Бээжингийн олимпоос онцлох 22 дүр
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>Цар тахлаас үүдсэн төрөл бүрийн хязгаарлалт, хүний эрхийн асуудалтай холбогдсон дипломат бойкот, хэний ч санаанд ороогүй допингийн асуудал… Угтаа хятадын ард түмний сүр хүч, ялгуусан гэрэлт ирээдүйг илтгэх учиртай байсан Бээжингийн олимп мордохын хазгайн үлгэрээр дээрх олон саад бэрхшээлтэй нүүр тулгарсан ч 16 хоногийн турш амжилттай үргэлжилсээр өнгөрөгч долоо хоногт өндөрлөв. </div><div><br></div><div>Олимпын түүхэнд анх удаа өвөл зуны наадмыг аль алийг нь зохион байгуулсан гэдгээрээ бичигдэж үлдэх энэ удаагийн олимпд 91 орны 2871 тамирчин долоон  спортын төрөлд 103 багц медалийн төлөө өрсөлдсөн. Бээжин-2022 наадмын гол дүр болсон эдгээр тамирчдын сонирхолтой түүх, амжилтын замналыг бид энэхүү нийтлэлээрээ багцлан хүргэж байгааг хүлээн авна уу.</div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. МЕДАЛЬ ХҮРТЭЭГҮЙ Ч “АВАРГА” БОЛОВ<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/6d7a462371e0bea7c6b5c7dbee9e8d41.png"></p><p></p><p class="MsoNormal"><br></p><p class="MsoNormal">“<a href="https://olympics.com/en/beijing-2022/" target="_blank">Бээжин 2022</a>” өвлийн олимпын үеэр хамгийн их дурдагдсан нэр бол Камила Валиева. 15 настай дэлхийн рекорд эзэмшигч, олимпод анхны дөрвөлсөн үсрэлтэй эргэлтийг хийсэн эмэгтэй тамирчин. Гэтэл Камила Валиева нь багийн тэмцээнд олимпын алтан медалийн болзол хангасны дараа оны өмнө өгсөн шинжилгээний хариу эерэг гарснаар допингийн асуудалд холбогдов. Спортын арбитрын шүүх хүртэл даамжирсан уг асуудалд тэд<i> “Тамирчны допингийн эсрэг шинжилгээний хариуг цаг тухайд нь мэдэгдээгүй. Олимпын наадмын үеэр энэ асуудал дэгдсэн нь тамирчны буруу биш”</i> гэж хариу өгөн, уран гулгалтын богино үзүүлбэрт оролцох эрхийг нь түдгэлзүүлэлгүй хэвээр үлдээсэн ч ОУОХ-ноос түүнийг медалийн болзол хангасан тохиолдолд шагнал гардуулах ёслол хийхгүй гэж зарлав. Нөгөөтэйгүүр Камила насанд хүрээгүй тул дүрмийн дагуу хамгаалалтад орсон нь энэ байв. </p><p class="MsoNormal">Богино үзүүлбэрийн төрөлд тэргүүлсэн ч чөлөөт үзүүлбэрийн эхний үсрэлтээс л алдаа гаргаснаар медаль хүртэж чадалгүй нутаг буцахаар болов. Өмнөх өдрүүдэд нь өрнөсөн асар их драма 15 настай охины сэтгэлзүйд хүчтэй нөлөөлсөн нь мэдээж. </p><p class="MsoNormal">Ямартаа ч Камила Валиева энэ бүхнийг давж тэмцээнээ дуусгаж чадсан. Олимпыг нулимстай үдсэн түүнийг Москва хотноо “Динома” клубын цэнгэлдэх хүрээлэнд угтаж авсан хайрт эх орон, үнэнч дэмжигчид нь тансаг хүзүүний зүүлт бэлэглэв. Үүн дээр “Бидний зүрхэн дэх аварга” гэсэн бичиг дурайж байв аа. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">2. ДӨРВӨЛСӨН АКСЕЛИЙН ХҮЛЭЭЛТ<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/d48452b1c4a13e10affd10ea5eef9bb0.png"></p><p></p><p><br></p><p>Бээжинд ирсэн хамгийн том од нь Юзүрү Ханю байв. Сочи болон Пёнчаны өвлийн олимп болон дэлхийн хошой аварга, 19 дээд амжилт шинэчлэн тогтоосон тэр бэртэл гэмтэл, дараалсан олон хагалгааны дараа ахин мөсөн талбайд, фенүүдийхээ өмнө гарч ирсэн нь энэ. Түүнийг анх удаа дөрвөлсөн аксель үсрэлт хийнэ гэх хүлээлт уран гулгалт сонирхогчдын дунд үүссэн байлаа.</p><p>Гэвч тэр богино үзүүлбэртээ 95.15 оноо авч наймдугаар байрт бичигдсэнээр тун тааруухан эхлэлийг тавьсан юм. Мэдээж түүнд амархан байгаагүй, тэр өөрөө ч бууж өгөх бодолгүй байв. Түүний дараа чөлөөт үзүүлбэр дээр дөрвөлсөн аксель хийв. Эргэлтээ амжилттай гүйцэтгэсэн боловч газардах үед хоёр хөл дээрээ зэрэг бууж алдаа гаргасны улмаас оноо хасагдаж медалийн тавцанд зогсож чадсангүй. Ямартаа ч тэр энэ удаагийн олимпод өөртөө тавьсан зорилгодоо хүрэхийн тулд ямар нэгэн алхам хийж чадсан юм. Хамгийн олон шүтэн бишрэгчтэй түүнийг алдаа гаргасан ч фенүүд нь алга ташсан хэвээрээ байв.</p><p>Хэрвээ Юүзүрү Ханю дөрвөлсөн аксель амжилттай гүйцэтгэж, мөрөөдлөө биелүүлж чадсан бол Шведийн домогт уран гулгагч <a href="https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%81%D1%82%D1%80%D1%91%D0%BC,_%D0%99%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D1%81" target="_blank">Гиллис Графстрем</a>ийн адил олимпын уран гулгалтын төрлөөс гурван алтан медаль хүртсэн тамирчны тоог хоёр болгож түүхийн хуудаснаа тэшүүрээр зурсан нэгэн мөрийг дурайтал татах байлаа.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. ахиулсан амжилт <div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/b1f9ec13177a33c1460123c7165d4600.png"></p><p></p><p class="MsoNormal"><br></p><p class="MsoNormal">Олон улсын цанын холбооны олимпын эрх олгох цуврал тэмцээнд Монгол улсаас амжилттай оролцож олимпын эрхийн нормативыг хангасан хоёр тамирчны нэг нь ОУХМ Б.Ачбадрах. Тэрээр <a href="https://olympics.com/en/beijing-2022/" target="_blank">Бээжин 2022</a> олимпын наадамд цанын хоёр төрөлд оролцсон билээ. Бээжинд тэр 1.5 км-ийн спринт зайн уралдаанд 3 минут 11 секундын амжилтаар 77 дугаар байрт бичигдсэн бол гүйлтийн цанын 15 км - ийн уралдаанд 43 минут 29 секундэд барианд орсноор нийт оролцсон 97 тамирчнаас 65 дугаар байрт бичигдсэн амжилт үзүүлэв. Дөрвөн жилийн өмнө Б.Ачбадрах Пёнчаны олимпод 93 дугаар байрт орж байсан билээ. Швейцарьт байрлаж, олимпын бэлтгэлээ хангасан түүний хувьд огцом сайжирч, ахиулсан амжилт үзүүлсэн нь харагдана.</p><p class="MsoNormal">Цанын тэмцээний зам бүр харилцан адилгүй. Ийм учраас олимп, дэлхийн болоод хувийн дээд амжилтыг бүртгэх боломжгүй байдаг. Тиймдээ ч цанын тэмцээнд оролцож буй тамирчин бүр өөр зам дээрх шинэ сорилттой учирна гэсэн үг. Хамгийн гол нь Б.Ачбадрах Бээжинд оролцсон өөр нэг Монгол тамирчин А.Энхтуулын хамтаар 1.5 км-ийн спринт зайн төрөлд олимпод оролцох эрхийг авч чадсан монголын анхны тамирчин болов.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. Италийн анхны кёрлингийн медаль<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/1c0eb9d9f39ce7bfc8e5f411c44901ac.png"></p><p></p><p><br></p><p>“Бээжин 2022” өвлийн олимпод Италийн тамирчид болох Стефания Константини, Амос Мосанер нар кёрлингийн холимог хосын төрөлд ганц ч хожигдолгүй илт давуу түрүүллээ. Ингэснээр тус улсын хувьд <a href="https://worldcurling.org/2022/02/beijing-md-gold/" target="_blank">анхны олимпын кёрлингийн медал</a>ийг хүртэж, Өвлийн наадмын түүхэн дэх хамгийн доминант амжилтын нэг болж чадсан юм. Чухамдаа эл төрөлд хойд зүгийн улсууд болох Их Британи, Дани, Норвеги, Канад гэхчлэн орнууд олон жилийн турш ноёлсоор ирсэн. Статистикийн мэдээгээр Стефания Конситантинийн түлхэлтийн онч <a href="http://www.xinhuanet.com/english/20220209/7f1fb6b409b24cb2bc558c0d856d2a80/c.html" target="_blank">79.7</a>% байсан нь “Бээжин 2022” олимпд эмэгтэйчүүдийн дунд нэгдүгээрт жагссан бол Мосанер эрэгтэйчүүдээс дөрөвдүгээр байрт тус тус жагссаныг онцлууштай.</p><p>Тэдний дасгалжуулагч Пессиа хосуудын алтан медаль нь Италид кёрлингийн спортыг түгээн дэлгэрүүлэхэд тусална гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлж, Италийн хойд хэсэгт ердөө гуравхан кёрлингийн талбайн тоо цаашдаа илүү олон болоосой гэж хүсэж байна хэмээн хэлжээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. 20 жилийн дараах алтан медаль<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/d897840ec3277a1e41fdce99f4541964.png"></p><p></p><p><br></p><p>Цицерон Гийом Сизерон, Пападакис Габрэйла нар 2018 оны Пёнчаны өвлийн олимпын мөнгөн медальт, дэлхийн дөрвөн удаагийн аваргууд юм. "Бээжин 2022" өвлийн олимпод тэд үзүүлбэрээ алдаагүй гүйцэтгэн нийт 226.98 оноогоор дэлхийн дээд амжилтыг шинэчилж, уран гулгалтын бүжгийн төрөлд түрүүллээ. </p><p>Ийнхүү Франц 20 жилийн дараа бүжгийн хосын төрөлд олимпын алтан медаль хүртэж буй түүхэн үйл явдал тохиов.</p><p>Олимпын үеэр тамирчдын хувийн харилцааны талаар сонирхоогүй хүн ховор болов уу. Ямар ч гэсэн Пападакис, Сизерон нар бага балчир үеэсээ буюу есөн настайгаасаа бүжгийн хамтрагчид болж байжээ. Тиймдээ ч үзэгчдэд илүү дотно, дулаахан, бас “мэргэжлийн” мэдрэмж төрүүлсэн биз ээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. Анхны олимп<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/35cdacabeb09ca41d7a66ee76331d771.png"></p><p></p><p><br></p><p>Монгол улсаас “Бээжин 2022” өвлийн олимпын гүйлтийн цанын төрөлд хоёр тамирчин оролцсоны нэг нь ОУХМ А.Энхтуул. Энэ нь түүний хувьд анхны олимп бөгөөд тэрбээр үндсэн төрөл болох гүйлтийн цанын 10 км, 1.5 км спринт зайд тус тус уралдсан юм.</p><p>Монгол тамирчин анх удаа эрх авч оролцож буй төрөл бол спринт. А.Энхтуул эмэгтэйчүүдийн 1.5 км-ийн спринт зайд тэргүүлэгчээс 49 секунд хоцрон 79 дүгээр байрт орсон бол өөрийн үндсэн төрөл болох гүйлтийн цанын 10км-ийн зайд амжилттай уралдаж 96 тамирчнаас 85-д тус тус эрэмбэлэгдсэн юм. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. наймдугаар байраас алтан медаль руу<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/0afdc71f603a46d256707d63f76dfaea.png"></p><p></p><p><br></p><p>Сонирхол нь хүсэл мөрөөдөл болж, хүсэл мөрөөдөл нь мэргэжил болсон Петра Влховагийн авьяас билиг түүнийг найман настай байхад нь гялсхийн үзэгдсэн гэдэг. Гэр бүлийн хязгааргүй дэмжлэг, хувь хүний цуцашгүй хөдөлмөр нь түүнийг өдгөө өвлийн олимпын алтан медальд хөтөлжээ. 2012 онд 17 настай залуу охин анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээндээ оролцож, 2014 онд анхны өвлийн олимпод хүч үзсэнээр дэлхийн тавцанд нэрээ цуурайтуулж эхлэх нь тэр.<br></p><p>Өвлийн олимпод тэр техникийн гэгдэх слалом төрөлд гол найдвараа тавьж байв. Гэвч эхний гараандаа <a href="https://olympics.com/en/news/medals-update-petra-vlhova-wins-first-ever-olympic-medal" target="_blank">наймдугаарт</a> орсон түүнийг хэн ч алтан медалийн болзол хангана гэж санаагүй биз. Тэрээр хоёр дахь гараандаа удаах тамирчнаас 0.08 секундын өмнө барианы зурвасыг давж анхны гэх тодотголтой олимпын алтан медалийг эх орондоо авчирсан юм. Уулын цанын төрөлд нэг олимпоос гурван алтан медаль хүртэж байсан АНУ-ын тамирчин <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Mikaela_Shiffrin" target="_blank">Микайла Шиффрин</a> ч түүнтэй эн зэрэгцэж чадсангүй. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. спорт ба загвар<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/7ee77a22bc902d7ab554855db56bb198.png"></p><p></p><p><br></p><p>Америкт төрсөн Хятадын 18 настай фристайл цанын тамирчин Эйлин Гүг онцлох болсон шалтгаан зөвхөн түүний спортын амжилтаар хязгаарлагдахгүй. Тэрээр 15 насандаа ээжийнхээ төрсөн нутаг болох БНХАУ-ын багт харьяалагдах шийдвэр гаргаж энэ оны өвлийн олимпод дээрх төрөлд хоёр алтан медаль хүртэв. Түүний хэлж буйгаар <i>“Бээжин-2022 өвлийн олимпоор өөрийн хайртай спортоо таниулж, олон сая залууст урам зориг өгөх алтан боломж боллоо”</i> хэмээн энэхүү үйл явдлыг <a href="https://lifestyleasia.org/hk/living/people/eileen-gu-beijing-olympics-2022-skier-model/" target="_blank">онцолсон юм</a>. Тамирчны хувьд Эйлин 2021 онд “<a href="https://www.today.com/news/beijing-olympics/snowboarding-terms-rcna15343" target="_blank">double cork 1440</a>” буюу тэнхлэгээс гадуур дөрвөн удаагийн бүтэн <a href="https://www.youtube.com/watch?v=QOZNwedFTww" target="_blank">эргэлт</a> хийж, энэхүү амжилтыг тогтоосон цорын ганц эмэгтэй тамирчин болжээ.</p><p>Спортын салбараас гадна загварын ертөнцөд гялалзаж яваа түүний карьерыг дурдахгүй өнгөрч үл болно. Тодруулбал, <a href="https://www.esteelauder.com/" target="_blank">Estee Lauder</a>, <a href="https://www.victoriassecret.com/mn/?gclid=CjwKCAiA9tyQBhAIEiwA6tdCrEGaDI-BNMhh49sM02Q63heydBNgPB26gG9wbQRDd7PHcYCD1sdBaxoC3PAQAvD_BwE&amp;gclsrc=aw.ds" target="_blank">Victoria’s Secret</a>, <a href="https://www.tiffany.com/" target="_blank">Tiffany &amp; Co.</a>, <a href="https://eu.louisvuitton.com/eng-e1/homepage" target="_blank">Louis Vuitton</a>, <a href="https://www.gucci.com/us/en/" target="_blank">Gucci</a> тэргүүтэй брэндүүдийн нүүр царай болж, өнгөрөгч онд Парисын загварын долоо хоногт оролцжээ. Өдгөө түүний <a href="https://www.instagram.com/eileen_gu_/" target="_blank">инстаграм хаягийг </a>1.4 сая хүн дагаж буй.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">9.  ДОЛООН гоолын эзэн<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/22faa13dbeea9f0a33addc02c79f8591.png"></p><p></p><p><br></p><p>Хоккейн ертөнцийн топ зургаан багаас зөвхөн Словак улс л олимпоос медаль хүртэж чадаагүй байв. Энэ удаад тэд Шведийн шигшээг 4:0-ээр хожиж удаан хүлээсэн хүрэл медалиа хүртлээ. Харин энэ амжилтад хамгийн их нөлөө үзүүлсэн тамирчин бол 17 настай Юрай Слафковски. Энэ жилийн өвлийн олимпыг хошуучилж байгаа олон залуу тамирчнаас онцгойрч буй тэрээр долоон шайбтайгаар мэргэн буучдын жагсаалтыг тэргүүлж, тэмцээний хамгийн үнэ цэнтэй тоглогчоор нэрлэгджээ.</p><p>1.92 метр өндөр, 99 кг жинтэй хүүг өвлийн олимпоос өмнө л 2022 оны драфтаар Үндэсний Хоккейн лигт хангалттай сонгогдохуйц чадвартай хэмээн <a href="https://olympics.com/en/news/hockey-slovakia-teen-juraj-slafkovsky-beijing-2022" target="_blank">тодорхойлж байсан нь санамсаргүй хэрэг биш</a>. Одоо түүнийг экспертүүд топ 10-т бичигдэх нь гарцаагүй хэмээн үнэлэх болжээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">10. Аваргыг давсан аварга<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/c426680fdf69e9e81b744906e95fbc11.png"></p><p></p><p><br></p><p>“Бээжин-2022” өвлийн олимпын наадмын хамгийн үзүүштэй, гал гарсан өрсөлдөөнтэй төрлүүдийн нэг нь яах аргагүй эрэгтэйчүүдийн уран гулгалтын төрөл байлаа. Хятадын цагаач гэр бүлээс гаралтай АНУ-ын иргэн Натан Чен нь хоёр дахь олимпын наадамдаа оролцож аваргын алтан медалийг хүртэв. </p><p> Бээжингийн олимпод гурав дахь алтан медалийнхаа төлөө ирсэн Японы супер од Юзүрү Ханюд ихээхэн найдлага тавьж байсан уран гулгалтын үзэгч фенүүдийн хувьд шинэ аваргаа өлгийдөн авсан нь энэ байлаа. Өөрийнх нь цаг үе ирэх хүртэл тасралтгүй хөдөлмөрлөж уг амжилтад хүрсэн тэрээр өмнө нь олимпын мөнгө, багийн төрөлд хүрэл медаль авч байснаас гадна уран гулгалтын Гран При цуврал тэмцээнд тэргүүн байрыг эзэлсэн дэлхийн гурван удаагийн аварга. Цаг үеэ эзэлсэн хошой аваргыг давж, АНУ-д 12 жилийн дараа алтан медалийг авч ирсэн тэрээр ялах ялахдаа богино үзүүлбэр дээрээ дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоож, чөлөөт үзүүлбэр дээр 218.63 оноо авсан билээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">11. өвлийн олимпын рекорд шинэчлэгч<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/31d155983823fc5af36797efdc6ba268.png"></p><p></p><p><br></p><p>Тэшүүрийн төрөлд Швед улсыг төлөөлөн оролцсон Нильс ван дер Пул энэ удаагийн олимпод хоёр алтан медаль хүртэж, олимпын рекордыг хоёр удаа шинэчилсний сацуу дэлхийн рекордыг нэг удаа эвджээ. Тэгвэл эл амжилтын эзэн тэрээр хэзээнээс эхэлж тэшүүрийн ертөнцөд гялалзаж эхэлсэн юм бол?</p><p>2018 оны Пёнчаны өвлийн олимпод 5000 метрийн уралдаанд 14-р байрт бичигдсэнийхээ дараа тэр их спортоосоо хэсэг хугацаанд завсарлага авахыг хүссэн гэдэг. Ийнхүү найман наснаасаа хойш эгчийн хамт тэшүүрээр хичээллэж ирсэн Нильс 22 насандаа цэрэгт явах шийдвэр гаргаж жилийн хугацаанд <a href="https://www.espn.com/olympics/story/_/id/33267276/winter-olympics-2022-nils-van-der-poel-best-speed-skater-world-does-even-speed-skating" target="_blank">тэшүүрээ орхижээ.</a> Гэвч 2019 онд цэргээс халагдан ирэхдээ тэшүүрээр хичээллэхийн оронд унадаг дугуй, гүйлт зэрэгт анхаарч байлаа. 2021 онд дэлхийн аваргын тэмцээнд түрүүлж, эх орондоо 48 жилийн дараа анхны алтан медалийг авчирч чадлаа. Үүгээр ч үл зогсон даруй гурван өдрийн дараа тэрээр дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоожээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">12. Хамгийн олон медальтан<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/31e9e6791264908e272f1176dde57b84.png"></p><p></p><p><br></p><p>Өвлийн спортын голлох төлөөллүүдийн нэг Норвеги улс энэ удаагийн олимпод дархан цолоо мандуулан нэг өвлийн олимпоос 16 алтан медаль хүртэж рекорд тогтоолоо. Тэр дундаа тус улсын биатлоны ах дүү тамирчдын нэг Йоханнес Тиннес Бё нь Бээжингийн олимпоос таван медаль авснаас дөрөв нь алт байв. Тиймээс ч эл амжилтад хүрсэн хоёр дахь тамирчин болсон юм. Өөрөөр хэлбэл тэрээр Солт-Лейкийн олимпоос дөрвөн алт авсан нутаг нэгт Оле Эйнар Бьорндаленийн амжилтыг давтсаны зэрэгцээ нэг олимпоос таван медаль хүртсэн анхдагчдын нэг болов. Энэ нь Бээжингийн олимпын хамгийн олон медальтан гэх бахдам цолд хүргэх хангалттай том амжилт билээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">13. снөүбордын хошоЙ алтан медальт <div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/97a27732d238700d73b62e3108ca7286.png"></p><p></p><p><br></p><p>Солонгос гаралтай АНУ-ын снөүбордын тамирчин Клөү Ким нь өвлийн олимпоос өөрийн төрөлд хоёр алтан медаль хүртжээ. Тиймдээ ч тус улсаас уг бахдам амжилтын эзэн болсон анхны эмэгтэй тамирчин болов. Тэрээр 16 насандаа Залуучуудын олимпын наадмаас алтан медаль хүртэн олонд танигджээ. Улмаар 17 настайдаа Пёнчаны олимпод түрүүлж түүхэн дэх хамгийн залуу эмэгтэй аварга болсон билээ.</p><p>Тэр зөвхөн спортын од биш. Шинэ үеийхний дунд амьдралын хэв маяг, сошиал хөтлөлтөөрөө хүлээн зөвшөөрөгдөж, поп од болтлоо алдаршжээ. Бүр “The Masked Singer” шоуны дөрөвдүгээр улиралд <a href="https://www.youtube.com/watch?v=7q41QP4njIs" target="_blank">оролцсон</a> нь үүнийг илтгэнэ. Түүнээс гадна “Charlie’s Angels” (2019) киноны <a href="https://www.youtube.com/watch?v=jJdU7CXAQTU" target="_blank">кредит хэсэг</a>, Maroon 5 болон Cardi B нарын “<a href="https://www.youtube.com/watch?v=aJOTlE1K90k" target="_blank">Girls like you</a>” дууны клипэнд туслах дүр бүтээж байжээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">14. снөүбоардын домог<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/a03e4b017dca2d7ffc6049533763e2b7.png"></p><p></p><p><br></p><p>Снөүбоардын спортын домог, супер од Шон Вайт карьерийнхээ сүүлийн олимпдоо оролцлоо. Олимпын гурван удаагийн аварга тэрээр энэ удаад хүссэн амжилтдаа хүрээгүй ч тав дахь удаагаа олимпод оролцсон нь түүний чадвар чансаа, тамирчны өндөр формыг хангалттай илтгэж чадна. </p><p>Снөүбоардын спортыг телевизийн шоуны хэмжээнд үнэлэгдэж байхаас эхлээд мэргэжлийн спорт болтол нь түгээн дэлгэрүүлж, өнөөгийн түвшинд гаргаж ирэхэд оруулсан түүний авьяас билиг, хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлэхгүй байхын аргагүй. Шон Вайт гэдэг нэр олимпод оролцогсод дунд бичигдсэн байх нь л сая сая залууст урам зориг, үлгэр дууриал болсон нь гарцаагүй.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">15. цанын хаан<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/f397cd48283d17d9075ea89c898ae523.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Энэ олимпиор “Цанын хаан” гэх хэргэмийн эзэн болсон Александр Большуновын хамгийн хүчтэй өрсөлдөгч нь Норвегийн алдарт тамирчин Ж.Клаебо байв. Уг тамирчдын дундах хүчтэй өрсөлдөөн цанын спортод шимтэгч хэн хүний хувьд сонирхолтой сэдэв байсан нь дамжиггүй. Харин энэ удаад А.Большуновын талд хожлын хөзөр эргэсэн юм. Харин дэлхийн цомд тэргүүлсэн Ж.Клаебо бариандаа ч орж чадалгүй замын голоос бууж өгөх нь тэр.</p><p>Гүйлтийн цанын 50 км-ийн марафон хүйтэн цаг агаар (тэмцээний үеэр температур -18 градус зааж байсан), хүчтэй салхины улмаас богиносож 28км болж буурсан билээ. Тэгсэн хэдий ч жавар тачигнасан тэсгим хүйтэнд аз хийморь нь багтаж ядсан орос эр <i><a href="https://apnews.com/article/winter-olympics-cross-country-skiing-alexander-bolshunov-7c165177fab83197c3826fb8f7a76c86" target="_blank">“Ийм цаг агаарт 50 км уралдсан ч дөнгөнө”</a> </i>хэмээн ам бардам хариулсынхаа дагуу итгэл төгс аваргын алтан медаль хүртэв. Ийнхүү тэрээр уг олимпоос гурван алт, нэг мөнгө, нэг хүрэл медальтай буцжээ. Тэгснээр нэг олимпоос таван медаль хүртсэн анхны цанын тамирчин болж түүхэнд бичигдлээ. Түүнчлэн, хамгийн сүүлд 1980 оны олимпод ЗХУ-ын цаначид буухиа төрөлд алтан медаль хүртсэнээс хойш анх удаа А.Большуновоор ахлуулсан ОХУ-ын баг 4х10км-ийн буухиад тэргүүлсэн баярт үйл явдал ч давхар тохиов.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">16. тАВАН ОЛИМП ДАРААЛСАН АВАРГА<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/c2a5034d2edd7bcaafa4397f886e19af.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Тэшүүрийн домогт тамирчин И.Вүст. Тэрээр Майкл Фелпс, Карл Льюис, Аль Оертер зэрэг дөрвөн олимпын наадмаас ганцаарчилсан төрөлд алтан медаль хүртсэн өвөл, зуны шилдэг тамирчидтай эн дүйцэх амжилт үзүүлээд байсан. Дархан аварга маань энэ удаад 1500 метрийн зайд түрүүлснээр дээр дурдсан алдартнуудын амжилтыг эвдэж, таван олимпоос алтан медаль хүртсэн цорын ганц тамирчин болон түүхэнд үлдлээ.</p><p dir="ltr">И.Вүст 2006 оны Турины олимпоос анхны алтан медалиа дөнгөж 19 настай хүртсэнээрээ Голландын хамгийн залуу алтан медальтан болсон түүхтэй. Харин энэ удаа тэрээр хурдны тэшүүрийн төрөлд хамгийн ахмад алтан медальтан болж нэгэн сонирхолтой рекорд тогтоосон юм. Ташрамд дуулгахад өдгөө 35 настай И.Вүст Бээжингийн наадмын дараа зодог тайлах <a href="https://www.theguardian.com/sport/2022/feb/07/speedskater-ireen-wust-makes-olympic-history-with-gold-at-fifth-straight-games" target="_blank">шийдвэр гаргажээ.</a></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">17. ХЭЛ АМ ДАГУУЛСАН БҮТЭЛГҮЙТЭЛ<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/1c6f3bc7021e71d3071865d2c7acda7a.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Бээжин 2022 наадмын харамсалтай бүтэлгүйтлүүдийн нэг АНУ-ын тамирчин Микаэла Шиффрин байлаа. Түүнийг тэмцээн эхлэхээс өмнө хэвлэл мэдээллийнхэн болоод мэргэжилтнүүд бүгд л дуу нэгтэйгээр уулын цанын бүх төрлөөс медаль хүртэх ховорхон амжилтын эзэн болно гэж таамаглаж байв. Олимпын хоёр, ДАШТ-ийн зургаан удаагийн аварга учраас хүлээлт өндөр байх нь аргагүй. </p><p dir="ltr">Гэвч энэ удаагийн олимп М.Шиффриний мөрөөдлийг хар дарсан зүүд болгож хувиргах нь тэр. Тэрээр өөрийн оролцсон таван төрлийнхөө гуравт нь бүтэлгүйтэж, медалийн индэр дээрээс хөсөр хаягдав. Аз нь харьсан эдгээр хар өдрүүдэд түүний сошиал медиа хаягаар медаль хүртэж чадаагүйд нь дургүйцсэн олон зуун хүмүүс доромж үгсийг хайр найргүй илгээв. <i>“Эцэст нь чиний хүртэх ёстой зүйл ердөө л энэ байж”, “Бүх медалийг өөрийн болгож чадаагүйдээ галзуурах гэж байна уу?”, “Өөрийнхөө хийх ёстой ганц ч зүйлийг зүй зохистой хийж чадаагүй арчаагүй хүүхэн”</i> гэхчлэн хувь хүн рүү нь чиглэсэн увайгүй зурвас тасралтгүй цувсаар. Харин Микаэла энэ бүх дарамтын хариуд өөрийнхөө бүтэлгүйтэл, ялагдлын гашуун мэдрэмжийнхээ тухай <a href="https://www.huffpost.com/entry/mikaela-shiffrin-message-haters-turkeys_n_620e6f55e4b055057aabf263" target="_blank">илэн далангүй хуваалцав. </a></p><p><i>“Бүтэлгүйтэл ямар ч цаг үед байсаар байх болно. Түүнтэй эвлэрээд хэвтэх үү эсвэл босоод тэмцэх үү гэдэг нь чиний сонголт. Зөвхөн ганц удаа ч биш маш олон өдөр чи орноосоо өндийх хэрэгтэй болно. Учир нь гэвэл чамайг үзэн яддаг хүмүүсийн сэтгэлд хүрэхгүй байх үед ч чи хийж буй зүйлдээ дурлаж байдаг шүү дээ. Зүгээр л бос. Энэ хэзээ ч хялбар байхгүй. Гэвч бүтэлгүйтэл гэдэг дэлхийн төгсгөл биш. Хоёр удаа бүтэлгүйт, таван удаа бүтэлгүйт. Олимпод хүртэл бүтэлгүйтээд үз (яг над шиг).” </i>Жинхэнэ аварга гэдэг зөвхөн ялагч байгаад зогсохгүй ялагдлаасаа өндийх сэтгэлийн тэнхээтэй нэгэн байдаг гэдгийг илтгэх түүний энэ зурвас олон нийтийн сэтгэлийг ихээр хөдөлгөсөн билээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">18. бобслейн хатан зоригтон <div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/3ced69337da409ed4ddc03124ba5938a.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Канад гаралтай, Америкийн бобслейн тамирчин Кайли Хамфрис энэ удаагийн олимпод анх удаа багтсан эмэгтэйчүүдийн монобоб төрөлд алтан медаль хүртсэн. Кайли 2010 оны Ванкуверийн олимпт хоёр эмэгтэйн бобслегийн төрөлд анхны алтаа хүртэж байсан бол дөрвөн жилийн дараа Сочид аварга цолоо хамгаалж байсан туршлагатай тамирчин. Гэвч Пёнчанын наадамд хүрэл медаль хүртсэнийхээ дараа Хамфрис сэтгэлзүйн гүн гутралд орж, дасгалжуулагчийн зүгээс ирсэн хэл ам болон сэтгэл санааны дарамтад өртсөн юм. </p><p>Тэрээр 2018 онд өөрийг нь дарамталж, сэтгэлзүйн хямралд оруулсан гэх үндэслэлээр Канадын Бобслейн холбооны эсрэг шүүхэд гомдол мэдүүлсэн ч мөрдөн байцаалтын явцад Кайлигийн мэдэгдлийг хангалттай нотлох баримт олдоогүй аж. Ийнхүү дахин эх орноо төлөөлж ямар нэгэн тэмцээн уралдаанд оролцохгүй хэмээн шийдсэн Кайли АНУ-ын нэрийн өмнөөс энэ олимпод оролцсон адармаат түүхийн эзэн. </p><p>Энэ удаагийн олимпод биатлон, люж, скелетон гээд чарганы төрлүүдэд боломжит найман алтаас долоог нь германчууд авсан. Харин сүүлийн алтан медалийг өөрийн болгож, тэдний бүрэн ноёрхлыг зогсоосон нэгэн бол Кайли Хамфрис. Шагнал гардуулах ёслолын ажиллагааны дараа хатан зоригтон маань <i>"Өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд миний ард зогсож байсан улсдаа алтан медаль авчрахад үнэхээр сайхан мэдрэмж төрж, сэтгэлийг минь дулаацуулж байна."</i> хэмээн <a href="https://edition.cnn.com/2022/02/14/sport/kaillie-humphries-usa-canada-beijing-2022-spt-intl/index.html" target="_blank">ярилцлага </a>өгчээ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">19. анхны алт<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/366bffcd6f59012a7ecf25b74148354e.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Зой Садовски-Синнотт бол эмэгтэйчүүдийн слоупстайл төрөлд АНУ-ын ноёрхлыг таслан зогсоож чадсан төдийгүй Шинэ Зеландын анхны алтан медалийг авчирсан түүхэн гавьяатай тамирчин. Шинэ Зеланд улсын уламжлалт баяр болох "Waitangi" өдрөөр карьерынхаа хамгийн том тэмцээнд оролцож, олимпын аварга болсон 20 настай энэ охин АНУ-ын алдарт тамирчин Жулиа Мариног гүйцэж түрүүлсэн юм. </p><p>Тус улсын ерөнхий сайдын орлогч Грант Робертсон твиттер хуудаснаа "<i> Дөрвөн жилийн өмнөх олимпод түүнийг хүрэл медалийн тавцан дээр зогсохыг харах нэр төрийн хэрэг байсан. Тэр цагаас хойш Зой дэлхийн хамгийн шилдэг снөүбордчдын нэг болохын төлөө өөрийн амжилтаа тасралтгүй ахиулсаар ирсэн билээ. Бидний анхны өвлийн олимпын алтан медалийг авчирсан чамд баярлалаа!" </i>хэмээн жиргэжээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">20. рекорд эвдэгч<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/d88d4bb3cfe3127fa96a62c5a8af442a.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Солонгосчууд ноёлдог шорт трекийн төрлөөс Итали улсын тамирчин, 31 настай Арианна Фонтана нэг алт хоёр мөнгө авч, нийтдээ олимпоос 11 медаль хүртсэн нь шорт трекийн төрлийн бүх цаг үеийн рекордыг эвдсэн билээ. Түүнчлэн Италийн түүхэн дэх хамгийн олон медальтай өвлийн спортын тамирчин болсон аж. Гэвч энэхүү рекордыг эвдэх түүний аялал тийм ч дардан, баяр хөөр дүүрэн байсангүй. Олимпын хоёр дахь медалиа авсны дараа тэрээр сэтгэл хөдлөлөө барьж чадалгүй хашхирсанаа төрөлх эх орон Италиасаа хангалттай дэмжлэг аваагүйдээ "уураа" гаргасан хэлбэр” хэмээн тайлбарлаж. <i>“Намайг энд байлгахыг хүсээгүй маш олон хүмүүс байсан. Нөхрөө дасгалжуулагчаараа ажиллуулахад манай холбоо огтхон ч дэмжлэг үзүүлээгүй. Тэд манай нөхрийг дасгалжуулагч болгохыг хүсээгүй ч өнөөдөр бид түүнийг дэлхийн хамгийн шилдэг дасгалжуулагч гэдгийг харлаа. Манай холбоо бидэнд огт туслаагүйгээр үл барам үнэн хэрэгтээ биднийг энд ирүүлэхгүй байх арга замыг хайж явсан”</i> гэж Фонтана 500 метрийн зайд дэлхийн аварга Голландын Сюзанна Шултинг ялсныхаа дараа сэтгүүлчдэд <a href="https://7news.com.au/sport/winter-olympics/winter-olympics-legend-arianna-fontana-reveals-italian-officials-bitter-response-to-golden-kiss-c-5625856" target="_blank">яриа </a>өгчээ. </p><p>2018 оны Пёнчаны наадамд Фонтана дасгалжуулагчаа дур мэдэн сольж, өөрийн нөхөр болох АНУ-ын шорт-трекийн тамирчныг сонгосон нь Италийн шорт-трекийн албаныхны эгдүүцлийг төрүүлэн өдийг хүртэл тэд энэхүү асуудлаас үүдэн зөрчилдөөнтэй байгаа юм. Түүнийг Италийн түүхэн дэх хамгийн олон медаль хүртсэн эмэгтэй олимпын тамирчин болж байхад ч Бээжинд Италийн зарим албаны хүмүүс хүлээж аваагүйгээр үл барам хонгилд түүнтэй таарсан холбооных нь албан тушаалтнууд баяр ч хүргээгүй гэнэ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">21. нөхөрлөлийн гайхамшиг <div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/e05c32a7cb2d11c075672a71dd2a6aa2.png"></p><p></p><p><br></p><p>АНУ-ын тэшүүрийн тамирчин Эрин Жексон уналтад ороод байсан улсынхаа амжилтыг буцаан авчирч, эмэгтэйчүүдийн ганцаарчилсан төрөлд 20 жилийн дараа америкчууд аваргын цол хүртэж чадсан юм.</p><p> 29 настай Жексон дөрөвхөн сар тэшүүрийн спортоор тууштай хичээллээд л анхны олимдоо оролцсон түүхтэй бөгөөд энэ удаагийн наадамд алтан медаль хүртсэнээр тэрээр ганцаарчилсан төрөлд аваргалсан <a href="https://www.theguardian.com/sport/2022/feb/13/usas-erin-jackson-speedskating-500m-gold-winter-olympics-2022-beijing" target="_blank">анхны хар арьст эмэгтэй</a> болжээ. Өнгөрсөн сард Милуоки хотноо зохиогдсон олимпын эрх олгох тэмцээний үеэр унаж, барианд сүүлдэж орсны дараа ДАШТ-ийн дөрвөн удаагийн аварга Жексоны Олимпын алтан медаль хүртэх мөрөөдөл бараг л сүйрсэн гэхэд болно. Харин хаанаас ч юм гайхамшиг гэмээр зүйл тохиолдож, түүний найз Бриттани Боу Жексонд өөрийн эрхээ бэлэглэснээр олимпод оролцох боломжтой болсон аж. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">22. хүний эрхийн асуудал<div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/f94f3f46f148a4eac466f4e1df9d7b0b.png"></p><p></p><p dir="ltr"><br></p><p dir="ltr">Хятадын засгийн газраас Шинжаан-Уйгур, Төвд, Хонконг, Өвөр Монгол зэрэг бүс нутгуудад хэрэгжүүлж буй төрийн арга хэмжээ, бодлого нь хүний эрхийг ноцтой зөрчиж байгаа хэмээн барууны улсууд үзэж, энэ удаагийн олимпыг дипломат аргаар бойкотт хийсэн бөгөөд нэр бүхий тамирчид ч энэ тал дээр дуугүй өнгөрсөнгүй. </p><p>Гурван олимп дараалан хошой аварга болж, зургаа дахь алтан медалиа Бээжингээс хүртсэн Германы “Люжийн хатан хаан” цолтой Натали Гейзенбергер өмнө нь хэд хэдэн удаа Хятадын бодлогыг эрс шүүмжилж байсан. Наадмын үеэр тэрээр хүний эрхийн асуудлын тухай ярихаас эрх татгалзаж, “<i>Тэмцээнд оролцож буй тамирчид хаана, юу хэлэх тал дээр болгоомжтой хандсан нь дээр”</i> хэмээн <a href="https://7news.com.au/sport/winter-olympics/winter-olympians-criticise-china-over-human-rights-record-as-beijing-games-come-to-an-end-c-5768030" target="_blank">товч ярилцлага </a>өгсөн юм. Харин Германд буцаж очсон дариудаа Süddeutsche Zeitung сонинд ярилцлага өгөхдөө <i>“Хятадад хэзээ ч буцаж очихгүй” </i>гэж мэдэгджээ. Зөвхөн хувийн зорилгоор ч бус, ирээдүйд Хятадад зохион байгуулагдах бүх төрлийн мэргэжлийн тэмцээн уралдаанд оролцохгүй хэмээн зарласан юм. Түүнчлэн хүний эрх, ЛГБТК хүмүүсийн эрх ашгийг уландаа гишгэж, өөрсдийн улс орондоо геноцид бодлого хэрэгжүүлж буй энэ улсад эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг болсон олимпын наадмыг зохион байгуулсан нь олимпын үнэ цэнийг унагаж буй хэрэг гэжээ. </p>
          </div>

Цар тахлаас үүдсэн төрөл бүрийн хязгаарлалт, хүний эрхийн асуудалтай холбогдсон дипломат бойкот, хэний ч санаанд ороогүй допингийн асуудал… Угтаа хятадын ард түмний сүр хүч, ялгуусан гэрэлт ирээдүйг илтгэх учиртай байсан Бээжингийн олимп мордохын хазгайн үлгэрээр дээрх олон саад бэрхшээлтэй нүүр тулгарсан ч 16 хоногийн турш амжилттай үргэлжилсээр өнгөрөгч долоо хоногт өндөрлөв.
Олимпын түүхэнд анх удаа өвөл зуны наадмыг аль алийг нь зохион байгуулсан гэдгээрээ бичигдэж үлдэх энэ удаагийн олимпд 91 орны 2871 тамирчин долоон  спортын төрөлд 103 багц медалийн төлөө өрсөлдсөн. Бээжин-2022 наадмын гол дүр болсон эдгээр тамирчдын сонирхолтой түүх, амжилтын замналыг бид энэхүү нийтлэлээрээ багцлан хүргэж байгааг хүлээн авна уу.
1. МЕДАЛЬ ХҮРТЭЭГҮЙ Ч “АВАРГА” БОЛОВ
“
Бээжин 2022
” өвлийн олимпын үеэр хамгийн их дурдагдсан нэр бол Камила Валиева. 15 настай дэлхийн рекорд эзэмшигч, олимпод анхны дөрвөлсөн үсрэлтэй эргэлтийг хийсэн эмэгтэй тамирчин. Гэтэл Камила Валиева нь багийн тэмцээнд олимпын алтан медалийн болзол хангасны дараа оны өмнө өгсөн шинжилгээний хариу эерэг гарснаар допингийн асуудалд холбогдов. Спортын арбитрын шүүх хүртэл даамжирсан уг асуудалд тэд
“Тамирчны допингийн эсрэг шинжилгээний хариуг цаг тухайд нь мэдэгдээгүй. Олимпын наадмын үеэр энэ асуудал дэгдсэн нь тамирчны буруу биш”
гэж хариу өгөн, уран гулгалтын богино үзүүлбэрт оролцох эрхийг нь түдгэлзүүлэлгүй хэвээр үлдээсэн ч ОУОХ-ноос түүнийг медалийн болзол хангасан тохиолдолд шагнал гардуулах ёслол хийхгүй гэж зарлав. Нөгөөтэйгүүр Камила насанд хүрээгүй тул дүрмийн дагуу хамгаалалтад орсон нь энэ байв.
Богино үзүүлбэрийн төрөлд тэргүүлсэн ч чөлөөт үзүүлбэрийн эхний үсрэлтээс л алдаа гаргаснаар медаль хүртэж чадалгүй нутаг буцахаар болов. Өмнөх өдрүүдэд нь өрнөсөн асар их драма 15 настай охины сэтгэлзүйд хүчтэй нөлөөлсөн нь мэдээж.
Ямартаа ч Камила Валиева энэ бүхнийг давж тэмцээнээ дуусгаж чадсан. Олимпыг нулимстай үдсэн түүнийг Москва хотноо “Динома” клубын цэнгэлдэх хүрээлэнд угтаж авсан хайрт эх орон, үнэнч дэмжигчид нь тансаг хүзүүний зүүлт бэлэглэв. Үүн дээр “Бидний зүрхэн дэх аварга” гэсэн бичиг дурайж байв аа.

2. ДӨРВӨЛСӨН АКСЕЛИЙН ХҮЛЭЭЛТ
Бээжинд ирсэн хамгийн том од нь Юзүрү Ханю байв. Сочи болон Пёнчаны өвлийн олимп болон дэлхийн хошой аварга, 19 дээд амжилт шинэчлэн тогтоосон тэр бэртэл гэмтэл, дараалсан олон хагалгааны дараа ахин мөсөн талбайд, фенүүдийхээ өмнө гарч ирсэн нь энэ. Түүнийг анх удаа дөрвөлсөн аксель үсрэлт хийнэ гэх хүлээлт уран гулгалт сонирхогчдын дунд үүссэн байлаа.
Гэвч тэр богино үзүүлбэртээ 95.15 оноо авч наймдугаар байрт бичигдсэнээр тун тааруухан эхлэлийг тавьсан юм. Мэдээж түүнд амархан байгаагүй, тэр өөрөө ч бууж өгөх бодолгүй байв. Түүний дараа чөлөөт үзүүлбэр дээр дөрвөлсөн аксель хийв. Эргэлтээ амжилттай гүйцэтгэсэн боловч газардах үед хоёр хөл дээрээ зэрэг бууж алдаа гаргасны улмаас оноо хасагдаж медалийн тавцанд зогсож чадсангүй. Ямартаа ч тэр энэ удаагийн олимпод өөртөө тавьсан зорилгодоо хүрэхийн тулд ямар нэгэн алхам хийж чадсан юм. Хамгийн олон шүтэн бишрэгчтэй түүнийг алдаа гаргасан ч фенүүд нь алга ташсан хэвээрээ байв.
Хэрвээ Юүзүрү Ханю дөрвөлсөн аксель амжилттай гүйцэтгэж, мөрөөдлөө биелүүлж чадсан бол Шведийн домогт уран гулгагч
Гиллис Графстрем
ийн адил олимпын уран гулгалтын төрлөөс гурван алтан медаль хүртсэн тамирчны тоог хоёр болгож түүхийн хуудаснаа тэшүүрээр зурсан нэгэн мөрийг дурайтал татах байлаа.

3. ахиулсан амжилт
Олон улсын цанын холбооны олимпын эрх олгох цуврал тэмцээнд Монгол улсаас амжилттай оролцож олимпын эрхийн нормативыг хангасан хоёр тамирчны нэг нь ОУХМ Б.Ачбадрах. Тэрээр
Бээжин 2022
олимпын наадамд цанын хоёр төрөлд оролцсон билээ. Бээжинд тэр 1.5 км-ийн спринт зайн уралдаанд 3 минут 11 секундын амжилтаар 77 дугаар байрт бичигдсэн бол гүйлтийн цанын 15 км - ийн уралдаанд 43 минут 29 секундэд барианд орсноор нийт оролцсон 97 тамирчнаас 65 дугаар байрт бичигдсэн амжилт үзүүлэв. Дөрвөн жилийн өмнө Б.Ачбадрах Пёнчаны олимпод 93 дугаар байрт орж байсан билээ. Швейцарьт байрлаж, олимпын бэлтгэлээ хангасан түүний хувьд огцом сайжирч, ахиулсан амжилт үзүүлсэн нь харагдана.
Цанын тэмцээний зам бүр харилцан адилгүй. Ийм учраас олимп, дэлхийн болоод хувийн дээд амжилтыг бүртгэх боломжгүй байдаг. Тиймдээ ч цанын тэмцээнд оролцож буй тамирчин бүр өөр зам дээрх шинэ сорилттой учирна гэсэн үг. Хамгийн гол нь Б.Ачбадрах Бээжинд оролцсон өөр нэг Монгол тамирчин А.Энхтуулын хамтаар 1.5 км-ийн спринт зайн төрөлд олимпод оролцох эрхийг авч чадсан монголын анхны тамирчин болов.

4. Италийн анхны кёрлингийн медаль
“Бээжин 2022” өвлийн олимпод Италийн тамирчид болох Стефания Константини, Амос Мосанер нар кёрлингийн холимог хосын төрөлд ганц ч хожигдолгүй илт давуу түрүүллээ. Ингэснээр тус улсын хувьд
анхны олимпын кёрлингийн медал
ийг хүртэж, Өвлийн наадмын түүхэн дэх хамгийн доминант амжилтын нэг болж чадсан юм. Чухамдаа эл төрөлд хойд зүгийн улсууд болох Их Британи, Дани, Норвеги, Канад гэхчлэн орнууд олон жилийн турш ноёлсоор ирсэн. Статистикийн мэдээгээр Стефания Конситантинийн түлхэлтийн онч
79.7
% байсан нь “Бээжин 2022” олимпд эмэгтэйчүүдийн дунд нэгдүгээрт жагссан бол Мосанер эрэгтэйчүүдээс дөрөвдүгээр байрт тус тус жагссаныг онцлууштай.
Тэдний дасгалжуулагч Пессиа хосуудын алтан медаль нь Италид кёрлингийн спортыг түгээн дэлгэрүүлэхэд тусална гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлж, Италийн хойд хэсэгт ердөө гуравхан кёрлингийн талбайн тоо цаашдаа илүү олон болоосой гэж хүсэж байна хэмээн хэлжээ.

5. 20 жилийн дараах алтан медаль
Цицерон Гийом Сизерон, Пападакис Габрэйла нар 2018 оны Пёнчаны өвлийн олимпын мөнгөн медальт, дэлхийн дөрвөн удаагийн аваргууд юм. "Бээжин 2022" өвлийн олимпод тэд үзүүлбэрээ алдаагүй гүйцэтгэн нийт 226.98 оноогоор дэлхийн дээд амжилтыг шинэчилж, уран гулгалтын бүжгийн төрөлд түрүүллээ.
Ийнхүү Франц 20 жилийн дараа бүжгийн хосын төрөлд олимпын алтан медаль хүртэж буй түүхэн үйл явдал тохиов.
Олимпын үеэр тамирчдын хувийн харилцааны талаар сонирхоогүй хүн ховор болов уу. Ямар ч гэсэн Пападакис, Сизерон нар бага балчир үеэсээ буюу есөн настайгаасаа бүжгийн хамтрагчид болж байжээ. Тиймдээ ч үзэгчдэд илүү дотно, дулаахан, бас “мэргэжлийн” мэдрэмж төрүүлсэн биз ээ.

6. Анхны олимп
Монгол улсаас “Бээжин 2022” өвлийн олимпын гүйлтийн цанын төрөлд хоёр тамирчин оролцсоны нэг нь ОУХМ А.Энхтуул. Энэ нь түүний хувьд анхны олимп бөгөөд тэрбээр үндсэн төрөл болох гүйлтийн цанын 10 км, 1.5 км спринт зайд тус тус уралдсан юм.
Монгол тамирчин анх удаа эрх авч оролцож буй төрөл бол спринт. А.Энхтуул эмэгтэйчүүдийн 1.5 км-ийн спринт зайд тэргүүлэгчээс 49 секунд хоцрон 79 дүгээр байрт орсон бол өөрийн үндсэн төрөл болох гүйлтийн цанын 10км-ийн зайд амжилттай уралдаж 96 тамирчнаас 85-д тус тус эрэмбэлэгдсэн юм.

7. наймдугаар байраас алтан медаль руу
Сонирхол нь хүсэл мөрөөдөл болж, хүсэл мөрөөдөл нь мэргэжил болсон Петра Влховагийн авьяас билиг түүнийг найман настай байхад нь гялсхийн үзэгдсэн гэдэг. Гэр бүлийн хязгааргүй дэмжлэг, хувь хүний цуцашгүй хөдөлмөр нь түүнийг өдгөө өвлийн олимпын алтан медальд хөтөлжээ. 2012 онд 17 настай залуу охин анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээндээ оролцож, 2014 онд анхны өвлийн олимпод хүч үзсэнээр дэлхийн тавцанд нэрээ цуурайтуулж эхлэх нь тэр.
Өвлийн олимпод тэр техникийн гэгдэх слалом төрөлд гол найдвараа тавьж байв. Гэвч эхний гараандаа
наймдугаарт
орсон түүнийг хэн ч алтан медалийн болзол хангана гэж санаагүй биз. Тэрээр хоёр дахь гараандаа удаах тамирчнаас 0.08 секундын өмнө барианы зурвасыг давж анхны гэх тодотголтой олимпын алтан медалийг эх орондоо авчирсан юм. Уулын цанын төрөлд нэг олимпоос гурван алтан медаль хүртэж байсан АНУ-ын тамирчин
Микайла Шиффрин
ч түүнтэй эн зэрэгцэж чадсангүй.

8. спорт ба загвар
Америкт төрсөн Хятадын 18 настай фристайл цанын тамирчин Эйлин Гүг онцлох болсон шалтгаан зөвхөн түүний спортын амжилтаар хязгаарлагдахгүй. Тэрээр 15 насандаа ээжийнхээ төрсөн нутаг болох БНХАУ-ын багт харьяалагдах шийдвэр гаргаж энэ оны өвлийн олимпод дээрх төрөлд хоёр алтан медаль хүртэв. Түүний хэлж буйгаар
“Бээжин-2022 өвлийн олимпоор өөрийн хайртай спортоо таниулж, олон сая залууст урам зориг өгөх алтан боломж боллоо”
хэмээн энэхүү үйл явдлыг
онцолсон юм
. Тамирчны хувьд Эйлин 2021 онд “
double cork 1440
” буюу тэнхлэгээс гадуур дөрвөн удаагийн бүтэн
эргэлт
хийж, энэхүү амжилтыг тогтоосон цорын ганц эмэгтэй тамирчин болжээ.
Спортын салбараас гадна загварын ертөнцөд гялалзаж яваа түүний карьерыг дурдахгүй өнгөрч үл болно. Тодруулбал,
Estee Lauder
,
Victoria’s Secret
,
Tiffany & Co.
,
Louis Vuitton
,
Gucci
тэргүүтэй брэндүүдийн нүүр царай болж, өнгөрөгч онд Парисын загварын долоо хоногт оролцжээ. Өдгөө түүний
инстаграм хаягийг
1.4 сая хүн дагаж буй.

9.  ДОЛООН гоолын эзэн
Хоккейн ертөнцийн топ зургаан багаас зөвхөн Словак улс л олимпоос медаль хүртэж чадаагүй байв. Энэ удаад тэд Шведийн шигшээг 4:0-ээр хожиж удаан хүлээсэн хүрэл медалиа хүртлээ. Харин энэ амжилтад хамгийн их нөлөө үзүүлсэн тамирчин бол 17 настай Юрай Слафковски. Энэ жилийн өвлийн олимпыг хошуучилж байгаа олон залуу тамирчнаас онцгойрч буй тэрээр долоон шайбтайгаар мэргэн буучдын жагсаалтыг тэргүүлж, тэмцээний хамгийн үнэ цэнтэй тоглогчоор нэрлэгджээ.
1.92 метр өндөр, 99 кг жинтэй хүүг өвлийн олимпоос өмнө л 2022 оны драфтаар Үндэсний Хоккейн лигт хангалттай сонгогдохуйц чадвартай хэмээн
тодорхойлж байсан нь санамсаргүй хэрэг биш
. Одоо түүнийг экспертүүд топ 10-т бичигдэх нь гарцаагүй хэмээн үнэлэх болжээ.

10. Аваргыг давсан аварга
“Бээжин-2022” өвлийн олимпын наадмын хамгийн үзүүштэй, гал гарсан өрсөлдөөнтэй төрлүүдийн нэг нь яах аргагүй эрэгтэйчүүдийн уран гулгалтын төрөл байлаа. Хятадын цагаач гэр бүлээс гаралтай АНУ-ын иргэн Натан Чен нь хоёр дахь олимпын наадамдаа оролцож аваргын алтан медалийг хүртэв.
Бээжингийн олимпод гурав дахь алтан медалийнхаа төлөө ирсэн Японы супер од Юзүрү Ханюд ихээхэн найдлага тавьж байсан уран гулгалтын үзэгч фенүүдийн хувьд шинэ аваргаа өлгийдөн авсан нь энэ байлаа. Өөрийнх нь цаг үе ирэх хүртэл тасралтгүй хөдөлмөрлөж уг амжилтад хүрсэн тэрээр өмнө нь олимпын мөнгө, багийн төрөлд хүрэл медаль авч байснаас гадна уран гулгалтын Гран При цуврал тэмцээнд тэргүүн байрыг эзэлсэн дэлхийн гурван удаагийн аварга. Цаг үеэ эзэлсэн хошой аваргыг давж, АНУ-д 12 жилийн дараа алтан медалийг авч ирсэн тэрээр ялах ялахдаа богино үзүүлбэр дээрээ дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоож, чөлөөт үзүүлбэр дээр 218.63 оноо авсан билээ.

11. өвлийн олимпын рекорд шинэчлэгч
Тэшүүрийн төрөлд Швед улсыг төлөөлөн оролцсон Нильс ван дер Пул энэ удаагийн олимпод хоёр алтан медаль хүртэж, олимпын рекордыг хоёр удаа шинэчилсний сацуу дэлхийн рекордыг нэг удаа эвджээ. Тэгвэл эл амжилтын эзэн тэрээр хэзээнээс эхэлж тэшүүрийн ертөнцөд гялалзаж эхэлсэн юм бол?
2018 оны Пёнчаны өвлийн олимпод 5000 метрийн уралдаанд 14-р байрт бичигдсэнийхээ дараа тэр их спортоосоо хэсэг хугацаанд завсарлага авахыг хүссэн гэдэг. Ийнхүү найман наснаасаа хойш эгчийн хамт тэшүүрээр хичээллэж ирсэн Нильс 22 насандаа цэрэгт явах шийдвэр гаргаж жилийн хугацаанд
тэшүүрээ орхижээ.
Гэвч 2019 онд цэргээс халагдан ирэхдээ тэшүүрээр хичээллэхийн оронд унадаг дугуй, гүйлт зэрэгт анхаарч байлаа. 2021 онд дэлхийн аваргын тэмцээнд түрүүлж, эх орондоо 48 жилийн дараа анхны алтан медалийг авчирч чадлаа. Үүгээр ч үл зогсон даруй гурван өдрийн дараа тэрээр дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоожээ.

12. Хамгийн олон медальтан
Өвлийн спортын голлох төлөөллүүдийн нэг Норвеги улс энэ удаагийн олимпод дархан цолоо мандуулан нэг өвлийн олимпоос 16 алтан медаль хүртэж рекорд тогтоолоо. Тэр дундаа тус улсын биатлоны ах дүү тамирчдын нэг Йоханнес Тиннес Бё нь Бээжингийн олимпоос таван медаль авснаас дөрөв нь алт байв. Тиймээс ч эл амжилтад хүрсэн хоёр дахь тамирчин болсон юм. Өөрөөр хэлбэл тэрээр Солт-Лейкийн олимпоос дөрвөн алт авсан нутаг нэгт Оле Эйнар Бьорндаленийн амжилтыг давтсаны зэрэгцээ нэг олимпоос таван медаль хүртсэн анхдагчдын нэг болов. Энэ нь Бээжингийн олимпын хамгийн олон медальтан гэх бахдам цолд хүргэх хангалттай том амжилт билээ.

13. снөүбордын хошоЙ алтан медальт
Солонгос гаралтай АНУ-ын снөүбордын тамирчин Клөү Ким нь өвлийн олимпоос өөрийн төрөлд хоёр алтан медаль хүртжээ. Тиймдээ ч тус улсаас уг бахдам амжилтын эзэн болсон анхны эмэгтэй тамирчин болов. Тэрээр 16 насандаа Залуучуудын олимпын наадмаас алтан медаль хүртэн олонд танигджээ. Улмаар 17 настайдаа Пёнчаны олимпод түрүүлж түүхэн дэх хамгийн залуу эмэгтэй аварга болсон билээ.
Тэр зөвхөн спортын од биш. Шинэ үеийхний дунд амьдралын хэв маяг, сошиал хөтлөлтөөрөө хүлээн зөвшөөрөгдөж, поп од болтлоо алдаршжээ. Бүр “The Masked Singer” шоуны дөрөвдүгээр улиралд
оролцсон
нь үүнийг илтгэнэ. Түүнээс гадна “Charlie’s Angels” (2019) киноны
кредит хэсэг
, Maroon 5 болон Cardi B нарын “
Girls like you
” дууны клипэнд туслах дүр бүтээж байжээ.

14. снөүбоардын домог
Снөүбоардын спортын домог, супер од Шон Вайт карьерийнхээ сүүлийн олимпдоо оролцлоо. Олимпын гурван удаагийн аварга тэрээр энэ удаад хүссэн амжилтдаа хүрээгүй ч тав дахь удаагаа олимпод оролцсон нь түүний чадвар чансаа, тамирчны өндөр формыг хангалттай илтгэж чадна.
Снөүбоардын спортыг телевизийн шоуны хэмжээнд үнэлэгдэж байхаас эхлээд мэргэжлийн спорт болтол нь түгээн дэлгэрүүлж, өнөөгийн түвшинд гаргаж ирэхэд оруулсан түүний авьяас билиг, хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлэхгүй байхын аргагүй. Шон Вайт гэдэг нэр олимпод оролцогсод дунд бичигдсэн байх нь л сая сая залууст урам зориг, үлгэр дууриал болсон нь гарцаагүй.

15. цанын хаан
Энэ олимпиор “Цанын хаан” гэх хэргэмийн эзэн болсон Александр Большуновын хамгийн хүчтэй өрсөлдөгч нь Норвегийн алдарт тамирчин Ж.Клаебо байв. Уг тамирчдын дундах хүчтэй өрсөлдөөн цанын спортод шимтэгч хэн хүний хувьд сонирхолтой сэдэв байсан нь дамжиггүй. Харин энэ удаад А.Большуновын талд хожлын хөзөр эргэсэн юм. Харин дэлхийн цомд тэргүүлсэн Ж.Клаебо бариандаа ч орж чадалгүй замын голоос бууж өгөх нь тэр.
Гүйлтийн цанын 50 км-ийн марафон хүйтэн цаг агаар (тэмцээний үеэр температур -18 градус зааж байсан), хүчтэй салхины улмаас богиносож 28км болж буурсан билээ. Тэгсэн хэдий ч жавар тачигнасан тэсгим хүйтэнд аз хийморь нь багтаж ядсан орос эр
“Ийм цаг агаарт 50 км уралдсан ч дөнгөнө”

хэмээн ам бардам хариулсынхаа дагуу итгэл төгс аваргын алтан медаль хүртэв. Ийнхүү тэрээр уг олимпоос гурван алт, нэг мөнгө, нэг хүрэл медальтай буцжээ. Тэгснээр нэг олимпоос таван медаль хүртсэн анхны цанын тамирчин болж түүхэнд бичигдлээ. Түүнчлэн, хамгийн сүүлд 1980 оны олимпод ЗХУ-ын цаначид буухиа төрөлд алтан медаль хүртсэнээс хойш анх удаа А.Большуновоор ахлуулсан ОХУ-ын баг 4х10км-ийн буухиад тэргүүлсэн баярт үйл явдал ч давхар тохиов.

16. тАВАН ОЛИМП ДАРААЛСАН АВАРГА
Тэшүүрийн домогт тамирчин И.Вүст. Тэрээр Майкл Фелпс, Карл Льюис, Аль Оертер зэрэг дөрвөн олимпын наадмаас ганцаарчилсан төрөлд алтан медаль хүртсэн өвөл, зуны шилдэг тамирчидтай эн дүйцэх амжилт үзүүлээд байсан. Дархан аварга маань энэ удаад 1500 метрийн зайд түрүүлснээр дээр дурдсан алдартнуудын амжилтыг эвдэж, таван олимпоос алтан медаль хүртсэн цорын ганц тамирчин болон түүхэнд үлдлээ.
И.Вүст 2006 оны Турины олимпоос анхны алтан медалиа дөнгөж 19 настай хүртсэнээрээ Голландын хамгийн залуу алтан медальтан болсон түүхтэй. Харин энэ удаа тэрээр хурдны тэшүүрийн төрөлд хамгийн ахмад алтан медальтан болж нэгэн сонирхолтой рекорд тогтоосон юм. Ташрамд дуулгахад өдгөө 35 настай И.Вүст Бээжингийн наадмын дараа зодог тайлах
шийдвэр гаргажээ.

17. ХЭЛ АМ ДАГУУЛСАН БҮТЭЛГҮЙТЭЛ
Бээжин 2022 наадмын харамсалтай бүтэлгүйтлүүдийн нэг АНУ-ын тамирчин Микаэла Шиффрин байлаа. Түүнийг тэмцээн эхлэхээс өмнө хэвлэл мэдээллийнхэн болоод мэргэжилтнүүд бүгд л дуу нэгтэйгээр уулын цанын бүх төрлөөс медаль хүртэх ховорхон амжилтын эзэн болно гэж таамаглаж байв. Олимпын хоёр, ДАШТ-ийн зургаан удаагийн аварга учраас хүлээлт өндөр байх нь аргагүй.
Гэвч энэ удаагийн олимп М.Шиффриний мөрөөдлийг хар дарсан зүүд болгож хувиргах нь тэр. Тэрээр өөрийн оролцсон таван төрлийнхөө гуравт нь бүтэлгүйтэж, медалийн индэр дээрээс хөсөр хаягдав. Аз нь харьсан эдгээр хар өдрүүдэд түүний сошиал медиа хаягаар медаль хүртэж чадаагүйд нь дургүйцсэн олон зуун хүмүүс доромж үгсийг хайр найргүй илгээв.
“Эцэст нь чиний хүртэх ёстой зүйл ердөө л энэ байж”, “Бүх медалийг өөрийн болгож чадаагүйдээ галзуурах гэж байна уу?”, “Өөрийнхөө хийх ёстой ганц ч зүйлийг зүй зохистой хийж чадаагүй арчаагүй хүүхэн”
гэхчлэн хувь хүн рүү нь чиглэсэн увайгүй зурвас тасралтгүй цувсаар. Харин Микаэла энэ бүх дарамтын хариуд өөрийнхөө бүтэлгүйтэл, ялагдлын гашуун мэдрэмжийнхээ тухай
илэн далангүй хуваалцав.
“Бүтэлгүйтэл ямар ч цаг үед байсаар байх болно. Түүнтэй эвлэрээд хэвтэх үү эсвэл босоод тэмцэх үү гэдэг нь чиний сонголт. Зөвхөн ганц удаа ч биш маш олон өдөр чи орноосоо өндийх хэрэгтэй болно. Учир нь гэвэл чамайг үзэн яддаг хүмүүсийн сэтгэлд хүрэхгүй байх үед ч чи хийж буй зүйлдээ дурлаж байдаг шүү дээ. Зүгээр л бос. Энэ хэзээ ч хялбар байхгүй. Гэвч бүтэлгүйтэл гэдэг дэлхийн төгсгөл биш. Хоёр удаа бүтэлгүйт, таван удаа бүтэлгүйт. Олимпод хүртэл бүтэлгүйтээд үз (яг над шиг).”
Жинхэнэ аварга гэдэг зөвхөн ялагч байгаад зогсохгүй ялагдлаасаа өндийх сэтгэлийн тэнхээтэй нэгэн байдаг гэдгийг илтгэх түүний энэ зурвас олон нийтийн сэтгэлийг ихээр хөдөлгөсөн билээ.

18. бобслейн хатан зоригтон
Канад гаралтай, Америкийн бобслейн тамирчин Кайли Хамфрис энэ удаагийн олимпод анх удаа багтсан эмэгтэйчүүдийн монобоб төрөлд алтан медаль хүртсэн. Кайли 2010 оны Ванкуверийн олимпт хоёр эмэгтэйн бобслегийн төрөлд анхны алтаа хүртэж байсан бол дөрвөн жилийн дараа Сочид аварга цолоо хамгаалж байсан туршлагатай тамирчин. Гэвч Пёнчанын наадамд хүрэл медаль хүртсэнийхээ дараа Хамфрис сэтгэлзүйн гүн гутралд орж, дасгалжуулагчийн зүгээс ирсэн хэл ам болон сэтгэл санааны дарамтад өртсөн юм.
Тэрээр 2018 онд өөрийг нь дарамталж, сэтгэлзүйн хямралд оруулсан гэх үндэслэлээр Канадын Бобслейн холбооны эсрэг шүүхэд гомдол мэдүүлсэн ч мөрдөн байцаалтын явцад Кайлигийн мэдэгдлийг хангалттай нотлох баримт олдоогүй аж. Ийнхүү дахин эх орноо төлөөлж ямар нэгэн тэмцээн уралдаанд оролцохгүй хэмээн шийдсэн Кайли АНУ-ын нэрийн өмнөөс энэ олимпод оролцсон адармаат түүхийн эзэн.
Энэ удаагийн олимпод биатлон, люж, скелетон гээд чарганы төрлүүдэд боломжит найман алтаас долоог нь германчууд авсан. Харин сүүлийн алтан медалийг өөрийн болгож, тэдний бүрэн ноёрхлыг зогсоосон нэгэн бол Кайли Хамфрис. Шагнал гардуулах ёслолын ажиллагааны дараа хатан зоригтон маань
"Өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд миний ард зогсож байсан улсдаа алтан медаль авчрахад үнэхээр сайхан мэдрэмж төрж, сэтгэлийг минь дулаацуулж байна."
хэмээн
ярилцлага
өгчээ.

19. анхны алт
Зой Садовски-Синнотт бол эмэгтэйчүүдийн слоупстайл төрөлд АНУ-ын ноёрхлыг таслан зогсоож чадсан төдийгүй Шинэ Зеландын анхны алтан медалийг авчирсан түүхэн гавьяатай тамирчин. Шинэ Зеланд улсын уламжлалт баяр болох "Waitangi" өдрөөр карьерынхаа хамгийн том тэмцээнд оролцож, олимпын аварга болсон 20 настай энэ охин АНУ-ын алдарт тамирчин Жулиа Мариног гүйцэж түрүүлсэн юм.
Тус улсын ерөнхий сайдын орлогч Грант Робертсон твиттер хуудаснаа "
Дөрвөн жилийн өмнөх олимпод түүнийг хүрэл медалийн тавцан дээр зогсохыг харах нэр төрийн хэрэг байсан. Тэр цагаас хойш Зой дэлхийн хамгийн шилдэг снөүбордчдын нэг болохын төлөө өөрийн амжилтаа тасралтгүй ахиулсаар ирсэн билээ. Бидний анхны өвлийн олимпын алтан медалийг авчирсан чамд баярлалаа!"
хэмээн жиргэжээ.

20. рекорд эвдэгч
Солонгосчууд ноёлдог шорт трекийн төрлөөс Итали улсын тамирчин, 31 настай Арианна Фонтана нэг алт хоёр мөнгө авч, нийтдээ олимпоос 11 медаль хүртсэн нь шорт трекийн төрлийн бүх цаг үеийн рекордыг эвдсэн билээ. Түүнчлэн Италийн түүхэн дэх хамгийн олон медальтай өвлийн спортын тамирчин болсон аж. Гэвч энэхүү рекордыг эвдэх түүний аялал тийм ч дардан, баяр хөөр дүүрэн байсангүй. Олимпын хоёр дахь медалиа авсны дараа тэрээр сэтгэл хөдлөлөө барьж чадалгүй хашхирсанаа төрөлх эх орон Италиасаа хангалттай дэмжлэг аваагүйдээ "уураа" гаргасан хэлбэр” хэмээн тайлбарлаж.
“Намайг энд байлгахыг хүсээгүй маш олон хүмүүс байсан. Нөхрөө дасгалжуулагчаараа ажиллуулахад манай холбоо огтхон ч дэмжлэг үзүүлээгүй. Тэд манай нөхрийг дасгалжуулагч болгохыг хүсээгүй ч өнөөдөр бид түүнийг дэлхийн хамгийн шилдэг дасгалжуулагч гэдгийг харлаа. Манай холбоо бидэнд огт туслаагүйгээр үл барам үнэн хэрэгтээ биднийг энд ирүүлэхгүй байх арга замыг хайж явсан”
гэж Фонтана 500 метрийн зайд дэлхийн аварга Голландын Сюзанна Шултинг ялсныхаа дараа сэтгүүлчдэд
яриа
өгчээ.
2018 оны Пёнчаны наадамд Фонтана дасгалжуулагчаа дур мэдэн сольж, өөрийн нөхөр болох АНУ-ын шорт-трекийн тамирчныг сонгосон нь Италийн шорт-трекийн албаныхны эгдүүцлийг төрүүлэн өдийг хүртэл тэд энэхүү асуудлаас үүдэн зөрчилдөөнтэй байгаа юм. Түүнийг Италийн түүхэн дэх хамгийн олон медаль хүртсэн эмэгтэй олимпын тамирчин болж байхад ч Бээжинд Италийн зарим албаны хүмүүс хүлээж аваагүйгээр үл барам хонгилд түүнтэй таарсан холбооных нь албан тушаалтнууд баяр ч хүргээгүй гэнэ.

21. нөхөрлөлийн гайхамшиг
АНУ-ын тэшүүрийн тамирчин Эрин Жексон уналтад ороод байсан улсынхаа амжилтыг буцаан авчирч, эмэгтэйчүүдийн ганцаарчилсан төрөлд 20 жилийн дараа америкчууд аваргын цол хүртэж чадсан юм.
29 настай Жексон дөрөвхөн сар тэшүүрийн спортоор тууштай хичээллээд л анхны олимдоо оролцсон түүхтэй бөгөөд энэ удаагийн наадамд алтан медаль хүртсэнээр тэрээр ганцаарчилсан төрөлд аваргалсан
анхны хар арьст эмэгтэй
болжээ. Өнгөрсөн сард Милуоки хотноо зохиогдсон олимпын эрх олгох тэмцээний үеэр унаж, барианд сүүлдэж орсны дараа ДАШТ-ийн дөрвөн удаагийн аварга Жексоны Олимпын алтан медаль хүртэх мөрөөдөл бараг л сүйрсэн гэхэд болно. Харин хаанаас ч юм гайхамшиг гэмээр зүйл тохиолдож, түүний найз Бриттани Боу Жексонд өөрийн эрхээ бэлэглэснээр олимпод оролцох боломжтой болсон аж.

22. хүний эрхийн асуудал
Хятадын засгийн газраас Шинжаан-Уйгур, Төвд, Хонконг, Өвөр Монгол зэрэг бүс нутгуудад хэрэгжүүлж буй төрийн арга хэмжээ, бодлого нь хүний эрхийг ноцтой зөрчиж байгаа хэмээн барууны улсууд үзэж, энэ удаагийн олимпыг дипломат аргаар бойкотт хийсэн бөгөөд нэр бүхий тамирчид ч энэ тал дээр дуугүй өнгөрсөнгүй.
Гурван олимп дараалан хошой аварга болж, зургаа дахь алтан медалиа Бээжингээс хүртсэн Германы “Люжийн хатан хаан” цолтой Натали Гейзенбергер өмнө нь хэд хэдэн удаа Хятадын бодлогыг эрс шүүмжилж байсан. Наадмын үеэр тэрээр хүний эрхийн асуудлын тухай ярихаас эрх татгалзаж, “
Тэмцээнд оролцож буй тамирчид хаана, юу хэлэх тал дээр болгоомжтой хандсан нь дээр”
хэмээн
товч ярилцлага
өгсөн юм. Харин Германд буцаж очсон дариудаа Süddeutsche Zeitung сонинд ярилцлага өгөхдөө
“Хятадад хэзээ ч буцаж очихгүй”
гэж мэдэгджээ. Зөвхөн хувийн зорилгоор ч бус, ирээдүйд Хятадад зохион байгуулагдах бүх төрлийн мэргэжлийн тэмцээн уралдаанд оролцохгүй хэмээн зарласан юм. Түүнчлэн хүний эрх, ЛГБТК хүмүүсийн эрх ашгийг уландаа гишгэж, өөрсдийн улс орондоо геноцид бодлого хэрэгжүүлж буй энэ улсад эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг болсон олимпын наадмыг зохион байгуулсан нь олимпын үнэ цэнийг унагаж буй хэрэг гэжээ.

Цар тахлаас үүдсэн төрөл бүрийн хязгаарлалт, хүний эрхийн асуудалтай холбогдсон дипломат бойкот, хэний ч санаанд ороогүй допингийн асуудал… Угтаа хятадын ард түмний сүр хүч, ялгуусан гэрэлт ирээдүйг илтгэх учиртай байсан Бээжингийн олимп мордохын хазгайн үлгэрээр дээрх олон саад бэрхшээлтэй нүүр тулгарсан ч 16 хоногийн турш амжилттай үргэлжилсээр өнгөрөгч долоо хоногт өндөрлөв.    Олимпын түүхэнд анх удаа өвөл зуны наадмыг аль алийг нь зохион байгуулсан гэдгээрээ бичигдэж үлдэх энэ удаагийн олимпд 91 орны 2871 тамирчин долоон  спортын төрөлд 103 багц медалийн төлөө өрсөлдсөн. Бээжин-2022 наадмын гол дүр болсон эдгээр тамирчдын сонирхолтой түүх, амжилтын замналыг бид энэхүү нийтлэлээрээ багцлан хүргэж байгааг хүлээн авна уу.
### 1. МЕДАЛЬ ХҮРТЭЭГҮЙ Ч “АВАРГА” БОЛОВ
“Бээжин 2022” өвлийн олимпын үеэр хамгийн их дурдагдсан нэр бол Камила Валиева. 15 настай дэлхийн рекорд эзэмшигч, олимпод анхны дөрвөлсөн үсрэлтэй эргэлтийг хийсэн эмэгтэй тамирчин. Гэтэл Камила Валиева нь багийн тэмцээнд олимпын алтан медалийн болзол хангасны дараа оны өмнө өгсөн шинжилгээний хариу эерэг гарснаар допингийн асуудалд холбогдов. Спортын арбитрын шүүх хүртэл даамжирсан уг асуудалд тэд *“Тамирчны допингийн эсрэг шинжилгээний хариуг цаг тухайд нь мэдэгдээгүй. Олимпын наадмын үеэр энэ асуудал дэгдсэн нь тамирчны буруу биш”* гэж хариу өгөн, уран гулгалтын богино үзүүлбэрт оролцох эрхийг нь түдгэлзүүлэлгүй хэвээр үлдээсэн ч ОУОХ-ноос түүнийг медалийн болзол хангасан тохиолдолд шагнал гардуулах ёслол хийхгүй гэж зарлав. Нөгөөтэйгүүр Камила насанд хүрээгүй тул дүрмийн дагуу хамгаалалтад орсон нь энэ байв.
Богино үзүүлбэрийн төрөлд тэргүүлсэн ч чөлөөт үзүүлбэрийн эхний үсрэлтээс л алдаа гаргаснаар медаль хүртэж чадалгүй нутаг буцахаар болов. Өмнөх өдрүүдэд нь өрнөсөн асар их драма 15 настай охины сэтгэлзүйд хүчтэй нөлөөлсөн нь мэдээж.
Ямартаа ч Камила Валиева энэ бүхнийг давж тэмцээнээ дуусгаж чадсан. Олимпыг нулимстай үдсэн түүнийг Москва хотноо “Динома” клубын цэнгэлдэх хүрээлэнд угтаж авсан хайрт эх орон, үнэнч дэмжигчид нь тансаг хүзүүний зүүлт бэлэглэв. Үүн дээр “Бидний зүрхэн дэх аварга” гэсэн бичиг дурайж байв аа.
### 2. ДӨРВӨЛСӨН АКСЕЛИЙН ХҮЛЭЭЛТ
Бээжинд ирсэн хамгийн том од нь Юзүрү Ханю байв. Сочи болон Пёнчаны өвлийн олимп болон дэлхийн хошой аварга, 19 дээд амжилт шинэчлэн тогтоосон тэр бэртэл гэмтэл, дараалсан олон хагалгааны дараа ахин мөсөн талбайд, фенүүдийхээ өмнө гарч ирсэн нь энэ. Түүнийг анх удаа дөрвөлсөн аксель үсрэлт хийнэ гэх хүлээлт уран гулгалт сонирхогчдын дунд үүссэн байлаа.
Гэвч тэр богино үзүүлбэртээ 95.15 оноо авч наймдугаар байрт бичигдсэнээр тун тааруухан эхлэлийг тавьсан юм. Мэдээж түүнд амархан байгаагүй, тэр өөрөө ч бууж өгөх бодолгүй байв. Түүний дараа чөлөөт үзүүлбэр дээр дөрвөлсөн аксель хийв. Эргэлтээ амжилттай гүйцэтгэсэн боловч газардах үед хоёр хөл дээрээ зэрэг бууж алдаа гаргасны улмаас оноо хасагдаж медалийн тавцанд зогсож чадсангүй. Ямартаа ч тэр энэ удаагийн олимпод өөртөө тавьсан зорилгодоо хүрэхийн тулд ямар нэгэн алхам хийж чадсан юм. Хамгийн олон шүтэн бишрэгчтэй түүнийг алдаа гаргасан ч фенүүд нь алга ташсан хэвээрээ байв.
Хэрвээ Юүзүрү Ханю дөрвөлсөн аксель амжилттай гүйцэтгэж, мөрөөдлөө биелүүлж чадсан бол Шведийн домогт уран гулгагч Гиллис Графстремийн адил олимпын уран гулгалтын төрлөөс гурван алтан медаль хүртсэн тамирчны тоог хоёр болгож түүхийн хуудаснаа тэшүүрээр зурсан нэгэн мөрийг дурайтал татах байлаа.
### 3. ахиулсан амжилт
Олон улсын цанын холбооны олимпын эрх олгох цуврал тэмцээнд Монгол улсаас амжилттай оролцож олимпын эрхийн нормативыг хангасан хоёр тамирчны нэг нь ОУХМ Б.Ачбадрах. Тэрээр Бээжин 2022 олимпын наадамд цанын хоёр төрөлд оролцсон билээ. Бээжинд тэр 1.5 км-ийн спринт зайн уралдаанд 3 минут 11 секундын амжилтаар 77 дугаар байрт бичигдсэн бол гүйлтийн цанын 15 км - ийн уралдаанд 43 минут 29 секундэд барианд орсноор нийт оролцсон 97 тамирчнаас 65 дугаар байрт бичигдсэн амжилт үзүүлэв. Дөрвөн жилийн өмнө Б.Ачбадрах Пёнчаны олимпод 93 дугаар байрт орж байсан билээ. Швейцарьт байрлаж, олимпын бэлтгэлээ хангасан түүний хувьд огцом сайжирч, ахиулсан амжилт үзүүлсэн нь харагдана.
Цанын тэмцээний зам бүр харилцан адилгүй. Ийм учраас олимп, дэлхийн болоод хувийн дээд амжилтыг бүртгэх боломжгүй байдаг. Тиймдээ ч цанын тэмцээнд оролцож буй тамирчин бүр өөр зам дээрх шинэ сорилттой учирна гэсэн үг. Хамгийн гол нь Б.Ачбадрах Бээжинд оролцсон өөр нэг Монгол тамирчин А.Энхтуулын хамтаар 1.5 км-ийн спринт зайн төрөлд олимпод оролцох эрхийг авч чадсан монголын анхны тамирчин болов.
### 4. Италийн анхны кёрлингийн медаль
“Бээжин 2022” өвлийн олимпод Италийн тамирчид болох Стефания Константини, Амос Мосанер нар кёрлингийн холимог хосын төрөлд ганц ч хожигдолгүй илт давуу түрүүллээ. Ингэснээр тус улсын хувьд анхны олимпын кёрлингийн медалийг хүртэж, Өвлийн наадмын түүхэн дэх хамгийн доминант амжилтын нэг болж чадсан юм. Чухамдаа эл төрөлд хойд зүгийн улсууд болох Их Британи, Дани, Норвеги, Канад гэхчлэн орнууд олон жилийн турш ноёлсоор ирсэн. Статистикийн мэдээгээр Стефания Конситантинийн түлхэлтийн онч 79.7% байсан нь “Бээжин 2022” олимпд эмэгтэйчүүдийн дунд нэгдүгээрт жагссан бол Мосанер эрэгтэйчүүдээс дөрөвдүгээр байрт тус тус жагссаныг онцлууштай.
Тэдний дасгалжуулагч Пессиа хосуудын алтан медаль нь Италид кёрлингийн спортыг түгээн дэлгэрүүлэхэд тусална гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлж, Италийн хойд хэсэгт ердөө гуравхан кёрлингийн талбайн тоо цаашдаа илүү олон болоосой гэж хүсэж байна хэмээн хэлжээ.
### 5. 20 жилийн дараах алтан медаль
Цицерон Гийом Сизерон, Пападакис Габрэйла нар 2018 оны Пёнчаны өвлийн олимпын мөнгөн медальт, дэлхийн дөрвөн удаагийн аваргууд юм. "Бээжин 2022" өвлийн олимпод тэд үзүүлбэрээ алдаагүй гүйцэтгэн нийт 226.98 оноогоор дэлхийн дээд амжилтыг шинэчилж, уран гулгалтын бүжгийн төрөлд түрүүллээ.
Ийнхүү Франц 20 жилийн дараа бүжгийн хосын төрөлд олимпын алтан медаль хүртэж буй түүхэн үйл явдал тохиов.
Олимпын үеэр тамирчдын хувийн харилцааны талаар сонирхоогүй хүн ховор болов уу. Ямар ч гэсэн Пападакис, Сизерон нар бага балчир үеэсээ буюу есөн настайгаасаа бүжгийн хамтрагчид болж байжээ. Тиймдээ ч үзэгчдэд илүү дотно, дулаахан, бас “мэргэжлийн” мэдрэмж төрүүлсэн биз ээ.
### 6. Анхны олимп
Монгол улсаас “Бээжин 2022” өвлийн олимпын гүйлтийн цанын төрөлд хоёр тамирчин оролцсоны нэг нь ОУХМ А.Энхтуул. Энэ нь түүний хувьд анхны олимп бөгөөд тэрбээр үндсэн төрөл болох гүйлтийн цанын 10 км, 1.5 км спринт зайд тус тус уралдсан юм.
Монгол тамирчин анх удаа эрх авч оролцож буй төрөл бол спринт. А.Энхтуул эмэгтэйчүүдийн 1.5 км-ийн спринт зайд тэргүүлэгчээс 49 секунд хоцрон 79 дүгээр байрт орсон бол өөрийн үндсэн төрөл болох гүйлтийн цанын 10км-ийн зайд амжилттай уралдаж 96 тамирчнаас 85-д тус тус эрэмбэлэгдсэн юм.
### 7. наймдугаар байраас алтан медаль руу
Сонирхол нь хүсэл мөрөөдөл болж, хүсэл мөрөөдөл нь мэргэжил болсон Петра Влховагийн авьяас билиг түүнийг найман настай байхад нь гялсхийн үзэгдсэн гэдэг. Гэр бүлийн хязгааргүй дэмжлэг, хувь хүний цуцашгүй хөдөлмөр нь түүнийг өдгөө өвлийн олимпын алтан медальд хөтөлжээ. 2012 онд 17 настай залуу охин анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээндээ оролцож, 2014 онд анхны өвлийн олимпод хүч үзсэнээр дэлхийн тавцанд нэрээ цуурайтуулж эхлэх нь тэр.
Өвлийн олимпод тэр техникийн гэгдэх слалом төрөлд гол найдвараа тавьж байв. Гэвч эхний гараандаа наймдугаарт орсон түүнийг хэн ч алтан медалийн болзол хангана гэж санаагүй биз. Тэрээр хоёр дахь гараандаа удаах тамирчнаас 0.08 секундын өмнө барианы зурвасыг давж анхны гэх тодотголтой олимпын алтан медалийг эх орондоо авчирсан юм. Уулын цанын төрөлд нэг олимпоос гурван алтан медаль хүртэж байсан АНУ-ын тамирчин Микайла Шиффрин ч түүнтэй эн зэрэгцэж чадсангүй.
### 8. спорт ба загвар
Америкт төрсөн Хятадын 18 настай фристайл цанын тамирчин Эйлин Гүг онцлох болсон шалтгаан зөвхөн түүний спортын амжилтаар хязгаарлагдахгүй. Тэрээр 15 насандаа ээжийнхээ төрсөн нутаг болох БНХАУ-ын багт харьяалагдах шийдвэр гаргаж энэ оны өвлийн олимпод дээрх төрөлд хоёр алтан медаль хүртэв. Түүний хэлж буйгаар *“Бээжин-2022 өвлийн олимпоор өөрийн хайртай спортоо таниулж, олон сая залууст урам зориг өгөх алтан боломж боллоо”* хэмээн энэхүү үйл явдлыг онцолсон юм. Тамирчны хувьд Эйлин 2021 онд “double cork 1440” буюу тэнхлэгээс гадуур дөрвөн удаагийн бүтэн эргэлт хийж, энэхүү амжилтыг тогтоосон цорын ганц эмэгтэй тамирчин болжээ.
Спортын салбараас гадна загварын ертөнцөд гялалзаж яваа түүний карьерыг дурдахгүй өнгөрч үл болно. Тодруулбал, Estee Lauder, Victoria’s Secret, Tiffany & Co., Louis Vuitton, Gucci тэргүүтэй брэндүүдийн нүүр царай болж, өнгөрөгч онд Парисын загварын долоо хоногт оролцжээ. Өдгөө түүний инстаграм хаягийг 1.4 сая хүн дагаж буй.
### 9.  ДОЛООН гоолын эзэн
Хоккейн ертөнцийн топ зургаан багаас зөвхөн Словак улс л олимпоос медаль хүртэж чадаагүй байв. Энэ удаад тэд Шведийн шигшээг 4:0-ээр хожиж удаан хүлээсэн хүрэл медалиа хүртлээ. Харин энэ амжилтад хамгийн их нөлөө үзүүлсэн тамирчин бол 17 настай Юрай Слафковски. Энэ жилийн өвлийн олимпыг хошуучилж байгаа олон залуу тамирчнаас онцгойрч буй тэрээр долоон шайбтайгаар мэргэн буучдын жагсаалтыг тэргүүлж, тэмцээний хамгийн үнэ цэнтэй тоглогчоор нэрлэгджээ.
1.92 метр өндөр, 99 кг жинтэй хүүг өвлийн олимпоос өмнө л 2022 оны драфтаар Үндэсний Хоккейн лигт хангалттай сонгогдохуйц чадвартай хэмээн тодорхойлж байсан нь санамсаргүй хэрэг биш. Одоо түүнийг экспертүүд топ 10-т бичигдэх нь гарцаагүй хэмээн үнэлэх болжээ.
### 10. Аваргыг давсан аварга
“Бээжин-2022” өвлийн олимпын наадмын хамгийн үзүүштэй, гал гарсан өрсөлдөөнтэй төрлүүдийн нэг нь яах аргагүй эрэгтэйчүүдийн уран гулгалтын төрөл байлаа. Хятадын цагаач гэр бүлээс гаралтай АНУ-ын иргэн Натан Чен нь хоёр дахь олимпын наадамдаа оролцож аваргын алтан медалийг хүртэв.
Бээжингийн олимпод гурав дахь алтан медалийнхаа төлөө ирсэн Японы супер од Юзүрү Ханюд ихээхэн найдлага тавьж байсан уран гулгалтын үзэгч фенүүдийн хувьд шинэ аваргаа өлгийдөн авсан нь энэ байлаа. Өөрийнх нь цаг үе ирэх хүртэл тасралтгүй хөдөлмөрлөж уг амжилтад хүрсэн тэрээр өмнө нь олимпын мөнгө, багийн төрөлд хүрэл медаль авч байснаас гадна уран гулгалтын Гран При цуврал тэмцээнд тэргүүн байрыг эзэлсэн дэлхийн гурван удаагийн аварга. Цаг үеэ эзэлсэн хошой аваргыг давж, АНУ-д 12 жилийн дараа алтан медалийг авч ирсэн тэрээр ялах ялахдаа богино үзүүлбэр дээрээ дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоож, чөлөөт үзүүлбэр дээр 218.63 оноо авсан билээ.
### 11. өвлийн олимпын рекорд шинэчлэгч
Тэшүүрийн төрөлд Швед улсыг төлөөлөн оролцсон Нильс ван дер Пул энэ удаагийн олимпод хоёр алтан медаль хүртэж, олимпын рекордыг хоёр удаа шинэчилсний сацуу дэлхийн рекордыг нэг удаа эвджээ. Тэгвэл эл амжилтын эзэн тэрээр хэзээнээс эхэлж тэшүүрийн ертөнцөд гялалзаж эхэлсэн юм бол?
2018 оны Пёнчаны өвлийн олимпод 5000 метрийн уралдаанд 14-р байрт бичигдсэнийхээ дараа тэр их спортоосоо хэсэг хугацаанд завсарлага авахыг хүссэн гэдэг. Ийнхүү найман наснаасаа хойш эгчийн хамт тэшүүрээр хичээллэж ирсэн Нильс 22 насандаа цэрэгт явах шийдвэр гаргаж жилийн хугацаанд тэшүүрээ орхижээ. Гэвч 2019 онд цэргээс халагдан ирэхдээ тэшүүрээр хичээллэхийн оронд унадаг дугуй, гүйлт зэрэгт анхаарч байлаа. 2021 онд дэлхийн аваргын тэмцээнд түрүүлж, эх орондоо 48 жилийн дараа анхны алтан медалийг авчирч чадлаа. Үүгээр ч үл зогсон даруй гурван өдрийн дараа тэрээр дэлхийн рекордыг шинэчлэн тогтоожээ.
### 12. Хамгийн олон медальтан
Өвлийн спортын голлох төлөөллүүдийн нэг Норвеги улс энэ удаагийн олимпод дархан цолоо мандуулан нэг өвлийн олимпоос 16 алтан медаль хүртэж рекорд тогтоолоо. Тэр дундаа тус улсын биатлоны ах дүү тамирчдын нэг Йоханнес Тиннес Бё нь Бээжингийн олимпоос таван медаль авснаас дөрөв нь алт байв. Тиймээс ч эл амжилтад хүрсэн хоёр дахь тамирчин болсон юм. Өөрөөр хэлбэл тэрээр Солт-Лейкийн олимпоос дөрвөн алт авсан нутаг нэгт Оле Эйнар Бьорндаленийн амжилтыг давтсаны зэрэгцээ нэг олимпоос таван медаль хүртсэн анхдагчдын нэг болов. Энэ нь Бээжингийн олимпын хамгийн олон медальтан гэх бахдам цолд хүргэх хангалттай том амжилт билээ.
### 13. снөүбордын хошоЙ алтан медальт
Солонгос гаралтай АНУ-ын снөүбордын тамирчин Клөү Ким нь өвлийн олимпоос өөрийн төрөлд хоёр алтан медаль хүртжээ. Тиймдээ ч тус улсаас уг бахдам амжилтын эзэн болсон анхны эмэгтэй тамирчин болов. Тэрээр 16 насандаа Залуучуудын олимпын наадмаас алтан медаль хүртэн олонд танигджээ. Улмаар 17 настайдаа Пёнчаны олимпод түрүүлж түүхэн дэх хамгийн залуу эмэгтэй аварга болсон билээ.
Тэр зөвхөн спортын од биш. Шинэ үеийхний дунд амьдралын хэв маяг, сошиал хөтлөлтөөрөө хүлээн зөвшөөрөгдөж, поп од болтлоо алдаршжээ. Бүр “The Masked Singer” шоуны дөрөвдүгээр улиралд оролцсон нь үүнийг илтгэнэ. Түүнээс гадна “Charlie’s Angels” (2019) киноны кредит хэсэг, Maroon 5 болон Cardi B нарын “Girls like you” дууны клипэнд туслах дүр бүтээж байжээ.
### 14. снөүбоардын домог
Снөүбоардын спортын домог, супер од Шон Вайт карьерийнхээ сүүлийн олимпдоо оролцлоо. Олимпын гурван удаагийн аварга тэрээр энэ удаад хүссэн амжилтдаа хүрээгүй ч тав дахь удаагаа олимпод оролцсон нь түүний чадвар чансаа, тамирчны өндөр формыг хангалттай илтгэж чадна.
Снөүбоардын спортыг телевизийн шоуны хэмжээнд үнэлэгдэж байхаас эхлээд мэргэжлийн спорт болтол нь түгээн дэлгэрүүлж, өнөөгийн түвшинд гаргаж ирэхэд оруулсан түүний авьяас билиг, хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлэхгүй байхын аргагүй. Шон Вайт гэдэг нэр олимпод оролцогсод дунд бичигдсэн байх нь л сая сая залууст урам зориг, үлгэр дууриал болсон нь гарцаагүй.
### 15. цанын хаан
Энэ олимпиор “Цанын хаан” гэх хэргэмийн эзэн болсон Александр Большуновын хамгийн хүчтэй өрсөлдөгч нь Норвегийн алдарт тамирчин Ж.Клаебо байв. Уг тамирчдын дундах хүчтэй өрсөлдөөн цанын спортод шимтэгч хэн хүний хувьд сонирхолтой сэдэв байсан нь дамжиггүй. Харин энэ удаад А.Большуновын талд хожлын хөзөр эргэсэн юм. Харин дэлхийн цомд тэргүүлсэн Ж.Клаебо бариандаа ч орж чадалгүй замын голоос бууж өгөх нь тэр.
Гүйлтийн цанын 50 км-ийн марафон хүйтэн цаг агаар (тэмцээний үеэр температур -18 градус зааж байсан), хүчтэй салхины улмаас богиносож 28км болж буурсан билээ. Тэгсэн хэдий ч жавар тачигнасан тэсгим хүйтэнд аз хийморь нь багтаж ядсан орос эр *“Ийм цаг агаарт 50 км уралдсан ч дөнгөнө”* хэмээн ам бардам хариулсынхаа дагуу итгэл төгс аваргын алтан медаль хүртэв. Ийнхүү тэрээр уг олимпоос гурван алт, нэг мөнгө, нэг хүрэл медальтай буцжээ. Тэгснээр нэг олимпоос таван медаль хүртсэн анхны цанын тамирчин болж түүхэнд бичигдлээ. Түүнчлэн, хамгийн сүүлд 1980 оны олимпод ЗХУ-ын цаначид буухиа төрөлд алтан медаль хүртсэнээс хойш анх удаа А.Большуновоор ахлуулсан ОХУ-ын баг 4х10км-ийн буухиад тэргүүлсэн баярт үйл явдал ч давхар тохиов.
### 16. тАВАН ОЛИМП ДАРААЛСАН АВАРГА
Тэшүүрийн домогт тамирчин И.Вүст. Тэрээр Майкл Фелпс, Карл Льюис, Аль Оертер зэрэг дөрвөн олимпын наадмаас ганцаарчилсан төрөлд алтан медаль хүртсэн өвөл, зуны шилдэг тамирчидтай эн дүйцэх амжилт үзүүлээд байсан. Дархан аварга маань энэ удаад 1500 метрийн зайд түрүүлснээр дээр дурдсан алдартнуудын амжилтыг эвдэж, таван олимпоос алтан медаль хүртсэн цорын ганц тамирчин болон түүхэнд үлдлээ.
И.Вүст 2006 оны Турины олимпоос анхны алтан медалиа дөнгөж 19 настай хүртсэнээрээ Голландын хамгийн залуу алтан медальтан болсон түүхтэй. Харин энэ удаа тэрээр хурдны тэшүүрийн төрөлд хамгийн ахмад алтан медальтан болж нэгэн сонирхолтой рекорд тогтоосон юм. Ташрамд дуулгахад өдгөө 35 настай И.Вүст Бээжингийн наадмын дараа зодог тайлах шийдвэр гаргажээ.
### 17. ХЭЛ АМ ДАГУУЛСАН БҮТЭЛГҮЙТЭЛ
Бээжин 2022 наадмын харамсалтай бүтэлгүйтлүүдийн нэг АНУ-ын тамирчин Микаэла Шиффрин байлаа. Түүнийг тэмцээн эхлэхээс өмнө хэвлэл мэдээллийнхэн болоод мэргэжилтнүүд бүгд л дуу нэгтэйгээр уулын цанын бүх төрлөөс медаль хүртэх ховорхон амжилтын эзэн болно гэж таамаглаж байв. Олимпын хоёр, ДАШТ-ийн зургаан удаагийн аварга учраас хүлээлт өндөр байх нь аргагүй.
Гэвч энэ удаагийн олимп М.Шиффриний мөрөөдлийг хар дарсан зүүд болгож хувиргах нь тэр. Тэрээр өөрийн оролцсон таван төрлийнхөө гуравт нь бүтэлгүйтэж, медалийн индэр дээрээс хөсөр хаягдав. Аз нь харьсан эдгээр хар өдрүүдэд түүний сошиал медиа хаягаар медаль хүртэж чадаагүйд нь дургүйцсэн олон зуун хүмүүс доромж үгсийг хайр найргүй илгээв. *“Эцэст нь чиний хүртэх ёстой зүйл ердөө л энэ байж”, “Бүх медалийг өөрийн болгож чадаагүйдээ галзуурах гэж байна уу?”, “Өөрийнхөө хийх ёстой ганц ч зүйлийг зүй зохистой хийж чадаагүй арчаагүй хүүхэн”* гэхчлэн хувь хүн рүү нь чиглэсэн увайгүй зурвас тасралтгүй цувсаар. Харин Микаэла энэ бүх дарамтын хариуд өөрийнхөө бүтэлгүйтэл, ялагдлын гашуун мэдрэмжийнхээ тухай илэн далангүй хуваалцав.
*“Бүтэлгүйтэл ямар ч цаг үед байсаар байх болно. Түүнтэй эвлэрээд хэвтэх үү эсвэл босоод тэмцэх үү гэдэг нь чиний сонголт. Зөвхөн ганц удаа ч биш маш олон өдөр чи орноосоо өндийх хэрэгтэй болно. Учир нь гэвэл чамайг үзэн яддаг хүмүүсийн сэтгэлд хүрэхгүй байх үед ч чи хийж буй зүйлдээ дурлаж байдаг шүү дээ. Зүгээр л бос. Энэ хэзээ ч хялбар байхгүй. Гэвч бүтэлгүйтэл гэдэг дэлхийн төгсгөл биш. Хоёр удаа бүтэлгүйт, таван удаа бүтэлгүйт. Олимпод хүртэл бүтэлгүйтээд үз (яг над шиг).”* Жинхэнэ аварга гэдэг зөвхөн ялагч байгаад зогсохгүй ялагдлаасаа өндийх сэтгэлийн тэнхээтэй нэгэн байдаг гэдгийг илтгэх түүний энэ зурвас олон нийтийн сэтгэлийг ихээр хөдөлгөсөн билээ.
### 18. бобслейн хатан зоригтон
Канад гаралтай, Америкийн бобслейн тамирчин Кайли Хамфрис энэ удаагийн олимпод анх удаа багтсан эмэгтэйчүүдийн монобоб төрөлд алтан медаль хүртсэн. Кайли 2010 оны Ванкуверийн олимпт хоёр эмэгтэйн бобслегийн төрөлд анхны алтаа хүртэж байсан бол дөрвөн жилийн дараа Сочид аварга цолоо хамгаалж байсан туршлагатай тамирчин. Гэвч Пёнчанын наадамд хүрэл медаль хүртсэнийхээ дараа Хамфрис сэтгэлзүйн гүн гутралд орж, дасгалжуулагчийн зүгээс ирсэн хэл ам болон сэтгэл санааны дарамтад өртсөн юм.
Тэрээр 2018 онд өөрийг нь дарамталж, сэтгэлзүйн хямралд оруулсан гэх үндэслэлээр Канадын Бобслейн холбооны эсрэг шүүхэд гомдол мэдүүлсэн ч мөрдөн байцаалтын явцад Кайлигийн мэдэгдлийг хангалттай нотлох баримт олдоогүй аж. Ийнхүү дахин эх орноо төлөөлж ямар нэгэн тэмцээн уралдаанд оролцохгүй хэмээн шийдсэн Кайли АНУ-ын нэрийн өмнөөс энэ олимпод оролцсон адармаат түүхийн эзэн.
Энэ удаагийн олимпод биатлон, люж, скелетон гээд чарганы төрлүүдэд боломжит найман алтаас долоог нь германчууд авсан. Харин сүүлийн алтан медалийг өөрийн болгож, тэдний бүрэн ноёрхлыг зогсоосон нэгэн бол Кайли Хамфрис. Шагнал гардуулах ёслолын ажиллагааны дараа хатан зоригтон маань *"Өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд миний ард зогсож байсан улсдаа алтан медаль авчрахад үнэхээр сайхан мэдрэмж төрж, сэтгэлийг минь дулаацуулж байна."* хэмээн ярилцлага өгчээ.
### 19. анхны алт
Зой Садовски-Синнотт бол эмэгтэйчүүдийн слоупстайл төрөлд АНУ-ын ноёрхлыг таслан зогсоож чадсан төдийгүй Шинэ Зеландын анхны алтан медалийг авчирсан түүхэн гавьяатай тамирчин. Шинэ Зеланд улсын уламжлалт баяр болох "Waitangi" өдрөөр карьерынхаа хамгийн том тэмцээнд оролцож, олимпын аварга болсон 20 настай энэ охин АНУ-ын алдарт тамирчин Жулиа Мариног гүйцэж түрүүлсэн юм.
Тус улсын ерөнхий сайдын орлогч Грант Робертсон твиттер хуудаснаа " *Дөрвөн жилийн өмнөх олимпод түүнийг хүрэл медалийн тавцан дээр зогсохыг харах нэр төрийн хэрэг байсан. Тэр цагаас хойш Зой дэлхийн хамгийн шилдэг снөүбордчдын нэг болохын төлөө өөрийн амжилтаа тасралтгүй ахиулсаар ирсэн билээ. Бидний анхны өвлийн олимпын алтан медалийг авчирсан чамд баярлалаа!"* хэмээн жиргэжээ.
### 20. рекорд эвдэгч
Солонгосчууд ноёлдог шорт трекийн төрлөөс Итали улсын тамирчин, 31 настай Арианна Фонтана нэг алт хоёр мөнгө авч, нийтдээ олимпоос 11 медаль хүртсэн нь шорт трекийн төрлийн бүх цаг үеийн рекордыг эвдсэн билээ. Түүнчлэн Италийн түүхэн дэх хамгийн олон медальтай өвлийн спортын тамирчин болсон аж. Гэвч энэхүү рекордыг эвдэх түүний аялал тийм ч дардан, баяр хөөр дүүрэн байсангүй. Олимпын хоёр дахь медалиа авсны дараа тэрээр сэтгэл хөдлөлөө барьж чадалгүй хашхирсанаа төрөлх эх орон Италиасаа хангалттай дэмжлэг аваагүйдээ "уураа" гаргасан хэлбэр” хэмээн тайлбарлаж. *“Намайг энд байлгахыг хүсээгүй маш олон хүмүүс байсан. Нөхрөө дасгалжуулагчаараа ажиллуулахад манай холбоо огтхон ч дэмжлэг үзүүлээгүй. Тэд манай нөхрийг дасгалжуулагч болгохыг хүсээгүй ч өнөөдөр бид түүнийг дэлхийн хамгийн шилдэг дасгалжуулагч гэдгийг харлаа. Манай холбоо бидэнд огт туслаагүйгээр үл барам үнэн хэрэгтээ биднийг энд ирүүлэхгүй байх арга замыг хайж явсан”* гэж Фонтана 500 метрийн зайд дэлхийн аварга Голландын Сюзанна Шултинг ялсныхаа дараа сэтгүүлчдэд яриа өгчээ.
2018 оны Пёнчаны наадамд Фонтана дасгалжуулагчаа дур мэдэн сольж, өөрийн нөхөр болох АНУ-ын шорт-трекийн тамирчныг сонгосон нь Италийн шорт-трекийн албаныхны эгдүүцлийг төрүүлэн өдийг хүртэл тэд энэхүү асуудлаас үүдэн зөрчилдөөнтэй байгаа юм. Түүнийг Италийн түүхэн дэх хамгийн олон медаль хүртсэн эмэгтэй олимпын тамирчин болж байхад ч Бээжинд Италийн зарим албаны хүмүүс хүлээж аваагүйгээр үл барам хонгилд түүнтэй таарсан холбооных нь албан тушаалтнууд баяр ч хүргээгүй гэнэ.
### 21. нөхөрлөлийн гайхамшиг
АНУ-ын тэшүүрийн тамирчин Эрин Жексон уналтад ороод байсан улсынхаа амжилтыг буцаан авчирч, эмэгтэйчүүдийн ганцаарчилсан төрөлд 20 жилийн дараа америкчууд аваргын цол хүртэж чадсан юм.
29 настай Жексон дөрөвхөн сар тэшүүрийн спортоор тууштай хичээллээд л анхны олимдоо оролцсон түүхтэй бөгөөд энэ удаагийн наадамд алтан медаль хүртсэнээр тэрээр ганцаарчилсан төрөлд аваргалсан анхны хар арьст эмэгтэй болжээ. Өнгөрсөн сард Милуоки хотноо зохиогдсон олимпын эрх олгох тэмцээний үеэр унаж, барианд сүүлдэж орсны дараа ДАШТ-ийн дөрвөн удаагийн аварга Жексоны Олимпын алтан медаль хүртэх мөрөөдөл бараг л сүйрсэн гэхэд болно. Харин хаанаас ч юм гайхамшиг гэмээр зүйл тохиолдож, түүний найз Бриттани Боу Жексонд өөрийн эрхээ бэлэглэснээр олимпод оролцох боломжтой болсон аж.
### 22. хүний эрхийн асуудал
Хятадын засгийн газраас Шинжаан-Уйгур, Төвд, Хонконг, Өвөр Монгол зэрэг бүс нутгуудад хэрэгжүүлж буй төрийн арга хэмжээ, бодлого нь хүний эрхийг ноцтой зөрчиж байгаа хэмээн барууны улсууд үзэж, энэ удаагийн олимпыг дипломат аргаар бойкотт хийсэн бөгөөд нэр бүхий тамирчид ч энэ тал дээр дуугүй өнгөрсөнгүй.
Гурван олимп дараалан хошой аварга болж, зургаа дахь алтан медалиа Бээжингээс хүртсэн Германы “Люжийн хатан хаан” цолтой Натали Гейзенбергер өмнө нь хэд хэдэн удаа Хятадын бодлогыг эрс шүүмжилж байсан. Наадмын үеэр тэрээр хүний эрхийн асуудлын тухай ярихаас эрх татгалзаж, “*Тэмцээнд оролцож буй тамирчид хаана, юу хэлэх тал дээр болгоомжтой хандсан нь дээр”* хэмээн товч ярилцлага өгсөн юм. Харин Германд буцаж очсон дариудаа Süddeutsche Zeitung сонинд ярилцлага өгөхдөө *“Хятадад хэзээ ч буцаж очихгүй”* гэж мэдэгджээ. Зөвхөн хувийн зорилгоор ч бус, ирээдүйд Хятадад зохион байгуулагдах бүх төрлийн мэргэжлийн тэмцээн уралдаанд оролцохгүй хэмээн зарласан юм. Түүнчлэн хүний эрх, ЛГБТК хүмүүсийн эрх ашгийг уландаа гишгэж, өөрсдийн улс орондоо геноцид бодлого хэрэгжүүлж буй энэ улсад эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг болсон олимпын наадмыг зохион байгуулсан нь олимпын үнэ цэнийг унагаж буй хэрэг гэжээ.