"Улс төр, засаглалын толь бичиг" номын тухай
<div class="article-body">
          <h2>Энэ удаа бид Блүүмсбөри (Bloomsbury Publishing) хэвлэлийн газраас эрхлэн гаргасан, нэрт толь бичиг бүтээгч Питер Коллины “Улс төр, засаглалын толь бичиг” номыг танилцуулж байна. Нийгмийн шинжлэн ухааны салбарын судлаач, мэргэжилтнүүд болон сонирхогчдод чухал хэрэгцээтэй, орчуулга хийхэд ихээхэн тус хүргэх уг толь бичгийг улс төр судлаач Д.Оргил, хуульч Ч.Өнөрбаяр нар монгол агуулгаар баяжуулан хэвлүүлжээ.</h2><p></p><p>Саяхныг хүртэл Монголд улс төрийн шинжлэх ухааны үг хэллэг, нэршлүүдийг орчуулга, тайлбар, жишээний хамт цогцоор нь бүтээсэн дэлгэрэнгүй толь бичиг бүтээгдээгүй байв. Нийгмийн шинжлэх ухааны салбарын оюутан залуус, судлаачид, энэ чиглэлээр орчуулга хийдэг орчуулагчид болон сонирхогчдод ширээний толь гэмээр зүйл байсангүй. Харин өнгөрсөн жил улс төр судлаач Д.Оргил, хуульч Ч.Өнөрбаяр нар алдарт Питер Коллины “Улс төр, засаглалын толь бичиг” номыг монголчлон бүтээжээ. Монголчлон бүтээх гэдгийн учир нь энэхүү толинд буй үг хэллэг, нэршлүүдийг зохиогчийн эрхийн дагуу монгол хэлнээ хөрвүүлж, тайлбарлаж, холбогдох жишээ тайлбарыг Монголын онцлогт нийцүүлэн өөрчилсөн байна.</p><p>Тус номыг эрхлэн гаргагч "Блүүмсбөри" хэвлэлийн газар нь 1986 онд байгуулагдсан, Нобель, Пулитцер, Бүүкер зэрэг нэр хүндтэй шагналуудыг хүртсэн авторуудыг цуглуулсан дэлхийд тэргүүлэх хэвлэлийн газар бөгөөд "Харри Поттер" цувралыг анх хэвлэсэн хэвлэлийн газар гэдгээр нь зарим уншигчид сайн мэднэ.</p><p>Харин уг номын зохиогч Питер Коллин бол улс төр, засаглал, бизнес, хууль, маркетинг, хүрээлэн буй орчин, экологи зэрэг 20 орчим салбарын мэргэжлийн үг хэллэг, нэр томьёоны толь бичгийн зохиогч билээ.</p><p>"Улс төр, засаглалын толь бичиг" нь улс төр, засаглал, хууль зүйн салбарын үг хэллэг төдийгүй үндэсний хууль тогтоох байгууллага, сонгууль, орон нутгийн засаг захиргаа, эрх зүй, шүүх эрх мэдэл, олон улсын харилцаа, дипломат үйл ажиллагаа, улс төрийн нам, улс төр, эрх зүйн онолын асуудлыг хамарсан дэлгэрэнгүй жишээ тайлбарыг багтаасан дэлгэрэнгүй толь бичиг юм.</p><p>Толь бичиг нийтдээ 6000 орчим үг хэллэг, нэршлийг агуулсан бөгөөд тухайн үг хэллэгийг тайлбарласан жишээ өгүүлбэрүүдийг Монголын нийгэм, улс төрийн ертөнцийн онцлог, дотор нь өрнөсөн үйл явдлуудаас санаа авч бүтээсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, зохиогч ЖДҮ-ийг дэмжих сан, 60 тэрбумын скандал гэх мэт үйл явдлыг судлаачийн үүднээс чимхэж холбогдох газар нь тусгаж оруулснаараа онцлог болжээ. Жишээ болгож зарим үг, нэршлийг дор оруулав:</p><p class="MsoNormal"><b>Fund</b> – үйл үг. Санхүүжүүлэх. <i>It seems business projects introduced in the Shark Tank TV Show should have funded by the state loan fund to support SMEs, if MPs didn’t abuse their power to get the money for their own businesses. </i>Хэрэв УИХ-ын гишүүд ЖДҮ-ийг дэмжих төрийн сангийн мөнгийг эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж хувийн бизнестээ завшаагүйсэн бол, Шарк Танк ТВ шоугаар танилцуулж буй бизнес төслүүдийг санхүүжүүлэхэд зориулагдах байсан мэт санагдах юм. Нэр үг. Сан. Тусгай зориулалтаар зарцуулахаар цуглуулсан мөнгө. <i>Herewith, let me remind you once again, if you have already forgotten the MP’s corruption scandal on state loan fund to support SMEs. </i>Хэрэв та бүхэн УИХ-ын гишүүдийн ЖДҮ-ийг дэмжих сангийн зээлийн мөнгийг шавшсан авлигын хэргийг мартчихсан бол үүгээр ахин нэг сануулж байна. </p><p class="MsoNormal"><b>Function</b> – нэр үг. Ажил үүрэг. <i>Although, it is not the function of Member of Parliament to modernize the theater in their electoral district, the MPs tend to promise to do so in their election platform to capture the voters’ support. </i>Сонгогдсон тойргийнхоо театрыг тохижуулах нь Парламентын гишүүний үүрэг биш боловч, сонгогчдын дэмжлэгийг авахын тулд мөрийн хөтөлбөртөө оруулсаар л байх юм. Үйл үг. Ажиллах, үүргээ гүйцэтгэх. <i>Lack of qualified MPs is hindering the functioning of the Mongolian parliament. </i>Чадваргүй гишүүдийн балаг Монголын парламентын ажиллах чадварыг сулруулж байна.<i> </i></p><p class="MsoNormal"> <b>Smoke-filled room</b> - нэр үг. Нууц уулзалтын өрөө, нууцаар уулздаг газар. <i>According to some politicians’ statement, the sauna at the Encanto town has become smoke-filled room of the ruling party. </i>Зарим улс төрчийн мэдэгдлээс үзвэл, Энканто хотхоны саун эрх баригч намынхны нууцаар уулзалддаг газар болсон бололтой.</p><p class="MsoNormal"><b>totalitarianism</b> - нэр үг. Тоталитар дэглэм. Хувь хүний эрх чөлөө, элдэв сөрөг үзэл бодлыг хүлээж авдаггүй, бүх эрх мэдэл гагцхүү төрд байдаг улс төрийн дэглэм. <i>Many extreme right-wing or left-wing governments have been accused of practising totalitarianism. </i>Урд хожид, хэт барууны, хэт зүүний засгийн газар тоталитари дэглэм байгуулахыг санаархсан гэж буруутгагдаж байлаа. <i>Intention to remove the judicial independence and the freedom of speech is the first step to practice totalitarianism. </i>Хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө, шүүхийн бие даасан байдалд халдах санаархал нь тоталитар дэглэм байгуулах эхний алхам мөн.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/50122b17a75f66831d7aa1b9fe7181de.jpg"></p><div class="image-caption">Ташрамд дурдах судлаач Д.Оргил нь манай Posted.mn сайтын "8 минутын улс төр" товхимолд булан хөтөлдөг билээ.</div>          </div>

Энэ удаа бид Блүүмсбөри (Bloomsbury Publishing) хэвлэлийн газраас эрхлэн гаргасан, нэрт толь бичиг бүтээгч Питер Коллины “Улс төр, засаглалын толь бичиг” номыг танилцуулж байна. Нийгмийн шинжлэн ухааны салбарын судлаач, мэргэжилтнүүд болон сонирхогчдод чухал хэрэгцээтэй, орчуулга хийхэд ихээхэн тус хүргэх уг толь бичгийг улс төр судлаач Д.Оргил, хуульч Ч.Өнөрбаяр нар монгол агуулгаар баяжуулан хэвлүүлжээ.
Саяхныг хүртэл Монголд улс төрийн шинжлэх ухааны үг хэллэг, нэршлүүдийг орчуулга, тайлбар, жишээний хамт цогцоор нь бүтээсэн дэлгэрэнгүй толь бичиг бүтээгдээгүй байв. Нийгмийн шинжлэх ухааны салбарын оюутан залуус, судлаачид, энэ чиглэлээр орчуулга хийдэг орчуулагчид болон сонирхогчдод ширээний толь гэмээр зүйл байсангүй. Харин өнгөрсөн жил улс төр судлаач Д.Оргил, хуульч Ч.Өнөрбаяр нар алдарт Питер Коллины “Улс төр, засаглалын толь бичиг” номыг монголчлон бүтээжээ. Монголчлон бүтээх гэдгийн учир нь энэхүү толинд буй үг хэллэг, нэршлүүдийг зохиогчийн эрхийн дагуу монгол хэлнээ хөрвүүлж, тайлбарлаж, холбогдох жишээ тайлбарыг Монголын онцлогт нийцүүлэн өөрчилсөн байна.
Тус номыг эрхлэн гаргагч "Блүүмсбөри" хэвлэлийн газар нь 1986 онд байгуулагдсан, Нобель, Пулитцер, Бүүкер зэрэг нэр хүндтэй шагналуудыг хүртсэн авторуудыг цуглуулсан дэлхийд тэргүүлэх хэвлэлийн газар бөгөөд "Харри Поттер" цувралыг анх хэвлэсэн хэвлэлийн газар гэдгээр нь зарим уншигчид сайн мэднэ.
Харин уг номын зохиогч Питер Коллин бол улс төр, засаглал, бизнес, хууль, маркетинг, хүрээлэн буй орчин, экологи зэрэг 20 орчим салбарын мэргэжлийн үг хэллэг, нэр томьёоны толь бичгийн зохиогч билээ.
"Улс төр, засаглалын толь бичиг" нь улс төр, засаглал, хууль зүйн салбарын үг хэллэг төдийгүй үндэсний хууль тогтоох байгууллага, сонгууль, орон нутгийн засаг захиргаа, эрх зүй, шүүх эрх мэдэл, олон улсын харилцаа, дипломат үйл ажиллагаа, улс төрийн нам, улс төр, эрх зүйн онолын асуудлыг хамарсан дэлгэрэнгүй жишээ тайлбарыг багтаасан дэлгэрэнгүй толь бичиг юм.
Толь бичиг нийтдээ 6000 орчим үг хэллэг, нэршлийг агуулсан бөгөөд тухайн үг хэллэгийг тайлбарласан жишээ өгүүлбэрүүдийг Монголын нийгэм, улс төрийн ертөнцийн онцлог, дотор нь өрнөсөн үйл явдлуудаас санаа авч бүтээсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, зохиогч ЖДҮ-ийг дэмжих сан, 60 тэрбумын скандал гэх мэт үйл явдлыг судлаачийн үүднээс чимхэж холбогдох газар нь тусгаж оруулснаараа онцлог болжээ. Жишээ болгож зарим үг, нэршлийг дор оруулав:
Fund
– үйл үг. Санхүүжүүлэх.
It seems business projects introduced in the Shark Tank TV Show should have funded by the state loan fund to support SMEs, if MPs didn’t abuse their power to get the money for their own businesses.
Хэрэв УИХ-ын гишүүд ЖДҮ-ийг дэмжих төрийн сангийн мөнгийг эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж хувийн бизнестээ завшаагүйсэн бол, Шарк Танк ТВ шоугаар танилцуулж буй бизнес төслүүдийг санхүүжүүлэхэд зориулагдах байсан мэт санагдах юм. Нэр үг. Сан. Тусгай зориулалтаар зарцуулахаар цуглуулсан мөнгө.
Herewith, let me remind you once again, if you have already forgotten the MP’s corruption scandal on state loan fund to support SMEs.
Хэрэв та бүхэн УИХ-ын гишүүдийн ЖДҮ-ийг дэмжих сангийн зээлийн мөнгийг шавшсан авлигын хэргийг мартчихсан бол үүгээр ахин нэг сануулж байна.
Function
– нэр үг. Ажил үүрэг.
Although, it is not the function of Member of Parliament to modernize the theater in their electoral district, the MPs tend to promise to do so in their election platform to capture the voters’ support.
Сонгогдсон тойргийнхоо театрыг тохижуулах нь Парламентын гишүүний үүрэг биш боловч, сонгогчдын дэмжлэгийг авахын тулд мөрийн хөтөлбөртөө оруулсаар л байх юм. Үйл үг. Ажиллах, үүргээ гүйцэтгэх.
Lack of qualified MPs is hindering the functioning of the Mongolian parliament.
Чадваргүй гишүүдийн балаг Монголын парламентын ажиллах чадварыг сулруулж байна.


Smoke-filled room
- нэр үг. Нууц уулзалтын өрөө, нууцаар уулздаг газар.
According to some politicians’ statement, the sauna at the Encanto town has become smoke-filled room of the ruling party.
Зарим улс төрчийн мэдэгдлээс үзвэл, Энканто хотхоны саун эрх баригч намынхны нууцаар уулзалддаг газар болсон бололтой.
totalitarianism
- нэр үг. Тоталитар дэглэм. Хувь хүний эрх чөлөө, элдэв сөрөг үзэл бодлыг хүлээж авдаггүй, бүх эрх мэдэл гагцхүү төрд байдаг улс төрийн дэглэм.
Many extreme right-wing or left-wing governments have been accused of practising totalitarianism.
Урд хожид, хэт барууны, хэт зүүний засгийн газар тоталитари дэглэм байгуулахыг санаархсан гэж буруутгагдаж байлаа.
Intention to remove the judicial independence and the freedom of speech is the first step to practice totalitarianism.
Хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө, шүүхийн бие даасан байдалд халдах санаархал нь тоталитар дэглэм байгуулах эхний алхам мөн.

Ташрамд дурдах судлаач Д.Оргил нь манай Posted.mn сайтын "8 минутын улс төр" товхимолд булан хөтөлдөг билээ.

Энэ удаа бид Блүүмсбөри (Bloomsbury Publishing) хэвлэлийн газраас эрхлэн гаргасан, нэрт толь бичиг бүтээгч Питер Коллины “Улс төр, засаглалын толь бичиг” номыг танилцуулж байна. Нийгмийн шинжлэн ухааны салбарын судлаач, мэргэжилтнүүд болон сонирхогчдод чухал хэрэгцээтэй, орчуулга хийхэд ихээхэн тус хүргэх уг толь бичгийг улс төр судлаач Д.Оргил, хуульч Ч.Өнөрбаяр нар монгол агуулгаар баяжуулан хэвлүүлжээ.
Саяхныг хүртэл Монголд улс төрийн шинжлэх ухааны үг хэллэг, нэршлүүдийг орчуулга, тайлбар, жишээний хамт цогцоор нь бүтээсэн дэлгэрэнгүй толь бичиг бүтээгдээгүй байв. Нийгмийн шинжлэх ухааны салбарын оюутан залуус, судлаачид, энэ чиглэлээр орчуулга хийдэг орчуулагчид болон сонирхогчдод ширээний толь гэмээр зүйл байсангүй. Харин өнгөрсөн жил улс төр судлаач Д.Оргил, хуульч Ч.Өнөрбаяр нар алдарт Питер Коллины “Улс төр, засаглалын толь бичиг” номыг монголчлон бүтээжээ. Монголчлон бүтээх гэдгийн учир нь энэхүү толинд буй үг хэллэг, нэршлүүдийг зохиогчийн эрхийн дагуу монгол хэлнээ хөрвүүлж, тайлбарлаж, холбогдох жишээ тайлбарыг Монголын онцлогт нийцүүлэн өөрчилсөн байна.
Тус номыг эрхлэн гаргагч "Блүүмсбөри" хэвлэлийн газар нь 1986 онд байгуулагдсан, Нобель, Пулитцер, Бүүкер зэрэг нэр хүндтэй шагналуудыг хүртсэн авторуудыг цуглуулсан дэлхийд тэргүүлэх хэвлэлийн газар бөгөөд "Харри Поттер" цувралыг анх хэвлэсэн хэвлэлийн газар гэдгээр нь зарим уншигчид сайн мэднэ.
Харин уг номын зохиогч Питер Коллин бол улс төр, засаглал, бизнес, хууль, маркетинг, хүрээлэн буй орчин, экологи зэрэг 20 орчим салбарын мэргэжлийн үг хэллэг, нэр томьёоны толь бичгийн зохиогч билээ.
"Улс төр, засаглалын толь бичиг" нь улс төр, засаглал, хууль зүйн салбарын үг хэллэг төдийгүй үндэсний хууль тогтоох байгууллага, сонгууль, орон нутгийн засаг захиргаа, эрх зүй, шүүх эрх мэдэл, олон улсын харилцаа, дипломат үйл ажиллагаа, улс төрийн нам, улс төр, эрх зүйн онолын асуудлыг хамарсан дэлгэрэнгүй жишээ тайлбарыг багтаасан дэлгэрэнгүй толь бичиг юм.
Толь бичиг нийтдээ 6000 орчим үг хэллэг, нэршлийг агуулсан бөгөөд тухайн үг хэллэгийг тайлбарласан жишээ өгүүлбэрүүдийг Монголын нийгэм, улс төрийн ертөнцийн онцлог, дотор нь өрнөсөн үйл явдлуудаас санаа авч бүтээсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, зохиогч ЖДҮ-ийг дэмжих сан, 60 тэрбумын скандал гэх мэт үйл явдлыг судлаачийн үүднээс чимхэж холбогдох газар нь тусгаж оруулснаараа онцлог болжээ. Жишээ болгож зарим үг, нэршлийг дор оруулав:
**Fund** – үйл үг. Санхүүжүүлэх. *It seems business projects introduced in the Shark Tank TV Show should have funded by the state loan fund to support SMEs, if MPs didn’t abuse their power to get the money for their own businesses.* Хэрэв УИХ-ын гишүүд ЖДҮ-ийг дэмжих төрийн сангийн мөнгийг эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж хувийн бизнестээ завшаагүйсэн бол, Шарк Танк ТВ шоугаар танилцуулж буй бизнес төслүүдийг санхүүжүүлэхэд зориулагдах байсан мэт санагдах юм. Нэр үг. Сан. Тусгай зориулалтаар зарцуулахаар цуглуулсан мөнгө. *Herewith, let me remind you once again, if you have already forgotten the MP’s corruption scandal on state loan fund to support SMEs.* Хэрэв та бүхэн УИХ-ын гишүүдийн ЖДҮ-ийг дэмжих сангийн зээлийн мөнгийг шавшсан авлигын хэргийг мартчихсан бол үүгээр ахин нэг сануулж байна.
**Function** – нэр үг. Ажил үүрэг. *Although, it is not the function of Member of Parliament to modernize the theater in their electoral district, the MPs tend to promise to do so in their election platform to capture the voters’ support.* Сонгогдсон тойргийнхоо театрыг тохижуулах нь Парламентын гишүүний үүрэг биш боловч, сонгогчдын дэмжлэгийг авахын тулд мөрийн хөтөлбөртөө оруулсаар л байх юм. Үйл үг. Ажиллах, үүргээ гүйцэтгэх. *Lack of qualified MPs is hindering the functioning of the Mongolian parliament.* Чадваргүй гишүүдийн балаг Монголын парламентын ажиллах чадварыг сулруулж байна.
**Smoke-filled room** - нэр үг. Нууц уулзалтын өрөө, нууцаар уулздаг газар. *According to some politicians’ statement, the sauna at the Encanto town has become smoke-filled room of the ruling party.* Зарим улс төрчийн мэдэгдлээс үзвэл, Энканто хотхоны саун эрх баригч намынхны нууцаар уулзалддаг газар болсон бололтой.
**totalitarianism** - нэр үг. Тоталитар дэглэм. Хувь хүний эрх чөлөө, элдэв сөрөг үзэл бодлыг хүлээж авдаггүй, бүх эрх мэдэл гагцхүү төрд байдаг улс төрийн дэглэм. *Many extreme right-wing or left-wing governments have been accused of practising totalitarianism.* Урд хожид, хэт барууны, хэт зүүний засгийн газар тоталитари дэглэм байгуулахыг санаархсан гэж буруутгагдаж байлаа. *Intention to remove the judicial independence and the freedom of speech is the first step to practice totalitarianism.* Хэвлэн нийтлэх эрх чөлөө, шүүхийн бие даасан байдалд халдах санаархал нь тоталитар дэглэм байгуулах эхний алхам мөн.
Ташрамд дурдах судлаач Д.Оргил нь манай Posted.mn сайтын "8 минутын улс төр" товхимолд булан хөтөлдөг билээ.