Leyla Mammadbeyova
Leyla Alasgar gizi Mammadbeyova, kunjomha xebba Zeynalova (bl-Ażerbajġani: Leyla Ələsgər qızı Məmmədbəyova; twieldet fis-17 ta' Settembru 1909 – mietet fl-4 ta' Lulju 1989), kienet l-ewwel bdot mara mill-Ażerbajġan. Hija kienet ukoll l-ewwel bdot mara tat-Transkawkasja, tan-Nofsinhar tal-Ewropa u tal-Lbiċ tal-Asja.

Karriera 
Missier Mammadbeyova, Alasgar Zeynalov, kien il-kuġin ta' wieħed mill-atturi pijunieri tal-films fl-Ażerbajġan, Huseyn Arablinski. Il-familja tagħha kienet orjentata lejn l-arti, u bħala adolexxenti setgħet iddoqq il-pjanu u t-tar (strument mużikali). Meta kellha 14-il sena żżewġet l-eks sid tal-artijiet Bahram Mammadbeyov ta' Kurdakhany, li iktar 'il quddiem sar il-kap tal-Bank tal-Unions Professjonali fil-belt kapitali, Baku.

Mammadbeyova ġiet imħarrġa bħala bdot professjonali fil-Klabb tal-Ajru ta' Baku u għamlet l-ewwel titjira tagħha fl-1931. Hija kompliet l-edukazzjoni tagħha fi skola tal-bdoti f'Moska fl-1932. Fis-17 ta' Marzu 1933, Mammadbeyova saret it-tieni paraxutista mara fl-Unjoni Sovjetika (wara Nina Kamneva) wara li qabżet minn ajruplan tat-tip Polikarpov Po-2 fil-Mitjar ta' Tushino f'Moska. Fl-1934 rebħet il-kompetizzjoni tal-qbiż bil-paraxut li saret fost ir-rappreżentanti tan-nazzjonijiet tan-Nofsinhar tal-Kawkasu. Sal-1941 saret il-Kap tal-Iskwadra tal-Armata Sovjetika.

Mammadbeyova kompliet il-karriera tagħha bħala bdot u ħarrieġa fil-Klabb tal-Ajru ta' Baku. Hija ġiet imċaħħda tiġġieled fit-Tieni Gwerra Dinjija peress li dak iż-żmien kienet qed trabbi erbat itfal (b'kollox kellha sitt itfal). Minkejja li l-Klabb tal-Ajru ta' Baku għalaq minħabba l-kundizzjonijiet tal-gwerra, Mammadbeyova rnexxielha tvara korsijiet tagħha stess għat-titjir tal-glajders u għall-paraxutisti, fejn ħarrġet mijiet ta' bdoti tal-ġlied u madwar 4,000 paraxutisti. Iktar 'il quddiem tnejn mill-istudenti tagħha saru Eroj tal-Unjoni Sovjetika. Mammadbeyova għamlet l-aħħar titjira tagħha fl-1949 u ħadmet bħala Viċi President tal-fergħa tad-DOSAAF f'Baku sal-1961.

L-iben il-kbir ta' Mammadbeyova, Firudin, iġġieled fit-Tieni Gwerra Dinjija, u binha ż-żgħir Khanlar ħa sehem fl-Ewwel Gwerra ta' Nagorno-Karabakh, it-tnejn li huma bħala bdoti tal-gwerra.

Leyla Mammadbeyova saret ikona ħajja meta kellha madwar għoxrin sena. Il-kuraġġ u l-ħiliet tagħha ġew iċċelebrati mill-midja u mill-arti. Il-karattru tagħha ispira x-xogħlijiet letterarji ta' Mikayil Mushfig (Afshan, 1933 u Shoyla, 1934) u ta' Samad Vurgun (Leyla, 1935), kif ukoll il-film Ismat (tar-reġista Mikayil Mikayilov, 1934). F'dan il-film tal-aħħar, Mammadbeyova ħadmet bħala stuntwoman f'xeni tat-titjir tal-ajruplani. Fl-1995 inħadem dokumentarju dwar il-ħajja u l-karriera ta' Mammadbeyova bit-titlu Leyla tar-reġista Nazim Rza Israfiloglu li nħareġ minn Azerbaijantelefilm.

Referenzi 

Militar
Twieldu fl-1909
Mietu fl-1989
Nies Ażerbajġani