Би хүүхдээ ингэж өсгөдөг: Гурван охины ээж Мишээл
<div class="article-body">
          <h2>Ээж гэх эрхэм алдрыг хүртэж, энхрий бяцхан үрсээр энгэрээ мялаасан эгэлгүй олон эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл М.Мишээлийн гэр бүлийг бид энэ удаагийн дугаартаа онцолж байна. Үрээ л гэвэл юуг ч хийх хүчтэй болдог эхийн сэтгэлийг юутай ч зүйрлэшгүй билээ. Ийнхүү арлын Япон улсад аж төрдөг түүний гэр бүлтэй танилцацгаая.</h2><p></p><p><b>Нэр:</b> М.Мишээл<br><b>Байршил:</b> Япон, Чиба хот<br><b>Ам бүл:</b> 5<br><b>Сошиал хуудсууд:</b> Фэйсбүүк, Инстаграм, <a href="https://www.youtube.com/channel/UCFMWhksqxcMnY1DR11urnxw" target="_blank">Ютүб</a></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/3f6146aaafa10695c130759621e84e50.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>БИДЭНД ГЭР БҮЛЭЭ ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛНА УУ? ГЭР БҮЛИЙН ҮҮРГЭЭ ХЭРХЭН ХУВААРИЛДАГ ВЭ?"</h3><p>Сайн байцгаана уу, намайг М.Мишээл гэдэг. Манайх Б.Энхтөрийнх гэдэг айл. Бид гурван хөөрхөн охинтой, ам бүл тавуулаа Токио хотын ойролцоох Чиба хотод аж төрж байна. Том охид маань ихрүүд, одоо найман настай. Энгүйзаяа, Энгүүнзаяа гэдэг. Бага охиныг маань Ивээл гэдэг, одоо хоёр настай. <br> <br>Би Энэтхэг улсын Дели хотын их сургуулийг төгссөн. Нөхөр бид хоёр хоёулаа мэдээлэл технологийн мэргэжилтэй. Би 2011 онд сургуулиа төгсөж ирээд, Хаан банкны мэдээлэл технологийн газарт ажиллаж байхдаа анх нөхөртэйгөө танилцаж гэр бүл болцгоосон. Одоо манай нөхөр Япон улсын Токио хотод мэдээлэл технологийн компанид систем инженер хийж байна. Миний хувьд энд ирснээсээ хойш хүүхдүүдээ өсгөж, хүмүүжүүлэхэд түлхүү анхааран арын албыг даан ажиллаж байгаа. Гэхдээ Японд гэр бүлийн визтэй хүмүүс долоо хоногт 28 цаг ажиллах эрхтэй байдаг болохоор үе үе цагийн ажил хийх нь бий. <br> <br>Манай ихэр охидын нэг нь байнгын онцгой асаргаа шаарддаг хүүхэд байдаг юм. Харин Энгүйзаяа эгч нь дүү нараа харж, аяга угаах, ногоо арилгах зэрэг ойр зуурын ажлыг хийхэд маш их тусалдаг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ӨГЛӨӨ, ОРОЙНЫ ДАДЛУУД ГЭВЭЛ?</h3><p>Наран улсад нар эрт манддаг. Тэр ч утгаараа бид өглөөг эрт эхлүүлдэг юм. Хамгийн түрүүнд би босоод нөхөр хүүхдүүдийнхээ хоол цайг бэлдээд дарааллынх нь дагуу алба албанд нь явуулдаг. Ерөнхийдөө зургаагаас есөн цагийн хооронд гэрээр нэг бужигнаан болдог гэх үү дээ. <br> <br>Японы сургуулиуд эцэг эх, багш хоорондын харилцах дэвтэр гэж хөтөлдөг юм. Түүнийг нь орой болгон хөтөлдөг дадалтай. Хүүхдүүд маань гурвуулаа өөр сургууль, цэцэрлэгт явдаг болохоор ч тэр үү нэлээн ажил болдог. Нэмээд даалгаврууд нь бүгд хэвлэж гаргасан цаасан хэлбэрээр явагддаг учраас бичиг цаасны ажил ихтэй байдаг гэхэд болно. Мөн Энгүүнзаяа охин маань хөдөлгөөний хязгаарлагдмал байдалд байдаг учраас орой болгон хамт дасгал хөдөлгөөн хийж хэвшсэн. Түүнчлэн ажлын өдрүүдэд маргаашийн бэлтгэл ажлаа сайтар хангачхаад унтдаг. Харин амралтын өдөр аль болох унтаж амраад, хангалттай нойр авсныхаа дараа агаар салхинд гарахыг зорьдог. Энд дэд бүтэц нь сайн хөгжсөн болохоор хэдий олуулаа ч гэсэн гадуур гарах их дуртай шүү.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХЭД ӨСГӨЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХДЭЭ АШИГЛАДАГ СОНИРХОЛТОЙ АРГА, ТЕХНИКЭЭСЭЭ ХУВААЛЦВАЛ?</h3><p></p><p>Би хүүхэд байхдаа "Монголын Үндэсний Олон Нийтийн телевиз"-д хүүхдийн нэвтрүүлэг хөтөлдөг байсан юм. Түүнтэй холбоотойгоор өөрийн эзэмшсэн дадлуудыг хүүхдүүддээ эзэмшүүлэхийг эрмэлздэг. Тэгээд ч өнөө үед хичээл ном, мэдлэг чадвараас гадна өөр бусад чадваруудаа зэрэг хөгжүүлэх шаардлагатай болсон байна шүү дээ. Тиймээс хүүхдүүдээ хүнтэй мэндтэй устай, яриа хөөрөөтэй, өөрийгөө илэрхийлэх чадамжтай, хүнийг сонсож, хамтарч ажиллаж чадвартай хүн болгож хүмүүжүүлэхээр зорьж байна. Тоглоомын сонголтын хувьд гэхэд л юмыг ажиглаж, бодож тунгаах сэтгэлгээг нь тэлэхийн тулд "puzzle", "lego" зэрэг тоглоом наадгайгаар тоглуулах жишээтэй. Мөн аль болох хүүхдүүдтэйгээ ярилцаж, тэдний үзэл бодлыг сонсохыг хичээж, юмсын учир шалтгааныг сайтар тайлбарлаж өгдөг. <br> <br>Хилийн чанадад аж төрдөг гэр бүлүүдийн бас нэгэн сул тал нь монгол өв соёлоо орхигдуулах гээд байдаг талтай. Харин манай гэр бүлийн хувьд хүүхдүүддээ монгол өв соёл, уламжлалыг нь таниулж, орхигдуулахгүй байхыг хичээдэг. Нэмээд гадаад хэл эзэмшүүлэхийн зэрэгцээ техник технологийн хэрэгслүүдийг зохистой хэмжээгээр ашиглуулахыг боддог.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/f1ec3369248403441574508fe92b52f0.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/6e39d7671d2592c6765a3635ede53045.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ДУРТАЙ ХҮҮХДИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ХҮҮХДИЙН / ГЭР БҮЛИЙН КОНТЕНТ?</h3><p>Хүүхэд бүрийн дуртай зүйл нь харилцан адилгүй. Гэхдээ бид гэр бүлээрээ "<a href="https://www.pigeon.com/" target="_blank">Pigeon</a>" брэндийн бүтээгдэхүүнүүдийг хэрэглэдэг. Хоол хүнсний хувьд "<a href="https://www.yakultusa.com/" target="_blank">Yakult</a>" брэндийн ашигтай бактерийг өдөрт заавал нэгийг уудаг. <br> <br>Нөхөр бид хоёр хүүхдүүдийнхээ үзэх контентод их анхаардаг л даа. Түүнийхээ хүчинд Энгүйзаяа охин маань Англиар чөлөөтэй ярьдаг болсон байна. Бид нарын хувьд бага байхад үзэж харах юм хомс байсан учраас гадаа их тоглодог байсан байж болох ч одооны хүүхдүүдийн сурч хөгжих, зугаацах талбар нь интернэт болчихсон. Тиймээс үүнийг нь хорьж, цагдахаасаа илүүтэйгээр зөв чиглүүлэх нь чухал юм шиг санагддаг. Тэр ч утгаараа утга агуулга төгөлдөр, сургамжтай контентуудыг сонгож үзүүлэхийг эрмэлздэг. Мөн хүүхдүүддээ замын хөдөлгөөний дүрмийг багаас нь ойлгуулж, таниулах зорилгоор medlee.mn-ийн "<a href='http://"https://medlee.mn/interactivelessonAll/1/100002147596603\"' target="_blank">Тото Лулу хоёрын адал явдал</a>" интерактив контентуудаас үзүүлж, quiz-ийг нь хамтдаа ярилцаж байгаад бөглөж байгаа. Сонирхолтой, үр дүнтэй санагдаж байгаа шүү. <br> <br>Монголд байгаа ээж нар надаас хүүхдэдээ ямар төрлийн контент үзүүлэх хэрэгтэй вэ гэж их асуудаг л даа. Хэрвээ 2-5 настай хүүхэдтэй бол "<a href='http://"https://www.youtube.com/c/peppapig/featured\' target="_blank">Peppa Pig</a>" болон "<a href='http://"https://www.youtube.com/channel/UCbCmjCuTUZos6Inko4u57UQ\"' target="_blank">Cocomelon</a>"-ийг үзүүлж болох юм. Тус контентууд нь хүүхдэд тань эерэг үлгэр дуурайл үзүүлж, зөв сайхан дуудлагатай болгохоос гадна үзүүлж буй дүрслэлийн агуулга нь хэрэгцээтэй санагддаг. Харин зургаагаас дээш настай хүүхдүүдтэй бол "Five Facts", "<a href='http://"https://www.imdb.com/title/tt5136472/\"' target="_blank">Science Mysteries Revealed</a>", "<a href='http://"https://www.nickjr.tv/\"' target="_blank">Nick Junior</a>" зэрэг контент санал болгоё. Шинжлэх ухааны төрөл бүрийн нээлтүүд, сонин хачин гээд сонирхолтой зүйлс өчнөөн бий. Хүүхдээсээ гадна өөрсдөө үзэхэд ч тохиромжтой.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХЭДТЭЙ БОЛСНООР ТАНЫ АЖЛЫН АРГА БАРИЛ, ҮЗЭЛ БОДОЛ ХЭРХЭН ӨӨРЧЛӨГДСӨН БЭ?</h3><p>Анхны хүүхэд маань ихрүүд, мөн нэг нь онцгой асаргаа шаардлагатай байсан нь нөхөр бид хоёрын аливаа зүйлд хандах хандлага, тэсвэр тэвчээр, харах өнцгийг маань эрс өөрчилж маш их хатуужлыг суулгасан болов уу. <br> <br>Хүн нийгмийн амьтан юм болохоор хүнд хэрэгтэй гэдгээ мэдрэх үедээ хамгийн их аз жаргалыг мэдэрдэг юм шиг санагдсан. Хүүхэд бол ээж аавдаа тэр их аз жаргалыг бүрэн утгаар нь мэдрүүлж чаддаг. Хүүхдүүд маань бид хоёрын л ургуулж байгаа ургамал. Тийм ч учраас "би" гэдгээс "бид" рүү шилжээд хариуцлагыг мэдэрч, өмнөхөөсөө эрс өөрчлөгдсөн дөө.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ТА ХЭРХЭН АМАРДАГ ВЭ? ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР БУСДЫН ТУСЛАЛЦААГ ХЭР АВДАГ ВЭ?</h3><p></p><p>Би хоёр ихрээ хоёр нас хүртэл нь өөрөө бие дааж өсгөөд, хоёр хүрэхэд нь Энгүйзаяа охиныгоо энгийн цэцэрлэгт өгч байлаа. Харин Энгүүнзаяа охиныг маань Монголд хүлээн авах сургууль цэцэрлэг байгаагүй. Одоо ч байхгүй хэвээр байх. Тэр үед хамаатны эгч маань охиныг минь харж өгөхийг зөвшөөрч намайг ажилдаа ороход, хамт олонтойгоо эргэн нэгдэхэд маш том боломж олгож байсанд маш их баярлаж явдаг. Мөн илүү сайн үйлчилгээ рүү тэмүүлэн Япон улсыг зориход тусалж дэмжсэн Батзаяа гэх Японд олон жил суурьшсан ахад талархдаг. Түүнээс гадна хүүхдүүдийг маань биечлэн харж өгч туслаагүй ч гэсэн бусад зүйлс дээр тусалдаг аав ээжүүдийнхээ урмаар үргэлж тэтгэгдэж явдгаа ч хэлэх нь зүйтэй. <br> <br>Амрахын хувьд гурван хүүхдийгээ албанд нь мордуулчхаад амрах гэж үзнэ. Гэхдээ зарим үед цагийн ажил хийнэ, гэр орно цэвэрлэнэ гээд яг санаснаар болох нь ховорхон. Ямартай ч нөхөр бид хоёр сард нэг удаа болзохыг хичээдэг. Болзоот өдрөө манай хүн ажлаасаа чөлөө аваад үдээс өмнө бид гэртээ кино үзэх, хоол идэх байдлаар өөрсдөдөө бага ч болов цаг гаргадаг. Монголд хүмүүс оройгоор болздог бол бид хоёрын болзоо өдөр хоёр цагаас өмнө байх жишээтэй (инээв). Ер нь би хүүхдүүдээ албанд нь явсны дараа амрах гэхээсээ илүү өөрийгөө хөгжүүлэхийг боддог. Түүний нэгэн жишээ нь, сүүлийн дөрвөн сарын хугацаанд би өөрийн ажил мэргэжлийн онцлогт тулгуурлан цахим ертөнцөд мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэг түгээх "<a href='http://"https://www.facebook.com/smileoninfosec\' target="_blank">Мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэг түгээе</a>" гэх фэйсбүүк хуудсыг нээн богино хэмжээний зөвлөмж контентыг бэлтгэн хүргэдэг болсон. Мөн дээрээс нь "<a href="https://www.youtube.com/channel/UCFMWhksqxcMnY1DR11urnxw" target="_blank">Taste of Life l Амьдралын амт</a>” гэдэг нэртэй гэр бүлийнхээ влогийг эхлүүлсэн. Өөрийн дуртай зүйлийг хийж байгаа болоод ч тэр үү их аз жаргалтай байгаа шүү.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/e38a396624df0c9430003941c7882dcc.jpeg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br></div>ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР ХАМГИЙН ИХ БАЯРЛАСАН, БАХАРХСАН МӨЧ?</h3><p>Ээж аавууд хүүхдүүдийнхээ гаргасан бага ч болов үйлдэлд нь баярлаж явдаг шүү дээ. Манай гэр бүлийн хувьд тухайн үеийнхээ comfort zone буюу таатай бүсээс гараад өөр орчин нөхцөл, соёл уламжлалтай газарт ирсэн нь нэлээд хэцүүхэн, хүнд шийдвэрүүдийн нэг байсан. Энд ирэхдээ нөхөр бид хоёр хүүхдүүдийнхээ сэтгэлзүйд онцгойлон санаа зовниж байсан. Дөрвөн настай, өөрийгөө илэрхийлэх чадамжтай болчихсон хүүхдүүд маань шинэ орчинд дасан зохицох явцдаа эсэргүүцэл үзүүлэх вий гэж их айсан л даа. Явахдаа хүртэл ажлаасаа бүрмөсөн гарчхаж чадахгүй чөлөө аваад явж байсан. Энэхүү шийдвэр нь мэдээж охидод амаргүй байсан нь ойлгомжтой. Тэгсэн ч гэсэн тухайн үеийг даван туулаад одоо Япон хүүхдүүдээс дутахгүй сураад явж байгаад нь ээжийн хувьд бахархаж, баярладаг. Багш нар нь хүртэл монгол хүүхдүүд ийм ой тогтоолт сайн байдаг юм уу, математикийнхаа хичээлд юм сайн тогтоодог гээд Энгүйзаяа охиныг маань их магтдаг. Энгүүнзаяа охины маань хувьд одоог хүртэл бүрэн сууж сураагүй байгаа хэрнээ онцгой хүүхдийн сургуульд яваад хоёрдугаар ангид орсон байна. Охиныгоо орой сургуулийнхаа автобуснаас бууж ирэх бүрд нь "чадлаа даа миний охин" гэж маш их баярлаж, бахархдаг. Бага охины хувьд өвдөхгүй, эрүүл саруул байгаад нь баярладаг.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХЭД ӨСГӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙ АВСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ЮУ БАЙСАН БЭ?</h3><p>Зав чөлөө гарвал би их ном уншдаг юм. Нэг алдартай ментор хүн өөрийн номдоо хүүхэдтэйгээ ерөөсөө ойлголцохгүй байгаа талаараа дурдаад, найзаасаа тусламж хүссэн байгаа юм. "<i>Миний хүүхэд ерөөсөө намайг сонсохгүй байна, бид хоёр ерөөсөө ойлголцохгүй хэцүү байна” гэхэд найз нь эргүүлээд</i> “<b><i>Хүүхэд чинь чамайг сонсохгүй байгаа болохоор чи хүүхдээ ойлгохгүй байгаа юм уу, эсвэл чи хүүхдээ сонсохгүй байгаа болохоор хүүхэд чинь чамайг ойлгохгүй байгаа юм уу</i></b>” гэж хэлсэн байдаг. Яг энэ хэсэг надад их зүйлийг ойлгуулсан. <br> <br>Мөн Монголд байхдаа Энгүүнзаяа охиныгоо эмчлүүлэх гээд уйгагүй явж байх хугацаандаа нэг хүүхдийн мэдрэлийн эмчтэй уулзаад нүд онгойж байлаа. Тэр эмч "<i>Эцэг эх нь хүүхдээ хайрлаж л байх юм бол хүүхэд аз жаргалтай байдаг. Тийм учраас хүүхэд чинь хөл дээрээ босохгүй байсан ч гэсэн та хоёр өөрсдөө аз жаргалтай бай, өөрсдийгөө битгий хая, мөн ихэр эгчийг нь чадлынхаа хэрээр хөгжүүл</i>.” гэж хэлж байсан. Тэгээд л би ажилдаа эргэж орох шийдвэрийг гаргаж, амьдралын түвшнээ илүү сайжруулахын тулд гадагшаа явах арга замыг эрэлхийлж, амьдралаа өөрчилж байлаа. Түүнээс өмнө "Охин минь хөл дээрээ босох болов уу" гэх мэтчлэн олон асуултад төөрчихсөн яваад байсан юм билээ.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">ХҮҮХДЭЭ ЯМАР ХҮН БОЛООСОЙ ГЭЖ, ЯМАР ЧАНАРЫГ ӨӨРИЙМШҮҮЛЭЭСЭЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ ВЭ?</h3><p></p><p>Аливаад нээлттэй хандаж, өөдрөг байгаасай. Хүний амьдралд янз бүрийн асуудал тохиолдоно, зовлон үзэх тусмаа ухаажна гэдэг шиг өөрсдийнх нь амьдралд таарсан бүхий л бэрхшээлийг давж гарч сураасай. Ямар ч асуудал тулгарсан бай мухардаад сэтгэлээр унаад суудаггүй, олон талаас нь харах гэж хичээдэг, гарц гаргалгаа хайдаг хүн болоосой гэж хүсдэг. Бусад нь аяндаа болно биз ээ.</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/d05404b4aa10f67c78d2f94a3e4ffdf4.jpeg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/48/6991747df68ee0f64f6b4218bdbb4a5c.jpg"></p>          </div>

Ээж гэх эрхэм алдрыг хүртэж, энхрий бяцхан үрсээр энгэрээ мялаасан эгэлгүй олон эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл М.Мишээлийн гэр бүлийг бид энэ удаагийн дугаартаа онцолж байна. Үрээ л гэвэл юуг ч хийх хүчтэй болдог эхийн сэтгэлийг юутай ч зүйрлэшгүй билээ. Ийнхүү арлын Япон улсад аж төрдөг түүний гэр бүлтэй танилцацгаая.
Нэр:
М.Мишээл
Байршил:
Япон, Чиба хот
Ам бүл:
5
Сошиал хуудсууд:
Фэйсбүүк, Инстаграм,
Ютүб

БИДЭНД ГЭР БҮЛЭЭ ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛНА УУ? ГЭР БҮЛИЙН ҮҮРГЭЭ ХЭРХЭН ХУВААРИЛДАГ ВЭ?"
Сайн байцгаана уу, намайг М.Мишээл гэдэг. Манайх Б.Энхтөрийнх гэдэг айл. Бид гурван хөөрхөн охинтой, ам бүл тавуулаа Токио хотын ойролцоох Чиба хотод аж төрж байна. Том охид маань ихрүүд, одоо найман настай. Энгүйзаяа, Энгүүнзаяа гэдэг. Бага охиныг маань Ивээл гэдэг, одоо хоёр настай.

Би Энэтхэг улсын Дели хотын их сургуулийг төгссөн. Нөхөр бид хоёр хоёулаа мэдээлэл технологийн мэргэжилтэй. Би 2011 онд сургуулиа төгсөж ирээд, Хаан банкны мэдээлэл технологийн газарт ажиллаж байхдаа анх нөхөртэйгөө танилцаж гэр бүл болцгоосон. Одоо манай нөхөр Япон улсын Токио хотод мэдээлэл технологийн компанид систем инженер хийж байна. Миний хувьд энд ирснээсээ хойш хүүхдүүдээ өсгөж, хүмүүжүүлэхэд түлхүү анхааран арын албыг даан ажиллаж байгаа. Гэхдээ Японд гэр бүлийн визтэй хүмүүс долоо хоногт 28 цаг ажиллах эрхтэй байдаг болохоор үе үе цагийн ажил хийх нь бий.

Манай ихэр охидын нэг нь байнгын онцгой асаргаа шаарддаг хүүхэд байдаг юм. Харин Энгүйзаяа эгч нь дүү нараа харж, аяга угаах, ногоо арилгах зэрэг ойр зуурын ажлыг хийхэд маш их тусалдаг.

ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ӨГЛӨӨ, ОРОЙНЫ ДАДЛУУД ГЭВЭЛ?
Наран улсад нар эрт манддаг. Тэр ч утгаараа бид өглөөг эрт эхлүүлдэг юм. Хамгийн түрүүнд би босоод нөхөр хүүхдүүдийнхээ хоол цайг бэлдээд дарааллынх нь дагуу алба албанд нь явуулдаг. Ерөнхийдөө зургаагаас есөн цагийн хооронд гэрээр нэг бужигнаан болдог гэх үү дээ.

Японы сургуулиуд эцэг эх, багш хоорондын харилцах дэвтэр гэж хөтөлдөг юм. Түүнийг нь орой болгон хөтөлдөг дадалтай. Хүүхдүүд маань гурвуулаа өөр сургууль, цэцэрлэгт явдаг болохоор ч тэр үү нэлээн ажил болдог. Нэмээд даалгаврууд нь бүгд хэвлэж гаргасан цаасан хэлбэрээр явагддаг учраас бичиг цаасны ажил ихтэй байдаг гэхэд болно. Мөн Энгүүнзаяа охин маань хөдөлгөөний хязгаарлагдмал байдалд байдаг учраас орой болгон хамт дасгал хөдөлгөөн хийж хэвшсэн. Түүнчлэн ажлын өдрүүдэд маргаашийн бэлтгэл ажлаа сайтар хангачхаад унтдаг. Харин амралтын өдөр аль болох унтаж амраад, хангалттай нойр авсныхаа дараа агаар салхинд гарахыг зорьдог. Энд дэд бүтэц нь сайн хөгжсөн болохоор хэдий олуулаа ч гэсэн гадуур гарах их дуртай шүү.

ХҮҮХЭД ӨСГӨЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХДЭЭ АШИГЛАДАГ СОНИРХОЛТОЙ АРГА, ТЕХНИКЭЭСЭЭ ХУВААЛЦВАЛ?
Би хүүхэд байхдаа "Монголын Үндэсний Олон Нийтийн телевиз"-д хүүхдийн нэвтрүүлэг хөтөлдөг байсан юм. Түүнтэй холбоотойгоор өөрийн эзэмшсэн дадлуудыг хүүхдүүддээ эзэмшүүлэхийг эрмэлздэг. Тэгээд ч өнөө үед хичээл ном, мэдлэг чадвараас гадна өөр бусад чадваруудаа зэрэг хөгжүүлэх шаардлагатай болсон байна шүү дээ. Тиймээс хүүхдүүдээ хүнтэй мэндтэй устай, яриа хөөрөөтэй, өөрийгөө илэрхийлэх чадамжтай, хүнийг сонсож, хамтарч ажиллаж чадвартай хүн болгож хүмүүжүүлэхээр зорьж байна. Тоглоомын сонголтын хувьд гэхэд л юмыг ажиглаж, бодож тунгаах сэтгэлгээг нь тэлэхийн тулд "puzzle", "lego" зэрэг тоглоом наадгайгаар тоглуулах жишээтэй. Мөн аль болох хүүхдүүдтэйгээ ярилцаж, тэдний үзэл бодлыг сонсохыг хичээж, юмсын учир шалтгааныг сайтар тайлбарлаж өгдөг.

Хилийн чанадад аж төрдөг гэр бүлүүдийн бас нэгэн сул тал нь монгол өв соёлоо орхигдуулах гээд байдаг талтай. Харин манай гэр бүлийн хувьд хүүхдүүддээ монгол өв соёл, уламжлалыг нь таниулж, орхигдуулахгүй байхыг хичээдэг. Нэмээд гадаад хэл эзэмшүүлэхийн зэрэгцээ техник технологийн хэрэгслүүдийг зохистой хэмжээгээр ашиглуулахыг боддог.

ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ДУРТАЙ ХҮҮХДИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ХҮҮХДИЙН / ГЭР БҮЛИЙН КОНТЕНТ?
Хүүхэд бүрийн дуртай зүйл нь харилцан адилгүй. Гэхдээ бид гэр бүлээрээ "
Pigeon
" брэндийн бүтээгдэхүүнүүдийг хэрэглэдэг. Хоол хүнсний хувьд "
Yakult
" брэндийн ашигтай бактерийг өдөрт заавал нэгийг уудаг.

Нөхөр бид хоёр хүүхдүүдийнхээ үзэх контентод их анхаардаг л даа. Түүнийхээ хүчинд Энгүйзаяа охин маань Англиар чөлөөтэй ярьдаг болсон байна. Бид нарын хувьд бага байхад үзэж харах юм хомс байсан учраас гадаа их тоглодог байсан байж болох ч одооны хүүхдүүдийн сурч хөгжих, зугаацах талбар нь интернэт болчихсон. Тиймээс үүнийг нь хорьж, цагдахаасаа илүүтэйгээр зөв чиглүүлэх нь чухал юм шиг санагддаг. Тэр ч утгаараа утга агуулга төгөлдөр, сургамжтай контентуудыг сонгож үзүүлэхийг эрмэлздэг. Мөн хүүхдүүддээ замын хөдөлгөөний дүрмийг багаас нь ойлгуулж, таниулах зорилгоор medlee.mn-ийн "
Тото Лулу хоёрын адал явдал
" интерактив контентуудаас үзүүлж, quiz-ийг нь хамтдаа ярилцаж байгаад бөглөж байгаа. Сонирхолтой, үр дүнтэй санагдаж байгаа шүү.

Монголд байгаа ээж нар надаас хүүхдэдээ ямар төрлийн контент үзүүлэх хэрэгтэй вэ гэж их асуудаг л даа. Хэрвээ 2-5 настай хүүхэдтэй бол "
Peppa Pig
" болон "
Cocomelon
"-ийг үзүүлж болох юм. Тус контентууд нь хүүхдэд тань эерэг үлгэр дуурайл үзүүлж, зөв сайхан дуудлагатай болгохоос гадна үзүүлж буй дүрслэлийн агуулга нь хэрэгцээтэй санагддаг. Харин зургаагаас дээш настай хүүхдүүдтэй бол "Five Facts", "
Science Mysteries Revealed
", "
Nick Junior
" зэрэг контент санал болгоё. Шинжлэх ухааны төрөл бүрийн нээлтүүд, сонин хачин гээд сонирхолтой зүйлс өчнөөн бий. Хүүхдээсээ гадна өөрсдөө үзэхэд ч тохиромжтой.

ХҮҮХЭДТЭЙ БОЛСНООР ТАНЫ АЖЛЫН АРГА БАРИЛ, ҮЗЭЛ БОДОЛ ХЭРХЭН ӨӨРЧЛӨГДСӨН БЭ?
Анхны хүүхэд маань ихрүүд, мөн нэг нь онцгой асаргаа шаардлагатай байсан нь нөхөр бид хоёрын аливаа зүйлд хандах хандлага, тэсвэр тэвчээр, харах өнцгийг маань эрс өөрчилж маш их хатуужлыг суулгасан болов уу.

Хүн нийгмийн амьтан юм болохоор хүнд хэрэгтэй гэдгээ мэдрэх үедээ хамгийн их аз жаргалыг мэдэрдэг юм шиг санагдсан. Хүүхэд бол ээж аавдаа тэр их аз жаргалыг бүрэн утгаар нь мэдрүүлж чаддаг. Хүүхдүүд маань бид хоёрын л ургуулж байгаа ургамал. Тийм ч учраас "би" гэдгээс "бид" рүү шилжээд хариуцлагыг мэдэрч, өмнөхөөсөө эрс өөрчлөгдсөн дөө.

ТА ХЭРХЭН АМАРДАГ ВЭ? ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР БУСДЫН ТУСЛАЛЦААГ ХЭР АВДАГ ВЭ?
Би хоёр ихрээ хоёр нас хүртэл нь өөрөө бие дааж өсгөөд, хоёр хүрэхэд нь Энгүйзаяа охиныгоо энгийн цэцэрлэгт өгч байлаа. Харин Энгүүнзаяа охиныг маань Монголд хүлээн авах сургууль цэцэрлэг байгаагүй. Одоо ч байхгүй хэвээр байх. Тэр үед хамаатны эгч маань охиныг минь харж өгөхийг зөвшөөрч намайг ажилдаа ороход, хамт олонтойгоо эргэн нэгдэхэд маш том боломж олгож байсанд маш их баярлаж явдаг. Мөн илүү сайн үйлчилгээ рүү тэмүүлэн Япон улсыг зориход тусалж дэмжсэн Батзаяа гэх Японд олон жил суурьшсан ахад талархдаг. Түүнээс гадна хүүхдүүдийг маань биечлэн харж өгч туслаагүй ч гэсэн бусад зүйлс дээр тусалдаг аав ээжүүдийнхээ урмаар үргэлж тэтгэгдэж явдгаа ч хэлэх нь зүйтэй.

Амрахын хувьд гурван хүүхдийгээ албанд нь мордуулчхаад амрах гэж үзнэ. Гэхдээ зарим үед цагийн ажил хийнэ, гэр орно цэвэрлэнэ гээд яг санаснаар болох нь ховорхон. Ямартай ч нөхөр бид хоёр сард нэг удаа болзохыг хичээдэг. Болзоот өдрөө манай хүн ажлаасаа чөлөө аваад үдээс өмнө бид гэртээ кино үзэх, хоол идэх байдлаар өөрсдөдөө бага ч болов цаг гаргадаг. Монголд хүмүүс оройгоор болздог бол бид хоёрын болзоо өдөр хоёр цагаас өмнө байх жишээтэй (инээв). Ер нь би хүүхдүүдээ албанд нь явсны дараа амрах гэхээсээ илүү өөрийгөө хөгжүүлэхийг боддог. Түүний нэгэн жишээ нь, сүүлийн дөрвөн сарын хугацаанд би өөрийн ажил мэргэжлийн онцлогт тулгуурлан цахим ертөнцөд мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэг түгээх "
Мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэг түгээе
" гэх фэйсбүүк хуудсыг нээн богино хэмжээний зөвлөмж контентыг бэлтгэн хүргэдэг болсон. Мөн дээрээс нь "
Taste of Life l Амьдралын амт
” гэдэг нэртэй гэр бүлийнхээ влогийг эхлүүлсэн. Өөрийн дуртай зүйлийг хийж байгаа болоод ч тэр үү их аз жаргалтай байгаа шүү.

ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР ХАМГИЙН ИХ БАЯРЛАСАН, БАХАРХСАН МӨЧ?
Ээж аавууд хүүхдүүдийнхээ гаргасан бага ч болов үйлдэлд нь баярлаж явдаг шүү дээ. Манай гэр бүлийн хувьд тухайн үеийнхээ comfort zone буюу таатай бүсээс гараад өөр орчин нөхцөл, соёл уламжлалтай газарт ирсэн нь нэлээд хэцүүхэн, хүнд шийдвэрүүдийн нэг байсан. Энд ирэхдээ нөхөр бид хоёр хүүхдүүдийнхээ сэтгэлзүйд онцгойлон санаа зовниж байсан. Дөрвөн настай, өөрийгөө илэрхийлэх чадамжтай болчихсон хүүхдүүд маань шинэ орчинд дасан зохицох явцдаа эсэргүүцэл үзүүлэх вий гэж их айсан л даа. Явахдаа хүртэл ажлаасаа бүрмөсөн гарчхаж чадахгүй чөлөө аваад явж байсан. Энэхүү шийдвэр нь мэдээж охидод амаргүй байсан нь ойлгомжтой. Тэгсэн ч гэсэн тухайн үеийг даван туулаад одоо Япон хүүхдүүдээс дутахгүй сураад явж байгаад нь ээжийн хувьд бахархаж, баярладаг. Багш нар нь хүртэл монгол хүүхдүүд ийм ой тогтоолт сайн байдаг юм уу, математикийнхаа хичээлд юм сайн тогтоодог гээд Энгүйзаяа охиныг маань их магтдаг. Энгүүнзаяа охины маань хувьд одоог хүртэл бүрэн сууж сураагүй байгаа хэрнээ онцгой хүүхдийн сургуульд яваад хоёрдугаар ангид орсон байна. Охиныгоо орой сургуулийнхаа автобуснаас бууж ирэх бүрд нь "чадлаа даа миний охин" гэж маш их баярлаж, бахархдаг. Бага охины хувьд өвдөхгүй, эрүүл саруул байгаад нь баярладаг.

ХҮҮХЭД ӨСГӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙ АВСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ЮУ БАЙСАН БЭ?
Зав чөлөө гарвал би их ном уншдаг юм. Нэг алдартай ментор хүн өөрийн номдоо хүүхэдтэйгээ ерөөсөө ойлголцохгүй байгаа талаараа дурдаад, найзаасаа тусламж хүссэн байгаа юм. "
Миний хүүхэд ерөөсөө намайг сонсохгүй байна, бид хоёр ерөөсөө ойлголцохгүй хэцүү байна” гэхэд найз нь эргүүлээд
“
Хүүхэд чинь чамайг сонсохгүй байгаа болохоор чи хүүхдээ ойлгохгүй байгаа юм уу, эсвэл чи хүүхдээ сонсохгүй байгаа болохоор хүүхэд чинь чамайг ойлгохгүй байгаа юм уу
” гэж хэлсэн байдаг. Яг энэ хэсэг надад их зүйлийг ойлгуулсан.

Мөн Монголд байхдаа Энгүүнзаяа охиныгоо эмчлүүлэх гээд уйгагүй явж байх хугацаандаа нэг хүүхдийн мэдрэлийн эмчтэй уулзаад нүд онгойж байлаа. Тэр эмч "
Эцэг эх нь хүүхдээ хайрлаж л байх юм бол хүүхэд аз жаргалтай байдаг. Тийм учраас хүүхэд чинь хөл дээрээ босохгүй байсан ч гэсэн та хоёр өөрсдөө аз жаргалтай бай, өөрсдийгөө битгий хая, мөн ихэр эгчийг нь чадлынхаа хэрээр хөгжүүл
.” гэж хэлж байсан. Тэгээд л би ажилдаа эргэж орох шийдвэрийг гаргаж, амьдралын түвшнээ илүү сайжруулахын тулд гадагшаа явах арга замыг эрэлхийлж, амьдралаа өөрчилж байлаа. Түүнээс өмнө "Охин минь хөл дээрээ босох болов уу" гэх мэтчлэн олон асуултад төөрчихсөн яваад байсан юм билээ.

ХҮҮХДЭЭ ЯМАР ХҮН БОЛООСОЙ ГЭЖ, ЯМАР ЧАНАРЫГ ӨӨРИЙМШҮҮЛЭЭСЭЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ ВЭ?
Аливаад нээлттэй хандаж, өөдрөг байгаасай. Хүний амьдралд янз бүрийн асуудал тохиолдоно, зовлон үзэх тусмаа ухаажна гэдэг шиг өөрсдийнх нь амьдралд таарсан бүхий л бэрхшээлийг давж гарч сураасай. Ямар ч асуудал тулгарсан бай мухардаад сэтгэлээр унаад суудаггүй, олон талаас нь харах гэж хичээдэг, гарц гаргалгаа хайдаг хүн болоосой гэж хүсдэг. Бусад нь аяндаа болно биз ээ.


Ээж гэх эрхэм алдрыг хүртэж, энхрий бяцхан үрсээр энгэрээ мялаасан эгэлгүй олон эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл М.Мишээлийн гэр бүлийг бид энэ удаагийн дугаартаа онцолж байна. Үрээ л гэвэл юуг ч хийх хүчтэй болдог эхийн сэтгэлийг юутай ч зүйрлэшгүй билээ. Ийнхүү арлын Япон улсад аж төрдөг түүний гэр бүлтэй танилцацгаая.
**Нэр:** М.Мишээл
**Байршил:** Япон, Чиба хот
**Ам бүл:** 5
**Сошиал хуудсууд:** Фэйсбүүк, Инстаграм, Ютүб
### БИДЭНД ГЭР БҮЛЭЭ ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛНА УУ? ГЭР БҮЛИЙН ҮҮРГЭЭ ХЭРХЭН ХУВААРИЛДАГ ВЭ?"
Сайн байцгаана уу, намайг М.Мишээл гэдэг. Манайх Б.Энхтөрийнх гэдэг айл. Бид гурван хөөрхөн охинтой, ам бүл тавуулаа Токио хотын ойролцоох Чиба хотод аж төрж байна. Том охид маань ихрүүд, одоо найман настай. Энгүйзаяа, Энгүүнзаяа гэдэг. Бага охиныг маань Ивээл гэдэг, одоо хоёр настай.
Би Энэтхэг улсын Дели хотын их сургуулийг төгссөн. Нөхөр бид хоёр хоёулаа мэдээлэл технологийн мэргэжилтэй. Би 2011 онд сургуулиа төгсөж ирээд, Хаан банкны мэдээлэл технологийн газарт ажиллаж байхдаа анх нөхөртэйгөө танилцаж гэр бүл болцгоосон. Одоо манай нөхөр Япон улсын Токио хотод мэдээлэл технологийн компанид систем инженер хийж байна. Миний хувьд энд ирснээсээ хойш хүүхдүүдээ өсгөж, хүмүүжүүлэхэд түлхүү анхааран арын албыг даан ажиллаж байгаа. Гэхдээ Японд гэр бүлийн визтэй хүмүүс долоо хоногт 28 цаг ажиллах эрхтэй байдаг болохоор үе үе цагийн ажил хийх нь бий.
Манай ихэр охидын нэг нь байнгын онцгой асаргаа шаарддаг хүүхэд байдаг юм. Харин Энгүйзаяа эгч нь дүү нараа харж, аяга угаах, ногоо арилгах зэрэг ойр зуурын ажлыг хийхэд маш их тусалдаг.
### ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ӨГЛӨӨ, ОРОЙНЫ ДАДЛУУД ГЭВЭЛ?
Наран улсад нар эрт манддаг. Тэр ч утгаараа бид өглөөг эрт эхлүүлдэг юм. Хамгийн түрүүнд би босоод нөхөр хүүхдүүдийнхээ хоол цайг бэлдээд дарааллынх нь дагуу алба албанд нь явуулдаг. Ерөнхийдөө зургаагаас есөн цагийн хооронд гэрээр нэг бужигнаан болдог гэх үү дээ.
Японы сургуулиуд эцэг эх, багш хоорондын харилцах дэвтэр гэж хөтөлдөг юм. Түүнийг нь орой болгон хөтөлдөг дадалтай. Хүүхдүүд маань гурвуулаа өөр сургууль, цэцэрлэгт явдаг болохоор ч тэр үү нэлээн ажил болдог. Нэмээд даалгаврууд нь бүгд хэвлэж гаргасан цаасан хэлбэрээр явагддаг учраас бичиг цаасны ажил ихтэй байдаг гэхэд болно. Мөн Энгүүнзаяа охин маань хөдөлгөөний хязгаарлагдмал байдалд байдаг учраас орой болгон хамт дасгал хөдөлгөөн хийж хэвшсэн. Түүнчлэн ажлын өдрүүдэд маргаашийн бэлтгэл ажлаа сайтар хангачхаад унтдаг. Харин амралтын өдөр аль болох унтаж амраад, хангалттай нойр авсныхаа дараа агаар салхинд гарахыг зорьдог. Энд дэд бүтэц нь сайн хөгжсөн болохоор хэдий олуулаа ч гэсэн гадуур гарах их дуртай шүү.
### ХҮҮХЭД ӨСГӨЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХДЭЭ АШИГЛАДАГ СОНИРХОЛТОЙ АРГА, ТЕХНИКЭЭСЭЭ ХУВААЛЦВАЛ?
Би хүүхэд байхдаа "Монголын Үндэсний Олон Нийтийн телевиз"-д хүүхдийн нэвтрүүлэг хөтөлдөг байсан юм. Түүнтэй холбоотойгоор өөрийн эзэмшсэн дадлуудыг хүүхдүүддээ эзэмшүүлэхийг эрмэлздэг. Тэгээд ч өнөө үед хичээл ном, мэдлэг чадвараас гадна өөр бусад чадваруудаа зэрэг хөгжүүлэх шаардлагатай болсон байна шүү дээ. Тиймээс хүүхдүүдээ хүнтэй мэндтэй устай, яриа хөөрөөтэй, өөрийгөө илэрхийлэх чадамжтай, хүнийг сонсож, хамтарч ажиллаж чадвартай хүн болгож хүмүүжүүлэхээр зорьж байна. Тоглоомын сонголтын хувьд гэхэд л юмыг ажиглаж, бодож тунгаах сэтгэлгээг нь тэлэхийн тулд "puzzle", "lego" зэрэг тоглоом наадгайгаар тоглуулах жишээтэй. Мөн аль болох хүүхдүүдтэйгээ ярилцаж, тэдний үзэл бодлыг сонсохыг хичээж, юмсын учир шалтгааныг сайтар тайлбарлаж өгдөг.
Хилийн чанадад аж төрдөг гэр бүлүүдийн бас нэгэн сул тал нь монгол өв соёлоо орхигдуулах гээд байдаг талтай. Харин манай гэр бүлийн хувьд хүүхдүүддээ монгол өв соёл, уламжлалыг нь таниулж, орхигдуулахгүй байхыг хичээдэг. Нэмээд гадаад хэл эзэмшүүлэхийн зэрэгцээ техник технологийн хэрэгслүүдийг зохистой хэмжээгээр ашиглуулахыг боддог.
### ТАНАЙ ГЭРИЙНХНИЙ ДУРТАЙ ХҮҮХДИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ХҮҮХДИЙН / ГЭР БҮЛИЙН КОНТЕНТ?
Хүүхэд бүрийн дуртай зүйл нь харилцан адилгүй. Гэхдээ бид гэр бүлээрээ "Pigeon" брэндийн бүтээгдэхүүнүүдийг хэрэглэдэг. Хоол хүнсний хувьд "Yakult" брэндийн ашигтай бактерийг өдөрт заавал нэгийг уудаг.
Нөхөр бид хоёр хүүхдүүдийнхээ үзэх контентод их анхаардаг л даа. Түүнийхээ хүчинд Энгүйзаяа охин маань Англиар чөлөөтэй ярьдаг болсон байна. Бид нарын хувьд бага байхад үзэж харах юм хомс байсан учраас гадаа их тоглодог байсан байж болох ч одооны хүүхдүүдийн сурч хөгжих, зугаацах талбар нь интернэт болчихсон. Тиймээс үүнийг нь хорьж, цагдахаасаа илүүтэйгээр зөв чиглүүлэх нь чухал юм шиг санагддаг. Тэр ч утгаараа утга агуулга төгөлдөр, сургамжтай контентуудыг сонгож үзүүлэхийг эрмэлздэг. Мөн хүүхдүүддээ замын хөдөлгөөний дүрмийг багаас нь ойлгуулж, таниулах зорилгоор medlee.mn-ийн "Тото Лулу хоёрын адал явдал" интерактив контентуудаас үзүүлж, quiz-ийг нь хамтдаа ярилцаж байгаад бөглөж байгаа. Сонирхолтой, үр дүнтэй санагдаж байгаа шүү.
Монголд байгаа ээж нар надаас хүүхдэдээ ямар төрлийн контент үзүүлэх хэрэгтэй вэ гэж их асуудаг л даа. Хэрвээ 2-5 настай хүүхэдтэй бол "Peppa Pig" болон "Cocomelon"-ийг үзүүлж болох юм. Тус контентууд нь хүүхдэд тань эерэг үлгэр дуурайл үзүүлж, зөв сайхан дуудлагатай болгохоос гадна үзүүлж буй дүрслэлийн агуулга нь хэрэгцээтэй санагддаг. Харин зургаагаас дээш настай хүүхдүүдтэй бол "Five Facts", "Science Mysteries Revealed", "Nick Junior" зэрэг контент санал болгоё. Шинжлэх ухааны төрөл бүрийн нээлтүүд, сонин хачин гээд сонирхолтой зүйлс өчнөөн бий. Хүүхдээсээ гадна өөрсдөө үзэхэд ч тохиромжтой.
### ХҮҮХЭДТЭЙ БОЛСНООР ТАНЫ АЖЛЫН АРГА БАРИЛ, ҮЗЭЛ БОДОЛ ХЭРХЭН ӨӨРЧЛӨГДСӨН БЭ?
Анхны хүүхэд маань ихрүүд, мөн нэг нь онцгой асаргаа шаардлагатай байсан нь нөхөр бид хоёрын аливаа зүйлд хандах хандлага, тэсвэр тэвчээр, харах өнцгийг маань эрс өөрчилж маш их хатуужлыг суулгасан болов уу.
Хүн нийгмийн амьтан юм болохоор хүнд хэрэгтэй гэдгээ мэдрэх үедээ хамгийн их аз жаргалыг мэдэрдэг юм шиг санагдсан. Хүүхэд бол ээж аавдаа тэр их аз жаргалыг бүрэн утгаар нь мэдрүүлж чаддаг. Хүүхдүүд маань бид хоёрын л ургуулж байгаа ургамал. Тийм ч учраас "би" гэдгээс "бид" рүү шилжээд хариуцлагыг мэдэрч, өмнөхөөсөө эрс өөрчлөгдсөн дөө.
### ТА ХЭРХЭН АМАРДАГ ВЭ? ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР БУСДЫН ТУСЛАЛЦААГ ХЭР АВДАГ ВЭ?
Би хоёр ихрээ хоёр нас хүртэл нь өөрөө бие дааж өсгөөд, хоёр хүрэхэд нь Энгүйзаяа охиныгоо энгийн цэцэрлэгт өгч байлаа. Харин Энгүүнзаяа охиныг маань Монголд хүлээн авах сургууль цэцэрлэг байгаагүй. Одоо ч байхгүй хэвээр байх. Тэр үед хамаатны эгч маань охиныг минь харж өгөхийг зөвшөөрч намайг ажилдаа ороход, хамт олонтойгоо эргэн нэгдэхэд маш том боломж олгож байсанд маш их баярлаж явдаг. Мөн илүү сайн үйлчилгээ рүү тэмүүлэн Япон улсыг зориход тусалж дэмжсэн Батзаяа гэх Японд олон жил суурьшсан ахад талархдаг. Түүнээс гадна хүүхдүүдийг маань биечлэн харж өгч туслаагүй ч гэсэн бусад зүйлс дээр тусалдаг аав ээжүүдийнхээ урмаар үргэлж тэтгэгдэж явдгаа ч хэлэх нь зүйтэй.
Амрахын хувьд гурван хүүхдийгээ албанд нь мордуулчхаад амрах гэж үзнэ. Гэхдээ зарим үед цагийн ажил хийнэ, гэр орно цэвэрлэнэ гээд яг санаснаар болох нь ховорхон. Ямартай ч нөхөр бид хоёр сард нэг удаа болзохыг хичээдэг. Болзоот өдрөө манай хүн ажлаасаа чөлөө аваад үдээс өмнө бид гэртээ кино үзэх, хоол идэх байдлаар өөрсдөдөө бага ч болов цаг гаргадаг. Монголд хүмүүс оройгоор болздог бол бид хоёрын болзоо өдөр хоёр цагаас өмнө байх жишээтэй (инээв). Ер нь би хүүхдүүдээ албанд нь явсны дараа амрах гэхээсээ илүү өөрийгөө хөгжүүлэхийг боддог. Түүний нэгэн жишээ нь, сүүлийн дөрвөн сарын хугацаанд би өөрийн ажил мэргэжлийн онцлогт тулгуурлан цахим ертөнцөд мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэг түгээх "Мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэг түгээе" гэх фэйсбүүк хуудсыг нээн богино хэмжээний зөвлөмж контентыг бэлтгэн хүргэдэг болсон. Мөн дээрээс нь "Taste of Life l Амьдралын амт” гэдэг нэртэй гэр бүлийнхээ влогийг эхлүүлсэн. Өөрийн дуртай зүйлийг хийж байгаа болоод ч тэр үү их аз жаргалтай байгаа шүү.
### ЭЦЭГ ЭХИЙН ХУВИАР ХАМГИЙН ИХ БАЯРЛАСАН, БАХАРХСАН МӨЧ?
Ээж аавууд хүүхдүүдийнхээ гаргасан бага ч болов үйлдэлд нь баярлаж явдаг шүү дээ. Манай гэр бүлийн хувьд тухайн үеийнхээ comfort zone буюу таатай бүсээс гараад өөр орчин нөхцөл, соёл уламжлалтай газарт ирсэн нь нэлээд хэцүүхэн, хүнд шийдвэрүүдийн нэг байсан. Энд ирэхдээ нөхөр бид хоёр хүүхдүүдийнхээ сэтгэлзүйд онцгойлон санаа зовниж байсан. Дөрвөн настай, өөрийгөө илэрхийлэх чадамжтай болчихсон хүүхдүүд маань шинэ орчинд дасан зохицох явцдаа эсэргүүцэл үзүүлэх вий гэж их айсан л даа. Явахдаа хүртэл ажлаасаа бүрмөсөн гарчхаж чадахгүй чөлөө аваад явж байсан. Энэхүү шийдвэр нь мэдээж охидод амаргүй байсан нь ойлгомжтой. Тэгсэн ч гэсэн тухайн үеийг даван туулаад одоо Япон хүүхдүүдээс дутахгүй сураад явж байгаад нь ээжийн хувьд бахархаж, баярладаг. Багш нар нь хүртэл монгол хүүхдүүд ийм ой тогтоолт сайн байдаг юм уу, математикийнхаа хичээлд юм сайн тогтоодог гээд Энгүйзаяа охиныг маань их магтдаг. Энгүүнзаяа охины маань хувьд одоог хүртэл бүрэн сууж сураагүй байгаа хэрнээ онцгой хүүхдийн сургуульд яваад хоёрдугаар ангид орсон байна. Охиныгоо орой сургуулийнхаа автобуснаас бууж ирэх бүрд нь "чадлаа даа миний охин" гэж маш их баярлаж, бахархдаг. Бага охины хувьд өвдөхгүй, эрүүл саруул байгаад нь баярладаг.
### ХҮҮХЭД ӨСГӨХТЭЙ ХОЛБООТОЙ АВСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ ЮУ БАЙСАН БЭ?
Зав чөлөө гарвал би их ном уншдаг юм. Нэг алдартай ментор хүн өөрийн номдоо хүүхэдтэйгээ ерөөсөө ойлголцохгүй байгаа талаараа дурдаад, найзаасаа тусламж хүссэн байгаа юм. "*Миний хүүхэд ерөөсөө намайг сонсохгүй байна, бид хоёр ерөөсөө ойлголцохгүй хэцүү байна” гэхэд найз нь эргүүлээд* “***Хүүхэд чинь чамайг сонсохгүй байгаа болохоор чи хүүхдээ ойлгохгүй байгаа юм уу, эсвэл чи хүүхдээ сонсохгүй байгаа болохоор хүүхэд чинь чамайг ойлгохгүй байгаа юм уу***” гэж хэлсэн байдаг. Яг энэ хэсэг надад их зүйлийг ойлгуулсан.
Мөн Монголд байхдаа Энгүүнзаяа охиныгоо эмчлүүлэх гээд уйгагүй явж байх хугацаандаа нэг хүүхдийн мэдрэлийн эмчтэй уулзаад нүд онгойж байлаа. Тэр эмч "*Эцэг эх нь хүүхдээ хайрлаж л байх юм бол хүүхэд аз жаргалтай байдаг. Тийм учраас хүүхэд чинь хөл дээрээ босохгүй байсан ч гэсэн та хоёр өөрсдөө аз жаргалтай бай, өөрсдийгөө битгий хая, мөн ихэр эгчийг нь чадлынхаа хэрээр хөгжүүл*.” гэж хэлж байсан. Тэгээд л би ажилдаа эргэж орох шийдвэрийг гаргаж, амьдралын түвшнээ илүү сайжруулахын тулд гадагшаа явах арга замыг эрэлхийлж, амьдралаа өөрчилж байлаа. Түүнээс өмнө "Охин минь хөл дээрээ босох болов уу" гэх мэтчлэн олон асуултад төөрчихсөн яваад байсан юм билээ.
### ХҮҮХДЭЭ ЯМАР ХҮН БОЛООСОЙ ГЭЖ, ЯМАР ЧАНАРЫГ ӨӨРИЙМШҮҮЛЭЭСЭЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ ВЭ?
Аливаад нээлттэй хандаж, өөдрөг байгаасай. Хүний амьдралд янз бүрийн асуудал тохиолдоно, зовлон үзэх тусмаа ухаажна гэдэг шиг өөрсдийнх нь амьдралд таарсан бүхий л бэрхшээлийг давж гарч сураасай. Ямар ч асуудал тулгарсан бай мухардаад сэтгэлээр унаад суудаггүй, олон талаас нь харах гэж хичээдэг, гарц гаргалгаа хайдаг хүн болоосой гэж хүсдэг. Бусад нь аяндаа болно биз ээ.