title: Aort Damarı Nedir? Aort Damarı Yırtılması Neden Olur?
text: Aort damarı, kalpteki ana arterdir ve kalpten pompalanan, oksijenli kanı bütün doku ve organlara taşıyan vücudun en büyük atardamardır. Aort yırtılması veya diseksiyonu, vücudun en büyük damarı olan aortun iç katmanlarında bir yırtık oluşması durumudur. Bu ciddi ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir durumdur, çünkü yırtık kanın damar katmanları arasında ilerlemesine ve damarın yırtılmasına yol açabilir. Aort damarı yırtılması genellikle yüksek tansiyon, damar duvarlarında zayıflık gibi durumlar veya travma sonucu meydana gelir. Erken tanı ve tedavi hayati önem taşır, çünkü durum hızla kötüleşebilir.
  - Aort Damarı Nedir?
  - Aort Damarı Yırtılması (Diseksiyonu) Nedir?
  - Aort Damarı Neden Yırtılır?
  - Aort Damarı Yırtılması Belirtileri Nelerdir?
  - Aort Damarı (Diseksiyonu) Yırtılması Tanısı Nasıl Konulur?
  - Aort Damarı Yırtılması Nasıl Tedavi Edilir?
  - Aort Damarı Yırtılması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
  
  Aort Damarı Nedir?
   Aort Damarı Nedir? Aort damarı, baston biçimli, vücuttaki en büyük ana atar damardır. Aorta sol ventrikülden kalbin üzerinden geçer ve omurgadan aşağı doğru uzanır. Oksijen bakımından zengin olan kan aort kapağından geçerek kalpten ayrılır, bu kanı vücudun geri kalanına ulaşan dallanmış atardamarlar aracılığıyla taşımakla görevlidir. Oksijen açısından zengin kanı beyne, kaslara ve diğer hücrelere ileten diğer büyük atardamarlara yol açan baston biçimli bir eğriye sahiptir.
  
  Aort Damarı Yırtılması (Diseksiyonu) Nedir?
   Aort Damarı Yırtılması (Diseksiyonu) Nedir? Aort damarı yırtılması (diseksiyonu), aort duvarındaki katmanlarının yırtılması veya aort anevrizması nedeniyle kanı kalpten vücudun geri kalan kısmına taşımakla görevli arter olan aorttan kan sızmasıdır. Bu durum kan pompalanmasını durur ve hayati tehdit oluşturabilir.
  Aort duvarı; iç katman, orta katman ve dış katman olmak üzere üç doku katmanından oluşur. Aort diseksiyonu; aortta meydana gelen basınç veya zayıflama nedeniyle iç katmanın yırtılmasıdır. Kanın yırtık boyunca akması diğer katmanların da deforme olmasına neden olabilir. Bu durumda vücutta akan kan yavaşlayabilir, kan akışı durabilir hatta aort tamamen yırtılabilir.
  Aort damarı yırtılması (diseksiyonu) nadir yaşanan bir durumdur fakat acil müdahale edilmezse yaşamı ciddi şekilde tehdit edebilir. Belirtileri her zaman hissedilmeyebilir ve bu durum her yaştan insanın başına gelebilir.
  
  Aort Damarı Neden Yırtılır?
   Aort Damarı Neden Yırtılır? Aort damarı yırtılması, aort duvarında aortun üç katmanının çeşitli nedenlerle tamamının yırtılması sonucu meydana gelir. Bu nedenlerin en yaygını yüksek tansiyondur. Ayrıca, marfan sendromu, damar sertliği, kolesterol, diyabet, vaskülit, travmatik yaralanmalar da aort damarı yırtılmasına neden olabilmektedir.
  Aort damarı yırtılmasına neden olan faktörler şöyledir:
  - Aort damarında zamanla oluşan zayıflama
  - Yüksek tansiyon
  - Doğuştan gelen Marfan sendromu veya genetik problemler
  - Aort anerizması adı verilen çıkıntı
  - Kan damarlarında iltihaplanma ve doku hasarına neden olan vaskülit.
  - Araba kazası veya yüksek bir yerden aniden düşme gibi göğüste oluşan travmatik yaralanmalar
  
  Aort Damarı Yırtılması Belirtileri Nelerdir?
   Aort Damarı Yırtılması Belirtileri Nelerdir? Aort damarı yırtılması (diseksiyonu) uyurken veya dinlenirken aniden gelişebilen bir rahatsızlıktır ve en yaygın özelliği de bir anda ortaya çıkan şiddetli ağrıdır. Diğer yaygın belirtiler ve semptomlar şu şekilde sıralanabilir;
  - Sırtın üst kısmında veya göğüste meydana gelen bıçaklanma veya yırtılma hissi olarak tanımlanabilecek ani ve şiddetli bir ağrı
  - Bayılma ve baş dönmesi
  - Bilinç kaybı
  - Mide bulantısı
  - Şiddetli karın ağrısı
  - Zayıf nabız
  - Felce benzer vücudun bir kısmında güçsüzlük
  - Görme kaybı
  - Nefes darlığı ve konuşma güçlüğü
  
  Aort Damarı (Diseksiyonu) Yırtılması Tanısı Nasıl Konulur?
   Aort Damarı (Diseksiyonu) Yırtılması Tanısı Nasıl Konulur? Aort damarı yırtılması (diseksiyonu) çoğu zaman aniden ortaya çıkar. Erken fark edilmesi durumunda yaşam şansı artar. Aort diseksiyonu, kalp krizi ve felç ile benzer belirtiler gösterdiği için ayırt edip tanı konulması gerekir. Bunun için ilk muayene sırasında kalp atışları ve kollardaki kan basıncı kontrol edilip tıbbi geçmişiniz ile ilgili sorular sorulabilir. Kesin tanı için bazı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Bu görüntüleme yöntemleri aynı zamanda ameliyat yerini belirlemekte de faydalı olur. Bunun için kullanılan görüntüleme yöntemleri şunlardır;
  - Röntgen: Kalbinizin, akciğerlerinizin ve aorta dahil olmak üzere göğsünüzdeki yapıların resmini çekmekte kullanılan bu görüntüleme yöntemi ile
   Röntgen: - Manyetik Rezonans Görüntüleme: Bu yöntem aort da dahil olmak üzere vücuttaki organların ayrıntılı resimlerini görüntülemek için radyo dalgaları kullanır. Görüntüleme biraz zaman aldığı için acil durumlarda sık kullanılan bir yöntem değildir.
   Manyetik Rezonans Görüntüleme: - Transtorasik ekokardiyogram: Bu yöntem kalp yapılarının hareketli resimlerini ultrason ile görüntüler.
   Transtorasik ekokardiyogram: - Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması: Bu görüntüleme yöntemi ile aort damarı yırtılması oldukça hızlı bir şekilde tespit edilebilir. Acil bir durumda kullanılan en iyi görüntüleme yöntemidir.
  Bunların dışında doktor tam kan sayımı gibi kan testleri de isteyebilir. Bu sonuçlar da aort damarı yırtılması olup olmadığı hakkında bilgi verebilir.
  
  Aort Damarı Yırtılması Nasıl Tedavi Edilir?
   Aort Damarı Yırtılması Nasıl Tedavi Edilir? Aort damarı yırtılması tedavisindeki izlenecek yol yırtığın konumuna bağlıdır. İlaç tedavisi veya cerrahi müdahale için hastanın klinik bulguları değerlendirilir ve hangisinin uygun olduğuna uzman hekim tetkikler sonucunda karar verir. Aort diseksiyonu ciddi bir sağlık sorunudur ve diseksiyondan sonraki 48 saate ölüm riski %48'den %90'a kadar çıkabilir.
  Aort diseksiyonunun yayılmasını önlemek amacıyla ilaç tedavisiyle kan basıncı ve kalp atış hızı düşürülmeye çalışılır. Ayrıca doktorunuz ağrıyı azaltacak ilaçlar reçete edebilir.
  Diğer seçenek olan cerrahi müdahale ise diseksiyonun türüne bağlı olarak farklı yöntemler uygulanabilir. Bunlardan biri endovasküler cerrahi ile stent- greft onarımı diğeri ise greft değişimidir.
  Endovasküler greft onarımı: Vücuttaki farklı bir damardan; bu genellikle kasıktaki küçük bir kesi ile yapılarak aortun içerisine girilir. Diseksiyon olan bölgeye bir çeşit örgü tel desteği denebilecek stent yerleştirilir ve onarım gerçekleştirilmeye çalışılır. Böylece
   Endovasküler greft onarımı: Greft değişimi: Bu cerrahi yöntemi ile aort yırtılması olan hasarlı kısım çıkarılır ve yerine greft denilen yapay damar olan sentetik tüp takılır.
   Greft değişimi: 
  Aort Damarı Yırtılması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
   Aort Damarı Yırtılması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 
  Aort damarı yırtılması ameliyatı kaç saat sürer?
   Aort damarı yırtılması ameliyatı kaç saat sürer? Aort damarı yırtılması onarımı gerekli olduğu durumda açık ameliyat olarak genel anestezi altında yapılır. Aort damarının yırtılan kısmının çıkarılıp suni damar olan greft ile değiştirilmesi olan bu işlem 2 ila 6 saat sürebilir. Fakat bazı durumlarda 10 saat sürdüğü de olmuştur.
  Zayıflamış aort damarı bölgesine destek olan endovasküler onarımı ise genel veya lokal anestezi ile yapılabilir ve 2 ila 4 saat sürebilir.
  
  Aort damarı yırtılması ameliyatı sonrası hasta bakımı nasıl olmalıdır?
   Aort damarı yırtılması ameliyatı sonrası hasta bakımı nasıl olmalıdır? Aort damarı yırtılması sonrası hasta bakımı konusunda özenli olunmalı ve doktorunuzun önerdiği tavsiyelere uyulmalıdır. Reçete edilen ilaçlar vaktinde alınmalı ve özellikle belirli aralıklar ile planlanan kontroller ihmal edilmemelidir.
  Bunların dışında doktorunuzun tavsiye ettiği şekilde yaşam tarzı düzenlenmeli ve egzersizler yapılmalı fakat aortu yorup baskı yaratacak aktivitelerden kaçınılmalıdır.
  
  Aort damarı yırtılması ameliyatı kaç günde iyileşir?
   Aort damarı yırtılması ameliyatı kaç günde iyileşir? Aort damarı yırtılması sonucu yaplan açık ameliyattan sonra hasta genellikle 1 hafta süre ile hastanede kalır. Taburcu edilir edilmez iyileşme süreci 2 ila 3 ay sürebilir. Endovasküler onarım sonrası ise birkaç gün daha hastanede kalan hastanın tamamen iyileşmesi 1 veya 1,5 ayı bulabilir.
  
  Aort damarı kolay yırtılır mı?
   Aort damarı kolay yırtılır mı? Aort damarı oldukça dayanıklı bir yapıda olmasına karşın nadiren yırtılabilir ve bu durum ölüm ile sonuçlanabilir.
  
  Aort damarı yırtılması önlenebilir mi?
   Aort damarı yırtılması önlenebilir mi? Aort damarı yırtılmasını önlemenin en iyi yolu kontrol amaçlı düzenli aralıklarla yapılabilecek doktor ziyaretidir. Bunun dışında sigara içiyorsanız bırakmak, yüksek tansiyon şikayetiniz varsa egzersizleri aksatmamak ve beslenme planına uymak önemlidir. Ayrıca emniyet kemeri kullanmak da trafik kazalarında göğsünüze alacağınız darbeleri önleyebilecek ciddi bir öneridir.