title: Fil Hastalığı (Lenfödem) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
text: Fil hastalığı olarak da bilinen lenfödem, vücutta enfeksiyonla savaşmaya ve fazla sıvıyı dokulardan boşaltmaya yardımcı olan kanallar ve lenf bezlerini içeren lenfatik sistemde sıvı birikmesidir. Biriken sıvılar özellikle kol ve bacaklarda şişliğe neden olur.
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Nedir?
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Çeşitleri Nelerdir?
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Belirtileri Nelerdir?
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Neden Olur?
  - Lenfödem Oluşan Kişilerin Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Nasıl Teşhis Edilir?
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Nasıl Tedavi Edilir?
  - Fil Hastalığı (Lenfödem) Tedavi Edilmezse Ne Olur?
  - Fil (Lenfödem) ile İlgili Sık Sorulan Sorular
  
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Nedir
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Nedir Lenfödem (fil hastalığı), lenfatik sistemi oluşturan lenf bezleri veya damarların tıkanması ya da hasar görmesi sonucu boşaltılamayan lenf sıvılarının yarattığı doku şişmesidir. Özellikle kolları veya bacakları etkiler, ancak göğüs duvarı, karın, boyun ve cinsel organlarda da ortaya çıkabilir.
  Lenf düğümleri, lenfatik sistemin önemli bir parçasıdır. Lenfödem, lenf düğümlerinizi çıkaran veya zarar veren kanser tedavilerinden kaynaklanabilir. Lenf sıvısının drenajını engelleyen her türlü problem lenfödeme neden olabilir. Şiddetli lenfödem vakaları, bundan etkilenen uzvun hareket etme yeteneğini etkileyebilir, cilt enfeksiyonları ve sepsis risklerini artırabilir, ciltte değişikliklere ve bozulmaya neden olabilir.
  Lenfödem geçirenlerde tedavi, kompresyon bandajları, masaj, kompresyon çorapları, sıralı pnömatik pompalama, dikkatli cilt bakımı ve nadiren şişmiş dokuyu çıkarmak veya yeni drenaj yolları oluşturmak için ameliyatları da içerebilir. Kol ve bacakların şişmesiyle kendini gösteren, lenf bezlerinde çeşitli nedenlerle oluşan tıkanmalarla ortaya çıkan bir hastalıktır. Lenf bezinde oluşan bu tıkanıklıklar nedeniyle lenf sıvısı boşalamaz böylece kol ve bacaklarda şişme oluşur. Kronik bir sorundur. Bir an önce teşhis edilip, tedaviye başlanması gereken bir hastalıktır. Eğer tedavi edilmezse hastalığın seyri kötüleşebilmektedir.
  Lenf bezleri, bağışıklık sisteminin parçasıdır. Lenf düğümleri bakteri, virüs gibi maddeleri vücuttan atar. Lenfler kaybedilen proteini yeniden dolaşıma kazandırır, doku ve kan arasındaki dengeyi sağlar. Lenf sistemi lenf sıvısı, lenf damarları ve düğümlerinden oluşmaktadır. Bu hastalık elefantiyazis veya elephantiasis hastalığı olarak da bilinir.  Halk arasında bazen fil hastası ya da fil hastalığı, fil ayak hastalığı, fil ayak sendromu ya da fil bacak hastalığı, fil bacak sendromu olarak da adlandırılır.
  
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Çeşitleri Nelerdir?
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Çeşitleri Nelerdir? İki ana tip lenfödem vardır. Biri birincil lenfödem diğeri de sekonder lenf ödemdir. Birincil lenfödem her yaşta gelişebilmekle birlikte bebeklikte, ergenlikte, gençlikte daha sık görülür. Sekonder lenfödem de kanser tedavilerinden sonra, travmalardan ve çeşitli enfeksiyonlardan sonra görülür.
  
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Belirtileri Nelerdir?
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Belirtileri Nelerdir? Fil hastalığının en tipik belirtisi göğüs, baş ve cinsel organ da dahil olmak üzere vücudun herhangi bir yerinde olabilmekle birlikte, genellikle sadece bir kol veya bacakta oluşan şişliktir. Şişlik o kadar küçük olabilir ki neredeyse hiç fark edilmeyebilir veya o kadar şiddetli olabilir ki vücudun o kısmını iyi hareket ettirmeyi zorlaştırabilir. Etkilenen bölgede ağrı olabilir.
  Lenfödem belirtileri şu şekildedir:
  - El veya ayak parmakları dahil, kolun veya bacağın bir kısmının veya tamamının şişmesi
  - Şişlik oluşan bölgede ağırlık veya gerginlik hissi
  - Hareket kabiliyetinin kısıtlanması
  - Tekrarlayan enfeksiyonlar
  - Derinin sertleşmesi
  - Ciltte siğil benzeri büyümeler
  - Deriden sıvı sızması
  
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Neden Olur?
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Neden Olur? Tropikal bölgelerde daha yaygın olan fil ayağı hastalığı, yuvarlak kurt larvaları ile enfekte olmuş sivrisineklerin ısırması sonucu oluşur. Minik larvaların kan dolaşımında hayatta kalıp, büyümesi lenf sistemine zarar verip, lenfatik sistemde ki işleyişi bozar, bu da şişmeye ve genişlemeye neden olur.
  Bazen kanser tedavisine bağlı da ortaya çıkabilmektedir. Kanser tedavisi için görülen radyasyon tedavileri fil hastalığı sebebi arasında sayılabilir. Bazı ameliyatlardan ötürü lenf yollarında hasarlar, mantar, çeşitli travmalar, enfeksiyonlar, sivrisinek ısırmasıyla bulaşan parazitler, lenf sistemiyle ilgili hastalıklar da fil hastalığı nedenleri arasında sayılabilmektedir.
  Lenfatik sistem, vücutta protein açısından zengin lenf sıvısı taşıyan bir damar ağıdır. Bağışıklık sisteminizin de önemli bir parçasıdır. Lenf düğümleri filtre görevi görür. Bu sistem enfeksiyon ve kanserle savaşan hücreler içerir. Lenf sıvısı, siz günlük işlerinizi yaparken kas kasılmaları ve lenf damarlarının duvarındaki küçük pompalar tarafından lenf damarlarından itilir. Lenfödem de, lenf damarları, genellikle bir kol veya bacaktan lenf sıvısını yeterince boşaltamadığında ortaya çıkar.
  
  Lenfödem Oluşan Kişilerin Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?
   Lenfödem Oluşan Kişilerin Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir? Meme kanseri sonrasında koltuk altı lenf bezlerinin çıkarılmasını ve radyoterapiyi takiben lenfödem görülebilmektedir. Kilolu olmak, romatoid veya psoriatik artrit gibi hastalıklar da lenfödem riskini artırabilir. Bazı tropik ülkelerden alınan enfeksiyonlar, aileden geçen kalıtsal sorunlar da bu hastalığı getirebilir.
  Lenfödem riski olan kişiler, dar olmayan rahat giysiler giymelidir. Hareketsiz veya çok hareketli olmamalıdır. Ağır yükler taşımamalıdır. Kilolu olmaları önerilmez. Cilt ve tırnak yaralanmalarına karşı kendini korumalıdır. Soğuk havadan, sıcak havadan, sauna ve sıcak banyodan kaçınmalıdır. Masaj önerilmemektedir. Lenfödem riski altında olanlar enfeksiyonlar da korunmalıdır.
  
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Nasıl Teşhis Edilir?
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Nasıl Teşhis Edilir? Hekim, bu şişliklerin ne zaman başladığını, şişlikten önceki ameliyat, travma, radyasyon ya da yeni bir ilaç geçmişinin olup olmadığını, farklı belirtilerin olup olmadığını, şişliklerin sürekli mi yoksa geçici mi olduğunu, şişliği iyileştiren bir durumun olup olmadığını mutlaka sorgular. Ve mutlaka fiziki bir muayene yapar. Lenfödem riski altındaysanız, örneğin, yakın zamanda lenf düğümlerinizi içeren kanser ameliyatı geçirdiyseniz, doktorunuz belirtilerinize ve semptomlarınıza dayanarak lenfödem teşhisi koyabilir. Lenfödemin nedeni o kadar açık değilse, doktorunuz lenf sisteminize bakmak için görüntüleme testleri isteyebilir. Testler şunları içerebilir:
  Manyetik Rezonans Görüntüleme: Bir manyetik alan ve radyo dalgaları kullanan bir MRI, ilgili dokunun 3 boyutlu, yüksek çözünürlüklü görüntülerini hekime verecektir.
   Manyetik Rezonans Görüntüleme: Bilgisayarlı Tomografi: Bu röntgen tekniği, vücut yapılarının ayrıntılı, kesitsel görüntülerini üretir. BT taramaları lenfatik sistemdeki tıkanıklıkları ortaya çıkarabilir.
   Bilgisayarlı Tomografi: Ultrason: Bu test, içyapıların görüntülerini üretmek için ses dalgalarını kullanır. Lenfatik sistem ve vasküler sistem içindeki tıkanıklıkları bulmaya yardımcı olabilir.
   Ultrason: Lenfosintigrafi: Bu test sırasında kişiye radyoaktif bir boya enjekte edilir ve ardından bir makine tarafından taranır. Ortaya çıkan görüntüler, boyanın lenf damarlarında hareket ettiğini ve tıkanıklıkları gösterir.
   Lenfosintigrafi: 
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Nasıl Tedavi Edilir?
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Nasıl Tedavi Edilir? Fil ayağı hastalığı olarak da bilinen lenfödemin kesin tedavisi yoktur. Tedavi şişmeyi azaltmaya ve komplikasyonları önlemeye odaklanır. Lenfödem, cilt enfeksiyonları ( selülit ) riskini büyük ölçüde artırır. Doktorunuz, semptomlar göründüğünde hemen almaya başlayabilmeniz için elinizde bulundurmanız için antibiyotik reçete edebilir.
  Bunun yanında fizik tedavi uzmanlarından terapi almak gerekebilir. Çeşitli egzersizler, manuel lenf drenajları, sıkıştırma bandajları, lenfödem için özel giysiler tedavi için kullanılabilir. Meme kanseri sonrası lenfödemden korunmanın yolları hakkında bilgi almak için tıklayın .
  Bazı durumlarda da cerrahi gerekebilir. Cerrahi lenfödeme bağlı kol veya bacakta ciddi hareket kısıtlılığı, tekrarlayan iltihaplar, selülit, ağrının süreklilik arz etmesi ile yapılır. Ödemli kısım ameliyatla çıkarılır.
  
  Fil Hastalığı (Lenfödem) Tedavi Edilmezse Ne Olur?
   Fil Hastalığı (Lenfödem) Tedavi Edilmezse Ne Olur? Cilt enfeksiyonları (selülit): Sıkışan sıvı, mikroplar için verimli bir zemin sağlar ve kol veya bacaktaki en küçük yaralanma, enfeksiyon için bir giriş noktası olabilir. Bu sorundan etkilenen cilt şişmiş ve kırmızı görünür, tipik olarak ağrılıdır ve dokunulduğunda sıcaktır. Doktorunuz, hemen almaya başlayabilmeniz için elinizin altında bulundurmanız için antibiyotik reçete edebilir.
   Cilt enfeksiyonları (selülit): Sepsis: Tedavi edilmeyen selülit kan dolaşımına yayılabilir ve sepsisi tetikleyebilir - vücudun bir enfeksiyona tepkisi kendi dokularına zarar verdiğinde ortaya çıkan potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir durumdur. Sepsis acil tıbbi tedavi gerektirir.
   Sepsis: Deri yoluyla sızıntı: Şiddetli şişme ile, lenf sıvısı derideki küçük çatlaklardan akabilir veya kabarmaya neden olabilir. Fil ayak tedavisi için erken davranmak bu komplikasyonlar için de önemlidir.
   Deri yoluyla sızıntı: Cilt değişiklikleri: Çok şiddetli lenfödemli bazı kişilerde, etkilenen uzvun derisi kalınlaşıp sertleşebilir ve böylece bir filin derisine benzer.
   Cilt değişiklikleri: Kanser: Nadir bir yumuşak doku kanseri türü, tedavi edilmemiş en şiddetli lenfödem vakalarından kaynaklanabilir.
   Kanser: 
  Fil (Lenfödem) ile İlgili Sık Sorulan Sorular
   Fil (Lenfödem) ile İlgili Sık Sorulan Sorular 
  Fil ayağı hastalığı nedir?
   Fil ayağı hastalığı nedir? Fil ayağı hastalığı, sivrisinekler tarafından yayılan paraziter solucanların neden olduğu, lenfatik sistemin tıkanması ile etkilenen bölgelerde lenf adı verilen sıvının birikmesi sonucu meydana gelen şişmelerdir. Bu damarların tıkanması önce lenfödemle sonuçlanır ve sonra yavaş yavaş ilerleyerek fil hastalığının karakteristik özelliği olan şişlik ve genişlemeye dönüşür. Bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasını engelleyerek, ateş ve titremeye, tekrarlanan cilt enfeksiyonlarına ve ülserlere yol açar. Bunlar cildi sert ve kalın hale getirir. Fil adını alma nedeni ise etkilenen bölgenin bir fil'in derisine benzeyecek şekilde kalınlaşıp, sertleşmesinden kaynaklıdır.
  
  Fil hastalığı geçer mi?
   Fil hastalığı geçer mi? Net bir tedavisi olmayan fil hastalığında sıvı birikimi en aza indirilmeye çalışılır. “Fil hastalığının tedavisi var mı?” gibi soruların yanıtına “Destek tedavilerle hasta rahatlatılır, semptomlar azaltılır” da denilebilir.
  
  Fil hastalığı bitkisel tedavi ile geçer mi?
   Fil hastalığı bitkisel tedavi ile geçer mi? Pek çok kişi, “Fil hastalığına hangi bitki iyi gelir?”, “Fil bacak tedavisi bitkiyle olur mu?”, “Fil hastalığına bitkisel çözüm ne?” sorularının yanıtını araştırmaktadır. Lenfödem yani fil hastalığı diğer bütün hastalıklar gibi bitkisel ürünlerle tedavi edilmez. Bitkisel ürünlerin faydadan çok zararı olabilir. Bu nedenle bitkisel ürünlere başvurulmamalıdır.
  
  Kimler lenfödem riski altındadır?
   Kimler lenfödem riski altındadır? Meme kanserinin yayılmasını kontrol etmek için lenf düğümleri çıkarılır. Bu hastalar ışın tedavisi görür. Bu grup lenfödeme yatkındır. Kilolu olmak, romatoid veya psoriatik artrite sahip olmak da lenfödem riskini artırabilir. Bazı tropik ülkelerden alınan enfeksiyonlar, aileden geçen kalıtsal sorunlar da bu hastalığı getirebilir.
  
  Fil hastalığı bulaşıcı mı?
   Fil hastalığı bulaşıcı mı? Hayır, fil hastalığı bulaşıcı bir hastalık değildir.
  
  Fil hastalığı ölümcül müdür?
   Fil hastalığı ölümcül müdür? Fil hastalığı yani lenfödem sepsise neden olabilir. Sepsis ise yaşamı tehdit eden bir durumdur. Fil hastalığında bu nedenle hızlıca tedavi aşamasına geçilmesi gerekmektedir.
  
  Fil hastalığı önlenebilir mi?
   Fil hastalığı önlenebilir mi? Eğer kanser tedavisi gördüyseniz, lenf düğümlerinizi içeren bir ameliyat geçirdiyseniz, kol ve bacaklarınızı kalp seviyesinin yukarısında tutmanız önerilir. Dar kıyafetler, takılar takılmamalı; otururken uzun süre bacak bacak üstüne atılmamalıdır. Eğer şişlikle birlikte ağrı belirtileri fark ederseniz mutlaka hekime başvurulmalıdır. Lenfödemin erken tedavisi fark yaratır.
  
  Fil hastalığında beslenme önemli mi?
   Fil hastalığında beslenme önemli mi? Her hastalıkta olduğu gibi elbette fil hastalığında da beslenme önemlidir. Lenfödemde öğün atlanmamalı, kişiler az ve sık beslenmeli, porsiyonlarını küçültmelidir. Yeterli miktarda protein alınmalı, aşırı tuzdan kaçınılmalıdır. Ayrıca yeterli su tüketilmelidir. Çay, kahve, alkol tüketimi konusunda dikkatli olunmalıdır.