"Ядуурлын эдийн засаг" номын тухай
<div class="article-body">
          <h2>“Ядуурлыг бууруулна” гэх үг дэлхийн өнцөг булан бүрийн улс төр, сонгуулийн амлалт, улс дамнасан хөтөлбөрүүдийн түлхүүр үг болдог. Гэвч ядуурлыг бууруулна гэдэг хэмжихэд хэцүү, хэрэгжүүлэхэд бэрхшээлтэй, асар өргөн хүрээний нийгмийн асуудал юм. Эл амаргүй, ээдрээтэй асуудлыг Массачусетсийн технологийн институтийн хоёр профессор барьж авч, бөмбөрцөг даяар 15 жилийн турш хийсэн судалгаа, туршилтаа эмхэтгэн "Ядуурлын эдийн засаг" хэмээх бүтээл гаргасныг бид онцолж байна.<br><br></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/895b3c072c7be53dd5414372bac72b42.jpeg"></p><div class="image-caption">Нобелийн шагналт Абижит В.Банэржи, Э.Дюфло</div><p></p><p class="MsoNormal"><br>Дэлхийд сүүлийн 25 жилд нэг тэрбум хүн ядуурлаас ангижирсан нь түүхэн дэх хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон. Гэвч өдгөө манай улсын гурван хүн тутмын нэг нь ядуу хэвээр. Өөрөөр хэлбэл, нийт хүн амын 28.4 хувь нь ядуу гэх ангилалд багтаж, сарын 166 мянган төгрөгөөр амьдралаа залгуулж байна. Монгол Улсын Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилгоос хамгийн ахиц тааруу байгаа нь ядуурлыг бууруулах зорилго болж буй нь харамсалтай.</p><p class="MsoNormal">Бид ядуурлыг бууруулах олон төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлсээр байгаа ч дээрх тоо дорвитой буурахгүй хэвээр. Дэлхийн өнцөг булан бүрд ядууралтай тэмцэх ажилд тэрбум тэрбум долларыг зарцуулсаар байна. </p><p class="MsoNormal">Гэвч тэр бүхэн яагаад бүтэлгүйтсээр байна вэ? Сүржин нэртэй төрийн бодлогууд, цуваа нь үл тасрах тусламж, хандив үр дүнгээ өгч чадаж байна уу? Эдгээр асуултын мөрөөр номын зохиогчид хөгжил буурай орнууд руу зүглэжээ. Тэд хүмүүсийн сэтгэлзүй, зан төлөвтэй макро, микро эдийн засгийн асуудлыг холбон, сонирхолтой судалгаанууд хийсэн юм. </p><p class="MsoNormal">Зохиогчид “Ядуус бараг бүх талаар бидэнтэй адил. Тэд хэн нэгнээс ухаан муутай бус, харин ч эсрэгээрээ. Маш бага эд зүйлтэй учир сонголт хийхдээ ихээхэн болгоомжилдог. Ердөө амьд үлдэхийн тулд өндөр мэдрэмжтэй эдийн засагч байх ёстой. Бидний үл тоодог өчүүхэн зардал, жижиг саад тотгор тэдний амьдралд том нөлөө үзүүлнэ” хэмээжээ. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/d793dcf5ff1911834ef627c06e9f6f60.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><br>Асар ерөнхий сэдвийг задлах нь </h3><p></p><p class="MsoNormal">Ядуурал гэдэг асар том сэдэв учраас бүгдийг нь шийдэх боломжгүй мэт. Ядуурлаас зугтах амаргүй ч тэдэнд боломж байгааг мэдрүүлж, сайтар онилсон жижиг тусламж санаанд хүрэмгүй том үр дүнд хүргэж болохыг эл номд багтсан жишээнүүд олонтоо батална.</p><p class="MsoNormal">Зохиогчид 200 гаруй орны судалгаа уншаад, тэдний авсан хандив тусламж хөгжилд нь онц нөлөөлөөгүй гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ. Бид ядуурлыг бууруулах тухай залхталаа ярьсаар байгаа ч амьдралаас тасарсан зүйл ярьцгааж, “онолдсоор” байгааг тэд онцолсон буй. </p><p class="MsoNormal">Энэхүү ном нь ядууралтай тэмцэх шинэ арга замын тухай биш, одоогийн арга замууд нь хэр амжилттай явж буй тухай юм. Номын агуулга хувь хүмүүсийн амьдрал, институт гэх хоёр бүлэгт хуваагдана.</p><p class="MsoNormal">Эхний хэсгийг орлоготой багатай гэр бүлийн амьдралд тулгардаг түгээмэл асуудлаар эхлүүлжээ. Тухайлбал, өдөр тутамдаа дэлгүүрээс юу худалдан авдаг, яагаад элсэн чихэртэй бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэдэг, сонголт хийхдээ юуг харгалздаг тухай, түүний ардах санхүү болон сэтгэлзүйн хүчин зүйлс, сэдлийг тайлбарласан. Цаашлаад, хүүхдээ сургуульд явуулахын тулд юу хийдэг, эрүүл мэндийн асуудал тулгарвал хэрхдэг гэх мэт олон асуултад хариулжээ. Дараагийн бүлэгт засгийн газрууд ядуурлын эсрэг юу хийдэг вэ, яагаад ядууст чиглэсэн ажлууд амжилтгүй болоод байна вэ гэх асуултуудын мөрөөр асуудлын гүнд орно. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/e53439ca8b6833eeeaabf0e0012c30e1.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Өлсгөлөн - элсэн чихрийн хамаарал </h3><p></p><p class="MsoNormal">Ядууст туслах ажлын үлэмж хэсгийг хүнсний тусламж эзэлдэг. Египет улсад гэхэд 2009 онд хүнсний татаасанд ДНБ-ий хоёр хувьтай тэнцэх мөнгө зарцуулжээ. Гэвч их хэмжээний хүнсний тусламжийг хүргэхэд логистикийн олон бэрхшээл тулгардаг байна. Энэтхэг улсад үр тарианы тэн хагас, цагаан будааны гуравны нэг нь замдаа гээгддэг ажээ. </p><p class="MsoNormal">Зохиогчид дэлхийн 18 орныг судалгаанд хамруулахад, хөдөө орон нутгийн нэн ядуу иргэдийн хэрэглээний 45-77 хувийг хүнс эзэлдэг бол хотод амьдардаг нэн ядуу иргэдийн хувьд энэ дүн 52-74 хувьтай гарчээ. Хүнсний төрлийг харвал тэд жаахан л илүү мөнгө зарах боломж гарвал илүү амттай, илүү үнэтэй, илчлэг ихтэй бүтээгдэхүүн худалдан авдаг гэв. Тэгэхээр өлсгөлөн нь хүнсний хомсдолоос бус, байгаа хүнсээ зөв хуваарилах систем үгүйгээс үүдэлтэй хэмээсэн. </p><p class="MsoNormal">Гэхдээ ядууст мөнгөн тусламж үзүүлэх нь тийм ч оновчтой биш гэнэ. Энэтхэг улсын жишээнээс харахад орлого нэмэгдэхэд ядуус илүү иддэггүй, харин хүнстэй өрсөлдөх өөр олон хүсэл, шахалтууд бий болдог байна. Тиймээс мөнгөн тусламжийн оронд хүүхэд, жирэмсэн эхчүүд рүү чиглэсэн хөрөнгө оруулалт хийх нь хавьгүй өгөөжтэй аж. </p><p class="MsoNormal">Хүүхэд ахуйн дутуу хооллолт насанд хүрсэн хойно амжилттай ажиллах чадварт шууд нөлөөлдөг тул багадаа зөв хооллох нь ирээдүйд чухал нөлөөтэй гэснийг мөн онцолъё. Хүнс тэжээлийн дутагдалтай хүүхэд насанд хүрсэн ч боловсрол доогуур байх магадлалтай аж. Тиймээс тэжээллэг хүнс түгээх, ЕБС-ийн сурагчдыг гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх, сургуулийн гуанзыг бичил тэжээлээр баялаг хүнсээр хангах арга хэмжээ авахыг зөвлөсөн байна. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/53/b3d6f8ab6a61c29f8860c9c3a28e07bb.png"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><br>Эрүүл мэндийн занга </h3><p></p><p class="MsoNormal">Дэлхий дээр жил бүр есөн сая хүүхэд 50 дахь хоногоо үзэлгүй эндэж байгаа нь харамсалтай. Тэдний тавны нэг орчим нь суулгалт өвчнөөр нас бардаг байна. Угтаа гэрт нь хлорин, давс, элсэн чихэр байхад дээрх өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Бараг үнэгүй шахам гэсэн үг. Гэвч Замби улсад гэхэд нийт өрхийн ердөө 10 хувь нь ашигладаг байна. Ердөө буцалсан ус, давс, элсэн чихэр холиод аюулт өвчнөөс сэргийлж болох байтал яагаад жил бүр 1.5 сая хүүхэд нас барсаар байна вэ?</p><p class="MsoNormal">Хүн өөрийн эрүүл мэндийн талаар зөв, ухаалаг шийдвэр гаргаж тэр бүр чаддаггүй гэдэгтэй та бүхэн санал нийлэх болов уу. Гэхдээ ядуу иргэд урьдчилан сэргийлж болох, гялсхан дараад авчих боломжтой өвчлөлд баячууд шиг мөнгө зарцуулж, өндөр зардал гаргасаар байдгийг Энэтхэг улсад хийсэн судалгаа харуулжээ.</p><p class="MsoNormal">Тиймээс хөгжиж буй орны эрүүл мэндийн бодлогын үндсэн зорилго нь урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг хялбар, хүртээмжтэй болгоход чиглэх ёстой гэжээ. Орлогын хэмжээг харгалзан юун түрүүнд урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг үнэгүй болгох, боломжтой үед урамшуулах нь оновчтой аж. Тухайлбал, ус цэвэршүүлэх хлориныг худгийн дэргэд үнэгүй авахаар байрлуулах, хүүхдээ дархлаажуулсан эцэг эхчүүдэд урамшуулал олгох, сурагчдад витамин үнэгүй тараах зэрэг арга хэмжээ авахыг санал болгожээ.</p>
          </div>

“Ядуурлыг бууруулна” гэх үг дэлхийн өнцөг булан бүрийн улс төр, сонгуулийн амлалт, улс дамнасан хөтөлбөрүүдийн түлхүүр үг болдог. Гэвч ядуурлыг бууруулна гэдэг хэмжихэд хэцүү, хэрэгжүүлэхэд бэрхшээлтэй, асар өргөн хүрээний нийгмийн асуудал юм. Эл амаргүй, ээдрээтэй асуудлыг Массачусетсийн технологийн институтийн хоёр профессор барьж авч, бөмбөрцөг даяар 15 жилийн турш хийсэн судалгаа, туршилтаа эмхэтгэн "Ядуурлын эдийн засаг" хэмээх бүтээл гаргасныг бид онцолж байна.
Нобелийн шагналт Абижит В.Банэржи, Э.Дюфло
Дэлхийд сүүлийн 25 жилд нэг тэрбум хүн ядуурлаас ангижирсан нь түүхэн дэх хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон. Гэвч өдгөө манай улсын гурван хүн тутмын нэг нь ядуу хэвээр. Өөрөөр хэлбэл, нийт хүн амын 28.4 хувь нь ядуу гэх ангилалд багтаж, сарын 166 мянган төгрөгөөр амьдралаа залгуулж байна. Монгол Улсын Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилгоос хамгийн ахиц тааруу байгаа нь ядуурлыг бууруулах зорилго болж буй нь харамсалтай.
Бид ядуурлыг бууруулах олон төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлсээр байгаа ч дээрх тоо дорвитой буурахгүй хэвээр. Дэлхийн өнцөг булан бүрд ядууралтай тэмцэх ажилд тэрбум тэрбум долларыг зарцуулсаар байна.
Гэвч тэр бүхэн яагаад бүтэлгүйтсээр байна вэ? Сүржин нэртэй төрийн бодлогууд, цуваа нь үл тасрах тусламж, хандив үр дүнгээ өгч чадаж байна уу? Эдгээр асуултын мөрөөр номын зохиогчид хөгжил буурай орнууд руу зүглэжээ. Тэд хүмүүсийн сэтгэлзүй, зан төлөвтэй макро, микро эдийн засгийн асуудлыг холбон, сонирхолтой судалгаанууд хийсэн юм.
Зохиогчид “Ядуус бараг бүх талаар бидэнтэй адил. Тэд хэн нэгнээс ухаан муутай бус, харин ч эсрэгээрээ. Маш бага эд зүйлтэй учир сонголт хийхдээ ихээхэн болгоомжилдог. Ердөө амьд үлдэхийн тулд өндөр мэдрэмжтэй эдийн засагч байх ёстой. Бидний үл тоодог өчүүхэн зардал, жижиг саад тотгор тэдний амьдралд том нөлөө үзүүлнэ” хэмээжээ.

Асар ерөнхий сэдвийг задлах нь
Ядуурал гэдэг асар том сэдэв учраас бүгдийг нь шийдэх боломжгүй мэт. Ядуурлаас зугтах амаргүй ч тэдэнд боломж байгааг мэдрүүлж, сайтар онилсон жижиг тусламж санаанд хүрэмгүй том үр дүнд хүргэж болохыг эл номд багтсан жишээнүүд олонтоо батална.
Зохиогчид 200 гаруй орны судалгаа уншаад, тэдний авсан хандив тусламж хөгжилд нь онц нөлөөлөөгүй гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ. Бид ядуурлыг бууруулах тухай залхталаа ярьсаар байгаа ч амьдралаас тасарсан зүйл ярьцгааж, “онолдсоор” байгааг тэд онцолсон буй.
Энэхүү ном нь ядууралтай тэмцэх шинэ арга замын тухай биш, одоогийн арга замууд нь хэр амжилттай явж буй тухай юм. Номын агуулга хувь хүмүүсийн амьдрал, институт гэх хоёр бүлэгт хуваагдана.
Эхний хэсгийг орлоготой багатай гэр бүлийн амьдралд тулгардаг түгээмэл асуудлаар эхлүүлжээ. Тухайлбал, өдөр тутамдаа дэлгүүрээс юу худалдан авдаг, яагаад элсэн чихэртэй бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэдэг, сонголт хийхдээ юуг харгалздаг тухай, түүний ардах санхүү болон сэтгэлзүйн хүчин зүйлс, сэдлийг тайлбарласан. Цаашлаад, хүүхдээ сургуульд явуулахын тулд юу хийдэг, эрүүл мэндийн асуудал тулгарвал хэрхдэг гэх мэт олон асуултад хариулжээ. Дараагийн бүлэгт засгийн газрууд ядуурлын эсрэг юу хийдэг вэ, яагаад ядууст чиглэсэн ажлууд амжилтгүй болоод байна вэ гэх асуултуудын мөрөөр асуудлын гүнд орно.

Өлсгөлөн - элсэн чихрийн хамаарал
Ядууст туслах ажлын үлэмж хэсгийг хүнсний тусламж эзэлдэг. Египет улсад гэхэд 2009 онд хүнсний татаасанд ДНБ-ий хоёр хувьтай тэнцэх мөнгө зарцуулжээ. Гэвч их хэмжээний хүнсний тусламжийг хүргэхэд логистикийн олон бэрхшээл тулгардаг байна. Энэтхэг улсад үр тарианы тэн хагас, цагаан будааны гуравны нэг нь замдаа гээгддэг ажээ.
Зохиогчид дэлхийн 18 орныг судалгаанд хамруулахад, хөдөө орон нутгийн нэн ядуу иргэдийн хэрэглээний 45-77 хувийг хүнс эзэлдэг бол хотод амьдардаг нэн ядуу иргэдийн хувьд энэ дүн 52-74 хувьтай гарчээ. Хүнсний төрлийг харвал тэд жаахан л илүү мөнгө зарах боломж гарвал илүү амттай, илүү үнэтэй, илчлэг ихтэй бүтээгдэхүүн худалдан авдаг гэв. Тэгэхээр өлсгөлөн нь хүнсний хомсдолоос бус, байгаа хүнсээ зөв хуваарилах систем үгүйгээс үүдэлтэй хэмээсэн.
Гэхдээ ядууст мөнгөн тусламж үзүүлэх нь тийм ч оновчтой биш гэнэ. Энэтхэг улсын жишээнээс харахад орлого нэмэгдэхэд ядуус илүү иддэггүй, харин хүнстэй өрсөлдөх өөр олон хүсэл, шахалтууд бий болдог байна. Тиймээс мөнгөн тусламжийн оронд хүүхэд, жирэмсэн эхчүүд рүү чиглэсэн хөрөнгө оруулалт хийх нь хавьгүй өгөөжтэй аж.
Хүүхэд ахуйн дутуу хооллолт насанд хүрсэн хойно амжилттай ажиллах чадварт шууд нөлөөлдөг тул багадаа зөв хооллох нь ирээдүйд чухал нөлөөтэй гэснийг мөн онцолъё. Хүнс тэжээлийн дутагдалтай хүүхэд насанд хүрсэн ч боловсрол доогуур байх магадлалтай аж. Тиймээс тэжээллэг хүнс түгээх, ЕБС-ийн сурагчдыг гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх, сургуулийн гуанзыг бичил тэжээлээр баялаг хүнсээр хангах арга хэмжээ авахыг зөвлөсөн байна.

Эрүүл мэндийн занга
Дэлхий дээр жил бүр есөн сая хүүхэд 50 дахь хоногоо үзэлгүй эндэж байгаа нь харамсалтай. Тэдний тавны нэг орчим нь суулгалт өвчнөөр нас бардаг байна. Угтаа гэрт нь хлорин, давс, элсэн чихэр байхад дээрх өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Бараг үнэгүй шахам гэсэн үг. Гэвч Замби улсад гэхэд нийт өрхийн ердөө 10 хувь нь ашигладаг байна. Ердөө буцалсан ус, давс, элсэн чихэр холиод аюулт өвчнөөс сэргийлж болох байтал яагаад жил бүр 1.5 сая хүүхэд нас барсаар байна вэ?
Хүн өөрийн эрүүл мэндийн талаар зөв, ухаалаг шийдвэр гаргаж тэр бүр чаддаггүй гэдэгтэй та бүхэн санал нийлэх болов уу. Гэхдээ ядуу иргэд урьдчилан сэргийлж болох, гялсхан дараад авчих боломжтой өвчлөлд баячууд шиг мөнгө зарцуулж, өндөр зардал гаргасаар байдгийг Энэтхэг улсад хийсэн судалгаа харуулжээ.
Тиймээс хөгжиж буй орны эрүүл мэндийн бодлогын үндсэн зорилго нь урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг хялбар, хүртээмжтэй болгоход чиглэх ёстой гэжээ. Орлогын хэмжээг харгалзан юун түрүүнд урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг үнэгүй болгох, боломжтой үед урамшуулах нь оновчтой аж. Тухайлбал, ус цэвэршүүлэх хлориныг худгийн дэргэд үнэгүй авахаар байрлуулах, хүүхдээ дархлаажуулсан эцэг эхчүүдэд урамшуулал олгох, сурагчдад витамин үнэгүй тараах зэрэг арга хэмжээ авахыг санал болгожээ.

“Ядуурлыг бууруулна” гэх үг дэлхийн өнцөг булан бүрийн улс төр, сонгуулийн амлалт, улс дамнасан хөтөлбөрүүдийн түлхүүр үг болдог. Гэвч ядуурлыг бууруулна гэдэг хэмжихэд хэцүү, хэрэгжүүлэхэд бэрхшээлтэй, асар өргөн хүрээний нийгмийн асуудал юм. Эл амаргүй, ээдрээтэй асуудлыг Массачусетсийн технологийн институтийн хоёр профессор барьж авч, бөмбөрцөг даяар 15 жилийн турш хийсэн судалгаа, туршилтаа эмхэтгэн "Ядуурлын эдийн засаг" хэмээх бүтээл гаргасныг бид онцолж байна.
Нобелийн шагналт Абижит В.Банэржи, Э.Дюфло
Дэлхийд сүүлийн 25 жилд нэг тэрбум хүн ядуурлаас ангижирсан нь түүхэн дэх хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон. Гэвч өдгөө манай улсын гурван хүн тутмын нэг нь ядуу хэвээр. Өөрөөр хэлбэл, нийт хүн амын 28.4 хувь нь ядуу гэх ангилалд багтаж, сарын 166 мянган төгрөгөөр амьдралаа залгуулж байна. Монгол Улсын Тогтвортой хөгжлийн 17 зорилгоос хамгийн ахиц тааруу байгаа нь ядуурлыг бууруулах зорилго болж буй нь харамсалтай.
Бид ядуурлыг бууруулах олон төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлсээр байгаа ч дээрх тоо дорвитой буурахгүй хэвээр. Дэлхийн өнцөг булан бүрд ядууралтай тэмцэх ажилд тэрбум тэрбум долларыг зарцуулсаар байна.
Гэвч тэр бүхэн яагаад бүтэлгүйтсээр байна вэ? Сүржин нэртэй төрийн бодлогууд, цуваа нь үл тасрах тусламж, хандив үр дүнгээ өгч чадаж байна уу? Эдгээр асуултын мөрөөр номын зохиогчид хөгжил буурай орнууд руу зүглэжээ. Тэд хүмүүсийн сэтгэлзүй, зан төлөвтэй макро, микро эдийн засгийн асуудлыг холбон, сонирхолтой судалгаанууд хийсэн юм.
Зохиогчид “Ядуус бараг бүх талаар бидэнтэй адил. Тэд хэн нэгнээс ухаан муутай бус, харин ч эсрэгээрээ. Маш бага эд зүйлтэй учир сонголт хийхдээ ихээхэн болгоомжилдог. Ердөө амьд үлдэхийн тулд өндөр мэдрэмжтэй эдийн засагч байх ёстой. Бидний үл тоодог өчүүхэн зардал, жижиг саад тотгор тэдний амьдралд том нөлөө үзүүлнэ” хэмээжээ.
### Асар ерөнхий сэдвийг задлах нь
Ядуурал гэдэг асар том сэдэв учраас бүгдийг нь шийдэх боломжгүй мэт. Ядуурлаас зугтах амаргүй ч тэдэнд боломж байгааг мэдрүүлж, сайтар онилсон жижиг тусламж санаанд хүрэмгүй том үр дүнд хүргэж болохыг эл номд багтсан жишээнүүд олонтоо батална.
Зохиогчид 200 гаруй орны судалгаа уншаад, тэдний авсан хандив тусламж хөгжилд нь онц нөлөөлөөгүй гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ. Бид ядуурлыг бууруулах тухай залхталаа ярьсаар байгаа ч амьдралаас тасарсан зүйл ярьцгааж, “онолдсоор” байгааг тэд онцолсон буй.
Энэхүү ном нь ядууралтай тэмцэх шинэ арга замын тухай биш, одоогийн арга замууд нь хэр амжилттай явж буй тухай юм. Номын агуулга хувь хүмүүсийн амьдрал, институт гэх хоёр бүлэгт хуваагдана.
Эхний хэсгийг орлоготой багатай гэр бүлийн амьдралд тулгардаг түгээмэл асуудлаар эхлүүлжээ. Тухайлбал, өдөр тутамдаа дэлгүүрээс юу худалдан авдаг, яагаад элсэн чихэртэй бүтээгдэхүүн түлхүү хэрэглэдэг, сонголт хийхдээ юуг харгалздаг тухай, түүний ардах санхүү болон сэтгэлзүйн хүчин зүйлс, сэдлийг тайлбарласан. Цаашлаад, хүүхдээ сургуульд явуулахын тулд юу хийдэг, эрүүл мэндийн асуудал тулгарвал хэрхдэг гэх мэт олон асуултад хариулжээ. Дараагийн бүлэгт засгийн газрууд ядуурлын эсрэг юу хийдэг вэ, яагаад ядууст чиглэсэн ажлууд амжилтгүй болоод байна вэ гэх асуултуудын мөрөөр асуудлын гүнд орно.
### Өлсгөлөн - элсэн чихрийн хамаарал
Ядууст туслах ажлын үлэмж хэсгийг хүнсний тусламж эзэлдэг. Египет улсад гэхэд 2009 онд хүнсний татаасанд ДНБ-ий хоёр хувьтай тэнцэх мөнгө зарцуулжээ. Гэвч их хэмжээний хүнсний тусламжийг хүргэхэд логистикийн олон бэрхшээл тулгардаг байна. Энэтхэг улсад үр тарианы тэн хагас, цагаан будааны гуравны нэг нь замдаа гээгддэг ажээ.
Зохиогчид дэлхийн 18 орныг судалгаанд хамруулахад, хөдөө орон нутгийн нэн ядуу иргэдийн хэрэглээний 45-77 хувийг хүнс эзэлдэг бол хотод амьдардаг нэн ядуу иргэдийн хувьд энэ дүн 52-74 хувьтай гарчээ. Хүнсний төрлийг харвал тэд жаахан л илүү мөнгө зарах боломж гарвал илүү амттай, илүү үнэтэй, илчлэг ихтэй бүтээгдэхүүн худалдан авдаг гэв. Тэгэхээр өлсгөлөн нь хүнсний хомсдолоос бус, байгаа хүнсээ зөв хуваарилах систем үгүйгээс үүдэлтэй хэмээсэн.
Гэхдээ ядууст мөнгөн тусламж үзүүлэх нь тийм ч оновчтой биш гэнэ. Энэтхэг улсын жишээнээс харахад орлого нэмэгдэхэд ядуус илүү иддэггүй, харин хүнстэй өрсөлдөх өөр олон хүсэл, шахалтууд бий болдог байна. Тиймээс мөнгөн тусламжийн оронд хүүхэд, жирэмсэн эхчүүд рүү чиглэсэн хөрөнгө оруулалт хийх нь хавьгүй өгөөжтэй аж.
Хүүхэд ахуйн дутуу хооллолт насанд хүрсэн хойно амжилттай ажиллах чадварт шууд нөлөөлдөг тул багадаа зөв хооллох нь ирээдүйд чухал нөлөөтэй гэснийг мөн онцолъё. Хүнс тэжээлийн дутагдалтай хүүхэд насанд хүрсэн ч боловсрол доогуур байх магадлалтай аж. Тиймээс тэжээллэг хүнс түгээх, ЕБС-ийн сурагчдыг гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх, сургуулийн гуанзыг бичил тэжээлээр баялаг хүнсээр хангах арга хэмжээ авахыг зөвлөсөн байна.
### Эрүүл мэндийн занга
Дэлхий дээр жил бүр есөн сая хүүхэд 50 дахь хоногоо үзэлгүй эндэж байгаа нь харамсалтай. Тэдний тавны нэг орчим нь суулгалт өвчнөөр нас бардаг байна. Угтаа гэрт нь хлорин, давс, элсэн чихэр байхад дээрх өвчнөөс сэргийлэх боломжтой. Бараг үнэгүй шахам гэсэн үг. Гэвч Замби улсад гэхэд нийт өрхийн ердөө 10 хувь нь ашигладаг байна. Ердөө буцалсан ус, давс, элсэн чихэр холиод аюулт өвчнөөс сэргийлж болох байтал яагаад жил бүр 1.5 сая хүүхэд нас барсаар байна вэ?
Хүн өөрийн эрүүл мэндийн талаар зөв, ухаалаг шийдвэр гаргаж тэр бүр чаддаггүй гэдэгтэй та бүхэн санал нийлэх болов уу. Гэхдээ ядуу иргэд урьдчилан сэргийлж болох, гялсхан дараад авчих боломжтой өвчлөлд баячууд шиг мөнгө зарцуулж, өндөр зардал гаргасаар байдгийг Энэтхэг улсад хийсэн судалгаа харуулжээ.
Тиймээс хөгжиж буй орны эрүүл мэндийн бодлогын үндсэн зорилго нь урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг хялбар, хүртээмжтэй болгоход чиглэх ёстой гэжээ. Орлогын хэмжээг харгалзан юун түрүүнд урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг үнэгүй болгох, боломжтой үед урамшуулах нь оновчтой аж. Тухайлбал, ус цэвэршүүлэх хлориныг худгийн дэргэд үнэгүй авахаар байрлуулах, хүүхдээ дархлаажуулсан эцэг эхчүүдэд урамшуулал олгох, сурагчдад витамин үнэгүй тараах зэрэг арга хэмжээ авахыг санал болгожээ.