Сүүлчийн боломж + Давсны аюул + Астеройд судлаач 
<div class="article-body no-wide-image">
          <h1>1 гол сэдэв</h1><p></p><p><b>4.9 сая үхэл</b></p><p>Цар тахлын улмаас дэлхий даяар амиа алдсан хүмүүсийн тоо 4.9 саяд хүрэв. Гэхдээ өнгөрөгч долоо хоногийн үзүүлэлт өнгөрсөн<a href="https://www.cnbc.com/2021/10/13/who-says-global-covid-deaths-fall-to-lowest-level-in-a-year-last-week.html" target="_blank"> нэг жилийн хугацаанд хамгийн бага байсныг ДЭМБ-аас онцолж</a>, Европоос бусад бүх тивд нас баралт буурах хандлага ажиглагдаж байгааг тодотгожээ. Гэсэн ч есдүгээр сар дуусахад нийт хүн амынхаа дор хаяж 10 хувийг вакцинжуулалтад хамруулах зорилгод 56 улс хүрээгүй нь санаа амрах болоогүйн дохио гэдгийг тэд сануулж байна. Энэ дундаас Бурунди, Эритреа, БНАСАУ гэсэн гурван улс вакцинжуулалтаа огт эхлээгүй байгаа аж.</p><p><b>Сүүлчийн боломж</b></p><p>Үүнээс гадна <a href="https://www.aljazeera.com/news/2021/10/14/the-last-chance-who-set-up-team-to-track-covid-19-origins" target="_blank">ДЭМБ-аас коронавирусийн гарал үүслийг олж илрүүлэх зорилго</a> бүхий зөвлөх багийг ахин бүрдүүлж байгаагаа зарлалаа. Нийт 26 эрдэмтний бүрэлдэхүүнтэй уг баг Вухан хотоос гаралтай тахлын эхлэл амьтнаас хүнд халдсан, эсвэл лабораторийн түвшинд алдагдсан эсэхийг тодорхойлох зорилготой. Өнгөрсөн хоёрдугаар сард Хятадтай хамтарсан өөр нэг судалгааны баг лабораторийн алдаа байсан гэдэг таамаг "бараг боломжгүй" гэж дүгнэлт гаргасан ч бүрэн үгүйсгээгүй юм. ДЭМБ-аас Хятадын талыг илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл хуваалцахыг шаардсаар байгаа билээ. </p><p><b>Монголд нэг удаа</b></p><p>Манай орны хувьд батлагдсан тохиолдлын тоо 338 мянгад хүрч, нийт 1541 хүнээ алдаад байна. Хэдий нийт хүн амынхаа 65 хувийг хоёр тунд хамруулж, бүр нэмэлт бүүстер хийж эхэлсэн ч өвчлөл буурахгүй хэвээр л. Сонгууль явуулж, олон нийтийн арга хэмжээ тасралтгүй үргэлжилсээр байгаатай зэрэгцэн эрүүл мэндийн салбарын нөөц хумигдсаар буй анхааруулга гарч буйг мартаж болохгүй. </p>
<div class="uk-margin-large-bottom uk-margin-large-top"><blockquote class="twitter-tweet" align="center"><p>КОРОНАВИРУСТ ХАЛДВАР (COVID-19)-ЫН НӨХЦӨЛ БАЙДЛЫН МЭДЭЭ /2021.10.15/ 
Шинээр 2,076 тохиолдол бүртгэгдэж, 6,362 иргэ… https://t.co/QlP1AJgFcx</p><a href="https://twitter.com/EruulMendiinYam/status/1448849979129409565" data-datetime="Fri Oct 15 03:15:28 +0000 2021">Fri Oct 15 03:15:28 +0000 2021</a></blockquote></div><script src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script><h1>2 чухал тоо</h1><p></p><p><b>60.000</b> - Биткойны үнэ хагас жилийн хугацаанд анх удаа<a href="https://cointelegraph.com/news/bitcoin-hits-60k-for-the-first-time-since-april-after-reports-of-imminent-etf-approval" target="_blank"> 60 мянган долларыг давлаа.</a> Энэ нь <a href="https://www.cnbc.com/2021/10/15/the-sec-is-poised-to-allow-the-first-bitcoin-futures-etfs.html" target="_blank">АНУ биткойнд зориулсан ETF буюу биржээр арилжаалагддаг сангийн зөвшөөрөл олгох гэж буй</a> мэдээтэй холбоотой. Ингэснээр хөрөнгийн биржийн арилжаанд оролцогчид крипто зах зээл рүү нэвтрэх боломжтой болох юм. </p><p><b>111,000,000 </b>- Солонгосын хит цуврал "Squid Games"-ийг эхний 17 өдөрт нийт 111 сая хэрэглэгч үзсэн нь түүхэн дээд амжилт боллоо хэмээн Netflix мэдээллээ. Нийт 94 орны чартыг тэргүүлсэн уг бүтээл эхний сардаа 100 сая үзэлтийг давсан анхны цуврал нь болсон байна. </p>
<div class="uk-margin-large-bottom uk-margin-large-top"><blockquote class="twitter-tweet" align="center"><p>It took more than 10 years for Hwang Dong-hyuk to get Squid Game made.

It only took 17 days and 111M global fans t… https://t.co/WwMKTIlqEL</p><a href="https://twitter.com/NetflixGeeked/status/1448045572200534022" data-datetime="Tue Oct 12 21:59:02 +0000 2021">Tue Oct 12 21:59:02 +0000 2021</a></blockquote></div><script src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script><h1>3 онцлох өгүүлбэр</h1><p></p><p><b>I. Эдийн засгийн салбарын Нобелийн шагналтнууд тодорлоо.</b></p><p>- 2021 оны шагналыг АНУ-ын эдийн засагчид болох <a href="https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2021/press-release/" target="_blank">Д.Кард (Беркли), Ж.Ангрист (MIT), Г.Имбенс (Стэнфорд) нар хүртлээ.</a> Тэднийг хөдөлмөрийн эдийн засагт үзүүлсэн үр нөлөөг нь үнэлж шагнал олгосон гэдгээ хорооноос мэдэгджээ. Энэ жилийн ялагчид 10 сая крон буюу 1.14 сая долларыг хуваан хүртэнэ. </p><p>- Д.Кардын хувьд 1990-ээд оны эхэн үед хийсэн эмпирик судалгаануудаараа хөдөлмөрийн хөлсний доод түвшинг нэмэгдүүлэх нь ажлын байр бууруулдаггүй гэдгийг харуулж, цагаачдын эдийн засгийн оролцоо тухайн орны ажил эрхлэгсдийн орлогыг нэмэгдүүлдэг гэдгийг баталсан байна. Дээрх үр дүн нь даяарчлалын эрин үе дэх хөдөлмөрийн зах зээлийн суурь зарчим, үндсэн тоглоомын дүрэмд нөлөөлсөн гэдгийг тодотгожээ. </p><p>- Ж.Ангрист, Г.Имбенс нарын хувьд учир шалтгаан, үр дагаврын харилцан хамааралд дүн шинжилгээ хийх замаар боловсрол, ажил эрхлэлт, эдийн засгийн таамаглалуудыг илүү боловсронгуй хийх аргачлалыг санаачилсан байна. Тэдний аргачлалын тусламжтайгаар боловсролд нэг жилийг илүү зарцуулах нь ирээдүйн хөдөлмөр эрхлэлт, орлогод эерэг нөлөөлж байгааг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тайлбарлан батлах боломжтой болжээ. </p><p><br></p><p><b>II. LinkedIn Хятад дахь үйлчилгээгээ зогсоов.</b></p><p>- Microsoft Хятадын зах зээлд зориулсан <a href="https://www.wsj.com/articles/microsoft-abandons-linkedin-in-china-citing-challenging-operating-environment-11634220026?mod=djemalertNEWS" target="_blank">Linkedin платформын үйл ажиллагааг зогсоож байгаагаа зарлалаа.</a> Ажил мэргэжлийн сүлжээ гэх тодотголтой уг үйлчилгээ 2014 онд анх тус улсад нээгдсэн цагаас хойш гадаадын компани, ажилчдын гол зууч нь болж байсан юм. Microsoft оронд нь зөвхөн ажлын зар тавих зориулалт бүхий InJobs нэртэй платформыг танилцуулах төлөвлөгөөтэй байгаа гэнэ. Зохицуулах байгууллагаас LinkedIn-д <a href="https://www.wsj.com/articles/microsoft-abandons-linkedin-in-china-citing-challenging-operating-environment-11634220026?mod=djemalertNEWS" target="_blank">контент хяналтыг чангатгах тухай зөвлөмжийг илгээж</a>, 30 хоногийн хугацаа өгсөн нь уг шийдвэр гарахад нөлөөлжээ.</p><p>- Хятадын эрх баригчид хэрэглэгчид өөрсдийн контентийг үүсгэж, санаа сэтгэгдлээ илэрхийлэх боломжтой платформуудын үйл ажиллагааг хязгаарладгаараа алдартай. Гэсэн ч Microsoft-ийн үе үеийн удирдлага засгийн газартай бусад технологийн компаниудтай харьцуулахад илүү сайн харилцдаг гэдгээрээ алдартай. Тиймдээ ч тэд өнгөрсөн жил Д.Трампын хоригтой холбоотойгоор <a href="https://www.ft.com/content/b02d5324-07e6-48ac-b658-b8c400d9b4fc" target="_blank">TikTok-ийг худалдаж авах хэлцлийг</a> хамгийн түрүүнд эхлүүлж байв. Microsoft-ийн хайлтын үйлчилгээ Bing тус улсад ажилладгаас гадна <a href="https://www.theverge.com/2017/3/21/14998644/microsoft-windows-10-china-custom-version" target="_blank">Windows 10-ийн нутагшуулсан хувилбар </a>мөн хэрэглэгддэг.</p><p>- Twitter, Facebook-ийг Хятад улс 2009 оноос хойш бүрэн хориглоод буй. Google ч тус улсад ажилладаггүй бөгөөд 2010 онд төвөө Хонгконг руу шилжүүлж байв. Хятадын засгийн газрын хэрэглэгчдийн хувийн мэдээлэл, дата, контентийг хянах амбиц сүүлийн үед Alibaba, Tencent, Didi зэрэг дотоодын компаниуд руу чиглэж, тоглоом, крипто, санхүү, <a href="https://www.theverge.com/2021/7/4/22562912/china-regulator-orders-didi-ride-hailing-app-removed" target="_blank">дуудлагын унааны үйлчилгээнд хязгаарлалт тогтоох болоод байгаа</a> билээ.. Одоогоор Apple л ямар нэгэн хориггүйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна. </p><p><br></p><p><b>III. Америкчууд давсны хэрэглээгээ бууруулна.</b></p><p>- АНУ-ын Хүнс, Эмийн Хяналтын Газраас хүнс үйлдвэрлэгчид болон <a href="https://www.fda.gov/regulatory-information/search-fda-guidance-documents/guidance-industry-voluntary-sodium-reduction-goals" target="_blank">ресторан, үйлчилгээний газруудад бүтээгдэхүүнд агуулагдах давсны хэмжээг бууруулах чиглэлийг хүргүүлжээ. </a>Ирэх 30 сарын хугацаанд тэд Америкчуудын өдөрт хэрэглэж буй давсны хэмжээг 12 хувиар бууруулах зорилго тавьж байгаа гэнэ.</p><p>- Нэг америк хүн өдөрт дунджаар 3.4 грамм давс хэрэглэдэг судалгаа байдаг нь зохистой хэмжээнээс даруй 1 грамаар илүү үзүүлэлт. Тиймээс тэд зүрх судасны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, холбоотой өвчлөлийг бууруулах зорилгоор хүнсний салбартай хамтран ажиллахаар шийдсэн нь энэ гэнэ. Сонирхуулахад, насанд хүрсэн хүн өдөрт нэг цайны халбага буюу <a href="https://www.fda.gov/food/nutrition-education-resources-materials/sodium-your-diet" target="_blank">2.3 грамм давс хэрэглэхийг</a> эрүүл мэндийн байгууллагаас зөвлөдөг гэнэ.</p><p>- Монголчуудын хувьд давсны хэрэглээ <a href="https://www.trends.mn/n/7914" target="_blank">нэн өндөрт тооцогддог.</a> 2015 онд Засгийн газраас <a href="https://moh.gov.mn/news/167" target="_blank">"Давсны хэрэглээг бууруулах үндэсний стратеги"</a>-ийг 10 жилийн хугацаатай баталж, шат дараалсан арга хэмжээ авч буй. Тухайн үед монгол хүн дунджаар өдөрт 11 грамм /зарим аймагт бүр 15 грамм хүртэл/ давс хэрэглэдэг судалгааны дүн гарч байжээ. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/44/d16cde134d4567c5a614f57ce8dacd56.png"></p><h1>4 мэдүүштэй зүйл</h1><p></p><p><b>Астеройд судлагч: </b>NASA нарны аймгийн хамгийн том гараг Бархасбадийг тойрон эргэдэг <a href="https://www.nasa.gov/press-release/nasa-ula-launch-lucy-mission-to-fossils-of-planet-formation/" target="_blank">бүлэг астеройдыг судлах "Lucy" хөлгийг хөөргөлөө.</a> Нарыг гарагтайгаа ижил замаар тойрон эргэдэг уг бүлгийг <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Jupiter_trojan" target="_blank">"Jupiter Trojans"</a> хэмээн нэрлэж, одоогоор 9800 гаруй астеройдыг илрүүлээд байгаа бөгөөд нарны аймгийн гарал үүсэл, бүтцийн талаар үнэтэй мэдээлэл агуулж байх боломжтой гэж үзэж буй. Уг төсөл 12 жилийн хугацаанд үргэлжилнэ. </p><p><b>Сансрын туршилт: </b>Хятад улс шинээр байгуулж буй сансрын станц "<a href="https://www.space.com/china-shenzhou-13-astronaut-launch-webcast" target="_blank">Tianhe"-д 6 сарын турш ажиллах багаа илгээлээ.</a> Тэд энэ хугацаанд 2 удаа задгай сансарт ажиллаж, шинэ технологийн туршилтыг гүйцэтгэх юм. Хятад улс ирэх он хүртэл нийт 6 хөлөг хөөргөж, дахин хоёр модулийг угсарснаар өөрсдийн сансрын станцыг бүрэн ашиглалтанд оруулна гэж үзэж буй. Шинэ багт эмэгтэй нисгэгч багтсан нь "Tianhe"-д ажиллах анхдагч болж байгаагаараа онцлогтой.</p><p><b>Далай цэвэрлэгч:</b> The Ocean Cleanup төслийн баг Номхон далайгаас <a href="https://www.businessinsider.com/ocean-cleanup-device-removed-plastic-pacific-garbage-patch-2021-10" target="_blank">9000 кг орчим жинтэй хуванцар хаягдлыг амжилттай гарган авчээ</a>. Тэд 100 метр орчим урттай аварга тор бүхий төхөөрөмжийг ажиллуулах замаар таван жилийн дотор уг бүс нутгийн нийт хаягдлын 50 хувийг цэвэрлэх зорилготой байгаа. Сонирхолтой нь, тус байгууллага гарган авсан хаягдлыг дахин боловсруулж, 200 долларын үнэтэй нүдний шилийг борлуулж хөрөнгө босгож байгаа гэнэ. </p><p><b>Электрон тамхи:</b> АНУ-ын Хүнс, Эмийн Хяналтын Газраас<a href="https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-permits-marketing-e-cigarette-products-marking-first-authorization-its-kind-agency?utm_medium=email&amp;utm_source=govdelivery" target="_blank"> электрон тамхины хэрэглээг анх удаа зөвшөөрсөн шийдвэр гаргалаа</a>. Нийт 6.5 сая хүсэлтийн эцэст тэд Vuse Solo брэндийн тамхины амттай хувилбарыг эрүүл мэнд, <a href="https://www.theverge.com/2021/10/12/22723175/fda-first-vaping-authorization-vuse-tobacco-flavors" target="_blank">чанарын шаардлага хангасан </a>хэмээн үзсэн байна. Электрон тамхины урт хугацааны эрүүл мэндийн нөлөөний талаар судалгаа хийгдэж байгаа учир АНУ-д жил гаруйн өмнөөс хэрэглээг хязгаарлаж, чанарын стандартыг нэвтрүүлэх зорилт дэвшүүлсэн юм. </p>
<div class="uk-margin-large-bottom uk-margin-large-top"><blockquote class="twitter-tweet" align="center"><p>October 8th, 2021: the final test extraction of System 002, and the moment we knew that cleaning the Great Pacific… https://t.co/Zs3Umlncu8</p><a href="https://twitter.com/TheOceanCleanup/status/1447579731486969856" data-datetime="Mon Oct 11 15:07:57 +0000 2021">Mon Oct 11 15:07:57 +0000 2021</a></blockquote></div><script src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script><h1>5 сонин хачин</h1><p>1. Ердөө 20 сая долларын өртгөөр бүтсэн "Halloween Kills" <a href="https://variety.com/2021/film/news/box-office-halloween-kills-opening-weekend-1235090853/" target="_blank">нээлтийн долоо хоногтоо 50 сая долларын орлого цуглуулж, бокс оффисыг тэргүүллээ</a>. Домогт "Halloween" цувралын 12 дахь бүтээл Universal-ийн стриминг платформ "Peacock"-оор мөн зэрэг цацагдаж байгаа юм. Жэймс Бондын ээлжит түүх "No Time To Die" Хойд Америкт хоёрдугаар байрт бичигдсэн ч дэлхий даяар 341 сая долларын орлогыг аль хэдийн олоод байгаа билээ. </p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/OUwVHX3242M?rel=0"></iframe>
</div><p>2. Дэлхий даяарх хүүхэд багачуудын хамгийн хайртай дүрүүдийн нэг <a href="https://thepointsguy.com/news/legolands-peppa-pig-theme-park-opens-in-2022/" target="_blank">Peppa Pig-ийн сэдэвчилсэн анхны парк нээгдэх гэж байна.</a> 2022 оны хоёрдугаар сард нээгдэх уг парк Флоридад байрлах Legoland-ийн нэг хэсэг байх болно. 2004 оноос хойш цацагдаж буй бяцхан торойн тухай уг анимэйшнийг бүтээгчид 2027 он хүртэл үргэлжлүүлэх шинэ гэрээг байгуулаад байгаа билээ. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/44/2eb02994b2d5ca442d89459a22ed3b95.jpg"></p><p>3. McDonalds хиймэл махан бургерийн туршилтаа дахин эхлүүллээ. <a href="https://edition.cnn.com/2021/10/14/business/mcdonalds-mcplant-burger/index.html" target="_blank">McPlant нэртэй шинэ бургер эхний ээлжинд нийт 8 ресторанд туршигдах</a> бөгөөд хэрэглэгчдийн сэтгэгдэл, борлуулалтын үр дүнгээс хамааран олон улсад нэвтрүүлэх тов тодорхой болно. Тэд энэ чиглэлээр тэргүүлэгч Beyond Meat-тэй хамтран шинэ бүтээгдэхүүнээ хөгжүүлжээ. McDonalds-аас өмнө Burger King, Subway компаниуд хиймэл махан бүтээгдэхүүнийг танилцуулаад буй. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/44/ab2e5e36ebdefba7760118141735f37f.jpg"></p><p>4. VanMoof <a href="https://www.engadget.com/vanmoof-v-e-bike-hyperbike-fastest-150015459.html" target="_blank">дэлхийн хамгийн хурдан цахилгаан дугуйг танилцууллаа</a>. 2022 оны сүүлээр худалдаанд гарах уг дугуйн дээд хурд 50 км/цаг бөгөөд нэг цэнэглэлтээр 150 км зайг туулах чадалтай гэнэ. Их хотын амьдралд машиныг орлоно хэмээн сурталчилж буй уг дугуйн үнэ 3500 доллар байх ажээ.</p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/yQ6JmeMgbrw?rel=0"></iframe>
</div><p>5. Грэммигийн 15 удаагийн шагналт, алдарт дуучин <a href="https://variety.com/2021/music/news/adele-easy-on-me-spotify-record-single-day-streams-1235090530/" target="_blank">Адель сүр жавхлантайгаар эргэн ирлээ.</a> Тэрээр ирэх сард гаргах "30" цомгийнхоо эхний дууг цацсан нь чартын бүх рекордыг эвдсээр байна. "Easy On Me" нэртэй бүтээл нь стриминг платформуудаар нийт 24 сая удаа тоглуулагдаж, Spotify-ийн нэг өдрийн рекордыг эвджээ. Мөн iTunes-ийн чартыг итгэл төгс манлайлж эхэлсэн байна. </p>
<div class="uk-margin-large-bottom uk-margin-large-top"><blockquote class="twitter-tweet" align="center"><p>And just like that, @Adele set a new record ???? https://t.co/WIz55hQmln</p><a href="https://twitter.com/Spotify/status/1449099660371582980" data-datetime="Fri Oct 15 19:47:36 +0000 2021">Fri Oct 15 19:47:36 +0000 2021</a></blockquote></div><script src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script><h1>10 унших мэдээ</h1><p></p><p>Гайхах: <a href="https://themarkup.org/amazons-advantage/2021/10/14/amazon-puts-its-own-brands-first-above-better-rated-products" target="_blank">Amazon-ийн шударга бус өрсөлдөөн /The Markup/</a></p><p>Анхаарах: <a href="https://www.nytimes.com/2021/10/14/climate/un-biodiversity-conference-climate-change.html" target="_blank">Таны дуулаагүй хамгийн чухал эвент /NYTimes/</a></p><p>Алмайрах: <a href="https://www.scientificamerican.com./article/was-our-universe-created-in-a-laboratory/" target="_blank">Ертөнцийг лабораторид бүтээсэн гэж үү? /Scientific American/</a></p><p>Унших: <a href="https://www.si.com/nba/2021/10/13/jordan-brand-chairman-larry-miller-shares-secret-daily-cover" target="_blank">Жордан брэндийн боссын 56 жил хадгалсан нууц /SI/</a></p><p>Үзэх: <a href="https://edition.cnn.com/style/article/china-photos-19th-century-loewentheil-collection/index.html" target="_blank">19-р зууны Хятадаар аялахуй /CNN/</a></p><p>Тооцох: <a href="https://qz.com/2073503/coinbase-poses-a-threat-to-openseas-nft-dominance/" target="_blank">Coinbase NFT төслөө зарлалаа /QZ/</a></p><p>Хэрэглэх: <a href="https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2021/11/slack-office-trouble/620173/" target="_blank">Slack хэрхэн ажлын байрыг өөрчлөв? /The Atlantic/</a></p><p>Төсөөлөх: <a href="https://picturing.climatecentral.org/" target="_blank">Аль ирээдүйг та сонгох вэ? /Climate Central/</a></p><p>Ойлгох: <a href="https://www.bbc.com/news/world-latin-america-58943252" target="_blank">Хаитид юу болж байна? /BBC/</a></p><p>Таах: <a href="https://www.sbnation.com/nba/2021/10/13/22712441/nba-season-preview-2021-2022?_ga=2.18283760.879499588.1634488010-1909095881.1596675246" target="_blank">NBA-ийн шинэ улирлын өмнө /SB Nation/</a></p>
<p></p><p><i>Ковер зургийн тайлбар: Linkedin Хятадаас "хөөгдөв"</i></p><p><i>Ковер зургийн эх сурвалж: Axios</i></p>
          </div>

1 гол сэдэв
4.9 сая үхэл
Цар тахлын улмаас дэлхий даяар амиа алдсан хүмүүсийн тоо 4.9 саяд хүрэв. Гэхдээ өнгөрөгч долоо хоногийн үзүүлэлт өнгөрсөн
нэг жилийн хугацаанд хамгийн бага байсныг ДЭМБ-аас онцолж
, Европоос бусад бүх тивд нас баралт буурах хандлага ажиглагдаж байгааг тодотгожээ. Гэсэн ч есдүгээр сар дуусахад нийт хүн амынхаа дор хаяж 10 хувийг вакцинжуулалтад хамруулах зорилгод 56 улс хүрээгүй нь санаа амрах болоогүйн дохио гэдгийг тэд сануулж байна. Энэ дундаас Бурунди, Эритреа, БНАСАУ гэсэн гурван улс вакцинжуулалтаа огт эхлээгүй байгаа аж.
Сүүлчийн боломж
Үүнээс гадна
ДЭМБ-аас коронавирусийн гарал үүслийг олж илрүүлэх зорилго
бүхий зөвлөх багийг ахин бүрдүүлж байгаагаа зарлалаа. Нийт 26 эрдэмтний бүрэлдэхүүнтэй уг баг Вухан хотоос гаралтай тахлын эхлэл амьтнаас хүнд халдсан, эсвэл лабораторийн түвшинд алдагдсан эсэхийг тодорхойлох зорилготой. Өнгөрсөн хоёрдугаар сард Хятадтай хамтарсан өөр нэг судалгааны баг лабораторийн алдаа байсан гэдэг таамаг "бараг боломжгүй" гэж дүгнэлт гаргасан ч бүрэн үгүйсгээгүй юм. ДЭМБ-аас Хятадын талыг илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл хуваалцахыг шаардсаар байгаа билээ.
Монголд нэг удаа
Манай орны хувьд батлагдсан тохиолдлын тоо 338 мянгад хүрч, нийт 1541 хүнээ алдаад байна. Хэдий нийт хүн амынхаа 65 хувийг хоёр тунд хамруулж, бүр нэмэлт бүүстер хийж эхэлсэн ч өвчлөл буурахгүй хэвээр л. Сонгууль явуулж, олон нийтийн арга хэмжээ тасралтгүй үргэлжилсээр байгаатай зэрэгцэн эрүүл мэндийн салбарын нөөц хумигдсаар буй анхааруулга гарч буйг мартаж болохгүй.

КОРОНАВИРУСТ ХАЛДВАР (COVID-19)-ЫН НӨХЦӨЛ БАЙДЛЫН МЭДЭЭ /2021.10.15/ 
Шинээр 2,076 тохиолдол бүртгэгдэж, 6,362 иргэ… https://t.co/QlP1AJgFcx
Fri Oct 15 03:15:28 +0000 2021
2 чухал тоо
60.000
- Биткойны үнэ хагас жилийн хугацаанд анх удаа
60 мянган долларыг давлаа.
Энэ нь
АНУ биткойнд зориулсан ETF буюу биржээр арилжаалагддаг сангийн зөвшөөрөл олгох гэж буй
мэдээтэй холбоотой. Ингэснээр хөрөнгийн биржийн арилжаанд оролцогчид крипто зах зээл рүү нэвтрэх боломжтой болох юм.
111,000,000
- Солонгосын хит цуврал "Squid Games"-ийг эхний 17 өдөрт нийт 111 сая хэрэглэгч үзсэн нь түүхэн дээд амжилт боллоо хэмээн Netflix мэдээллээ. Нийт 94 орны чартыг тэргүүлсэн уг бүтээл эхний сардаа 100 сая үзэлтийг давсан анхны цуврал нь болсон байна.

It took more than 10 years for Hwang Dong-hyuk to get Squid Game made.

It only took 17 days and 111M global fans t… https://t.co/WwMKTIlqEL
Tue Oct 12 21:59:02 +0000 2021
3 онцлох өгүүлбэр
I. Эдийн засгийн салбарын Нобелийн шагналтнууд тодорлоо.
- 2021 оны шагналыг АНУ-ын эдийн засагчид болох
Д.Кард (Беркли), Ж.Ангрист (MIT), Г.Имбенс (Стэнфорд) нар хүртлээ.
Тэднийг хөдөлмөрийн эдийн засагт үзүүлсэн үр нөлөөг нь үнэлж шагнал олгосон гэдгээ хорооноос мэдэгджээ. Энэ жилийн ялагчид 10 сая крон буюу 1.14 сая долларыг хуваан хүртэнэ.
- Д.Кардын хувьд 1990-ээд оны эхэн үед хийсэн эмпирик судалгаануудаараа хөдөлмөрийн хөлсний доод түвшинг нэмэгдүүлэх нь ажлын байр бууруулдаггүй гэдгийг харуулж, цагаачдын эдийн засгийн оролцоо тухайн орны ажил эрхлэгсдийн орлогыг нэмэгдүүлдэг гэдгийг баталсан байна. Дээрх үр дүн нь даяарчлалын эрин үе дэх хөдөлмөрийн зах зээлийн суурь зарчим, үндсэн тоглоомын дүрэмд нөлөөлсөн гэдгийг тодотгожээ.
- Ж.Ангрист, Г.Имбенс нарын хувьд учир шалтгаан, үр дагаврын харилцан хамааралд дүн шинжилгээ хийх замаар боловсрол, ажил эрхлэлт, эдийн засгийн таамаглалуудыг илүү боловсронгуй хийх аргачлалыг санаачилсан байна. Тэдний аргачлалын тусламжтайгаар боловсролд нэг жилийг илүү зарцуулах нь ирээдүйн хөдөлмөр эрхлэлт, орлогод эерэг нөлөөлж байгааг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тайлбарлан батлах боломжтой болжээ.
II. LinkedIn Хятад дахь үйлчилгээгээ зогсоов.
- Microsoft Хятадын зах зээлд зориулсан
Linkedin платформын үйл ажиллагааг зогсоож байгаагаа зарлалаа.
Ажил мэргэжлийн сүлжээ гэх тодотголтой уг үйлчилгээ 2014 онд анх тус улсад нээгдсэн цагаас хойш гадаадын компани, ажилчдын гол зууч нь болж байсан юм. Microsoft оронд нь зөвхөн ажлын зар тавих зориулалт бүхий InJobs нэртэй платформыг танилцуулах төлөвлөгөөтэй байгаа гэнэ. Зохицуулах байгууллагаас LinkedIn-д
контент хяналтыг чангатгах тухай зөвлөмжийг илгээж
, 30 хоногийн хугацаа өгсөн нь уг шийдвэр гарахад нөлөөлжээ.
- Хятадын эрх баригчид хэрэглэгчид өөрсдийн контентийг үүсгэж, санаа сэтгэгдлээ илэрхийлэх боломжтой платформуудын үйл ажиллагааг хязгаарладгаараа алдартай. Гэсэн ч Microsoft-ийн үе үеийн удирдлага засгийн газартай бусад технологийн компаниудтай харьцуулахад илүү сайн харилцдаг гэдгээрээ алдартай. Тиймдээ ч тэд өнгөрсөн жил Д.Трампын хоригтой холбоотойгоор
TikTok-ийг худалдаж авах хэлцлийг
хамгийн түрүүнд эхлүүлж байв. Microsoft-ийн хайлтын үйлчилгээ Bing тус улсад ажилладгаас гадна
Windows 10-ийн нутагшуулсан хувилбар
мөн хэрэглэгддэг.
- Twitter, Facebook-ийг Хятад улс 2009 оноос хойш бүрэн хориглоод буй. Google ч тус улсад ажилладаггүй бөгөөд 2010 онд төвөө Хонгконг руу шилжүүлж байв. Хятадын засгийн газрын хэрэглэгчдийн хувийн мэдээлэл, дата, контентийг хянах амбиц сүүлийн үед Alibaba, Tencent, Didi зэрэг дотоодын компаниуд руу чиглэж, тоглоом, крипто, санхүү,
дуудлагын унааны үйлчилгээнд хязгаарлалт тогтоох болоод байгаа
билээ.. Одоогоор Apple л ямар нэгэн хориггүйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
III. Америкчууд давсны хэрэглээгээ бууруулна.
- АНУ-ын Хүнс, Эмийн Хяналтын Газраас хүнс үйлдвэрлэгчид болон
ресторан, үйлчилгээний газруудад бүтээгдэхүүнд агуулагдах давсны хэмжээг бууруулах чиглэлийг хүргүүлжээ.
Ирэх 30 сарын хугацаанд тэд Америкчуудын өдөрт хэрэглэж буй давсны хэмжээг 12 хувиар бууруулах зорилго тавьж байгаа гэнэ.
- Нэг америк хүн өдөрт дунджаар 3.4 грамм давс хэрэглэдэг судалгаа байдаг нь зохистой хэмжээнээс даруй 1 грамаар илүү үзүүлэлт. Тиймээс тэд зүрх судасны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, холбоотой өвчлөлийг бууруулах зорилгоор хүнсний салбартай хамтран ажиллахаар шийдсэн нь энэ гэнэ. Сонирхуулахад, насанд хүрсэн хүн өдөрт нэг цайны халбага буюу
2.3 грамм давс хэрэглэхийг
эрүүл мэндийн байгууллагаас зөвлөдөг гэнэ.
- Монголчуудын хувьд давсны хэрэглээ
нэн өндөрт тооцогддог.
2015 онд Засгийн газраас
"Давсны хэрэглээг бууруулах үндэсний стратеги"
-ийг 10 жилийн хугацаатай баталж, шат дараалсан арга хэмжээ авч буй. Тухайн үед монгол хүн дунджаар өдөрт 11 грамм /зарим аймагт бүр 15 грамм хүртэл/ давс хэрэглэдэг судалгааны дүн гарч байжээ.

4 мэдүүштэй зүйл
Астеройд судлагч:
NASA нарны аймгийн хамгийн том гараг Бархасбадийг тойрон эргэдэг
бүлэг астеройдыг судлах "Lucy" хөлгийг хөөргөлөө.
Нарыг гарагтайгаа ижил замаар тойрон эргэдэг уг бүлгийг
"Jupiter Trojans"
хэмээн нэрлэж, одоогоор 9800 гаруй астеройдыг илрүүлээд байгаа бөгөөд нарны аймгийн гарал үүсэл, бүтцийн талаар үнэтэй мэдээлэл агуулж байх боломжтой гэж үзэж буй. Уг төсөл 12 жилийн хугацаанд үргэлжилнэ.
Сансрын туршилт:
Хятад улс шинээр байгуулж буй сансрын станц "
Tianhe"-д 6 сарын турш ажиллах багаа илгээлээ.
Тэд энэ хугацаанд 2 удаа задгай сансарт ажиллаж, шинэ технологийн туршилтыг гүйцэтгэх юм. Хятад улс ирэх он хүртэл нийт 6 хөлөг хөөргөж, дахин хоёр модулийг угсарснаар өөрсдийн сансрын станцыг бүрэн ашиглалтанд оруулна гэж үзэж буй. Шинэ багт эмэгтэй нисгэгч багтсан нь "Tianhe"-д ажиллах анхдагч болж байгаагаараа онцлогтой.
Далай цэвэрлэгч:
The Ocean Cleanup төслийн баг Номхон далайгаас
9000 кг орчим жинтэй хуванцар хаягдлыг амжилттай гарган авчээ
. Тэд 100 метр орчим урттай аварга тор бүхий төхөөрөмжийг ажиллуулах замаар таван жилийн дотор уг бүс нутгийн нийт хаягдлын 50 хувийг цэвэрлэх зорилготой байгаа. Сонирхолтой нь, тус байгууллага гарган авсан хаягдлыг дахин боловсруулж, 200 долларын үнэтэй нүдний шилийг борлуулж хөрөнгө босгож байгаа гэнэ.
Электрон тамхи:
АНУ-ын Хүнс, Эмийн Хяналтын Газраас
электрон тамхины хэрэглээг анх удаа зөвшөөрсөн шийдвэр гаргалаа
. Нийт 6.5 сая хүсэлтийн эцэст тэд Vuse Solo брэндийн тамхины амттай хувилбарыг эрүүл мэнд,
чанарын шаардлага хангасан
хэмээн үзсэн байна. Электрон тамхины урт хугацааны эрүүл мэндийн нөлөөний талаар судалгаа хийгдэж байгаа учир АНУ-д жил гаруйн өмнөөс хэрэглээг хязгаарлаж, чанарын стандартыг нэвтрүүлэх зорилт дэвшүүлсэн юм.

October 8th, 2021: the final test extraction of System 002, and the moment we knew that cleaning the Great Pacific… https://t.co/Zs3Umlncu8
Mon Oct 11 15:07:57 +0000 2021
5 сонин хачин
1. Ердөө 20 сая долларын өртгөөр бүтсэн "Halloween Kills"
нээлтийн долоо хоногтоо 50 сая долларын орлого цуглуулж, бокс оффисыг тэргүүллээ
. Домогт "Halloween" цувралын 12 дахь бүтээл Universal-ийн стриминг платформ "Peacock"-оор мөн зэрэг цацагдаж байгаа юм. Жэймс Бондын ээлжит түүх "No Time To Die" Хойд Америкт хоёрдугаар байрт бичигдсэн ч дэлхий даяар 341 сая долларын орлогыг аль хэдийн олоод байгаа билээ.


2. Дэлхий даяарх хүүхэд багачуудын хамгийн хайртай дүрүүдийн нэг
Peppa Pig-ийн сэдэвчилсэн анхны парк нээгдэх гэж байна.
2022 оны хоёрдугаар сард нээгдэх уг парк Флоридад байрлах Legoland-ийн нэг хэсэг байх болно. 2004 оноос хойш цацагдаж буй бяцхан торойн тухай уг анимэйшнийг бүтээгчид 2027 он хүртэл үргэлжлүүлэх шинэ гэрээг байгуулаад байгаа билээ.

3. McDonalds хиймэл махан бургерийн туршилтаа дахин эхлүүллээ.
McPlant нэртэй шинэ бургер эхний ээлжинд нийт 8 ресторанд туршигдах
бөгөөд хэрэглэгчдийн сэтгэгдэл, борлуулалтын үр дүнгээс хамааран олон улсад нэвтрүүлэх тов тодорхой болно. Тэд энэ чиглэлээр тэргүүлэгч Beyond Meat-тэй хамтран шинэ бүтээгдэхүүнээ хөгжүүлжээ. McDonalds-аас өмнө Burger King, Subway компаниуд хиймэл махан бүтээгдэхүүнийг танилцуулаад буй.

4. VanMoof
дэлхийн хамгийн хурдан цахилгаан дугуйг танилцууллаа
. 2022 оны сүүлээр худалдаанд гарах уг дугуйн дээд хурд 50 км/цаг бөгөөд нэг цэнэглэлтээр 150 км зайг туулах чадалтай гэнэ. Их хотын амьдралд машиныг орлоно хэмээн сурталчилж буй уг дугуйн үнэ 3500 доллар байх ажээ.


5. Грэммигийн 15 удаагийн шагналт, алдарт дуучин
Адель сүр жавхлантайгаар эргэн ирлээ.
Тэрээр ирэх сард гаргах "30" цомгийнхоо эхний дууг цацсан нь чартын бүх рекордыг эвдсээр байна. "Easy On Me" нэртэй бүтээл нь стриминг платформуудаар нийт 24 сая удаа тоглуулагдаж, Spotify-ийн нэг өдрийн рекордыг эвджээ. Мөн iTunes-ийн чартыг итгэл төгс манлайлж эхэлсэн байна.

And just like that, @Adele set a new record ???? https://t.co/WIz55hQmln
Fri Oct 15 19:47:36 +0000 2021
10 унших мэдээ
Гайхах:
Amazon-ийн шударга бус өрсөлдөөн /The Markup/
Анхаарах:
Таны дуулаагүй хамгийн чухал эвент /NYTimes/
Алмайрах:
Ертөнцийг лабораторид бүтээсэн гэж үү? /Scientific American/
Унших:
Жордан брэндийн боссын 56 жил хадгалсан нууц /SI/
Үзэх:
19-р зууны Хятадаар аялахуй /CNN/
Тооцох:
Coinbase NFT төслөө зарлалаа /QZ/
Хэрэглэх:
Slack хэрхэн ажлын байрыг өөрчлөв? /The Atlantic/
Төсөөлөх:
Аль ирээдүйг та сонгох вэ? /Climate Central/
Ойлгох:
Хаитид юу болж байна? /BBC/
Таах:
NBA-ийн шинэ улирлын өмнө /SB Nation/

Ковер зургийн тайлбар: Linkedin Хятадаас "хөөгдөв"
Ковер зургийн эх сурвалж: Axios

1 гол сэдэв
**4.9 сая үхэл**
Цар тахлын улмаас дэлхий даяар амиа алдсан хүмүүсийн тоо 4.9 саяд хүрэв. Гэхдээ өнгөрөгч долоо хоногийн үзүүлэлт өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд хамгийн бага байсныг ДЭМБ-аас онцолж, Европоос бусад бүх тивд нас баралт буурах хандлага ажиглагдаж байгааг тодотгожээ. Гэсэн ч есдүгээр сар дуусахад нийт хүн амынхаа дор хаяж 10 хувийг вакцинжуулалтад хамруулах зорилгод 56 улс хүрээгүй нь санаа амрах болоогүйн дохио гэдгийг тэд сануулж байна. Энэ дундаас Бурунди, Эритреа, БНАСАУ гэсэн гурван улс вакцинжуулалтаа огт эхлээгүй байгаа аж.
**Сүүлчийн боломж**
Үүнээс гадна ДЭМБ-аас коронавирусийн гарал үүслийг олж илрүүлэх зорилго бүхий зөвлөх багийг ахин бүрдүүлж байгаагаа зарлалаа. Нийт 26 эрдэмтний бүрэлдэхүүнтэй уг баг Вухан хотоос гаралтай тахлын эхлэл амьтнаас хүнд халдсан, эсвэл лабораторийн түвшинд алдагдсан эсэхийг тодорхойлох зорилготой. Өнгөрсөн хоёрдугаар сард Хятадтай хамтарсан өөр нэг судалгааны баг лабораторийн алдаа байсан гэдэг таамаг "бараг боломжгүй" гэж дүгнэлт гаргасан ч бүрэн үгүйсгээгүй юм. ДЭМБ-аас Хятадын талыг илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл хуваалцахыг шаардсаар байгаа билээ.
**Монголд нэг удаа**
Манай орны хувьд батлагдсан тохиолдлын тоо 338 мянгад хүрч, нийт 1541 хүнээ алдаад байна. Хэдий нийт хүн амынхаа 65 хувийг хоёр тунд хамруулж, бүр нэмэлт бүүстер хийж эхэлсэн ч өвчлөл буурахгүй хэвээр л. Сонгууль явуулж, олон нийтийн арга хэмжээ тасралтгүй үргэлжилсээр байгаатай зэрэгцэн эрүүл мэндийн салбарын нөөц хумигдсаар буй анхааруулга гарч буйг мартаж болохгүй.
> КОРОНАВИРУСТ ХАЛДВАР (COVID-19)-ЫН НӨХЦӨЛ БАЙДЛЫН МЭДЭЭ /2021.10.15/
> Шинээр 2,076 тохиолдол бүртгэгдэж, 6,362 иргэ… https://t.co/QlP1AJgFcx
>
> Fri Oct 15 03:15:28 +0000 2021
2 чухал тоо
**60.000** - Биткойны үнэ хагас жилийн хугацаанд анх удаа 60 мянган долларыг давлаа. Энэ нь АНУ биткойнд зориулсан ETF буюу биржээр арилжаалагддаг сангийн зөвшөөрөл олгох гэж буй мэдээтэй холбоотой. Ингэснээр хөрөнгийн биржийн арилжаанд оролцогчид крипто зах зээл рүү нэвтрэх боломжтой болох юм.
**111,000,000** - Солонгосын хит цуврал "Squid Games"-ийг эхний 17 өдөрт нийт 111 сая хэрэглэгч үзсэн нь түүхэн дээд амжилт боллоо хэмээн Netflix мэдээллээ. Нийт 94 орны чартыг тэргүүлсэн уг бүтээл эхний сардаа 100 сая үзэлтийг давсан анхны цуврал нь болсон байна.
> It took more than 10 years for Hwang Dong-hyuk to get Squid Game made.
> It only took 17 days and 111M global fans t… https://t.co/WwMKTIlqEL
>
> Tue Oct 12 21:59:02 +0000 2021
3 онцлох өгүүлбэр
**I. Эдийн засгийн салбарын Нобелийн шагналтнууд тодорлоо.**
- 2021 оны шагналыг АНУ-ын эдийн засагчид болох Д.Кард (Беркли), Ж.Ангрист (MIT), Г.Имбенс (Стэнфорд) нар хүртлээ. Тэднийг хөдөлмөрийн эдийн засагт үзүүлсэн үр нөлөөг нь үнэлж шагнал олгосон гэдгээ хорооноос мэдэгджээ. Энэ жилийн ялагчид 10 сая крон буюу 1.14 сая долларыг хуваан хүртэнэ.
- Д.Кардын хувьд 1990-ээд оны эхэн үед хийсэн эмпирик судалгаануудаараа хөдөлмөрийн хөлсний доод түвшинг нэмэгдүүлэх нь ажлын байр бууруулдаггүй гэдгийг харуулж, цагаачдын эдийн засгийн оролцоо тухайн орны ажил эрхлэгсдийн орлогыг нэмэгдүүлдэг гэдгийг баталсан байна. Дээрх үр дүн нь даяарчлалын эрин үе дэх хөдөлмөрийн зах зээлийн суурь зарчим, үндсэн тоглоомын дүрэмд нөлөөлсөн гэдгийг тодотгожээ.
- Ж.Ангрист, Г.Имбенс нарын хувьд учир шалтгаан, үр дагаврын харилцан хамааралд дүн шинжилгээ хийх замаар боловсрол, ажил эрхлэлт, эдийн засгийн таамаглалуудыг илүү боловсронгуй хийх аргачлалыг санаачилсан байна. Тэдний аргачлалын тусламжтайгаар боловсролд нэг жилийг илүү зарцуулах нь ирээдүйн хөдөлмөр эрхлэлт, орлогод эерэг нөлөөлж байгааг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр тайлбарлан батлах боломжтой болжээ.
**II. LinkedIn Хятад дахь үйлчилгээгээ зогсоов.**
- Microsoft Хятадын зах зээлд зориулсан Linkedin платформын үйл ажиллагааг зогсоож байгаагаа зарлалаа. Ажил мэргэжлийн сүлжээ гэх тодотголтой уг үйлчилгээ 2014 онд анх тус улсад нээгдсэн цагаас хойш гадаадын компани, ажилчдын гол зууч нь болж байсан юм. Microsoft оронд нь зөвхөн ажлын зар тавих зориулалт бүхий InJobs нэртэй платформыг танилцуулах төлөвлөгөөтэй байгаа гэнэ. Зохицуулах байгууллагаас LinkedIn-д контент хяналтыг чангатгах тухай зөвлөмжийг илгээж, 30 хоногийн хугацаа өгсөн нь уг шийдвэр гарахад нөлөөлжээ.
- Хятадын эрх баригчид хэрэглэгчид өөрсдийн контентийг үүсгэж, санаа сэтгэгдлээ илэрхийлэх боломжтой платформуудын үйл ажиллагааг хязгаарладгаараа алдартай. Гэсэн ч Microsoft-ийн үе үеийн удирдлага засгийн газартай бусад технологийн компаниудтай харьцуулахад илүү сайн харилцдаг гэдгээрээ алдартай. Тиймдээ ч тэд өнгөрсөн жил Д.Трампын хоригтой холбоотойгоор TikTok-ийг худалдаж авах хэлцлийг хамгийн түрүүнд эхлүүлж байв. Microsoft-ийн хайлтын үйлчилгээ Bing тус улсад ажилладгаас гадна Windows 10-ийн нутагшуулсан хувилбар мөн хэрэглэгддэг.
- Twitter, Facebook-ийг Хятад улс 2009 оноос хойш бүрэн хориглоод буй. Google ч тус улсад ажилладаггүй бөгөөд 2010 онд төвөө Хонгконг руу шилжүүлж байв. Хятадын засгийн газрын хэрэглэгчдийн хувийн мэдээлэл, дата, контентийг хянах амбиц сүүлийн үед Alibaba, Tencent, Didi зэрэг дотоодын компаниуд руу чиглэж, тоглоом, крипто, санхүү, дуудлагын унааны үйлчилгээнд хязгаарлалт тогтоох болоод байгаа билээ.. Одоогоор Apple л ямар нэгэн хориггүйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
**III. Америкчууд давсны хэрэглээгээ бууруулна.**
- АНУ-ын Хүнс, Эмийн Хяналтын Газраас хүнс үйлдвэрлэгчид болон ресторан, үйлчилгээний газруудад бүтээгдэхүүнд агуулагдах давсны хэмжээг бууруулах чиглэлийг хүргүүлжээ. Ирэх 30 сарын хугацаанд тэд Америкчуудын өдөрт хэрэглэж буй давсны хэмжээг 12 хувиар бууруулах зорилго тавьж байгаа гэнэ.
- Нэг америк хүн өдөрт дунджаар 3.4 грамм давс хэрэглэдэг судалгаа байдаг нь зохистой хэмжээнээс даруй 1 грамаар илүү үзүүлэлт. Тиймээс тэд зүрх судасны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, холбоотой өвчлөлийг бууруулах зорилгоор хүнсний салбартай хамтран ажиллахаар шийдсэн нь энэ гэнэ. Сонирхуулахад, насанд хүрсэн хүн өдөрт нэг цайны халбага буюу 2.3 грамм давс хэрэглэхийг эрүүл мэндийн байгууллагаас зөвлөдөг гэнэ.
- Монголчуудын хувьд давсны хэрэглээ нэн өндөрт тооцогддог. 2015 онд Засгийн газраас "Давсны хэрэглээг бууруулах үндэсний стратеги"-ийг 10 жилийн хугацаатай баталж, шат дараалсан арга хэмжээ авч буй. Тухайн үед монгол хүн дунджаар өдөрт 11 грамм /зарим аймагт бүр 15 грамм хүртэл/ давс хэрэглэдэг судалгааны дүн гарч байжээ.
4 мэдүүштэй зүйл
**Астеройд судлагч:** NASA нарны аймгийн хамгийн том гараг Бархасбадийг тойрон эргэдэг бүлэг астеройдыг судлах "Lucy" хөлгийг хөөргөлөө. Нарыг гарагтайгаа ижил замаар тойрон эргэдэг уг бүлгийг "Jupiter Trojans" хэмээн нэрлэж, одоогоор 9800 гаруй астеройдыг илрүүлээд байгаа бөгөөд нарны аймгийн гарал үүсэл, бүтцийн талаар үнэтэй мэдээлэл агуулж байх боломжтой гэж үзэж буй. Уг төсөл 12 жилийн хугацаанд үргэлжилнэ.
**Сансрын туршилт:** Хятад улс шинээр байгуулж буй сансрын станц "Tianhe"-д 6 сарын турш ажиллах багаа илгээлээ. Тэд энэ хугацаанд 2 удаа задгай сансарт ажиллаж, шинэ технологийн туршилтыг гүйцэтгэх юм. Хятад улс ирэх он хүртэл нийт 6 хөлөг хөөргөж, дахин хоёр модулийг угсарснаар өөрсдийн сансрын станцыг бүрэн ашиглалтанд оруулна гэж үзэж буй. Шинэ багт эмэгтэй нисгэгч багтсан нь "Tianhe"-д ажиллах анхдагч болж байгаагаараа онцлогтой.
**Далай цэвэрлэгч:** The Ocean Cleanup төслийн баг Номхон далайгаас 9000 кг орчим жинтэй хуванцар хаягдлыг амжилттай гарган авчээ. Тэд 100 метр орчим урттай аварга тор бүхий төхөөрөмжийг ажиллуулах замаар таван жилийн дотор уг бүс нутгийн нийт хаягдлын 50 хувийг цэвэрлэх зорилготой байгаа. Сонирхолтой нь, тус байгууллага гарган авсан хаягдлыг дахин боловсруулж, 200 долларын үнэтэй нүдний шилийг борлуулж хөрөнгө босгож байгаа гэнэ.
**Электрон тамхи:** АНУ-ын Хүнс, Эмийн Хяналтын Газраас электрон тамхины хэрэглээг анх удаа зөвшөөрсөн шийдвэр гаргалаа. Нийт 6.5 сая хүсэлтийн эцэст тэд Vuse Solo брэндийн тамхины амттай хувилбарыг эрүүл мэнд, чанарын шаардлага хангасан хэмээн үзсэн байна. Электрон тамхины урт хугацааны эрүүл мэндийн нөлөөний талаар судалгаа хийгдэж байгаа учир АНУ-д жил гаруйн өмнөөс хэрэглээг хязгаарлаж, чанарын стандартыг нэвтрүүлэх зорилт дэвшүүлсэн юм.
> October 8th, 2021: the final test extraction of System 002, and the moment we knew that cleaning the Great Pacific… https://t.co/Zs3Umlncu8
>
> Mon Oct 11 15:07:57 +0000 2021
5 сонин хачин
1. Ердөө 20 сая долларын өртгөөр бүтсэн "Halloween Kills" нээлтийн долоо хоногтоо 50 сая долларын орлого цуглуулж, бокс оффисыг тэргүүллээ. Домогт "Halloween" цувралын 12 дахь бүтээл Universal-ийн стриминг платформ "Peacock"-оор мөн зэрэг цацагдаж байгаа юм. Жэймс Бондын ээлжит түүх "No Time To Die" Хойд Америкт хоёрдугаар байрт бичигдсэн ч дэлхий даяар 341 сая долларын орлогыг аль хэдийн олоод байгаа билээ.
2. Дэлхий даяарх хүүхэд багачуудын хамгийн хайртай дүрүүдийн нэг Peppa Pig-ийн сэдэвчилсэн анхны парк нээгдэх гэж байна. 2022 оны хоёрдугаар сард нээгдэх уг парк Флоридад байрлах Legoland-ийн нэг хэсэг байх болно. 2004 оноос хойш цацагдаж буй бяцхан торойн тухай уг анимэйшнийг бүтээгчид 2027 он хүртэл үргэлжлүүлэх шинэ гэрээг байгуулаад байгаа билээ.
3. McDonalds хиймэл махан бургерийн туршилтаа дахин эхлүүллээ. McPlant нэртэй шинэ бургер эхний ээлжинд нийт 8 ресторанд туршигдах бөгөөд хэрэглэгчдийн сэтгэгдэл, борлуулалтын үр дүнгээс хамааран олон улсад нэвтрүүлэх тов тодорхой болно. Тэд энэ чиглэлээр тэргүүлэгч Beyond Meat-тэй хамтран шинэ бүтээгдэхүүнээ хөгжүүлжээ. McDonalds-аас өмнө Burger King, Subway компаниуд хиймэл махан бүтээгдэхүүнийг танилцуулаад буй.
4. VanMoof дэлхийн хамгийн хурдан цахилгаан дугуйг танилцууллаа. 2022 оны сүүлээр худалдаанд гарах уг дугуйн дээд хурд 50 км/цаг бөгөөд нэг цэнэглэлтээр 150 км зайг туулах чадалтай гэнэ. Их хотын амьдралд машиныг орлоно хэмээн сурталчилж буй уг дугуйн үнэ 3500 доллар байх ажээ.
5. Грэммигийн 15 удаагийн шагналт, алдарт дуучин Адель сүр жавхлантайгаар эргэн ирлээ. Тэрээр ирэх сард гаргах "30" цомгийнхоо эхний дууг цацсан нь чартын бүх рекордыг эвдсээр байна. "Easy On Me" нэртэй бүтээл нь стриминг платформуудаар нийт 24 сая удаа тоглуулагдаж, Spotify-ийн нэг өдрийн рекордыг эвджээ. Мөн iTunes-ийн чартыг итгэл төгс манлайлж эхэлсэн байна.
> And just like that, @Adele set a new record ???? https://t.co/WIz55hQmln
>
> Fri Oct 15 19:47:36 +0000 2021
10 унших мэдээ
Гайхах: Amazon-ийн шударга бус өрсөлдөөн /The Markup/
Анхаарах: Таны дуулаагүй хамгийн чухал эвент /NYTimes/
Алмайрах: Ертөнцийг лабораторид бүтээсэн гэж үү? /Scientific American/
Унших: Жордан брэндийн боссын 56 жил хадгалсан нууц /SI/
Үзэх: 19-р зууны Хятадаар аялахуй /CNN/
Тооцох: Coinbase NFT төслөө зарлалаа /QZ/
Хэрэглэх: Slack хэрхэн ажлын байрыг өөрчлөв? /The Atlantic/
Төсөөлөх: Аль ирээдүйг та сонгох вэ? /Climate Central/
Ойлгох: Хаитид юу болж байна? /BBC/
Таах: NBA-ийн шинэ улирлын өмнө /SB Nation/
*Ковер зургийн тайлбар: Linkedin Хятадаас "хөөгдөв"*
*Ковер зургийн эх сурвалж: Axios*