title: Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Demir Eksikliğine Ne İyi Gelir?
text: Demir eksikliği, vücudun dokularına oksijen taşımakla görevli kırmızı kan hücrelerinin yeterli ve sağlıklı miktarda bulunmamaması sonucu, yorgunluk, baş ağrısı, kalp atış hızında değişiklik, nefes darlığı, baş dönmesi, cilt renginde solukluk ve el ve ayaklarda soğukluk ve üşüme gibi şikayetler yaşanmasıdır. Fasulye, kurutulmuş meyveler, yumurta, yağsız kırmızı et, somon balığı, bezelye, tofu ve ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler demir yönünden zengindir. Ayrıca portakal, çilek ve domates gibi C vitamini açısından zengin besinler vücutta demir emilimini kolaylaştıran gıdalardır.
  - Demir Eksikliği Nedir?
  - Demir Eksikliği Risk Faktörleri Nelerdir?
  - Demir Eksikliği Neden Olur?
  - Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
  - Demir Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir?
  - Demir Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?
  - Demir Eksikliğine Ne İyi Gelir?
  - Demir Eksikliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
  Demir Eksikliği Nedir?
   Demir Eksikliği Nedir? Demir eksikliği, vücudun hemoglobin üretmek için ihtiyaç duyduğu demirin vücutta yeterli miktarda olmaması ya da vücudun demiri ememesi sonucu cilt renginin solgunlaşmasına, üşümeye, yorgunluğa, nefes darlığına ve göğüs ağrısına neden olan bir anemi türüdür.
  Susam, tahin, fındık, antep fıstığı, kaju fıstığı, yulaf, kuru kayısı, kuru üzüm, sakatatlar, kümes hayvanları özellikle hindi, balık ve deniz ürünleri, yumurtalar, süt ürünleri, koyu yeşil yapraklı sebzeler, tam tahıllar ve meyveler ile kekik, kimyon, köri, zencefil veya kişniş gibi demir eksikliğine iyi gelen demir oranı yüksek gıdalardır.
  
  Demir Eksikliği Risk Faktörleri Nelerdir?
   Demir Eksikliği Risk Faktörleri Nelerdir? Bazı risk gruplarında demir eksikliği görülme ihtimali daha yüksektir. Bu risk grupları şunları içerir:
  - Hamile veya emziren kadınlar
  - 65 yaş üstü kişiler
  - 6-12 ay arası bebekler
  - 1-2 yaş aralığındaki bebekler
  - Vejetaryen bireyler
  - Sık sık kan veren kişiler
  - Kemik iliği bozukluğu veya otoimmün hastalığı olanlar
  
  Demir Eksikliği Neden Olur?
   Demir Eksikliği Neden Olur? Demir eksikliğinin en yaygın nedenleri demir içeren besinlerin yeterli tüketilmemesi, kan kaybı, emilim bozukluğu, ergenlik dönemine giriş ve gebeliktir. Bu nedenlerle yeteri kadar demir minerali alınmaması, demir mineralinin kaybedilmesi ve kaybedilen demirin vücuda geri alınamaması demir eksikliğine neden olur. Yoğun çay-kahve tüketimi ve bağırsaklarda kurt olması demir emilimini engelleyen durumlardır. Ayrıca kanser gibi ciddi hastalıklarda kırmızı kan hücresi üretimini azaltan iltihaplanmaya neden olduğu için demir eksikliğine neden olabilmektedir.
  Genel olarak demir eksikliğine neden olan durumlar şunlardır:
  - Demir içeren besinlerin az tüketilmesi
  - Gebelik
  - Adet dönemi kanamaları
  - Ameliyat veya yaralanma nedeniyle oluşan kan kaybı
  - Kürtaj yaptırmak
  - Büyüme ve ergenlik çağı
  - Sık sık kan bağışı yapılması
  - Endometriozis hastalığı
  - Genetik faktör
  - Düzensiz ve sağlıksız beslenme
  - İyi veya kötü huylu tümörler
  
  Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
   Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Vücutta demir seviyesi düşük olduğunda azalan oksijen kapasitesi sonucu, göğüs ağrısı, kalp atışlarının hızlanması, nefes darlığı, yorgunluk ve baş dönmesi yanı sıra, ağız içi yaraları, iştahsızlık, ciltte solgunlaşma, el ve ayaklarda soğukluk ve saç dökülmesi gibi belirtiler görülür.
  Anemi ortaya çıktığında azalan oksijen kapasitesi ile birlikte demir eksikliği belirtileri şunlardır:
  - Yorgun ve halsiz hissetme
  - Çok az eforda bile nefes darlığı yaşama
  - Göğüs ağrısı
  - Soluk cilt
  - Baş dönmesi
  - Baş ağrısı
  - El ve ayaklarda soğukluk, üşüme
  - Bağışıklık sisteminin zayıflaması
  - Ağız ve dilde yara oluşumu
  - Kalp atış hızında değişim
  - Saç dökülmesi
  - Tırnakların şeklinde bozulma ve kırılma
  - Sabahları yorgun kalkma
  - Kulak çınlaması
  - Depresyon ve sinirli olmada dahil olmak üzere ruh halinde değişiklikler
  Demir eksikliğinin en net belirtileri, bir kısmı veya tamamının birlikte görüldüğü; aşırı yorgunluk, enerji eksikliği, soluk ten, nefes darlığı ve göğüs ağrısı, ellerde ve ayaklarda soğukluk, dilde yara ve ağrı, tırnakların kırılganlaşması, baş dönmesi, baş ağrısı ve iştahsızlıktır.
  Vücutta demir eksikliği arttıkça ve kansızlık ilerledikçe yaşanan belirtiler genellikleri şunları içerir:
  
  Halsizlik ve bitkinlik
   Halsizlik ve bitkinlik Yorgunluk ve halsizlik demir eksikliğinde görülen en yaygın belirtidir. Yorgunluğun ana nedeni vücudun oksijenin vücutta taşınmasına yardımcı olan hemoglobin proteinini yapmak için ihtiyaç duyduğu demirin bulunmuyor olmasıdır. Hemoglobin yeterli olmadığında az ulaşan oksijen enerji kaybına neden olur.
  
  Nefes darlığı
   Nefes darlığı Nefes darlığı demir eksikliğinin yaygın belirtilerindendir. Vücutta oksijen kaslara ve dokulara etkili şekilde taşınamaz. Vücutta oksijenin yeterli olmadığı demir eksikliğinde, herhangi bir aktivite esnasında vücut daha fazla oksijen almaya çalışır ve bu daha hızlı nefes alıp vermeye neden olur. Sonuç olarak da nefes darlığı ortaya çıkar.
  
  Cilt renginde solgunluk
   Cilt renginde solgunluk Kana kırmızı rengini veren hemoglobin, vücutta demir eksikliği söz konusu olunca kana kırmızı rengi olması gerektiği şekilde veremez. Bu da cilt renginde solmaya neden olur.
  
  El-ayaklarda üşüme ve karıncalanma
   El-ayaklarda üşüme ve karıncalanma Demir eksikliği nedeniyle el ve ayaklara daha az oksijen taşınır. Bu da el ve ayaklarda soğumaya ve üşümeye neden olur. Diğer yandan demir seviyesi düşük olduğunda kemik iliği yeterli miktarda kırmızı kan hücresi üretemez, bu da kan hacminin düşük olmasına ve dokulara kan akışının azalmasına neden olur. Ellerinize ve ayaklarınıza kan akışının azalması da karıncalanma hissi yaratır.
  
  Bağışıklığın zayıflaması
   Bağışıklığın zayıflaması Demir, bağışıklık sisteminin normal gelişimi için gereklidir. Demir eksikliği bağışıklık hücrelerinin çoğalması ve enfeksiyona karşı spesifik yanıtın oluşturulması için gerekli olan demirin eksikliği bu kapasiteyi etkiler. Dolayısı ile vücutta demir yaşanacak demir eksikliği, bağışıklık sisteminin patojenlerle savaşma yeteneğini zayıflatır ve bağışıklığın zararlı bakterilerin büyümesini engellemesini de zorlaştıracaktır.
  
  Baş ağrısı
   Baş ağrısı Demir kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gereklidir. Demir eksikliğine bağlı kırmızı kan hücrelerinin seviyesi düşük olabileceği için beyin de dahil olmak üzere vücudun tüm bölümleri yeterli oksijen alamayabilir. Beynin yeterince oksijen alamaması beynin çalışma şeklini değiştirebilir ve hatta beyindeki kan damarları şişebilir ve bu baş ağrıları veya migren ataklarına neden olabilir. Ayrıca demir eksikliği nedeniyle değişecek dopamin ve östrojen seviyeleri de baş ağrısı ile ilişkilidir.
  
  Baş dönmesi ve göz kararması
   Baş dönmesi ve göz kararması Vücut demir yoksunluğu yaşadığında kas güçsüzlüğüne, yorgunluğa ve odaklanamamaya neden olabilir, bu da dik durabilmeyi zorlaştırabileceği için denge kaybı ve baş dönmesi görülür.
  
  Saç dökülmesi
   Saç dökülmesi Saç büyümesi hücrelerin kullanabildiği oksijen miktarı ile ilişkilidir. Kuru saçlar, saçların zayıflaması ve dökülmesi demir eksikliğinde görülen belirtilerdendir.
  
  Tırnakların şeklinde bozulma ve kırılma
   Tırnakların şeklinde bozulma ve kırılma Tırnak plağının kaşık şeklini alması, tırnakların kolayca çatlaması ve kırılması da demir eksikliğinin bir başka belirtisidir. Vücutta ki demir eksikliği giderildiğinde genelde bu semptom düzeliyor olur.
  
  Uyku bozukluğu
   Uyku bozukluğu Vücutta demir eksik olduğunda uyku da dahil olmak üzere günlük rutinleri için gerekli olan önemli hormonları üretemez. Herhangi bir hormon veya besin eksikliği, uykusuzluk da dahil olmak üzere uyku bozukluklarına ve rahatsızlıklara neden olabilir. Demir eksikliğiniz varsa uyku düzeninizde değişiklikler fark edebilirsiniz.
  
  Kulak çınlaması
   Kulak çınlaması Yeterli demir olmadığında vücudun atardamarları daha fazla kan sağlamak için daha fazla pompalamak zorunda kalır. Kulaklar kan akışındaki değişikliklere karşı çok hassas olduğundan bu hissedilebilir. Bazı durumlarda, bu durum pulsatil kulak çınlaması olarak bilinen kalp atışının nabzına benzeyebilir.
  
  Ağız ve dilde iltihaplanma
   Ağız ve dilde iltihaplanma Demir eksikliğinde, dilde iltihaplanmaya bağlı şişme, yara oluşması, ağız kuruması, ağız köşelerinde çatlaklar meydana gelebilir.
  
  Odaklanmada zorluk
   Odaklanmada zorluk Demir kaslara ve beyne oksijen taşır ve hem zihinsel hem de fiziksel performans için çok önemlidir. Düşük demir seviyeleri odaklanma eksikliğine, sinirliliğin artmasına ve dayanıklılığın azalmasına neden olabilir.
  
  Kalp çarpıntısı
   Kalp çarpıntısı Demir eksikliğinde düşük hemoglobin seviyeleri kalbin oksijen taşımak için daha fazla çalışmasına neden olur. Bu düzensiz kalp atışları ve kalbin daha hızlı atmasına neden olur.
  
  Depresyon ve sinir halleri gibi ruh halinde değişiklikler
   Depresyon ve sinir halleri gibi ruh halinde değişiklikler Yorgunluk ve halsizlik kişinin modunu düşürüp, ister istemez üzüntü hissine kapılmasına neden olur. Ayrıca aneminin neden olduğu beyindeki oksijen eksikliği, beynin fonksiyonlarını etkileyebilir ve ruh hali bozukluklarına ve depresyona yol açabilir.
  
  Demir Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir?
   Demir Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir? Demir eksikliği, genellikle yapılan kan tahliliyle ortaya çıkar.
  Kan tahliliyle birlikte demir eksikliği teşhisinde faydalanılan yöntemler şunlardır:
  - Tam kan sayımı
  - Periferik kan yayması testi
  - Hematokrit testi
  - Hemoglobin testi
  - Ferritin testi
  - Retikülosit sayısı
  Ayrıca demir eksikliğinin altında yatabilecek başka nedenlerin tespiti için endoskopi, kolonoskopi ve ultrason gibi görüntüleme yöntemleri de uygulanabilir.
  
  Demir Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?
   Demir Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir? Demir hapları veya demir içeren takviyeler vücutta ki eksik demiri artırmada en etkili yöntemdir. Demir eksikliğinde en yaygın tedavi yöntemi olarak uygulanır. Demir eksikliğini eski haline getirmek 3 ila 6 ay arası sürebilir.
  Genellikle bir haftalık tedaviden sonra kişi kendisini daha iyi hissetmeye başlar. Demir seviyenizi ölçmek için doktora ne zaman kan tahlili yaptırmanız gerektiğini de sorabilirsiniz. Demir miktarınızın yenilendiğinden emin olmak için bir yıl veya daha uzun süre demir takviyesi almanız gerekebilir.
  
  Demir eksikliği ilaçları nelerdir?
   Demir eksikliği ilaçları nelerdir? Demir eksikliği tedavisinde dengeli ve sağlıklı beslenmenin yanı sıra düzenli ilaç kullanımı başarı şansını artırmaktadır. Demir eksikliği ilaçları aç karnına kullanılmalı ve kesinlikle süt ve süt ürünleri ile birlikte tüketilmemelidir. Vücutta yeterli demir depolanabilmesi için en az 6 ay boyunca ilaç kullanımına devam edilmelidir.
  Demir ilaçları doktor önderliğinde kullanılmalı ve yine doktora danışılmadan bırakılmamalıdır. Demir eksikliğinden korunmak için alınacak ilaçların yanı sıra sakatat, kırmızı et, pekmez gibi gıdalar ve C vitamini içeren besinler tüketmek de faydalıdır.
  
  Demir Eksikliğine Ne İyi Gelir?
   Demir Eksikliğine Ne İyi Gelir? Kırmızı ve beyaz et, balık ve deniz ürünleri gibi hayvansal besinler, baklagiller, meyveler, kuruyemişler, tahıllar ve sebzeler, yüksek oranda demir içeren ciğer, özellikle demir açısından zengin olan incir ve kayısı olmak üzere kuru meyveler yüksek oranda demir içeren gıdalardır.
  Demir eksikliğine iyi gelen demir yönünden zengin gıdalar şunlardır:
  - Karaciğer, kırmızı et, tavuk ve balık eti gibi et ve sakatat türleri
  - İstiridye ve midye gibi kabuklu deniz ürünleri
  - Ispanak ve pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler
  - Nohut, mercimek, börülce, barbunya, bezelye ve kuru fasulye gibi bakliyatlar
  - Keçiboynuzu pekmezi ve bal
  - Yumurta
  - Fındık, fıstık, susam, kabak çekirdeği, kaju ve antep fıstığı gibi yağlı kuruyemişler
  - Kuru kayısı, kuru üzüm , incir, hurma ve kuru dut gibi kuru meyveler
  - Kekik, kimyon, köri, zencefil veya kişniş gibi baharatlar
  - Brokoli, portakal, greyfurt ve çilek gibi C vitamini içeren gıdalar
  - Bitter çikolata
  Yukarıda yer alan besinleri doğal olarak tüketerek vücudun ihtiyaç duyduğu demiri elde etmek mümkündür. Doğal besinler dışında doktorunuz tarafından önerilen demir takviyeleri sayesinde demir ihtiyacını sağlamanız da söz konusudur.
  
  Demir Eksikliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
   Demir Eksikliği Hakkında Sık Sorulan Sorular 
  Vücutta demir eksikliği yaşandığı nasıl anlaşılır?
   Vücutta demir eksikliği yaşandığı nasıl anlaşılır? Vücutta yeterince demir minerali bulunmadığında, kansızlık, kalp atışında düzensizlik, kronikleşen halsizlik ve yorgunluk, cilt renginde solukluk, el ve ayaklarda solgunluk ve üşüme, nefes darlığı, baş ağrısı ve saç dökülmesi yaşanması demir eksikliği belirtileri olarak ortaya çıkar.
  
  Demir içeren besinler nelerdir?
   Demir içeren besinler nelerdir? Demir açısından zengin besinler, özellikle kırmızı ve beyaz et, balık ve deniz ürünleri gibi hayvansal besinlerdir. Baklagiller, meyveler, kuruyemişler, tahıllar ve sebzeler dahil olmak üzere bitkiler de demir içermektedir. Demir açısından en zengin meyveler özellikle incir ve kayısı olmak üzere kuru meyvelerdir. Ciğer de yüksek oranda demir içermektedir.
  
  Demir eksikliği anemisi nedir?
   Demir eksikliği anemisi nedir? Vücutta yeteri kadar demir bulunmadığında kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve dokulara oksijen taşımakla görevli olan hemoglobin üretimi yavaşlar. Bu durum sonucunda meydana gelen anemi demir eksikliği anemisi olarak adlandırılır.
  
  Demir eksikliği anemisinin belirtileri nelerdir?
   Demir eksikliği anemisinin belirtileri nelerdir? Vücutta yeteri kadar demir bulunmaması vücuda ve dokulara oksijen taşımakla görevli hemoglobinin üretiminde azalmaya neden olur. Dolayısıyla demir eksikliği demir eksikliği anemisine dönüşebilir. Demir eksikliği anemisinin neden olabileceği birçok belirti bulunmaktadır. Bunlar arasında en yaygınları şöyledir:
  - Anemi
  - Yorgunluk ve bitkinlik
  - Solgun cilt rengi
  - Nefes darlığı
  - Çarpıntı
  - El ve ayaklarda soğukluk
  - Ağız ve çevresinde yara oluşumu
  - Tırnaklarda kırılma ve görünümünde bozulma
  - Saç dökülmesi
  
  Demir eksikliğinin zararları nelerdir?
   Demir eksikliğinin zararları nelerdir? Kişide demir eksikliği saptandıysa bu durum kalp hastalıklarından bağışıklık düşüklüğüne kadar birçok soruna yol açabilir. Bağışıklık düştüğünde ise vücut enfeksiyonlarla mücadele etmek için gerektiği gücü kendinde bulamaz.
  
  Demir eksikliği neden yaşanır?
   Demir eksikliği neden yaşanır? Demir eksikliği genelde demir içeren besinlerin yeterli tüketilmemesi sonucu vücuda demir alımının düşük kalması nedeniyle yaşanır. Demir yönünden zayıf beslenme dışında, kan kaybı, emilim problemleri, hamilelik ve ergenliğe geçişte demir eksikliğine neden olur. Yoğun çay-kahve tüketimi, bağırsaklarda kurt enfeksiyonu ve kanser özellikle demir emilimini engelleyen ve demir eksikliğine neden olan nedenler arasında yer alır.
  
  Yetişkinlerde demir eksikliği nelere yol açar?
   Yetişkinlerde demir eksikliği nelere yol açar? Yetişkinlerde ortaya çıkan demir eksikliği anemisi, aşırı yorgunluk, cilt renginin solgunlaşması, nefes darlığı, göğüs ağrısı, düzensiz kalp atışı, baş ağrısı ve baş dönmesi yanı sıra el ve ayaklarda soğukluğa yol açar.
  
  Demir eksikliğinde ne yapılmalı?
   Demir eksikliğinde ne yapılmalı? Dengeli ve bilinçli beslenmeye dikkat edildiğinde demir ihtiyacı genellikle taze yiyeceklerle karşılanır. Çeşitli besinlerle birlikte demirin emilimini desteklemekte fayda vardır. Örneğin yemekle birlikte C vitamini açısından zengin bir portakal suyu içebilir veya bol limonlu bir salata tüketilebilir. Kahve ve çayın içerdiği tanenler demir emilimini engellemektedir bu yüzden öğün sırasında ve en az 2 saat sonrasına kadar kahve, çaydan kaçınılmalıdır. Süt ve kakao, kola veya kırmızı şarap da demir emilimini engeller. Özellikle yemeklerle birlikte mümkünse bu içeceklerden de kaçınılmalıdır. Besinler demir alımında yeterli gelmediğinde demir takviyesi de kullanılabilir. Demir takviyeleri uzman hekim ya da beslenme uzmanının önerdiği şekilde alınmalıdır.
  
  Demir kaynağı gıdalar hangileridir?
   Demir kaynağı gıdalar hangileridir? Susam, tahin, fındık, antep fıstığı, kaju fıstığı, yulaf, kuru kayısı, kuru üzüm demir oranı yüksek bitkisel besinler arasında yer alır. Kırmızı etler, sakatatlar, kümes hayvanları ve özellikle hindi, balık ve deniz ürünleri zengin birer demir kaynağıdır. Yumurtalar, süt ürünleri, baklagiller, kuruyemişler ve yağlı tohumlar, koyu yeşil yapraklı sebzeler, tam tahıllar, meyveler ve özellikle kurutulmuş meyveler demir oranı yüksek gıdalardır.
  
  B12 ile demir eksikliği aynı mı?
   B12 ile demir eksikliği aynı mı? Demir eksikliğinin birçok nedeni vardır. Kansızlık, demir, folik asit ve B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkar ve tedavi edilmediğinde büyük sorunlara neden olabilir.
  
  Limon demir eksikliği yapar mı?
   Limon demir eksikliği yapar mı? Tam tersi limon, C vitamini içerdiği için demir emilimini artırıcı özelliği sayesinde demir eksikliğine iyi gelen besinler arasında değerlendirilir.
  
  Şiddetli demir eksikliği ne gibi sorunlara yol açabilir?
   Şiddetli demir eksikliği ne gibi sorunlara yol açabilir? Demir eksikliği anemisi uzun ve fazla olduğunda, taşikardi, kalbin vücuda doğru şekilde yeterli miktarda kan pompalayamaması sonucu kalp yetmezliği ve akciğerlerin etkilendiği sorunlar meydana gelebilir.
  
  Demir eksikliği anemisi davranışsal değişikliklere yol açar mı?
   Demir eksikliği anemisi davranışsal değişikliklere yol açar mı? Demir eksikliği anemisi nörolojik ve psikolojik etkiler yaratabilir. Yorgunluk, bilinç bulanıklığı ve huzursuz bacak sendromu demir eksikliği anemisi olan yetişkinlerde ortaya çıkmaktadır. Bunların dışında demir eksikliği anemisinde anksiyete, depresyon ve sinirli olma gibi ruh hali değişiklikleride ortaya çıkabilir.
  
  Vücuttaki demir seviyesinin düşüklüğü nasıl etkiler?
   Vücuttaki demir seviyesinin düşüklüğü nasıl etkiler? Vücutta yeteri kadar demir bulunmadığında, vücut kırmızı kan hücrelerinde oksijen taşımalarını sağlayan hemoglobin proteinini yeterince üretemez. Bunun sonucu olarak ortaya çıkan demir eksikliği anemisi, yorgunluk, nefes darlığı, baş ağrısı, cilt renginin solması, uzuvlarda soğukluk ve üşüme yaşanmasına neden olur.
  
  B12 ve Demir aynı şeyler midir?
   B12 ve Demir aynı şeyler midir? Hayır değildir. B12 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin ve DNA'nın üretimine, demir ise kırmızı kan hücrelerinde oksijen taşıyan bir protein olan hemoglobinin üretimine yardımcı olur.
  
  Demir eksikliği uyku yapar mı?
   Demir eksikliği uyku yapar mı? Demir eksikliği anemisi, yorgunluğa neden olan bir durumdur. Vücutta ortaya çıkan kansızlık ve buna bağlı yorgunlukta uyku sorunlarına yol açabilir.
  
  Demir eksikliğine iyi gelen yiyecekler nelerdir?
   Demir eksikliğine iyi gelen yiyecekler nelerdir? Demir, birçok gıdada doğal olarak bulunan bir mineraldir. Bunlar şöyle sıralanabilir:
  - Susam, tahin, fındık, Antep fıstığı, kaju fıstığı,  yulaf,  kuru kayısı, kuru üzüm demir oranı yüksek bitkisel besinler arasında yer alır.
  - Sakatatlar, kümes hayvanları özellikle hindi, balık ve deniz ürünleri
  - Yumurtalar, süt ürünleri, koyu yeşil yapraklı sebzeler, tam tahıllar ve meyveler
  - Kekik, kimyon, köri, zencefil veya kişniş gibi baharatlar da demir açısından zengindir.
  
  B12 ile demir eksikliği aynı mıdır?
   B12 ile demir eksikliği aynı mıdır? Hayır, b12 ile demir eksikliği aynı şeyler değildir. Benzer olan noktası her ikisininde anemiye yol açabilmesidir. Özetle, B12 vitamini eksikliği ve demir eksikliği iki ayrı beslenme eksikliğidir ve her birinin kendine özgü nedenleri, belirtileri ve sonuçları vardır.