Waste Evolution: Хогны хувьсал арга хэмжээг тоймлох нь 
<div class="article-body">
          <h2><div>Хуванцар сав хөрсөнд шингэхэд ойролцоогоор 450 жилийг зарцуулдаг. Монгол хүний дундаж наслалт 70 гэж тооцвол таны хаясан нэг хуванцар сав зургаан үеийг тань турш задарч шингэлгүй, хөрсийг бохирдуулсаар байна гэсэн үг.</div><div><br></div><div>Хуванцар савыг 200 орчим жилийн өмнөөс үйлдвэрлэж эхэлсэн бөгөөд тэрхүү анхны хуванцар савууд одоог хүртэл бүрэн задралгүй байгаль орчин, хөрс, хүн төрөлхтөнд сөргөөр нөлөөлсөөр байгаа юм. Өдгөө Дэлхий даяар өдөрт 1,3 тэрбум хуванцар сав хэрэглэгддэг. Асар их хуванцрын хэрэглээний үр дүнд хүн долоо хоногт нэг картын хэмжээтэй дүйцэхүйц микропластик иддэг гэх судалгаа бий.</div><div><br></div><div><p>Монгол улсын хувьд нэг хүнд ноогдох хуванцар хаягдлынхаа хэмжээгээр Дэлхийд дээрээсээ есдүгээрт бичигддэг бөгөөд хуванцар хог хаягдлынхаа 50 орчим хувийг дахин боловсруулах чадамжтай ч ердөө таван хувийг нь боловсруулж байна.</p><p><br></p></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/acec2470910eb74f3e7d73640edec4ab.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Арга хэмжээг товчхоноор</h3><p></p><p class="p1">Монголын Тогтвортой хөгжлийн гүүр ТББ нь Европын холбооны Свич-Эйжиа хөтөлбөрийн санхүүжилттэйгээр “Монгол улс дахь хуванцар хог хаягдлын дахин боловсруулалтын тогтвортой байдлыг хангах” төслийг Улаанбаатар хот, Булган аймаг, Хишиг-Өндөр сум гэх зорилтот байршлуудад гурав дахь жилдээ хэрэгжүүлж байна. Хог хаягдлын менежментийг сайжруулах, хаягдлыг бууруулах, иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагын нийгмийн хариуцлагыг нэмэгдүүлэхэд тус төслийн зорилго оршино. </p><p class="p1">Энэхүү төслийн хүрээнд хийгдэж буй ажлын нэг болох WastEvolution буюу Хогны хувьсал арга хэмжээ дөрөвдүгээр сарын 20-нд Явуухулангийн цэцэрлэгт зохион байгуулагдлаа. </p><p class="p1"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/75603ad636d1bfb25b2c7449229b0154.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/662667cf8d99e1fb8b34ce669515d5ec.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ӨРТӨӨ</h3><p></p><p class="p1">Арга хэмжээний хүрээнд уг салбарт ажиллаж буй олон аж ахуйн нэгжийн төлөөллүүд хүрэлцэн ирсэн юм. Тэдгээрээс дурдвал, олон удаа ашиглах боломжтой даавуун живх болон ариун цэврийн хэрэглэл үйлдвэрлэдэг Сириус Фокс, ангилсан дахиврыг хүлээн авч дахин боловсруулж түүхий эд бэлддэг “Хог биш баялаг” болон “Төвшин сайхан төв”, дахин боловсруулсан хоёрдогч түүхий эдээр шагай үйлдвэрлэн гаргадаг Хэв шахмал хуванцар, хөрсөнд 90 хоногийн дотор шингэдэг нэг удаагийн хоолны сав хэрэгслийг борлуулдаг “Борду”, хаягдал хувцсаар цаас хийдэг Рибай Спек материалс тэргүүтэй компаниуд оролцож өөрсдийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ танилцууллаа. Эдгээр компаниуд бол Монголд хогоо зөв, зүйтэй дахин боловсруулахад ахиц гарж буйн баталгаа юм. </p><p class="p1"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/f971a2b24baac1afdf155d9c7af13320.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/cbdec2fa5faf35952436a9a83cd352aa.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/e8afed52f987283c7a852c34b7dce9ed.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/1a2bec3af57c273bca2fca02a3e680ba.jpeg"></p><p class="p2"><br>Хог хаягдлыг бууруулахад хувь нэмрээ оруулж буй компаниудаас хамгийн онцлууштай нь даавуун живх, ариун цэврийн хэрэглэл үйлдвэрлэж буй Сириус Фокс компани юм. Нярай хүүхэд живхнээс гарах хүртэл ойролцоогоор хоёроос гурван сая төгрөгийн живх хэрэглэдэг бөгөөд живх байгальд шингэдэггүй шууд хог хаягдал болдог. Харин тус компанийн үйлдвэрлэдэг даавуун живхийг нярайг живхнээс гарах хүртэл нь нэг хэмжээтэйгээр хэрэглэж болох давуу талтай.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/4f77477d50e050ae9802f1a1789a79b8.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/9960812df6faac244f3ef5702d9e7f3c.jpeg"></p><div class="image-caption">Сириус Фокс компанийн үүсгэн байгуулагчид</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Хэлэлцүүлэг </h3><p></p><p class="p1">Хог хаягдлыг бууруулах жишээг биетээр танилцуулах өртөөнүүдээс гадна онцлох хэлэлцүүлгүүдийг дурдахгүй орхиж үл болно. Акдемич С.Нарангэрэл, түүх судлаач, орчуулагч, зохиолч Д.Гүн-Үйлс, Адууны асрамжийн газрын үүсгэн байгуулагч Б.Наранбадрах, Оюун ухааны академийн төлөөллүүд “Оюун ухаант Монгол ахуй” сэдвийн дор байгальд ээлтэй монгол ахуй, арга, ухаан, ухаалаг хэмнэлттэй хэрэглээний тухай сонирхолтой яриаг өрнүүлэв.</p><p class="p1"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/d975e5333fc57ccb2c1704cad192498e.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/843f37ef81dae72901d111ad3f457eb0.jpeg"></p><p></p><p><br></p><p>Мөн хаягдал материалаар хөгжмийн зэмсэг урлаж, хүүхэд залуусыг хөгжмийн боловсролыг дэмждэг, Монгол Улсын гавьяат багш, Авьяаслаг Монголчуудын Гранпри шагналт С.Жамьяанхорол, барилгын болон гэр ахуйн материалаар цохивор аялгууг бүтээсэн авьяаслаг уран бүтээлч Б.Дуулал хүрэлцэн ирж, сонирхолтой урлагийн үзүүлбэрүүдийг толилуулав. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/7618a343dcbd33961798670b6203d7ab.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/64eef16735ce6262a70288b53f943a46.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ҮЗЭСГЭЛЭН</h3><p></p><p class="p1"><br></p><p class="p1">Урлагийн төлөөллүүд ч мөн өөрсдийн хувь нэмрийг оруулж, “Яг одоо өөрчлөгдье, нийгэмд эергээр нөлөөлцгөөе” гэх уриалгын хүрээнд хаягдал ашиглан туурвисан бүтээлүүдээ танилцуулав. Үүнээс онцлох нь Artwave Mongolia агентлагийн уран бүтээлч Ц.Нямдуламын “Гүний хүсэл”, “Захидал” нэртэй бүтээл, “Эндигийн прокат” гэх байгальд ээлтэй “Уул, үүл” хувцасны брэнд байсан юм. Тус бүтээлээрээ хэрэглээндээ анхаарч, ухамсарт амьдралын хэмнэл рүү яаралтай шилжье гэсэн санааг хүргэхийг зорьжээ. </p><p class="p1"><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/c1835fbd17acccc94e5bd40b785c8e05.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/bd37f22777932859164165775e17daa7.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Монголын тогтвортой хөгжлийн гүүр тбб</h3><p>Арга хэмжээг зохион байгуулсан Монголын тогтвортой хөгжлийн гүүр ТББ “Монгол улс дахь хуванцар хог хаягдлын дахин боловсруулалтын тогтвортой байдлыг хангах” төслийнхөө хүрээнд нийт 2200 гаруй иргэдэд сургалт орж, 11000 хүнд төслийн болон хог хаягдлын талаар мэдээлэл хүргэжээ.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/ee7f581d03588275161b75dbdafc4e54.jpeg"></p><blockquote><p><br>Манай байгууллага үүсгэн байгуулагдахдаа уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцэх зорилготой байсан ч хог хаягдал нь уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх эхний алхам гэдгийг олж харсан<br></p>
<cite><p>Д.Өлзийбилэг</p>
</cite></blockquote><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/960f4602ad1880133bfde18297c5f62e.jpeg"></p>          </div>

Хуванцар сав хөрсөнд шингэхэд ойролцоогоор 450 жилийг зарцуулдаг. Монгол хүний дундаж наслалт 70 гэж тооцвол таны хаясан нэг хуванцар сав зургаан үеийг тань турш задарч шингэлгүй, хөрсийг бохирдуулсаар байна гэсэн үг.
Хуванцар савыг 200 орчим жилийн өмнөөс үйлдвэрлэж эхэлсэн бөгөөд тэрхүү анхны хуванцар савууд одоог хүртэл бүрэн задралгүй байгаль орчин, хөрс, хүн төрөлхтөнд сөргөөр нөлөөлсөөр байгаа юм. Өдгөө Дэлхий даяар өдөрт 1,3 тэрбум хуванцар сав хэрэглэгддэг. Асар их хуванцрын хэрэглээний үр дүнд хүн долоо хоногт нэг картын хэмжээтэй дүйцэхүйц микропластик иддэг гэх судалгаа бий.
Монгол улсын хувьд нэг хүнд ноогдох хуванцар хаягдлынхаа хэмжээгээр Дэлхийд дээрээсээ есдүгээрт бичигддэг бөгөөд хуванцар хог хаягдлынхаа 50 орчим хувийг дахин боловсруулах чадамжтай ч ердөө таван хувийг нь боловсруулж байна.
Арга хэмжээг товчхоноор
Монголын Тогтвортой хөгжлийн гүүр ТББ нь Европын холбооны Свич-Эйжиа хөтөлбөрийн санхүүжилттэйгээр “Монгол улс дахь хуванцар хог хаягдлын дахин боловсруулалтын тогтвортой байдлыг хангах” төслийг Улаанбаатар хот, Булган аймаг, Хишиг-Өндөр сум гэх зорилтот байршлуудад гурав дахь жилдээ хэрэгжүүлж байна. Хог хаягдлын менежментийг сайжруулах, хаягдлыг бууруулах, иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагын нийгмийн хариуцлагыг нэмэгдүүлэхэд тус төслийн зорилго оршино.
Энэхүү төслийн хүрээнд хийгдэж буй ажлын нэг болох WastEvolution буюу Хогны хувьсал арга хэмжээ дөрөвдүгээр сарын 20-нд Явуухулангийн цэцэрлэгт зохион байгуулагдлаа.

ӨРТӨӨ
Арга хэмжээний хүрээнд уг салбарт ажиллаж буй олон аж ахуйн нэгжийн төлөөллүүд хүрэлцэн ирсэн юм. Тэдгээрээс дурдвал, олон удаа ашиглах боломжтой даавуун живх болон ариун цэврийн хэрэглэл үйлдвэрлэдэг Сириус Фокс, ангилсан дахиврыг хүлээн авч дахин боловсруулж түүхий эд бэлддэг “Хог биш баялаг” болон “Төвшин сайхан төв”, дахин боловсруулсан хоёрдогч түүхий эдээр шагай үйлдвэрлэн гаргадаг Хэв шахмал хуванцар, хөрсөнд 90 хоногийн дотор шингэдэг нэг удаагийн хоолны сав хэрэгслийг борлуулдаг “Борду”, хаягдал хувцсаар цаас хийдэг Рибай Спек материалс тэргүүтэй компаниуд оролцож өөрсдийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ танилцууллаа. Эдгээр компаниуд бол Монголд хогоо зөв, зүйтэй дахин боловсруулахад ахиц гарж буйн баталгаа юм.

Хог хаягдлыг бууруулахад хувь нэмрээ оруулж буй компаниудаас хамгийн онцлууштай нь даавуун живх, ариун цэврийн хэрэглэл үйлдвэрлэж буй Сириус Фокс компани юм. Нярай хүүхэд живхнээс гарах хүртэл ойролцоогоор хоёроос гурван сая төгрөгийн живх хэрэглэдэг бөгөөд живх байгальд шингэдэггүй шууд хог хаягдал болдог. Харин тус компанийн үйлдвэрлэдэг даавуун живхийг нярайг живхнээс гарах хүртэл нь нэг хэмжээтэйгээр хэрэглэж болох давуу талтай.

Сириус Фокс компанийн үүсгэн байгуулагчид
Хэлэлцүүлэг
Хог хаягдлыг бууруулах жишээг биетээр танилцуулах өртөөнүүдээс гадна онцлох хэлэлцүүлгүүдийг дурдахгүй орхиж үл болно. Акдемич С.Нарангэрэл, түүх судлаач, орчуулагч, зохиолч Д.Гүн-Үйлс, Адууны асрамжийн газрын үүсгэн байгуулагч Б.Наранбадрах, Оюун ухааны академийн төлөөллүүд “Оюун ухаант Монгол ахуй” сэдвийн дор байгальд ээлтэй монгол ахуй, арга, ухаан, ухаалаг хэмнэлттэй хэрэглээний тухай сонирхолтой яриаг өрнүүлэв.

Мөн хаягдал материалаар хөгжмийн зэмсэг урлаж, хүүхэд залуусыг хөгжмийн боловсролыг дэмждэг, Монгол Улсын гавьяат багш, Авьяаслаг Монголчуудын Гранпри шагналт С.Жамьяанхорол, барилгын болон гэр ахуйн материалаар цохивор аялгууг бүтээсэн авьяаслаг уран бүтээлч Б.Дуулал хүрэлцэн ирж, сонирхолтой урлагийн үзүүлбэрүүдийг толилуулав.

ҮЗЭСГЭЛЭН
Урлагийн төлөөллүүд ч мөн өөрсдийн хувь нэмрийг оруулж, “Яг одоо өөрчлөгдье, нийгэмд эергээр нөлөөлцгөөе” гэх уриалгын хүрээнд хаягдал ашиглан туурвисан бүтээлүүдээ танилцуулав. Үүнээс онцлох нь Artwave Mongolia агентлагийн уран бүтээлч Ц.Нямдуламын “Гүний хүсэл”, “Захидал” нэртэй бүтээл, “Эндигийн прокат” гэх байгальд ээлтэй “Уул, үүл” хувцасны брэнд байсан юм. Тус бүтээлээрээ хэрэглээндээ анхаарч, ухамсарт амьдралын хэмнэл рүү яаралтай шилжье гэсэн санааг хүргэхийг зорьжээ.

Монголын тогтвортой хөгжлийн гүүр тбб
Арга хэмжээг зохион байгуулсан Монголын тогтвортой хөгжлийн гүүр ТББ “Монгол улс дахь хуванцар хог хаягдлын дахин боловсруулалтын тогтвортой байдлыг хангах” төслийнхөө хүрээнд нийт 2200 гаруй иргэдэд сургалт орж, 11000 хүнд төслийн болон хог хаягдлын талаар мэдээлэл хүргэжээ.

Манай байгууллага үүсгэн байгуулагдахдаа уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцэх зорилготой байсан ч хог хаягдал нь уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх эхний алхам гэдгийг олж харсан

Д.Өлзийбилэг


Хуванцар сав хөрсөнд шингэхэд ойролцоогоор 450 жилийг зарцуулдаг. Монгол хүний дундаж наслалт 70 гэж тооцвол таны хаясан нэг хуванцар сав зургаан үеийг тань турш задарч шингэлгүй, хөрсийг бохирдуулсаар байна гэсэн үг.    Хуванцар савыг 200 орчим жилийн өмнөөс үйлдвэрлэж эхэлсэн бөгөөд тэрхүү анхны хуванцар савууд одоог хүртэл бүрэн задралгүй байгаль орчин, хөрс, хүн төрөлхтөнд сөргөөр нөлөөлсөөр байгаа юм. Өдгөө Дэлхий даяар өдөрт 1,3 тэрбум хуванцар сав хэрэглэгддэг. Асар их хуванцрын хэрэглээний үр дүнд хүн долоо хоногт нэг картын хэмжээтэй дүйцэхүйц микропластик иддэг гэх судалгаа бий.    Монгол улсын хувьд нэг хүнд ноогдох хуванцар хаягдлынхаа хэмжээгээр Дэлхийд дээрээсээ есдүгээрт бичигддэг бөгөөд хуванцар хог хаягдлынхаа 50 орчим хувийг дахин боловсруулах чадамжтай ч ердөө таван хувийг нь боловсруулж байна.
### Арга хэмжээг товчхоноор
Монголын Тогтвортой хөгжлийн гүүр ТББ нь Европын холбооны Свич-Эйжиа хөтөлбөрийн санхүүжилттэйгээр “Монгол улс дахь хуванцар хог хаягдлын дахин боловсруулалтын тогтвортой байдлыг хангах” төслийг Улаанбаатар хот, Булган аймаг, Хишиг-Өндөр сум гэх зорилтот байршлуудад гурав дахь жилдээ хэрэгжүүлж байна. Хог хаягдлын менежментийг сайжруулах, хаягдлыг бууруулах, иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагын нийгмийн хариуцлагыг нэмэгдүүлэхэд тус төслийн зорилго оршино.
Энэхүү төслийн хүрээнд хийгдэж буй ажлын нэг болох WastEvolution буюу Хогны хувьсал арга хэмжээ дөрөвдүгээр сарын 20-нд Явуухулангийн цэцэрлэгт зохион байгуулагдлаа.
### ӨРТӨӨ
Арга хэмжээний хүрээнд уг салбарт ажиллаж буй олон аж ахуйн нэгжийн төлөөллүүд хүрэлцэн ирсэн юм. Тэдгээрээс дурдвал, олон удаа ашиглах боломжтой даавуун живх болон ариун цэврийн хэрэглэл үйлдвэрлэдэг Сириус Фокс, ангилсан дахиврыг хүлээн авч дахин боловсруулж түүхий эд бэлддэг “Хог биш баялаг” болон “Төвшин сайхан төв”, дахин боловсруулсан хоёрдогч түүхий эдээр шагай үйлдвэрлэн гаргадаг Хэв шахмал хуванцар, хөрсөнд 90 хоногийн дотор шингэдэг нэг удаагийн хоолны сав хэрэгслийг борлуулдаг “Борду”, хаягдал хувцсаар цаас хийдэг Рибай Спек материалс тэргүүтэй компаниуд оролцож өөрсдийн үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ танилцууллаа. Эдгээр компаниуд бол Монголд хогоо зөв, зүйтэй дахин боловсруулахад ахиц гарж буйн баталгаа юм.
Хог хаягдлыг бууруулахад хувь нэмрээ оруулж буй компаниудаас хамгийн онцлууштай нь даавуун живх, ариун цэврийн хэрэглэл үйлдвэрлэж буй Сириус Фокс компани юм. Нярай хүүхэд живхнээс гарах хүртэл ойролцоогоор хоёроос гурван сая төгрөгийн живх хэрэглэдэг бөгөөд живх байгальд шингэдэггүй шууд хог хаягдал болдог. Харин тус компанийн үйлдвэрлэдэг даавуун живхийг нярайг живхнээс гарах хүртэл нь нэг хэмжээтэйгээр хэрэглэж болох давуу талтай.
Сириус Фокс компанийн үүсгэн байгуулагчид
### Хэлэлцүүлэг
Хог хаягдлыг бууруулах жишээг биетээр танилцуулах өртөөнүүдээс гадна онцлох хэлэлцүүлгүүдийг дурдахгүй орхиж үл болно. Акдемич С.Нарангэрэл, түүх судлаач, орчуулагч, зохиолч Д.Гүн-Үйлс, Адууны асрамжийн газрын үүсгэн байгуулагч Б.Наранбадрах, Оюун ухааны академийн төлөөллүүд “Оюун ухаант Монгол ахуй” сэдвийн дор байгальд ээлтэй монгол ахуй, арга, ухаан, ухаалаг хэмнэлттэй хэрэглээний тухай сонирхолтой яриаг өрнүүлэв.
Мөн хаягдал материалаар хөгжмийн зэмсэг урлаж, хүүхэд залуусыг хөгжмийн боловсролыг дэмждэг, Монгол Улсын гавьяат багш, Авьяаслаг Монголчуудын Гранпри шагналт С.Жамьяанхорол, барилгын болон гэр ахуйн материалаар цохивор аялгууг бүтээсэн авьяаслаг уран бүтээлч Б.Дуулал хүрэлцэн ирж, сонирхолтой урлагийн үзүүлбэрүүдийг толилуулав.
### ҮЗЭСГЭЛЭН
Урлагийн төлөөллүүд ч мөн өөрсдийн хувь нэмрийг оруулж, “Яг одоо өөрчлөгдье, нийгэмд эергээр нөлөөлцгөөе” гэх уриалгын хүрээнд хаягдал ашиглан туурвисан бүтээлүүдээ танилцуулав. Үүнээс онцлох нь Artwave Mongolia агентлагийн уран бүтээлч Ц.Нямдуламын “Гүний хүсэл”, “Захидал” нэртэй бүтээл, “Эндигийн прокат” гэх байгальд ээлтэй “Уул, үүл” хувцасны брэнд байсан юм. Тус бүтээлээрээ хэрэглээндээ анхаарч, ухамсарт амьдралын хэмнэл рүү яаралтай шилжье гэсэн санааг хүргэхийг зорьжээ.
### Монголын тогтвортой хөгжлийн гүүр тбб
Арга хэмжээг зохион байгуулсан Монголын тогтвортой хөгжлийн гүүр ТББ “Монгол улс дахь хуванцар хог хаягдлын дахин боловсруулалтын тогтвортой байдлыг хангах” төслийнхөө хүрээнд нийт 2200 гаруй иргэдэд сургалт орж, 11000 хүнд төслийн болон хог хаягдлын талаар мэдээлэл хүргэжээ.
> Манай байгууллага үүсгэн байгуулагдахдаа уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцэх зорилготой байсан ч хог хаягдал нь уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх эхний алхам гэдгийг олж харсан
>
> Д.Өлзийбилэг