Annie Ernaux
Annie Thérèse Blanche Ernaux (née Duchesne) twieldet fl-1 ta' Settembru tal-1940 u hija kittieba Franċiża u professur tal-letteratura. Fl-2022 rebħet il-Premju Nobel fil-Letteratura, għall-kuraġġ u l-preċiżjoni klinika li bihom esponiet l-għeruq, id-distakk, u r-restrizzjonijiet kollettivi tal-memorja personali tagħha. Ix-xogħol letterarju tagħha, fil-biċċa kbira tiegħu awtobijografiku, huwa marbut ħafna mas-soċjologija.

Karriera Letterarja 
Ernaux bdiet il-karriera letterarja tagħha fl-1974 bir-rumanz awtobijografiku Les Armoires vides (‘Cleaned Out’). Fl-1984, rebħet il-Premju Renaudot għan-narrattiva awtobijografika La Place (‘A Man’s Place’). F’dan ir-rumanz, Ernaux tiffoka fuq ir-relazzjoni tagħha ma' missierha, l-esperjenzi ta’ tfulitha f'belt żgħira fi Franza, u t-tluq mir-raħal li trabbiet fih. 

Kmieni fil-karriera tagħha, Ernaux tbiegħdet mill-finzjoni u bdiet tiffoka fuq l-awtobijografija.  F’xogħlijietha titkellem dwar diversi esperjenzi storiċi u individwali, fosthom il-progress soċjali tal-ġenituri tagħha (La place, La honte ‘Shame’), l-adoloxxenza tagħha (Ce qu'ils disent ou rien), u ż-żwieġ tagħha (La femme gelée ‘A Frozen Woman’). Ernaux tikteb ukoll dwar ir-relazzjoni intima li kellha ma’ raġel mil-Lvant tal-Ewropa (Passion Simple ‘Simple Passion’), l-esperjenza tal-abort, (L'événement ‘Happening’), il-marda tal-Alzheimer (Je ne suis pas sortie de ma nuit ‘I Remain in Darkness’), il-mewt ta' ommha (Une femme ‘A Woman’s Story’), u l-kanċer tas-sider (L 'usage de la photo ‘The Uses of Photography’). Hija kitbet ukoll L'écriture comme un couteau (‘Writing as Sharp as a Knife’) flimkien ma' Frédéric-Yves Jeannet.

‘A Woman’s Story’, ‘A Man’s Place’ u ‘Simple Passion’, huma rikonoxxuti minn The New York Times bħala kotba notevoli u ‘A Women’s Story’ kien finalista għal The Los Angeles Times Book Prize. ‘Shame’ ġie magħżul minn Publishers Weekly bħala l-aqwa ktieb tal-1998 u ‘I Remain in Darkness’ minn Washington Post bħala t-Top Memoir tal-1999. Fl-2008 ‘The Possession’ kien elenkat mir-rivista More bħala wieħed mill-aqwa għaxar kotba tas-sena.  

Il-ktieb awtobijografiku ta' Ernaux Les Années (‘The Years’) li ħareġ fl-2008, intlaqa’ tajjeb mill-kritiċi Franċiżi u huwa meqjus minn ħafna bħala wieħed mill-aqwa xogħlijiet tagħha. F'dan il-ktieb, Ernaux tikteb għall-ewwel darba dwarha nnifisha fit-tielet persuna ('elle', jew ‘she’ bl-Ingliż) u tippreżenta b’mod ċar lis-soċjetà Franċiża ta’ bejn it-Tieni Gwerra Dinjija u l-bidu tal-millenju. Dan il-ktieb jittratta storja ta’ mara f’soċjetà li kienet qed tevolvi. Il-ktieb Les Années (‘The Years’) rebaħ il-Prix François-Mauriac de la région Aquitaine tal-2008,  il-Premju Marguerite Duras tal-2008, il-Prix de la langue française tal-2008, il-Premju Télégramme Readers tal-2009 u l-iStrefa European Prize tal-2016. Les Années (‘The Years’), ġie tradott minn Alison L. Strayer u kien finalista għall-31 edizzjoni tal-Premju Annwali tal-French-American Foundation Translation. Dan il-ktieb ġie nnominat ukoll għall-International Booker Prize tal-2019, u rebaħ l-Warwick Prize for Women in Translation tal-2019. Dan il-premju wassal sabiex Ernaux tikseb iktar popolarità fil-pajjiżi anglofoniċi.

Fis-6 ta’ Ottubru tal-2022, kien imħabbar li Ernaux kienet ser tingħata l-Premju Nobel tal-Letteratura tal-2022, għall-kuraġġ u l-preċiżjoni klinika li bihom esponiet l-għeruq, id-distakk, u r-restrizzjonijiet kollettivi tal-memorja personali tagħha. Ernaux hija s-16-il kittieb Franċiż, u l-ewwel Franċiża, li rċeviet dan il-premju tal-letteratura. Il-President ta’ Franza, Emmanuel Macron, awguralha u stqarr li hija kienet il-vuċi tal-libertà tan-nisa u ta’ dawk minsija.

Ħafna mix-xogħlijiet ta’ Ernaux ġew tradotti għall-Ingliż u ppubblikati minn Seven Stories Press, stamperija li ġiet imsemmija għall-Ernaux u għal sitt awturi fundaturi oħra.

Referenzi 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1940
Kittieba Franċiżi