Танилц, миний амьтан: Далтон
<div class="article-body">
          <p></p><p><b>“Танилц, миний амьтан” булангийн ээлжит дугаарт АНУ-ын Флорида мужид амьдардаг Далтон нохойг онцолж байна. Тэрээр эзэн Смритигийн хамтаар Солонгосын алдарт BTS хамтлагийг дэмждэг, үнэнч шүтэн бишрэгч нь ажээ. Өвөрмөц зан авиртай Далтоны эзэнтэйгээ учирсан хайр хүрэм түүх 2236 километр газрыг онгоцоор туулснаар эхэлдэг. Ингээд тэдний 13 жилийн нөхөрлөл, бүтээсэн дурсамжуудаар нь аялцгаая. </b></p><p><b>Ташрамд дурдахад, бид энэ удаагийн дугаараа "<a href="https://nollybrand.com/" target="_blank">Нолли</a>" брэндтэй хамтран бэлтгэсэн бөгөөд цаашдаа ч хайр булаам амьтдын түүхийг цувралаар хүргэсээр байхаа дуулгахад таатай байна. Тэжээвэр амьтдад хайр энэрэл, тав тух, дур булаам байдлыг авчрахыг зорьдог тус брэнд бүтээгдэхүүнүүдээ байгальд био-задрах, хоргүй орц ашиглан үйлдвэрлэдэг бөгөөд эрүүл мэнд, байгаль орчныг эрхэмлэдэг монгол урлаачдаар багаа бүрдүүлжээ.</b></p>
<p></p><p><b>Нэр:</b> Далтон <br><b>Үүлдэр:</b> English Yellow Labrador Retriever <br><b>Нас:</b> 13.5<br><b>Дуртай хоол:</b> Вафли хэлбэртэй шарсан төмс <br><b>Хамтдаа хийх дуртай зүйлс: </b>Далайн эргийн хажууд машинаар зугаалангаа цонхоор харах, зурагтаар BTS хамтлагийн тоглолт үзэх <br><b>Бусдад үлгэрлэхүйц сайн дадал:</b> Шинэ хэл, шинэ үгийг хурдан тогтоох, үүрэндээ хэлүүлэлгүй орох </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/655487fbe23acb60cd02adbd10fa8ce4.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>НОХОЙТОЙГОО АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ</div></h3><p></p><p>Намайг найман настай байхад буюу 2009 онд манай гэр бүл Аласка руу найз гэр бүлийн хамтаар аяллаар явж байсан юм. Дурсамж дүүрэн аяллаас эргэн эргээд удаагүй байтал хамт явсан танилууд маань Chocolate Labrador үүлдрийн нохойтой болж, түүнийгээ Аласка дахь Денали паркийн нэрээр Денали гэж нэрлэсэн л дээ. Анхнаасаа л нохойд хайртай байсан гэр бүлд маань энэ явдал эергээр нөлөөлснөөр бид ч мөн адил нохой үрчилж авахаар шийдэн, улмаар Мичиганд дөнгөж төрөөд байсан English Yellow Labrador Retriever үүлдрийн нохой авахаар болсон нь Далтон бид хоёрын аз жаргалтай түүхийн эхлэл болсон юм. </p><p>Тэр минь Флорида дахь шинэ гэртээ ирэх гэж 2236 километрийг онгоцоор туулсан. Түүнийг анх онгоцны буудлаас тосож авсан тэр агшин үнэхээр гайхалтай. Алганд багтах жижигхэн биетэй тэр маань онгоцоор явахын тулд тайвшруулагч хийлгэсэн атлаа биднийг хармагц сүүлээ хоёр тийш хөдөлгөн, баярлах нь тэр. Онгоцны буудлын ажилчид ч түүнд анхны харцаар дурлан, “Авч болох уу?” хэмээн асууж байсан удаатай. </p><p>Энергиэр бялхсан тэр маань гэртээ ормогц өрөөг тойрон хурдан гэгч нь гүйж билээ. Тэгээд л бид түүнийг Аласка дахь Далтон хурдны замын нэрээр нэрлэсэн түүхтэй. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>НОХОЙТОЙГОО ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ</div></h3><p></p><p>Далтон нэг настай, харин би есөн настай байлаа. Зуны явдал л даа. Далтоныг бие засуулах гээд гадаа гартал сониуч тэр маань шувуу хараад араас нь хөөж гарсан. Тэр хурдан, харин би жижиг биетэй, удаан шүү дээ. Араас нь чирэгдээд нэлээд явсан. Нэг мэдсэн, гэрийн ард байдаг нуурын эрэгт ирчихсэнээс гадна зогсоож амжаагүй байхад юу юугүй ус руу үсрээд орчихдог юм даа.</p><p>Нохой сэлж чаддагийг мэддэггүй байсан болохоор үнэхээр их айж, сандарснаа л тод санадаг. Тусламж дуудах гэтэл гэрт чихэвчээрээ дуу сонсонгоо тоос соруулж байсан хүүхэд асрагчаас өөр хүн байхгүй байв. Аз болоход Далтон сэлсээр байгаад эрэг рүү хурдан гарч ирсэн. Харамсалтай нь чирэгдэж явахдаа өрөөсөн гутлаа гээчихээд, олж чадалгүй мартсан даа.<br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/aa0806036b4653bbd3615589eea81687.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР </div></h3><p></p><p>Далтоны зан авир хурдан хувьсаж чаддаг нь сонирхолтой. Гадаа байхдаа эрч хүчээр дүүрэн жаахан гөлөг шиг дээр дээр харайна. Гэртээ ормогц дуу цөөтэй, тогтуун хөгшин нохой шиг болчихдог. Яг л гэрийн тавилга шиг хөдлөхгүй, чимээгүй. Гэхдээ тэр гунигтай байдаг гэсэн үг биш шүү. Үргэлж баяр хөөртэй, танихгүй хүнтэй таарсан ч тэдэнд эелдэг ханддаг ухаалаг нохой. <br></p><p dir="ltr">Түүний хоолонд өгсөн хайрыг нь мэдрэхэд их хөгжилтэй. Хоол өгөх цаг нь өнгөрөөд ердөө тавхан минут болоход л нэхээд эхэлдэг. Одоо нас нь яваад хөдөлгөөн нь удааширсан ч хоол л харвал гүйгээд л ирнэ гээч. Мөн хүний сэтгэл хөдлөлийг мэдэрдэг чадвар нь гайхалтай. Намайг гунигтай байвал хажуугаас холдохгүй, надад санаа тавиад байгаа юм шиг санагддаг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>НОХОЙТОЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД</div></h3><p></p><p>Би Энэтхэг гаралтай Америкт өссөн айлын ганц хүүхэд л дээ. Гэсэн ч хүүхэд насаа Далтонтойгоо хамт өнгөрүүлсэн болохоор дүүтэй юм шиг мэдрэмжтэй өдийг хүрсэн. Аливаа зүйлсийг хуваалцах, өөрөөсөө бусад амьд оршихуйг хайрлан хамгаалахад суралцсан минь түүний л нөлөө гэж боддог. Одоо нас нь яваад зарим зүйлсийг өөрөө хийж чадахгүй болсон нь хүртэл намайг илүү халамжтай, өндөр настай амьтад болон хүмүүсийг улам их хүндэлдэг болгож байна. </p><p>Тэр миний амьдралын гэрэл гэгээ. Надтай үргэлж хамт байж чаддаг байсан ч болоосой. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/b88172f34633f87363b0d851afe9bdfa.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>НОХОЙТОЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ</div></h3><p></p><p>Нэгт, нохойгоо үржүүлгийн газраас биш асрамжийн газраас үрчилж авахыг уриалж байна. Үржүүлгийн газрууд орлогын төлөө ажилладаг болохоор эх нохойн эрүүл мэнд, гөлөгийн генетик өөрчлөлт зэрэгт анхаарах нь бага. Харин асрамжийн газарт байгаа ноход аюулгүй, ая тухтай амьдрах эрхээ эдэлж чадалгүй эзнээ хүлээн хэвтэж байгаа амьтад юм. </p><p>Хоёрт, нохойтой болохын өмнө тэдэндээ цаг зарцуулж чадах эсэх, эрүүл мэндийн зардлыг нь хангах бололцоотой эсэхээ сайтар тунгаан бодох хэрэгтэй. Тэднийгээ өдөр болгон гадаа гаргаж, салхилуулан хамтдаа тоглох цаг гаргахад бэлэн байна уу гэж өөрөөсөө асуугаарай. </p><p>Гуравт, нохой насан туршдаа жаахан хүүхэд шиг байдгийг ойлгох нь чухал. Зарим хүмүүс гөлөг үед нь өхөөрдөн асарснаа том болохоор нь хүн шиг аашлахыг хүлээгээд байдаг. Үнэндээ тэд насан туршдаа танаас хамааралтай жоохон хүүхэд шиг байх болно. Тиймээс тэднийгээ байж болох хамгийн аз жаргалтайгаар амьдруулахын тулд байнга асран халамжилж, буруу юм хийвэл тэвчээртэй хүлээж аваарай. Мөн тэд танд маш хурдан дасах бөгөөд та тэдний хувьд бүхэл амьдрал нь юм. Тиймээс хэсэг хугацааны дараа хэн нэгэнд үрчлүүлэх, асрамжийн газар үлдээх магадлалтай бол нохойтой болох эсэхээ шийдэхийн өмнө сайтар тунгаан бодоорой. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>НОХОЙНООСОО НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?</div></h3><p></p><p>“Хоёулаа хамт өссөн болохоор цагийг байнга хамтдаа өнгөрүүлдэг байсан. Би их сургуульд орж, өөр мужид амьдардаг болсноос хойш тийм ч сайн хамт байж чадахгүй байгаа. Гэхдээ хүссэндээ биш шаардлагаар чамаасаа хол байгааг чи мэдэж байгаа, тийм ээ?” гэж асуумаар байна. Дахиад боломж гарвал “Чи үнэхээр BTS-д дуртай юу? Эсвэл намайг дуртай болохоор л хамт үзээд байдаг юм уу?” гэж асуух байсан (инээв). <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/87a5c9cc304ecd9cfeaec25b3823b781.png"></p><blockquote><p>Тэжээвэр амьтдад хайр энэрэл, тав тух, дур булаам байдлыг авчрах "<a href="https://www.instagram.com/nolly.mn/" target="_blank">Нолли</a>" брэндтэй хамтран бүтээв. </p>
<cite>
</cite></blockquote><div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe src="https://www.instagram.com/reel/Cj4LDSOAuKS/embed?utm_source=ig_web_copy_link" width="600px" height="800px" style="none;none;none;none;none;none;none;none;border:0px #ffffff none;" frameborder="1"></iframe></div>          </div>

“Танилц, миний амьтан” булангийн ээлжит дугаарт АНУ-ын Флорида мужид амьдардаг Далтон нохойг онцолж байна. Тэрээр эзэн Смритигийн хамтаар Солонгосын алдарт BTS хамтлагийг дэмждэг, үнэнч шүтэн бишрэгч нь ажээ. Өвөрмөц зан авиртай Далтоны эзэнтэйгээ учирсан хайр хүрэм түүх 2236 километр газрыг онгоцоор туулснаар эхэлдэг. Ингээд тэдний 13 жилийн нөхөрлөл, бүтээсэн дурсамжуудаар нь аялцгаая.
Ташрамд дурдахад, бид энэ удаагийн дугаараа "
Нолли
" брэндтэй хамтран бэлтгэсэн бөгөөд цаашдаа ч хайр булаам амьтдын түүхийг цувралаар хүргэсээр байхаа дуулгахад таатай байна. Тэжээвэр амьтдад хайр энэрэл, тав тух, дур булаам байдлыг авчрахыг зорьдог тус брэнд бүтээгдэхүүнүүдээ байгальд био-задрах, хоргүй орц ашиглан үйлдвэрлэдэг бөгөөд эрүүл мэнд, байгаль орчныг эрхэмлэдэг монгол урлаачдаар багаа бүрдүүлжээ.

Нэр:
Далтон
Үүлдэр:
English Yellow Labrador Retriever
Нас:
13.5
Дуртай хоол:
Вафли хэлбэртэй шарсан төмс
Хамтдаа хийх дуртай зүйлс:
Далайн эргийн хажууд машинаар зугаалангаа цонхоор харах, зурагтаар BTS хамтлагийн тоглолт үзэх
Бусдад үлгэрлэхүйц сайн дадал:
Шинэ хэл, шинэ үгийг хурдан тогтоох, үүрэндээ хэлүүлэлгүй орох

НОХОЙТОЙГОО АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ
Намайг найман настай байхад буюу 2009 онд манай гэр бүл Аласка руу найз гэр бүлийн хамтаар аяллаар явж байсан юм. Дурсамж дүүрэн аяллаас эргэн эргээд удаагүй байтал хамт явсан танилууд маань Chocolate Labrador үүлдрийн нохойтой болж, түүнийгээ Аласка дахь Денали паркийн нэрээр Денали гэж нэрлэсэн л дээ. Анхнаасаа л нохойд хайртай байсан гэр бүлд маань энэ явдал эергээр нөлөөлснөөр бид ч мөн адил нохой үрчилж авахаар шийдэн, улмаар Мичиганд дөнгөж төрөөд байсан English Yellow Labrador Retriever үүлдрийн нохой авахаар болсон нь Далтон бид хоёрын аз жаргалтай түүхийн эхлэл болсон юм.
Тэр минь Флорида дахь шинэ гэртээ ирэх гэж 2236 километрийг онгоцоор туулсан. Түүнийг анх онгоцны буудлаас тосож авсан тэр агшин үнэхээр гайхалтай. Алганд багтах жижигхэн биетэй тэр маань онгоцоор явахын тулд тайвшруулагч хийлгэсэн атлаа биднийг хармагц сүүлээ хоёр тийш хөдөлгөн, баярлах нь тэр. Онгоцны буудлын ажилчид ч түүнд анхны харцаар дурлан, “Авч болох уу?” хэмээн асууж байсан удаатай.
Энергиэр бялхсан тэр маань гэртээ ормогц өрөөг тойрон хурдан гэгч нь гүйж билээ. Тэгээд л бид түүнийг Аласка дахь Далтон хурдны замын нэрээр нэрлэсэн түүхтэй.

НОХОЙТОЙГОО ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Далтон нэг настай, харин би есөн настай байлаа. Зуны явдал л даа. Далтоныг бие засуулах гээд гадаа гартал сониуч тэр маань шувуу хараад араас нь хөөж гарсан. Тэр хурдан, харин би жижиг биетэй, удаан шүү дээ. Араас нь чирэгдээд нэлээд явсан. Нэг мэдсэн, гэрийн ард байдаг нуурын эрэгт ирчихсэнээс гадна зогсоож амжаагүй байхад юу юугүй ус руу үсрээд орчихдог юм даа.
Нохой сэлж чаддагийг мэддэггүй байсан болохоор үнэхээр их айж, сандарснаа л тод санадаг. Тусламж дуудах гэтэл гэрт чихэвчээрээ дуу сонсонгоо тоос соруулж байсан хүүхэд асрагчаас өөр хүн байхгүй байв. Аз болоход Далтон сэлсээр байгаад эрэг рүү хурдан гарч ирсэн. Харамсалтай нь чирэгдэж явахдаа өрөөсөн гутлаа гээчихээд, олж чадалгүй мартсан даа.

ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР
Далтоны зан авир хурдан хувьсаж чаддаг нь сонирхолтой. Гадаа байхдаа эрч хүчээр дүүрэн жаахан гөлөг шиг дээр дээр харайна. Гэртээ ормогц дуу цөөтэй, тогтуун хөгшин нохой шиг болчихдог. Яг л гэрийн тавилга шиг хөдлөхгүй, чимээгүй. Гэхдээ тэр гунигтай байдаг гэсэн үг биш шүү. Үргэлж баяр хөөртэй, танихгүй хүнтэй таарсан ч тэдэнд эелдэг ханддаг ухаалаг нохой.
Түүний хоолонд өгсөн хайрыг нь мэдрэхэд их хөгжилтэй. Хоол өгөх цаг нь өнгөрөөд ердөө тавхан минут болоход л нэхээд эхэлдэг. Одоо нас нь яваад хөдөлгөөн нь удааширсан ч хоол л харвал гүйгээд л ирнэ гээч. Мөн хүний сэтгэл хөдлөлийг мэдэрдэг чадвар нь гайхалтай. Намайг гунигтай байвал хажуугаас холдохгүй, надад санаа тавиад байгаа юм шиг санагддаг.

НОХОЙТОЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
Би Энэтхэг гаралтай Америкт өссөн айлын ганц хүүхэд л дээ. Гэсэн ч хүүхэд насаа Далтонтойгоо хамт өнгөрүүлсэн болохоор дүүтэй юм шиг мэдрэмжтэй өдийг хүрсэн. Аливаа зүйлсийг хуваалцах, өөрөөсөө бусад амьд оршихуйг хайрлан хамгаалахад суралцсан минь түүний л нөлөө гэж боддог. Одоо нас нь яваад зарим зүйлсийг өөрөө хийж чадахгүй болсон нь хүртэл намайг илүү халамжтай, өндөр настай амьтад болон хүмүүсийг улам их хүндэлдэг болгож байна.
Тэр миний амьдралын гэрэл гэгээ. Надтай үргэлж хамт байж чаддаг байсан ч болоосой.

НОХОЙТОЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Нэгт, нохойгоо үржүүлгийн газраас биш асрамжийн газраас үрчилж авахыг уриалж байна. Үржүүлгийн газрууд орлогын төлөө ажилладаг болохоор эх нохойн эрүүл мэнд, гөлөгийн генетик өөрчлөлт зэрэгт анхаарах нь бага. Харин асрамжийн газарт байгаа ноход аюулгүй, ая тухтай амьдрах эрхээ эдэлж чадалгүй эзнээ хүлээн хэвтэж байгаа амьтад юм.
Хоёрт, нохойтой болохын өмнө тэдэндээ цаг зарцуулж чадах эсэх, эрүүл мэндийн зардлыг нь хангах бололцоотой эсэхээ сайтар тунгаан бодох хэрэгтэй. Тэднийгээ өдөр болгон гадаа гаргаж, салхилуулан хамтдаа тоглох цаг гаргахад бэлэн байна уу гэж өөрөөсөө асуугаарай.
Гуравт, нохой насан туршдаа жаахан хүүхэд шиг байдгийг ойлгох нь чухал. Зарим хүмүүс гөлөг үед нь өхөөрдөн асарснаа том болохоор нь хүн шиг аашлахыг хүлээгээд байдаг. Үнэндээ тэд насан туршдаа танаас хамааралтай жоохон хүүхэд шиг байх болно. Тиймээс тэднийгээ байж болох хамгийн аз жаргалтайгаар амьдруулахын тулд байнга асран халамжилж, буруу юм хийвэл тэвчээртэй хүлээж аваарай. Мөн тэд танд маш хурдан дасах бөгөөд та тэдний хувьд бүхэл амьдрал нь юм. Тиймээс хэсэг хугацааны дараа хэн нэгэнд үрчлүүлэх, асрамжийн газар үлдээх магадлалтай бол нохойтой болох эсэхээ шийдэхийн өмнө сайтар тунгаан бодоорой.

НОХОЙНООСОО НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?
“Хоёулаа хамт өссөн болохоор цагийг байнга хамтдаа өнгөрүүлдэг байсан. Би их сургуульд орж, өөр мужид амьдардаг болсноос хойш тийм ч сайн хамт байж чадахгүй байгаа. Гэхдээ хүссэндээ биш шаардлагаар чамаасаа хол байгааг чи мэдэж байгаа, тийм ээ?” гэж асуумаар байна. Дахиад боломж гарвал “Чи үнэхээр BTS-д дуртай юу? Эсвэл намайг дуртай болохоор л хамт үзээд байдаг юм уу?” гэж асуух байсан (инээв).

Тэжээвэр амьтдад хайр энэрэл, тав тух, дур булаам байдлыг авчрах "
Нолли
" брэндтэй хамтран бүтээв.



**“Танилц, миний амьтан” булангийн ээлжит дугаарт АНУ-ын Флорида мужид амьдардаг Далтон нохойг онцолж байна. Тэрээр эзэн Смритигийн хамтаар Солонгосын алдарт BTS хамтлагийг дэмждэг, үнэнч шүтэн бишрэгч нь ажээ. Өвөрмөц зан авиртай Далтоны эзэнтэйгээ учирсан хайр хүрэм түүх 2236 километр газрыг онгоцоор туулснаар эхэлдэг. Ингээд тэдний 13 жилийн нөхөрлөл, бүтээсэн дурсамжуудаар нь аялцгаая.**
**Ташрамд дурдахад, бид энэ удаагийн дугаараа "Нолли" брэндтэй хамтран бэлтгэсэн бөгөөд цаашдаа ч хайр булаам амьтдын түүхийг цувралаар хүргэсээр байхаа дуулгахад таатай байна. Тэжээвэр амьтдад хайр энэрэл, тав тух, дур булаам байдлыг авчрахыг зорьдог тус брэнд бүтээгдэхүүнүүдээ байгальд био-задрах, хоргүй орц ашиглан үйлдвэрлэдэг бөгөөд эрүүл мэнд, байгаль орчныг эрхэмлэдэг монгол урлаачдаар багаа бүрдүүлжээ.**
**Нэр:** Далтон
**Үүлдэр:** English Yellow Labrador Retriever
**Нас:** 13.5
**Дуртай хоол:** Вафли хэлбэртэй шарсан төмс
**Хамтдаа хийх дуртай зүйлс:** Далайн эргийн хажууд машинаар зугаалангаа цонхоор харах, зурагтаар BTS хамтлагийн тоглолт үзэх
**Бусдад үлгэрлэхүйц сайн дадал:** Шинэ хэл, шинэ үгийг хурдан тогтоох, үүрэндээ хэлүүлэлгүй орох
### НОХОЙТОЙГОО АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ
Намайг найман настай байхад буюу 2009 онд манай гэр бүл Аласка руу найз гэр бүлийн хамтаар аяллаар явж байсан юм. Дурсамж дүүрэн аяллаас эргэн эргээд удаагүй байтал хамт явсан танилууд маань Chocolate Labrador үүлдрийн нохойтой болж, түүнийгээ Аласка дахь Денали паркийн нэрээр Денали гэж нэрлэсэн л дээ. Анхнаасаа л нохойд хайртай байсан гэр бүлд маань энэ явдал эергээр нөлөөлснөөр бид ч мөн адил нохой үрчилж авахаар шийдэн, улмаар Мичиганд дөнгөж төрөөд байсан English Yellow Labrador Retriever үүлдрийн нохой авахаар болсон нь Далтон бид хоёрын аз жаргалтай түүхийн эхлэл болсон юм.
Тэр минь Флорида дахь шинэ гэртээ ирэх гэж 2236 километрийг онгоцоор туулсан. Түүнийг анх онгоцны буудлаас тосож авсан тэр агшин үнэхээр гайхалтай. Алганд багтах жижигхэн биетэй тэр маань онгоцоор явахын тулд тайвшруулагч хийлгэсэн атлаа биднийг хармагц сүүлээ хоёр тийш хөдөлгөн, баярлах нь тэр. Онгоцны буудлын ажилчид ч түүнд анхны харцаар дурлан, “Авч болох уу?” хэмээн асууж байсан удаатай.
Энергиэр бялхсан тэр маань гэртээ ормогц өрөөг тойрон хурдан гэгч нь гүйж билээ. Тэгээд л бид түүнийг Аласка дахь Далтон хурдны замын нэрээр нэрлэсэн түүхтэй.
### НОХОЙТОЙГОО ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Далтон нэг настай, харин би есөн настай байлаа. Зуны явдал л даа. Далтоныг бие засуулах гээд гадаа гартал сониуч тэр маань шувуу хараад араас нь хөөж гарсан. Тэр хурдан, харин би жижиг биетэй, удаан шүү дээ. Араас нь чирэгдээд нэлээд явсан. Нэг мэдсэн, гэрийн ард байдаг нуурын эрэгт ирчихсэнээс гадна зогсоож амжаагүй байхад юу юугүй ус руу үсрээд орчихдог юм даа.
Нохой сэлж чаддагийг мэддэггүй байсан болохоор үнэхээр их айж, сандарснаа л тод санадаг. Тусламж дуудах гэтэл гэрт чихэвчээрээ дуу сонсонгоо тоос соруулж байсан хүүхэд асрагчаас өөр хүн байхгүй байв. Аз болоход Далтон сэлсээр байгаад эрэг рүү хурдан гарч ирсэн. Харамсалтай нь чирэгдэж явахдаа өрөөсөн гутлаа гээчихээд, олж чадалгүй мартсан даа.
### ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР
Далтоны зан авир хурдан хувьсаж чаддаг нь сонирхолтой. Гадаа байхдаа эрч хүчээр дүүрэн жаахан гөлөг шиг дээр дээр харайна. Гэртээ ормогц дуу цөөтэй, тогтуун хөгшин нохой шиг болчихдог. Яг л гэрийн тавилга шиг хөдлөхгүй, чимээгүй. Гэхдээ тэр гунигтай байдаг гэсэн үг биш шүү. Үргэлж баяр хөөртэй, танихгүй хүнтэй таарсан ч тэдэнд эелдэг ханддаг ухаалаг нохой.
Түүний хоолонд өгсөн хайрыг нь мэдрэхэд их хөгжилтэй. Хоол өгөх цаг нь өнгөрөөд ердөө тавхан минут болоход л нэхээд эхэлдэг. Одоо нас нь яваад хөдөлгөөн нь удааширсан ч хоол л харвал гүйгээд л ирнэ гээч. Мөн хүний сэтгэл хөдлөлийг мэдэрдэг чадвар нь гайхалтай. Намайг гунигтай байвал хажуугаас холдохгүй, надад санаа тавиад байгаа юм шиг санагддаг.
### НОХОЙТОЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
Би Энэтхэг гаралтай Америкт өссөн айлын ганц хүүхэд л дээ. Гэсэн ч хүүхэд насаа Далтонтойгоо хамт өнгөрүүлсэн болохоор дүүтэй юм шиг мэдрэмжтэй өдийг хүрсэн. Аливаа зүйлсийг хуваалцах, өөрөөсөө бусад амьд оршихуйг хайрлан хамгаалахад суралцсан минь түүний л нөлөө гэж боддог. Одоо нас нь яваад зарим зүйлсийг өөрөө хийж чадахгүй болсон нь хүртэл намайг илүү халамжтай, өндөр настай амьтад болон хүмүүсийг улам их хүндэлдэг болгож байна.
Тэр миний амьдралын гэрэл гэгээ. Надтай үргэлж хамт байж чаддаг байсан ч болоосой.
### НОХОЙТОЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Нэгт, нохойгоо үржүүлгийн газраас биш асрамжийн газраас үрчилж авахыг уриалж байна. Үржүүлгийн газрууд орлогын төлөө ажилладаг болохоор эх нохойн эрүүл мэнд, гөлөгийн генетик өөрчлөлт зэрэгт анхаарах нь бага. Харин асрамжийн газарт байгаа ноход аюулгүй, ая тухтай амьдрах эрхээ эдэлж чадалгүй эзнээ хүлээн хэвтэж байгаа амьтад юм.
Хоёрт, нохойтой болохын өмнө тэдэндээ цаг зарцуулж чадах эсэх, эрүүл мэндийн зардлыг нь хангах бололцоотой эсэхээ сайтар тунгаан бодох хэрэгтэй. Тэднийгээ өдөр болгон гадаа гаргаж, салхилуулан хамтдаа тоглох цаг гаргахад бэлэн байна уу гэж өөрөөсөө асуугаарай.
Гуравт, нохой насан туршдаа жаахан хүүхэд шиг байдгийг ойлгох нь чухал. Зарим хүмүүс гөлөг үед нь өхөөрдөн асарснаа том болохоор нь хүн шиг аашлахыг хүлээгээд байдаг. Үнэндээ тэд насан туршдаа танаас хамааралтай жоохон хүүхэд шиг байх болно. Тиймээс тэднийгээ байж болох хамгийн аз жаргалтайгаар амьдруулахын тулд байнга асран халамжилж, буруу юм хийвэл тэвчээртэй хүлээж аваарай. Мөн тэд танд маш хурдан дасах бөгөөд та тэдний хувьд бүхэл амьдрал нь юм. Тиймээс хэсэг хугацааны дараа хэн нэгэнд үрчлүүлэх, асрамжийн газар үлдээх магадлалтай бол нохойтой болох эсэхээ шийдэхийн өмнө сайтар тунгаан бодоорой.
### НОХОЙНООСОО НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?
“Хоёулаа хамт өссөн болохоор цагийг байнга хамтдаа өнгөрүүлдэг байсан. Би их сургуульд орж, өөр мужид амьдардаг болсноос хойш тийм ч сайн хамт байж чадахгүй байгаа. Гэхдээ хүссэндээ биш шаардлагаар чамаасаа хол байгааг чи мэдэж байгаа, тийм ээ?” гэж асуумаар байна. Дахиад боломж гарвал “Чи үнэхээр BTS-д дуртай юу? Эсвэл намайг дуртай болохоор л хамт үзээд байдаг юм уу?” гэж асуух байсан (инээв).
> Тэжээвэр амьтдад хайр энэрэл, тав тух, дур булаам байдлыг авчрах "Нолли" брэндтэй хамтран бүтээв.