Дижитал банк + Банкир + "Хөгжлийн Хурдасгуур" Хакатон
<div class="article-body">
          <h2><div>Технологийн шавхагдашгүй боломжуудыг ашиглан байгууллагууд өрсөлдөх чадвараа сайжруулахын сацуу үр ашгаа нэмэгдүүлэхийн төлөө бизнесийн цоо шинэ загваруудыг бий болгож, эрс өөрчлөлт, шинэчлэлтийг хийсээр байна. Дижитал хувьслын салхи бүхий л салбарт өөрчлөлт авчирч, тэр дундаа медиа, банк санхүү, харилцаа холбоо, худалдааны салбаруудад жинтэй нөлөө үзүүлж буй. Өнөөдөр бид дижитал хувьсал байгууллагын өсөлт хөгжилд ямар чухал тухай тайлбарлахаар энэхүү нийтлэлээ бэлдлээ. </div></h2><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Дижитал шилжилт-байгууллагын хөгжил</h3><p></p><p>Энэ бол аналогиос дижитал технологи руу хийж буй энгийн нэгэн шилжилт биш бөгөөд “Transformation” буюу “Хувьсал” юм. Бизнесийн байгууллагын хувьд үйлчлүүлэгчдийн талаар хэрхэн бодож, харьцаж байгаагаас дижитал хувьсгал эхэлж, төгсдөг. Хүргэж буй бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, бизнес загвар, дотоод процесс гээд бүхий л түвшиндээ уламжлалт арга барилаас салж, шинэ арга барилыг эрэлхийлэх нь энэ хувьслыг хэрэгжүүлэх үндэс суурь юм. <br>Дижитал хувьслыг түүчээлэн хиймэл оюун ухаан, криптовалют, блокчэйн, дижитал банк гэх нэр нэр томьёо хаа саагүй түгэн дэлгэрсэн билээ. Кассгүй дэлгүүр, түгээгчгүй колонк, нүүр таних технологи, эмнэлгийн шуурхай төлбөр зэрэг санхүү, төлбөр тооцооны онцлох шийдлүүдээс Монголд арилжааны банкнууд ч нэвтрүүлсээр буй.</p><p>Технологийн шийдлүүдийг хэрэгжүүлснээр байгууллага: <br></p>
<ul><li>Хэрэглэгчийн сонголт, эрэлт хэрэгцээг мэдрэх, түүнд хариулах</li><li>Ажилчдын хөдөлмөрийг илүү үнэ цэнтэй ажилд төвлөрүүлэх</li><li>Хэрэглэгчидтэй дөт дөхөм, шинэ арга барилаар харилцах</li><li>Бүтээгдэхүүнийг хурдан шуурхай, зах зээлд нийлүүлэх</li><li>Орлого нэмэгдүүлэх зэрэг олон давуу талтай. </li></ul><p>Үүний нэг жишээ нь 2.7 сая харилцагчтай, улс даяар хийгдэж буй нийт төлбөр тооцооны 70-аас дээш хувийг дангаар гүйцэтгэдэг ХААН Банк. Тэд Big Data дээр суурилж өгөгдлийг олборлох (data mining), анализ хийх (data analysis) болон хиймэл оюунд суурилсан харилцагчийг танин баталгаажуулах технологи нэвтрүүлж онлайн зээлийн үйлчилгээг саяхан зах зээлд гаргасан юм. Үйлчилгээ авч, хувийн мэдээллээ шинэчлэхийн төлөө харилцагч банкны теллер руу гүйхийн оронд дижитал платформууд ашиглан ердөө таваас арван минутын дотор шаардлагатай үйлчилгээг бүрэн авах боломжтой болжээ. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Дижитал банкир гэж хэн бэ?</h3><p>Аливаа өөрчлөлт, шинэчлэлийг нэвтрүүлэхэд технологи, чадамж, сэтгэлгээ эн тэнцүү чухал. Ажилтнуудын мэдлэг, чадвараас бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, хэрэглэгчийн туршлага үүсдэг. Тэгвэл дижитал банкуудын өмнө тулгарах өнөөдөр болон маргаашийн сорилтыг даван туулахын тулд банкирт ямар ур чадвар, дадал туршлага шаардлагатай вэ?</p>
<ul><li>Банк санхүү, бизнесийн ерөнхий менежментийн чиглэлээр (стратегийн төлөвлөлт, борлуулалт, маркетинг, санхүү, эрсдэл гэх мэт) гүнзгий мэдлэг, туршлагатай бизнесийн удирдагч.</li><li>Орчин үеийн, хурдацтай өөрчлөгдөж буй технологийн ландшафт, түүний банк санхүүгийн ирээдүйд үзүүлэх нөлөөг ойлгодог чадварлаг технологич.</li><li>Байгууллага дахь бусад оролцогч талуудтай хамтран зорилго тодорхойлох, хэтийн зураглал гаргах, дутагдалтай нөхцөлд дүн шинжилгээ хийх чадвартай алсын хараатай стратегич.</li><li>Асуудлыг шийдвэрлэх, түгжрэлийг арилгахын тулд <a href="https://www.afritechmedia.com/understanding-how-design-thinking-lean-and-agile-work-together/#:~:text=Design%20thinking%20is%20concerned%20with%20identifying%20and%20addressing,with%20customers%20by%20painstorming%20their%20goals%20and%20needs." target="_blank">Design Thinking, Agile, Lean</a> аргачлалуудыг ашиглан стратеги төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд багийг чиглүүлэх асуудал шийдэгч.</li></ul><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Дижитал сэтгэлгээний хурдасгуур хакатон</h3><p>Тэгвэл энэхүү ирээдүйн сорилтод бэлтгэгдсэн дижитал банкируудыг чадавхжуулахаар ХААН Банк анх удаа нийт ажилчдынхаа дунд "Хөгжлийн Хурдасгуур" Хакатон тэмцээнийг энэ сарын 5-6 өдрүүдэд зохион байгуулж байна. Бизнес, мэдээллийн технологи, тооцоолол зэрэг салбар нэгж бүрээс цугласан 75 гаруй ХААН Банкны залуус 25 багт хуваагдан шинэлэг санаа, инновац бүтээхээр эдгээр өдрүүдэд мэдлэг, чадвараа сорьж байна. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/c517564230bc23ea9c7b2dfeb71229a0.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/35752c5f23185ad580ca54fcadf5569f.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/37fcbf294c531a1729213da7e0a58d70.jpg"></p><p><b><br></b><b>Мэдээлэл технологийн автоматжуулалт, инженерчлэлийн газрын захирал Б.Эрдэнэзаяа:</b><b><br></b><br>Хакатон бол глобал байгууллагуудад хэдийнээ туршигдсан практик. Байгууллагууд дотооддоо хакатон зохион байгуулснаар инновацлаг санаа, дижитал зорилт руу чиглэсэн үйл ажиллагааг явуулж, шинэлэг санаа төрүүлэх ач холбогдолтой. Бид сүүлийн жилүүдэд салбарын үйлчилгээн дээрх ачааллаа онлайн болгож эхэлсэн бөгөөд ирэх жилээс банкныхаа тал үйлчилгээг онлайн болгох зорилт өмнөө тавьсан. Энэхүү зорилтыг амжилттай биелүүлэхийн төлөө технологийн инновац зайлшгүй шаардлагатай. Хакатоны үр дүн зөвхөн бүтээгдэхүүний санал санаачлага бус хэрхэн хамтаараа, богино хугацаанд технологийн боломжийг ашиглан аливааг бүтээж болох вэ? гэдгийг оролцогч багийнхан маань гаргаж ирээсэй хэмээн хүсэж байна. <br></p>
<p>Тэмцээний хүрээнд багууд: <br></p>
<ul><li><b><i>Customer Experience</i></b></li><li><i><b>Cloud Native</b></i></li><li><b><i>Blockchain</i> </b>зэрэг өгөгдсөн сэдвийн дагуу даалгавар гүйцэтгэж, төсөл боловсруулах юм.</li></ul><p>Хакатоны хүрээнд технологийн гурван чухал сэдвийг дэвшүүлсэн нь тэдгээрийг тойрсон бизнес боломжууд асар баялаг гэдгийг харуулах зорилготой. Залуус багаараа хамтран ажиллаж, ямар шинэ санаа гаргах вэ, бизнесийн процесс хэрхэн явагддаг вэ, засаж сайжруулах ямар боломжууд байна вэ гэдгийг өргөн зургаар харах боломжтой гэсэн үг. </p>
<p><b>Оролцогч баг: Chi </b><br>Эхний CTF шатанд багууд 20 даалгавар гүйцэтгэж 360 оноо цуглуулах ёстой. Манай багийн хувьд дөнгөж сая Hibernate болон Trivia ойлголтуудын тодорхойлолтуудыг оллоо. Мөн encryp текст тайлж 19 оноо цуглууллаа. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/0ec57a76d984bda2f3f56c36c4286a49.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/85543a05a629f3ace0b92d384a9a2770.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/b3fc55977524db3f91d43cf99f9833c9.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/044f604b270d5e86f85b35492459ca67.jpg"></p><p><b><br></b><b>Шүүгч: Мэдээлэл Технологи хариуцсан дэд захирлын орлогч Б.Ариунболд</b><b><br></b><br>Технологи + Ур чадвар + Соёл гурвыг бүрдүүлэхийн тулд дотооддоо уг арга хэмжээг зохион байгуулж байна. ХААН Банк цаашид харилцагчийн туршлагыг илүү сайжруулах чиглэл рүү төвлөрнө. Тэр утгаараа customer experience бол арга хэмжээний тун чухал сэдэв. Банкны үйлчилгээнүүдийг харилцагчдад хэрхэн илүү хялбар, энгийн, түргэн, ойлгомжтой үзүүлэх вэ гэдэгт залуучууд маань шинэлэг санаа дэвшүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна. <br></p>
<p>Тэмцээн хоёр үе шаттай үргэлжлэх ба эхний CTF хэсэгт багууд гурван сэдвийн хүрээнд бодлого бодох даалгаврууд гүйцэтгэж оноо цуглуулна. Хоёр дахь шатанд газар нэгжүүдийн захирлууд ментороор ажиллаж шийдэх ёстой асуудлууд юу байна вэ гэдгийг багуудад чиглүүлэх юм. Үргэлжлүүлэн төслийн сэдвээ сонгож 10-13 хоногт багаараа ажиллаж үр дүнг танилцуулснаар Хакатон өндөрлөнө. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/3d642b1c-cb78-4ea8-9fbe-ef518fc6d379/67d5dd9ae9f7eee9a7840332adc59255.jpg"></p><p><b><br></b><b>Ментор: Мэдээлэл Технологийн газрын энтерпрайз платформын удирдлагын захирал Г.Хуягбаатар </b><br> <br>Хамтын өсөлт төгөлдөр уриа маань дижитал шилжилттэй уялдаатай. Байгууллагын дижитал стратеги дөрвөн чиглэлтэй бөгөөд үүний нэг нь банкнаас давсан үйлчилгээ юм. Өглөөд кофе ууж, ажилдаа явахаас эхлээд харилцагчдынхаа өдөр тутмын амьдралд аппаар дамжуулан тусална гэсэн санаа. Үүнийг шийдэхийн тулд нэн тэргүүнд өндөр технологи шаардлагатай. Бид харилцагчийн сегментдээ зориулж үйлчилгээгээ нийцүүлдэг. Интернэт банк ашиглах боломжгүй өндөр настнууд ч бий. Тиймээс цуглуулсан датагаа хиймэл оюун ухаанаар боловсруулж, илүү таатай үйлчилгээнүүд хэрэглэгчдэдээ санал болгохын төлөө хичээнэ. <br></p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold">Хамтын өсөлт төгөлдөр Хаан банк</h3><p>Монголын банк санхүүгийн салбарт түүчээлэгч ХААН Банк гурван жилийн өмнөөс дижитал хувьсалд нэгдэж, хэрэглэгчдэд шаардлагатай технологи, шийдлүүдийг нэвтрүүлсээр ирсэн. Тэд Монголын банкууд дундаас хамгийн олон салбартай буюу нийт 548 салбар нэгж, 1,275 ATM-ийн тусламжтайгаар 2.6 сая иргэнд хүрч үйлчилдэг. Хаан Банк 2021-2023 оны хоорондох дунд хугацааны бизнес төлөвлөгөөндөө анх удаа дижитал банк болох ажлыг стратегийн түвшинд баталж, улмаар банкны 6500 ажилчин нэг бүр дижитал сэтгэлгээтэй банкир болох хоёр жилийн төлөвлөгөө гарган ажилтнуудын мэдлэг чадварыг сайжруулах тал дээр ийнхүү ажиллаж буй юм. Тэд дижитал банк, банкир болох урт аялалыг эхлүүлэн алсын хараа, эрхэм зорилго, уриа үг, үнэт зүйлс брэндээ шинэчилж дүр төрхөө өөрчилсөн билээ. Дэлхийн сэтгэлгээтэй Монгол банк болохыг зорьж буй тэдний хувьд ажилчдадаа чөлөөтэй, шинэлэг инновац бүтээх боломжийг олгож буйн нэгэн тод жишээ бол дээрх хакатон тэмцээн юм. </p>
          </div>

Технологийн шавхагдашгүй боломжуудыг ашиглан байгууллагууд өрсөлдөх чадвараа сайжруулахын сацуу үр ашгаа нэмэгдүүлэхийн төлөө бизнесийн цоо шинэ загваруудыг бий болгож, эрс өөрчлөлт, шинэчлэлтийг хийсээр байна. Дижитал хувьслын салхи бүхий л салбарт өөрчлөлт авчирч, тэр дундаа медиа, банк санхүү, харилцаа холбоо, худалдааны салбаруудад жинтэй нөлөө үзүүлж буй. Өнөөдөр бид дижитал хувьсал байгууллагын өсөлт хөгжилд ямар чухал тухай тайлбарлахаар энэхүү нийтлэлээ бэлдлээ.
Дижитал шилжилт-байгууллагын хөгжил
Энэ бол аналогиос дижитал технологи руу хийж буй энгийн нэгэн шилжилт биш бөгөөд “Transformation” буюу “Хувьсал” юм. Бизнесийн байгууллагын хувьд үйлчлүүлэгчдийн талаар хэрхэн бодож, харьцаж байгаагаас дижитал хувьсгал эхэлж, төгсдөг. Хүргэж буй бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, бизнес загвар, дотоод процесс гээд бүхий л түвшиндээ уламжлалт арга барилаас салж, шинэ арга барилыг эрэлхийлэх нь энэ хувьслыг хэрэгжүүлэх үндэс суурь юм.
Дижитал хувьслыг түүчээлэн хиймэл оюун ухаан, криптовалют, блокчэйн, дижитал банк гэх нэр нэр томьёо хаа саагүй түгэн дэлгэрсэн билээ. Кассгүй дэлгүүр, түгээгчгүй колонк, нүүр таних технологи, эмнэлгийн шуурхай төлбөр зэрэг санхүү, төлбөр тооцооны онцлох шийдлүүдээс Монголд арилжааны банкнууд ч нэвтрүүлсээр буй.
Технологийн шийдлүүдийг хэрэгжүүлснээр байгууллага:

Хэрэглэгчийн сонголт, эрэлт хэрэгцээг мэдрэх, түүнд хариулах
Ажилчдын хөдөлмөрийг илүү үнэ цэнтэй ажилд төвлөрүүлэх
Хэрэглэгчидтэй дөт дөхөм, шинэ арга барилаар харилцах
Бүтээгдэхүүнийг хурдан шуурхай, зах зээлд нийлүүлэх
Орлого нэмэгдүүлэх зэрэг олон давуу талтай.
Үүний нэг жишээ нь 2.7 сая харилцагчтай, улс даяар хийгдэж буй нийт төлбөр тооцооны 70-аас дээш хувийг дангаар гүйцэтгэдэг ХААН Банк. Тэд Big Data дээр суурилж өгөгдлийг олборлох (data mining), анализ хийх (data analysis) болон хиймэл оюунд суурилсан харилцагчийг танин баталгаажуулах технологи нэвтрүүлж онлайн зээлийн үйлчилгээг саяхан зах зээлд гаргасан юм. Үйлчилгээ авч, хувийн мэдээллээ шинэчлэхийн төлөө харилцагч банкны теллер руу гүйхийн оронд дижитал платформууд ашиглан ердөө таваас арван минутын дотор шаардлагатай үйлчилгээг бүрэн авах боломжтой болжээ.

Дижитал банкир гэж хэн бэ?
Аливаа өөрчлөлт, шинэчлэлийг нэвтрүүлэхэд технологи, чадамж, сэтгэлгээ эн тэнцүү чухал. Ажилтнуудын мэдлэг, чадвараас бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, хэрэглэгчийн туршлага үүсдэг. Тэгвэл дижитал банкуудын өмнө тулгарах өнөөдөр болон маргаашийн сорилтыг даван туулахын тулд банкирт ямар ур чадвар, дадал туршлага шаардлагатай вэ?

Банк санхүү, бизнесийн ерөнхий менежментийн чиглэлээр (стратегийн төлөвлөлт, борлуулалт, маркетинг, санхүү, эрсдэл гэх мэт) гүнзгий мэдлэг, туршлагатай бизнесийн удирдагч.
Орчин үеийн, хурдацтай өөрчлөгдөж буй технологийн ландшафт, түүний банк санхүүгийн ирээдүйд үзүүлэх нөлөөг ойлгодог чадварлаг технологич.
Байгууллага дахь бусад оролцогч талуудтай хамтран зорилго тодорхойлох, хэтийн зураглал гаргах, дутагдалтай нөхцөлд дүн шинжилгээ хийх чадвартай алсын хараатай стратегич.
Асуудлыг шийдвэрлэх, түгжрэлийг арилгахын тулд
Design Thinking, Agile, Lean
аргачлалуудыг ашиглан стратеги төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд багийг чиглүүлэх асуудал шийдэгч.
Дижитал сэтгэлгээний хурдасгуур хакатон
Тэгвэл энэхүү ирээдүйн сорилтод бэлтгэгдсэн дижитал банкируудыг чадавхжуулахаар ХААН Банк анх удаа нийт ажилчдынхаа дунд "Хөгжлийн Хурдасгуур" Хакатон тэмцээнийг энэ сарын 5-6 өдрүүдэд зохион байгуулж байна. Бизнес, мэдээллийн технологи, тооцоолол зэрэг салбар нэгж бүрээс цугласан 75 гаруй ХААН Банкны залуус 25 багт хуваагдан шинэлэг санаа, инновац бүтээхээр эдгээр өдрүүдэд мэдлэг, чадвараа сорьж байна.

Мэдээлэл технологийн автоматжуулалт, инженерчлэлийн газрын захирал Б.Эрдэнэзаяа:
Хакатон бол глобал байгууллагуудад хэдийнээ туршигдсан практик. Байгууллагууд дотооддоо хакатон зохион байгуулснаар инновацлаг санаа, дижитал зорилт руу чиглэсэн үйл ажиллагааг явуулж, шинэлэг санаа төрүүлэх ач холбогдолтой. Бид сүүлийн жилүүдэд салбарын үйлчилгээн дээрх ачааллаа онлайн болгож эхэлсэн бөгөөд ирэх жилээс банкныхаа тал үйлчилгээг онлайн болгох зорилт өмнөө тавьсан. Энэхүү зорилтыг амжилттай биелүүлэхийн төлөө технологийн инновац зайлшгүй шаардлагатай. Хакатоны үр дүн зөвхөн бүтээгдэхүүний санал санаачлага бус хэрхэн хамтаараа, богино хугацаанд технологийн боломжийг ашиглан аливааг бүтээж болох вэ? гэдгийг оролцогч багийнхан маань гаргаж ирээсэй хэмээн хүсэж байна.

Тэмцээний хүрээнд багууд:

Customer Experience
Cloud Native
Blockchain

зэрэг өгөгдсөн сэдвийн дагуу даалгавар гүйцэтгэж, төсөл боловсруулах юм.
Хакатоны хүрээнд технологийн гурван чухал сэдвийг дэвшүүлсэн нь тэдгээрийг тойрсон бизнес боломжууд асар баялаг гэдгийг харуулах зорилготой. Залуус багаараа хамтран ажиллаж, ямар шинэ санаа гаргах вэ, бизнесийн процесс хэрхэн явагддаг вэ, засаж сайжруулах ямар боломжууд байна вэ гэдгийг өргөн зургаар харах боломжтой гэсэн үг.

Оролцогч баг: Chi
Эхний CTF шатанд багууд 20 даалгавар гүйцэтгэж 360 оноо цуглуулах ёстой. Манай багийн хувьд дөнгөж сая Hibernate болон Trivia ойлголтуудын тодорхойлолтуудыг оллоо. Мөн encryp текст тайлж 19 оноо цуглууллаа.

Шүүгч: Мэдээлэл Технологи хариуцсан дэд захирлын орлогч Б.Ариунболд
Технологи + Ур чадвар + Соёл гурвыг бүрдүүлэхийн тулд дотооддоо уг арга хэмжээг зохион байгуулж байна. ХААН Банк цаашид харилцагчийн туршлагыг илүү сайжруулах чиглэл рүү төвлөрнө. Тэр утгаараа customer experience бол арга хэмжээний тун чухал сэдэв. Банкны үйлчилгээнүүдийг харилцагчдад хэрхэн илүү хялбар, энгийн, түргэн, ойлгомжтой үзүүлэх вэ гэдэгт залуучууд маань шинэлэг санаа дэвшүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.

Тэмцээн хоёр үе шаттай үргэлжлэх ба эхний CTF хэсэгт багууд гурван сэдвийн хүрээнд бодлого бодох даалгаврууд гүйцэтгэж оноо цуглуулна. Хоёр дахь шатанд газар нэгжүүдийн захирлууд ментороор ажиллаж шийдэх ёстой асуудлууд юу байна вэ гэдгийг багуудад чиглүүлэх юм. Үргэлжлүүлэн төслийн сэдвээ сонгож 10-13 хоногт багаараа ажиллаж үр дүнг танилцуулснаар Хакатон өндөрлөнө.

Ментор: Мэдээлэл Технологийн газрын энтерпрайз платформын удирдлагын захирал Г.Хуягбаатар

Хамтын өсөлт төгөлдөр уриа маань дижитал шилжилттэй уялдаатай. Байгууллагын дижитал стратеги дөрвөн чиглэлтэй бөгөөд үүний нэг нь банкнаас давсан үйлчилгээ юм. Өглөөд кофе ууж, ажилдаа явахаас эхлээд харилцагчдынхаа өдөр тутмын амьдралд аппаар дамжуулан тусална гэсэн санаа. Үүнийг шийдэхийн тулд нэн тэргүүнд өндөр технологи шаардлагатай. Бид харилцагчийн сегментдээ зориулж үйлчилгээгээ нийцүүлдэг. Интернэт банк ашиглах боломжгүй өндөр настнууд ч бий. Тиймээс цуглуулсан датагаа хиймэл оюун ухаанаар боловсруулж, илүү таатай үйлчилгээнүүд хэрэглэгчдэдээ санал болгохын төлөө хичээнэ.

Хамтын өсөлт төгөлдөр Хаан банк
Монголын банк санхүүгийн салбарт түүчээлэгч ХААН Банк гурван жилийн өмнөөс дижитал хувьсалд нэгдэж, хэрэглэгчдэд шаардлагатай технологи, шийдлүүдийг нэвтрүүлсээр ирсэн. Тэд Монголын банкууд дундаас хамгийн олон салбартай буюу нийт 548 салбар нэгж, 1,275 ATM-ийн тусламжтайгаар 2.6 сая иргэнд хүрч үйлчилдэг. Хаан Банк 2021-2023 оны хоорондох дунд хугацааны бизнес төлөвлөгөөндөө анх удаа дижитал банк болох ажлыг стратегийн түвшинд баталж, улмаар банкны 6500 ажилчин нэг бүр дижитал сэтгэлгээтэй банкир болох хоёр жилийн төлөвлөгөө гарган ажилтнуудын мэдлэг чадварыг сайжруулах тал дээр ийнхүү ажиллаж буй юм. Тэд дижитал банк, банкир болох урт аялалыг эхлүүлэн алсын хараа, эрхэм зорилго, уриа үг, үнэт зүйлс брэндээ шинэчилж дүр төрхөө өөрчилсөн билээ. Дэлхийн сэтгэлгээтэй Монгол банк болохыг зорьж буй тэдний хувьд ажилчдадаа чөлөөтэй, шинэлэг инновац бүтээх боломжийг олгож буйн нэгэн тод жишээ бол дээрх хакатон тэмцээн юм.

Технологийн шавхагдашгүй боломжуудыг ашиглан байгууллагууд өрсөлдөх чадвараа сайжруулахын сацуу үр ашгаа нэмэгдүүлэхийн төлөө бизнесийн цоо шинэ загваруудыг бий болгож, эрс өөрчлөлт, шинэчлэлтийг хийсээр байна. Дижитал хувьслын салхи бүхий л салбарт өөрчлөлт авчирч, тэр дундаа медиа, банк санхүү, харилцаа холбоо, худалдааны салбаруудад жинтэй нөлөө үзүүлж буй. Өнөөдөр бид дижитал хувьсал байгууллагын өсөлт хөгжилд ямар чухал тухай тайлбарлахаар энэхүү нийтлэлээ бэлдлээ.
### Дижитал шилжилт-байгууллагын хөгжил
Энэ бол аналогиос дижитал технологи руу хийж буй энгийн нэгэн шилжилт биш бөгөөд “Transformation” буюу “Хувьсал” юм. Бизнесийн байгууллагын хувьд үйлчлүүлэгчдийн талаар хэрхэн бодож, харьцаж байгаагаас дижитал хувьсгал эхэлж, төгсдөг. Хүргэж буй бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, бизнес загвар, дотоод процесс гээд бүхий л түвшиндээ уламжлалт арга барилаас салж, шинэ арга барилыг эрэлхийлэх нь энэ хувьслыг хэрэгжүүлэх үндэс суурь юм.
Дижитал хувьслыг түүчээлэн хиймэл оюун ухаан, криптовалют, блокчэйн, дижитал банк гэх нэр нэр томьёо хаа саагүй түгэн дэлгэрсэн билээ. Кассгүй дэлгүүр, түгээгчгүй колонк, нүүр таних технологи, эмнэлгийн шуурхай төлбөр зэрэг санхүү, төлбөр тооцооны онцлох шийдлүүдээс Монголд арилжааны банкнууд ч нэвтрүүлсээр буй.
Технологийн шийдлүүдийг хэрэгжүүлснээр байгууллага:
* Хэрэглэгчийн сонголт, эрэлт хэрэгцээг мэдрэх, түүнд хариулах
* Ажилчдын хөдөлмөрийг илүү үнэ цэнтэй ажилд төвлөрүүлэх
* Хэрэглэгчидтэй дөт дөхөм, шинэ арга барилаар харилцах
* Бүтээгдэхүүнийг хурдан шуурхай, зах зээлд нийлүүлэх
* Орлого нэмэгдүүлэх зэрэг олон давуу талтай.
Үүний нэг жишээ нь 2.7 сая харилцагчтай, улс даяар хийгдэж буй нийт төлбөр тооцооны 70-аас дээш хувийг дангаар гүйцэтгэдэг ХААН Банк. Тэд Big Data дээр суурилж өгөгдлийг олборлох (data mining), анализ хийх (data analysis) болон хиймэл оюунд суурилсан харилцагчийг танин баталгаажуулах технологи нэвтрүүлж онлайн зээлийн үйлчилгээг саяхан зах зээлд гаргасан юм. Үйлчилгээ авч, хувийн мэдээллээ шинэчлэхийн төлөө харилцагч банкны теллер руу гүйхийн оронд дижитал платформууд ашиглан ердөө таваас арван минутын дотор шаардлагатай үйлчилгээг бүрэн авах боломжтой болжээ.
### Дижитал банкир гэж хэн бэ?
Аливаа өөрчлөлт, шинэчлэлийг нэвтрүүлэхэд технологи, чадамж, сэтгэлгээ эн тэнцүү чухал. Ажилтнуудын мэдлэг, чадвараас бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, хэрэглэгчийн туршлага үүсдэг. Тэгвэл дижитал банкуудын өмнө тулгарах өнөөдөр болон маргаашийн сорилтыг даван туулахын тулд банкирт ямар ур чадвар, дадал туршлага шаардлагатай вэ?
* Банк санхүү, бизнесийн ерөнхий менежментийн чиглэлээр (стратегийн төлөвлөлт, борлуулалт, маркетинг, санхүү, эрсдэл гэх мэт) гүнзгий мэдлэг, туршлагатай бизнесийн удирдагч.
* Орчин үеийн, хурдацтай өөрчлөгдөж буй технологийн ландшафт, түүний банк санхүүгийн ирээдүйд үзүүлэх нөлөөг ойлгодог чадварлаг технологич.
* Байгууллага дахь бусад оролцогч талуудтай хамтран зорилго тодорхойлох, хэтийн зураглал гаргах, дутагдалтай нөхцөлд дүн шинжилгээ хийх чадвартай алсын хараатай стратегич.
* Асуудлыг шийдвэрлэх, түгжрэлийг арилгахын тулд Design Thinking, Agile, Lean аргачлалуудыг ашиглан стратеги төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд багийг чиглүүлэх асуудал шийдэгч.
### Дижитал сэтгэлгээний хурдасгуур хакатон
Тэгвэл энэхүү ирээдүйн сорилтод бэлтгэгдсэн дижитал банкируудыг чадавхжуулахаар ХААН Банк анх удаа нийт ажилчдынхаа дунд "Хөгжлийн Хурдасгуур" Хакатон тэмцээнийг энэ сарын 5-6 өдрүүдэд зохион байгуулж байна. Бизнес, мэдээллийн технологи, тооцоолол зэрэг салбар нэгж бүрээс цугласан 75 гаруй ХААН Банкны залуус 25 багт хуваагдан шинэлэг санаа, инновац бүтээхээр эдгээр өдрүүдэд мэдлэг, чадвараа сорьж байна.
**Мэдээлэл технологийн автоматжуулалт, инженерчлэлийн газрын захирал Б.Эрдэнэзаяа:**
Хакатон бол глобал байгууллагуудад хэдийнээ туршигдсан практик. Байгууллагууд дотооддоо хакатон зохион байгуулснаар инновацлаг санаа, дижитал зорилт руу чиглэсэн үйл ажиллагааг явуулж, шинэлэг санаа төрүүлэх ач холбогдолтой. Бид сүүлийн жилүүдэд салбарын үйлчилгээн дээрх ачааллаа онлайн болгож эхэлсэн бөгөөд ирэх жилээс банкныхаа тал үйлчилгээг онлайн болгох зорилт өмнөө тавьсан. Энэхүү зорилтыг амжилттай биелүүлэхийн төлөө технологийн инновац зайлшгүй шаардлагатай. Хакатоны үр дүн зөвхөн бүтээгдэхүүний санал санаачлага бус хэрхэн хамтаараа, богино хугацаанд технологийн боломжийг ашиглан аливааг бүтээж болох вэ? гэдгийг оролцогч багийнхан маань гаргаж ирээсэй хэмээн хүсэж байна.
Тэмцээний хүрээнд багууд:
* ***Customer Experience***
* ***Cloud Native***
* ***Blockchain*** зэрэг өгөгдсөн сэдвийн дагуу даалгавар гүйцэтгэж, төсөл боловсруулах юм.
Хакатоны хүрээнд технологийн гурван чухал сэдвийг дэвшүүлсэн нь тэдгээрийг тойрсон бизнес боломжууд асар баялаг гэдгийг харуулах зорилготой. Залуус багаараа хамтран ажиллаж, ямар шинэ санаа гаргах вэ, бизнесийн процесс хэрхэн явагддаг вэ, засаж сайжруулах ямар боломжууд байна вэ гэдгийг өргөн зургаар харах боломжтой гэсэн үг.
**Оролцогч баг: Chi**
Эхний CTF шатанд багууд 20 даалгавар гүйцэтгэж 360 оноо цуглуулах ёстой. Манай багийн хувьд дөнгөж сая Hibernate болон Trivia ойлголтуудын тодорхойлолтуудыг оллоо. Мөн encryp текст тайлж 19 оноо цуглууллаа.
**Шүүгч: Мэдээлэл Технологи хариуцсан дэд захирлын орлогч Б.Ариунболд**
Технологи + Ур чадвар + Соёл гурвыг бүрдүүлэхийн тулд дотооддоо уг арга хэмжээг зохион байгуулж байна. ХААН Банк цаашид харилцагчийн туршлагыг илүү сайжруулах чиглэл рүү төвлөрнө. Тэр утгаараа customer experience бол арга хэмжээний тун чухал сэдэв. Банкны үйлчилгээнүүдийг харилцагчдад хэрхэн илүү хялбар, энгийн, түргэн, ойлгомжтой үзүүлэх вэ гэдэгт залуучууд маань шинэлэг санаа дэвшүүлнэ гэдэгт итгэлтэй байна.
Тэмцээн хоёр үе шаттай үргэлжлэх ба эхний CTF хэсэгт багууд гурван сэдвийн хүрээнд бодлого бодох даалгаврууд гүйцэтгэж оноо цуглуулна. Хоёр дахь шатанд газар нэгжүүдийн захирлууд ментороор ажиллаж шийдэх ёстой асуудлууд юу байна вэ гэдгийг багуудад чиглүүлэх юм. Үргэлжлүүлэн төслийн сэдвээ сонгож 10-13 хоногт багаараа ажиллаж үр дүнг танилцуулснаар Хакатон өндөрлөнө.
**Ментор: Мэдээлэл Технологийн газрын энтерпрайз платформын удирдлагын захирал Г.Хуягбаатар**
Хамтын өсөлт төгөлдөр уриа маань дижитал шилжилттэй уялдаатай. Байгууллагын дижитал стратеги дөрвөн чиглэлтэй бөгөөд үүний нэг нь банкнаас давсан үйлчилгээ юм. Өглөөд кофе ууж, ажилдаа явахаас эхлээд харилцагчдынхаа өдөр тутмын амьдралд аппаар дамжуулан тусална гэсэн санаа. Үүнийг шийдэхийн тулд нэн тэргүүнд өндөр технологи шаардлагатай. Бид харилцагчийн сегментдээ зориулж үйлчилгээгээ нийцүүлдэг. Интернэт банк ашиглах боломжгүй өндөр настнууд ч бий. Тиймээс цуглуулсан датагаа хиймэл оюун ухаанаар боловсруулж, илүү таатай үйлчилгээнүүд хэрэглэгчдэдээ санал болгохын төлөө хичээнэ.
### Хамтын өсөлт төгөлдөр Хаан банк
Монголын банк санхүүгийн салбарт түүчээлэгч ХААН Банк гурван жилийн өмнөөс дижитал хувьсалд нэгдэж, хэрэглэгчдэд шаардлагатай технологи, шийдлүүдийг нэвтрүүлсээр ирсэн. Тэд Монголын банкууд дундаас хамгийн олон салбартай буюу нийт 548 салбар нэгж, 1,275 ATM-ийн тусламжтайгаар 2.6 сая иргэнд хүрч үйлчилдэг. Хаан Банк 2021-2023 оны хоорондох дунд хугацааны бизнес төлөвлөгөөндөө анх удаа дижитал банк болох ажлыг стратегийн түвшинд баталж, улмаар банкны 6500 ажилчин нэг бүр дижитал сэтгэлгээтэй банкир болох хоёр жилийн төлөвлөгөө гарган ажилтнуудын мэдлэг чадварыг сайжруулах тал дээр ийнхүү ажиллаж буй юм. Тэд дижитал банк, банкир болох урт аялалыг эхлүүлэн алсын хараа, эрхэм зорилго, уриа үг, үнэт зүйлс брэндээ шинэчилж дүр төрхөө өөрчилсөн билээ. Дэлхийн сэтгэлгээтэй Монгол банк болохыг зорьж буй тэдний хувьд ажилчдадаа чөлөөтэй, шинэлэг инновац бүтээх боломжийг олгож буйн нэгэн тод жишээ бол дээрх хакатон тэмцээн юм.