Unread team: Хөл хорионы үеэр бидэнд хань болж буй 10 зүйл
<div class="article-body">
          <h2>Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сарын эхээр Монгол Улс дотооддоо коронавирусийн халдвар алдсан цагаас хойш нийслэл хотын иргэд нийтдээ дөрвөн удаагийн хатуу хөл хорионд орж, барагцаалбал 80 өдрийг гэртээ өнгөрүүлжээ. <div>Оффис дотроо бөөндөө бужигнах, найз нөхөдтэйгээ амттай хоол идэх, агаар салхинд хүссэнээрээ зугаалах гээд урьд өмнө амьдралын эгэл жирийн хэсэг байсан олон зүйлсийг бид цар тахлын халдвараас шалтгаалан нэг хэсэгтээ л биелүүлэх боломжгүй болсон нь харамсалтай. Нөгөө талдаа хүссэн хүсээгүй бид энэ хугацаанд гэрээсээ ажиллах, суралцах, дасгал хөдөлгөөн хийх шаардлагатай нүүр тулж буй. </div><div>Энэ удаагийн нийтлэлээрээ хөл хорионоос үүдэн сар гаруйн хугацаанд бүтэн цагаар гэрээсээ ажиллаж буй “Unread media” багийнхны ажлын бүтээмж, сэтгэлзүй болоод эрүүл мэндэд эергээр нөлөөлж байгаа эд зүйлсийг уншигчидтайгаа хуваалцаж байна. Хаашаа ч харсан дөрвөн хананаас өөр юу ч үгүй эдгээр урт өдрүүдэд бидэнд юу хань болж буйг хамтдаа сонирхох уу? <br></div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Д.ГАНЗОРИГ - TIME BLOCK PLANNER</h3><p>"<a href="http://posted.mn/category/ganzo-typing" target="_blank">Товшлол</a>"-доо бичиж байсан<a href="http://posted.mn/c/ganzo-typing-7" target="_blank"> “time-blocking”</a> буюу ажлаа 30 минутын нарийвчлалтай бүдүүвчилж төлөвлөх аргыг ажилдаа хэвшүүлэхийг хичээж байгаа. Энэ нь тухайн өдрийн ажлуудаа цагаар нь урьдчилж зоогоод, зоосон цагтаа өөр зүйл хийхгүй, бодохгүй байх арга юм. Амрах, ажлаас бусад зүйлсээ ч төлөвлөж оруулна гэсэн үг. Би зориулалтын дэвтрийг нь захиж авсан. Дотроо цагаа бүдүүвчлэх, санаагаа тэмдэглэх, дадлуудаа хэмжих хэдэн хэсэгтэй, хэрхэн хөтлөх ойлгомжтой заавар ба сануулгуудтай болохоор их таалагдаж байгаа. Гэрээсээ ажил, амьдралынхаа заагийг ялган ажиллахад том тус болж байна. Тууштай хөтлөөд явбал улам дадаад, илүү үр дүн гаргах нь дамжиггүй биз.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/6fb9b97a12b0db1d2be089456e3765e4.PNG"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">А.УНДРАЛ- "FOOTBALL MANAGER" тоглоом</h3><p>"<a href="https://www.footballmanager.com/#desktop" target="_blank">Football Manager</a>" бол миний хамгийн анх донтон дурлаж байсан компьютер тоглоом юм. Хөлбөмбөгийн клубийн менежер болж, бэлтгэл сургуулилалт, наймаа, гэрээ хийх, хэвлэлийн бага хурал хийх, тоглогчидтойгоо харилцах гээд бүх элементийг гардан хийх боломж олгодог энэ тоглоомыг сүүлд 10 гаруй жилийн өмнө тоглосноос хойш ер ороогүй байж байгаад, ахин тоглох завшаан хорионы үеэр тохиов. Тоглоом бүр ч боловсронгуй, онлайнаар найзуудтайгаа зэрэг тоглодог болсон нь бүр ч таалагдав. Тиймээс найзуудтайгаа лиг үүсгэн өрсөлдөж, бараг орой бүр хоорондоо "тулалдаж", баахан асуудлуудад нь "стрессдэж" гадаа талбайд гарч тоглох хүсэл, цангаагаа тайлж байна даа. <br><br></p>
<p><br>Сүүлийн үед <a href="https://www.unread.today/c/353/" target="_blank">Lumosity</a>-ийн тархи сэргээх, дасгалжуулах бичил тоглоомуудыг идэвхтэй тоглож байна. Өөрийнхөө үзүүлэлтүүдийг хянаж, харьцуулах үүднээс премиум хувилбарыг нь худалдан авч ашиглаж буйгаа тун зөв шийдвэр болжээ гэж бодоод байгаа. Маш сонирхолтой ажиглалтуудыг миний тоглолтын хэмнэлээс харж, өөртөө дүгнэлт хийж, сайжруулж ахиулах ёстой чиглэлүүдийг санал болгодог нь күүл. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/51f7b85b5f69faf6aeb5381c1d436718.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>п.номинбилэг - Ном<br></div></h3><p><a href="https://www.facebook.com/UnreadToday/photos/a.1479816212319650/2529178947383366/?type=3" target="_blank">Unread Book Club</a>-ээ эхлүүлснээс хойш хэлэлцүүлэгтээ амжих гэж ном нэлээн хурдтай уншаад, хуучны дадал сэргээд сайхан байна. Өнгөрсөн долоо хоногт <a href="https://unread.today/c/unread-book-club-odyssey" target="_blank">“Одиссэй”</a>-гийн тухай ярилцсан бол ирэх долоо хоногт Барак Обамагийн <a href="https://www.facebook.com/events/2893984647586744/?acontext=%7B%22event_action_history%22%3A[%7B%22mechanism%22%3A%22search_results%22%2C%22surface%22%3A%22search%22%7D]%7D" target="_blank">“A Promised Land”</a> номын хэлэлцүүлэг болно. Орос хэлээ жаал тордох хэрэгтэй байгаа тул ойрд оросоор ном уншихыг хичээж, Мольерын түүврийг барьж авсан. Жеффри Евгенидисийн “<a href="https://www.amazon.com/Middlesex-Novel-Oprahs-Book-Club/dp/0312427735" target="_blank">Middlesex</a>”, Г.Лхагвадуламын орчуулгаар <a href="https://www.goodreads.com/book/show/55642054-2" target="_blank">Даниил Хармс</a>ыг “явуулж” байгаа. Энэ жил гурван ном орчуулах, хэдэн ном редакторлах төлөвлөгөөтэй байгаа учир сэтгэлзүйгээ бэлдэж, төвөггүйгээр унших дадал өөртөө суулгах хэрэгтэй байгаа юм л даа. Редактораар ажилладаг болохоор ажлаа дуусгасан хойно ерөөс юм унших хүсэл төрөхгүй, тиймдээ ч номоос зайдуухан хэсэг явсан. Харин одоо буцаад ном сайн уншдаг болж байгаадаа сэтгэл хангалуун байгаа. Үүний төлөө карантинд баярлалаа гэе дээ.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/4d5f02230409a7cc58d93804219a49dd.jpg"></p><p><br>Номоос гадна гэвэл лаптоп, утас, чихэвчтэйгээ өдрийг үдэж байна. Хөгжим сонсож ажиллаад дадчихсан, бусад цагт ч байнга л сонсож байдаг болохоор ер нь өдөрт хэдэн ч цаг чихэвчтэйгээ найзлаад байгаа юм, бүү мэд. <a href="https://www.masterclass.com/homepage" target="_blank">MasterClass</a>-т дурласаар л. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>М.ХУЛАН - Дүүжин сандал</div></h3><p>Зайнаас ажиллах болсноос хойш ажлын ширээ, орчноо сайхан тохижуулж авсан. Ажлын болон чөлөөт цагаа бүтээмжтэй өнгөрүүлэхэд дүүжин сандал маань их тус болж байна. Удаан цагаар төвлөрөх шаардлагатай үед, эсвэл шинэ санаа уралдуулах, шийдэл хайхад нэгэн хэвийн ширээ сандал дээр суухаас илүүтэй ажлын орчноо өөрчлөх нь үр дүнтэй. Найзуудтайгаа хөөрөлдөх, ном унших, подкаст сонсох, кино үзэх гээд л тувт дүүжин сандалтайгаа найзалж байна. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/a08bae6d-0276-42dd-9d90-9f392196c594/5542c5905633cb06e005d70182e4b6af.jpg"></p><p><br>Солонгос хэл суралцах зорилготой болон хичээллэж буй залууст зориулан анги бүрээ тодорхой сэдвийн дор харилцан яриа байдлаар өрнүүлдэг <a href="https://open.spotify.com/show/0f007dsSQtyGB1aOPNXdLt#utm_source=ttmik-podcast-list&amp;utm_medium=website&amp;utm_campaign=sudatime" target="_blank">"Talk to me in Korean" </a>подкастыг сонсож эхэлсэн. Мөн найзуудтайгаа хамт Spotify плейлист үүсгэн, дуртай дуугаа хуваалцаж, хөл хорионы цагаа хөглөж байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Л.БОЛОРЦЭЦЭГ - edX</h3><p>Энгийн үеийнхээс хавьгүй их хугацааг өөртөө зориулах боломж гарч байна. Тэр хугацааг ашиглан хувь хүний хөгжилдөө анхаарч, өөртөө хөрөнгө оруулах зорилго тавин эрэл хайгуулд гарсны үр дүн нь <a href="https://www.edx.org/?g_acctid=926-195-8061&amp;g_campaign=new-gs-row-brand-core-broad-free&amp;g_campaignid=1669870784&amp;g_adgroupid=73172705228&amp;g_adid=486574589881&amp;g_keyword=free%20edx%20online&amp;g_keywordid=kwd-340831198482&amp;g_network=g&amp;utm_source=adwords&amp;gclid=Cj0KCQjw4cOEBhDMARIsAA3XDRhSDq0Ren44avvbM4-_uIl3Q5bkI1MDU7MjCdNCVvq4trI8G-lFv2caAl3SEALw_wcB" target="_blank">edX</a> гэдэг цахим сургалтын апп юм. Дэлхийн шилдэг их, дээд сургуулиудын хичээлүүдийг үнэгүй сонсох боломжтойгоос гадна төлбөр төлөөд сертификат ч авах боломжтой. Очиж сурч чадахгүй ч хичээлийг нь сонсоно доо гэж боддог байсан Харвардын их сургуулийн бизнесийн тэнхимийн хичээлийг үзэж дуусгалаа.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/a16e3f0dec52e0549eba04751d746999.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>Э.БӨРТГӨЛЖИН - NEBULA MARS 2</div></h3><p></p><p>Манайх шиг бага насны хүүхэдтэй айлуудын хувьд ажлаа амжуулах нь хөл хорионы үеэр томоохон шалгуур болж буйг ойлгох биз ээ. Хүүхдийн онлайн хичээл, ажлын уулзалтууд, хоол, цэвэрлэгээ угаалга гэх мэт хувь, хувьсгалын бүх ажил овоорчих үед хүн л болсон хойно бухимдана. Харамсалтай нь цар тахлын нөхцөлд гадагшаа гараад хэсэгхэн сэтгэлээ сэргээе гэсэн ч бүх газрууд хаалттай. Нэгэн хэвийн өнгөрч байгаа эдгээр өдөрт теле цуврал, дуу хөгжим л өнгө нэмж байна даа. Нэгэнтээ гадагш гарч болзож чадахгүйгээс хойш ядаж гэртээ тухтайхан кино үзэж байя гэж нөхөр бид хоёр шийдээд Nebula Mars 2 ухаалаг проекторынхоо ид шидийг сүүлийн нэг сар "тултал нь" үзэж байна. Хүссэн хэмжээний том дэлгэцээ бүтээх боломжтой, энгийн зурагттай харьцуулахад хамаагүй чанартай дуугаралттай, Netflix, Amazon Prime, хүссэн стрийминг үйлчилгээтэйгээ холбож болдог гээд л, “Anker”-ийн энэхүү проекторын олон функцын учрыг олоод ашиглаж чаддаг хүнд зурагтын хэрэг үгүй юм билээ. Ковид намдмагц бушуухан л кино театр орж, гүнжтэй хүүхэлдэй үзэх мөрөөдөлтэй охиныхоо хүслийг одоохондоо энэ проектороор аргалж байна даа.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/30b8e4b802f6b257aeb56a4805a6723b.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>г.ОЮУНЛХАМ- ДАРХЛАА ДЭМЖИХ ВИТАМИН</div></h3><p>Хөл хорионы үед гэртээ байх нь л хамгийн сайн сонголт. Энэ нь халдварын эрсдэлээс өөрийгөө, гол нь бусдыг хамгаалж байгаа хэрэг. Гэсэн ч гэртээ байна гээд тайвширч огтхон ч болохгүй. Халдварын тархалт ихсэж буйгаас гадна хаврын улирал болж байгаа учир дархлаагаа байнга дэмжиж, өөрт хэрэгтэй амин дэмүүдээ авах хэрэгтэй. Миний хувьд Витамин С, Витамин Д тогтмол хэрэглэхээс гадна хүнсэндээ аарц, сүүн бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэхийг хичээж байна. Бие нозоорч, амархан ядарч, нойр хүрэх зэрэг улирал солигдох үеийн ядаргааны ямар нэг шинж тэмдэг илэрч байгаа бол Unread-ын "Онцлох бизнес" буланд танилцуулагдаж байсан <a href="https://unread.today/c/spotlight-clinica" target="_blank">Clinica</a> аппыг ашиглан онлайнаар эмчийн үзлэгт хамрагдаад, хэрэгтэй амин дэм, бүтээгдэхүүнээ <a href="https://unread.today/c/spotlight-emonos" target="_blank">Emonos</a>-оос захиалан хүргүүлэн авч болно шүү.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/eb3b86f52e9199abf7d26a27ce3b4a46.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>Ш.ЦОГЗОЛМАА - KINDLE OASIS</div></h3><p></p><p>Хөл хорионы үеэр хуучин цахим ном уншигчаа шинэчилж, <a href="https://www.amazon.com/All-new-Kindle-Oasis-now-with-adjustable-warm-light/dp/B07F7TLZF4/ref=sr_1_1?dchild=1&amp;keywords=kindle+oasis+3&amp;qid=1620192861&amp;sr=8-1" target="_blank">Kindle Oasis</a> ашиглаж эхэлсэн юм. Өмнөх загваруудыг бодвол тун нимгэн, дээр нь “царайлаг” учраас хэрэглэхэд урамтай байгаа. Өмнөх загварууд нь давгүй байсан ч цаасан ном унших мэдрэмжийг гүйцэхгүй, унших хүсэл төрүүлэхгүй байсан юм. Энэ загварын хувьд дэлгэцийн нягтрал сайтай, том дэлгэцтэй учраас сонирхол татсан. Дээр нь, ус, тоосны хамгаалалттай учраас ваннд орохдоо ч ус орчих вий гэж санаа зовохгүй амар юм билээ. Дурдууштай, давуу тал гэвэл, сар гаруй цэнэгээ барьдаг, бас хуудас гүйлгэх хурд нь нэмэгдсэн байна лээ. Одоогоор Билл Гейтсийн “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/52275335-how-to-avoid-a-climate-disaster" target="_blank">How to Avoid a Climate Disaster”</a>, Сара Фрайерийн “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/50772888-no-filter" target="_blank">No Filter: The Inside Story of Instagram</a>” номыг уншиж байгаа.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/d794c528ad4748a1b31e8565870fd5a6.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Т.АНХЗАЯА - ЗҮҮ УТАС</h3><p>Хөл хорионы үед чөлөөт цагаа хэрхэн өнгөрүүлэх талаар бодсоны эцэст зүү ороон даалин оёхоор шийдсэн юм. Даалин оёход багагүй цаг, тэвчээр шаардагддаг учир удаа бүр хойшлуулсаар өдийг хүрсэн. Харин зүү бариад урлаж эхэлсэн хойно шаглаа бүрд урамшин, бушуухан дуусгаад бэлэн болсон даалингаа харах хүсэл ундарсан. Би аавдаа зориулан урлаж байгаа юм. Хэн нэгэнд зориулан даалин оёход тухайн хүнтэй өнгөрүүлсэн сайхан мөч, дурсамжууд нүдэнд харагдаж, хатгах бүрд хайр шингэдэг болохоор хайртай хүндээ зүү ороон даалин урлаж өгөх нь хэчнээн нандин болохыг одоо л ойлгож сууна.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/79bdc4e4a108d6b4cb7a2aab4fde40bf.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>ц.МӨНХ-ЭРДЭНЭ - SPOTIFY</div></h3><p>Хөгжмөөс хамааралтай над шиг хүмүүст Youtube шиг "дайсан" байхгүй. Дуу сонсох гэж ороод элдэв хэрэггүй зүйлс үзээд суучихдаг талтай. Тиймээс зөвхөн дуу сонсоно гэсэн үедээ арвин сан, сонголт сайтай хөгжмийн платформ болох Spotify-г өдөр тутамдаа тогтмол ашиглаж байгаа. Монголд ашиглах эрх нь саяхан нээгдсэн тус платформ хөл хориотой энэ өдрүүдэд хань болж байна. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/a08bae6d-0276-42dd-9d90-9f392196c594/7405904b573dff6045b784a50e9ac6a1.jpg"></p>          </div>

Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сарын эхээр Монгол Улс дотооддоо коронавирусийн халдвар алдсан цагаас хойш нийслэл хотын иргэд нийтдээ дөрвөн удаагийн хатуу хөл хорионд орж, барагцаалбал 80 өдрийг гэртээ өнгөрүүлжээ.
Оффис дотроо бөөндөө бужигнах, найз нөхөдтэйгээ амттай хоол идэх, агаар салхинд хүссэнээрээ зугаалах гээд урьд өмнө амьдралын эгэл жирийн хэсэг байсан олон зүйлсийг бид цар тахлын халдвараас шалтгаалан нэг хэсэгтээ л биелүүлэх боломжгүй болсон нь харамсалтай. Нөгөө талдаа хүссэн хүсээгүй бид энэ хугацаанд гэрээсээ ажиллах, суралцах, дасгал хөдөлгөөн хийх шаардлагатай нүүр тулж буй.
Энэ удаагийн нийтлэлээрээ хөл хорионоос үүдэн сар гаруйн хугацаанд бүтэн цагаар гэрээсээ ажиллаж буй “Unread media” багийнхны ажлын бүтээмж, сэтгэлзүй болоод эрүүл мэндэд эергээр нөлөөлж байгаа эд зүйлсийг уншигчидтайгаа хуваалцаж байна. Хаашаа ч харсан дөрвөн хананаас өөр юу ч үгүй эдгээр урт өдрүүдэд бидэнд юу хань болж буйг хамтдаа сонирхох уу?
Д.ГАНЗОРИГ - TIME BLOCK PLANNER
"
Товшлол
"-доо бичиж байсан
“time-blocking”
буюу ажлаа 30 минутын нарийвчлалтай бүдүүвчилж төлөвлөх аргыг ажилдаа хэвшүүлэхийг хичээж байгаа. Энэ нь тухайн өдрийн ажлуудаа цагаар нь урьдчилж зоогоод, зоосон цагтаа өөр зүйл хийхгүй, бодохгүй байх арга юм. Амрах, ажлаас бусад зүйлсээ ч төлөвлөж оруулна гэсэн үг. Би зориулалтын дэвтрийг нь захиж авсан. Дотроо цагаа бүдүүвчлэх, санаагаа тэмдэглэх, дадлуудаа хэмжих хэдэн хэсэгтэй, хэрхэн хөтлөх ойлгомжтой заавар ба сануулгуудтай болохоор их таалагдаж байгаа. Гэрээсээ ажил, амьдралынхаа заагийг ялган ажиллахад том тус болж байна. Тууштай хөтлөөд явбал улам дадаад, илүү үр дүн гаргах нь дамжиггүй биз.

А.УНДРАЛ- "FOOTBALL MANAGER" тоглоом
"
Football Manager
" бол миний хамгийн анх донтон дурлаж байсан компьютер тоглоом юм. Хөлбөмбөгийн клубийн менежер болж, бэлтгэл сургуулилалт, наймаа, гэрээ хийх, хэвлэлийн бага хурал хийх, тоглогчидтойгоо харилцах гээд бүх элементийг гардан хийх боломж олгодог энэ тоглоомыг сүүлд 10 гаруй жилийн өмнө тоглосноос хойш ер ороогүй байж байгаад, ахин тоглох завшаан хорионы үеэр тохиов. Тоглоом бүр ч боловсронгуй, онлайнаар найзуудтайгаа зэрэг тоглодог болсон нь бүр ч таалагдав. Тиймээс найзуудтайгаа лиг үүсгэн өрсөлдөж, бараг орой бүр хоорондоо "тулалдаж", баахан асуудлуудад нь "стрессдэж" гадаа талбайд гарч тоглох хүсэл, цангаагаа тайлж байна даа.

Сүүлийн үед
Lumosity
-ийн тархи сэргээх, дасгалжуулах бичил тоглоомуудыг идэвхтэй тоглож байна. Өөрийнхөө үзүүлэлтүүдийг хянаж, харьцуулах үүднээс премиум хувилбарыг нь худалдан авч ашиглаж буйгаа тун зөв шийдвэр болжээ гэж бодоод байгаа. Маш сонирхолтой ажиглалтуудыг миний тоглолтын хэмнэлээс харж, өөртөө дүгнэлт хийж, сайжруулж ахиулах ёстой чиглэлүүдийг санал болгодог нь күүл.

п.номинбилэг - Ном
Unread Book Club
-ээ эхлүүлснээс хойш хэлэлцүүлэгтээ амжих гэж ном нэлээн хурдтай уншаад, хуучны дадал сэргээд сайхан байна. Өнгөрсөн долоо хоногт
“Одиссэй”
-гийн тухай ярилцсан бол ирэх долоо хоногт Барак Обамагийн
“A Promised Land”
номын хэлэлцүүлэг болно. Орос хэлээ жаал тордох хэрэгтэй байгаа тул ойрд оросоор ном уншихыг хичээж, Мольерын түүврийг барьж авсан. Жеффри Евгенидисийн “
Middlesex
”, Г.Лхагвадуламын орчуулгаар
Даниил Хармс
ыг “явуулж” байгаа. Энэ жил гурван ном орчуулах, хэдэн ном редакторлах төлөвлөгөөтэй байгаа учир сэтгэлзүйгээ бэлдэж, төвөггүйгээр унших дадал өөртөө суулгах хэрэгтэй байгаа юм л даа. Редактораар ажилладаг болохоор ажлаа дуусгасан хойно ерөөс юм унших хүсэл төрөхгүй, тиймдээ ч номоос зайдуухан хэсэг явсан. Харин одоо буцаад ном сайн уншдаг болж байгаадаа сэтгэл хангалуун байгаа. Үүний төлөө карантинд баярлалаа гэе дээ.

Номоос гадна гэвэл лаптоп, утас, чихэвчтэйгээ өдрийг үдэж байна. Хөгжим сонсож ажиллаад дадчихсан, бусад цагт ч байнга л сонсож байдаг болохоор ер нь өдөрт хэдэн ч цаг чихэвчтэйгээ найзлаад байгаа юм, бүү мэд.
MasterClass
-т дурласаар л.

М.ХУЛАН - Дүүжин сандал
Зайнаас ажиллах болсноос хойш ажлын ширээ, орчноо сайхан тохижуулж авсан. Ажлын болон чөлөөт цагаа бүтээмжтэй өнгөрүүлэхэд дүүжин сандал маань их тус болж байна. Удаан цагаар төвлөрөх шаардлагатай үед, эсвэл шинэ санаа уралдуулах, шийдэл хайхад нэгэн хэвийн ширээ сандал дээр суухаас илүүтэй ажлын орчноо өөрчлөх нь үр дүнтэй. Найзуудтайгаа хөөрөлдөх, ном унших, подкаст сонсох, кино үзэх гээд л тувт дүүжин сандалтайгаа найзалж байна.

Солонгос хэл суралцах зорилготой болон хичээллэж буй залууст зориулан анги бүрээ тодорхой сэдвийн дор харилцан яриа байдлаар өрнүүлдэг
"Talk to me in Korean"
подкастыг сонсож эхэлсэн. Мөн найзуудтайгаа хамт Spotify плейлист үүсгэн, дуртай дуугаа хуваалцаж, хөл хорионы цагаа хөглөж байна.

Л.БОЛОРЦЭЦЭГ - edX
Энгийн үеийнхээс хавьгүй их хугацааг өөртөө зориулах боломж гарч байна. Тэр хугацааг ашиглан хувь хүний хөгжилдөө анхаарч, өөртөө хөрөнгө оруулах зорилго тавин эрэл хайгуулд гарсны үр дүн нь
edX
гэдэг цахим сургалтын апп юм. Дэлхийн шилдэг их, дээд сургуулиудын хичээлүүдийг үнэгүй сонсох боломжтойгоос гадна төлбөр төлөөд сертификат ч авах боломжтой. Очиж сурч чадахгүй ч хичээлийг нь сонсоно доо гэж боддог байсан Харвардын их сургуулийн бизнесийн тэнхимийн хичээлийг үзэж дуусгалаа.

Э.БӨРТГӨЛЖИН - NEBULA MARS 2
Манайх шиг бага насны хүүхэдтэй айлуудын хувьд ажлаа амжуулах нь хөл хорионы үеэр томоохон шалгуур болж буйг ойлгох биз ээ. Хүүхдийн онлайн хичээл, ажлын уулзалтууд, хоол, цэвэрлэгээ угаалга гэх мэт хувь, хувьсгалын бүх ажил овоорчих үед хүн л болсон хойно бухимдана. Харамсалтай нь цар тахлын нөхцөлд гадагшаа гараад хэсэгхэн сэтгэлээ сэргээе гэсэн ч бүх газрууд хаалттай. Нэгэн хэвийн өнгөрч байгаа эдгээр өдөрт теле цуврал, дуу хөгжим л өнгө нэмж байна даа. Нэгэнтээ гадагш гарч болзож чадахгүйгээс хойш ядаж гэртээ тухтайхан кино үзэж байя гэж нөхөр бид хоёр шийдээд Nebula Mars 2 ухаалаг проекторынхоо ид шидийг сүүлийн нэг сар "тултал нь" үзэж байна. Хүссэн хэмжээний том дэлгэцээ бүтээх боломжтой, энгийн зурагттай харьцуулахад хамаагүй чанартай дуугаралттай, Netflix, Amazon Prime, хүссэн стрийминг үйлчилгээтэйгээ холбож болдог гээд л, “Anker”-ийн энэхүү проекторын олон функцын учрыг олоод ашиглаж чаддаг хүнд зурагтын хэрэг үгүй юм билээ. Ковид намдмагц бушуухан л кино театр орж, гүнжтэй хүүхэлдэй үзэх мөрөөдөлтэй охиныхоо хүслийг одоохондоо энэ проектороор аргалж байна даа.

г.ОЮУНЛХАМ- ДАРХЛАА ДЭМЖИХ ВИТАМИН
Хөл хорионы үед гэртээ байх нь л хамгийн сайн сонголт. Энэ нь халдварын эрсдэлээс өөрийгөө, гол нь бусдыг хамгаалж байгаа хэрэг. Гэсэн ч гэртээ байна гээд тайвширч огтхон ч болохгүй. Халдварын тархалт ихсэж буйгаас гадна хаврын улирал болж байгаа учир дархлаагаа байнга дэмжиж, өөрт хэрэгтэй амин дэмүүдээ авах хэрэгтэй. Миний хувьд Витамин С, Витамин Д тогтмол хэрэглэхээс гадна хүнсэндээ аарц, сүүн бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэхийг хичээж байна. Бие нозоорч, амархан ядарч, нойр хүрэх зэрэг улирал солигдох үеийн ядаргааны ямар нэг шинж тэмдэг илэрч байгаа бол Unread-ын "Онцлох бизнес" буланд танилцуулагдаж байсан
Clinica
аппыг ашиглан онлайнаар эмчийн үзлэгт хамрагдаад, хэрэгтэй амин дэм, бүтээгдэхүүнээ
Emonos
-оос захиалан хүргүүлэн авч болно шүү.

Ш.ЦОГЗОЛМАА - KINDLE OASIS
Хөл хорионы үеэр хуучин цахим ном уншигчаа шинэчилж,
Kindle Oasis
ашиглаж эхэлсэн юм. Өмнөх загваруудыг бодвол тун нимгэн, дээр нь “царайлаг” учраас хэрэглэхэд урамтай байгаа. Өмнөх загварууд нь давгүй байсан ч цаасан ном унших мэдрэмжийг гүйцэхгүй, унших хүсэл төрүүлэхгүй байсан юм. Энэ загварын хувьд дэлгэцийн нягтрал сайтай, том дэлгэцтэй учраас сонирхол татсан. Дээр нь, ус, тоосны хамгаалалттай учраас ваннд орохдоо ч ус орчих вий гэж санаа зовохгүй амар юм билээ. Дурдууштай, давуу тал гэвэл, сар гаруй цэнэгээ барьдаг, бас хуудас гүйлгэх хурд нь нэмэгдсэн байна лээ. Одоогоор Билл Гейтсийн “
How to Avoid a Climate Disaster”
, Сара Фрайерийн “
No Filter: The Inside Story of Instagram
” номыг уншиж байгаа.

Т.АНХЗАЯА - ЗҮҮ УТАС
Хөл хорионы үед чөлөөт цагаа хэрхэн өнгөрүүлэх талаар бодсоны эцэст зүү ороон даалин оёхоор шийдсэн юм. Даалин оёход багагүй цаг, тэвчээр шаардагддаг учир удаа бүр хойшлуулсаар өдийг хүрсэн. Харин зүү бариад урлаж эхэлсэн хойно шаглаа бүрд урамшин, бушуухан дуусгаад бэлэн болсон даалингаа харах хүсэл ундарсан. Би аавдаа зориулан урлаж байгаа юм. Хэн нэгэнд зориулан даалин оёход тухайн хүнтэй өнгөрүүлсэн сайхан мөч, дурсамжууд нүдэнд харагдаж, хатгах бүрд хайр шингэдэг болохоор хайртай хүндээ зүү ороон даалин урлаж өгөх нь хэчнээн нандин болохыг одоо л ойлгож сууна.

ц.МӨНХ-ЭРДЭНЭ - SPOTIFY
Хөгжмөөс хамааралтай над шиг хүмүүст Youtube шиг "дайсан" байхгүй. Дуу сонсох гэж ороод элдэв хэрэггүй зүйлс үзээд суучихдаг талтай. Тиймээс зөвхөн дуу сонсоно гэсэн үедээ арвин сан, сонголт сайтай хөгжмийн платформ болох Spotify-г өдөр тутамдаа тогтмол ашиглаж байгаа. Монголд ашиглах эрх нь саяхан нээгдсэн тус платформ хөл хориотой энэ өдрүүдэд хань болж байна.


Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сарын эхээр Монгол Улс дотооддоо коронавирусийн халдвар алдсан цагаас хойш нийслэл хотын иргэд нийтдээ дөрвөн удаагийн хатуу хөл хорионд орж, барагцаалбал 80 өдрийг гэртээ өнгөрүүлжээ. Оффис дотроо бөөндөө бужигнах, найз нөхөдтэйгээ амттай хоол идэх, агаар салхинд хүссэнээрээ зугаалах гээд урьд өмнө амьдралын эгэл жирийн хэсэг байсан олон зүйлсийг бид цар тахлын халдвараас шалтгаалан нэг хэсэгтээ л биелүүлэх боломжгүй болсон нь харамсалтай. Нөгөө талдаа хүссэн хүсээгүй бид энэ хугацаанд гэрээсээ ажиллах, суралцах, дасгал хөдөлгөөн хийх шаардлагатай нүүр тулж буй.  Энэ удаагийн нийтлэлээрээ хөл хорионоос үүдэн сар гаруйн хугацаанд бүтэн цагаар гэрээсээ ажиллаж буй “Unread media” багийнхны ажлын бүтээмж, сэтгэлзүй болоод эрүүл мэндэд эергээр нөлөөлж байгаа эд зүйлсийг уншигчидтайгаа хуваалцаж байна. Хаашаа ч харсан дөрвөн хананаас өөр юу ч үгүй эдгээр урт өдрүүдэд бидэнд юу хань болж буйг хамтдаа сонирхох уу?
### Д.ГАНЗОРИГ - TIME BLOCK PLANNER
"Товшлол"-доо бичиж байсан “time-blocking” буюу ажлаа 30 минутын нарийвчлалтай бүдүүвчилж төлөвлөх аргыг ажилдаа хэвшүүлэхийг хичээж байгаа. Энэ нь тухайн өдрийн ажлуудаа цагаар нь урьдчилж зоогоод, зоосон цагтаа өөр зүйл хийхгүй, бодохгүй байх арга юм. Амрах, ажлаас бусад зүйлсээ ч төлөвлөж оруулна гэсэн үг. Би зориулалтын дэвтрийг нь захиж авсан. Дотроо цагаа бүдүүвчлэх, санаагаа тэмдэглэх, дадлуудаа хэмжих хэдэн хэсэгтэй, хэрхэн хөтлөх ойлгомжтой заавар ба сануулгуудтай болохоор их таалагдаж байгаа. Гэрээсээ ажил, амьдралынхаа заагийг ялган ажиллахад том тус болж байна. Тууштай хөтлөөд явбал улам дадаад, илүү үр дүн гаргах нь дамжиггүй биз.
### А.УНДРАЛ- "FOOTBALL MANAGER" тоглоом
"Football Manager" бол миний хамгийн анх донтон дурлаж байсан компьютер тоглоом юм. Хөлбөмбөгийн клубийн менежер болж, бэлтгэл сургуулилалт, наймаа, гэрээ хийх, хэвлэлийн бага хурал хийх, тоглогчидтойгоо харилцах гээд бүх элементийг гардан хийх боломж олгодог энэ тоглоомыг сүүлд 10 гаруй жилийн өмнө тоглосноос хойш ер ороогүй байж байгаад, ахин тоглох завшаан хорионы үеэр тохиов. Тоглоом бүр ч боловсронгуй, онлайнаар найзуудтайгаа зэрэг тоглодог болсон нь бүр ч таалагдав. Тиймээс найзуудтайгаа лиг үүсгэн өрсөлдөж, бараг орой бүр хоорондоо "тулалдаж", баахан асуудлуудад нь "стрессдэж" гадаа талбайд гарч тоглох хүсэл, цангаагаа тайлж байна даа.
Сүүлийн үед Lumosity-ийн тархи сэргээх, дасгалжуулах бичил тоглоомуудыг идэвхтэй тоглож байна. Өөрийнхөө үзүүлэлтүүдийг хянаж, харьцуулах үүднээс премиум хувилбарыг нь худалдан авч ашиглаж буйгаа тун зөв шийдвэр болжээ гэж бодоод байгаа. Маш сонирхолтой ажиглалтуудыг миний тоглолтын хэмнэлээс харж, өөртөө дүгнэлт хийж, сайжруулж ахиулах ёстой чиглэлүүдийг санал болгодог нь күүл.
### п.номинбилэг - Ном
Unread Book Club-ээ эхлүүлснээс хойш хэлэлцүүлэгтээ амжих гэж ном нэлээн хурдтай уншаад, хуучны дадал сэргээд сайхан байна. Өнгөрсөн долоо хоногт “Одиссэй”-гийн тухай ярилцсан бол ирэх долоо хоногт Барак Обамагийн “A Promised Land” номын хэлэлцүүлэг болно. Орос хэлээ жаал тордох хэрэгтэй байгаа тул ойрд оросоор ном уншихыг хичээж, Мольерын түүврийг барьж авсан. Жеффри Евгенидисийн “Middlesex”, Г.Лхагвадуламын орчуулгаар Даниил Хармсыг “явуулж” байгаа. Энэ жил гурван ном орчуулах, хэдэн ном редакторлах төлөвлөгөөтэй байгаа учир сэтгэлзүйгээ бэлдэж, төвөггүйгээр унших дадал өөртөө суулгах хэрэгтэй байгаа юм л даа. Редактораар ажилладаг болохоор ажлаа дуусгасан хойно ерөөс юм унших хүсэл төрөхгүй, тиймдээ ч номоос зайдуухан хэсэг явсан. Харин одоо буцаад ном сайн уншдаг болж байгаадаа сэтгэл хангалуун байгаа. Үүний төлөө карантинд баярлалаа гэе дээ.
Номоос гадна гэвэл лаптоп, утас, чихэвчтэйгээ өдрийг үдэж байна. Хөгжим сонсож ажиллаад дадчихсан, бусад цагт ч байнга л сонсож байдаг болохоор ер нь өдөрт хэдэн ч цаг чихэвчтэйгээ найзлаад байгаа юм, бүү мэд. MasterClass-т дурласаар л.
### М.ХУЛАН - Дүүжин сандал
Зайнаас ажиллах болсноос хойш ажлын ширээ, орчноо сайхан тохижуулж авсан. Ажлын болон чөлөөт цагаа бүтээмжтэй өнгөрүүлэхэд дүүжин сандал маань их тус болж байна. Удаан цагаар төвлөрөх шаардлагатай үед, эсвэл шинэ санаа уралдуулах, шийдэл хайхад нэгэн хэвийн ширээ сандал дээр суухаас илүүтэй ажлын орчноо өөрчлөх нь үр дүнтэй. Найзуудтайгаа хөөрөлдөх, ном унших, подкаст сонсох, кино үзэх гээд л тувт дүүжин сандалтайгаа найзалж байна.
Солонгос хэл суралцах зорилготой болон хичээллэж буй залууст зориулан анги бүрээ тодорхой сэдвийн дор харилцан яриа байдлаар өрнүүлдэг "Talk to me in Korean" подкастыг сонсож эхэлсэн. Мөн найзуудтайгаа хамт Spotify плейлист үүсгэн, дуртай дуугаа хуваалцаж, хөл хорионы цагаа хөглөж байна.
### Л.БОЛОРЦЭЦЭГ - edX
Энгийн үеийнхээс хавьгүй их хугацааг өөртөө зориулах боломж гарч байна. Тэр хугацааг ашиглан хувь хүний хөгжилдөө анхаарч, өөртөө хөрөнгө оруулах зорилго тавин эрэл хайгуулд гарсны үр дүн нь edX гэдэг цахим сургалтын апп юм. Дэлхийн шилдэг их, дээд сургуулиудын хичээлүүдийг үнэгүй сонсох боломжтойгоос гадна төлбөр төлөөд сертификат ч авах боломжтой. Очиж сурч чадахгүй ч хичээлийг нь сонсоно доо гэж боддог байсан Харвардын их сургуулийн бизнесийн тэнхимийн хичээлийг үзэж дуусгалаа.
### Э.БӨРТГӨЛЖИН - NEBULA MARS 2
Манайх шиг бага насны хүүхэдтэй айлуудын хувьд ажлаа амжуулах нь хөл хорионы үеэр томоохон шалгуур болж буйг ойлгох биз ээ. Хүүхдийн онлайн хичээл, ажлын уулзалтууд, хоол, цэвэрлэгээ угаалга гэх мэт хувь, хувьсгалын бүх ажил овоорчих үед хүн л болсон хойно бухимдана. Харамсалтай нь цар тахлын нөхцөлд гадагшаа гараад хэсэгхэн сэтгэлээ сэргээе гэсэн ч бүх газрууд хаалттай. Нэгэн хэвийн өнгөрч байгаа эдгээр өдөрт теле цуврал, дуу хөгжим л өнгө нэмж байна даа. Нэгэнтээ гадагш гарч болзож чадахгүйгээс хойш ядаж гэртээ тухтайхан кино үзэж байя гэж нөхөр бид хоёр шийдээд Nebula Mars 2 ухаалаг проекторынхоо ид шидийг сүүлийн нэг сар "тултал нь" үзэж байна. Хүссэн хэмжээний том дэлгэцээ бүтээх боломжтой, энгийн зурагттай харьцуулахад хамаагүй чанартай дуугаралттай, Netflix, Amazon Prime, хүссэн стрийминг үйлчилгээтэйгээ холбож болдог гээд л, “Anker”-ийн энэхүү проекторын олон функцын учрыг олоод ашиглаж чаддаг хүнд зурагтын хэрэг үгүй юм билээ. Ковид намдмагц бушуухан л кино театр орж, гүнжтэй хүүхэлдэй үзэх мөрөөдөлтэй охиныхоо хүслийг одоохондоо энэ проектороор аргалж байна даа.
### г.ОЮУНЛХАМ- ДАРХЛАА ДЭМЖИХ ВИТАМИН
Хөл хорионы үед гэртээ байх нь л хамгийн сайн сонголт. Энэ нь халдварын эрсдэлээс өөрийгөө, гол нь бусдыг хамгаалж байгаа хэрэг. Гэсэн ч гэртээ байна гээд тайвширч огтхон ч болохгүй. Халдварын тархалт ихсэж буйгаас гадна хаврын улирал болж байгаа учир дархлаагаа байнга дэмжиж, өөрт хэрэгтэй амин дэмүүдээ авах хэрэгтэй. Миний хувьд Витамин С, Витамин Д тогтмол хэрэглэхээс гадна хүнсэндээ аарц, сүүн бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэхийг хичээж байна. Бие нозоорч, амархан ядарч, нойр хүрэх зэрэг улирал солигдох үеийн ядаргааны ямар нэг шинж тэмдэг илэрч байгаа бол Unread-ын "Онцлох бизнес" буланд танилцуулагдаж байсан Clinica аппыг ашиглан онлайнаар эмчийн үзлэгт хамрагдаад, хэрэгтэй амин дэм, бүтээгдэхүүнээ Emonos-оос захиалан хүргүүлэн авч болно шүү.
### Ш.ЦОГЗОЛМАА - KINDLE OASIS
Хөл хорионы үеэр хуучин цахим ном уншигчаа шинэчилж, Kindle Oasis ашиглаж эхэлсэн юм. Өмнөх загваруудыг бодвол тун нимгэн, дээр нь “царайлаг” учраас хэрэглэхэд урамтай байгаа. Өмнөх загварууд нь давгүй байсан ч цаасан ном унших мэдрэмжийг гүйцэхгүй, унших хүсэл төрүүлэхгүй байсан юм. Энэ загварын хувьд дэлгэцийн нягтрал сайтай, том дэлгэцтэй учраас сонирхол татсан. Дээр нь, ус, тоосны хамгаалалттай учраас ваннд орохдоо ч ус орчих вий гэж санаа зовохгүй амар юм билээ. Дурдууштай, давуу тал гэвэл, сар гаруй цэнэгээ барьдаг, бас хуудас гүйлгэх хурд нь нэмэгдсэн байна лээ. Одоогоор Билл Гейтсийн “How to Avoid a Climate Disaster”, Сара Фрайерийн “No Filter: The Inside Story of Instagram” номыг уншиж байгаа.
### Т.АНХЗАЯА - ЗҮҮ УТАС
Хөл хорионы үед чөлөөт цагаа хэрхэн өнгөрүүлэх талаар бодсоны эцэст зүү ороон даалин оёхоор шийдсэн юм. Даалин оёход багагүй цаг, тэвчээр шаардагддаг учир удаа бүр хойшлуулсаар өдийг хүрсэн. Харин зүү бариад урлаж эхэлсэн хойно шаглаа бүрд урамшин, бушуухан дуусгаад бэлэн болсон даалингаа харах хүсэл ундарсан. Би аавдаа зориулан урлаж байгаа юм. Хэн нэгэнд зориулан даалин оёход тухайн хүнтэй өнгөрүүлсэн сайхан мөч, дурсамжууд нүдэнд харагдаж, хатгах бүрд хайр шингэдэг болохоор хайртай хүндээ зүү ороон даалин урлаж өгөх нь хэчнээн нандин болохыг одоо л ойлгож сууна.
### ц.МӨНХ-ЭРДЭНЭ - SPOTIFY
Хөгжмөөс хамааралтай над шиг хүмүүст Youtube шиг "дайсан" байхгүй. Дуу сонсох гэж ороод элдэв хэрэггүй зүйлс үзээд суучихдаг талтай. Тиймээс зөвхөн дуу сонсоно гэсэн үедээ арвин сан, сонголт сайтай хөгжмийн платформ болох Spotify-г өдөр тутамдаа тогтмол ашиглаж байгаа. Монголд ашиглах эрх нь саяхан нээгдсэн тус платформ хөл хориотой энэ өдрүүдэд хань болж байна.