Японы хиймэл оюун хөгжүүлэгч "ExaWizards" компанийн багийн ахлагч Ч.Доржнамжил
<div class="article-body">
          <h2>Энэ удаа бид гадаадад амжилттай ажиллаж буй монгол мэргэжилтнүүдийн төлөөлөл болгон Японд хиймэл оюунд суурилсан технологи хөгжүүлэгч “ExaWizards” компанид ажиллаж буй Ч.Доржнамжилыг урилаа. Энэ компанид тэрээр хоёр багийг удирдан ажилладаг бөгөөд үүнээс өмнө дэлхийд тэргүүлэгч зөвлөх үйлчилгээний компани “Boston Consulting Group”-д таван жилийн турш бизнесийн хорь гаруй төслийг гардан ажиллажээ. Ч.Доржнамжил сурагч байхдаа математик, мэдээлэл зүйн улсын олимпиадаас дөрөв, дөрөв буюу нийт найман медаль хүртэж, 2005 онд мэдээлэл зүйн олон улсын олимпиадаас Монгол Улсын анхны медаль болох хүрэл медалийг авчирч байв. Тэр Японы Хитоцубаши их сургуульд бизнес удирдлага, санхүүгээр бакалавр, магистр хамгаалсан юм. <br></h2><p><b>Байршил: </b>Япон, Токио<br><b>Эрхэлдэг ажил: "</b><a href="https://exawizards.com/en/" target="_blank">ExaWizards</a>" компанийн багийн ахлагч<br><b>Хэрэглэдэг гар утас:</b> iPhone 8 (хувийн), iPhone X (ажлын)<br><b>Хэрэглэдэг компьютер: </b>Toshiba Dynabook<br><b>Сошиал хуудсууд:</b> <a href="http://www.twitter.com/dorj_ch" target="_blank">@dorj_ch</a> (Твиттер), <a href="http://www.joinclubhouse.com/dorjnamjil" target="_blank">@dorjnamjil</a> (Clubhouse)</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/7cb87d8f832e741fc6ee55debd86b20c.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?</h3><p></p><p dir="ltr">Би 11-р сургууль болон Монтуркт суралцан дунд сургуулиа төгсөөд 2006 онд КТМС-д элсэж байлаа. Тэр жилээ Японы засгийн газрын тэтгэлэгт тэнцэж, Японы санхүү, эдийн засгийн хамгийн том сургуулийн нэг болох Хитоцубаши их сургуульд суралцаж эхэлсэн. Хэдий сурагч байхдаа мэдээлэл зүйгээр өндөр амжилт гаргасан ч бизнесийн удирдлага, санхүүгийн чиглэлээр сурахаар шийдсэн юм. Хүүхэд ахуйд нийгмийн шилжилт тохиож, их өөрчлөлт явагдсан нь нийгэм, эдийн засгийг судлах хүслийг төрүүлсэн хэрэг л дээ. Ингээд сургуульдаа бакалавраа төгсөж, үргэлжлүүлэн судалгаа хийж магистр хамгаалаад ажлын талбарт гарсан. Нэлээд олон газар шалгалт өгсний эцэст зөвлөх үйлчилгээний дэлхийн топ компанийн нэг, Японд энэ салбартаа нэгдүгээрт эрэмбэлэгддэг “<a href="https://www.bcg.com/" target="_blank">Boston Consulting Group</a>”-ийн ажилтан болсон. <br></p><p dir="ltr">Зөвлөх үйлчилгээний энэ том компанид орж ихийг суралцаж, хориод төсөл дээр ажилласан. Энэ хугацаанд Япон улсын хэмжээний хоёр ч том төсөл дээр ажиллаж байлаа. Хэдэн зуун мянган ажлын байр үүсгэх том төсөлд хувь нэмрээ оруулах завшаан гарсанд олзуурхдаг.</p><p dir="ltr">2018 онд одоогийн компанидаа орсон. Манай компани 2016 онд Киотогийн их сургууль дээр хамтарсан байдлаар байгуулагдаж, 2017 онд хиймэл оюуны өөр нэг стартаптай нэгдсэн юм. Намайг орсноос хойш хүн хүч нь ес дахин томорч 270 ажилтантай болоод байгаа. Үндсэн үйл ажиллагаа нь дата анализ хийж, хиймэл оюунд суурилсан технологийн хөгжүүлэлт хийх юм. Би компанидаа хоёр баг удирдаж ажилладаг. Нэг нь төслийн, нөгөө нь компанийн дотоод мэдээллийн системийг хөгжүүлдэг баг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</h3><p></p><p dir="ltr">Тухайн өдөр аль багийнхаа ажилд төвлөрөхөөс хамаарна. Ер нь өдөр бүр өөр өөр байдаг л даа. Ер нь хийдэг ажлуудаа хувьчилбал уулзалт, борлуулалт 40 хувь, бизнес төлөвлөгөө, судалгаа 30 хувь, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт 30 хувь гэж барагцаалж болно. Өглөө ажлаа 10 цагт эхлээд 19, 20 цаг хүртэл ажилладаг. Гэхдээ өглөө эрт эхлэх, оройтож суух тохиолдлууд мэдээж гарна. </p><p dir="ltr">Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сараас хойш 100 хувь гэрээсээ ажиллаж байна. Энэ хооронд ажил руугаа 10 удаа л очсон болов уу. Заримдаа кофе шопт суудаг. Гэрээсээ ажиллаж буй маань зарим талаар бүтээмж нэмж байна. Жишээ нь уулзалт хийхийн тулд унаанд өнгөрөөдөг цагийг хэмнэчхэж байгаа юм. Унаагаар явбал Токио том хот учраас өдөрт ихдээ дөрвөн уулзалт хийдэг. Одоо ковид намжлаа ч гэсэн оффистоо хоёр өдөр нь ажиллаж байвал зүгээр юм уу гэж бодогдож байна шүү. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/c6b390253325ee128266ce858831ca42.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?</h3><p></p><p dir="ltr">Мэдээж япончуудын ажлын арга барилаас суралцсан байх. Энд бүх юм цаг цагтаа хийгдээд, төлөвлөгөөний дагуу явагддаг. Технологийн компанийн хувьд бүх юм төлөвлөгөөний дагуу явна гэж байхгүй ч япончууд бүтэлгүйтэх эрсдэлээ хүртэл тооцчихдог. Миний хувьд нэлээд уян хатан арга барилтай гэж болно. Нэг зүйл болохгүй байвал арай өөрөөр хийгээд үзье, арай өөр өнцгөөр ярилцаад үзье гэсэн байдлаар санаа бодлоо, арга барилаа өөрчлөхөд бэлэн байдаг. Хүмүүсийн санал бодлыг аль болох сонсохыг, мэдээлэл сайтай байхыг хичээнэ.</p><p dir="ltr">Зохион байгуулалтын хувьд, аливаа ажил юм уу санааг тэр дор нь тэмдэглэж аваад, хийж болох бол хурдхан хийх юм уу, хийх цагаа зоож төлөвлөхийг хичээдэг. Ер нь хиймээр санагдсан зүйлээ аль болох хурдан хийхийг боддог юм байна. </p><p dir="ltr">Оффис дээр ажиллах үед бол төвлөрч суухад их анхаардаг. Дуу тусгаарлагчтай чихэвч зүүж суух, эсвэл хүнгүй өрөө захиалж суух гэх мэт. Чихэвч төвлөрөхөд туслахаас гадна бусдад төвлөрч байгаа шүү гэдгийг ойлгуулдгаараа давуу талтай.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?</h3><p dir="ltr">Манай ажлынхан Microsoft Teams-ийг ашиглаж, SharePoint дээр хамаг ажлаа төвлөрүүлдэг. Microsoft Teams-д дуртай. Харин хувийн хэрэглээндээ Google Drive-ийг, хувийн төлөвлөлтдөө Trello-г ашиглаж байна. Fitbit ухаалаг цаг зүүж, аппаас нь нойр, алхалт зэргээ хэмждэг юм байна. Мөн утасныхаа Podcast, Kindle аппуудыг ашигладаг. Сүүлийн үед "<a href="http://www.joinclubhouse.com" target="_blank">Clubhouse</a>"-д идэвхтэй орж хүмүүстэй танилцан хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Яг тодорхой сэдвээр, олон улс орноос хүмүүс цуглан хоорондоо танилцаж, туршлагаа хуваалцахад өгөөжтэй санагдсан. Олон улс оронд, төрөл бүрийн ажил эрхэлж буй монголчуудыг сонсоход их сонирхолтой юм билээ.<br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/52c3d50de80a87aa59fd125e0b5f0b79.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?</h3><p dir="ltr">Түрүүнд хэлсэнчлэн, хийе гэж бодсон, хийх ёстой зүйлсээ санасан даруйдаа Trello дээр тэмдэглэдэг. Зарим ажлаа календарьтаа хийх өдөр, цагтай нь зоож оруулдаг. Ингэхээр эргэж санах гэж цаг үрэхгүй, шаналахгүй. Тэгээд зоосон хугацаандаа аль болох амжуулаад хийж дуусгахыг боддог. Дуусгаж амжихгүй бол дахиад төлөвлөнө. Нэг төвлөрвөл дажгүй сайн суучихдаг шүү.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</h3><p dir="ltr">Ойрын хугацааны ажлаа бол Trello, Calendar дээр төлөвлөнө. Мэдээж комданийнхаа зорилго, зорилтуудын дагуу ажиллана. Хувийн төлөвлөлт гэвэл сүүлийн үед урт хугацаагаар нэг их төлөвлөхгүй байгаа. Зөв чиглэлд ажиллаж байвал аяндаа боломжууд гарах байх гэж боддог.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</h3><p dir="ltr">Амралтын өдрүүдээр үндсэн ажлаасаа хөндийрч агаар салхинд, ууланд гарах дуртай. Сүүлийн дөрөв таван жил өвөлдөө цанаар гулгаж байна. Японы хойд нутаг цас ихтэй болохоор гулгахад таатай. Өдөртөө гэрийн ойролцоох паркаар алхахыг хичээдэг. Бас ном уншина, кино үзнэ. Мэдээж хааяа найз нөхөдтэйгөө уулзана. Гэвч ковидоос болоод ойрд тийм боломж гарсангүй. </p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/c8a2be737847e7b5db27ccdca3606bf7.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/edb8cb03a3791095f6a935ab56d94419.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</h3><p dir="ltr">Монголтойгоо холбоотой ажлууд хийх сонирхолтой. Би бямба, ням гарагт, ажиллаагүй үедээ монгол компаниудад зөвлөдөг юм. Бага хэмжээний хөрөнгө оруулсан, зөвлөхөөр ажилладаг компаниуд дунд маань <a href="https://www.facebook.com/SendMN.Nbfi/" target="_blank">SendMN</a>, <a href="https://www.facebook.com/TrimonStudio" target="_blank">Тримон студи</a>, "Онч дата" зэрэг компани бий. Бас өлөн гэдэсний нэг үйлдвэрт хөрөнгө оруулсан. Энд сурсан мэдсэн, туршлагаа хуваалцах, Монголдоо хувь нэмэр оруулах эрмэлзэлтэй явдаг.</p>
<blockquote><p>Холбоотой нийтлэл: <br><a href="https://unread.today/c/techworm-sendmn" target="_blank">Апп тойм: Sendmn - Воныг гэрлийн хурдаар</a></p>
<cite><p>Unread</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</div></h3><p></p><p dir="ltr">Өнөө цагийн маш чухал технологи болсон хиймэл оюун, машин сургалтын салбарт юу өрнөж байгааг, юу хийх боломжтойг ойроос харна гэдэг, түүнийг яаж бизнес болгохыг эрэлхийлнэ гэдэг тун сонирхолтой. Хиймэл оюуны хэрэглээ өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, улам л энгийн болж байна. Фэйсбүүк дээр хүний царайг автоматаар таних, хайлтын системд оролцохоос өгсүүлээд машины дугаар таних, зээлийн эрсдэлийн үнэлгээ тооцоолох, вэб дээр таалагдах зүйлсийг санал болгох гээд хэрэглээ нь өч төчнөөн янз. </p><p>Зөвлөх үйлчилгээний өмнөх ажлыг маань бодвол өөрөө сайн төлөвлөж, цагтаа хийж чадвал ачаалал гайгүй. Мөн бүхэлдээ багийн тоглолт байдаг гэж болно. Тиймээс өөрөөс хамаарах зүйлээ яс хийх шаардлагатай. Би ажил гацаавал инженерүүдийн маань ажил магадгүй зогсоно. Өмнөх ажил дээр бол бүх л юмаа өөрөө хариуцдаг байлаа.</p><p>Технологийн компанийн бизнесийн хэлтэст ажиллахад мэдээлэл зүйн хичээлдээ сайн байсны хэрэг гардаг шүү. Программ яаж бичигддэгийг гадарлана, инженерүүдтэй илүү сайн ойлголцоно гэх мэт.</p><p dir="ltr">Сорилт бэрхшээлтэй тал нь гэвэл технологийн стартапт ажиллаж байхад ирээдүйг таамаглах хэцүү. Өөрөөс хамаарахгүй зүйлс их байдаг.<br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/f9b2ea1a917802757487b974158f3e31.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</h3><p dir="ltr">"ExaWizards"-д орсноос хойш жил бүр өөр ажил хийж ирсэн. Эхний жилээ Хятадад салбар байгуулах, Энэтхэг дэх бизнесийг ахиулах ажилд оролцож байлаа. Дараагийн жил нь бизнесийн хамтралууд үүсгэхэд төвлөрсөн. Өнгөрсөн жил харин компанийн дотоод мэдээллийн систем үүсгэх бүтээгдэхүүн дээр ажиллалаа. Энэ нь компанийн ажилтнуудад дотоод мэдээллээ асуулт, хариулт хэлбэрээр, цэгцтэй, хялбар авах боломж олгох юм. Ялангуяа олон ажилтантай байгууллагуудад чухал хэрэгцээтэй. Сүүлийн нэг жил энэ бүтээгдэхүүний "market/product fit" буюу эрэлтэт зах зээл, боломжит хэрэглэгчийн сегментийг тодорхойлж бүтээгдэхүүнээ нийцүүлэх ажлыг голлон хийсэн. Одоо боломжит хэрэглэгчдээ бойжуулж, түүний дараа бүтээгдэхүүнээ илүү өргөн хүрээнд борлуулахад анхаарна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?</h3><p> Мэдэхгүй чадахгүй зүйлсээ Google-дээд, онлайнаар л их сурч судалдаг даа. Бас ажилтай холбоотой, бизнесийн номууд нэлээд уншдаг. Мөн ажлын хүмүүстэйгээ санал бодлоо хуваалцаж ярилцах дуртай. Сонсдог подкастууд гэвэл "Andreessen Horowitz" венч пүүсийн "<a href="https://a16z.com/" target="_blank">a16z</a>", NPR-ийн "<a href="https://www.npr.org/podcasts/510313/how-i-built-this" target="_blank">How I Built This</a>", Wondery-ийн "<a href="https://wondery.com/shows/business-wars/" target="_blank">Business Wars</a>" байна. Найзынхаа эхлүүлсэн "<a href="https://soundcloud.com/dotooddohio" target="_blank">Дотоод дохио</a>” гэсэн подкастыг мөн сонсож байгаа. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, КИНО, ХӨГЖИМ?</h3><p></p><p dir="ltr">Сүүлд "<a href="https://www.amazon.com/INSPIRED-Create-Tech-Products-Customers/dp/1119387507" target="_blank">INSPIRED: How to Create Tech Products Customers Love</a>", "<a href="https://www.amazon.com/User-Story-Mapping-Discover-Product/dp/1491904909/ref=sr_1_1?dchild=1&amp;keywords=User+Story+Mapping&amp;qid=1614132252&amp;s=books&amp;sr=1-1" target="_blank">User Story Mapping</a>" зэрэг номуудыг уншсан юм байна. Стартап сонирхдог хүмүүст бол хамгийн түрүүнд Питер Тиэлийн "<a href="https://unread.today/c/364" target="_blank">Тэгээс нэг рүү тэмүүлэх нь</a>" номыг санал болгоно. Нийгмийн ухааны ном гэвэл "<a href="https://www.amazon.com/Why-Nations-Fail-Origins-Prosperity/dp/0307719227" target="_blank">Why Nations Fail</a>"-д дуртай. Агуулга нь одоогийн Монголд сургамжтай санагдаад байдаг юм. Мөн алдарт физикч Ричард Фэйнманы өөрийн намтар болох "<a href="https://www.amazon.com/Surely-Feynman-Adventures-Curious-Character/dp/0393316041" target="_blank">Surely, You're Joking, Mr. Feynman</a>" номд их дуртай.</p><p dir="ltr">Кино гэвэл сүүлийн үеийнхээс "Паразит" хамгийн их сэтгэгдэл төрүүлсэн шүү. Миний хамгийн дуртай кино бол "<a href="https://www.imdb.com/title/tt0050083/" target="_blank">12 Angry Men</a>".</p><p dir="ltr">Харин хөгжим нэг их сонсдоггүй юм байна. Хааяа юм хийж байхдаа NPR-ийн "<a href="https://www.npr.org/series/tiny-desk-concerts/" target="_blank">Tiny Desk</a>" цувралыг тавьчихдаг.<br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/476074c9ae971c5bf331374d0af6edb2.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</h3><p>Эргээд бодоход, дунд сургуулийн багш нар маань надад их эерэг нөлөө үзүүлсэн юм болов уу. 11-р сургуулийн математикийн Наранхүү багш, мэдээлэл зүйн Дүүрэнбаяр багшдаа талархаж явдаг. Дүүрэнбаяр багш маань тухайн үед залуухан байсныг ч хэлэх үү, бидэнтэй үеийн юм шиг харилцан ярилцаж хичээлээ заадаг байв. Тэр нь жишээ нь хүнтэй дээр доор гэлгүй харилцах ёстой юм байна гэх хандлагыг надад суулгасан юм шиг санагддаг.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА</h3><p dir="ltr">"<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Collective_intelligence" target="_blank">Collective Intelligence</a>" буюу "хамтын оюун ухаан" гэсэн ойлголтыг сайн түгээмээр санагдаад байдаг. Энэ бол мэдлэг олон хүний оролцоотойгоор бүтэж бий болдог тухай ойлголт. Өнөө цагийн мэдлэг гэдэг бол өнгөрсөнд хүмүүсийн бүтээсэн мэдлэгт суурилан, үе үеийн хүмүүсийн ололтоор баяжигдан буй болсон зүйл. Хүний зохиочихсон юмыг мэдэлгүй шинээр зохиох гээд суувал цаг хайран. Харин өмнө нь хийгдсэн, зохиогдсон юмыг ашиглаад шинэ юм бий болгох гэж хичээх хэрэгтэй. Хүн бүхнийг мэдэх, чадах боломжгүй. Харин өөрийн мэдэх, чадах зүйлээ сайн хийгээд бусадтай хамтарвал үр дүнтэй шүү дээ. Жишээ нь би 100 хүн дундаа ганцаараа нэг зүйлийг хийж чаддаг байя гэж бодъё, нэг найз маань бас 100 хүн дунд ганцаараа хийж чадах нэг зүйлтэй байя. Бид хоёр нийлбэл 10,000 хүн дунд хоёулаа л хийж чадах зүйлийг бүтээнэ гэсэн үг. Тэгэхээр бусадтай нийлж, хамтын хүчээр аливаа асуудлыг шийддэг хандлагад суралцах нь чухал болов уу.<br><br>"Clubhouse"-д ярилцаж, сонсож суухад монголчууд маань дотооддоо мэдээлэл их бага солилцож байна уу даа гэсэн мэдрэмж төрсөн. Энэ мэдээлэл солилцоог ихэсгэж, хамтын оюун ухааныг бий болгоё гэж уриалмаар байна.</p>
          </div>

Энэ удаа бид гадаадад амжилттай ажиллаж буй монгол мэргэжилтнүүдийн төлөөлөл болгон Японд хиймэл оюунд суурилсан технологи хөгжүүлэгч “ExaWizards” компанид ажиллаж буй Ч.Доржнамжилыг урилаа. Энэ компанид тэрээр хоёр багийг удирдан ажилладаг бөгөөд үүнээс өмнө дэлхийд тэргүүлэгч зөвлөх үйлчилгээний компани “Boston Consulting Group”-д таван жилийн турш бизнесийн хорь гаруй төслийг гардан ажиллажээ. Ч.Доржнамжил сурагч байхдаа математик, мэдээлэл зүйн улсын олимпиадаас дөрөв, дөрөв буюу нийт найман медаль хүртэж, 2005 онд мэдээлэл зүйн олон улсын олимпиадаас Монгол Улсын анхны медаль болох хүрэл медалийг авчирч байв. Тэр Японы Хитоцубаши их сургуульд бизнес удирдлага, санхүүгээр бакалавр, магистр хамгаалсан юм.
Байршил:
Япон, Токио
Эрхэлдэг ажил: "
ExaWizards
" компанийн багийн ахлагч
Хэрэглэдэг гар утас:
iPhone 8 (хувийн), iPhone X (ажлын)
Хэрэглэдэг компьютер:
Toshiba Dynabook
Сошиал хуудсууд:

@dorj_ch
(Твиттер),
@dorjnamjil
(Clubhouse)

1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би 11-р сургууль болон Монтуркт суралцан дунд сургуулиа төгсөөд 2006 онд КТМС-д элсэж байлаа. Тэр жилээ Японы засгийн газрын тэтгэлэгт тэнцэж, Японы санхүү, эдийн засгийн хамгийн том сургуулийн нэг болох Хитоцубаши их сургуульд суралцаж эхэлсэн. Хэдий сурагч байхдаа мэдээлэл зүйгээр өндөр амжилт гаргасан ч бизнесийн удирдлага, санхүүгийн чиглэлээр сурахаар шийдсэн юм. Хүүхэд ахуйд нийгмийн шилжилт тохиож, их өөрчлөлт явагдсан нь нийгэм, эдийн засгийг судлах хүслийг төрүүлсэн хэрэг л дээ. Ингээд сургуульдаа бакалавраа төгсөж, үргэлжлүүлэн судалгаа хийж магистр хамгаалаад ажлын талбарт гарсан. Нэлээд олон газар шалгалт өгсний эцэст зөвлөх үйлчилгээний дэлхийн топ компанийн нэг, Японд энэ салбартаа нэгдүгээрт эрэмбэлэгддэг “
Boston Consulting Group
”-ийн ажилтан болсон.
Зөвлөх үйлчилгээний энэ том компанид орж ихийг суралцаж, хориод төсөл дээр ажилласан. Энэ хугацаанд Япон улсын хэмжээний хоёр ч том төсөл дээр ажиллаж байлаа. Хэдэн зуун мянган ажлын байр үүсгэх том төсөлд хувь нэмрээ оруулах завшаан гарсанд олзуурхдаг.
2018 онд одоогийн компанидаа орсон. Манай компани 2016 онд Киотогийн их сургууль дээр хамтарсан байдлаар байгуулагдаж, 2017 онд хиймэл оюуны өөр нэг стартаптай нэгдсэн юм. Намайг орсноос хойш хүн хүч нь ес дахин томорч 270 ажилтантай болоод байгаа. Үндсэн үйл ажиллагаа нь дата анализ хийж, хиймэл оюунд суурилсан технологийн хөгжүүлэлт хийх юм. Би компанидаа хоёр баг удирдаж ажилладаг. Нэг нь төслийн, нөгөө нь компанийн дотоод мэдээллийн системийг хөгжүүлдэг баг.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Тухайн өдөр аль багийнхаа ажилд төвлөрөхөөс хамаарна. Ер нь өдөр бүр өөр өөр байдаг л даа. Ер нь хийдэг ажлуудаа хувьчилбал уулзалт, борлуулалт 40 хувь, бизнес төлөвлөгөө, судалгаа 30 хувь, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт 30 хувь гэж барагцаалж болно. Өглөө ажлаа 10 цагт эхлээд 19, 20 цаг хүртэл ажилладаг. Гэхдээ өглөө эрт эхлэх, оройтож суух тохиолдлууд мэдээж гарна.
Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сараас хойш 100 хувь гэрээсээ ажиллаж байна. Энэ хооронд ажил руугаа 10 удаа л очсон болов уу. Заримдаа кофе шопт суудаг. Гэрээсээ ажиллаж буй маань зарим талаар бүтээмж нэмж байна. Жишээ нь уулзалт хийхийн тулд унаанд өнгөрөөдөг цагийг хэмнэчхэж байгаа юм. Унаагаар явбал Токио том хот учраас өдөрт ихдээ дөрвөн уулзалт хийдэг. Одоо ковид намжлаа ч гэсэн оффистоо хоёр өдөр нь ажиллаж байвал зүгээр юм уу гэж бодогдож байна шүү.

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Мэдээж япончуудын ажлын арга барилаас суралцсан байх. Энд бүх юм цаг цагтаа хийгдээд, төлөвлөгөөний дагуу явагддаг. Технологийн компанийн хувьд бүх юм төлөвлөгөөний дагуу явна гэж байхгүй ч япончууд бүтэлгүйтэх эрсдэлээ хүртэл тооцчихдог. Миний хувьд нэлээд уян хатан арга барилтай гэж болно. Нэг зүйл болохгүй байвал арай өөрөөр хийгээд үзье, арай өөр өнцгөөр ярилцаад үзье гэсэн байдлаар санаа бодлоо, арга барилаа өөрчлөхөд бэлэн байдаг. Хүмүүсийн санал бодлыг аль болох сонсохыг, мэдээлэл сайтай байхыг хичээнэ.
Зохион байгуулалтын хувьд, аливаа ажил юм уу санааг тэр дор нь тэмдэглэж аваад, хийж болох бол хурдхан хийх юм уу, хийх цагаа зоож төлөвлөхийг хичээдэг. Ер нь хиймээр санагдсан зүйлээ аль болох хурдан хийхийг боддог юм байна.
Оффис дээр ажиллах үед бол төвлөрч суухад их анхаардаг. Дуу тусгаарлагчтай чихэвч зүүж суух, эсвэл хүнгүй өрөө захиалж суух гэх мэт. Чихэвч төвлөрөхөд туслахаас гадна бусдад төвлөрч байгаа шүү гэдгийг ойлгуулдгаараа давуу талтай.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Манай ажлынхан Microsoft Teams-ийг ашиглаж, SharePoint дээр хамаг ажлаа төвлөрүүлдэг. Microsoft Teams-д дуртай. Харин хувийн хэрэглээндээ Google Drive-ийг, хувийн төлөвлөлтдөө Trello-г ашиглаж байна. Fitbit ухаалаг цаг зүүж, аппаас нь нойр, алхалт зэргээ хэмждэг юм байна. Мөн утасныхаа Podcast, Kindle аппуудыг ашигладаг. Сүүлийн үед "
Clubhouse
"-д идэвхтэй орж хүмүүстэй танилцан хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Яг тодорхой сэдвээр, олон улс орноос хүмүүс цуглан хоорондоо танилцаж, туршлагаа хуваалцахад өгөөжтэй санагдсан. Олон улс оронд, төрөл бүрийн ажил эрхэлж буй монголчуудыг сонсоход их сонирхолтой юм билээ.

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Түрүүнд хэлсэнчлэн, хийе гэж бодсон, хийх ёстой зүйлсээ санасан даруйдаа Trello дээр тэмдэглэдэг. Зарим ажлаа календарьтаа хийх өдөр, цагтай нь зоож оруулдаг. Ингэхээр эргэж санах гэж цаг үрэхгүй, шаналахгүй. Тэгээд зоосон хугацаандаа аль болох амжуулаад хийж дуусгахыг боддог. Дуусгаж амжихгүй бол дахиад төлөвлөнө. Нэг төвлөрвөл дажгүй сайн суучихдаг шүү.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Ойрын хугацааны ажлаа бол Trello, Calendar дээр төлөвлөнө. Мэдээж комданийнхаа зорилго, зорилтуудын дагуу ажиллана. Хувийн төлөвлөлт гэвэл сүүлийн үед урт хугацаагаар нэг их төлөвлөхгүй байгаа. Зөв чиглэлд ажиллаж байвал аяндаа боломжууд гарах байх гэж боддог.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Амралтын өдрүүдээр үндсэн ажлаасаа хөндийрч агаар салхинд, ууланд гарах дуртай. Сүүлийн дөрөв таван жил өвөлдөө цанаар гулгаж байна. Японы хойд нутаг цас ихтэй болохоор гулгахад таатай. Өдөртөө гэрийн ойролцоох паркаар алхахыг хичээдэг. Бас ном уншина, кино үзнэ. Мэдээж хааяа найз нөхөдтэйгөө уулзана. Гэвч ковидоос болоод ойрд тийм боломж гарсангүй.

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Монголтойгоо холбоотой ажлууд хийх сонирхолтой. Би бямба, ням гарагт, ажиллаагүй үедээ монгол компаниудад зөвлөдөг юм. Бага хэмжээний хөрөнгө оруулсан, зөвлөхөөр ажилладаг компаниуд дунд маань
SendMN
,
Тримон студи
, "Онч дата" зэрэг компани бий. Бас өлөн гэдэсний нэг үйлдвэрт хөрөнгө оруулсан. Энд сурсан мэдсэн, туршлагаа хуваалцах, Монголдоо хувь нэмэр оруулах эрмэлзэлтэй явдаг.

Холбоотой нийтлэл:
Апп тойм: Sendmn - Воныг гэрлийн хурдаар

Unread

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Өнөө цагийн маш чухал технологи болсон хиймэл оюун, машин сургалтын салбарт юу өрнөж байгааг, юу хийх боломжтойг ойроос харна гэдэг, түүнийг яаж бизнес болгохыг эрэлхийлнэ гэдэг тун сонирхолтой. Хиймэл оюуны хэрэглээ өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, улам л энгийн болж байна. Фэйсбүүк дээр хүний царайг автоматаар таних, хайлтын системд оролцохоос өгсүүлээд машины дугаар таних, зээлийн эрсдэлийн үнэлгээ тооцоолох, вэб дээр таалагдах зүйлсийг санал болгох гээд хэрэглээ нь өч төчнөөн янз.
Зөвлөх үйлчилгээний өмнөх ажлыг маань бодвол өөрөө сайн төлөвлөж, цагтаа хийж чадвал ачаалал гайгүй. Мөн бүхэлдээ багийн тоглолт байдаг гэж болно. Тиймээс өөрөөс хамаарах зүйлээ яс хийх шаардлагатай. Би ажил гацаавал инженерүүдийн маань ажил магадгүй зогсоно. Өмнөх ажил дээр бол бүх л юмаа өөрөө хариуцдаг байлаа.
Технологийн компанийн бизнесийн хэлтэст ажиллахад мэдээлэл зүйн хичээлдээ сайн байсны хэрэг гардаг шүү. Программ яаж бичигддэгийг гадарлана, инженерүүдтэй илүү сайн ойлголцоно гэх мэт.
Сорилт бэрхшээлтэй тал нь гэвэл технологийн стартапт ажиллаж байхад ирээдүйг таамаглах хэцүү. Өөрөөс хамаарахгүй зүйлс их байдаг.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
"ExaWizards"-д орсноос хойш жил бүр өөр ажил хийж ирсэн. Эхний жилээ Хятадад салбар байгуулах, Энэтхэг дэх бизнесийг ахиулах ажилд оролцож байлаа. Дараагийн жил нь бизнесийн хамтралууд үүсгэхэд төвлөрсөн. Өнгөрсөн жил харин компанийн дотоод мэдээллийн систем үүсгэх бүтээгдэхүүн дээр ажиллалаа. Энэ нь компанийн ажилтнуудад дотоод мэдээллээ асуулт, хариулт хэлбэрээр, цэгцтэй, хялбар авах боломж олгох юм. Ялангуяа олон ажилтантай байгууллагуудад чухал хэрэгцээтэй. Сүүлийн нэг жил энэ бүтээгдэхүүний "market/product fit" буюу эрэлтэт зах зээл, боломжит хэрэглэгчийн сегментийг тодорхойлж бүтээгдэхүүнээ нийцүүлэх ажлыг голлон хийсэн. Одоо боломжит хэрэглэгчдээ бойжуулж, түүний дараа бүтээгдэхүүнээ илүү өргөн хүрээнд борлуулахад анхаарна.

11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Мэдэхгүй чадахгүй зүйлсээ Google-дээд, онлайнаар л их сурч судалдаг даа. Бас ажилтай холбоотой, бизнесийн номууд нэлээд уншдаг. Мөн ажлын хүмүүстэйгээ санал бодлоо хуваалцаж ярилцах дуртай. Сонсдог подкастууд гэвэл "Andreessen Horowitz" венч пүүсийн "
a16z
", NPR-ийн "
How I Built This
", Wondery-ийн "
Business Wars
" байна. Найзынхаа эхлүүлсэн "
Дотоод дохио
” гэсэн подкастыг мөн сонсож байгаа.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, КИНО, ХӨГЖИМ?
Сүүлд "
INSPIRED: How to Create Tech Products Customers Love
", "
User Story Mapping
" зэрэг номуудыг уншсан юм байна. Стартап сонирхдог хүмүүст бол хамгийн түрүүнд Питер Тиэлийн "
Тэгээс нэг рүү тэмүүлэх нь
" номыг санал болгоно. Нийгмийн ухааны ном гэвэл "
Why Nations Fail
"-д дуртай. Агуулга нь одоогийн Монголд сургамжтай санагдаад байдаг юм. Мөн алдарт физикч Ричард Фэйнманы өөрийн намтар болох "
Surely, You're Joking, Mr. Feynman
" номд их дуртай.
Кино гэвэл сүүлийн үеийнхээс "Паразит" хамгийн их сэтгэгдэл төрүүлсэн шүү. Миний хамгийн дуртай кино бол "
12 Angry Men
".
Харин хөгжим нэг их сонсдоггүй юм байна. Хааяа юм хийж байхдаа NPR-ийн "
Tiny Desk
" цувралыг тавьчихдаг.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Эргээд бодоход, дунд сургуулийн багш нар маань надад их эерэг нөлөө үзүүлсэн юм болов уу. 11-р сургуулийн математикийн Наранхүү багш, мэдээлэл зүйн Дүүрэнбаяр багшдаа талархаж явдаг. Дүүрэнбаяр багш маань тухайн үед залуухан байсныг ч хэлэх үү, бидэнтэй үеийн юм шиг харилцан ярилцаж хичээлээ заадаг байв. Тэр нь жишээ нь хүнтэй дээр доор гэлгүй харилцах ёстой юм байна гэх хандлагыг надад суулгасан юм шиг санагддаг.

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА
"
Collective Intelligence
" буюу "хамтын оюун ухаан" гэсэн ойлголтыг сайн түгээмээр санагдаад байдаг. Энэ бол мэдлэг олон хүний оролцоотойгоор бүтэж бий болдог тухай ойлголт. Өнөө цагийн мэдлэг гэдэг бол өнгөрсөнд хүмүүсийн бүтээсэн мэдлэгт суурилан, үе үеийн хүмүүсийн ололтоор баяжигдан буй болсон зүйл. Хүний зохиочихсон юмыг мэдэлгүй шинээр зохиох гээд суувал цаг хайран. Харин өмнө нь хийгдсэн, зохиогдсон юмыг ашиглаад шинэ юм бий болгох гэж хичээх хэрэгтэй. Хүн бүхнийг мэдэх, чадах боломжгүй. Харин өөрийн мэдэх, чадах зүйлээ сайн хийгээд бусадтай хамтарвал үр дүнтэй шүү дээ. Жишээ нь би 100 хүн дундаа ганцаараа нэг зүйлийг хийж чаддаг байя гэж бодъё, нэг найз маань бас 100 хүн дунд ганцаараа хийж чадах нэг зүйлтэй байя. Бид хоёр нийлбэл 10,000 хүн дунд хоёулаа л хийж чадах зүйлийг бүтээнэ гэсэн үг. Тэгэхээр бусадтай нийлж, хамтын хүчээр аливаа асуудлыг шийддэг хандлагад суралцах нь чухал болов уу.
"Clubhouse"-д ярилцаж, сонсож суухад монголчууд маань дотооддоо мэдээлэл их бага солилцож байна уу даа гэсэн мэдрэмж төрсөн. Энэ мэдээлэл солилцоог ихэсгэж, хамтын оюун ухааныг бий болгоё гэж уриалмаар байна.

Энэ удаа бид гадаадад амжилттай ажиллаж буй монгол мэргэжилтнүүдийн төлөөлөл болгон Японд хиймэл оюунд суурилсан технологи хөгжүүлэгч “ExaWizards” компанид ажиллаж буй Ч.Доржнамжилыг урилаа. Энэ компанид тэрээр хоёр багийг удирдан ажилладаг бөгөөд үүнээс өмнө дэлхийд тэргүүлэгч зөвлөх үйлчилгээний компани “Boston Consulting Group”-д таван жилийн турш бизнесийн хорь гаруй төслийг гардан ажиллажээ. Ч.Доржнамжил сурагч байхдаа математик, мэдээлэл зүйн улсын олимпиадаас дөрөв, дөрөв буюу нийт найман медаль хүртэж, 2005 онд мэдээлэл зүйн олон улсын олимпиадаас Монгол Улсын анхны медаль болох хүрэл медалийг авчирч байв. Тэр Японы Хитоцубаши их сургуульд бизнес удирдлага, санхүүгээр бакалавр, магистр хамгаалсан юм.
**Байршил:** Япон, Токио
**Эрхэлдэг ажил: "**ExaWizards" компанийн багийн ахлагч
**Хэрэглэдэг гар утас:** iPhone 8 (хувийн), iPhone X (ажлын)
**Хэрэглэдэг компьютер:** Toshiba Dynabook
**Сошиал хуудсууд:** @dorj\_ch (Твиттер), @dorjnamjil (Clubhouse)
### 1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би 11-р сургууль болон Монтуркт суралцан дунд сургуулиа төгсөөд 2006 онд КТМС-д элсэж байлаа. Тэр жилээ Японы засгийн газрын тэтгэлэгт тэнцэж, Японы санхүү, эдийн засгийн хамгийн том сургуулийн нэг болох Хитоцубаши их сургуульд суралцаж эхэлсэн. Хэдий сурагч байхдаа мэдээлэл зүйгээр өндөр амжилт гаргасан ч бизнесийн удирдлага, санхүүгийн чиглэлээр сурахаар шийдсэн юм. Хүүхэд ахуйд нийгмийн шилжилт тохиож, их өөрчлөлт явагдсан нь нийгэм, эдийн засгийг судлах хүслийг төрүүлсэн хэрэг л дээ. Ингээд сургуульдаа бакалавраа төгсөж, үргэлжлүүлэн судалгаа хийж магистр хамгаалаад ажлын талбарт гарсан. Нэлээд олон газар шалгалт өгсний эцэст зөвлөх үйлчилгээний дэлхийн топ компанийн нэг, Японд энэ салбартаа нэгдүгээрт эрэмбэлэгддэг “Boston Consulting Group”-ийн ажилтан болсон.
Зөвлөх үйлчилгээний энэ том компанид орж ихийг суралцаж, хориод төсөл дээр ажилласан. Энэ хугацаанд Япон улсын хэмжээний хоёр ч том төсөл дээр ажиллаж байлаа. Хэдэн зуун мянган ажлын байр үүсгэх том төсөлд хувь нэмрээ оруулах завшаан гарсанд олзуурхдаг.
2018 онд одоогийн компанидаа орсон. Манай компани 2016 онд Киотогийн их сургууль дээр хамтарсан байдлаар байгуулагдаж, 2017 онд хиймэл оюуны өөр нэг стартаптай нэгдсэн юм. Намайг орсноос хойш хүн хүч нь ес дахин томорч 270 ажилтантай болоод байгаа. Үндсэн үйл ажиллагаа нь дата анализ хийж, хиймэл оюунд суурилсан технологийн хөгжүүлэлт хийх юм. Би компанидаа хоёр баг удирдаж ажилладаг. Нэг нь төслийн, нөгөө нь компанийн дотоод мэдээллийн системийг хөгжүүлдэг баг.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Тухайн өдөр аль багийнхаа ажилд төвлөрөхөөс хамаарна. Ер нь өдөр бүр өөр өөр байдаг л даа. Ер нь хийдэг ажлуудаа хувьчилбал уулзалт, борлуулалт 40 хувь, бизнес төлөвлөгөө, судалгаа 30 хувь, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт 30 хувь гэж барагцаалж болно. Өглөө ажлаа 10 цагт эхлээд 19, 20 цаг хүртэл ажилладаг. Гэхдээ өглөө эрт эхлэх, оройтож суух тохиолдлууд мэдээж гарна.
Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сараас хойш 100 хувь гэрээсээ ажиллаж байна. Энэ хооронд ажил руугаа 10 удаа л очсон болов уу. Заримдаа кофе шопт суудаг. Гэрээсээ ажиллаж буй маань зарим талаар бүтээмж нэмж байна. Жишээ нь уулзалт хийхийн тулд унаанд өнгөрөөдөг цагийг хэмнэчхэж байгаа юм. Унаагаар явбал Токио том хот учраас өдөрт ихдээ дөрвөн уулзалт хийдэг. Одоо ковид намжлаа ч гэсэн оффистоо хоёр өдөр нь ажиллаж байвал зүгээр юм уу гэж бодогдож байна шүү.
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Мэдээж япончуудын ажлын арга барилаас суралцсан байх. Энд бүх юм цаг цагтаа хийгдээд, төлөвлөгөөний дагуу явагддаг. Технологийн компанийн хувьд бүх юм төлөвлөгөөний дагуу явна гэж байхгүй ч япончууд бүтэлгүйтэх эрсдэлээ хүртэл тооцчихдог. Миний хувьд нэлээд уян хатан арга барилтай гэж болно. Нэг зүйл болохгүй байвал арай өөрөөр хийгээд үзье, арай өөр өнцгөөр ярилцаад үзье гэсэн байдлаар санаа бодлоо, арга барилаа өөрчлөхөд бэлэн байдаг. Хүмүүсийн санал бодлыг аль болох сонсохыг, мэдээлэл сайтай байхыг хичээнэ.
Зохион байгуулалтын хувьд, аливаа ажил юм уу санааг тэр дор нь тэмдэглэж аваад, хийж болох бол хурдхан хийх юм уу, хийх цагаа зоож төлөвлөхийг хичээдэг. Ер нь хиймээр санагдсан зүйлээ аль болох хурдан хийхийг боддог юм байна.
Оффис дээр ажиллах үед бол төвлөрч суухад их анхаардаг. Дуу тусгаарлагчтай чихэвч зүүж суух, эсвэл хүнгүй өрөө захиалж суух гэх мэт. Чихэвч төвлөрөхөд туслахаас гадна бусдад төвлөрч байгаа шүү гэдгийг ойлгуулдгаараа давуу талтай.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Манай ажлынхан Microsoft Teams-ийг ашиглаж, SharePoint дээр хамаг ажлаа төвлөрүүлдэг. Microsoft Teams-д дуртай. Харин хувийн хэрэглээндээ Google Drive-ийг, хувийн төлөвлөлтдөө Trello-г ашиглаж байна. Fitbit ухаалаг цаг зүүж, аппаас нь нойр, алхалт зэргээ хэмждэг юм байна. Мөн утасныхаа Podcast, Kindle аппуудыг ашигладаг. Сүүлийн үед "Clubhouse"-д идэвхтэй орж хүмүүстэй танилцан хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Яг тодорхой сэдвээр, олон улс орноос хүмүүс цуглан хоорондоо танилцаж, туршлагаа хуваалцахад өгөөжтэй санагдсан. Олон улс оронд, төрөл бүрийн ажил эрхэлж буй монголчуудыг сонсоход их сонирхолтой юм билээ.
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Түрүүнд хэлсэнчлэн, хийе гэж бодсон, хийх ёстой зүйлсээ санасан даруйдаа Trello дээр тэмдэглэдэг. Зарим ажлаа календарьтаа хийх өдөр, цагтай нь зоож оруулдаг. Ингэхээр эргэж санах гэж цаг үрэхгүй, шаналахгүй. Тэгээд зоосон хугацаандаа аль болох амжуулаад хийж дуусгахыг боддог. Дуусгаж амжихгүй бол дахиад төлөвлөнө. Нэг төвлөрвөл дажгүй сайн суучихдаг шүү.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Ойрын хугацааны ажлаа бол Trello, Calendar дээр төлөвлөнө. Мэдээж комданийнхаа зорилго, зорилтуудын дагуу ажиллана. Хувийн төлөвлөлт гэвэл сүүлийн үед урт хугацаагаар нэг их төлөвлөхгүй байгаа. Зөв чиглэлд ажиллаж байвал аяндаа боломжууд гарах байх гэж боддог.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Амралтын өдрүүдээр үндсэн ажлаасаа хөндийрч агаар салхинд, ууланд гарах дуртай. Сүүлийн дөрөв таван жил өвөлдөө цанаар гулгаж байна. Японы хойд нутаг цас ихтэй болохоор гулгахад таатай. Өдөртөө гэрийн ойролцоох паркаар алхахыг хичээдэг. Бас ном уншина, кино үзнэ. Мэдээж хааяа найз нөхөдтэйгөө уулзана. Гэвч ковидоос болоод ойрд тийм боломж гарсангүй.
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Монголтойгоо холбоотой ажлууд хийх сонирхолтой. Би бямба, ням гарагт, ажиллаагүй үедээ монгол компаниудад зөвлөдөг юм. Бага хэмжээний хөрөнгө оруулсан, зөвлөхөөр ажилладаг компаниуд дунд маань SendMN, Тримон студи, "Онч дата" зэрэг компани бий. Бас өлөн гэдэсний нэг үйлдвэрт хөрөнгө оруулсан. Энд сурсан мэдсэн, туршлагаа хуваалцах, Монголдоо хувь нэмэр оруулах эрмэлзэлтэй явдаг.
> Холбоотой нийтлэл:
> Апп тойм: Sendmn - Воныг гэрлийн хурдаар
>
> Unread
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Өнөө цагийн маш чухал технологи болсон хиймэл оюун, машин сургалтын салбарт юу өрнөж байгааг, юу хийх боломжтойг ойроос харна гэдэг, түүнийг яаж бизнес болгохыг эрэлхийлнэ гэдэг тун сонирхолтой. Хиймэл оюуны хэрэглээ өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, улам л энгийн болж байна. Фэйсбүүк дээр хүний царайг автоматаар таних, хайлтын системд оролцохоос өгсүүлээд машины дугаар таних, зээлийн эрсдэлийн үнэлгээ тооцоолох, вэб дээр таалагдах зүйлсийг санал болгох гээд хэрэглээ нь өч төчнөөн янз.
Зөвлөх үйлчилгээний өмнөх ажлыг маань бодвол өөрөө сайн төлөвлөж, цагтаа хийж чадвал ачаалал гайгүй. Мөн бүхэлдээ багийн тоглолт байдаг гэж болно. Тиймээс өөрөөс хамаарах зүйлээ яс хийх шаардлагатай. Би ажил гацаавал инженерүүдийн маань ажил магадгүй зогсоно. Өмнөх ажил дээр бол бүх л юмаа өөрөө хариуцдаг байлаа.
Технологийн компанийн бизнесийн хэлтэст ажиллахад мэдээлэл зүйн хичээлдээ сайн байсны хэрэг гардаг шүү. Программ яаж бичигддэгийг гадарлана, инженерүүдтэй илүү сайн ойлголцоно гэх мэт.
Сорилт бэрхшээлтэй тал нь гэвэл технологийн стартапт ажиллаж байхад ирээдүйг таамаглах хэцүү. Өөрөөс хамаарахгүй зүйлс их байдаг.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
"ExaWizards"-д орсноос хойш жил бүр өөр ажил хийж ирсэн. Эхний жилээ Хятадад салбар байгуулах, Энэтхэг дэх бизнесийг ахиулах ажилд оролцож байлаа. Дараагийн жил нь бизнесийн хамтралууд үүсгэхэд төвлөрсөн. Өнгөрсөн жил харин компанийн дотоод мэдээллийн систем үүсгэх бүтээгдэхүүн дээр ажиллалаа. Энэ нь компанийн ажилтнуудад дотоод мэдээллээ асуулт, хариулт хэлбэрээр, цэгцтэй, хялбар авах боломж олгох юм. Ялангуяа олон ажилтантай байгууллагуудад чухал хэрэгцээтэй. Сүүлийн нэг жил энэ бүтээгдэхүүний "market/product fit" буюу эрэлтэт зах зээл, боломжит хэрэглэгчийн сегментийг тодорхойлж бүтээгдэхүүнээ нийцүүлэх ажлыг голлон хийсэн. Одоо боломжит хэрэглэгчдээ бойжуулж, түүний дараа бүтээгдэхүүнээ илүү өргөн хүрээнд борлуулахад анхаарна.
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Мэдэхгүй чадахгүй зүйлсээ Google-дээд, онлайнаар л их сурч судалдаг даа. Бас ажилтай холбоотой, бизнесийн номууд нэлээд уншдаг. Мөн ажлын хүмүүстэйгээ санал бодлоо хуваалцаж ярилцах дуртай. Сонсдог подкастууд гэвэл "Andreessen Horowitz" венч пүүсийн "a16z", NPR-ийн "How I Built This", Wondery-ийн "Business Wars" байна. Найзынхаа эхлүүлсэн "Дотоод дохио” гэсэн подкастыг мөн сонсож байгаа.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, КИНО, ХӨГЖИМ?
Сүүлд "INSPIRED: How to Create Tech Products Customers Love", "User Story Mapping" зэрэг номуудыг уншсан юм байна. Стартап сонирхдог хүмүүст бол хамгийн түрүүнд Питер Тиэлийн "Тэгээс нэг рүү тэмүүлэх нь" номыг санал болгоно. Нийгмийн ухааны ном гэвэл "Why Nations Fail"-д дуртай. Агуулга нь одоогийн Монголд сургамжтай санагдаад байдаг юм. Мөн алдарт физикч Ричард Фэйнманы өөрийн намтар болох "Surely, You're Joking, Mr. Feynman" номд их дуртай.
Кино гэвэл сүүлийн үеийнхээс "Паразит" хамгийн их сэтгэгдэл төрүүлсэн шүү. Миний хамгийн дуртай кино бол "12 Angry Men".
Харин хөгжим нэг их сонсдоггүй юм байна. Хааяа юм хийж байхдаа NPR-ийн "Tiny Desk" цувралыг тавьчихдаг.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Эргээд бодоход, дунд сургуулийн багш нар маань надад их эерэг нөлөө үзүүлсэн юм болов уу. 11-р сургуулийн математикийн Наранхүү багш, мэдээлэл зүйн Дүүрэнбаяр багшдаа талархаж явдаг. Дүүрэнбаяр багш маань тухайн үед залуухан байсныг ч хэлэх үү, бидэнтэй үеийн юм шиг харилцан ярилцаж хичээлээ заадаг байв. Тэр нь жишээ нь хүнтэй дээр доор гэлгүй харилцах ёстой юм байна гэх хандлагыг надад суулгасан юм шиг санагддаг.
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА
"Collective Intelligence" буюу "хамтын оюун ухаан" гэсэн ойлголтыг сайн түгээмээр санагдаад байдаг. Энэ бол мэдлэг олон хүний оролцоотойгоор бүтэж бий болдог тухай ойлголт. Өнөө цагийн мэдлэг гэдэг бол өнгөрсөнд хүмүүсийн бүтээсэн мэдлэгт суурилан, үе үеийн хүмүүсийн ололтоор баяжигдан буй болсон зүйл. Хүний зохиочихсон юмыг мэдэлгүй шинээр зохиох гээд суувал цаг хайран. Харин өмнө нь хийгдсэн, зохиогдсон юмыг ашиглаад шинэ юм бий болгох гэж хичээх хэрэгтэй. Хүн бүхнийг мэдэх, чадах боломжгүй. Харин өөрийн мэдэх, чадах зүйлээ сайн хийгээд бусадтай хамтарвал үр дүнтэй шүү дээ. Жишээ нь би 100 хүн дундаа ганцаараа нэг зүйлийг хийж чаддаг байя гэж бодъё, нэг найз маань бас 100 хүн дунд ганцаараа хийж чадах нэг зүйлтэй байя. Бид хоёр нийлбэл 10,000 хүн дунд хоёулаа л хийж чадах зүйлийг бүтээнэ гэсэн үг. Тэгэхээр бусадтай нийлж, хамтын хүчээр аливаа асуудлыг шийддэг хандлагад суралцах нь чухал болов уу.
"Clubhouse"-д ярилцаж, сонсож суухад монголчууд маань дотооддоо мэдээлэл их бага солилцож байна уу даа гэсэн мэдрэмж төрсөн. Энэ мэдээлэл солилцоог ихэсгэж, хамтын оюун ухааныг бий болгоё гэж уриалмаар байна.