="https://thebookerprizes.com/the-booker-library/features/how-kazuo-ishiguro-wrote-the-remains-of-the-day#:~:text=I%20would%2C%20for%20a%20four,lunch%20and%20two%20for%20dinner." target="_blank"> хэдэн сарын турш</a> зохиолоо гүнзгий бодож, боловсруулж, уран бүтээлээ сайжруулахад маш их цаг зарцуулдаг нэгэн. Бичих үйлийн хувьд тэрээр зохиолын нийт <a href="https://upskillshare.com/wp-content/uploads/2021/03/Daily-Rituals-pdf-_-How-Artists-Work-UPSKILLSHARE.pdf" target="_blank">30-40 хуудсыг</a> маш замбараагүй, бараг л уншиж ойлгохын аргагүй нооргийг гаргадаг. <br> <br>Дараагийн шатандаа "шилэнд савлах" хэмээх аргыг ашигладаг аж. Бичсэн санаануудаа дугаарлаж, товч нэг өгүүлбэрээр тодорхойлж, диаграмм гаргадаг. Ингэж том зургаар нь харж, янзалж, зассаар тус процессоо 3-4 удаа давтаж, эцэст нь нэг эхний гаргасан 30 хуудсандаа сэтгэл хангалуун болдог. <br> <br>Түүнчлэн тэрээр ярилцлагадаа “нэг удаадаа хэтэрхий их бичих нь зохиолын чанарт нөлөөлдөг тул өдөрт <a href="https://upskillshare.com/wp-content/uploads/2021/03/Daily-Rituals-pdf-_-How-Artists-Work-UPSKILLSHARE.pdf" target="_blank">5-6 хуудас бичихээс зайлсхийдэг</a>” гэсэн нь тэрээр илүү бүтээлийн чанар, төлөвлөлтөд анхаарлаа хандуулдгийг батална. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. Альберт Энштейн </h3><p><b>Эрдэмтний тухай </b><br> <br>Альберт Эйнштейн <a href="https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/summary/" target="_blank">1921 онд</a> Нобелийн шагналыг физикийн салбарт хүртсэн бөгөөд түүний судалгааны гол чиглэл нь харьцангуйн онол болон гэрлийн фотон-цахилгаан нөлөөний тухай байлаа. Эйнштейн<a href="https://www.thoughtco.com/the-photoelectric-effect-2699352" target="_blank"> E=mc² </a>гэх алдарт тэгшитгэлээрээ шинжлэх ухааны ертөнцөд нэрээ мөнхөлсөн юм. Тэрээр орчлон ертөнцийн бүтэц, гэрэл, масс болон энергийн харилцан хамаарлын тухай олон судалгаа хийж, шинжлэх ухааны суурь ойлголтуудыг өөрчилсөн.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/30a55918d992eb246e5869f9ad4031c4.jpg"></p><p><b>Дадлын тухай </b><br> <br>Ажил амьдралын хувьд тэрээр Принцтоны Их сургуульд багшилж, судалгааны ажлаа гүйцэтгэдэг байсан юм. Аливаа зүйлийг маш гүнзгий нухацтай бодоход тэрээр өдрийн ихэнх цагаа зарцуулдаг байсан бөгөөд чимээгүй орчинд бясалгал хийх дуртай байсан гэдэг. <br> <br>Дэлхийн хамгийн өндөр IQ-тай хүмүүсийн нэг Энштейнийг өдөр шөнөгүй ажилладаг гэж хүмүүс төсөөлөх нь аргагүй биз ээ. Харин ч эсрэгээрээ тэр өдөрт <a href="https://www.bbc.com/future/article/20170612-what-you-can-learn-from-einsteins-quirky-habits" target="_blank">10 цагийн нойр</a> заавал авдаг байсан. Түүнчлэн үлгэр дуурайлал авдаг эрдэмтэн нь Чарльз Дарвин байсан тул түүнийг дуурайж, өдрийн хэмнэлдээ алхалтын цаг заавал оруулдаг байжээ. Мөн нэмээд хөгжим сонсох нь түүний оюун санааг амрааж, шинэ санаа төрөхөд нь тусалдаг гэж итгэдэг байжээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. Эрнест Хэмингуэй </h3><p><b>Зохиолчийн тухай </b><br> <br>Эрнест Хэмингуэйн“Өвгөн, Тэнгис хоёр” Хэмээх алдарт зохиол нь түүнийг <a href="https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1954/hemingway/facts/" target="_blank">Нобелийн шагналд</a> нэр дэвшүүлэхэд голлон нөлөөлсөн бүтээл юм. Хэмингуэй товч бөгөөд өвөрмөц, хүчирхэг бичгийн хэв маягтай нэгэн байсан бөгөөд энэ нь түүний <a href="https://www.researchgate.net/publication/370676154_Ernest_Hemingway%27s_Iceberg_Narrative_Method_of_The_Old_Man_and_the_Sea" target="_blank">“Мөст уулын онол”</a> нэртэй арга барилтай холбоотой. Мөст уулын онол нь зөвхөн бичсэн үгсээс гадна түүнээс цаадах санааг уншигчдаар өөрсдөөр нь ойлгуулах арга юм. Тус аргаараа зохиолч утга зохиолын ертөнцөд шинэчлэл авчирсан байдаг.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/f99c74e62c77970857050210ac8ce8ef.jpg"></p><p><b>Дадлын онцлог </b><br> <br>Тэрээр зохиол бүтээлээ зогсоогоороо бичдэг сонирхолтой дадалтай байж. Түүнчлэн өдөрт бичсэн үгийн тоогоо тэмдэглэж авдаг. Ингэхдээ харандаагаар бичиж байгаад бичгийн ажил амжилттай байвал бичгийн машин руу шилждэг бол бүтээмжгүй өдөр байвал бичихээ зогсоож <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway" target="_blank">захианууддаа хариулж, цэгцэлдэг аж. </a><br> <br>Захиандаа хариу өгөх түүний хамгийн дургүй ажил нь тул муу бичсэнийхээ төлөө өөрийгөө нэг ёсны шийтгэж байгаа юм хэмээн ярилцлагадаа дурдсан байдаг. Нэмж хэлэхэд, Хэмингуэй өдөрт загас барих, бокс хийх, анд явах зэрэг ямар нэг байдлаар дасгал хөдөлгөөн заавал хийдэг байжээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. Мартин Лютер Кинг</h3><p></p><p><b>Зүтгэлтний тухай</b><br></p><p>Мартин Лютер Кинг <a href="https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1964/king/facts/" target="_blank">1964 онд</a> Нобелийн Энх тайвны шагналыг хүртсэн бөгөөд энэ нь түүний Иргэний эрхийн хөдөлгөөн дэх тайван тэмцлийн шагнал байсан юм. Кингийн энэ үйл нь АНУ дахь арьс өнгөний ялгаварлан гадуурхалтыг зогсоох чухал алхам болсон ба түүний "Би мөрөөдөж байна" хэмээх алдарт илтгэл нь иргэний эрхийн хөдөлгөөний бэлгэ тэмдэг болж үлдсэнийг бид бүгд сайн мэднэ.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/7049f19fa19e4019b9d99dd70313aa15.jpg"></p><p></p><p class="Paragraph SCXW141178463 BCX0" paraid="660311636" paraeid="{7be3936d-a033-4ebc-8e44-bbc79867f3d8}{79}" style="-webkit-user-drag: none; -webkit-tap-highlight-color: transparent; margin-bottom: 13.3333px; padding: 0px; user-select: text; overflow-wrap: break-word; white-space-collapse: preserve; vertical-align: baseline; font-kerning: none; background-color: transparent; color: windowtext;"><b>Дадлын онцлог</b> </p><p class="Paragraph SCXW141178463 BCX0" paraid="660311637" paraeid="{7be3936d-a033-4ebc-8e44-bbc79867f3d8}{85}" style="-webkit-user-drag: none; -webkit-tap-highlight-color: transparent; margin-top: 0px; margin-bottom: 13.3333px; padding: 0px; user-select: text; overflow-wrap: break-word; white-space-collapse: preserve; vertical-align: baseline; font-kerning: none; background-color: transparent; color: windowtext;">Кинг өглөөний залбирлаар өдрөө эхлүүлж, үдээс хойш арга хэмжээ зохион байгуулах, уулзалт хийх байдлаар ажилладаг байв. Сонирхолтой нь тэрээр <a href="https://www.britannica.com/summary/Martin-Luther-King-Jr" target="_blank">Атланта хотын Эбенезер </a>сүмд пастор хийж байсан нь түүний тэмцэлд урам өгдөг байсан аж. Үүнийг нь ч түүний өдрийн дадлаас нь илэрхий харж болно. Учир нь залбирал, бясалгал нь түүний өдрийн хамгийн чухал хэсэг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. Тони Моррисон </h3><p><b>Зохиолчийн тухай </b><br> <br>Тони Моррисон <a href="https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1993/morrison/biographical/" target="_blank">1993 онд</a> Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртсэн анхны Африк-Америк эмэгтэй. Тэрээр “Random House” хэвлэлд редактораар ажиллаж, Принцетоны Их сургуульд мөн багшилж байсан туршлагатай юм. Түүний “Beloved”, “Jazz”, “Song of Solomon” зэрэг бүтээлүүд нь Америкийн амьдралын бодит үнэнийг дэлгэж, арьс өнгөний үзэл зэрэг нийгмийн асуудлыг илэн далангүй, оновчтой хэр нь маш яруу байдлаар дүрслэн бичдэгээрээ алдаршсан юм.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/84e5b10e9a78aec14c06c50eadb9a40b.jpg"></p><p><b>Дадлын онцлог </b><br> <br>Бүтэн цагийн ажлынхаа хажуугаар зохиол бүтээлээ гаргахын тулд тэрээр өглөө эрт 5:00 цагт босож, нам гүм орчинд бичдэг байсан аж. Тэрээр 90-ээд оны үеэр өгсөн ярилцлагадаа “Нар буусан үед би тийм ч сэргэг, бүтээлч байж чаддаггүй учраас өглөөний<a href="https://upskillshare.com/wp-content/uploads/2021/03/Daily-Rituals-pdf-_-How-Artists-Work-UPSKILLSHARE.pdf" target="_blank"> 5:00 цагт</a> босдог” гэж ярьсан юм. Түүний хэрэгжүүлэхийг хүсдэг мөрөөдлийн бичих дадал бол ямар ч дуудлага авахгүй, гэрээс гарахгүй 9 хоног гэртээ бичих байжээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. Жан-Пол Сартр</h3><p><b>Зохиолчийн тухай </b><br> <br>Жан-Поль Сартр бол XX-р зууны хамгийн нэртэй философич, зохиолч бөгөөд экзистенциализмын гол төлөөлөгчдийн нэг юм. Тэрээр хүний чөлөөт сонголт, эрх чөлөө, хариуцлагыг гол сэдэв болгон бүтээлүүдээ туурвисан байдаг. Түүний хамгийн алдартай бүтээлүүдийн нэг болох <a href="https://www.britannica.com/biography/Jean-Paul-Sartre" target="_blank">“Being and Nothingness”</a> нь өөрийгөө ухамсарлах, хариуцлага хүлээх зэрэг оршихуйн сэдвүүдийг хөндөж “Эксзистенциализм бол гуманизм” хэмээх илтгэлээрээ олон улсад алдаршиж байсан билээ. <br> <br><a href="https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1964/sartre/facts/" target="_blank">1964 онд </a>Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртэхэд, Сартр өөрийн философийн зарчмуудыг баримталж, шагналыг хүлээн авахаас татгалзаж байв.. Тэрээр хүний эрх, чөлөөт сонголтын тухай номлосон тул институцийн шагнал авах нь түүний үзэл санаанд нийцэхгүй гэж үзээд шагналаас татгалзсан.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/b6a1afc657c11a1b70b975929b72e2eb.jpg"></p><p><b>Дадлын онцлог </b><br> <br>Сартр Парисын кафе, ресторануудад сууж ихэвчлэн бичиж, философийн мэтгэлцээн өрнүүлдэг байсан нь түүний амьдралын хэв маяг, бичих дадал зэрэгт нь шууд туссан байдаг. Түүний маш энгийн дадлаас чөлөөт сэтгэлгээ нь илэрхий харагдаж буй. Сонирхолтой нь Сартр амьдралдаа<a href="https://philosophynow.org/issues/145/The_Adventures_of_Jean-Paul_Sartre#:~:text=The%20biography%20Sartre%3A%20A%20Life,of%20amphetamines%2C%20several%20grams%20of" target="_blank"> 20 мянга гаруй тамхи </a>татсан гэдэг. Кофе болон тамхи түүний бичих үйл, философийн нэг хэсэг болж, оюуны эрчмийг нь үргэлжид тэтгэдэг байсан гэж үздэг байжээ. </p>
<blockquote><p>Эдгээр алдартнуудын нийтлэг нэг дадал нь “урт хугацаанд төвлөрөх” байлаа. Орчин үеийн олон арван зүйлд самгардсан бидний амьдралд ус агаар мэт хэрэгтэй төвлөрөх үйл тэдний үед магадгүй амархан байсан болов уу. Гэсэн ч төвлөрөл рүү ойртож гэмээнэ агуу үйлс бүтээдэг гэдгийг энэ нийтлэл танд сануулсан хэмээн найдаж байна. </p>
<cite>
</cite></blockquote>          </div>

Энэ долоо хоногт хүн төрөлхтний хөгжил дэвшлийг нэг шат ахиулсан Нобелийн шагналын эзэд тодорч, тус салбарын сонирхогчид, мэргэжилтнүүдийг гайхшируулж, баярлуулсан өдрүүд болж өнгөрлөө. Энэ үйл явдалтай холбогдуулан түүхэнд нэрээ мөнхөлсөн эрдэмтэд, зохиолчдын өдөр тутмын дадлыг уг нийтлэлээр сонирхуулъя. Хачирхалтай эсвэл дэндүү энгийн гэмээр нэг бол бүр яг одооноос хэрэгжүүлж эхэлмээр санагдах сонирхолтой дадлуудыг энэ нийтлэлээс та олж унших болно.
1. Мэри Кюри
Эрдэмтний тухай
Мэри Кюри
1903 онд
нөхөр Пьер Кюритэй хамтран анхныхаа Нобелийн шагналыг физикийн салбарт хүртсэн бөгөөд
1911 онд
химийн салбарт дахин шагнал авсан юм. Та бүхний мэдэж байгаачлан түүний судалгааны гол сэдэв нь цацраг идэвхийг нээж илрүүлсэн явдал. Радий болон полони хэмээх химийн элементийг нээж олсноор Кюри шинжлэх ухааны түүхэнд нэрээ тамгалсан билээ. Тэрээр анхны Нобелийн шагнал хүртсэн эмэгтэй төдийгүй хоёр өөр шинжлэх ухааны салбарт Нобелийн шагнал авсан цорын ганц хүн болжээ. Кюри
Парисын Сорбонны Их сургуульд
багшилж, судалгааны лабораторидоо ихэнх цагаа өнгөрүүлдэг байсан юм.

Түүний судалгааны ажил нь цацраг идэвхт бодисын судалгаанд төвлөрч байсан тул мэдээж
эрүүл мэндэд
нь сөргөөр нөлөөлсөн. Гэсэн ч Кюри судалгаагаа зогсоогоогүй ба түүний эрдэм шинжилгээний ажил олон мянган судлаачдад шинэ харах өнцөг бий болгоод зогсохгүй мянга мянган эмэгтэй судлаачдад урам зориг, итгэл найдвар бэлэглэсэн юм.

Дадлын тухай

Тэрээр өмнө нь хийгдээгүй судалгааны ажлуудыг илүү сонирхдог байсан ба хэцүү замыг сонгохоос
төвөгшөөдөггүй байсан
гэдэг. Тиймдээ ч хэдэн өдрөөр өмнө хийгдсэн судалгааны ажлуудыг уншиж, судалж суудаг байсан нь түүний тууштай дадлуудын нэг. Тухайн үеийн эмэгтэйчүүдэд тавьсан нийгмийн стандарт мөн ар гэрийн амьдрал, ажил, судалгааг хослуулан авч явахад түүнд төсөөлөхийн аргагүй хүнд байсан нь ойлгомжтой. Харин түүний өдөр тутмын дадлаас харахад ч ямар ч асуудал тулгарсан ажилласаар, судалсаар байх тууштай байдал нь түүнийг Нобелийн шагнал авахад хүргэжээ.

2. Казүо Ишигүро
Зохиолчийн тухай

2017 онд
Шведийн академиас Ишигүрод “Сэтгэл хөдлөл шингэсэн романууддаа дэлхий ертөнцтэй холбогдох хуурмаг холбооны цаадах гүн хавцлыг нээж харуулсны учир” Нобелийн шагналыг хүртээж байв.

Түүний хамгийн алдартай зохиолуудын нэг болох нь “Өдрөөс үлдсэн зүйл” Дэлхийн II дайны дараах Их Британийн нийгэм, сэтгэл зүйг гайхалтай дүрслэн харуулсан байдаг. Ишигүрогийн ихэнх зохиолууд нь өнгөрсөн үйл явдлуудыг эргэн санах, өнгөрсний талаарх санагалзал, хүлээлт, алдаа, харамсал зэрэг сэдвүүдийн
талаар өгүүлдэг
билээ.

Дадлын онцлог

Тэрээр
хэдэн сарын турш
зохиолоо гүнзгий бодож, боловсруулж, уран бүтээлээ сайжруулахад маш их цаг зарцуулдаг нэгэн. Бичих үйлийн хувьд тэрээр зохиолын нийт
30-40 хуудсыг
маш замбараагүй, бараг л уншиж ойлгохын аргагүй нооргийг гаргадаг.

Дараагийн шатандаа "шилэнд савлах" хэмээх аргыг ашигладаг аж. Бичсэн санаануудаа дугаарлаж, товч нэг өгүүлбэрээр тодорхойлж, диаграмм гаргадаг. Ингэж том зургаар нь харж, янзалж, зассаар тус процессоо 3-4 удаа давтаж, эцэст нь нэг эхний гаргасан 30 хуудсандаа сэтгэл хангалуун болдог.

Түүнчлэн тэрээр ярилцлагадаа “нэг удаадаа хэтэрхий их бичих нь зохиолын чанарт нөлөөлдөг тул өдөрт
5-6 хуудас бичихээс зайлсхийдэг
” гэсэн нь тэрээр илүү бүтээлийн чанар, төлөвлөлтөд анхаарлаа хандуулдгийг батална.

3. Альберт Энштейн
Эрдэмтний тухай

Альберт Эйнштейн
1921 онд
Нобелийн шагналыг физикийн салбарт хүртсэн бөгөөд түүний судалгааны гол чиглэл нь харьцангуйн онол болон гэрлийн фотон-цахилгаан нөлөөний тухай байлаа. Эйнштейн
E=mc²
гэх алдарт тэгшитгэлээрээ шинжлэх ухааны ертөнцөд нэрээ мөнхөлсөн юм. Тэрээр орчлон ертөнцийн бүтэц, гэрэл, масс болон энергийн харилцан хамаарлын тухай олон судалгаа хийж, шинжлэх ухааны суурь ойлголтуудыг өөрчилсөн.

Дадлын тухай

Ажил амьдралын хувьд тэрээр Принцтоны Их сургуульд багшилж, судалгааны ажлаа гүйцэтгэдэг байсан юм. Аливаа зүйлийг маш гүнзгий нухацтай бодоход тэрээр өдрийн ихэнх цагаа зарцуулдаг байсан бөгөөд чимээгүй орчинд бясалгал хийх дуртай байсан гэдэг.

Дэлхийн хамгийн өндөр IQ-тай хүмүүсийн нэг Энштейнийг өдөр шөнөгүй ажилладаг гэж хүмүүс төсөөлөх нь аргагүй биз ээ. Харин ч эсрэгээрээ тэр өдөрт
10 цагийн нойр
заавал авдаг байсан. Түүнчлэн үлгэр дуурайлал авдаг эрдэмтэн нь Чарльз Дарвин байсан тул түүнийг дуурайж, өдрийн хэмнэлдээ алхалтын цаг заавал оруулдаг байжээ. Мөн нэмээд хөгжим сонсох нь түүний оюун санааг амрааж, шинэ санаа төрөхөд нь тусалдаг гэж итгэдэг байжээ.

4. Эрнест Хэмингуэй
Зохиолчийн тухай

Эрнест Хэмингуэйн“Өвгөн, Тэнгис хоёр” Хэмээх алдарт зохиол нь түүнийг
Нобелийн шагналд
нэр дэвшүүлэхэд голлон нөлөөлсөн бүтээл юм. Хэмингуэй товч бөгөөд өвөрмөц, хүчирхэг бичгийн хэв маягтай нэгэн байсан бөгөөд энэ нь түүний
“Мөст уулын онол”
нэртэй арга барилтай холбоотой. Мөст уулын онол нь зөвхөн бичсэн үгсээс гадна түүнээс цаадах санааг уншигчдаар өөрсдөөр нь ойлгуулах арга юм. Тус аргаараа зохиолч утга зохиолын ертөнцөд шинэчлэл авчирсан байдаг.

Дадлын онцлог

Тэрээр зохиол бүтээлээ зогсоогоороо бичдэг сонирхолтой дадалтай байж. Түүнчлэн өдөрт бичсэн үгийн тоогоо тэмдэглэж авдаг. Ингэхдээ харандаагаар бичиж байгаад бичгийн ажил амжилттай байвал бичгийн машин руу шилждэг бол бүтээмжгүй өдөр байвал бичихээ зогсоож
захианууддаа хариулж, цэгцэлдэг аж.

Захиандаа хариу өгөх түүний хамгийн дургүй ажил нь тул муу бичсэнийхээ төлөө өөрийгөө нэг ёсны шийтгэж байгаа юм хэмээн ярилцлагадаа дурдсан байдаг. Нэмж хэлэхэд, Хэмингуэй өдөрт загас барих, бокс хийх, анд явах зэрэг ямар нэг байдлаар дасгал хөдөлгөөн заавал хийдэг байжээ.

5. Мартин Лютер Кинг
Зүтгэлтний тухай
Мартин Лютер Кинг
1964 онд
Нобелийн Энх тайвны шагналыг хүртсэн бөгөөд энэ нь түүний Иргэний эрхийн хөдөлгөөн дэх тайван тэмцлийн шагнал байсан юм. Кингийн энэ үйл нь АНУ дахь арьс өнгөний ялгаварлан гадуурхалтыг зогсоох чухал алхам болсон ба түүний "Би мөрөөдөж байна" хэмээх алдарт илтгэл нь иргэний эрхийн хөдөлгөөний бэлгэ тэмдэг болж үлдсэнийг бид бүгд сайн мэднэ.

Дадлын онцлог

Кинг өглөөний залбирлаар өдрөө эхлүүлж, үдээс хойш арга хэмжээ зохион байгуулах, уулзалт хийх байдлаар ажилладаг байв. Сонирхолтой нь тэрээр
Атланта хотын Эбенезер
сүмд пастор хийж байсан нь түүний тэмцэлд урам өгдөг байсан аж. Үүнийг нь ч түүний өдрийн дадлаас нь илэрхий харж болно. Учир нь залбирал, бясалгал нь түүний өдрийн хамгийн чухал хэсэг.

6. Тони Моррисон
Зохиолчийн тухай

Тони Моррисон
1993 онд
Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртсэн анхны Африк-Америк эмэгтэй. Тэрээр “Random House” хэвлэлд редактораар ажиллаж, Принцетоны Их сургуульд мөн багшилж байсан туршлагатай юм. Түүний “Beloved”, “Jazz”, “Song of Solomon” зэрэг бүтээлүүд нь Америкийн амьдралын бодит үнэнийг дэлгэж, арьс өнгөний үзэл зэрэг нийгмийн асуудлыг илэн далангүй, оновчтой хэр нь маш яруу байдлаар дүрслэн бичдэгээрээ алдаршсан юм.

Дадлын онцлог

Бүтэн цагийн ажлынхаа хажуугаар зохиол бүтээлээ гаргахын тулд тэрээр өглөө эрт 5:00 цагт босож, нам гүм орчинд бичдэг байсан аж. Тэрээр 90-ээд оны үеэр өгсөн ярилцлагадаа “Нар буусан үед би тийм ч сэргэг, бүтээлч байж чаддаггүй учраас өглөөний
5:00 цагт
босдог” гэж ярьсан юм. Түүний хэрэгжүүлэхийг хүсдэг мөрөөдлийн бичих дадал бол ямар ч дуудлага авахгүй, гэрээс гарахгүй 9 хоног гэртээ бичих байжээ.

7. Жан-Пол Сартр
Зохиолчийн тухай

Жан-Поль Сартр бол XX-р зууны хамгийн нэртэй философич, зохиолч бөгөөд экзистенциализмын гол төлөөлөгчдийн нэг юм. Тэрээр хүний чөлөөт сонголт, эрх чөлөө, хариуцлагыг гол сэдэв болгон бүтээлүүдээ туурвисан байдаг. Түүний хамгийн алдартай бүтээлүүдийн нэг болох
“Being and Nothingness”
нь өөрийгөө ухамсарлах, хариуцлага хүлээх зэрэг оршихуйн сэдвүүдийг хөндөж “Эксзистенциализм бол гуманизм” хэмээх илтгэлээрээ олон улсад алдаршиж байсан билээ.

1964 онд
Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртэхэд, Сартр өөрийн философийн зарчмуудыг баримталж, шагналыг хүлээн авахаас татгалзаж байв.. Тэрээр хүний эрх, чөлөөт сонголтын тухай номлосон тул институцийн шагнал авах нь түүний үзэл санаанд нийцэхгүй гэж үзээд шагналаас татгалзсан.

Дадлын онцлог

Сартр Парисын кафе, ресторануудад сууж ихэвчлэн бичиж, философийн мэтгэлцээн өрнүүлдэг байсан нь түүний амьдралын хэв маяг, бичих дадал зэрэгт нь шууд туссан байдаг. Түүний маш энгийн дадлаас чөлөөт сэтгэлгээ нь илэрхий харагдаж буй. Сонирхолтой нь Сартр амьдралдаа
20 мянга гаруй тамхи
татсан гэдэг. Кофе болон тамхи түүний бичих үйл, философийн нэг хэсэг болж, оюуны эрчмийг нь үргэлжид тэтгэдэг байсан гэж үздэг байжээ.

Эдгээр алдартнуудын нийтлэг нэг дадал нь “урт хугацаанд төвлөрөх” байлаа. Орчин үеийн олон арван зүйлд самгардсан бидний амьдралд ус агаар мэт хэрэгтэй төвлөрөх үйл тэдний үед магадгүй амархан байсан болов уу. Гэсэн ч төвлөрөл рүү ойртож гэмээнэ агуу үйлс бүтээдэг гэдгийг энэ нийтлэл танд сануулсан хэмээн найдаж байна.



Энэ долоо хоногт хүн төрөлхтний хөгжил дэвшлийг нэг шат ахиулсан Нобелийн шагналын эзэд тодорч, тус салбарын сонирхогчид, мэргэжилтнүүдийг гайхшируулж, баярлуулсан өдрүүд болж өнгөрлөө. Энэ үйл явдалтай холбогдуулан түүхэнд нэрээ мөнхөлсөн эрдэмтэд, зохиолчдын өдөр тутмын дадлыг уг нийтлэлээр сонирхуулъя. Хачирхалтай эсвэл дэндүү энгийн гэмээр нэг бол бүр яг одооноос хэрэгжүүлж эхэлмээр санагдах сонирхолтой дадлуудыг энэ нийтлэлээс та олж унших болно.
### 1. Мэри Кюри
**Эрдэмтний тухай**
Мэри Кюри 1903 онд нөхөр Пьер Кюритэй хамтран анхныхаа Нобелийн шагналыг физикийн салбарт хүртсэн бөгөөд 1911 онд химийн салбарт дахин шагнал авсан юм. Та бүхний мэдэж байгаачлан түүний судалгааны гол сэдэв нь цацраг идэвхийг нээж илрүүлсэн явдал. Радий болон полони хэмээх химийн элементийг нээж олсноор Кюри шинжлэх ухааны түүхэнд нэрээ тамгалсан билээ. Тэрээр анхны Нобелийн шагнал хүртсэн эмэгтэй төдийгүй хоёр өөр шинжлэх ухааны салбарт Нобелийн шагнал авсан цорын ганц хүн болжээ. Кюри Парисын Сорбонны Их сургуульд багшилж, судалгааны лабораторидоо ихэнх цагаа өнгөрүүлдэг байсан юм.
Түүний судалгааны ажил нь цацраг идэвхт бодисын судалгаанд төвлөрч байсан тул мэдээж эрүүл мэндэд нь сөргөөр нөлөөлсөн. Гэсэн ч Кюри судалгаагаа зогсоогоогүй ба түүний эрдэм шинжилгээний ажил олон мянган судлаачдад шинэ харах өнцөг бий болгоод зогсохгүй мянга мянган эмэгтэй судлаачдад урам зориг, итгэл найдвар бэлэглэсэн юм.
**Дадлын тухай**
Тэрээр өмнө нь хийгдээгүй судалгааны ажлуудыг илүү сонирхдог байсан ба хэцүү замыг сонгохоос төвөгшөөдөггүй байсан гэдэг. Тиймдээ ч хэдэн өдрөөр өмнө хийгдсэн судалгааны ажлуудыг уншиж, судалж суудаг байсан нь түүний тууштай дадлуудын нэг. Тухайн үеийн эмэгтэйчүүдэд тавьсан нийгмийн стандарт мөн ар гэрийн амьдрал, ажил, судалгааг хослуулан авч явахад түүнд төсөөлөхийн аргагүй хүнд байсан нь ойлгомжтой. Харин түүний өдөр тутмын дадлаас харахад ч ямар ч асуудал тулгарсан ажилласаар, судалсаар байх тууштай байдал нь түүнийг Нобелийн шагнал авахад хүргэжээ.
### 2. Казүо Ишигүро
**Зохиолчийн тухай**
2017 онд Шведийн академиас Ишигүрод “Сэтгэл хөдлөл шингэсэн романууддаа дэлхий ертөнцтэй холбогдох хуурмаг холбооны цаадах гүн хавцлыг нээж харуулсны учир” Нобелийн шагналыг хүртээж байв.
Түүний хамгийн алдартай зохиолуудын нэг болох нь “Өдрөөс үлдсэн зүйл” Дэлхийн II дайны дараах Их Британийн нийгэм, сэтгэл зүйг гайхалтай дүрслэн харуулсан байдаг. Ишигүрогийн ихэнх зохиолууд нь өнгөрсөн үйл явдлуудыг эргэн санах, өнгөрсний талаарх санагалзал, хүлээлт, алдаа, харамсал зэрэг сэдвүүдийн талаар өгүүлдэг билээ.
**Дадлын онцлог**
Тэрээр хэдэн сарын турш зохиолоо гүнзгий бодож, боловсруулж, уран бүтээлээ сайжруулахад маш их цаг зарцуулдаг нэгэн. Бичих үйлийн хувьд тэрээр зохиолын нийт 30-40 хуудсыг маш замбараагүй, бараг л уншиж ойлгохын аргагүй нооргийг гаргадаг.
Дараагийн шатандаа "шилэнд савлах" хэмээх аргыг ашигладаг аж. Бичсэн санаануудаа дугаарлаж, товч нэг өгүүлбэрээр тодорхойлж, диаграмм гаргадаг. Ингэж том зургаар нь харж, янзалж, зассаар тус процессоо 3-4 удаа давтаж, эцэст нь нэг эхний гаргасан 30 хуудсандаа сэтгэл хангалуун болдог.
Түүнчлэн тэрээр ярилцлагадаа “нэг удаадаа хэтэрхий их бичих нь зохиолын чанарт нөлөөлдөг тул өдөрт 5-6 хуудас бичихээс зайлсхийдэг” гэсэн нь тэрээр илүү бүтээлийн чанар, төлөвлөлтөд анхаарлаа хандуулдгийг батална.
### 3. Альберт Энштейн
**Эрдэмтний тухай**
Альберт Эйнштейн 1921 онд Нобелийн шагналыг физикийн салбарт хүртсэн бөгөөд түүний судалгааны гол чиглэл нь харьцангуйн онол болон гэрлийн фотон-цахилгаан нөлөөний тухай байлаа. Эйнштейн E=mc² гэх алдарт тэгшитгэлээрээ шинжлэх ухааны ертөнцөд нэрээ мөнхөлсөн юм. Тэрээр орчлон ертөнцийн бүтэц, гэрэл, масс болон энергийн харилцан хамаарлын тухай олон судалгаа хийж, шинжлэх ухааны суурь ойлголтуудыг өөрчилсөн.
**Дадлын тухай**
Ажил амьдралын хувьд тэрээр Принцтоны Их сургуульд багшилж, судалгааны ажлаа гүйцэтгэдэг байсан юм. Аливаа зүйлийг маш гүнзгий нухацтай бодоход тэрээр өдрийн ихэнх цагаа зарцуулдаг байсан бөгөөд чимээгүй орчинд бясалгал хийх дуртай байсан гэдэг.
Дэлхийн хамгийн өндөр IQ-тай хүмүүсийн нэг Энштейнийг өдөр шөнөгүй ажилладаг гэж хүмүүс төсөөлөх нь аргагүй биз ээ. Харин ч эсрэгээрээ тэр өдөрт 10 цагийн нойр заавал авдаг байсан. Түүнчлэн үлгэр дуурайлал авдаг эрдэмтэн нь Чарльз Дарвин байсан тул түүнийг дуурайж, өдрийн хэмнэлдээ алхалтын цаг заавал оруулдаг байжээ. Мөн нэмээд хөгжим сонсох нь түүний оюун санааг амрааж, шинэ санаа төрөхөд нь тусалдаг гэж итгэдэг байжээ.
### 4. Эрнест Хэмингуэй
**Зохиолчийн тухай**
Эрнест Хэмингуэйн“Өвгөн, Тэнгис хоёр” Хэмээх алдарт зохиол нь түүнийг Нобелийн шагналд нэр дэвшүүлэхэд голлон нөлөөлсөн бүтээл юм. Хэмингуэй товч бөгөөд өвөрмөц, хүчирхэг бичгийн хэв маягтай нэгэн байсан бөгөөд энэ нь түүний “Мөст уулын онол” нэртэй арга барилтай холбоотой. Мөст уулын онол нь зөвхөн бичсэн үгсээс гадна түүнээс цаадах санааг уншигчдаар өөрсдөөр нь ойлгуулах арга юм. Тус аргаараа зохиолч утга зохиолын ертөнцөд шинэчлэл авчирсан байдаг.
**Дадлын онцлог**
Тэрээр зохиол бүтээлээ зогсоогоороо бичдэг сонирхолтой дадалтай байж. Түүнчлэн өдөрт бичсэн үгийн тоогоо тэмдэглэж авдаг. Ингэхдээ харандаагаар бичиж байгаад бичгийн ажил амжилттай байвал бичгийн машин руу шилждэг бол бүтээмжгүй өдөр байвал бичихээ зогсоож захианууддаа хариулж, цэгцэлдэг аж.
Захиандаа хариу өгөх түүний хамгийн дургүй ажил нь тул муу бичсэнийхээ төлөө өөрийгөө нэг ёсны шийтгэж байгаа юм хэмээн ярилцлагадаа дурдсан байдаг. Нэмж хэлэхэд, Хэмингуэй өдөрт загас барих, бокс хийх, анд явах зэрэг ямар нэг байдлаар дасгал хөдөлгөөн заавал хийдэг байжээ.
### 5. Мартин Лютер Кинг
**Зүтгэлтний тухай**
Мартин Лютер Кинг 1964 онд Нобелийн Энх тайвны шагналыг хүртсэн бөгөөд энэ нь түүний Иргэний эрхийн хөдөлгөөн дэх тайван тэмцлийн шагнал байсан юм. Кингийн энэ үйл нь АНУ дахь арьс өнгөний ялгаварлан гадуурхалтыг зогсоох чухал алхам болсон ба түүний "Би мөрөөдөж байна" хэмээх алдарт илтгэл нь иргэний эрхийн хөдөлгөөний бэлгэ тэмдэг болж үлдсэнийг бид бүгд сайн мэднэ.
**Дадлын онцлог**
Кинг өглөөний залбирлаар өдрөө эхлүүлж, үдээс хойш арга хэмжээ зохион байгуулах, уулзалт хийх байдлаар ажилладаг байв. Сонирхолтой нь тэрээр Атланта хотын Эбенезер сүмд пастор хийж байсан нь түүний тэмцэлд урам өгдөг байсан аж. Үүнийг нь ч түүний өдрийн дадлаас нь илэрхий харж болно. Учир нь залбирал, бясалгал нь түүний өдрийн хамгийн чухал хэсэг.
### 6. Тони Моррисон
**Зохиолчийн тухай**
Тони Моррисон 1993 онд Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртсэн анхны Африк-Америк эмэгтэй. Тэрээр “Random House” хэвлэлд редактораар ажиллаж, Принцетоны Их сургуульд мөн багшилж байсан туршлагатай юм. Түүний “Beloved”, “Jazz”, “Song of Solomon” зэрэг бүтээлүүд нь Америкийн амьдралын бодит үнэнийг дэлгэж, арьс өнгөний үзэл зэрэг нийгмийн асуудлыг илэн далангүй, оновчтой хэр нь маш яруу байдлаар дүрслэн бичдэгээрээ алдаршсан юм.
**Дадлын онцлог**
Бүтэн цагийн ажлынхаа хажуугаар зохиол бүтээлээ гаргахын тулд тэрээр өглөө эрт 5:00 цагт босож, нам гүм орчинд бичдэг байсан аж. Тэрээр 90-ээд оны үеэр өгсөн ярилцлагадаа “Нар буусан үед би тийм ч сэргэг, бүтээлч байж чаддаггүй учраас өглөөний 5:00 цагт босдог” гэж ярьсан юм. Түүний хэрэгжүүлэхийг хүсдэг мөрөөдлийн бичих дадал бол ямар ч дуудлага авахгүй, гэрээс гарахгүй 9 хоног гэртээ бичих байжээ.
### 7. Жан-Пол Сартр
**Зохиолчийн тухай**
Жан-Поль Сартр бол XX-р зууны хамгийн нэртэй философич, зохиолч бөгөөд экзистенциализмын гол төлөөлөгчдийн нэг юм. Тэрээр хүний чөлөөт сонголт, эрх чөлөө, хариуцлагыг гол сэдэв болгон бүтээлүүдээ туурвисан байдаг. Түүний хамгийн алдартай бүтээлүүдийн нэг болох “Being and Nothingness” нь өөрийгөө ухамсарлах, хариуцлага хүлээх зэрэг оршихуйн сэдвүүдийг хөндөж “Эксзистенциализм бол гуманизм” хэмээх илтгэлээрээ олон улсад алдаршиж байсан билээ.
1964 онд Нобелийн утга зохиолын шагналыг хүртэхэд, Сартр өөрийн философийн зарчмуудыг баримталж, шагналыг хүлээн авахаас татгалзаж байв.. Тэрээр хүний эрх, чөлөөт сонголтын тухай номлосон тул институцийн шагнал авах нь түүний үзэл санаанд нийцэхгүй гэж үзээд шагналаас татгалзсан.
**Дадлын онцлог**
Сартр Парисын кафе, ресторануудад сууж ихэвчлэн бичиж, философийн мэтгэлцээн өрнүүлдэг байсан нь түүний амьдралын хэв маяг, бичих дадал зэрэгт нь шууд туссан байдаг. Түүний маш энгийн дадлаас чөлөөт сэтгэлгээ нь илэрхий харагдаж буй. Сонирхолтой нь Сартр амьдралдаа 20 мянга гаруй тамхи татсан гэдэг. Кофе болон тамхи түүний бичих үйл, философийн нэг хэсэг болж, оюуны эрчмийг нь үргэлжид тэтгэдэг байсан гэж үздэг байжээ.
> Эдгээр алдартнуудын нийтлэг нэг дадал нь “урт хугацаанд төвлөрөх” байлаа. Орчин үеийн олон арван зүйлд самгардсан бидний амьдралд ус агаар мэт хэрэгтэй төвлөрөх үйл тэдний үед магадгүй амархан байсан болов уу. Гэсэн ч төвлөрөл рүү ойртож гэмээнэ агуу үйлс бүтээдэг гэдгийг энэ нийтлэл танд сануулсан хэмээн найдаж байна.