title: Bazal Metabolizma Nedir? Bazal Metabolizma Hızı Nasıl Hesaplanır?
text: Kişiler nefes alıp verirken, sindirim sistemi ve dolaşım gibi temel yaşam faaliyetlerini sürdürdükleri esnada sürekli olarak kalori yakarlar. Besin işleme ve hücre üretimi gibi temel işlevler sayesinde dinlenme aşamasında bile kalori yakımı devam eder. Bazal metabolizma hızı ise kişinin dinlenme durumunda ihtiyaç duyduğu minimum kalori miktarının tahmini olarak belirtilmesi durumudur.
  - Bazal Metabolizma Nedir?
  - Bazal Metabolizma Hızı (BMH) Nedir?
  - Bazal Metabolizma Hızı Hesaplama
  - Bazal Metabolizma Hızını Etkileyen Faktörler
  - Bazal Metabolizma Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
  Bazal Metabolizma Nedir?
   Bazal Metabolizma Nedir? Bazal metabolizma, vücudun dinlenme sırasındaki harcadığı enerjiyi ifade etmektedir. Vücut temel işlevlerini sürdürebilmesi için minimum enerji seviyesi olması gerekir. Hücrelerin yenilenmesi, vücut sıcaklığının dengelenmesi, solunum ve sindirim gibi süreçler buna dahildir. Bazal metabolizma, kişinin cinsiyetine, yaşına, sağlık durumuna, kilosuna ve genetik faktörlere bağlı olarak değişir. Diyet planlanması yapılırken, egzersiz programlanırken ya da kilo kontrolü sağlanmak istediğinde kullanılır.
  
  Bazal Metabolizma Hızı (BMH) Nedir?
   Bazal Metabolizma Hızı (BMH) Nedir? Bazal metabolizma hızı, vücudun temel yani bazal yaşamı sürdürme işlevini yerine getirirken yaktığı kalori miktarı olarak tanımlanır. Dinlenme Metabolizma Hızı (RMR) olarak da adlandırılan, bazal metabolizma, bütün gün yatakta kaldığınızda ya da dinlendiğinizde yakılan kaloridir. Her iki durumda da çoğu kişi vücutlarının metabolizma hızını hesaplamak için bazal metabolizma hızı formülünü kullanması gerekir.
  Kullanılan ya da harcanan kalorilerin yaklaşık %60-70'ini oluşturan bazal metabolizma hızı olarak ifade edilir. Yaşayan ve nefes alan vücut, kalp atışı , hücre üretimi, solunum, vücut sıcaklığını korunması, dolaşım, besin işleme için bu enerjiyi kullanır.
  Bazal metabolizma hızı, yaş, kilo, boy, cinsiyet, çevre sıcaklığı, diyet ve egzersiz alışkanlıkları gibi birçok faktörden etkilenebilir.
  
  Bazal Metabolizma Hızı Hesaplama
   Bazal Metabolizma Hızı Hesaplama Bazal metabolizma hızı (BMH), hesaplanırken dünya genelinde kabul edilen formüller kullanılır. Bu yöntemlerden biri de Harris-Benedict denklemidir. Bu formül cinsiyet, yaş, kilo ve boy gibi temel faktörlere dayalıdır ve şöyle açıklanır:
  - Erkekler için BMH = 66,47 + (13,75 x kilo) + (5 x boy) - (6,76 x yaş)
  - Kadınlar için BMH = 655,10 + (9,56 x kilo) + (1,85 x boy) - (4,68 x yaş)
  BMH, günlük aktiviteler, egzersiz ve diğer faktörler eklenerek günlük toplam enerji ihtiyacınızı belirlemek için kullanılır. Bazal metabolizma hızı hesapladıktan sonra, bu değeri günlük aktivitelere göre çarpıp günlük kalori ihtiyacını hesaplayabilirsiniz. Bu sayede kilo kontrolü veya beslenme planlaması için önemli bir yol gösterici olur.
  Bazal metabolizma hızı hesaplanırken kullanılan bu formül her zaman doğru sonuç vermeyebilir. Bunun sebebi kişinin sağlık sorunu olup olmaması ya da yaşa bağlı olarak kişiden kişiye farklılık göstermesinden kaynaklanır. İndirekt kalorimetre (IC) klinik testi ile bazal metabolizma hızı hesaplanabilir. Hız ölçümü öncesinde kişilerin en az 12 saat aç olmaları sonuç için önemlidir.
  
  Bazal Metabolizma Hızı Kaç Olmalı?
   Bazal Metabolizma Hızı Kaç Olmalı? Bazal metabolizma hızı normal aralığı cinsiyet, yaş ve cinsiyete göre farklılık gösterir. 20-40 yaş arasındaki kadınlarda ideal olarak kabul edilen bazal metabolizma hızı 1000 - 1400 aralığındadır. Bu durum erkeklerde ise 1200 – 1600 değerleri arasındadır. 40 yaş ve üstü kişilerde metabolizma hızı zaman içerisinde yavaşlar.
  
  Bazal Metabolizma Hızını Etkileyen Faktörler
   Bazal Metabolizma Hızını Etkileyen Faktörler Bazal metabolizma hızını yaş, cinsiyet, vücutta bulunan yağ ve kas kütlesi, hormon değerleri, genetik faktörler, fiziksel aktivite düzeyi ve beslenme düzeni gibi faktörler etkiler. Bu faktörler şöyle açıklanabilir:
  
  Kas kütlesi
   Kas kütlesi Vücuttaki kas miktarı bazal metabolizma hızını etkileyen faktörler arasında yer alır. Kas, çalışmak için yağdan daha fazla enerjiye ihtiyacı vardır. Kas dokusu ne kadar fazla olursa o kadar fazla enerjiye ihtiyaç olur.
  
  Yaş
   Yaş Yaşlandıkça kas dokusu kaybı, hormonal ve nörolojik süreçlerdeki değişimler bazal metabolizma hızını etkiler.
  
  Vücut büyüklüğü
   Vücut büyüklüğü Daha büyük vücuda sahip olan kişiler daha yüksek bir metabolizma hızına ihtiyaç duyarlar. Çünkü bu kişilerde daha büyük organlar ve sürdürmeleri gereken daha büyük sıvı hacmine sahiptirler.
  
  Cinsiyet
   Cinsiyet Erkeklerin metabolizmaları genellikle kadınlardan daha hızlı olduğundan cinsiyet de bazal metabolizmayı etkileyen faktörlerdendir.
  
  Genetik
   Genetik Bazı ailelerde genetik olarak bazal metabolizma hızı diğerlerinden daha hızlıdır ve bazı genetik bozukluklar da metabolizmayı etkileyebilir.
  
  Fiziksel aktivite
   Fiziksel aktivite Egzersiz kas kütlesinin artmasını sağlar ve dinlenme halindeyken bile daha hızlı kilo yakan metabolik motorlarını güçlendirir. Bu da bazal metabolizma hızının dengelenmesini sağlar.
  
  Hormonal faktörler
   Hormonal faktörler Hipertiroidizm gibi hormonal dengesizliklerden kaynaklı olarak görülen hastalıklar bazal metabolizmayı etkileyebilir.
  
  Çevresel faktörler
   Çevresel faktörler Artan sıcak veya soğuk gibi çevresel değişiklikler, vücudu normal sıcaklığını korumak için daha fazla çalışmaya zorlar bu da bazal metabolizma hızını artırır.
  
  Beslenme şekli
   Beslenme şekli Besinler bazal metabolizmayı etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Neyi, nasıl ve hangi hızda yediğiniz bazal metabolizma üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.
  
  Bazal Metabolizma Hakkında Sık Sorulan Sorular
   Bazal Metabolizma Hakkında Sık Sorulan Sorular 
  Bazal metabolizma ne işe yarar?
   Bazal metabolizma ne işe yarar? Bazal metabolizma vücudun dinlenme sırasında fonksiyonlarının devamlılığının sağlanması için ihtiyaç durulan enerjinin harcanmasıdır.
  
  Bazal metabolizma nasıl hızlandırılır?
   Bazal metabolizma nasıl hızlandırılır? Bazal metabolizma hızını artırmak için şu yöntemleri uygulayabilirsiniz:
  - Su tüketimini artırın
  - Öğünleri atlamayın
  - Kas kütlesini artıracak egzersizlerden yararlanın
  - Protein ağırlıklı beslenin
  - Süt tüketin
  - Yeterli miktarda karbonhidrat alın
  - Besin seçimine özen gösterin
  
  Bazal metabolizma hızı düşükse ne olur?
   Bazal metabolizma hızı düşükse ne olur? Bazal metabolizma hızının düşük olması, diyet yaparken kilo vermeyi zorlaştırır. Bunun yanında kilo almanıza sebep olabilir. Diyet uygulansa da yavaş kilo verilmesine neden olur.