Palazzo Malta
Palazzo Malta, uffiċjalment magħruf bħala l- Palazz Maġistrali (bit-Taljan: Palazzo Magistrale), u magħruf ukoll bħala Palazzo di Malta jew Palazzo dell'Ordine di Malta, huwa l-aktar importanti miż-żewġ kwartieri ġenerali tal-Ordni Militari Sovran ta' Malta (l-oħra hija Villa Malta), ordni reliġjuża lajka Kattolika Ruman u suġġett sovran tal-liġi internazzjonali. Huwa jinsab f'68 Via dei Condotti, Ruma, l-Italja, ftit minuti mixi mill-Taraġ Spanjol, u ngħatat extraterritoralità mill-Gvern Taljan. Il-Palazz ilu proprjetà tal-Ordni ta’ Malta mill-1630.

Kuntest 
Fit-12 ta' Ġunju 1798, il-forzi Franċiżi taħt Napuljun Bonaparte dehru fuq l-orizzont tal-gżira ta' Malta, meta Malta kienet il-bażi tal-Ordni ta' San Ġwann ta' Ġerusalemm, imsejħa wkoll l-Ordni ta' Malta. L-Ordni kien ingħata l-gżira minn Karlu V, Imperatur Imqaddes Ruman fl-1530. Napuljun ħalla l-gżira b'armata mdaqqsa u amministrazzjoni magħżula minnu. Wara r-rewwixta Maltija, l-Ingliż Lord Nelson ġie mitlub jieħu lil Malta fil-5 ta’ Settembru 1800. Malta saret kolonja Brittanika fit-30 ta' Marzu 1814 bit-Trattat ta' Pariġi.

B’hekk, l-Ordni ta’ Malta spiċċat mingħajr ebda territorju, u effettivament ġiet xolta. Iżda fl-1834 ġie restawrata taħt l-isem il-ġdid Ordni Sovrana Militari Ospitalieri ta’ San Ġwann ta ’ Ġerusalemm ta’ Rodi u ta’ Malta, jew sempliċiment Ordni Sovrana Militari ta’ Malta (SMOM). Twaqqfu kwartieri ġenerali ġodda f’Palazzo Malta. Fl-1869, Palazzo Malta, u l-kwartieri ġenerali l-oħra tal-Ordni, Villa Malta, ingħataw extraterritoralità. Illum huma rikonoxxuti minn 110 pajjiż bħala l-kwartieri ġenerali indipendenti ta’ entità sovrana, b’relazzjonijiet diplomatiċi reċiproċi stabbiliti.

Storja 

Il-bini li llum jissejjaħ Palazzo Malta nxtara fis-seklu 16 mill- arkeologu Taljan imwieled Malta Antonio Bosio, li zijuh kien ir-rappreżentant tal-Ordni ta’ San Ġwann għas-Santa Sede. Meta miet Bosio fl-1629, ħalla l-bini lill-Ordni, u sussegwentement sar id-dar tal-ambaxxatur tal-Ordni għas-Santa Sede. Meta Carlo Aldobrandini sar ambaxxatur, kabbar il-bini għad-daqs attwali tiegħu. Il-maġġoranza tad-dmirijiet governattivi u amministrattivi jitwettqu wkoll f'din il-binja. 

Fl-1720, il-Gran Mastru António Manoel de Vilhena afda lil Carlo Gimach bir-restawr u d-dekorazzjoni addizzjonali tal-palazz. Din l-informazzjoni magħrufa mill-ittri skambjati bejn il-Granmastru u l-ambaxxatur għall-Ordni f'Ruma, Giambattista Spinola. Ir-rinnovazzjonijiet inkludew iż-żieda ta’ funtana grandjuża fil-bitħa. Il-bini baqa’ ambaxxata sakemm l-Ordni kollha mexxiet il-kwartieri ġenerali tagħha hemmhekk fl-1834.

Il-bini ġie rinovat estensivament bejn l-1889 u l-1894, iżda l-biċċa l-kbira tal-karatteristiċi oriġinali nżammu.

Matthew Festing, li serva bħala Prinċep u Gran Mastru tal-Ordni Sovran Militari ta’ Malta, għex f'dan il-palazz mill-2008 sa r-riżenja tiegħu fl-2017, wara tilwima mal-Vatikan.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Palazzo Malta fuq il-websajt uffiċjali tal-Ordni ta’ Malta
 Palazzo Malta fuq YouTube

Monumenti
Palazzi
Ordni Militari Sovran ta' Malta
Italja