Мерчиндайз бүтээгдэхүүн үнэ цэн бий болгох нь: Сурталчилгааны үр дүнтэй арга хэрэгслээ бүтээхүй 
<div class="article-body">
          <h2><div>Дуртай хамтлаг, дуучин эсвэл үзэх дуртай цувралыг санагдуулах ямар нэг дурсгалын эд зүйл айл бүрд байдаг болов уу.  Мэдэхгүй хүний нүдэнд дэлгүүрийн бараанаас ялгарахааргүй юм шиг тэдгээр бүтээгдэхүүнүүд таны хувьд онцгой мэдрэмжийг төрүүлдэг нь гарцаагүй. Хүн бүр өөрийн үнэт зүйл, үзэл санаагаа бүтээлчээр илэрхийлж, хүсвэл түүгээрээ брэнд бүтээх ч боломжтой болсон энэ цаг үе магадгүй наалддаг зураг, түлхүүрийн оосроос хэтэрдэггүй байсан тэр энгийн мерч бүтээгдэхүүнүүдэд түшиглэн хөгжсөн гэхэд хол зөрөхгүй л болов уу. Тэгвэл энэ үеийн залууст өөрийн онцлог ялгарал, бодол мэдрэмжээ энгийн бөгөөд сонирхолтойгоор илэрхийлэх гарц нь болж буй мерчиндайз хэмээх ойлголтыг уг нийтлэлдээ тайлбарлахыг зорьлоо. </div><div><br></div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Мерч буюу мерчиндайз бүтээгдэхүүн гэж юу вэ? </div></h3><p></p><p>Хэрэглэгчийг татах, худалдан авалтыг өдөөх, бараа худалдаалах урлагийг нэг ёсондоо “<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Merchandising" target="_blank">мерчиндайз</a>” хэмээн нэрлэдэг. Ухаад тайлбарлавал ямар нэг үнэ цэн, брэндингийг бодитой бүтээгдэхүүн болгож, хэрэглэгч, үйлчлүүлэгчдэдээ өмчлүүлж буй хэлбэр юм. Малгай, цамц, үзэг, түлхүүрийн оосроос эхлээд барилга байшин, машин унаа хүртэлх хүний хэрэгцээнд ашиглагддаг бүх л төрлийн барааг ашиглаж гол санаа, зорилгоо үр дүнтэйгээр шигтгэн байршуулж өгснөөр олон нийтийн оюун санаанд тухайн брэндийн төсөөллийг бий болгож, хүмүүс нэгэндээ дамжуулах, хуваалцах, түгээх орон зайг бий болгодог байна. </p><p>Брэнд сурталчилгааны эцэг хэмээгддэг Жаспер Мик анх 1886 онд найз Кантвеллийн “Cantwell Shoes” дэлгүүрт ирэх худалдан авагчдыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “Кантвеллийн гутлаас худалдан аваарай” хэмээх бичигтэй даавуун номын уут үйлдвэрлэжээ. Дэлгүүрээс гутал авсан хүүхэд бүрд уутыг үнэгүй бэлэглэснээр тэднийг сургуульдаа явахад хотын бүх хүн дэлгүүрийн нэрийг харсан нь маш амжилттай сурталчилгаа болсон аж. Энэ бол мерч бүтээгдэхүүний эхлэл болсон энгийн л нэгэн түүх. Гэхдээ энгийн ч гэлээ энэ санаа хөгжлийн явцдаа бүтээгдэхүүнээр дамжуулан брэндээ илэрхийлэх, цаашлаад өөрсдийн үзэл санааг тэлэх, хүрээллээ бий болгох хамгийн том зэвсэг болсныг та бид харж байна. <br></p>
<p>Ингээд, салбар бүрд мерч бүтээгдэхүүн эдийн засаг болон олон нийтийн үзэл санаа, хүсэл мөрөөдөлд ямар нөлөө үзүүлж, хэр хэмжээний өөрчлөлт авч ирж болдгийг гэрчилж чадах мерч бүтээгдэхүүний санаануудаас жишээлэн хүргэе.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>Энтертайнмент: Оддын дайн ба Сансар огторгуй</div><div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/0d9914037ad6cdf7a71ee75d6cdb8614.jpg"></p><p></p><p><br></p><p>Хязгааргүй уудам огторгуй, төсөөллийн ирээдүйдээ жигүүрлэгч хэн бүхний шимтэн дурладаг алдарт цуврал мерч бүтээгдэхүүнүүдээрээ ч бас амжилтын оргилд хүрсэн брэнд юм. Ойролцоогоор 22 тэрбум долларын багтаамжтай хүүхдийн тоглоомын зах зээлд өөрсдийн бүтээсэн дүрээрээ мерч бүтээгдэхүүн гаргасан нь “<a href="https://www.starwars.com/" target="_blank">Оддын дайн</a>” кино багийнхны хувьд тун ч зөв сонголт байлаа. Өндөр хүлээлттэй шинэхэн кино нээлтээ хийхээсээ ч өмнө кинонд гарах баатруудын дүртэй тоглоом, чимэглэлийг урьдчилан худалдаанд гаргадаг нь киноны борлуулалтыг өсгөөд зогсохгүй зар сурталчилгааны нэг хэлбэр болдог аж. </p><p>1977 онд нээлтээ хийснээс хойш өдгөө зургаа дахь арванаа үзэж буй “Оддын дайн” цуврал бүх цаг үеийн хамгийн алдартай франчайз хэвээр буй. Нээлтээ хийсэн даруйдаа 100 сая долларын тоглоом борлуулсан тухайн үеийн хит кино дараагийн 35 жилд гурван тэрбум ам.долларын орлого олсон гэдэг. Хувцас, гэрийн чимэглэл, цүнх, тор, цахилгаан бараанаас эхлээд байхгүй юм байдаггүй мерчийн арвин сантайгаас нь харахад “Оддын дайн”-ы фенүүд өөрийн хүссэн орчиндоо амьдрах бүрэн боломжтой.</p><p>Өнгөц харахад кинонд дурлагсдын үйлдэл мэт харагдах боловч тэдгээр бүтээгдэхүүнүүд үзэгч фенүүдийн сансарт тэмүүлэх их хүслийг гэрчлэх тод илэрхийлэмж гэдэг нь тодорхой. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>Аялал жуулчлал, суурин байгууламж: I love NY ба Дэлхийн хамгийн хүсэмжит хот</div><div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/eb681bbde95c8a7b2d8234c61372c44a.jpg"></p><p></p><p><br></p><p>Манай дэлхийд 200 гаруй улсын 4400 гаруй хот бий. Та ямар улсын аль хотод зочилж үзэхийг хүсдэг вэ? Жагсаалтанд тань НьюЙорк хот багтсан гэхэд эргэлзэхгүй байна. Ардчилал, эрх чөлөөний үзэл санааг түгээсэн эрх чөлөөний хөшөө, дэлхийн хамгийн их алтыг агуулсан Холбооны нөөцийн банк, 50 гаруй сая номоороо дэлхийд гуравт багтах номын сан энэ хотод бий. Азийн ямар ч хотоос илүү олон хятад хүн, Израйлийн бусад хотоос хавь илүү еврей нар амьдардаг нь сонирхолтой. Дурлахгүй, хайрлахгүй байхын аргагүй энэ хотын брэнд хүртэл I&lt;3 NY.</p><p>Хэн бүхний эчнээ танил уг загвар нь дэлхийн хамгийн алдартай, түүхэн дэх нөлөө бүхий сурталчилгааны компанит ажил болсон гэдэгтэй маргах хүн үгүй. 1970-аад он Нью Йорк хотын харанхуй, буурай үед “Wells Rich Greene” зар сурталчилгааны агентлагийг хотыг эерэгээр харуулах, аялал жуулчлал, эдийн засгийг хөгжүүлэх зорилгоор хөлсөлжээ. Дизайнер Милтон Глейзер хотоор удаан зугаалж дугтуйт цаасны ард олон санаа буулгаж гурван үсэгтэй, дундаа улаан зүрхтэй уг бүтээл төрсөн байна. Хөвсгөр фонт, зүрхэн дүрс, хар бичвэр нь “Нью Йорк бол хүн айх газар биш, асар их хайр, эр зориг, сэтгэл хөдөлгөм энерги түгсэн хот” гэдгийг илэрхийлнэ. Уг загварыг подволк, аяга, малгай, цүнх гээд төсөөлж болох бүх л зүйл дээр хэвлэсэн мерчүүд Нью-Йоркчуудыг хотоо хайрлах, эрхэмлэх сэтгэлтэй болгохоор барахгүй дэлхийн хүн амыг энэ хотод хөл тавьж үзэхсэн гэдэг их хүсэлд автуулж чадсан юм. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>Нийгмийн үзэл санаа: Зориг агсаны 60 жил ба Хөгжил дэвшилд тэмүүлэхүй</div><div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/4b4794f730ac506b31cb5e5d1d09dc68.jpg"></p><p></p><p><br></p><p>Бид аль ч нийтлэлдээ дэлхийд танигдсан амжилттай кэйсүүд дунд монгол жишээгээ шигтгэхийг хичээдэг. Харин энэ удаа нийгмийн үзэл санаанд чиглэсэн дотоодын мерчийг жишээ болгон сонгосон юм.</p><p>Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хамгийн үнэтэй эрх чөлөөний төлөө тэмцсэн цэл залуухан С.Зориг агсаны дүр төрх, үзэл санаа нь Монгол улс хааш чиглэн хөгжих хэрэгтэй вэ гэдгийг хойч үедээ сануулан, таниулах нэгэн чухал брэнд юм. Монгол хүний саруул ухаанд итгэж ардчиллын салхийг өдөөсөн С.Зориг агсны бүтээсэн гавьяа, үлдээсэн өв залуус бидний дунд одоо ч трэнд хэвээрээ л буй. Түүний 60 насны ойд зориулж, гэгээн дурсгалыг хүндэтгэн “<a href="https://zorigsan.mn/" target="_blank">Зориг сан</a>”, “<a href="https://www.facebook.com/gihgerhub/" target="_blank">Гэр Өргөө</a>” ТББ, “<a href="https://www.geru.mn/" target="_blank">Geru</a>”-гийн хамтран гаргасан дөрвөн мерч бүтээгдэхүүнийг энэ удаа онцолъё. Түүхэн хүний үзэл санааг дэлгэрүүлэн түгээж буй уг мерч бүтээгдэхүүнүүд цөөн тоотой гарах бөгөөд худалдаалагдаж дуусахад <a href="https://www.geru.mn/merch/zf-gerhub" target="_blank">ердөө тав хоног</a> үлдсэн аж. Түүний хэлсэн алдарт эшлэл, дүүдээ илгээсэн захидал, хувьсгалын дүр төрхийг нь буулгасан эдгээр бүтээгдэхүүнүүд залуусын нийгмээс хүсэж буй зүйл, хүсэл мөрөөдлийг эвтэйхэн бөгөөд хүчтэйхэн илэрхийлэх бүтээлч арга болох нь лавтай.</p><p>Олсон ашгийг “Гэр Өргөө ТББ”-аас санаачлан байгуулсан “Гэр инновацын төв”-ийн усны системийг ухаалаг, тогтвортой аргаар шийдэхээр төлөвлөсөн байна. Уг төв нь бага, дунд, өсвөр мөн насанд хүрэгчдэд зориулсан номын сан, лего тоглоомоор тоноглосон тоглоомын булантай. Гуравдугаар сард бүрэн ашиглалтанд орсноос хойш 900-аад хүүхдэд 250 цагийн хичээл сургалт, тоглоом, уншлагын хөтөлбөр зохион байгуулжээ. Төслийн зүгээс 10 сая төгрөгийн зорилтот дүн тогтоосон ба одоогийн байдлаар 19 хувьтай биелсэн байна. Оролцохыг хүссэн хүн бүр худалдан авалт хийхээс гадна, сайн дураараа хандив өргөх боломжтой. <br></p>
<blockquote><p><a href="https://www.geru.mn/merch/zf-gerhub" target="_blank">Зориг агсаны 60 жилийн ойн мерч бүтээгдэхүүнээс худалдан авах</a></p>
<cite>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>Тоглоомын зах зээл: Disney ба Хүүхдийн ертөнц </div><div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/b2f1e3f7a07fcf0b4eca49add972250e.jpeg"></p><p></p><p><br></p><p>"<a href="https://www.disney.com/" target="_blank">Disney</a>" компанийн брэнд сурталчилгаа ердөө л шохойн самбар дээрх жижигхэн хулганаас эхтэй. Микки нэрт хулганын түүхийг өгүүлэх “Steamboat Willie” (1928) киноны их амжилтаар Диснейн ах дүүсийн бизнес эхэлжээ. Микки Маусын зураг анх 1923 онд хүүхдийн шохойн самбар дээр гарснаар хүүхдүүд хичээл сургуульдаа авч явах боломжтой болсон гэдэг. Удалгүй Гүүфи жүржийн шүүс, Доналд нугастай талх гарч эхэлснээр хүмүүс хайртай дүрүүдээ гэртээ авчрах боломжтой болж мерчиндайз бизнес амжилттай цэцэглэв. </p><p>Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед олон хүүхэлдэйн киноны студиуд санхүүжилтгүйн улмаас хаагдсан ч тус студи АНУ-ын засгийн газартай хамтран дайныг дэмжсэн суртал ухуулга хийхээр тохиролцжээ. Энэхүү төлбөртэй гэрээ нь Уолт болон түүний баг хүүхэлдэйн киноны дүрүүд, сурталчилгааг үргэлжлүүлэх боломжтой болгосон байна. Тэгвэл өнөөдөр "Disney" компани ESPN, ABC (Америк) болон Marvel зэрэг хэд хэдэн франчайзуудыг эзэмшиж, дэлхий даяар аварга том хөгжөөнт паркуудыг байгуулсан нь Disneyland хэмээх нүсэр ертөнцийг бий болгосон билээ. Мерчиндайз зах зээлийн бахархалт жишээ болох <a href="https://www.shopdisney.com/?cmp=OTL-Dcom_ChromShpIconB_Shop_EFC28055&amp;efc=280559&amp;att=DcomM_HP_Feed_DSIMobileRedirect_t" target="_blank">"Disney"-ийн бүтээгдэхүүнгүй</a> хүүхэд нас энэ цаг үеийн хүмүүст байдаг гэж үү?</p><p>Та ч бас өөрийн хайртай мерчиндайз бүтээгдэхүүний жишээнүүдээсээ хуваалцаарай. <br></p>
          </div>

Дуртай хамтлаг, дуучин эсвэл үзэх дуртай цувралыг санагдуулах ямар нэг дурсгалын эд зүйл айл бүрд байдаг болов уу.  Мэдэхгүй хүний нүдэнд дэлгүүрийн бараанаас ялгарахааргүй юм шиг тэдгээр бүтээгдэхүүнүүд таны хувьд онцгой мэдрэмжийг төрүүлдэг нь гарцаагүй. Хүн бүр өөрийн үнэт зүйл, үзэл санаагаа бүтээлчээр илэрхийлж, хүсвэл түүгээрээ брэнд бүтээх ч боломжтой болсон энэ цаг үе магадгүй наалддаг зураг, түлхүүрийн оосроос хэтэрдэггүй байсан тэр энгийн мерч бүтээгдэхүүнүүдэд түшиглэн хөгжсөн гэхэд хол зөрөхгүй л болов уу. Тэгвэл энэ үеийн залууст өөрийн онцлог ялгарал, бодол мэдрэмжээ энгийн бөгөөд сонирхолтойгоор илэрхийлэх гарц нь болж буй мерчиндайз хэмээх ойлголтыг уг нийтлэлдээ тайлбарлахыг зорьлоо.
Мерч буюу мерчиндайз бүтээгдэхүүн гэж юу вэ?
Хэрэглэгчийг татах, худалдан авалтыг өдөөх, бараа худалдаалах урлагийг нэг ёсондоо “
мерчиндайз
” хэмээн нэрлэдэг. Ухаад тайлбарлавал ямар нэг үнэ цэн, брэндингийг бодитой бүтээгдэхүүн болгож, хэрэглэгч, үйлчлүүлэгчдэдээ өмчлүүлж буй хэлбэр юм. Малгай, цамц, үзэг, түлхүүрийн оосроос эхлээд барилга байшин, машин унаа хүртэлх хүний хэрэгцээнд ашиглагддаг бүх л төрлийн барааг ашиглаж гол санаа, зорилгоо үр дүнтэйгээр шигтгэн байршуулж өгснөөр олон нийтийн оюун санаанд тухайн брэндийн төсөөллийг бий болгож, хүмүүс нэгэндээ дамжуулах, хуваалцах, түгээх орон зайг бий болгодог байна.
Брэнд сурталчилгааны эцэг хэмээгддэг Жаспер Мик анх 1886 онд найз Кантвеллийн “Cantwell Shoes” дэлгүүрт ирэх худалдан авагчдыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “Кантвеллийн гутлаас худалдан аваарай” хэмээх бичигтэй даавуун номын уут үйлдвэрлэжээ. Дэлгүүрээс гутал авсан хүүхэд бүрд уутыг үнэгүй бэлэглэснээр тэднийг сургуульдаа явахад хотын бүх хүн дэлгүүрийн нэрийг харсан нь маш амжилттай сурталчилгаа болсон аж. Энэ бол мерч бүтээгдэхүүний эхлэл болсон энгийн л нэгэн түүх. Гэхдээ энгийн ч гэлээ энэ санаа хөгжлийн явцдаа бүтээгдэхүүнээр дамжуулан брэндээ илэрхийлэх, цаашлаад өөрсдийн үзэл санааг тэлэх, хүрээллээ бий болгох хамгийн том зэвсэг болсныг та бид харж байна.

Ингээд, салбар бүрд мерч бүтээгдэхүүн эдийн засаг болон олон нийтийн үзэл санаа, хүсэл мөрөөдөлд ямар нөлөө үзүүлж, хэр хэмжээний өөрчлөлт авч ирж болдгийг гэрчилж чадах мерч бүтээгдэхүүний санаануудаас жишээлэн хүргэе.

Энтертайнмент: Оддын дайн ба Сансар огторгуй
Хязгааргүй уудам огторгуй, төсөөллийн ирээдүйдээ жигүүрлэгч хэн бүхний шимтэн дурладаг алдарт цуврал мерч бүтээгдэхүүнүүдээрээ ч бас амжилтын оргилд хүрсэн брэнд юм. Ойролцоогоор 22 тэрбум долларын багтаамжтай хүүхдийн тоглоомын зах зээлд өөрсдийн бүтээсэн дүрээрээ мерч бүтээгдэхүүн гаргасан нь “
Оддын дайн
” кино багийнхны хувьд тун ч зөв сонголт байлаа. Өндөр хүлээлттэй шинэхэн кино нээлтээ хийхээсээ ч өмнө кинонд гарах баатруудын дүртэй тоглоом, чимэглэлийг урьдчилан худалдаанд гаргадаг нь киноны борлуулалтыг өсгөөд зогсохгүй зар сурталчилгааны нэг хэлбэр болдог аж.
1977 онд нээлтээ хийснээс хойш өдгөө зургаа дахь арванаа үзэж буй “Оддын дайн” цуврал бүх цаг үеийн хамгийн алдартай франчайз хэвээр буй. Нээлтээ хийсэн даруйдаа 100 сая долларын тоглоом борлуулсан тухайн үеийн хит кино дараагийн 35 жилд гурван тэрбум ам.долларын орлого олсон гэдэг. Хувцас, гэрийн чимэглэл, цүнх, тор, цахилгаан бараанаас эхлээд байхгүй юм байдаггүй мерчийн арвин сантайгаас нь харахад “Оддын дайн”-ы фенүүд өөрийн хүссэн орчиндоо амьдрах бүрэн боломжтой.
Өнгөц харахад кинонд дурлагсдын үйлдэл мэт харагдах боловч тэдгээр бүтээгдэхүүнүүд үзэгч фенүүдийн сансарт тэмүүлэх их хүслийг гэрчлэх тод илэрхийлэмж гэдэг нь тодорхой.

Аялал жуулчлал, суурин байгууламж: I love NY ба Дэлхийн хамгийн хүсэмжит хот
Манай дэлхийд 200 гаруй улсын 4400 гаруй хот бий. Та ямар улсын аль хотод зочилж үзэхийг хүсдэг вэ? Жагсаалтанд тань НьюЙорк хот багтсан гэхэд эргэлзэхгүй байна. Ардчилал, эрх чөлөөний үзэл санааг түгээсэн эрх чөлөөний хөшөө, дэлхийн хамгийн их алтыг агуулсан Холбооны нөөцийн банк, 50 гаруй сая номоороо дэлхийд гуравт багтах номын сан энэ хотод бий. Азийн ямар ч хотоос илүү олон хятад хүн, Израйлийн бусад хотоос хавь илүү еврей нар амьдардаг нь сонирхолтой. Дурлахгүй, хайрлахгүй байхын аргагүй энэ хотын брэнд хүртэл I<3 NY.
Хэн бүхний эчнээ танил уг загвар нь дэлхийн хамгийн алдартай, түүхэн дэх нөлөө бүхий сурталчилгааны компанит ажил болсон гэдэгтэй маргах хүн үгүй. 1970-аад он Нью Йорк хотын харанхуй, буурай үед “Wells Rich Greene” зар сурталчилгааны агентлагийг хотыг эерэгээр харуулах, аялал жуулчлал, эдийн засгийг хөгжүүлэх зорилгоор хөлсөлжээ. Дизайнер Милтон Глейзер хотоор удаан зугаалж дугтуйт цаасны ард олон санаа буулгаж гурван үсэгтэй, дундаа улаан зүрхтэй уг бүтээл төрсөн байна. Хөвсгөр фонт, зүрхэн дүрс, хар бичвэр нь “Нью Йорк бол хүн айх газар биш, асар их хайр, эр зориг, сэтгэл хөдөлгөм энерги түгсэн хот” гэдгийг илэрхийлнэ. Уг загварыг подволк, аяга, малгай, цүнх гээд төсөөлж болох бүх л зүйл дээр хэвлэсэн мерчүүд Нью-Йоркчуудыг хотоо хайрлах, эрхэмлэх сэтгэлтэй болгохоор барахгүй дэлхийн хүн амыг энэ хотод хөл тавьж үзэхсэн гэдэг их хүсэлд автуулж чадсан юм.

Нийгмийн үзэл санаа: Зориг агсаны 60 жил ба Хөгжил дэвшилд тэмүүлэхүй
Бид аль ч нийтлэлдээ дэлхийд танигдсан амжилттай кэйсүүд дунд монгол жишээгээ шигтгэхийг хичээдэг. Харин энэ удаа нийгмийн үзэл санаанд чиглэсэн дотоодын мерчийг жишээ болгон сонгосон юм.
Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хамгийн үнэтэй эрх чөлөөний төлөө тэмцсэн цэл залуухан С.Зориг агсаны дүр төрх, үзэл санаа нь Монгол улс хааш чиглэн хөгжих хэрэгтэй вэ гэдгийг хойч үедээ сануулан, таниулах нэгэн чухал брэнд юм. Монгол хүний саруул ухаанд итгэж ардчиллын салхийг өдөөсөн С.Зориг агсны бүтээсэн гавьяа, үлдээсэн өв залуус бидний дунд одоо ч трэнд хэвээрээ л буй. Түүний 60 насны ойд зориулж, гэгээн дурсгалыг хүндэтгэн “
Зориг сан
”, “
Гэр Өргөө
” ТББ, “
Geru
”-гийн хамтран гаргасан дөрвөн мерч бүтээгдэхүүнийг энэ удаа онцолъё. Түүхэн хүний үзэл санааг дэлгэрүүлэн түгээж буй уг мерч бүтээгдэхүүнүүд цөөн тоотой гарах бөгөөд худалдаалагдаж дуусахад
ердөө тав хоног
үлдсэн аж. Түүний хэлсэн алдарт эшлэл, дүүдээ илгээсэн захидал, хувьсгалын дүр төрхийг нь буулгасан эдгээр бүтээгдэхүүнүүд залуусын нийгмээс хүсэж буй зүйл, хүсэл мөрөөдлийг эвтэйхэн бөгөөд хүчтэйхэн илэрхийлэх бүтээлч арга болох нь лавтай.
Олсон ашгийг “Гэр Өргөө ТББ”-аас санаачлан байгуулсан “Гэр инновацын төв”-ийн усны системийг ухаалаг, тогтвортой аргаар шийдэхээр төлөвлөсөн байна. Уг төв нь бага, дунд, өсвөр мөн насанд хүрэгчдэд зориулсан номын сан, лего тоглоомоор тоноглосон тоглоомын булантай. Гуравдугаар сард бүрэн ашиглалтанд орсноос хойш 900-аад хүүхдэд 250 цагийн хичээл сургалт, тоглоом, уншлагын хөтөлбөр зохион байгуулжээ. Төслийн зүгээс 10 сая төгрөгийн зорилтот дүн тогтоосон ба одоогийн байдлаар 19 хувьтай биелсэн байна. Оролцохыг хүссэн хүн бүр худалдан авалт хийхээс гадна, сайн дураараа хандив өргөх боломжтой.

Зориг агсаны 60 жилийн ойн мерч бүтээгдэхүүнээс худалдан авах


Тоглоомын зах зээл: Disney ба Хүүхдийн ертөнц
"
Disney
" компанийн брэнд сурталчилгаа ердөө л шохойн самбар дээрх жижигхэн хулганаас эхтэй. Микки нэрт хулганын түүхийг өгүүлэх “Steamboat Willie” (1928) киноны их амжилтаар Диснейн ах дүүсийн бизнес эхэлжээ. Микки Маусын зураг анх 1923 онд хүүхдийн шохойн самбар дээр гарснаар хүүхдүүд хичээл сургуульдаа авч явах боломжтой болсон гэдэг. Удалгүй Гүүфи жүржийн шүүс, Доналд нугастай талх гарч эхэлснээр хүмүүс хайртай дүрүүдээ гэртээ авчрах боломжтой болж мерчиндайз бизнес амжилттай цэцэглэв.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед олон хүүхэлдэйн киноны студиуд санхүүжилтгүйн улмаас хаагдсан ч тус студи АНУ-ын засгийн газартай хамтран дайныг дэмжсэн суртал ухуулга хийхээр тохиролцжээ. Энэхүү төлбөртэй гэрээ нь Уолт болон түүний баг хүүхэлдэйн киноны дүрүүд, сурталчилгааг үргэлжлүүлэх боломжтой болгосон байна. Тэгвэл өнөөдөр "Disney" компани ESPN, ABC (Америк) болон Marvel зэрэг хэд хэдэн франчайзуудыг эзэмшиж, дэлхий даяар аварга том хөгжөөнт паркуудыг байгуулсан нь Disneyland хэмээх нүсэр ертөнцийг бий болгосон билээ. Мерчиндайз зах зээлийн бахархалт жишээ болох
"Disney"-ийн бүтээгдэхүүнгүй
хүүхэд нас энэ цаг үеийн хүмүүст байдаг гэж үү?
Та ч бас өөрийн хайртай мерчиндайз бүтээгдэхүүний жишээнүүдээсээ хуваалцаарай.

Дуртай хамтлаг, дуучин эсвэл үзэх дуртай цувралыг санагдуулах ямар нэг дурсгалын эд зүйл айл бүрд байдаг болов уу.  Мэдэхгүй хүний нүдэнд дэлгүүрийн бараанаас ялгарахааргүй юм шиг тэдгээр бүтээгдэхүүнүүд таны хувьд онцгой мэдрэмжийг төрүүлдэг нь гарцаагүй. Хүн бүр өөрийн үнэт зүйл, үзэл санаагаа бүтээлчээр илэрхийлж, хүсвэл түүгээрээ брэнд бүтээх ч боломжтой болсон энэ цаг үе магадгүй наалддаг зураг, түлхүүрийн оосроос хэтэрдэггүй байсан тэр энгийн мерч бүтээгдэхүүнүүдэд түшиглэн хөгжсөн гэхэд хол зөрөхгүй л болов уу. Тэгвэл энэ үеийн залууст өөрийн онцлог ялгарал, бодол мэдрэмжээ энгийн бөгөөд сонирхолтойгоор илэрхийлэх гарц нь болж буй мерчиндайз хэмээх ойлголтыг уг нийтлэлдээ тайлбарлахыг зорьлоо.
### Мерч буюу мерчиндайз бүтээгдэхүүн гэж юу вэ?
Хэрэглэгчийг татах, худалдан авалтыг өдөөх, бараа худалдаалах урлагийг нэг ёсондоо “мерчиндайз” хэмээн нэрлэдэг. Ухаад тайлбарлавал ямар нэг үнэ цэн, брэндингийг бодитой бүтээгдэхүүн болгож, хэрэглэгч, үйлчлүүлэгчдэдээ өмчлүүлж буй хэлбэр юм. Малгай, цамц, үзэг, түлхүүрийн оосроос эхлээд барилга байшин, машин унаа хүртэлх хүний хэрэгцээнд ашиглагддаг бүх л төрлийн барааг ашиглаж гол санаа, зорилгоо үр дүнтэйгээр шигтгэн байршуулж өгснөөр олон нийтийн оюун санаанд тухайн брэндийн төсөөллийг бий болгож, хүмүүс нэгэндээ дамжуулах, хуваалцах, түгээх орон зайг бий болгодог байна.
Брэнд сурталчилгааны эцэг хэмээгддэг Жаспер Мик анх 1886 онд найз Кантвеллийн “Cantwell Shoes” дэлгүүрт ирэх худалдан авагчдыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “Кантвеллийн гутлаас худалдан аваарай” хэмээх бичигтэй даавуун номын уут үйлдвэрлэжээ. Дэлгүүрээс гутал авсан хүүхэд бүрд уутыг үнэгүй бэлэглэснээр тэднийг сургуульдаа явахад хотын бүх хүн дэлгүүрийн нэрийг харсан нь маш амжилттай сурталчилгаа болсон аж. Энэ бол мерч бүтээгдэхүүний эхлэл болсон энгийн л нэгэн түүх. Гэхдээ энгийн ч гэлээ энэ санаа хөгжлийн явцдаа бүтээгдэхүүнээр дамжуулан брэндээ илэрхийлэх, цаашлаад өөрсдийн үзэл санааг тэлэх, хүрээллээ бий болгох хамгийн том зэвсэг болсныг та бид харж байна.
Ингээд, салбар бүрд мерч бүтээгдэхүүн эдийн засаг болон олон нийтийн үзэл санаа, хүсэл мөрөөдөлд ямар нөлөө үзүүлж, хэр хэмжээний өөрчлөлт авч ирж болдгийг гэрчилж чадах мерч бүтээгдэхүүний санаануудаас жишээлэн хүргэе.
### Энтертайнмент: Оддын дайн ба Сансар огторгуй
Хязгааргүй уудам огторгуй, төсөөллийн ирээдүйдээ жигүүрлэгч хэн бүхний шимтэн дурладаг алдарт цуврал мерч бүтээгдэхүүнүүдээрээ ч бас амжилтын оргилд хүрсэн брэнд юм. Ойролцоогоор 22 тэрбум долларын багтаамжтай хүүхдийн тоглоомын зах зээлд өөрсдийн бүтээсэн дүрээрээ мерч бүтээгдэхүүн гаргасан нь “Оддын дайн” кино багийнхны хувьд тун ч зөв сонголт байлаа. Өндөр хүлээлттэй шинэхэн кино нээлтээ хийхээсээ ч өмнө кинонд гарах баатруудын дүртэй тоглоом, чимэглэлийг урьдчилан худалдаанд гаргадаг нь киноны борлуулалтыг өсгөөд зогсохгүй зар сурталчилгааны нэг хэлбэр болдог аж.
1977 онд нээлтээ хийснээс хойш өдгөө зургаа дахь арванаа үзэж буй “Оддын дайн” цуврал бүх цаг үеийн хамгийн алдартай франчайз хэвээр буй. Нээлтээ хийсэн даруйдаа 100 сая долларын тоглоом борлуулсан тухайн үеийн хит кино дараагийн 35 жилд гурван тэрбум ам.долларын орлого олсон гэдэг. Хувцас, гэрийн чимэглэл, цүнх, тор, цахилгаан бараанаас эхлээд байхгүй юм байдаггүй мерчийн арвин сантайгаас нь харахад “Оддын дайн”-ы фенүүд өөрийн хүссэн орчиндоо амьдрах бүрэн боломжтой.
Өнгөц харахад кинонд дурлагсдын үйлдэл мэт харагдах боловч тэдгээр бүтээгдэхүүнүүд үзэгч фенүүдийн сансарт тэмүүлэх их хүслийг гэрчлэх тод илэрхийлэмж гэдэг нь тодорхой.
### Аялал жуулчлал, суурин байгууламж: I love NY ба Дэлхийн хамгийн хүсэмжит хот
Манай дэлхийд 200 гаруй улсын 4400 гаруй хот бий. Та ямар улсын аль хотод зочилж үзэхийг хүсдэг вэ? Жагсаалтанд тань НьюЙорк хот багтсан гэхэд эргэлзэхгүй байна. Ардчилал, эрх чөлөөний үзэл санааг түгээсэн эрх чөлөөний хөшөө, дэлхийн хамгийн их алтыг агуулсан Холбооны нөөцийн банк, 50 гаруй сая номоороо дэлхийд гуравт багтах номын сан энэ хотод бий. Азийн ямар ч хотоос илүү олон хятад хүн, Израйлийн бусад хотоос хавь илүү еврей нар амьдардаг нь сонирхолтой. Дурлахгүй, хайрлахгүй байхын аргагүй энэ хотын брэнд хүртэл I<3 NY.
Хэн бүхний эчнээ танил уг загвар нь дэлхийн хамгийн алдартай, түүхэн дэх нөлөө бүхий сурталчилгааны компанит ажил болсон гэдэгтэй маргах хүн үгүй. 1970-аад он Нью Йорк хотын харанхуй, буурай үед “Wells Rich Greene” зар сурталчилгааны агентлагийг хотыг эерэгээр харуулах, аялал жуулчлал, эдийн засгийг хөгжүүлэх зорилгоор хөлсөлжээ. Дизайнер Милтон Глейзер хотоор удаан зугаалж дугтуйт цаасны ард олон санаа буулгаж гурван үсэгтэй, дундаа улаан зүрхтэй уг бүтээл төрсөн байна. Хөвсгөр фонт, зүрхэн дүрс, хар бичвэр нь “Нью Йорк бол хүн айх газар биш, асар их хайр, эр зориг, сэтгэл хөдөлгөм энерги түгсэн хот” гэдгийг илэрхийлнэ. Уг загварыг подволк, аяга, малгай, цүнх гээд төсөөлж болох бүх л зүйл дээр хэвлэсэн мерчүүд Нью-Йоркчуудыг хотоо хайрлах, эрхэмлэх сэтгэлтэй болгохоор барахгүй дэлхийн хүн амыг энэ хотод хөл тавьж үзэхсэн гэдэг их хүсэлд автуулж чадсан юм.
### Нийгмийн үзэл санаа: Зориг агсаны 60 жил ба Хөгжил дэвшилд тэмүүлэхүй
Бид аль ч нийтлэлдээ дэлхийд танигдсан амжилттай кэйсүүд дунд монгол жишээгээ шигтгэхийг хичээдэг. Харин энэ удаа нийгмийн үзэл санаанд чиглэсэн дотоодын мерчийг жишээ болгон сонгосон юм.
Үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хамгийн үнэтэй эрх чөлөөний төлөө тэмцсэн цэл залуухан С.Зориг агсаны дүр төрх, үзэл санаа нь Монгол улс хааш чиглэн хөгжих хэрэгтэй вэ гэдгийг хойч үедээ сануулан, таниулах нэгэн чухал брэнд юм. Монгол хүний саруул ухаанд итгэж ардчиллын салхийг өдөөсөн С.Зориг агсны бүтээсэн гавьяа, үлдээсэн өв залуус бидний дунд одоо ч трэнд хэвээрээ л буй. Түүний 60 насны ойд зориулж, гэгээн дурсгалыг хүндэтгэн “Зориг сан”, “Гэр Өргөө” ТББ, “Geru”-гийн хамтран гаргасан дөрвөн мерч бүтээгдэхүүнийг энэ удаа онцолъё. Түүхэн хүний үзэл санааг дэлгэрүүлэн түгээж буй уг мерч бүтээгдэхүүнүүд цөөн тоотой гарах бөгөөд худалдаалагдаж дуусахад ердөө тав хоног үлдсэн аж. Түүний хэлсэн алдарт эшлэл, дүүдээ илгээсэн захидал, хувьсгалын дүр төрхийг нь буулгасан эдгээр бүтээгдэхүүнүүд залуусын нийгмээс хүсэж буй зүйл, хүсэл мөрөөдлийг эвтэйхэн бөгөөд хүчтэйхэн илэрхийлэх бүтээлч арга болох нь лавтай.
Олсон ашгийг “Гэр Өргөө ТББ”-аас санаачлан байгуулсан “Гэр инновацын төв”-ийн усны системийг ухаалаг, тогтвортой аргаар шийдэхээр төлөвлөсөн байна. Уг төв нь бага, дунд, өсвөр мөн насанд хүрэгчдэд зориулсан номын сан, лего тоглоомоор тоноглосон тоглоомын булантай. Гуравдугаар сард бүрэн ашиглалтанд орсноос хойш 900-аад хүүхдэд 250 цагийн хичээл сургалт, тоглоом, уншлагын хөтөлбөр зохион байгуулжээ. Төслийн зүгээс 10 сая төгрөгийн зорилтот дүн тогтоосон ба одоогийн байдлаар 19 хувьтай биелсэн байна. Оролцохыг хүссэн хүн бүр худалдан авалт хийхээс гадна, сайн дураараа хандив өргөх боломжтой.
> Зориг агсаны 60 жилийн ойн мерч бүтээгдэхүүнээс худалдан авах
### Тоглоомын зах зээл: Disney ба Хүүхдийн ертөнц
"Disney" компанийн брэнд сурталчилгаа ердөө л шохойн самбар дээрх жижигхэн хулганаас эхтэй. Микки нэрт хулганын түүхийг өгүүлэх “Steamboat Willie” (1928) киноны их амжилтаар Диснейн ах дүүсийн бизнес эхэлжээ. Микки Маусын зураг анх 1923 онд хүүхдийн шохойн самбар дээр гарснаар хүүхдүүд хичээл сургуульдаа авч явах боломжтой болсон гэдэг. Удалгүй Гүүфи жүржийн шүүс, Доналд нугастай талх гарч эхэлснээр хүмүүс хайртай дүрүүдээ гэртээ авчрах боломжтой болж мерчиндайз бизнес амжилттай цэцэглэв.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед олон хүүхэлдэйн киноны студиуд санхүүжилтгүйн улмаас хаагдсан ч тус студи АНУ-ын засгийн газартай хамтран дайныг дэмжсэн суртал ухуулга хийхээр тохиролцжээ. Энэхүү төлбөртэй гэрээ нь Уолт болон түүний баг хүүхэлдэйн киноны дүрүүд, сурталчилгааг үргэлжлүүлэх боломжтой болгосон байна. Тэгвэл өнөөдөр "Disney" компани ESPN, ABC (Америк) болон Marvel зэрэг хэд хэдэн франчайзуудыг эзэмшиж, дэлхий даяар аварга том хөгжөөнт паркуудыг байгуулсан нь Disneyland хэмээх нүсэр ертөнцийг бий болгосон билээ. Мерчиндайз зах зээлийн бахархалт жишээ болох "Disney"-ийн бүтээгдэхүүнгүй хүүхэд нас энэ цаг үеийн хүмүүст байдаг гэж үү?
Та ч бас өөрийн хайртай мерчиндайз бүтээгдэхүүний жишээнүүдээсээ хуваалцаарай.