Pietro Longhi
Pietro Longhi (twieled fil-5 ta’ Novembru 1701 – miet fit-8 ta’ Mejju 1785) kien pittur Venezjan ta’ xeni kontemporanji tal-ħajja.

Bijografija 

Pietro Longhi twieled Venezja fil-parroċċa ta’ Santa Marija, u kien l-ewwel wild tal-arġentier Alessandro Falca u ta’ martu Antonia. Huwa adotta l-kunjom Longhi meta beda jpitter. Għall-ewwel kien mgħallem mill-pittur minn Verona Antonio Balestra, li mbagħad irrakkomandah lil Giuseppe Maria Crespi minn Bologna biex ikun l-apprendist tiegħu. Crespi kien magħruf ħafna fi żmienu kemm għall-pittura reliġjuża kif ukoll għall-pittura ta’ xeni mill-ħajja ta’ kuljum u kien influwenzat mix-xogħol ta’ pitturi Olandiżi. Longhi rritorna Venezja qabel l-1732. Huwa żżewweġ fl-1732 lil Caterina Maria Rizzi u kellhom ħdax-il wild (tlieta biss minnhom laħqu l-età tal-maturità).

Fost il-pitturi bikrija tiegħu hemm xi pitturi għal fuq l-artali u xogħlijiet b’temi reliġjużi. L-ewwel xogħol maġġuri tiegħu li ġie ddokumentat kien pittura għal fuq l-artal tal-knisja ta’ San Pellegrino fl-1732. Fl-1734, huwa lesta l-affreski fil-ħitan u fis-saqaf tas-sala f'Ca' Sagredo, li jirrappreżentaw il-Mewt tal-ġganti (Caduta dei giganti). Fl-aħħar tas-snin 30 tas-seklu 18, beda jispeċjalizza fil-pittura ta’ xeni mill-ħajja ta’ kuljum fuq skala żgħira f’Venezja li wassluh biex fil-ġejjieni jitqies bħala l-William Hogarth ta’ Venezja. Ix-xeni galanti fuq ġewwa ta’ Longhi jirriflettu t-tendenza tas-seklu 18 favur il-privat u l-borgesija, u kienu popolari ħafna.

Ħafna mill-pitturi tiegħu juru l-Venezjani waqt il-logħob u d-divertiment, bħar-rappreżentazzjoni tal-folla ta’ ċittadini jiċċassaw lejn rinoċeronte Indjan. Din il-pittura, għall-wiri fil-Gallerija Nazzjonali f’Londra, turi lil Clara ir-rinoċeronte miġjuba fl-Ewropa fl-1741 minn kaptan tal-baħar Olandiż u imprenditur minn Leiden, Douvemont van der Meer. Dan ir-rinoċeronte ntwera f’Venezja fl-1751. Jeżistu żewġ verżjonijiet ta’ din il-pittura, kważi identiċi ħlief għar-ritratti mingħajr maskra ta’ żewġt irġiel fil-verżjoni ta’ Ca' Rezzonico. Fl-aħħar mill-aħħar, jista’ jkun li hemm ċajta moħbija fil-pittura, peress li ż-żagħżugħ fuq ix-xellug qed iżomm qarn (li hija metafora li spiss tintuża għall-adulterju) issegat tal-annimal. Forsi dan jispjega wkoll d-differenza bejn in-nisa mhux akkumpanjati.

Pitturi oħra jirrakkontaw l-attivitajiet ta’ kuljum bħas-swali privati tal-logħob tal-azzard (Ridotti) li pproliferaw fis-seklu 18. Kważi nofs il-figuri fil-pitturi tiegħu mix-xeni tal-ħajja ta’ kuljum għandhom wiċċhom moħbi wara maskri tal-Karnival ta’ Venezja. F’xi wħud, il-qagħda mhux sigura jew inġenwa u d-dehra tal-persuni fil-pitturi qishom xi pupazzi, donnhom jissuġġerixxu perspettiva satirika tal-artist lejn is-suġġetti tiegħu. Il-fatt li din il-kwalità ta’ pupazzi kienet biċċa xogħol intenzjonata min-naħa ta’ Longhi huwa attestat mid-dettall tal-figuri fil-pitturi bikrin u fit-tpinġijiet tiegħu. Il-ħafna tpinġijiet ta’ Longhi, tipikament bil-ġibs iswed jew bil-lapes enfasizzat bil-ġibs abjad fuq karta kkulurita, spiss saru għall-fini tagħhom stess, iktar milli bħala studji għal xi pitturi.

Fis-snin 50 tas-seklu 18, Longhi — bħal Crespi qablu — ġie kkummissjonat biex ipitter seba’ tili li jiddokumentaw is-seba’ sagramenti Kattoliċi. Dawn issa jinsabu fil-Pinakoteka ta’ Querini Stampalia flimkien max-xeni tiegħu mill-kaċċa (Caccia).

Mill-1763 Longhi kien Direttur tal-Akkademja tat-Tpinġija u t-Tinqix. Minn dak il-perjodu, huwa beda jaħdem ħafna fuq ir-ritratti fil-pittura tiegħu, u kien assistit b’mod attiv minn ibnu, Alessandro. Longhi miet fit-8 ta’ Mejju 1785, wara perjodu qasir fejn kien marid.

Legat 

Pitturi magħrufa ta’ xeni mill-ħajja ta’ kuljum ġew prodotti minn artisti kontemporanji oħra fl-Italja bħal Gaspare Traversi u Giuseppe Maria Crespi. Longhi mhux biss tbiegħed mid-dinja tal-mitoloġija grandjuża tal-istorja li ħafna drabi kienet tattira n-nobbiltà Venezjana, talli ffoka ferm ukoll fuq il-preżent, xi ħaġa li ftit pitturi f’Venezja kien għamlu. Jekk Canaletto u Guardi huma t-tieqa tagħna biex nittawlu lejn ir-ritwali esterni tar-repubblika, Longhi huwa t-tieqa tagħna biex nitkixxfu dwar x’ġara ġewwa l-kmamar. Il-kritiku Bernard Berenson jiddikjara li:Longhi pitter għall-Venezjani li kienu jħobbu l-pittura, u kien joħloq pitturi dwar ħajjithom stess fil-fażijiet domestiċi ordinarji kollha tagħhom. Fix-xeni għand il-barbier, naraw iz-zekzik tal-barbier bil-parrokka u t-tpaċpiċ tas-seftura; fl-iskola taż-żfin donnha nistgħu nisimgħu l-mużika pjaċevoli tal-vjolin. Ma hemm l-ebda nota traġika mkien. Kulħadd jilbes, jiżfen, jagħmel inkini, jieħu l-kafè, eċċ. bħallikieku ma kien hemm xejn ieħor fid-dinja x’jagħmel. Il-pitturi ta’ Longhi kienu jinkludu fl-istess tila tonalità ta’ korteżija għolja, ta’ raffinament kbir, flimkien ma’ ferħ mifrux fost is-suġġetti, xi ħaġa li kienet tiddistingwi l-pitturi ta’ Longhi mix-xogħlijiet ta’ Hogarth, li ħesrem kienu jkunu tant brutali u mimlijin bidliet.

Maskri 

F’bosta pitturi, Longhi jpitter figuri libsin maskra involuti f’diversi atti mill-logħob tal-azzard sal-ittantar tan-nisa. Pereżempju, fil-pittura ta’ Longhi Il-Laqgħa tal-Prokuratur u Martu hemm mara fuq quddiem li qed isellmilha raġel li huwa preżunt li huwa r-raġel tagħha. L-ambjent huwa ta’ tip ta’ post ta’ ġabra fejn dak iż-żmien persuni bil-maskri kienu jiltaqgħu fihom għal kwistjonijiet privati bħal laqgħat romantiċi. Il-mara u r-raġel tagħha mhumiex libsin maskra, iżda fuq ix-xellug, mara bilqiegħda qed tneħħi l-maskra biex tindirizza lil raġel bil-maskra li qed iserraħ ma’ spallitha. Dan l-att jista’ jissuġġerixxi li minħabba l-maskra tal-mara tat-tip Moretta, li ma għandhiex fetħa għall-ħalq, twassalha biex tneħħiha sabiex titkellem; interpretazzjoni oħra hi li l-mara tant hija interessata fir-raġel bil-maskra li lesta tneħħi l-maskra tagħha biex tikxiflu l-identità tagħha.

F’Iċ-Ċarlatan (1757), il-karattru ewlieni huwa relegat fl-isfond, fejn joqgħod fuq mejda mdawwar b’nisa jħarsu lejh u tifel żgħir. Fuq quddiem, mara bil-maskra tidher qed tilgħab bl-imrewħa tagħha u minn taħt tħares lejn raġel bil-maskra li qed jgħolli parti mil-libsa tagħha. Hemm sens ta’ duwalità peress li jinħoloq kuntrast bejn l-avveniment ordinarju tar-raġel fuq il-mejda u r-realtà tal-ħajja Venezjana rrappreżentata mill-koppja jittantaw lil xulxin; dan huwa simili għad-duwalità tal-maskra li tintuża mis-suġġetti tiegħu biex jinħbew fiżikament, iżda mbagħad jikxfu x-xewqat tagħhom bla ma jafu.

F’Il Ridotto (għall-ħabta tas-snin 50 tas-seklu 18), Longhi juri waħda mis-swali tal-logħob tal-azzard ewlenin f’Venezja. Ix-xena hija miżgħuda b’figuri bil-maskra u bla maskra. Il-qofol ta’ din il-pittura juri xena ta’ mara mistħija u raġel aggressiv li jgħollilha l-libsa. Longhi jirrepeti l-figuri tal-koppja jittantaw lil xulxin, u juri r-Ridotto bħala post fejn l-elit soċjali — li ma jurix imġiba bħal din fil-pubbliku u lanqas mingħajr maskra — jabbanduna l-inibizzjonijiet kollha u jaqgħu għax-xewqat reali tagħhom.

Xogħlijiet 

 San Pellegrino condannato al supplizio, 1730 - 1732, żejt fuq it-tila, 400 × 340, parrocchiale di San Pellegrino.
 Adorazione dei Magi, 1730 - 1732, żejt fuq it-tila, 190 × 150, Venezja, Skola ta’ San Ġwann l-Evanġelista.
 Caduta dei giganti, affreschi, Venezja, Ca' Sagredo, 1734.
 Pastorello seduto, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 48, Bassano, Mużew ċiviku.
 Pastorello in piedi, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 48, Bassano, Mużew ċiviku.
 Pastorella con fiore, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 48, Bassano, Mużew ċiviku.
 Pastorella con gallo, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 48, Bassano, Mużew ċiviku.
 Pastorello in piedi, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 45, Rovigo, Mużew tas-Seminarju
 La filatrice, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 Le lavandaie, 1740, olio su tavola, 61 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 L'allegra coppia, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 La polenta, 1740, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 I bevitori, 1740 - 1745, żejt fuq it-tila, 61 × 48, Milano, Galleria d'Arte Moderna
 Il concertino, 1741, żejt fuq it-tila, 60 × 48, Venezja, Gallerie dell'Accademia
 La lezione di danza, għall-ħabta tal-1741, żejt fuq it-tila, 60 × 49, Venezja, Gallerie dell'Accademia
 Il sarto, għall-ħabta tal-1741, żejt fuq it-tila, 60 × 49, Venezja, Gallerie dell'Accademia
 La toeletta, għall-ħabta tal-1741, żejt fuq it-tila, 60 × 49, Venezja, Gallerie dell'Accademia
 La presentazione, għall-ħabta tal-1741, żejt fuq it-tila, 64 × 53, Pariġi, Louvre
 La visita alla biblioteca, għall-ħabta tal-1741, żejt fuq it-tila, 59 × 44, Worcester, Mużew tal-Arti ta’ Worcester
 Affreski, 1744, Venezja, Knisja ta’ San Pantalon
 Il risveglio del cavaliere, 1744, żejt fuq it-tila, 49 × 60, Windsor, Kollezzjonijiet irjali
 La moscacieca, 1744, żejt fuq it-tila, 48 × 58, Windsor, Kollezzjonijiet irjali
 Lo svenimento, 1744, żejt fuq it-tila, 49 × 61, Washington, Gallerija Nazzjonali
 Il gioco della pentola, 1744, żejt fuq it-tila, 49 × 61, Washington, Gallerija Nazzjonali
 La visita alla dama, 1746, żejt fuq it-tila, 61 × 49, New York, Metropolitan Museum
 Incontro del procuratore con la moglie, 1746, żejt fuq it-tila, 61 × 49, New York, Metropolitan Museum
 La visita al Lord, 1746, żejt fuq it-tila, 61 × 49, New York, New York, Metropolitan Museum
 La modista, 1746, żejt fuq it-tila, 61 × 49, New York, Metropolitan Museum
 Gruppo di famiglia, 1746, żejt fuq it-tila, 61 × 49, Londra, Gallerija Nazzjonali
 La visita del procuratore, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 61 × 49, Londra, Gallerija Nazzjonali
 Il cavadenti, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 50 × 62, Milan, Pinakoteka ta’ Brera
 Le lavandaie, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Kastell ta’ Zoppola, Pordenone
 La polenta, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 60 × 50, Kastell ta’ Zoppola, Pordenone
 La filatrice, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Kastell ta’ Zoppola, Pordenone
 Gli ubriachi, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Kastell ta’ Zoppola, Pordenone
 La filatrice, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 60 × 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Le filatrici, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 60 × 49, Venezja, Piankoteka ta’ Querini Stampalia
 La contadina addormentata, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La furlana, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 61 x 49,5, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La venditrice di fritole, għall-ħabta tal-1750, żejt fuq it-tila, 62 × 51, Venezja, Ca' Rezzonico
 Il rinoceronte, 1751, żejt fuq it-tila, 62 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 Il rinoceronte, għall-ħabta tal-1751, żejt fuq it-tila, 60 × 57, Londra, Gallerija Nazzjonali
 L'indovina, 1752, żejt fuq it-tila, 62 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 La scuola di lavoro, 1752, żejt fuq it-tila, 62 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 La famiglia Sagredo, għall-ħabta tal-1752, żejt fuq it-tila, 60 x 49, Venezja, Fundazzjoni Querini Stampalia
 La lezione di geografia, għall-ħabta tal-1752, żejt fuq it-tila, 61 × 49, Venezja, Fundazzjoni Querini Stampalia.
 Il farmacista, 1752, żejt fuq it-tila, 60 × 48, Venezja, Gallerie dell'Accademia
 Il solletico, 1755, żejt fuq it-tila, 61 × 48, Madrid, Kollezzjoni Thyssen
 Il battesimo, 1755-57, żejt fuq it-tila, 62 × 51, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La cresima, 1755-57, żejt fuq it-tila, 60 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La confessione, 1755-57, żejt fuq it-tila, 60 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La comunione, 1755-57, żejt fuq it-tila, 60 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Il matrimonio, 1755-57, żejt fuq it-tila, 62 x 50, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 L'ordine sacro, 1755-57, żejt fuq it-tila, 61 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 L'estrema unzione, 1755-57, żejt fuq it-tila, 61 x 50, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La caccia alla lepre, 1755-60, żejt fuq it-tila, 56 x 72,5, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Il "Mondo Novo", għall-ħabta tal-1756, żejt fuq it-tila, 61 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Il ciarlatano, 1757, żejt fuq it-tila, 62 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 Gli alchimisti, 1757, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Venezja, Ca' Rezzonico
 Il Ridotto (i), 1757-60, żejt fuq it-tila, 61 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Il Ridotto (ii), 1757-60, żejt fuq it-tila, 60 x 47, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La caccia all'anitra in Laguna, għall-ħabta tal-1760, żejt fuq it-tila, 57 x 74, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 I giocatori di carte, 1760, żejt fuq it-tila, 60 × 47, Milan, Gallerija tal-Arti Moderna
 La lezione di musica, 1760, żejt fuq ir-ram, 45 × 58, Baltimore, Walters Art Gallery
 Il caffè, għall-ħabta tal-1760, żejt fuq it-tila, ?x? , Verona, Mużew ta’ Castelvecchio
 Le tentazioni di S. Antonio, ante 1761, żejt fuq it-tila, 60 x 50, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Monaci, canonici e frati di Venezja, 1761, żejt fuq it-tila, 61 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Pitagora filosofo, 1762, żejt fuq it-tila, 130 × 91, Venezja, Gallerie dell'Accademia
 Il casotto del leone, 1762, żejt fuq it-tila, 61 × 50, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 Ritratto di Francesco Guardi, 1764, żejt fuq it-tila, 132 × 100, Venezja, Ca' Rezzonico
 Ritratto di famiglia Venezjana, 1760-65, żejt fuq it-tila, 80 × 89 cm, Segromigno Monte, Kollezzjoni Eredi Salom
 La caccia in valle (7 episodi), għall-ħabta tal-1765-70, żejt fuq it-tila, 61 × 50 ciascuno, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 I contadini all'osteria, għall-ħabta tal-1765-70, żejt fuq it-tila, 60 x 49, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia
 La famiglia Michiel, għall-ħabta tal-1780, żejt fuq it-tila, 49 × 61, Venezja, Pinakoteka ta’ Querini Stampalia

Biblijografija 

 Antonio Maria Zanetti, Descrizione di tutte le pubbliche pitture della città di Venezia, 1733.
 Alessandro Longhi, Compendio delle vite de' Pittori Veneziani, 1761.
 Carlo Damerini, I pittori veneziani del Settecento, 1928.
 Giovanni Battista Galizzi, Le chiese di San Pellegrino, 1942.
 Francesco Valcanover, Affreschi sconosciuti di Pietro Longhi, f’«Paragone», 1956.
 Bernard Berenson, I pittori veneziani del Rinascimento, 1958.
 André Chastel, L'arte italiana, 1958.
 Michael Levey, Painting in XVIII Century, 1959.
 Egidio Martini, La pittura veneziana del Settecento, 1964.
 Francesco Valcanover, Catalogo ragionato delle opere di Pietro Longhi, 1968.
 Giulio Carlo Argan, Storia della pittura italiana, 1968.
 Terisio Pignatti, Pietro Longhi, 1968.
 Manlio Dazzi - Ettore Merkel, Catalogo della Pinacoteca della Fondazione scientifica Querini Stampalia, Vicenza, Neri Pozza Editore, 1979, pp. 88-96.

Referenzi 

Twieldu fl-1701
Mietu fl-1785
Pitturi Taljani