Charles Nicolle
Charles Jules Henri Nicolle (twieled fil-21 ta' Settembru 1866 – miet fit-28 ta' Frar 1936) kien batterjologu Franċiż li ngħata l-Premju Nobel għall-Mediċina talli identifika l-qamel bħala t-trażmettituri tal-epidemija tat-tifu.

Familja 
Il-ġenituri ta' Nicolle kienu Aline Louvrier u Eugène Nicolle. Huwa twieled f'Rouen, Franza, u trabba bħala parti minn familja ta' klassi medja li kienet tgħożż l-edukazzjoni. Huwa kellu żewġ aħwa oħra – ħuh il-kbir, Maurice Nicolle (mikrobijologu mediku u professur fl-Istitut ta' Pasteur f'Pariġi, u Direttur tal-Istitut Batterjoloġiku ta' Kostantinopli), u ħuh iż-żgħir, Marcel Nicolle (kritiku tal-arti).

Nicole iktar 'il quddiem iżżewweġ lil Alice Avice fl-1895, u kellhom żewġt itfal, Marcelle (li twieled fl-1896) u Pierre (li twieled fl-1898), u t-tnejn li huma komplew ukoll fil-qasam mediku.

Studji u karriera 
L-iktar influwenzi edukattivi bikrin ta' Nicolle ġew mingħand missieru, li kien tabib fi sptar f'Rouen. Nicolle iktar 'il quddiem kompla bl-edukazzjoni tiegħu fil-Lycée Pierre Corneille f'Rouen, u kompla jistudja sakemm kiseb il-lawrja medika tiegħu mill-Istitut ta' Pasteur ta' Pariġi fl-1893. F'dak il-punt reġa' lura lejn Rouen, bħala membru tal-Fakultà tal-Mediċina sal-1896 u mbagħad sar Direttur tal-Laboratorju Batterjoloġiku mill-1896 sal-1902. Għall-ħabta ta' dak iż-żmien, Nicolle ttarrax minn widna waħda, u dan illimita l-abbiltà tiegħu li jkompli bil-prattika klinika u fl-istess ħin ħeġġu jkompli bir-riċerka akkademika bħala karriera alternattiva. Din tal-aħħar seħħet fl-1903, meta sar id-Direttur tal-Istitut ta' Pasteur f'Tuneż u wettaq ix-xogħol fuq it-tifu li rebbħu l-Premju Nobel, filwaqt li daħħal lil Hélène Sparrow miegħu bħala kap tal-laboratorju. Huwa baqa' d-direttur tal-istitut sa mewtu fl-1936.

Tmexxija tal-Istitut ta' Pasteur f'Tuneż 
Qabel ma Nicolle ħa l-kariga tat-tmexxija tal-Istitut ta' Pasteur f'Tuneż, l-Istitut ta' Pasteur f'Pariġi baqa' ċ-ċentru predominanti għar-riċerka fi Franza u kienet tipprova tgħaqqad ir-riċerka medika, it-tagħlim u s-servizz pubbliku (it-trattament tal-mard) skont prinċipji missjunarji ta' Pasteur. Madankollu, taħt il-gwida ta' Nicolle matul it-33 sena ta' wara, l-Istitut f'Tuneż malajr sar ċentru internazzjonali għalih innifsu għall-produzzjoni ta' vaċċini li kienu jintużaw kontra l-mard infettiv u għar-riċerka medika.

Is-suċċess ta' Nicolle fit-tkabbir tal-Istitut ta' Pasteur f'Tuneż kien imsejjes primarjament fid-devjazzjoni tiegħu mill-ideoloġija tradizzjonali ta' Pasteur li kienet issostni li l-għajnuna u r-riċerka medika kellhom isiru mingħajr profitt. Minflok, Nicolle pprova attivament jibni relazzjonijiet mal-uffiċjali lokali Tuneżini u dawk Franċiżi, u organizza l-Istitut b'tali mod li funzjonijiet mediċi oħra (bħall-indukrar tal-pazjenti morda) setgħu jappoġġaw monetarjament ir-riċerka kontinwa tal-laboratorju tal-Istitut. B'hekk irnexxielu jikseb l-awtonomija biex imexxi l-Istitut mingħajr ma jiddependi fuq fondi pubbliċi jew tal-gvern. Iktar ma l-Istitut baqa' jikber fl-istabbiltà finanzjarja, Nicolle indirizza l-mard u t-tħassib tas-saħħa pubblika li kienu prevalenti fir-reġjun lokali, ikkondivida s-sejbiet tar-riċerka u r-riżorsi mal-Istitut f'Pariġi, u saħħaħ il-kitbiet xjentifiċi tiegħu f'ġurnal imsejjaħ l-Archives de l’Institut de Tunes. Huwa sar ukoll punt ta' kuntatt ewlieni għall-gvern Franċiż meta faqqgħu epidemiji ġodda li kienu jirrikjedu l-intervent tiegħu – bħall-epidemija tal-malarja tal-1906 u t-tifqigħa tal-kolera tal-1907.

Matul ħajtu, Nicolle wettaq ukoll żewġ proġetti prinċipali li wasslu biex jiddefinixxu r-rwol tiegħu fil-komunità xjentifika – l-iskoperta tal-modalità tat-trażmissjoni tat-tifu (marda infettiva prevalenti fit-Tramuntana tal-Afrika u fil-Baċir tal-Mediterran dak iż-żmien) u l-produzzjoni tal-vaċċini.

Skoperta tal-vettur tat-trażmissjoni tat-tifu 
L-iskoperta ta' Nicolle waslet bis-saħħa tal-osservazzjoni li għamel li, filwaqt li l-pazjenti tal-epidemija tat-tifu setgħu jinfettaw lil pazjenti oħra fl-isptar u lil hinn minnu, u l-ħwejjeġ tagħhom stess bħal donnhom kienu qed ixerrdu l-marda, huma ma kinux infettivi iktar wara li kienu jieħdu banju sħun u kienu jibdlu l-ħwejjeġ tagħhom. Ladarba rrealizza dan, huwa rraġuna li x'aktarx li l-qamel kienu l-vettur għall-epidemija tat-tifu.

Peress li l-istudju tat-trażmissjoni tat-tifu kienet teħtieġ li l-parassiti jkunu ħajjin (u kellhom bżonn ospitant uman), ix-xjenzat setgħu jistudjawh biss matul żmien l-epidemija. Madankollu, Nicolle sab li ċ-ċimpanżi kienu ospitanti alternattivi adattati għal dan l-istudju peress li kienu ġenetikament simili għall-bnedmin, u f'Ġunju 1909, Nicolle ittestja t-teorija tiegħu billi infetta ċimpanżi bit-tifu, ħa kampjun tal-qamel minnha, u poġġihom fuq ċimpanżi f'saħħtu. Fi żmien għaxart ijiem, it-tieni ċimpanżi kien ikun infettat bit-tifu wkoll. Wara li rrepeta l-esperiment tiegħu, huwa kien ċert għall-aħħar: il-qamel kienu l-vettur tal-marda. Nicolle kompla bir-riċerka kontinwa tiegħu dwar il-marda, u iktar 'il quddiem beda juża l-fniek tal-Indì bħala l-organiżmu mudell tiegħu minflok iċ-ċimpanżi peress li kienu suxxettibbli bl-istess mod għall-infezzjoni u kienu wkoll iżgħar u orħos.

Sejba importanti minn iktar riċerka wriet li metodu ta' trażmissjoni maġġuri ma kienx il-gdim tal-qamel iżda l-eskrementi tal-qamel: il-qamel infettati bit-tifu kienu jsiru ħomor u jmutu wara xi ġimagħtejn, iżda fl-istess ħin jipproduċu eskrementi b'għadd kbir ta' mikrobi. Meta kwantità żgħira ta' dawn l-eskrementi tmiss mal-ġilda jew mal-għajnejn, isseħħ infezzjoni.

Ix-xogħol ta' Nicolle mhux biss kien influwenti għat-trażżin tal-epidemija tat-tifu fir-reġjun, iżda għen ukoll lix-xjenzati jiddistingwu bejn id-deni tat-tifu kkawżat mill-qamel u t-tifu kkawżat mill-briegħed.

Tentattiv ta' vaċċin 
Nicolle sostna li seta' jipproduċi vaċċin sempliċi billi jgħaffeġ il-qamel u jħalltu ma' serum tad-demm mill-pazjenti li jkunu fiequ. Huwa pprova dan il-vaċċin fuqu nnifsu, u wara li baqa' f'saħħtu, ipprovah fuq ftit tfal (minħabba li jkollhom sistemi immunitarji aħjar), li kienu mardu bit-tifu iżda fiequ.

Huwa ma kellux suċċess fl-isforz tiegħu li jiżviluppa vaċċin prattiku. Il-pass li jmiss wasal permezz ta' Rudolf Weigl fl-1930.

Minkejja li ma setax jiżviluppa t-tlaqqim kontra t-tifu, Nicolle għamel diversi skoperti ewlenin oħra fil-qasam tat-tlaqqim. Huwa kien l-ewwel wieħed li ddetermina li l-fluworur tas-sodju kien reaġent tajjeb għall-isterilizzazzjoni tal-parassiti (biex ma jibqgħux infettivi iktar) filwaqt li l-istruttura tagħhom tiġi ppreservata (biex tintuża fil-vaċċini). Permezz ta' dan il-metodu, huwa żviluppa l-vaċċini kontra l-gonorrea, xi infezzjonijiet stafilokokkali, u l-kolera. Dawn il-vaċċini mhux biss intużaw fi Franza kollha, iżda ntbagħtu fid-dinja kollha.

Kisbiet 
L-ikbar kisbiet ta' Nicolle fil-batterjoloġija u fil-parassitoloġija kienu:

 L-iskoperta tal-metodu ta' trażmissjoni tad-deni tat-tifu
 L-introduzzjoni ta' vaċċin għall-bruċellożi
 L-iskoperta tal-metodu ta' trażmissjoni tad-deni mill-qurdien
 L-istudji tiegħu dwar il-kanċer, l-iskarlattina, il-pesta bovina, il-ħosba, l-influwenza, it-tuberkolożi u t-trakoma
 L-identifikazzjoni tal-organiżmu parassitiku Toxoplasma gondii fi ħdan it-tessuti tal-gundi (Ctenodactylus gundi), li spiss jinstab fil-pazjenti bl-AIDS
 L-istudju tiegħu dwar il-mikroorganiżmu parassitiku Leishmania tropica li kkawża l-ħruq Orjentali tal-ġilda

Tagħrif addizzjonali

Xogħlijiet maġġuri 
Matul ħajtu Nicolle kiteb għadd ta' kotba mhux tal-fizzjoni u tal-batterjoloġija, fosthom:

 Le Destin des Maladies infectieuses (1933)
 La Nature, conception et morale biologiques (1934)
 Responsabilités de la Médecine (1935)
 La Destinée humaine (1936)

Huwa kiteb ukoll kotba tal-fizzjoni u tal-filosofija tul ħajtu kollha, inkluż:

 Le Pâtissier de Bellone (1913)
 Les deux Larrons (1929)
 Les Contes de Marmouse (1930)

Reliġjon 
Nicolle kien mgħammed bħala Kattoliku, iżda ma baqax jipprattika dik ir-reliġjon meta għalaq tnax-il sena. Mill-1934, huwa ħass ansjetà spiritwali, u rrikonċilja mal-Knisja f'Awwissu 1935 wara li kkomunika ma' qassis Ġiżwita.

Referenzi 

Xjenzati Franċiżi
Twieldu fl-1866
Mietu fl-1936
Premju Nobel
Bijologi Franċiżi