"Таван Богд Финанс ББСБ" ХХК-ын гүйцэтгэх захирал Б.Өрнөхжаргал 
<div class="article-body">
          <p></p><p dir="ltr"><b>Энэ удаагийн дугаартаа бид хурдацтай хөгжиж буй финтек салбарын отгон тоглогчдын нэг <a href="https://www.facebook.com/payon.mn" target="_blank">PayOn</a> аппыг гаргагч <a href="https://www.facebook.com/tavanbogd.finance" target="_blank">“Таван Богд Финанс ББСБ”</a> ХХК-ын гүйцэтгэх захирал Б.Өрнөхжаргалтай ярилцлаа.</b></p><p dir="ltr"><b>Математикийн багшаас ажлын гараагаа эхлүүлсэн тэрээр Монголын хамгийн олон салбар, харилцагчтай Хаан банкинд 2004 оноос хойш тасралтгүй 17 жилийн турш эдийн засагчаас салбарын захирал хүртэл дэвшин ажиллаж, банк санхүүгийн салбарт арвин туршлага хуримтлуулсан чадварлаг мэргэжилтэн юм. Өдгөө хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралыг хөнгөвчлөх, санхүүгийн ухаалаг шийдлийг агуулсан PayOn аппыг хөгжүүлэхэд төвлөрөн ажиллаж буй түүний ажлын арга барил болоод амьдралын дадал хэвшилтэй хамтдаа танилцацгаая.</b></p>
<p></p><p><b style='caret-color: rgb(28, 28, 28); color: rgb(28, 28, 28); font-family: "SF Display", Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 14.399999618530273px; letter-spacing: 0.15000000596046448px;'>Байршил:</b> "ХААН банк" цамхаг, 9 давхар <br><b>Эрхэлдэг ажил: "</b>Таван Богд Финанс ББСБ" ХХК-ын гүйцэтгэх захирал <br><b>Хэрэглэдэг гар утас: </b>Samsung A52<br><b style='caret-color: rgb(28, 28, 28); color: rgb(28, 28, 28); font-family: "SF Display", Helvetica, Arial, sans-serif; font-size: 14.399999618530273px; letter-spacing: 0.15000000596046448px;'>Хэрэглэдэг компьютер: </b>Microsoft Surface<br><b>Сошиал хуудсууд: </b><a href="https://www.facebook.com/ujl.badam">Ujl Badam</a> (Facebook)<a href="https://www.facebook.com/ujl.badam"> <br></a></p><p><a href="https://www.facebook.com/ujl.badam"><br></a></p>
<h2><span style='caret-color: rgb(0, 120, 246); color: rgb(0, 120, 246); font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; font-weight: bold; letter-spacing: 0.5px; text-transform: uppercase; background-color: rgb(250, 250, 250);'>1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?</span></h2><p></p><p dir="ltr">Би 2003 онд МУИС- ЭЗ сургуулийг эдийн засагч-статистик мэргэжлээр төгссөнийхөө дараа их сургуульдаа багшаар үлдэх хүсэлтэй байсан боловч төгсөх үетэй зэрэгцэн аавын минь бие нэлээн муудсан тул нутаг буцах шийдвэр гаргасан юм. Ингээд төрсөн нутагтаа буюу Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын дунд сургуульд математикийн багшаар ажлын гараагаа эхлүүлж байв. Харин жил орчмын дараа аймгийн төв дээрх <a href="https://www.facebook.com/KhanBank" target="_blank">Хаан банкинд </a>ажлын сонгон шалгаруулалт болж байна гэх сургаар шалгаруулалтад орсноор “мэдээ судалгааны эдийн засагч” гэх албан тушаалд тэнцэж, маргаашаас нь ажиллаж эхэлсэн.</p><p dir="ltr">Завханд хоёр жил ажилласны дараа Улаанбаатар хот дахь төв ХААН банкны зээлийн бодлого, зохицуулалтын газарт мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтнээр ажиллаж байгаад 2010 онд Булган салбарын захирлаар томилогдон орон нутаг руу буцаж явсан түүхтэй. Булган болон Завхан аймаг дах ХААН банкны салбарын захирлаар арван жил ажиллан, 2021 оны тавдугаар сараас эхлэн <a href="https://www.facebook.com/tavanbogd.finance" target="_blank">“Таван Богд Финанс ББСБ”</a> ХХК-ын Гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байна. </p><p dir="ltr">Карьерээ эргээд нэг харвал банкны салбарт 17 жил ажиллахдаа нэг байгууллагад чамгүй олон жил ажилласан мэт харагдавч банкны салбарын өсөлтийн он жилүүд байсан болохоор үргэлж суралцаж, байнгын сорилт дунд, сонирхолтой ажиллаж байсан санагдана. Тэр ч утгаараа банкны программ хангамж, зээлийн журам, дүрмүүд, салбарын менежмент гэх бүхнийг би хамт олон, байгууллагаасаа суралцсан.</p><p dir="ltr">ХААН банкны нэг давуу тал нь банк санхүүгийн салбарт мэргэшиж буй ажилтнуудад тэдний эзэмших ёстой ур чадвар хийгээд ёс зүйн зарчмыг маш сайн ойлгуулж, сургаж чаддагаараа онцлогтой. Хүн өөрөө хэдий чинээ сайн хичээнэ, төдий чинээгээр суралцах орон зай болоод боломжийг нь бэлдэж өгдөг газар хэмээн бодож хувьдаа үргэлж талархаж явдаг.</p><p dir="ltr">Өдийг хүртэл банкинд ажилласан он жилүүд маань намайг өнөөдрийн энэ сонирхолтой салбар, хариуцлагатай албан тушаал руу хөтөлсөн мэт санагдаж байгаа шүү. Финтек салбар нь санхүү болон технологийн хослол гэдэг утгаараа статистик, компьютер болон санхүү, бизнесийн менежментийг зайлшгүй хослуулах шаардлагатай. Статистикч мэргэжилтэй, банкинд зээлийн программ хангамж хариуцан ажиллаж байснаас гадна салбарын захирал хийж байсан зэрэг маань ажил, амьдралын харилцаанд дэмжлэг болж байна.</p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/f998884d55269ad390648337a15cc73e.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'><br></span></div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Аль болох ажил амьдралын тэнцвэрийг хангахыг хичээдэг. Ажлын цагтаа ажлаа маш сайнаар амжуулж, бусад үед гэр бүлдээ цаг зарцуулахыг зорьдог ч сүүлийн үед ажил давамгайлаад байгаа. </p><p>Ажлын өдрүүдэд өглөөний цайгаа ууж, амжвал бага охиноо цэцэрлэгт хүргэж өгсний дараа миний өдөр албан ёсоор эхэлдэг. Ажил руугаа ирэх замдаа бүх и-мэйл, зурвасуудаа шалгаж, тухайн өдрийн ажлаа төлөвлөнө. Тун ширүүн өрсөлдөөнтэй, эрчимтэй хөгжиж буй салбарт удирдах албан тушаал хашиж буй гэдэг утгаараа миний өмнө богино хугацаанд их ажил нугалах шаардлага тулгарч байна. Менежмент багийн хурал, байгууллагын өдөр тутмын ажил үүргийг удирдан чиглүүлэх, зээлийн хорооны хуралд оролцох, ажилтнууд болон харилцагч нартай уулзах гэх мэт бусадтай тасралтгүй харилцсаар өдөр дуусах нь олонтоо. Дөрвөн хүүхдийн ээж, эхнэр хүний хувьд энэ бүхнийг амжуулах нь амаргүй ч хань минь үргэлж дэмжиж, үнэнч зөвлөх минь болдог. </p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/cc25978bb86b235510aa6244afbd4280.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'><br></span></div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Нээлттэй харилцаа, асуудлыг оновчтой, зөв шийдвэрлэхийг хичээх байдал, хурд гэж хэлмээр байна. Бүхий л түвшинд нээлттэй харилцааг бий болгох нь маш чухал гэж үздэг, мөн асуудлыг аль болох олон талаас харж, оновчтой зөв арга замаар шийдвэрлэхийг хичээдэг. Хурд гэдэгт олон агуулга байх ч хурдан бичиж сурах нь хамгийн түрүүнд сурах ур чадваруудын нэг гэж хэлэх дуртай. </p><p dir="ltr">Нэг дурсамж яривал одоогоос бараг хорин жилийн өмнө, компьютертэй хүн ховор байх үед л дээ. Нэг орой гэртээ яваад ортол манай ах А4-ийн цаасан дээр компьютерийн гарыг нямбай гэгч нь зураад арван хуруугаараа шивэх дасгал хийгээд сууж байна. Бичсэн текстээ харах дэлгэц байхгүй нь ойлгомжтой, буруу зөрүү бичиж байгаагаа дотроо төсөөлөөд л шивэх чадварт суралцаж буй нь тэр. Тухайн үед би Үндэсний Статистикийн Хороон дээр дадлага хийж байсан болохоор ахтайгаа харьцуулахад ажил дээр өөрийн гэсэн компьютертэй, харьцангуй орчин үеийн мэргэжилтэн байсан хэдий ч дөрвөн хуруугаар бичдэг байлаа. Тухайн үед би дотроо <i>“Энэ хүн гэртээ компьютер ч үгүй байж ингэж хичээж байхад би өдөр бүхэн компьютер ашиглах боломжтой хэрнээ яагаад энэ чадварт суралцах талаар бодоогүй билээ” </i>хэмээн өөрийгөө зэмлэж, дадлагын хугацаандаа арван хуруугаараа шивж сурсан. Олон жилийн өмнө эзэмшсэн эл энгийн чадварынхаа ачаар одоо мэйлийн хариуг хурдан өгөх гэх мэтээр маш их ажил нугалж чаддаг. Хурдан бичих бол ажлыг түргэн хугацаанд нугалах хамгийн наад захын чадвар.<br></p><p dir="ltr">Түүнчлэн оновчтой төлөвлөлтийг дурдахгүй байхын аргагүй. Тухайн ажлыг дуусгахад хэр их цаг хугацаа болоод нөөц бололцоо хэрэгцээтэй гэдгээс хамаарч жил, сар, долоо хоног болон өдрөөр нь ажлаа төлөвлөчихвөл олон зүйлд самгардахгүй хялбар байдаг. Дүгнээд хэлбэл хурдтайгаар шийдвэр гаргаж, асуудлын гаргалгааг олж харах чадвар миний ажлын нөү-хау.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?</span></h3><p></p><p>Миний бодлоор менежер хүн бол хамгийн сайн холбогч байх хэрэгтэй юм болов уу. Зохицуулагч байгууллага, хувьцаа эзэмшигч, ажилтнууд, харилцагчид, хамтран ажиллах байгууллага, технологийг холбож байдаг холбогч болохын хувьд харилцааг тасалдуулахгүйн үүднээс мэйлээ тогтмол шалгадаг. MS Outlook, MS Teams, Zoom-г манай багийнхан ажлын бүх үе шатандаа ашигладаг. Google Calendars дээр бүх төлөвлөгөө, ажлуудаа нэгд нэгэнгүй тэмдэглэнэ. Өдөр тутмын ажлаа төлөвлөхдөө өч төчнөөн апп туршиж үзсэний эцэст Google Calendar дээр тогтсон. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/5ad2ee5730ab622ff7f89b52e29a4c16.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/265029364987b92f28706f2d30f5339b.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'><br></span></div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Би минималист талдаа хүн болохоор эмх цэгц, яг цагт нь зарчим гэж бодож байна. Хувь хүн талдаа бол хувцас сонгох, будалт хийх гэх мэтэд цаг алдахгүй бас хүүхдүүдийн сургууль, цэцэрлэгтэй ойр гэртэй байгаа нь цаг хэмнэж байна. </p><p dir="ltr">Сүүлийн үед өөртөө хамгийн урт хурлыг ч нэг цагаас хэтрүүлэхгүй гэх дүрэм тогтоосон. Мэдээж үүний тулд сайн бэлтгэлтэй байх хэрэгтэй. Гүйцэтгэх захирлын хувьд бүхэл өдрийг хуралд зарцуулах тохиолдол ч бий. Хурал сунжрах тусам хүмүүсийн идэвх буурч, шийдвэр гаргах үйл явц тэр хэмжээгээр удаашрах аюултай. Тиймдээ ч хамтран ажиллаж буй багийнхандаа “үр дүнтэй хуралдах нь” сэдвээр сургалт зохион байгуулж, хэн хэнийхээ цагийг хэмнэхийг хичээдэг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</span></h3><p dir="ltr">Сайтар боловсруулсан төлөвлөгөө цаг хэмнэх хамгийн шилдэг аргуудын нэг. Урт хугацааны зорилт, стратегидээ нийцүүлэн сараар ажлуудаа төлөвлөөд сурчихсан. Сарынхаа ажлуудыг долоо хоногт хуваагаад аль болох төлөвлөгөөний дагуу ажиллахыг хичээнэ. Ингэж төлөвлөөд дадчихвал өдрийн хийх ёстой ажлууд тодорхой болоод ирдэг сайн талтай.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</span><br></h3><p>Би ер нь төрөлхийн дуусаж дундаршгүй энергитэй хүн юм шиг санагддаг (инээв). Ойр дотнынхон, хамтран ажиллагсад маань намайг эрч хүчтэй нэгэн гэж тодорхойлдог. Гэхдээ мэдээж хүн л юм хойно сэтгэлээр унах, шантрах мөчүүд байлгүй яахав. Тэр үедээ хүмүүстэй харилцах дуртай. Наад зах нь ажил дээрээ багийнхантайгаа уулзах, харилцагчдынхаа асуудлыг сонсох, шийдвэрлэх гарц хайх, зөвлөгөө өгөх явцад нүд сэргээд ирнэ. Бас гэр бүл, үр хүүхдүүдийнхээ аз жаргалтай хором мөчүүдээс эрч хүчээ тун хурдан нөхдөг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</span></h3><p dir="ltr">Нэмүү өртгийн сүлжээ, кластерийн систем сонирхож, өөрийн хувь нэмрээ оруулчих юмсан гэж хичээж яваа. Энэ чиглэлээр суралцахаар төлөвлөж байна. Мөн шинэхэн төгсөгч нарт ажлын арга барилын талаар туршлага хуваалцаж, банк, санхүү, зээл чиглэлээр зөвлөгөө авах хүмүүст утсаар болон биечлэн уулзаж зөвлөж ярилцах болсон. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Хийж буй ажлын онцлог гэвэл дэлхий дахинд төдийгүй Монголд ч технологид суурилсан санхүүгийн үйлчилгээ буюу финтек сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж байна. Хүн бүхэнд тулгарч буй санхүүгийн асуудлыг цахимаар шийдэхийг хичээж буй энэ дэвшилтэт салбарт манай багийнхан тэргүүлэгчдийн эгнээнд орохоор зорьж яваа. </p><p dir="ltr">Монголчуудын дунд ББСБ гэхээр хамгийн түрүүнд мөнгө хүүлдэг газар мэт өрөөсгөл ойлголт байдаг. Гэхдээ сүүлийн жилүүдэд цөөнгүй ББСБ финтек чиглэл рүү хөрвөж, хэрэглэгчдэд илүү хялбар, ойлгомжтой, дөт санхүүгийн үйлчилгээ авах боломжийг бүрдүүлж буй нь сайшаалтай. ББСБ-ын хурдтай, технологийн дэвшилтэт хөгжил нь банкны салбарт ч тодорхой нөлөө үзүүлж эхэлж байгаа нь, компаниуд технологид хийх хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлж байгаа нь, энэ салбарт 4000 орчим ажилтнууд ажиллаж, суралцаж, цаг үеэсээ хоцрохгүйг хичээж байгаа зэргээр дамжуулан эдийн засагт тодорхой хувь нэмэр оруулж байгаа нь эерэг тал гэж хэлмээр байна.</p><p dir="ltr">Ямар ч ажил дээр бэрхшээл байх нь зүй ёсных. Бэрхшээл байж гэмээнэ хүн түүнийг давах арга ухааныг эрэлхийлж, үр дүнд хүрнэ. Хамгийн том бэрхшээл гэвэл дийлэнх бизнесүүд бизнесийн ёс зүйгээ өсгөж, зөв өрсөлдөж, хамтарч ажиллаж сурахыг хичээх нь чухал зүйл гэж харж байна. “Таван Богд Финанс ББСБ”-ын тухайд жил хүрэхгүй хугацаанд маш хурдтай өсөн тэлж, хэдийнээ 65 ажилтантай баг бүрдүүлсэн байгаа болохоор энэ багийг нэг зүг рүү чиглүүлэх нь миний өмнө тулгамдаж буй хамгийн ойрын сорилт.</p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/2e1413b1d685e01322250cb2820929a7.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'><br></span></div><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Бидний хувьд ББСБ-ын олон нийтэд танигдсан хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх үүднээс санхүүгийн салбарт өөрийн гэсэн өнгө төрхийг таниулах, ББСБ-ын боломжит үйлчилгээг зөвөөр хөгжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах, түүгээр дамжуулан нэмүү өртгийн сүлжээ, кластерийн системийг хөгжүүлэх, ногоон хөгжлийг дэмжих ажлууд дээр түлхүү оролцохоор эрмэлзэж байгаа. </p><p dir="ltr">Юун түрүүнд <a href="https://www.facebook.com/payon.mn" target="_blank">PayOn </a>аппаа сайжруулах, бүтээгдэхүүний төрлийг нэмэх дээр төвлөрөн ажиллаж байна. Эхний хувилбар дээр сайжруулах зүйлс олон байгаа тул шинэчлэлийн ажил бол бидний хамгийн ойрын төлөвлөгөө.</p><p dir="ltr">Түүнчлэн, төр болон хувийн хэвшил, судалгааны байгууллага, санхүүгийн байгууллагууд хамтран кластерийн систем хөгжүүлэх нь өнөөгийн Монголын эдийн засагт нэн тулгамдсан асуудал болоод байна. Хэрэв эл системийг зөв утгаар нь хэрэгжүүлж чадваас эдийн засгийн солонгорол бий болоход үлэмж хэмжээний нөлөө үзүүлэх нь дамжиггүй. Тиймдээ ч бидний хувьд эх орондоо кластер хөгжүүлэхээр зэхэж буй хэн бүхний санаачлагыг тууштай дэмжинэ гэдгээ онцлон хэлье.</p><p dir="ltr">“Тогтвортой хөгжлийг түүчээлэгч байгууллага” зорилтын хүрээнд ногоон эдийн засгийг дэмжих, тогтвортой хөгжлийн гол зорилтуудыг Монгол Улс амжилттай биелүүлэхэд өөрсдийн хувь нэмрээ оруулъя гэх эрмэлзэл бий. Бид өөрсдийн ногоон зээлийн бүтээгдэхүүнээр дамжуулан байгаль орчинд ээлтэй, орчны бохирдлыг бууруулах зорилготой төслүүдэд санхүүжилт олгож, Монголдоо ногоон эдийн засгийг цогцлооход хувь нэмрээ оруулах санаачлагыг бодит ажил болгохоор зорьж байгаа.</p><p dir="ltr">Бидний төлөвлөж буй “TreeOn” виртуал модны төсөл нь энэ санаачлагын нэгээхэн хэсэг болно. Нэг талдаа ойн мэргэжилтнүүд, мод үржүүлгийн газар, мод тарьдаг иргэд, байгууллага, нөгөө талд хүсэл байвч мод тарьж чадахгүй байгаа хүмүүсийн нэгдэн уулзах цэг манай апп байгаасай гэж хүсэж байгаа.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Хүн ер нь ямар ч цаг үед тасралтгүй суралцаж байх хэрэгтэй юм шиг санагддаг. Хүн бүрээс авах, суралцах үг, үйлдэл, сайн зан чанар заавал байдаг болохоор бусдаас авахыг нь аваад хаяхыг нь хаяж сурах юмсан гэж их боддог. Би одоо ч ажил хэрэгч, чадварлаг удирдлагууд, хамтран ажиллагсдаас суралцсаар явна. Өөрийнхөө мэдэхгүй байгааг мэддэг болох нь суралцаж эхлэх цэг болдог юм байна гэж ойлгосон. </p><p dir="ltr">Мөн ахуйгаас өөрийгөө чөлөөлж сурч байгаа. Хэрэв та нийгэм болон орчны нөлөөндөө автаж хэт баригдмал, бусдаас хамааралтай болох гээд байвал балчир хүүхдийг сайтар анзаараад нэг үзээрэй. Насанд хүрсэн таван хүн ширээ тойроод онигоо ярьж суух үед зөвхөн нэг нь учир зүггүй инээж хөхрөөд байвал удалгүй тэр хүн дотроо бусад маань яагаад инээхгүй байна хэмээн санаа зовниж эхэлдэг. Харин хүүхэд бол хэзээ ч тийм аар саархан зүйлд ач холбогдол өгөхгүй. Тухайн хоромд өөртөө л гоё байвал хүүхэд юунаас ч хамааралгүйгээр аз жаргалаа бүтээж чаддаг шидтэй. Тийм ч учраас хүүхдээс хүртэл суралцах зүйл хүртэл томчууд бидэнд бишгүй олон бий.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Сүүлийн үед менежментийн ном түлхүү уншиж байна. Хэдхэн хоногийн өмнө Harvard Business Review-ийн <a href="https://www.suunsuvd.mn/uploads/3/1/9/9/31995511/hbr_pm_guide_preview.pdf"> “Төслийн удирдлага”</a> -ыг дуусгалаа. Солонгосын ерөнхийлөгч асан И Мён Багын <a href="https://www.goodreads.com/book/show/27529360">“Ажлаар амьсгалсан он жилүүд”</a> номноос хэлэлцээр хийх ур чадвартай холбоотой хэд хэдэн чухал санааг шүүрдэж авсан. Эцэг эхчүүдэд <a href="https://unread.today/c/1489" target="_blank">“Гавал хүүхэд” </a>номыг, шинэхэн төгсөгч нарт “<a href="https://unread.today/c/2197" target="_blank">Харизм”</a> номыг санал болгоё.</p><p dir="ltr">Хөгжмийн тал дээр Увертура, Харанга, Хурд гээд монгол хамтлагуудынхаа үнэнч фен. Бас <a href="https://www.youtube.com/channel/UCdrvKIwILnVOFxyzIzwohlg" target="_blank">Наргиз</a> сонсоно. Увертурагийн <a href="https://www.youtube.com/watch?v=uo3Ka4W_QSM">Жамаас</a> дууны үг, дуулалт таалагддаг. Төвлөрөх үедээ <a href="https://www.youtube.com/channel/UCF1ApLFJyuICjusz0Jti4mg" target="_blank">Игорь Крутой, </a><a href="https://www.youtube.com/channel/UCi8PYKXskV03qxQrnrtiGSA" target="_blank">Richard Clauderman </a>сонсох дуртай. </p><p>Сүүлд үзсэн кино гэвэл, <a href="https://www.imdb.com/title/tt10919420/">“Squid Game”</a>, “<a href="https://www.youtube.com/watch?v=kwrQzTz16w4" target="_blank">Queen`s gambit</a>” цувралыг үзсэн юм байна. “<a href="https://www.youtube.com/watch?v=RbIxYm3mKzI" target="_blank">Don’t look up</a>”-г хүн бүр заавал үзээсэй гэж хэлмээр байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Таван Богд Группын Баатарсайхан захирлаас энэ ажлынхаа саналыг Бразилын их гурвалын <a href="https://www.goodreads.com/es/book/show/22035859-dream-big" target="_blank">“Том мөрөөдөл” </a>номыг унших даалгаврын хамт авсан.</p><p dir="ltr">“Хэрвээ бизнес хийх гэж байгаа бол тухайн бизнесээ 3D загвараар харж чаддаг байх ёстой” гэсэн захирлын өөр нэгэн зөвлөгөө бас нэгийг бодогдуулсан шүү. Ер нь анзаараад байхад багийн удирдагч хүн аливааг бүх талаас нь задлан шинжлэх чадвартай, хийж буй ажлынхаа алдаа мадаг, амжилт ололтыг хэнээс ч илүүтэй мэддэг байж тогтвортой бизнес эрхэлдэг юм шиг ээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><span style='font-family: "SF Display", sans-serif; font-size: 21.600000381469727px; letter-spacing: 0.5px; background-color: rgb(250, 250, 250);'>14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?</span></h3><p></p><p dir="ltr">Мөрөөдлөө биелүүлэхийн төлөө заавал оролдоод, хичээгээд, хийгээд үзээрэй. Тасралтгүй суралцаж, тууштай бай, бас чин сэтгэл гаргасан бүхэн эерэг үр дүнг заавал авчирдаг. Ажлын хамгийн жижиг хэсэг дээр ч хэнээр ч хэлүүлэлтгүй сэтгэл гаргаж чаддаг хандлага амжилтыг аяндаа урин дууддаг.</p><p dir="ltr"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/ab36d712-71ff-4ad9-896e-6ebb29ee892b/da245afada505e2dff0dac8703679a60.jpg"></p>          </div>

Энэ удаагийн дугаартаа бид хурдацтай хөгжиж буй финтек салбарын отгон тоглогчдын нэг
PayOn
аппыг гаргагч
“Таван Богд Финанс ББСБ”
ХХК-ын гүйцэтгэх захирал Б.Өрнөхжаргалтай ярилцлаа.
Математикийн багшаас ажлын гараагаа эхлүүлсэн тэрээр Монголын хамгийн олон салбар, харилцагчтай Хаан банкинд 2004 оноос хойш тасралтгүй 17 жилийн турш эдийн засагчаас салбарын захирал хүртэл дэвшин ажиллаж, банк санхүүгийн салбарт арвин туршлага хуримтлуулсан чадварлаг мэргэжилтэн юм. Өдгөө хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралыг хөнгөвчлөх, санхүүгийн ухаалаг шийдлийг агуулсан PayOn аппыг хөгжүүлэхэд төвлөрөн ажиллаж буй түүний ажлын арга барил болоод амьдралын дадал хэвшилтэй хамтдаа танилцацгаая.

Байршил:
"ХААН банк" цамхаг, 9 давхар
Эрхэлдэг ажил: "
Таван Богд Финанс ББСБ" ХХК-ын гүйцэтгэх захирал
Хэрэглэдэг гар утас:
Samsung A52
Хэрэглэдэг компьютер:
Microsoft Surface
Сошиал хуудсууд:
Ujl Badam
(Facebook)


1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би 2003 онд МУИС- ЭЗ сургуулийг эдийн засагч-статистик мэргэжлээр төгссөнийхөө дараа их сургуульдаа багшаар үлдэх хүсэлтэй байсан боловч төгсөх үетэй зэрэгцэн аавын минь бие нэлээн муудсан тул нутаг буцах шийдвэр гаргасан юм. Ингээд төрсөн нутагтаа буюу Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын дунд сургуульд математикийн багшаар ажлын гараагаа эхлүүлж байв. Харин жил орчмын дараа аймгийн төв дээрх
Хаан банкинд
ажлын сонгон шалгаруулалт болж байна гэх сургаар шалгаруулалтад орсноор “мэдээ судалгааны эдийн засагч” гэх албан тушаалд тэнцэж, маргаашаас нь ажиллаж эхэлсэн.
Завханд хоёр жил ажилласны дараа Улаанбаатар хот дахь төв ХААН банкны зээлийн бодлого, зохицуулалтын газарт мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтнээр ажиллаж байгаад 2010 онд Булган салбарын захирлаар томилогдон орон нутаг руу буцаж явсан түүхтэй. Булган болон Завхан аймаг дах ХААН банкны салбарын захирлаар арван жил ажиллан, 2021 оны тавдугаар сараас эхлэн
“Таван Богд Финанс ББСБ”
ХХК-ын Гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байна.
Карьерээ эргээд нэг харвал банкны салбарт 17 жил ажиллахдаа нэг байгууллагад чамгүй олон жил ажилласан мэт харагдавч банкны салбарын өсөлтийн он жилүүд байсан болохоор үргэлж суралцаж, байнгын сорилт дунд, сонирхолтой ажиллаж байсан санагдана. Тэр ч утгаараа банкны программ хангамж, зээлийн журам, дүрмүүд, салбарын менежмент гэх бүхнийг би хамт олон, байгууллагаасаа суралцсан.
ХААН банкны нэг давуу тал нь банк санхүүгийн салбарт мэргэшиж буй ажилтнуудад тэдний эзэмших ёстой ур чадвар хийгээд ёс зүйн зарчмыг маш сайн ойлгуулж, сургаж чаддагаараа онцлогтой. Хүн өөрөө хэдий чинээ сайн хичээнэ, төдий чинээгээр суралцах орон зай болоод боломжийг нь бэлдэж өгдөг газар хэмээн бодож хувьдаа үргэлж талархаж явдаг.
Өдийг хүртэл банкинд ажилласан он жилүүд маань намайг өнөөдрийн энэ сонирхолтой салбар, хариуцлагатай албан тушаал руу хөтөлсөн мэт санагдаж байгаа шүү. Финтек салбар нь санхүү болон технологийн хослол гэдэг утгаараа статистик, компьютер болон санхүү, бизнесийн менежментийг зайлшгүй хослуулах шаардлагатай. Статистикч мэргэжилтэй, банкинд зээлийн программ хангамж хариуцан ажиллаж байснаас гадна салбарын захирал хийж байсан зэрэг маань ажил, амьдралын харилцаанд дэмжлэг болж байна.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Аль болох ажил амьдралын тэнцвэрийг хангахыг хичээдэг. Ажлын цагтаа ажлаа маш сайнаар амжуулж, бусад үед гэр бүлдээ цаг зарцуулахыг зорьдог ч сүүлийн үед ажил давамгайлаад байгаа.
Ажлын өдрүүдэд өглөөний цайгаа ууж, амжвал бага охиноо цэцэрлэгт хүргэж өгсний дараа миний өдөр албан ёсоор эхэлдэг. Ажил руугаа ирэх замдаа бүх и-мэйл, зурвасуудаа шалгаж, тухайн өдрийн ажлаа төлөвлөнө. Тун ширүүн өрсөлдөөнтэй, эрчимтэй хөгжиж буй салбарт удирдах албан тушаал хашиж буй гэдэг утгаараа миний өмнө богино хугацаанд их ажил нугалах шаардлага тулгарч байна. Менежмент багийн хурал, байгууллагын өдөр тутмын ажил үүргийг удирдан чиглүүлэх, зээлийн хорооны хуралд оролцох, ажилтнууд болон харилцагч нартай уулзах гэх мэт бусадтай тасралтгүй харилцсаар өдөр дуусах нь олонтоо. Дөрвөн хүүхдийн ээж, эхнэр хүний хувьд энэ бүхнийг амжуулах нь амаргүй ч хань минь үргэлж дэмжиж, үнэнч зөвлөх минь болдог.

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Нээлттэй харилцаа, асуудлыг оновчтой, зөв шийдвэрлэхийг хичээх байдал, хурд гэж хэлмээр байна. Бүхий л түвшинд нээлттэй харилцааг бий болгох нь маш чухал гэж үздэг, мөн асуудлыг аль болох олон талаас харж, оновчтой зөв арга замаар шийдвэрлэхийг хичээдэг. Хурд гэдэгт олон агуулга байх ч хурдан бичиж сурах нь хамгийн түрүүнд сурах ур чадваруудын нэг гэж хэлэх дуртай.
Нэг дурсамж яривал одоогоос бараг хорин жилийн өмнө, компьютертэй хүн ховор байх үед л дээ. Нэг орой гэртээ яваад ортол манай ах А4-ийн цаасан дээр компьютерийн гарыг нямбай гэгч нь зураад арван хуруугаараа шивэх дасгал хийгээд сууж байна. Бичсэн текстээ харах дэлгэц байхгүй нь ойлгомжтой, буруу зөрүү бичиж байгаагаа дотроо төсөөлөөд л шивэх чадварт суралцаж буй нь тэр. Тухайн үед би Үндэсний Статистикийн Хороон дээр дадлага хийж байсан болохоор ахтайгаа харьцуулахад ажил дээр өөрийн гэсэн компьютертэй, харьцангуй орчин үеийн мэргэжилтэн байсан хэдий ч дөрвөн хуруугаар бичдэг байлаа. Тухайн үед би дотроо
“Энэ хүн гэртээ компьютер ч үгүй байж ингэж хичээж байхад би өдөр бүхэн компьютер ашиглах боломжтой хэрнээ яагаад энэ чадварт суралцах талаар бодоогүй билээ”
хэмээн өөрийгөө зэмлэж, дадлагын хугацаандаа арван хуруугаараа шивж сурсан. Олон жилийн өмнө эзэмшсэн эл энгийн чадварынхаа ачаар одоо мэйлийн хариуг хурдан өгөх гэх мэтээр маш их ажил нугалж чаддаг. Хурдан бичих бол ажлыг түргэн хугацаанд нугалах хамгийн наад захын чадвар.
Түүнчлэн оновчтой төлөвлөлтийг дурдахгүй байхын аргагүй. Тухайн ажлыг дуусгахад хэр их цаг хугацаа болоод нөөц бололцоо хэрэгцээтэй гэдгээс хамаарч жил, сар, долоо хоног болон өдрөөр нь ажлаа төлөвлөчихвөл олон зүйлд самгардахгүй хялбар байдаг. Дүгнээд хэлбэл хурдтайгаар шийдвэр гаргаж, асуудлын гаргалгааг олж харах чадвар миний ажлын нөү-хау.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Миний бодлоор менежер хүн бол хамгийн сайн холбогч байх хэрэгтэй юм болов уу. Зохицуулагч байгууллага, хувьцаа эзэмшигч, ажилтнууд, харилцагчид, хамтран ажиллах байгууллага, технологийг холбож байдаг холбогч болохын хувьд харилцааг тасалдуулахгүйн үүднээс мэйлээ тогтмол шалгадаг. MS Outlook, MS Teams, Zoom-г манай багийнхан ажлын бүх үе шатандаа ашигладаг. Google Calendars дээр бүх төлөвлөгөө, ажлуудаа нэгд нэгэнгүй тэмдэглэнэ. Өдөр тутмын ажлаа төлөвлөхдөө өч төчнөөн апп туршиж үзсэний эцэст Google Calendar дээр тогтсон.

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Би минималист талдаа хүн болохоор эмх цэгц, яг цагт нь зарчим гэж бодож байна. Хувь хүн талдаа бол хувцас сонгох, будалт хийх гэх мэтэд цаг алдахгүй бас хүүхдүүдийн сургууль, цэцэрлэгтэй ойр гэртэй байгаа нь цаг хэмнэж байна.
Сүүлийн үед өөртөө хамгийн урт хурлыг ч нэг цагаас хэтрүүлэхгүй гэх дүрэм тогтоосон. Мэдээж үүний тулд сайн бэлтгэлтэй байх хэрэгтэй. Гүйцэтгэх захирлын хувьд бүхэл өдрийг хуралд зарцуулах тохиолдол ч бий. Хурал сунжрах тусам хүмүүсийн идэвх буурч, шийдвэр гаргах үйл явц тэр хэмжээгээр удаашрах аюултай. Тиймдээ ч хамтран ажиллаж буй багийнхандаа “үр дүнтэй хуралдах нь” сэдвээр сургалт зохион байгуулж, хэн хэнийхээ цагийг хэмнэхийг хичээдэг.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Сайтар боловсруулсан төлөвлөгөө цаг хэмнэх хамгийн шилдэг аргуудын нэг. Урт хугацааны зорилт, стратегидээ нийцүүлэн сараар ажлуудаа төлөвлөөд сурчихсан. Сарынхаа ажлуудыг долоо хоногт хуваагаад аль болох төлөвлөгөөний дагуу ажиллахыг хичээнэ. Ингэж төлөвлөөд дадчихвал өдрийн хийх ёстой ажлууд тодорхой болоод ирдэг сайн талтай.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Би ер нь төрөлхийн дуусаж дундаршгүй энергитэй хүн юм шиг санагддаг (инээв). Ойр дотнынхон, хамтран ажиллагсад маань намайг эрч хүчтэй нэгэн гэж тодорхойлдог. Гэхдээ мэдээж хүн л юм хойно сэтгэлээр унах, шантрах мөчүүд байлгүй яахав. Тэр үедээ хүмүүстэй харилцах дуртай. Наад зах нь ажил дээрээ багийнхантайгаа уулзах, харилцагчдынхаа асуудлыг сонсох, шийдвэрлэх гарц хайх, зөвлөгөө өгөх явцад нүд сэргээд ирнэ. Бас гэр бүл, үр хүүхдүүдийнхээ аз жаргалтай хором мөчүүдээс эрч хүчээ тун хурдан нөхдөг.

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Нэмүү өртгийн сүлжээ, кластерийн систем сонирхож, өөрийн хувь нэмрээ оруулчих юмсан гэж хичээж яваа. Энэ чиглэлээр суралцахаар төлөвлөж байна. Мөн шинэхэн төгсөгч нарт ажлын арга барилын талаар туршлага хуваалцаж, банк, санхүү, зээл чиглэлээр зөвлөгөө авах хүмүүст утсаар болон биечлэн уулзаж зөвлөж ярилцах болсон.

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Хийж буй ажлын онцлог гэвэл дэлхий дахинд төдийгүй Монголд ч технологид суурилсан санхүүгийн үйлчилгээ буюу финтек сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж байна. Хүн бүхэнд тулгарч буй санхүүгийн асуудлыг цахимаар шийдэхийг хичээж буй энэ дэвшилтэт салбарт манай багийнхан тэргүүлэгчдийн эгнээнд орохоор зорьж яваа.
Монголчуудын дунд ББСБ гэхээр хамгийн түрүүнд мөнгө хүүлдэг газар мэт өрөөсгөл ойлголт байдаг. Гэхдээ сүүлийн жилүүдэд цөөнгүй ББСБ финтек чиглэл рүү хөрвөж, хэрэглэгчдэд илүү хялбар, ойлгомжтой, дөт санхүүгийн үйлчилгээ авах боломжийг бүрдүүлж буй нь сайшаалтай. ББСБ-ын хурдтай, технологийн дэвшилтэт хөгжил нь банкны салбарт ч тодорхой нөлөө үзүүлж эхэлж байгаа нь, компаниуд технологид хийх хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлж байгаа нь, энэ салбарт 4000 орчим ажилтнууд ажиллаж, суралцаж, цаг үеэсээ хоцрохгүйг хичээж байгаа зэргээр дамжуулан эдийн засагт тодорхой хувь нэмэр оруулж байгаа нь эерэг тал гэж хэлмээр байна.
Ямар ч ажил дээр бэрхшээл байх нь зүй ёсных. Бэрхшээл байж гэмээнэ хүн түүнийг давах арга ухааныг эрэлхийлж, үр дүнд хүрнэ. Хамгийн том бэрхшээл гэвэл дийлэнх бизнесүүд бизнесийн ёс зүйгээ өсгөж, зөв өрсөлдөж, хамтарч ажиллаж сурахыг хичээх нь чухал зүйл гэж харж байна. “Таван Богд Финанс ББСБ”-ын тухайд жил хүрэхгүй хугацаанд маш хурдтай өсөн тэлж, хэдийнээ 65 ажилтантай баг бүрдүүлсэн байгаа болохоор энэ багийг нэг зүг рүү чиглүүлэх нь миний өмнө тулгамдаж буй хамгийн ойрын сорилт.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Бидний хувьд ББСБ-ын олон нийтэд танигдсан хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх үүднээс санхүүгийн салбарт өөрийн гэсэн өнгө төрхийг таниулах, ББСБ-ын боломжит үйлчилгээг зөвөөр хөгжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах, түүгээр дамжуулан нэмүү өртгийн сүлжээ, кластерийн системийг хөгжүүлэх, ногоон хөгжлийг дэмжих ажлууд дээр түлхүү оролцохоор эрмэлзэж байгаа.
Юун түрүүнд
PayOn
аппаа сайжруулах, бүтээгдэхүүний төрлийг нэмэх дээр төвлөрөн ажиллаж байна. Эхний хувилбар дээр сайжруулах зүйлс олон байгаа тул шинэчлэлийн ажил бол бидний хамгийн ойрын төлөвлөгөө.
Түүнчлэн, төр болон хувийн хэвшил, судалгааны байгууллага, санхүүгийн байгууллагууд хамтран кластерийн систем хөгжүүлэх нь өнөөгийн Монголын эдийн засагт нэн тулгамдсан асуудал болоод байна. Хэрэв эл системийг зөв утгаар нь хэрэгжүүлж чадваас эдийн засгийн солонгорол бий болоход үлэмж хэмжээний нөлөө үзүүлэх нь дамжиггүй. Тиймдээ ч бидний хувьд эх орондоо кластер хөгжүүлэхээр зэхэж буй хэн бүхний санаачлагыг тууштай дэмжинэ гэдгээ онцлон хэлье.
“Тогтвортой хөгжлийг түүчээлэгч байгууллага” зорилтын хүрээнд ногоон эдийн засгийг дэмжих, тогтвортой хөгжлийн гол зорилтуудыг Монгол Улс амжилттай биелүүлэхэд өөрсдийн хувь нэмрээ оруулъя гэх эрмэлзэл бий. Бид өөрсдийн ногоон зээлийн бүтээгдэхүүнээр дамжуулан байгаль орчинд ээлтэй, орчны бохирдлыг бууруулах зорилготой төслүүдэд санхүүжилт олгож, Монголдоо ногоон эдийн засгийг цогцлооход хувь нэмрээ оруулах санаачлагыг бодит ажил болгохоор зорьж байгаа.
Бидний төлөвлөж буй “TreeOn” виртуал модны төсөл нь энэ санаачлагын нэгээхэн хэсэг болно. Нэг талдаа ойн мэргэжилтнүүд, мод үржүүлгийн газар, мод тарьдаг иргэд, байгууллага, нөгөө талд хүсэл байвч мод тарьж чадахгүй байгаа хүмүүсийн нэгдэн уулзах цэг манай апп байгаасай гэж хүсэж байгаа.

11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Хүн ер нь ямар ч цаг үед тасралтгүй суралцаж байх хэрэгтэй юм шиг санагддаг. Хүн бүрээс авах, суралцах үг, үйлдэл, сайн зан чанар заавал байдаг болохоор бусдаас авахыг нь аваад хаяхыг нь хаяж сурах юмсан гэж их боддог. Би одоо ч ажил хэрэгч, чадварлаг удирдлагууд, хамтран ажиллагсдаас суралцсаар явна. Өөрийнхөө мэдэхгүй байгааг мэддэг болох нь суралцаж эхлэх цэг болдог юм байна гэж ойлгосон.
Мөн ахуйгаас өөрийгөө чөлөөлж сурч байгаа. Хэрэв та нийгэм болон орчны нөлөөндөө автаж хэт баригдмал, бусдаас хамааралтай болох гээд байвал балчир хүүхдийг сайтар анзаараад нэг үзээрэй. Насанд хүрсэн таван хүн ширээ тойроод онигоо ярьж суух үед зөвхөн нэг нь учир зүггүй инээж хөхрөөд байвал удалгүй тэр хүн дотроо бусад маань яагаад инээхгүй байна хэмээн санаа зовниж эхэлдэг. Харин хүүхэд бол хэзээ ч тийм аар саархан зүйлд ач холбогдол өгөхгүй. Тухайн хоромд өөртөө л гоё байвал хүүхэд юунаас ч хамааралгүйгээр аз жаргалаа бүтээж чаддаг шидтэй. Тийм ч учраас хүүхдээс хүртэл суралцах зүйл хүртэл томчууд бидэнд бишгүй олон бий.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Сүүлийн үед менежментийн ном түлхүү уншиж байна. Хэдхэн хоногийн өмнө Harvard Business Review-ийн
“Төслийн удирдлага”
-ыг дуусгалаа. Солонгосын ерөнхийлөгч асан И Мён Багын
“Ажлаар амьсгалсан он жилүүд”
номноос хэлэлцээр хийх ур чадвартай холбоотой хэд хэдэн чухал санааг шүүрдэж авсан. Эцэг эхчүүдэд
“Гавал хүүхэд”
номыг, шинэхэн төгсөгч нарт “
Харизм”
номыг санал болгоё.
Хөгжмийн тал дээр Увертура, Харанга, Хурд гээд монгол хамтлагуудынхаа үнэнч фен. Бас
Наргиз
сонсоно. Увертурагийн
Жамаас
дууны үг, дуулалт таалагддаг. Төвлөрөх үедээ
Игорь Крутой,
Richard Clauderman
сонсох дуртай.
Сүүлд үзсэн кино гэвэл,
“Squid Game”
, “
Queen`s gambit
” цувралыг үзсэн юм байна. “
Don’t look up
”-г хүн бүр заавал үзээсэй гэж хэлмээр байна.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Таван Богд Группын Баатарсайхан захирлаас энэ ажлынхаа саналыг Бразилын их гурвалын
“Том мөрөөдөл”
номыг унших даалгаврын хамт авсан.
“Хэрвээ бизнес хийх гэж байгаа бол тухайн бизнесээ 3D загвараар харж чаддаг байх ёстой” гэсэн захирлын өөр нэгэн зөвлөгөө бас нэгийг бодогдуулсан шүү. Ер нь анзаараад байхад багийн удирдагч хүн аливааг бүх талаас нь задлан шинжлэх чадвартай, хийж буй ажлынхаа алдаа мадаг, амжилт ололтыг хэнээс ч илүүтэй мэддэг байж тогтвортой бизнес эрхэлдэг юм шиг ээ.

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Мөрөөдлөө биелүүлэхийн төлөө заавал оролдоод, хичээгээд, хийгээд үзээрэй. Тасралтгүй суралцаж, тууштай бай, бас чин сэтгэл гаргасан бүхэн эерэг үр дүнг заавал авчирдаг. Ажлын хамгийн жижиг хэсэг дээр ч хэнээр ч хэлүүлэлтгүй сэтгэл гаргаж чаддаг хандлага амжилтыг аяндаа урин дууддаг.


**Энэ удаагийн дугаартаа бид хурдацтай хөгжиж буй финтек салбарын отгон тоглогчдын нэг PayOn аппыг гаргагч “Таван Богд Финанс ББСБ” ХХК-ын гүйцэтгэх захирал Б.Өрнөхжаргалтай ярилцлаа.**
**Математикийн багшаас ажлын гараагаа эхлүүлсэн тэрээр Монголын хамгийн олон салбар, харилцагчтай Хаан банкинд 2004 оноос хойш тасралтгүй 17 жилийн турш эдийн засагчаас салбарын захирал хүртэл дэвшин ажиллаж, банк санхүүгийн салбарт арвин туршлага хуримтлуулсан чадварлаг мэргэжилтэн юм. Өдгөө хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралыг хөнгөвчлөх, санхүүгийн ухаалаг шийдлийг агуулсан PayOn аппыг хөгжүүлэхэд төвлөрөн ажиллаж буй түүний ажлын арга барил болоод амьдралын дадал хэвшилтэй хамтдаа танилцацгаая.**
**Байршил:** "ХААН банк" цамхаг, 9 давхар
**Эрхэлдэг ажил: "**Таван Богд Финанс ББСБ" ХХК-ын гүйцэтгэх захирал
**Хэрэглэдэг гар утас:** Samsung A52
**Хэрэглэдэг компьютер:** Microsoft Surface
**Сошиал хуудсууд:** Ujl Badam (Facebook)
1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би 2003 онд МУИС- ЭЗ сургуулийг эдийн засагч-статистик мэргэжлээр төгссөнийхөө дараа их сургуульдаа багшаар үлдэх хүсэлтэй байсан боловч төгсөх үетэй зэрэгцэн аавын минь бие нэлээн муудсан тул нутаг буцах шийдвэр гаргасан юм. Ингээд төрсөн нутагтаа буюу Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын дунд сургуульд математикийн багшаар ажлын гараагаа эхлүүлж байв. Харин жил орчмын дараа аймгийн төв дээрх Хаан банкинд ажлын сонгон шалгаруулалт болж байна гэх сургаар шалгаруулалтад орсноор “мэдээ судалгааны эдийн засагч” гэх албан тушаалд тэнцэж, маргаашаас нь ажиллаж эхэлсэн.
Завханд хоёр жил ажилласны дараа Улаанбаатар хот дахь төв ХААН банкны зээлийн бодлого, зохицуулалтын газарт мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтнээр ажиллаж байгаад 2010 онд Булган салбарын захирлаар томилогдон орон нутаг руу буцаж явсан түүхтэй. Булган болон Завхан аймаг дах ХААН банкны салбарын захирлаар арван жил ажиллан, 2021 оны тавдугаар сараас эхлэн “Таван Богд Финанс ББСБ” ХХК-ын Гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байна.
Карьерээ эргээд нэг харвал банкны салбарт 17 жил ажиллахдаа нэг байгууллагад чамгүй олон жил ажилласан мэт харагдавч банкны салбарын өсөлтийн он жилүүд байсан болохоор үргэлж суралцаж, байнгын сорилт дунд, сонирхолтой ажиллаж байсан санагдана. Тэр ч утгаараа банкны программ хангамж, зээлийн журам, дүрмүүд, салбарын менежмент гэх бүхнийг би хамт олон, байгууллагаасаа суралцсан.
ХААН банкны нэг давуу тал нь банк санхүүгийн салбарт мэргэшиж буй ажилтнуудад тэдний эзэмших ёстой ур чадвар хийгээд ёс зүйн зарчмыг маш сайн ойлгуулж, сургаж чаддагаараа онцлогтой. Хүн өөрөө хэдий чинээ сайн хичээнэ, төдий чинээгээр суралцах орон зай болоод боломжийг нь бэлдэж өгдөг газар хэмээн бодож хувьдаа үргэлж талархаж явдаг.
Өдийг хүртэл банкинд ажилласан он жилүүд маань намайг өнөөдрийн энэ сонирхолтой салбар, хариуцлагатай албан тушаал руу хөтөлсөн мэт санагдаж байгаа шүү. Финтек салбар нь санхүү болон технологийн хослол гэдэг утгаараа статистик, компьютер болон санхүү, бизнесийн менежментийг зайлшгүй хослуулах шаардлагатай. Статистикч мэргэжилтэй, банкинд зээлийн программ хангамж хариуцан ажиллаж байснаас гадна салбарын захирал хийж байсан зэрэг маань ажил, амьдралын харилцаанд дэмжлэг болж байна.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Аль болох ажил амьдралын тэнцвэрийг хангахыг хичээдэг. Ажлын цагтаа ажлаа маш сайнаар амжуулж, бусад үед гэр бүлдээ цаг зарцуулахыг зорьдог ч сүүлийн үед ажил давамгайлаад байгаа.
Ажлын өдрүүдэд өглөөний цайгаа ууж, амжвал бага охиноо цэцэрлэгт хүргэж өгсний дараа миний өдөр албан ёсоор эхэлдэг. Ажил руугаа ирэх замдаа бүх и-мэйл, зурвасуудаа шалгаж, тухайн өдрийн ажлаа төлөвлөнө. Тун ширүүн өрсөлдөөнтэй, эрчимтэй хөгжиж буй салбарт удирдах албан тушаал хашиж буй гэдэг утгаараа миний өмнө богино хугацаанд их ажил нугалах шаардлага тулгарч байна. Менежмент багийн хурал, байгууллагын өдөр тутмын ажил үүргийг удирдан чиглүүлэх, зээлийн хорооны хуралд оролцох, ажилтнууд болон харилцагч нартай уулзах гэх мэт бусадтай тасралтгүй харилцсаар өдөр дуусах нь олонтоо. Дөрвөн хүүхдийн ээж, эхнэр хүний хувьд энэ бүхнийг амжуулах нь амаргүй ч хань минь үргэлж дэмжиж, үнэнч зөвлөх минь болдог.
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Нээлттэй харилцаа, асуудлыг оновчтой, зөв шийдвэрлэхийг хичээх байдал, хурд гэж хэлмээр байна. Бүхий л түвшинд нээлттэй харилцааг бий болгох нь маш чухал гэж үздэг, мөн асуудлыг аль болох олон талаас харж, оновчтой зөв арга замаар шийдвэрлэхийг хичээдэг. Хурд гэдэгт олон агуулга байх ч хурдан бичиж сурах нь хамгийн түрүүнд сурах ур чадваруудын нэг гэж хэлэх дуртай.
Нэг дурсамж яривал одоогоос бараг хорин жилийн өмнө, компьютертэй хүн ховор байх үед л дээ. Нэг орой гэртээ яваад ортол манай ах А4-ийн цаасан дээр компьютерийн гарыг нямбай гэгч нь зураад арван хуруугаараа шивэх дасгал хийгээд сууж байна. Бичсэн текстээ харах дэлгэц байхгүй нь ойлгомжтой, буруу зөрүү бичиж байгаагаа дотроо төсөөлөөд л шивэх чадварт суралцаж буй нь тэр. Тухайн үед би Үндэсний Статистикийн Хороон дээр дадлага хийж байсан болохоор ахтайгаа харьцуулахад ажил дээр өөрийн гэсэн компьютертэй, харьцангуй орчин үеийн мэргэжилтэн байсан хэдий ч дөрвөн хуруугаар бичдэг байлаа. Тухайн үед би дотроо *“Энэ хүн гэртээ компьютер ч үгүй байж ингэж хичээж байхад би өдөр бүхэн компьютер ашиглах боломжтой хэрнээ яагаад энэ чадварт суралцах талаар бодоогүй билээ”* хэмээн өөрийгөө зэмлэж, дадлагын хугацаандаа арван хуруугаараа шивж сурсан. Олон жилийн өмнө эзэмшсэн эл энгийн чадварынхаа ачаар одоо мэйлийн хариуг хурдан өгөх гэх мэтээр маш их ажил нугалж чаддаг. Хурдан бичих бол ажлыг түргэн хугацаанд нугалах хамгийн наад захын чадвар.
Түүнчлэн оновчтой төлөвлөлтийг дурдахгүй байхын аргагүй. Тухайн ажлыг дуусгахад хэр их цаг хугацаа болоод нөөц бололцоо хэрэгцээтэй гэдгээс хамаарч жил, сар, долоо хоног болон өдрөөр нь ажлаа төлөвлөчихвөл олон зүйлд самгардахгүй хялбар байдаг. Дүгнээд хэлбэл хурдтайгаар шийдвэр гаргаж, асуудлын гаргалгааг олж харах чадвар миний ажлын нөү-хау.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Миний бодлоор менежер хүн бол хамгийн сайн холбогч байх хэрэгтэй юм болов уу. Зохицуулагч байгууллага, хувьцаа эзэмшигч, ажилтнууд, харилцагчид, хамтран ажиллах байгууллага, технологийг холбож байдаг холбогч болохын хувьд харилцааг тасалдуулахгүйн үүднээс мэйлээ тогтмол шалгадаг. MS Outlook, MS Teams, Zoom-г манай багийнхан ажлын бүх үе шатандаа ашигладаг. Google Calendars дээр бүх төлөвлөгөө, ажлуудаа нэгд нэгэнгүй тэмдэглэнэ. Өдөр тутмын ажлаа төлөвлөхдөө өч төчнөөн апп туршиж үзсэний эцэст Google Calendar дээр тогтсон.
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Би минималист талдаа хүн болохоор эмх цэгц, яг цагт нь зарчим гэж бодож байна. Хувь хүн талдаа бол хувцас сонгох, будалт хийх гэх мэтэд цаг алдахгүй бас хүүхдүүдийн сургууль, цэцэрлэгтэй ойр гэртэй байгаа нь цаг хэмнэж байна.
Сүүлийн үед өөртөө хамгийн урт хурлыг ч нэг цагаас хэтрүүлэхгүй гэх дүрэм тогтоосон. Мэдээж үүний тулд сайн бэлтгэлтэй байх хэрэгтэй. Гүйцэтгэх захирлын хувьд бүхэл өдрийг хуралд зарцуулах тохиолдол ч бий. Хурал сунжрах тусам хүмүүсийн идэвх буурч, шийдвэр гаргах үйл явц тэр хэмжээгээр удаашрах аюултай. Тиймдээ ч хамтран ажиллаж буй багийнхандаа “үр дүнтэй хуралдах нь” сэдвээр сургалт зохион байгуулж, хэн хэнийхээ цагийг хэмнэхийг хичээдэг.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Сайтар боловсруулсан төлөвлөгөө цаг хэмнэх хамгийн шилдэг аргуудын нэг. Урт хугацааны зорилт, стратегидээ нийцүүлэн сараар ажлуудаа төлөвлөөд сурчихсан. Сарынхаа ажлуудыг долоо хоногт хуваагаад аль болох төлөвлөгөөний дагуу ажиллахыг хичээнэ. Ингэж төлөвлөөд дадчихвал өдрийн хийх ёстой ажлууд тодорхой болоод ирдэг сайн талтай.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Би ер нь төрөлхийн дуусаж дундаршгүй энергитэй хүн юм шиг санагддаг (инээв). Ойр дотнынхон, хамтран ажиллагсад маань намайг эрч хүчтэй нэгэн гэж тодорхойлдог. Гэхдээ мэдээж хүн л юм хойно сэтгэлээр унах, шантрах мөчүүд байлгүй яахав. Тэр үедээ хүмүүстэй харилцах дуртай. Наад зах нь ажил дээрээ багийнхантайгаа уулзах, харилцагчдынхаа асуудлыг сонсох, шийдвэрлэх гарц хайх, зөвлөгөө өгөх явцад нүд сэргээд ирнэ. Бас гэр бүл, үр хүүхдүүдийнхээ аз жаргалтай хором мөчүүдээс эрч хүчээ тун хурдан нөхдөг.
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Нэмүү өртгийн сүлжээ, кластерийн систем сонирхож, өөрийн хувь нэмрээ оруулчих юмсан гэж хичээж яваа. Энэ чиглэлээр суралцахаар төлөвлөж байна. Мөн шинэхэн төгсөгч нарт ажлын арга барилын талаар туршлага хуваалцаж, банк, санхүү, зээл чиглэлээр зөвлөгөө авах хүмүүст утсаар болон биечлэн уулзаж зөвлөж ярилцах болсон.
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Хийж буй ажлын онцлог гэвэл дэлхий дахинд төдийгүй Монголд ч технологид суурилсан санхүүгийн үйлчилгээ буюу финтек сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж байна. Хүн бүхэнд тулгарч буй санхүүгийн асуудлыг цахимаар шийдэхийг хичээж буй энэ дэвшилтэт салбарт манай багийнхан тэргүүлэгчдийн эгнээнд орохоор зорьж яваа.
Монголчуудын дунд ББСБ гэхээр хамгийн түрүүнд мөнгө хүүлдэг газар мэт өрөөсгөл ойлголт байдаг. Гэхдээ сүүлийн жилүүдэд цөөнгүй ББСБ финтек чиглэл рүү хөрвөж, хэрэглэгчдэд илүү хялбар, ойлгомжтой, дөт санхүүгийн үйлчилгээ авах боломжийг бүрдүүлж буй нь сайшаалтай. ББСБ-ын хурдтай, технологийн дэвшилтэт хөгжил нь банкны салбарт ч тодорхой нөлөө үзүүлж эхэлж байгаа нь, компаниуд технологид хийх хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлж байгаа нь, энэ салбарт 4000 орчим ажилтнууд ажиллаж, суралцаж, цаг үеэсээ хоцрохгүйг хичээж байгаа зэргээр дамжуулан эдийн засагт тодорхой хувь нэмэр оруулж байгаа нь эерэг тал гэж хэлмээр байна.
Ямар ч ажил дээр бэрхшээл байх нь зүй ёсных. Бэрхшээл байж гэмээнэ хүн түүнийг давах арга ухааныг эрэлхийлж, үр дүнд хүрнэ. Хамгийн том бэрхшээл гэвэл дийлэнх бизнесүүд бизнесийн ёс зүйгээ өсгөж, зөв өрсөлдөж, хамтарч ажиллаж сурахыг хичээх нь чухал зүйл гэж харж байна. “Таван Богд Финанс ББСБ”-ын тухайд жил хүрэхгүй хугацаанд маш хурдтай өсөн тэлж, хэдийнээ 65 ажилтантай баг бүрдүүлсэн байгаа болохоор энэ багийг нэг зүг рүү чиглүүлэх нь миний өмнө тулгамдаж буй хамгийн ойрын сорилт.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Бидний хувьд ББСБ-ын олон нийтэд танигдсан хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх үүднээс санхүүгийн салбарт өөрийн гэсэн өнгө төрхийг таниулах, ББСБ-ын боломжит үйлчилгээг зөвөөр хөгжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах, түүгээр дамжуулан нэмүү өртгийн сүлжээ, кластерийн системийг хөгжүүлэх, ногоон хөгжлийг дэмжих ажлууд дээр түлхүү оролцохоор эрмэлзэж байгаа.
Юун түрүүнд PayOn аппаа сайжруулах, бүтээгдэхүүний төрлийг нэмэх дээр төвлөрөн ажиллаж байна. Эхний хувилбар дээр сайжруулах зүйлс олон байгаа тул шинэчлэлийн ажил бол бидний хамгийн ойрын төлөвлөгөө.
Түүнчлэн, төр болон хувийн хэвшил, судалгааны байгууллага, санхүүгийн байгууллагууд хамтран кластерийн систем хөгжүүлэх нь өнөөгийн Монголын эдийн засагт нэн тулгамдсан асуудал болоод байна. Хэрэв эл системийг зөв утгаар нь хэрэгжүүлж чадваас эдийн засгийн солонгорол бий болоход үлэмж хэмжээний нөлөө үзүүлэх нь дамжиггүй. Тиймдээ ч бидний хувьд эх орондоо кластер хөгжүүлэхээр зэхэж буй хэн бүхний санаачлагыг тууштай дэмжинэ гэдгээ онцлон хэлье.
“Тогтвортой хөгжлийг түүчээлэгч байгууллага” зорилтын хүрээнд ногоон эдийн засгийг дэмжих, тогтвортой хөгжлийн гол зорилтуудыг Монгол Улс амжилттай биелүүлэхэд өөрсдийн хувь нэмрээ оруулъя гэх эрмэлзэл бий. Бид өөрсдийн ногоон зээлийн бүтээгдэхүүнээр дамжуулан байгаль орчинд ээлтэй, орчны бохирдлыг бууруулах зорилготой төслүүдэд санхүүжилт олгож, Монголдоо ногоон эдийн засгийг цогцлооход хувь нэмрээ оруулах санаачлагыг бодит ажил болгохоор зорьж байгаа.
Бидний төлөвлөж буй “TreeOn” виртуал модны төсөл нь энэ санаачлагын нэгээхэн хэсэг болно. Нэг талдаа ойн мэргэжилтнүүд, мод үржүүлгийн газар, мод тарьдаг иргэд, байгууллага, нөгөө талд хүсэл байвч мод тарьж чадахгүй байгаа хүмүүсийн нэгдэн уулзах цэг манай апп байгаасай гэж хүсэж байгаа.
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Хүн ер нь ямар ч цаг үед тасралтгүй суралцаж байх хэрэгтэй юм шиг санагддаг. Хүн бүрээс авах, суралцах үг, үйлдэл, сайн зан чанар заавал байдаг болохоор бусдаас авахыг нь аваад хаяхыг нь хаяж сурах юмсан гэж их боддог. Би одоо ч ажил хэрэгч, чадварлаг удирдлагууд, хамтран ажиллагсдаас суралцсаар явна. Өөрийнхөө мэдэхгүй байгааг мэддэг болох нь суралцаж эхлэх цэг болдог юм байна гэж ойлгосон.
Мөн ахуйгаас өөрийгөө чөлөөлж сурч байгаа. Хэрэв та нийгэм болон орчны нөлөөндөө автаж хэт баригдмал, бусдаас хамааралтай болох гээд байвал балчир хүүхдийг сайтар анзаараад нэг үзээрэй. Насанд хүрсэн таван хүн ширээ тойроод онигоо ярьж суух үед зөвхөн нэг нь учир зүггүй инээж хөхрөөд байвал удалгүй тэр хүн дотроо бусад маань яагаад инээхгүй байна хэмээн санаа зовниж эхэлдэг. Харин хүүхэд бол хэзээ ч тийм аар саархан зүйлд ач холбогдол өгөхгүй. Тухайн хоромд өөртөө л гоё байвал хүүхэд юунаас ч хамааралгүйгээр аз жаргалаа бүтээж чаддаг шидтэй. Тийм ч учраас хүүхдээс хүртэл суралцах зүйл хүртэл томчууд бидэнд бишгүй олон бий.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Сүүлийн үед менежментийн ном түлхүү уншиж байна. Хэдхэн хоногийн өмнө Harvard Business Review-ийн  “Төслийн удирдлага” -ыг дуусгалаа. Солонгосын ерөнхийлөгч асан И Мён Багын “Ажлаар амьсгалсан он жилүүд” номноос хэлэлцээр хийх ур чадвартай холбоотой хэд хэдэн чухал санааг шүүрдэж авсан. Эцэг эхчүүдэд “Гавал хүүхэд” номыг, шинэхэн төгсөгч нарт “Харизм” номыг санал болгоё.
Хөгжмийн тал дээр Увертура, Харанга, Хурд гээд монгол хамтлагуудынхаа үнэнч фен. Бас Наргиз сонсоно. Увертурагийн Жамаас дууны үг, дуулалт таалагддаг. Төвлөрөх үедээ Игорь Крутой, Richard Clauderman сонсох дуртай.
Сүүлд үзсэн кино гэвэл, “Squid Game”, “Queen`s gambit” цувралыг үзсэн юм байна. “Don’t look up”-г хүн бүр заавал үзээсэй гэж хэлмээр байна.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Таван Богд Группын Баатарсайхан захирлаас энэ ажлынхаа саналыг Бразилын их гурвалын “Том мөрөөдөл” номыг унших даалгаврын хамт авсан.
“Хэрвээ бизнес хийх гэж байгаа бол тухайн бизнесээ 3D загвараар харж чаддаг байх ёстой” гэсэн захирлын өөр нэгэн зөвлөгөө бас нэгийг бодогдуулсан шүү. Ер нь анзаараад байхад багийн удирдагч хүн аливааг бүх талаас нь задлан шинжлэх чадвартай, хийж буй ажлынхаа алдаа мадаг, амжилт ололтыг хэнээс ч илүүтэй мэддэг байж тогтвортой бизнес эрхэлдэг юм шиг ээ.
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Мөрөөдлөө биелүүлэхийн төлөө заавал оролдоод, хичээгээд, хийгээд үзээрэй. Тасралтгүй суралцаж, тууштай бай, бас чин сэтгэл гаргасан бүхэн эерэг үр дүнг заавал авчирдаг. Ажлын хамгийн жижиг хэсэг дээр ч хэнээр ч хэлүүлэлтгүй сэтгэл гаргаж чаддаг хандлага амжилтыг аяндаа урин дууддаг.