Танилц, арьс арчилгааны дараагийн тренд: Гүүний эхэс 
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div><div>Гвинет Пэлтроу, Крисси Тейген зэрэг Холливүүдийн одууд хэдий жигтэй сонсогдож байгаа ч өөрийн эхсийг идэх нь залуу харагдах нууц нь гэж хэлж байсныг бодоход нэг хэсэг дэлхий даяараа бид эхсийг ихэд сонирхож байж. Эхэс чухам ямар ид шидийн орц, найрлагатай түүхий эд болоод Солонгос, Японы зах зээлд тийм өндөр үнэлэгдэж, ялангуяа эрүүл мэнд, гоо сайхны салбарт янз янзаар ашиглагдах болов? Энэ талаар энэ удаагийн нийтлэлдээ тайлбарлая.  </div></div><div><br></div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Эхэс гэж юу вэ? </div><div><br></div></h3><p>Эхэс (placenta) нь жирэмсний үед ургийн өсөлтийг хангах үүрэгтэй түр зуурын эрхтэн бөгөөд төрсний дараа үүргээ гүйцэтгэж дуусан биеэс гадагшилдаг. Эхэс урагт шим тэжээл, хүчилтөрөгч дамжуулах, бодисын солилцооны илүүдлийг ялгах шүүлтүүрийн үүрэгтэй байдаг. Өндөр шим тэжээлтэй тул эрүүл мэнд, гоо сайхны салбарт олон янзаар туршин судалсаар 2010-аад оноос эхлэн эхсийн найрлагатай гоо сайхны бүтээгдэхүүн хүчээ авч эхэлсэн. Судалгаагаар эхэс нь арьсны нөхөн төлжилт, уян хатан чанар, чийгшлийн түвшнийг нэмэгдүүлж, хөгшрөлтийн эсрэг үйлчилгээтэй болохыг баталсан. Ялангуяа амин хүчил, гиалуроны хүчил, коллаген, өсөлтийн хүчин зүйл (EGF, FGF) нь эхсийн гол орц бөгөөд арьсны эсийн нөхөн төлжилтөд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Эхсийг эх үүсвэрээр нь </div><div><br></div></h3><p></p><p><b>Хүний эхэс:</b> Лабораторид хэрэглээнд тохируулан бэлтгэж , эмчилгээ болон клиник гоо сайханд ашиглагдаг</p><p><b>Амьтны эхэс:</b> хонь, гахай, гүүний эхэс эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүнүүдэд ихэвчлэн ашигладаг, ялангуяа гүүний эхэс нь амин хүчлийн агууламж илүү өндөр байдаг онцлогтой.</p><p><b>Ургамлын эхэс:</b> Ургамлын өсөлтийн хүчин зүйл хэмээх уургуудыг ашиглан эцсийн бүтээгдэхүүн гарган авдаг ба мөн л эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүнд өргөн ашиглагддаг.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/c1fa20f1547f9a71dfa362bfb8aa2515.jpg"></p><div class="image-caption">Эх сурвалж: The Scientist</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Эхсийг арьс арчилгаанд яагаад ашиглах болов? </div></h3><p></p><p>Эхсийн онцлох орц бол амин хүчил, өсөлтийн хүчин зүйл /growth factors/ буюу ургамал, амьтдад байдаг нэг төрлийн уургууд. Эдгээр уургуудын тусламжтай бид хуруугаа зүссэн ч буцаж эдгэж, ургамал, модны иш хугарсан ч буцаж ургадаг хэрэг. Жишээлбэл, арьсны нөхөн төлжилтийг дэмждэг эпидермисийн өсөлтийн хүчин зүйл <a href="https://www.oatext.com/placental-therapy-an-insight-to-their-biological-and-therapeutic-properties.php">(EGF)</a> нь арьсны эсүүдийн хуваагдлыг дэмжиж, шинэ арьсны давхарга бий болгох командыг өгдөг “барилгын дарга” гэж ойлгож болно. Харин инсулин-төст өсөлтийн хүчин зүйл <a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022480421001852">(IGF)</a> нь булчингийн болон холбогч эдийг бэхжүүлдэг “фитнес дасгалжуулагч багш”. Мөн <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7072438/">TGF-β </a>нь арьсны уян хатан чанарыг хангадаг коллагены үйлдвэрлэлийг тэнцвэртэй үйлдвэрлэх байдлаар “интерьер дизайнер” шиг арьсыг жигд, толигор байлгадаг гэсэн үг. </p><p>Мэдээж хүн эдгээр өсөлтийн хүчин зүйлсийг өөрсдөө ялгаруулдаг, гэхдээ <a href="https://www.researchgate.net/publication/6261192_Loss_of_skin_elasticity_precedes_to_rapid_increase_of_wrinkle_levels">нас ахихын хэрээр</a> эдгээр уургуудын ялгаралт, арьсны коллаген багасаж, нөхөн төлжилт удааширдаг. Эхсийг арьс арчилгаанд хэрэглэх болсон шалтгаан нь арьсны асуудалд шууд хүрч үйлчлэх боломжтой байдагтай холбоотой. Арьсанд түрхэх үед арьсны давхаргыг шууд нэвтэлж хүсээд буй үр дүнд хүргэнэ гэсэн үг. Эдгээр өсөлтийн хүчин зүйлс нь уураг хэлбэрээр оршиж, эсүүдэд дохио өгч, нөхөн төлжих, шинэ эс үүсэх үүрэг гүйцэтгэдэг. <br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/0fb4e263a6fa2f3efd44998622d73d77.jpg"></p><div class="image-caption">Эх сурвалж: The New York Times</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><div>Эхсийн арьсанд үзүүлэх нөлөө </div></div><div><br></div></h3><p></p><p><b>Арьсны нөхөн төлжилтийг сайжруулах </b></p><p>Арьсны гадаргуу нь маш бат бөх хамгаалалтын давхарга учир том хэмжээтэй молекулууд нэвтрэх боломжгүй. Үүнийг гоо сайхны үйлдвэрүүд биотехнологийн аргаар арьсанд гүн нэвтрэхүйц жижиг молекул болгож хувиргадаг. Гүүний эхэс арьсыг амин хүчлээр хангах замаар эсийн хүлээн авагч молекулуудтай холбогдон эсийн хуваагдал, нөхөн төлжилтийн процессыг идэвхжүүлж эдгэрэлтийн үйл явцыг илүү түргэн бөгөөд үр дүнтэй явуулдаг. </p><p><b>Коллаген ба эластиний нийлэгжилт сайжрах </b></p><p>Хэрэв коллагеныг барилгын хатуу тулгуур багана гэж үзвэл, эластин нь уг барилгыг уян хатан, бат бөх байлгах дүүргэгчийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Эхэстэй арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн гаднаас нь түрхсэнээр арьсыг дүүрэн, чанга байлгах тэрхүү молекулаар нь хангаж байгаа юм. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/08223732e45f1c6fc50e9762d7d30981.jpg"></p><div class="image-caption">Эх сурвалж: Lavandoula</div><p></p><p><b>Арьсны чийгшил болон хамгаалалтын давхаргыг сайжруулах </b></p><p>Амин хүчил нь мөн гиалуроны хүчлийн үйлдвэрлэлийг дэмждэг. Гиалуроны хүчил нь өөрийн жингээс 1,000 дахин их хэмжээний усыг өөртөө хадгалах чадвартай тул арьсыг чийгээр хангаж хуурайшилтаас сэргийлдэг. </p><p><b>Үрэвслийн эсрэг үйлчилгээ үзүүлж арьсны өнгө жигдлэх </b></p><p>TGF-β (Transforming Growth Factor Beta) зэрэг өсөлтийн хүчин зүйлс нь арьсны үрэвслийг багасгах, меланин үйлдвэрлэлтийг хянах чадвартай байдаг. Ингэснээр батга, нөсөө толбо, арьсны улайлтыг бууруулж арьсны өнгийг жигд болгоно. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Гүүний эхэс арьс арчилгаанд</div><div><br></div></h3><p></p><p>Гүүний эхэс нь өөрийн гэсэн онцгой шинж чанартай. Эхсийн төрлүүд дундаас хурдны спорт машинтай зүйрлэж болно. Гүүний эхсийн <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4303845/">найрлага </a>хүний биед хэрэгцээтэй 20 гаруй төрлийн амин хүчил агуулдаг тул найрлага дахь шим тэжээл эсүүдэд илүү хурдан, үр дүнтэй хүрч очдог гэж ойлгож болно. Тиймээс гүүний эхэс нь эдийн нөхөн төлжилт, шархны эдгэрэлтийг дэмжихэд илүү үр дүнтэй аж. </p><p>Гоо сайхны үйлдвэрлэлд гүүний эхэс нь тансаг зэрэглэлийн орц хэмээн тооцогддог. Судалгаагаар гүүний эхэс нь хонь болон гахайны эхэсээс 300 дахин их амин хүчил агуулдаг бөгөөд өсөлтийн хүчин зүйлстэй нэгдэн нөхөн төлжүүлэх шинж чанарыг нь тодотгодог. Тухайлбал, <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10687675/">судалгаагаар</a> гүүний эхсийн ханд нь арьсны чийгшлийг 42 хувиар, уян хатан чанарыг 35 хувиар нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоосон байна.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/8a7f618f0ef2589f71bc37d48b5325c9.jpg"></p><div class="image-caption">Эх сурвалж: The Scientist</div><p></p><p>Гүүний эхсийн бас нэгэн давуу тал бол антиоксидантын өндөр агууламжтай. Энэ фермент нь чөлөөт радикалуудыг саармагжуулж, исэлдэлтийн стрессийг бууруулснаар арьс хөгшрөх үйл явцыг удаашруулдаг. <br></p><p>Бидний бие махбод байнга нарны хэт ягаан туяа, бохирдол, стресс зэрэг гаднын нөлөөнд өртөж чөлөөт радикал үүсгэдэг. Эдгээр чөлөөт радикалууд нь хүчилтөрөгчийн нэг электроныг алдсан хэлбэр бөгөөд бусад эрүүл эсүүдээс электрон “зээлж” эхэлдэг. Энэ процесс яг л цахилгаан гүйдэлд өртсөн мэт эсийг доголдуулах бөгөөд гинжин урвал хэлбэрээр тархаж, эсийн бүтцэд гэмтэл учруулдаг. </p><p>Ингэснээр арьсны уян хатан байдал алдагдаж, үрчлээ үүсэх, өнгөө алдах зэрэг хөгшрөлтийн шинж тэмдгүүд илэрч эхэлснийг “исэлдэлтийн стресс” гэж нэрлэдэг. Харин гүүний эхсийн агууламж дахь антиоксидантууд нь чөлөөт радикалуудтай шууд холбогдож, тэднийг саармагжуулснаар энэ үйл явцыг тасалдуулдаг. Үүний үр дүнд арьс илүү эрүүл, өнгөлөг, залуу харагдана гэсэн үг.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/a052e278f734f3ffb6189d331634511f.jpg"></p><div class="image-caption">Эх сурвалж: The New York Times</div><p></p><p>2020 онд Японд явуулсан клиник судалгаагаар гүүний эхсийн найрлагатай гоо сайхны бүтээгдэхүүн хэрэглэсэн хүмүүсийн исэлдэлтийн стрессийн үзүүлэлтүүд хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад 50 хувиар буурсан. Түүнчлэн адууны ихэс нь арьсны эс нөхөн төлжихөд зайлшгүй шаардлагатай фибробласт өсөлтийн хүчин зүйл (FGF) болон TGF-β агуулдаг. 2023 оны судалгаагаар гүүний эхсийн найрлагатай ийлдэс 12 долоо хоногийн хэрэглээний дараа нарийн үрчлээг багасгаж, арьсны уян хатан чанарыг нэмэгдүүлсэн гэх судалгаанууд ч бий.</p><p>Гүүний эхэс нь ховор, үр дүн өндөртэй орц тул тансаг зэрэглэлийн гоо сайхны зах зээлд эрэлттэй байдаг. Statista компанийн мэдээлснээр, эхсийн хандтай гоо сайхны бүтээгдэхүүний зах зээл 2023-2030 онд жилийн 6.5 хувийн өсөлттэй байх төлөвтэй байгаа бөгөөд Ази, ялангуяа Япон, Өмнөд Солонгосын зах зээлд тэргүүлэх орц болоод байгаа юм.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Монгол түүхий эдийг Япон технологитой хослуулав</div><div><br></div></h3><p>Монгол улс адуун сүргийн тоо толгой арвин орны нэг билээ. Уг түүхий эд зөвхөн уламжлалт хэрэглээнд бус, орчин үеийн гоо сайхан, эрүүл мэндийн салбарт ч үнэ цэнтэй нөөц болж байна. Сүүлийн жилүүдэд Монгол гүүний түүхий эдийг ашиглан олон улсын зах зээлд нийлүүлэхээс гадна, дотооддоо бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл эрхэлж, шинэлэг шийдэл бүхий бүтээгдэхүүнүүдийг зах зээлд нэвтрүүлж буй компаниуд нэмэгдсээр байна. <b>Чүү Пласента Трейд ХХК</b> нь Монгол гүүний эхэс түүхий эдийг арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч Японы гоо сайхны тэргүүлэгч компаниудад экспортолж байгаа юм. <br><br>Монголчуудын ашигт чанар, үр дүн өндөртэй түүхий эдийг дэлхий дахинд таниулж буй нь нэг талаараа шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн салбарт шинэлэг үйл явдал төдийгүй тэдний бүтээгдэхүүнүүд хэдийн дэлхийн зах зээлд танигдаж эхлээд байна. Тэр дундаа Чүү Пласента Трейдийн 50 хувийн Монгол гүүний эхсийн найрлагатай бүтээгдэхүүнүүд нь зах зээлд худалдаалагдаж буй эхсийн найрлагатай бүтээгдэхүүнээс хамгийн өндөр эхсийн агууламжтай гэдгээрээ танигджээ.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/61ba0888a4ece89c069e2d609775c081.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/dca82359-3f6e-4c03-99ef-ef493c68a7aa/07571ef444134606ea1445742dcbe708.jpg"></p><blockquote><p>Дэлгэрэнгүй мэдээллийг <a href="https://www.facebook.com/100087434843925/videos/1397309018373102">энд</a> дарж авна уу. <br></p>
<cite>
</cite></blockquote>          </div>

Гвинет Пэлтроу, Крисси Тейген зэрэг Холливүүдийн одууд хэдий жигтэй сонсогдож байгаа ч өөрийн эхсийг идэх нь залуу харагдах нууц нь гэж хэлж байсныг бодоход нэг хэсэг дэлхий даяараа бид эхсийг ихэд сонирхож байж. Эхэс чухам ямар ид шидийн орц, найрлагатай түүхий эд болоод Солонгос, Японы зах зээлд тийм өндөр үнэлэгдэж, ялангуяа эрүүл мэнд, гоо сайхны салбарт янз янзаар ашиглагдах болов? Энэ талаар энэ удаагийн нийтлэлдээ тайлбарлая.
Эхэс гэж юу вэ?
Эхэс (placenta) нь жирэмсний үед ургийн өсөлтийг хангах үүрэгтэй түр зуурын эрхтэн бөгөөд төрсний дараа үүргээ гүйцэтгэж дуусан биеэс гадагшилдаг. Эхэс урагт шим тэжээл, хүчилтөрөгч дамжуулах, бодисын солилцооны илүүдлийг ялгах шүүлтүүрийн үүрэгтэй байдаг. Өндөр шим тэжээлтэй тул эрүүл мэнд, гоо сайхны салбарт олон янзаар туршин судалсаар 2010-аад оноос эхлэн эхсийн найрлагатай гоо сайхны бүтээгдэхүүн хүчээ авч эхэлсэн. Судалгаагаар эхэс нь арьсны нөхөн төлжилт, уян хатан чанар, чийгшлийн түвшнийг нэмэгдүүлж, хөгшрөлтийн эсрэг үйлчилгээтэй болохыг баталсан. Ялангуяа амин хүчил, гиалуроны хүчил, коллаген, өсөлтийн хүчин зүйл (EGF, FGF) нь эхсийн гол орц бөгөөд арьсны эсийн нөхөн төлжилтөд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна.

Эхсийг эх үүсвэрээр нь
Хүний эхэс:
Лабораторид хэрэглээнд тохируулан бэлтгэж , эмчилгээ болон клиник гоо сайханд ашиглагдаг
Амьтны эхэс:
хонь, гахай, гүүний эхэс эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүнүүдэд ихэвчлэн ашигладаг, ялангуяа гүүний эхэс нь амин хүчлийн агууламж илүү өндөр байдаг онцлогтой.
Ургамлын эхэс:
Ургамлын өсөлтийн хүчин зүйл хэмээх уургуудыг ашиглан эцсийн бүтээгдэхүүн гарган авдаг ба мөн л эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүнд өргөн ашиглагддаг.

Эх сурвалж: The Scientist
Эхсийг арьс арчилгаанд яагаад ашиглах болов?
Эхсийн онцлох орц бол амин хүчил, өсөлтийн хүчин зүйл /growth factors/ буюу ургамал, амьтдад байдаг нэг төрлийн уургууд. Эдгээр уургуудын тусламжтай бид хуруугаа зүссэн ч буцаж эдгэж, ургамал, модны иш хугарсан ч буцаж ургадаг хэрэг. Жишээлбэл, арьсны нөхөн төлжилтийг дэмждэг эпидермисийн өсөлтийн хүчин зүйл
(EGF)
нь арьсны эсүүдийн хуваагдлыг дэмжиж, шинэ арьсны давхарга бий болгох командыг өгдөг “барилгын дарга” гэж ойлгож болно. Харин инсулин-төст өсөлтийн хүчин зүйл
(IGF)
нь булчингийн болон холбогч эдийг бэхжүүлдэг “фитнес дасгалжуулагч багш”. Мөн
TGF-β
нь арьсны уян хатан чанарыг хангадаг коллагены үйлдвэрлэлийг тэнцвэртэй үйлдвэрлэх байдлаар “интерьер дизайнер” шиг арьсыг жигд, толигор байлгадаг гэсэн үг.
Мэдээж хүн эдгээр өсөлтийн хүчин зүйлсийг өөрсдөө ялгаруулдаг, гэхдээ
нас ахихын хэрээр
эдгээр уургуудын ялгаралт, арьсны коллаген багасаж, нөхөн төлжилт удааширдаг. Эхсийг арьс арчилгаанд хэрэглэх болсон шалтгаан нь арьсны асуудалд шууд хүрч үйлчлэх боломжтой байдагтай холбоотой. Арьсанд түрхэх үед арьсны давхаргыг шууд нэвтэлж хүсээд буй үр дүнд хүргэнэ гэсэн үг. Эдгээр өсөлтийн хүчин зүйлс нь уураг хэлбэрээр оршиж, эсүүдэд дохио өгч, нөхөн төлжих, шинэ эс үүсэх үүрэг гүйцэтгэдэг.

Эх сурвалж: The New York Times
Эхсийн арьсанд үзүүлэх нөлөө
Арьсны нөхөн төлжилтийг сайжруулах
Арьсны гадаргуу нь маш бат бөх хамгаалалтын давхарга учир том хэмжээтэй молекулууд нэвтрэх боломжгүй. Үүнийг гоо сайхны үйлдвэрүүд биотехнологийн аргаар арьсанд гүн нэвтрэхүйц жижиг молекул болгож хувиргадаг. Гүүний эхэс арьсыг амин хүчлээр хангах замаар эсийн хүлээн авагч молекулуудтай холбогдон эсийн хуваагдал, нөхөн төлжилтийн процессыг идэвхжүүлж эдгэрэлтийн үйл явцыг илүү түргэн бөгөөд үр дүнтэй явуулдаг.
Коллаген ба эластиний нийлэгжилт сайжрах
Хэрэв коллагеныг барилгын хатуу тулгуур багана гэж үзвэл, эластин нь уг барилгыг уян хатан, бат бөх байлгах дүүргэгчийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Эхэстэй арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн гаднаас нь түрхсэнээр арьсыг дүүрэн, чанга байлгах тэрхүү молекулаар нь хангаж байгаа юм.

Эх сурвалж: Lavandoula
Арьсны чийгшил болон хамгаалалтын давхаргыг сайжруулах
Амин хүчил нь мөн гиалуроны хүчлийн үйлдвэрлэлийг дэмждэг. Гиалуроны хүчил нь өөрийн жингээс 1,000 дахин их хэмжээний усыг өөртөө хадгалах чадвартай тул арьсыг чийгээр хангаж хуурайшилтаас сэргийлдэг.
Үрэвслийн эсрэг үйлчилгээ үзүүлж арьсны өнгө жигдлэх
TGF-β (Transforming Growth Factor Beta) зэрэг өсөлтийн хүчин зүйлс нь арьсны үрэвслийг багасгах, меланин үйлдвэрлэлтийг хянах чадвартай байдаг. Ингэснээр батга, нөсөө толбо, арьсны улайлтыг бууруулж арьсны өнгийг жигд болгоно.

Гүүний эхэс арьс арчилгаанд
Гүүний эхэс нь өөрийн гэсэн онцгой шинж чанартай. Эхсийн төрлүүд дундаас хурдны спорт машинтай зүйрлэж болно. Гүүний эхсийн
найрлага
хүний биед хэрэгцээтэй 20 гаруй төрлийн амин хүчил агуулдаг тул найрлага дахь шим тэжээл эсүүдэд илүү хурдан, үр дүнтэй хүрч очдог гэж ойлгож болно. Тиймээс гүүний эхэс нь эдийн нөхөн төлжилт, шархны эдгэрэлтийг дэмжихэд илүү үр дүнтэй аж.
Гоо сайхны үйлдвэрлэлд гүүний эхэс нь тансаг зэрэглэлийн орц хэмээн тооцогддог. Судалгаагаар гүүний эхэс нь хонь болон гахайны эхэсээс 300 дахин их амин хүчил агуулдаг бөгөөд өсөлтийн хүчин зүйлстэй нэгдэн нөхөн төлжүүлэх шинж чанарыг нь тодотгодог. Тухайлбал,
судалгаагаар
гүүний эхсийн ханд нь арьсны чийгшлийг 42 хувиар, уян хатан чанарыг 35 хувиар нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоосон байна.

Эх сурвалж: The Scientist
Гүүний эхсийн бас нэгэн давуу тал бол антиоксидантын өндөр агууламжтай. Энэ фермент нь чөлөөт радикалуудыг саармагжуулж, исэлдэлтийн стрессийг бууруулснаар арьс хөгшрөх үйл явцыг удаашруулдаг.
Бидний бие махбод байнга нарны хэт ягаан туяа, бохирдол, стресс зэрэг гаднын нөлөөнд өртөж чөлөөт радикал үүсгэдэг. Эдгээр чөлөөт радикалууд нь хүчилтөрөгчийн нэг электроныг алдсан хэлбэр бөгөөд бусад эрүүл эсүүдээс электрон “зээлж” эхэлдэг. Энэ процесс яг л цахилгаан гүйдэлд өртсөн мэт эсийг доголдуулах бөгөөд гинжин урвал хэлбэрээр тархаж, эсийн бүтцэд гэмтэл учруулдаг.
Ингэснээр арьсны уян хатан байдал алдагдаж, үрчлээ үүсэх, өнгөө алдах зэрэг хөгшрөлтийн шинж тэмдгүүд илэрч эхэлснийг “исэлдэлтийн стресс” гэж нэрлэдэг. Харин гүүний эхсийн агууламж дахь антиоксидантууд нь чөлөөт радикалуудтай шууд холбогдож, тэднийг саармагжуулснаар энэ үйл явцыг тасалдуулдаг. Үүний үр дүнд арьс илүү эрүүл, өнгөлөг, залуу харагдана гэсэн үг.

Эх сурвалж: The New York Times
2020 онд Японд явуулсан клиник судалгаагаар гүүний эхсийн найрлагатай гоо сайхны бүтээгдэхүүн хэрэглэсэн хүмүүсийн исэлдэлтийн стрессийн үзүүлэлтүүд хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад 50 хувиар буурсан. Түүнчлэн адууны ихэс нь арьсны эс нөхөн төлжихөд зайлшгүй шаардлагатай фибробласт өсөлтийн хүчин зүйл (FGF) болон TGF-β агуулдаг. 2023 оны судалгаагаар гүүний эхсийн найрлагатай ийлдэс 12 долоо хоногийн хэрэглээний дараа нарийн үрчлээг багасгаж, арьсны уян хатан чанарыг нэмэгдүүлсэн гэх судалгаанууд ч бий.
Гүүний эхэс нь ховор, үр дүн өндөртэй орц тул тансаг зэрэглэлийн гоо сайхны зах зээлд эрэлттэй байдаг. Statista компанийн мэдээлснээр, эхсийн хандтай гоо сайхны бүтээгдэхүүний зах зээл 2023-2030 онд жилийн 6.5 хувийн өсөлттэй байх төлөвтэй байгаа бөгөөд Ази, ялангуяа Япон, Өмнөд Солонгосын зах зээлд тэргүүлэх орц болоод байгаа юм.

Монгол түүхий эдийг Япон технологитой хослуулав
Монгол улс адуун сүргийн тоо толгой арвин орны нэг билээ. Уг түүхий эд зөвхөн уламжлалт хэрэглээнд бус, орчин үеийн гоо сайхан, эрүүл мэндийн салбарт ч үнэ цэнтэй нөөц болж байна. Сүүлийн жилүүдэд Монгол гүүний түүхий эдийг ашиглан олон улсын зах зээлд нийлүүлэхээс гадна, дотооддоо бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл эрхэлж, шинэлэг шийдэл бүхий бүтээгдэхүүнүүдийг зах зээлд нэвтрүүлж буй компаниуд нэмэгдсээр байна.
Чүү Пласента Трейд ХХК
нь Монгол гүүний эхэс түүхий эдийг арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч Японы гоо сайхны тэргүүлэгч компаниудад экспортолж байгаа юм.
Монголчуудын ашигт чанар, үр дүн өндөртэй түүхий эдийг дэлхий дахинд таниулж буй нь нэг талаараа шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн салбарт шинэлэг үйл явдал төдийгүй тэдний бүтээгдэхүүнүүд хэдийн дэлхийн зах зээлд танигдаж эхлээд байна. Тэр дундаа Чүү Пласента Трейдийн 50 хувийн Монгол гүүний эхсийн найрлагатай бүтээгдэхүүнүүд нь зах зээлд худалдаалагдаж буй эхсийн найрлагатай бүтээгдэхүүнээс хамгийн өндөр эхсийн агууламжтай гэдгээрээ танигджээ.

Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
энд
дарж авна уу.



Гвинет Пэлтроу, Крисси Тейген зэрэг Холливүүдийн одууд хэдий жигтэй сонсогдож байгаа ч өөрийн эхсийг идэх нь залуу харагдах нууц нь гэж хэлж байсныг бодоход нэг хэсэг дэлхий даяараа бид эхсийг ихэд сонирхож байж. Эхэс чухам ямар ид шидийн орц, найрлагатай түүхий эд болоод Солонгос, Японы зах зээлд тийм өндөр үнэлэгдэж, ялангуяа эрүүл мэнд, гоо сайхны салбарт янз янзаар ашиглагдах болов? Энэ талаар энэ удаагийн нийтлэлдээ тайлбарлая.
### Эхэс гэж юу вэ?
Эхэс (placenta) нь жирэмсний үед ургийн өсөлтийг хангах үүрэгтэй түр зуурын эрхтэн бөгөөд төрсний дараа үүргээ гүйцэтгэж дуусан биеэс гадагшилдаг. Эхэс урагт шим тэжээл, хүчилтөрөгч дамжуулах, бодисын солилцооны илүүдлийг ялгах шүүлтүүрийн үүрэгтэй байдаг. Өндөр шим тэжээлтэй тул эрүүл мэнд, гоо сайхны салбарт олон янзаар туршин судалсаар 2010-аад оноос эхлэн эхсийн найрлагатай гоо сайхны бүтээгдэхүүн хүчээ авч эхэлсэн. Судалгаагаар эхэс нь арьсны нөхөн төлжилт, уян хатан чанар, чийгшлийн түвшнийг нэмэгдүүлж, хөгшрөлтийн эсрэг үйлчилгээтэй болохыг баталсан. Ялангуяа амин хүчил, гиалуроны хүчил, коллаген, өсөлтийн хүчин зүйл (EGF, FGF) нь эхсийн гол орц бөгөөд арьсны эсийн нөхөн төлжилтөд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна.
### Эхсийг эх үүсвэрээр нь
**Хүний эхэс:** Лабораторид хэрэглээнд тохируулан бэлтгэж , эмчилгээ болон клиник гоо сайханд ашиглагдаг
**Амьтны эхэс:** хонь, гахай, гүүний эхэс эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүнүүдэд ихэвчлэн ашигладаг, ялангуяа гүүний эхэс нь амин хүчлийн агууламж илүү өндөр байдаг онцлогтой.
**Ургамлын эхэс:** Ургамлын өсөлтийн хүчин зүйл хэмээх уургуудыг ашиглан эцсийн бүтээгдэхүүн гарган авдаг ба мөн л эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүнд өргөн ашиглагддаг.
Эх сурвалж: The Scientist
### Эхсийг арьс арчилгаанд яагаад ашиглах болов?
Эхсийн онцлох орц бол амин хүчил, өсөлтийн хүчин зүйл /growth factors/ буюу ургамал, амьтдад байдаг нэг төрлийн уургууд. Эдгээр уургуудын тусламжтай бид хуруугаа зүссэн ч буцаж эдгэж, ургамал, модны иш хугарсан ч буцаж ургадаг хэрэг. Жишээлбэл, арьсны нөхөн төлжилтийг дэмждэг эпидермисийн өсөлтийн хүчин зүйл (EGF) нь арьсны эсүүдийн хуваагдлыг дэмжиж, шинэ арьсны давхарга бий болгох командыг өгдөг “барилгын дарга” гэж ойлгож болно. Харин инсулин-төст өсөлтийн хүчин зүйл (IGF) нь булчингийн болон холбогч эдийг бэхжүүлдэг “фитнес дасгалжуулагч багш”. Мөн TGF-β нь арьсны уян хатан чанарыг хангадаг коллагены үйлдвэрлэлийг тэнцвэртэй үйлдвэрлэх байдлаар “интерьер дизайнер” шиг арьсыг жигд, толигор байлгадаг гэсэн үг.
Мэдээж хүн эдгээр өсөлтийн хүчин зүйлсийг өөрсдөө ялгаруулдаг, гэхдээ нас ахихын хэрээр эдгээр уургуудын ялгаралт, арьсны коллаген багасаж, нөхөн төлжилт удааширдаг. Эхсийг арьс арчилгаанд хэрэглэх болсон шалтгаан нь арьсны асуудалд шууд хүрч үйлчлэх боломжтой байдагтай холбоотой. Арьсанд түрхэх үед арьсны давхаргыг шууд нэвтэлж хүсээд буй үр дүнд хүргэнэ гэсэн үг. Эдгээр өсөлтийн хүчин зүйлс нь уураг хэлбэрээр оршиж, эсүүдэд дохио өгч, нөхөн төлжих, шинэ эс үүсэх үүрэг гүйцэтгэдэг.
Эх сурвалж: The New York Times
### Эхсийн арьсанд үзүүлэх нөлөө
**Арьсны нөхөн төлжилтийг сайжруулах**
Арьсны гадаргуу нь маш бат бөх хамгаалалтын давхарга учир том хэмжээтэй молекулууд нэвтрэх боломжгүй. Үүнийг гоо сайхны үйлдвэрүүд биотехнологийн аргаар арьсанд гүн нэвтрэхүйц жижиг молекул болгож хувиргадаг. Гүүний эхэс арьсыг амин хүчлээр хангах замаар эсийн хүлээн авагч молекулуудтай холбогдон эсийн хуваагдал, нөхөн төлжилтийн процессыг идэвхжүүлж эдгэрэлтийн үйл явцыг илүү түргэн бөгөөд үр дүнтэй явуулдаг.
**Коллаген ба эластиний нийлэгжилт сайжрах**
Хэрэв коллагеныг барилгын хатуу тулгуур багана гэж үзвэл, эластин нь уг барилгыг уян хатан, бат бөх байлгах дүүргэгчийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Эхэстэй арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн гаднаас нь түрхсэнээр арьсыг дүүрэн, чанга байлгах тэрхүү молекулаар нь хангаж байгаа юм.
Эх сурвалж: Lavandoula
**Арьсны чийгшил болон хамгаалалтын давхаргыг сайжруулах**
Амин хүчил нь мөн гиалуроны хүчлийн үйлдвэрлэлийг дэмждэг. Гиалуроны хүчил нь өөрийн жингээс 1,000 дахин их хэмжээний усыг өөртөө хадгалах чадвартай тул арьсыг чийгээр хангаж хуурайшилтаас сэргийлдэг.
**Үрэвслийн эсрэг үйлчилгээ үзүүлж арьсны өнгө жигдлэх**
TGF-β (Transforming Growth Factor Beta) зэрэг өсөлтийн хүчин зүйлс нь арьсны үрэвслийг багасгах, меланин үйлдвэрлэлтийг хянах чадвартай байдаг. Ингэснээр батга, нөсөө толбо, арьсны улайлтыг бууруулж арьсны өнгийг жигд болгоно.
### Гүүний эхэс арьс арчилгаанд
Гүүний эхэс нь өөрийн гэсэн онцгой шинж чанартай. Эхсийн төрлүүд дундаас хурдны спорт машинтай зүйрлэж болно. Гүүний эхсийн найрлага хүний биед хэрэгцээтэй 20 гаруй төрлийн амин хүчил агуулдаг тул найрлага дахь шим тэжээл эсүүдэд илүү хурдан, үр дүнтэй хүрч очдог гэж ойлгож болно. Тиймээс гүүний эхэс нь эдийн нөхөн төлжилт, шархны эдгэрэлтийг дэмжихэд илүү үр дүнтэй аж.
Гоо сайхны үйлдвэрлэлд гүүний эхэс нь тансаг зэрэглэлийн орц хэмээн тооцогддог. Судалгаагаар гүүний эхэс нь хонь болон гахайны эхэсээс 300 дахин их амин хүчил агуулдаг бөгөөд өсөлтийн хүчин зүйлстэй нэгдэн нөхөн төлжүүлэх шинж чанарыг нь тодотгодог. Тухайлбал, судалгаагаар гүүний эхсийн ханд нь арьсны чийгшлийг 42 хувиар, уян хатан чанарыг 35 хувиар нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоосон байна.
Эх сурвалж: The Scientist
Гүүний эхсийн бас нэгэн давуу тал бол антиоксидантын өндөр агууламжтай. Энэ фермент нь чөлөөт радикалуудыг саармагжуулж, исэлдэлтийн стрессийг бууруулснаар арьс хөгшрөх үйл явцыг удаашруулдаг.
Бидний бие махбод байнга нарны хэт ягаан туяа, бохирдол, стресс зэрэг гаднын нөлөөнд өртөж чөлөөт радикал үүсгэдэг. Эдгээр чөлөөт радикалууд нь хүчилтөрөгчийн нэг электроныг алдсан хэлбэр бөгөөд бусад эрүүл эсүүдээс электрон “зээлж” эхэлдэг. Энэ процесс яг л цахилгаан гүйдэлд өртсөн мэт эсийг доголдуулах бөгөөд гинжин урвал хэлбэрээр тархаж, эсийн бүтцэд гэмтэл учруулдаг.
Ингэснээр арьсны уян хатан байдал алдагдаж, үрчлээ үүсэх, өнгөө алдах зэрэг хөгшрөлтийн шинж тэмдгүүд илэрч эхэлснийг “исэлдэлтийн стресс” гэж нэрлэдэг. Харин гүүний эхсийн агууламж дахь антиоксидантууд нь чөлөөт радикалуудтай шууд холбогдож, тэднийг саармагжуулснаар энэ үйл явцыг тасалдуулдаг. Үүний үр дүнд арьс илүү эрүүл, өнгөлөг, залуу харагдана гэсэн үг.
Эх сурвалж: The New York Times
2020 онд Японд явуулсан клиник судалгаагаар гүүний эхсийн найрлагатай гоо сайхны бүтээгдэхүүн хэрэглэсэн хүмүүсийн исэлдэлтийн стрессийн үзүүлэлтүүд хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад 50 хувиар буурсан. Түүнчлэн адууны ихэс нь арьсны эс нөхөн төлжихөд зайлшгүй шаардлагатай фибробласт өсөлтийн хүчин зүйл (FGF) болон TGF-β агуулдаг. 2023 оны судалгаагаар гүүний эхсийн найрлагатай ийлдэс 12 долоо хоногийн хэрэглээний дараа нарийн үрчлээг багасгаж, арьсны уян хатан чанарыг нэмэгдүүлсэн гэх судалгаанууд ч бий.
Гүүний эхэс нь ховор, үр дүн өндөртэй орц тул тансаг зэрэглэлийн гоо сайхны зах зээлд эрэлттэй байдаг. Statista компанийн мэдээлснээр, эхсийн хандтай гоо сайхны бүтээгдэхүүний зах зээл 2023-2030 онд жилийн 6.5 хувийн өсөлттэй байх төлөвтэй байгаа бөгөөд Ази, ялангуяа Япон, Өмнөд Солонгосын зах зээлд тэргүүлэх орц болоод байгаа юм.
### Монгол түүхий эдийг Япон технологитой хослуулав
Монгол улс адуун сүргийн тоо толгой арвин орны нэг билээ. Уг түүхий эд зөвхөн уламжлалт хэрэглээнд бус, орчин үеийн гоо сайхан, эрүүл мэндийн салбарт ч үнэ цэнтэй нөөц болж байна. Сүүлийн жилүүдэд Монгол гүүний түүхий эдийг ашиглан олон улсын зах зээлд нийлүүлэхээс гадна, дотооддоо бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл эрхэлж, шинэлэг шийдэл бүхий бүтээгдэхүүнүүдийг зах зээлд нэвтрүүлж буй компаниуд нэмэгдсээр байна. **Чүү Пласента Трейд ХХК** нь Монгол гүүний эхэс түүхий эдийг арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч Японы гоо сайхны тэргүүлэгч компаниудад экспортолж байгаа юм.
Монголчуудын ашигт чанар, үр дүн өндөртэй түүхий эдийг дэлхий дахинд таниулж буй нь нэг талаараа шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн салбарт шинэлэг үйл явдал төдийгүй тэдний бүтээгдэхүүнүүд хэдийн дэлхийн зах зээлд танигдаж эхлээд байна. Тэр дундаа Чүү Пласента Трейдийн 50 хувийн Монгол гүүний эхсийн найрлагатай бүтээгдэхүүнүүд нь зах зээлд худалдаалагдаж буй эхсийн найрлагатай бүтээгдэхүүнээс хамгийн өндөр эхсийн агууламжтай гэдгээрээ танигджээ.
> Дэлгэрэнгүй мэдээллийг энд дарж авна уу.