title: Vitiligo Nedir? Vitiligo Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
text: Vitiligo, vücutta cilde rengini veren pigmentlerin üretiminden sorumlu olan melanosit hücrelerinin hasar görmesi sonucu oluşan, deride beyaz lekeler halinde kendini belli eden bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Yalnızca deriyi etkileyen bu hastalığın yayılımı, vitiligonun türüne ve kişiye göre farklılık gösterebilmektedir. Bütün vücutta görülebildiği gibi bölgesel olarak da kalabilmektedir. Vitiligo kişinin estetik ve psikoloji açıdan olumsuz etkilenmesine yol açmaktadır. Vitiligoda uygulanan tedaviler lekelerin büyümesini ve cilt tonundaki renk değişimlerini önlenmeye yöneliktir.
  - Vitiligo Hastalığı Nedir?
  - Vitiligo Belirtileri Nelerdir?
  - Vitiligo Neden Olur?
  - Beyaz Lekeler Vitiligo mudur?
  - Vitiligo Nasıl Teşhis Edilir?
  - Vitiligo Nasıl Tedavi Edilir?
  - Vitiligo Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
  Vitiligo Hastalığı Nedir?
   Vitiligo Hastalığı Nedir? Vitiligo, melanosit üretiminin bozulmasına bağlı pigment kaybı sonucu, ciltte soluk beyaz lekeler oluşmasına neden olan otoimmün, genetik ve çevresel faktörlere bağlı gelişen bir cilt hastalığıdır. Halk arasında ala ya da alaca hastalığı olarak adlandırılmaktadır. Otoimmün hastalıklar, bağışıklık sisteminin kendi hücrelerini düşman gibi algılayıp saldırması sonucu oluşmaktadır. Yani vücut kendisiyle savaşmaktadır. Bu durumda hastalıkların tedavisini zorlaştırmaktadır. Her hastalığın seyri birbirinden farklı olmaktadır.
  Vitiligo dışında otoimmün hastalıklar arasında şeker, çölyak, sedef ve Hashimoto tiroiditi gibi rahatsızlıklar bulunmaktadır. Vitiligo bu hastalıklara eşlik de edebilmektedir.
  Vitiligo hastalığında bağışıklık hücreleri deriye renk veren melanosit hücrelerine saldırmaktadır. Sadece cildi etkilemektedir ve bulaşıcı değildir. 10 ila 30 yaş arasında ortaya çıkabilmektedir. Daha erken ya da daha yaşlarda da görülebilmektedir. Genelde stres tetiklemektedir. Erken dönemde fark edilmesi ve tedaviye başlanması bu hastalıkta önemlidir.
  
  Vitiligo Belirtileri Nelerdir?
   Vitiligo Belirtileri Nelerdir? Vitiligonun şüphesiz en karakteristik belirtisi ten renginde parça parça açılmalar ve beyaz yamalı bir görünüm meydana gelmesidir. Bununla birlikte saç derisi, kirpikler, kaşlar ve sakallardaki kılların erken beyazlaması veya grileşmesi de vitiligo belirgin semptomlarıdır.
  Vitiligo şu belirtilerle ortaya çıkar:
   Vitiligo şu belirtilerle ortaya çıkar: - Ten renginde parça parça açılmalar ve beyaz yamalı görüntüler
  - Saç derisi, kirpik, kaş ve sakalların erken beyazlaması veya grileşmesi
  - Ağız ve burnun içini kaplayan dokularda (mukoza zarları) renk kaybı
  - Göz retinasında anormal renk değişimi
  Vitiligoda meydana gelen parça parça açılmalar kişinin ten renginden daha beyaz ve açık, sanki deride bir soyulma meydana gelmiş gibi olur. Bununla birlikte saç derisi, kirpik, kaş ve sakal kıllarında erken bir beyazlama yaşanır.
  
  Vitiligo Neden Olur?
   Vitiligo Neden Olur? Vitiligo, cilt pigmentini veya rengini kaybetmesine neden olan kronik bir otoimmün bozukluktur. Derinin dış katmanı olan epidermisteki melanin üreten hücrelerin yer yer azalması ya da kaybolması sonucunda ortaya çıkar. Bunun nedeni bağışıklık sisteminin melanositlerin (pigment üreten cilt hücreleri) saldırıp, bunları yok etmesidir. Bu durum cildin süt beyazı bir renge dönüşmesine neden olur. Genetik geçişli olan vitiligonun risk faktörleri arasında immünolojik ve çevresel faktörler yer almaktadır. Stres bu hastalığın en büyük tetikleyicilerinden biridir.  Çevresel faktörlerin içinde ise oksidatif stres yaratan maddeler bulunmaktadır. Gen mutasyonu tetikleyicilerden biridir.
  Temelde vitiligo hastalığının çevresel koşullar, genetik veya farklı faktörlere bağlı olarak bağışıklık sistemi hücrelerinin cilde renk veren hücreleri yabancı olarak algılayıp yok etmeye çalışması nedeniyle oluşmaktadır. Bağışıklık sistemi hücrelerinin bunu neden yaptığı henüz bilinmemektedir. Bu da hastalığın tedavisini zorlaştırmaktadır.
  
  Beyaz Lekeler Vitiligo mudur?
   Beyaz Lekeler Vitiligo mudur? Beyaz lekeler genelde vitiligo hastalığının bir sonucudur ancak her beyaz leke vitiligo değildir. Beyaz lekelere, güneşe maruziyet, tinea versicolor gibi mantar enfeksiyonu veya topikal olarak uygulanan stereoidler neden olabileceği gibi, hipopigmentasyon, pityriasis alba veya milia gibi farklı deri hastalıkları nedenli de oluşabilmektedir.
  Hipopigmentasyon, cildin bazı bölgelerinin geriye kalan kısımdan daha beyaz olmasına neden olur. Bunun nedeni ciltteki pigmentasyon üretiminin düşük olmasıdır. Normalde vücutta melanin adı verilen bir pigment sentezlenir ve bu cilde rengini vermesini sağlar fakat hipopigmentasyonda bu üretimde sorun vardır ve buna bağlı olarak, yüzde ve vücutta beyaz lekelerin oluşur.
  Pityriasis alba, daha çok çocuk ve ergen yaşta görülen dermatolojik bir rahatsızlıktır. Kesin nedeni bilinmeyen ve egzama ile ilişkilendirine bu rahatsızlık, genellikle kuru, ince pullu, soluk beyaz lekelere neden olur.
  Tine versicolor ise mantar enfeksiyonu sonucu gelişen bir rahatsızlıktır. Cildin yüzeyindeki mayanın büyümesi sonucu cildin pigmentasyonunu etkileyerek beyaz lekelere neden olur.
  
  Vitiligo Nasıl Teşhis Edilir?
   Vitiligo Nasıl Teşhis Edilir? Bir dermatoloji uzmanı var olan renk açılmalarını klinik olarak değerlendirerek vitiligo hastalığını %90 oranında teşhis edebilir. Teşhisin kesinleştirilmesi için yardımcı tanı yöntemleri bulunmaktadır.
  Wood ışığı muayenesi bunlardan biridir. Wood ışığı ultraviyole bir ışıktır ve bu yönteme pigmentasyonla ilgili hastalıklarda hızlı sonuç vermesinden dolayı sık başvurulmaktadır. Wood ışığı çıplak gözle görülmeyen bazı maddeleri, florasan verme özelliklerinden yararlanarak görünür hale getirmektedir. Wood ışığıyla bakıldığı zaman eğer lekeler tırnağın beyaz kısmı olan pulpayla aynı oranda belirginleşiyorsa vitiligo teşhisi daha güçlenmektedir. Bu ışıkla bakıldığında lekelenmelerden bir değişiklik yoksa lekelenmelerle ilerleyen başka hastalıklar olabilmektedir.
  Vitiligo hastalığı ile karışabilen diğer hastalıklardan ayırabilmek ve vitiligo teşhisini kesinleştirebilmek için deri biyopsisi gibi patolojik incelemelerde yapılabilmektedir.
  
  Vitiligo Nasıl Tedavi Edilir?
   Vitiligo Nasıl Tedavi Edilir? Hastalığın erken teşhisi ve tedavisi önemlidir. Vitiligo sosyal ve psikolojik anlamda da kişileri etkileyen bir hastalıktır. Vitiligo tedavisi için uygulanabilecek birçok yöntem bulunmaktadır. Vitiligo tedavilerinde amaç derinin renk bütünlüğünü sağlamaktır. Lekelerin çoğalmaması ve var olanların belirginliğinin artmaması için ilk kural güneşten korunmak şarttır. Cilde renk veren hücreler aynı zamanda cildi ultraviyole güneş ışınlarına karşı korumaktadır. Vitiligonun tedavisinde yapılması gereken ilk şey güneş ışınlarından korunmaktır. Çünkü deride açılmanın olduğu bölgelerde artık deriye renk veren ve cildi koruyan hücreler bulunmamaktadır. Ultraviyole ışınlar bu bölgelerde yanık yaparak travmaya neden olmaktadır. Ayrıca var olan lekelerin belirginliğini artırmaktadır.
  Vitiligonun birinci basamak tedavilerine topikal kremlerle başlanmaktadır. Topikal immünomodülatörlerden topikal kortikosteroidlere kadar değişen geniş bir yelpazede ilaçlar kullanmaktadır. Antioksidan maddeler içeren bitkisel kökenli vitiligo kremleri de bulunmaktadır.
  Diğer bir tedavi yöntemi puva tedavisidir. Puva tedavisi kontrollü ultraviyole ışın cihazlarıyla uygulanmaktadır. Genel puva tedavisi solaryum benzeri kapalı bir kabinde yapılmaktadır. Tedavi öncesinde hastaya ışığa duyarlandırıcılı ilaç verilmektedir. Puva ışını lekelerin kenar dokularındaki deriye renk veren hücreleri yani melanositleri aktive ederek vitiligolu bölgelere renk veren hücre göçünü sağlamaktadır. Puva ışınıyla ayrıca birçok cilt hastalığın tedavisi yapılabilmektedir.
  Vitiligo tedavisinde immunsupresif ( bağışıklık sistemini baskılayan) ajanlar ve immünmodülatör (bağışıklık sisteminin gücünü baskılayan ya da artıran) ilaçlarda bulunmaktadır. Bu ilaçlar bağışıklığı baskılayarak tedavi ettikleri için çok iyi değerlendirilerek kullanılmaları gerekmektedir. Bütün bu ilaçlar ve ışın tedavileri derinin eski rengine dönmesi için yapılmaktadır.
  Bu tedavilerin işe yaramadığı ve vitiligonun çok yayıldığı durumlarda depigmantasyon tedavisi başvurulabilmektedir. Lekelerin çok büyük olduğu ve bütün vücuda yayıldığı hastalarda depigmantasyon yöntemiyle vücut rengi eşitlenmektedir. Bu yöntemle tüm vücut beyazlatılarak ten rengi eşitlenmektedir. Bu yöntemi dünyaca ünlü şarkıcı Michael Jackson uygulatmıştır. Bu işlem sonrası hastaların renk kaybı kalıcıdır ve güneşten her zaman çok iyi korunmaları gerekmektedir.
  Vitiligonun cerrahi tedavisi de mevcuttur. Punch greft uygulamalarıyla derinin rengini kaybettiği bölgelere vücudun başka alanından alınan derilerin konulmasıyla vitiligolu bölgenin yeniden renklenmesinin sağlanmaktadır. Kök hücre nakilleri de yapılabilmektedir.
  Vitiligo tedavisinde beslenmenin de katkıları olmaktadır. Bağırsaklar T lenfosit ve mukoza altı içerikleri nedeniyle 2. beyin olarak görülmektedir. Beslenme ve gastrointestinal sistemle ilgili negatifliklerin günümüzde birçok hastalıkla bağlantısı olduğu üzerinde durulmaktadır. Bir takım serbest oksijen radikalleri oksidatif stres yaratarak buna neden olmaktadır. Oksidatif streste, serbest radikaller sağlıklı hücrelere saldırarak inflamasyon yaratmaktadır. Zaten hastalığın zemininde de bir inflamasyon söz konusudur. Oksidan maddelerin neden olduğu inflamasyonu azaltmak adına, bir detoks şeklinde antioksidan mekanizmalar beslenmeyle devreye sokulabilmektedir. Vitiligo gibi lekelenmelerle giden hastalıklarda antioksidandan zengin sebze ve meyve ağırlıklı beslenmenin tedaviye olumlu katkıları olmaktadır.
  
  Tedavi sonrası nelere dikkat edilir?
   Tedavi sonrası nelere dikkat edilir? Vitiligo kişinin hayatı boyunca beraber olacağı bir hastalıktır. Kişinin hayatı boyunca dikkat etmesi gereken unsurlar bulunmaktadır. Bağışıklık sistemini onarmak güçlü tutmak bu hastalıkta önem taşır. Antioksidanlardan zengin, sağlıklı ve doğal beslenme, düzenli egzersiz ve uyku bağışıklık sistemini destekleyen ve kuvvetli olmasını sağlayan olmazsa olmazlardır. Güneş ışınları yani ultraviyole ışınlar da deride travma etkisi yaratarak vitiligoyu tetikleyebilmektedir. Deriye renk veren ve ultraviyole ışınlardan koruyan pigmentleri olmaması cilt kanseri riskini de artırmaktadır. Bu yüzden güneşten korunmak vitiligo hastaları için her zaman çok önemlidir.
  
  Vitiligo Hakkında Sık Sorulan Sorular
   Vitiligo Hakkında Sık Sorulan Sorular 
  Vitiligo nasıl olur?
   Vitiligo nasıl olur? Cilde, saç ve gözlere renk veren pigment üreten hücreler olan melanositlere saldırıldığında ya da bu hücreler tarafından pigment üretimi azaldığında ciltte parça parça renk açılmaları ve beyaz lekeler meydana gelir. Beyaz lekeler oluşmasına neden olan bu cilt sorununa vitilgo denmektedir.
  
  Vitiligo ilerleyen bir hastalık mıdır?
   Vitiligo ilerleyen bir hastalık mıdır? Vitilogo hastalığının yayılımını öngörmek ne yazık ki mümkün olmamaktadır. Ufak bir bölgede lokal olarak kalabildiği gibi bütün vücuda da yayılabilmektedir. Bu gibi endişeler stres kaynağı oldukları için hastalığı ilerletici seyir sergilemektedir. Vitiligo hastalığı travmayla artan hastalık kategorisinde yer almaktadır. Buna köbnerizasyon denmektedir. Çarpma, sıkıştırma gibi travmalar sonrası yeni lekelenmeler ortaya çıkabilmektedir. Güneş ışınlarıda yanığa neden olarak travma etkisi yaratır ve yeni lekelere neden olabilir. hastalığın ilerlemesini önlemek için, travma yaratacak etkilerden kaçınmak, stresten uzak durmak ve güneşten çok iyi korunmak gereklidir.
  
  Vitiligo bulaşıcı bir hastalık mıdır?
   Vitiligo bulaşıcı bir hastalık mıdır? Vitiligo sadece cildi etkilemektedir ve bulaşıcı değildir. Vitiligo bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Nedeni tam olarak bilinememektedir. Bağışıklık hücreleri deriye renk veren melanosit hücrelerine saldırmaktadır. En önemli tetikleyicilerinden biri strestir. Erken dönemde fark edilmesi ve tedaviye başlanması bu hastalıkta önemlidir.
  
  Vitiligonun cerrahi tedavisi var mıdır?
   Vitiligonun cerrahi tedavisi var mıdır? Vitiligonun cerrahi tedavisi vardır. Punch greft uygulaması denilen bir yöntemle derinin rengini kaybettiği bölgelere vücudun başka alanından alınan derilerin konulmasıyla renk kaybı olan bölgenin yeniden renklenmesi sağlanabilmektedir.