Кибер аюулгүй байдлын тухай + “Security Transformation” форумын эргэн тойронд
<div class="article-body">
          <blockquote><p>“Өнөөдөр дэлхий дахинаа <a href="https://cybersecurityventures.com/cybercrime-damages-6-trillion-by-2021/#:~:text=We%20predict%20there%20will%20be,hospitals%2C%20911%20and%20first%20responders." target="_blank">11 секунд</a> тутам нэг кибер халдлага гарч байна.” <br></p>
<cite>
</cite></blockquote><h2><div>Технологийн хэрэглээ бидний өдөр тутмын амьдралтай салшгүй холбоотой болсон өнөө цагт бүхий л салбарт дижитал шилжилт хийгдэж байна. Нэг талд биднийг үйл ажиллагаандаа шинэ технологи нэвтрүүлж, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ цахимжуулж байхад эсрэг талд кибер халдлага хэмээх аюул өсөн нэмэгдсээр буй. Гагцхүү бид үүнтэй дасан зохицож ирээдүйд гарч болзошгүй эрсдлээс өөрийгөө болон байгууллагаа хамгаалах нь анхаарах ёстой чухал сэдэв болж байна. </div><div><br></div><div>Энэхүү нийтлэлээрээ бид кибер аюулгүй байдал болон түүнтэй холбоотой асуудлуудыг хөндөхийн зэрэгцээ, эл асуудлыг хэлэлцэхээр жил бүр технологийн салбарынхныг нэгэн дээвэр дор нэгтгэдэг “Security Transformation Forum”-ын эргэн тойронд өрнөсөн сонин сайхнаас хуваалцах юм. Гурав дахь удаагаа зохион байгуулагдсан уг форум нь кибер аюулгүй байдлын тренд, ирээдүйн чиг хандлага, шинэ технологиудыг нэг дороос танилцуулдгаараа онцлогтой. </div><div><br></div></h2><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/ebb9fcaccaf275c48339452077b36dc3.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div>“SECURITY TRANSFORMATION FORUM”-ЫН ЭРГЭН ТОЙРОНД<br></div></h3><p></p><p>Энэ сарын 9-ний өдөр “Expect the Unexpected” уриан дор Ай Ти Зон компанийн зохион байгуулсан уг форумд кибер аюулгүй байдлын технологиор олон улсад тэргүүлэгчид илтгэлээ танилцуулсан юм. Тодруулбал, <a href="https://www.fortinet.com/" target="_blank">Fortinet</a>, <a href="https://www.radware.com/" target="_blank">Radware</a>, <a href="https://www.thalesgroup.com/en" target="_blank">Thales</a>, <a href="https://www.dell.com/" target="_blank">Dell Technologies</a>, <a href="https://www.cyberark.com/" target="_blank">CyberArk</a>, <a href="https://logrhythm.com/" target="_blank">LogRhythm</a>, <a href="https://www.solarwinds.com/" target="_blank">SolarWinds</a>, <a href="https://www.onespan.com/" target="_blank">OneSpan</a> зэрэг компанийн экспертүүд кибер аюулгүй байдлын дараа үеийн шийдлүүд, арга аргачлалын талаар танилцуулсны зэрэгцээ дотоодын тэргүүлэх компанийн төлөөллүүд мэдээллийн аюулгүй байдлын туршлагаасаа хуваалцлаа.</p><p>Форумд кибер аюулгүй байдлын орчин үеийн трендийн талаар цогц мэдээлэл авч, бусдын туршлагаас судлан өөрийн байгууллагадаа тохирох шийдлийг эрж хайх хүсэлтэй бизнес эрхлэгч, менежер, мэдээллийн аюулгүй байдлын инженер, техникийн ажилтнууд бүхий салбар бүрийн 150 орчим мэргэжилтнүүд цугласан байв. Уг арга хэмжээ нь өдөр бүр өсөн нэмэгдэж буй кибер халдлагуудын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, бусад байгууллагын сайн туршлага, арга технологиудыг танилцуулснаараа онцлогтой байлаа. Мөн Ай Ти Зон компани кибер аюулгүй байдалтай холбоотой онцлох тренд, хамгаалалтын технологийг цогц байдлаар танилцуулсан "Кибер аюулгүй байдал бол хүрэх эцсийн цэг биш, тасралтгүй үргэлжлэх аялал юм” сэдэвт сэтгүүл гаргаснаа арга хэмжээний үеэр хүрэлцэн ирсэн зочдод танилцуулсан юм. </p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/14ad2dfada0dfb1e23b4d085d849b7e7.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/66caedaa436e7ace212596237216a04a.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div><div><div>ДИЖИТАЛ ШИЛЖИЛТ БА КОВИД-19</div></div></h3><p></p><p>Ковид-19 цар тахал гарснаас хойш дэлхий нийтийн амьдрал тэр чигтээ өөрчлөгдсөн. Зайнаас суралцах, гэрээс ажиллах зэргээр бид шинэ эгэлд дасан зохицох шаардлагатай болж, өөрчлөлтийг дагасан цахим хэрэглээ эрс нэмэгдсэн билээ. Харин үр дүнд нь дижитал шилжилтийн үйл явц долоон жилээр <a href="https://www.consultancy.uk/news/26372/covid-19-has-accelerated-digital-transformation-by-seven-years" target="_blank">урагшилжээ</a>. Ердөө 2017 он гэхэд бид хэрхэн дижитал шилжилт хийх тухай бодож, ямар технологи нэвтрүүлэн хэрхэн хүмүүсээ бэлдэх талаар ярилцах төдий байсан бол өнөөдөр хэдийнээ дээрх шилжилтийн нэгэн хэсэг болон ажиллаж, амьдарч буй.</p><p>Цар тахал бүх салбарын бизнес эрхлэгчдийг бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээ хэрхэн хүртээмжтэй хүргэх, яаж бизнесээ аварч үлдэх вэ гэсэн хүндхэн сорилтод хөтөлсөн. Харин үүний хариуд хийж чадах цорын ганц зүйл нь цахим шилжилт байсан бөгөөд үүнийг даган ирэх томоохон асуудал нь кибер аюулгүй байдал юм. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">КИБЕР АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ТУХАЙ </h3><blockquote><p>“Кибер орчинд мэдээллийн бүрэн бүтэн, нууцлагдсан, хүртээмжтэй байдал хангагдсан байхыг кибер аюулгүй байдал гэнэ.” <br></p>
<cite><p>Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль</p>
</cite></blockquote><p></p><p>Цар тахлын хөл хорионы үеэр кибер халдлага дэлхий даяар <a href="https://purplesec.us/resources/cyber-security-statistics/#Start" target="_blank">600 хувиар</a> өссөн гэх тооцоолол гарчээ. Хэдийгээр дижитал шилжилт хийж, технологийн эрин зуунтай хөл нийлүүлэн алхаж байгаа нь сайшаалтай ч энэ мэт сөрөг үр дагавар болох кибер халдлагын тоо нэмэгдэж буй нь цаашид ч эрсдэл нэмэгдэхийн баталгаа болж байна.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/2e97f054de60aa4d47b099f31cad9454.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/1805836828b4a14fdb5bd92d36b7682b.jpg"></p><p></p><p><br></p><p>Аливаа компани кибер халдлагад өртсөнөөр наад зах нь санхүүгийн томоохон хүндрэл, нэр хүндийн эрсдэл цаашлаад бизнесийн тасралтгүй үйл ажиллагааны доголдол, бүтээмжийн уналт зэрэг асуудалд унадаг. Эдгээрээс хамгийн өндөр уршигтай нь байгууллагын нэр хүнд эрсдэлд орох бөгөөд тухайн компанид хэрэглэгч цаашид итгэх итгэлгүй болж улмаар бизнесийн үйл ажиллагаа нь зогсоход ч хүрэх аюултай. Түүнчлэн дэлхий дахинаа кибер халдлагын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний өртөг өссөөр байгаа ба 2015 онд 3 их наяд ам.доллар байсан бол 2025 он гэхэд <a href="https://purplesec.us/resources/cyber-security-statistics/#Start" target="_blank">10.5 их наядад</a> хүрэх төлөвтэй байгаа аж. <br></p>
<blockquote><p>“Мэдээллийн систем, мэдээллийн сүлжээний кибер аюулгүй байдлыг алдагдуулах зорилго бүхий үйлдлийг кибер халдлага гэнэ.” <br></p>
<cite><p>Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль</p>
</cite></blockquote><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>АНХААРАЛДАА АВАХ ТООНУУД</div></h3><p></p><p><b><a href="https://www.consultancy.uk/news/26372/covid-19-has-accelerated-digital-transformation-by-seven-years" target="_blank">7 жил:</a></b> Ковид-19 цар тахлын нөлөөгөөр дижитал шилжилтийн үйл явц 7 жилээр наашилсан.</p><p><b><a href="https://cybersecurityventures.com/hackerpocalypse-cybercrime-report-2016/" target="_blank">10.5 их наяд:</a></b> Кибер халдлагын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний өртөг 2015 онд 3 их наяд ам.доллар байсан бол 2025 он гэхэд 10.5 их наяд ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна.</p><p><b><a href="https://www.csoonline.com/article/3645091/cybersecurity-spending-trends-for-2022-investing-in-the-future.html" target="_blank">172 тэрбум:</a></b> 2022 оны байдлаар 172 гаруй тэрбум ам.долларыг мэдээллийн аюулгүй байдалд зориулж байна.</p><p><b><a href="https://purplesec.us/resources/cyber-security-statistics/" target="_blank">600%:</a> </b>Цар тахлын хөл хорионы үеэр кибер халдлага 600 хувиар өссөн.</p><p><a href="https://smallbiztrends.com/2019/05/2019-small-business-cyber-attack-statistics.html" target="_blank"><b>43%:</b> </a>Кибер халдлагын 43 хувь нь ААН байгууллага руу чиглэсэн байна.</p><p><b><a href="https://purplesec.us/resources/cyber-security-statistics/" target="_blank">50%:</a></b> Нийт кибер халдлагын өртөгчдийн 50 орчим хувь нь банк, санхүүгийн байгууллага байдаг.</p><p><b><a href="https://www.advoco-solutions.co.uk/news/ransomware-attacks-predicted-to-occur-every-11-seconds-in-2021-with-a-cost-of-20-billion/" target="_blank">11 секунд:</a></b> Өнөөдөр дэлхий дахинаа 11 секунд тутам нэг кибер халдлага гарч байна. Энэ тоо 2016 онд 40 секунд байсан юм.</p><p><b><a href="https://www.varonis.com/blog/data-breach-response-times" target="_blank">197 хоног: </a></b>Байгууллагад орж ирсэн халдлагыг илрүүлэхийн тулд дунджаар 197 хоногийг зарцуулдаг. <br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/969a1aed-77a4-45e9-b7b7-3ee2709aaf31/96ae0cb3199735e9229379152e4977c3.jpg"></p>          </div>

“Өнөөдөр дэлхий дахинаа
11 секунд
тутам нэг кибер халдлага гарч байна.”


Технологийн хэрэглээ бидний өдөр тутмын амьдралтай салшгүй холбоотой болсон өнөө цагт бүхий л салбарт дижитал шилжилт хийгдэж байна. Нэг талд биднийг үйл ажиллагаандаа шинэ технологи нэвтрүүлж, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ цахимжуулж байхад эсрэг талд кибер халдлага хэмээх аюул өсөн нэмэгдсээр буй. Гагцхүү бид үүнтэй дасан зохицож ирээдүйд гарч болзошгүй эрсдлээс өөрийгөө болон байгууллагаа хамгаалах нь анхаарах ёстой чухал сэдэв болж байна.
Энэхүү нийтлэлээрээ бид кибер аюулгүй байдал болон түүнтэй холбоотой асуудлуудыг хөндөхийн зэрэгцээ, эл асуудлыг хэлэлцэхээр жил бүр технологийн салбарынхныг нэгэн дээвэр дор нэгтгэдэг “Security Transformation Forum”-ын эргэн тойронд өрнөсөн сонин сайхнаас хуваалцах юм. Гурав дахь удаагаа зохион байгуулагдсан уг форум нь кибер аюулгүй байдлын тренд, ирээдүйн чиг хандлага, шинэ технологиудыг нэг дороос танилцуулдгаараа онцлогтой.
“SECURITY TRANSFORMATION FORUM”-ЫН ЭРГЭН ТОЙРОНД
Энэ сарын 9-ний өдөр “Expect the Unexpected” уриан дор Ай Ти Зон компанийн зохион байгуулсан уг форумд кибер аюулгүй байдлын технологиор олон улсад тэргүүлэгчид илтгэлээ танилцуулсан юм. Тодруулбал,
Fortinet
,
Radware
,
Thales
,
Dell Technologies
,
CyberArk
,
LogRhythm
,
SolarWinds
,
OneSpan
зэрэг компанийн экспертүүд кибер аюулгүй байдлын дараа үеийн шийдлүүд, арга аргачлалын талаар танилцуулсны зэрэгцээ дотоодын тэргүүлэх компанийн төлөөллүүд мэдээллийн аюулгүй байдлын туршлагаасаа хуваалцлаа.
Форумд кибер аюулгүй байдлын орчин үеийн трендийн талаар цогц мэдээлэл авч, бусдын туршлагаас судлан өөрийн байгууллагадаа тохирох шийдлийг эрж хайх хүсэлтэй бизнес эрхлэгч, менежер, мэдээллийн аюулгүй байдлын инженер, техникийн ажилтнууд бүхий салбар бүрийн 150 орчим мэргэжилтнүүд цугласан байв. Уг арга хэмжээ нь өдөр бүр өсөн нэмэгдэж буй кибер халдлагуудын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, бусад байгууллагын сайн туршлага, арга технологиудыг танилцуулснаараа онцлогтой байлаа. Мөн Ай Ти Зон компани кибер аюулгүй байдалтай холбоотой онцлох тренд, хамгаалалтын технологийг цогц байдлаар танилцуулсан "Кибер аюулгүй байдал бол хүрэх эцсийн цэг биш, тасралтгүй үргэлжлэх аялал юм” сэдэвт сэтгүүл гаргаснаа арга хэмжээний үеэр хүрэлцэн ирсэн зочдод танилцуулсан юм.

ДИЖИТАЛ ШИЛЖИЛТ БА КОВИД-19
Ковид-19 цар тахал гарснаас хойш дэлхий нийтийн амьдрал тэр чигтээ өөрчлөгдсөн. Зайнаас суралцах, гэрээс ажиллах зэргээр бид шинэ эгэлд дасан зохицох шаардлагатай болж, өөрчлөлтийг дагасан цахим хэрэглээ эрс нэмэгдсэн билээ. Харин үр дүнд нь дижитал шилжилтийн үйл явц долоон жилээр
урагшилжээ
. Ердөө 2017 он гэхэд бид хэрхэн дижитал шилжилт хийх тухай бодож, ямар технологи нэвтрүүлэн хэрхэн хүмүүсээ бэлдэх талаар ярилцах төдий байсан бол өнөөдөр хэдийнээ дээрх шилжилтийн нэгэн хэсэг болон ажиллаж, амьдарч буй.
Цар тахал бүх салбарын бизнес эрхлэгчдийг бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээ хэрхэн хүртээмжтэй хүргэх, яаж бизнесээ аварч үлдэх вэ гэсэн хүндхэн сорилтод хөтөлсөн. Харин үүний хариуд хийж чадах цорын ганц зүйл нь цахим шилжилт байсан бөгөөд үүнийг даган ирэх томоохон асуудал нь кибер аюулгүй байдал юм.

КИБЕР АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ТУХАЙ
“Кибер орчинд мэдээллийн бүрэн бүтэн, нууцлагдсан, хүртээмжтэй байдал хангагдсан байхыг кибер аюулгүй байдал гэнэ.”

Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль

Цар тахлын хөл хорионы үеэр кибер халдлага дэлхий даяар
600 хувиар
өссөн гэх тооцоолол гарчээ. Хэдийгээр дижитал шилжилт хийж, технологийн эрин зуунтай хөл нийлүүлэн алхаж байгаа нь сайшаалтай ч энэ мэт сөрөг үр дагавар болох кибер халдлагын тоо нэмэгдэж буй нь цаашид ч эрсдэл нэмэгдэхийн баталгаа болж байна.

Аливаа компани кибер халдлагад өртсөнөөр наад зах нь санхүүгийн томоохон хүндрэл, нэр хүндийн эрсдэл цаашлаад бизнесийн тасралтгүй үйл ажиллагааны доголдол, бүтээмжийн уналт зэрэг асуудалд унадаг. Эдгээрээс хамгийн өндөр уршигтай нь байгууллагын нэр хүнд эрсдэлд орох бөгөөд тухайн компанид хэрэглэгч цаашид итгэх итгэлгүй болж улмаар бизнесийн үйл ажиллагаа нь зогсоход ч хүрэх аюултай. Түүнчлэн дэлхий дахинаа кибер халдлагын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний өртөг өссөөр байгаа ба 2015 онд 3 их наяд ам.доллар байсан бол 2025 он гэхэд
10.5 их наядад
хүрэх төлөвтэй байгаа аж.

“Мэдээллийн систем, мэдээллийн сүлжээний кибер аюулгүй байдлыг алдагдуулах зорилго бүхий үйлдлийг кибер халдлага гэнэ.”

Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль

АНХААРАЛДАА АВАХ ТООНУУД
7 жил:
Ковид-19 цар тахлын нөлөөгөөр дижитал шилжилтийн үйл явц 7 жилээр наашилсан.
10.5 их наяд:
Кибер халдлагын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний өртөг 2015 онд 3 их наяд ам.доллар байсан бол 2025 он гэхэд 10.5 их наяд ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна.
172 тэрбум:
2022 оны байдлаар 172 гаруй тэрбум ам.долларыг мэдээллийн аюулгүй байдалд зориулж байна.
600%:

Цар тахлын хөл хорионы үеэр кибер халдлага 600 хувиар өссөн.
43%:

Кибер халдлагын 43 хувь нь ААН байгууллага руу чиглэсэн байна.
50%:
Нийт кибер халдлагын өртөгчдийн 50 орчим хувь нь банк, санхүүгийн байгууллага байдаг.
11 секунд:
Өнөөдөр дэлхий дахинаа 11 секунд тутам нэг кибер халдлага гарч байна. Энэ тоо 2016 онд 40 секунд байсан юм.
197 хоног:
Байгууллагад орж ирсэн халдлагыг илрүүлэхийн тулд дунджаар 197 хоногийг зарцуулдаг.


> “Өнөөдөр дэлхий дахинаа 11 секунд тутам нэг кибер халдлага гарч байна.”
Технологийн хэрэглээ бидний өдөр тутмын амьдралтай салшгүй холбоотой болсон өнөө цагт бүхий л салбарт дижитал шилжилт хийгдэж байна. Нэг талд биднийг үйл ажиллагаандаа шинэ технологи нэвтрүүлж, бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ цахимжуулж байхад эсрэг талд кибер халдлага хэмээх аюул өсөн нэмэгдсээр буй. Гагцхүү бид үүнтэй дасан зохицож ирээдүйд гарч болзошгүй эрсдлээс өөрийгөө болон байгууллагаа хамгаалах нь анхаарах ёстой чухал сэдэв болж байна.    Энэхүү нийтлэлээрээ бид кибер аюулгүй байдал болон түүнтэй холбоотой асуудлуудыг хөндөхийн зэрэгцээ, эл асуудлыг хэлэлцэхээр жил бүр технологийн салбарынхныг нэгэн дээвэр дор нэгтгэдэг “Security Transformation Forum”-ын эргэн тойронд өрнөсөн сонин сайхнаас хуваалцах юм. Гурав дахь удаагаа зохион байгуулагдсан уг форум нь кибер аюулгүй байдлын тренд, ирээдүйн чиг хандлага, шинэ технологиудыг нэг дороос танилцуулдгаараа онцлогтой.
### “SECURITY TRANSFORMATION FORUM”-ЫН ЭРГЭН ТОЙРОНД
Энэ сарын 9-ний өдөр “Expect the Unexpected” уриан дор Ай Ти Зон компанийн зохион байгуулсан уг форумд кибер аюулгүй байдлын технологиор олон улсад тэргүүлэгчид илтгэлээ танилцуулсан юм. Тодруулбал, Fortinet, Radware, Thales, Dell Technologies, CyberArk, LogRhythm, SolarWinds, OneSpan зэрэг компанийн экспертүүд кибер аюулгүй байдлын дараа үеийн шийдлүүд, арга аргачлалын талаар танилцуулсны зэрэгцээ дотоодын тэргүүлэх компанийн төлөөллүүд мэдээллийн аюулгүй байдлын туршлагаасаа хуваалцлаа.
Форумд кибер аюулгүй байдлын орчин үеийн трендийн талаар цогц мэдээлэл авч, бусдын туршлагаас судлан өөрийн байгууллагадаа тохирох шийдлийг эрж хайх хүсэлтэй бизнес эрхлэгч, менежер, мэдээллийн аюулгүй байдлын инженер, техникийн ажилтнууд бүхий салбар бүрийн 150 орчим мэргэжилтнүүд цугласан байв. Уг арга хэмжээ нь өдөр бүр өсөн нэмэгдэж буй кибер халдлагуудын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, бусад байгууллагын сайн туршлага, арга технологиудыг танилцуулснаараа онцлогтой байлаа. Мөн Ай Ти Зон компани кибер аюулгүй байдалтай холбоотой онцлох тренд, хамгаалалтын технологийг цогц байдлаар танилцуулсан "Кибер аюулгүй байдал бол хүрэх эцсийн цэг биш, тасралтгүй үргэлжлэх аялал юм” сэдэвт сэтгүүл гаргаснаа арга хэмжээний үеэр хүрэлцэн ирсэн зочдод танилцуулсан юм.
### ДИЖИТАЛ ШИЛЖИЛТ БА КОВИД-19
Ковид-19 цар тахал гарснаас хойш дэлхий нийтийн амьдрал тэр чигтээ өөрчлөгдсөн. Зайнаас суралцах, гэрээс ажиллах зэргээр бид шинэ эгэлд дасан зохицох шаардлагатай болж, өөрчлөлтийг дагасан цахим хэрэглээ эрс нэмэгдсэн билээ. Харин үр дүнд нь дижитал шилжилтийн үйл явц долоон жилээр урагшилжээ. Ердөө 2017 он гэхэд бид хэрхэн дижитал шилжилт хийх тухай бодож, ямар технологи нэвтрүүлэн хэрхэн хүмүүсээ бэлдэх талаар ярилцах төдий байсан бол өнөөдөр хэдийнээ дээрх шилжилтийн нэгэн хэсэг болон ажиллаж, амьдарч буй.
Цар тахал бүх салбарын бизнес эрхлэгчдийг бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээ хэрхэн хүртээмжтэй хүргэх, яаж бизнесээ аварч үлдэх вэ гэсэн хүндхэн сорилтод хөтөлсөн. Харин үүний хариуд хийж чадах цорын ганц зүйл нь цахим шилжилт байсан бөгөөд үүнийг даган ирэх томоохон асуудал нь кибер аюулгүй байдал юм.
### КИБЕР АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ТУХАЙ
> “Кибер орчинд мэдээллийн бүрэн бүтэн, нууцлагдсан, хүртээмжтэй байдал хангагдсан байхыг кибер аюулгүй байдал гэнэ.”
>
> Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль
Цар тахлын хөл хорионы үеэр кибер халдлага дэлхий даяар 600 хувиар өссөн гэх тооцоолол гарчээ. Хэдийгээр дижитал шилжилт хийж, технологийн эрин зуунтай хөл нийлүүлэн алхаж байгаа нь сайшаалтай ч энэ мэт сөрөг үр дагавар болох кибер халдлагын тоо нэмэгдэж буй нь цаашид ч эрсдэл нэмэгдэхийн баталгаа болж байна.
Аливаа компани кибер халдлагад өртсөнөөр наад зах нь санхүүгийн томоохон хүндрэл, нэр хүндийн эрсдэл цаашлаад бизнесийн тасралтгүй үйл ажиллагааны доголдол, бүтээмжийн уналт зэрэг асуудалд унадаг. Эдгээрээс хамгийн өндөр уршигтай нь байгууллагын нэр хүнд эрсдэлд орох бөгөөд тухайн компанид хэрэглэгч цаашид итгэх итгэлгүй болж улмаар бизнесийн үйл ажиллагаа нь зогсоход ч хүрэх аюултай. Түүнчлэн дэлхий дахинаа кибер халдлагын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний өртөг өссөөр байгаа ба 2015 онд 3 их наяд ам.доллар байсан бол 2025 он гэхэд 10.5 их наядад хүрэх төлөвтэй байгаа аж.
> “Мэдээллийн систем, мэдээллийн сүлжээний кибер аюулгүй байдлыг алдагдуулах зорилго бүхий үйлдлийг кибер халдлага гэнэ.”
>
> Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль
### АНХААРАЛДАА АВАХ ТООНУУД
**7 жил:** Ковид-19 цар тахлын нөлөөгөөр дижитал шилжилтийн үйл явц 7 жилээр наашилсан.
**10.5 их наяд:** Кибер халдлагын эсрэг авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний өртөг 2015 онд 3 их наяд ам.доллар байсан бол 2025 он гэхэд 10.5 их наяд ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна.
**172 тэрбум:** 2022 оны байдлаар 172 гаруй тэрбум ам.долларыг мэдээллийн аюулгүй байдалд зориулж байна.
**600%:** Цар тахлын хөл хорионы үеэр кибер халдлага 600 хувиар өссөн.
**43%:** Кибер халдлагын 43 хувь нь ААН байгууллага руу чиглэсэн байна.
**50%:** Нийт кибер халдлагын өртөгчдийн 50 орчим хувь нь банк, санхүүгийн байгууллага байдаг.
**11 секунд:** Өнөөдөр дэлхий дахинаа 11 секунд тутам нэг кибер халдлага гарч байна. Энэ тоо 2016 онд 40 секунд байсан юм.
**197 хоног:** Байгууллагад орж ирсэн халдлагыг илрүүлэхийн тулд дунджаар 197 хоногийг зарцуулдаг.