Dolmen ta' Viera
Id-Dolmen ta' Viera, magħruf ukoll bħala d-Dolmen de los Hermanos Viera huwa dolmen — tip ta' qabar megalitiku b'kompartiment wieħed — li jinsab fl-inħawi ta' Antequera, fil-provinċja ta' Málaga, l-Andalusija, Spanja. Jinsab 70 metru biss mid-Dolmen ta' Menga u madwar erba' kilometri mit-Tholos ta' El Romeral. Ġie skopert bejn l-1903 u l-1905 mill-aħwa Antonio u José Viera minn Antequera, li skoprew ukoll it-Tholos ta' El Romeral.

Deskrizzjoni 
Bħad-Dolmen ta' Menga, id-Dolmen ta' Viera huwa mibni b'teknika ortostatika: ħaġriet kbar weqfin. Jikkonsisti minn kuritur twil iffurmat minn sebgħa u għoxrin ħaġra, li jagħti għal kompartiment rettangolari. Dan x'aktarx li kien kompartiment funebri, minkejja ġew skoperti biss għodod tal-għadam u tas-siliċe kif ukoll bċejjeċ taċ-ċeramika. Il-kompartiment funebri għandu dimensjonijiet differenti mill-kuritur: huwa għoli ħarira iktar minn 200 ċentimetru u wiesa' 180 ċentimetru, filwaqt li l-kuritur huwa għoli 185 ċentimetru u l-wisa' tvarja bejn 130 ċentimetru fid-daħla sa 160 ċentimetru fil-punt fejn jingħaqad mal-kompartiment. Il-kuritur huwa kemxejn itwal minn 21 metru. Il-ħxuna tal-ħaġriet tvarja bejn 20 ċentimetru sa 50 ċentimetru.

Id-dolmen huwa mirdum b'tumbata funebri jew tumulus b'dijametru ta' 50 metru. Bħall-biċċa l-kbira tal-oqbra Iberiċi, huwa orjentat kemxejn lejn Nofsinhar ix-Xlokk (96°), eżatt b'tali mod li d-dawl tax-xemx tas-solstizji tas-sajf idawwal il-kompartiment funebri.

In-naħat tax-xellug u tal-lemin tal-kuritur jidher li oriġinarjament kienu jikkonsistu minn 16-il ħaġra kull waħda; għad fadal erbatax fuq ix-xelluh u ħmistax fuq il-lemin. Ħames ħaġriet akbar għadhom intatti fis-saqaf, u hemm frammenti ta' żewġ ħaġriet oħra; milli jidher tliet ħaġriet jew erbgħa ntilfu għalkollox. Fl-aħħar tal-kuritur hemm ħaġra monolitika kbira b'toqba kwadra qrib in-nofs tagħha. Din u tliet ħaġriet monolitiċi oħra huma mdawrin mal-kompartiment. Hemm differenza notevoli bejn il-ħaġriet tan-naħat u dawk tas-saqaf: dawk tal-ewwel huma maħduma b'ħafna iktar reqqa u joqogħdu perfettament fl-ispazji maħluqa fil-ħaġriet tad-daħla u l-art.

Storja 
Id-Dolmen ta' Viera nbena fi Żmien ir-Ram, bejn wieħed u ieħor għall-ħabta tat-3510-3020 Q.K. Ilu li ngħata l-istatus ta' Monument Nazzjonali mill-1923.

Sit ta' Wirt Dinji 
Is-sit jaqa' taħt ir-responsabbiltà tal-Kunsill għall-Kultura tal-Gvern Awtonomu tal-Andalusija, li jamministrah flimkien mal-Conjunto Arqueológico Dólmenes de Antequera (CADA). Id-dolmen ġie rrestawrat reċentement u huwa miftuħ għall-pubbliku.

Huwa wieħed mill-komponenti tas-Sit tad-Dolmens ta' Antequera li fl-2016 ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Ara wkoll 

 Sit tad-Dolmens ta' Antequera
 Dolmen ta' Menga
 Tholos ta' El Romeral
 Peña de los Enamorados
 El Torcal

Referenzi 

Siti ta' Wirt Dinji
Spanja
Preistorja
Monumenti
Oqbra