50 манлайлагчийн 700 бодит туршлага буюу "Өгсөх зам" номын тухай
<div class="article-body">
          <h2>Өнөөдрийн дугаарт "Залуусын өргөн чөлөө" ротаракт клубийн санаачилгаар Л. Золзаяа, Э.Уранбилэг нарын бичсэн "Өгсөх зам" хэмээх цоо шинэ, сонирхолтой номыг танилцуулж байна. "Удирдагч хүмүүсийн бодит амьдралаар туршигдсан зөвлөгөөнүүд: 50 манлайлагчийн 700 бодит туршлага" хэмээн тодотгосон уг ном нь олон жилийн туршлагатай бизнесийн акулууд, гарааны бизнес эрхлэгчид, нийгмийн салбарт манлайлж яваа эрхмүүдээс 14 асуултад хариу авч, тэдгээрийг эмхэтгэсний үр дүнд бүтжээ. "Өгсөх зам" ном бол нэг талаас удирдах ажилтнуудын үзэл бодол, зовлон жаргалыг дэлгэсэн, нөгөө талаас өмнөх үгийг бичсэн Ардын Ч.Ганхуяг захирлын дурдсанчлан "амьдралдаа ямар нэг шинэ хуудас эргүүлэх гэж байгаа хэн бүхэнд зориулагдсан гэж болохоор ном" ажээ. Энэхүү нийтлэлээр зочдод тавьсан 14 асуулт болоод зарим жишээ хариултыг толилуулъя.</h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">АСУУЛТУУД</h3><p>1. Удирдагч хүн байхын хамгийн сайхан бас хамгийн хэцүү зүйл юу вэ?<br>2. Удирдах албан тушаал хашсанаас хойш таны гаргаж байсан хамгийн мартагдашгүй алдаа юу вэ?<br>3. Баг болж ажиллах хүнийг сонгохдоо анхаардаг 3 зүйл юу вэ?<br>4. Таныг амжилттай байхад нөлөөлдөг хамгийн чухал зуршил юу вэ?<br>5. Та амьдралдаа сонсож байсан хамгийн чухал зөвлөмжөөсөө хуваалцана уу?<br>6. Ажлын орчинд сөрөг болон эерэг сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн удирддаг вэ? Түүнийгээ хэрхэн илэрхийлдэг вэ?<br>7. Томоохон шийдвэр гаргах үедээ зөв совингоо дагадаг уу? Баримт мэдээлэлд тулгуурладаг уу?<br>8. Таны өөртөө оруулсан хамгийн үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт юу вэ?<br>9. Та ментортой юу? Тэднээс юуг суралцдаг вэ? <br>10. Шинээр удирдах албан тушаалд очиж байгаа хүнд хамгийн түрүүнд ямар зөвлөгөө өгөх вэ?<br>11. Та ажлаас халах шийдвэрийг юун дээр үндэслэж гаргадаг вэ? <br>12. Хэрвээ та өөрөөсөө ахмад хүнийг удирддаг бол, тэдэнтэй ажиллах таны арга барил юу вэ?<br>13. Та өөрийнхөө ямар зарчмуудыг ажилтнууддаа харуулж, ойлгуулахыг хүсдэг вэ?<br>14. Таны бодлоор удирдагч хүний хийх ёстой, анхаарах ёстой хамгийн чухал гурван ажил үүрэг юу вэ?</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХАРХОРУМ ДИЖИТАЛ ХХК-ИЙН ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Д.ЭНХБАТ</h3><p><b>01. Удирдагч хүн байхын хамгийн сайхан бас хамгийн хэцүү зүйл юу вэ?</b><br><br>Амьдралд сайхан хэцүү хоёр үргэлж хамтдаа байдаг. Нэг нь нөгөөгүйгээрээ байдаггүй. Хүмүүсийн хамгийн их айдаг зүйл бол хариуцлага. Харин удирдагч хүний ажлын хамгийн хэцүү нь түүнд, сайхан нь мөн түүнийгээ дагаж бий болдог. Зөвхөн хариуцлагаа бүрэн хүлээсэн хүнд л эрх чөлөө нь ирнэ. Тэгэхлээр чи хүссэн замаараа явъя гэвэл өөрийн сонголт, үйлдлийнхээ хариуцлагыг өөрөө бүрэн хүлээнэ гэдгээ ухамсарлах явдал. Ялангуяа хувийн бизнесээ эхэлж байгаа хүн миний амжилт, алдаа хэнээс ч биш, зөвхөн надаас хамаарна гэдгээ бүрэн ухамсарлаж чадсан цагт л өөрийн хүссэн замаараа явдаг. <br><br>Харин төрийн хүний үүрэг хариуцлага хууль, дүрэм, журмаар тодорхой заагдсан байдаг учир арай өөр. Энд тодруулж хэлэхэд, удирдагч байх, дарга байх бол өөр ойлголтууд. Дарга байх нь хууль, журмаар өгөгдсөн эрх мэдэл. Харин удирдагч байх нь албан тушаалтай шууд хамаагүй. Удирдагч хүн бусдыг захирдаг бус дагуулдаг. Дагуулах хүч нь удирдагч хүний үзэл санаа, итгэл үнэмшил, үлгэр жишээ байдал, мэдлэг, чадвар зэрэг олон шинж чанараас хамаарна. Тиймд дарга бүрийг удирдагч гэж харж, ойлгож болохгүй.<br></p>
<blockquote><p><br>Д.Энхбат гуайн Unread-д өгсөн ярилцлагыг унших:<br><a href="https://www.unread.today/posts/post/456" target="_blank">Би хэрхэн ажилладаг вэ? - Нээлттэй Мэдлэг Боловсролын Сангийн тэргүүн Д.Энхбат</a><br><br></p>
</blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">npc MANDAL ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал, голомт банкны хүний нөөцийн зөвлөх ц.Энхжаргал</h3><p><b>14. Таны бодлоор удирдагч хүний хийх ёстой, анхаарах ёстой хамгийн чухал гурван ажил үүрэг юу вэ?</b><br><br>Зорилгожуулах (чиглүүлэх). Хүрэх цэгээ оновчтой харж байж олон хүнийг тодорхой цэгт нь хүргэнэ. Жишээ нь, салбартаа 2 жилийн дотор тэргүүлнэ гэдэг зорилго тавья гэвэл маркетинг, борлуулалт, ур чадвар гээд бүх зүйлээрээ тэр байгууллага тэргүүлж байх ёстой гэсэн үг.<br><br>Шийдвэр бүр максимум хүнлэг байх (оновчтой шийдвэр гаргах). Бизнес эрхлэгчид хэрэглэгчдийнхээ ходоод гэдсэнд юу орох, юу өмсөх зүүх, эдэлж хэрэглэхэд нь нөлөөлөхүйц эрх мэдлийг үүрч байдаг. Хүний хэрэглээ дандаа ухаалаг байдаггүй тул хүний амьдралын чанарт тодорхой нөлөө үзүүлж байгаагийнхаа төлөө хариуцлагатай байж чанаратай бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээр хангахыг эрмэлзэх ёстой. Хүнлэг ажиллаад ашиг олох боломжтой, хэрэглэгчдэдээ ч хүндлэгдэх эрин зуунд бид ирээд байна. Ажилтнаа удирдахдаа ч ялгаагүй.<br><br>Хувийн сахилга баттай байдлаар үлгэрлэх. Ажилтнуудад ажил үүргээ биелүүлэхэд мэдлэг туршлага маш их дутагддаг бөгөөд өөрт нь хэрхэн хийхийг харуулж чадах удирдлагаа дагах, дуурайж мэрийх хандлага өндөр байдаг.<br></p>
<blockquote><p>Ц.Энхжаргал захирлын Unread-д өгсөн ярилцлагыг унших:<br><a href="https://www.unread.today/posts/post/1214" target="_blank">Онцлох бизнес: NPC Mandal - Монгол ажилтны бүтээмжийг дэлхийн жишигт</a><br><br></p>
</blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">uNread-ийн хамтан байгуулагч, Batu Digital-ийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Б.БАТзаяа</h3><p><b>08. Таны өөртөө оруулсан хамгийн үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт юу вэ?</b><br><br>Өөртөө оруулсан хөрөнгө оруулалт гэхээр янз бүрийн зүйл санаанд орж ирж байна. Жишээ нь, анх энэ жижиг номыг (Шөнө) багшийн дээдийн хажуу талаас 2500 төгрөгөөр авч байсан юм. Гэтэл одоо буюу анх авснаас хойш бараг арван жилийн дараа надад өгөөжөө өгч байгаа гэсэн утгаар нь харвал өөртөө хийсэн хөрөнгө оруулалт гэж хэлж болно. Мөн жолооны курст өөрөө төлбөрөө хийж суусан хүртэл нэлээн чухал хөрөнгө оруулалт байж болох байх. Тухай үед өөрөө төлбөрөө хийчихсэн ээжийнхээ өмнө бас додигор л байлаа (инээв). Мөн би АНУ-ын Фулбрайтын тэтгэлэг авч магистрт суралцсан. Энэ нь нэг талаар би өөртөө хийсэн, нөгөө талаас АНУ-ын засгийн газрын надад хийсэн хөрөнгө оруулалт гэж болно. Фулбрайтын тэтгэлэг надад хувь хүн талаас ч, мэргэжилтэн талаас ч маш их хөгжил дэвшил авчирсан.<br><br>Бас их сонин зүйлүүд санаанд орж ирж байна. Хоёр жилийн өмнө би эхнэртээ зураг дарангуут шууд хэвлэдэг камер (Fuji Instax) бэлгэнд авч өгч байсан юм. Хайртай эмээ маань жил гаруйн өмнө өөд болсон. Эмээгийн маань манай эхнэртэй цуг авахуулсан цорын ганц зураг нь зөвхөн тэр камераар авсан хальсан дээр үлдсэн байдаг юм. Тэр камер тийм үнэтэй байгаагүй ч тэрхүү камераар авсан зураг миний хувьд мөнгөөр үнэлэхээргүй үнэ цэнтэй зүйл.<br><br>Тэгэхээр хөрөнгө оруулалт гэдгийг би зөвхөн мөнгө төгрөг, карьер талаас биш, иймэрхүү үнэ цэн бий болгосон, надад үнэ цэнтэй нандин хормуудыг авчирсан зүйлүүд л гэж хэлмээр санагдаж байна. Эдгээр зүйлс л өнөөдөр намайг энд хүргэж ирсэн байгаа шүү дээ.<br></p>
<blockquote><p>Б.Батзаяа (Зак)-ийн ярилцлагыг унших: <br><a href="https://www.unread.today/posts/post/336" target="_blank">“Би хэрхэн ажилладаг вэ?” – Batu Digital компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Батзаяа</a><br><br></p>
</blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ГҮНГЭРВАА ХХК-ИЙН БИЗНЕС ХӨГЖИЛ ХАРИУЦСАН ЗАХИРАЛ Б.АРИУНСАНАА</h3><p><b>09. Та ментортой юу? Тэднээс юуг суралцдаг вэ? <br></b><br>Байгаа, миний амьдрал төслийн Төлөөлөн Удирдах Зөвлөл бий. Миний найз нөхөд, миний багш нар тал талын авьяастай хүмүүс байгаа. Ажил карьерийн зөвлөгөө, амьдралын зөвлөгөө, бүр түүх шашны талаар зөвлөх хүн ч байна. <br><br>Хамгийн гол нь миний багш нар надад хамгийн таагүй үнэнийг л хэлдэг хүмүүс байдаг даа. Омгоо дарж, уул мэт лавдуун, ус мэт хичээнгүй байхыг сануулдаг тийм хүмүүс л миний менторууд юм байна. Би хүмүүсээс мундаг гэдэг үгийг маш их сонсдог. Гэхдээ миний дотоод стандарт түүнээс өндөр.<br><br>"Гурван хүн чамтай таарлаа гэхэд нэг нь заавал ч үгүй багш байдаг" гэсэн Күнзийн сургаал бий. Миний хувьд зөвхөн хүмүүс ментор биш л дээ, амьдралд тохиолдож байгаа бэрхшээлүүд өөрөө миний багш. Аливаа бэрхшээл чамд заах ёстой зүйлээ заахаас нааш явдаггүй. Тэгэхээр зовлон бэрхшээл гэдэг чинь байнга аялж явдаг багш юм биш үү.</p>
          </div>

Өнөөдрийн дугаарт "Залуусын өргөн чөлөө" ротаракт клубийн санаачилгаар Л. Золзаяа, Э.Уранбилэг нарын бичсэн "Өгсөх зам" хэмээх цоо шинэ, сонирхолтой номыг танилцуулж байна. "Удирдагч хүмүүсийн бодит амьдралаар туршигдсан зөвлөгөөнүүд: 50 манлайлагчийн 700 бодит туршлага" хэмээн тодотгосон уг ном нь олон жилийн туршлагатай бизнесийн акулууд, гарааны бизнес эрхлэгчид, нийгмийн салбарт манлайлж яваа эрхмүүдээс 14 асуултад хариу авч, тэдгээрийг эмхэтгэсний үр дүнд бүтжээ. "Өгсөх зам" ном бол нэг талаас удирдах ажилтнуудын үзэл бодол, зовлон жаргалыг дэлгэсэн, нөгөө талаас өмнөх үгийг бичсэн Ардын Ч.Ганхуяг захирлын дурдсанчлан "амьдралдаа ямар нэг шинэ хуудас эргүүлэх гэж байгаа хэн бүхэнд зориулагдсан гэж болохоор ном" ажээ. Энэхүү нийтлэлээр зочдод тавьсан 14 асуулт болоод зарим жишээ хариултыг толилуулъя.
АСУУЛТУУД
1. Удирдагч хүн байхын хамгийн сайхан бас хамгийн хэцүү зүйл юу вэ?
2. Удирдах албан тушаал хашсанаас хойш таны гаргаж байсан хамгийн мартагдашгүй алдаа юу вэ?
3. Баг болж ажиллах хүнийг сонгохдоо анхаардаг 3 зүйл юу вэ?
4. Таныг амжилттай байхад нөлөөлдөг хамгийн чухал зуршил юу вэ?
5. Та амьдралдаа сонсож байсан хамгийн чухал зөвлөмжөөсөө хуваалцана уу?
6. Ажлын орчинд сөрөг болон эерэг сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн удирддаг вэ? Түүнийгээ хэрхэн илэрхийлдэг вэ?
7. Томоохон шийдвэр гаргах үедээ зөв совингоо дагадаг уу? Баримт мэдээлэлд тулгуурладаг уу?
8. Таны өөртөө оруулсан хамгийн үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт юу вэ?
9. Та ментортой юу? Тэднээс юуг суралцдаг вэ?
10. Шинээр удирдах албан тушаалд очиж байгаа хүнд хамгийн түрүүнд ямар зөвлөгөө өгөх вэ?
11. Та ажлаас халах шийдвэрийг юун дээр үндэслэж гаргадаг вэ?
12. Хэрвээ та өөрөөсөө ахмад хүнийг удирддаг бол, тэдэнтэй ажиллах таны арга барил юу вэ?
13. Та өөрийнхөө ямар зарчмуудыг ажилтнууддаа харуулж, ойлгуулахыг хүсдэг вэ?
14. Таны бодлоор удирдагч хүний хийх ёстой, анхаарах ёстой хамгийн чухал гурван ажил үүрэг юу вэ?

ХАРХОРУМ ДИЖИТАЛ ХХК-ИЙН ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Д.ЭНХБАТ
01. Удирдагч хүн байхын хамгийн сайхан бас хамгийн хэцүү зүйл юу вэ?
Амьдралд сайхан хэцүү хоёр үргэлж хамтдаа байдаг. Нэг нь нөгөөгүйгээрээ байдаггүй. Хүмүүсийн хамгийн их айдаг зүйл бол хариуцлага. Харин удирдагч хүний ажлын хамгийн хэцүү нь түүнд, сайхан нь мөн түүнийгээ дагаж бий болдог. Зөвхөн хариуцлагаа бүрэн хүлээсэн хүнд л эрх чөлөө нь ирнэ. Тэгэхлээр чи хүссэн замаараа явъя гэвэл өөрийн сонголт, үйлдлийнхээ хариуцлагыг өөрөө бүрэн хүлээнэ гэдгээ ухамсарлах явдал. Ялангуяа хувийн бизнесээ эхэлж байгаа хүн миний амжилт, алдаа хэнээс ч биш, зөвхөн надаас хамаарна гэдгээ бүрэн ухамсарлаж чадсан цагт л өөрийн хүссэн замаараа явдаг.
Харин төрийн хүний үүрэг хариуцлага хууль, дүрэм, журмаар тодорхой заагдсан байдаг учир арай өөр. Энд тодруулж хэлэхэд, удирдагч байх, дарга байх бол өөр ойлголтууд. Дарга байх нь хууль, журмаар өгөгдсөн эрх мэдэл. Харин удирдагч байх нь албан тушаалтай шууд хамаагүй. Удирдагч хүн бусдыг захирдаг бус дагуулдаг. Дагуулах хүч нь удирдагч хүний үзэл санаа, итгэл үнэмшил, үлгэр жишээ байдал, мэдлэг, чадвар зэрэг олон шинж чанараас хамаарна. Тиймд дарга бүрийг удирдагч гэж харж, ойлгож болохгүй.

Д.Энхбат гуайн Unread-д өгсөн ярилцлагыг унших:
Би хэрхэн ажилладаг вэ? - Нээлттэй Мэдлэг Боловсролын Сангийн тэргүүн Д.Энхбат

npc MANDAL ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал, голомт банкны хүний нөөцийн зөвлөх ц.Энхжаргал
14. Таны бодлоор удирдагч хүний хийх ёстой, анхаарах ёстой хамгийн чухал гурван ажил үүрэг юу вэ?
Зорилгожуулах (чиглүүлэх). Хүрэх цэгээ оновчтой харж байж олон хүнийг тодорхой цэгт нь хүргэнэ. Жишээ нь, салбартаа 2 жилийн дотор тэргүүлнэ гэдэг зорилго тавья гэвэл маркетинг, борлуулалт, ур чадвар гээд бүх зүйлээрээ тэр байгууллага тэргүүлж байх ёстой гэсэн үг.
Шийдвэр бүр максимум хүнлэг байх (оновчтой шийдвэр гаргах). Бизнес эрхлэгчид хэрэглэгчдийнхээ ходоод гэдсэнд юу орох, юу өмсөх зүүх, эдэлж хэрэглэхэд нь нөлөөлөхүйц эрх мэдлийг үүрч байдаг. Хүний хэрэглээ дандаа ухаалаг байдаггүй тул хүний амьдралын чанарт тодорхой нөлөө үзүүлж байгаагийнхаа төлөө хариуцлагатай байж чанаратай бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээр хангахыг эрмэлзэх ёстой. Хүнлэг ажиллаад ашиг олох боломжтой, хэрэглэгчдэдээ ч хүндлэгдэх эрин зуунд бид ирээд байна. Ажилтнаа удирдахдаа ч ялгаагүй.
Хувийн сахилга баттай байдлаар үлгэрлэх. Ажилтнуудад ажил үүргээ биелүүлэхэд мэдлэг туршлага маш их дутагддаг бөгөөд өөрт нь хэрхэн хийхийг харуулж чадах удирдлагаа дагах, дуурайж мэрийх хандлага өндөр байдаг.

Ц.Энхжаргал захирлын Unread-д өгсөн ярилцлагыг унших:
Онцлох бизнес: NPC Mandal - Монгол ажилтны бүтээмжийг дэлхийн жишигт

uNread-ийн хамтан байгуулагч, Batu Digital-ийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Б.БАТзаяа
08. Таны өөртөө оруулсан хамгийн үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт юу вэ?
Өөртөө оруулсан хөрөнгө оруулалт гэхээр янз бүрийн зүйл санаанд орж ирж байна. Жишээ нь, анх энэ жижиг номыг (Шөнө) багшийн дээдийн хажуу талаас 2500 төгрөгөөр авч байсан юм. Гэтэл одоо буюу анх авснаас хойш бараг арван жилийн дараа надад өгөөжөө өгч байгаа гэсэн утгаар нь харвал өөртөө хийсэн хөрөнгө оруулалт гэж хэлж болно. Мөн жолооны курст өөрөө төлбөрөө хийж суусан хүртэл нэлээн чухал хөрөнгө оруулалт байж болох байх. Тухай үед өөрөө төлбөрөө хийчихсэн ээжийнхээ өмнө бас додигор л байлаа (инээв). Мөн би АНУ-ын Фулбрайтын тэтгэлэг авч магистрт суралцсан. Энэ нь нэг талаар би өөртөө хийсэн, нөгөө талаас АНУ-ын засгийн газрын надад хийсэн хөрөнгө оруулалт гэж болно. Фулбрайтын тэтгэлэг надад хувь хүн талаас ч, мэргэжилтэн талаас ч маш их хөгжил дэвшил авчирсан.
Бас их сонин зүйлүүд санаанд орж ирж байна. Хоёр жилийн өмнө би эхнэртээ зураг дарангуут шууд хэвлэдэг камер (Fuji Instax) бэлгэнд авч өгч байсан юм. Хайртай эмээ маань жил гаруйн өмнө өөд болсон. Эмээгийн маань манай эхнэртэй цуг авахуулсан цорын ганц зураг нь зөвхөн тэр камераар авсан хальсан дээр үлдсэн байдаг юм. Тэр камер тийм үнэтэй байгаагүй ч тэрхүү камераар авсан зураг миний хувьд мөнгөөр үнэлэхээргүй үнэ цэнтэй зүйл.
Тэгэхээр хөрөнгө оруулалт гэдгийг би зөвхөн мөнгө төгрөг, карьер талаас биш, иймэрхүү үнэ цэн бий болгосон, надад үнэ цэнтэй нандин хормуудыг авчирсан зүйлүүд л гэж хэлмээр санагдаж байна. Эдгээр зүйлс л өнөөдөр намайг энд хүргэж ирсэн байгаа шүү дээ.

Б.Батзаяа (Зак)-ийн ярилцлагыг унших:
“Би хэрхэн ажилладаг вэ?” – Batu Digital компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Батзаяа

ГҮНГЭРВАА ХХК-ИЙН БИЗНЕС ХӨГЖИЛ ХАРИУЦСАН ЗАХИРАЛ Б.АРИУНСАНАА
09. Та ментортой юу? Тэднээс юуг суралцдаг вэ?
Байгаа, миний амьдрал төслийн Төлөөлөн Удирдах Зөвлөл бий. Миний найз нөхөд, миний багш нар тал талын авьяастай хүмүүс байгаа. Ажил карьерийн зөвлөгөө, амьдралын зөвлөгөө, бүр түүх шашны талаар зөвлөх хүн ч байна.
Хамгийн гол нь миний багш нар надад хамгийн таагүй үнэнийг л хэлдэг хүмүүс байдаг даа. Омгоо дарж, уул мэт лавдуун, ус мэт хичээнгүй байхыг сануулдаг тийм хүмүүс л миний менторууд юм байна. Би хүмүүсээс мундаг гэдэг үгийг маш их сонсдог. Гэхдээ миний дотоод стандарт түүнээс өндөр.
"Гурван хүн чамтай таарлаа гэхэд нэг нь заавал ч үгүй багш байдаг" гэсэн Күнзийн сургаал бий. Миний хувьд зөвхөн хүмүүс ментор биш л дээ, амьдралд тохиолдож байгаа бэрхшээлүүд өөрөө миний багш. Аливаа бэрхшээл чамд заах ёстой зүйлээ заахаас нааш явдаггүй. Тэгэхээр зовлон бэрхшээл гэдэг чинь байнга аялж явдаг багш юм биш үү.

Өнөөдрийн дугаарт "Залуусын өргөн чөлөө" ротаракт клубийн санаачилгаар Л. Золзаяа, Э.Уранбилэг нарын бичсэн "Өгсөх зам" хэмээх цоо шинэ, сонирхолтой номыг танилцуулж байна. "Удирдагч хүмүүсийн бодит амьдралаар туршигдсан зөвлөгөөнүүд: 50 манлайлагчийн 700 бодит туршлага" хэмээн тодотгосон уг ном нь олон жилийн туршлагатай бизнесийн акулууд, гарааны бизнес эрхлэгчид, нийгмийн салбарт манлайлж яваа эрхмүүдээс 14 асуултад хариу авч, тэдгээрийг эмхэтгэсний үр дүнд бүтжээ. "Өгсөх зам" ном бол нэг талаас удирдах ажилтнуудын үзэл бодол, зовлон жаргалыг дэлгэсэн, нөгөө талаас өмнөх үгийг бичсэн Ардын Ч.Ганхуяг захирлын дурдсанчлан "амьдралдаа ямар нэг шинэ хуудас эргүүлэх гэж байгаа хэн бүхэнд зориулагдсан гэж болохоор ном" ажээ. Энэхүү нийтлэлээр зочдод тавьсан 14 асуулт болоод зарим жишээ хариултыг толилуулъя.
### АСУУЛТУУД
1. Удирдагч хүн байхын хамгийн сайхан бас хамгийн хэцүү зүйл юу вэ?
2. Удирдах албан тушаал хашсанаас хойш таны гаргаж байсан хамгийн мартагдашгүй алдаа юу вэ?
3. Баг болж ажиллах хүнийг сонгохдоо анхаардаг 3 зүйл юу вэ?
4. Таныг амжилттай байхад нөлөөлдөг хамгийн чухал зуршил юу вэ?
5. Та амьдралдаа сонсож байсан хамгийн чухал зөвлөмжөөсөө хуваалцана уу?
6. Ажлын орчинд сөрөг болон эерэг сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн удирддаг вэ? Түүнийгээ хэрхэн илэрхийлдэг вэ?
7. Томоохон шийдвэр гаргах үедээ зөв совингоо дагадаг уу? Баримт мэдээлэлд тулгуурладаг уу?
8. Таны өөртөө оруулсан хамгийн үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт юу вэ?
9. Та ментортой юу? Тэднээс юуг суралцдаг вэ?
10. Шинээр удирдах албан тушаалд очиж байгаа хүнд хамгийн түрүүнд ямар зөвлөгөө өгөх вэ?
11. Та ажлаас халах шийдвэрийг юун дээр үндэслэж гаргадаг вэ?
12. Хэрвээ та өөрөөсөө ахмад хүнийг удирддаг бол, тэдэнтэй ажиллах таны арга барил юу вэ?
13. Та өөрийнхөө ямар зарчмуудыг ажилтнууддаа харуулж, ойлгуулахыг хүсдэг вэ?
14. Таны бодлоор удирдагч хүний хийх ёстой, анхаарах ёстой хамгийн чухал гурван ажил үүрэг юу вэ?
### ХАРХОРУМ ДИЖИТАЛ ХХК-ИЙН ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Д.ЭНХБАТ
**01. Удирдагч хүн байхын хамгийн сайхан бас хамгийн хэцүү зүйл юу вэ?**
Амьдралд сайхан хэцүү хоёр үргэлж хамтдаа байдаг. Нэг нь нөгөөгүйгээрээ байдаггүй. Хүмүүсийн хамгийн их айдаг зүйл бол хариуцлага. Харин удирдагч хүний ажлын хамгийн хэцүү нь түүнд, сайхан нь мөн түүнийгээ дагаж бий болдог. Зөвхөн хариуцлагаа бүрэн хүлээсэн хүнд л эрх чөлөө нь ирнэ. Тэгэхлээр чи хүссэн замаараа явъя гэвэл өөрийн сонголт, үйлдлийнхээ хариуцлагыг өөрөө бүрэн хүлээнэ гэдгээ ухамсарлах явдал. Ялангуяа хувийн бизнесээ эхэлж байгаа хүн миний амжилт, алдаа хэнээс ч биш, зөвхөн надаас хамаарна гэдгээ бүрэн ухамсарлаж чадсан цагт л өөрийн хүссэн замаараа явдаг.
Харин төрийн хүний үүрэг хариуцлага хууль, дүрэм, журмаар тодорхой заагдсан байдаг учир арай өөр. Энд тодруулж хэлэхэд, удирдагч байх, дарга байх бол өөр ойлголтууд. Дарга байх нь хууль, журмаар өгөгдсөн эрх мэдэл. Харин удирдагч байх нь албан тушаалтай шууд хамаагүй. Удирдагч хүн бусдыг захирдаг бус дагуулдаг. Дагуулах хүч нь удирдагч хүний үзэл санаа, итгэл үнэмшил, үлгэр жишээ байдал, мэдлэг, чадвар зэрэг олон шинж чанараас хамаарна. Тиймд дарга бүрийг удирдагч гэж харж, ойлгож болохгүй.
> Д.Энхбат гуайн Unread-д өгсөн ярилцлагыг унших:
> Би хэрхэн ажилладаг вэ? - Нээлттэй Мэдлэг Боловсролын Сангийн тэргүүн Д.Энхбат
### npc MANDAL ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал, голомт банкны хүний нөөцийн зөвлөх ц.Энхжаргал
**14. Таны бодлоор удирдагч хүний хийх ёстой, анхаарах ёстой хамгийн чухал гурван ажил үүрэг юу вэ?**
Зорилгожуулах (чиглүүлэх). Хүрэх цэгээ оновчтой харж байж олон хүнийг тодорхой цэгт нь хүргэнэ. Жишээ нь, салбартаа 2 жилийн дотор тэргүүлнэ гэдэг зорилго тавья гэвэл маркетинг, борлуулалт, ур чадвар гээд бүх зүйлээрээ тэр байгууллага тэргүүлж байх ёстой гэсэн үг.
Шийдвэр бүр максимум хүнлэг байх (оновчтой шийдвэр гаргах). Бизнес эрхлэгчид хэрэглэгчдийнхээ ходоод гэдсэнд юу орох, юу өмсөх зүүх, эдэлж хэрэглэхэд нь нөлөөлөхүйц эрх мэдлийг үүрч байдаг. Хүний хэрэглээ дандаа ухаалаг байдаггүй тул хүний амьдралын чанарт тодорхой нөлөө үзүүлж байгаагийнхаа төлөө хариуцлагатай байж чанаратай бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээр хангахыг эрмэлзэх ёстой. Хүнлэг ажиллаад ашиг олох боломжтой, хэрэглэгчдэдээ ч хүндлэгдэх эрин зуунд бид ирээд байна. Ажилтнаа удирдахдаа ч ялгаагүй.
Хувийн сахилга баттай байдлаар үлгэрлэх. Ажилтнуудад ажил үүргээ биелүүлэхэд мэдлэг туршлага маш их дутагддаг бөгөөд өөрт нь хэрхэн хийхийг харуулж чадах удирдлагаа дагах, дуурайж мэрийх хандлага өндөр байдаг.
> Ц.Энхжаргал захирлын Unread-д өгсөн ярилцлагыг унших:
> Онцлох бизнес: NPC Mandal - Монгол ажилтны бүтээмжийг дэлхийн жишигт
### uNread-ийн хамтан байгуулагч, Batu Digital-ийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Б.БАТзаяа
**08. Таны өөртөө оруулсан хамгийн үнэ цэнтэй хөрөнгө оруулалт юу вэ?**
Өөртөө оруулсан хөрөнгө оруулалт гэхээр янз бүрийн зүйл санаанд орж ирж байна. Жишээ нь, анх энэ жижиг номыг (Шөнө) багшийн дээдийн хажуу талаас 2500 төгрөгөөр авч байсан юм. Гэтэл одоо буюу анх авснаас хойш бараг арван жилийн дараа надад өгөөжөө өгч байгаа гэсэн утгаар нь харвал өөртөө хийсэн хөрөнгө оруулалт гэж хэлж болно. Мөн жолооны курст өөрөө төлбөрөө хийж суусан хүртэл нэлээн чухал хөрөнгө оруулалт байж болох байх. Тухай үед өөрөө төлбөрөө хийчихсэн ээжийнхээ өмнө бас додигор л байлаа (инээв). Мөн би АНУ-ын Фулбрайтын тэтгэлэг авч магистрт суралцсан. Энэ нь нэг талаар би өөртөө хийсэн, нөгөө талаас АНУ-ын засгийн газрын надад хийсэн хөрөнгө оруулалт гэж болно. Фулбрайтын тэтгэлэг надад хувь хүн талаас ч, мэргэжилтэн талаас ч маш их хөгжил дэвшил авчирсан.
Бас их сонин зүйлүүд санаанд орж ирж байна. Хоёр жилийн өмнө би эхнэртээ зураг дарангуут шууд хэвлэдэг камер (Fuji Instax) бэлгэнд авч өгч байсан юм. Хайртай эмээ маань жил гаруйн өмнө өөд болсон. Эмээгийн маань манай эхнэртэй цуг авахуулсан цорын ганц зураг нь зөвхөн тэр камераар авсан хальсан дээр үлдсэн байдаг юм. Тэр камер тийм үнэтэй байгаагүй ч тэрхүү камераар авсан зураг миний хувьд мөнгөөр үнэлэхээргүй үнэ цэнтэй зүйл.
Тэгэхээр хөрөнгө оруулалт гэдгийг би зөвхөн мөнгө төгрөг, карьер талаас биш, иймэрхүү үнэ цэн бий болгосон, надад үнэ цэнтэй нандин хормуудыг авчирсан зүйлүүд л гэж хэлмээр санагдаж байна. Эдгээр зүйлс л өнөөдөр намайг энд хүргэж ирсэн байгаа шүү дээ.
> Б.Батзаяа (Зак)-ийн ярилцлагыг унших:
> “Би хэрхэн ажилладаг вэ?” – Batu Digital компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Батзаяа
### ГҮНГЭРВАА ХХК-ИЙН БИЗНЕС ХӨГЖИЛ ХАРИУЦСАН ЗАХИРАЛ Б.АРИУНСАНАА
**09. Та ментортой юу? Тэднээс юуг суралцдаг вэ?**
Байгаа, миний амьдрал төслийн Төлөөлөн Удирдах Зөвлөл бий. Миний найз нөхөд, миний багш нар тал талын авьяастай хүмүүс байгаа. Ажил карьерийн зөвлөгөө, амьдралын зөвлөгөө, бүр түүх шашны талаар зөвлөх хүн ч байна.
Хамгийн гол нь миний багш нар надад хамгийн таагүй үнэнийг л хэлдэг хүмүүс байдаг даа. Омгоо дарж, уул мэт лавдуун, ус мэт хичээнгүй байхыг сануулдаг тийм хүмүүс л миний менторууд юм байна. Би хүмүүсээс мундаг гэдэг үгийг маш их сонсдог. Гэхдээ миний дотоод стандарт түүнээс өндөр.
"Гурван хүн чамтай таарлаа гэхэд нэг нь заавал ч үгүй багш байдаг" гэсэн Күнзийн сургаал бий. Миний хувьд зөвхөн хүмүүс ментор биш л дээ, амьдралд тохиолдож байгаа бэрхшээлүүд өөрөө миний багш. Аливаа бэрхшээл чамд заах ёстой зүйлээ заахаас нааш явдаггүй. Тэгэхээр зовлон бэрхшээл гэдэг чинь байнга аялж явдаг багш юм биш үү.