LevelUp: Та стартап эхлүүлэхэд бэлэн үү? Өөрөөсөө асуух 7 асуулт
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>Стартап эхлүүлнэ гэдэг асар уудам далайд сал завьтай гарч буйтай ижил. Сал завь хэр хол явж, аварга онгоц болж чадах эсэх нь зөвхөн аялагчаас гадна цаг уурын нөхцөл байдал, замд таарах газрын үр өгөөж, тусалж дэмжих бусад хөлөг онгоцуудаас бас хамаарна.</div><div><br></div><div>Тиймдээ ч хэзээ аялалдаа гарах вэ гэдэг үргэлж л том асуулт байсаар иржээ. Хэзээ би бэлэн болох вэ, хэзээ санаа маань төгс болох вэ, хамгийн тохиромжтой үе хэзээ юм бол гэсэн асуултууд бидний толгойд эргэлдсээр байдаг. Level Up өнөөдөр энэ асуултад хариулт өгөх зөвлөмж нийтлэлийг бэлдлээ. Хэрвээ та стартап эхлүүлэхэд бэлэн эсэхдээ эргэлзэж байгаа бол дараах долоон асуултыг өөрөөсөө асуугаад үзээрэй. Эдгээр асуултаа бид гарааны бизнесийн ертөнцийн хамгийн нэр хүндтэй эрхмүүд болох П.Грэм, Ж.Калаканис, П.Тиел нарын блог, зөвлөгөө нийтлэлүүдээс цуглуулан нэгтгэж бэлдлээ.</div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/2456b558805e1237395a1719fea042b3.jpg"></p><p>Зөвхөн гайхамшигтай санаатай байх нь таныг амжилтад хүргэхгүй. Бизнес босгоно гэдэг түүнээс хавьгүй их зүйлийг танаас шаардана. Стартап байгуулна гэдэг найзуудтайгаа суугаад монополь тоглохын нэр биш. <br> <br>Хийж байгаа зүйлээ, ажиллах салбараа, онилох хэрэглэгчдээ үнэхээр мэдэж байгаа эсэхээ сайн бодоорой. Гэхдээ санаа зоволтгүй, олон жил ажилласнаараа л туршлага хуримтлуулдаг юм биш. Харин асуудлаа илүү сайн ухаж, олон хүмүүстэй зөвлөлдөж, тэднийг ойлгож, орчноо мэдэж, шийдлээ хурцалснаар бас туршлагаа зузаалж болно. Зүгээр л сэтгэлийн хөөрлөөр дайраад орвол ихэнхдээ л бүтэлгүйтлээр дуусах вий.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/d499a40f1effd6d664aff26ccdaa06c7.jpg"></p><p>Туршлагатай юу? Болж байна. Хүсэл тэмүүлэл байна уу? Гайхалтай. Гэхдээ энэ бүхэн хангалттай гэж үү? Үгүй ч байж магад. <br> <br>Стартапын амжилт үүсгэн байгуулагчдын зорилго, алсын хараанаас шууд хамааралтай. Яагаад энэ бизнесийг эхлүүлж байгаа вэ, яагаад та хийх ёстой вэ гэсэн асуулт таныг үргэлж дагах учиртай. Таны зорилго юу юм бэ? Яах гэж хийж байгаа билээ гэдгээ сайтар бодох нь урт хугацаанд орхигдуулшгүй чухал болж хувирдаг. <br> <br>Таны бизнес асуудлыг шийдэж, хэрэглэгчдэдээ үнэ цэн өгдөг байж гэмээнэ урт хугацаандаа тогтвортой, тасралтгүй үргэлжлэх магадлал нь нэмэгдэнэ. Зүгээр л хоббигоороо, эсвэл их мөнгө бодож эхэлж байвал дахин тунгаахыг зөвлөж байна.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/ca37d3286ca80911241edb9f6383cdef.jpg"></p><p>Аливааг зөв цагт эхлүүлэх нь туйлаас чухал байдаг. Хамгийн гайхалтай санаа заримдаа зах зээл дээр хэт эрт гарч ирснээс болж бүтэлгүйтэх тохиолдол байдаг. Заримдаа үүсгэн байгуулагчид туршлага дутсанаас алтан боломжоо салхинд хийсгэчих нь ч бий. <br> <br>Эхлүүлэхээсээ өмнө эргэцүүлж бодох нь зүйтэй. Хэрэв та стартап эхлүүлэх гэж байгаа бол дараагийн жилүүдэд хэн бүхнээс илүү хөдөлмөрлөж, хамаг анхаарлаа ажил руугаа хандуулна гэдгийг тооцох хэрэгтэй. Чөлөөт цаг улам бага болж, гэр бүлийнхэндээ зарцуулах цаг тань хомс болно. Та бүтэн цагийн ажилтай бол түүнээсээ гарахаас өөр аргагүй болж, найдвартай-тогтвортой байдлаас татгалзах хэрэг ч гарч мэднэ. <br> <br>Нөгөө талд бүтээгдэхүүн үйлчилгээ тань үнэхээр хийгдэх боломжтой эсэх, зах зээл хүлээж авахад бэлэн эсэхийг сайтар бодолцох учиртай. Хэрэглэгчид бэлэн үү, нийлүүлэгчид хангалтай юу, технологи нээлттэй юү гэдгийг бодолцож байж завь руу үсрэн ороорой.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/09ce14300e7ff6bb11c13b20794d0b86.jpg"></p><p>Стартап эхлүүлнэ гэдэг тэр чигээрээ сэтгэлзүйн сорил байдаг. Өглөө бүр өөр асуудлууд таны өмнө тулгарч, үргэлж шийдэл эрэлхийлэн, гал унтрааж, амьд үлдэхийн төлөөх тэмцэлд орно гэсэн үг. <br> <br>Тиймдээ ч бүтэлгүйтлээс айж эмээлгүй, түүнээсээ суралцаж урагш алхах тухай номлолууд стартап хөдөлгөөнд хүчтэй байр суурь эзэлдэг. Бүх зүйл цаасан дээрх шиг санаснаар болдоггүй, бодит амьдрал дээр үргэлж өөр, янз бүрийн хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр асуудал бэрхшээл тулгарсаар байдаг гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Зарим нь таны хяналтаас гадуур, юу ч хийсэн нэмэргүй мэт санагдах нь бий. <br> <br>Бүтэлгүйтлийг даван туулах сэтгэлийн тэнхээ байгаа эсэхийг мэд. Нэг удаа, хоёр удаа ахиад гурван удаа бүтэлгүйтсэн ч босож чадах сэтгэлийн хат танд байгаа юу гэж асуу. Үргэлж өндөр стресстэй, нуруун дээрээ дааж давшгүй дарамттай, бүх зүйл танаас хамаарах мэт уур амьсгалд тэсэж ажиллаж чадах эсэхээ бодолцоорой. Таны стартапын амжилт эцсийн дүндээ зөвхөн танаас хамаарна гэдгийг ойлгоорой.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/160606adce3944272630fee1a0380671.jpg"></p><p>Стартапын амжилтыг урьдчилан таамаглах туйлын хэцүү байдаг шиг таныг ямар орчин нөхцөл хүлээж байгааг мөн тааварлах боломжгүй юм. <br> <br>Таны амьдралын тогтсон хэв маяг, тав тух өдөр бүр эвдэгдэж, цоо шинэ уур амьсгалд орох болно. Шинэ хамтрагчид, шинэ түншүүд, шинэ боломжууд, шинэ ажлууд таныг үргэлж хурдтай дасан зохицож, түүнд тохирсон хамгийн зөв үйлдлүүдийг хийхийг шаарддаг. Та тэр бүрд зөрүүдлэж, хуучиндаа хорогдож, өөрийнхөөрөө зүтгэх нь яавч сайхан санаа биш. Тиймээс таны цагийн хуваарь, хийх ажлын даалгавраас эхлээд олон зүйл тэр бүрд өөрчлөгдөнө гэдэгт бэлтгэлтэй байгаарай.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/f16c0a9311b4df60121f4759d36b924c.jpg"></p><p>Стартап эхлүүлэхэд олон төрлийн нөөц хэрэгтэй болдог. Энэ дундаас магад хамгийн чухал нь санхүүгийн нөөц биз ээ. Үгүй ээ, бид энд хөрөнгө оруулалт, санхүүжилт яриагүй. Харин стартапын аяллын үед танаас гарах учиртай мөнгөний талаар ярьж байна. <br> <br>Ихэнх бизнес эхлэлийн хөрөнгө шаарддаг. Гэхдээ ямар чиглэлд, ямар цар хүрээтэй эхэлж байгаагаас хамаарч их, бага байна. Тодорхой хэмжээнд амжилт олтлоо, бүтээгдэхүүн/үйлчилгээ тань туршигдаж танигдтал орлого олно гэдэг бараг л боломжгүй зүйл. Тогтмол орлоготой болно гэдэг богино хугацаанд ОК болчихдог зүйл лав биш. <br> <br>Үүнтэй дасан зохицоход таны хувийн санхүүгийн асуудал бас хөндөгдөнө. Та идэх ёстой, амьдрах учиртай. Гэр бүлээ дэмжиж, өөрийгөө авч явах учиртай. Тиймээс хангалттай хуримтлалтай, өөр орлогын эх үүсвэртэй, гэр бүлээс дэмжих боломжтой эсэхийг сайтар бодолцох хэрэгтэй шүү. Нөгөө талд таны хамтрагчдад ч гэсэн ижил асуудал гарах учраас "цалингүй" ажиллах хэдэн сардаа нээлттэй ярилцаж, мэдээллээ тогтмол солилцон, "шударга" байх нь зүйтэй.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/9ea946872f2a3f76b2f7f1d9310b8ca1.jpg"></p><p>Эцсийн эцэст, бид ганцаараа юунд ч хүрч чадахгүй гэдгээ хамгийн эхэнд хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Энэ бол тоглоомын магадгүй хамгийн чухал дүрэм байх. Танд сайн туслагчид, итгэлт түншүүд, найдвартай дэмжигчид хэрэгтэй болно. <br> <br>Дэмжлэг гэдгийг хоёр салгаж ойлгож болно. Эхнийх нь баг. Баг тань таны сул талыг нөхөж, таны хараагүйг онилж, өөр шинэлэг шийдлүүд санал болгож чадаж байна уу гэдэг их чухал. Таны хамтрагчид, анхны ажилчид тань багийг урт хугацаанд өргөж чадах, өөрсдийн үнэ цэнээ нэмэгдүүлж, амжилтанд хөтлөх чадвартай, эрмэлзэлтэй хүмүүс байх хэрэгтэй. <br> <br>Нөгөөх нь, гэр бүлийнхэн. Таны хийж байгаа ажлыг ойлгож, дэмждэг байх нь сэтгэлзүйн хувьд маш чухал. Ар гэртээ санаа зоволгүй урдах ажилдаа төвлөрөх нь хөл дээрээ тогтож чадсан ихэнх бизнесүүдийн амжилтын нууц байдаг. Тэд таныг сэтгэл санаагаар өргөж, хэрэгтэй зүйлээр тань тэтгэж, хамгийн хүнд мөчүүдэд таныг өндийлгөх гол хөшүүрэг болох учиртай шүү.</p>
          </div>

Стартап эхлүүлнэ гэдэг асар уудам далайд сал завьтай гарч буйтай ижил. Сал завь хэр хол явж, аварга онгоц болж чадах эсэх нь зөвхөн аялагчаас гадна цаг уурын нөхцөл байдал, замд таарах газрын үр өгөөж, тусалж дэмжих бусад хөлөг онгоцуудаас бас хамаарна.
Тиймдээ ч хэзээ аялалдаа гарах вэ гэдэг үргэлж л том асуулт байсаар иржээ. Хэзээ би бэлэн болох вэ, хэзээ санаа маань төгс болох вэ, хамгийн тохиромжтой үе хэзээ юм бол гэсэн асуултууд бидний толгойд эргэлдсээр байдаг. Level Up өнөөдөр энэ асуултад хариулт өгөх зөвлөмж нийтлэлийг бэлдлээ. Хэрвээ та стартап эхлүүлэхэд бэлэн эсэхдээ эргэлзэж байгаа бол дараах долоон асуултыг өөрөөсөө асуугаад үзээрэй. Эдгээр асуултаа бид гарааны бизнесийн ертөнцийн хамгийн нэр хүндтэй эрхмүүд болох П.Грэм, Ж.Калаканис, П.Тиел нарын блог, зөвлөгөө нийтлэлүүдээс цуглуулан нэгтгэж бэлдлээ.
Зөвхөн гайхамшигтай санаатай байх нь таныг амжилтад хүргэхгүй. Бизнес босгоно гэдэг түүнээс хавьгүй их зүйлийг танаас шаардана. Стартап байгуулна гэдэг найзуудтайгаа суугаад монополь тоглохын нэр биш.

Хийж байгаа зүйлээ, ажиллах салбараа, онилох хэрэглэгчдээ үнэхээр мэдэж байгаа эсэхээ сайн бодоорой. Гэхдээ санаа зоволтгүй, олон жил ажилласнаараа л туршлага хуримтлуулдаг юм биш. Харин асуудлаа илүү сайн ухаж, олон хүмүүстэй зөвлөлдөж, тэднийг ойлгож, орчноо мэдэж, шийдлээ хурцалснаар бас туршлагаа зузаалж болно. Зүгээр л сэтгэлийн хөөрлөөр дайраад орвол ихэнхдээ л бүтэлгүйтлээр дуусах вий.

Туршлагатай юу? Болж байна. Хүсэл тэмүүлэл байна уу? Гайхалтай. Гэхдээ энэ бүхэн хангалттай гэж үү? Үгүй ч байж магад.

Стартапын амжилт үүсгэн байгуулагчдын зорилго, алсын хараанаас шууд хамааралтай. Яагаад энэ бизнесийг эхлүүлж байгаа вэ, яагаад та хийх ёстой вэ гэсэн асуулт таныг үргэлж дагах учиртай. Таны зорилго юу юм бэ? Яах гэж хийж байгаа билээ гэдгээ сайтар бодох нь урт хугацаанд орхигдуулшгүй чухал болж хувирдаг.

Таны бизнес асуудлыг шийдэж, хэрэглэгчдэдээ үнэ цэн өгдөг байж гэмээнэ урт хугацаандаа тогтвортой, тасралтгүй үргэлжлэх магадлал нь нэмэгдэнэ. Зүгээр л хоббигоороо, эсвэл их мөнгө бодож эхэлж байвал дахин тунгаахыг зөвлөж байна.

Аливааг зөв цагт эхлүүлэх нь туйлаас чухал байдаг. Хамгийн гайхалтай санаа заримдаа зах зээл дээр хэт эрт гарч ирснээс болж бүтэлгүйтэх тохиолдол байдаг. Заримдаа үүсгэн байгуулагчид туршлага дутсанаас алтан боломжоо салхинд хийсгэчих нь ч бий.

Эхлүүлэхээсээ өмнө эргэцүүлж бодох нь зүйтэй. Хэрэв та стартап эхлүүлэх гэж байгаа бол дараагийн жилүүдэд хэн бүхнээс илүү хөдөлмөрлөж, хамаг анхаарлаа ажил руугаа хандуулна гэдгийг тооцох хэрэгтэй. Чөлөөт цаг улам бага болж, гэр бүлийнхэндээ зарцуулах цаг тань хомс болно. Та бүтэн цагийн ажилтай бол түүнээсээ гарахаас өөр аргагүй болж, найдвартай-тогтвортой байдлаас татгалзах хэрэг ч гарч мэднэ.

Нөгөө талд бүтээгдэхүүн үйлчилгээ тань үнэхээр хийгдэх боломжтой эсэх, зах зээл хүлээж авахад бэлэн эсэхийг сайтар бодолцох учиртай. Хэрэглэгчид бэлэн үү, нийлүүлэгчид хангалтай юу, технологи нээлттэй юү гэдгийг бодолцож байж завь руу үсрэн ороорой.

Стартап эхлүүлнэ гэдэг тэр чигээрээ сэтгэлзүйн сорил байдаг. Өглөө бүр өөр асуудлууд таны өмнө тулгарч, үргэлж шийдэл эрэлхийлэн, гал унтрааж, амьд үлдэхийн төлөөх тэмцэлд орно гэсэн үг.

Тиймдээ ч бүтэлгүйтлээс айж эмээлгүй, түүнээсээ суралцаж урагш алхах тухай номлолууд стартап хөдөлгөөнд хүчтэй байр суурь эзэлдэг. Бүх зүйл цаасан дээрх шиг санаснаар болдоггүй, бодит амьдрал дээр үргэлж өөр, янз бүрийн хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр асуудал бэрхшээл тулгарсаар байдаг гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Зарим нь таны хяналтаас гадуур, юу ч хийсэн нэмэргүй мэт санагдах нь бий.

Бүтэлгүйтлийг даван туулах сэтгэлийн тэнхээ байгаа эсэхийг мэд. Нэг удаа, хоёр удаа ахиад гурван удаа бүтэлгүйтсэн ч босож чадах сэтгэлийн хат танд байгаа юу гэж асуу. Үргэлж өндөр стресстэй, нуруун дээрээ дааж давшгүй дарамттай, бүх зүйл танаас хамаарах мэт уур амьсгалд тэсэж ажиллаж чадах эсэхээ бодолцоорой. Таны стартапын амжилт эцсийн дүндээ зөвхөн танаас хамаарна гэдгийг ойлгоорой.

Стартапын амжилтыг урьдчилан таамаглах туйлын хэцүү байдаг шиг таныг ямар орчин нөхцөл хүлээж байгааг мөн тааварлах боломжгүй юм.

Таны амьдралын тогтсон хэв маяг, тав тух өдөр бүр эвдэгдэж, цоо шинэ уур амьсгалд орох болно. Шинэ хамтрагчид, шинэ түншүүд, шинэ боломжууд, шинэ ажлууд таныг үргэлж хурдтай дасан зохицож, түүнд тохирсон хамгийн зөв үйлдлүүдийг хийхийг шаарддаг. Та тэр бүрд зөрүүдлэж, хуучиндаа хорогдож, өөрийнхөөрөө зүтгэх нь яавч сайхан санаа биш. Тиймээс таны цагийн хуваарь, хийх ажлын даалгавраас эхлээд олон зүйл тэр бүрд өөрчлөгдөнө гэдэгт бэлтгэлтэй байгаарай.

Стартап эхлүүлэхэд олон төрлийн нөөц хэрэгтэй болдог. Энэ дундаас магад хамгийн чухал нь санхүүгийн нөөц биз ээ. Үгүй ээ, бид энд хөрөнгө оруулалт, санхүүжилт яриагүй. Харин стартапын аяллын үед танаас гарах учиртай мөнгөний талаар ярьж байна.

Ихэнх бизнес эхлэлийн хөрөнгө шаарддаг. Гэхдээ ямар чиглэлд, ямар цар хүрээтэй эхэлж байгаагаас хамаарч их, бага байна. Тодорхой хэмжээнд амжилт олтлоо, бүтээгдэхүүн/үйлчилгээ тань туршигдаж танигдтал орлого олно гэдэг бараг л боломжгүй зүйл. Тогтмол орлоготой болно гэдэг богино хугацаанд ОК болчихдог зүйл лав биш.

Үүнтэй дасан зохицоход таны хувийн санхүүгийн асуудал бас хөндөгдөнө. Та идэх ёстой, амьдрах учиртай. Гэр бүлээ дэмжиж, өөрийгөө авч явах учиртай. Тиймээс хангалттай хуримтлалтай, өөр орлогын эх үүсвэртэй, гэр бүлээс дэмжих боломжтой эсэхийг сайтар бодолцох хэрэгтэй шүү. Нөгөө талд таны хамтрагчдад ч гэсэн ижил асуудал гарах учраас "цалингүй" ажиллах хэдэн сардаа нээлттэй ярилцаж, мэдээллээ тогтмол солилцон, "шударга" байх нь зүйтэй.

Эцсийн эцэст, бид ганцаараа юунд ч хүрч чадахгүй гэдгээ хамгийн эхэнд хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Энэ бол тоглоомын магадгүй хамгийн чухал дүрэм байх. Танд сайн туслагчид, итгэлт түншүүд, найдвартай дэмжигчид хэрэгтэй болно.

Дэмжлэг гэдгийг хоёр салгаж ойлгож болно. Эхнийх нь баг. Баг тань таны сул талыг нөхөж, таны хараагүйг онилж, өөр шинэлэг шийдлүүд санал болгож чадаж байна уу гэдэг их чухал. Таны хамтрагчид, анхны ажилчид тань багийг урт хугацаанд өргөж чадах, өөрсдийн үнэ цэнээ нэмэгдүүлж, амжилтанд хөтлөх чадвартай, эрмэлзэлтэй хүмүүс байх хэрэгтэй.

Нөгөөх нь, гэр бүлийнхэн. Таны хийж байгаа ажлыг ойлгож, дэмждэг байх нь сэтгэлзүйн хувьд маш чухал. Ар гэртээ санаа зоволгүй урдах ажилдаа төвлөрөх нь хөл дээрээ тогтож чадсан ихэнх бизнесүүдийн амжилтын нууц байдаг. Тэд таныг сэтгэл санаагаар өргөж, хэрэгтэй зүйлээр тань тэтгэж, хамгийн хүнд мөчүүдэд таныг өндийлгөх гол хөшүүрэг болох учиртай шүү.

Стартап эхлүүлнэ гэдэг асар уудам далайд сал завьтай гарч буйтай ижил. Сал завь хэр хол явж, аварга онгоц болж чадах эсэх нь зөвхөн аялагчаас гадна цаг уурын нөхцөл байдал, замд таарах газрын үр өгөөж, тусалж дэмжих бусад хөлөг онгоцуудаас бас хамаарна.    Тиймдээ ч хэзээ аялалдаа гарах вэ гэдэг үргэлж л том асуулт байсаар иржээ. Хэзээ би бэлэн болох вэ, хэзээ санаа маань төгс болох вэ, хамгийн тохиромжтой үе хэзээ юм бол гэсэн асуултууд бидний толгойд эргэлдсээр байдаг. Level Up өнөөдөр энэ асуултад хариулт өгөх зөвлөмж нийтлэлийг бэлдлээ. Хэрвээ та стартап эхлүүлэхэд бэлэн эсэхдээ эргэлзэж байгаа бол дараах долоон асуултыг өөрөөсөө асуугаад үзээрэй. Эдгээр асуултаа бид гарааны бизнесийн ертөнцийн хамгийн нэр хүндтэй эрхмүүд болох П.Грэм, Ж.Калаканис, П.Тиел нарын блог, зөвлөгөө нийтлэлүүдээс цуглуулан нэгтгэж бэлдлээ.
Зөвхөн гайхамшигтай санаатай байх нь таныг амжилтад хүргэхгүй. Бизнес босгоно гэдэг түүнээс хавьгүй их зүйлийг танаас шаардана. Стартап байгуулна гэдэг найзуудтайгаа суугаад монополь тоглохын нэр биш.
Хийж байгаа зүйлээ, ажиллах салбараа, онилох хэрэглэгчдээ үнэхээр мэдэж байгаа эсэхээ сайн бодоорой. Гэхдээ санаа зоволтгүй, олон жил ажилласнаараа л туршлага хуримтлуулдаг юм биш. Харин асуудлаа илүү сайн ухаж, олон хүмүүстэй зөвлөлдөж, тэднийг ойлгож, орчноо мэдэж, шийдлээ хурцалснаар бас туршлагаа зузаалж болно. Зүгээр л сэтгэлийн хөөрлөөр дайраад орвол ихэнхдээ л бүтэлгүйтлээр дуусах вий.
Туршлагатай юу? Болж байна. Хүсэл тэмүүлэл байна уу? Гайхалтай. Гэхдээ энэ бүхэн хангалттай гэж үү? Үгүй ч байж магад.
Стартапын амжилт үүсгэн байгуулагчдын зорилго, алсын хараанаас шууд хамааралтай. Яагаад энэ бизнесийг эхлүүлж байгаа вэ, яагаад та хийх ёстой вэ гэсэн асуулт таныг үргэлж дагах учиртай. Таны зорилго юу юм бэ? Яах гэж хийж байгаа билээ гэдгээ сайтар бодох нь урт хугацаанд орхигдуулшгүй чухал болж хувирдаг.
Таны бизнес асуудлыг шийдэж, хэрэглэгчдэдээ үнэ цэн өгдөг байж гэмээнэ урт хугацаандаа тогтвортой, тасралтгүй үргэлжлэх магадлал нь нэмэгдэнэ. Зүгээр л хоббигоороо, эсвэл их мөнгө бодож эхэлж байвал дахин тунгаахыг зөвлөж байна.
Аливааг зөв цагт эхлүүлэх нь туйлаас чухал байдаг. Хамгийн гайхалтай санаа заримдаа зах зээл дээр хэт эрт гарч ирснээс болж бүтэлгүйтэх тохиолдол байдаг. Заримдаа үүсгэн байгуулагчид туршлага дутсанаас алтан боломжоо салхинд хийсгэчих нь ч бий.
Эхлүүлэхээсээ өмнө эргэцүүлж бодох нь зүйтэй. Хэрэв та стартап эхлүүлэх гэж байгаа бол дараагийн жилүүдэд хэн бүхнээс илүү хөдөлмөрлөж, хамаг анхаарлаа ажил руугаа хандуулна гэдгийг тооцох хэрэгтэй. Чөлөөт цаг улам бага болж, гэр бүлийнхэндээ зарцуулах цаг тань хомс болно. Та бүтэн цагийн ажилтай бол түүнээсээ гарахаас өөр аргагүй болж, найдвартай-тогтвортой байдлаас татгалзах хэрэг ч гарч мэднэ.
Нөгөө талд бүтээгдэхүүн үйлчилгээ тань үнэхээр хийгдэх боломжтой эсэх, зах зээл хүлээж авахад бэлэн эсэхийг сайтар бодолцох учиртай. Хэрэглэгчид бэлэн үү, нийлүүлэгчид хангалтай юу, технологи нээлттэй юү гэдгийг бодолцож байж завь руу үсрэн ороорой.
Стартап эхлүүлнэ гэдэг тэр чигээрээ сэтгэлзүйн сорил байдаг. Өглөө бүр өөр асуудлууд таны өмнө тулгарч, үргэлж шийдэл эрэлхийлэн, гал унтрааж, амьд үлдэхийн төлөөх тэмцэлд орно гэсэн үг.
Тиймдээ ч бүтэлгүйтлээс айж эмээлгүй, түүнээсээ суралцаж урагш алхах тухай номлолууд стартап хөдөлгөөнд хүчтэй байр суурь эзэлдэг. Бүх зүйл цаасан дээрх шиг санаснаар болдоггүй, бодит амьдрал дээр үргэлж өөр, янз бүрийн хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр асуудал бэрхшээл тулгарсаар байдаг гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Зарим нь таны хяналтаас гадуур, юу ч хийсэн нэмэргүй мэт санагдах нь бий.
Бүтэлгүйтлийг даван туулах сэтгэлийн тэнхээ байгаа эсэхийг мэд. Нэг удаа, хоёр удаа ахиад гурван удаа бүтэлгүйтсэн ч босож чадах сэтгэлийн хат танд байгаа юу гэж асуу. Үргэлж өндөр стресстэй, нуруун дээрээ дааж давшгүй дарамттай, бүх зүйл танаас хамаарах мэт уур амьсгалд тэсэж ажиллаж чадах эсэхээ бодолцоорой. Таны стартапын амжилт эцсийн дүндээ зөвхөн танаас хамаарна гэдгийг ойлгоорой.
Стартапын амжилтыг урьдчилан таамаглах туйлын хэцүү байдаг шиг таныг ямар орчин нөхцөл хүлээж байгааг мөн тааварлах боломжгүй юм.
Таны амьдралын тогтсон хэв маяг, тав тух өдөр бүр эвдэгдэж, цоо шинэ уур амьсгалд орох болно. Шинэ хамтрагчид, шинэ түншүүд, шинэ боломжууд, шинэ ажлууд таныг үргэлж хурдтай дасан зохицож, түүнд тохирсон хамгийн зөв үйлдлүүдийг хийхийг шаарддаг. Та тэр бүрд зөрүүдлэж, хуучиндаа хорогдож, өөрийнхөөрөө зүтгэх нь яавч сайхан санаа биш. Тиймээс таны цагийн хуваарь, хийх ажлын даалгавраас эхлээд олон зүйл тэр бүрд өөрчлөгдөнө гэдэгт бэлтгэлтэй байгаарай.
Стартап эхлүүлэхэд олон төрлийн нөөц хэрэгтэй болдог. Энэ дундаас магад хамгийн чухал нь санхүүгийн нөөц биз ээ. Үгүй ээ, бид энд хөрөнгө оруулалт, санхүүжилт яриагүй. Харин стартапын аяллын үед танаас гарах учиртай мөнгөний талаар ярьж байна.
Ихэнх бизнес эхлэлийн хөрөнгө шаарддаг. Гэхдээ ямар чиглэлд, ямар цар хүрээтэй эхэлж байгаагаас хамаарч их, бага байна. Тодорхой хэмжээнд амжилт олтлоо, бүтээгдэхүүн/үйлчилгээ тань туршигдаж танигдтал орлого олно гэдэг бараг л боломжгүй зүйл. Тогтмол орлоготой болно гэдэг богино хугацаанд ОК болчихдог зүйл лав биш.
Үүнтэй дасан зохицоход таны хувийн санхүүгийн асуудал бас хөндөгдөнө. Та идэх ёстой, амьдрах учиртай. Гэр бүлээ дэмжиж, өөрийгөө авч явах учиртай. Тиймээс хангалттай хуримтлалтай, өөр орлогын эх үүсвэртэй, гэр бүлээс дэмжих боломжтой эсэхийг сайтар бодолцох хэрэгтэй шүү. Нөгөө талд таны хамтрагчдад ч гэсэн ижил асуудал гарах учраас "цалингүй" ажиллах хэдэн сардаа нээлттэй ярилцаж, мэдээллээ тогтмол солилцон, "шударга" байх нь зүйтэй.
Эцсийн эцэст, бид ганцаараа юунд ч хүрч чадахгүй гэдгээ хамгийн эхэнд хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Энэ бол тоглоомын магадгүй хамгийн чухал дүрэм байх. Танд сайн туслагчид, итгэлт түншүүд, найдвартай дэмжигчид хэрэгтэй болно.
Дэмжлэг гэдгийг хоёр салгаж ойлгож болно. Эхнийх нь баг. Баг тань таны сул талыг нөхөж, таны хараагүйг онилж, өөр шинэлэг шийдлүүд санал болгож чадаж байна уу гэдэг их чухал. Таны хамтрагчид, анхны ажилчид тань багийг урт хугацаанд өргөж чадах, өөрсдийн үнэ цэнээ нэмэгдүүлж, амжилтанд хөтлөх чадвартай, эрмэлзэлтэй хүмүүс байх хэрэгтэй.
Нөгөөх нь, гэр бүлийнхэн. Таны хийж байгаа ажлыг ойлгож, дэмждэг байх нь сэтгэлзүйн хувьд маш чухал. Ар гэртээ санаа зоволгүй урдах ажилдаа төвлөрөх нь хөл дээрээ тогтож чадсан ихэнх бизнесүүдийн амжилтын нууц байдаг. Тэд таныг сэтгэл санаагаар өргөж, хэрэгтэй зүйлээр тань тэтгэж, хамгийн хүнд мөчүүдэд таныг өндийлгөх гол хөшүүрэг болох учиртай шүү.