Шүд цайруулалтыг тайлбарлах нь
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>Гялалзсан сайхан инээмсэглэл хэн бүхэнд өөртөө итгэх итгэл бэлэглэдэг. Харин нүд гялбам инээмсэглэлд нөлөөлөх чухал хүчин зүйл бол шүдний өнгө юм. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам насжилт, амьдралын хэв маяг, хооллох зуршил зэргээс шалтгаалан шүд өнгөө алдаж, шарлах тохиолдол элбэг. Аз болоход амны хөндийн эрүүл мэндийн салбар сүүлийн жилүүдэд шүд цайруулах дэвшилтэт шийдлийг бидэнд санал болгож буй.   </div><div><br></div><div>Өнгөцхөн тайлбарлавал шүд шарлалт, уг гарлаас нь тайлбарлавал шүд эрдэсгүйжих нь манай оронд түгээмэл ажиглагддаг үзэгдэл. Мэргэжлийн эмчийн тодорхойлсноор гучаас дээш насныхны дунд дийлэнхдээ шүдний эрдэсгүйжилтээс шалтгаалсан шарлалт үүсдэг ажээ.   </div><div><br></div><div>Энэ удаагийн нийтлэлээрээ бид шүд цайруулах эмчилгээг задлан тайлбарлахаар “барьж авсан” бөгөөд амны хөндийн эрүүл мэндийн салбар дахь хамгийн эрэлттэй эмчилгээнүүдийн нэгтэй дотно танилцацгаая. </div><div> </div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/19e07402ba4139bcf0dfec49026b2d40.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>шүд яагаад шарладаг вэ?</h3><p>Шүд шарлалтыг өнгөрийн гаралтай шарлалт, бүтцийн шарлалт хэмээн хоёр хувааж болно. Бидний идэж буй хоол, хүнсэнд агуулагдах будагч бодисууд шүдний пааланд наалдаж, сайтар угааж, цэвэрлээгүйн улмаас шүдэн дээр бараан, шар өнгө үүсгэсний улмаас нэг ёсондоо өнгөр болон тогтдог. Энэ үйл явцыг өнгөрийн гаралтай шарлалт хэмээн нэрлэнэ. Хэрвээ танд энэ төрлийн шарлалт ажиглагдаж байвал кофе уухдаа соруул ашиглах, татаж буй тамхины давтамжаа багасгахыг зөвлөе.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/a6c02e040b2296f085e0995775fd318d.png"></p><p></p><p><br>Харин бүтцийн шарлалтыг тайлбарлахаас өмнө “эрдэс” гэх зүйлийн талаар ойлголтоо нэгтгэх нь зүйтэй. Хэрвээ таны бие махбодь өсгөлүүн, бодисын солилцоо хэвийн явагдаж байвал таны биед эрдэс бодис хангалттай хэмжээнд байгаа хэмээн ерөнхийлөн ойлгож болно.</p><p>Харин шүд бүтцийн хувьд шарлах нь шүд эрдэсгүйжсэнтэй холбоотой бөгөөд энэ нь дараах хоёр хүчин зүйлээс хамаарна.</p><p>Нэгт, шүд угаалтын тоо хангалтгүй байх. Амны хөндий өдөрт хоёр литр шүлс ялгаруулдаг бөгөөд үүний тусламжтайгаар өдөрт таван удаа өөрийгөө цэвэршүүлдэг тун ч ухаалаг систем.</p><p>Гэвч бидний өдөрт хоолойгоороо гулгуулж орхидог хоол, амттан, ус, ундаа зэрэг зүйлсийн давтамж таваас хавь илүү гарна шүү дээ. Тиймээс бид зөвхөн амны хөндийн өөрийгөө цэвэршүүлэх чадварт найдаад орхилгүй өдөрт гурван удаа шүдээ сайтар угаах хэрэгтэй. Шүдээ цөөн удаа, хангалтгүй угааснаар арилаагүй үлдсэн өнгөр пааланг сийрэгжүүлж, шүд эрдэсгүйжих таатай нөхцөл бүрддэг.</p><p>Хоёрт, насжилт болон дархлаа. Бид нас ахиж, дархлааны систем тогтворгүйжих тусам шүлс өөрийгөө цэвэршүүлэх үйл явц алдагдаж, шүдэнд ирж буй эрдэсжилтийн тун багасдаг. Гэхдээ наснаас үл хамааран төрөлхийн шүлс ялгаруулах чадвар муу байх тохиолдол бий гэдгийг мартуузай. Юутай ч бүтцийн хувьд өөрчлөгдөн, шарласан тохиолдолд шүд цайруулах эмчилгээг санал болгодог. Учир нь шүлс ялгаруулах чадварыг сайжруулах эмчилгээ гэж үгүй. Шүд цайруулах эмчилгээний ашиг тус зөвхөн гоо зүйгээр хэмжигдэхгүй. Тухайлбал, цоорох эрсдэл үүсээд буй шүдийг эрдсээр тэтгэснээр бүтцийн хувьд илүү нягтшиж, сайжрах давуу талтай.</p><p>Тэгэхээр зөвхөн гоё, сайхан харагдах зорилготой үйлчилгээ бус шүдийг эрдэсжүүлэх эрүүл мэндийн эмчилгээ гэж ойлгож болно.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/b5fb9ce8fb5e28f4ed3db7e03f699c69.png"></p><p><br>Дээрх шалтгаануудаас үүдэн эрдэсгүйжиж, шарласан шүдний эрдсийг нөхөн, өнгийг сэргээх эмчилгээ бол бидний мэдэх шүд цайруулах эмчилгээ. Үүнтэй холбоотой дайвар асуултуудад Sonne шүдний эмнэлгийн Ривер Гарден салбар хариуцсан эрхлэгч Г.Хулангаас дараах зөвлөгөө, мэдээллийг авлаа.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Шүд цайруулах үйл явц хэрхэн явагддаг вэ? <br></div></h3><p></p><p>Нэг удаагийн эмчилгээгээр дээд тал нь дөрвөөс зургаан өнгөөр цайрах боломжтой. Хэрэв шүд нь хэт гүн шарлалттай, зургаагаас дээш өнгөөр цайруулахыг хүсэж байвал давтан орж болно. Ингэхдээ доод тал нь 14 хоногийн дараа давтан эмчилгээндээ орох шаардлагатай.</p><p>Нэн түрүүнд шүд өнгөргүй, цэвэрхэн байх ёстой тул эмчилгээ эхлэхээс урьдан шүдний өнгөн хэсгийг цэвэрлэх бөгөөд үүнд ойролцоогоор арав орчим минут шаардагдана. Дараа нь зориулалтын гелэн материалыг шүдний гадарга дээр түрхэх бөгөөд энэ нь тухайн бодисын үйлчилгээг идэвхжүүлэх лед гэрлийн тусламжтайгаар шүдний эд рүү нэвчиж шүдний эрдсийг нөхдөг. Нэг удаагийн эмчилгээнд дээрх үйл явц давтан явагдах бөгөөд арван минутын зайтай хоёр удаа цайруулдаг. Дараа нь шүдний мэдрэгшлийг бууруулах үйлчилгээтэй фторт гель түрхэж, хамгийн сүүлд нь буйлны массаж хийснээр эмчилгээ нийтдээ 40-60 орчим минут үргэлжилнэ. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/e8e08e0b-2c4f-4f62-83e2-43a512c166d6/c6e80564d632c4e80b0cb322f074096e.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Гэрийн нөхцөлд шүд цайруулах боломжтой юу? </h3><p>Гэрийн нөхцөлд шүд цайруулах үйлчилгээтэй бүтээгдэхүүнүүд байдаг ч олон курсээр, тууштай хэрэглэх шаардлагатайн дээр клиникийн түвшинд хийсэн эмчилгээтэй харьцуулахад үр дүн харьцангуй бага. Харин хүнсний сода, давс зэргийг ашиглан шүдээ угаах нь шүдийг огт цайруулахгүйгээр барахгүй паалан дээр тогтсон өнгөрийг ширхэгтэй зүйлээр хүчээр зүлгэж, гадаргууг нь гөлийлгөж байгаа хэрэг. Бид плиткан дээр комет нунтаг асгаад зүлгэвэл гялтганаад өнгө ордог шүү дээ. Түүнтэй л ижил үйл явц. Хүний нүдээр харахад шүдний өнгө цайж, үр дүн өгсөн юм шиг боловч шүдэн дээр механик үрэлт үүссэн учраас паалангийн өнгөн давхарга нимгэрч, шүд сийгэх, мэдрэгшил нэмэгдэх зэрэг эрсдэлтэй.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Шүд цайруулахад өвддөг үү? <br></div></h3><p>Материалаасаа хамаарна. Манай эмнэлэгт хийгдэж буй Япон цайруулалтын хувьд шүдний мэдрэлийн хэсэг рүү ойртолгүй, паалангийн түвшинд хийгддэг тул Америк цайруулалттай харьцуулахад өвдөлтгүй гэж ойлгож болно. Харин Америк цайруулалт нь паалангийн доод давхарга буюу тугалмайн түвшинд хүрч үйлчилдэг тул тодорхой хэмжээний зовиур бий. Гэхдээ хүний шүдний онцлогоос шалтгаалах бөгөөд хэрэв буйл шамарч, шүдний мэдрэг хэсэг буюу хүзүү хэсэг нь ил гарчихсан тохиолдолд тодорхой хэмжээнд өвдөх тохиолдол бий. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Ямар ч шүдийг цайруулах боломжтой юу? </h3><p>Шүдний бүтцээсээ шалтгаалан цайруулах боломжгүй шүд гэж бий. Тухайлбал, газар зүйн байршлаас хамаараад ундны ус нь фтор ихтэй тохиолдолд тухайн хүн фторын илүүдэлтэй болох, эсвэл багадаа их хэмжээний антибиотик хэрэглэж байсан бол антибиотикийн хордлого буюу тетрациклины шүдтэй болох зэрэг эрдсийн блоктой шүд байдаг. Тэдгээр нь эрдэсжүүлэх эмчилгээг хүлээж авах боломжгүй шүд гэсэн үг.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Цайруулсны дараа юуг анхаарах вэ? <br></div></h3><p>Цайруулсны дараа эрсдийг удаан, тогтвортой хадгалах энгийн аргуудаас дурдахад хоолыг сайтар зажилж, шүдэндээ даралт сайн авах, өдөрт гурван удаа шүдээ угаах, ханиад томуу хүрэхгүй байх тал дээр анхаарч, дархлаагаа дэмжих шаардлагатай. <br> <br>Хүмүүс шүд цайруулсны дараа үр дүнгээ хэр удаан хадгалах вэ? гэж их асуудаг. Гэтэл үр дүн нь цэвэр тухайн хүний зуршлаас шалтгаална шүү дээ. Учир нь цайруулах үйл явц нь шүдийг цасан цагаан өнгөтэй болгоод цоожилчихож байгаа хэрэг биш, эрсдсийг нь буцаагаад дүүргэж байгаа л хэрэг.<br></p>
<p></p><p>Настай хүмүүсийн шүдийг анзаарвал шүдний тулгуур эд нь суусны улмаас буйлны дотор талд байх ёстой шүдний мэдрэг эд ил гараад их урт шүдтэй болчихсон байдаг даа. Тийм бүтэцтэй шүдтэй бол цайруулалт хийсний дараа мэдрэгшил нь илүү нэмэгдэх хандлага бий. Тэр тохиолдолд зовиураасаа шалтгаалаад мэдрэг шүдний оо зэргийг хэрэглэж болно.</p><p>Мэдээллийн эх сурвалжаар хамтран ажилласан <a href="https://sonne.mn/" target="_blank">Sonne шүдний эмнэлэгт</a> талархал илэрхийлье.</p>
          </div>

Гялалзсан сайхан инээмсэглэл хэн бүхэнд өөртөө итгэх итгэл бэлэглэдэг. Харин нүд гялбам инээмсэглэлд нөлөөлөх чухал хүчин зүйл бол шүдний өнгө юм. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам насжилт, амьдралын хэв маяг, хооллох зуршил зэргээс шалтгаалан шүд өнгөө алдаж, шарлах тохиолдол элбэг. Аз болоход амны хөндийн эрүүл мэндийн салбар сүүлийн жилүүдэд шүд цайруулах дэвшилтэт шийдлийг бидэнд санал болгож буй.
Өнгөцхөн тайлбарлавал шүд шарлалт, уг гарлаас нь тайлбарлавал шүд эрдэсгүйжих нь манай оронд түгээмэл ажиглагддаг үзэгдэл. Мэргэжлийн эмчийн тодорхойлсноор гучаас дээш насныхны дунд дийлэнхдээ шүдний эрдэсгүйжилтээс шалтгаалсан шарлалт үүсдэг ажээ.
Энэ удаагийн нийтлэлээрээ бид шүд цайруулах эмчилгээг задлан тайлбарлахаар “барьж авсан” бөгөөд амны хөндийн эрүүл мэндийн салбар дахь хамгийн эрэлттэй эмчилгээнүүдийн нэгтэй дотно танилцацгаая.

шүд яагаад шарладаг вэ?
Шүд шарлалтыг өнгөрийн гаралтай шарлалт, бүтцийн шарлалт хэмээн хоёр хувааж болно. Бидний идэж буй хоол, хүнсэнд агуулагдах будагч бодисууд шүдний пааланд наалдаж, сайтар угааж, цэвэрлээгүйн улмаас шүдэн дээр бараан, шар өнгө үүсгэсний улмаас нэг ёсондоо өнгөр болон тогтдог. Энэ үйл явцыг өнгөрийн гаралтай шарлалт хэмээн нэрлэнэ. Хэрвээ танд энэ төрлийн шарлалт ажиглагдаж байвал кофе уухдаа соруул ашиглах, татаж буй тамхины давтамжаа багасгахыг зөвлөе.

Харин бүтцийн шарлалтыг тайлбарлахаас өмнө “эрдэс” гэх зүйлийн талаар ойлголтоо нэгтгэх нь зүйтэй. Хэрвээ таны бие махбодь өсгөлүүн, бодисын солилцоо хэвийн явагдаж байвал таны биед эрдэс бодис хангалттай хэмжээнд байгаа хэмээн ерөнхийлөн ойлгож болно.
Харин шүд бүтцийн хувьд шарлах нь шүд эрдэсгүйжсэнтэй холбоотой бөгөөд энэ нь дараах хоёр хүчин зүйлээс хамаарна.
Нэгт, шүд угаалтын тоо хангалтгүй байх. Амны хөндий өдөрт хоёр литр шүлс ялгаруулдаг бөгөөд үүний тусламжтайгаар өдөрт таван удаа өөрийгөө цэвэршүүлдэг тун ч ухаалаг систем.
Гэвч бидний өдөрт хоолойгоороо гулгуулж орхидог хоол, амттан, ус, ундаа зэрэг зүйлсийн давтамж таваас хавь илүү гарна шүү дээ. Тиймээс бид зөвхөн амны хөндийн өөрийгөө цэвэршүүлэх чадварт найдаад орхилгүй өдөрт гурван удаа шүдээ сайтар угаах хэрэгтэй. Шүдээ цөөн удаа, хангалтгүй угааснаар арилаагүй үлдсэн өнгөр пааланг сийрэгжүүлж, шүд эрдэсгүйжих таатай нөхцөл бүрддэг.
Хоёрт, насжилт болон дархлаа. Бид нас ахиж, дархлааны систем тогтворгүйжих тусам шүлс өөрийгөө цэвэршүүлэх үйл явц алдагдаж, шүдэнд ирж буй эрдэсжилтийн тун багасдаг. Гэхдээ наснаас үл хамааран төрөлхийн шүлс ялгаруулах чадвар муу байх тохиолдол бий гэдгийг мартуузай. Юутай ч бүтцийн хувьд өөрчлөгдөн, шарласан тохиолдолд шүд цайруулах эмчилгээг санал болгодог. Учир нь шүлс ялгаруулах чадварыг сайжруулах эмчилгээ гэж үгүй. Шүд цайруулах эмчилгээний ашиг тус зөвхөн гоо зүйгээр хэмжигдэхгүй. Тухайлбал, цоорох эрсдэл үүсээд буй шүдийг эрдсээр тэтгэснээр бүтцийн хувьд илүү нягтшиж, сайжрах давуу талтай.
Тэгэхээр зөвхөн гоё, сайхан харагдах зорилготой үйлчилгээ бус шүдийг эрдэсжүүлэх эрүүл мэндийн эмчилгээ гэж ойлгож болно.

Дээрх шалтгаануудаас үүдэн эрдэсгүйжиж, шарласан шүдний эрдсийг нөхөн, өнгийг сэргээх эмчилгээ бол бидний мэдэх шүд цайруулах эмчилгээ. Үүнтэй холбоотой дайвар асуултуудад Sonne шүдний эмнэлгийн Ривер Гарден салбар хариуцсан эрхлэгч Г.Хулангаас дараах зөвлөгөө, мэдээллийг авлаа.

Шүд цайруулах үйл явц хэрхэн явагддаг вэ?
Нэг удаагийн эмчилгээгээр дээд тал нь дөрвөөс зургаан өнгөөр цайрах боломжтой. Хэрэв шүд нь хэт гүн шарлалттай, зургаагаас дээш өнгөөр цайруулахыг хүсэж байвал давтан орж болно. Ингэхдээ доод тал нь 14 хоногийн дараа давтан эмчилгээндээ орох шаардлагатай.
Нэн түрүүнд шүд өнгөргүй, цэвэрхэн байх ёстой тул эмчилгээ эхлэхээс урьдан шүдний өнгөн хэсгийг цэвэрлэх бөгөөд үүнд ойролцоогоор арав орчим минут шаардагдана. Дараа нь зориулалтын гелэн материалыг шүдний гадарга дээр түрхэх бөгөөд энэ нь тухайн бодисын үйлчилгээг идэвхжүүлэх лед гэрлийн тусламжтайгаар шүдний эд рүү нэвчиж шүдний эрдсийг нөхдөг. Нэг удаагийн эмчилгээнд дээрх үйл явц давтан явагдах бөгөөд арван минутын зайтай хоёр удаа цайруулдаг. Дараа нь шүдний мэдрэгшлийг бууруулах үйлчилгээтэй фторт гель түрхэж, хамгийн сүүлд нь буйлны массаж хийснээр эмчилгээ нийтдээ 40-60 орчим минут үргэлжилнэ.

Гэрийн нөхцөлд шүд цайруулах боломжтой юу?
Гэрийн нөхцөлд шүд цайруулах үйлчилгээтэй бүтээгдэхүүнүүд байдаг ч олон курсээр, тууштай хэрэглэх шаардлагатайн дээр клиникийн түвшинд хийсэн эмчилгээтэй харьцуулахад үр дүн харьцангуй бага. Харин хүнсний сода, давс зэргийг ашиглан шүдээ угаах нь шүдийг огт цайруулахгүйгээр барахгүй паалан дээр тогтсон өнгөрийг ширхэгтэй зүйлээр хүчээр зүлгэж, гадаргууг нь гөлийлгөж байгаа хэрэг. Бид плиткан дээр комет нунтаг асгаад зүлгэвэл гялтганаад өнгө ордог шүү дээ. Түүнтэй л ижил үйл явц. Хүний нүдээр харахад шүдний өнгө цайж, үр дүн өгсөн юм шиг боловч шүдэн дээр механик үрэлт үүссэн учраас паалангийн өнгөн давхарга нимгэрч, шүд сийгэх, мэдрэгшил нэмэгдэх зэрэг эрсдэлтэй.

Шүд цайруулахад өвддөг үү?
Материалаасаа хамаарна. Манай эмнэлэгт хийгдэж буй Япон цайруулалтын хувьд шүдний мэдрэлийн хэсэг рүү ойртолгүй, паалангийн түвшинд хийгддэг тул Америк цайруулалттай харьцуулахад өвдөлтгүй гэж ойлгож болно. Харин Америк цайруулалт нь паалангийн доод давхарга буюу тугалмайн түвшинд хүрч үйлчилдэг тул тодорхой хэмжээний зовиур бий. Гэхдээ хүний шүдний онцлогоос шалтгаалах бөгөөд хэрэв буйл шамарч, шүдний мэдрэг хэсэг буюу хүзүү хэсэг нь ил гарчихсан тохиолдолд тодорхой хэмжээнд өвдөх тохиолдол бий.

Ямар ч шүдийг цайруулах боломжтой юу?
Шүдний бүтцээсээ шалтгаалан цайруулах боломжгүй шүд гэж бий. Тухайлбал, газар зүйн байршлаас хамаараад ундны ус нь фтор ихтэй тохиолдолд тухайн хүн фторын илүүдэлтэй болох, эсвэл багадаа их хэмжээний антибиотик хэрэглэж байсан бол антибиотикийн хордлого буюу тетрациклины шүдтэй болох зэрэг эрдсийн блоктой шүд байдаг. Тэдгээр нь эрдэсжүүлэх эмчилгээг хүлээж авах боломжгүй шүд гэсэн үг.

Цайруулсны дараа юуг анхаарах вэ?
Цайруулсны дараа эрсдийг удаан, тогтвортой хадгалах энгийн аргуудаас дурдахад хоолыг сайтар зажилж, шүдэндээ даралт сайн авах, өдөрт гурван удаа шүдээ угаах, ханиад томуу хүрэхгүй байх тал дээр анхаарч, дархлаагаа дэмжих шаардлагатай.

Хүмүүс шүд цайруулсны дараа үр дүнгээ хэр удаан хадгалах вэ? гэж их асуудаг. Гэтэл үр дүн нь цэвэр тухайн хүний зуршлаас шалтгаална шүү дээ. Учир нь цайруулах үйл явц нь шүдийг цасан цагаан өнгөтэй болгоод цоожилчихож байгаа хэрэг биш, эрсдсийг нь буцаагаад дүүргэж байгаа л хэрэг.

Настай хүмүүсийн шүдийг анзаарвал шүдний тулгуур эд нь суусны улмаас буйлны дотор талд байх ёстой шүдний мэдрэг эд ил гараад их урт шүдтэй болчихсон байдаг даа. Тийм бүтэцтэй шүдтэй бол цайруулалт хийсний дараа мэдрэгшил нь илүү нэмэгдэх хандлага бий. Тэр тохиолдолд зовиураасаа шалтгаалаад мэдрэг шүдний оо зэргийг хэрэглэж болно.
Мэдээллийн эх сурвалжаар хамтран ажилласан
Sonne шүдний эмнэлэгт
талархал илэрхийлье.

Гялалзсан сайхан инээмсэглэл хэн бүхэнд өөртөө итгэх итгэл бэлэглэдэг. Харин нүд гялбам инээмсэглэлд нөлөөлөх чухал хүчин зүйл бол шүдний өнгө юм. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам насжилт, амьдралын хэв маяг, хооллох зуршил зэргээс шалтгаалан шүд өнгөө алдаж, шарлах тохиолдол элбэг. Аз болоход амны хөндийн эрүүл мэндийн салбар сүүлийн жилүүдэд шүд цайруулах дэвшилтэт шийдлийг бидэнд санал болгож буй.    Өнгөцхөн тайлбарлавал шүд шарлалт, уг гарлаас нь тайлбарлавал шүд эрдэсгүйжих нь манай оронд түгээмэл ажиглагддаг үзэгдэл. Мэргэжлийн эмчийн тодорхойлсноор гучаас дээш насныхны дунд дийлэнхдээ шүдний эрдэсгүйжилтээс шалтгаалсан шарлалт үүсдэг ажээ.    Энэ удаагийн нийтлэлээрээ бид шүд цайруулах эмчилгээг задлан тайлбарлахаар “барьж авсан” бөгөөд амны хөндийн эрүүл мэндийн салбар дахь хамгийн эрэлттэй эмчилгээнүүдийн нэгтэй дотно танилцацгаая.
### шүд яагаад шарладаг вэ?
Шүд шарлалтыг өнгөрийн гаралтай шарлалт, бүтцийн шарлалт хэмээн хоёр хувааж болно. Бидний идэж буй хоол, хүнсэнд агуулагдах будагч бодисууд шүдний пааланд наалдаж, сайтар угааж, цэвэрлээгүйн улмаас шүдэн дээр бараан, шар өнгө үүсгэсний улмаас нэг ёсондоо өнгөр болон тогтдог. Энэ үйл явцыг өнгөрийн гаралтай шарлалт хэмээн нэрлэнэ. Хэрвээ танд энэ төрлийн шарлалт ажиглагдаж байвал кофе уухдаа соруул ашиглах, татаж буй тамхины давтамжаа багасгахыг зөвлөе.
Харин бүтцийн шарлалтыг тайлбарлахаас өмнө “эрдэс” гэх зүйлийн талаар ойлголтоо нэгтгэх нь зүйтэй. Хэрвээ таны бие махбодь өсгөлүүн, бодисын солилцоо хэвийн явагдаж байвал таны биед эрдэс бодис хангалттай хэмжээнд байгаа хэмээн ерөнхийлөн ойлгож болно.
Харин шүд бүтцийн хувьд шарлах нь шүд эрдэсгүйжсэнтэй холбоотой бөгөөд энэ нь дараах хоёр хүчин зүйлээс хамаарна.
Нэгт, шүд угаалтын тоо хангалтгүй байх. Амны хөндий өдөрт хоёр литр шүлс ялгаруулдаг бөгөөд үүний тусламжтайгаар өдөрт таван удаа өөрийгөө цэвэршүүлдэг тун ч ухаалаг систем.
Гэвч бидний өдөрт хоолойгоороо гулгуулж орхидог хоол, амттан, ус, ундаа зэрэг зүйлсийн давтамж таваас хавь илүү гарна шүү дээ. Тиймээс бид зөвхөн амны хөндийн өөрийгөө цэвэршүүлэх чадварт найдаад орхилгүй өдөрт гурван удаа шүдээ сайтар угаах хэрэгтэй. Шүдээ цөөн удаа, хангалтгүй угааснаар арилаагүй үлдсэн өнгөр пааланг сийрэгжүүлж, шүд эрдэсгүйжих таатай нөхцөл бүрддэг.
Хоёрт, насжилт болон дархлаа. Бид нас ахиж, дархлааны систем тогтворгүйжих тусам шүлс өөрийгөө цэвэршүүлэх үйл явц алдагдаж, шүдэнд ирж буй эрдэсжилтийн тун багасдаг. Гэхдээ наснаас үл хамааран төрөлхийн шүлс ялгаруулах чадвар муу байх тохиолдол бий гэдгийг мартуузай. Юутай ч бүтцийн хувьд өөрчлөгдөн, шарласан тохиолдолд шүд цайруулах эмчилгээг санал болгодог. Учир нь шүлс ялгаруулах чадварыг сайжруулах эмчилгээ гэж үгүй. Шүд цайруулах эмчилгээний ашиг тус зөвхөн гоо зүйгээр хэмжигдэхгүй. Тухайлбал, цоорох эрсдэл үүсээд буй шүдийг эрдсээр тэтгэснээр бүтцийн хувьд илүү нягтшиж, сайжрах давуу талтай.
Тэгэхээр зөвхөн гоё, сайхан харагдах зорилготой үйлчилгээ бус шүдийг эрдэсжүүлэх эрүүл мэндийн эмчилгээ гэж ойлгож болно.
Дээрх шалтгаануудаас үүдэн эрдэсгүйжиж, шарласан шүдний эрдсийг нөхөн, өнгийг сэргээх эмчилгээ бол бидний мэдэх шүд цайруулах эмчилгээ. Үүнтэй холбоотой дайвар асуултуудад Sonne шүдний эмнэлгийн Ривер Гарден салбар хариуцсан эрхлэгч Г.Хулангаас дараах зөвлөгөө, мэдээллийг авлаа.
### Шүд цайруулах үйл явц хэрхэн явагддаг вэ?
Нэг удаагийн эмчилгээгээр дээд тал нь дөрвөөс зургаан өнгөөр цайрах боломжтой. Хэрэв шүд нь хэт гүн шарлалттай, зургаагаас дээш өнгөөр цайруулахыг хүсэж байвал давтан орж болно. Ингэхдээ доод тал нь 14 хоногийн дараа давтан эмчилгээндээ орох шаардлагатай.
Нэн түрүүнд шүд өнгөргүй, цэвэрхэн байх ёстой тул эмчилгээ эхлэхээс урьдан шүдний өнгөн хэсгийг цэвэрлэх бөгөөд үүнд ойролцоогоор арав орчим минут шаардагдана. Дараа нь зориулалтын гелэн материалыг шүдний гадарга дээр түрхэх бөгөөд энэ нь тухайн бодисын үйлчилгээг идэвхжүүлэх лед гэрлийн тусламжтайгаар шүдний эд рүү нэвчиж шүдний эрдсийг нөхдөг. Нэг удаагийн эмчилгээнд дээрх үйл явц давтан явагдах бөгөөд арван минутын зайтай хоёр удаа цайруулдаг. Дараа нь шүдний мэдрэгшлийг бууруулах үйлчилгээтэй фторт гель түрхэж, хамгийн сүүлд нь буйлны массаж хийснээр эмчилгээ нийтдээ 40-60 орчим минут үргэлжилнэ.
### Гэрийн нөхцөлд шүд цайруулах боломжтой юу?
Гэрийн нөхцөлд шүд цайруулах үйлчилгээтэй бүтээгдэхүүнүүд байдаг ч олон курсээр, тууштай хэрэглэх шаардлагатайн дээр клиникийн түвшинд хийсэн эмчилгээтэй харьцуулахад үр дүн харьцангуй бага. Харин хүнсний сода, давс зэргийг ашиглан шүдээ угаах нь шүдийг огт цайруулахгүйгээр барахгүй паалан дээр тогтсон өнгөрийг ширхэгтэй зүйлээр хүчээр зүлгэж, гадаргууг нь гөлийлгөж байгаа хэрэг. Бид плиткан дээр комет нунтаг асгаад зүлгэвэл гялтганаад өнгө ордог шүү дээ. Түүнтэй л ижил үйл явц. Хүний нүдээр харахад шүдний өнгө цайж, үр дүн өгсөн юм шиг боловч шүдэн дээр механик үрэлт үүссэн учраас паалангийн өнгөн давхарга нимгэрч, шүд сийгэх, мэдрэгшил нэмэгдэх зэрэг эрсдэлтэй.
### Шүд цайруулахад өвддөг үү?
Материалаасаа хамаарна. Манай эмнэлэгт хийгдэж буй Япон цайруулалтын хувьд шүдний мэдрэлийн хэсэг рүү ойртолгүй, паалангийн түвшинд хийгддэг тул Америк цайруулалттай харьцуулахад өвдөлтгүй гэж ойлгож болно. Харин Америк цайруулалт нь паалангийн доод давхарга буюу тугалмайн түвшинд хүрч үйлчилдэг тул тодорхой хэмжээний зовиур бий. Гэхдээ хүний шүдний онцлогоос шалтгаалах бөгөөд хэрэв буйл шамарч, шүдний мэдрэг хэсэг буюу хүзүү хэсэг нь ил гарчихсан тохиолдолд тодорхой хэмжээнд өвдөх тохиолдол бий.
### Ямар ч шүдийг цайруулах боломжтой юу?
Шүдний бүтцээсээ шалтгаалан цайруулах боломжгүй шүд гэж бий. Тухайлбал, газар зүйн байршлаас хамаараад ундны ус нь фтор ихтэй тохиолдолд тухайн хүн фторын илүүдэлтэй болох, эсвэл багадаа их хэмжээний антибиотик хэрэглэж байсан бол антибиотикийн хордлого буюу тетрациклины шүдтэй болох зэрэг эрдсийн блоктой шүд байдаг. Тэдгээр нь эрдэсжүүлэх эмчилгээг хүлээж авах боломжгүй шүд гэсэн үг.
### Цайруулсны дараа юуг анхаарах вэ?
Цайруулсны дараа эрсдийг удаан, тогтвортой хадгалах энгийн аргуудаас дурдахад хоолыг сайтар зажилж, шүдэндээ даралт сайн авах, өдөрт гурван удаа шүдээ угаах, ханиад томуу хүрэхгүй байх тал дээр анхаарч, дархлаагаа дэмжих шаардлагатай.
Хүмүүс шүд цайруулсны дараа үр дүнгээ хэр удаан хадгалах вэ? гэж их асуудаг. Гэтэл үр дүн нь цэвэр тухайн хүний зуршлаас шалтгаална шүү дээ. Учир нь цайруулах үйл явц нь шүдийг цасан цагаан өнгөтэй болгоод цоожилчихож байгаа хэрэг биш, эрсдсийг нь буцаагаад дүүргэж байгаа л хэрэг.
Настай хүмүүсийн шүдийг анзаарвал шүдний тулгуур эд нь суусны улмаас буйлны дотор талд байх ёстой шүдний мэдрэг эд ил гараад их урт шүдтэй болчихсон байдаг даа. Тийм бүтэцтэй шүдтэй бол цайруулалт хийсний дараа мэдрэгшил нь илүү нэмэгдэх хандлага бий. Тэр тохиолдолд зовиураасаа шалтгаалаад мэдрэг шүдний оо зэргийг хэрэглэж болно.
Мэдээллийн эх сурвалжаар хамтран ажилласан Sonne шүдний эмнэлэгт талархал илэрхийлье.