Рэппэр, найруулагч, продюсер Rokit Bay (О.Баярсайхан)
<div class="article-body">
          <h2>Ярилцлагын ээлжит дугаартаа бүтээлч, чанартай уран бүтээлүүдээрээ сонсогч, үзэгчдэд хүндлэгдсэн рэппэр Rokit Bay-г урьж ярилцлаа. Тэрээр 2008 оны үеэс рэп хөгжим хийх болж, олон хит дуу, 3 цомог гаргаж, хэд хэдэн кинонд тоглосны зэрэгцээ “Авьяаслаг монголчууд” шоуны шүүгчээр ажилласан билээ. Компьютер график, бизнесийн удирдлагын чиглэлээр суралцаж байсан Rokit Bay 2017 оноос өөрийн үүсгэн байгуулсан Beer Night студийн багийнхны хамтаар Монголын анхны бүрэн хэмжээний анимейшин цуврал “Оннц дүмд”-ийг амжилттай бүтээсэн бөгөөд одоо “Fragile” хэмээх видео тоглоомыг бүтээх ажилд ханцуй шамлан ороод байгаа юм. Ингээд шинэ салбарт шинэ төсөл эхлүүлээд буй түүний ажлын арга барилтай танилцацгаая.</h2><p><b>Байршил:</b> Монгол, Улаанбаатар <br><b>Эрхэлдэг ажил: </b>Рэппэр, найруулагч, продюсер, жүжигчин, <a href="https://www.facebook.com/Beernightanimationstudio/" target="_blank">Beer Night Studio</a>-ийн үүсгэн байгуулагч<br><b>Хэрэглэдэг гар утас: </b>iPhone X<br><b>Хэрэглэдэг компьютер: </b>Суурин компьютер болон iPad<br><b>Сошиал хуудас:</b> <a href="https://www.facebook.com/Rokitbayofficial/" target="_blank">Rokit Bay</a> (фэйсбүүк), <a href="https://www.instagram.com/bay_odon/" target="_blank">bay_odon</a> (инстаграм)</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/a5e9cd444e8110c71cc9f37eb8cbd64a.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?</h3><p>Би АНУ-д хэдэн жил суралцаад, 2011 онд Монголдоо буцаж ирсэн. Тэгээд 2017 он хүртэл эрчимтэйгээр хөгжим хийж, түүнээс хойш багаараа "<a href="https://www.facebook.com/onntsdumd/" target="_blank">Онцц дүмд</a>" цувралыг бүтээсэн. Монголын хамгийн анхны бүрэн хэмжээний анимэйшин цуврал болсон энэ ажилдаа их сэтгэл хангалуун байдаг юм. Одоо харин тоглоомын салбарт орж, шинэ зүйлсийг хийж үзэж байна. "Оннц дүмд"-ээр анимейшин хийсэн бол одоо түүнийгээ програмтай холбож байна гэсэн үг. Үндсэндээ өмнөх ажлаа дараагийн шатанд гаргахаар хичээж байна.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</h3><p>Шөнө 12-ийн үед унтаад өглөө 7-8 хооронд босчихдог. Шөнө бас нэг сэрж "дарга"-ыгаа харна. За тэгээд өглөө аавын үүргээ гүйцэтгэж байгаад ажил дээрээ 11-12 гээд ирж, ойролцоогоор 20-21 цаг хүртэл ажилладаг юм байна.<br><br>Студийнхээ дараагийн том ажил болох <a href="https://www.facebook.com/fragilevideogame" target="_blank">Fragile</a> тоглоомын төслийг удирдаад, бүх л зүйл дээр нь ажиллаад явж байна. Дүр зохионо, Stopmotion Animation зургууд зураад зураач руугаа шилжүүлнэ, заримдаа тоглоомынхоо хөгжим, миксинг дээр ажиллана гэх мэт. Мэдээж бас төслийнхөө санхүү, маркетинг дээр ажиллаж таардаг. Манай ажил яг л үйлдвэрийн дамжлага шиг нэг нь хийсэн зүйл нөгөө рүүгээ шилжээд явдаг. Ажлынхаа завсар зайгаар тоглоом тоглож өөрийгөө сэргээдэг. Ер нь сайн сууж ажилладаг шүү.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/adc2e41a84056f22f30fca8fd43fa2dd.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?</h3><p>Ажлаа бодож толгойдоо боловсруулж нэлээн явдаг. Тэгээд компьютерийн ард суух үед хурдан хийдэг шүү. Ажлууд маань гарт орсон байдаг. Тэгэхээр товчхондоо хурдтай ажилладаг гэж болох юм.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?</h3><p>Би нэг их олон апп ашигладаггүй. Банкны аппаас гадна такси дуудлагынх байдаг юм байна. Сошиал медиагаас Инстаграмыг арай түлхүү хэрэглэдэг. Хааяа уйдсан үедээ<a href="https://about.9gag.com/app" target="_blank"> 9gag</a> орж юм үзнэ. Youtube мэдээж байгаа. За тэгээд хүүхдийн тоглоом л их байна даа (инээв).</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?</h3><p>Урьдчилж бодож төлөвлөх л юм даа.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/9a5d7a249d9583cfe6bd7ced89cc14c9.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</h3><p>Хийх зүйлсээ компьютерийнхоо дэлгэц дээрх дижитал Sticky note дээр жагсаадаг. Дэвтэр, гар утсан дээр тэмдэглэх жаахан төвөгтэй санагддаг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</h3><p>Хүүхдүүдтэйгээ тоглох дуртай. Хийж байгаа ажил, хоббитой холбоотой видео, тоймуудыг нэлээн үздэг. Ажил дээрээ бол тоглоом тоглож сэргэдэг. <br>Ер нь спортлог юм нэг их хийдэггүй юм байна. Гэрээрээ агаар салхинд хааяа гардаг.<br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</h3><p>Би нэг төсөл рүү орчихоороо өөр янз бүрийн юм хийж чаддаггүй юм. Гэхдээ одоогийн төсөл дээрээ түрүүнд хэлсэнчлэн олон төрлийн ажил хийж байгаа. Хөгжим хийх процессоор олон жил явчихсан болохоор одоо анимейшин, тоглоом хийх процессдоо илүү татагдаад байгаа хэрэг л дээ. Ганц хоёр дууны ажил байгаа ч ерөөсөө орж амжихгүй л байна.</p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/26c4d182fe3dcc8f80823a8d49b004d0.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/acb0ee38def4db21d9934e0d61b017e5.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</h3><p>Шинэ салбарт шинэ зүйлс хийгээд бүх л тал дээр ихийг сурч туршлагажиж байна. Тоглоомоо хөгжүүлэх чадвараас гадна <a href="https://www.kickstarter.com/projects/fragile/fragile-2d-horror-madventure-game" target="_blank">Kickstarter дээр хөрөнгө босгох</a> гэсэн оролдлогоосоо юм сурах гэх мэт. Хувь хүний ахиц дэвшлүүд ч нэлээн гарч байна.<br><br>Гэхдээ энэ бол нугачаа ихтэй амаргүй ажил. Баг маань 7 буюу цөөн хүнтэй. Тоглоом хөгжүүлэлтээр мэргэшсэн, их туршлагатай хүмүүс биш. Тийм болохоор дор бүрнээ сурч судлаад, мэргэших гээд л явж байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</h3><p>Fragile тоглоомынхоо хөгжүүлэлт дээр л бүрэн төвлөрч, бүх л цагаа зориулж байна. Бид тоглоомоо энэ оны 2-р хагаст бүрэн гаргана гэж зарласан ч дөрөвдүгээр сард гаргачих санаатай ажиллаж байна. Анх Windows дээр л гаргана гэж төлөвлөж байснаа Mac, iOS, Android зэрэг платформууд дээр зэрэг гаргахаар шийдсэн. Тэгэхээр бүр л шаргуу ажиллах ёстой болж байна.<br></p>
<blockquote><p><a href="https://unread.today/c/spotlight-fragile" target="_blank">Онцлох төсөл: Fragile - Монголын анхны сонирхогчийн бус видео тоглоом </a></p>
<cite><p>Unread Media</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?</h3><p>Youtube-ээс янз бүрийн хичээлүүд их үздэг. Мөн Google-тэй нөхөрлөж, байнга л сурч судалж байдаг. Гэхдээ бусдын хийснийг үзэж харахаас гадна өөрөө хийж оролдож, нухаж байж сурах сонирхол ихтэй. Ер нь их практик талдаа хүн.<br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/0bd3520b703b3c52adc24912d4a674eb.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?</h3><p>Миний хамгийн дуртай ном бол "<a href="https://www.amazon.com/1984-George-Orwell/dp/1328869334" target="_blank">1984</a>". Бас "<a href="https://www.amazon.com/Animal-Farm-George-Orwell/dp/0451526341/ref=sr_1_1?keywords=animal+farm&amp;qid=1582691305&amp;s=books&amp;sr=1-1" target="_blank">Амьтны ферм</a>". Сүүлд кино нь гарсан байсан "<a href="https://www.amazon.com/Ready-Player-One/dp/3596296595/ref=sr_1_2?crid=QLV053D636RE&amp;keywords=ready+player+one&amp;qid=1582691322&amp;s=books&amp;sprefix=ready+play%2Cstripbooks-intl-ship%2C353&amp;sr=1-2" target="_blank">Ready Player One</a>", мөн "<a href="https://www.amazon.com/Dune-Hardcover-Frank-Herbert/dp/0425266540/ref=sr_1_3?keywords=dune&amp;qid=1582691341&amp;s=books&amp;sr=1-3" target="_blank">Dune</a>" зэрэг шинжлэх ухааны зөгнөлт зохиолуудад дуртай. Хувь хүний хөгжлийн номуудыг оюутан байхдаа их уншдаг байсан, одоо бараг больжээ.<br><br>Кино гэвэл сүүлийн үеийн бүтээлүүд л санаанд орж байна. "<a href="https://www.imdb.com/title/tt7286456/?ref_=nv_sr_srsg_0" target="_blank">Joker</a>", "<a href="https://www.imdb.com/title/tt7131622/?ref_=fn_al_tt_1" target="_blank">Once Upon a Time in Hollywood</a>" зэрэг кинонууд үнэхээр таалагдсан. Хуучны кинонуудаас бол "<a href="https://www.imdb.com/title/tt0050083/?ref_=nv_sr_srsg_0" target="_blank">12 ууртай эр</a>", Куэнтин Тарантинод их урам зориг, санаа өгсөн гэгддэг "<a href="https://www.imdb.com/title/tt0060196/" target="_blank">The Good, The Bad and The Ugly</a>"-д дуртай. <br><br>Сүүлийн үед хөгжим бага сонсож байна. <a href="https://www.youtube.com/watch?v=9HDEHj2yzew" target="_blank">Дуа Липагийн сүүлд гаргасан дуу</a> энерги, клип гээд бүх л зүйлээрээ үнэхээр сайн бүтээл болсон байна лээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</h3><p>Би нэг ном уншихаараа нэг юм уу хоёр санааг нь аваад л маш сайн хэрэгжүүлдэг юм. "<a href="https://www.amazon.com/Habits-Highly-Effective-People-Powerful/dp/0743269519" target="_blank">Өндөр бүтээмжтэй хүмүүсийн 7 дадал</a>" номд оршуулгаа төсөөлөх нэг дасгал гардаг. Тэр дасгалыг би олон жил идэвхтэй хийсэн шүү. Жилдээ нэг удаа хийхэд амьдралаа сайтар эргэцүүлэн бодоод их зүгээр байдаг. Чиний оршуулгад хэн хэн ирж байна, ямар өөрчлөлтүүд гарч байна гээд төсөөлөхөд сонирхолтой, дараа нь юу хийх хэрэгтэйг бодуулдаг. Монгол хүнд бол жаахан бэлгэгүй л юм даа (инээв).<br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/43/c008fa07467e3157aff1b96e8cbcc425.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?</h3><p>Сүүлийн үед нэг ийм санаа бодогдоод байгаа. Хүмүүс хүүхэдтэй болохоороо гэр бүлээ нэгдүгээрт тавиад өөрийгөө жаахан хаячихдаг шүү дээ. Тэгэхээр өөрийгөө бас хэт орхигдуулах хэрэггүй юм байна гэж бодох болсон. Ялангуяа өөрөөсөө битгий харамлаарай. Өөрт хэрэгтэй худалдан авалтуудыг хийж л байх хэрэгтэй юм шиг. Хүн нэг л амьдарна. Хэтэрхий нарийлж өөрөөсөө харамлаж байхаар сэтгэл санааг өргөх, амьдралын чанарыг сайжруулах зүйлсийг авч байгаарай.<br><br><br><br></p>
          </div>

Ярилцлагын ээлжит дугаартаа бүтээлч, чанартай уран бүтээлүүдээрээ сонсогч, үзэгчдэд хүндлэгдсэн рэппэр Rokit Bay-г урьж ярилцлаа. Тэрээр 2008 оны үеэс рэп хөгжим хийх болж, олон хит дуу, 3 цомог гаргаж, хэд хэдэн кинонд тоглосны зэрэгцээ “Авьяаслаг монголчууд” шоуны шүүгчээр ажилласан билээ. Компьютер график, бизнесийн удирдлагын чиглэлээр суралцаж байсан Rokit Bay 2017 оноос өөрийн үүсгэн байгуулсан Beer Night студийн багийнхны хамтаар Монголын анхны бүрэн хэмжээний анимейшин цуврал “Оннц дүмд”-ийг амжилттай бүтээсэн бөгөөд одоо “Fragile” хэмээх видео тоглоомыг бүтээх ажилд ханцуй шамлан ороод байгаа юм. Ингээд шинэ салбарт шинэ төсөл эхлүүлээд буй түүний ажлын арга барилтай танилцацгаая.
Байршил:
Монгол, Улаанбаатар
Эрхэлдэг ажил:
Рэппэр, найруулагч, продюсер, жүжигчин,
Beer Night Studio
-ийн үүсгэн байгуулагч
Хэрэглэдэг гар утас:
iPhone X
Хэрэглэдэг компьютер:
Суурин компьютер болон iPad
Сошиал хуудас:

Rokit Bay
(фэйсбүүк),
bay_odon
(инстаграм)

1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би АНУ-д хэдэн жил суралцаад, 2011 онд Монголдоо буцаж ирсэн. Тэгээд 2017 он хүртэл эрчимтэйгээр хөгжим хийж, түүнээс хойш багаараа "
Онцц дүмд
" цувралыг бүтээсэн. Монголын хамгийн анхны бүрэн хэмжээний анимэйшин цуврал болсон энэ ажилдаа их сэтгэл хангалуун байдаг юм. Одоо харин тоглоомын салбарт орж, шинэ зүйлсийг хийж үзэж байна. "Оннц дүмд"-ээр анимейшин хийсэн бол одоо түүнийгээ програмтай холбож байна гэсэн үг. Үндсэндээ өмнөх ажлаа дараагийн шатанд гаргахаар хичээж байна.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Шөнө 12-ийн үед унтаад өглөө 7-8 хооронд босчихдог. Шөнө бас нэг сэрж "дарга"-ыгаа харна. За тэгээд өглөө аавын үүргээ гүйцэтгэж байгаад ажил дээрээ 11-12 гээд ирж, ойролцоогоор 20-21 цаг хүртэл ажилладаг юм байна.
Студийнхээ дараагийн том ажил болох
Fragile
тоглоомын төслийг удирдаад, бүх л зүйл дээр нь ажиллаад явж байна. Дүр зохионо, Stopmotion Animation зургууд зураад зураач руугаа шилжүүлнэ, заримдаа тоглоомынхоо хөгжим, миксинг дээр ажиллана гэх мэт. Мэдээж бас төслийнхөө санхүү, маркетинг дээр ажиллаж таардаг. Манай ажил яг л үйлдвэрийн дамжлага шиг нэг нь хийсэн зүйл нөгөө рүүгээ шилжээд явдаг. Ажлынхаа завсар зайгаар тоглоом тоглож өөрийгөө сэргээдэг. Ер нь сайн сууж ажилладаг шүү.

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Ажлаа бодож толгойдоо боловсруулж нэлээн явдаг. Тэгээд компьютерийн ард суух үед хурдан хийдэг шүү. Ажлууд маань гарт орсон байдаг. Тэгэхээр товчхондоо хурдтай ажилладаг гэж болох юм.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Би нэг их олон апп ашигладаггүй. Банкны аппаас гадна такси дуудлагынх байдаг юм байна. Сошиал медиагаас Инстаграмыг арай түлхүү хэрэглэдэг. Хааяа уйдсан үедээ
9gag
орж юм үзнэ. Youtube мэдээж байгаа. За тэгээд хүүхдийн тоглоом л их байна даа (инээв).

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Урьдчилж бодож төлөвлөх л юм даа.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Хийх зүйлсээ компьютерийнхоо дэлгэц дээрх дижитал Sticky note дээр жагсаадаг. Дэвтэр, гар утсан дээр тэмдэглэх жаахан төвөгтэй санагддаг.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Хүүхдүүдтэйгээ тоглох дуртай. Хийж байгаа ажил, хоббитой холбоотой видео, тоймуудыг нэлээн үздэг. Ажил дээрээ бол тоглоом тоглож сэргэдэг.
Ер нь спортлог юм нэг их хийдэггүй юм байна. Гэрээрээ агаар салхинд хааяа гардаг.

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Би нэг төсөл рүү орчихоороо өөр янз бүрийн юм хийж чаддаггүй юм. Гэхдээ одоогийн төсөл дээрээ түрүүнд хэлсэнчлэн олон төрлийн ажил хийж байгаа. Хөгжим хийх процессоор олон жил явчихсан болохоор одоо анимейшин, тоглоом хийх процессдоо илүү татагдаад байгаа хэрэг л дээ. Ганц хоёр дууны ажил байгаа ч ерөөсөө орж амжихгүй л байна.

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Шинэ салбарт шинэ зүйлс хийгээд бүх л тал дээр ихийг сурч туршлагажиж байна. Тоглоомоо хөгжүүлэх чадвараас гадна
Kickstarter дээр хөрөнгө босгох
гэсэн оролдлогоосоо юм сурах гэх мэт. Хувь хүний ахиц дэвшлүүд ч нэлээн гарч байна.
Гэхдээ энэ бол нугачаа ихтэй амаргүй ажил. Баг маань 7 буюу цөөн хүнтэй. Тоглоом хөгжүүлэлтээр мэргэшсэн, их туршлагатай хүмүүс биш. Тийм болохоор дор бүрнээ сурч судлаад, мэргэших гээд л явж байна.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Fragile тоглоомынхоо хөгжүүлэлт дээр л бүрэн төвлөрч, бүх л цагаа зориулж байна. Бид тоглоомоо энэ оны 2-р хагаст бүрэн гаргана гэж зарласан ч дөрөвдүгээр сард гаргачих санаатай ажиллаж байна. Анх Windows дээр л гаргана гэж төлөвлөж байснаа Mac, iOS, Android зэрэг платформууд дээр зэрэг гаргахаар шийдсэн. Тэгэхээр бүр л шаргуу ажиллах ёстой болж байна.

Онцлох төсөл: Fragile - Монголын анхны сонирхогчийн бус видео тоглоом

Unread Media

11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Youtube-ээс янз бүрийн хичээлүүд их үздэг. Мөн Google-тэй нөхөрлөж, байнга л сурч судалж байдаг. Гэхдээ бусдын хийснийг үзэж харахаас гадна өөрөө хийж оролдож, нухаж байж сурах сонирхол ихтэй. Ер нь их практик талдаа хүн.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Миний хамгийн дуртай ном бол "
1984
". Бас "
Амьтны ферм
". Сүүлд кино нь гарсан байсан "
Ready Player One
", мөн "
Dune
" зэрэг шинжлэх ухааны зөгнөлт зохиолуудад дуртай. Хувь хүний хөгжлийн номуудыг оюутан байхдаа их уншдаг байсан, одоо бараг больжээ.
Кино гэвэл сүүлийн үеийн бүтээлүүд л санаанд орж байна. "
Joker
", "
Once Upon a Time in Hollywood
" зэрэг кинонууд үнэхээр таалагдсан. Хуучны кинонуудаас бол "
12 ууртай эр
", Куэнтин Тарантинод их урам зориг, санаа өгсөн гэгддэг "
The Good, The Bad and The Ugly
"-д дуртай.
Сүүлийн үед хөгжим бага сонсож байна.
Дуа Липагийн сүүлд гаргасан дуу
энерги, клип гээд бүх л зүйлээрээ үнэхээр сайн бүтээл болсон байна лээ.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Би нэг ном уншихаараа нэг юм уу хоёр санааг нь аваад л маш сайн хэрэгжүүлдэг юм. "
Өндөр бүтээмжтэй хүмүүсийн 7 дадал
" номд оршуулгаа төсөөлөх нэг дасгал гардаг. Тэр дасгалыг би олон жил идэвхтэй хийсэн шүү. Жилдээ нэг удаа хийхэд амьдралаа сайтар эргэцүүлэн бодоод их зүгээр байдаг. Чиний оршуулгад хэн хэн ирж байна, ямар өөрчлөлтүүд гарч байна гээд төсөөлөхөд сонирхолтой, дараа нь юу хийх хэрэгтэйг бодуулдаг. Монгол хүнд бол жаахан бэлгэгүй л юм даа (инээв).

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Сүүлийн үед нэг ийм санаа бодогдоод байгаа. Хүмүүс хүүхэдтэй болохоороо гэр бүлээ нэгдүгээрт тавиад өөрийгөө жаахан хаячихдаг шүү дээ. Тэгэхээр өөрийгөө бас хэт орхигдуулах хэрэггүй юм байна гэж бодох болсон. Ялангуяа өөрөөсөө битгий харамлаарай. Өөрт хэрэгтэй худалдан авалтуудыг хийж л байх хэрэгтэй юм шиг. Хүн нэг л амьдарна. Хэтэрхий нарийлж өөрөөсөө харамлаж байхаар сэтгэл санааг өргөх, амьдралын чанарыг сайжруулах зүйлсийг авч байгаарай.

Ярилцлагын ээлжит дугаартаа бүтээлч, чанартай уран бүтээлүүдээрээ сонсогч, үзэгчдэд хүндлэгдсэн рэппэр Rokit Bay-г урьж ярилцлаа. Тэрээр 2008 оны үеэс рэп хөгжим хийх болж, олон хит дуу, 3 цомог гаргаж, хэд хэдэн кинонд тоглосны зэрэгцээ “Авьяаслаг монголчууд” шоуны шүүгчээр ажилласан билээ. Компьютер график, бизнесийн удирдлагын чиглэлээр суралцаж байсан Rokit Bay 2017 оноос өөрийн үүсгэн байгуулсан Beer Night студийн багийнхны хамтаар Монголын анхны бүрэн хэмжээний анимейшин цуврал “Оннц дүмд”-ийг амжилттай бүтээсэн бөгөөд одоо “Fragile” хэмээх видео тоглоомыг бүтээх ажилд ханцуй шамлан ороод байгаа юм. Ингээд шинэ салбарт шинэ төсөл эхлүүлээд буй түүний ажлын арга барилтай танилцацгаая.
**Байршил:** Монгол, Улаанбаатар
**Эрхэлдэг ажил:** Рэппэр, найруулагч, продюсер, жүжигчин, Beer Night Studio-ийн үүсгэн байгуулагч
**Хэрэглэдэг гар утас:** iPhone X
**Хэрэглэдэг компьютер:** Суурин компьютер болон iPad
**Сошиал хуудас:** Rokit Bay (фэйсбүүк), bay\_odon (инстаграм)
### 1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУ, ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Би АНУ-д хэдэн жил суралцаад, 2011 онд Монголдоо буцаж ирсэн. Тэгээд 2017 он хүртэл эрчимтэйгээр хөгжим хийж, түүнээс хойш багаараа "Онцц дүмд" цувралыг бүтээсэн. Монголын хамгийн анхны бүрэн хэмжээний анимэйшин цуврал болсон энэ ажилдаа их сэтгэл хангалуун байдаг юм. Одоо харин тоглоомын салбарт орж, шинэ зүйлсийг хийж үзэж байна. "Оннц дүмд"-ээр анимейшин хийсэн бол одоо түүнийгээ програмтай холбож байна гэсэн үг. Үндсэндээ өмнөх ажлаа дараагийн шатанд гаргахаар хичээж байна.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Шөнө 12-ийн үед унтаад өглөө 7-8 хооронд босчихдог. Шөнө бас нэг сэрж "дарга"-ыгаа харна. За тэгээд өглөө аавын үүргээ гүйцэтгэж байгаад ажил дээрээ 11-12 гээд ирж, ойролцоогоор 20-21 цаг хүртэл ажилладаг юм байна.
Студийнхээ дараагийн том ажил болох Fragile тоглоомын төслийг удирдаад, бүх л зүйл дээр нь ажиллаад явж байна. Дүр зохионо, Stopmotion Animation зургууд зураад зураач руугаа шилжүүлнэ, заримдаа тоглоомынхоо хөгжим, миксинг дээр ажиллана гэх мэт. Мэдээж бас төслийнхөө санхүү, маркетинг дээр ажиллаж таардаг. Манай ажил яг л үйлдвэрийн дамжлага шиг нэг нь хийсэн зүйл нөгөө рүүгээ шилжээд явдаг. Ажлынхаа завсар зайгаар тоглоом тоглож өөрийгөө сэргээдэг. Ер нь сайн сууж ажилладаг шүү.
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Ажлаа бодож толгойдоо боловсруулж нэлээн явдаг. Тэгээд компьютерийн ард суух үед хурдан хийдэг шүү. Ажлууд маань гарт орсон байдаг. Тэгэхээр товчхондоо хурдтай ажилладаг гэж болох юм.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Би нэг их олон апп ашигладаггүй. Банкны аппаас гадна такси дуудлагынх байдаг юм байна. Сошиал медиагаас Инстаграмыг арай түлхүү хэрэглэдэг. Хааяа уйдсан үедээ 9gag орж юм үзнэ. Youtube мэдээж байгаа. За тэгээд хүүхдийн тоглоом л их байна даа (инээв).
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Урьдчилж бодож төлөвлөх л юм даа.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Хийх зүйлсээ компьютерийнхоо дэлгэц дээрх дижитал Sticky note дээр жагсаадаг. Дэвтэр, гар утсан дээр тэмдэглэх жаахан төвөгтэй санагддаг.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Хүүхдүүдтэйгээ тоглох дуртай. Хийж байгаа ажил, хоббитой холбоотой видео, тоймуудыг нэлээн үздэг. Ажил дээрээ бол тоглоом тоглож сэргэдэг.
Ер нь спортлог юм нэг их хийдэггүй юм байна. Гэрээрээ агаар салхинд хааяа гардаг.
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Би нэг төсөл рүү орчихоороо өөр янз бүрийн юм хийж чаддаггүй юм. Гэхдээ одоогийн төсөл дээрээ түрүүнд хэлсэнчлэн олон төрлийн ажил хийж байгаа. Хөгжим хийх процессоор олон жил явчихсан болохоор одоо анимейшин, тоглоом хийх процессдоо илүү татагдаад байгаа хэрэг л дээ. Ганц хоёр дууны ажил байгаа ч ерөөсөө орж амжихгүй л байна.
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Шинэ салбарт шинэ зүйлс хийгээд бүх л тал дээр ихийг сурч туршлагажиж байна. Тоглоомоо хөгжүүлэх чадвараас гадна Kickstarter дээр хөрөнгө босгох гэсэн оролдлогоосоо юм сурах гэх мэт. Хувь хүний ахиц дэвшлүүд ч нэлээн гарч байна.
Гэхдээ энэ бол нугачаа ихтэй амаргүй ажил. Баг маань 7 буюу цөөн хүнтэй. Тоглоом хөгжүүлэлтээр мэргэшсэн, их туршлагатай хүмүүс биш. Тийм болохоор дор бүрнээ сурч судлаад, мэргэших гээд л явж байна.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
Fragile тоглоомынхоо хөгжүүлэлт дээр л бүрэн төвлөрч, бүх л цагаа зориулж байна. Бид тоглоомоо энэ оны 2-р хагаст бүрэн гаргана гэж зарласан ч дөрөвдүгээр сард гаргачих санаатай ажиллаж байна. Анх Windows дээр л гаргана гэж төлөвлөж байснаа Mac, iOS, Android зэрэг платформууд дээр зэрэг гаргахаар шийдсэн. Тэгэхээр бүр л шаргуу ажиллах ёстой болж байна.
> Онцлох төсөл: Fragile - Монголын анхны сонирхогчийн бус видео тоглоом
>
> Unread Media
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Youtube-ээс янз бүрийн хичээлүүд их үздэг. Мөн Google-тэй нөхөрлөж, байнга л сурч судалж байдаг. Гэхдээ бусдын хийснийг үзэж харахаас гадна өөрөө хийж оролдож, нухаж байж сурах сонирхол ихтэй. Ер нь их практик талдаа хүн.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Миний хамгийн дуртай ном бол "1984". Бас "Амьтны ферм". Сүүлд кино нь гарсан байсан "Ready Player One", мөн "Dune" зэрэг шинжлэх ухааны зөгнөлт зохиолуудад дуртай. Хувь хүний хөгжлийн номуудыг оюутан байхдаа их уншдаг байсан, одоо бараг больжээ.
Кино гэвэл сүүлийн үеийн бүтээлүүд л санаанд орж байна. "Joker", "Once Upon a Time in Hollywood" зэрэг кинонууд үнэхээр таалагдсан. Хуучны кинонуудаас бол "12 ууртай эр", Куэнтин Тарантинод их урам зориг, санаа өгсөн гэгддэг "The Good, The Bad and The Ugly"-д дуртай.
Сүүлийн үед хөгжим бага сонсож байна. Дуа Липагийн сүүлд гаргасан дуу энерги, клип гээд бүх л зүйлээрээ үнэхээр сайн бүтээл болсон байна лээ.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Би нэг ном уншихаараа нэг юм уу хоёр санааг нь аваад л маш сайн хэрэгжүүлдэг юм. "Өндөр бүтээмжтэй хүмүүсийн 7 дадал" номд оршуулгаа төсөөлөх нэг дасгал гардаг. Тэр дасгалыг би олон жил идэвхтэй хийсэн шүү. Жилдээ нэг удаа хийхэд амьдралаа сайтар эргэцүүлэн бодоод их зүгээр байдаг. Чиний оршуулгад хэн хэн ирж байна, ямар өөрчлөлтүүд гарч байна гээд төсөөлөхөд сонирхолтой, дараа нь юу хийх хэрэгтэйг бодуулдаг. Монгол хүнд бол жаахан бэлгэгүй л юм даа (инээв).
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Сүүлийн үед нэг ийм санаа бодогдоод байгаа. Хүмүүс хүүхэдтэй болохоороо гэр бүлээ нэгдүгээрт тавиад өөрийгөө жаахан хаячихдаг шүү дээ. Тэгэхээр өөрийгөө бас хэт орхигдуулах хэрэггүй юм байна гэж бодох болсон. Ялангуяа өөрөөсөө битгий харамлаарай. Өөрт хэрэгтэй худалдан авалтуудыг хийж л байх хэрэгтэй юм шиг. Хүн нэг л амьдарна. Хэтэрхий нарийлж өөрөөсөө харамлаж байхаар сэтгэл санааг өргөх, амьдралын чанарыг сайжруулах зүйлсийг авч байгаарай.