title: Disleksi Nedir? Disleksi Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
text: Disleksi, sesleri tanıma, seslerin harfler ve kelimeler ile ilişkisini anlayamama nedeniyle okuma güçlüğüne neden olan bir tür öğrenme bozukluğudur. Disleksi bireyin öğrenme yeteneğini engeller, doğru ve/veya akıcı şekilde kelimeleri tanıyamaz, okuyamaz ve yazamazlar.
  - Disleksi Nedir?
  - Disleksi Neden Olur?
  - Disleksi Belirtileri Nelerdir?
  - Disleksi Çeşitleri Nelerdir?
  - Disleksi Olan Çocuğun Özellikleri Nelerdir?
  - Disleksi Nasıl Teşhis Edilir?
  - Disleksi Tedavisi Nasıl Yapılır?
  - Disleksi Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
  Disleksi Nedir?
   Disleksi Nedir? Disleksi, beynin yazılı dili işleme biçimini bozan, zeka problemi olmadığı halde okuma, yazma ve heceleme güçlüğüne neden olan dil temelli öğrenme bozukluğudur. Disleksi aynı zamanda öğrenme güçlüğü olarak da bilinir.
  Genellikle çocukluk çağında fark edilen disleksi problemi nadir olarak görülse de bilinen bir sorundur ve yaşam boyu süregelebilir. Yaşam boyu süren disleksi durumu da gelişimsel disleksi şeklinde adlandırılır. Beynin dili işleyen bölgelerindeki bireysel farklılıklar olarak da ifade edilebilen disleksi kişinin okurken yaşadığı anormal ve beklenmedik problemlerin ortaya çıkmasıyla kendisini gösterir.
  Zeka, işitme veya görme ile alakalı herhangi bir problemin göstergesi olmayan dislekside çocuklar özellikle okul hayatında başarılı bireyler olarak bilinir. Genellikle genetik bağlantısı ön plana çıkan disleksinin net bir tedavisi olmasa da yapılan eğitimler, yönlendirmeler ve disleksi testleriyle disleksinin meydana getirdiği problemlerin önüne geçilmesi amaçlanır.
  
  Disleksi Neden Olur?
   Disleksi Neden Olur? Disleksinin beynin fonemleri (kelimeleri birbirinden farklı kılan en küçük konuşma birimleri) işleme yeteneğindeki bozulmadan kaynaklandığı düşünülmektedir. Disleksi görme veya işitme sorunları, zeka geriliği veya beyin hasarından kaynaklanmaz.
  Ailede disleksi görülmesi, çeşitli çevresel etkenler, gebelik döneminde beyin gelişimini olumsuz şekilde etkileyebilecek sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi gibi alışkanlıklar, enfeksiyonlara maruz kalma da disleksi riski artıran faktörlerdendir.
  Disleksinin nedenleri türüne göre de değişkenlik gösterir. Örneğin birincil dislekside, çoğu araştırma kalıtsal faktörlere odaklanır. Nitekim araştırmacılar son zamanlarda disleksinin belirti ve semptomlarına katkıda bulunan olası bazı genleri tanımladılar.
  
  Disleksi Belirtileri Nelerdir?
   Disleksi Belirtileri Nelerdir? Genellikle çocukluk çağında ortaya çıkan dislekside fark edilen en önemli belirti okumayı öğrenmeye başlayan çocuğun akranlarına göre yaşadığı zorluklardır. Bu sorun ilk olarak öğretmen tarafından fark edilebilir. Okuma zorluğuyla birlikte heceleme, yazma ve okuduğunu anlama konusunda yaşanan problemler de disleksi belirtileri arasında yer alır.
  Genel olarak okuma güçlüğüyle ortaya çıkan disleksi belirtileri şunları içerir:
  - Yüksek sesle okumak da dahil okumada güçlük
  - Geç konuşmaya başlama
  - Okuma ve yazmanın yavaş şekilde yapılması
  - Duyduğunu anlama ve zihinde işlemede sorun yaşama
  - Olayların sırasını hatırlamada zorlanma
  - Bilinmeyen bir kelime ya da kafiye telaffuzunda problem yaşama
  - Okuma gerektiren aktivitelerden uzak durmaya çalışma
  - "d,b" veya "p,q" gibi benzer şekillere sahip harfleri ayırma zorluğu
  - Yeni kelimeleri öğrenme konusunda problem yaşamak
  - Sesleri harf veya sözcük gruplarıyla ilişkilendirememek
  - Herhangi bir hikayeyi özetleyememek
  - Yabancı dil öğrenememe zorluğu
  Bu sorunlardan herhangi birine sahip olmak, kişinin kesin olarak disleksi olduğu anlamına gelmez. Disleksi tanısının konulması için doktorun disleksi testi ve ekstra çalışmalar yapması gerekir.
  
  Disleksi Çeşitleri Nelerdir?
   Disleksi Çeşitleri Nelerdir? Disleksi kendi için altı farklı türe ayrılır ve meydana gelme şekilleri farklılık gösterir. Disleksi türleri şunlardır:
  
  Birincil tip disleksi
   Birincil tip disleksi Dislekside en yaygın olarak görülen tür birincil türdür. Serebral kortekste disfonksiyon olduğunda ortaya çıkar. Birincil tip kalıtsaldır, yaşam boyu devam eder.
  
  İkincil tip (Gelişimsel) disleksi
   İkincil tip (Gelişimsel) disleksi Fetal gelişim sırasında beyin gelişiminin erken aşamalarında başlar. Birincil türün aksine disleksinin bu formu yaşla birlikte azalmaya başlar. Bu disleksi türü erkeklerde, kadınlara nazaran daha sık görünür.
  
  Travma tipi disleksi
   Travma tipi disleksi Travma tipi disleksi, beynin okuma ve yazmayı kontrol eden bölgesinde fiziksel bir yaralanma olduğunda ortaya çıkar.
  
  Fonolojik disleksi
   Fonolojik disleksi Her dilde, kelimeleri oluşturmak için tekrar tekrar kullanılan ortak sesler vardır. Disleksi hastaları, ana dillerini konuşmak için ihtiyaç duydukları sesleri üretme ve işleme konusunda hiçbir sorun yaşamazlar. Buradaki zorluk, bir kelimeyi oluşturan tek tek sesleri tanımlamakla birlikte gelir. Okumada sesler önemli gibi görünmeyebilir, ancak çocukların okumayı öğrenirken atmaları gereken ilk adımlardan biri kelimelerin kodunu çözmektir. Disleksinin bu türünde işitselden daha çok görsel işleme sorunu ön plana çıkar.
  
  Yüzey disleksi
   Yüzey disleksi Sözcüklerin tanınması ve yazılmasında zorluk çekilen disleksi türüdür.
  
  Görsel disleksi
   Görsel disleksi Görsel disleksi görsel işlemeyi etkiler. Özet olarak beyin, gözlerin gördüklerinin tam resmini alamaz. Bu, harf oluşturmayı öğrenmek ve aynı zamanda sözcüklerdeki doğru harf dizilerini hatırlamanın anahtar olduğu bir süreç olan yazım konusunda ustalaşmak için ciddi sonuçlar doğurabilir.
  
  Disleksi Olan Çocuğun Özellikleri Nelerdir?
   Disleksi Olan Çocuğun Özellikleri Nelerdir? Disleksi olan çocuklar genellikle akranlarına göre daha meraklı, zeki ve görsel zekaya sahiplerdir. Kelimelerden ziyade daha çok görsel olarak düşünürler. Bir metni hızlı ve kolay bir şekilde okuyamaz, kelimeleri aklında tutamaz, ezber yapmakta zorluk çeker ve okuma konusunda diğer çocuklara göre daha hevessiz ve düşük özgüvenli olurlar.
  
  Disleksi Nasıl Teşhis Edilir?
   Disleksi Nasıl Teşhis Edilir? Disleksi genel olarak beyninizdeki farklılıklardan kaynaklansa da hiçbir kan testi veya laboratuvar taraması tarafından tespit edilemez.
  Bunun yerine, ortak işaretlerin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi ve disleksi testi, bu okuma sorunu olan kişiyi tespit eder.
  Disleksi testi aşağıdaki konular üzerine yoğunlaşır:
  - Kod çözme (yabancı kelimeleri seslendirerek okumak)
  - Sözlü dil becerileri
  - Akıcı okuma ve okuduğunu anlama
  - Yazım tarafını geliştirme
  - Kelime bilgisi ve kelime tanıma
  Disleksinin teşhis edilmesini sağlayacak belirli ve tek bir test mevcut değildir. Disleksi teşhisi esnasında birçok faktör göz önünde bulundurulur. Doktor, çocuğun okuma ve dil becerilerini belirlemek için birkaç standart test yapılmasını isteyebilir. Bu testlerle ilgili çocuğun okuma becerisinin seviyesi ve kalitesi analiz edilebilir.
  Doktor ayrıca çocuğun zihinsel sağlığını daha iyi anlamak için çocuğa ve ebeveynlerine psikolojik testlerde bulunan soruları sorabilir. Nitekim bu testlerle sosyal sorunların, kaygı veya depresyonun çocuğun yeteneklerini sınırlayıp sınırlamadığını tespit etmek ister.
  
  Disleksi Tedavisi Nasıl Yapılır?
   Disleksi Tedavisi Nasıl Yapılır? Disleksiyi tedavi etmek için çeşitli teknikler ve stratejiler kullanılır. Bunlardan bazıları kayıt altına alınan dersi tekrar dinleyebilmek, kitapları okumak yerine dinlemek, yazım ve dil bilgisini kontrol etmek için bazı bilgisayar yazılımlarını kullanmayı içerir.
  Disleksi tedavisi, konuşma ve dil terapistleri, özel eğitim öğretmenleriyle temas kurmayı da kapsar. Disleksik çocukların çoğu öğrenme güçlüklerine uyum sağlar ve normal bir sınıfta eğitim almaya devam edebilirken bazı disleksik çocuklar için özel eğitim gerekebilir.
  Disleksiyi ortadan kaldıracak herhangi bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Ancak disleksiye eşlik eden psikiyatrik bir hastalık mevcutsa söz konusu hastalıkların tedavi edilmesi çok önemlidir. Disleksili çocukların başarısı disleksinin ne kadar şiddetli olduğuna, ne kadar erken teşhis edildiğine ve tedavinin kalitesine bağlıdır. Disleksi tedavisi için özetle şu hususlara dikkat edilmelidir:
  - Çocuğunuzun beyninin daha kolay tanımlayabileceği belirli yazı tiplerini kullanma
  - Artikülasyon problemlerini ele almak için konuşma ve dil terapisi alma
  - Kelimeleri en küçük ses birimlerine ayırmayı içeren fonemik farkındalığın öğretilmesi
  - Okurken güçlük çekilen kelimeleri tekrar tekrar okutarak pratiklik kazandırmak gibi disleksi egzersizlerinin uygulanması
  - Dil becerilerinin yazılı veya sözlü kelimelere resimler, nesneler veya seslerin eşlik ettiği çoklu duyusal terapinin kullanılması
  - Gerek duyulması halinde dislektik çocuğa bu alanda uzmanlaşmış kişiler tarafından bireysel yada grup halinde özel bir eğitim verilmesi
  
  Disleksi Hakkında Sık Sorulan Sorular
   Disleksi Hakkında Sık Sorulan Sorular 
  Disleksi nasıl bir hastalıktır?
   Disleksi nasıl bir hastalıktır? Disleksi dil temelli öğrenme güçlüğüdür. Disleksi, insanların belirli dil becerilerinde, özellikle de okumada zorluk yaşamalarına neden olur.
  
  Dikkat eksikliği ve disleksi farkı nedir?
   Dikkat eksikliği ve disleksi farkı nedir? DEHB olarak da bilinen dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hiperaktivite ve dürtüsellik ile ilişkilidir, disleksi ise okuma ve dili işlemeyi etkileyen bir durumdur. Her ikisinde de eğitim ve sosyal işlevler etkilenebilir ve bu kişiler hayatın belirli alanlarında farklılık gösteren güçlükler yaşarlar.
  
  Disleksi geçer mi?
   Disleksi geçer mi? Disleksi genel olarak yaşam boyu devam eden bir problemdir. Tamamen geçirmek mümkün olmasa da disleksiyi zayıflatmak ve etkilerini azaltmak için birtakım testler ve çalışmalar yapılır.
  
  Disleksi olan birine nasıl davranmalı?
   Disleksi olan birine nasıl davranmalı? Disleksi olan kişi; akranlarından farklı olarak davranacağı için bu durum aileler için kolay olmaz. Ailelerin bu durumlarda sabırlı olması, çocuklarına karşı öfkeli bir şekilde davranmaması gerekir.
  
  Disleksi hastaları zeki mi?
   Disleksi hastaları zeki mi? Disleksi olan çocuklarda sanılanın aksine herhangi bir zeki problemi görülmez.
  
  Disleksi bir otizm türü müdür?
   Disleksi bir otizm türü müdür? Hayır, disleksi otizm'den farklı bir bozukluk türüdür. Disleksi,  temelde kelimeleri, telaffuzları ve yazımları okuma, işleme ve yorumlamada zorluk içeren bir öğrenme bozukluğudur. Otizm ise beynin sesleri ve renkleri ortalama bir beyinden farklı bir şekilde işlediği gelişimsel bir bozukluktur.
  
  Disleksi engelli sayılır mı?
   Disleksi engelli sayılır mı? Disleksi olan çocukların özel bir öğrenme güçlüğü bulunsa da bu kişiler engelli olarak değerlendirilmez.