Knisja ta' Santa Margerita
Il-Knisja ta' Santa Margerita (bl-Ingliż: Church of St. Margaret) tinsab fuq l-artijiet tal-Abbazija ta' Westminster fil-Pjazza tal-Parlament, Londra, l-Ingilterra. Il-knisja hija ddedikata lil Margerita ta' Antjokja, u tifforma parti minn Sit ta' Wirt Dinji uniku tal-UNESCO flimkien mal-Palazz ta' Westminster u l-Abbazija ta' Westminster.

Storja u deskrizzjoni 
Il-knisja ġiet stabbilita fis-seklu 12 minn patrijiet Benedittini, sabiex in-nies li kienu jgħixu fl-inħawi qrib l-Abbazija setgħu jagħtu qima separatament fil-knisja parrokkjali iktar sempliċi tagħhom stess, u storikament kienet fi ħdan il-"mija ta' Ossulstone" fil-kontea ta' Middlesex. Fl-1914, fid-daħla ta' Memorials of St. Margaret's Church, Westminster, eks Rettur tal-Knisja ta' Santa Margerita, Hensley Henson, irrapporta dwar tradizzjoni Medjevali li l-knisja kienet antika daqs l-Abbazija ta' Westminster, u l-oriġini tagħha kienu marbuta mal-istess qaddis irjali, kif ukoll li "Iż-żewġ knejjes, kunventwali u parrokkjali, ilhom maġenb xulxin għal iktar minn tmien sekli - ovvjament, mhux il-verżjonijiet eżistenti, iżda knejjes iktar antiki li l-knejjes eżistenti huma s-suċċessuri tagħhom fl-istess sit".

Il-Knisja ta' Santa Margerita ġiet rikostruwita mill-1486 sal-1523, fuq l-istigazzjoni tar-Re Enriku VII, u l-knisja l-ġdida, li fil-biċċa l-kbira tagħha għadha teżisti sa llum il-ġurnata, ġiet ikkonsagrata fid-9 ta' April 1523. Issejħet bħala "l-aħħar knisja f'Londra mżejna skont it-tradizzjoni Kattolika qabel ir-Riformazzjoni", u fuq kull naħa ta' ħajt diviżorju kbir kien hemm statwi mpittrin b'mod rikk ta' Santa Marija u ta' San Ġwann, filwaqt li l-binja kellha diversi kappelli interni. Fis-snin 40 tas-seklu 16, il-knisja l-ġdida kważi twaqqgħet, meta Edward Seymour, l-Ewwel Duka ta' Somerset, ippjana li jwaqqa' l-knisja biex b'hekk ikollu materjali ta' kwalità tajba għall-Palazz ta' Somerset, il-palazz il-ġdid tiegħu f'The Strand. Bis-saħħa tar-reżistenza tal-parruċċani armati ma wettaqx il-pjanijiet li kellu.

Fl-1614, il-Knisja ta' Santa Margerita saret l-ewwel knisja parrokkjali tal-Palazz ta' Westminster, meta l-Puritani tas-seklu 17, li ma kinux kuntenti bl-Abbazija wisq liturġika, għażlu li jwettqu s-servizzi parlamentari tagħhom fi knisja li skonthom kienet iktar adattata: prattika li tkompliet minn dak iż-żmien 'l hawn.

Bejn l-1734 u l-1738, it-torri tal-Majjistral ġie rikostruwit skont id-disinn ta' John James; dak iż-żmien, l-istruttura kollha kienet miksija bil-ġebel ta' Portland. Il-portali tal-Lvant u tal-Punent ġew miżjuda wara meta J. L. Pearson kien l-arkitett. Fl-1878, il-knisja minn ġewwa ġiet irrestawrata sew u ġiet mibdula għad-dehra attwali tagħha minn Sir George Gilbert Scott, għalkemm bosta karatteristiċi tal-familja Tudor inżammu.

Fl-1863, waqt l-esplorazzjonijiet preliminari ta' tħejjija għal dan ir-restawr, Scott sab li diversi bibien kienu miksija x'aktarx b'ġilda umana. Wara li t-tobba eżaminaw il-ġilda, l-istoriċi Vittorjani ħarġu bit-teorija li l-ġilda x'aktarx kienet ta' William is-Sagristan, li organizza klikka kriminali li fl-1303 serqet mingħand ir-Re l-ekwivalenti ta' $100 miljun skont il-valur tal-lum. Kienet ħadma kumplessa, fejn kienu involuti diversi membri tal-klikka kriminali lebsin taparsi patrijiet iħawlu l-arbuxxelli fil-palazz. Wara sitt xhur mis-serqa kbira, l-oġġetti misruqa ġew moħbija f'dawk l-arbuxxelli. L-istoriċi kienu jemmnu li William is-Sagristan ġie mqaxxar ħaj bħala kastig u l-ġilda tiegħu ntużat biex jiġu miksija dawn il-bibien irjali, li inizjalment x'aktarx kienu jinsabu fil-Palazz ta' Westminster. Studju sussegwenti żvela li l-ġlud kienu ta' annimali tal-ifrat u mhux ta' bniedem.

Sas-snin 70 tas-seklu 20, l-għadd ta' nies li kienu jgħixu qrib il-knisja laħaq il-mijiet. Ir-responsabbiltà ekkleżjastika tal-parroċċa ġiet allokata mill-ġdid lill-parroċċi ġirien permezz tal-Att dwar l-Abbazija ta' Westminster u l-Knisja ta' Santa Margerita f'Westminster tal-1972, u l-knisja ġiet taħt l-awtorità tad-Dekan u tal-Konfraternità tal-Abbazija ta' Westminster.

F'Ottubru ta' kull sena tiġi ċċelebrata quddiesa tas-sena l-ġdida għall-Knisja Ortodossa Koptika fir-Renju Unit, u fl-2016 qaddes l-Isqof Angaelos.

Ir-Rettur tal-Knisja ta' Santa Margerita spiss ikun kanonku tal-Abbazija ta' Westminster.

Twieqi kommemorattivi 

Fost it-twieqi notevoli tal-knisja hemm it-tieqa tal-Lvant magħmula fl-1509 bil-ħġieġ ikkulurit Fjamming, li nħolqot biex tikkommemora l-wegħda taż-żwieġ ta' Katerina ta' Aragona lil Enriku VIII. Din kellha storja partikolari. Ingħatat minn Enriku VII lill-Abbazija ta' Waltham f'Essex, u max-Xoljiment tal-Monasteri, l-aħħar Patri Superjuri bagħatha lil kappella privata f'New Hall, Essex. Din spiċċat fil-pussess ta' Thomas Boleyn, l-Ewwel Konti ta' Wiltshire, missier Anne Boleyn, imbagħad f'idejn Thomas Radclyffe, it-Tielet Konti ta' Sussex, imbagħad f'idejn George Villiers, l-Ewwel Duka ta' Buckingham, imbagħad f'idejn Oliver Cromwell, imbagħad reġgħet lura għand it-Tieni Duka ta' Buckingham, imbagħad f'idejn il-Patri Ġeneral, id-Duka ta' Albemarle, imbagħad f'idejn John Olmius, u mbagħad f'idejn is-Sur Conyers ta' Copt Hall, Essex. Ibnu bigħ it-tieqa lill-parroċċa tal-Knisja ta' Santa Margerita fl-1758 għal erba' mitt guinea. Il-flus ġew minn għotja ta' £4,000 mingħand il-parlament lill-parroċċa dik is-sena għar-rinnovazzjoni tal-knisja u għar-rikostruzzjoni tal-presbiterju.

Twieqi oħra jikkommemoraw lil William Caxton, l-ewwel stampatur tal-Ingilterra, li ndifen fil-knisja fl-1491, lil Sir Walter Raleigh, li ġie ġustizzjat fil-bitħa interna tal-Palazz l-Antik u mbagħad indifen fil-knisja fl-1618, lill-poeta John Milton, parruċċan tal-knisja, u lill-Ammirall Robert Blake.

Sit ta' Wirt Dinji 
Il-Palazz ta' Westminster u l-Abbazija ta' Westminster, inkluż il-Knisja ta' Santa Margerita, ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

Żwiġijiet 
Apparti ż-żwiġijiet tal-parruċċani tagħha, il-knisja kemm-il darba ntużat għal diversi żwiġijiet komunitarji ta' Membri Parlamentari, kif ukoll pari u uffiċjali tal-House of Lords u tal-House of Commons. Fost iż-żwiġijiet notevoli:

 il-5 ta' Lulju 1631: Edmund Waller u Anne Banks, li kienet werrieta u membru tal-Qorti tal-Aldermen, iżżewġu fil-knisja kontra l-ordnijiet tal-Qorti u tal-Kunsill Privat tal-Ingilterra. Waller preċedentement kien ħa l-għarusa iżda ġie mġiegħel jirritornaha. Minkejja l-ilment tal-Kamra Superjuri (Star Chamber), Waller ingħata l-maħfra mir-Re Karlu I;
 it-13 ta' Mejju 1654: Lady Mary Springett (l-omm tar-rispett ta' William Penn) u Isaac Pennington;
 l-1 ta' Diċembru 1655: Samuel Pepys u Elisabeth Marchant de St. Michel;
 it-12 Novembru 1656: John Milton u Katherine Woodcock;
 it-12 ta' Ġunju 1895: William Hicks u Grace Lynn Joynson;
 it-12 ta' Settembru 1908: Winston Churchill u Clementine Hozier;
 il-21 ta' April 1920: Harold Macmillan u Lady Dorothy Cavendish;
 it-18 ta' Lulju 1922: Lord Louis Mountbatten u Edwina Ashley;
 it-8 ta' Ottubru 1993: David Armstrong-Jones, il-Viskonti Linley, u l-Onorevoli Serena Stanhope.

Żwiġijiet notevoli oħra jinkludu uħud taż-"Żgħażagħ Għorrief".

Magħmudijiet 

 Charles Weston, it-Tielet Konti ta' Portland, id-19 ta' Mejju 1639;
 Barbara Villiers, l-unika wild ta' Lord Grandison u l-maħbuba rjali futura tar-Re Karlu II, ġiet mgħammda fil-knisja fis-27 ta' Novembru 1640;
 Charles Montagu, l-Ewwel Konti ta' Halifax, ġie mgħammed fil-knisja fit-12 ta' Mejju 1661;
 Charles FitzRoy, it-Tieni Duka ta' Cleveland, l-ikbar iben ta' Barbara Villiers, ġie mgħammed fil-knisja fis-16 ta' Ġunju 1662, meta isem il-missier ingħata lir-raġel tagħha, Lord Castlemaine, minflok ir-Re, li iktar 'il quddiem irrikonoxxa l-wild bħala tiegħu. F'Ottubru 1850 The Gentleman's Magazine rrapportat din l-entrata u sostniet li kienet "verità mhux magħrufa" u "fatt ġdid fl-istorja sigrieta ta' Karlu II";
 Thomas Pelham-Clinton, it-Tielet Duka ta' Newcastle, it-28 ta' Lulju 1752;
 Olaudah Equiano, skjav li xtara l-ħelsien tiegħu stess, u li sar abolizzjonist ewlieni, ġie mgħammed bħala Gustavus fid-9 ta' Frar 1759, meta ġie deskritt fir-reġistru parrokkjali bħala "Gustavus Vassa, persuna ta' karnaġjon sewda li twieled f'Carolina 12-il sena ilu".

Difniet 

 William Caxton, 1491;
 John Sutton, it-Tielet Baruni Dudley, "Lord Quondam", it-18 ta' Settembru 1553; u martu Lady Cicely Grey, it-28 ta' April 1554;
 Nicholas Ludford, 1557;
 John Sheppard, Diċembru 1558, kompożitur;
 Blanche Parry, 1590;
 Thomas Churchyard, 1604, poeta, suldat u membru tal-qorti ta' Eliżabetta;
 Sir Walter Raleigh, 1618;
 William Murray, it-Tieni Konti ta' Tullibardine, it-30 ta' Lulju 1627;
 Edward Grimeston, l-14 ta' Diċembru 1640;
 Wara r-Restawr tal-Monarkija, fl-1661 diversi Parlamentari li kienu ndifnu fl-Abbazija ta' Westminster, l-Ammirall Robert Blake, Denis Bond, Nicholas Boscawen, Mary Bradshaw, Sir William Constable, l-Ammirall Richard Deane, Isaac Dorislaus, Anne Fleetwood, Thomas Hesilrige, Humphrey Mackworth, Stephen Marshall, Thomas May, John Meldrum, Admiral Edward Popham, John Pym, Humphrey Salwey, William Strong, William Strode, u William Twisse, kellu tneħħew minn hemm u ndifnu mill-ġdid f'fossa mhux immarkata fl-art madwar il-Knisja ta' Santa Margerita, fuq ordni tar-Re Karlu II. Fil-ħajt estern fuq ix-xellug tad-daħla prinċipali tal-Punent hemm mafkar għalihom.
 Mary [Davies] [imwielda fl-1675], armla ta' Sir Thomas Grosvenor, it-Tielet Barunett; indifnet fl-art madwar il-knisja, qrib il-portal tat-Tramuntana;
 Wenceslas Hollar, Marzu 1677;
 Thomas Blood, 1680;
 John West, is-Sitt Baruni De La Warr, 1723;
 l-Isqof Nicholas Clagett, 1746;
 Elizabeth Elstob, femminista bikrija, 1756;
 Henry Constantine Jennings, 1819;
 Ignatius Sancho, kompożitur, kittieb, abolizzjonista tal-iskjavitù.

Funerali u servizzi funebri 

 Jeremy Thorpe, eks mexxej tal-Partit Liberali;
 Antony Armstrong-Jones, l-Ewwel Konti ta' Snowdon;
 Lady Elizabeth Shakerley.

Avvenimenti notevoli oħra 
Jum l-Għid tal-1555 matul ir-renju ta' Marija I, patri Protestant eks Benedittin, William Flower darab lill-patri li kien qed jagħti s-sagrament. Huwa nidem talli darab lill-patri iżda ma nidimx għar-raġuni li wasslitu biex iwettaq dak l-att, li kienet ir-rifjut tad-duttrina tat-trasformazzjoni tal-ġisem u d-demm ta' Kristu. B'hekk ġie ġustizzjat għal ereżija u ġimgħa wara qatgħulu idejh u tawh in-nar quddiem il-knisja.

Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija, Edward Lyttelton, is-surmast ta' Eton, ta omelija fil-knisja dwar it-tema tal-"imħabba għall-għadu", u ppromwova l-fehma li kwalunkwe trattat ta' wara l-gwerra mal-Ġermanja kellu jkun wieħed ġust u mhux vendikattiv. Wara l-quddies, kellu jitlaq il-knisja mill-bieb ta' wara, filwaqt li għadd ta' dimostranti bdew ikantaw Viva l-Gran Brittanja! bħala protesta għall-attitudni tiegħu.

Korijiet 
Il-korijiet tal-Knisja ta' Santa Margerita jiġu fornuti mill-Iskola ta' Westminster. Il-knisja ospitat ukoll l-ewwel spettaklu tal-Kor tal-Parlament tar-Renju Unit taħt Simon Over fis-sena 2000.

Orgni 
Fl-1806 ġie installat orgni minn John Avery. L-orgni attwali nbena minn J. W. Walker & Sons Ltd. Speċifikazzjoni tal-orgni tista' tinstab fir-Reġistru Nazzjonali tal-Orgnijiet.

Retturi 
Mackenzie Walcott jelenka dawn li ġejjin bħala membri tal-kleru fit-tmun:

 għall-ħabta tal-1503: Sir John Conyers, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1509: Sir John Symes, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1519: is-Sur Hall, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1521: Sir Robert Danby, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1530: William Tenant, membru tal-kleru;
 1594: William Drap;
 għall-ħabta tal-1610: William Murrey;
 għall-ħabta tal-1621: Prosper Styles, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1622: Isaac Bargrave, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1638: Gilbert Wymberly, membru tal-kleru;
 1640: Stephen Marshall, lekċerer;
 1642: Samuel Gibson;
 1644: is-Sur Eaton, membru tal-kleru;
 1649: John Binns;
 1657: is-Sur Wyner / is-Sur Warmstree, lekċerer;
 1661: William Tucker, membru tal-kleru;
 għall-ħabta tal-1670: William Owtram (membru tal-kleru wkoll fl-1664);
 1679-1683: Thomas Sprat;
 1683-1724†: Nicholas Onley;
 1724-1730†: Edward Gee;
 1730-1734: James Hargrave;
 1734-1753†: Scawen Kenrick;
 1753-1784†: Thomas Wilson;
 1784-1788†: John Taylor;
 1788-1796†: Charles Wake;
 1796-1827†: Charles Fynes-Clinton;
 1828-1835: James Webber.

Skont l-Att dwar il-Kummissarji Ekkleżjastiċi tal-1840, dan ir-rwol ta' rettur kien anness mar-rwol ta' kanonku tal-Abbazija ta' Westminster li dak iż-żmien kien okkupat minn Henry Hart Milman. Fil-fatt hu u s-suċċessuri tiegħu bħala kanoniċi kienu jkunu retturi ex officio. Dan l-arranġament baqa' sal-1978. Ir-Rettur spiss (u kontinwament mill-1972 sal-2010) kien ikun ukoll il-Kappillan tal-iSpeaker tal-House of Commons.

 1835-1849: Henry Hart Milman;
 1849-1864†: William Cureton;
 1864-1876†: William Conway;
 1876-1895: Frederic Farrar (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1890);
 1895-1899: Robert Eyton;
 1899-1900: Joseph Armitage Robinson;
 1900-1912: Hensley Henson;
 1912-1936†: William Hartley Carnegie (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1916);
 1936-1940†: Vernon Storr;
 1941-1946: Alan Don (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1936);
 1946-1956: Charles Smyth;
 1957-1969: Michael Stancliffe (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1961);
 1970-1978: David Edwards (Kappillan tal-iSpeaker ukoll mill-1972);
 1978-1982: John Baker (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
 1982-1987: Trevor Beeson (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
 1987-1998: Donald Gray (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
 1998-2010: Robert Wright (Kappillan tal-iSpeaker ukoll);
 2010-2016: Andrew Tremlett;
 2016-2020: Jane Sinclair;
 2020-preżent: Anthony Ball.

† Ir-rettur miet waqt li kien fil-kariga.

Organisti 
Fost l-organisti li daqqew l-orgni fil-Knisja ta' Santa Margerita hemm:

 Robert Whyte, 1570-1574;
 John Egglestone;
 John Parsons, 1616-1621 (l-organista tal-Abbazija ta' Westminster ta' dak iż-żmien);
 John Hilton, 1628-1657(?);
 John Blow, 1695-????;
 Bernard Smith, 1676-1708;
 Henry Turner, 1708-????;
 John Illam, ????-1726;
 Edward Purcell, iben Henry Purcell, 1726-1740;
 James Butler, 1740-1772;
 William Rock, 1774-1802;
 Michael Rock, 1802-1809;
 John Bernard Sale, 1809-1838;
 T.G. Baines, għall-ħabta tal-1864;
 Walter Galpin Alcock, ????-1896;
 Edwin Lemare, 1897-1902;
 Reginald Goss-Custard, 1902-1914;
 Edwin Stephenson, 1914-1922 (l-eks organista tal-Katidral ta' San Filep, Birmingham);
 Edgar Stanley Roper, ????-1929 (organista u kompożitur ukoll tal-Kappella Rjali tal-Maestà Tiegħu fil-Palazz ta' San Ġakbu);
 Herbert Dawson, 1929-1965;
 Martin Neary, 1965-1972;
 Richard Hickox, 1972-1982;
 Thomas Trotter, 1982-????.

Gallerija

Referenzi 

Knejjes
Renju Unit
Siti ta' Wirt Dinji
Londra