title: Bilinçsiz İlaç Tüketimi Karaciğer Yetmezliğine Götürüyor
text: Bilinçsiz ilaç tüketimi, protein tozlarının kullanımı ve yanlış beslenme… Bunlar karaciğer yetmezliğine yol açan sebeplerden sadece bir kaçı. Ülkemizde yaklaşık 8-10 bin kişi karaciğer yetmezliği ile mücadele ediyor ve bu hastaların büyük bir çoğunluğu gerekli tedaviler uygulanmadığı için hayatını kaybediyor. Son evredeki karaciğer yetmezliğinde ise tek çözüm karaciğer nakli olarak tanımlanıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Organ Nakli Merkezi Başkanı Prof. Dr. K. Yalçın Polat “3-9 Kasım Organ ve Doku Bağışı Haftası” öncesinde karaciğer yetmezliği ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi.
  - Organ nakli bekleyen sayısı giderek artıyor
  - Yaşamın devamı için karaciğer sağlığı şart
  - Bilinçsiz ilaç tüketimi ve zehirli mantarlara dikkat!
  - %50’si Hepatit B kaynaklı
  - Siroz karaciğerin ömrünü kısaltıyor
  - Organ nakli hastanın hayatına sihirli bir dokunuştur
  - Karaciğer sağlığınız için bunlara dikkat edin
  
  Organ nakli bekleyen sayısı giderek artıyor
  
  Organ nakli bekleyen sayısı giderek artıyor
  Sağlık Bakanlığı’nın 2014 verilerine göre; 21.767 böbrek, 2.132 karaciğer, 537 kalp, 250 pankreas, 38 akciğer, 4 kalp kapağı, 1 ince bağırsak hastası kadavradan nakil olmak için beklemektedir. Ancak bu listeye kayıtlı olmayan binlerce hasta olduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizde kadavradan nakillere göre canlıdan canlıya gerçekleştirilen nakil operasyonları daha sık yapılmaktadır. Organ bağışının az olması bunun en önemli sebebidir. 2002-2014 yılı istatistiki bilgilerine bakıldığında Türkiye’de bugüne kadar toplam 31.783 organ nakli yapılmış ve bu nakillerin 8.666 kadavradan, 23.117’si canlıdan canlıya gerçekleştirilmiştir.
  
  Yaşamın devamı için karaciğer sağlığı şart
  
  Yaşamın devamı için karaciğer sağlığı şart
  Vücut ağırlığının yaklaşık %2’sini oluşturan karaciğer; metabolizmanın beyni, aynı zamanda vücudun fabrikasıdır. Karaciğer 500’ün üzerinde biyokimyasal işlem yapmaktadır. Vücutta birçok önemli görevi yerine getiren karaciğerin sağlığını korumak organizmanın hayatiyetini devam ettirmesi için oldukça önemlidir.
  
  Bilinçsiz ilaç tüketimi ve zehirli mantarlara dikkat!
  
  Bilinçsiz ilaç tüketimi ve zehirli mantarlara dikkat!
  Akut karaciğer yetmezliği, daha önce karaciğer rahatsızlığı olmadığı bilinen bir kişide aniden (6-8 hafta içinde) gelişen bir klinik tablodur. Bu süreç çok tehlikelidir ve ölüme yol açabilir. Bir takım ilaçları bilinçsizce kullanmak, toksik maddeler, mantar zehirlenmeleri, nedeni bilinmeyen bazı durumlar, spor ve diyet için kullanılan protein ekstreleri (protein, tozları, ilaçlar) kişinin akut karaciğer yetmezliğine girmesine sebep olabilir. Özellikle yabani mantar tüketimine dikkat edilmelidir. Çünkü bu mantarlardan bir tane bile tüketmek karaciğer rahatsızlığına neden olabilir.
  
  %50’si Hepatit B kaynaklı
  
  %50’si Hepatit B kaynaklı
  Kronik karaciğer yetmezliğinin gelişiminde ise;  Hepatit A, B, C ve aşırı alkol tüketimi gibi nedenler rol oynamaktadır. Hepatit A ve B’ye karşı aşılanma olmasına rağmen ülkemizde karaciğer yetmezliği en çok Hepatit B’ye bağlı olarak gelişmektedir. Kişilerin aşılanmaması ve hijyenik şartların sağlanmaması bunda büyük etkendir. Batılı toplumlarda karaciğer yetmezliği en çok alkole bağlı olarak gelişmektedir. Bu rahatsızlığın bir diğer sebebi de karaciğer yağlanmasıdır. Karaciğer,  alkol tüketimine ve yanlış beslenmeye bağlı olarak yağlanabilmektedir. Yanlış beslenme gibi birtakım sebepler yüzünden oluşan karaciğerin yağlanmalarının bir kısmı çok hızlı bir şekilde ilerleyip, akut karaciğer yetmezliğine de dönüşebilmektedir.
  
  Siroz karaciğerin ömrünü kısaltıyor
  
  Siroz karaciğerin ömrünü kısaltıyor
  Kronik karaciğer hastaları tedavi edilmediği takdirde “siroz” olarak adlandırılan son dönem karaciğer yetmezliğine girmektedirler. Karaciğer artık çalışmadığı için diğer organlar da etkilenir ve çalışamaz hale gelir. Karaciğer tümörü görülme riski de 10 kat daha artar. Dolayısıyla karaciğer rahatsızlığı olan kişiler kanser açısından risk grubunda ilk sıralarda yer alırlar. Karaciğer yetmezliğinde “dekompanse” denilen sürece giren hastaların yaklaşık yüzde 65-70’i 2 yıl içinde hayatını kaybetmektedir. Bu süreçte yemek borusu etrafında oluşan varislerden dolayı kanamalar görülür. Tekrarlayan bu kanamalar nakil için son evrede olunduğunu göstermektedir.
  
  Organ nakli hastanın hayatına sihirli bir dokunuştur
  
  Organ nakli hastanın hayatına sihirli bir dokunuştur
  Karaciğer yetmezliğinin son evresinde olan hastalara nakil sayesinde uzun ve kaliteli bir yaşam sağlanır. Karaciğer nakli, karaciğer yetmezliğinin son döneminde yapılmaktadır. Bu karar karaciğer nakli merkezlerinde yapılan tetkikler sonucu verilmektedir. Nakil sonrası kişiler sosyal hayatlarına daha aktif olarak devam edebiliyor. Nakilden 2 yıl sonra gebelik ve sağlıklı bir doğum mümkündür. Yine nakil sonrası sporcular, doktorunun kararı ve kontrolünde spor yaşamına geri dönebilmektedirler. Kısacası nakil sonrası hastalar fiziksel ve sosyal açıdan olumlu değişimler yaşamaktadırlar.
  
  Karaciğer sağlığınız için bunlara dikkat edin
  
  Karaciğer sağlığınız için bunlara dikkat edin
  - Hepatit A ve B aşılarınızı yaptırın
  - Hijyenik şartlarınızı sağlayın
  - Bilinçsiz ilaç tüketiminden kaçının
  - Mantar tüketimine dikkat edin
  - Spor ve zayıflama için protein ekstresi ve ilaç kullanmayın
  - Alkol tüketimini sınırlandırın
  - Fazla kiloluysanız diyetinizi uzman kontrolünde uygulayın.
  - Kendi yaşam koçunuz olun. Sağlıklı beslenin ve düzenli spor yapın.
  - En az bir kere sosyal ortamlarınızda organ bağışını konuşun.