title: Atelektazi Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
text: Atelektazi, hava yollarının tıkanması veya akciğere baskı nedeniyle, akciğerin veya akciğerin bir lobunun tamamen veya kısmen çökmesidir. En yaygın risk faktörleri anestezi, uzun süreli yatak istirahati, sığ solunuma neden akciğer hastalıklarıdır. Akciğerin tamamında veya bir kısmındaki alveollerin (hava keseciklerinin) sönmesi ve akciğerin kısmen veya tamamen çökmesine neden olan bir durumdur. Atelektazi sonrası hava yolu tıkanıklığı giderilmişse genellikle sönen alveoller yavaşça yeniden şişer.
  - Atelektazi Nedir?
  - Atelektazi Nasıl Oluşur?
  - Atelektazi Neden Olur?
  - Atelektazi Belirtileri Nelerdir?
  - Atelektazi Nasıl Teşhis Edilir?
  - Atelektazinin Risk Faktörleri Nelerdir?
  - Atelektazi Nasıl Tedavi Edilir?
  - Atelektazi Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
  Atelektazi Nedir?
   Atelektazi Nedir? Atelektazi, akciğerin anatomik yapısını belirleyen lob ya da belirli bir bölgesinin veya tamamının büzüşmesi sonucunda hava ile dolamaması durumudur. Atelektazi sonucunda solunum aksar, karbondioksit ve oksijen alışverişi sekteye uğrar, çökme sonucunda bu bölgede şiddetli bir ağrı başlar. Bazen atelektazinin bir süre hiçbir etkisi olmayabilir. Akciğerlerdeki küçük hava kesecikleri (alveollerin) içindeki havanın boşalması sonucunda belirtiler başlar. Akciğer sönmesi ya da çökmesi olarak da tanımlanmaktadır.
  
  Atelektazi Nasıl Oluşur?
   Atelektazi Nasıl Oluşur? Akciğerlerin enfeksiyon, kitle, yabancı cisim, balgam ile tıkanması sonucu tıkanıklığın gerisinde akciğerin sönmesiyle ortaya çıkmaktadır. Yani akciğere hava gitmemesi sonucu oluşmaktadır. Akciğerlerin hava ile dolmaması ve sonuç olarak solunumun sekteye uğraması tek etkendir.
  
  Atelektazi Neden Olur?
   Atelektazi Neden Olur? Akciğerlerin işlevini yerine getirmemesi ile ilgili olan bu sorunun kaynağı iki nedene bağlı olabilmektedir.
  Tıkanıklık oluşturan(obstrüktif) nedenler:
  - Sümük ve balgam gibi mukus tıkayıcıların solunum yollarında birikmesi sonucunda oluşması akciğerlerin işlevini yerine getirememesine neden olabilmektedir.
  - Ameliyat sırasında kullanılan bazı anestezik ilaçlar tıkayıcı etki yapabilmektedir. Ameliyat sonrasında öksüremeyen hastanın akciğerlerinde çökme meydana gelebilmektedir. Şiddetli astım atağı, kistik fibrozis hastaları ile akciğer kapasitesi düşük çocuklar risk grubundadır.
  - Hava yoluna kaçan cisimler ve besin parçaları akciğerleri tıkayabilmektedir. Hava gitmeyen akciğerlerin loblarında çökme oluşabilmektedir.
  - Akciğerlerde hızlı ve anormal bir şeklide büyüyen tümörler tıkanıklık nedenidir. Akciğer kanserinin etkisiyle kontrolsüz büyüyen tümörler akciğerlere giden havayı engellemektedir.
  Tıkayıcı olmayan (obstrüktif olmayan) nedenler
  - Anestezik ilaçlar, solunum makinaları, uzun süreli kullanılan ağrı kesiciler ile bazı sakinleştirici ilaçlar akciğer sönmesine yol açabilmektedir.
  - Bazı sorunlar nedeniyle plevral zarlar arasında sıvı birikmesi akciğerlerin genişlemesini önleyebilmektedir. Genişleyememe sonucunda akciğerlerde çökme yaşanabilmektedir.
  - Pnömotoraks , yani akciğer zarları arasında hava birikmesi de akciğer dokusunu sıkıştırarak çekilmesine, alveollerin bir bölümünün çökmesine sebep olmaktadır.
  - Pulmoner fibrozis yani akciğer dokusunun skarlaşması da tıkayıcı olmayan bir nedendir. Uzun süreli akciğer enfeksiyonlarının bir sonucudur.
  - Göğüs bölgesini etkileyen travmalar da bir nedendir. Düşme ya da çarpma sonucunda akciğerler sıkışması bir nedendir.
  - Zatürre gibi akciğerlerde oluşan enfeksiyonlar alveollerde hasara neden olabilmektedir.
  
  Atelektazi Belirtileri Nelerdir?
   Atelektazi Belirtileri Nelerdir? Küçük çizgisel atalektaziler klinik olarak hiçbir şikayet vermez. Ancak geniş çaplı akciğer sönmelerinde nefes darlığı, öksürük primer sebebe bağlı oluşmaktadır.
  - Nefes alıp vermede zorluk yaşanması
  - Hızlı soluk alıp verme
  - Derin nefes almada yaşanan zorluk ve solunumun kesik kesik olması
  - Hırıltılı şeklinde solunum
  - Kronik öksürük
  - Göğüste ağrının başlaması
  - Kalp atışının hızlanması (taşikardi)
  - Ciltte ve dudaklarda morarma ya da renk değişimi
  
  Atelektazi Nasıl Teşhis Edilir?
   Atelektazi Nasıl Teşhis Edilir? - Atelektazinin teşhisinde ilk kullanılacak öncelikle yöntem akciğer filmidir. Akciğer filmine yansıyan ince ya da kalın çizgisel beyaz görüntüler belirleyicidir.
  - Akciğerlerin bilgisayarlı tomografi (BT) ile detaylı görüntülenmesiyle atelektazinin hangi bölgeleri etkilediği belirlenir.
  - Kandaki oksijen, karbondioksit ve pH seviyelerinin belirlenmesi için alınan arteriyel kan gazı teşhis için kullanılan bir yöntemdir.
  - Kamera ve ışık olan bir tüple yapılan bronkoskopiyla soluk borusu, büyük bronşlar,  ve akciğerlerin endobronşial alanı görüntülenebilmektedir. Atelektazinin etkilediği bölgeler görerek tespit edilir.
  
  Atelektazinin Risk Faktörleri Nelerdir?
   Atelektazinin Risk Faktörleri Nelerdir? Balgam atamayan felçli ve yatalak hastalar ile Alzheimer, Parkinson ve kas hastalığı gibi refleksleri zayıflamış olanlar risk grubundadır. Uzun süreli sigara kullanımı da risk oluşturmaktadır.
  
  Atelektazi Nasıl Tedavi Edilir?
   Atelektazi Nasıl Tedavi Edilir? Tedavi primer sebebe yönelik yapılmaktadır. Atelektazinin nedeni akciğer enfeksiyonlarına bağlıysa uzman hekimler tarafından antibiyotik tedavisi uygulanır. Cerrahi sonrasında komplikasyon olarak ortaya çıkan atelektazinin tedavisinde oksijen desteği etkili olmaktadır.
  
  Atelektazi Hakkında Sık Sorulan Sorular
   Atelektazi Hakkında Sık Sorulan Sorular 
  Atelektazi ne demek?
   Atelektazi ne demek? Atelektazi, akciğerin tamamının veya bir bölümünün tamamen veya kısmen çökmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Atelektazinin en yaygın nedenleri arasında mukus tıkaçları, yabancı cisimler, tümörler gibi faktörler yer alır. Bunlar hava yollarını tıkayarak akciğere hava girişini engeller. Diğer yandan göğüs travması, akciğer zarında sıvı birikimi, akciğerde hava kaçağı gibi faktörler de akciğerde çökmeye yol açabilir.
  
  Atelektazi tehlikeli bir hastalık mı?
   Atelektazi tehlikeli bir hastalık mı? Atelektazi erken teşhis edilmeyip tedavisine başlanmadığında risk ortaya çıkarabilecek bir hastalıktır. Atelektaizi vakalarında vücudun ihtiyaç duyduğu oksijenin akciğere geçişi engellenir. Bu da solunum yetmezliğine neden olabilecek bir durumdur. Ayrıca atelektazi zatürre gibi enfeksiyon tehlikesini de artırabilir. Bu sebeple atelektazi belirtileri fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora danışmak gerekir.
  
  Atelektazi hastalığına hangi doktor bakar?
   Atelektazi hastalığına hangi doktor bakar? Atelektazi belirtilerinin yaşandığı fark ediliyorsa göğüs hastalıkları bölümü doktorlarından randevu alabilirsiniz. Göğüs hastalıkları bölümü doktorları öncelikle kişiye fiziksel bir muayene yapar. Ardından gerekli gördüğü takdirde bazı testler uygulayabilir.
  
  Atelektazi iyileşir mi?
   Atelektazi iyileşir mi? Atelektazi için önemli olan erken teşhis ve uygun tedavidir. Uygun tedavi sonucu atelektazi iyileşme gösterir. Ancak atelektazinin türü ve şiddetine bağlı olarak vakanın seyri değişebilir. Bu yüzden süreç içinde doktor takibi oldukça önemlidir.
  
  Çocuklarda atelektazi neden olur?
   Çocuklarda atelektazi neden olur? Çocuklarda meydana gelen atelektazi vakaları genellikle hava yolundaki bir tıkanıklıktan kaynaklanır. Bu tıkanıklıklar mukus tıkaçları, yabancı cisimler veya hava yollarının anatomik problemleri nedeniyle ortaya çıkar.