Би хүүхдээ ингэж өсгөдөг: 2 хүүхдийн ээж Энхзул
<div class="article-body">
          <h2><div>Уншигч та бүхэндээ бид “How I Parent” булангийнхаа шинэ оны эхний дугаараа хүргэхэд бэлэн боллоо. Энэ удаагийн дугаарт олон зуун хүмүүст хүнсний сонголтоо зөв хийж сурахад тусалж, хоол тэжээлийн тухай мэдлэгийг түгээж буй “Сахар” бэстсэллер номын зохиолч, шим тэжээл судлаач Л.Энхзулыг урин оролцуулсан юм. </div><div><br></div><div>Тун ч завгүй амьдралын хэв маягийнхаа хажуугаар хэрхэн хоёр хүүхэд болон гэр бүлдээ цаг зарцуулдаг болоод мөн түүнчлэн томчуудын толгойн өвчин болсон сахарын аюул, түүний хэрэглээг бууруулах талаар өгсөн түүний сонирхолтой зөвлөгөөг тухлан уншина уу. </div></h2><p><b>Нэр:</b> Л.Энхзул<br><b>Ажил: </b><a href="https://internom.mn/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B0/9789919238636-%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%80" target="_blank">“Сахар” </a>номын зохиогч, сэтгүүлч, шим тэжээл судлаач<br><b>Ам бүл:</b> 4<br><b>Сошиал хуудсууд:</b><a href="https://www.facebook.com/sugarfreezula/" target="_blank"> Чихрээ танасан тэмдэглэл</a> (Фейсбүүк), <a href="https://www.instagram.com/enkhzul_lo/" target="_blank">enkkhzul_lo </a>(Инстаграм)</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/679a77dd379b923746649a6d7732f0fc.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">БИДЭНД ГЭР БҮЛЭЭ ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛНА УУ?</h3><p>Манайх Өнөрсайханых гэдэг айл. Бид хоёр анх Монголд төрийн бус байгууллагад хамт ажиллаж байгаад танилцсан түүхтэй. Би мэдээлэл хариуцдаг, манай хүн хэвлэлийн дизайнер. Гар сайн нийлнэ. Надад нөхрийн маань бусад хүмүүсээс өөрөөр, өвөрмөц сэтгэдэг, бас бие даасан байдал их таалагдаж байсан. Одоо ч бид хоёр гэр бүлээ авч явахдаа “чи, би” гэхгүй маш сайн хамтарч чаддаг. Ууган хүү маань 12 настай, галт тэрэг, газрын зураг сонирхдог. Ер нь л багаасаа Лондонгийн давхар улаан автобусанд их сонирхолтой, дугаарыг нь харсаар тоолж сурч байсан. Отгон охин зургаатай, одоогоор сав л хийвэл зурж, чихмэл амьтдаа тойруулж шалаар нэг өрөөд тэднийхээ дүрд ээлжлэн орж дуу оруулж тоглодог. Бид гэр бүлээрээ Их Британийн Лондон хотод амьдарч байна. Нөхөр хувийн компанид ажилладаг, харин би одоогоор сахарын зохистой хэрэглээг олон нийтэд таниулах, энэ чиглэлийн боловсрол мэдлэгийг тэлэх зорилгын хүрээнд ном, онлайн сургалт, контент бэлтгэн ажилладаг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ГЭР БҮЛИЙН ҮҮРГЭЭ ХЭРХЭН ХУВААРИЛДАГ ВЭ?</h3><p>Хэн нь юуг хийх илүү боломжтой, гаршуу байна тэр үүргээ тухайн жилдээ аваад явдаг. Жишээ нь, Лондонд яг одоогоор хөл хориотой байгаа тул гэрээр хичээл заахад том дэлгэцэн дээр хичээлүүдийг нь гаргаж өгөх, сэдвээ ойлгоход нь охины дэргэд байж тайван хүлээцтэй ханддагаараа аав нь энэ талын ажлыг хариуцаад явж байна. Хүргэлтээр хүнсээ сонгох ажлыг компьютер дээр хүү маань хийчихнэ. Би хүүгийнхээ сонгосон хүнсний сонголт дээр нэмэх зүйл байвал нэмээд эцсийн төлбөр тооцоог нь хийнэ. Шим тэжээлтэй, амтлаг хоол бэлдэх тал дээр би анхаарч, охинтойгоо хамт бэлдэнэ гэх мэтчилэнгээр. Нөхөр маань бүтэн цагийн ажилтай тул ажлын өдрүүдээр хүүхдүүд, ар гэрээ би хариуцаж, амралтын өдрүүдээр хамтдаа бүх зүйлээ хийдэг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ӨГЛӨӨ, ОРОЙНЫ ДАДЛУУД ГЭВЭЛ?</h3><p>Бид дөрвийн өглөө гэрээс гарах цаг өөр өөр байдаг болохоор орой хамтдаа байх цагтаа илүү ач холбогдол өгдөг. Оройн хоолоо аав нь ажлаасаа орж ирэхэд ам бүлээрээ тойрч суугаад зооглоход тааруулж бэлтгэдэг. Оройн хоол эртхэн байж чадсан бол хүүхдүүдийн орондоо орох цаг ч хойшлохгүй болохоор цагийн зохион байгуулалт чухал. Оройн хоолны дараа ажлын ачаалал бага бол дөрвүүлээ тойрч суугаад хөзөр ч юмуу ямар нэг хөгжилтэй тоглоом тоглохыг боддог. Манай отгон сургуульд ороод уншиж бичиж сурсан болохоор янз бүрийн тоглоомыг ойлгоод хөөрхөн тоглоод байдаг болчихсон. Заримдаа хожигдвол шаралхаад уйлна, янз бүрийн л юм болно оо. Гэхдээ ихэнхдээ энэ нь богинохон ч халуун ам бүлээрээ тодорхой мөчийг хамтдаа өнгөрүүлэх чанартай цаг болдог. Унтах цаг дээр бол хүүгээ бүр багаас нь эрт унтуулаад сургачихсан тул одоо ч 9 гээд ор луугаа зүглэдэг.Харин охин одоо болтол заавал дэргэд нь хамт байвал унтдаг учраас охиноо унтуулахад би ч бас өөрийгөө давхар бэлддэг. Ядарсан өдөр хажууд нь хэвтэж байгаад нэг мэдэхэд орой 8, 9 гээд хамт унтчихсан байдаг болохоор шүдээ угааж, унших номоо аваад унтлагын өрөө рүү нь явна даа. Ер нь манайх эрт унтдаг айл. Ирсэн зочин манайхыг орой бүгд эрт унтаад өгдөг уйтгартай айл гэдэг юм.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/f88f9c004e0e552f38e43e6baa071d12.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/0fb849c658d3637ca1ba5026da629fc7.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХЭД ӨСГӨЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХДЭЭ АШИГЛАДАГ СОНИРХОЛТОЙ АРГА, ТЕХНИКЭЭСЭЭ ХУВААЛЦВАЛ?</h3><p>Хүүхэд юу сонирхож байна, тэр зүйлийг нь алдахгүй дэмжээд хамтдаа тэр сонирхлынх нь дагуу юм хийлцэхээр хүүхэд аяндаа тэр талдаа илүү сайн болдгийг анзаарсан. Манай гэр бүлийн тухайд хоёр хүүхдээ хоёуланг нь сургуульд ортол би бүтэн цагаар хамт байж, аав нь санхүүгээ хариуцна, харин тэднийгээ сургуульд орсны дараагаар би ажиллаж эхэлнэ гэж анхнаасаа тогтсон юм. Их Британид хүүхэд дөрвөн нас хүрээд сургуульд албан ёсоор явж эхэлдэг. Отгон хүүхдээ мэндлэх хүртэл хүү бид хоёр нийтийн унаа, улаан автобус сэлгээд л Лондонгийн бүх галерей, музей, цэцэрлэгт хүрээлэнгээр хэсчихдэг байсан. Тэгээд ч тэр үү одоо ч хүү маань шинэ газруудаар явах дуртай, газрын зураг дээр төлөвлөлт ложистик гаргахдаа сайн. Харин охиноо төрсний дараа миний хоол хийх хобби давамгайлснаас охин маань одоо гал тогоонд ормогц сандлаа авч ирээд дээр нь гарч зогсоод надтай зэрэгцээд юм хийдэг зуршилтай болсон. Хэрэв боломжтой бол хүүхдээ нялх гэхгүйгээр эцэг эх өөрийнхөө сонирхлыг таниулаад хамтдаа хийгээд явбал хүүхдэд энэ нь эергээр нөлөөлдөг бололтой.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ДУРТАЙ ХҮҮХДИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ХҮҮХДИЙН/ГЭР БҮЛИЙН КОНТЕНТ?<br></div></h3><p>Бид яг дөрвүүлээ суугаад хамт юм үзэх гэхээр бөөн юм болно. Манай хоёр нэлээд зайтай төрсөн болохоор эсвэл дүүд нь ахадсан, эсвэл ахад нь нялхадсан агуулгатай байж таардаг. Гэр бүлээрээ "Netflix" дээр Дэвид Аттенборо гуайн тайлбарыг нь уншсан “<a href="https://www.youtube.com/watch?v=aETNYyrqNYE" target="_blank">Our Planet</a>” баримтат цувралыг үзэх дуртай. Дэлхий дээр хүн төрөлхтөн ганцаараа эзэн нь биш бид эко систем, ан амьтад, байгалийн нэг хэсэг юм гэдгийг энэхүү цувралыг үзэх тусам улам сайн ойлгож авдаг.<br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/46c95ff4efbe88576b1012d9fa52b246.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/d883c10f422753e964538f433cfefebb.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХЭДТЭЙ БОЛСНООР ТАНЫ АЖЛЫН АРГА БАРИЛ, ҮЗЭЛ БОДОЛ ХЭРХЭН ӨӨРЧЛӨГДСӨН БЭ?</h3><p>Пауло Коэльогийн “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/18144590-the-alchemist" target="_blank">Алхимич</a>” номд Салемын хаан хоньчин хүүд хоёр дусал тостой халбага бариулаад асгалгүйгээр харштайгаа танилцахыг хүсдэг. Хүү эхний удаа тосоо асгахгүйг хичээсээр ордныг бүрэн сонирхож чадалгүйгээр буцаж ирдэг. Дараагийн удаа харшийн бүх зүйлийг харсан ч халбага барьж яваагаа мартаад тосоо асгасан байдаг. Хоёр гурав дахь удаагаа үзэж харах бүхнээ сонирхоод халбагаа ч анхаарч, тосоо асгалгүй буцаж ирдэг. Яг үүнтэй адил би хүүхдүүдээ ч зөв сайхан өсгөж хүмүүжүүлэн, тэдэндээ хангалттай цаг гаргахын хажуугаар өөрийгөө умартахгүйгээр зорилго, хобби, ажил карьер, сонирхлоо алдахгүй явах боломж гаргах юм сан гэж боддог. Ажил, ар гэрийнхээ тэнцвэрийг олж амьдрахыг их хичээдэг дээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ТА ХЭРХЭН АМАРДАГ ВЭ? ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР БУСДЫН ТУСЛАЛЦААГ ХЭР АВДАГ ВЭ?</h3><p>Эндхийн сургуулиуд ойр ойрхон долоо хоногийн хугацаатайгаар амардаг. Энэ үед нь манай нөхөр ажлынхаа амралтыг тааруулж аваад гэр бүлээрээ далай, эсвэл байгальтай ойр газар явж амрах дуртай. Өдөр тутамдаа гэвэл, нөхөр бид хоёр хүүхдүүдээ унтуулмагц олон ангит цувралууд ихэвчлэн үздэг юм байна. Хоёулхнаа өөр зуунд, шал өөр ертөнцөд яваад оччихсон мэт мэдрэмжийг киноноос авах нь бас нэг төрлийн амралт болдог шүү. <br> <br>Гадаадад амьдрахын нэг дутагдалтай тал гэвэл биеэ даагаад сурчихдаг, энэ утгаараа хүнээс тусламж гуйх тал дээр маруухан болдог юм билээ. Угтаа бид нийгмийн хүмүүс учраас нэгэндээ тусалж, тус авахад болохгүй зүйлгүй атал нөхөр бид хоёр өвдөх ч эрхгүй өөрсдөө бүх зүйлээ болгох гэж хичээдэг сул талтай. Сайн талаас нь харвал хэдий хоорондоо муудалцах үе гарсан ч аав ээж, ах эгч гээд гүйж очоод суучих айл байхгүй тул хоорондоо л ярьж ойлголцоод ямар ч бэрх давааг даваад гарах, зохицуулах, буулт хийх ухаанд суралцдаг болдог юм болов уу.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">АЖИЛЛАДАГ, СУРДАГ ЭЭЖ БАЙХЫН ХАМГИЙН ХЭЦҮҮ НЬ?</h3><p>Бага охиноо сургуульд яваад эхэлмэгц карьерээ үргэлжлүүлнэ гэсэн төлөвлөгөөтэй байсан болохоор би нөхөртэйгээ ярилцаж байгаад зориглон шим тэжээлийн чиглэлээр сурахаар болсон юм. Нэгэнт Лондонд амьдарч байгаа тул танхимын хичээлд суухаар сонгосон. Амьд харилцаа, хамт сурч байгаа хүмүүсээс сурах гээд олон давуу талтай болохоор тэр л дээ. Одоо цар тахлаас болоод сургуулиуд алсын зайны сургалтад шилжээд байгаагаас харахад зоригтой шийдвэр гаргаад олон хүнтэй зэрэгцэж сурсандаа баярладаг. Гэхдээ шалгалт дөхөөд ирэхэд халшрах үе их байсан. Гэр бүлдээ цаг гаргах хэрэгтэй байтал хагас бүтэн сайнаар номын санд сууна, хажуугаар нь тэр үед “Сахар” номоо бичиж байсан болохоор гэртээ байсан ч төрөл бүрийн судалгаа, шинжилгээ харьцуулаад суучихна. “Дахиж сурахгүй, дахиж ном бичихгүй” гэж бодож явсаар сургуулиа ч дуусгаад , номоо ч хэвлүүлж чадсанаа одоо эргээд харахад таатай байдаг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">БАГА НАСНЫ ХҮҮХДИЙН САХАРЫН ХЭТ ХЭРЭГЛЭЭ ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДИЙН САНАААГ ХАМГИЙН ИХЭЭР ЗОВООСОН АСУУДАЛ БАЙДАГ. ХҮҮХДИЙНХЭЭ ЧИХРИЙН ХЭРЭГЛЭЭГ БУУРУУЛАХ ХҮСЭЛТЭЙ БАЙГАА ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДЭД ТАНЫ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ?</h3><p>Эцэг эх өөрсдөө үлгэрлэх хамгийн сайн арга. Гэрийнхээ хүнсний сонголтыг томчууд өөрсдөө хийдэг болохоор гэртээ сахарын агууламж өндөртэй ундаа, жүүс авчрахгүй байхаас эхэлнэ. Яагаад гэвэл шингэн чихэрлэг хүнс түргэн хугацаанд цусан дахь сахарын түвшнийг огцом өндөрсгөдөг. Цусны глюкоз буюу цусны сахарыг огцом өсгөдөг сахар ихтэй хүнсийг өдөр тутамдаа хэрэглэх явцад хүүхдийн элэг, гэдэс, тархи хамгийн түрүүнд өвчлөлд өртдөг. Элэг өөхлөх, гэдэсний дотоод хана суларснаар харшилтай болох, тархинд чихэрлэг зүйлд дурлах таашаалын мэдээлэл байнга очдогоос үүдэн чихэрт хорхойсох зэрэг асуудал үүсэж эхлэнэ. Хэрвээ эцэг эхчүүд хүүхдэд зориулсан гэгддэг бүтээгдэхүүнүүдий найрлагыг анзаараад харвал 80 хувь нь нэмэлт чихэртэй байдаг. Зан авирт нөлөөлдөг будагч бодисуудтай хавсарсан байх нь ч олонтоо. Гэхдээ хүүхдийн ямар нэг зүйлийг тэр дундаа тухайлсан нэг хоол ундыг тас хорих нь эргээд тухайн зүйлд хорхойсуулах, нууж идэх, нэг дор ихээр идэх хандлагад чиглүүлдэг тул тэнцвэр хэрэгтэй. Тийм ч учраас ээж аавууд маань гэртээ гадил, хасарваань зэрэг чихэрлэг амттай ч хавсарсан шим тэжээл агуулсан бүхэл жимсээр амталсан амттан хүүхдүүддээ бэлтгэж өгөх нь бэлэн, массаар нь үйлдвэрлэсэн сахар өндөртэй бүтээгдэхүүнээс дээр сонголт болох юм.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/a5bfa163db17104d5e09b35e01477ad5.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР ХАМГИЙН ИХ БАЯРЛАСАН, БАХАРХСАН МӨЧ?</h3><p>Охин маань хүүхдийн төрсөн өдөрт очоод авсан бэлгээсээ ахдаа хуваахаар хадгалахыг хараад их сайхан сэтгэгдэл төрдөг. Аялалд явахад хүү маань машинд аавынхаа дэргэд суугаад зам, чиглэлээ ярилцаж нэгэндээ тусалж байгааг хараад баярладаг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХДЭЭ ЯМАР ХҮН БОЛООСОЙ ГЭЖ, ЯМАР ЧАНАРЫГ ӨӨРИЙМШҮҮЛЭЭСЭЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ ВЭ?</h3><p>Хүүхдүүдээ зорилго тэмүүлэлтэй, өөртөө сэтгэл хангалуун хүн болж өсөөсэй гэж хүсдэг дээ.</p>
          </div>

Уншигч та бүхэндээ бид “How I Parent” булангийнхаа шинэ оны эхний дугаараа хүргэхэд бэлэн боллоо. Энэ удаагийн дугаарт олон зуун хүмүүст хүнсний сонголтоо зөв хийж сурахад тусалж, хоол тэжээлийн тухай мэдлэгийг түгээж буй “Сахар” бэстсэллер номын зохиолч, шим тэжээл судлаач Л.Энхзулыг урин оролцуулсан юм.
Тун ч завгүй амьдралын хэв маягийнхаа хажуугаар хэрхэн хоёр хүүхэд болон гэр бүлдээ цаг зарцуулдаг болоод мөн түүнчлэн томчуудын толгойн өвчин болсон сахарын аюул, түүний хэрэглээг бууруулах талаар өгсөн түүний сонирхолтой зөвлөгөөг тухлан уншина уу.
Нэр:
Л.Энхзул
Ажил:
“Сахар”
номын зохиогч, сэтгүүлч, шим тэжээл судлаач
Ам бүл:
4
Сошиал хуудсууд:
Чихрээ танасан тэмдэглэл
(Фейсбүүк),
enkkhzul_lo
(Инстаграм)

БИДЭНД ГЭР БҮЛЭЭ ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛНА УУ?
Манайх Өнөрсайханых гэдэг айл. Бид хоёр анх Монголд төрийн бус байгууллагад хамт ажиллаж байгаад танилцсан түүхтэй. Би мэдээлэл хариуцдаг, манай хүн хэвлэлийн дизайнер. Гар сайн нийлнэ. Надад нөхрийн маань бусад хүмүүсээс өөрөөр, өвөрмөц сэтгэдэг, бас бие даасан байдал их таалагдаж байсан. Одоо ч бид хоёр гэр бүлээ авч явахдаа “чи, би” гэхгүй маш сайн хамтарч чаддаг. Ууган хүү маань 12 настай, галт тэрэг, газрын зураг сонирхдог. Ер нь л багаасаа Лондонгийн давхар улаан автобусанд их сонирхолтой, дугаарыг нь харсаар тоолж сурч байсан. Отгон охин зургаатай, одоогоор сав л хийвэл зурж, чихмэл амьтдаа тойруулж шалаар нэг өрөөд тэднийхээ дүрд ээлжлэн орж дуу оруулж тоглодог. Бид гэр бүлээрээ Их Британийн Лондон хотод амьдарч байна. Нөхөр хувийн компанид ажилладаг, харин би одоогоор сахарын зохистой хэрэглээг олон нийтэд таниулах, энэ чиглэлийн боловсрол мэдлэгийг тэлэх зорилгын хүрээнд ном, онлайн сургалт, контент бэлтгэн ажилладаг.

ГЭР БҮЛИЙН ҮҮРГЭЭ ХЭРХЭН ХУВААРИЛДАГ ВЭ?
Хэн нь юуг хийх илүү боломжтой, гаршуу байна тэр үүргээ тухайн жилдээ аваад явдаг. Жишээ нь, Лондонд яг одоогоор хөл хориотой байгаа тул гэрээр хичээл заахад том дэлгэцэн дээр хичээлүүдийг нь гаргаж өгөх, сэдвээ ойлгоход нь охины дэргэд байж тайван хүлээцтэй ханддагаараа аав нь энэ талын ажлыг хариуцаад явж байна. Хүргэлтээр хүнсээ сонгох ажлыг компьютер дээр хүү маань хийчихнэ. Би хүүгийнхээ сонгосон хүнсний сонголт дээр нэмэх зүйл байвал нэмээд эцсийн төлбөр тооцоог нь хийнэ. Шим тэжээлтэй, амтлаг хоол бэлдэх тал дээр би анхаарч, охинтойгоо хамт бэлдэнэ гэх мэтчилэнгээр. Нөхөр маань бүтэн цагийн ажилтай тул ажлын өдрүүдээр хүүхдүүд, ар гэрээ би хариуцаж, амралтын өдрүүдээр хамтдаа бүх зүйлээ хийдэг.

ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ӨГЛӨӨ, ОРОЙНЫ ДАДЛУУД ГЭВЭЛ?
Бид дөрвийн өглөө гэрээс гарах цаг өөр өөр байдаг болохоор орой хамтдаа байх цагтаа илүү ач холбогдол өгдөг. Оройн хоолоо аав нь ажлаасаа орж ирэхэд ам бүлээрээ тойрч суугаад зооглоход тааруулж бэлтгэдэг. Оройн хоол эртхэн байж чадсан бол хүүхдүүдийн орондоо орох цаг ч хойшлохгүй болохоор цагийн зохион байгуулалт чухал. Оройн хоолны дараа ажлын ачаалал бага бол дөрвүүлээ тойрч суугаад хөзөр ч юмуу ямар нэг хөгжилтэй тоглоом тоглохыг боддог. Манай отгон сургуульд ороод уншиж бичиж сурсан болохоор янз бүрийн тоглоомыг ойлгоод хөөрхөн тоглоод байдаг болчихсон. Заримдаа хожигдвол шаралхаад уйлна, янз бүрийн л юм болно оо. Гэхдээ ихэнхдээ энэ нь богинохон ч халуун ам бүлээрээ тодорхой мөчийг хамтдаа өнгөрүүлэх чанартай цаг болдог. Унтах цаг дээр бол хүүгээ бүр багаас нь эрт унтуулаад сургачихсан тул одоо ч 9 гээд ор луугаа зүглэдэг.Харин охин одоо болтол заавал дэргэд нь хамт байвал унтдаг учраас охиноо унтуулахад би ч бас өөрийгөө давхар бэлддэг. Ядарсан өдөр хажууд нь хэвтэж байгаад нэг мэдэхэд орой 8, 9 гээд хамт унтчихсан байдаг болохоор шүдээ угааж, унших номоо аваад унтлагын өрөө рүү нь явна даа. Ер нь манайх эрт унтдаг айл. Ирсэн зочин манайхыг орой бүгд эрт унтаад өгдөг уйтгартай айл гэдэг юм.

ХҮҮХЭД ӨСГӨЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХДЭЭ АШИГЛАДАГ СОНИРХОЛТОЙ АРГА, ТЕХНИКЭЭСЭЭ ХУВААЛЦВАЛ?
Хүүхэд юу сонирхож байна, тэр зүйлийг нь алдахгүй дэмжээд хамтдаа тэр сонирхлынх нь дагуу юм хийлцэхээр хүүхэд аяндаа тэр талдаа илүү сайн болдгийг анзаарсан. Манай гэр бүлийн тухайд хоёр хүүхдээ хоёуланг нь сургуульд ортол би бүтэн цагаар хамт байж, аав нь санхүүгээ хариуцна, харин тэднийгээ сургуульд орсны дараагаар би ажиллаж эхэлнэ гэж анхнаасаа тогтсон юм. Их Британид хүүхэд дөрвөн нас хүрээд сургуульд албан ёсоор явж эхэлдэг. Отгон хүүхдээ мэндлэх хүртэл хүү бид хоёр нийтийн унаа, улаан автобус сэлгээд л Лондонгийн бүх галерей, музей, цэцэрлэгт хүрээлэнгээр хэсчихдэг байсан. Тэгээд ч тэр үү одоо ч хүү маань шинэ газруудаар явах дуртай, газрын зураг дээр төлөвлөлт ложистик гаргахдаа сайн. Харин охиноо төрсний дараа миний хоол хийх хобби давамгайлснаас охин маань одоо гал тогоонд ормогц сандлаа авч ирээд дээр нь гарч зогсоод надтай зэрэгцээд юм хийдэг зуршилтай болсон. Хэрэв боломжтой бол хүүхдээ нялх гэхгүйгээр эцэг эх өөрийнхөө сонирхлыг таниулаад хамтдаа хийгээд явбал хүүхдэд энэ нь эергээр нөлөөлдөг бололтой.

ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ДУРТАЙ ХҮҮХДИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ХҮҮХДИЙН/ГЭР БҮЛИЙН КОНТЕНТ?
Бид яг дөрвүүлээ суугаад хамт юм үзэх гэхээр бөөн юм болно. Манай хоёр нэлээд зайтай төрсөн болохоор эсвэл дүүд нь ахадсан, эсвэл ахад нь нялхадсан агуулгатай байж таардаг. Гэр бүлээрээ "Netflix" дээр Дэвид Аттенборо гуайн тайлбарыг нь уншсан “
Our Planet
” баримтат цувралыг үзэх дуртай. Дэлхий дээр хүн төрөлхтөн ганцаараа эзэн нь биш бид эко систем, ан амьтад, байгалийн нэг хэсэг юм гэдгийг энэхүү цувралыг үзэх тусам улам сайн ойлгож авдаг.

ХҮҮХЭДТЭЙ БОЛСНООР ТАНЫ АЖЛЫН АРГА БАРИЛ, ҮЗЭЛ БОДОЛ ХЭРХЭН ӨӨРЧЛӨГДСӨН БЭ?
Пауло Коэльогийн “
Алхимич
” номд Салемын хаан хоньчин хүүд хоёр дусал тостой халбага бариулаад асгалгүйгээр харштайгаа танилцахыг хүсдэг. Хүү эхний удаа тосоо асгахгүйг хичээсээр ордныг бүрэн сонирхож чадалгүйгээр буцаж ирдэг. Дараагийн удаа харшийн бүх зүйлийг харсан ч халбага барьж яваагаа мартаад тосоо асгасан байдаг. Хоёр гурав дахь удаагаа үзэж харах бүхнээ сонирхоод халбагаа ч анхаарч, тосоо асгалгүй буцаж ирдэг. Яг үүнтэй адил би хүүхдүүдээ ч зөв сайхан өсгөж хүмүүжүүлэн, тэдэндээ хангалттай цаг гаргахын хажуугаар өөрийгөө умартахгүйгээр зорилго, хобби, ажил карьер, сонирхлоо алдахгүй явах боломж гаргах юм сан гэж боддог. Ажил, ар гэрийнхээ тэнцвэрийг олж амьдрахыг их хичээдэг дээ.

ТА ХЭРХЭН АМАРДАГ ВЭ? ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР БУСДЫН ТУСЛАЛЦААГ ХЭР АВДАГ ВЭ?
Эндхийн сургуулиуд ойр ойрхон долоо хоногийн хугацаатайгаар амардаг. Энэ үед нь манай нөхөр ажлынхаа амралтыг тааруулж аваад гэр бүлээрээ далай, эсвэл байгальтай ойр газар явж амрах дуртай. Өдөр тутамдаа гэвэл, нөхөр бид хоёр хүүхдүүдээ унтуулмагц олон ангит цувралууд ихэвчлэн үздэг юм байна. Хоёулхнаа өөр зуунд, шал өөр ертөнцөд яваад оччихсон мэт мэдрэмжийг киноноос авах нь бас нэг төрлийн амралт болдог шүү.

Гадаадад амьдрахын нэг дутагдалтай тал гэвэл биеэ даагаад сурчихдаг, энэ утгаараа хүнээс тусламж гуйх тал дээр маруухан болдог юм билээ. Угтаа бид нийгмийн хүмүүс учраас нэгэндээ тусалж, тус авахад болохгүй зүйлгүй атал нөхөр бид хоёр өвдөх ч эрхгүй өөрсдөө бүх зүйлээ болгох гэж хичээдэг сул талтай. Сайн талаас нь харвал хэдий хоорондоо муудалцах үе гарсан ч аав ээж, ах эгч гээд гүйж очоод суучих айл байхгүй тул хоорондоо л ярьж ойлголцоод ямар ч бэрх давааг даваад гарах, зохицуулах, буулт хийх ухаанд суралцдаг болдог юм болов уу.

АЖИЛЛАДАГ, СУРДАГ ЭЭЖ БАЙХЫН ХАМГИЙН ХЭЦҮҮ НЬ?
Бага охиноо сургуульд яваад эхэлмэгц карьерээ үргэлжлүүлнэ гэсэн төлөвлөгөөтэй байсан болохоор би нөхөртэйгээ ярилцаж байгаад зориглон шим тэжээлийн чиглэлээр сурахаар болсон юм. Нэгэнт Лондонд амьдарч байгаа тул танхимын хичээлд суухаар сонгосон. Амьд харилцаа, хамт сурч байгаа хүмүүсээс сурах гээд олон давуу талтай болохоор тэр л дээ. Одоо цар тахлаас болоод сургуулиуд алсын зайны сургалтад шилжээд байгаагаас харахад зоригтой шийдвэр гаргаад олон хүнтэй зэрэгцэж сурсандаа баярладаг. Гэхдээ шалгалт дөхөөд ирэхэд халшрах үе их байсан. Гэр бүлдээ цаг гаргах хэрэгтэй байтал хагас бүтэн сайнаар номын санд сууна, хажуугаар нь тэр үед “Сахар” номоо бичиж байсан болохоор гэртээ байсан ч төрөл бүрийн судалгаа, шинжилгээ харьцуулаад суучихна. “Дахиж сурахгүй, дахиж ном бичихгүй” гэж бодож явсаар сургуулиа ч дуусгаад , номоо ч хэвлүүлж чадсанаа одоо эргээд харахад таатай байдаг.

БАГА НАСНЫ ХҮҮХДИЙН САХАРЫН ХЭТ ХЭРЭГЛЭЭ ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДИЙН САНАААГ ХАМГИЙН ИХЭЭР ЗОВООСОН АСУУДАЛ БАЙДАГ. ХҮҮХДИЙНХЭЭ ЧИХРИЙН ХЭРЭГЛЭЭГ БУУРУУЛАХ ХҮСЭЛТЭЙ БАЙГАА ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДЭД ТАНЫ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ?
Эцэг эх өөрсдөө үлгэрлэх хамгийн сайн арга. Гэрийнхээ хүнсний сонголтыг томчууд өөрсдөө хийдэг болохоор гэртээ сахарын агууламж өндөртэй ундаа, жүүс авчрахгүй байхаас эхэлнэ. Яагаад гэвэл шингэн чихэрлэг хүнс түргэн хугацаанд цусан дахь сахарын түвшнийг огцом өндөрсгөдөг. Цусны глюкоз буюу цусны сахарыг огцом өсгөдөг сахар ихтэй хүнсийг өдөр тутамдаа хэрэглэх явцад хүүхдийн элэг, гэдэс, тархи хамгийн түрүүнд өвчлөлд өртдөг. Элэг өөхлөх, гэдэсний дотоод хана суларснаар харшилтай болох, тархинд чихэрлэг зүйлд дурлах таашаалын мэдээлэл байнга очдогоос үүдэн чихэрт хорхойсох зэрэг асуудал үүсэж эхлэнэ. Хэрвээ эцэг эхчүүд хүүхдэд зориулсан гэгддэг бүтээгдэхүүнүүдий найрлагыг анзаараад харвал 80 хувь нь нэмэлт чихэртэй байдаг. Зан авирт нөлөөлдөг будагч бодисуудтай хавсарсан байх нь ч олонтоо. Гэхдээ хүүхдийн ямар нэг зүйлийг тэр дундаа тухайлсан нэг хоол ундыг тас хорих нь эргээд тухайн зүйлд хорхойсуулах, нууж идэх, нэг дор ихээр идэх хандлагад чиглүүлдэг тул тэнцвэр хэрэгтэй. Тийм ч учраас ээж аавууд маань гэртээ гадил, хасарваань зэрэг чихэрлэг амттай ч хавсарсан шим тэжээл агуулсан бүхэл жимсээр амталсан амттан хүүхдүүддээ бэлтгэж өгөх нь бэлэн, массаар нь үйлдвэрлэсэн сахар өндөртэй бүтээгдэхүүнээс дээр сонголт болох юм.

ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР ХАМГИЙН ИХ БАЯРЛАСАН, БАХАРХСАН МӨЧ?
Охин маань хүүхдийн төрсөн өдөрт очоод авсан бэлгээсээ ахдаа хуваахаар хадгалахыг хараад их сайхан сэтгэгдэл төрдөг. Аялалд явахад хүү маань машинд аавынхаа дэргэд суугаад зам, чиглэлээ ярилцаж нэгэндээ тусалж байгааг хараад баярладаг.

ХҮҮХДЭЭ ЯМАР ХҮН БОЛООСОЙ ГЭЖ, ЯМАР ЧАНАРЫГ ӨӨРИЙМШҮҮЛЭЭСЭЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ ВЭ?
Хүүхдүүдээ зорилго тэмүүлэлтэй, өөртөө сэтгэл хангалуун хүн болж өсөөсэй гэж хүсдэг дээ.

Уншигч та бүхэндээ бид “How I Parent” булангийнхаа шинэ оны эхний дугаараа хүргэхэд бэлэн боллоо. Энэ удаагийн дугаарт олон зуун хүмүүст хүнсний сонголтоо зөв хийж сурахад тусалж, хоол тэжээлийн тухай мэдлэгийг түгээж буй “Сахар” бэстсэллер номын зохиолч, шим тэжээл судлаач Л.Энхзулыг урин оролцуулсан юм.    Тун ч завгүй амьдралын хэв маягийнхаа хажуугаар хэрхэн хоёр хүүхэд болон гэр бүлдээ цаг зарцуулдаг болоод мөн түүнчлэн томчуудын толгойн өвчин болсон сахарын аюул, түүний хэрэглээг бууруулах талаар өгсөн түүний сонирхолтой зөвлөгөөг тухлан уншина уу.
**Нэр:** Л.Энхзул
**Ажил:** “Сахар” номын зохиогч, сэтгүүлч, шим тэжээл судлаач
**Ам бүл:** 4
**Сошиал хуудсууд:** Чихрээ танасан тэмдэглэл (Фейсбүүк), enkkhzul\_lo (Инстаграм)
### БИДЭНД ГЭР БҮЛЭЭ ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛНА УУ?
Манайх Өнөрсайханых гэдэг айл. Бид хоёр анх Монголд төрийн бус байгууллагад хамт ажиллаж байгаад танилцсан түүхтэй. Би мэдээлэл хариуцдаг, манай хүн хэвлэлийн дизайнер. Гар сайн нийлнэ. Надад нөхрийн маань бусад хүмүүсээс өөрөөр, өвөрмөц сэтгэдэг, бас бие даасан байдал их таалагдаж байсан. Одоо ч бид хоёр гэр бүлээ авч явахдаа “чи, би” гэхгүй маш сайн хамтарч чаддаг. Ууган хүү маань 12 настай, галт тэрэг, газрын зураг сонирхдог. Ер нь л багаасаа Лондонгийн давхар улаан автобусанд их сонирхолтой, дугаарыг нь харсаар тоолж сурч байсан. Отгон охин зургаатай, одоогоор сав л хийвэл зурж, чихмэл амьтдаа тойруулж шалаар нэг өрөөд тэднийхээ дүрд ээлжлэн орж дуу оруулж тоглодог. Бид гэр бүлээрээ Их Британийн Лондон хотод амьдарч байна. Нөхөр хувийн компанид ажилладаг, харин би одоогоор сахарын зохистой хэрэглээг олон нийтэд таниулах, энэ чиглэлийн боловсрол мэдлэгийг тэлэх зорилгын хүрээнд ном, онлайн сургалт, контент бэлтгэн ажилладаг.
### ГЭР БҮЛИЙН ҮҮРГЭЭ ХЭРХЭН ХУВААРИЛДАГ ВЭ?
Хэн нь юуг хийх илүү боломжтой, гаршуу байна тэр үүргээ тухайн жилдээ аваад явдаг. Жишээ нь, Лондонд яг одоогоор хөл хориотой байгаа тул гэрээр хичээл заахад том дэлгэцэн дээр хичээлүүдийг нь гаргаж өгөх, сэдвээ ойлгоход нь охины дэргэд байж тайван хүлээцтэй ханддагаараа аав нь энэ талын ажлыг хариуцаад явж байна. Хүргэлтээр хүнсээ сонгох ажлыг компьютер дээр хүү маань хийчихнэ. Би хүүгийнхээ сонгосон хүнсний сонголт дээр нэмэх зүйл байвал нэмээд эцсийн төлбөр тооцоог нь хийнэ. Шим тэжээлтэй, амтлаг хоол бэлдэх тал дээр би анхаарч, охинтойгоо хамт бэлдэнэ гэх мэтчилэнгээр. Нөхөр маань бүтэн цагийн ажилтай тул ажлын өдрүүдээр хүүхдүүд, ар гэрээ би хариуцаж, амралтын өдрүүдээр хамтдаа бүх зүйлээ хийдэг.
### ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ӨГЛӨӨ, ОРОЙНЫ ДАДЛУУД ГЭВЭЛ?
Бид дөрвийн өглөө гэрээс гарах цаг өөр өөр байдаг болохоор орой хамтдаа байх цагтаа илүү ач холбогдол өгдөг. Оройн хоолоо аав нь ажлаасаа орж ирэхэд ам бүлээрээ тойрч суугаад зооглоход тааруулж бэлтгэдэг. Оройн хоол эртхэн байж чадсан бол хүүхдүүдийн орондоо орох цаг ч хойшлохгүй болохоор цагийн зохион байгуулалт чухал. Оройн хоолны дараа ажлын ачаалал бага бол дөрвүүлээ тойрч суугаад хөзөр ч юмуу ямар нэг хөгжилтэй тоглоом тоглохыг боддог. Манай отгон сургуульд ороод уншиж бичиж сурсан болохоор янз бүрийн тоглоомыг ойлгоод хөөрхөн тоглоод байдаг болчихсон. Заримдаа хожигдвол шаралхаад уйлна, янз бүрийн л юм болно оо. Гэхдээ ихэнхдээ энэ нь богинохон ч халуун ам бүлээрээ тодорхой мөчийг хамтдаа өнгөрүүлэх чанартай цаг болдог. Унтах цаг дээр бол хүүгээ бүр багаас нь эрт унтуулаад сургачихсан тул одоо ч 9 гээд ор луугаа зүглэдэг.Харин охин одоо болтол заавал дэргэд нь хамт байвал унтдаг учраас охиноо унтуулахад би ч бас өөрийгөө давхар бэлддэг. Ядарсан өдөр хажууд нь хэвтэж байгаад нэг мэдэхэд орой 8, 9 гээд хамт унтчихсан байдаг болохоор шүдээ угааж, унших номоо аваад унтлагын өрөө рүү нь явна даа. Ер нь манайх эрт унтдаг айл. Ирсэн зочин манайхыг орой бүгд эрт унтаад өгдөг уйтгартай айл гэдэг юм.
### ХҮҮХЭД ӨСГӨЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХДЭЭ АШИГЛАДАГ СОНИРХОЛТОЙ АРГА, ТЕХНИКЭЭСЭЭ ХУВААЛЦВАЛ?
Хүүхэд юу сонирхож байна, тэр зүйлийг нь алдахгүй дэмжээд хамтдаа тэр сонирхлынх нь дагуу юм хийлцэхээр хүүхэд аяндаа тэр талдаа илүү сайн болдгийг анзаарсан. Манай гэр бүлийн тухайд хоёр хүүхдээ хоёуланг нь сургуульд ортол би бүтэн цагаар хамт байж, аав нь санхүүгээ хариуцна, харин тэднийгээ сургуульд орсны дараагаар би ажиллаж эхэлнэ гэж анхнаасаа тогтсон юм. Их Британид хүүхэд дөрвөн нас хүрээд сургуульд албан ёсоор явж эхэлдэг. Отгон хүүхдээ мэндлэх хүртэл хүү бид хоёр нийтийн унаа, улаан автобус сэлгээд л Лондонгийн бүх галерей, музей, цэцэрлэгт хүрээлэнгээр хэсчихдэг байсан. Тэгээд ч тэр үү одоо ч хүү маань шинэ газруудаар явах дуртай, газрын зураг дээр төлөвлөлт ложистик гаргахдаа сайн. Харин охиноо төрсний дараа миний хоол хийх хобби давамгайлснаас охин маань одоо гал тогоонд ормогц сандлаа авч ирээд дээр нь гарч зогсоод надтай зэрэгцээд юм хийдэг зуршилтай болсон. Хэрэв боломжтой бол хүүхдээ нялх гэхгүйгээр эцэг эх өөрийнхөө сонирхлыг таниулаад хамтдаа хийгээд явбал хүүхдэд энэ нь эергээр нөлөөлдөг бололтой.
### ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ДУРТАЙ ХҮҮХДИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ХҮҮХДИЙН/ГЭР БҮЛИЙН КОНТЕНТ?
Бид яг дөрвүүлээ суугаад хамт юм үзэх гэхээр бөөн юм болно. Манай хоёр нэлээд зайтай төрсөн болохоор эсвэл дүүд нь ахадсан, эсвэл ахад нь нялхадсан агуулгатай байж таардаг. Гэр бүлээрээ "Netflix" дээр Дэвид Аттенборо гуайн тайлбарыг нь уншсан “Our Planet” баримтат цувралыг үзэх дуртай. Дэлхий дээр хүн төрөлхтөн ганцаараа эзэн нь биш бид эко систем, ан амьтад, байгалийн нэг хэсэг юм гэдгийг энэхүү цувралыг үзэх тусам улам сайн ойлгож авдаг.
### ХҮҮХЭДТЭЙ БОЛСНООР ТАНЫ АЖЛЫН АРГА БАРИЛ, ҮЗЭЛ БОДОЛ ХЭРХЭН ӨӨРЧЛӨГДСӨН БЭ?
Пауло Коэльогийн “Алхимич” номд Салемын хаан хоньчин хүүд хоёр дусал тостой халбага бариулаад асгалгүйгээр харштайгаа танилцахыг хүсдэг. Хүү эхний удаа тосоо асгахгүйг хичээсээр ордныг бүрэн сонирхож чадалгүйгээр буцаж ирдэг. Дараагийн удаа харшийн бүх зүйлийг харсан ч халбага барьж яваагаа мартаад тосоо асгасан байдаг. Хоёр гурав дахь удаагаа үзэж харах бүхнээ сонирхоод халбагаа ч анхаарч, тосоо асгалгүй буцаж ирдэг. Яг үүнтэй адил би хүүхдүүдээ ч зөв сайхан өсгөж хүмүүжүүлэн, тэдэндээ хангалттай цаг гаргахын хажуугаар өөрийгөө умартахгүйгээр зорилго, хобби, ажил карьер, сонирхлоо алдахгүй явах боломж гаргах юм сан гэж боддог. Ажил, ар гэрийнхээ тэнцвэрийг олж амьдрахыг их хичээдэг дээ.
### ТА ХЭРХЭН АМАРДАГ ВЭ? ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР БУСДЫН ТУСЛАЛЦААГ ХЭР АВДАГ ВЭ?
Эндхийн сургуулиуд ойр ойрхон долоо хоногийн хугацаатайгаар амардаг. Энэ үед нь манай нөхөр ажлынхаа амралтыг тааруулж аваад гэр бүлээрээ далай, эсвэл байгальтай ойр газар явж амрах дуртай. Өдөр тутамдаа гэвэл, нөхөр бид хоёр хүүхдүүдээ унтуулмагц олон ангит цувралууд ихэвчлэн үздэг юм байна. Хоёулхнаа өөр зуунд, шал өөр ертөнцөд яваад оччихсон мэт мэдрэмжийг киноноос авах нь бас нэг төрлийн амралт болдог шүү.
Гадаадад амьдрахын нэг дутагдалтай тал гэвэл биеэ даагаад сурчихдаг, энэ утгаараа хүнээс тусламж гуйх тал дээр маруухан болдог юм билээ. Угтаа бид нийгмийн хүмүүс учраас нэгэндээ тусалж, тус авахад болохгүй зүйлгүй атал нөхөр бид хоёр өвдөх ч эрхгүй өөрсдөө бүх зүйлээ болгох гэж хичээдэг сул талтай. Сайн талаас нь харвал хэдий хоорондоо муудалцах үе гарсан ч аав ээж, ах эгч гээд гүйж очоод суучих айл байхгүй тул хоорондоо л ярьж ойлголцоод ямар ч бэрх давааг даваад гарах, зохицуулах, буулт хийх ухаанд суралцдаг болдог юм болов уу.
### АЖИЛЛАДАГ, СУРДАГ ЭЭЖ БАЙХЫН ХАМГИЙН ХЭЦҮҮ НЬ?
Бага охиноо сургуульд яваад эхэлмэгц карьерээ үргэлжлүүлнэ гэсэн төлөвлөгөөтэй байсан болохоор би нөхөртэйгээ ярилцаж байгаад зориглон шим тэжээлийн чиглэлээр сурахаар болсон юм. Нэгэнт Лондонд амьдарч байгаа тул танхимын хичээлд суухаар сонгосон. Амьд харилцаа, хамт сурч байгаа хүмүүсээс сурах гээд олон давуу талтай болохоор тэр л дээ. Одоо цар тахлаас болоод сургуулиуд алсын зайны сургалтад шилжээд байгаагаас харахад зоригтой шийдвэр гаргаад олон хүнтэй зэрэгцэж сурсандаа баярладаг. Гэхдээ шалгалт дөхөөд ирэхэд халшрах үе их байсан. Гэр бүлдээ цаг гаргах хэрэгтэй байтал хагас бүтэн сайнаар номын санд сууна, хажуугаар нь тэр үед “Сахар” номоо бичиж байсан болохоор гэртээ байсан ч төрөл бүрийн судалгаа, шинжилгээ харьцуулаад суучихна. “Дахиж сурахгүй, дахиж ном бичихгүй” гэж бодож явсаар сургуулиа ч дуусгаад , номоо ч хэвлүүлж чадсанаа одоо эргээд харахад таатай байдаг.
### БАГА НАСНЫ ХҮҮХДИЙН САХАРЫН ХЭТ ХЭРЭГЛЭЭ ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДИЙН САНАААГ ХАМГИЙН ИХЭЭР ЗОВООСОН АСУУДАЛ БАЙДАГ. ХҮҮХДИЙНХЭЭ ЧИХРИЙН ХЭРЭГЛЭЭГ БУУРУУЛАХ ХҮСЭЛТЭЙ БАЙГАА ЭЦЭГ ЭХЧҮҮДЭД ТАНЫ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ?
Эцэг эх өөрсдөө үлгэрлэх хамгийн сайн арга. Гэрийнхээ хүнсний сонголтыг томчууд өөрсдөө хийдэг болохоор гэртээ сахарын агууламж өндөртэй ундаа, жүүс авчрахгүй байхаас эхэлнэ. Яагаад гэвэл шингэн чихэрлэг хүнс түргэн хугацаанд цусан дахь сахарын түвшнийг огцом өндөрсгөдөг. Цусны глюкоз буюу цусны сахарыг огцом өсгөдөг сахар ихтэй хүнсийг өдөр тутамдаа хэрэглэх явцад хүүхдийн элэг, гэдэс, тархи хамгийн түрүүнд өвчлөлд өртдөг. Элэг өөхлөх, гэдэсний дотоод хана суларснаар харшилтай болох, тархинд чихэрлэг зүйлд дурлах таашаалын мэдээлэл байнга очдогоос үүдэн чихэрт хорхойсох зэрэг асуудал үүсэж эхлэнэ. Хэрвээ эцэг эхчүүд хүүхдэд зориулсан гэгддэг бүтээгдэхүүнүүдий найрлагыг анзаараад харвал 80 хувь нь нэмэлт чихэртэй байдаг. Зан авирт нөлөөлдөг будагч бодисуудтай хавсарсан байх нь ч олонтоо. Гэхдээ хүүхдийн ямар нэг зүйлийг тэр дундаа тухайлсан нэг хоол ундыг тас хорих нь эргээд тухайн зүйлд хорхойсуулах, нууж идэх, нэг дор ихээр идэх хандлагад чиглүүлдэг тул тэнцвэр хэрэгтэй. Тийм ч учраас ээж аавууд маань гэртээ гадил, хасарваань зэрэг чихэрлэг амттай ч хавсарсан шим тэжээл агуулсан бүхэл жимсээр амталсан амттан хүүхдүүддээ бэлтгэж өгөх нь бэлэн, массаар нь үйлдвэрлэсэн сахар өндөртэй бүтээгдэхүүнээс дээр сонголт болох юм.
### ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР ХАМГИЙН ИХ БАЯРЛАСАН, БАХАРХСАН МӨЧ?
Охин маань хүүхдийн төрсөн өдөрт очоод авсан бэлгээсээ ахдаа хуваахаар хадгалахыг хараад их сайхан сэтгэгдэл төрдөг. Аялалд явахад хүү маань машинд аавынхаа дэргэд суугаад зам, чиглэлээ ярилцаж нэгэндээ тусалж байгааг хараад баярладаг.
### ХҮҮХДЭЭ ЯМАР ХҮН БОЛООСОЙ ГЭЖ, ЯМАР ЧАНАРЫГ ӨӨРИЙМШҮҮЛЭЭСЭЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ ВЭ?
Хүүхдүүдээ зорилго тэмүүлэлтэй, өөртөө сэтгэл хангалуун хүн болж өсөөсэй гэж хүсдэг дээ.