title: Hemoglobin (HGB) Nedir? HGB Düşüklüğü ve Yüksekliği
text: Hemoglobin, dokulara oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinde bulunan proteindir, özellikle anemi (kansızlık) teşhisinde dikkate alınan kan testlerinden biridir. Tam kan sayımı testi ile takip edilen kandaki hemoglobin miktarı desilitre başına gram (g/dl) olarak ifade edilir. Hemoglobin (HGB) yüksekliği, hemoglobin miktarının normal değerler üstünde olmasıdır. Vücudun daha fazla oksijene ihtiyacı olduğunu, kan pıhtılaşması riski olduğu anlamına gelir ve polisiteminin bir sonucu olabilir. HGB düşüklüğü vücudun kırmızı kan hücresi üretme yeteneğinin etkilendiğini, vücutta olması gerekenden daha az kırmızı kan hücresi bulunduğunu gösterir. Bu durum anemiye işaret eder ve vücudun ihtiyaç duyduğu tüm oksijeni alamadığı anlamına gelir.
  - Hemoglobin (HGB) Nedir?
  - Hemoglobin (HGB) Testi Nedir?
  - Hemoglobin (HGB) Testi Hangi Hastalıkların Tanısı için Yapılır?
  - Hemoglobin (HGB) Düşüklüğü Nedir?
  - Düşük Hemoglobin (HGB) Seviyesinin Bulguları Nelerdir?
  - Düşük Hemoglobin (HGB) Belirtileri Nelerdir?
  - Hemoglobin (HGB) Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
  - Yüksek Hemoglobin (HGB) Belirtileri Nelerdir?
  - Hemoglobin Testi Nasıl Yapılır?
  - Hemoglobin (HGB) ile İlgili Sık Sorulan Sorular
  
  Hemoglobin (HGB) Nedir?
   Hemoglobin (HGB) Nedir? Hemoglobin, kanın vücutta oksijen taşımasını mümkün kılan kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir maddedir. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerine rengini veren ve demir açısından zengin bir proteindir. Kırmızı kan hücreleri, vücudun her yerine oksijen taşır ve bunu yapmak için hemoglobine ihtiyaç duyar. Kırmızı kan hücrelerinin kan dolaşımında kolayca hareket edebilmesi için yuvarlak ve esnek olması gerekir.
  Kırmızı kan hücrelerinin temel işlevi, oksijenin akciğerlerden vücut hücrelerine taşınmasıdır. Kırmızı kan hücreleri, aslında o oksijeni taşıyan hemoglobin adı verilen bir protein içerir. Kılcal damarlarda, vücut hücreleri tarafından kullanılmak üzere oksijen salınır. Kanın akciğerlerden taşıdığı oksijenin yüzde doksan yedisi hemoglobin yoluyla taşınır. Kalan yüzde 3’ü ise plazmada çözülür. Hemoglobin, kanın, tek başına plazmada çözülebilecek olandan 30 ila 100 kat daha fazla oksijeni hareket ettirmesine izin verir.
  Oksijen seviyesinin yüksek olduğu akciğerlerde hemoglobin, oksijen ile gevşek bir şekilde birleşir. Hemoglobin daha sonra bu oksijeni, oksijen seviyesinin düşük olduğu kılcal damarlara kolayca salar. Her hemoglobin molekülünde dört demir atomu vardır. Her bir demir atomu, bir oksijen molekülü ile bağlanır. Hemoglobindeki demir, kana kırmızı rengini veren şeydir. Bir kırmızı kan hücresinin yüzde otuz üçü hemoglobindir.
  
  Hemoglobin (HGB) Testi Nedir?
   Hemoglobin (HGB) Testi Nedir? Hemoglobin (HBG), desilitrede gram (g/dL) cinsinden ifade edilip, kan testi ile ölçülen, kandaki hemoglobin sayısını gösteren testtir. Kandaki düşük hemoglobin seviyesi, doğrudan düşük bir oksijen seviyesi ile ilgilidir. Hemoglobin, kansızlık ya da demir eksikliği problemlerinde ilk bakılan parametredir. Hemoglobin düzeyinin referans aralığının altında olduğu noktada yani tam kan sayımı testinde Hemoglobin seviyeleri, yaşa ve cinsiyete göre değişiklik gösterir. Eğer referans aralığının altında bir değerde ise, ilk akla gelen rahatsızlık anemidir. Yüksek hemoglobin seviyeleri de,  nadir görülen kan hastalığı olan polisiteminin göstergesi olabilir. Yüksek hemoglobin seviyeleri dehidrasyondan, sigara içmekten veya yüksek rakımlarda yaşamaktan kaynaklanabilir veya akciğer veya kalp hastalığı gibi diğer durumlarla bağlantılı olabilir.
  
  Hemoglobin (HGB) Testi Hangi Hastalıkların Tanısı için Yapılır?
   Hemoglobin (HGB) Testi Hangi Hastalıkların Tanısı için Yapılır? Hemoglobin, tam kan sayımının bir parçası olarak, çeşitli nedenlerle istenebilir. Sonucun, referans aralığına göre düşük veya yüksek çıkmasına göre çeşitli hastalıklar ile ilişkilendirilir.
  
  Hemoglobin (HGB) Düşüklüğü Nedir?
   Hemoglobin (HGB) Düşüklüğü Nedir? HGB düşüklüğü, vücudun kırmızı kan hücreleri yaratma kabiliyetini etkileyen herhangi bir nedenden ötürü kandaki hemoglobin miktarının normal kabul edilen değerlerden düşük olmasıdır ve anemi anlamına gelir. Demir eksikliği, yoğun adet kanaması, ülser veya yaralanma gibi nedenlerle aşırı kan kaybı ve kanser yaygın nedenleridir.
  Yenidoğan bebeklerde 6-8 haftalık olduklarında geçici bir anemi görülür. 6-8 haftalık bebeklerde anemi görülmesinin nedeni doğduklarında tükenen kırmızı kan hücrelerinin yenilenmemesidir. Bebeğin geçici anemi dışında başka bir hastalığı olmadığı takdirde bu durum bebek sağlığını olumsuz şekilde etkilemez.
  
  Düşük Hemoglobin (HGB) Seviyesinin Bulguları Nelerdir?
   Düşük Hemoglobin (HGB) Seviyesinin Bulguları Nelerdir? Düşük hemoglobin seviyeleri genellikle kişinin anemisi olduğunu gösterir. Çeşitli bulgular sergiler; bunlar zayıflık, nefes darlığı, göğüs ağrısı, baş dönmesi, baş ağrısı, hızlı, düzensiz kalp atışı, el ve ayak üşümesi, soluk cilttir.
  Birkaç çeşit anemi vardır:
  
  Demir eksikliği anemisi
   Demir eksikliği anemisi En çok görülen hemoglobin düşüklüğü nedeni demir eksikliği anemisidir. Bu tür anemi, kişinin vücudunda yeterince demir olmadığında ve ihtiyaç duyduğu hemoglobini üretemediğinde ortaya çıkar. Anemiye genellikle kan kaybı neden olur; ancak anemi demir emiliminin zayıflığından da kaynaklanabilir.
  
  Hamileliğe bağlı anemi
   Hamileliğe bağlı anemi Hamilelik ve doğumun önemli miktarda demir ihtiyacının ortaya çıkmasıyla birlikte görülen demir eksikliği anemisidir.
  
  Vitamin eksikliği anemisi
   Vitamin eksikliği anemisi Diyette B12 vitamini veya folik asit (folat olarak da adlandırılır) gibi düşük besin seviyelerinde ortaya çıkar. Bazı anemi türü folik asit B12 vitamini veya B6 takviyeleri ile tedavi edilebilir.
  
  Orak hücre anemisi
   Orak hücre anemisi Hemoglobin proteininin anormal olduğu kalıtsal bir durumdur. Kırmızı kan hücrelerinin orak şeklinde ve sert olması, küçük kan damarlarından akmasını durdurması anlamına gelir.
  
  Hemolitik anemi
   Hemolitik anemi Hemolitik anemi başka bir durumun sonucu veya kalıtsal olabilir. Kırmızı kan hücreleri kan dolaşımında veya dalakta parçalandığında ortaya çıkar.
  
  Aplastik anemi
   Aplastik anemi Aplastik anemi kan hücrelerinin üretimi için gerekli olan kök hücrelerin yetersizliği nedeniyle oluşan bir kansızlık hastalığıdır.
  Diğer: Anemiye, böbrek hastalığı ve kanser tedavisi kemoterapi gibi başka durumlar da neden olabilir. Bu tür durumlar vücudun kırmızı kan hücresi yapma yeteneğini etkileyebilir.
   Diğer: 
  Düşük Hemoglobin (HGB) Belirtileri Nelerdir?
   Düşük Hemoglobin (HGB) Belirtileri Nelerdir? Düşük hemoglobinin seviyesi kişilerde şu belirtilere neden olur;
  - Zayıflık
  - Nefes darlığı
  - Baş dönmesi
  - Hızlı, düzensiz kalp atışı
  - Baş ağrısı
  - El ve ayak üşümesi
  - Soluk cilt
  - Göğüs ağrısı
  
  Hemoglobin (HGB) Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
   Hemoglobin (HGB) Yüksekliği Ne Anlama Gelir? Hemoglobin (HGB) yüksekliği, kemik iliğinin çok fazla kırmızı kan hücresi ürettiği nadir bir rahatsızlık olan polisitemi vera, kanser, kalp hastalığı, akciğer hastalığı, böbrek veya karaciğer hastalığı gibi hastalıkların bir göstergesidir. Aynı zamanda sigara içmek ve yüksek yüksek rakımlarda yaşamakta HGB yüksekliğinin nedenlerindendir.
  Erkekler için desilitre (dL) kan başına 16,6 g/dL fazla hemoglobin ve kadınlar için 15 g/dL hgb yüksekliğine işaret eder. HGB yüksekliği aslında çok fazla kırmızı kan hücresi bulunduğu anlamına gelir. Bir anlamda artan oksijen taşıma kapasitesine ihtiyaç duyulduğunu gösterir.
  Hemoglobinin yüksek olması şunlara da bağlı olabilir:
  - Belirli tümörler (Böbrek tümörleri gibi)
  - Polisitemi rubra vera olarak bilinen bir kemik iliği bozukluğu
  - Anabolik steroidler (örneğin sentetik testosteron) veya eritropoietin gibi performans artırıcı ilaçlar)
  - Hipoksi (düşük kan oksijen seviyeleri)
  - KOAH , amfizem veya pulmoner fibroz gibi ileri derece akciğer hastalıkları
  
  Yüksek Hemoglobin (HGB) Belirtileri Nelerdir?
   Yüksek Hemoglobin (HGB) Belirtileri Nelerdir? Yüksek hemoglobin hastada şu belirtilerle kendisini gösterebilir
  - Kaşıntı
  - Halsizlik hissi
  - Baş ağrısı ve dönmesi
  - Aşırı terleme
  - Ağrılı eklem şişmeleri
  - Ani kilo kaybı
  - Gözlerde beliren sararma gibi belirtilerle görülebilir.
  
  Hemoglobin Testi Nasıl Yapılır?
   Hemoglobin Testi Nasıl Yapılır? Kolunuzdaki bir damardan, parmak ucundan, el üzerinden bir damardan, yenidoğan bebekler için topuktan özel bir tüpe kan örneği alınır. Kan örneği alınırken, kanı alınacak kişi oturtulur veya yatırılır. Kan alınacak nokta sağlam bir yere dayandırılır. Ayaktaki hastadan ya da desteklenmemiş noktadan kan alınmamaktadır. Kan koldan alınacaksa, dirsek bükümünden 10-15 cm yukarıdan turnike ile sıkılır. Kanın hangi koldan, elden alınacağı önemli değildir. Eğer kol damarları uygun olmazsa, el üstü veya ayak damarları da kullanılabilir. Kan alınacak nokta özel bir solüsyonla silinir. Bu solüsyonun kuruması beklenir ve silinen bölgeye dokunulmaz.
  Hazırlanmış, steril, kuru ve tek kullanımlık enjektör ile uygun damara girilir. Enjektör ve kol arasındaki 15 derecelik açıya dikkat edilmelidir. Görünen damarlarda damarın 5-6 mm uzağından damara girilir. Enjektörle kol arasındaki piston yavaş olarak çekilir. Kan tüpe doldurulur. Kullanılan tüp, vakumlu olduğu için kan kendiliğinden kan tüpe dolar. Hastadan iğne çıkarılmadan önce koldaki turnike açılır, iğne çıkarılır sonrasında kuru bir pamuk yardımıyla kan alınan noktaya 10 dakika basınç uygulanır. Basınç uygulanmasının sebebi kanamanın durması ve kan alınan noktanın morarmasının engellenmesidir. Kan alınan noktaya basınç uygulanması gerektiği hastaya söylenmelidir.
  
  Hemoglobin (HGB) ile İlgili Sık Sorulan Sorular
   Hemoglobin (HGB) ile İlgili Sık Sorulan Sorular 
  HGB yüksekliği neden olur?
   HGB yüksekliği neden olur? Hemoglobin (HGB) yüksekliği, kemik iliğinin çok fazla kırmızı kan hücresi ürettiği nadir bir rahatsızlık olan polisitemi vera belirtisidir. Ayrıca kalp hastalığı, akciğer hastalığı, böbrek veya karaciğer hastalıkları, sigara içmek ve yüksek rakımlarda yaşamakta HGB yüksekliğinin nedenlerindendir.
  
  Anemi nasıl tedavi edilir?
   Anemi nasıl tedavi edilir? Tedavi için öncelikle aneminin neden kaynaklandığı öğrenilmelidir. (Yanlış beslenme- daha ciddi sağlık sorunları vb. ) Örneğin demir eksikliğinin yol açtığı anemi, demir takviyesini artıran ilaçlarla ve demir içeriği yüksek gıdalar daha fazla tüketilerek tedavi edilebilir. Demir içeriği yönünden zengin besinlerden bazıları şunlardır:
  - Fasülye
  - İstiridyeler, bazı deniz ürünleri
  - Sığır karaciğeri
  - Dana eti (Yağsız kıyma)
  - Hindi eti
  - Soya peyniri
  - Tam buğday ekmeği
  - Ton balığı
  - Yumurta
  - Karides
  - Fıstık ezmesi
  - Esmer pirinç
  - Üzüm kepeği (Zenginleştirilmiş)
  - Şeker kamışı
  
  Hemoglobin yüksekliği nasıl tedavi edilir?
   Hemoglobin yüksekliği nasıl tedavi edilir? Polisitemi, KOAH, belirli tümörler gibi nedenler yüksek hemoglobin seviyesine neden oluyorsa, bu hastalıkları tedavi etmek, hemoglobin seviyesini normalde döndürecektir. Bununla birlikte hemoglobini (HGB) düşürmek için şu yöntemler de uygulanabilir:
  Flebotomi: Flebotomi bir kan alma prosedürüdür. Şöyle ki doktor hemoglobin seviyesinin normale dönene kadar kişiden aldığı kanı bir tüpten bir torbaya ya da bir kaba aktarır. Flebotominin başlıca hedeflerinden biri kan pıhtılarını ve buna bağlı advers olay riskini azaltmaktır. Hemoglobin seviyesi normale yakın olana kadar bu prosedürün tekrarlanması gerekebilir.
   Flebotomi: Bol su tüketmek: Susuz kalındığında da hemoglobin seviyesi normalin üzerine çıkar. Zira susuz kalındığında kan hacminde azalma meydana gelir. Özellikle egzersiz esnasında bol su içmek normal hemoglobin seviyesini korumak için ihmal edilmemelidir.
   Bol su tüketmek: Sigarayı bırakmak: Sigara bağımlısı olan kişileri hemoglobin seviyesi kronik olarak artıyorsa, hemoglobin yüksekliğini azaltmanın en iyi yolu sigarayı bırakmaktır. Nitekim yapılan araştırmalar neticesinde sigarayı bırakan birçok kişinin hemoglobin düzeylerinin normale döndüğü saptanmıştır.
   Sigarayı bırakmak: 
  Hemoglobin testi neden yapılmalı?
   Hemoglobin testi neden yapılmalı? Vücudumuzun genel sağlık durumunu belirlemede bize çok değerli bir bilgi verir. Öte yandan, anemi (kansızlık) gibi değişik hastalıkları taramak ve izlemek için de bu test yapılacaktır.
  
  Hemoglobin testi ne zaman yapılmalıdır?
   Hemoglobin testi ne zaman yapılmalıdır? Rutin bir genel değerlendirme aşamasında tıbbi testlerin bir bölümü olarak kullanırız. Öte yandan, doktorunuz tarafından belirlendiği zamanda da bu test yapılır.
  
  Hemoglobin testi yaptırmadan önceki hazırlıklar neler?
   Hemoglobin testi yaptırmadan önceki hazırlıklar neler? Test sonucu testin yapıldığı cihazın çalışma prensibi, kişinin günlük su alım miktarı, yatar veya ayakta olma durumu ve süresi gibi çeşitli faktörlerden etkilenebilir. Gündüz saatlerinde kan aldıracak kişiler daha aktif olduğu için testlerin sonucu değişebilir. Yüksek rakımlarda yaşayan kişilerde, yine bir takım değerlerde farklılıklar meydana gelir. Ayrıca, bayanlarda menstürasyon süreci içinde veya öncesi sonrası ilk günlerde olma hali, gebelik gibi ciddi fizyolojik değişiklikler de sonuçlarda fark yaratacaktır. Bu nedenlerle, testi yaptırmadan önce doktorunuza bu durumlar hakkında bilgi vermenizi öneririz.
  
  Kana kırmızı rengi hemoglobin mi verir?
   Kana kırmızı rengi hemoglobin mi verir? Evet, kana kırmızı rengini veren, hemoglobin içerisinde yer alan, aynı zamanda demir içeren heme adı verilen bir proteindir. Demir oksijene gösterdiği tepki, kana kırmızı rengini verir.