Carmen de Burgos
Carmen de Burgos y Seguí (psewdonimi, Colombine, Gabriel Luna, Perico el de los Palotes, Raquel, Honorine and Marianela; Almería, 10 ta’ Diċembru, 1867- Madrid, 9 ta’ Ottubru, 1932 kienet kittieba, traduttriċi, attivista għad-drittijiet tan-nisa, u ġurnalista Spanjola. Johnson jiddeskriviha bħala kittieba “moderna”, jekk mhux “modernista.”

Karriera 
De Burgos telqet mid-dar meta ltaqgħet ma’ Arturo Asterz Bustos, li kien ħmistax-il sena ikbar minnha, poeta, kittieb u alkoħoliku. Bustos kien jaqla’ l-għajxien bħala tipografu għall-gazzetta tal-familja. Hi u Arturo għamlu sbatax-il sena fi żwieġ infeliċi, u kellhom erbat itfal li minnhom għex wieħed biss. Fl-1898 dan il-wild miet ukoll u de Burgos daħlet fil-kulleġġ lokali sabiex tikseb ċertifikat għat-tagħlim. Avvanzat malajr, u fi żmien sena kellha l-kwalifiċi biex tgħallem fil-primarja. Sa tmiem l-1898, de Burgos kellha l-kwalifiċi biex tgħallem fis-sekondarja u sal-1900 setgħet tgħallem lill-għalliema. B’dawn il-kwalifiċi kellha rasha mistrieħa li għandha xogħol għal ħajjitha. De Burgos u t-tifla tagħha telqu lir-raġel abbużiv u infidil li kellha, u flimkien bnew id-dar tagħhom fi Guadalajara, fejn de Burgos kitbet l-ewwel ktieb tagħha.<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Davies|isem=Catherine|data=2000|titlu=Spanish Womens Writing 1849-1996.|url=https://www.worldcat.org/oclc/893334137|post=London|pubblikatur=Bloomsbury Publishing|paġni=pp.117-119}}</ref> Matul dan iż-żmien tgħallmet kif taqla’ l-għajxien minn kitbietha, kisbet l-indipendenza tagħha, u bdiet tistmerr l-idea taż-żwieġ. De Burgos kienet tqis lilha nfisha bħala feminista. Madankollu, minħabba l-ġeneru tagħha, kitbietha kienu esklużi fl-istħarriġ u l-evalwazzjoni tal-kittieba modernisti (maskili) Spanjoli.

Madankollu, de Burgos bdiet tikteb numru ta’ rumanzetti, ġeneru letterarju li kien popolari fil-bidu tas-seklu għoxrin. Ir-rumanzi tagħha jittrattaw temi politiċi u legali, kif ukoll suġġetti tabù bħall-omosesswalità fl-irġiel u fin-nisa, u t-transvestismu. Hi enfasizzat l-inġustizzja fil-konfront tas-sessi rigward l-adulterju, fejn in-nisa kienu jiġu kkundannati filwaqt li l-involviment tal-irġiel kien jinħafer. Diversi studjużi osservaw li filwaqt li de Burgos hi meqjusa bħala feminista bikrija li qajmet suġġetti kontroversjali rigward is-sess, il-liġi u d-drittijiet, il-kitba tagħha xorta ma offrietx soluzzjonijiet. Hija għarrfet lill-qarrejja dwar id-diskrepanza bejn il-valuri tradizzjonali tal-edukazzjoni femminili u l-ħajja moderna. Madankollu, de Burgos esponiet kwistjonijiet diffiċli u fl-1904 mexxiet kampanja biex id-divorzju jsir iktar aċċessibbli.

 Rikonoxximent 
Meta fl-1906 De Burgos saret editriċi għal Diario Universal'' ta’ Madrid, hija saret l-ewwel ġurnalista professjonali femminili fi Spanja. De Burgos serviet ukoll bħala l-ewwel president tal-Liga Internacional de Mujeres Ibéricas e Hispanoamericanas (Għaqda Internazzjonali ta’ Nisa Iberiċi u mill-Amerika Latina). Matul id-dittatorjat ta’ Franco, De Burgos ġiet eskluża mill-kotba tal-istorja, iżda wara r-restorazzjoni demokratika, reġgħet ġiet rikonoxxuta u ddaħħlet mill-ġdid fl-istorja tad-drittijiet tan-nisa fi Spanja.

Referenzi 
Mietu fl-1932
Twieldu fl-1867
Kittieba Spanjoli
Tradutturi
Ġurnalisti