Танилц, миний амьтан: Жоё, Бамбар
<div class="article-body">
          <h2><div>Амьтанд хайртай хүн бүхний гэр бүлийн шинэ гишүүнтэйгээ танилцсан түүх, хамтдаа бүтээсэн дурсамжийг хуваалцах энэхүү булангийн өнөөдрийн дугаарт үеийн есөн найзуудын гэр бүлийн гишүүн Жоё, Бамбар нарыг танилцуулъя. </div><div><br></div><div>Хамтын амьдралаа эхлүүлээд гурван сар гаруйн хугацааг үдээд буй тэд эхний сардаа л гэр бүлийн анхны амьтан болох Бамбар мууртайгаа танилцсан түүхтэй. Харин ердөө хоёр долоо хоногийн өмнө Жоё нохойтойгоо танилцсан байна. Үзэл бодол, үнэт зүйлсээрээ эвлэлдэн нэгддэг тэдний хувь хувийн амьдрал нь ч хөөрхөн бяцхан амьтадтай салшгүй холбоотой. Ингээд өнөр бүлд өсөн торниж буй Жоё, Бамбар нарын эзэдтэйгээ учирсан түүх, бүтээлцсэн дурсамжаар аялцгаая.</div></h2><p></p><p><b>Нэр:</b> Нохой - Жоё, муур - Бамбар <br><b>Үүлдэр:</b> Хоёул микс <br><b>Нас: </b>Жоё - 3 сар, Бамбар - 8 сар <br><b>Инстаграм:</b> <a href="https://www.instagram.com/joy_luckypaw/" target="_blank">@joy_luckypaw</a> /нохойн инстаграм/<br><b>Дуртай хоол: </b>Жоё - яс, нойтон хоол, мах, Бамбар - Whiskas <br><b>Дуртай тоглоом:</b> Жоё - бөмбөг, углааш /тавчик/, Бамбар - утсан бөмбөг, өдтэй хулгана <br><b>Хамтдаа хийх дуртай зүйлс:</b> Жоё - өглөө сэрээд эрхлэлдэх, хамтдаа тоглох, Бамбар - бясалгах <br><b>Бусдад үлгэрлэхүйц сайн дадал:</b> Жоё - хүн шиг ойлгодог, Бамбар - команд сайн биелүүлдэг <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/f9970f7b7f1ff4ba6ba36eaa9a537015.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ТЭДЭНТЭЙ АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ</h3><p></p><p><b>Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:</b> Сар гаруйн өмнөөс би нохой авах талаараа найзууддаа цухас, цухас дурдаад өнгөрсөн юм. Нохойгоо "<a href="https://www.facebook.com/groups/261707593929140" target="_blank">Азтай савар</a>" группээс авах уу, эсвэл Голден үүлдрийнхийг худалдаж авах уу гэсэн хоёр сонголт байв. Юун түрүүнд "Азтай савар" групп дээрх зарын дагуу гудамжинд байх гөлөгийг авахаар очтол байгаагүй. Тэр хавиараа нэлээн хайж байгаад байхгүй болохоор нь Голденоо худалдаж авахаар шийдсэн. Гэвч зарын эзэнтэй холбогдоход тэр хүнтэй хамт байж таарсан. Ингэж Жоётойгоо анх хоёр сартайд нь учирч байлаа. Намайг очиход ихэд айчихсан амьтан угтаж билээ. <br> <br><b>М.Удвал /Муурын эзэн/:</b> Надад амьтантай болох төлөвлөгөө байтугай бодол ч байгаагүй. Тэгсэн ажлын шугамаар томилолтоор явсан хойгуур ээж маань муурнаас үнхэлцгээ хагартал айдаг хэдий ч хэсэг нохойд хөөгдөж байсан муурыг аварч гэртээ авчирсан юм билээ. Намайг ирэхэд өнөөх муурыг буцаж гаргах талаар ярьсан ч би хөөрхий амьтныг өрөвдөж өөр дээрээ авахаар шийдсэн нь энэ. Сонирхолтой нь, би өмнө нь муур тэжээж байсан туршлагагүй болохоор Бамбарыгаа эрэгтэй гэж бодоод яваад байсан боловч эмэгтэй муур болж таарсан. Эмэгтэй эмэгтэйдээ бүр хээлтэй байсан гээд л бод. Эндээс л муур бид хоёрын адал явдал эхэлсэн гэхэд болно (инээв).</p><p>Уг нь хэдхэн сартай жоохон юм шиг хэрнээ гэдэс хэсгээрээ цүдийгээд байгааг нь эхэндээ таргалаад байна л гэж эндүүрдэг байлаа. Гэхдээ цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр хээлтэй гэдэг нь угаас мэдэгддэг юм билээ. Хамт амьдардаг малын эмч охин маань ч хээлтэй гэдгийг нь нотолсон. Амьд амьтан л болсон юм хойно зулзагаа төрүүлнэ, төрүүлсэн зулзагуудыг нь хэрхэх талаар бодож хэсэг нэлээд стресстсэн. Азаар хамт амьдардаг найзууд маань бүгд амьтанд хайртай хүмүүс байсан тул "Яаж ч байсан муураа төрүүлнэ" гэдэг дээр санал нэгдэж, төрсөн зулзагануудыг нь үрчилж авах талаар ч ярилцаад амжсан. Тэдний минь тусламж дэмжлэг үнэхээр дэмтэй байсан. Би тэдэнд их талархдаг. Харамсалтай нь, муур маань өөрөөрөө төрөхөд хүндрэлтэй байсан тул шалавхан эмнэлэгт очиж кесар хагалгаагаар төрүүлэхэд хоёр зулзага гарч ирсний нэг нь аль хэдийн бүтчихсэн байсан. Ингээд үлдсэн нэг зулзагыг ээжтэй нь гэртээ авчраад хөхийг нь амлуулах гэсэн боловч кесар хагалгаагаар төрсөн тул сүү нь татарчихсан болж таарсан. Малын эмч охиныхоо заавраар угжих гэж үзсэн ч өнөөх зулзага маань ууж чадалгүйгээр амьсгал хураасан ийм нэг гашуун үйл явдал бидэнд тохиолдсон. Үүнээс хойш бид хэсэгтээ л хүндхэн байдалтай байсан даа. <br> <br><b>Ж.Номин: </b>Миний хувьд багаасаа нохой, муурнаас айдаг айдастай өссөн. Харин энд нүүж ирэхийнхээ өмнө дүүгийнхээ нохойтой хэсэг хамт байх болсноор нохойд арай дассан гэх үү дээ. Муурын хувьд айдаг айдас минь хэвээрээ байсан ч яалт ч үгүй гэр бүлийн маань анхны амьтан муур болж таарсан. Анх Бамбар хаанаас ч юм гарч ирээд исгэрчих юм шиг айдастай байлаа (инээв). Одоо бол энэ хоёртоо дасаад их хайртай болсон. Нохой, муурынхаа аль алинаас нь хоёр өөр төрлийн мэдрэмж авдаг. Жишээ нь нохойтойгоо байхдаа эрч хүчээр цэнэглэгдэж, хамт тоглож гүймээр ч юм шиг санагддаг бол мууртайгаа байхдаа илүү тайван, дөлгөөн болж амармаар орчин бүрддэг нь сайхан. <br> <br><b>Ц.Мөнх-Эрдэнэ:</b> Уг нь анх бидний хэн нь ч амьтантай болох төлөвлөгөөгүй байсан ч гэнэт мууртай болсон нь их хөөрхөн санагдаж байлаа. Удалгүй Биндэр маань ч үе үе "Би нохой авчихвал яах уу?" гэж ярьсаар нохойтой болсон. Нохой, мууртай болно гэж төлөвлөж, төсөөлөөгүй байсан миний хувьд энэ нь их хайр хүрэм үйл явдал байсан. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/c33b83ac9a9857ba4680984205ef6364.png"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/b73af1b5bb8faed490a7c449282aa9da.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>ТЭДЭНТЭЙ  ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ<br></div></h3><p></p><p><b>Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:</b> Жоё-ын нэрийг өгөхөд их хөгтэй юм болсон. Манайд Жоё-оос өмнө үндсэн муур болох Бамбар, мөн өөр хоёр муур ирж байсан юм. Бид есүүлээ тухай бүрд нь цуглаж, санал асуулга явуулах зарчмаар нэрийг нь сонгодог уламжлалтай болчихсон гэх үү дээ. Тэрхүү зарчмаараа нохойнхоо нэрийн санал хураалтыг нэгтгэхэд надад Жоё, Жоей, Банти гэдэг нэрүүд таалагдсан. Угтаа би Жоё гэдэг нэрийг өгмөөр байвч яалт ч үгүй санал хураалтаараа уг гурван нэрээс санамсаргүй байдлаар нэгийг нь сонгох хэрэгтэй болсон. Тэгсэн хоёр удаагийн туршилтаар хоёуланд нь Жоё гэдэг нэр таараагүй. Гэвч надад хамгийн их таалагдсан нь Жоё байсан тул энэ нэрээр явахаар болсон түүхтэй. <br> <br><b>М.Удвал /Муурын эзэн/:</b> Бамбарын нэрийг өгөх үйл явц ч мөн хөгжилтэй юм болсон. Миний хувьд багадаа үргэлж л аав, ээжээсээ бар нэхэж, бартай болохыг хүсдэг хүүхэд байлаа. Тиймдээ ч багын дурсамжаа санагалзан Бамбар гэдэг нэрийг өгсөн. Тэгээд ч муурын маань зүс барын адил судалтай тул ихэд зохисон нэр шиг санагддаг. <br> <br><b>Ц.Мөнх-Эрдэнэ: </b>Бидний дундын найз Бамбарыг зүс таних төдий. Нэг удаа манайд ирэхдээ замд тааралдсан нэг муурыг манай муур байна гэж эндүүрээд аваад ирсэн. Бид ямар учиртай муур болохыг нь асуутал "Энэ танай Бамбар л байгаа биз дээ" гэдэг юм даа. Угаас манай муур биш тул тэр муурыг гэрээсээ гаргачихаад эргээд орж ирлээ. Ийхүү найзтайгаа хамт сууж байтал Бамбар урдуур нь явж өнгөрөв. Тэгтэл манай найз Бамбарыг шүүрч авснаа "Хүүе, энэ муурыг гаргаач ээ" гэдэг юм даа (инээв). Тийм нэгэн хөгжилтэй явдал болж байлаа. <br> <br><b>С.Анхбаяр:</b> Нэг орой бид хэд цугладгаараа цуглаад Бамбарын талаар ярилцаж байсан юм. Уг нь биднийг цугласан үед Бамбар үргэлж хамт байдаг л даа. Гэтэл тэр орой гэнэт алга болчихсон. Гадаа цас орсон байсныг ч хэлэх үү, нэг л орой гадаа хонуулсан бол ор мөргүй алга болох байсан болов уу гэж санадаг. Азаар Бамбарыгаа цасан дээрх мөрөөр нь мөшгөн хайж олсон. Тухайн үедээ л дуулиантай эрлийн ажиллагаа болсон шүү (инээв). <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/08af4b7b52690dadb97933babf3a5d24.png"></p><div class="image-caption">Жоё &amp; Э.Биндэрчулуун</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР</h3><p><b>М.Удвал /Муурын эзэн/: </b>Би муураа жоохон юм чинь хулгана барьж чадахгүй байх гэж их басдаг байлаа. Тэгсэн ойрын хугацаанд ойролцоогоор зургаан хулгана барьсан нь ёстой гайхшруулж чадсан. Барьсан хулгана бүрээрээ тоглож, иддэг гэж бодохоор нэг бодлын аймаар ч юм шиг, нөгөө талаараа бахархмаар ч юм шиг санагддаг (инээв). Бас муур итгэдэг хүндээ цээжээ харуулдаг гэдгийг сонсчихоод эхэндээ хэсэг харуулддаг байсан л даа. Тэгээд нэг удаа томилолтод явчихаад ирэхэд Бамбар намайг тосохдоо их л гомдсон янзтай миавлаад, гурван удаа маажсан. Тэгчихээд нээх хөөрхөн тайвширсан мэт эрхлээд цээжээ харуулахад нь ихэд гайхаж мөн баярласан. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>АМЬТАДТАЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД</div></h3><p></p><p><b>Н.Сувдаа /Сэтгэлзүйч/:</b> Сүүлийн жилүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн судалгааг үзэхэд хүмүүс ганцаардал гэх өвчнөөр өвчлөх тохиолдол нь эрс нэмэгдэх болсон. Ганцаардал нь ямар нэгэн төхөөрөмжийн /утас, компьютер/ цаадах харилцаа олширч, амьд харилцаа үгүй болж байгаатай шууд холбоотой. Угтаа хүн байгалиасаа биеийн хэлэмжээрээ харилцдаг амьтан. Гэвч байгалиасаа байх ёстой амьд харилцаа нь багасаад ирэхээр ганцаардал нь зөвхөн шинж тэмдэг төдий байсан бол бүр өвчин болтлоо хүндэрчихээд байгаа юм. </p><p>Үүнээс үүдэн хүмүүсийн харилцах, нийгэмших чадвар эрс буурч байгаа. Ялангуяа өсвөр насныхны хувьд. Харин амьтан тэжээснээр тухайн амьтан эзнийгээ нөхцөлгүйгээр хайрладаг буюу хайрлагдах хэрэгцээг нь бүрэн дүүрэн хангаж өгдөг. Ингэснээр ганцаардлын өвчин тусах хүмүүсийн тоо багасаж байгааг ч мөн судалгаанд дурдсан байсан. Мөн хүн амьтантай харилцах үедээ одоо цагтаа төвлөрөх боломжтой байдаг нь сайшаалтай. Учир нь бидний бодож буй бодлын дийлэнх нь өнгөрсөн болон ирээдүйн талаар байдаг шүү дээ. <br> <br><b>Б.Анарбаяр:</b> Хүмүүс өөрсдийгөө "dog person" буюу нохойд дуртай төрлийн хүн, "cat person" буюу мууранд дуртай төрлийн хүн гэж ангилдаг. Харин би өөрийгөө "dog person" гэж боддог байлаа. Тэр ч утгаараа мууранд нэг их тааламжтай ханддаггүй, бусдын л адил муурын талаар сөрөг сэтгэгдэлтэй байсан юм. Харин Бамбарын ачаар муурын талаарх бодлууд маань эрс өөрчлөгдөж, мууранд дуртай болсон. </p><p>Хэдийгээр бид есүүлээ уйдах завгүй, зугаатай амьдардаг ч гэлээ амьтан яалт ч үгүй амьдралд өнгө нэмж, гэрийг амьтай болгодог юм билээ. Бидний групп чат гэхэд л амьтангүй байх үед нэг их идэвхтэй биш байсан бол одоо байнгын идэвхтэй байх болсон. Жишээ нь, "Өнөөдөр Жоё, Бамбар хоёр ингэлээ, тэглээ" гэдгээс өгсүүлээд хүндрэх, хөнгөрөхийнх нь асуудал ч үргэлж хөндөгдөж байна. Мөн ойрд хулгана ч дурдагдаад байгаа шүү (инээв). Нэмээд нохойгоо салхилуулахын тулд эрт сэрдэг дадалтай болсон. <br> <br><b>М.Удвал /Муурын эзэн/:</b> Би нэг хэсэг ер унтаж чадахгүй, унтсан ч хангалттай амарч чадаагүй юм шиг мэдрэмжтэй явдаг байлаа. Бараг л нойргүйдсэн гэхэд болно. Харин мууртай болсноос хойш хүржгэнэх чимээнд нь бөх нойрсож чаддаг болсон. Бас нэг их хүнд яриад байдаггүй зүйлсээ мууртайгаа ярихаар урдаас миавлаад хариу авиа гаргадаг нь хөөрхөн. Тэр ч утгаараа илүү жаргалтай болсон юм шиг ээ. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/fd07099ef13d52e785b3d9471f719dfa.png"></p><div class="image-caption">Жоё &amp; Н.Сувдаа</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>АМЬТАнТАЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ</h3><p></p><p><b>С.Нинжбулган /Малын эмч/:</b> Муур өөрийгөө цэвэрлэдэг цэвэрч амьтан ч гэлээ өдөр бүр ялгадсаа гадагшлуулдаг нүх сүв, хаа саагүй гишгэдэг сарвуу, биеэ долоодог учир тодорхой хугацаанд зайлшгүй усанд оруулж, вакцин, туулгад хамруулах шаардлагатай. Ялангуяа галзуугийн эсрэг вакциныг жилд нэг удаа хийлгэх нь амьтан тэжээж буй хүн бүрийн өмнө хүлээсэн үүрэг. Учир нь тухайн амьтан галзуу амьтантай таараагүй байсан ч галзуу амьтны явсан замаас халдвар авах бүрэн боломжтой. Мөн муур биедээ мөөгөнцөр агуулж байдаг ба дээр дурдсан зүйлсийг хийгээгүй тохиолдолд мөөгөнцөр нь хүндэрч хүнд халдварлах боломжтой байдаг. Ерөөс арчилгаа нэн чухал. Үүнийг нь хүмүүс мэдэлгүйгээр гэнэтхэн муурнаасаа харшилсан гэх шалтгаанаар муураа хаях тохиолдол бишгүй олон. <br><br>Нохойн Монголд зонхилон тохиолдох өвчнөөс дурдвал парвовирус, гударга гэх хоёр өвчин. Уг хоёр өвчнийг ихэвчлэн 2-4 сартай бага насны гөлөг тусах магадлал өндөртэй. Гударгын халдвар нь хөнгөн байдлаар, аажмаар хурц болдог, эмчилгээгүй өвчин тул энэ өвчнөөр өвчилсөн амьтныг унтуулах заалттай байдаг. Учир нь гударга туссан амьтан явсан газар бүрдээ халдвараа тараасаар байдаг. </p><p>Харин парвовирус нь хурц байдлаар, түргэн хугацаанд гөлгийг үхэлд хүргэх аюултай. Гударгатай харьцуулахад парвовирус туссан амьтан эдгэрэх боломжтой. Хамгийн гол нь зөв цагтаа амжиж эмнэлэгт хандах хэрэгтэй юм. Дээрх өвчлөлүүдээс сэргийлэх хамгийн найдвартай арга зам бол вакциныг тухай бүрд нь хийлгэх явдал. <br> <br>Дээрээс нь нохой, мууртай хөвөрсөн утсаар тоглох нь ихээхэн эрсдэл дагуулдаг. Тоглож байх үедээ залгисан утас нь хоолойгоос өгсүүлээд бүдүүн нарийн гэдсийг нь ороон шархлуулах, бүр цаашилбал үхэлд ч хүргэх аюултай гэдгийг санах хэрэгтэй. Тэгэхээр ямар ч амьтан авсан бай сэтгэл хөдлөлөө урьтал болгохоос илүүтэйгээр хариуцлагаа маш сайн ухамсарлаж байж авах шийдвэрээ гаргаасай гэж хүсдэг. <br> <br><b>Б.Янжинлхам:</b> Хүмүүс ихэвчлэн цэвэр үүлдрийн муур, нохойг ухаалаг, хүний хэлсэн үгийг дагаж, команд сайн биелүүлдэг гэж бодох нь бий. Харин эсрэгээрээ гудамжны, холимог цусны амьтдыг голох хандлагатай байдаг шүү дээ. Мөн муурыг идэж, эрхлээд л байж байдаг залхуу амьтан гэж эндүүрцгээдэг. Угтаа ямар ч амьтдыг хайраар дүүрэн өсгөж, цаг заваа зориулж, зааж сургавал эргээд тэр их хайр энэрлийг хэд дахин нугалж мэдрүүлэхээс гадна заасан болгоныг тань сурах боломжтой. Манай Бамбар л гэхэд команд сайн биелүүлж, хариу үйлдэл, авиа гаргахдаа гаргуун. Тэгэхээр амьтан авахдаа заавал цэвэр үүлдрийн гэхээс илүү хайраар дутагдсан өчнөөн олон амьтад байдаг шүү гэдгийг санаарай.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/8a7b15b5e6591713ddefad167c5cd480.png"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/9ec053bd553ef889ff113ba7428f170d.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>АМЬТДААСАА НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?</div></h3><p></p><p><b>Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:</b> Бидний нохой болсондоо баяртай байдаг уу? <br> <br><b>М.Удвал /Муурын эзэн/:</b> "Бидний харилцаанд юу нь болохгүй, таарамжгүй байна вэ?" гэж дургүй зүйлийг нь л асуух байсан байх даа. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/bc66e40d66cdbbc4f8e7b32f4832d39b.png"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/745916a8-a27f-491d-9cde-cafd203944e2/4914d02499c8851cc837a8b0b866e5d0.jpg"></p>          </div>

Амьтанд хайртай хүн бүхний гэр бүлийн шинэ гишүүнтэйгээ танилцсан түүх, хамтдаа бүтээсэн дурсамжийг хуваалцах энэхүү булангийн өнөөдрийн дугаарт үеийн есөн найзуудын гэр бүлийн гишүүн Жоё, Бамбар нарыг танилцуулъя.
Хамтын амьдралаа эхлүүлээд гурван сар гаруйн хугацааг үдээд буй тэд эхний сардаа л гэр бүлийн анхны амьтан болох Бамбар мууртайгаа танилцсан түүхтэй. Харин ердөө хоёр долоо хоногийн өмнө Жоё нохойтойгоо танилцсан байна. Үзэл бодол, үнэт зүйлсээрээ эвлэлдэн нэгддэг тэдний хувь хувийн амьдрал нь ч хөөрхөн бяцхан амьтадтай салшгүй холбоотой. Ингээд өнөр бүлд өсөн торниж буй Жоё, Бамбар нарын эзэдтэйгээ учирсан түүх, бүтээлцсэн дурсамжаар аялцгаая.
Нэр:
Нохой - Жоё, муур - Бамбар
Үүлдэр:
Хоёул микс
Нас:
Жоё - 3 сар, Бамбар - 8 сар
Инстаграм:

@joy_luckypaw
/нохойн инстаграм/
Дуртай хоол:
Жоё - яс, нойтон хоол, мах, Бамбар - Whiskas
Дуртай тоглоом:
Жоё - бөмбөг, углааш /тавчик/, Бамбар - утсан бөмбөг, өдтэй хулгана
Хамтдаа хийх дуртай зүйлс:
Жоё - өглөө сэрээд эрхлэлдэх, хамтдаа тоглох, Бамбар - бясалгах
Бусдад үлгэрлэхүйц сайн дадал:
Жоё - хүн шиг ойлгодог, Бамбар - команд сайн биелүүлдэг

ТЭДЭНТЭЙ АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ
Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:
Сар гаруйн өмнөөс би нохой авах талаараа найзууддаа цухас, цухас дурдаад өнгөрсөн юм. Нохойгоо "
Азтай савар
" группээс авах уу, эсвэл Голден үүлдрийнхийг худалдаж авах уу гэсэн хоёр сонголт байв. Юун түрүүнд "Азтай савар" групп дээрх зарын дагуу гудамжинд байх гөлөгийг авахаар очтол байгаагүй. Тэр хавиараа нэлээн хайж байгаад байхгүй болохоор нь Голденоо худалдаж авахаар шийдсэн. Гэвч зарын эзэнтэй холбогдоход тэр хүнтэй хамт байж таарсан. Ингэж Жоётойгоо анх хоёр сартайд нь учирч байлаа. Намайг очиход ихэд айчихсан амьтан угтаж билээ.

М.Удвал /Муурын эзэн/:
Надад амьтантай болох төлөвлөгөө байтугай бодол ч байгаагүй. Тэгсэн ажлын шугамаар томилолтоор явсан хойгуур ээж маань муурнаас үнхэлцгээ хагартал айдаг хэдий ч хэсэг нохойд хөөгдөж байсан муурыг аварч гэртээ авчирсан юм билээ. Намайг ирэхэд өнөөх муурыг буцаж гаргах талаар ярьсан ч би хөөрхий амьтныг өрөвдөж өөр дээрээ авахаар шийдсэн нь энэ. Сонирхолтой нь, би өмнө нь муур тэжээж байсан туршлагагүй болохоор Бамбарыгаа эрэгтэй гэж бодоод яваад байсан боловч эмэгтэй муур болж таарсан. Эмэгтэй эмэгтэйдээ бүр хээлтэй байсан гээд л бод. Эндээс л муур бид хоёрын адал явдал эхэлсэн гэхэд болно (инээв).
Уг нь хэдхэн сартай жоохон юм шиг хэрнээ гэдэс хэсгээрээ цүдийгээд байгааг нь эхэндээ таргалаад байна л гэж эндүүрдэг байлаа. Гэхдээ цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр хээлтэй гэдэг нь угаас мэдэгддэг юм билээ. Хамт амьдардаг малын эмч охин маань ч хээлтэй гэдгийг нь нотолсон. Амьд амьтан л болсон юм хойно зулзагаа төрүүлнэ, төрүүлсэн зулзагуудыг нь хэрхэх талаар бодож хэсэг нэлээд стресстсэн. Азаар хамт амьдардаг найзууд маань бүгд амьтанд хайртай хүмүүс байсан тул "Яаж ч байсан муураа төрүүлнэ" гэдэг дээр санал нэгдэж, төрсөн зулзагануудыг нь үрчилж авах талаар ч ярилцаад амжсан. Тэдний минь тусламж дэмжлэг үнэхээр дэмтэй байсан. Би тэдэнд их талархдаг. Харамсалтай нь, муур маань өөрөөрөө төрөхөд хүндрэлтэй байсан тул шалавхан эмнэлэгт очиж кесар хагалгаагаар төрүүлэхэд хоёр зулзага гарч ирсний нэг нь аль хэдийн бүтчихсэн байсан. Ингээд үлдсэн нэг зулзагыг ээжтэй нь гэртээ авчраад хөхийг нь амлуулах гэсэн боловч кесар хагалгаагаар төрсөн тул сүү нь татарчихсан болж таарсан. Малын эмч охиныхоо заавраар угжих гэж үзсэн ч өнөөх зулзага маань ууж чадалгүйгээр амьсгал хураасан ийм нэг гашуун үйл явдал бидэнд тохиолдсон. Үүнээс хойш бид хэсэгтээ л хүндхэн байдалтай байсан даа.

Ж.Номин:
Миний хувьд багаасаа нохой, муурнаас айдаг айдастай өссөн. Харин энд нүүж ирэхийнхээ өмнө дүүгийнхээ нохойтой хэсэг хамт байх болсноор нохойд арай дассан гэх үү дээ. Муурын хувьд айдаг айдас минь хэвээрээ байсан ч яалт ч үгүй гэр бүлийн маань анхны амьтан муур болж таарсан. Анх Бамбар хаанаас ч юм гарч ирээд исгэрчих юм шиг айдастай байлаа (инээв). Одоо бол энэ хоёртоо дасаад их хайртай болсон. Нохой, муурынхаа аль алинаас нь хоёр өөр төрлийн мэдрэмж авдаг. Жишээ нь нохойтойгоо байхдаа эрч хүчээр цэнэглэгдэж, хамт тоглож гүймээр ч юм шиг санагддаг бол мууртайгаа байхдаа илүү тайван, дөлгөөн болж амармаар орчин бүрддэг нь сайхан.

Ц.Мөнх-Эрдэнэ:
Уг нь анх бидний хэн нь ч амьтантай болох төлөвлөгөөгүй байсан ч гэнэт мууртай болсон нь их хөөрхөн санагдаж байлаа. Удалгүй Биндэр маань ч үе үе "Би нохой авчихвал яах уу?" гэж ярьсаар нохойтой болсон. Нохой, мууртай болно гэж төлөвлөж, төсөөлөөгүй байсан миний хувьд энэ нь их хайр хүрэм үйл явдал байсан.

ТЭДЭНТЭЙ  ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ
Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:
Жоё-ын нэрийг өгөхөд их хөгтэй юм болсон. Манайд Жоё-оос өмнө үндсэн муур болох Бамбар, мөн өөр хоёр муур ирж байсан юм. Бид есүүлээ тухай бүрд нь цуглаж, санал асуулга явуулах зарчмаар нэрийг нь сонгодог уламжлалтай болчихсон гэх үү дээ. Тэрхүү зарчмаараа нохойнхоо нэрийн санал хураалтыг нэгтгэхэд надад Жоё, Жоей, Банти гэдэг нэрүүд таалагдсан. Угтаа би Жоё гэдэг нэрийг өгмөөр байвч яалт ч үгүй санал хураалтаараа уг гурван нэрээс санамсаргүй байдлаар нэгийг нь сонгох хэрэгтэй болсон. Тэгсэн хоёр удаагийн туршилтаар хоёуланд нь Жоё гэдэг нэр таараагүй. Гэвч надад хамгийн их таалагдсан нь Жоё байсан тул энэ нэрээр явахаар болсон түүхтэй.

М.Удвал /Муурын эзэн/:
Бамбарын нэрийг өгөх үйл явц ч мөн хөгжилтэй юм болсон. Миний хувьд багадаа үргэлж л аав, ээжээсээ бар нэхэж, бартай болохыг хүсдэг хүүхэд байлаа. Тиймдээ ч багын дурсамжаа санагалзан Бамбар гэдэг нэрийг өгсөн. Тэгээд ч муурын маань зүс барын адил судалтай тул ихэд зохисон нэр шиг санагддаг.

Ц.Мөнх-Эрдэнэ:
Бидний дундын найз Бамбарыг зүс таних төдий. Нэг удаа манайд ирэхдээ замд тааралдсан нэг муурыг манай муур байна гэж эндүүрээд аваад ирсэн. Бид ямар учиртай муур болохыг нь асуутал "Энэ танай Бамбар л байгаа биз дээ" гэдэг юм даа. Угаас манай муур биш тул тэр муурыг гэрээсээ гаргачихаад эргээд орж ирлээ. Ийхүү найзтайгаа хамт сууж байтал Бамбар урдуур нь явж өнгөрөв. Тэгтэл манай найз Бамбарыг шүүрч авснаа "Хүүе, энэ муурыг гаргаач ээ" гэдэг юм даа (инээв). Тийм нэгэн хөгжилтэй явдал болж байлаа.

С.Анхбаяр:
Нэг орой бид хэд цугладгаараа цуглаад Бамбарын талаар ярилцаж байсан юм. Уг нь биднийг цугласан үед Бамбар үргэлж хамт байдаг л даа. Гэтэл тэр орой гэнэт алга болчихсон. Гадаа цас орсон байсныг ч хэлэх үү, нэг л орой гадаа хонуулсан бол ор мөргүй алга болох байсан болов уу гэж санадаг. Азаар Бамбарыгаа цасан дээрх мөрөөр нь мөшгөн хайж олсон. Тухайн үедээ л дуулиантай эрлийн ажиллагаа болсон шүү (инээв).

Жоё & Э.Биндэрчулуун
ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР
М.Удвал /Муурын эзэн/:
Би муураа жоохон юм чинь хулгана барьж чадахгүй байх гэж их басдаг байлаа. Тэгсэн ойрын хугацаанд ойролцоогоор зургаан хулгана барьсан нь ёстой гайхшруулж чадсан. Барьсан хулгана бүрээрээ тоглож, иддэг гэж бодохоор нэг бодлын аймаар ч юм шиг, нөгөө талаараа бахархмаар ч юм шиг санагддаг (инээв). Бас муур итгэдэг хүндээ цээжээ харуулдаг гэдгийг сонсчихоод эхэндээ хэсэг харуулддаг байсан л даа. Тэгээд нэг удаа томилолтод явчихаад ирэхэд Бамбар намайг тосохдоо их л гомдсон янзтай миавлаад, гурван удаа маажсан. Тэгчихээд нээх хөөрхөн тайвширсан мэт эрхлээд цээжээ харуулахад нь ихэд гайхаж мөн баярласан.

АМЬТАДТАЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
Н.Сувдаа /Сэтгэлзүйч/:
Сүүлийн жилүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн судалгааг үзэхэд хүмүүс ганцаардал гэх өвчнөөр өвчлөх тохиолдол нь эрс нэмэгдэх болсон. Ганцаардал нь ямар нэгэн төхөөрөмжийн /утас, компьютер/ цаадах харилцаа олширч, амьд харилцаа үгүй болж байгаатай шууд холбоотой. Угтаа хүн байгалиасаа биеийн хэлэмжээрээ харилцдаг амьтан. Гэвч байгалиасаа байх ёстой амьд харилцаа нь багасаад ирэхээр ганцаардал нь зөвхөн шинж тэмдэг төдий байсан бол бүр өвчин болтлоо хүндэрчихээд байгаа юм.
Үүнээс үүдэн хүмүүсийн харилцах, нийгэмших чадвар эрс буурч байгаа. Ялангуяа өсвөр насныхны хувьд. Харин амьтан тэжээснээр тухайн амьтан эзнийгээ нөхцөлгүйгээр хайрладаг буюу хайрлагдах хэрэгцээг нь бүрэн дүүрэн хангаж өгдөг. Ингэснээр ганцаардлын өвчин тусах хүмүүсийн тоо багасаж байгааг ч мөн судалгаанд дурдсан байсан. Мөн хүн амьтантай харилцах үедээ одоо цагтаа төвлөрөх боломжтой байдаг нь сайшаалтай. Учир нь бидний бодож буй бодлын дийлэнх нь өнгөрсөн болон ирээдүйн талаар байдаг шүү дээ.

Б.Анарбаяр:
Хүмүүс өөрсдийгөө "dog person" буюу нохойд дуртай төрлийн хүн, "cat person" буюу мууранд дуртай төрлийн хүн гэж ангилдаг. Харин би өөрийгөө "dog person" гэж боддог байлаа. Тэр ч утгаараа мууранд нэг их тааламжтай ханддаггүй, бусдын л адил муурын талаар сөрөг сэтгэгдэлтэй байсан юм. Харин Бамбарын ачаар муурын талаарх бодлууд маань эрс өөрчлөгдөж, мууранд дуртай болсон.
Хэдийгээр бид есүүлээ уйдах завгүй, зугаатай амьдардаг ч гэлээ амьтан яалт ч үгүй амьдралд өнгө нэмж, гэрийг амьтай болгодог юм билээ. Бидний групп чат гэхэд л амьтангүй байх үед нэг их идэвхтэй биш байсан бол одоо байнгын идэвхтэй байх болсон. Жишээ нь, "Өнөөдөр Жоё, Бамбар хоёр ингэлээ, тэглээ" гэдгээс өгсүүлээд хүндрэх, хөнгөрөхийнх нь асуудал ч үргэлж хөндөгдөж байна. Мөн ойрд хулгана ч дурдагдаад байгаа шүү (инээв). Нэмээд нохойгоо салхилуулахын тулд эрт сэрдэг дадалтай болсон.

М.Удвал /Муурын эзэн/:
Би нэг хэсэг ер унтаж чадахгүй, унтсан ч хангалттай амарч чадаагүй юм шиг мэдрэмжтэй явдаг байлаа. Бараг л нойргүйдсэн гэхэд болно. Харин мууртай болсноос хойш хүржгэнэх чимээнд нь бөх нойрсож чаддаг болсон. Бас нэг их хүнд яриад байдаггүй зүйлсээ мууртайгаа ярихаар урдаас миавлаад хариу авиа гаргадаг нь хөөрхөн. Тэр ч утгаараа илүү жаргалтай болсон юм шиг ээ.

Жоё & Н.Сувдаа
АМЬТАнТАЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
С.Нинжбулган /Малын эмч/:
Муур өөрийгөө цэвэрлэдэг цэвэрч амьтан ч гэлээ өдөр бүр ялгадсаа гадагшлуулдаг нүх сүв, хаа саагүй гишгэдэг сарвуу, биеэ долоодог учир тодорхой хугацаанд зайлшгүй усанд оруулж, вакцин, туулгад хамруулах шаардлагатай. Ялангуяа галзуугийн эсрэг вакциныг жилд нэг удаа хийлгэх нь амьтан тэжээж буй хүн бүрийн өмнө хүлээсэн үүрэг. Учир нь тухайн амьтан галзуу амьтантай таараагүй байсан ч галзуу амьтны явсан замаас халдвар авах бүрэн боломжтой. Мөн муур биедээ мөөгөнцөр агуулж байдаг ба дээр дурдсан зүйлсийг хийгээгүй тохиолдолд мөөгөнцөр нь хүндэрч хүнд халдварлах боломжтой байдаг. Ерөөс арчилгаа нэн чухал. Үүнийг нь хүмүүс мэдэлгүйгээр гэнэтхэн муурнаасаа харшилсан гэх шалтгаанаар муураа хаях тохиолдол бишгүй олон.
Нохойн Монголд зонхилон тохиолдох өвчнөөс дурдвал парвовирус, гударга гэх хоёр өвчин. Уг хоёр өвчнийг ихэвчлэн 2-4 сартай бага насны гөлөг тусах магадлал өндөртэй. Гударгын халдвар нь хөнгөн байдлаар, аажмаар хурц болдог, эмчилгээгүй өвчин тул энэ өвчнөөр өвчилсөн амьтныг унтуулах заалттай байдаг. Учир нь гударга туссан амьтан явсан газар бүрдээ халдвараа тараасаар байдаг.
Харин парвовирус нь хурц байдлаар, түргэн хугацаанд гөлгийг үхэлд хүргэх аюултай. Гударгатай харьцуулахад парвовирус туссан амьтан эдгэрэх боломжтой. Хамгийн гол нь зөв цагтаа амжиж эмнэлэгт хандах хэрэгтэй юм. Дээрх өвчлөлүүдээс сэргийлэх хамгийн найдвартай арга зам бол вакциныг тухай бүрд нь хийлгэх явдал.

Дээрээс нь нохой, мууртай хөвөрсөн утсаар тоглох нь ихээхэн эрсдэл дагуулдаг. Тоглож байх үедээ залгисан утас нь хоолойгоос өгсүүлээд бүдүүн нарийн гэдсийг нь ороон шархлуулах, бүр цаашилбал үхэлд ч хүргэх аюултай гэдгийг санах хэрэгтэй. Тэгэхээр ямар ч амьтан авсан бай сэтгэл хөдлөлөө урьтал болгохоос илүүтэйгээр хариуцлагаа маш сайн ухамсарлаж байж авах шийдвэрээ гаргаасай гэж хүсдэг.

Б.Янжинлхам:
Хүмүүс ихэвчлэн цэвэр үүлдрийн муур, нохойг ухаалаг, хүний хэлсэн үгийг дагаж, команд сайн биелүүлдэг гэж бодох нь бий. Харин эсрэгээрээ гудамжны, холимог цусны амьтдыг голох хандлагатай байдаг шүү дээ. Мөн муурыг идэж, эрхлээд л байж байдаг залхуу амьтан гэж эндүүрцгээдэг. Угтаа ямар ч амьтдыг хайраар дүүрэн өсгөж, цаг заваа зориулж, зааж сургавал эргээд тэр их хайр энэрлийг хэд дахин нугалж мэдрүүлэхээс гадна заасан болгоныг тань сурах боломжтой. Манай Бамбар л гэхэд команд сайн биелүүлж, хариу үйлдэл, авиа гаргахдаа гаргуун. Тэгэхээр амьтан авахдаа заавал цэвэр үүлдрийн гэхээс илүү хайраар дутагдсан өчнөөн олон амьтад байдаг шүү гэдгийг санаарай.

АМЬТДААСАА НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?
Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:
Бидний нохой болсондоо баяртай байдаг уу?

М.Удвал /Муурын эзэн/:
"Бидний харилцаанд юу нь болохгүй, таарамжгүй байна вэ?" гэж дургүй зүйлийг нь л асуух байсан байх даа.


Амьтанд хайртай хүн бүхний гэр бүлийн шинэ гишүүнтэйгээ танилцсан түүх, хамтдаа бүтээсэн дурсамжийг хуваалцах энэхүү булангийн өнөөдрийн дугаарт үеийн есөн найзуудын гэр бүлийн гишүүн Жоё, Бамбар нарыг танилцуулъя.    Хамтын амьдралаа эхлүүлээд гурван сар гаруйн хугацааг үдээд буй тэд эхний сардаа л гэр бүлийн анхны амьтан болох Бамбар мууртайгаа танилцсан түүхтэй. Харин ердөө хоёр долоо хоногийн өмнө Жоё нохойтойгоо танилцсан байна. Үзэл бодол, үнэт зүйлсээрээ эвлэлдэн нэгддэг тэдний хувь хувийн амьдрал нь ч хөөрхөн бяцхан амьтадтай салшгүй холбоотой. Ингээд өнөр бүлд өсөн торниж буй Жоё, Бамбар нарын эзэдтэйгээ учирсан түүх, бүтээлцсэн дурсамжаар аялцгаая.
**Нэр:** Нохой - Жоё, муур - Бамбар
**Үүлдэр:** Хоёул микс
**Нас:** Жоё - 3 сар, Бамбар - 8 сар
**Инстаграм:** @joy\_luckypaw /нохойн инстаграм/
**Дуртай хоол:** Жоё - яс, нойтон хоол, мах, Бамбар - Whiskas
**Дуртай тоглоом:** Жоё - бөмбөг, углааш /тавчик/, Бамбар - утсан бөмбөг, өдтэй хулгана
**Хамтдаа хийх дуртай зүйлс:** Жоё - өглөө сэрээд эрхлэлдэх, хамтдаа тоглох, Бамбар - бясалгах
**Бусдад үлгэрлэхүйц сайн дадал:** Жоё - хүн шиг ойлгодог, Бамбар - команд сайн биелүүлдэг
### ТЭДЭНТЭЙ АНХ ТАНИЛЦСАН ТҮҮХ
**Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:** Сар гаруйн өмнөөс би нохой авах талаараа найзууддаа цухас, цухас дурдаад өнгөрсөн юм. Нохойгоо "Азтай савар" группээс авах уу, эсвэл Голден үүлдрийнхийг худалдаж авах уу гэсэн хоёр сонголт байв. Юун түрүүнд "Азтай савар" групп дээрх зарын дагуу гудамжинд байх гөлөгийг авахаар очтол байгаагүй. Тэр хавиараа нэлээн хайж байгаад байхгүй болохоор нь Голденоо худалдаж авахаар шийдсэн. Гэвч зарын эзэнтэй холбогдоход тэр хүнтэй хамт байж таарсан. Ингэж Жоётойгоо анх хоёр сартайд нь учирч байлаа. Намайг очиход ихэд айчихсан амьтан угтаж билээ.
**М.Удвал /Муурын эзэн/:** Надад амьтантай болох төлөвлөгөө байтугай бодол ч байгаагүй. Тэгсэн ажлын шугамаар томилолтоор явсан хойгуур ээж маань муурнаас үнхэлцгээ хагартал айдаг хэдий ч хэсэг нохойд хөөгдөж байсан муурыг аварч гэртээ авчирсан юм билээ. Намайг ирэхэд өнөөх муурыг буцаж гаргах талаар ярьсан ч би хөөрхий амьтныг өрөвдөж өөр дээрээ авахаар шийдсэн нь энэ. Сонирхолтой нь, би өмнө нь муур тэжээж байсан туршлагагүй болохоор Бамбарыгаа эрэгтэй гэж бодоод яваад байсан боловч эмэгтэй муур болж таарсан. Эмэгтэй эмэгтэйдээ бүр хээлтэй байсан гээд л бод. Эндээс л муур бид хоёрын адал явдал эхэлсэн гэхэд болно (инээв).
Уг нь хэдхэн сартай жоохон юм шиг хэрнээ гэдэс хэсгээрээ цүдийгээд байгааг нь эхэндээ таргалаад байна л гэж эндүүрдэг байлаа. Гэхдээ цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр хээлтэй гэдэг нь угаас мэдэгддэг юм билээ. Хамт амьдардаг малын эмч охин маань ч хээлтэй гэдгийг нь нотолсон. Амьд амьтан л болсон юм хойно зулзагаа төрүүлнэ, төрүүлсэн зулзагуудыг нь хэрхэх талаар бодож хэсэг нэлээд стресстсэн. Азаар хамт амьдардаг найзууд маань бүгд амьтанд хайртай хүмүүс байсан тул "Яаж ч байсан муураа төрүүлнэ" гэдэг дээр санал нэгдэж, төрсөн зулзагануудыг нь үрчилж авах талаар ч ярилцаад амжсан. Тэдний минь тусламж дэмжлэг үнэхээр дэмтэй байсан. Би тэдэнд их талархдаг. Харамсалтай нь, муур маань өөрөөрөө төрөхөд хүндрэлтэй байсан тул шалавхан эмнэлэгт очиж кесар хагалгаагаар төрүүлэхэд хоёр зулзага гарч ирсний нэг нь аль хэдийн бүтчихсэн байсан. Ингээд үлдсэн нэг зулзагыг ээжтэй нь гэртээ авчраад хөхийг нь амлуулах гэсэн боловч кесар хагалгаагаар төрсөн тул сүү нь татарчихсан болж таарсан. Малын эмч охиныхоо заавраар угжих гэж үзсэн ч өнөөх зулзага маань ууж чадалгүйгээр амьсгал хураасан ийм нэг гашуун үйл явдал бидэнд тохиолдсон. Үүнээс хойш бид хэсэгтээ л хүндхэн байдалтай байсан даа.
**Ж.Номин:** Миний хувьд багаасаа нохой, муурнаас айдаг айдастай өссөн. Харин энд нүүж ирэхийнхээ өмнө дүүгийнхээ нохойтой хэсэг хамт байх болсноор нохойд арай дассан гэх үү дээ. Муурын хувьд айдаг айдас минь хэвээрээ байсан ч яалт ч үгүй гэр бүлийн маань анхны амьтан муур болж таарсан. Анх Бамбар хаанаас ч юм гарч ирээд исгэрчих юм шиг айдастай байлаа (инээв). Одоо бол энэ хоёртоо дасаад их хайртай болсон. Нохой, муурынхаа аль алинаас нь хоёр өөр төрлийн мэдрэмж авдаг. Жишээ нь нохойтойгоо байхдаа эрч хүчээр цэнэглэгдэж, хамт тоглож гүймээр ч юм шиг санагддаг бол мууртайгаа байхдаа илүү тайван, дөлгөөн болж амармаар орчин бүрддэг нь сайхан.
**Ц.Мөнх-Эрдэнэ:** Уг нь анх бидний хэн нь ч амьтантай болох төлөвлөгөөгүй байсан ч гэнэт мууртай болсон нь их хөөрхөн санагдаж байлаа. Удалгүй Биндэр маань ч үе үе "Би нохой авчихвал яах уу?" гэж ярьсаар нохойтой болсон. Нохой, мууртай болно гэж төлөвлөж, төсөөлөөгүй байсан миний хувьд энэ нь их хайр хүрэм үйл явдал байсан.
### ТЭДЭНТЭЙ  ХОЛБООТОЙ ХӨГЖИЛТЭЙ ЭСВЭЛ ДУРСАМЖТАЙ ҮЙЛ ЯВДАЛ
**Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:** Жоё-ын нэрийг өгөхөд их хөгтэй юм болсон. Манайд Жоё-оос өмнө үндсэн муур болох Бамбар, мөн өөр хоёр муур ирж байсан юм. Бид есүүлээ тухай бүрд нь цуглаж, санал асуулга явуулах зарчмаар нэрийг нь сонгодог уламжлалтай болчихсон гэх үү дээ. Тэрхүү зарчмаараа нохойнхоо нэрийн санал хураалтыг нэгтгэхэд надад Жоё, Жоей, Банти гэдэг нэрүүд таалагдсан. Угтаа би Жоё гэдэг нэрийг өгмөөр байвч яалт ч үгүй санал хураалтаараа уг гурван нэрээс санамсаргүй байдлаар нэгийг нь сонгох хэрэгтэй болсон. Тэгсэн хоёр удаагийн туршилтаар хоёуланд нь Жоё гэдэг нэр таараагүй. Гэвч надад хамгийн их таалагдсан нь Жоё байсан тул энэ нэрээр явахаар болсон түүхтэй.
**М.Удвал /Муурын эзэн/:** Бамбарын нэрийг өгөх үйл явц ч мөн хөгжилтэй юм болсон. Миний хувьд багадаа үргэлж л аав, ээжээсээ бар нэхэж, бартай болохыг хүсдэг хүүхэд байлаа. Тиймдээ ч багын дурсамжаа санагалзан Бамбар гэдэг нэрийг өгсөн. Тэгээд ч муурын маань зүс барын адил судалтай тул ихэд зохисон нэр шиг санагддаг.
**Ц.Мөнх-Эрдэнэ:** Бидний дундын найз Бамбарыг зүс таних төдий. Нэг удаа манайд ирэхдээ замд тааралдсан нэг муурыг манай муур байна гэж эндүүрээд аваад ирсэн. Бид ямар учиртай муур болохыг нь асуутал "Энэ танай Бамбар л байгаа биз дээ" гэдэг юм даа. Угаас манай муур биш тул тэр муурыг гэрээсээ гаргачихаад эргээд орж ирлээ. Ийхүү найзтайгаа хамт сууж байтал Бамбар урдуур нь явж өнгөрөв. Тэгтэл манай найз Бамбарыг шүүрч авснаа "Хүүе, энэ муурыг гаргаач ээ" гэдэг юм даа (инээв). Тийм нэгэн хөгжилтэй явдал болж байлаа.
**С.Анхбаяр:** Нэг орой бид хэд цугладгаараа цуглаад Бамбарын талаар ярилцаж байсан юм. Уг нь биднийг цугласан үед Бамбар үргэлж хамт байдаг л даа. Гэтэл тэр орой гэнэт алга болчихсон. Гадаа цас орсон байсныг ч хэлэх үү, нэг л орой гадаа хонуулсан бол ор мөргүй алга болох байсан болов уу гэж санадаг. Азаар Бамбарыгаа цасан дээрх мөрөөр нь мөшгөн хайж олсон. Тухайн үедээ л дуулиантай эрлийн ажиллагаа болсон шүү (инээв).
Жоё & Э.Биндэрчулуун
### ТАНЫГ ГАЙХШРУУЛСАН ҮЙЛДЭЛ, ХАЧИРХАЛТАЙ, ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАН АВИР
**М.Удвал /Муурын эзэн/:** Би муураа жоохон юм чинь хулгана барьж чадахгүй байх гэж их басдаг байлаа. Тэгсэн ойрын хугацаанд ойролцоогоор зургаан хулгана барьсан нь ёстой гайхшруулж чадсан. Барьсан хулгана бүрээрээ тоглож, иддэг гэж бодохоор нэг бодлын аймаар ч юм шиг, нөгөө талаараа бахархмаар ч юм шиг санагддаг (инээв). Бас муур итгэдэг хүндээ цээжээ харуулдаг гэдгийг сонсчихоод эхэндээ хэсэг харуулддаг байсан л даа. Тэгээд нэг удаа томилолтод явчихаад ирэхэд Бамбар намайг тосохдоо их л гомдсон янзтай миавлаад, гурван удаа маажсан. Тэгчихээд нээх хөөрхөн тайвширсан мэт эрхлээд цээжээ харуулахад нь ихэд гайхаж мөн баярласан.
### АМЬТАДТАЙ БОЛСНЫ ДАРАА АМЬДРАЛД ТАНЬ ГАРСАН ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
**Н.Сувдаа /Сэтгэлзүйч/:** Сүүлийн жилүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн судалгааг үзэхэд хүмүүс ганцаардал гэх өвчнөөр өвчлөх тохиолдол нь эрс нэмэгдэх болсон. Ганцаардал нь ямар нэгэн төхөөрөмжийн /утас, компьютер/ цаадах харилцаа олширч, амьд харилцаа үгүй болж байгаатай шууд холбоотой. Угтаа хүн байгалиасаа биеийн хэлэмжээрээ харилцдаг амьтан. Гэвч байгалиасаа байх ёстой амьд харилцаа нь багасаад ирэхээр ганцаардал нь зөвхөн шинж тэмдэг төдий байсан бол бүр өвчин болтлоо хүндэрчихээд байгаа юм.
Үүнээс үүдэн хүмүүсийн харилцах, нийгэмших чадвар эрс буурч байгаа. Ялангуяа өсвөр насныхны хувьд. Харин амьтан тэжээснээр тухайн амьтан эзнийгээ нөхцөлгүйгээр хайрладаг буюу хайрлагдах хэрэгцээг нь бүрэн дүүрэн хангаж өгдөг. Ингэснээр ганцаардлын өвчин тусах хүмүүсийн тоо багасаж байгааг ч мөн судалгаанд дурдсан байсан. Мөн хүн амьтантай харилцах үедээ одоо цагтаа төвлөрөх боломжтой байдаг нь сайшаалтай. Учир нь бидний бодож буй бодлын дийлэнх нь өнгөрсөн болон ирээдүйн талаар байдаг шүү дээ.
**Б.Анарбаяр:** Хүмүүс өөрсдийгөө "dog person" буюу нохойд дуртай төрлийн хүн, "cat person" буюу мууранд дуртай төрлийн хүн гэж ангилдаг. Харин би өөрийгөө "dog person" гэж боддог байлаа. Тэр ч утгаараа мууранд нэг их тааламжтай ханддаггүй, бусдын л адил муурын талаар сөрөг сэтгэгдэлтэй байсан юм. Харин Бамбарын ачаар муурын талаарх бодлууд маань эрс өөрчлөгдөж, мууранд дуртай болсон.
Хэдийгээр бид есүүлээ уйдах завгүй, зугаатай амьдардаг ч гэлээ амьтан яалт ч үгүй амьдралд өнгө нэмж, гэрийг амьтай болгодог юм билээ. Бидний групп чат гэхэд л амьтангүй байх үед нэг их идэвхтэй биш байсан бол одоо байнгын идэвхтэй байх болсон. Жишээ нь, "Өнөөдөр Жоё, Бамбар хоёр ингэлээ, тэглээ" гэдгээс өгсүүлээд хүндрэх, хөнгөрөхийнх нь асуудал ч үргэлж хөндөгдөж байна. Мөн ойрд хулгана ч дурдагдаад байгаа шүү (инээв). Нэмээд нохойгоо салхилуулахын тулд эрт сэрдэг дадалтай болсон.
**М.Удвал /Муурын эзэн/:** Би нэг хэсэг ер унтаж чадахгүй, унтсан ч хангалттай амарч чадаагүй юм шиг мэдрэмжтэй явдаг байлаа. Бараг л нойргүйдсэн гэхэд болно. Харин мууртай болсноос хойш хүржгэнэх чимээнд нь бөх нойрсож чаддаг болсон. Бас нэг их хүнд яриад байдаггүй зүйлсээ мууртайгаа ярихаар урдаас миавлаад хариу авиа гаргадаг нь хөөрхөн. Тэр ч утгаараа илүү жаргалтай болсон юм шиг ээ.
Жоё & Н.Сувдаа
### АМЬТАнТАЙ БОЛОХООР ТӨЛӨВЛӨЖ БУЙ ХҮМҮҮСТ ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
**С.Нинжбулган /Малын эмч/:** Муур өөрийгөө цэвэрлэдэг цэвэрч амьтан ч гэлээ өдөр бүр ялгадсаа гадагшлуулдаг нүх сүв, хаа саагүй гишгэдэг сарвуу, биеэ долоодог учир тодорхой хугацаанд зайлшгүй усанд оруулж, вакцин, туулгад хамруулах шаардлагатай. Ялангуяа галзуугийн эсрэг вакциныг жилд нэг удаа хийлгэх нь амьтан тэжээж буй хүн бүрийн өмнө хүлээсэн үүрэг. Учир нь тухайн амьтан галзуу амьтантай таараагүй байсан ч галзуу амьтны явсан замаас халдвар авах бүрэн боломжтой. Мөн муур биедээ мөөгөнцөр агуулж байдаг ба дээр дурдсан зүйлсийг хийгээгүй тохиолдолд мөөгөнцөр нь хүндэрч хүнд халдварлах боломжтой байдаг. Ерөөс арчилгаа нэн чухал. Үүнийг нь хүмүүс мэдэлгүйгээр гэнэтхэн муурнаасаа харшилсан гэх шалтгаанаар муураа хаях тохиолдол бишгүй олон.
Нохойн Монголд зонхилон тохиолдох өвчнөөс дурдвал парвовирус, гударга гэх хоёр өвчин. Уг хоёр өвчнийг ихэвчлэн 2-4 сартай бага насны гөлөг тусах магадлал өндөртэй. Гударгын халдвар нь хөнгөн байдлаар, аажмаар хурц болдог, эмчилгээгүй өвчин тул энэ өвчнөөр өвчилсөн амьтныг унтуулах заалттай байдаг. Учир нь гударга туссан амьтан явсан газар бүрдээ халдвараа тараасаар байдаг.
Харин парвовирус нь хурц байдлаар, түргэн хугацаанд гөлгийг үхэлд хүргэх аюултай. Гударгатай харьцуулахад парвовирус туссан амьтан эдгэрэх боломжтой. Хамгийн гол нь зөв цагтаа амжиж эмнэлэгт хандах хэрэгтэй юм. Дээрх өвчлөлүүдээс сэргийлэх хамгийн найдвартай арга зам бол вакциныг тухай бүрд нь хийлгэх явдал.
Дээрээс нь нохой, мууртай хөвөрсөн утсаар тоглох нь ихээхэн эрсдэл дагуулдаг. Тоглож байх үедээ залгисан утас нь хоолойгоос өгсүүлээд бүдүүн нарийн гэдсийг нь ороон шархлуулах, бүр цаашилбал үхэлд ч хүргэх аюултай гэдгийг санах хэрэгтэй. Тэгэхээр ямар ч амьтан авсан бай сэтгэл хөдлөлөө урьтал болгохоос илүүтэйгээр хариуцлагаа маш сайн ухамсарлаж байж авах шийдвэрээ гаргаасай гэж хүсдэг.
**Б.Янжинлхам:** Хүмүүс ихэвчлэн цэвэр үүлдрийн муур, нохойг ухаалаг, хүний хэлсэн үгийг дагаж, команд сайн биелүүлдэг гэж бодох нь бий. Харин эсрэгээрээ гудамжны, холимог цусны амьтдыг голох хандлагатай байдаг шүү дээ. Мөн муурыг идэж, эрхлээд л байж байдаг залхуу амьтан гэж эндүүрцгээдэг. Угтаа ямар ч амьтдыг хайраар дүүрэн өсгөж, цаг заваа зориулж, зааж сургавал эргээд тэр их хайр энэрлийг хэд дахин нугалж мэдрүүлэхээс гадна заасан болгоныг тань сурах боломжтой. Манай Бамбар л гэхэд команд сайн биелүүлж, хариу үйлдэл, авиа гаргахдаа гаргуун. Тэгэхээр амьтан авахдаа заавал цэвэр үүлдрийн гэхээс илүү хайраар дутагдсан өчнөөн олон амьтад байдаг шүү гэдгийг санаарай.
### АМЬТДААСАА НЭГ АСУУЛТАД ХАРИУЛТ АВАХ БОЛОМЖ ГАРВАЛ ЮУ АСУУХ БАЙСАН БЭ?
**Э.Биндэрчулуун /Нохойн эзэн/:** Бидний нохой болсондоо баяртай байдаг уу?
**М.Удвал /Муурын эзэн/:** "Бидний харилцаанд юу нь болохгүй, таарамжгүй байна вэ?" гэж дургүй зүйлийг нь л асуух байсан байх даа.