Mramorje
Mramorje (biċ-Ċirilliku Serbjan: Мраморје) jew Bagruša (Багруша) hija nekropoli Medjevali li tinsab f'Perućac, is-Serbja, u hija fost l-aqwa nekropoli ppreservati tar-reġjun. In-nekropoli nbniet fis-seklu 14 u hija estiża bejn ix-xmara Drina u t-triq prinċipali tul ix-xmara, fid-daħla tal-insedjament fil-qrib. Is-sit huwa protett mir-Repubblika tas-Serbja bħala Monument tal-Kultura ta' Importanza Eċċezzjonali, iżda minkejja dan jinsab mhedded mix-xmara Drina fuq naħa u mit-tkabbir kontinwu tar-raħal ta' Perućac fuq in-naħa l-oħra. L-istećci tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala sit transnazzjonali fl-2016; tliet komponenti minnu jinsabu fis-Serbja, u n-nekropoli ta' Mramorje hija waħda mill-komponenti.

Nekropoli 
In-nekropoli, b'madwar 200 lapida magħmula mill-ġebel tal-ġir mastizz, ġiet stabbilita fis-seklu erbatax. L-ikbar eżemplari ta' lapidi li nstabu fin-nekropoli jlaħħqu tul ta' żewġ metri (6.6 piedi) u wisa' u għoli ta' kważi metru (3.3 piedi). Sorsi bikrin jiddokumentaw għadd ta' 122 monument, filwaqt li skont data reċenti, b'kollox hemm 93 monument kif ġej: 46 panew, 18-il slemenjak b'pedestall jew pjattaforma, 10 slemenjak mingħajr pedestall, seba' sarkofagi b'pedestall, 10 sarkofagi mingħajr pedestall, u żewġ eżemplari amorfiċi. Maż-żmien, uħud mil-lapidi ġew imċaqilqa, oħrajn sfrundaw fl-art, filwaqt li diversi oġġetti ġew ittrasferiti fil-mużewijiet (żewġ lapidi bl-ebda dekorazzjoni jinsab fil-kollezzjoni tal-Mużew Etnografiku f'Belgrad, u waħda tinsab fil-Mużew Nazzjonali f'Užice).

Il-lapidi fin-nekropoli huma rranġati f'ringieli regolari, u spiss huma orjentati mil-Lvant għall-Punent. Ma hemm l-ebda kitba mnaqqxa li tista' tinqara fuq il-lapidi, għalkemm uħud minnhom huma pproċessati b'mod fin, ftit minnhom huma mżejna, u hemm ftit motivi ddokumentati (fosthom id-disinni ta' ċrieki, il-qamar, xabla u tarka).

Sit ta' Wirt Dinji 
Iċ-Ċimiterji tal-Oqbra Medjevali magħrufa bħala Stećci ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-15 ta' Lulju 2016, b'għażla ta' madwar 4,000 qabar individwali, miġbura f'diversi nekropoli fi 28 sit: 22 sit fil-Bożnija-Ħerzegovina, żewġ siti fil-Kroazja, tliet siti fil-Montenegro, u tliet siti fis-Serbja. L-iżjed sit li għandu kollezzjoni ppreservata tajjeb ta' dawn l-oqbra huwa dak ta' Radimlja, fil-Punent ta' Stolac fil-Bożnija-Ħerzegovina.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

Ara wkoll 

 Stećak

Referenzi 

Siti ta' Wirt Dinji
Serbja
Oqbra