Анагаах ухаанд хувьсгал хийж буй хиймэл оюун ухаан
<div class="article-body">
          <h2><div>Эрдэнэт хүний амийг аварч, элдэв өвчнийг эдгээдэг анагаахын салбарыг зөвхөн чагнуур, эм тариагаар төсөөлдөг байсан цаг ард хоцорчээ. Учир нь салбар бүрд шинэчлэл, дэвшлийг нэвтрүүлж буй хиймэл оюун ухаан анагаахын шинжлэх ухааныг ч тойрсонгүй. </div><div><br></div><div>Үүний нэгэн тод жишээ болох Chest AI төслийн зохицуулагч, ICT группийн цахим эрүүл мэндийн мэргэжилтэн, Интермед эмнэлгийн дүрс оношилгооны эмч Б. Баярбаатарыг урин манай улсад хиймэл оюун ухааныг хэрхэн анагаах ухааны салбарт ашиглаж буй талаар ийн ярилцлаа.</div></h2><p><a href="https://www.instagram.com/bayarbaatarb/?hl=en" target="_blank">Instagram</a> | <a href="https://www.facebook.com/bold.bayarbaatar/" target="_blank">Facebook</a> | <a href="https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Ftwitter.com%2Fbayarbaatar_MD%3Ffbclid%3DIwAR2B-SRClQH3dgrZToQbsuHowxSNGk8dT7Mc9cmmnsSbBzy8_bROD_4AqMM&amp;h=AT1_Gf0oWuLjn6VFsRsWoAcFeiyHkjuw4yjEXN6tsfxNjo0O3Ge_WVlJol_YCQZOYGZD8zMtci6rv6eb8Zrf-LSqE7hv0UCi9B8sYm0X6IANG6_EunijTx2ehrCp71FQnoqXcyvqpJKbD_mJ7wdp" target="_blank">Twitter</a> | <a href="https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fmedium.com%2F%40bayarbaatar99%3Ffbclid%3DIwAR0H7kCoqYtAtqvoGO_Dzs0ORSlahPIzzAYZBMOPPIfFWb8TR_a4TGNa-TM&amp;h=AT2oa9Uo3AV1JKos2EIlDrxcwtG_u4hJiJYAUWUKziMR-LEZ2xnJEW-Bq_4oexdVkGNqBndBi3gxDXvhp3pPH3KJrAbHrAFx7cO7ctUOLN3_dc0PxKIKjEJ93sDgszawiC4ShyccR0S65pdktDphgw" target="_blank">Medium</a> | <a href="https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fin%2Fbold-bayarbaatar-4657b587%2F%3Ffbclid%3DIwAR2zwBsAf6g7Y4T8JlHV4OBVPhkcsprezt7JpansOVC-MuQgXNCt8jYqVN4&amp;h=AT0tjJVguGdZUUBKmiVtiI8WryDsfr-2JIT-Nt5lPLid9Av6f7y16qdXawP8ZFFxQ8Vy_9yUnONkxONslv5c2TLtkkzxtd_CEs_uhLW0bQiiACkcRYp7OnKiB_70ll94Uz_bXiL_hjzl6JJUPaDmqA" target="_blank">Linkedin</a></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">CHEST AI ТӨСЛИЙН ТАЛААР</h3><p></p><p>Chest AI төслийг <a href="https://www.intermed.mn/?lang=en" target="_blank">Интермед эмнэлэг</a>, <a href="https://eclinic.mn/" target="_blank">EClinic эрүүл мэндийн платформ</a>, <a href="https://www.ictgroup.mn/" target="_blank">ICT Group</a>, <a href="http://unte.moh.gov.mn/" target="_blank">Улсын 1-р төв эмнэлэг</a>, <a href="https://radiology.mn/mn/" target="_blank">Монголын радиологийн нийгэмлэг</a> гэсэн байгууллагууд хамтран хэрэгжүүлж буй. 2021 оноос төслийн бодит ажлуудыг эхлүүлж, эхний жилийг судалгаа шинжилгээнд зарцуулсан бол, өнгөрсөн жилийг хөгжүүлэлтийн ажилдаа зориулжээ. Ийнхүү цээжний рентген шинжилгээн дээр үндэслэн зургаан төрлийн уушгины өөрчлөлтийг илрүүлэн мэдээлдэг системийг хөгжүүлж, олон нийтэд танилцуулахад бэлэн болоод байна.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/119ebeecf9017247b7231e807f213323.jpg"></p><blockquote><p>Chest AI төслийн хүрээнд хөгжүүлж буй технологийн тусламжтайгаар чадварлаг боловсон хүчин болоод тусламж үйлчилгээний хүртээмжгүй байдлаас үүдэн гарч буй эрүүл мэндийн тэгш бус байдлыг шийдвэрлэнэ.<br></p>
<cite><p>Б. Баярбаатар</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>CHEST AI ТӨСЛИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ БОЛСОН ШАЛТГААН</h3><p></p><p>Миний хувьд 2016 онд Тайландын <a href="https://mahidol.ac.th/" target="_blank">Махидол</a> их сургуулийн <a href="https://www.googleadservices.com/pagead/aclk?sa=L&amp;ai=DChcSEwjKma-QuMf8AhWEMyoKHd4aAV4YABAAGgJ0bQ&amp;ohost=www.google.com&amp;cid=CAESauD2EEqPsKLuWQKc80MsDwIghxiyS_1wbESdlUo-wpak7ZsanD4OPo2y115_jZ_RgaqYmexz6AO8J5XRKdI4uznofaAdkWYU8unkqdQvhjn8jSGoICp_ffNtL-7EY8bZoOd6z01e2rJ33Tk&amp;sig=AOD64_0r6YJtZssjsh7FZO67br7GvLVEeg&amp;q&amp;adurl&amp;ved=2ahUKEwiHmKiQuMf8AhUbxGEKHeBBCTMQ0Qx6BAgKEAE" target="_blank">Сирираж</a> сургалтын эмнэлэгт суралцаж байх үед манай эмнэлэгт жижиг хэмжээний хавдрыг илрүүлдэг хиймэл оюун ухааныг ашигладаг байлаа. Тухайн үед би нэг үйлчлүүлэгчийн уушгины рентген зураг дээр хиймэл оюун ухааныг ашиглаж үзэхэд маш бүдэг <a href="https://edoctor.mn/portfolio-item/%D1%83%D1%83%D1%88%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8B-%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D1%85%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B0%D1%80" target="_blank">зангилааг</a> илрүүлж байсан нь уг төслийг эхлүүлэх сэдэл өгсөн.</p><p>Анагаах ухааны баримталдаг зарчим бол "<a href="https://noharm.org/" target="_blank">Do not harm</a>" буюу өвчтөн эмнэлэгт ирээд эмнэлгээс шалтгаалан нэмж халдвар авах, гэмтэл эсвэл хор хохирол амсах ёсгүй. Гэтэл нэг удаа манай эгч Тайландад зочилж ирэхдээ “Миний толгой эргээд даралт ихсээд байх шиг байна, танай эмнэлэгт очиж үзүүлье” гэсэн юм. Тэр эгч маань гар утасны аппаар даралтаа үзээд өндөр байхаар нь даралтын эм ууж, тэрнээс хойш толгой нь эргээд огт зүгээр болоогүй юм гэнэ. Нягтлаад үзтэл тэр аппын үнэгүй сорил хийх хугацаа нь дуусаад худал мэдээлэл өгснөөс болж хэвийн байсан даралтыг бууруулах эм ууснаас үүдэн толгой эргэх, нүд бүрэлзэх зэрэг шинж тэмдэг илэрсэн байгаа юм. </p><p>Тиймээс зөвхөн хиймэл оюун ухаан гэлтгүй анагаах ухааны салбарт ашиглаж байгаа бүх технологийг анхнаас нь хүн төвтэй, аюулгүй ажиллагааны дагуу хөгжүүлэх хэрэгтэй. Технологи бидний бүх асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй. Гэхдээ технологи ч гэсэн дээр дурдсан зарчмын дагуу ажиллах ёстой.<br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/efd312f6b2f33c6e686ddd5eafcca732.jpg"></p><blockquote><p>Хиймэл оюун ухаан хүнийг орлохгүй. Харин хиймэл оюун ухааныг ашиглаж чаддаггүй хүмүүсийг хиймэл оюун ухаан ашиглаж чаддаг хүмүүс орлоно.</p>
<cite><p>Б. Баярбаатар</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>хиймэл оюун ухааны анагаахын салбарт үзүүлж буй нөлөөлөл</h3><p></p><p>Анагаах ухааны салбарын хиймэл оюун ухаан нь өвчтөний түүх, дүрс оношилгоо, лабораторийн гэх мэт мэдээллийн сан дээр тулгуурлан аливаа өвчнийг эрт үед нь илрүүлэх, оношлох, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Ингэснээр хүндрэл гарах эрсдэл, цаашлаад эмнэлэгт хэвтэх ор хоногийг бууруулна. Үүний үр дүнд эрүүл мэндийн даатгалаас болон тухайн үйлчлүүлэгчээс гарах зардал ч буурна. Өөрөөр хэлбэл нийгмийн бүх шатанд эерэг үр нөлөө үзүүлж, эрүүл мэндийн зардлаас үүдэлтэй ядуурлыг бууруулахад хувь нэмэр оруулна.</p><p>Мөн хиймэл оюун ухааныг өрсөлдөгч гэхээс илүү хамтрагчийн байр сууринаас харах хэрэгтэй. Учир нь хиймэл оюун ухаан эмч нарт олон талаар тус болох маш нарийн тооцооллуудыг гаргаж өгдөг. </p><p>Жишээлбэл, рентген шинжилгээгээр уушгинд үүссэн зангилааны шинж чанараас хамааран 0.6 см-аас жижиг хэмжээний зангилаа тодорхой харагдах боломжгүй байдаг. Үүнээс үүдэн уушгины хавдрын 90 гаруй хувийг хожуу шатанд оношилдог. Харин хиймэл оюун ухаан энэ төрлийн жижиг зангилааг олж тогтоохдоо маш гарамгай. Миний бие хүн болон хиймэл оюун ухаан хамтран ажилласнаар уушгины хавдар, жижиг хэмжээний зангилааг эрт илрүүлэх боломж 13.9 хувиар өсдөг болохыг баталсан судалгаагаа <a href="http://www.radiology.kr/" target="_blank">Солонгосын дүрс оношилгооны нийгэмлэг</a>ээс жил бүр зохион байгуулдаг <a href="https://aocr2022.org/" target="_blank">Korean Congress of Radiology 2022</a> чуулганд танилцуулсан.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/3e68ee4a8f260d4ce6040e0eb63d2116.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>хиймэл оюун ухааны бие даасан бус чадамж</h3><p></p><p>1. Хиймэл оюун ухаан бидний “Яагаад” гэх асуултанд бүрэн хариулт өгч чадаагүй байгаа. Хиймэл оюунд суурилсан шийдлүүд ирээдүйд эмч нарын бичдэг эм болно. Эмч ямар нэг эм бичихдээ тухайн эм яагаад толгойн өвдөлтийг намдааж байгаа вэ гэдгийг мэдэж байгаа учраас бичдэг. Тэгэх ч ёстой. Харин хиймэл оюуны тухайн яагаад өвчнийг оношилж байгаа нь бүрэн тайлагдаагүй, судлагдаж байгаа юм.</p><p>2. Эмч үзлэг оношилгоо хийхдээ харилцан яриа үүсгэж, зовиур шаналгааг сэтгэл зүрхээрээ мэдэрч, бүрэн мэдээлэл цуглуулан цогц шийдвэр гаргах чадамжтай. Харин хиймэл оюун ухаан тухайн мөчид өгөгдсөн өгөгдөл дээр ажиллан, үйлдэл хийхээс биш бие, сэтгэл, оюунд тулгуурласан цогц шийдвэр гаргаж, өвчтөнийг энэрэх хэмжээнд хүрээгүй байна.</p><p>Дээрх шалтгаануудын улмаас эрүүл мэндийн салбар дахь хиймэл оюунд хүний удирдлага зайлшгүй шаардлагатай. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/5d7a90e10430d24be994be57904ae761.jpg"></p><blockquote><p></p><p><br></p><p>Хиймэл оюун ухааныг бүтээгч, өгөгдлийн санг нь бүрдүүлэгч нь гагцхүү хүмүүс. Хүн хэдий чинээ сайн байна, хиймэл оюун төдий чинээ сайн байх боломжтой.<br></p>
<cite><p>Б. Баярбаатар</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний тэгш бус байдлыг хиймэл оюун ухаан шийдэх нь</h3><p></p><p>Эрүүл мэндийн салбарт үйлчлүүлэгчдийн дунд ажиглагдаад буй нэг асуудал нь хүн амын дунд үүсч байгаа өгөгдөл нь нэгэн жигд бус байна. Нийгмийн гарал үүсэл, санхүүгийн чадамжийн ялгаатай байдлаас үүдэн, авч байгаа эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмж ч мөн харилцан адилгүй. <br><br></p><p>Энэ нь оношилгоо эмчилгээнд хэрэглэх хиймэл оюунд ороод ирвэл тэрхүү тэгш бус байдлыг улам нэмэгдүүлнэ. Чинээлэг хүмүүсийн үйлчилгээ сайжирсаар, чанартай болсоор, эрүүлжсээр. Бага орлоготой иргэдийн үйлчилгээ, эрүүл мэнд улам л муудсаар. Иймд анхнаас нь хиймэл оюун ухаан бүхий оношилгооны төхөөрөмжийг оновчтой хуваарилж, зөв зохицуулснаар нийгмийн давхраа бүр эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжтой болно.<br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/7ccb8bbe41a6ebfbd64919102f48629e.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>Монголын анагаахын хиймэл оюун ухааны холбоо гэж юу вэ?</h3><p></p><p>Ковидын үеэр буюу 2021 онд <a href="https://radiology.mn/mn/%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BD-%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BC%D1%8D%D0%BB-%D0%BE%D1%8E%D1%83%D0%BD-%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%B0/" target="_blank">Монголын анагаахын хиймэл оюун ухааны холбоог</a> үүсгэн байгуулсан. Бидний зорилго нь эрүүл мэндийн салбарт хиймэл оюун ухааныг аюулгүй нэвтрүүлэхэд дэмжлэг, хурдасгуур болон ажиллах.<br><br></p><p>Товчхондоо, манай холбоо нь эрүүл мэнд болон технологийн компаниудын уулзах цэг болж, хамтын ажиллагааны хүрээнд шинэ шийдлийг боловсруулахад нь дэмжлэг болон ажилладаг. Бид энэ хавар эрүүл мэндийн хиймэл оюуны чиглэлээр олон улсын хурал зохион байгуулахаар бэлтгэлээ ханган ажиллаж байна.</p><p><br></p>
          </div>

Эрдэнэт хүний амийг аварч, элдэв өвчнийг эдгээдэг анагаахын салбарыг зөвхөн чагнуур, эм тариагаар төсөөлдөг байсан цаг ард хоцорчээ. Учир нь салбар бүрд шинэчлэл, дэвшлийг нэвтрүүлж буй хиймэл оюун ухаан анагаахын шинжлэх ухааныг ч тойрсонгүй.
Үүний нэгэн тод жишээ болох Chest AI төслийн зохицуулагч, ICT группийн цахим эрүүл мэндийн мэргэжилтэн, Интермед эмнэлгийн дүрс оношилгооны эмч Б. Баярбаатарыг урин манай улсад хиймэл оюун ухааныг хэрхэн анагаах ухааны салбарт ашиглаж буй талаар ийн ярилцлаа.
Instagram
|
Facebook
|
Twitter
|
Medium
|
Linkedin

CHEST AI ТӨСЛИЙН ТАЛААР
Chest AI төслийг
Интермед эмнэлэг
,
EClinic эрүүл мэндийн платформ
,
ICT Group
,
Улсын 1-р төв эмнэлэг
,
Монголын радиологийн нийгэмлэг
гэсэн байгууллагууд хамтран хэрэгжүүлж буй. 2021 оноос төслийн бодит ажлуудыг эхлүүлж, эхний жилийг судалгаа шинжилгээнд зарцуулсан бол, өнгөрсөн жилийг хөгжүүлэлтийн ажилдаа зориулжээ. Ийнхүү цээжний рентген шинжилгээн дээр үндэслэн зургаан төрлийн уушгины өөрчлөлтийг илрүүлэн мэдээлдэг системийг хөгжүүлж, олон нийтэд танилцуулахад бэлэн болоод байна.

Chest AI төслийн хүрээнд хөгжүүлж буй технологийн тусламжтайгаар чадварлаг боловсон хүчин болоод тусламж үйлчилгээний хүртээмжгүй байдлаас үүдэн гарч буй эрүүл мэндийн тэгш бус байдлыг шийдвэрлэнэ.

Б. Баярбаатар

CHEST AI ТӨСЛИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ БОЛСОН ШАЛТГААН
Миний хувьд 2016 онд Тайландын
Махидол
их сургуулийн
Сирираж
сургалтын эмнэлэгт суралцаж байх үед манай эмнэлэгт жижиг хэмжээний хавдрыг илрүүлдэг хиймэл оюун ухааныг ашигладаг байлаа. Тухайн үед би нэг үйлчлүүлэгчийн уушгины рентген зураг дээр хиймэл оюун ухааныг ашиглаж үзэхэд маш бүдэг
зангилааг
илрүүлж байсан нь уг төслийг эхлүүлэх сэдэл өгсөн.
Анагаах ухааны баримталдаг зарчим бол "
Do not harm
" буюу өвчтөн эмнэлэгт ирээд эмнэлгээс шалтгаалан нэмж халдвар авах, гэмтэл эсвэл хор хохирол амсах ёсгүй. Гэтэл нэг удаа манай эгч Тайландад зочилж ирэхдээ “Миний толгой эргээд даралт ихсээд байх шиг байна, танай эмнэлэгт очиж үзүүлье” гэсэн юм. Тэр эгч маань гар утасны аппаар даралтаа үзээд өндөр байхаар нь даралтын эм ууж, тэрнээс хойш толгой нь эргээд огт зүгээр болоогүй юм гэнэ. Нягтлаад үзтэл тэр аппын үнэгүй сорил хийх хугацаа нь дуусаад худал мэдээлэл өгснөөс болж хэвийн байсан даралтыг бууруулах эм ууснаас үүдэн толгой эргэх, нүд бүрэлзэх зэрэг шинж тэмдэг илэрсэн байгаа юм.
Тиймээс зөвхөн хиймэл оюун ухаан гэлтгүй анагаах ухааны салбарт ашиглаж байгаа бүх технологийг анхнаас нь хүн төвтэй, аюулгүй ажиллагааны дагуу хөгжүүлэх хэрэгтэй. Технологи бидний бүх асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй. Гэхдээ технологи ч гэсэн дээр дурдсан зарчмын дагуу ажиллах ёстой.

Хиймэл оюун ухаан хүнийг орлохгүй. Харин хиймэл оюун ухааныг ашиглаж чаддаггүй хүмүүсийг хиймэл оюун ухаан ашиглаж чаддаг хүмүүс орлоно.

Б. Баярбаатар

хиймэл оюун ухааны анагаахын салбарт үзүүлж буй нөлөөлөл
Анагаах ухааны салбарын хиймэл оюун ухаан нь өвчтөний түүх, дүрс оношилгоо, лабораторийн гэх мэт мэдээллийн сан дээр тулгуурлан аливаа өвчнийг эрт үед нь илрүүлэх, оношлох, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Ингэснээр хүндрэл гарах эрсдэл, цаашлаад эмнэлэгт хэвтэх ор хоногийг бууруулна. Үүний үр дүнд эрүүл мэндийн даатгалаас болон тухайн үйлчлүүлэгчээс гарах зардал ч буурна. Өөрөөр хэлбэл нийгмийн бүх шатанд эерэг үр нөлөө үзүүлж, эрүүл мэндийн зардлаас үүдэлтэй ядуурлыг бууруулахад хувь нэмэр оруулна.
Мөн хиймэл оюун ухааныг өрсөлдөгч гэхээс илүү хамтрагчийн байр сууринаас харах хэрэгтэй. Учир нь хиймэл оюун ухаан эмч нарт олон талаар тус болох маш нарийн тооцооллуудыг гаргаж өгдөг.
Жишээлбэл, рентген шинжилгээгээр уушгинд үүссэн зангилааны шинж чанараас хамааран 0.6 см-аас жижиг хэмжээний зангилаа тодорхой харагдах боломжгүй байдаг. Үүнээс үүдэн уушгины хавдрын 90 гаруй хувийг хожуу шатанд оношилдог. Харин хиймэл оюун ухаан энэ төрлийн жижиг зангилааг олж тогтоохдоо маш гарамгай. Миний бие хүн болон хиймэл оюун ухаан хамтран ажилласнаар уушгины хавдар, жижиг хэмжээний зангилааг эрт илрүүлэх боломж 13.9 хувиар өсдөг болохыг баталсан судалгаагаа
Солонгосын дүрс оношилгооны нийгэмлэг
ээс жил бүр зохион байгуулдаг
Korean Congress of Radiology 2022
чуулганд танилцуулсан.

хиймэл оюун ухааны бие даасан бус чадамж
1. Хиймэл оюун ухаан бидний “Яагаад” гэх асуултанд бүрэн хариулт өгч чадаагүй байгаа. Хиймэл оюунд суурилсан шийдлүүд ирээдүйд эмч нарын бичдэг эм болно. Эмч ямар нэг эм бичихдээ тухайн эм яагаад толгойн өвдөлтийг намдааж байгаа вэ гэдгийг мэдэж байгаа учраас бичдэг. Тэгэх ч ёстой. Харин хиймэл оюуны тухайн яагаад өвчнийг оношилж байгаа нь бүрэн тайлагдаагүй, судлагдаж байгаа юм.
2. Эмч үзлэг оношилгоо хийхдээ харилцан яриа үүсгэж, зовиур шаналгааг сэтгэл зүрхээрээ мэдэрч, бүрэн мэдээлэл цуглуулан цогц шийдвэр гаргах чадамжтай. Харин хиймэл оюун ухаан тухайн мөчид өгөгдсөн өгөгдөл дээр ажиллан, үйлдэл хийхээс биш бие, сэтгэл, оюунд тулгуурласан цогц шийдвэр гаргаж, өвчтөнийг энэрэх хэмжээнд хүрээгүй байна.
Дээрх шалтгаануудын улмаас эрүүл мэндийн салбар дахь хиймэл оюунд хүний удирдлага зайлшгүй шаардлагатай.

Хиймэл оюун ухааныг бүтээгч, өгөгдлийн санг нь бүрдүүлэгч нь гагцхүү хүмүүс. Хүн хэдий чинээ сайн байна, хиймэл оюун төдий чинээ сайн байх боломжтой.

Б. Баярбаатар

эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний тэгш бус байдлыг хиймэл оюун ухаан шийдэх нь
Эрүүл мэндийн салбарт үйлчлүүлэгчдийн дунд ажиглагдаад буй нэг асуудал нь хүн амын дунд үүсч байгаа өгөгдөл нь нэгэн жигд бус байна. Нийгмийн гарал үүсэл, санхүүгийн чадамжийн ялгаатай байдлаас үүдэн, авч байгаа эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмж ч мөн харилцан адилгүй.
Энэ нь оношилгоо эмчилгээнд хэрэглэх хиймэл оюунд ороод ирвэл тэрхүү тэгш бус байдлыг улам нэмэгдүүлнэ. Чинээлэг хүмүүсийн үйлчилгээ сайжирсаар, чанартай болсоор, эрүүлжсээр. Бага орлоготой иргэдийн үйлчилгээ, эрүүл мэнд улам л муудсаар. Иймд анхнаас нь хиймэл оюун ухаан бүхий оношилгооны төхөөрөмжийг оновчтой хуваарилж, зөв зохицуулснаар нийгмийн давхраа бүр эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжтой болно.

Монголын анагаахын хиймэл оюун ухааны холбоо гэж юу вэ?
Ковидын үеэр буюу 2021 онд
Монголын анагаахын хиймэл оюун ухааны холбоог
үүсгэн байгуулсан. Бидний зорилго нь эрүүл мэндийн салбарт хиймэл оюун ухааныг аюулгүй нэвтрүүлэхэд дэмжлэг, хурдасгуур болон ажиллах.
Товчхондоо, манай холбоо нь эрүүл мэнд болон технологийн компаниудын уулзах цэг болж, хамтын ажиллагааны хүрээнд шинэ шийдлийг боловсруулахад нь дэмжлэг болон ажилладаг. Бид энэ хавар эрүүл мэндийн хиймэл оюуны чиглэлээр олон улсын хурал зохион байгуулахаар бэлтгэлээ ханган ажиллаж байна.

Эрдэнэт хүний амийг аварч, элдэв өвчнийг эдгээдэг анагаахын салбарыг зөвхөн чагнуур, эм тариагаар төсөөлдөг байсан цаг ард хоцорчээ. Учир нь салбар бүрд шинэчлэл, дэвшлийг нэвтрүүлж буй хиймэл оюун ухаан анагаахын шинжлэх ухааныг ч тойрсонгүй.    Үүний нэгэн тод жишээ болох Chest AI төслийн зохицуулагч, ICT группийн цахим эрүүл мэндийн мэргэжилтэн, Интермед эмнэлгийн дүрс оношилгооны эмч Б. Баярбаатарыг урин манай улсад хиймэл оюун ухааныг хэрхэн анагаах ухааны салбарт ашиглаж буй талаар ийн ярилцлаа.
Instagram | Facebook | Twitter | Medium | Linkedin
### CHEST AI ТӨСЛИЙН ТАЛААР
Chest AI төслийг Интермед эмнэлэг, EClinic эрүүл мэндийн платформ, ICT Group, Улсын 1-р төв эмнэлэг, Монголын радиологийн нийгэмлэг гэсэн байгууллагууд хамтран хэрэгжүүлж буй. 2021 оноос төслийн бодит ажлуудыг эхлүүлж, эхний жилийг судалгаа шинжилгээнд зарцуулсан бол, өнгөрсөн жилийг хөгжүүлэлтийн ажилдаа зориулжээ. Ийнхүү цээжний рентген шинжилгээн дээр үндэслэн зургаан төрлийн уушгины өөрчлөлтийг илрүүлэн мэдээлдэг системийг хөгжүүлж, олон нийтэд танилцуулахад бэлэн болоод байна.
> Chest AI төслийн хүрээнд хөгжүүлж буй технологийн тусламжтайгаар чадварлаг боловсон хүчин болоод тусламж үйлчилгээний хүртээмжгүй байдлаас үүдэн гарч буй эрүүл мэндийн тэгш бус байдлыг шийдвэрлэнэ.
>
> Б. Баярбаатар
### CHEST AI ТӨСЛИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ БОЛСОН ШАЛТГААН
Миний хувьд 2016 онд Тайландын Махидол их сургуулийн Сирираж сургалтын эмнэлэгт суралцаж байх үед манай эмнэлэгт жижиг хэмжээний хавдрыг илрүүлдэг хиймэл оюун ухааныг ашигладаг байлаа. Тухайн үед би нэг үйлчлүүлэгчийн уушгины рентген зураг дээр хиймэл оюун ухааныг ашиглаж үзэхэд маш бүдэг зангилааг илрүүлж байсан нь уг төслийг эхлүүлэх сэдэл өгсөн.
Анагаах ухааны баримталдаг зарчим бол "Do not harm" буюу өвчтөн эмнэлэгт ирээд эмнэлгээс шалтгаалан нэмж халдвар авах, гэмтэл эсвэл хор хохирол амсах ёсгүй. Гэтэл нэг удаа манай эгч Тайландад зочилж ирэхдээ “Миний толгой эргээд даралт ихсээд байх шиг байна, танай эмнэлэгт очиж үзүүлье” гэсэн юм. Тэр эгч маань гар утасны аппаар даралтаа үзээд өндөр байхаар нь даралтын эм ууж, тэрнээс хойш толгой нь эргээд огт зүгээр болоогүй юм гэнэ. Нягтлаад үзтэл тэр аппын үнэгүй сорил хийх хугацаа нь дуусаад худал мэдээлэл өгснөөс болж хэвийн байсан даралтыг бууруулах эм ууснаас үүдэн толгой эргэх, нүд бүрэлзэх зэрэг шинж тэмдэг илэрсэн байгаа юм.
Тиймээс зөвхөн хиймэл оюун ухаан гэлтгүй анагаах ухааны салбарт ашиглаж байгаа бүх технологийг анхнаас нь хүн төвтэй, аюулгүй ажиллагааны дагуу хөгжүүлэх хэрэгтэй. Технологи бидний бүх асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй. Гэхдээ технологи ч гэсэн дээр дурдсан зарчмын дагуу ажиллах ёстой.
> Хиймэл оюун ухаан хүнийг орлохгүй. Харин хиймэл оюун ухааныг ашиглаж чаддаггүй хүмүүсийг хиймэл оюун ухаан ашиглаж чаддаг хүмүүс орлоно.
>
> Б. Баярбаатар
### хиймэл оюун ухааны анагаахын салбарт үзүүлж буй нөлөөлөл
Анагаах ухааны салбарын хиймэл оюун ухаан нь өвчтөний түүх, дүрс оношилгоо, лабораторийн гэх мэт мэдээллийн сан дээр тулгуурлан аливаа өвчнийг эрт үед нь илрүүлэх, оношлох, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Ингэснээр хүндрэл гарах эрсдэл, цаашлаад эмнэлэгт хэвтэх ор хоногийг бууруулна. Үүний үр дүнд эрүүл мэндийн даатгалаас болон тухайн үйлчлүүлэгчээс гарах зардал ч буурна. Өөрөөр хэлбэл нийгмийн бүх шатанд эерэг үр нөлөө үзүүлж, эрүүл мэндийн зардлаас үүдэлтэй ядуурлыг бууруулахад хувь нэмэр оруулна.
Мөн хиймэл оюун ухааныг өрсөлдөгч гэхээс илүү хамтрагчийн байр сууринаас харах хэрэгтэй. Учир нь хиймэл оюун ухаан эмч нарт олон талаар тус болох маш нарийн тооцооллуудыг гаргаж өгдөг.
Жишээлбэл, рентген шинжилгээгээр уушгинд үүссэн зангилааны шинж чанараас хамааран 0.6 см-аас жижиг хэмжээний зангилаа тодорхой харагдах боломжгүй байдаг. Үүнээс үүдэн уушгины хавдрын 90 гаруй хувийг хожуу шатанд оношилдог. Харин хиймэл оюун ухаан энэ төрлийн жижиг зангилааг олж тогтоохдоо маш гарамгай. Миний бие хүн болон хиймэл оюун ухаан хамтран ажилласнаар уушгины хавдар, жижиг хэмжээний зангилааг эрт илрүүлэх боломж 13.9 хувиар өсдөг болохыг баталсан судалгаагаа Солонгосын дүрс оношилгооны нийгэмлэгээс жил бүр зохион байгуулдаг Korean Congress of Radiology 2022 чуулганд танилцуулсан.
### хиймэл оюун ухааны бие даасан бус чадамж
1. Хиймэл оюун ухаан бидний “Яагаад” гэх асуултанд бүрэн хариулт өгч чадаагүй байгаа. Хиймэл оюунд суурилсан шийдлүүд ирээдүйд эмч нарын бичдэг эм болно. Эмч ямар нэг эм бичихдээ тухайн эм яагаад толгойн өвдөлтийг намдааж байгаа вэ гэдгийг мэдэж байгаа учраас бичдэг. Тэгэх ч ёстой. Харин хиймэл оюуны тухайн яагаад өвчнийг оношилж байгаа нь бүрэн тайлагдаагүй, судлагдаж байгаа юм.
2. Эмч үзлэг оношилгоо хийхдээ харилцан яриа үүсгэж, зовиур шаналгааг сэтгэл зүрхээрээ мэдэрч, бүрэн мэдээлэл цуглуулан цогц шийдвэр гаргах чадамжтай. Харин хиймэл оюун ухаан тухайн мөчид өгөгдсөн өгөгдөл дээр ажиллан, үйлдэл хийхээс биш бие, сэтгэл, оюунд тулгуурласан цогц шийдвэр гаргаж, өвчтөнийг энэрэх хэмжээнд хүрээгүй байна.
Дээрх шалтгаануудын улмаас эрүүл мэндийн салбар дахь хиймэл оюунд хүний удирдлага зайлшгүй шаардлагатай.
> Хиймэл оюун ухааныг бүтээгч, өгөгдлийн санг нь бүрдүүлэгч нь гагцхүү хүмүүс. Хүн хэдий чинээ сайн байна, хиймэл оюун төдий чинээ сайн байх боломжтой.
>
> Б. Баярбаатар
### эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний тэгш бус байдлыг хиймэл оюун ухаан шийдэх нь
Эрүүл мэндийн салбарт үйлчлүүлэгчдийн дунд ажиглагдаад буй нэг асуудал нь хүн амын дунд үүсч байгаа өгөгдөл нь нэгэн жигд бус байна. Нийгмийн гарал үүсэл, санхүүгийн чадамжийн ялгаатай байдлаас үүдэн, авч байгаа эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмж ч мөн харилцан адилгүй.
Энэ нь оношилгоо эмчилгээнд хэрэглэх хиймэл оюунд ороод ирвэл тэрхүү тэгш бус байдлыг улам нэмэгдүүлнэ. Чинээлэг хүмүүсийн үйлчилгээ сайжирсаар, чанартай болсоор, эрүүлжсээр. Бага орлоготой иргэдийн үйлчилгээ, эрүүл мэнд улам л муудсаар. Иймд анхнаас нь хиймэл оюун ухаан бүхий оношилгооны төхөөрөмжийг оновчтой хуваарилж, зөв зохицуулснаар нийгмийн давхраа бүр эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжтой болно.
### Монголын анагаахын хиймэл оюун ухааны холбоо гэж юу вэ?
Ковидын үеэр буюу 2021 онд Монголын анагаахын хиймэл оюун ухааны холбоог үүсгэн байгуулсан. Бидний зорилго нь эрүүл мэндийн салбарт хиймэл оюун ухааныг аюулгүй нэвтрүүлэхэд дэмжлэг, хурдасгуур болон ажиллах.
Товчхондоо, манай холбоо нь эрүүл мэнд болон технологийн компаниудын уулзах цэг болж, хамтын ажиллагааны хүрээнд шинэ шийдлийг боловсруулахад нь дэмжлэг болон ажилладаг. Бид энэ хавар эрүүл мэндийн хиймэл оюуны чиглэлээр олон улсын хурал зохион байгуулахаар бэлтгэлээ ханган ажиллаж байна.