title: Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
text: Obsesif kompulsif bozukluk, tekrarlayan takıntılı düşünce ve bu düşüncelerden kurtulmak için yineleyici davranışların istemsizce yapıldığı ruhsal bir bozukluktur. Obsesif kompulsif bozukluk, mantık dışı olduğu bilindiği halde tekrar tekrar zihni meşgul eden ve kontrol altına alınamayan takıntıların sebep olduğu dürtüyü bastırmak amacıyla bazı hareketleri defalarca yapmak şeklinde seyreden bir psikiyatrik bozukluktur.
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) Türleri Nelerdir?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) Neden Olur?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Belirtileri Nelerdir?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nasıl Tedavi Edilir?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk Nasıl Geçer​?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) ile Başa Çıkabilme Yöntemleri
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Hastalığının Sosyal Hayat Üzerindeki Etkileri Nelerdir?
  - Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir? Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), kişinin istemsiz şekilde gelişen ve obsesyon adı verilen takıntılı düşünce veya dürtüler nedeniyle kompulsiyon adı verilen yinelenen davranışlara neden olan psikolojik hastalıktır. Aynı zamanda bu düşüncelerin yarattığı kaygının azalmasını sağlamak için yapılan zorlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) şeklinde kendini gösteren bir anksiyete bozukluğudur. Obsesif kompulsif bozukluğu olan kişiler mantık dışı olduğunu bildiği halde rahatlayabilmek için tekrar tekrar zihni meşgul eden ve kontrol edemediği bu düşüncelerden kurtulmak adına bazı hareketleri defalarca yaparlar. OKB, kronik ve uzun süreli bir bozukluk olarak kendini gösterir.
  Obsesif kompulsif bozukluktaki önü alınamayan istenmediği halde akla kendiliğinden gelen takıntılar ve tekrarlayıcı davranışlar kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiler, söz konusu rahatsızlık kişinin sosyal çevreyle olan ilişkilerini sekteye uğratabilir, eğitim ve iş yaşamları bu rahatsızlıkla beraber olumsuz yönde etkilenebilir. Halk arasında temizlik hastalığı olarak da bilinen OKB, kirlenme korkusu, simetriye duyulan aşırı ihtiyaç ya da başkalarına zarar verebileceği endişesi gibi düşüncelere neden olabilir. Bu kaygıya karşı oluşturulan davranışlar kısa süreli olarak rahatlama verse de uzun vadede bozukluğu pekişmesine sebebiyet verebilir. Tedavi edilmediği durumlarda kişileri iş, okul ve sosyal hayatını önemli ölçüde zorlaşmasına neden olur. Ancak psikoterapi özellikle de bilişsel davranışçı terapi yöntemi ve ilaç tedavisi ile belirtileri kontrol altına alınabilir.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) Türleri Nelerdir?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) Türleri Nelerdir? Obsesif kompulsif bozuklukların türleri belirtilerine göre sınıflandırılır ve değerlendirilir. Bu bozukluk çeşitli şekiller alsa da hepsi aynı rahatsızlığın farklı görüntülerini yansıtır. Birçok tipi bulunan Obsesif kompulsif bozukluklarda halk arasında ‘temizlik hastalığı’ en sık rastlanan tiptir. ‘Temizlik hastalığı’ rahatsızlığı olan kişiler kendilerini mikrop bulaşabilir endişesiyle kirden, pislikten uzak tutmak isterler. Bununla birlikte ‘vesvese hastalığı’, söylenmek istenmeyen küfürlerin, cinsel içerik de içerebilen görüntülerin akla geldiği ‘ben nasıl insanım hastalığı’  ve prizleri, mutfaktaki fırını, kapının kilidini tekrar tekrar kontrol etme hissine yol açan ‘kontrol etme’ hastalığı şeklinde sık görülmektedir.
  Obsesif kompulsif bozukluk türleri şöyle sıralanabilir:
  
  Temizlik ve kirlenme korkusu
   Temizlik ve kirlenme korkusu Bu tür OKB türünde kişi kirlenme, mikrop kapma ya da bulaşıcı hastalıkların yayılmasının korkusunu içerir. Bu nedenle kişi sürekli olarak el yıkama, yüzeyleri silme ve nesnelerde uzak durma eğilimi gösterir. Hasta olan kişilere de karşı da önlem anlamında uzak durur. Temizlik ve kirlenme korkusu türünde temizlik hastalığı olarak tanımlanan OKB davranışları yansıtılır. Temizlik korkusu OKB türünde şu belirtiler görülebilir:
  - Sürekli olarak el, yüz yıkama isteği ve banyo yapma
  - Kapı kolu, tuvaletler ve yüzeyleri temizleme isteği
  - Kişisel eşyaların düzenli olarak dezenfekte edilmesi
  Obsesif kompulsif bozukluğun bu türü, günlük yaşamda zaman kaybına neden olarak kişinin sosyal ortamlardan kaçınmasına zemin hazırlar. Bunun yanında kişisel olarak kurulan ilişkiler de zarar görebilir.
  
  Sakınma ve kontrol
   Sakınma ve kontrol Obsesif kompulsif bozukluğun türü olan sakın ve kontrolde, kişi başkalarına zarar verme veya kazara bir felakete sebep olma korkusu ile yaşar. Bu nedenle sürekli olarak eşyaların kontrol edilmesi, kapıların kilitlenmesi veya cihazların kapatılması gibi tekrarlayan davranışların oluşmasına sebep olur. Sakınma ve kontrol türünde ise şu belirtiler görülebilir:
  - Kapı kilidinin, pencerelerin ve cihazların sürekli kontrol edilmesi
  - Yolda yürürken veya bir yere giderken sürekli olarak dikkatli olma hali
  - Bir eyleme geçmeden önce sürekli olarak onu düşünme
  
  Sayı ve simetri obsesyonu
   Sayı ve simetri obsesyonu Obsesif kompulsif bozukluğu içerisinde yer alan ve türü olarak değerlendirilen sayı ve simetri obsesyonunda kişi belirli sayıların veya düzenlerin varlığına önem verir. Bu nedenle eşyaların belirli bir sırayla dizilmesi ya da belirli sayıda hareket yapılması gerekliliği hissini yansıtır ve yaşatır. Diğer türlerde olduğu gibi bu OKB türünde de kişi günlük yaşamda zorluk çekebilir. Sayı ve simetri obsesyonu şu belirtilerle kendini gösterir:
  - Eşyaların renk ve boyut gibi belirli bir sıraya göre dizilmesi
  - Belirli bir sayıda hareket yapma ihtiyacı
  - Sürekli olarak bir şeyleri kontrol etme dürtüsü
  - Eşyaların simetrik olarak yerleştirilmesi
  
  Düşünsel obsesyonlar
   Düşünsel obsesyonlar Bir OKB türü olarak kişinin rahatsız edici düşünceler veya imgelerle mücadele etmesine neden olur. Bu tür obsesyonlar içerisinde genellikle cinsel, şiddet içeren veya toplumsal normlara aykırı düşünceler bulunur. Kişi bu düşüncelerle başa çıkmaya çalışırken sık sık kaygı yaşayarak günlük hayatını etkiler. Düşünsel obsesyonlar ise şu belirtilerle görülür:
  - Cinsel, şiddet barındıran veya toplumsal normlara aykırı düşüncelerin kafada tekrarlaması
  - Bu düşünceleri kendi içerisinde durdurmaya çalışmak
  - Kişinin kendisini bu düşünceler nedeniyle suçlu veya kötü hissetmesi
  
  Eşya biriktirme
   Eşya biriktirme OKB’nin bir türü olan eşya biriktirme durumunda kişi belirli eşyaları atma veya birikim yapma eğilimi gösterir. Eşya biriktirme eğiliminin yanında kişi biriktirdiği eşyaları kaybetme korkusu da yaşayabilir. Bu da evin içerisinde düzenin bozulmasına neden olur. Eşya biriktirme türünün ise belirtileri şöyledir:
  - Gazete, kıyafet ya da ev eşyalarının atılmaması ve biriktirilmesi
  - Eşyaların değerini kaybetme korkusu yaşama
  - Ev ortamının bozulması ve dağınık hale gelmesi
  
  Zihinsel kompulsiyonlar
   Zihinsel kompulsiyonlar Obsesif kompulsif bozukluğu türü olan zihinsel kompulsiyonlar, kişinin belirli bir düşünce üzerine yoğunlaşarak tekrarlamasını içerir. Bu kişi zihinsel hesaplamalar yaparak hem zihninin hem de davranışlarının zorlanmasına neden olur. Bir kelimeyi belirli sayıda tekrar etme veya belirli duaları okuma gibi davranışlar zihinsel kompulsiyonlar içerisinde değerlendirilir. Zihinsel kompulsiyonlar şu belirtilerle ortaya çıkar:
  - Belirli kelimelerin veya duaların zihinde sürekli tekrar etmesi
  - Sayıların veya harflerin belirli bir sırayla düşünmesi
  - Zihinlerin belirli bir düşünce döngüsünden çıkmasını sağlamak için çeşitli zihinsel zorlayıcı aktiviteler yapmak
  OKB türleri her bireyde farklı şekillerde ve türlerde ortaya çıkabilir. Bazı kişilerde bu türlerin birden fazlası yer alır. Bu davranışları ilerlemesi kişide anksiyete ve çeşitli psikolojik hastalıkların da tetiklenmesine neden olabilir. Bu nedenle kişiye özgü terapi uygulanması ve tedavi sürecinin planlanması önemlidir.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) Neden Olur?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) Neden Olur? Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) nedenleri kesin olarak bilinmese de genetik, çevresel ve biyolojik olarak sıklıkla serotonin maddesinin yetersizliği buna bağlı olarak sinir hücrelerinin yeterli oranda uyarılmaması nedeniyle görülür. Psikolojik açıklamalarda ise OKB sebebi öğrenme kuramları ile beraber araştırılır. Oluşan bu rahatsızlık genellikle çocukluk dönemi ve çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemi olarak tarif edilen ergenlik dönemlerinde başlar, özellikle kişinin hayatının yolunda gitmediği sıkıntılı dönemlerde artış gösterebilir. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) nedenleri şöyle sıralanabilir:
  
  Genetik faktörler
   Genetik faktörler Aile geçmişin OKB bozukluğunun olması kişinin de genetik olarak yatkınlık göstermesine neden olabilir. Özellikle OKB, anksiyete ve diğer ruh sağlığı bozuklukları olan kişilerin bu durumu geliştirme olasılığı yüksek olarak görülür.
  
  Beynin kimyasında meydana gelen bozukluklar
   Beynin kimyasında meydana gelen bozukluklar Kişinin vücudunda yer alan ve sinirlerin uyarılmasında etkili olan serotonin, dopamin ve glutatyon gibi nörotransmitterlerin dengesizliği, OKB’nin ortaya çıkarak kişiyi etkilemesine neden olabilir. Obsesif kompulsif bozukluk olan kişilerin beyindeki belirli bölgeleri bu nedenle işlevsel olarak farklılık gösterebilir.
  
  Çevresel faktörler
   Çevresel faktörler Gündelik hayattaki stres, aile içerisinde yaşanan sorunlar, iş kaybı, ayrılık yaşama ya da travma gibi çevresel faktörlere bağlı olarak kişide OKB görülebilir. Bu durumların üzerine gidilmediği ve tedavi edilmediğinde ise belirtilerin kötüleşmesine neden olarak günlük yaşamın etkilenmesine sebebiyet verebilir. Özellikle çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimler de kişide OKB gelişimi üzerinde etkili olabilir.
  
  Öğrenilmiş davranışlar ve model alma
   Öğrenilmiş davranışlar ve model alma OKB’li kişiler çevrelerinden ya da aile içerisinde öğrenilmiş davranışlarla kendini şekillendirebilir. Eğer çevrede ya da ailede aşırı temizlik takıntısı olan biri varsa çocuklukta da bu davranışın model alınarak gelişmesine neden olabilir. Böylelikle kişide obsesif kompulsif bozukluk gelişme eğilimi görülür.
  
  Kişisel Özellikler
   Kişisel Özellikler Kişinin yapı itibariyle duygusal ve hassas olması bunun yanında mükemmeliyetçi özelliği bulunması OKB geliştirme riski taşımasına neden olabilir. Bu özellikteki kişiler kaygı bozukluğu olan anksiyetenin de etkisiyle obsesif hareketler sergileyebilir.
  
  Psikiyatrik bozukluklar
   Psikiyatrik bozukluklar OKB yani obsesif kompulsif bozukluk genellikle diğer anksiyete bozuklukları , depresyon veya dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi durumlarla birlikte kendini gösterebilir. Bu tür durumlar, OKB'nin gelişimini etkileyerek belirtilerin ortaya çıkmasına sebebiyet verir.
  Obsesif kompulsif bozukluk, kişide genetik, biyolojik, çevresel ve psikolojik birçok faktörün etkileşimi sonucunda ortaya çıkabilen karmaşık ve psikolojik bir sorundur. OKB'nin kesin olarak nedenleri üzerinde daha fazla araştırma yapılması gerekir. Her kişinin barındırdığı OKB durumu farklı olduğundan, kişiye özgü bir değerlendirme ve tedavi süreci büyük önem taşır.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Belirtileri Nelerdir?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Belirtileri Nelerdir? Obsesif kompulsif bozukluğu olan kişilerde en belirgin belirti istemsiz şekilde oluşan düşünceler nedeniyle sürekli korku halidir.  Kaygı veren bu tür düşüncelerden kurtulmak isteyen saplantı bozukluğu olan kişiler kimi zaman kapının kilitli olup olmadığını tekrar tekrar kontrol eder, kimi zaman ocağı açık bırakmış olabileceği düşüncesiyle sık sık mutfağa kontrole gider, bazen de mikrop kapmaktan korktuğu için ellerini tekrar tekrar yıkar. Bu nedenle obsesif kompulsif bozukluğu belirtileri arasında mikroptan kaçınma, şüphe duyma, simetri ihtiyacı, başka nesnelere dokunamama şeklindeki psikolojik durumlarla kendini gösterir.
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) hastalığı genel olarak hem obsesyon hem de kompulsiyon durumları içerebildiği gibi, ayrı ayrı da semptomlara sahip olunabilir.
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) belirtileri şöyle sıralanabilir:
  - Kirlenme veya mikrop kapmaktan korkmak
  - Sürekli banyo yapma isteği
  - Belirsizliğe karşı tahammülsüzlük ve şüphecilik
  - Düzen ve simetri ihtiyacı
  - Başkalarının dokunduğu nesnelere dokunmama takıntısı
  - Tekrar tekrar bir şeyleri kontrol etme isteği (Ocak, kapı, prizler, şofben kapattım mı?)
  - Başkalarına veya kendisine zarar verme ile ilgili düşünceler
  - Akıldan çıkmayan görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma
  - Bir ifadeyi, kelimeyi ya da duayı sürekli olarak içinden tekrar etme
  - Kendisinin, sevdiklerinin ya da eşyalarının zarar görmesi kaygısı
  Bu gibi takıntıları olan kişiler başkalarının dokunduğu nesnelere dokunmaz, kapıyı ya da ocağı kapatıp kapatmadığı ile ilgili emin olamaz, simetrik veya belirli bir düzende durmayan nesneleri düzeltme ihtiyacı hisseder, cinsel düşünceleri kafalarından geçirirler ve el sıkışmak gibi obsesyonu tetikleyen davranışlardan kaçınırlar.
  Obsesif kompulsif bozukluk rahatsızlığı olan kişiler eğer zihinlerini kurcalayan düşünceler doğrultusunda ritüeller yani aşırı veyahut mantıksız bulunan ama yine de yapılan tekrarlayıcı davranışlar sergilemezse saplantı bozukluğu daha da kötüleşebilir. Bazen saatlerce süren saplantılar yüzünden kişilerin yaşam kalitesi düşer, kişi yapması gerekenleri yapamaz ve gün içinde çok fazla yorulur.
  
  Takıntılar istenmeyen davranışları neden oluyor
   Takıntılar istenmeyen davranışları neden oluyor Obsesyon; günlük yaşamı olumsuz etkileyecek biçimde ortaya çıkan mantık dışı, takıntılı, rahatsız edici düşünceleri barındıran devamlılık gösteren davranışlardır.
  Bozukluğun bir diğer parçası da kompulsiyon ise olarak adlandırılan zihni sıklıkla rahatsız eden obsesyondan uzaklaştırmak amacıyla kişinin aslında yapmak istemediği davranışları yapmaya zorlayan sürekli tekrarlanan davranışlardır.
  Kompulsiyonlar, obsesyonun yol açtığı mevcut sıkıntıyı azaltmanın tek yolu olarak görüldüğünden kişinin çoğu zamanını alıyor olabilir.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nasıl Tedavi Edilir?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nasıl Tedavi Edilir? Anksiyete ile giden Obsesif kompulsif bozukluk hastaları istemsiz olarak gerçekleşen düşünceleri ve düşüncelerin yol açtığı tekrarlayıcı davranışları uzun zaman bir rahatsızlık olarak görmedikleri ve yaptıkları zorlantıların yapılması gerektiği için yaptıklarını düşündüklerinden bir uzmana başvurmazlar. Hastaların bir kısmı da saplantı bozukluğu belirtilerinden utanmaları ve tedaviden korktuklarından dolayı bir uzmana başvurmaktan kaçınırlar.
  Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) kendi kendine veya zamana bırakarak iyileşebilen bir bozukluk değildir. Obsesif kompulsif bozukluğu ilaç tedavisi veya bilişsel davranışçı terapisi olan psikoterapi yöntemiyle kontrol altına alınabilir. Her iki yöntemde kişinin durumuna göre başarılı sonuçlar verebilir. Her ikisinin birlikte kullanıldığı, yani kombine edildiği tedavi yöntemi ise daha başarılı sonuçlar verir.
  Bazı psikiyatrik ilaçlar, obsesyon ve kompulsiyonları kontrol altına almaya yardımcıdır. Yaygın yöntem önce antidepresanların denenmesidir. İlaç tedavisi alan hastaların belli bir ilacı ya da ilaçları etkin dozlarda düzenli olarak kullanması beklenir. İlaç tedavisi alan kişi tedavinin olumlu etkilerini ilk bir iki ayda görmeye başlar. İlaçların tam etkisi ise 3-4 ay içerisinde ortaya çıkar.
  İlaç tedavisinin iyilik halinden sonra da uzun süreli kullanılması hastalığın tekrarlanmasının önüne geçer. Erişkin gruplarda ilaç tedavisinin ve psikoterapinin birlikte uygulanması önerilir.
  Psikoterapi tedavi yönteminde hasta, doktoru veya psikoterapisti ile en az haftalık seanslar şeklinde ortalama 12-20 seans arasında görüşmelere katılır. Bu seanslarda sizi saplantınıza yönelik bir nesne, durum ve düşünceye maruz bırakıp ve kompülsif ritüellerinizi yapma dürtüsüne direnmeyi öğretmeyi içerir.
  Tedavi ile sağlığına kavuşan hastaların; yaşam kalitesi, ailesiyle, sosyal çevresiyle olan ilişkisi, eğitim ve mesleki başarısı önemli ölçüde düzelmektedir.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk Nasıl Geçer​?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk Nasıl Geçer​? Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), kişide zorlayıcı düşünceler olarak tanımlanan obsesyonlara ve tekrarlayıcı davranışlar olan bilinen kompulsiyonlar ile bağlantılı olarak görülür. Anksiyete bozukluğu ile beraber değerlendirilen OKB hastalığını geçirmek için birçok yöntemdem yararlanılır. OKB hastalığını geçirmek için kullanılabilecek yöntemler şunları içerir:
  
  Psikoterapi
   Psikoterapi Obsesif kompulsif bozukluğun en önemli tedavisi kişiye özel olarak planlanan bilişsel davranışçı terapidir. OKB'nin en etkili tedavi yöntemlerinden biri olan bu yöntem sayesinde kişi obsesyonlarıyla başa çıkmayı öğrenerek ve kompulsiyonları azaltma konusunda yardımcı olan durumları öğrenir. Bu yöntem içerisinde maruz bırakma ve yanıt önleme ve teknikleri de sıklıkla kullanılır.
  
  İlaç tedavisi
   İlaç tedavisi Psikiyatrinin belirlediği ve yazdığı antidepresan sayesinde kişide  serotonin geri alım inhibitörleri (SSRİ'ler) hareket geçirilir. Böylelikle beyindeki kimyasal denge sağlanarak semptomların en aza indirilmesi amaçlanır.
  
  Yaşam tarzı değişikliği yapmak
   Yaşam tarzı değişikliği yapmak Günlük yaşama düzenli olarak egzersiz katmak, sağlıklı beslenme ve yeterli miktarda uyku almak OKB hastalığının iyileşmesine katkıda bulunur. Bunun yanında stres yöntemi tekniklerinden yararlanmak da zihinsel sağlığa olumlu etkilere sahiptir.
  Obsesif kompulsif bozukluğa yönelik olarak yapılabilecek bu yöntemler kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bu nedenle uzman desteği almak ve tedavi planına uymak önemlidir.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) ile Başa Çıkabilme Yöntemleri
   Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) ile Başa Çıkabilme Yöntemleri Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ile başa çıkmak için kullanılan yöntemler arasında  kişinin hem düşüncelerini hem de davranışlarını yönetmesi bulunur. Obsesif kompulsif bozuklukla baş edebilmenin yolları şöyle sıralanabilir:
  - Oluşan düşünceleri tamamen yok etmeye çalışmak yerine, var olduklarını kabul etmek ve onları yönetilebilir hale getirmek gerekir
  - Bilişsel davranışçı terapinin bir tekniği olan maruz bırakma ve yanıt önleme, OKB ile başa çıkmada oldukça etkilidir. Kişi rahatsızlık hissettiği duruma sürekli maruz bırakılarak kaygının azalmasını sağlar.
  - BDT desteğiyle düşüncelerin doğruluğunu sorgulamak ve daha gerçekçi bir bakış açısıyla yeniden değerlendirmek sürece katkılı olur.
  - Gün içerisinde oluşan stresi azaltmak için meditasyon, derin nefes alma, yoga gibi gevşeme tekniklerinden yararlanmak önemlidir.
  - OKB semptomlarını bir anda tamamen yok etmek zor olabilir. Bunun yerine, daha küçük, yönetilebilir hedefler belirlemek sürecin iyi geçmesinde etkilidir.
  - Rahatsız edici düşünceleri yazarak onları zihinden uzaklaştırmak rahatlama verir.
  - Düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek ve yeterli uyumak vücudun strese karşı dayanıklılığını artırır.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Hastalığının Sosyal Hayat Üzerindeki Etkileri Nelerdir?
   Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Hastalığının Sosyal Hayat Üzerindeki Etkileri Nelerdir? Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), kişilerin sosyal hayatlarına adapte olmasında ve çeşitli zorluklar yaşamasına neden olabilir. OKB'nin sebep olduğu obsesyonlar ve kompulsiyonlar, kişinin günlük yaşamını etkileyerek ve ilişkilerinin bozulmasına yol açabilir. OKB'nin sosyal hayattaki etkilerinden bazıları şöyle sıralanabilir:
  
  İlişkilerde zorluklar yaşar
   İlişkilerde zorluklar yaşar OKB hastalığı olan kişinin sürekli olarak endişe, kaygı ve tekrarlayan davranışlarla meşgul olması günlük hayatını etkiler. Bu durum nedeniyle aile, arkadaş ve partner ilişkilerini zorlaşabilir ve sorunlar görülür. Yakın çevredekiler, kişinin davranışlarını anlamakta zorluk çekerek çatışmaların oluşmasına neden olabilir.
  
  Sosyal izolasyon yaratır
   Sosyal izolasyon yaratır Obsesif kompulsif bozukluğu olanlar toplum içerisinde obsesyon ve kompulsiyonlarını saklamaya çalıştıklarından zihnen yorulabilir ve bu nedenle kendini izole etme eğilimi gösterebilir. Sosyal ortamlarda bu düşünce ve davranışların tetiklenmesinden korkan kişiler insanlarla bir arada olmaktan kaçınarak yalnızlığı tercih eder. Bu da farklı psikolojik sorunların oluşmasına zemin hazırlar.
  
  Özgüven kaybına neden olur
   Özgüven kaybına neden olur OKB semptomları yaşayan kişi günlük işlerini zorlaştırarak, kendine olan güvenini de olumsuz etkileyebilir. Belirtilerinden biri olan tekrarlayan davranışların farkında olan kişi, başkalarının onu yargıladığını düşünüp anlamadığını ifade edebilir. Bu da sosyal ortamlarda kendini yetersiz hissetmesine sebep olur.
  
  İş ve okul hayatında zorluklar yaşar
   İş ve okul hayatında zorluklar yaşar Obsesif kompulsif bozukluğunun belirtileri olarak ortaya çıkan takıntılar ve tekrarlamalar kişinin iş ve okul hayatında zorluklara neden olabilir. Kişinin konsantre olmasını zorlaştırarak zamanının verimli kullanamamasına sebebiyet verir. Bu da zamanla kişinin iş ya da eğitim hayatında performansını düşürür. Kariyer gelişiminin etkilenmesinin yanından ikili ilişkilerde de sorunlar oluşturabilir.
  
  Günlük yaptığı faaliyetlerde güçlük çeker
   Günlük yaptığı faaliyetlerde güçlük çeker OKB hastalığı olan kişilerde kaygı seviyesi yüksek olduğundan dışarı çıkmak, yemek yemek, toplu taşıma kullanmak ya da en basiti alışveriş yapmak gibi faaliyetlerde zorluk çekebilirler. Bunun yanında mikrop korkusundan dolayı bir yere dokunduktan sonra ellerini yıkama ihtiyacı doğabilir.
  
  Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Hakkında Sık Sorulan Sorular
   Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Hakkında Sık Sorulan Sorular 
  Obsesif nedir?
   Obsesif nedir? Obsesif, bir şey veya biri hakkında takıntılı düzeyde çok ya da sürekli düşünmek anlamına gelir. Obsesif kişilerde, sürekli tekrar eden, istenmeyen veya rahatsız edici düşünceler, duygular ve imgeler söz konusudur.
  
  Obsesif kompulsif bozukluk ve anksiyete​ ilişkisi nedir?
   Obsesif kompulsif bozukluk ve anksiyete​ ilişkisi nedir? OKB ve anksiyete birbirini etkileyen iki ruhsal bozukluk olarak bilinir. Obsesif kompulsif bozuklukta sürekli tekrarlayan düşünceler bulunur. Bu durum ilerlediğinde ise yoğun anksiyeteye neden olabilir.
  
  Obsesif kompulsif bozukluk kendiliğinden geçer mi​?
   Obsesif kompulsif bozukluk kendiliğinden geçer mi​? Obsesif kompulsif bozukluğu tedavi edilmediği durumda kendiliğinden geçme eğilimi göstermeyebilir. Kişinin bu durumun üstüne gidip tedavi sürecine girmesi önemlidir.
  
  Obsesif kompulsif bozukluk tehlikeli mi​?
   Obsesif kompulsif bozukluk tehlikeli mi​? OKB kişinin sosyal, iş ve eğitim hayatının etkilenmesine neden olan psikolojik bir hastalıktır. Tehlikeli olmaması için terapi ile tedavi sürecine girilmesi gerekebilir.
  
  Obsesif kompulsif bozukluk gündelik hayatı etkiler mi?
   Obsesif kompulsif bozukluk gündelik hayatı etkiler mi? Obsesif kompulsif bozukluktaki takıntılar ve zorlantılar kişinin hayatını önemli ölçüde zorlaştırabilir ve kişiye yoğun ruhsal ızdırap verebilir. Hastaların iş, okul yaşantıları, sosyal çevre ile olan ilişkileri ve evlilikleri de olumsuz etkilenebilir.
  Takıntılar karşımıza pislik, kir veya mikrop bulaşmasından korkma, hata yapmaktan korkma, başkasına isteyerek veya yanlışlıkla zarar vermekten korkma, sosyal açıdan uygunsuz şekilde davranmaktan korkma, cinsel veya dinsel konuları düşünmekten korkma olarak ya da düzen, simetri, kusursuzluk ihtiyacı olarak çıkmaktadır. Tekrar tekrar el yıkama, yıkanma, kapı, ocak gibi şeyleri sık sık kontrol etme, rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma hastaların sahip olduğu bazı zorlantılardır. İşleri belirli bir sayıda yapma ihtiyacı, eşyaları nesneleri sürekli belli bir biçimde düzenleme, akıldan çıkmayan görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma, belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları tekrarlama da diğer başka zorlantılara örnektir. Obsesif kompulsif bozukluğu olanlar sıkıntılarının artacağından korktukları yerlerden ve durumlardan kaçınırlar. Kir olabileceği için kapı kollarına, çöp tenekesine ve yiyeceklere dokunmak istemezler.
  
  Obsesif kompulsif bozukluk türü olan takıntılı hastalıklar nelerdir?
   Obsesif kompulsif bozukluk türü olan takıntılı hastalıklar nelerdir? Obsesif kompulsif bozuklukların birçok tipi bulunmaktadır. Bu bozukluk çeşitli şekiller alsa da hepsi aynı rahatsızlığın farklı görüntüleridir. Bunlar arasında tekrarlayıcı temizlik yapılan; kir, pislik veya mikrop gibi şeylerin bulaşmasından korkulan, halk arasında  “temizlik hastalığı” denen tipi en sık görülenidir. Bunun dışında “vesvese”  hastalığı;  istenmeyen küfürlerin, cinsel içerikli de olabilen görüntülerin akla geldiği  “ben nasıl bir insanım!” hastalığı,  kapı açık mı kaldı, ocağı açık mı bıraktım gibi düşünceler ve tekrar tekrar kontrol etme hissiyle ortaya çıkan “kontrol etme hastalığı“  da sık görülmektedir.
  Eskiden başkalarınca gereksiz görülen eşyaların biriktirildiği ve atılmadığı “istifleme hastalığı” bu gün için ayrı bir bozukluk olarak sınıflandırılsa da obsesif kompulsif bozukluk ile bağlantılı bir bozukluktur. Bu alt tipler bir arada bulunabileceği gibi depresyon ve kaygı bozukluğu ile de bir arada görülebilir.
  
  Obsesif kompulsif bozukluk için hangi tedaviler uygulanabilir?
   Obsesif kompulsif bozukluk için hangi tedaviler uygulanabilir? İlaç tedavileri ve maruz bırakmayı içeren bilişsel davranışçı psikoterapi etkin tedavi yöntemidir. Çocuk yaş gurubunda öncelikli olarak psikoterapi, sonrasında gerekli görülürse ilaç tedavisi önerilirken, erişkin yaş gurubunda şart olmamakla beraber her iki tedavinin birlikte uygulanması önerilmektedir. İlaç tedavisinde kişinin belli bir ilacı ya da ilaçları etkin dozlarda düzenli kullanması beklenir. İlaç tedavisinin etkisi 1-2 ayda kendisini göstermeye başlarken tam etkisi yaklaşık 3-4 ay içerisinde ortaya çıkmaktadır.
  Psikoterapide ise hasta doktoru veya psikoterapisti ile en az haftalık seanslar şeklinde, ortala 12-20 seans arasında görüşmelere katılmakta ayrıca seanslarda yapılan çalışmaları seans dışında da uygulamaktadır. İlaç tedavisinin iyilik halinden sonra da tekrarlamayı önlemek için uzun süreli kullanılması gerekmektedir. Tedavi ile kişinin yaşadığı ızdırabın azalmasının yanı sıra yaşam kalitesi, çevresi ile olan ilişkisi, mesleki başarısı da önemli ölçüde düzelmektedir.