Шинэ ондоо шинэ дадлуудаа хадгалж үлдэх нууц 
<div class="article-body no-wide-image">
          <h2>Шинэ дадал бий болгох, улмаар түүнийгээ алдалгүй хадгалж үлдэх гэдэг бидний өмнө тулгардаг хамгийн түгээмэл сорилтуудын нэг болоод буй. Аливаа шинэ дадлыг өөртөө суулгах нь эхэндээ амархан мэт санагддаг ч түүнийгээ урт хугацаанд алдалгүй үргэлжлүүлж, улмаар өөрийн амьдралын нэгэн хэсэг болгоно гэдэг тийм ч амар даваа биш. Тэгвэл энэ удаагийнхаа нийтлэлээрээ уншигч танд өөртөө суулгахаар зорьж буй, эсвэл төлөвлөж буй аливаа шинэ дадлыг амжилттай хэвшүүлэхэд тань тус болох 10 аргыг хүргэж байна. </h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">1. Жижиг зүйлээс эхлэх: Тууштай байхуй </h3><p></p><p>Шинэ дадал бий болгох хамгийн үр дүнтэй арга бол өөртөө дадуулахаар зорьж буй тухайн зүйлээ багаас хийж эхлэх юм. Жишээ нь, та өдөр бүр ном унших дадалтай болохыг хүсвэл өдөрт ердөө 10 минутыг ном уншихад зориулж эхлэх нь зүйтэй. Энэ нь таныг залхаах, ядраах түүнчлэн унших дадал суулгахаасаа өмнө бууж өгөхөөс сэргийлнэ. </p><p>Мэдээж хүн бүрийн унших дадал харилцан адилгүй учир та өөрт тохирсон уншлагын тодорхой хугацааг тогтоож болно. Гэхдээ таны унших хугацаа хэдхэн минутаас хэдэн арван цаг байсан ч хамгийн гол нь тогтмол бөгөөд тууштай байх нь л чухал. Түүнээс нэг өдөр огт ном уншилгүй өнгөрөөд өөр нэг өдөр хэдэн цагаар толгой өндийхгүй суух нь ямар ч үр дүнгүй гэдгийг санаарай. Шинэ дадал өөртөө суулгах нь богино зайн гүйлт бус харин марафон юм.</p><p><br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">2. Дадлын тойрог буюу “Cue-Routine-Reward” ойлголт <div><br></div></h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/c8789399e2e77bbda2896ffd515bc437.jpg"></p><div class="image-caption">The Power of Habit номоос</div><p></p><p>АНУ-ын The New York Times-ийн сэтгүүлч асан Чарльз Духиггийн бичсэн “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/12609433-the-power-of-habit">The Power of Habit</a>” номд дадал гурван үндсэн хэсгээс бүрддэг хэмээн тайлбарласан байдаг. Тэдгээр нь: </p><p>• “Cue” буюу сануулах дохио </p><p>• “Routine” буюу давтамжит үйлдэл </p><p>• “Reward” буюу шагнал </p><p>Та ямар нэгэн дадал бий болгохдоо эхлээд эдгээр гурван үндсэн хэсгийг тодорхой болгох хэрэгтэй. Жишээлбэл, хэрэв та өдөр бүр дасгал хийдэг дадалтай болохыг хүсэж байгаа бол таны хувьд: </p><p>• Өглөөний 7 цагт сэрэх нь сануулах дохио (cue) </p><p>• Дасгалаа хийх нь таны давтамжит үйлдэл (routine) </p><p>• Дасгал хийснийхээ дараа өөрийгөө урамшуулах (амттай смүүти уух ч юм уу) нь таны шагнал (reward) болох юм. </p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/v9JLvmTMChE?rel=0"></iframe>
</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>3. Нэр нүүрээ хамгаалах нь </h3><p></p><p>Өмнөө тавьсан зорилгоо найз нөхөдтэйгөө хуваалцах эсвэл ижил зорилготой хүмүүсээр өөрийгөө хүрээлүүлэх нь танд илүү “хариуцлага” үүрүүлдэг гэнэ. Өөрөөр хэлбэл, өөрийн тань зорилгыг мэдэж байгаа хүмүүсийн дунд байснаараа “нэр нүүрээ хамгаалах” эрмэлзэлд хөтлөгддөг байна. Энэ талаар АНУ-ын The New York Times сэтгүүлийн шилдэг борлуулалтай номын зохиолч Гретчен Рубин өөрийнхөө “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/22889767-better-than-before?ref=nav_sb_ss_1_18">Better Than Before</a>” номдоо бичсэн байдаг аж. </p><p> <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">4. Амжилтаа тэмдэглэхүй </h3><p></p><p>Өөртөө шинээр дадал суулгаж байхдаа өдөр тутмынхаа ахиц дэвшлээ тогтмол хөтлөх нь танд урам зориг өгөхөөс гадна хэр үр дүнтэй бөгөөд хол зам туулаад буйг тань мэдэхэд тусална. Энгийн журнал хөтөлсөн ч, зориулалтын апп ашигласан ч, эсвэл зүгээр л checklist бөглөсөн ч өөрийнхөө бүтээгээд буй “progress” буюу тогтмол дэвшлээ үргэлж шалгах нь таныг зорилгоо умартахгүй байхад тус болно. </p><p>Мөн хамгийн гол нь жижиг ч бай гаргасан амжилтаа тэмдэглэж хэвших нь өндөр ач тустай талаар АНУ-ын нийгмийн шинжлэх ухаанч Б.Ж.Фоггийн алдарт “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/43261127-tiny-habits?ref=nav_sb_ss_1_11">Tiny Habits</a>” номд өгүүлдгийг санууштай.</p><p> <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">5. Орчноо зөв зохион байгуулах нь </h3><p></p><p>Шинэ дадал хэвшүүлэхэд таны эргэн тойрон дахь орчин маш чухал нөлөөтэйг санах хэрэгтэй. Жишээлбэл, хэрэв та эрүүл хооллох зуршилтай болохыг хүсэж байгаа бол эрүүл хүнсийг өөртөө ойрхон байлгаж, харин эрүүл бус хүнсийг аль болох эргэн тойрондоо ил харагдуулахгүй байхыг хичээгээрэй. Энэ нь танд шинэ дадал суулгах явцыг илүү хялбар болгож өгнө. Орчны зохион байгуулалт дадалд хэрхэн нөлөөлдөг талаар та зохиолч Нир Эялийн “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/22668729-hooked?ref=nav_sb_ss_2_6">Hooked</a>” бүтээлээс дэлгэрэнгүй унших боломжтой.</p><p><br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">6. Болзошгүй саад бэрхшээлд төлөвлөгөө гаргах </h3><p></p><p>Хүний амьдрал гэдэг таашгүй. Танд шинэ дадал суух явцад саад учруулах элдэв зүйлс гарч ирэхийг үгүйсгэхийн аргагүй. Жишээ нь гэнэтхэн нэг л өглөө таны залхуу хүрэх ч юм уу, найзтайгаа төлөвлөгөөгүй зугаалгад гэнэт явах шаардлагатай болох гээд янз бүрийн олон саад учирч болно. Эсвэл танд цаг хугацааны хувьд боломж бага байх үе тохиох зэрэг нөхцөл байдалд хэрхэн түүнийгээ зохицуулж, дадлаа хойш тавилгүй давах вэ гэдгээ урьдчилан төлөвлөх нь маш чухал. Энэ талаар болон хүний зан төлөвт нөлөөлдөг сэтгэлзүйн хүчин зүйлсийн талаар та зохиолч Дэн Ариэлигийн “<a href="https://www.goodreads.com/book/show/1713426.Predictably_Irrational?ref=nav_sb_ss_1_22">Predictably Irrational</a>” номоос уншаарай.</p><p> <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">7. Өөртөө тэвчээртэй, энэрэнгүй хандах </h3><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/9b4d1a9beca556ded20de245eb990ec8.jpg"></p><p></p><p>Дадал бий болоход багагүй хугацаа шаарддаг бөгөөд шантрах үе тохиох нь хэвийн зүйл гэдгийг санууштай. Тиймээс өөртөө хэт хатуу хандахаас аль болох зайлсхийгээрэй. Хэрэв нэг өдөр орхигдсон бол өөрийгөө буруутгах эсвэл тэр чигтээ бууж өгөхийн оронд дадуулж буй үйлдлээ хэвийн үргэлжлүүлэхэд л хангалттай. Зарим тохиолдолд өөртөө зөөлөн хандах нь өндөр үр дүнтэй арга болдгийг санаарай.</p><p><br></p>
<div class="uk-margin-bottom uk-margin-top"><iframe width="614" height="380" frameborder="0" allowfullscreen src="//www.youtube.com/embed/jV39FAu4P3o?rel=0"></iframe>
</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>8. Сэдлээ санах </h3><p>Чухам яагаад тухайн дадлыг өөртөө суулгахыг хүсэж буйгаа, ямар шалтгаанаар анхлан эхэлснээ санах нь зорилгоосоо няцахаас сэргийлэх үр дүнтэй аргуудын нэг билээ. Таны хүсэж буй дадал тань үнэт зүйлс, урт хугацааны зорилготой хэрхэн нийцэж буйг эргэцүүлэн бодоорой. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">9. Технологийг ашиглах </h3><p></p><p>Өнөөгийн цахим эрин зуунд дадал хэвшүүлэхэд туслах Habitica, Streaks (зөвхөн IOS үйлдлийн системтэй төхөөрөмжид суулгах боломжтой бөгөөд төлбөртэй апп) гэх мэт олон төрлийн апп шинээр төрсөөр буй. Тэдгээр аппууд нь танд тогтмол сонордуулга илгээн тууштай байхад, мөн ахиц дэвшлээ хянахад тань тусална.</p><p>Habitica татах: <a href="https://apps.apple.com/it/app/habitica-gamified-taskmanager/id994882113?l=en-GB">IOS</a>, <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.habitrpg.android.habitica&amp;hl=it">Android</a></p><p>Streaks татах: <a href="https://apps.apple.com/it/app/streaks/id963034692?l=en-GB">IOS</a></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/2ffc669402c0013521d36d38c1250543.jpg"></p><div class="image-caption">habitica апп</div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/fb0f77dd-ca16-4803-8f17-83cccdc85cb1/32e35fccb266d2ddc31450bac0384252.jpg"></p><div class="image-caption">Streaks апп</div><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">10. Дадлыг өөрийнхөө нэг хэсэг болгохуй </h3><p>Жеймс Клирийн “Atomic Habits” номд шинэ дадлыг “өөртэйгөө уялдуулах” нь чухал хэмээсэн байдаг. Өөрөөр хэлбэл, аливаа зорилгынхоо гадаад үр дүнд л хэт их ач холбогдол өгөхийн оронд тухайн дадлаараа бүтээх өөрийгөө тодорхой болгох хэрэгтэй. Тодруулбал, “Би марафонд гүймээр байна” гэхийн оронд өөрийгөө гүйлтийн тамирчин мэт сэтгэхийг хичээх нь чухал. Ингэж харах өнцгөө өөрчилснөөр аливаа шинэ дадлыг өөртөө илүү бодит үр дүнтэй, урт хугацаандаа хадгалж үлдэх боломж бүрдүүлэх аж. </p>
          </div>

Шинэ дадал бий болгох, улмаар түүнийгээ алдалгүй хадгалж үлдэх гэдэг бидний өмнө тулгардаг хамгийн түгээмэл сорилтуудын нэг болоод буй. Аливаа шинэ дадлыг өөртөө суулгах нь эхэндээ амархан мэт санагддаг ч түүнийгээ урт хугацаанд алдалгүй үргэлжлүүлж, улмаар өөрийн амьдралын нэгэн хэсэг болгоно гэдэг тийм ч амар даваа биш. Тэгвэл энэ удаагийнхаа нийтлэлээрээ уншигч танд өөртөө суулгахаар зорьж буй, эсвэл төлөвлөж буй аливаа шинэ дадлыг амжилттай хэвшүүлэхэд тань тус болох 10 аргыг хүргэж байна.
1. Жижиг зүйлээс эхлэх: Тууштай байхуй
Шинэ дадал бий болгох хамгийн үр дүнтэй арга бол өөртөө дадуулахаар зорьж буй тухайн зүйлээ багаас хийж эхлэх юм. Жишээ нь, та өдөр бүр ном унших дадалтай болохыг хүсвэл өдөрт ердөө 10 минутыг ном уншихад зориулж эхлэх нь зүйтэй. Энэ нь таныг залхаах, ядраах түүнчлэн унших дадал суулгахаасаа өмнө бууж өгөхөөс сэргийлнэ.
Мэдээж хүн бүрийн унших дадал харилцан адилгүй учир та өөрт тохирсон уншлагын тодорхой хугацааг тогтоож болно. Гэхдээ таны унших хугацаа хэдхэн минутаас хэдэн арван цаг байсан ч хамгийн гол нь тогтмол бөгөөд тууштай байх нь л чухал. Түүнээс нэг өдөр огт ном уншилгүй өнгөрөөд өөр нэг өдөр хэдэн цагаар толгой өндийхгүй суух нь ямар ч үр дүнгүй гэдгийг санаарай. Шинэ дадал өөртөө суулгах нь богино зайн гүйлт бус харин марафон юм.

2. Дадлын тойрог буюу “Cue-Routine-Reward” ойлголт
The Power of Habit номоос
АНУ-ын The New York Times-ийн сэтгүүлч асан Чарльз Духиггийн бичсэн “
The Power of Habit
” номд дадал гурван үндсэн хэсгээс бүрддэг хэмээн тайлбарласан байдаг. Тэдгээр нь:
• “Cue” буюу сануулах дохио
• “Routine” буюу давтамжит үйлдэл
• “Reward” буюу шагнал
Та ямар нэгэн дадал бий болгохдоо эхлээд эдгээр гурван үндсэн хэсгийг тодорхой болгох хэрэгтэй. Жишээлбэл, хэрэв та өдөр бүр дасгал хийдэг дадалтай болохыг хүсэж байгаа бол таны хувьд:
• Өглөөний 7 цагт сэрэх нь сануулах дохио (cue)
• Дасгалаа хийх нь таны давтамжит үйлдэл (routine)
• Дасгал хийснийхээ дараа өөрийгөө урамшуулах (амттай смүүти уух ч юм уу) нь таны шагнал (reward) болох юм.


3. Нэр нүүрээ хамгаалах нь
Өмнөө тавьсан зорилгоо найз нөхөдтэйгөө хуваалцах эсвэл ижил зорилготой хүмүүсээр өөрийгөө хүрээлүүлэх нь танд илүү “хариуцлага” үүрүүлдэг гэнэ. Өөрөөр хэлбэл, өөрийн тань зорилгыг мэдэж байгаа хүмүүсийн дунд байснаараа “нэр нүүрээ хамгаалах” эрмэлзэлд хөтлөгддөг байна. Энэ талаар АНУ-ын The New York Times сэтгүүлийн шилдэг борлуулалтай номын зохиолч Гретчен Рубин өөрийнхөө “
Better Than Before
” номдоо бичсэн байдаг аж.


4. Амжилтаа тэмдэглэхүй
Өөртөө шинээр дадал суулгаж байхдаа өдөр тутмынхаа ахиц дэвшлээ тогтмол хөтлөх нь танд урам зориг өгөхөөс гадна хэр үр дүнтэй бөгөөд хол зам туулаад буйг тань мэдэхэд тусална. Энгийн журнал хөтөлсөн ч, зориулалтын апп ашигласан ч, эсвэл зүгээр л checklist бөглөсөн ч өөрийнхөө бүтээгээд буй “progress” буюу тогтмол дэвшлээ үргэлж шалгах нь таныг зорилгоо умартахгүй байхад тус болно.
Мөн хамгийн гол нь жижиг ч бай гаргасан амжилтаа тэмдэглэж хэвших нь өндөр ач тустай талаар АНУ-ын нийгмийн шинжлэх ухаанч Б.Ж.Фоггийн алдарт “
Tiny Habits
” номд өгүүлдгийг санууштай.


5. Орчноо зөв зохион байгуулах нь
Шинэ дадал хэвшүүлэхэд таны эргэн тойрон дахь орчин маш чухал нөлөөтэйг санах хэрэгтэй. Жишээлбэл, хэрэв та эрүүл хооллох зуршилтай болохыг хүсэж байгаа бол эрүүл хүнсийг өөртөө ойрхон байлгаж, харин эрүүл бус хүнсийг аль болох эргэн тойрондоо ил харагдуулахгүй байхыг хичээгээрэй. Энэ нь танд шинэ дадал суулгах явцыг илүү хялбар болгож өгнө. Орчны зохион байгуулалт дадалд хэрхэн нөлөөлдөг талаар та зохиолч Нир Эялийн “
Hooked
” бүтээлээс дэлгэрэнгүй унших боломжтой.

6. Болзошгүй саад бэрхшээлд төлөвлөгөө гаргах
Хүний амьдрал гэдэг таашгүй. Танд шинэ дадал суух явцад саад учруулах элдэв зүйлс гарч ирэхийг үгүйсгэхийн аргагүй. Жишээ нь гэнэтхэн нэг л өглөө таны залхуу хүрэх ч юм уу, найзтайгаа төлөвлөгөөгүй зугаалгад гэнэт явах шаардлагатай болох гээд янз бүрийн олон саад учирч болно. Эсвэл танд цаг хугацааны хувьд боломж бага байх үе тохиох зэрэг нөхцөл байдалд хэрхэн түүнийгээ зохицуулж, дадлаа хойш тавилгүй давах вэ гэдгээ урьдчилан төлөвлөх нь маш чухал. Энэ талаар болон хүний зан төлөвт нөлөөлдөг сэтгэлзүйн хүчин зүйлсийн талаар та зохиолч Дэн Ариэлигийн “
Predictably Irrational
” номоос уншаарай.


7. Өөртөө тэвчээртэй, энэрэнгүй хандах
Дадал бий болоход багагүй хугацаа шаарддаг бөгөөд шантрах үе тохиох нь хэвийн зүйл гэдгийг санууштай. Тиймээс өөртөө хэт хатуу хандахаас аль болох зайлсхийгээрэй. Хэрэв нэг өдөр орхигдсон бол өөрийгөө буруутгах эсвэл тэр чигтээ бууж өгөхийн оронд дадуулж буй үйлдлээ хэвийн үргэлжлүүлэхэд л хангалттай. Зарим тохиолдолд өөртөө зөөлөн хандах нь өндөр үр дүнтэй арга болдгийг санаарай.


8. Сэдлээ санах
Чухам яагаад тухайн дадлыг өөртөө суулгахыг хүсэж буйгаа, ямар шалтгаанаар анхлан эхэлснээ санах нь зорилгоосоо няцахаас сэргийлэх үр дүнтэй аргуудын нэг билээ. Таны хүсэж буй дадал тань үнэт зүйлс, урт хугацааны зорилготой хэрхэн нийцэж буйг эргэцүүлэн бодоорой.

9. Технологийг ашиглах
Өнөөгийн цахим эрин зуунд дадал хэвшүүлэхэд туслах Habitica, Streaks (зөвхөн IOS үйлдлийн системтэй төхөөрөмжид суулгах боломжтой бөгөөд төлбөртэй апп) гэх мэт олон төрлийн апп шинээр төрсөөр буй. Тэдгээр аппууд нь танд тогтмол сонордуулга илгээн тууштай байхад, мөн ахиц дэвшлээ хянахад тань тусална.
Habitica татах:
IOS
,
Android
Streaks татах:
IOS

habitica апп
Streaks апп
10. Дадлыг өөрийнхөө нэг хэсэг болгохуй
Жеймс Клирийн “Atomic Habits” номд шинэ дадлыг “өөртэйгөө уялдуулах” нь чухал хэмээсэн байдаг. Өөрөөр хэлбэл, аливаа зорилгынхоо гадаад үр дүнд л хэт их ач холбогдол өгөхийн оронд тухайн дадлаараа бүтээх өөрийгөө тодорхой болгох хэрэгтэй. Тодруулбал, “Би марафонд гүймээр байна” гэхийн оронд өөрийгөө гүйлтийн тамирчин мэт сэтгэхийг хичээх нь чухал. Ингэж харах өнцгөө өөрчилснөөр аливаа шинэ дадлыг өөртөө илүү бодит үр дүнтэй, урт хугацаандаа хадгалж үлдэх боломж бүрдүүлэх аж.

Шинэ дадал бий болгох, улмаар түүнийгээ алдалгүй хадгалж үлдэх гэдэг бидний өмнө тулгардаг хамгийн түгээмэл сорилтуудын нэг болоод буй. Аливаа шинэ дадлыг өөртөө суулгах нь эхэндээ амархан мэт санагддаг ч түүнийгээ урт хугацаанд алдалгүй үргэлжлүүлж, улмаар өөрийн амьдралын нэгэн хэсэг болгоно гэдэг тийм ч амар даваа биш. Тэгвэл энэ удаагийнхаа нийтлэлээрээ уншигч танд өөртөө суулгахаар зорьж буй, эсвэл төлөвлөж буй аливаа шинэ дадлыг амжилттай хэвшүүлэхэд тань тус болох 10 аргыг хүргэж байна.
### 1. Жижиг зүйлээс эхлэх: Тууштай байхуй
Шинэ дадал бий болгох хамгийн үр дүнтэй арга бол өөртөө дадуулахаар зорьж буй тухайн зүйлээ багаас хийж эхлэх юм. Жишээ нь, та өдөр бүр ном унших дадалтай болохыг хүсвэл өдөрт ердөө 10 минутыг ном уншихад зориулж эхлэх нь зүйтэй. Энэ нь таныг залхаах, ядраах түүнчлэн унших дадал суулгахаасаа өмнө бууж өгөхөөс сэргийлнэ.
Мэдээж хүн бүрийн унших дадал харилцан адилгүй учир та өөрт тохирсон уншлагын тодорхой хугацааг тогтоож болно. Гэхдээ таны унших хугацаа хэдхэн минутаас хэдэн арван цаг байсан ч хамгийн гол нь тогтмол бөгөөд тууштай байх нь л чухал. Түүнээс нэг өдөр огт ном уншилгүй өнгөрөөд өөр нэг өдөр хэдэн цагаар толгой өндийхгүй суух нь ямар ч үр дүнгүй гэдгийг санаарай. Шинэ дадал өөртөө суулгах нь богино зайн гүйлт бус харин марафон юм.
### 2. Дадлын тойрог буюу “Cue-Routine-Reward” ойлголт
The Power of Habit номоос
АНУ-ын The New York Times-ийн сэтгүүлч асан Чарльз Духиггийн бичсэн “The Power of Habit” номд дадал гурван үндсэн хэсгээс бүрддэг хэмээн тайлбарласан байдаг. Тэдгээр нь:
• “Cue” буюу сануулах дохио
• “Routine” буюу давтамжит үйлдэл
• “Reward” буюу шагнал
Та ямар нэгэн дадал бий болгохдоо эхлээд эдгээр гурван үндсэн хэсгийг тодорхой болгох хэрэгтэй. Жишээлбэл, хэрэв та өдөр бүр дасгал хийдэг дадалтай болохыг хүсэж байгаа бол таны хувьд:
• Өглөөний 7 цагт сэрэх нь сануулах дохио (cue)
• Дасгалаа хийх нь таны давтамжит үйлдэл (routine)
• Дасгал хийснийхээ дараа өөрийгөө урамшуулах (амттай смүүти уух ч юм уу) нь таны шагнал (reward) болох юм.
### 3. Нэр нүүрээ хамгаалах нь
Өмнөө тавьсан зорилгоо найз нөхөдтэйгөө хуваалцах эсвэл ижил зорилготой хүмүүсээр өөрийгөө хүрээлүүлэх нь танд илүү “хариуцлага” үүрүүлдэг гэнэ. Өөрөөр хэлбэл, өөрийн тань зорилгыг мэдэж байгаа хүмүүсийн дунд байснаараа “нэр нүүрээ хамгаалах” эрмэлзэлд хөтлөгддөг байна. Энэ талаар АНУ-ын The New York Times сэтгүүлийн шилдэг борлуулалтай номын зохиолч Гретчен Рубин өөрийнхөө “Better Than Before” номдоо бичсэн байдаг аж.
### 4. Амжилтаа тэмдэглэхүй
Өөртөө шинээр дадал суулгаж байхдаа өдөр тутмынхаа ахиц дэвшлээ тогтмол хөтлөх нь танд урам зориг өгөхөөс гадна хэр үр дүнтэй бөгөөд хол зам туулаад буйг тань мэдэхэд тусална. Энгийн журнал хөтөлсөн ч, зориулалтын апп ашигласан ч, эсвэл зүгээр л checklist бөглөсөн ч өөрийнхөө бүтээгээд буй “progress” буюу тогтмол дэвшлээ үргэлж шалгах нь таныг зорилгоо умартахгүй байхад тус болно.
Мөн хамгийн гол нь жижиг ч бай гаргасан амжилтаа тэмдэглэж хэвших нь өндөр ач тустай талаар АНУ-ын нийгмийн шинжлэх ухаанч Б.Ж.Фоггийн алдарт “Tiny Habits” номд өгүүлдгийг санууштай.
### 5. Орчноо зөв зохион байгуулах нь
Шинэ дадал хэвшүүлэхэд таны эргэн тойрон дахь орчин маш чухал нөлөөтэйг санах хэрэгтэй. Жишээлбэл, хэрэв та эрүүл хооллох зуршилтай болохыг хүсэж байгаа бол эрүүл хүнсийг өөртөө ойрхон байлгаж, харин эрүүл бус хүнсийг аль болох эргэн тойрондоо ил харагдуулахгүй байхыг хичээгээрэй. Энэ нь танд шинэ дадал суулгах явцыг илүү хялбар болгож өгнө. Орчны зохион байгуулалт дадалд хэрхэн нөлөөлдөг талаар та зохиолч Нир Эялийн “Hooked” бүтээлээс дэлгэрэнгүй унших боломжтой.
### 6. Болзошгүй саад бэрхшээлд төлөвлөгөө гаргах
Хүний амьдрал гэдэг таашгүй. Танд шинэ дадал суух явцад саад учруулах элдэв зүйлс гарч ирэхийг үгүйсгэхийн аргагүй. Жишээ нь гэнэтхэн нэг л өглөө таны залхуу хүрэх ч юм уу, найзтайгаа төлөвлөгөөгүй зугаалгад гэнэт явах шаардлагатай болох гээд янз бүрийн олон саад учирч болно. Эсвэл танд цаг хугацааны хувьд боломж бага байх үе тохиох зэрэг нөхцөл байдалд хэрхэн түүнийгээ зохицуулж, дадлаа хойш тавилгүй давах вэ гэдгээ урьдчилан төлөвлөх нь маш чухал. Энэ талаар болон хүний зан төлөвт нөлөөлдөг сэтгэлзүйн хүчин зүйлсийн талаар та зохиолч Дэн Ариэлигийн “Predictably Irrational” номоос уншаарай.
### 7. Өөртөө тэвчээртэй, энэрэнгүй хандах
Дадал бий болоход багагүй хугацаа шаарддаг бөгөөд шантрах үе тохиох нь хэвийн зүйл гэдгийг санууштай. Тиймээс өөртөө хэт хатуу хандахаас аль болох зайлсхийгээрэй. Хэрэв нэг өдөр орхигдсон бол өөрийгөө буруутгах эсвэл тэр чигтээ бууж өгөхийн оронд дадуулж буй үйлдлээ хэвийн үргэлжлүүлэхэд л хангалттай. Зарим тохиолдолд өөртөө зөөлөн хандах нь өндөр үр дүнтэй арга болдгийг санаарай.
### 8. Сэдлээ санах
Чухам яагаад тухайн дадлыг өөртөө суулгахыг хүсэж буйгаа, ямар шалтгаанаар анхлан эхэлснээ санах нь зорилгоосоо няцахаас сэргийлэх үр дүнтэй аргуудын нэг билээ. Таны хүсэж буй дадал тань үнэт зүйлс, урт хугацааны зорилготой хэрхэн нийцэж буйг эргэцүүлэн бодоорой.
### 9. Технологийг ашиглах
Өнөөгийн цахим эрин зуунд дадал хэвшүүлэхэд туслах Habitica, Streaks (зөвхөн IOS үйлдлийн системтэй төхөөрөмжид суулгах боломжтой бөгөөд төлбөртэй апп) гэх мэт олон төрлийн апп шинээр төрсөөр буй. Тэдгээр аппууд нь танд тогтмол сонордуулга илгээн тууштай байхад, мөн ахиц дэвшлээ хянахад тань тусална.
Habitica татах: IOS, Android
Streaks татах: IOS
habitica апп
Streaks апп
### 10. Дадлыг өөрийнхөө нэг хэсэг болгохуй
Жеймс Клирийн “Atomic Habits” номд шинэ дадлыг “өөртэйгөө уялдуулах” нь чухал хэмээсэн байдаг. Өөрөөр хэлбэл, аливаа зорилгынхоо гадаад үр дүнд л хэт их ач холбогдол өгөхийн оронд тухайн дадлаараа бүтээх өөрийгөө тодорхой болгох хэрэгтэй. Тодруулбал, “Би марафонд гүймээр байна” гэхийн оронд өөрийгөө гүйлтийн тамирчин мэт сэтгэхийг хичээх нь чухал. Ингэж харах өнцгөө өөрчилснөөр аливаа шинэ дадлыг өөртөө илүү бодит үр дүнтэй, урт хугацаандаа хадгалж үлдэх боломж бүрдүүлэх аж.