title: Mevsimi Geldi:Besin Zehirlenmelerine Dikkat!
text: Memorial  Şişli Hastanesi Dahiliye Bölümü uzmanları, yaz mevsiminde  artış gösteren gıda zehirlenmeleri ve korunma yolları hakkında bilgi verdi.
  - Zehirlenme;  bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishalle kendini gösterebilir
  - Konserveler  tehlikeli olabilir
  - Zehirlendiğinizi  düşünüyorsanız mutlaka doktora başvurun
  - Gıda zehirlenmeleri can alabilir
  - Dışarıdan  yenen gıdalara dikkat edin!
  - Sıvı  tüketimine ağırlık verilmeli, sütlü ve yağlı gıdalardan kaçınılmalı
  - Doktora  başvurmanız gereken durumlar:
  - Bu  önerilere kulak verin:
  
  Zehirlenme;  bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishalle kendini gösterebilir
  
  Zehirlenme;  bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishalle kendini gösterebilir
  Mikrop  veya toksin bulaşmış gıdaların veya suların alınması ile ortaya çıkan  hastalıklara “gıda zehirlenmesi” denir. En sık görülen belirtiler; bulantı,  kusma, karın ağrısı veya krampları ishal, halsizlik, yorgunluk, ateş ve daha az  olmakla birlikte kabızlıktır. Gıda zehirlenmesine neden olan ajana (bakteri,  virüs, parazit, çevresel toksinler) göre belirtilerin ortaya çıkma süresi  değişebilir. Çevresel toksinlere bağlı gelişen gıda zehirlenmelerinde  belirtiler birkaç dakika veya birkaç saatte ortaya çıkabilirken; bazı bakteri  türlerine bağlı gelişen gıda zehirlenmelerinde belirtiler 12 saat -36 saat  sonra ortaya çıkabilir. Ayrıca bu toksin veya mikroplari içeren gıdalardan  tüketilen miktar da belirtilerin ortaya çıkma süresine etki edebilir.
  
  Konserveler  tehlikeli olabilir
  
  Konserveler  tehlikeli olabilir
  Gıda  zehirlenmelerinde genellikle ishal görülür, nadir olmakla birlikte kabızlık da  belirtilerden biri olabilir. Bu durum, gıda zehirlenmesine neden olan bakteri  türüne bağlıdır. “Botulism” adı verilen ve “C. Botilismus” adlı bakteriyle  gelişen besin zehirlenmesinde kabızlık görülür.   Botulismde, bakterinin ürettiği toksin sinir sistemini etkiler ve kişide  çift görme, yutma ve konuşma güçlüğü, kol ve bacaklarda kaslarda zayıflık ve  felce neden olur. Bu daha çok iyi ve yeterli pişirilmemiş konserve yiyeceklerle  veya bebeklerde bal tüketilmesi ile ortaya çıkar.
  
  Zehirlendiğinizi  düşünüyorsanız mutlaka doktora başvurun
  
  Zehirlendiğinizi  düşünüyorsanız mutlaka doktora başvurun
  Gıda  zehirlenmeleri çoğunlukla hafif atlatılır ve 48-72 saatte geçer ve bir hafta içinde  kişi tamamen eski durumuna döner. Genellikle gıda zehirlenmeleri daha ileride  ciddi rahatsızlıklara neden olmaz. Nadiren bazı tipte bakterilerle gelişen gıda  zehirlenmelerinden yaklaşık 1-2 hafta sonra “Hemolitik- üremik sendrom” adı  verilen, kanda bir takım anormalliklerin ve böbrek yetmezliğinin oluşturduğu  bir tabloya neden olabilir. İshali olan kimseler eğer rahatlıkla beslenmelerine  devam edebiliyorlarsa, ishalleri kanlı değilse, ateşleri yoksa, şiddetli karın  ağrıları yoksa ve yakınmaları 24-48 saatten kısa sürüyorsa evde bol sıvı alarak  bu durumu atlatabilirler. Bu bahsedilen durumlar varsa veya yakınmalar 2 günden  fazla devam ederse doktora başvurmak doğru bir yaklaşım olacaktır.
  
  Gıda zehirlenmeleri can alabilir
  
  Gıda zehirlenmeleri can alabilir
  Türkiye’de  sağlıklı rakamlar bulunmamakla birlikte; gıda güvenliği sistemini kurmuş,  sürekli denetimlerini yapan, eğitim ve gelir düzeyi Türkiye ortalamasının  oldukça üzerinde olan Amerika Birleşik Devletleri’nde, yılda 76 milyon insan  gıda zehirlenmelerine maruz kalmaktadır. Ancak bunlardan sadece 350 bin kişinin  hastaneye yatması gerekmekte ve 5 bine yakın ölüm gerçekleştiği  belirtilmektedir.
  Ülkemizin  eğitim ve gelir seviyesinin göreceli düşüklüğü, gerekli fiziki yatırımların yapılamaması,  denetim uygulamalarının sürekliliğinin yeni yeni sağlanmaya çalışılması, hizmet  içi eğitimlerin yürütülememesi, kalabalık nüfusu, yıllarca süren mevzuat eksikliği  ve yetersiz mevzuat nedeniyle gıda zehirlenmelerinden kaynaklanan, ölümle  sonuçlanan vakaların, sağlık harcamalarının ve iş gücü kayıplarının daha fazla  olacağını tahmin etmek mümkündür.
  
  Dışarıdan  yenen gıdalara dikkat edin!
  
  Dışarıdan  yenen gıdalara dikkat edin!
  Tüm  gıdalar uygun şartlarda hazırlanmadan, yeteri miktarda pişirilmeden ve hijyene uygun  olmayan şekilde hazırlanırsa zehirlenmelere neden olabilir.  Daha çok dışarıda ve uygun koşullarda hazırlanmamış  gıdalar, iyi yıkanmamış meyve ve sebzeler, temiz olmayan içme sularının tüketilmesi,  pastörize edilmemiş süt tüketilmesi gıda zehirlenmelerine neden olmaktadır.
  
  Sıvı  tüketimine ağırlık verilmeli, sütlü ve yağlı gıdalardan kaçınılmalı
  
  Sıvı  tüketimine ağırlık verilmeli, sütlü ve yağlı gıdalardan kaçınılmalı
  Gıda  zehirlenmelerinin şiddetine göre vücuttan kusma ve ishalle birlikte az veya şok  miktarda su ve elektrolitlerin kaybı olur. Bu dönemde vücudun kaybettiği bu sıvı  ve elektrolitlerin yerine konması esastır. Belirtiler iyice azalıp kaybolana  kadar su ve sıvı gıdalar alınmalı, daha sonra püre benzeri yumuşak gıdalar alınmalı  ve daha sonra normal gıdalara başlanmalıdır. Bir sure süt ve süt ürünlerinin  kullanıldığı ve yağlı gıdalardan tüketilmesinden kaçınılmalıdır. Çocuklarda  dengeli tuz miktarları içeren karışımlar eğer hafif bir tablo varsa  kullanılabilir.
  
  Doktora  başvurmanız gereken durumlar:
  
  Doktora  başvurmanız gereken durumlar:
  .  2 günden uzun süren bulantı, kusma ve ishalde .  3 yasından küçük ve düşkün hastalar .  Ateşle birlikte şiddetli karin ağrısında .  Tropikal bölgelere yapılan gezi sonrası gelişen bulantı, kusma ve ishalde .  Bulantı ve kusma şikayetleri şiddetliyese, bu nedenle yeterli gıda ve sıvı alınamamışsa .  Yüksek ateş .  Kanlı ishal .  Sarılığı gelişenler .  Bilinci kapanan, yutma, konuşma güçlüğü ve kol ve bacaklarda kuvvetsizlik gelişen  kimseler .  Şiddetli bulantı nedeniyle reçete edilen ilaçları yutamayan ve alamayan kimseler . Bebek, yaşlı, düşkün ve bağışıklık sistemi  zayıf olan kimseler mutlaka doktora başvurmalıdır.
  
  Bu  önerilere kulak verin:
  
  Bu  önerilere kulak verin:
  - Tüketilen       suların iyi yapılmış olması veya kaynatılarak mikroplar öldükten sonra       içilmesi gerekir.
  - Besinlerin hazırlanması       ve saklanmasında gıda hijyenine uyulmalıdır.
  - Tuvaletlerden       sonra ve sık sık ellerin yıkanması gerekir.
  - Meyve ve       sebzeler çok iyi yıkanmalıdır. Gıdaların buzdolabında ve uygun sıcaklıklarda       saklanması sağlanmaldır.
  - Açıkta ve sıcakta       uzun sure beklemiş, rengi, kokusu bozulmuş gıdaları tüketmemek önemlidir.
  - Ev dışında yemek       yemek zorunda olanların gıda hijyenine uyduğunu bildikleri ve güvendikleri       yerlerden yemek yemeleri ve bol sıvı tüketmeleri önerilir.