Экосистемийг тэнцвэржүүлэх боломж: Зэрлэг амьтдыг аврахуй
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2><div>Та устаж үгүй болж буй зэрлэг амьтдын талаар мэдээлэл харж, харамсан бодолд автсан удаа бий юу? Гэхдээ яг ямар аюул, бэрхшээл тэднийг мөхөл рүү хөтөлдөг талаар та бодож үзсэн үү?<br></div><div><br></div><div>Хэдийгээр бид зэрлэг амьтдыг хамгаалах тухай олон жилийн туршид ярьсаар ирсэн ч энэ асуудал анхаарлын төвд орж ирэлгүй явсаар өдийг хүрчээ. Харин сүүлийн жилүүдэд экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, зэрлэг амьтдын аюулгүй амьдрах нөхцөлийг нэмэгдүүлэх асуудал дэлхийн хэмжээнд онцгой анхаарал татаж, түүний нөлөөгөөр илүү бодит шийдэл, үр дүн шаардагдах болоод буй. </div><div><br></div><div>Манай улсад энэ чиглэлээр ахиц гаргаж, зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөнд ээлтэй бодлого, стандартын баталгаа бий болгохоор Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна. Энэхүү нийтлэлээр бид зэрлэг амьтдад тулгамдаж буй голлох аюулууд болон тэдгээрийн эсрэг дотоодод авч хэрэгжүүлж буй ажлуудын талаар мэдээлэл хүргэхээр бэлтгэлээ. </div></h2><blockquote><p>Эх дэлхийгээ хайрлацгаая! </p>
<cite>
</cite></blockquote><h1><div>Зэрлэг амьтдад түгээмэл тулгардаг аюулууд<br></div><div><br></div></h1><p>Өнгөрсөн олон жилийн хугацаанд хүн төрөлхтний бүтээн байгуулалт, үйл ажиллагаа нь олон зүйлийн зэрлэг амьтдын аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлсөөр ирсэн байдаг. Бэлчээрийн даац хэтрүүлэх, төмөр зам барих, өргөст тор хатгах зэрэг хүмүүсийн буруутай үйлдлүүд нь ан амьтдын амьдрах орчныг хязгаарлаж, амьдралынх нь амин чухал хэсэг болох нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнд нь саад учруулдаг. Үүний улмаас амьтад амьдрах орчингүй болох, олноороо устаж үгүй болох, идэш тэжээлийн хомсдол нүүрлэх зэрэг олон аюулд өртсөөр буй. Эдгээрээс зэрлэг ан амьтдын амьдрах нөхцөлд аюул, саад бэрхшээл учруулдаг энгийн хэр нь хор нөлөө ихтэй хоёр хүчин зүйлийг доор дурдвал: </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Өргөст тор</h3><p></p><p>Нэгт өргөст тор. Өргөст тор нь зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөн, нүүдлийг хязгаарлаад зогсохгүй, амьтдыг устаж үгүй болоход хүргэх гол хүчин зүйл болдог гэдгийг олон судалгаа нотолсон байдаг. Тухайлбал, 2005 онд Багахангайгаас Замын-Үүд хүртэлх төмөр замын өргөст торонд 241 цагаан зээр орооцолдож үрэгдсэн тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг аж. Түүгээр ч зогсохгүй 2016 оны өвөл их хэмжээний цас орсны улмаас зүүн аймгуудаас баруун тийш нүүдэллэх явцдаа 5000 гаруй цагаан зээр торонд орооцолдож үрэгдсэн харамсалтай явдал гарсан байна. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/2ee80ec9daff19f2558ff7d476283834.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Зэрлэг амьтдад зориулсан зориулалтын гарц байдаггүй</h3><p></p><p>Цагаан зээр, хулан, хар сүүлт зэрэг зэрлэг амьтад жилийн турш цаг агаарын нөхцөл, ургамлын гарц, хүний үйл ажиллагаа зэрэг олон хүчин зүйлээс шалтгаалж байршлаа өөрчлөн нүүдэллэдэг. Гэвч зам тээврийн дэд бүтцэд зориулалтын гарц, гарамгүйгээс тэдгээр амьтад зам тээврийн аюулд өртөх нь элбэг. Тиймээс эдгээр амьтны зан төрхийн онцлогийг харгалзаж, төмөр замын трассын дагуу “Төмөр замын аюултай бүс"-ээс бусад газарт багадаа 10 км тутамд гарц, гарам байгуулах шаардлагатай буйг салбарын мэргэжилтнүүд онцлоод буй. </p><p><br></p>
<h1>Шинэ шийдэл: Зэрлэг амьтдын амьдрах орчныг хамгаалах стандарт<div><br></div></h1><p></p><p>Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар, төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран (цуврал уулзалт, зөвлөгөөн зохион байгуулах замаар) зэрлэг амьтдад ээлтэй дэд бүтцийг бий болгох чиглэлээр идэвхтэй ажиллаад байгаа аж. Үүний үр дүнд 2024 онд Стандарт, хэмжил зүйн газраас MNS 7042:2024 үндэсний стандартыг баталсан бөгөөд энэ нь зэрлэг амьтдын аюулгүй амьдрах боломжийг нэмэгдүүлэх чухал алхам болоод байна.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/25c8233e196f1849ffc1862dbdd18576.jpg"></p><p></p><p><br></p><p>Энэхүү стандарт нь Монгол орны нутаг дэвсгэрт өмчийн хэлбэр харгалзахгүйгээр төмөр зам болон хурдны авто зам ашиглагч, хариуцагч, эзэмшигч байгууллагуудын тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах, зэрлэг амьтдын нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнд сөрөг нөлөө багатай байх зорилготой бөгөөд төмөр зам болон хурдны авто замын хориг хашааг өргөсгүй, амьтдад ээлтэй материалаар хийхээр баталсан нь зэрлэг амьтдыг өргөст хашаанд орооцолдохоос сэргийлж, үрэгдэх эрсдэлийг бууруулах чухал ач холбогдолтой гэнэ. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">MNS 7042:2024 стандартаар баталсан гол өөрчлөлтүүдийг доор дурдвал:</h3><p>1. Өргөсгүй материал - Хориг хашааг өргөсгүй, зэрлэг амьтдад ээлтэй материалаар хийхээр зааж, тэдний аюулгүй байдлыг хангах зохицуулалт хийжээ. <br> <br>2. Гарц, гарам байгуулах - Төмөр замын трассын дагуу, аюулгүй бүсээс бусад газарт багадаа 10 км тутамд зэрлэг амьтдад зориулсан гарц, гарам байгуулах шаардлагыг тусгасан байна. <br> <br>3. Удаан эдэлгээтэй материал - Хориг хашааны материалыг гаднын нөлөөнд тэсвэртэй, засвар үйлчилгээ хийхэд хялбар байдлаар шийдэв. <br> <br>4. Экологид ээлтэй дизайн - Амьтдын байгалийн зан төрх, хөдөлгөөнд нийцсэн загвар бүхий хашаа барихыг стандарт тогтоосон. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Зэрлэг амьтдын ирээдүйг хамгаалах нь</h3><p>MNS 7042:2024 стандартыг баталснаар зөвхөн зэрлэг амьтдад төдийгүй хүний үйл ажиллагаанд ч саад, хохирол учруулахгүй байх боломж бүрдээд буй гэж хэлж болно. Гэхдээ мэдээж хэрэг уур амьсгалын өөрчлөлт, та бидний зохисгүй үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй сөрөг нөлөөнөөс зэрлэг амьтдыг хамгаалахын тулд бид зөвхөн стандарт батлаад зогсохгүй өдөр тутмын үйлдэлдээ ч анхаарах хэрэгтэйг санууштай. <br> <br>Өдгөө хурдны зам, төмөр замын бүтээн байгуулалт төлөвлөхдөө, бүр хувийн эдлэн газартаа хориг хашаа барихдаа ч зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөн, нүүдлийг харгалзан тооцох нь хүн бүгдийн хариуцлага болох учиртай. Учир нь зэрлэг ан амьтдын оршин тогтнох эсэх нь экосистемийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, улмаар та бидний хүрээлэн буй орчныг эрүүл энх байлгахуйн үндэс болдог билээ. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Өөрчлөлтийг хамтдаа </h3><p>Бид MNS 7042:2024 стандартыг баталсан нь зэрлэг ан амьтдын аюулгүй орчныг бүрдүүлэхэд томоохон ахиц болсон ч энэ бол зөвхөн эхлэл. Экосистемийн тэнцвэрийг хадгалах, зэрлэг амьтдыг хайрлан хамгаалах нь зөвхөн төр, хувийн хэвшлийн үүрэг биш, хүн бүрийн эх дэлхийнхээ өмнө хүлээсэн хариуцлага билээ. Таны өдөр тутмын жижиг үйлдэл ч эх дэлхийн ирээдүйд эерэг өөрчлөлт авчирч болохыг үргэлж санаарай. <br></p>
<blockquote><p>Хамтдаа байгалиа хайрлан хамгаалж, илүү ээлтэй ирээдүйг бүтээцгээе!</p>
<cite>
</cite></blockquote>          </div>

Та устаж үгүй болж буй зэрлэг амьтдын талаар мэдээлэл харж, харамсан бодолд автсан удаа бий юу? Гэхдээ яг ямар аюул, бэрхшээл тэднийг мөхөл рүү хөтөлдөг талаар та бодож үзсэн үү?
Хэдийгээр бид зэрлэг амьтдыг хамгаалах тухай олон жилийн туршид ярьсаар ирсэн ч энэ асуудал анхаарлын төвд орж ирэлгүй явсаар өдийг хүрчээ. Харин сүүлийн жилүүдэд экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, зэрлэг амьтдын аюулгүй амьдрах нөхцөлийг нэмэгдүүлэх асуудал дэлхийн хэмжээнд онцгой анхаарал татаж, түүний нөлөөгөөр илүү бодит шийдэл, үр дүн шаардагдах болоод буй.
Манай улсад энэ чиглэлээр ахиц гаргаж, зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөнд ээлтэй бодлого, стандартын баталгаа бий болгохоор Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна. Энэхүү нийтлэлээр бид зэрлэг амьтдад тулгамдаж буй голлох аюулууд болон тэдгээрийн эсрэг дотоодод авч хэрэгжүүлж буй ажлуудын талаар мэдээлэл хүргэхээр бэлтгэлээ.
Эх дэлхийгээ хайрлацгаая!


Зэрлэг амьтдад түгээмэл тулгардаг аюулууд
Өнгөрсөн олон жилийн хугацаанд хүн төрөлхтний бүтээн байгуулалт, үйл ажиллагаа нь олон зүйлийн зэрлэг амьтдын аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлсөөр ирсэн байдаг. Бэлчээрийн даац хэтрүүлэх, төмөр зам барих, өргөст тор хатгах зэрэг хүмүүсийн буруутай үйлдлүүд нь ан амьтдын амьдрах орчныг хязгаарлаж, амьдралынх нь амин чухал хэсэг болох нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнд нь саад учруулдаг. Үүний улмаас амьтад амьдрах орчингүй болох, олноороо устаж үгүй болох, идэш тэжээлийн хомсдол нүүрлэх зэрэг олон аюулд өртсөөр буй. Эдгээрээс зэрлэг ан амьтдын амьдрах нөхцөлд аюул, саад бэрхшээл учруулдаг энгийн хэр нь хор нөлөө ихтэй хоёр хүчин зүйлийг доор дурдвал:

Өргөст тор
Нэгт өргөст тор. Өргөст тор нь зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөн, нүүдлийг хязгаарлаад зогсохгүй, амьтдыг устаж үгүй болоход хүргэх гол хүчин зүйл болдог гэдгийг олон судалгаа нотолсон байдаг. Тухайлбал, 2005 онд Багахангайгаас Замын-Үүд хүртэлх төмөр замын өргөст торонд 241 цагаан зээр орооцолдож үрэгдсэн тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг аж. Түүгээр ч зогсохгүй 2016 оны өвөл их хэмжээний цас орсны улмаас зүүн аймгуудаас баруун тийш нүүдэллэх явцдаа 5000 гаруй цагаан зээр торонд орооцолдож үрэгдсэн харамсалтай явдал гарсан байна.

Зэрлэг амьтдад зориулсан зориулалтын гарц байдаггүй
Цагаан зээр, хулан, хар сүүлт зэрэг зэрлэг амьтад жилийн турш цаг агаарын нөхцөл, ургамлын гарц, хүний үйл ажиллагаа зэрэг олон хүчин зүйлээс шалтгаалж байршлаа өөрчлөн нүүдэллэдэг. Гэвч зам тээврийн дэд бүтцэд зориулалтын гарц, гарамгүйгээс тэдгээр амьтад зам тээврийн аюулд өртөх нь элбэг. Тиймээс эдгээр амьтны зан төрхийн онцлогийг харгалзаж, төмөр замын трассын дагуу “Төмөр замын аюултай бүс"-ээс бусад газарт багадаа 10 км тутамд гарц, гарам байгуулах шаардлагатай буйг салбарын мэргэжилтнүүд онцлоод буй.

Шинэ шийдэл: Зэрлэг амьтдын амьдрах орчныг хамгаалах стандарт
Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар, төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран (цуврал уулзалт, зөвлөгөөн зохион байгуулах замаар) зэрлэг амьтдад ээлтэй дэд бүтцийг бий болгох чиглэлээр идэвхтэй ажиллаад байгаа аж. Үүний үр дүнд 2024 онд Стандарт, хэмжил зүйн газраас MNS 7042:2024 үндэсний стандартыг баталсан бөгөөд энэ нь зэрлэг амьтдын аюулгүй амьдрах боломжийг нэмэгдүүлэх чухал алхам болоод байна.

Энэхүү стандарт нь Монгол орны нутаг дэвсгэрт өмчийн хэлбэр харгалзахгүйгээр төмөр зам болон хурдны авто зам ашиглагч, хариуцагч, эзэмшигч байгууллагуудын тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах, зэрлэг амьтдын нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнд сөрөг нөлөө багатай байх зорилготой бөгөөд төмөр зам болон хурдны авто замын хориг хашааг өргөсгүй, амьтдад ээлтэй материалаар хийхээр баталсан нь зэрлэг амьтдыг өргөст хашаанд орооцолдохоос сэргийлж, үрэгдэх эрсдэлийг бууруулах чухал ач холбогдолтой гэнэ.

MNS 7042:2024 стандартаар баталсан гол өөрчлөлтүүдийг доор дурдвал:
1. Өргөсгүй материал - Хориг хашааг өргөсгүй, зэрлэг амьтдад ээлтэй материалаар хийхээр зааж, тэдний аюулгүй байдлыг хангах зохицуулалт хийжээ.

2. Гарц, гарам байгуулах - Төмөр замын трассын дагуу, аюулгүй бүсээс бусад газарт багадаа 10 км тутамд зэрлэг амьтдад зориулсан гарц, гарам байгуулах шаардлагыг тусгасан байна.

3. Удаан эдэлгээтэй материал - Хориг хашааны материалыг гаднын нөлөөнд тэсвэртэй, засвар үйлчилгээ хийхэд хялбар байдлаар шийдэв.

4. Экологид ээлтэй дизайн - Амьтдын байгалийн зан төрх, хөдөлгөөнд нийцсэн загвар бүхий хашаа барихыг стандарт тогтоосон.

Зэрлэг амьтдын ирээдүйг хамгаалах нь
MNS 7042:2024 стандартыг баталснаар зөвхөн зэрлэг амьтдад төдийгүй хүний үйл ажиллагаанд ч саад, хохирол учруулахгүй байх боломж бүрдээд буй гэж хэлж болно. Гэхдээ мэдээж хэрэг уур амьсгалын өөрчлөлт, та бидний зохисгүй үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй сөрөг нөлөөнөөс зэрлэг амьтдыг хамгаалахын тулд бид зөвхөн стандарт батлаад зогсохгүй өдөр тутмын үйлдэлдээ ч анхаарах хэрэгтэйг санууштай.

Өдгөө хурдны зам, төмөр замын бүтээн байгуулалт төлөвлөхдөө, бүр хувийн эдлэн газартаа хориг хашаа барихдаа ч зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөн, нүүдлийг харгалзан тооцох нь хүн бүгдийн хариуцлага болох учиртай. Учир нь зэрлэг ан амьтдын оршин тогтнох эсэх нь экосистемийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, улмаар та бидний хүрээлэн буй орчныг эрүүл энх байлгахуйн үндэс болдог билээ.

Өөрчлөлтийг хамтдаа
Бид MNS 7042:2024 стандартыг баталсан нь зэрлэг ан амьтдын аюулгүй орчныг бүрдүүлэхэд томоохон ахиц болсон ч энэ бол зөвхөн эхлэл. Экосистемийн тэнцвэрийг хадгалах, зэрлэг амьтдыг хайрлан хамгаалах нь зөвхөн төр, хувийн хэвшлийн үүрэг биш, хүн бүрийн эх дэлхийнхээ өмнө хүлээсэн хариуцлага билээ. Таны өдөр тутмын жижиг үйлдэл ч эх дэлхийн ирээдүйд эерэг өөрчлөлт авчирч болохыг үргэлж санаарай.

Хамтдаа байгалиа хайрлан хамгаалж, илүү ээлтэй ирээдүйг бүтээцгээе!



Та устаж үгүй болж буй зэрлэг амьтдын талаар мэдээлэл харж, харамсан бодолд автсан удаа бий юу? Гэхдээ яг ямар аюул, бэрхшээл тэднийг мөхөл рүү хөтөлдөг талаар та бодож үзсэн үү?    Хэдийгээр бид зэрлэг амьтдыг хамгаалах тухай олон жилийн туршид ярьсаар ирсэн ч энэ асуудал анхаарлын төвд орж ирэлгүй явсаар өдийг хүрчээ. Харин сүүлийн жилүүдэд экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, зэрлэг амьтдын аюулгүй амьдрах нөхцөлийг нэмэгдүүлэх асуудал дэлхийн хэмжээнд онцгой анхаарал татаж, түүний нөлөөгөөр илүү бодит шийдэл, үр дүн шаардагдах болоод буй.    Манай улсад энэ чиглэлээр ахиц гаргаж, зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөнд ээлтэй бодлого, стандартын баталгаа бий болгохоор Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна. Энэхүү нийтлэлээр бид зэрлэг амьтдад тулгамдаж буй голлох аюулууд болон тэдгээрийн эсрэг дотоодод авч хэрэгжүүлж буй ажлуудын талаар мэдээлэл хүргэхээр бэлтгэлээ.
> Эх дэлхийгээ хайрлацгаая!
Зэрлэг амьтдад түгээмэл тулгардаг аюулууд
Өнгөрсөн олон жилийн хугацаанд хүн төрөлхтний бүтээн байгуулалт, үйл ажиллагаа нь олон зүйлийн зэрлэг амьтдын аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлсөөр ирсэн байдаг. Бэлчээрийн даац хэтрүүлэх, төмөр зам барих, өргөст тор хатгах зэрэг хүмүүсийн буруутай үйлдлүүд нь ан амьтдын амьдрах орчныг хязгаарлаж, амьдралынх нь амин чухал хэсэг болох нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнд нь саад учруулдаг. Үүний улмаас амьтад амьдрах орчингүй болох, олноороо устаж үгүй болох, идэш тэжээлийн хомсдол нүүрлэх зэрэг олон аюулд өртсөөр буй. Эдгээрээс зэрлэг ан амьтдын амьдрах нөхцөлд аюул, саад бэрхшээл учруулдаг энгийн хэр нь хор нөлөө ихтэй хоёр хүчин зүйлийг доор дурдвал:
### Өргөст тор
Нэгт өргөст тор. Өргөст тор нь зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөн, нүүдлийг хязгаарлаад зогсохгүй, амьтдыг устаж үгүй болоход хүргэх гол хүчин зүйл болдог гэдгийг олон судалгаа нотолсон байдаг. Тухайлбал, 2005 онд Багахангайгаас Замын-Үүд хүртэлх төмөр замын өргөст торонд 241 цагаан зээр орооцолдож үрэгдсэн тохиолдол бүртгэгдсэн байдаг аж. Түүгээр ч зогсохгүй 2016 оны өвөл их хэмжээний цас орсны улмаас зүүн аймгуудаас баруун тийш нүүдэллэх явцдаа 5000 гаруй цагаан зээр торонд орооцолдож үрэгдсэн харамсалтай явдал гарсан байна.
### Зэрлэг амьтдад зориулсан зориулалтын гарц байдаггүй
Цагаан зээр, хулан, хар сүүлт зэрэг зэрлэг амьтад жилийн турш цаг агаарын нөхцөл, ургамлын гарц, хүний үйл ажиллагаа зэрэг олон хүчин зүйлээс шалтгаалж байршлаа өөрчлөн нүүдэллэдэг. Гэвч зам тээврийн дэд бүтцэд зориулалтын гарц, гарамгүйгээс тэдгээр амьтад зам тээврийн аюулд өртөх нь элбэг. Тиймээс эдгээр амьтны зан төрхийн онцлогийг харгалзаж, төмөр замын трассын дагуу “Төмөр замын аюултай бүс"-ээс бусад газарт багадаа 10 км тутамд гарц, гарам байгуулах шаардлагатай буйг салбарын мэргэжилтнүүд онцлоод буй.
Шинэ шийдэл: Зэрлэг амьтдын амьдрах орчныг хамгаалах стандарт
Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар, төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран (цуврал уулзалт, зөвлөгөөн зохион байгуулах замаар) зэрлэг амьтдад ээлтэй дэд бүтцийг бий болгох чиглэлээр идэвхтэй ажиллаад байгаа аж. Үүний үр дүнд 2024 онд Стандарт, хэмжил зүйн газраас MNS 7042:2024 үндэсний стандартыг баталсан бөгөөд энэ нь зэрлэг амьтдын аюулгүй амьдрах боломжийг нэмэгдүүлэх чухал алхам болоод байна.
Энэхүү стандарт нь Монгол орны нутаг дэвсгэрт өмчийн хэлбэр харгалзахгүйгээр төмөр зам болон хурдны авто зам ашиглагч, хариуцагч, эзэмшигч байгууллагуудын тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах, зэрлэг амьтдын нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнд сөрөг нөлөө багатай байх зорилготой бөгөөд төмөр зам болон хурдны авто замын хориг хашааг өргөсгүй, амьтдад ээлтэй материалаар хийхээр баталсан нь зэрлэг амьтдыг өргөст хашаанд орооцолдохоос сэргийлж, үрэгдэх эрсдэлийг бууруулах чухал ач холбогдолтой гэнэ.
### MNS 7042:2024 стандартаар баталсан гол өөрчлөлтүүдийг доор дурдвал:
1. Өргөсгүй материал - Хориг хашааг өргөсгүй, зэрлэг амьтдад ээлтэй материалаар хийхээр зааж, тэдний аюулгүй байдлыг хангах зохицуулалт хийжээ.
2. Гарц, гарам байгуулах - Төмөр замын трассын дагуу, аюулгүй бүсээс бусад газарт багадаа 10 км тутамд зэрлэг амьтдад зориулсан гарц, гарам байгуулах шаардлагыг тусгасан байна.
3. Удаан эдэлгээтэй материал - Хориг хашааны материалыг гаднын нөлөөнд тэсвэртэй, засвар үйлчилгээ хийхэд хялбар байдлаар шийдэв.
4. Экологид ээлтэй дизайн - Амьтдын байгалийн зан төрх, хөдөлгөөнд нийцсэн загвар бүхий хашаа барихыг стандарт тогтоосон.
### Зэрлэг амьтдын ирээдүйг хамгаалах нь
MNS 7042:2024 стандартыг баталснаар зөвхөн зэрлэг амьтдад төдийгүй хүний үйл ажиллагаанд ч саад, хохирол учруулахгүй байх боломж бүрдээд буй гэж хэлж болно. Гэхдээ мэдээж хэрэг уур амьсгалын өөрчлөлт, та бидний зохисгүй үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй сөрөг нөлөөнөөс зэрлэг амьтдыг хамгаалахын тулд бид зөвхөн стандарт батлаад зогсохгүй өдөр тутмын үйлдэлдээ ч анхаарах хэрэгтэйг санууштай.
Өдгөө хурдны зам, төмөр замын бүтээн байгуулалт төлөвлөхдөө, бүр хувийн эдлэн газартаа хориг хашаа барихдаа ч зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөн, нүүдлийг харгалзан тооцох нь хүн бүгдийн хариуцлага болох учиртай. Учир нь зэрлэг ан амьтдын оршин тогтнох эсэх нь экосистемийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, улмаар та бидний хүрээлэн буй орчныг эрүүл энх байлгахуйн үндэс болдог билээ.
### Өөрчлөлтийг хамтдаа
Бид MNS 7042:2024 стандартыг баталсан нь зэрлэг ан амьтдын аюулгүй орчныг бүрдүүлэхэд томоохон ахиц болсон ч энэ бол зөвхөн эхлэл. Экосистемийн тэнцвэрийг хадгалах, зэрлэг амьтдыг хайрлан хамгаалах нь зөвхөн төр, хувийн хэвшлийн үүрэг биш, хүн бүрийн эх дэлхийнхээ өмнө хүлээсэн хариуцлага билээ. Таны өдөр тутмын жижиг үйлдэл ч эх дэлхийн ирээдүйд эерэг өөрчлөлт авчирч болохыг үргэлж санаарай.
> Хамтдаа байгалиа хайрлан хамгаалж, илүү ээлтэй ирээдүйг бүтээцгээе!