title: Boyunda Oluşan Şişliklerin Nedeni Araştırılmalı
text: Boyun bölgesinde oluşan şişlikler, hem yetişkin hem de çocuklarda görülebilen ve basit bir enfeksiyon sonucu olabileceği gibi bazen de ciddi hastalıkların belirtisi olabilen önemli sağlık sorunlarındandır. Bu oluşan kitleler hiçbir şikayete yol açmadan sessiz kalabilirken bazen daha belirgin şikayetlerle ortaya çıkabilir. Her ne şekilde oluşursa oluşsun mutlaka incelenmeleri gerekir.
  - Lenfadenopatiler (Bezeler) genellikle enfeksiyon kaynaklı
  - Kitleler genellikle doğumsal kaynaklı
  - Kötü huylu tümörler alkol ve sigara kullanımına bağlı
  - İyi huylu kitleler de düzenli takip edilmeli
  Memorial Dicle Hastanesi Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Doç. Dr. Ediz Yorgancılar, boyunda oluşan şişliklerin nedenleri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.
  
  Lenfadenopatiler (Bezeler) genellikle enfeksiyon kaynaklı
  
  Lenfadenopatiler (Bezeler) genellikle enfeksiyon kaynaklı
  Çocuklarda sık görülen, bezelye büyüklüğünde ve halk arasında “beze” olarak bilinen lenfadenopatiler ailelerde endişeye sebep olabilir. Oysa çocuklarda ortaya çıkan bu kitlelerin büyük bir bölümü, baş ve boyun bölgesinde oluşan enfeksiyonlardan kaynaklanmaktadır. İnfeksiyon sebebiyle ele gelen bu tip lenfadenopatiler, vücudun savunma mekanizmaları için gereken hücreleri yapan bir sistemin üyesi olan lenf bezlerinin şişmesi nedeniyle oluşur. Böyle bir durumda ailelerin telaşa kapılmadan bir uzmana başvurması en doğru seçim olacaktır.
  
  Kitleler genellikle doğumsal kaynaklı
  
  Kitleler genellikle doğumsal kaynaklı
  Çocukluk çağında boyun bölgesinde görünen kitlelerin diğer bir sebebi konjenital yani doğumsal sebepli kitlelerdir. Bu kitleler bazen yetişkin çağlarda da belirti verip ortaya çıkabilir. En sık görülenleri; brankial yarık kistleri, tiroglossal kist ve fistülleri, hemanjiomlar, arteriovenöz malfomasyonlar, dermoid kistlerdir. Fark edildiklerinde mutlaka araştırılıp tedavi edilmelidir. Bu tip kitlelerin tedavileri genellikle cerrahi olarak yapılmaktadır.
  
  Kötü huylu tümörler alkol ve sigara kullanımına bağlı
  
  Kötü huylu tümörler alkol ve sigara kullanımına bağlı
  Boyundaki bütün dokularda iyi veya kötü huylu tümörler gelişebilir. Bazen iyi huylu tümörler zamanla kötü huylu bir tümöre dönüşebilir. Kötü huylu olan kitleler genellikle hızlı, iyi huylu olanlar ise yavaş büyüme eğilimindedir. En önemlisi kitlelerin ağrısız olması zararsız olduğu anlamına gelmez. Ağız, ağız tabanı, dil, boğaz ve gırtlak bölgelerinde görülen kanserler, sıklıkla alkol ve sigara kullanımına bağlı olarak gelişir. Bu tip hastalıklar ileri yaşlarda daha sık görülür. Özellikle 60 yaş üstü grupta boyunda hissedilen kitlelerin mutlaka detaylı olarak araştırılması gerekir. Kişi, belirti vermeyen ve uzun süre hissettiği kitlelere karşı duyarlı olmalı, kitlelerin önemli bir soruna neden olup olmayacağı fikrini doktora bırakmalıdır.
  
  İyi huylu kitleler de düzenli takip edilmeli
  
  İyi huylu kitleler de düzenli takip edilmeli
  Boyun bölgesinde ortaya çıkan şişliklerin tedavisi çeşitlilik gösterir. Tedavide belirleyici etken hastaların hekime zamanında başvurması ve kitlenin tipidir. Ayrıntılı muayene ve gerekli görüldüğünde kan tahlilleri ve radyolojik incelemelerle ( ultrasonografi, tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, anjiografi vb) ile ön tanı konulur. Bazen kitle içerisinden ince iğne aspirasyon biyopsisi denen ince bir iğne vasıtasıyla kitle içeriğinden örnek alınarak patolojik inceleme yapılabilir. Hatta bazen tanı için kitlenin alınması dahi gerekebilir. Keza bazı lenf bezi hastalıklarında tanı ancak bir lenf bezinin patolojik olarak incelenmesi ile konmaktadır. Tüm bu tetkiklerin her hastada yapılması gerekmemektedir. Hekim uygun gördüğü tetkikleri yapıp tedavi ve takip edebilir. Örneğin enfeksiyon sonucu olduğu düşünülen kitlelerde belirli bir tetkik sonrasında antibiyotik tedavileri düzenlenip takibe alınabilir. Ancak takipler sonucunda ileri radyolojik veya patolojik tetkik gerekebilir. Bu sebeplerle ağrılı veya ağrısız boyunda oluşmuş kitlelerin mutlaka bir hekim tarafından incelenmesi ve araştırılması gereklidir.