Monasteru tal-Ġlormini
Il-Monasteru tal-Ġlormini jew il-Monasteru tal-Jerónimos (bl-Ingliż: Hieronymites Monastery; bil-Portugiż: Mosteiro dos Jerónimos, IPA: [muʃˈtɐjɾu ðuʒ ʒɨˈɾɔnimuʃ]) huwa eks monasteru tal-Ordni ta' San Ġlormu ħdejn ix-xmara Tagus fil-parroċċa ta' Belém, fil-muniċipalità ta' Liżbona, il-Portugall. Sar nekropoli tad-dinastija rjali Portugiża ta' Aviz fis-seklu 16 iżda ġie sekolarizzat fit-28 ta' Diċembru 1833 b'digriet statali u s-sjieda tiegħu ġiet ittrasferita lill-istituzzjoni tal-karità, ir-Real Casa Pia de Lisboa.

Il-Monasteru tal-Ġlormini huwa wieħed mill-iżjed eżempji prominenti tal-istil arkitettoniku Manwelin Gotiku Aħħari Portugiż f'Liżbona. Inbena fil-bidu tas-seklu 16 qrib il-post minn fejn Vasco da Gama żbarka għall-ewwel vjaġġ tiegħu, u l-kostruzzjoni tiegħu ġiet iffinanzjata minn taxxa fuq il-profitti tal-Armadi Indjani Portugiżi (il-flotta ta' bastimenti ffinanzjati mill-Kuruna Portugiża). Fl-1880, il-fdalijiet ta' da Gama u dawk tal-poeta Luís de Camões (li fl-1572 iċċelebra l-ewwel vjaġġ ta' da Gama fil-poeżija epika tiegħu, Il-Lusiad), ġew ittrasferiti f'oqbra mnaqqxin ġodda fin-navata tal-knisja tal-monasteru, ftit metri 'l bogħod mill-oqbra tar-rejiet Manwel I u Ġwanni III, li da Gama kien qeda. Fl-1983, il-Monasteru tal-Ġlormini ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO flimkien mat-Torri ta' Belém fil-qrib.

Storja 

Il-Monasteru tal-Ġlormini ssostitwixxa l-knisja li qabel kienet teżisti minfloku fl-istess post, li kienet iddedikata lil Santa Marija ta' Belém u fejn il-patrijiet tal-Ordni militari-reliġjuża ta' Kristu kienu jipprovdu assistenza lill-baħħara fi tranżitu. Il-port ta' Praia do Restelo kien post vantaġġuż għall-baħħara, b'ankraġġ sikur u protezzjoni mill-irjieħ, jiġifieri post imkenni li kienu jfittxu l-bastimenti li jidħlu mill-bokka tat-Tagus. L-istruttura eżistenti ġiet inawgurata skont l-ordnijiet ta' Manwel I (1469-1521) u l-qrati ta' Montemor o Velho fl-1495, bħala l-post funebri għall-membri tal-Familja Aviz, skont it-twemmin tiegħu li renju dinastiku Iberiku kien se jirrenja wara mewtu. Fl-1496, ir-Re Manwel talab lis-Santa Sede għal permess biex jibni monasteru fis-sit attwali. L-Eremitaġġ ta' Restelo (Ermida do Restelo), kif kienet magħrufa l-knisja, was diġà kienet mitluqa meta Vasco da Gama u l-ekwipaġġ tiegħu qattgħu l-lejl jitolbu hemmhekk qabel telqu għall-ispedizzjoni tagħhom lejn l-Indja fl-1497.

Rinaxximent 

Il-kostruzzjoni tal-monasteru u tal-knisja bdiet fis-6 ta' Jannar 1501 u tlestiet 100 sena wara. Oriġinarjament ir-Re Manwel iffinanzja l-proġett bil-flus li kiseb mill-Vintena da Pimenta, taxxa ta' ħamsa fil-mija fuq il-kummerċ mill-Afrika u l-Orjent, ekwivalenti għal 70 kilogramma (150 libbra) ta' deheb fis-sena, bl-eċċezzjoni tat-taxxi miġbura fuq l-importazzjoni tal-bżar, tal-kannella u tal-imsiemer tal-qronfol, li marru direttament għand il-Kuruna. Bl-influss ta' dawn ir-rikkezzi, l-arkitetti ma kinux limitati għal pjanti fuq skala żgħira, u r-riżorsi li diġà kienu maħsuba għall-Monasteru ta' Batalha, inkluż il-Panteon ta' Aviz, ġew allokati mill-ġdid għall-proġett f'Belém.

Manwel I għażel l-ordni reliġjuża tal-patrijiet Ġlormini biex jokkupaw il-monasteru, u r-rwol tagħhom kien li jitolbu għar-ruħ eterna tar-Re u li jipprovdu l-assistenza spiritwali lin-navigaturi u lill-baħħara li kienu jitilqu mill-port ta' Restelo biex jiskopru artijiet differenti madwar id-dinja. Il-patrijiet għamlu dan għal iktar minn erba' sekli sal-1833, meta l-ordni reliġjuża ġiet xolta u l-monasteru ġie abbandunat.

Il-monasteru ġie ddisinjat bi stil li iktar 'il quddiem sar magħruf bħala Manwelin: stil arkitettoniku elaborat u rikk b'temi skulturali kumplessi li jinkorporaw elementi marittimi u oġġetti skoperti matul l-ispedizzjonijiet navali, imnaqqxa fil-ġebla tal-ġir. Diogo de Boitaca, l-arkitett, kien pijunier ta' dan l-istil fil-Monasteru ta' Ġesù f'Setúbal. Boitaca kien responsabbli għat-tfassil tal-pjanta u għat-twettiq tal-kostruzzjoni tal-monasteru, tas-sagristija, u tar-refettorju. Għall-kostruzzjoni uża l-calcário de lioz, ġebla tal-ġir lewn id-deheb mill-barrieri ta' Ajuda, mill-wied ta' Alcántara, minn Laveiras, minn Rio Seco u minn Tercena. Is-suċċessur ta' Boitaca kien l-Ispanjol Juan de Castilho, li ħa f'idejh il-kostruzzjoni għall-ħabta tal-1517. Castilho gradwalment kien jaqleb mill-istil Manwelin għal dak Plateresk Spanjol, b'ornamentazzjoni li kienet tinkludi tiżjin rikk b'karatteristiċi dekorattivi tal-oġġetti tal-fidda (plata). Il-kostruzzjoni waqfet ħesrem meta r-Re Manwel I miet fl-1521.

Diversi skulturi ħallew il-marka tagħhom fuq din il-binja: Nicolau Chanterene żied il-profondità bit-temi Rinaxximentali tiegħu, filwaqt li l-arkitett Diogo de Torralva kompla l-kostruzzjoni tal-monasteru fl-1550, u żied il-kappella prinċipali, il-kor, u lesta ż-żewġ sulari tal-monasteru, bl-użu ta' motivi Rinaxximentali biss. Ix-xogħol ta' Diogo de Torralva tkompla fl-1571 minn Jérôme de Rouen (imsejjaħ ukoll Jerónimo de Ruão) li żied xi elementi klassiċi. Il-kostruzzjoni reġgħet waqfet fl-1580 bl-unjoni ta' Spanja u tal-Portugall, peress li l-binja tal-Escorial fi Spanja kienet qed tixrob il-fondi allokati kollha.

Renju 

Fis-16 ta' Lulju 1604, Filippu ta' Spanja (li rrenja wara l-Unjoni Iberika) għamel il-monasteru monument funebri rjali, u pprojbixxa ż-żjarat fil-binja għajr għall-familja rjali u l-patrijiet Ġlormini. Fl-1625 inbena portal ġdid, kif ukoll id-daħla tal-kjostru, id-dar tal-gwardjani, garigor taraġ u sala li kienet id-daħla għall-kor ta' fuq iddisinjat mill-arkitett irjali Teodósio Frias u mwettaq mill-bennej Diogo Vaz. Fl-1640, il-pirjol Bento de Siqueira ordna l-kostruzzjoni tal-librerija tal-monasteru, fejn ġew depożitati l-kotba ta' Infante Luís (iben ir-Re Manwel I) u oħrajn marbuta mal-ordni reliġjuża.

Bl-Indipendenza Portugiża fl-1640, il-monasteru reġa' kiseb ħafna mill-importanza li kellu qabel, u sar il-post funebri għall-panteon irjali; fi ħdanu ndifnu erba' mit-tmint itfal ta' Ġwanni IV tal-Portugall: Infante Teodósio (1634–1653), Infanta Joana (1636–1653), ir-Re Afonso VI (1643–1683) u Catarina de Bragança (1638–1705). Fl-1682 il-ġisem tal-Kardinal Henrique indifen fil-kappelli laterali. Fid-29 ta' Settembru 1855, il-ġisem tar-Re Afonso VI ġie ttrasportat lejn il-panteon irjali tal-Familja Braganza fil-Monasteru ta' São Vicente de Fora, flimkien ma' dawk tal-erba' aħwa tiegħu.

Fl-1663, il-Fratellanza tas-Senhor dos Passos kienet tokkupa l-kappella antika ta' Sant'Antnin, li ġiet imżejna mill-ġdid b'saqaf bil-madum tad-deheb fl-1669, filwaqt li l-affreski fit-taraġ bl-istemmi ta' San Ġlormu tlestew fl-1770. Ir-retabli tlestew fl-1709 u fl-1711, alfaias ta' valur ġew ippreżentati lill-ordni reliġjuża, u s-sagristija ġiet imżejna mill-ġdid fl-1713. Il-pittur Henrique Ferreira ġie kkummissjonat fl-1720 biex ipitter lir-Rejiet tal-Portugall: is-serje rjali tqiegħdet fis-Sala dos Reis (Sala tar-Rejiet). Henrique Ferreira ġie kkummissjonat ukoll biex ilesti serje ta' pitturi tan-natività.

Il-monasteru rreżista t-terremot ta' Liżbona tal-1755 mingħajr wisq ħsara: iġġarrfu l-balavostri u parti mill-kor ta' fuq biss, iżda ssewwew malajr. Fit-28 ta' Diċembru 1833, il-Monasteru tal-Jerónimos ġie sekolarizzat permezz ta' digriet statali u t-titlu tiegħu ġie ttrasferit lir-Real Casa Pia de Lisboa biex iservi bħala knisja parrokkjali għall-paroċċa ċivili l-ġdida ta' Santa Maria de Belém. Bosta mill-opri tal-arti u mit-teżori ġew ittrasferiti lill-Kuruna jew inkella ntilfu matul dan il-perjodu. Baqa' battal għall-biċċa l-kbira taż-żmien u l-kundizzjoni tiegħu bdiet tmur għall-agħar.

Ix-xogħol ta' restawr fuq il-monasteru beda wara l-1860, l-ewwel bil-faċċata tan-Nofsinhar taħt is-superviżjoni tal-arkitett Rafael Silva e Castro, u fl-1898 taħt Domingos Parente da Silva. Għalkemm iċ-ċisterna tal-kjostru, iċ-ċelel interni tal-kleru u l-kċina twaqqgħu f'dan iż-żmien, tliet proġetti ta' rikostruzzjoni proposti mill-arkitett J. Colson, inkluż l-introduzzjoni ta' elementi Neo-Manwelini, ma kisbux l-approvazzjoni meħtieġa. Fl-1863, l-arkitett Valentim José Correia tqabbad mill-ombudsman tal-Casa Pia, Eugénio de Almeida, biex jorganizza mill-ġdid it-tieni sular tad-dormitorju l-antik u jiddisinja t-twieqi (1863-1865). Sussegwentement ġie sostitwit minn Samuel Barret, li bena t-torrijiet fit-tarf estrem tal-Punent tad-dormitorji. Bl-istess mod, Barret ġie sostitwit mid-disinjaturi xeniċi Taljani Rambois u Cinatti, li kienu ħadmu fuq id-disinn tat-Teatru ta' São Carlos, sabiex ikomplu jimmudellaw mill-ġdid il-monasteru minn ġewwa fl-1867. Bejn l-1867 u l-1868, bidlu ferm l-anness u l-faċċata tal-knisja sabiex jagħtuha d-dehra li għandha llum. Waqqgħu l-gallerija u s-Sala tar-Rejiet, bnew it-torrijiet tad-dormitorju tal-Lvant, bnew ir-rużun tal-kor ta' fuq u ssostitwew is-saqaf b'għamla piramidali tat-torri tal-kampnar b'disinn b'għamla ta' mitra. L-immudellar mill-ġdid iddewwem minħabba li fl-1878 ċeda u kkrolla d-dormitorju ċentrali. Wara l-1884, Raymundo Valladas beda jikkontribwixxi, diġà fl-1886, għar-restawr tal-kjostru u tas-Sala do Capítulo, inkluż il-kostruzzjoni tas-saqaf bil-volti. Il-qabar ta' Alexandre Herculano, iddisinjat minn Eduardo Augusto da Silva, tqiegħed fis-Sala do Capítulo fl-1888.

Sabiex jiġi ċċelebrat ir-raba' ċentenarju fl-1898 tal-wasla ta' Vasco da Gama fl-Indja, ġie deċiż li jiġi rrestawrat il-qabar tal-esploratur fl-1894. L-oqbra ta' Vasco da Gama u Luís de Camões, imnaqqax mill-iskultur Costa Mota, tqiegħdu fil-kappella laterali tan-Nofsinhar. Sena wara, il-monasteru rċieva l-fdalijiet tal-poeta João de Deus, u iktar 'il quddiem later żdiedu l-oqbra ta' Almeida Garret (1902), Sidónio Pais (1918), Guerra Junqueiro (1923) u Teófilo Braga (1924).

Repubblika 

Il-Ministeru għax-Xogħlijiet Pubbliċi (Ministério das Obras Públicas) fetaħ kompetizzjoni sabiex jitlesta l-anness, li kellu jservi bħala l-Mużew Nazzjonali tal-Industrija u tal-Kummerċ (Museu Nacional da Indústria e Comércio), iżda l-proġett ġie kkanċellat fl-1899, u minflok intuża għall-Mużew Etnoloġiku tal-Portugall (Museu Etnológico Português).

Fl-1898 sar iktar immudellar mill-ġdid tal-monasteru wara x-xogħol li kien wettaq Parente da Silva fl-1895 fuq l-anness ċentrali, issa ssimplifikat, kif ukoll ir-restawr tal-cadeirals (is-siġġijiet tal-kleru fis-servizzi reliġjużi), li tlestew fl-1924 mill-iskultur Costa Mota. Fl-1938 l-orgni fil-kor ta' fuq ġie żarmat fl-istess żmien li serje ta' twieqi bil-ħġieġ ikkulurit, iddisinjati minn Abel Manta u maħduma minn Ricardo Leone, ġew sostitwiti fil-faċċata tan-Nofsinhar.

Bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet li mmarkaw iċ-ċentenarju tal-Portugall modern fl-1939, sar iktar immudellar mill-ġdid fil-monasteru u fit-torri. Matul dawn il-proġetti, il-baldakkin u l-qabar ta' Alexandre Herculano twaqqgħu u l-bitħa tal-kjostru ġiet pavimentata. Fl-1940 l-ispazju quddiem il-monasteru ġie ddisinjat mill-ġdid għall-Espożizzjoni Portugiża. Il-Casa Pia okkupat l-ispazji interni tal-kjostru u l-oqbra ta' Camões u ta' Vasco da Gama ġew ittrasferiti fil-kor t'isfel. Serje ta' twieqi ddisinjati minn Rebocho u maħduma minn Alves Mendes tlestew fl-1950.

Fl-1951 il-fdalijiet tal-President Óscar Carmona ġew midfuna fis-Sala do Capítulo. Iktar 'il quddiem ġew ittrasportati lejn il-Panteon Nazzjonali fl-1966 ħdejn il-fdalijiet ta' eks Presidenti oħra u eroj letterarji tal-pajjiż.

Il-Mużew Marittimu (Museu da Marinha) ġie inawgurat fil-binja tal-Punent tal-monasteru fl-1963.

Repubblika 

Il-knisja u l-monasteru, flimkien mat-Torri ta' Belém u l-Padrão dos Descobrimentos, huma simbolu tal-Epoka Portugiża tal-Iskoperti u huma fost l-iżjed attrazzjonijiet turistiċi prinċipali ta' Liżbona. Fl-1983, l-UNESCO inkludiet formalment il-Monasteru tal-Ġlormini u t-Torri ta' Belém fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji.

Meta l-Portugall issieħeb fil-Komunità Ekonomika Ewropea, iċ-ċerimonji formali saru fil-kjostru tal-monument (fl-1985).

Matul is-snin 90 tas-seklu 20 saru żewġ wirjiet ewlenin fil-monasteru: 4 séculos de pintura (Erba' Sekli ta' Pitturi), fl-1992; u l-wirja "Leonardo da Vinci – um homem à escala do mundo, um Mundo à escala do homem" (Leonardo da Vinci: Raġel fuq Skala Dinjija, Dinja fuq Skala ta' Bniedem), fl-1998 (li kienet tinkludi l-Kodiċi ta' Leicester, misluf temporanjament mingħand Bill Gates).

Fl-aħħar tas-seklu 20, l-immudellar mill-ġdid tal-monasteru kompla bil-konservazzjoni, it-tindif u r-restawr, inkluż il-kappella prinċipali fl-1999 u l-kjostru fl-1998-2002.

Fit-13 ta' Diċembru 2007, it-Trattat ta' Liżbona ġie ffirmat fil-monasteru, u witta t-triq għar-riformi tal-Unjoni Ewropea.

Arkitettura

Knisja ta' Santa Marija

Arkitettura esterna

Portal tan-Nofsinhar 

Id-daħla laterali elaborata tal-monasteru ġiet iddisinjata minn Juan de Castilho u titqies bħala waħda mill-iktar sinifikanti ta' żmienu, iżda fil-fatt mhijiex id-daħla prinċipali tal-binja. Dan il-portal qisu ta' santwarju huwa kbir 32 metru (105 piedi) bi 12-il metru (39 pied), u huwa maqsum fuq żewġ sulari. Il-karatteristiċi elaborati tiegħu jinkludu abbundanza ta' soqfa forfċi u pinnakli, flimkien ma' bosta figuri mnaqqxin bilwieqfa taħt baldakkin f'niċeċ imnaqqxa, madwar statwa ta' Enriku n-Navigatur, bilwieqfa fuq pedestall bejn iż-żewġ bibien.

It-timpanu, fuq il-bieb doppju, fih żewġ xeni f'nofs riljiev mill-ħajja ta' San Ġlormu: fuq ix-xellug, it-tneħħija tax-xewka minn sieq l-iljun, u fuq il-lemin, l-esperjenza tal-qaddis fid-deżert. Bejn dawn iż-żewġ xeni hemm l-istemma tar-Re Manwel I, filwaqt li l-arċivolta u t-timpanu huma miksija b'simboli u b'elementi Manwelini. Il-Madonna (Santa Maria de Belém) tinsab fuq pedestall fuq nett tal-arċivolta, flimkien mal-Arkanġlu Mikiel, filwaqt li fuq il-portal hemm salib tal-Ordni ta' Kristu. Fuq kull naħa tal-portal hemm tieqa kbira bi gwarniċ imżejjen b'mod rikk.

Portal assjali 

Għalkemm iżgħar mid-daħla tan-Nofsinhar, dan il-portal huwa l-iżjed daħla importanti tal-monasteru minħabba t-tiżjin u l-pożizzjoni tiegħu quddiem l-artal prinċipali. Dan il-portal tal-Punent huwa eżempju tajjeb tat-tranżizzjoni mill-istil Gotiku għal dak Rinaxximentali. Inbena minn Nicolau Chanterene fl-1517. X'aktarx li kien l-ewwel kummissjoni tiegħu fil-Portugall. Fis-seklu 19 żdied vestibolu li jifforma tranżizzjoni bejn il-knisja u l-ambulatorju.

Fit-timpanu hemm xeni mit-twelid ta' Kristu: mix-xellug għal-lemin: it-Tħabbira (tal-anġlu lil Marija li kienet se twelled); in-Natività (it-twelid tal-Bambin Ġesù); u l-Epifanija (l-adorazzjoni tal-maġi). Żewġ anġli jżommu f'idejhom l-istemma tal-Portugall, qrib l-arċivolta. Il-koxox tal-portal mimlijin statwi, fosthom l-istatwi tar-Re Manwel I u tar-Reġina Marija ta' Aragona għarkopptejhom f'niċċa taħt baldakkin imżejjen b'mod rikk, u maġenbhom il-qaddisin patruni tagħhom: San Ġlormu u San Ġwann il-Battista, rispettivament. Ir-riffieda huma mżejna b'anġli żgħar bl-istemma f'idejhom u maġenb ir-re hemm sfera nawtika, filwaqt li maġenb ir-reġjina hemm tliet zkuk bl-inwar. Fost l-elementi Rinaxximentali hemm anġli b'ilbies Ruman, kerubini, id-dettall u r-realiżmu tar-rejiet u l-istudju tal-għerwien ta' San Ġlormu.

Fil-monasteru kollu kemm bosta rappreżentazzjonijiet ta' San Ġlormu, fil-pitturi, fl-iskulturi u fil-ħġieġ ikkulurit. Tliet eżempji importanti huma:

 O Penitente no deserto (Il-Penitenti fid-Deżert), fil-kor t'isfel, ħdejn il-qabar ta' Vasco da Gama, bil-qaddis magħdur fid-deżert, b'ħaġra f'idu, hu u jimmedita quddiem kurċifiss;
 O Estudioso na sua cela (L-Istudjuż fiċ-Ċella Tiegħu), bil-qaddis bilqiegħda fiċ-ċella tiegħu mdawwar b'kotba miftuħin;
 O Doutor da Igreja (It-Tabib fil-Knisja), fil-kor ta' fuq, b'San Ġlormu solenni bilwieqfa liebes ilbies aħmar u kappell ta' kardinal.

Il-qaddis dejjem jiġi akkumpanjat minn iljun u l-Bibbja.

Minn ġewwa 

Diogo Boitac ħejja s-sisien għal din il-knisja bi tliet korsiji u ħames kompartimenti taħt volta unika, transett immarkat sew iżda ġej ħarira 'il barra u kor olzat. Il-konfigurazzjoni tal-knisja hija magħmula minn korsiji u navata ta' daqs ugwali. Boitac bena l-ħitan tal-knisja sal-gwarniċi u mbagħad beda l-kostruzzjoni tal-monasteru biswit.

Juan de Castilho, arkitett u skultur Spanjol, kompla l-kostruzzjoni fl-1517. Huwa lesta l-ħitan u l-volta mrikkba unika, b'kombinament ta' volti stellar u volti bi traċċi tul il-wisa' ta' 19-il metru (62 pied) tal-knisja. Kull sett ta' trikkib tal-volta huwa mirfud apposta. Id-disinn tal-1522 tal-volta trasversali tat-transett ma fihx pilastri jew kolonni, filwaqt li oriġinarjament Boitac kien ippjana tliet kompartimenti fit-transett. Il-volta mhux mirfuda tat-transett tagħti l-impressjoni lill-viżitatur li qed iżżomm waħedha fl-arja.

Castilho żejjen ukoll il-kolonni ottagonali rqaq u artikolati, għoljin 25 metru b'elementi grotteski jew bil-fjuri raffinati, tipiċi tal-istil Rinaxximentali. Il-kostruzzjoni ta' din is-sala bl-istil Gotiku Aħħari hija kapulavur estetiku u arkitettoniku: iżżid l-effett spazjali ta' din il-binja enormi. Il-kolonna tat-Tramuntana li tinsab l-eqreb tat-transett fiha medaljun li jaf ġie inkluż apposta għal ritratt ta' Boitac jew ta' Juan de Castilho.

Fl-aħħar tal-korsiji laterali u fuq iż-żewġ naħat tal-kor hemm l-artali (bi stil Manwelin ukoll) li jmorru lura għas-sekli 16 u 17. Dawn huma mżejna bl-injam imnaqqax u indurati b'lewn id-deheb u bl-aħdar, u wieħed minnhom fih ix-xbieha ta' San Ġlormu bit-terrakotta mżejna bl-enamel b'diversi kuluri.

Dan il-kor ġie ordnat mir-Reġina Katarina tal-Awstrija bħala l-qabar għall-mistrieħ ta' dejjem tal-familja rjali. Huwa xogħol Jerónimo de Ruão (Jean de Rouen) u nħadem bi stil Klassiku. L-oqbra rjali jserrħu fuq iljunfanti tal-irħam u jinsabu bejn pilastri Joniċi, b'pilastri Korinzji fuqhom. L-oqbra fuq in-naħa tax-xelluh tal-kor huma tar-Re Manwel I u ta' martu Marija ta' Aragona, filwaqt li l-oqbra tal-lemin huma tar-Re João III u ta' martu Katarina tal-Awstrija.

Kor t'isfel 
Fi ħdan il-knisja, fil-kor t'isfel, hemm l-oqbra tal-ġebel ta' Vasco da Gama (1468-1523) u tal-poeta u l-kronista l-kbir tal-Epoka tal-Iskoperti, Luís de Camões (1527-1580). Iż-żewġ oqbra ġew skolpiti mill-iskultur tas-seklu 19 Costa Mota bi stil Neo-Manwelin armonjuż. Il-fdalijiet tat-tnejn li huma ġew ittrasferiti lejn dawn l-oqbra fl-1880.

Monasteru 
Ix-xogħol fuq il-kjostru kwadru kbir (55 metru b'55 metru) tal-monasteru nbeda minn Boitac. Huwa bena l-volti laterali bi ħnejjiet wesgħin u bi twieqi elaborati. Juan de Castilho temm il-kostruzzjoni billi ta' bixra klassika lis-sular t'isfel u bena s-sular ta' fuq. Il-kostruzzjoni ta' dan il-kjostru kienet innovazzjoni għal dak iż-żmien. Castilho bidel il-kolonni tondi oriġinali ta' Boitac għal kolonni rettangolari, u żejjen il-kjostru b'tiżjin bi stil Plateresk. Kull naħa tal-binja fiha sitt kompartimenti bil-volti. L-erba' kompartimenti interni huma mirfuda fuq riffieda enormi li jiffurmaw arkati wesgħin. Il-kompartimenti tal-irkejjen huma kkollegati permezz ta' kostruzzjoni bl-arkati dijagonali li joħorġu fid-dieher il-pilastri mżejna tal-irkejjen. Il-kjostru kellu funzjoni reliġjuża kif ukoll funzjoni rappreżentattiva permezz tat-tiżjin dekorattiv tiegħu u l-motivi dinastiċi simboliċi, fosthom l-isferi nawtiċi, l-istemmi, u s-salib tal-Ordni ta' Kristu, simboli tas-setgħa dinjija dejjem tikber tal-Portugall.

Il-ħitan ta' ġewwa tal-kjostru fihom bosta motivi Manwelini b'elementi nawtiċi, flimkien ma' motivi Ewropej, Għarab u tal-Lvant. Il-ħnejjiet għat-tond u l-istruttura orizzontali jaqblu mal-istil arkitettoniku Rinaxximentali, filwaqt li fl-istess ħin hemm rabta mal-arkitettura Spanjola. It-tiżjin tal-ħitan ta' barra tal-bitħa interna saru bi stil Plateresk minn Castilho: l-arkati jinkludu ħnejjiet imżejna li jagħtu lill-kostruzzjoni bixra qisha ta' filugran.

F'waħda minn dawn l-arkati hemm il-qabar solenni tal-poeta Fernando Pessoa, filwaqt li hemm diversi oqbra oħra fosthom dawk tal-poeta u d-drammaturgu Almeida Garrett (1799-1854), tal-kittieb u l-istoriku Alexandre Herculano (1810-1877), tal-eks Presidenti Teófilo Braga (1843-1924) u ta' Óscar Carmona (1869-1951).

Ir-refettorju għandu diversi madumiet azulejos tas-seklu 18.

Wara r-restawr tal-1850, fil-binja tal-Punent ġew stabbiliti fil-monasteru l-Museu Nacional de Arqueologia (il-Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija) u l-Museu da Marinha (il-Mużew Marittimu).

Sit ta' Wirt Dinji 

Il-Monasteru tal-Ġlormini u t-Torri ta' Belém f'Liżbona ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1983 b'modifika minuri fiż-żona ta' lqugħ tas-sit fl-2008.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

Referenzi 

Siti ta' Wirt Dinji
Portugall
Monasteri