Ромын Пап Францис таалал төгсөв + Дэлхий дахинд юу болж байна вэ?
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>Христийн шашны нэгэн томоохон тэмдэглэлт өдөр болох Улаан өндөгний баяр (Есүс Христийн ахин амилсан сайн мэдээ түгсэн өдөр) тохиож буй энэ үед нэгэн эмгэнэлт мэдээ дэлхийн сонорт хүрсэн нь Гэгээн Ширээт Улсын төрийн тэргүүн Пап лам Францис өчигдөр буюу энэ сарын 21-ний өдөр таалал төгссөн явдал боллоо. Өнөөгөөс хоёр жилийн өмнө тэрээр Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж байсныг нь уншигч та тодхон санаж буй биз ээ. Өнөөдөр буюу эл нийтлэл бичигдэж буй яг энэ цаг мөчид мянга мянган итгэгч, Христийн шашинтнууд болон эс итгэгч нар ч Гэгээн Францисын араас залбиран, Ватикан улсын төв, Гэгээн Петерийн талбайд цуглаад байна. </div><div><br></div><div>Латин Америкаас төрсөн анхны Пап болох Хорхе Берголио нь 2013 онд Гэгээн Ширээт улсын төрийн тэргүүн, Ромын Пап буюу өнөөгийн байдлаар 1.4 тэрбум сүсэгтэнтэй Католик шашны тэргүүнээр өргөмжлөгдөн, Францис хэмээх алдрыг хүртэж байжээ. Тэгвэл энэ эрхмийн таалал төгссөнтэй холбоотойгоор дэлхий дахинд юу юу өрнөж буйг болон чухам яагаад эл үйл явдал бидэнд хамаатай болохыг уншигч тантай хуваалцъя.</div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Латин Америкаас төрсөн анхны Пап</h3><p></p><p>2013 онд Пап XVI Бенедиктын араас залган Гэгээн Ширээтийн тэргүүнээр сонгогдсон Хорхе Берголио нь Латин Америкаас төрсөн анхны Пап лам байсан юм. Тэрээр төрөлх эх орон Аргентиныхаа ядуу буурай хот тосгодод олон жил сүмийн номлогч пастор хийсэн бөгөөд цэргийн хатуу дэглэм, дарангуйлал, эдийн засгийн хямрал гээд хүнд бэрх цаг үед улсынхаа сүм хийдүүдэд тасралтгүй ажиллаж байсан нэгэн билээ. Тэрээр Ромын Пап лам болсноосоо хойших 12 жилийн хугацаандаа католик олон нийтийн төдийлөн анхааралд өртдөггүй Латин Америкийн итгэгчдийн итгэл найдвар, урам зориг байсаар иржээ. </p><p>Пап Франсис ширээндээ суусныхаа дараа өөрийн өмнөх Пап лам нараасаа ялгаатай нь нүсэр Апостоликын Ордонд суухын оронд илүү даруухан, Гэгээн Ширээтэд түр хугацаагаар ирсэн кардинал лам нар болон ажил хэргээр ирсэн зочдыг хүлээж авдаг “guest-house” болох Гэгээн Мартагийн өргөө (Domus Sanctae Marthae)-ний эгэл даруу хоёр өрөөнд 2013 оноос хойш таалал төгсөх хүртлээ амьдарсан байна.</p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/tFdcoEXqY7o?rel=0"></iframe>
</div><p></p><p><br></p><p>Тэрээр Гэгэн Ширээт улсын тэргүүн байх хугацаандаа капитализм, консумеризм болон хэт их хөгжил зэргийг хурцаар шүүмжилдэг байсны зэрэгцээ уур амьсгалын өөрчлөлтөд онцгой анхаарал хандуулдаг байв. Мөн Католик сүмийн нэрийн өмнөөс цаазын ялыг эсэргүүцэн буруушааж байсан бөгөөд АНУ болон Бүгд Найрамдах Куба Улсын хоорондох албан ёсны бүрэн дипломат харилцаанд дэргэдээс нь оролцон нөлөөлж байсан түүхтэй. Түүний нөлөөгөөр тус хоёр орны дунд 50 жилийн турш үргэлжилсэн дайсагнал эцэслэгдэн 2015 онд АНУ-ын Элчин Сайдын яам БНКУ-ын нийслэл Хаванад нээгдэн, БНКУ-ын Элчин Сайдын яам АНУ-ын нийслэл Вашингтон хотод нээгдсэн байдаг.</p><p>Түүнчлэн хэдийгээр БНХАУ болон Гэгээн Ширээт улсын хооронд албан ёсны дипломат харилцаа үгүй хэдий ч Пап Францис тус улсын Засгийн газартай холбоо тогтоох оролдлого хийж байсан билээ. Түүнээс гадна тэрээр анхны Канадын уугуул иргэдийн геноцидэд оролцсон Католик сүмийн үйл ажиллагаанд албан ёсоор уучлал эрсэн анхны, мөнхүү VIII зуунд төрсөн III Григорийгоос хойших 1300 жил дэх Европын уугуул бус анхны Пап лам байлаа. </p><p><br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Одоо юу болж байгаа вэ, цаашид юу болох вэ?</h3><p></p><p>Өмнөх өдөр нь л буюу энэ сарын 20-ны өдөр АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Ж.Д.Ванстай уулзаж, Улаан өндөгний баярын үеэр олон нийтэд хандан өөрийн үгээ хуваалцсан тэрээр 21-ны өглөө орон нутгийн цагаар 07:35 цагт 88 насандаа таалал төгссөн байна. Албаныхны мэдээлснээр түүний үхлийн шалтгаан нь цус харвалт байсан бөгөөд тэрээр удаан эмчилгээний дараа анхны олон нийтэд гарч ирсэн нь 20-ны Улаан өндөгний баярын өдөр байжээ.<br></p><p>Түүнийг таалал төгссөнд АНУ-ын ерөнхийлөгч Д.Трамп эмгэнэл илэрхийлэн, Америкийн тугийг гудайлгахыг зарлиг болгоод буй. Мөн дэлхийн томоохон улс төрчид аль хэдийн Папын үхэлд эмгэнэл илэрхийлээд буй бөгөөд үүнд Франц Улсын ерөнхийлөгч Э.Макрон, ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин, Канад Улсын ерөнхий сайд М.Карний, Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Хант Улсын Хаан III Чарльз зэрэг олон төрийн тэргүүн багтаад байна.</p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/VMAJhmNlEpI?rel=0"></iframe>
</div><p></p><p><br></p><p>Одоо ирэх хэдэн долоо хоногт Гэгээн Ширээт улсад юу юу болох талаар товчхон өгүүлье. Хамгийн түрүүнд Гэгээн Ширээт улсад “Эзгүй сэнтий” (Sede Vacante) хэмээх гашуудал зарлах бөгөөд түүний дараа 80 наснаас дооших настай кардинал цолтнууд хуран цуглаж дараачийн Пап ламыг томилох хуралдай болох юм. Тус хуралдай нь ихэвчлэн 2-3 долоо хоногийн турш үргэлжилдэг бөгөөд гишүүд утас, интернэт, сонин, сэтгүүл зэрэг гадна ертөнцтэй холбогдох бүхий л хэрэгслээс бүрэн ангид хуралддаг уламжлалтай.</p><p> Хэдийгээр тус хурал ихэвчлэн 2-3 долоо хоног үргэлжилдэг ч хэдэн сараар ч үргэлжлэх боломжтой бөгөөд түүхэнд дараачийн Папыг сонгох эл хурлын үеэр гишүүдээс таалал төгсөж байсан ч удаатай. Хуралдайн шийдвэр гарсны дараа протодиакон кардинал Гэгээн Петрийн цогчин дуган дээрээс “Habemus Papam” (Бидэн дунд Пап төрлөө) хэмээн зарлан тунхаглах бөгөөд шинэ Пап анхны илтгэлээ “Urbi et Orbi” (Хот тосгод болон хорвоо дэлхийд хандъя) хэмээн эхлэх заншилтай.</p><p>Хэрэв та энэ үйл явцын талаар илүү гүнзгий сонирхож байвал энэ жилийн Академийн шагнал гардуулах ёслолоос <em>“</em>Шилдэг эх зохиол”-ын шагнал хүртсэн <a href="https://www.imdb.com/title/tt20215234/" target="_blank">Conclave </a>бүтээлийг санал болгож байна. Мэргэжилтнүүд тус бүтээлийг шинэ Папыг сонгох үйл явцыг бодитойгоор харуулсан хэмээн үнэлдэг. Нас барсан Папын бөгжийг устгах, саналын хуудсуудыг химийн бодисоор шатааж утааны өнгөөр сонгуулийн үр дүнг илэрхийлэх зэрэг нарийн үйл явдлуудыг үнэн зөв дүрслэхийн сацуу кардиналууд хэрхэн гадаад ертөнцөөс бүрэн тусгаарлагдан шийдвэр гаргадаг тухай ч тод томруунаар өгүүлдэг билээ.</p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/JX9jasdi3ic?rel=0"></iframe>
</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Бидэнд яагаад хамаатай вэ?</h3><p></p><p>Дэлхийн хамгийн олон итгэгч, сүсэгтэнтэй Католик сүм болон Гэгээн Ширээт улсын төрийн тэргүүн нь манай гарагийн хамгийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэгд зүй ёсоор тооцогддог бөгөөд дараачийн Папаар хэн сонгогдох нь олон улсын анхаарлын төвд хэдийн ороод буй. Тэгвэл Пап лам Франсис нь 2023 онд Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаараа манай орныг дэлхий дахины анхаарлын төвд авчирч байсан юм. </p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/C7mZJEdUU_Y?rel=0"></iframe>
</div><p></p><p><br></p><p>Мөн тус айлчлалыг 20 гаруй орны 150 орчим томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд дамжуулсан нь манай орны ардчилал, тусгаар тогтнол, түүх соёлыг дэлхий дахинд харуулсан чухал үйл явдал болж өнгөрсөн. Пап Франсисын айлчлал монголчууд бидний түүх соёл, шинэ цагийн үндэсний үнэт зүйл болсон тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгөө хайрлан хамгаалж, энх тайван, хүний эрхийг дээдлэн өөрсдийн өнгөрсөн, одоо, ирээдүй гурван цагийг харахыг сануулсан түүхэн айлчлал болсон билээ.</p>
          </div>

Христийн шашны нэгэн томоохон тэмдэглэлт өдөр болох Улаан өндөгний баяр (Есүс Христийн ахин амилсан сайн мэдээ түгсэн өдөр) тохиож буй энэ үед нэгэн эмгэнэлт мэдээ дэлхийн сонорт хүрсэн нь Гэгээн Ширээт Улсын төрийн тэргүүн Пап лам Францис өчигдөр буюу энэ сарын 21-ний өдөр таалал төгссөн явдал боллоо. Өнөөгөөс хоёр жилийн өмнө тэрээр Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж байсныг нь уншигч та тодхон санаж буй биз ээ. Өнөөдөр буюу эл нийтлэл бичигдэж буй яг энэ цаг мөчид мянга мянган итгэгч, Христийн шашинтнууд болон эс итгэгч нар ч Гэгээн Францисын араас залбиран, Ватикан улсын төв, Гэгээн Петерийн талбайд цуглаад байна.
Латин Америкаас төрсөн анхны Пап болох Хорхе Берголио нь 2013 онд Гэгээн Ширээт улсын төрийн тэргүүн, Ромын Пап буюу өнөөгийн байдлаар 1.4 тэрбум сүсэгтэнтэй Католик шашны тэргүүнээр өргөмжлөгдөн, Францис хэмээх алдрыг хүртэж байжээ. Тэгвэл энэ эрхмийн таалал төгссөнтэй холбоотойгоор дэлхий дахинд юу юу өрнөж буйг болон чухам яагаад эл үйл явдал бидэнд хамаатай болохыг уншигч тантай хуваалцъя.
Латин Америкаас төрсөн анхны Пап
2013 онд Пап XVI Бенедиктын араас залган Гэгээн Ширээтийн тэргүүнээр сонгогдсон Хорхе Берголио нь Латин Америкаас төрсөн анхны Пап лам байсан юм. Тэрээр төрөлх эх орон Аргентиныхаа ядуу буурай хот тосгодод олон жил сүмийн номлогч пастор хийсэн бөгөөд цэргийн хатуу дэглэм, дарангуйлал, эдийн засгийн хямрал гээд хүнд бэрх цаг үед улсынхаа сүм хийдүүдэд тасралтгүй ажиллаж байсан нэгэн билээ. Тэрээр Ромын Пап лам болсноосоо хойших 12 жилийн хугацаандаа католик олон нийтийн төдийлөн анхааралд өртдөггүй Латин Америкийн итгэгчдийн итгэл найдвар, урам зориг байсаар иржээ.
Пап Франсис ширээндээ суусныхаа дараа өөрийн өмнөх Пап лам нараасаа ялгаатай нь нүсэр Апостоликын Ордонд суухын оронд илүү даруухан, Гэгээн Ширээтэд түр хугацаагаар ирсэн кардинал лам нар болон ажил хэргээр ирсэн зочдыг хүлээж авдаг “guest-house” болох Гэгээн Мартагийн өргөө (Domus Sanctae Marthae)-ний эгэл даруу хоёр өрөөнд 2013 оноос хойш таалал төгсөх хүртлээ амьдарсан байна.


Тэрээр Гэгэн Ширээт улсын тэргүүн байх хугацаандаа капитализм, консумеризм болон хэт их хөгжил зэргийг хурцаар шүүмжилдэг байсны зэрэгцээ уур амьсгалын өөрчлөлтөд онцгой анхаарал хандуулдаг байв. Мөн Католик сүмийн нэрийн өмнөөс цаазын ялыг эсэргүүцэн буруушааж байсан бөгөөд АНУ болон Бүгд Найрамдах Куба Улсын хоорондох албан ёсны бүрэн дипломат харилцаанд дэргэдээс нь оролцон нөлөөлж байсан түүхтэй. Түүний нөлөөгөөр тус хоёр орны дунд 50 жилийн турш үргэлжилсэн дайсагнал эцэслэгдэн 2015 онд АНУ-ын Элчин Сайдын яам БНКУ-ын нийслэл Хаванад нээгдэн, БНКУ-ын Элчин Сайдын яам АНУ-ын нийслэл Вашингтон хотод нээгдсэн байдаг.
Түүнчлэн хэдийгээр БНХАУ болон Гэгээн Ширээт улсын хооронд албан ёсны дипломат харилцаа үгүй хэдий ч Пап Францис тус улсын Засгийн газартай холбоо тогтоох оролдлого хийж байсан билээ. Түүнээс гадна тэрээр анхны Канадын уугуул иргэдийн геноцидэд оролцсон Католик сүмийн үйл ажиллагаанд албан ёсоор уучлал эрсэн анхны, мөнхүү VIII зуунд төрсөн III Григорийгоос хойших 1300 жил дэх Европын уугуул бус анхны Пап лам байлаа.

Одоо юу болж байгаа вэ, цаашид юу болох вэ?
Өмнөх өдөр нь л буюу энэ сарын 20-ны өдөр АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Ж.Д.Ванстай уулзаж, Улаан өндөгний баярын үеэр олон нийтэд хандан өөрийн үгээ хуваалцсан тэрээр 21-ны өглөө орон нутгийн цагаар 07:35 цагт 88 насандаа таалал төгссөн байна. Албаныхны мэдээлснээр түүний үхлийн шалтгаан нь цус харвалт байсан бөгөөд тэрээр удаан эмчилгээний дараа анхны олон нийтэд гарч ирсэн нь 20-ны Улаан өндөгний баярын өдөр байжээ.
Түүнийг таалал төгссөнд АНУ-ын ерөнхийлөгч Д.Трамп эмгэнэл илэрхийлэн, Америкийн тугийг гудайлгахыг зарлиг болгоод буй. Мөн дэлхийн томоохон улс төрчид аль хэдийн Папын үхэлд эмгэнэл илэрхийлээд буй бөгөөд үүнд Франц Улсын ерөнхийлөгч Э.Макрон, ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин, Канад Улсын ерөнхий сайд М.Карний, Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Хант Улсын Хаан III Чарльз зэрэг олон төрийн тэргүүн багтаад байна.


Одоо ирэх хэдэн долоо хоногт Гэгээн Ширээт улсад юу юу болох талаар товчхон өгүүлье. Хамгийн түрүүнд Гэгээн Ширээт улсад “Эзгүй сэнтий” (Sede Vacante) хэмээх гашуудал зарлах бөгөөд түүний дараа 80 наснаас дооших настай кардинал цолтнууд хуран цуглаж дараачийн Пап ламыг томилох хуралдай болох юм. Тус хуралдай нь ихэвчлэн 2-3 долоо хоногийн турш үргэлжилдэг бөгөөд гишүүд утас, интернэт, сонин, сэтгүүл зэрэг гадна ертөнцтэй холбогдох бүхий л хэрэгслээс бүрэн ангид хуралддаг уламжлалтай.
Хэдийгээр тус хурал ихэвчлэн 2-3 долоо хоног үргэлжилдэг ч хэдэн сараар ч үргэлжлэх боломжтой бөгөөд түүхэнд дараачийн Папыг сонгох эл хурлын үеэр гишүүдээс таалал төгсөж байсан ч удаатай. Хуралдайн шийдвэр гарсны дараа протодиакон кардинал Гэгээн Петрийн цогчин дуган дээрээс “Habemus Papam” (Бидэн дунд Пап төрлөө) хэмээн зарлан тунхаглах бөгөөд шинэ Пап анхны илтгэлээ “Urbi et Orbi” (Хот тосгод болон хорвоо дэлхийд хандъя) хэмээн эхлэх заншилтай.
Хэрэв та энэ үйл явцын талаар илүү гүнзгий сонирхож байвал энэ жилийн Академийн шагнал гардуулах ёслолоос
“
Шилдэг эх зохиол”-ын шагнал хүртсэн
Conclave
бүтээлийг санал болгож байна. Мэргэжилтнүүд тус бүтээлийг шинэ Папыг сонгох үйл явцыг бодитойгоор харуулсан хэмээн үнэлдэг. Нас барсан Папын бөгжийг устгах, саналын хуудсуудыг химийн бодисоор шатааж утааны өнгөөр сонгуулийн үр дүнг илэрхийлэх зэрэг нарийн үйл явдлуудыг үнэн зөв дүрслэхийн сацуу кардиналууд хэрхэн гадаад ертөнцөөс бүрэн тусгаарлагдан шийдвэр гаргадаг тухай ч тод томруунаар өгүүлдэг билээ.


Бидэнд яагаад хамаатай вэ?
Дэлхийн хамгийн олон итгэгч, сүсэгтэнтэй Католик сүм болон Гэгээн Ширээт улсын төрийн тэргүүн нь манай гарагийн хамгийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэгд зүй ёсоор тооцогддог бөгөөд дараачийн Папаар хэн сонгогдох нь олон улсын анхаарлын төвд хэдийн ороод буй. Тэгвэл Пап лам Франсис нь 2023 онд Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаараа манай орныг дэлхий дахины анхаарлын төвд авчирч байсан юм.


Мөн тус айлчлалыг 20 гаруй орны 150 орчим томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд дамжуулсан нь манай орны ардчилал, тусгаар тогтнол, түүх соёлыг дэлхий дахинд харуулсан чухал үйл явдал болж өнгөрсөн. Пап Франсисын айлчлал монголчууд бидний түүх соёл, шинэ цагийн үндэсний үнэт зүйл болсон тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгөө хайрлан хамгаалж, энх тайван, хүний эрхийг дээдлэн өөрсдийн өнгөрсөн, одоо, ирээдүй гурван цагийг харахыг сануулсан түүхэн айлчлал болсон билээ.

Христийн шашны нэгэн томоохон тэмдэглэлт өдөр болох Улаан өндөгний баяр (Есүс Христийн ахин амилсан сайн мэдээ түгсэн өдөр) тохиож буй энэ үед нэгэн эмгэнэлт мэдээ дэлхийн сонорт хүрсэн нь Гэгээн Ширээт Улсын төрийн тэргүүн Пап лам Францис өчигдөр буюу энэ сарын 21-ний өдөр таалал төгссөн явдал боллоо. Өнөөгөөс хоёр жилийн өмнө тэрээр Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж байсныг нь уншигч та тодхон санаж буй биз ээ. Өнөөдөр буюу эл нийтлэл бичигдэж буй яг энэ цаг мөчид мянга мянган итгэгч, Христийн шашинтнууд болон эс итгэгч нар ч Гэгээн Францисын араас залбиран, Ватикан улсын төв, Гэгээн Петерийн талбайд цуглаад байна.    Латин Америкаас төрсөн анхны Пап болох Хорхе Берголио нь 2013 онд Гэгээн Ширээт улсын төрийн тэргүүн, Ромын Пап буюу өнөөгийн байдлаар 1.4 тэрбум сүсэгтэнтэй Католик шашны тэргүүнээр өргөмжлөгдөн, Францис хэмээх алдрыг хүртэж байжээ. Тэгвэл энэ эрхмийн таалал төгссөнтэй холбоотойгоор дэлхий дахинд юу юу өрнөж буйг болон чухам яагаад эл үйл явдал бидэнд хамаатай болохыг уншигч тантай хуваалцъя.
### Латин Америкаас төрсөн анхны Пап
2013 онд Пап XVI Бенедиктын араас залган Гэгээн Ширээтийн тэргүүнээр сонгогдсон Хорхе Берголио нь Латин Америкаас төрсөн анхны Пап лам байсан юм. Тэрээр төрөлх эх орон Аргентиныхаа ядуу буурай хот тосгодод олон жил сүмийн номлогч пастор хийсэн бөгөөд цэргийн хатуу дэглэм, дарангуйлал, эдийн засгийн хямрал гээд хүнд бэрх цаг үед улсынхаа сүм хийдүүдэд тасралтгүй ажиллаж байсан нэгэн билээ. Тэрээр Ромын Пап лам болсноосоо хойших 12 жилийн хугацаандаа католик олон нийтийн төдийлөн анхааралд өртдөггүй Латин Америкийн итгэгчдийн итгэл найдвар, урам зориг байсаар иржээ.
Пап Франсис ширээндээ суусныхаа дараа өөрийн өмнөх Пап лам нараасаа ялгаатай нь нүсэр Апостоликын Ордонд суухын оронд илүү даруухан, Гэгээн Ширээтэд түр хугацаагаар ирсэн кардинал лам нар болон ажил хэргээр ирсэн зочдыг хүлээж авдаг “guest-house” болох Гэгээн Мартагийн өргөө (Domus Sanctae Marthae)-ний эгэл даруу хоёр өрөөнд 2013 оноос хойш таалал төгсөх хүртлээ амьдарсан байна.
Тэрээр Гэгэн Ширээт улсын тэргүүн байх хугацаандаа капитализм, консумеризм болон хэт их хөгжил зэргийг хурцаар шүүмжилдэг байсны зэрэгцээ уур амьсгалын өөрчлөлтөд онцгой анхаарал хандуулдаг байв. Мөн Католик сүмийн нэрийн өмнөөс цаазын ялыг эсэргүүцэн буруушааж байсан бөгөөд АНУ болон Бүгд Найрамдах Куба Улсын хоорондох албан ёсны бүрэн дипломат харилцаанд дэргэдээс нь оролцон нөлөөлж байсан түүхтэй. Түүний нөлөөгөөр тус хоёр орны дунд 50 жилийн турш үргэлжилсэн дайсагнал эцэслэгдэн 2015 онд АНУ-ын Элчин Сайдын яам БНКУ-ын нийслэл Хаванад нээгдэн, БНКУ-ын Элчин Сайдын яам АНУ-ын нийслэл Вашингтон хотод нээгдсэн байдаг.
Түүнчлэн хэдийгээр БНХАУ болон Гэгээн Ширээт улсын хооронд албан ёсны дипломат харилцаа үгүй хэдий ч Пап Францис тус улсын Засгийн газартай холбоо тогтоох оролдлого хийж байсан билээ. Түүнээс гадна тэрээр анхны Канадын уугуул иргэдийн геноцидэд оролцсон Католик сүмийн үйл ажиллагаанд албан ёсоор уучлал эрсэн анхны, мөнхүү VIII зуунд төрсөн III Григорийгоос хойших 1300 жил дэх Европын уугуул бус анхны Пап лам байлаа.
### Одоо юу болж байгаа вэ, цаашид юу болох вэ?
Өмнөх өдөр нь л буюу энэ сарын 20-ны өдөр АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Ж.Д.Ванстай уулзаж, Улаан өндөгний баярын үеэр олон нийтэд хандан өөрийн үгээ хуваалцсан тэрээр 21-ны өглөө орон нутгийн цагаар 07:35 цагт 88 насандаа таалал төгссөн байна. Албаныхны мэдээлснээр түүний үхлийн шалтгаан нь цус харвалт байсан бөгөөд тэрээр удаан эмчилгээний дараа анхны олон нийтэд гарч ирсэн нь 20-ны Улаан өндөгний баярын өдөр байжээ.
Түүнийг таалал төгссөнд АНУ-ын ерөнхийлөгч Д.Трамп эмгэнэл илэрхийлэн, Америкийн тугийг гудайлгахыг зарлиг болгоод буй. Мөн дэлхийн томоохон улс төрчид аль хэдийн Папын үхэлд эмгэнэл илэрхийлээд буй бөгөөд үүнд Франц Улсын ерөнхийлөгч Э.Макрон, ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин, Канад Улсын ерөнхий сайд М.Карний, Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Хант Улсын Хаан III Чарльз зэрэг олон төрийн тэргүүн багтаад байна.
Одоо ирэх хэдэн долоо хоногт Гэгээн Ширээт улсад юу юу болох талаар товчхон өгүүлье. Хамгийн түрүүнд Гэгээн Ширээт улсад “Эзгүй сэнтий” (Sede Vacante) хэмээх гашуудал зарлах бөгөөд түүний дараа 80 наснаас дооших настай кардинал цолтнууд хуран цуглаж дараачийн Пап ламыг томилох хуралдай болох юм. Тус хуралдай нь ихэвчлэн 2-3 долоо хоногийн турш үргэлжилдэг бөгөөд гишүүд утас, интернэт, сонин, сэтгүүл зэрэг гадна ертөнцтэй холбогдох бүхий л хэрэгслээс бүрэн ангид хуралддаг уламжлалтай.
Хэдийгээр тус хурал ихэвчлэн 2-3 долоо хоног үргэлжилдэг ч хэдэн сараар ч үргэлжлэх боломжтой бөгөөд түүхэнд дараачийн Папыг сонгох эл хурлын үеэр гишүүдээс таалал төгсөж байсан ч удаатай. Хуралдайн шийдвэр гарсны дараа протодиакон кардинал Гэгээн Петрийн цогчин дуган дээрээс “Habemus Papam” (Бидэн дунд Пап төрлөө) хэмээн зарлан тунхаглах бөгөөд шинэ Пап анхны илтгэлээ “Urbi et Orbi” (Хот тосгод болон хорвоо дэлхийд хандъя) хэмээн эхлэх заншилтай.
Хэрэв та энэ үйл явцын талаар илүү гүнзгий сонирхож байвал энэ жилийн Академийн шагнал гардуулах ёслолоос *“*Шилдэг эх зохиол”-ын шагнал хүртсэн Conclave бүтээлийг санал болгож байна. Мэргэжилтнүүд тус бүтээлийг шинэ Папыг сонгох үйл явцыг бодитойгоор харуулсан хэмээн үнэлдэг. Нас барсан Папын бөгжийг устгах, саналын хуудсуудыг химийн бодисоор шатааж утааны өнгөөр сонгуулийн үр дүнг илэрхийлэх зэрэг нарийн үйл явдлуудыг үнэн зөв дүрслэхийн сацуу кардиналууд хэрхэн гадаад ертөнцөөс бүрэн тусгаарлагдан шийдвэр гаргадаг тухай ч тод томруунаар өгүүлдэг билээ.
### Бидэнд яагаад хамаатай вэ?
Дэлхийн хамгийн олон итгэгч, сүсэгтэнтэй Католик сүм болон Гэгээн Ширээт улсын төрийн тэргүүн нь манай гарагийн хамгийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэгд зүй ёсоор тооцогддог бөгөөд дараачийн Папаар хэн сонгогдох нь олон улсын анхаарлын төвд хэдийн ороод буй. Тэгвэл Пап лам Франсис нь 2023 онд Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлалаараа манай орныг дэлхий дахины анхаарлын төвд авчирч байсан юм.
Мөн тус айлчлалыг 20 гаруй орны 150 орчим томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд дамжуулсан нь манай орны ардчилал, тусгаар тогтнол, түүх соёлыг дэлхий дахинд харуулсан чухал үйл явдал болж өнгөрсөн. Пап Франсисын айлчлал монголчууд бидний түүх соёл, шинэ цагийн үндэсний үнэт зүйл болсон тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгөө хайрлан хамгаалж, энх тайван, хүний эрхийг дээдлэн өөрсдийн өнгөрсөн, одоо, ирээдүй гурван цагийг харахыг сануулсан түүхэн айлчлал болсон билээ.