"Elf School"-ийг хамтран үүсгэн байгуулагч, "Эко гэр" цэцэрлэгийн үүсгэн байгуулагч Б.Солонго
<div class="article-body">
          <h2>Өнөөдрийн дугаарын зочин болох Б.Солонгыг та бүхэн боловсролын салбарт хийж буй томоохон төсөлт ажлуудаар нь илүүтэй мэдэх болов уу. Өөрийн үүсгэн байгуулсан "Эко гэр" цэцэрлэг, "Elf School"-ээр овоглож буй тэрээр сүүлийн 20 жилийн турш үйлдвэр үйлчилгээ, барилга бүтээн байгуулалт, боловсрол зэрэг хэд хэдэн салбарт хүчээ сорьж буй хөдөлмөрч бүсгүйчүүдийн төлөөлөл юм. Өнөөг хүртэл арын фронтоос ажлаа явуулахыг эрхэмлэж ирсэн түүний ажлын арга барил, онцлог давуу талтай танилцахаар бид ээлжит ярилцлагын буландаа урьсан нь энэ билээ. <br></h2><p></p><p><b>Байршил:</b> Монгол, Улаанбаатар<br><b>Эрхэлдэг ажил: </b>"Elf School"-ийн хамтран үүсгэн байгуулагч, "Эко гэр" цэцэрлэгийн үүсгэн байгуулагч<br><b>Хэрэглэдэг утас:</b> iPhone 12<br><b>Хэрэглэдэг компьютер: </b>MacBook Pro<br><b>Сошиал хуудас: </b><a href="https://www.facebook.com/solongo.eco" target="_blank">Solongo Soko</a> (Фэйсбүүк) <a href="https://www.instagram.com/batsuuri.soko/">@</a><a href="https://www.instagram.com/batsuuri.soko/">batsuuri.soko</a> (Инстаграм)</p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/1d7a458ee795c4059cdcd4817a3c7890.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br>1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?</div></h3><p>Үндсэн мэргэжил маань эрх зүйч ч гэлээ карьерынхаа туршид олон өөр салбарт хүч үзэж, өөрийгөө тал бүрээр сорьж ирсэн. Дунд ангийн сурагч байхдаа оёдлын цехийн туслахаар ажлын гараагаа эхлүүлж билээ. Хувийн бизнесээ хийж эхэлснээс хойш үйлчилгээ, худалдааны салбарт 14 жил, барилга бүтээн байгуулалтын салбарт 13 жил, боловсролын салбарт зургаан жил ажиллаад байна. Тухайлбал, үйлчилгээний салбарт "EcoFoods", "Ingrid restaurant" тэргүүтэй хүнсний салбартай холбогдох брэнд ажлууд, барилгын салбарт "Khan Hills" тэргүүтэй орон сууцны хотхонууд, боловсролын салбарт <a href="https://www.facebook.com/ecogerkindergarten" target="_blank">"Эко гэр" цэцэрлэг</a>, <a href="https://www.facebook.com/%D0%A5%D2%AF%D0%BC%D2%AF%D2%AF%D0%BD-%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD-%D1%83%D0%BB%D1%81%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%8C-112112429674741" target="_blank">"Хүмүүн" олон улсын сургууль</a>, <a href="https://unread.today/c/spotlight-tomujin-highschool" target="_blank">"Томүжин" альтернатив сургуулиудыг</a> нэгтгэсэн "<a href="https://www.facebook.com/elf.schools" target="_blank">Elf School</a>"-ийн төслүүд гэхчлэн жишээлж болох юм. Ер нь жижиг ч бай, том ч бай аливаа ажлыг байгаагаас нь заавал ахиулах, өмнөх ажилтнаас нь илүү чанартай хийх юм сан гэдэг эрмэлзэл, хандлага карьерыг минь өнөөгийн түвшинд авч ирсэн болов уу. Аливааг зэрэг зэрэг эхлүүлж, нүсэр ажил гэж халгалгүй шууд л дайраад ордог тул ажил, амьдрал гээд бүх л зүйлсээ зэрэгцүүлэн авч явж сурсан.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Манайх ам бүл долуулаа. Төрөх бүрдээ нэг ч удаа амралт авалгүй, эмнэлгээс гаруутаа л шууд ажлаа хийгээд эхэлчихдэг тул балчир хүүхэдтэй ч ажлаа цалгардуулалгүй хийгээд явах дадалд эртнээс суралцсан гэж болно. Одоо ч гэсэн, бага хүү маань хөхүүл болохоор өдрийн бүх л цагт хамт байж, ажлаа хамтдаа хийгээд явдаг. Тэгэхээр миний өдөр хүүхдээр эхэлж, хүүхдээр дуусдаг.</p><p>Өглөөг кофегоор эхлүүлж дадсан. Одоогоор <a href="https://www.instagram.com/humanintlschool/" target="_blank">"Хүмүүн" олон улсын сургуулийн</a> элсэлтийн үйл ажиллагаа болон барилгын ажил ид явагдаж байгаа тул өглөө босоод шууд л сургууль дээрээ очиж, кофе уунгаа тухайн өдрийн ажлуудаа ерөнхийд нь төлөвлөнө. Дараа нь багийнхантайгаа өглөөний хурлаа заавал тогтсон танхим гэж хүндрүүлэлгүй дуртай газартаа сууж байгаад хийчихдэг. Энэ үед манай сургуулийн хамт олон өглөөний 06:30 цагийн дасгал, бясалгалаа хийж дуусгаад, ажилдаа орсон байдаг тул бүгд л эрч хүч дүүрэн орж ирцгээнэ. Ингээд "Өчигдөр юун дээр алдав?, Өнөөдөр түүнийгээ хэрхэн засах вэ?" гэдгээс яриагаа эхлүүлдэг. Гаднын нүдээр харвал тийм ч албаны санагдахааргүй уг цомхон хурлуудаа тогтмол хийж, ажлын нөхцөл байдал, ажилчдад тулгарч буй асуудлууд гэх мэт шаардлагатай мэдээллийг цаг алдалгүй авахыг чухалчилдаг. Хүү маань өдөрт гурван цаг унтдаг юм. Миний хувьд энэ гурван цаг өдрийн хамгийн бүтээмжтэй, төвлөрөл шаардагдах ажлуудаа хийх үе. Ингээд 18 цагт ажлаа яг цагт нь дуусгаад оройг гэр бүл, хүүхдүүддээ бүрэн зориулдаг. Аль ч өдөр ялгаагүй, хамгийн чухал, нэгдүгээрт эрэмбэлэгддэг ажил нь ээжийн ажил даа.<br></p><p><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/386e3e306f1635afb8b357a0671ca9a3.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/3ba9140c8b703d9a680d563cf5edd639.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br>3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?</div></h3><p></p><p>Аливаа ажлыг удаан бодож алгуурлалгүй шууд хийдэг. Өнөөдөр бодсон бол маргааш эхлүүлэх л учиртай. Хурд, харилцаа хоёр миний ажлын гол арга барил гэх үү дээ. Мөн би өөрийгөө self-learner гэж боддог юм. Сонирхсон зүйлээ бие даан судлаад, туршиж үзэх тал дээрээ муугүй.</p><p>Би тархи судлалыг дурлан судалдаг. Хүний тархи ямар их нөөцтэй, гайхалтай систем бэ гэдгийг өөрийнхөө амьдрал дээр цөөнгүй удаа нотолсон болохоор тархиа удирдах, өөрийгөө зөв, бүтээмжтэй чигт программчлахад ихэд анхаарч, өөртэйгээ ажилладаг. Өөрийгөө сайн ойлгодог, сонсдогийн ачаар эдгээр ажлыг түүртэлгүй хийж чаддаг даа. Жишээ нь, эмэгтэй хүн бие тулгар үедээ маш эрч хүчтэй байдаг. Амьдралынхаа хамгийн том бүтээн байгуулалт, ажлуудыг би жирэмсэн үедээ гараас гаргасан. Энэ мэтчилэн харах өнцөгөө л зөв тийш хандуулж чадвал эмэгтэйчүүд бидэнд маш том хүч нуугдаж байдаг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Сургуулийн дотоод апп болох "Elf Hearts"-аа байнга ашигладаг. Уг аппаар дамжуулан бид багш, ажилчдын ажлын гүйцэтгэл, хувь хүний хөгжлийг нэмэгдүүлэх зорилготой ажлуудаа тэмдэглэж, тэр бүрийг урамшуулдаг системийг гаргаж ирдэг. Багш нар маань өдөр тутамдаа биеэ чийрэгжүүлж, ном уншиж, бясалгал хийснийхээ төлөө кофе, өдрийн хоол, цалин урамшууллаа нэмэгдүүлэх боломжтой. Хүүхдэд сайн боловсрол өгөхийн тулд багш нь ч бас маш чадварлаг мэргэжилтэн, хүчирхэг хүн байх шаардлагатай гэдэг баримтлалаас үүдэлтэй юм. Хүүхдийн хөгжил бол багш, эцэг эх, хүүхэд гэсэн 33:33:33-ын харьцаагаар бүрэн бүтэн болдог үйл явц учир бид гагц сургалтын хөтөлбөрт төвлөрөхөөс гадна оролцогч талуудыг чадавхжуулахад анхаардаг. </p><p>Цаашлаад, шинэ санаа орж ирмэгц Notes дээрээ тэмдэглэж, шинээр гарсан, сайн кинонуудыг Netflix-ээс үздэг. Ер нь их цомхон мөртлөө хэрэглээ өндөртэй хэдхэн апп л ашигладаг юм байна. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/b820a35faa890d2a3f7835870ebcf5a3.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/507b84ad1f8462b8cd0efd8003c184cb.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br>5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?</div></h3><p>Хамтын ажиллагаа. Хүн ямар ч супер хүчтэй байлаа гээд ганцаараа хийсэн зүйл хол явахгүй, хурдан ч явахгүй. Тиймээс багаараа сайтар ярилцаад, хийх ажлуудаа шахаад, харилцан ойлголцохыг чухалчилдаг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?</div></h3><p>Надад хийх зүйлсийн жагсаалт гаргах арга тийм ч сайн тохирдоггүй. Өдөрт нэг их ажил өөртөө оноогоод, өдрийн төгсгөлд тэр бүгдийг хийж чадаагүй бол өөрийгөө сул доройгоор мэдрэх, голох гэх мэт сөрөг хандлага ажиглагддаг. Тиймээс тухайн өдөртөө заавал амжуулах ёстой чухал ажлуудаа толгойдоо хийж, тэмдэглэж аваад, тэднийгээ л амжиж хийхэд анхаараад, бусдыг нь тархиндаа даатгадаг. Ингэснээр урт хугацаандаа бүтээмжтэй, өөртөө сэтгэл хангалуун хэвээр байж чаддаг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Хүүхэд, гэр бүл, ажил гурав миний эрч хүчний ундарга. Түрүүн хэлсэнчлэн амьдралын минь хамгийн том, юугаар ч орлуулашгүй чухал ажил бол ээжийн ажил. Хүүхдүүдээ харж, гэр бүлтэйгээ өнгөрүүлсэн дурсамж бүхэн алжаал ядаргааг тайлах шидтэй. Хүүхдэд дуртай болохоор л ээж болмогцоо цэцэрлэг, сургууль нээж, боловсролын салбарт орсон хэрэг. Сургууль дээрээ ирэн, хүүхдүүдийн шулганаан, шуугиан дунд орох нь миний хувьд баргийн хөгжмөөс илүү аз жаргалын даавар ялгаруулдаг. </p><p>Нэмээд дуртай ажил. Хийж байгаа ажил минь үнэ цэнтэй, ирээдүйд хэрэгтэй, шинэлэг гэдгийг мэдрэхээр тэр аяндаа ажил биш хобби маягтай болоод ирдэг. Ер нь бусдын хийснийг давтах дургүй, өрсөлдөгчтэй зах зээлд орох сонирхолгүй. Анхнаасаа шинийг сэдээд, эрсдлээ даагаад орох нь илүү сонирхолтой, хэдий хэцүү ч гэлээ гүнзгий стрессгүй, атаархал бухимдалгүй, хийж байгаа хүндээ хамгийн "ашигтай" ажил шиг санагддаг юм. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?</div></h3><p></p><p>Би бичих дуртай, кинонд нугасгүй. Ирээдүйд кино зохиол бичнэ гэж бодож явдаг. Өвөө маань "Ард Аюуш" киноны зохиолыг бичсэн Балчингийн Соном гэж хүн бий. Удамд маань ийм мундаг урлаг соёлын хүн байсан нь бүр ч их урам зориг өгдөг. </p><p>Сүүлийн жилүүдэд бол тархи судлал болон хүүхэд тээх үеийн судалгааны ажлууд хийж буй. Эхний хүүхдээ тээж байхдаа юу ч мэддэггүй байсан би сүүлийн хоёр төрөлт дээрээ эмэгтэй хүний биед гарч буй өөрчлөлтийг сайтар анзаарч, өөрийн тархиа программчлан, сэтгэл зүйгээ удирдаж чадсанаар хүүхдэдээ хэрхэн нөлөөлж болох зэргийг судалж, судалгааны ажил хийсэн нь одоо ч үргэлжилж байна. Үүндээ түшиглэн, "<a href="https://www.instagram.com/elf.schools/" target="_blank">Elf School</a>" дээрээ хоёр ч бичил төслийн баг байгуулан, судалгаагаа эцсийн бүтээгдэхүүн болгохоор ажиллаж байгаа. Нэг нь жирэмсэн эхийг тулгар болсноос эхлээд нярайн хоёр нас хүртэлх бүхий л үед хамт байж, хоол, дасгал гээд олон талын цогц зөвлөгөө, бүтээгдэхүүнийг нэгтгэсэн үйлчилгээ, нөгөөх нь тархи судлалд суурилсан хиймэл оюуны бүтээгдэхүүн байх болно. Ямар ч үед нийгэмд ээлтэй, шинэлэг төслүүдэд гар бие оролцох бодолтой. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/eac8c4fecdc8af2d33772760cc297f21.jpg"></p><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/c37101f92b162fbf7b1eef414a63fad7.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br>9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?</div></h3><p></p><p>Шинэ зүйлс сэдээд хийхэд мэдээж туршлага, жишээ дутах олон асуудал тулгарна. Гэхдээ суурь арга барил болон зорилго нь зөв байхад заавал үр дүн гардаг. Хүнээс илүү том хөрөнгө оруулалт гэж энэ дэлхий дээр үгүй. Тэр дундаа бага насны хүүхэд бол аливааг маш хурдтай хүлээж авдаг, үр дүн нь хурдан бөгөөд ил тод харагддагаараа онцлогтой. Саяхан бид салбар сургуулийнхаа захирлуудыг дотоод боловсон хүчнээсээ сонгох шалгаруулахад дөрвөн сургуулийн захирлаар бүгд эмэгтэй хүмүүс тодорсон. Ажил, амьдралын аль алиныг нь үлгэр жишээ авч яваа чадварлаг бүсгүйчүүдээр удирдлагын багаа тэлж, боловсролын салбарт инновацыг бүтээж, үлгэр дуурайл болж манлайлж яваа залуусаараа маш их бахархдаг. </p><p>Хэцүү бэрхшээлтэй тал бол юу юунаас илүү бас л хүн байдаг. Харилцахад хэцүү, ямар нэг "ёстой" гэсэн бодолдоо хүлэгдсэн, хаалттай хандлагатай хүмүүстэй ажиллах л хамгаас бэрхшээлтэй. Бусдаар бол хөл хорио, өвчин, засгийн газар, үнийн хөөрөгдөл, ханш гэх мэт зүйлс бүх л цаг үед байсаар л байх нь ойлгомжтой шүү дээ. Хурдацтай өөрчлөгдөж буй энэ зах зээлд хөрвөж чаддаг, асуудлыг хурдан шийдвэрлэдэг, багаар ажиллаж чаддаг, техник технологи ашиглаж чаддаг тийм хүчирхэг хүн л амжилттай амьдарна. Нөгөө талаас ийм л хүмүүсээр дэлхийг дүүргэхийн тулд бид ажилладаг. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?</div></h3><p></p><p>"Хүмүүн" сургуулийн ажилдаа төвлөрч байна. Хичээлийн шинэ жил тун удахгүй эхлэх гэж байна. Манай сургуулиудын хувьд хичээлээ төслийн хэлбэрээр явуулдгаараа онцлог. Хичээл бүр дээр тодорхой төсөл, даалгавруудыг авч, түүнийгээ гүйцэтгэхийн тулд хичээлийн мэдлэгээ ахиулах зарчмаар явдаг. Онолыг хичээлийг бодит туршлагатай нягт уядаг гэсэн үг. Ингэхдээ сурагчдаа нас насны холимог бүхий тэнхмүүдэд хуваан багаар ажиллах чадварт давхар сургана. </p><p>Бид сургуулийн өмнөх нас болон бага сургуулийн байраа ашиглалтад оруулсан, харин дунд сургууль болон спорт цогцолборын байр баригдаж байна. Анхнаасаа бусдын хийдэг дөрвөлжин загвартай байрнаас татгалзаж дугуй хэлбэртэй болгохоос гадна, ашигтай талбайгаас илүү архитектурын онцлог шийдэл, нарны гэрэл, дотор нь буй хүмүүсийн сэтгэл ханамжийг чухалчилж зураг төслөө гаргасан. <br><br></p>
<p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/073346202b1ba57c8708039fec8621dd.jpg"></p><div class="image-caption">"Хүмүүн" сургуулийн "Forbes Property Awards-Хүүхдэд ээлтэй архитектур"-ын шагнал </div><p><img class="uk-width-1-1 lightbox" alt="" src="https://unread.today/files/2f1c26d7-6f24-46c8-9307-bbfecc8b41b1/b801cdcedbac758b6384c47131f6354a.jpg"></p><h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div><br>11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?</div></h3><p>Ажилдаа хэрэгтэй ном, судалгааны ажлуудыг тухай бүрд хайж олж танилцдаг. Нэмээд хамт олныхоо соёлыг хөгжихөөс өөр аргагүй байхаар бүрдүүлэхийг чухалчилсан нь үр дүнгээ өгч байгаа шүү. Бие биедээ байнга ном бүтээл санал болгож, хаана, хэзээ ямар шинэ содон зүйлс гарсныг бусадтайгаа хуваалцаж, хамтдаа өсөж хөгждөг хамт олонтой хүн нийгмээс хоцорно гэж үгүй.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?</div></h3><p>Сүүлд алдарт найруулагч Стивен Спилбергийн "<a href="https://www.youtube.com/watch?v=cSp1dM2Vj48" target="_blank">Ready Player One</a>" киног үзсэн. Хиймэл оюун, кибер ертөнц ирээдүйд ямар түвшинд хүрэхийг харуулсан тэр киноноос аливаа асуудлыг ямар цар хүрээнд сэтгэх ёстойгоо бага боловч төсөөлж авсан шүү. Номын хувьд одоогоор "<a href="https://www.amazon.com/Blueprint-How-DNA-Makes-Press/dp/0262039168" target="_blank">Blueprint: How DNA Makes Us Who We Are</a>" номыг ширээний ном болгон тогтмол эргүүлж тойруулж байна. </p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?</div></h3><p></p><p>Зөвлөгөө гэхээс илүүтэй аавын минь хэлдэг байсан урмын үг бүх л амьдралын минь замыг засаж, гэрэлтүүлж явдаг. Аав минь намайг бүр бага байхаас "Миний охин чадна", "Миний охин болохоор чадна", "Чадна шүү дээ, аав нь охиндоо итгэж байна" гэж хэлдэг, түүгээрээ намайг хурцалдаг байсан. Тиймээс ямар ч үед, юуг ч даваад туулаад гарч чадна гэдэгтээ бүрэн итгэдэг хүн болж төлөвшсөн. </p><p>Миний нэг харуусал байдаг юм. Хоёр жилийн өмнө аав өнгөрөхөд би сүүлийн мөчид нь хамт байж чадаагүй. Хэрвээ хамт байсан бол надад юу гэж хэлэх байсан бол гэж бодохоор сэтгэл минь байнга хөндүүрлэдэг. Сүүлд архиваа ухаж байгаад аавынхаа тод ярьж байгаа бичлэгийг олсон л доо. Тэгээд багийнхандаа үзүүлээд, аавынхаа энэ хоолойг ашиглаад сонсмоор байгаа үгсээ аавынхаа хоолойгоор хэлүүлмээр байгаагаа хэлсэн, одоо энэ дагуу AI хөгжүүлээд явж байгаа. Хүнд хамгийн үнэ цэнтэй зүйл нь дурсамж, туршлага хоёр гэж боддог. Иймд хүний дурсамж болон туршлагыг хадгалж үлдээд, дараа нь өөрөө, үр хүүхэд нь, эсвэл бүр бусад хүмүүс үүнийг нь мэдэрч болдог технологи хөгжүүлэх том мөрөөдөл, зорилго тавиад дараагийн төслөө төлөвлөж байгаа.</p>
<h3 class="text-uppercase text-blue text-bold"><div>14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?</div><div><br></div></h3><p></p><p>Юунд ч хайрцаглагдалгүй, өөрийгөө хиймлээр хүлэлгүй чөлөөтэй сэтгэж амьдраасай гэж хүсдэг. "Ёстой" гэдэг үг бүр, хандлага бүхэн наагуураа биднийг амьдралтай, бодитой гэдэг үгээр хөөргөөд, цаагуураа сэтгэхүйг нэг хэвэнд бариад хорьж байдаг. </p><p>Би төсөөлөл, мөрөөдлийн хичээлийг сурагчдадаа өөрөө ордог юм. Хүүхдийн төсөөлөл мөрөөдөл нь хүчтэй, өнгө будаг нь тод ертөнцийг авч үлдэхийг хичээдэг. Тэр чадварын ачаар л бид ирээдүйгээ илүү сайхан болгоно. </p>
          </div>

Өнөөдрийн дугаарын зочин болох Б.Солонгыг та бүхэн боловсролын салбарт хийж буй томоохон төсөлт ажлуудаар нь илүүтэй мэдэх болов уу. Өөрийн үүсгэн байгуулсан "Эко гэр" цэцэрлэг, "Elf School"-ээр овоглож буй тэрээр сүүлийн 20 жилийн турш үйлдвэр үйлчилгээ, барилга бүтээн байгуулалт, боловсрол зэрэг хэд хэдэн салбарт хүчээ сорьж буй хөдөлмөрч бүсгүйчүүдийн төлөөлөл юм. Өнөөг хүртэл арын фронтоос ажлаа явуулахыг эрхэмлэж ирсэн түүний ажлын арга барил, онцлог давуу талтай танилцахаар бид ээлжит ярилцлагын буландаа урьсан нь энэ билээ.
Байршил:
Монгол, Улаанбаатар
Эрхэлдэг ажил:
"Elf School"-ийн хамтран үүсгэн байгуулагч, "Эко гэр" цэцэрлэгийн үүсгэн байгуулагч
Хэрэглэдэг утас:
iPhone 12
Хэрэглэдэг компьютер:
MacBook Pro
Сошиал хуудас:
Solongo Soko
(Фэйсбүүк)
@
batsuuri.soko
(Инстаграм)

1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Үндсэн мэргэжил маань эрх зүйч ч гэлээ карьерынхаа туршид олон өөр салбарт хүч үзэж, өөрийгөө тал бүрээр сорьж ирсэн. Дунд ангийн сурагч байхдаа оёдлын цехийн туслахаар ажлын гараагаа эхлүүлж билээ. Хувийн бизнесээ хийж эхэлснээс хойш үйлчилгээ, худалдааны салбарт 14 жил, барилга бүтээн байгуулалтын салбарт 13 жил, боловсролын салбарт зургаан жил ажиллаад байна. Тухайлбал, үйлчилгээний салбарт "EcoFoods", "Ingrid restaurant" тэргүүтэй хүнсний салбартай холбогдох брэнд ажлууд, барилгын салбарт "Khan Hills" тэргүүтэй орон сууцны хотхонууд, боловсролын салбарт
"Эко гэр" цэцэрлэг
,
"Хүмүүн" олон улсын сургууль
,
"Томүжин" альтернатив сургуулиудыг
нэгтгэсэн "
Elf School
"-ийн төслүүд гэхчлэн жишээлж болох юм. Ер нь жижиг ч бай, том ч бай аливаа ажлыг байгаагаас нь заавал ахиулах, өмнөх ажилтнаас нь илүү чанартай хийх юм сан гэдэг эрмэлзэл, хандлага карьерыг минь өнөөгийн түвшинд авч ирсэн болов уу. Аливааг зэрэг зэрэг эхлүүлж, нүсэр ажил гэж халгалгүй шууд л дайраад ордог тул ажил, амьдрал гээд бүх л зүйлсээ зэрэгцүүлэн авч явж сурсан.

2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Манайх ам бүл долуулаа. Төрөх бүрдээ нэг ч удаа амралт авалгүй, эмнэлгээс гаруутаа л шууд ажлаа хийгээд эхэлчихдэг тул балчир хүүхэдтэй ч ажлаа цалгардуулалгүй хийгээд явах дадалд эртнээс суралцсан гэж болно. Одоо ч гэсэн, бага хүү маань хөхүүл болохоор өдрийн бүх л цагт хамт байж, ажлаа хамтдаа хийгээд явдаг. Тэгэхээр миний өдөр хүүхдээр эхэлж, хүүхдээр дуусдаг.
Өглөөг кофегоор эхлүүлж дадсан. Одоогоор
"Хүмүүн" олон улсын сургуулийн
элсэлтийн үйл ажиллагаа болон барилгын ажил ид явагдаж байгаа тул өглөө босоод шууд л сургууль дээрээ очиж, кофе уунгаа тухайн өдрийн ажлуудаа ерөнхийд нь төлөвлөнө. Дараа нь багийнхантайгаа өглөөний хурлаа заавал тогтсон танхим гэж хүндрүүлэлгүй дуртай газартаа сууж байгаад хийчихдэг. Энэ үед манай сургуулийн хамт олон өглөөний 06:30 цагийн дасгал, бясалгалаа хийж дуусгаад, ажилдаа орсон байдаг тул бүгд л эрч хүч дүүрэн орж ирцгээнэ. Ингээд "Өчигдөр юун дээр алдав?, Өнөөдөр түүнийгээ хэрхэн засах вэ?" гэдгээс яриагаа эхлүүлдэг. Гаднын нүдээр харвал тийм ч албаны санагдахааргүй уг цомхон хурлуудаа тогтмол хийж, ажлын нөхцөл байдал, ажилчдад тулгарч буй асуудлууд гэх мэт шаардлагатай мэдээллийг цаг алдалгүй авахыг чухалчилдаг. Хүү маань өдөрт гурван цаг унтдаг юм. Миний хувьд энэ гурван цаг өдрийн хамгийн бүтээмжтэй, төвлөрөл шаардагдах ажлуудаа хийх үе. Ингээд 18 цагт ажлаа яг цагт нь дуусгаад оройг гэр бүл, хүүхдүүддээ бүрэн зориулдаг. Аль ч өдөр ялгаагүй, хамгийн чухал, нэгдүгээрт эрэмбэлэгддэг ажил нь ээжийн ажил даа.

3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Аливаа ажлыг удаан бодож алгуурлалгүй шууд хийдэг. Өнөөдөр бодсон бол маргааш эхлүүлэх л учиртай. Хурд, харилцаа хоёр миний ажлын гол арга барил гэх үү дээ. Мөн би өөрийгөө self-learner гэж боддог юм. Сонирхсон зүйлээ бие даан судлаад, туршиж үзэх тал дээрээ муугүй.
Би тархи судлалыг дурлан судалдаг. Хүний тархи ямар их нөөцтэй, гайхалтай систем бэ гэдгийг өөрийнхөө амьдрал дээр цөөнгүй удаа нотолсон болохоор тархиа удирдах, өөрийгөө зөв, бүтээмжтэй чигт программчлахад ихэд анхаарч, өөртэйгээ ажилладаг. Өөрийгөө сайн ойлгодог, сонсдогийн ачаар эдгээр ажлыг түүртэлгүй хийж чаддаг даа. Жишээ нь, эмэгтэй хүн бие тулгар үедээ маш эрч хүчтэй байдаг. Амьдралынхаа хамгийн том бүтээн байгуулалт, ажлуудыг би жирэмсэн үедээ гараас гаргасан. Энэ мэтчилэн харах өнцөгөө л зөв тийш хандуулж чадвал эмэгтэйчүүд бидэнд маш том хүч нуугдаж байдаг.

4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Сургуулийн дотоод апп болох "Elf Hearts"-аа байнга ашигладаг. Уг аппаар дамжуулан бид багш, ажилчдын ажлын гүйцэтгэл, хувь хүний хөгжлийг нэмэгдүүлэх зорилготой ажлуудаа тэмдэглэж, тэр бүрийг урамшуулдаг системийг гаргаж ирдэг. Багш нар маань өдөр тутамдаа биеэ чийрэгжүүлж, ном уншиж, бясалгал хийснийхээ төлөө кофе, өдрийн хоол, цалин урамшууллаа нэмэгдүүлэх боломжтой. Хүүхдэд сайн боловсрол өгөхийн тулд багш нь ч бас маш чадварлаг мэргэжилтэн, хүчирхэг хүн байх шаардлагатай гэдэг баримтлалаас үүдэлтэй юм. Хүүхдийн хөгжил бол багш, эцэг эх, хүүхэд гэсэн 33:33:33-ын харьцаагаар бүрэн бүтэн болдог үйл явц учир бид гагц сургалтын хөтөлбөрт төвлөрөхөөс гадна оролцогч талуудыг чадавхжуулахад анхаардаг.
Цаашлаад, шинэ санаа орж ирмэгц Notes дээрээ тэмдэглэж, шинээр гарсан, сайн кинонуудыг Netflix-ээс үздэг. Ер нь их цомхон мөртлөө хэрэглээ өндөртэй хэдхэн апп л ашигладаг юм байна.

5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Хамтын ажиллагаа. Хүн ямар ч супер хүчтэй байлаа гээд ганцаараа хийсэн зүйл хол явахгүй, хурдан ч явахгүй. Тиймээс багаараа сайтар ярилцаад, хийх ажлуудаа шахаад, харилцан ойлголцохыг чухалчилдаг.

6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Надад хийх зүйлсийн жагсаалт гаргах арга тийм ч сайн тохирдоггүй. Өдөрт нэг их ажил өөртөө оноогоод, өдрийн төгсгөлд тэр бүгдийг хийж чадаагүй бол өөрийгөө сул доройгоор мэдрэх, голох гэх мэт сөрөг хандлага ажиглагддаг. Тиймээс тухайн өдөртөө заавал амжуулах ёстой чухал ажлуудаа толгойдоо хийж, тэмдэглэж аваад, тэднийгээ л амжиж хийхэд анхаараад, бусдыг нь тархиндаа даатгадаг. Ингэснээр урт хугацаандаа бүтээмжтэй, өөртөө сэтгэл хангалуун хэвээр байж чаддаг.

7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Хүүхэд, гэр бүл, ажил гурав миний эрч хүчний ундарга. Түрүүн хэлсэнчлэн амьдралын минь хамгийн том, юугаар ч орлуулашгүй чухал ажил бол ээжийн ажил. Хүүхдүүдээ харж, гэр бүлтэйгээ өнгөрүүлсэн дурсамж бүхэн алжаал ядаргааг тайлах шидтэй. Хүүхдэд дуртай болохоор л ээж болмогцоо цэцэрлэг, сургууль нээж, боловсролын салбарт орсон хэрэг. Сургууль дээрээ ирэн, хүүхдүүдийн шулганаан, шуугиан дунд орох нь миний хувьд баргийн хөгжмөөс илүү аз жаргалын даавар ялгаруулдаг.
Нэмээд дуртай ажил. Хийж байгаа ажил минь үнэ цэнтэй, ирээдүйд хэрэгтэй, шинэлэг гэдгийг мэдрэхээр тэр аяндаа ажил биш хобби маягтай болоод ирдэг. Ер нь бусдын хийснийг давтах дургүй, өрсөлдөгчтэй зах зээлд орох сонирхолгүй. Анхнаасаа шинийг сэдээд, эрсдлээ даагаад орох нь илүү сонирхолтой, хэдий хэцүү ч гэлээ гүнзгий стрессгүй, атаархал бухимдалгүй, хийж байгаа хүндээ хамгийн "ашигтай" ажил шиг санагддаг юм.

8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Би бичих дуртай, кинонд нугасгүй. Ирээдүйд кино зохиол бичнэ гэж бодож явдаг. Өвөө маань "Ард Аюуш" киноны зохиолыг бичсэн Балчингийн Соном гэж хүн бий. Удамд маань ийм мундаг урлаг соёлын хүн байсан нь бүр ч их урам зориг өгдөг.
Сүүлийн жилүүдэд бол тархи судлал болон хүүхэд тээх үеийн судалгааны ажлууд хийж буй. Эхний хүүхдээ тээж байхдаа юу ч мэддэггүй байсан би сүүлийн хоёр төрөлт дээрээ эмэгтэй хүний биед гарч буй өөрчлөлтийг сайтар анзаарч, өөрийн тархиа программчлан, сэтгэл зүйгээ удирдаж чадсанаар хүүхдэдээ хэрхэн нөлөөлж болох зэргийг судалж, судалгааны ажил хийсэн нь одоо ч үргэлжилж байна. Үүндээ түшиглэн, "
Elf School
" дээрээ хоёр ч бичил төслийн баг байгуулан, судалгаагаа эцсийн бүтээгдэхүүн болгохоор ажиллаж байгаа. Нэг нь жирэмсэн эхийг тулгар болсноос эхлээд нярайн хоёр нас хүртэлх бүхий л үед хамт байж, хоол, дасгал гээд олон талын цогц зөвлөгөө, бүтээгдэхүүнийг нэгтгэсэн үйлчилгээ, нөгөөх нь тархи судлалд суурилсан хиймэл оюуны бүтээгдэхүүн байх болно. Ямар ч үед нийгэмд ээлтэй, шинэлэг төслүүдэд гар бие оролцох бодолтой.

9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Шинэ зүйлс сэдээд хийхэд мэдээж туршлага, жишээ дутах олон асуудал тулгарна. Гэхдээ суурь арга барил болон зорилго нь зөв байхад заавал үр дүн гардаг. Хүнээс илүү том хөрөнгө оруулалт гэж энэ дэлхий дээр үгүй. Тэр дундаа бага насны хүүхэд бол аливааг маш хурдтай хүлээж авдаг, үр дүн нь хурдан бөгөөд ил тод харагддагаараа онцлогтой. Саяхан бид салбар сургуулийнхаа захирлуудыг дотоод боловсон хүчнээсээ сонгох шалгаруулахад дөрвөн сургуулийн захирлаар бүгд эмэгтэй хүмүүс тодорсон. Ажил, амьдралын аль алиныг нь үлгэр жишээ авч яваа чадварлаг бүсгүйчүүдээр удирдлагын багаа тэлж, боловсролын салбарт инновацыг бүтээж, үлгэр дуурайл болж манлайлж яваа залуусаараа маш их бахархдаг.
Хэцүү бэрхшээлтэй тал бол юу юунаас илүү бас л хүн байдаг. Харилцахад хэцүү, ямар нэг "ёстой" гэсэн бодолдоо хүлэгдсэн, хаалттай хандлагатай хүмүүстэй ажиллах л хамгаас бэрхшээлтэй. Бусдаар бол хөл хорио, өвчин, засгийн газар, үнийн хөөрөгдөл, ханш гэх мэт зүйлс бүх л цаг үед байсаар л байх нь ойлгомжтой шүү дээ. Хурдацтай өөрчлөгдөж буй энэ зах зээлд хөрвөж чаддаг, асуудлыг хурдан шийдвэрлэдэг, багаар ажиллаж чаддаг, техник технологи ашиглаж чаддаг тийм хүчирхэг хүн л амжилттай амьдарна. Нөгөө талаас ийм л хүмүүсээр дэлхийг дүүргэхийн тулд бид ажилладаг.

10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
"Хүмүүн" сургуулийн ажилдаа төвлөрч байна. Хичээлийн шинэ жил тун удахгүй эхлэх гэж байна. Манай сургуулиудын хувьд хичээлээ төслийн хэлбэрээр явуулдгаараа онцлог. Хичээл бүр дээр тодорхой төсөл, даалгавруудыг авч, түүнийгээ гүйцэтгэхийн тулд хичээлийн мэдлэгээ ахиулах зарчмаар явдаг. Онолыг хичээлийг бодит туршлагатай нягт уядаг гэсэн үг. Ингэхдээ сурагчдаа нас насны холимог бүхий тэнхмүүдэд хуваан багаар ажиллах чадварт давхар сургана.
Бид сургуулийн өмнөх нас болон бага сургуулийн байраа ашиглалтад оруулсан, харин дунд сургууль болон спорт цогцолборын байр баригдаж байна. Анхнаасаа бусдын хийдэг дөрвөлжин загвартай байрнаас татгалзаж дугуй хэлбэртэй болгохоос гадна, ашигтай талбайгаас илүү архитектурын онцлог шийдэл, нарны гэрэл, дотор нь буй хүмүүсийн сэтгэл ханамжийг чухалчилж зураг төслөө гаргасан.

"Хүмүүн" сургуулийн "Forbes Property Awards-Хүүхдэд ээлтэй архитектур"-ын шагнал
11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Ажилдаа хэрэгтэй ном, судалгааны ажлуудыг тухай бүрд хайж олж танилцдаг. Нэмээд хамт олныхоо соёлыг хөгжихөөс өөр аргагүй байхаар бүрдүүлэхийг чухалчилсан нь үр дүнгээ өгч байгаа шүү. Бие биедээ байнга ном бүтээл санал болгож, хаана, хэзээ ямар шинэ содон зүйлс гарсныг бусадтайгаа хуваалцаж, хамтдаа өсөж хөгждөг хамт олонтой хүн нийгмээс хоцорно гэж үгүй.

12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Сүүлд алдарт найруулагч Стивен Спилбергийн "
Ready Player One
" киног үзсэн. Хиймэл оюун, кибер ертөнц ирээдүйд ямар түвшинд хүрэхийг харуулсан тэр киноноос аливаа асуудлыг ямар цар хүрээнд сэтгэх ёстойгоо бага боловч төсөөлж авсан шүү. Номын хувьд одоогоор "
Blueprint: How DNA Makes Us Who We Are
" номыг ширээний ном болгон тогтмол эргүүлж тойруулж байна.

13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Зөвлөгөө гэхээс илүүтэй аавын минь хэлдэг байсан урмын үг бүх л амьдралын минь замыг засаж, гэрэлтүүлж явдаг. Аав минь намайг бүр бага байхаас "Миний охин чадна", "Миний охин болохоор чадна", "Чадна шүү дээ, аав нь охиндоо итгэж байна" гэж хэлдэг, түүгээрээ намайг хурцалдаг байсан. Тиймээс ямар ч үед, юуг ч даваад туулаад гарч чадна гэдэгтээ бүрэн итгэдэг хүн болж төлөвшсөн.
Миний нэг харуусал байдаг юм. Хоёр жилийн өмнө аав өнгөрөхөд би сүүлийн мөчид нь хамт байж чадаагүй. Хэрвээ хамт байсан бол надад юу гэж хэлэх байсан бол гэж бодохоор сэтгэл минь байнга хөндүүрлэдэг. Сүүлд архиваа ухаж байгаад аавынхаа тод ярьж байгаа бичлэгийг олсон л доо. Тэгээд багийнхандаа үзүүлээд, аавынхаа энэ хоолойг ашиглаад сонсмоор байгаа үгсээ аавынхаа хоолойгоор хэлүүлмээр байгаагаа хэлсэн, одоо энэ дагуу AI хөгжүүлээд явж байгаа. Хүнд хамгийн үнэ цэнтэй зүйл нь дурсамж, туршлага хоёр гэж боддог. Иймд хүний дурсамж болон туршлагыг хадгалж үлдээд, дараа нь өөрөө, үр хүүхэд нь, эсвэл бүр бусад хүмүүс үүнийг нь мэдэрч болдог технологи хөгжүүлэх том мөрөөдөл, зорилго тавиад дараагийн төслөө төлөвлөж байгаа.

14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Юунд ч хайрцаглагдалгүй, өөрийгөө хиймлээр хүлэлгүй чөлөөтэй сэтгэж амьдраасай гэж хүсдэг. "Ёстой" гэдэг үг бүр, хандлага бүхэн наагуураа биднийг амьдралтай, бодитой гэдэг үгээр хөөргөөд, цаагуураа сэтгэхүйг нэг хэвэнд бариад хорьж байдаг.
Би төсөөлөл, мөрөөдлийн хичээлийг сурагчдадаа өөрөө ордог юм. Хүүхдийн төсөөлөл мөрөөдөл нь хүчтэй, өнгө будаг нь тод ертөнцийг авч үлдэхийг хичээдэг. Тэр чадварын ачаар л бид ирээдүйгээ илүү сайхан болгоно.

Өнөөдрийн дугаарын зочин болох Б.Солонгыг та бүхэн боловсролын салбарт хийж буй томоохон төсөлт ажлуудаар нь илүүтэй мэдэх болов уу. Өөрийн үүсгэн байгуулсан "Эко гэр" цэцэрлэг, "Elf School"-ээр овоглож буй тэрээр сүүлийн 20 жилийн турш үйлдвэр үйлчилгээ, барилга бүтээн байгуулалт, боловсрол зэрэг хэд хэдэн салбарт хүчээ сорьж буй хөдөлмөрч бүсгүйчүүдийн төлөөлөл юм. Өнөөг хүртэл арын фронтоос ажлаа явуулахыг эрхэмлэж ирсэн түүний ажлын арга барил, онцлог давуу талтай танилцахаар бид ээлжит ярилцлагын буландаа урьсан нь энэ билээ.
**Байршил:** Монгол, Улаанбаатар
**Эрхэлдэг ажил:** "Elf School"-ийн хамтран үүсгэн байгуулагч, "Эко гэр" цэцэрлэгийн үүсгэн байгуулагч
**Хэрэглэдэг утас:** iPhone 12
**Хэрэглэдэг компьютер:** MacBook Pro
**Сошиал хуудас:** Solongo Soko (Фэйсбүүк) @batsuuri.soko (Инстаграм)
### 1. ТАНЫ КАРЬЕРААС БИД ЮУГ МЭДЭХ ЁСТОЙ ВЭ?
Үндсэн мэргэжил маань эрх зүйч ч гэлээ карьерынхаа туршид олон өөр салбарт хүч үзэж, өөрийгөө тал бүрээр сорьж ирсэн. Дунд ангийн сурагч байхдаа оёдлын цехийн туслахаар ажлын гараагаа эхлүүлж билээ. Хувийн бизнесээ хийж эхэлснээс хойш үйлчилгээ, худалдааны салбарт 14 жил, барилга бүтээн байгуулалтын салбарт 13 жил, боловсролын салбарт зургаан жил ажиллаад байна. Тухайлбал, үйлчилгээний салбарт "EcoFoods", "Ingrid restaurant" тэргүүтэй хүнсний салбартай холбогдох брэнд ажлууд, барилгын салбарт "Khan Hills" тэргүүтэй орон сууцны хотхонууд, боловсролын салбарт "Эко гэр" цэцэрлэг, "Хүмүүн" олон улсын сургууль, "Томүжин" альтернатив сургуулиудыг нэгтгэсэн "Elf School"-ийн төслүүд гэхчлэн жишээлж болох юм. Ер нь жижиг ч бай, том ч бай аливаа ажлыг байгаагаас нь заавал ахиулах, өмнөх ажилтнаас нь илүү чанартай хийх юм сан гэдэг эрмэлзэл, хандлага карьерыг минь өнөөгийн түвшинд авч ирсэн болов уу. Аливааг зэрэг зэрэг эхлүүлж, нүсэр ажил гэж халгалгүй шууд л дайраад ордог тул ажил, амьдрал гээд бүх л зүйлсээ зэрэгцүүлэн авч явж сурсан.
### 2. ТАНЫ АЖЛЫН ДУНДАЖ НЭГ ӨДӨР ХЭРХЭН ӨНГӨРДӨГ ВЭ?
Манайх ам бүл долуулаа. Төрөх бүрдээ нэг ч удаа амралт авалгүй, эмнэлгээс гаруутаа л шууд ажлаа хийгээд эхэлчихдэг тул балчир хүүхэдтэй ч ажлаа цалгардуулалгүй хийгээд явах дадалд эртнээс суралцсан гэж болно. Одоо ч гэсэн, бага хүү маань хөхүүл болохоор өдрийн бүх л цагт хамт байж, ажлаа хамтдаа хийгээд явдаг. Тэгэхээр миний өдөр хүүхдээр эхэлж, хүүхдээр дуусдаг.
Өглөөг кофегоор эхлүүлж дадсан. Одоогоор "Хүмүүн" олон улсын сургуулийн элсэлтийн үйл ажиллагаа болон барилгын ажил ид явагдаж байгаа тул өглөө босоод шууд л сургууль дээрээ очиж, кофе уунгаа тухайн өдрийн ажлуудаа ерөнхийд нь төлөвлөнө. Дараа нь багийнхантайгаа өглөөний хурлаа заавал тогтсон танхим гэж хүндрүүлэлгүй дуртай газартаа сууж байгаад хийчихдэг. Энэ үед манай сургуулийн хамт олон өглөөний 06:30 цагийн дасгал, бясалгалаа хийж дуусгаад, ажилдаа орсон байдаг тул бүгд л эрч хүч дүүрэн орж ирцгээнэ. Ингээд "Өчигдөр юун дээр алдав?, Өнөөдөр түүнийгээ хэрхэн засах вэ?" гэдгээс яриагаа эхлүүлдэг. Гаднын нүдээр харвал тийм ч албаны санагдахааргүй уг цомхон хурлуудаа тогтмол хийж, ажлын нөхцөл байдал, ажилчдад тулгарч буй асуудлууд гэх мэт шаардлагатай мэдээллийг цаг алдалгүй авахыг чухалчилдаг. Хүү маань өдөрт гурван цаг унтдаг юм. Миний хувьд энэ гурван цаг өдрийн хамгийн бүтээмжтэй, төвлөрөл шаардагдах ажлуудаа хийх үе. Ингээд 18 цагт ажлаа яг цагт нь дуусгаад оройг гэр бүл, хүүхдүүддээ бүрэн зориулдаг. Аль ч өдөр ялгаагүй, хамгийн чухал, нэгдүгээрт эрэмбэлэгддэг ажил нь ээжийн ажил даа.
### 3. ТАНЫ АЖЛЫН НӨҮ-ХАУ?
Аливаа ажлыг удаан бодож алгуурлалгүй шууд хийдэг. Өнөөдөр бодсон бол маргааш эхлүүлэх л учиртай. Хурд, харилцаа хоёр миний ажлын гол арга барил гэх үү дээ. Мөн би өөрийгөө self-learner гэж боддог юм. Сонирхсон зүйлээ бие даан судлаад, туршиж үзэх тал дээрээ муугүй.
Би тархи судлалыг дурлан судалдаг. Хүний тархи ямар их нөөцтэй, гайхалтай систем бэ гэдгийг өөрийнхөө амьдрал дээр цөөнгүй удаа нотолсон болохоор тархиа удирдах, өөрийгөө зөв, бүтээмжтэй чигт программчлахад ихэд анхаарч, өөртэйгээ ажилладаг. Өөрийгөө сайн ойлгодог, сонсдогийн ачаар эдгээр ажлыг түүртэлгүй хийж чаддаг даа. Жишээ нь, эмэгтэй хүн бие тулгар үедээ маш эрч хүчтэй байдаг. Амьдралынхаа хамгийн том бүтээн байгуулалт, ажлуудыг би жирэмсэн үедээ гараас гаргасан. Энэ мэтчилэн харах өнцөгөө л зөв тийш хандуулж чадвал эмэгтэйчүүд бидэнд маш том хүч нуугдаж байдаг.
### 4. АШИГЛАХГҮЙ БАЙЖ ЧАДДАГГҮЙ АПП, ХЭРЭГСЛҮҮД ЮУ ВЭ?
Сургуулийн дотоод апп болох "Elf Hearts"-аа байнга ашигладаг. Уг аппаар дамжуулан бид багш, ажилчдын ажлын гүйцэтгэл, хувь хүний хөгжлийг нэмэгдүүлэх зорилготой ажлуудаа тэмдэглэж, тэр бүрийг урамшуулдаг системийг гаргаж ирдэг. Багш нар маань өдөр тутамдаа биеэ чийрэгжүүлж, ном уншиж, бясалгал хийснийхээ төлөө кофе, өдрийн хоол, цалин урамшууллаа нэмэгдүүлэх боломжтой. Хүүхдэд сайн боловсрол өгөхийн тулд багш нь ч бас маш чадварлаг мэргэжилтэн, хүчирхэг хүн байх шаардлагатай гэдэг баримтлалаас үүдэлтэй юм. Хүүхдийн хөгжил бол багш, эцэг эх, хүүхэд гэсэн 33:33:33-ын харьцаагаар бүрэн бүтэн болдог үйл явц учир бид гагц сургалтын хөтөлбөрт төвлөрөхөөс гадна оролцогч талуудыг чадавхжуулахад анхаардаг.
Цаашлаад, шинэ санаа орж ирмэгц Notes дээрээ тэмдэглэж, шинээр гарсан, сайн кинонуудыг Netflix-ээс үздэг. Ер нь их цомхон мөртлөө хэрэглээ өндөртэй хэдхэн апп л ашигладаг юм байна.
### 5. ЦАГ ХЭМНЭХ ХАМГИЙН САЙН АРГА ТАНЬ ЮУ ВЭ?
Хамтын ажиллагаа. Хүн ямар ч супер хүчтэй байлаа гээд ганцаараа хийсэн зүйл хол явахгүй, хурдан ч явахгүй. Тиймээс багаараа сайтар ярилцаад, хийх ажлуудаа шахаад, харилцан ойлголцохыг чухалчилдаг.
### 6. ХИЙХ АЖЛАА ХЭРХЭН ТӨЛӨВЛӨДӨГ ВЭ?
Надад хийх зүйлсийн жагсаалт гаргах арга тийм ч сайн тохирдоггүй. Өдөрт нэг их ажил өөртөө оноогоод, өдрийн төгсгөлд тэр бүгдийг хийж чадаагүй бол өөрийгөө сул доройгоор мэдрэх, голох гэх мэт сөрөг хандлага ажиглагддаг. Тиймээс тухайн өдөртөө заавал амжуулах ёстой чухал ажлуудаа толгойдоо хийж, тэмдэглэж аваад, тэднийгээ л амжиж хийхэд анхаараад, бусдыг нь тархиндаа даатгадаг. Ингэснээр урт хугацаандаа бүтээмжтэй, өөртөө сэтгэл хангалуун хэвээр байж чаддаг.
### 7. ЭРЧ ХҮЧЭЭ ХЭРХЭН СЭЛБЭДЭГ ВЭ?
Хүүхэд, гэр бүл, ажил гурав миний эрч хүчний ундарга. Түрүүн хэлсэнчлэн амьдралын минь хамгийн том, юугаар ч орлуулашгүй чухал ажил бол ээжийн ажил. Хүүхдүүдээ харж, гэр бүлтэйгээ өнгөрүүлсэн дурсамж бүхэн алжаал ядаргааг тайлах шидтэй. Хүүхдэд дуртай болохоор л ээж болмогцоо цэцэрлэг, сургууль нээж, боловсролын салбарт орсон хэрэг. Сургууль дээрээ ирэн, хүүхдүүдийн шулганаан, шуугиан дунд орох нь миний хувьд баргийн хөгжмөөс илүү аз жаргалын даавар ялгаруулдаг.
Нэмээд дуртай ажил. Хийж байгаа ажил минь үнэ цэнтэй, ирээдүйд хэрэгтэй, шинэлэг гэдгийг мэдрэхээр тэр аяндаа ажил биш хобби маягтай болоод ирдэг. Ер нь бусдын хийснийг давтах дургүй, өрсөлдөгчтэй зах зээлд орох сонирхолгүй. Анхнаасаа шинийг сэдээд, эрсдлээ даагаад орох нь илүү сонирхолтой, хэдий хэцүү ч гэлээ гүнзгий стрессгүй, атаархал бухимдалгүй, хийж байгаа хүндээ хамгийн "ашигтай" ажил шиг санагддаг юм.
### 8. ҮНДСЭН АЖЛЫНХАА ХАЖУУГААР ДУРЛАЖ ХИЙДЭГ ТӨСӨЛ/АЖИЛ ЮУ ВЭ?
Би бичих дуртай, кинонд нугасгүй. Ирээдүйд кино зохиол бичнэ гэж бодож явдаг. Өвөө маань "Ард Аюуш" киноны зохиолыг бичсэн Балчингийн Соном гэж хүн бий. Удамд маань ийм мундаг урлаг соёлын хүн байсан нь бүр ч их урам зориг өгдөг.
Сүүлийн жилүүдэд бол тархи судлал болон хүүхэд тээх үеийн судалгааны ажлууд хийж буй. Эхний хүүхдээ тээж байхдаа юу ч мэддэггүй байсан би сүүлийн хоёр төрөлт дээрээ эмэгтэй хүний биед гарч буй өөрчлөлтийг сайтар анзаарч, өөрийн тархиа программчлан, сэтгэл зүйгээ удирдаж чадсанаар хүүхдэдээ хэрхэн нөлөөлж болох зэргийг судалж, судалгааны ажил хийсэн нь одоо ч үргэлжилж байна. Үүндээ түшиглэн, "Elf School" дээрээ хоёр ч бичил төслийн баг байгуулан, судалгаагаа эцсийн бүтээгдэхүүн болгохоор ажиллаж байгаа. Нэг нь жирэмсэн эхийг тулгар болсноос эхлээд нярайн хоёр нас хүртэлх бүхий л үед хамт байж, хоол, дасгал гээд олон талын цогц зөвлөгөө, бүтээгдэхүүнийг нэгтгэсэн үйлчилгээ, нөгөөх нь тархи судлалд суурилсан хиймэл оюуны бүтээгдэхүүн байх болно. Ямар ч үед нийгэмд ээлтэй, шинэлэг төслүүдэд гар бие оролцох бодолтой.
### 9. ХИЙЖ БУЙ АЖЛЫН ОНЦЛОГ ЮУ ВЭ? ЭЕРЭГ САЙН БА ХЭЦҮҮ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ТАЛУУД?
Шинэ зүйлс сэдээд хийхэд мэдээж туршлага, жишээ дутах олон асуудал тулгарна. Гэхдээ суурь арга барил болон зорилго нь зөв байхад заавал үр дүн гардаг. Хүнээс илүү том хөрөнгө оруулалт гэж энэ дэлхий дээр үгүй. Тэр дундаа бага насны хүүхэд бол аливааг маш хурдтай хүлээж авдаг, үр дүн нь хурдан бөгөөд ил тод харагддагаараа онцлогтой. Саяхан бид салбар сургуулийнхаа захирлуудыг дотоод боловсон хүчнээсээ сонгох шалгаруулахад дөрвөн сургуулийн захирлаар бүгд эмэгтэй хүмүүс тодорсон. Ажил, амьдралын аль алиныг нь үлгэр жишээ авч яваа чадварлаг бүсгүйчүүдээр удирдлагын багаа тэлж, боловсролын салбарт инновацыг бүтээж, үлгэр дуурайл болж манлайлж яваа залуусаараа маш их бахархдаг.
Хэцүү бэрхшээлтэй тал бол юу юунаас илүү бас л хүн байдаг. Харилцахад хэцүү, ямар нэг "ёстой" гэсэн бодолдоо хүлэгдсэн, хаалттай хандлагатай хүмүүстэй ажиллах л хамгаас бэрхшээлтэй. Бусдаар бол хөл хорио, өвчин, засгийн газар, үнийн хөөрөгдөл, ханш гэх мэт зүйлс бүх л цаг үед байсаар л байх нь ойлгомжтой шүү дээ. Хурдацтай өөрчлөгдөж буй энэ зах зээлд хөрвөж чаддаг, асуудлыг хурдан шийдвэрлэдэг, багаар ажиллаж чаддаг, техник технологи ашиглаж чаддаг тийм хүчирхэг хүн л амжилттай амьдарна. Нөгөө талаас ийм л хүмүүсээр дэлхийг дүүргэхийн тулд бид ажилладаг.
### 10. ТА ОДОО ЮУН ДЭЭР ТӨВЛӨРЧ БАЙГАА ВЭ? ОЙРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ?
"Хүмүүн" сургуулийн ажилдаа төвлөрч байна. Хичээлийн шинэ жил тун удахгүй эхлэх гэж байна. Манай сургуулиудын хувьд хичээлээ төслийн хэлбэрээр явуулдгаараа онцлог. Хичээл бүр дээр тодорхой төсөл, даалгавруудыг авч, түүнийгээ гүйцэтгэхийн тулд хичээлийн мэдлэгээ ахиулах зарчмаар явдаг. Онолыг хичээлийг бодит туршлагатай нягт уядаг гэсэн үг. Ингэхдээ сурагчдаа нас насны холимог бүхий тэнхмүүдэд хуваан багаар ажиллах чадварт давхар сургана.
Бид сургуулийн өмнөх нас болон бага сургуулийн байраа ашиглалтад оруулсан, харин дунд сургууль болон спорт цогцолборын байр баригдаж байна. Анхнаасаа бусдын хийдэг дөрвөлжин загвартай байрнаас татгалзаж дугуй хэлбэртэй болгохоос гадна, ашигтай талбайгаас илүү архитектурын онцлог шийдэл, нарны гэрэл, дотор нь буй хүмүүсийн сэтгэл ханамжийг чухалчилж зураг төслөө гаргасан.
"Хүмүүн" сургуулийн "Forbes Property Awards-Хүүхдэд ээлтэй архитектур"-ын шагнал
### 11. ТА ӨӨРИЙГӨӨ ХЭРХЭН ХӨГЖҮҮЛЖ, СУРАЛЦДАГ ВЭ?
Ажилдаа хэрэгтэй ном, судалгааны ажлуудыг тухай бүрд хайж олж танилцдаг. Нэмээд хамт олныхоо соёлыг хөгжихөөс өөр аргагүй байхаар бүрдүүлэхийг чухалчилсан нь үр дүнгээ өгч байгаа шүү. Бие биедээ байнга ном бүтээл санал болгож, хаана, хэзээ ямар шинэ содон зүйлс гарсныг бусадтайгаа хуваалцаж, хамтдаа өсөж хөгждөг хамт олонтой хүн нийгмээс хоцорно гэж үгүй.
### 12. САНАЛ БОЛГОХ НОМ, ХӨГЖИМ, КИНО?
Сүүлд алдарт найруулагч Стивен Спилбергийн "Ready Player One" киног үзсэн. Хиймэл оюун, кибер ертөнц ирээдүйд ямар түвшинд хүрэхийг харуулсан тэр киноноос аливаа асуудлыг ямар цар хүрээнд сэтгэх ёстойгоо бага боловч төсөөлж авсан шүү. Номын хувьд одоогоор "Blueprint: How DNA Makes Us Who We Are" номыг ширээний ном болгон тогтмол эргүүлж тойруулж байна.
### 13. АВЧ БАЙСАН ХАМГИЙН САЙН ЗӨВЛӨГӨӨ?
Зөвлөгөө гэхээс илүүтэй аавын минь хэлдэг байсан урмын үг бүх л амьдралын минь замыг засаж, гэрэлтүүлж явдаг. Аав минь намайг бүр бага байхаас "Миний охин чадна", "Миний охин болохоор чадна", "Чадна шүү дээ, аав нь охиндоо итгэж байна" гэж хэлдэг, түүгээрээ намайг хурцалдаг байсан. Тиймээс ямар ч үед, юуг ч даваад туулаад гарч чадна гэдэгтээ бүрэн итгэдэг хүн болж төлөвшсөн.
Миний нэг харуусал байдаг юм. Хоёр жилийн өмнө аав өнгөрөхөд би сүүлийн мөчид нь хамт байж чадаагүй. Хэрвээ хамт байсан бол надад юу гэж хэлэх байсан бол гэж бодохоор сэтгэл минь байнга хөндүүрлэдэг. Сүүлд архиваа ухаж байгаад аавынхаа тод ярьж байгаа бичлэгийг олсон л доо. Тэгээд багийнхандаа үзүүлээд, аавынхаа энэ хоолойг ашиглаад сонсмоор байгаа үгсээ аавынхаа хоолойгоор хэлүүлмээр байгаагаа хэлсэн, одоо энэ дагуу AI хөгжүүлээд явж байгаа. Хүнд хамгийн үнэ цэнтэй зүйл нь дурсамж, туршлага хоёр гэж боддог. Иймд хүний дурсамж болон туршлагыг хадгалж үлдээд, дараа нь өөрөө, үр хүүхэд нь, эсвэл бүр бусад хүмүүс үүнийг нь мэдэрч болдог технологи хөгжүүлэх том мөрөөдөл, зорилго тавиад дараагийн төслөө төлөвлөж байгаа.
### 14. БУСДАД ШИДЭХ САНАА?
Юунд ч хайрцаглагдалгүй, өөрийгөө хиймлээр хүлэлгүй чөлөөтэй сэтгэж амьдраасай гэж хүсдэг. "Ёстой" гэдэг үг бүр, хандлага бүхэн наагуураа биднийг амьдралтай, бодитой гэдэг үгээр хөөргөөд, цаагуураа сэтгэхүйг нэг хэвэнд бариад хорьж байдаг.
Би төсөөлөл, мөрөөдлийн хичээлийг сурагчдадаа өөрөө ордог юм. Хүүхдийн төсөөлөл мөрөөдөл нь хүчтэй, өнгө будаг нь тод ертөнцийг авч үлдэхийг хичээдэг. Тэр чадварын ачаар л бид ирээдүйгээ илүү сайхан болгоно.