Ж.Золбаяр буюу Амайгийн "Монгол Бадарчин: Гайхамшигт ертөнц" номын хэсгээс
<div class="article-body">
          <h2>Амай нэрээрээ бидэнтэй танил болсон Жамбалсүрэнгийн Золбаяр Монгол хүний мөр гараагүй нутаг, улс орнуудаар аялж байгаль дэлхий хүн хоёрын харилцаа, соёл иргэншлийн ялгаа, амьдралын утга учрыг олохоор 2005 оны 11 сарын 4-ны өдөр холын замд гарч байсан билээ. 4 жил 6 сар буюу 1665 өдрийн хугацаанд 69 улс орноор аялаад, эх орныхоо нийслэлд эргэн ирснийхээ дараа уг аяллын хамгийн сонирхолтой тэмдэглэлүүдээ "Монгол Бадарчин" хэмээх цуврал ном болгон эмхэтгэсэн нь хүмүүсийн сонирхлыг ихээр татаж байсан. Өнөөдөр танд уг цувралын эхний боть болох "Гайхамшигт Ертөнц" номны хэсгээс толилуулж байна.<br></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Халим Агнахаа Больё</h3><p>2008 оны 4 сарын 4<br>Габон Улс, Маюмба<br><br>Би өнөөдөр 29 нас хүртлээ өөрийгөө Монгол үндэстэн, тусгаар Монгол улсын иргэн гэж нүүр бардам явдаг байлаа. Таарсан зарим хүмүүс Монголыг бүдүүлэг, архичин, гуйлгачин гэж хэлэхийг оролдож байсан ч би Эх орныхоо гайхамшигт түүхийг тэдэнд улайран тайлбарлаж, сэргэн мандал, хөгжил дэвшил ардчилал, өөрчлөлтийн 20-р зуунаар бахархаж явдагаа хэлж байлаа. <br>- Манай улс тусгаар тогтносон!<br>- Үнэхээр тийм гэж үү?<br>- Биеэ даасан гадаад бодлого явуулдаг!<br>- Та нар үүнд итгэж байна уу?<br><br>Хэд хоногийн өмнө Тимтэй танилцаж ярилцсан зүйл толгойноос гарахгүй байлаа. Конкуати дархан цаазат газар (WCS) гэдэг Америкийн зэрлэг амьтдыг хамгаалах төрийн бус байгууллага байсан бөгөөд, тэнд ажилладаг Тим Хилдэ гэдэг Англи, Бельгийн сайн дурын ажилчинтай танилцах үедээ өөрийнхөө түүх соёлоо маш бардам яриад: "Анхны дархан цаазат газрыг Монголын Хубилай хаан байгуулж, албан ёсны зарлиг буулгаж байсан шүү дээ!" гэтэл тэрээр намайг Монгол гэж мэдээд,<br>- Аан чи Монгол юмуу. Танай засгийн газар ХАЛИМ агнуурт зөвшөөрөх санал өгсөн! хэмээн намайг бараг л зэмлэнгүй хэллээ. <br><br> Чи яаж мэдэж байгаа юм? <br>- Би тэр хуралд байнга суудаг юм. Танай улс тэр холбоонд яаж элссэн, танай төлөөлөгчид ямар юм хийж суудгийг нь мэдэх үү? гэв. <br><br>Энэ ярианаас хойш би байнга тэр асуултуудыг бодож байлаа. Нээрээ Монгол улс яахаараа Халим агнуур хийх зүйтэй гэж саналаа өгч байдаг билээ? Тэрхүү жагсаалтанд Монголтой адил далайд гарцгүй, халим агнуурт ямар ч холбогдолгүй хөгжил буурай Мали улсын нэр байлаа. Халим агнуурын холбоо жил бүр хуралдаж хэдий хэмжээний халим агнаж, хамгаалах вэ? Устгах уу? гэж санал хураадаг юм. Энэ байгууллагын гишүүн болоход ямар ч улсад нээлттэй бөгөөд гишүүний хураамжийг төлж, санал хураалтын үеэр халим загас агнах эсэх тал дээр саналаа өгдөг юм. <br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="http://www.unread.today/webroot/files/9ca25620cda87ad6c028c7c2a6ba3855.jpg"></p><p><br>Монгол улс эдийн засгаа яая гэж байгаа хэрнээ халим агнуурын холбоонд элсээд, гишүүнчлэлийн их хэмжээний мөнгө төлж, өөрийн төлөөлөгчөө тийшээ илгээж санал өгч байдаг! Хаанаасаа тийм их мөнгөтэй болдог байна аа? Тэгээд санал хураалтанд Монгол улс "Халим агнах нь зүйтэй!" гэж гарын үсгээ зурж байдаг!<br><br>Манай улс энэ үзэсгэлэнт амьтны тухай юу мэддэг болоод зөв бурууг шийдэж байгаа билээ? Дэлхийд цөөхөн үлдсэн хорвоо ертөнцийн хамгийн том, гайхамшигтай амьтныг алах шийдвэрт гарын үсгээ зурж байгаа тэр албан тушаалтан, Монголчуудаа төлөөлж байгаа гэдгийг мэдэж байгаа болов уу? Бид далайд гарцгүй, халимны байтугай тэр бүр загасны ч мах иддэггүй. Халим бол загас биш, сүүн тэжээлтэн. Зулзагаа сүүгээрээ тэжээж, хүчилтөрөгчөөр амьсгалдаг 15 м урт, 30 тонн жин хүрдэг, хэр баргийн нүүдэлчнээс илүү газрыг туулдаг сүрлэг сайхан амьтан юм. Жилдээ 15000 км замыг хил хязгааргүй далай тэнгисээр хэсүүчилж, дэлхийн өнцөг булан бүрт очиж байдаг юм. <br><br>Монгол улс яагаад тэр холбоонд гишүүнээр элсэж, аль нэгэн улсын идэх хоолонд саналаа өгдөг байнаа? Монголчууд Усыг хайрлаж, усанд цус, сүү, хир хүргэж болохгүй гэж хүүхэд байхаас зааж уламжлагдсан юмсан. Энэ гайхамшигт амьтныг хүмүүс агнахдаа тэсрэх бодис хүртэл ашиглаж, 1 цагаас дээш хугацаагаар амьдаар нь нядалдаг юм шүү дээ! Төсөөлж байна уу? <br><br>Халим хамгаалах дэлхийн хэмжээний хүчирхэг хөдөлгөөнд олон арван орон, сая сая хүмүүс нэгдэж дуу хоолойгоо цуурайтуулж байхад бид сөрж зогсох нь дэлхий нийтийн дургүйцлээс өөр зүйлийг бидэнд авчрахгүй биз ээ. Төв Азийн аргал угалз, янгир, хавтгай, бугыг хэсэг улс агнаж болно гэсэн шийдвэрийг аль нэгэн байгууллага улс гаргавал бидний эрх ашиг сонирхолд хэр нийцэх бол. <br><br>Ингэж бодвол Монгол улс биеэ даасан гадаад бодлого явуулж чадахаа больсон байгаагийн жишээ энэ байх. Энэ холбоонд нэрээ оруулснаар эх оронд минь ямар хэрэг байгаа юм? Дэлхий дахин онгон байгалийг хамгаалах асуудалд тэргүүн зэргийн ач холбогдол өгч, ялангуяа судалж амжаагүй байгаа хамгийн том, гайхамшигтай амьтан болох Халимыг устгахад Монгол улсын албаны хүмүүс саналаа өгч байдаг!!! Өнөөдөр хэн нэг нь Монголын нэрийн өмнөөс хүн төрөлхтөн, байгаль дэлхийн эсрэг гэмт хэрэг хийж байгаагаа ойлгож байгаа болов уу? Халим бол агнуур хийдэг хэсэгхэн улсуудын өмч биш! Хил хязгааргүй далай тэнгисээр хэсүүчилдэг байгаль ертенцийн гайхамшигт бүтээл юм. Түүнийг дэлхий дахинаар хамгаалж хайрлах ёстой юм. Монголчууд ирээдүйд чөлөөтэй аялдаг болно, хэрвээ далай тэнгисээр хэсүүчилж байхдаа хүүхдүүддээ<br>- Энэ бол Халим гэж үзүүлэх зүйлгүй болвол яанаа?!<br></p>
<blockquote><p>Ж.Золбаяр буюу Амайгийн "Монгол Бадарчин: Гайхамшигт ертөнц" номын 232-235 тал</p>
</blockquote>          </div>

Амай нэрээрээ бидэнтэй танил болсон Жамбалсүрэнгийн Золбаяр Монгол хүний мөр гараагүй нутаг, улс орнуудаар аялж байгаль дэлхий хүн хоёрын харилцаа, соёл иргэншлийн ялгаа, амьдралын утга учрыг олохоор 2005 оны 11 сарын 4-ны өдөр холын замд гарч байсан билээ. 4 жил 6 сар буюу 1665 өдрийн хугацаанд 69 улс орноор аялаад, эх орныхоо нийслэлд эргэн ирснийхээ дараа уг аяллын хамгийн сонирхолтой тэмдэглэлүүдээ "Монгол Бадарчин" хэмээх цуврал ном болгон эмхэтгэсэн нь хүмүүсийн сонирхлыг ихээр татаж байсан. Өнөөдөр танд уг цувралын эхний боть болох "Гайхамшигт Ертөнц" номны хэсгээс толилуулж байна.
Халим Агнахаа Больё
2008 оны 4 сарын 4
Габон Улс, Маюмба
Би өнөөдөр 29 нас хүртлээ өөрийгөө Монгол үндэстэн, тусгаар Монгол улсын иргэн гэж нүүр бардам явдаг байлаа. Таарсан зарим хүмүүс Монголыг бүдүүлэг, архичин, гуйлгачин гэж хэлэхийг оролдож байсан ч би Эх орныхоо гайхамшигт түүхийг тэдэнд улайран тайлбарлаж, сэргэн мандал, хөгжил дэвшил ардчилал, өөрчлөлтийн 20-р зуунаар бахархаж явдагаа хэлж байлаа.
- Манай улс тусгаар тогтносон!
- Үнэхээр тийм гэж үү?
- Биеэ даасан гадаад бодлого явуулдаг!
- Та нар үүнд итгэж байна уу?
Хэд хоногийн өмнө Тимтэй танилцаж ярилцсан зүйл толгойноос гарахгүй байлаа. Конкуати дархан цаазат газар (WCS) гэдэг Америкийн зэрлэг амьтдыг хамгаалах төрийн бус байгууллага байсан бөгөөд, тэнд ажилладаг Тим Хилдэ гэдэг Англи, Бельгийн сайн дурын ажилчинтай танилцах үедээ өөрийнхөө түүх соёлоо маш бардам яриад: "Анхны дархан цаазат газрыг Монголын Хубилай хаан байгуулж, албан ёсны зарлиг буулгаж байсан шүү дээ!" гэтэл тэрээр намайг Монгол гэж мэдээд,
- Аан чи Монгол юмуу. Танай засгийн газар ХАЛИМ агнуурт зөвшөөрөх санал өгсөн! хэмээн намайг бараг л зэмлэнгүй хэллээ.
Чи яаж мэдэж байгаа юм?
- Би тэр хуралд байнга суудаг юм. Танай улс тэр холбоонд яаж элссэн, танай төлөөлөгчид ямар юм хийж суудгийг нь мэдэх үү? гэв.
Энэ ярианаас хойш би байнга тэр асуултуудыг бодож байлаа. Нээрээ Монгол улс яахаараа Халим агнуур хийх зүйтэй гэж саналаа өгч байдаг билээ? Тэрхүү жагсаалтанд Монголтой адил далайд гарцгүй, халим агнуурт ямар ч холбогдолгүй хөгжил буурай Мали улсын нэр байлаа. Халим агнуурын холбоо жил бүр хуралдаж хэдий хэмжээний халим агнаж, хамгаалах вэ? Устгах уу? гэж санал хураадаг юм. Энэ байгууллагын гишүүн болоход ямар ч улсад нээлттэй бөгөөд гишүүний хураамжийг төлж, санал хураалтын үеэр халим загас агнах эсэх тал дээр саналаа өгдөг юм.

Монгол улс эдийн засгаа яая гэж байгаа хэрнээ халим агнуурын холбоонд элсээд, гишүүнчлэлийн их хэмжээний мөнгө төлж, өөрийн төлөөлөгчөө тийшээ илгээж санал өгч байдаг! Хаанаасаа тийм их мөнгөтэй болдог байна аа? Тэгээд санал хураалтанд Монгол улс "Халим агнах нь зүйтэй!" гэж гарын үсгээ зурж байдаг!
Манай улс энэ үзэсгэлэнт амьтны тухай юу мэддэг болоод зөв бурууг шийдэж байгаа билээ? Дэлхийд цөөхөн үлдсэн хорвоо ертөнцийн хамгийн том, гайхамшигтай амьтныг алах шийдвэрт гарын үсгээ зурж байгаа тэр албан тушаалтан, Монголчуудаа төлөөлж байгаа гэдгийг мэдэж байгаа болов уу? Бид далайд гарцгүй, халимны байтугай тэр бүр загасны ч мах иддэггүй. Халим бол загас биш, сүүн тэжээлтэн. Зулзагаа сүүгээрээ тэжээж, хүчилтөрөгчөөр амьсгалдаг 15 м урт, 30 тонн жин хүрдэг, хэр баргийн нүүдэлчнээс илүү газрыг туулдаг сүрлэг сайхан амьтан юм. Жилдээ 15000 км замыг хил хязгааргүй далай тэнгисээр хэсүүчилж, дэлхийн өнцөг булан бүрт очиж байдаг юм.
Монгол улс яагаад тэр холбоонд гишүүнээр элсэж, аль нэгэн улсын идэх хоолонд саналаа өгдөг байнаа? Монголчууд Усыг хайрлаж, усанд цус, сүү, хир хүргэж болохгүй гэж хүүхэд байхаас зааж уламжлагдсан юмсан. Энэ гайхамшигт амьтныг хүмүүс агнахдаа тэсрэх бодис хүртэл ашиглаж, 1 цагаас дээш хугацаагаар амьдаар нь нядалдаг юм шүү дээ! Төсөөлж байна уу?
Халим хамгаалах дэлхийн хэмжээний хүчирхэг хөдөлгөөнд олон арван орон, сая сая хүмүүс нэгдэж дуу хоолойгоо цуурайтуулж байхад бид сөрж зогсох нь дэлхий нийтийн дургүйцлээс өөр зүйлийг бидэнд авчрахгүй биз ээ. Төв Азийн аргал угалз, янгир, хавтгай, бугыг хэсэг улс агнаж болно гэсэн шийдвэрийг аль нэгэн байгууллага улс гаргавал бидний эрх ашиг сонирхолд хэр нийцэх бол.
Ингэж бодвол Монгол улс биеэ даасан гадаад бодлого явуулж чадахаа больсон байгаагийн жишээ энэ байх. Энэ холбоонд нэрээ оруулснаар эх оронд минь ямар хэрэг байгаа юм? Дэлхий дахин онгон байгалийг хамгаалах асуудалд тэргүүн зэргийн ач холбогдол өгч, ялангуяа судалж амжаагүй байгаа хамгийн том, гайхамшигтай амьтан болох Халимыг устгахад Монгол улсын албаны хүмүүс саналаа өгч байдаг!!! Өнөөдөр хэн нэг нь Монголын нэрийн өмнөөс хүн төрөлхтөн, байгаль дэлхийн эсрэг гэмт хэрэг хийж байгаагаа ойлгож байгаа болов уу? Халим бол агнуур хийдэг хэсэгхэн улсуудын өмч биш! Хил хязгааргүй далай тэнгисээр хэсүүчилдэг байгаль ертенцийн гайхамшигт бүтээл юм. Түүнийг дэлхий дахинаар хамгаалж хайрлах ёстой юм. Монголчууд ирээдүйд чөлөөтэй аялдаг болно, хэрвээ далай тэнгисээр хэсүүчилж байхдаа хүүхдүүддээ
- Энэ бол Халим гэж үзүүлэх зүйлгүй болвол яанаа?!

Ж.Золбаяр буюу Амайгийн "Монгол Бадарчин: Гайхамшигт ертөнц" номын 232-235 тал


Амай нэрээрээ бидэнтэй танил болсон Жамбалсүрэнгийн Золбаяр Монгол хүний мөр гараагүй нутаг, улс орнуудаар аялж байгаль дэлхий хүн хоёрын харилцаа, соёл иргэншлийн ялгаа, амьдралын утга учрыг олохоор 2005 оны 11 сарын 4-ны өдөр холын замд гарч байсан билээ. 4 жил 6 сар буюу 1665 өдрийн хугацаанд 69 улс орноор аялаад, эх орныхоо нийслэлд эргэн ирснийхээ дараа уг аяллын хамгийн сонирхолтой тэмдэглэлүүдээ "Монгол Бадарчин" хэмээх цуврал ном болгон эмхэтгэсэн нь хүмүүсийн сонирхлыг ихээр татаж байсан. Өнөөдөр танд уг цувралын эхний боть болох "Гайхамшигт Ертөнц" номны хэсгээс толилуулж байна.
### Халим Агнахаа Больё
2008 оны 4 сарын 4
Габон Улс, Маюмба
Би өнөөдөр 29 нас хүртлээ өөрийгөө Монгол үндэстэн, тусгаар Монгол улсын иргэн гэж нүүр бардам явдаг байлаа. Таарсан зарим хүмүүс Монголыг бүдүүлэг, архичин, гуйлгачин гэж хэлэхийг оролдож байсан ч би Эх орныхоо гайхамшигт түүхийг тэдэнд улайран тайлбарлаж, сэргэн мандал, хөгжил дэвшил ардчилал, өөрчлөлтийн 20-р зуунаар бахархаж явдагаа хэлж байлаа.
- Манай улс тусгаар тогтносон!
- Үнэхээр тийм гэж үү?
- Биеэ даасан гадаад бодлого явуулдаг!
- Та нар үүнд итгэж байна уу?
Хэд хоногийн өмнө Тимтэй танилцаж ярилцсан зүйл толгойноос гарахгүй байлаа. Конкуати дархан цаазат газар (WCS) гэдэг Америкийн зэрлэг амьтдыг хамгаалах төрийн бус байгууллага байсан бөгөөд, тэнд ажилладаг Тим Хилдэ гэдэг Англи, Бельгийн сайн дурын ажилчинтай танилцах үедээ өөрийнхөө түүх соёлоо маш бардам яриад: "Анхны дархан цаазат газрыг Монголын Хубилай хаан байгуулж, албан ёсны зарлиг буулгаж байсан шүү дээ!" гэтэл тэрээр намайг Монгол гэж мэдээд,
- Аан чи Монгол юмуу. Танай засгийн газар ХАЛИМ агнуурт зөвшөөрөх санал өгсөн! хэмээн намайг бараг л зэмлэнгүй хэллээ.
Чи яаж мэдэж байгаа юм?
- Би тэр хуралд байнга суудаг юм. Танай улс тэр холбоонд яаж элссэн, танай төлөөлөгчид ямар юм хийж суудгийг нь мэдэх үү? гэв.
Энэ ярианаас хойш би байнга тэр асуултуудыг бодож байлаа. Нээрээ Монгол улс яахаараа Халим агнуур хийх зүйтэй гэж саналаа өгч байдаг билээ? Тэрхүү жагсаалтанд Монголтой адил далайд гарцгүй, халим агнуурт ямар ч холбогдолгүй хөгжил буурай Мали улсын нэр байлаа. Халим агнуурын холбоо жил бүр хуралдаж хэдий хэмжээний халим агнаж, хамгаалах вэ? Устгах уу? гэж санал хураадаг юм. Энэ байгууллагын гишүүн болоход ямар ч улсад нээлттэй бөгөөд гишүүний хураамжийг төлж, санал хураалтын үеэр халим загас агнах эсэх тал дээр саналаа өгдөг юм.
Монгол улс эдийн засгаа яая гэж байгаа хэрнээ халим агнуурын холбоонд элсээд, гишүүнчлэлийн их хэмжээний мөнгө төлж, өөрийн төлөөлөгчөө тийшээ илгээж санал өгч байдаг! Хаанаасаа тийм их мөнгөтэй болдог байна аа? Тэгээд санал хураалтанд Монгол улс "Халим агнах нь зүйтэй!" гэж гарын үсгээ зурж байдаг!
Манай улс энэ үзэсгэлэнт амьтны тухай юу мэддэг болоод зөв бурууг шийдэж байгаа билээ? Дэлхийд цөөхөн үлдсэн хорвоо ертөнцийн хамгийн том, гайхамшигтай амьтныг алах шийдвэрт гарын үсгээ зурж байгаа тэр албан тушаалтан, Монголчуудаа төлөөлж байгаа гэдгийг мэдэж байгаа болов уу? Бид далайд гарцгүй, халимны байтугай тэр бүр загасны ч мах иддэггүй. Халим бол загас биш, сүүн тэжээлтэн. Зулзагаа сүүгээрээ тэжээж, хүчилтөрөгчөөр амьсгалдаг 15 м урт, 30 тонн жин хүрдэг, хэр баргийн нүүдэлчнээс илүү газрыг туулдаг сүрлэг сайхан амьтан юм. Жилдээ 15000 км замыг хил хязгааргүй далай тэнгисээр хэсүүчилж, дэлхийн өнцөг булан бүрт очиж байдаг юм.
Монгол улс яагаад тэр холбоонд гишүүнээр элсэж, аль нэгэн улсын идэх хоолонд саналаа өгдөг байнаа? Монголчууд Усыг хайрлаж, усанд цус, сүү, хир хүргэж болохгүй гэж хүүхэд байхаас зааж уламжлагдсан юмсан. Энэ гайхамшигт амьтныг хүмүүс агнахдаа тэсрэх бодис хүртэл ашиглаж, 1 цагаас дээш хугацаагаар амьдаар нь нядалдаг юм шүү дээ! Төсөөлж байна уу?
Халим хамгаалах дэлхийн хэмжээний хүчирхэг хөдөлгөөнд олон арван орон, сая сая хүмүүс нэгдэж дуу хоолойгоо цуурайтуулж байхад бид сөрж зогсох нь дэлхий нийтийн дургүйцлээс өөр зүйлийг бидэнд авчрахгүй биз ээ. Төв Азийн аргал угалз, янгир, хавтгай, бугыг хэсэг улс агнаж болно гэсэн шийдвэрийг аль нэгэн байгууллага улс гаргавал бидний эрх ашиг сонирхолд хэр нийцэх бол.
Ингэж бодвол Монгол улс биеэ даасан гадаад бодлого явуулж чадахаа больсон байгаагийн жишээ энэ байх. Энэ холбоонд нэрээ оруулснаар эх оронд минь ямар хэрэг байгаа юм? Дэлхий дахин онгон байгалийг хамгаалах асуудалд тэргүүн зэргийн ач холбогдол өгч, ялангуяа судалж амжаагүй байгаа хамгийн том, гайхамшигтай амьтан болох Халимыг устгахад Монгол улсын албаны хүмүүс саналаа өгч байдаг!!! Өнөөдөр хэн нэг нь Монголын нэрийн өмнөөс хүн төрөлхтөн, байгаль дэлхийн эсрэг гэмт хэрэг хийж байгаагаа ойлгож байгаа болов уу? Халим бол агнуур хийдэг хэсэгхэн улсуудын өмч биш! Хил хязгааргүй далай тэнгисээр хэсүүчилдэг байгаль ертенцийн гайхамшигт бүтээл юм. Түүнийг дэлхий дахинаар хамгаалж хайрлах ёстой юм. Монголчууд ирээдүйд чөлөөтэй аялдаг болно, хэрвээ далай тэнгисээр хэсүүчилж байхдаа хүүхдүүддээ
- Энэ бол Халим гэж үзүүлэх зүйлгүй болвол яанаа?!
> Ж.Золбаяр буюу Амайгийн "Монгол Бадарчин: Гайхамшигт ертөнц" номын 232-235 тал