Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008
Il-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008, magħrufin aktar bħala l-Euro 2008, kienu t-tlettax-il edizzjoni tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol, kompetizzjoni kwadrijennali għal nazzjonijiet Ewropej. Il-kampjonat, li sar fl-Awstrija u l-Iżvizzera, beda fis-7 ta' Ġunju, 2008 u ntemm bil-finali tad-29 ta' Ġunju fl-Ernst Happel Stadion fi Vjenna. Din kienet t-tieni darba li żewġ pajjiżi ospitaw flimkien edizzjoni waħda, wara l-edizzjoni tas-sena 2000 li kienet saret fil-Belġju u l-Olanda. Spanja rebħu dan il-kampjonat, meta fil-finali rebħu b'gowl wieħed lill-Ġermanja. Din kienet biss it-tieni darba fl-istorja ta' dan it-turnew li t-tim rebbieħ rebaħ kull partita fil-fażi tal-gruppi; it-tim l-ieħor kien Franza lura fl-1984. Spanja kienu wkoll l-ewwel tim li ma tilfu l-ebda logħba fil-kompetizzjoni mill-Ġermanja tal-1996.

Il-Greċja kienu ċ-ċampjins renjanti tat-turnew, wara li kienu rebħu l-edizzjoni ta' qabel. F'din l-edizzjoni l-fortuni nqalbu hekk kif ma kisbu l-ebda punt fil-fażi tal-grupp. Matul il-31 logħba, it-timijiet parteċipanti skorjaw 77 gowl. L-Awstrija u l-Iżvizzera kkwalifikaw awtomatikament bħala ospiti; l-erbatax-il tim l-ieħor ikkwalfikaw permezz tal-fażi ta' kwalifikazzjoni li bdiet f'Awwissu tal-2006. Bħala ċampjins Ewropej, Spanja ngħatat id-dritt li tieħu sehem fit-Tazza tal-Konfederazzjonijiet 2009 fl-Afrika t'Isfel.

L-għażla tal-ospitu 
L-Awstrija u l-Iżvizzera ingħataw id-dritt li jospitaw l-edizzjoni tal-2008 tal-Kampjonati Ewropej, wara li affrontaw il-kandidatura ta' diversi pajjiżi li pproponew pajjiżhom biex jospitaw l-Euro 2008: Greċja/Turkija, Skozja/Irlanda, Russja, Ungerija, Kroazja/Bożnija u Ħerżegovina u l-kandidatura Nordika li kienet komposta min-Norveġja, l-Iżvezja, id-Danimarka u l-Finlandja. L-Awstrija kienet diġà pproponiet il-kandidatura tagħha bħala ospitu (flimkien mal-Ungerija) għall-edizzjoni tal-Kampjonati Ewropej 2004, li kienet mirbuħa mill-Portugall.

Qabel l-aħħar votazzjoni, kien għad baqa' Awstrija/Żvizzera, Ungerija u Greċja/Turkija; din tal-aħħar kienet l-ewwel eliminata, waqt li l-ewwel tnejn ikkontestaw l-għażla bħala ospitu fil-votazzjoni finali.

Trofew ġdid 
Trofew ġdid ingħata lir-rebbieħ tal-edizzjoni tal-Euro 2008. Il-verżjoni l-ġdida tat-Trofew Henri Delaunay, ikkreata minn Asprey London, hi kważi replika eżatta tal-oriġinal iddisinjata minn Arthus-Bertrand. Figura żgħira li kienet tinsab fuq wara tat-trofew oriġinali kienet imneħħija. Il-bażi tal-fidda kellha titkabbar biex ikun aktar stabbli. L-ismijiet tal-pajjiżi rebbieħa ġew miktuba fuq il-wara tat-trofew, li huma magħmul minn fidda, jiżen 8 kilogrammi u għandu tul ta' 60 ċentimetru.

Kwalifikazzjoni 

It-tlugħ tal-poloz għar-rawnd ta' kwalifikazzjoni sar f'Montreux, l-Iżvizzera, fis-27 ta' Jannar, 2006. Il-proċess ta' kwalifikazzjoni beda xahar wara t-Tazza tad-Dinja 2006. L-Awstrija u l-Iżvizzera ikkwalifikaw awtomatikament għall-fażi finali tal-kampjonat bħala pajjiżi ospiti.

Il-format ta' kwalifikazzjoni kien mibdul minn kampjonati preċedenti. Ir-rebbieħ u t-tieni klassifikat mis-seba' gruppi jikkwalifikaw awtomatikament għall-fażi finali, bl-ospiti jimlew iż-żewġ postijiet tal-kampjonat ta' sittax-il tim. Il-bidla kienet tfisser li ma kienx se jkun hemm play-offs bejn timijiet li jispiċċaw fit-tieni post tal-gruppi—huma jikkwalifikaw direttament. Timijiet li spiċċaw fit-tielet post ma kellhom l-ebda opportunità li jikkwalifikaw. Sitta mill-gruppi ta' kwalifikazzjoni kellhom seba' timijiet, waqt li Grupp A kellu tmienja.

Timijiet kwalifikati 

1 Tipa ħoxna tindika li jkun rebbieħ ta' dik l-edizzjoni
2 bħala Ċekoslovakkja
3 bħala Ġermanja tal-Punent
4 bħala Unjoni Sovjetika
5 bħala Komunità ta' Stati Indipendenti

Stadji 

Il-kampjonat intlagħab fi tmien stadji fi ħdan iż-żewġ pajjiżi ospiti; erbgħa fl-Awstrija u erbgħa fl-Iżvizzera. Kull impjant kellu kapaċità tal-anqas ta' 30,000; l-ikbar minnhom kien l-Ernst Happel Stadion ta' Vjenna, li jżomm ġo fih 53,295 ruħ. Kien għal din ir-raġuni li dan il-grawnd ġie magħżul biex fih tintlagħab il-finali. L-Iżvizzera lagħbu kull partita tal-fażi tal-gruppi f'St. Jakob Park ta' Bażel, li ospita wkoll il-partita tal-ftuħ bħala kompromess għall-finali li ssir fi Vjenna. L-Awstrija lagħbet il-partiti tagħha tal-fażi tal-gruppi fl-Ernst Happel Stadion.

In 2004, the Zürich venue became a problem for the organisers. Originally, the Hardturm stadium was to be renovated and used as the city's venue, but legal challenges delayed the plan to a point that would not have allowed the ground to be used in 2008. This created a problem, as the agreement between UEFA and the organizers stipulated that four venues would be used in each country. The problem was solved when the organizers proposed renovating Letzigrund instead; UEFA approved the revised plan in January 2005. The Letzigrund stadium hosted its first football match on 23 September 2007.[5]

Fl-2004, l-istadju ta' Żurigu ġab problema għall-organizzaturi. Oriġinarjament, l-istadju Hardturm kellu jkun rinnovat u wżat bħala l-istadju tal-belt, imma sfidi legali ssospendew il-pjanijiet f'punt fejn il-grawnd ma kellux jkun użat fl-2008. Din ħoloq problema minħabba li l-qbil bejn il-UEFA u l-organizzaturi kien stipulat li erba' stadji se jiġu wżati f'kull pajjiż. Din il-problema kienet solvuta meta l-organizzaturi pproponew ir-rinovazzjoni ta' Letzigrund, bil-UEFA tapprova dan il-pjan f'Jannar tal-2005. L-ewwel logħba li saret ġewwa dan il-grawnd saret nhar it-23 ta' Settembru 2007.

Uffiċċjali tal-partiti 
Tnax-il referi u erbgħa u għoxrin assistent ġew magħżula għal dan it-turnew:

Poloz 

It-tlugħ tal-poloz għall-fażi finali tal-kampjonat sar fit-2 ta' Diċembru, 2007, fil-Culture and Convention Centre f'Luċerna.

Din l-edizzjoni involviet ir-ritorn tal-format li kien ġie wżat fl-Euro 92 u fl-Euro 96 fejn il-logħob ta' kull grupp jsiru f'żewġ stadji, bl-aqwa tim jibqa' fl-istess belt għat-tliet partiti. Bħal fl-2000 u fl-2004, il-finalisti kienu diviżi f'erba' urni, ibbażati skont il-punti medja akkwistati fil-fażi ta' kwalifikazzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 u tal-Euro 2008, b'kull grupp ikollu tim minn kull urna. L-Iżvizzera u l-Awstrija, bħala ospiti, u l-Greċja, bħala d-detenturi tat-titlu, kienu fl-ewwel urna. L-Olanda kienu wkoll fl-ewwel urna, ibbażat skond il-koëffiċjent tal-UEFA għall-klassifika tal-finalisti tal-Kampjonati Ewropej 2008.

Riżultati

Fażi tal-gruppi

Grupp A 

Noti fuq il-pożizzjonijiet fil-grupp
 Il-Portugall u t-Turkija huma pożizzjonati skond ir-rekord tal-partita kontra xulxin
 Ir-Repubblika Ċeka u l-Iżvizzera huma pożizzjonati skond ir-rekord tal-partita kontra xulxin

Grupp B 

Noti fuq il-pożizzjonijiet fil-grupp
 L-Awstrija u l-Polonja huma pożizzjonati skond id-differenza ta' gowls, minħabba li r-rekord tal-partita kontra xulxin hu l-istess

Grupp Ċ

Grupp D

Fażi eliminatorja 

Il-fażi eliminatorja hi differenti minn kampjonati tal-passat. Timijiet fi gruppi A u B se jkunu separati mit-timijiet ta' gruppi Ċ u D sal-finali. Ir-raġuni tal-bidla fil-format hu biex ikun ugwaljanza fil-perjodu ta' mistrieħ matul il-fażi eliminatorja. Madankollu, b'dan il-format hemm ċans li partita fil-fażi tal-gruppi tista' tkun repetuta fil-fażi eliminatorja; hu impossibli li jkun hemm finali bejn żewġ timijiet li jkunu affaċċjaw lil xulxin fl-ewwel nofs tal-kampjonat. Ukoll, f'bidla oħra, għall-ewwel darba fil-Kampjonati Ewropej, se jkunu żewġ stadji (St. Jakob-Park, Bażel u Ernst Happel Stadion, Vjenna) se jkunu wżati fis-seba' partiti tal-fażi eliminatorja.

Kwarti tal-finali

Semifinali

Finali

Rebbieħ

Statistika

Skorers 

4 gowls
  David Villa
3 gowls
  Lukas Podolski
  Roman Pavlyuchenko
  Hakan Yakin
  Semih Şentürk
2 gowls
  Michael Ballack
  Bastian Schweinsteiger
  Miroslav Klose
  Ivan Klasnić
  Ruud van Nistelrooy
  Robin van Persie
  Wesley Sneijder
  Andrei Arshavin
  Dani Güiza
  Fernando Torres
  Arda Turan
  Nihat Kahveci

 
  Zlatan Ibrahimović
gowl
  Ivica Vastić
  Thierry Henry
  Angelos Charisteas
  Philipp Lahm
  Daniele De Rossi
  Christian Panucci
  Andrea Pirlo
  Luka Modrić
  Darijo Srna
  Ivica Olić
  Arjen Robben
  Dirk Kuyt
  Giovanni van Bronckhorst
  Klaas-Jan Huntelaar
  Roger Guerreiro
  Cristiano Ronaldo
  Deco

 
  Pepe
  Raul Meireles
  Nuno Gomes
  Ricardo Quaresma
  Hélder Postiga
  Libor Sionko
  Václav Svěrkoš
  Jan Koller
  Jaroslav Plašil
  Adrian Mutu
  Dmitri Torbinsky
  Konstantin Zyrianov
  Rubén de la Red
  Cesc Fàbregas
  Xavi
  David Silva
  Uğur Boral
  Petter Hansson

Unuri 

Tim tal-Kampjonat

Żarbuna tad-deheb
  David Villa (4 gowls)

Plejer tal-Kampjonat
  Xavi

Gowls 

 L-aktar gowl kmieni: 4 minuti – Luka Modrić għall-Kroazja kontra l-Awstrija
 L-aktar gowl tard: 90+3 minuti – Raul Meireles għall-Portugall kontra l-Turkija
 L-aktar gowls skurjati f'partita: 5
 Spanja 4–1 Russja
 Olanda 4–1 Franza
 Turkija 3–2 Repubblika Ċeka
 Portugall 2–3 Ġermanja
 Ġermanja 3–2 Turkija
 L-inqas gowls skurjati f'partita: 0 
 Rumanija 0–0 Franza
 Spanja 0–0 Italja

L-ewwel drabi fil-kampjonat 
 L-ewwel karta safra: Ludovic Magnin għall-Iżvizzera kontra r-Repubblika Ċeka – 59 minuta
 L-ewwel karta ħamra: Bastian Schweinsteiger għall-Ġermanja kontra l-Kroazja – 90+2 minuta
 L-aktar karta safra kmieni: Angelos Charisteas għall-Greċja kontra l-iSvezja - 1:00 minuta
 L-ewwel gowl: Václav Svěrkoš għar-Repubblika Ċeka kontra l-Iżvizzera – 71 minuta
 L-ewwel tripletta: David Villa għal Spanja kontra r-Russja

Noti

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali tal-Kampjonati Ewropej 2008

 
2008
Futbol Żvizzeru
Futbol Awstrijak