Pino Roveredo
Pino Roveredo (Trieste, 16 ta' Ottubru 1954 – Duino-Aurisina, 21 ta' Jannar 2023) kien kittieb u direttur teatrali Taljan.

Bijografija 
Fi tfulitu kellu problemi serji fil-familja minħabba d-diżabilità tal-ġenituri tiegħu li kienu torox u muti, filwaqt li f'żogħżitu kellu l-problema tal-alkoħoliżmu.

Roveredo għamel id-debutt letterarju tiegħu fl-1996 bit-test awtobijografiku Capriole in salita (Kutrumbajsi għat-telgħa). Fih jirrakkonta l-esperjenzi pożittivi u negattivi ta' ħajtu, kif ukoll it-taqtigħa mal-alkoħol tiegħu u ta' sħabu li kien jixrob magħhom u li kienu inqas ixxurtjati minnu. Ir-rumanz mill-ewwel kiseb suċċess konsiderevoli fuq livell nazzjonali u Roveredo kiseb notorjetà grazzi għal diversi dehriet televiżivi fil-programm popolari Maurizio Costanzo Show.

Fl-1997 ippubblika l-ġabra ta' novelli Una risata piena di finestre (Daħka mimlija twieqi), fejn l-awtur b'ironija u ħlewwa jirrakkonta l-istejjer ta' dawk in-nies komuni li kulħadd jarahom iżda li ħadd ma jagħti kashom. Is-sena ta' wara ħareġ ir-rumanz La città dei cancelli (Il-belt tax-xtiebi), rumanz realistiku li jirrakkonta b'mod dirett il-fatti u l-ġrajjiet ta' kuljum tal-priġunieri. Fl-istess sena ppubblika t-test teatrali f'att wieħed La bela vita (Il-ħajja sabiħa) li jittratta l-ħajja iebsa ġewwa l-ħabs.

Fis-sena 2000 ħareġ rumanz ieħor bit-titlu Ballando con Cecilia (Żfin ma' Cecilia). Fih Roveredo jirrakkonta l-istorja ta' Cecilia, anzjana maqfula għal aktar minn sittin sena fi sptar psikjatriku. Ir-residenti l-oħra, li huma kollha mogħtija t-tikketta sempliċistika ta' “mġienen”, huma persunaġġi sekondarji madwar Cecilia, li d-destin ċaħħadha mil-libertà. Fl-istess sena, Roveredo ppubblika t-test tad-dramm f'żewġ atti Centro diurno/Le fa male qui? (Ċentru tas-saħħa/Hawnhekk juġgħek?), fejn jitkellem dwar il-problema tal-esklużjoni soċjali u l-vizzju tad-droga. Imbagħad ħareġ il-volum San Martino al Campo - Trent'anni (San Martino al Campo - Tletin sena), editjat minn Stefano Bianchi, li fih Pino Roveredo jirrakkonta l-aktar fażijiet importanti fit-tletin sena ta' storja taċ-ċentru terapewtiku kontra l-vizzju tad-droga mwaqqaf minn Dun Mario Vatta. Il-ktieb fih ix-xhieda ta' bosta persunaġġi famużi, fosthom il-kittieb Claudio Magris.

F'Settembru tal-2005, Roveredo rebaħ il-premju letterarju prestiġjuż Campiello bil-ġabra ta' stejjer Mandami a dire (Ibgħat għidli). Fl-2006 ippubblika l-volum Andar per fodere (Tfittix għall-inforor) flimkien mal-politiku Ettore Rosato. Fl-istess sena reġa' ġie stampat Capriole in salita u fl-2007, Roveredo ppubblika rumanz ġdid, Caracreatura (Għażiżibni), li jirrakkonta l-istorja ta' omm ta' wieħed bil-vizzju tad-droga. Fl-2009 ħareġ Attenti alle rose (Attenti għall-ward).

Fl-2010, Roveredo ħareġ La melodia del corvo (Il-melodija taċ-ċawla). Xogħlijiet tiegħu oħra ta' dan il-perjodu huma r-rumanz Mio padre votava Berlinguer (Missieri kien jivvota lil Berlinguer) tal-2012, edizzjoni oħra ta' Ballando con Cecilia (2013), u Mastica e sputa (Omgħod u obżoq) tal-2016. L-aħħar ktieb tiegħu kien I ragazzi della via Pascoli (It-tfal ta' Triq Pascoli) tal-2021.

Mill-2014 sal-2018 kien il-garanti reġjonali tal-persuni mqiegħda taħt miżuri restrittivi tal-libertà personali tagħhom fir-reġjun ta' Friuli Venezia Giulia. Fl-2021 ħareġ għall-elezzjoni tal-kunsill lokali ta' Trieste iżda ma ġiex elett.

Pino Roveredo miet f'Duino-Aurisina fil-21 ta' Jannar 2023, fl-età ta' 68 sena.

Bibljografija kompluta 

 Capriole in salita, LINT, Trieste, 1996
 Una risata piena di finestre, LINT, Trieste, 1997
 La città dei cancelli, LINT, Trieste, 1998
 La bela vita, LINT, Trieste, 1998
 Ballando con Cecilia, LINT, Trieste, 2000
 Centro diurno/Le fa male qui?, LINT, Trieste, 2000
 San Martino al Campo - Trent'anni, LINT, Trieste, 2000
 Schizzi di vino in brodo, Circolo "IL MENOCCHIO", Montereale Valcellina, 2001
 Cara Trieste, Il Piccolo, Trieste, 2004
 Mandami a dire, Bompiani, Milan, 2005
 Andar per fodere/Un giro tra le pieghe di Trieste, Trieste, 2006
 Capriole in salita, Bompiani, Milan, 2006
 Caracreatura, Bompiani, Milan, 2007
 Vis-à-vis, Il Sole 24 Ore - Regione Friuli Venezia Giulia, Trieste, 2007
 Attenti alle rose, Bompiani, Milan, 2009
 La melodia del corvo, Bompiani, Milan, 2010
 Mio padre votava Berlinguer, Bompiani, Milan, 2012
 Ballando con Cecilia, Bompiani, Milan, 2014
 Tira la bomba, Bompiani, Milan, 2017
 Ci vorrebbe un sassofono, Bompiani, Milan, 2019
 I ragazzi della via Pascoli, Bompiani, Milan, 2021

Xogħlijiet teatrali 

 La bela vita
 Centro diurno
 Le fa male qui?
 Sarà il paradiso...
 L'ultima corsa
 Mercoledì
 Ballando con Cecilia
 Le chiavi di Melara
 Volevo tanto dirti che...
 Cari estinti
 La pankina
 Capriole in salita
 Caracreatura
 Succo d'aceto
 D...come Donna
 La melodia del corvo
 La legge è uguale per tutti?
 Quarto binario

Referenzi 

Twieldu fl-1954
Mietu fl-2023
Kittieba Taljani