(बाल कविता)
"खजिन चिड़ैञा" भारत भरिमे,
बरखा ऋतुमे आबि शरद रहि,
"खजिन चिड़ैञा" केर आँखिमे,
की एहेन से बात छै ।
 कारी आँखिक उपमा लए नञि,
साहित्य मैथिली, हिन्दी, संस्कृत,
बङ्गाली वा आन कोनो ।
 खञ्जन केर चञ्चल आँखिक छै,
कारी - उज्जर रंग चितकाबर,
बगरा सनि आकार छै ।
 अपना दिशि एहने बेसी छै,
किछु नीलाभ पीताभ तँऽ आनक,
पीयर - भूरा रंग सेहो ।
 बस जमीन पर, दौड़ैत देखब,
छाती - पेट जकर पीयर हो,
तकर 'पिनाकी' नाम छै ।
 "सोन चिड़ैञा" इएह मैथिलीक,
चिर-परिचित खञ्जन छै प्रवासी,
सोन चिड़ैञा एतहि रहैत अछि,
आँखि तँऽ चञ्चल छैहे ओक्कर,
नाङ्गरि सेहो चञ्चल छै ।
 बैसल - बैसल नाङ्गरि डोलबए,
*१ - खजिन चिड़ैञा मैथिली, संस्कृत ओ आन भारतीय साहित्यसभमे अपना आँखिक लेल खूब चर्चित अछि ।
 *२ - अपना दिशि वर्षा ऋतुक अन्तसँ लऽ कऽ शीतकाल धरि ई चिड़ै बेसी देखबामे आबैत अछि ।
 *३ - सामान्य जन "खञ्जन आँखि" केर मतलब "कारी आँखि" बूझैत अछि जखनि कि से बात नञि । साहित्यमे "खञ्जन आँखि" केर उपमान "चञ्चल आँखि" केर रूपमे देल जाइत अछि नञि कि कारी आँखिक लेल । "खञ्जन आँखि" केर मतलब ई नञि थिक कि खञ्जन केर आँखिक समान आँखि (जेना मृगनयन/नी मे होइछ) । "खञ्जन आँखि" केर मतलब थिक स्वयं खञ्जन चिड़ै सनि चञ्चल आँखि । खञ्जन चिड़ै बहुत चञ्चल होइत अछि तुरत्तहि उड़ैत अछि, बैसैत अछि, जमीन पर उतड़ैत अछि, फुदकैत अछि संगहि जखन कोनहु डाढ़ि पर बैसैत अछि तँऽ किछु तिरछा भऽ बैसल बूझि पड़ैत अछि । एकर इएह प्रकृतिक कारण सुलभ होइतहुँ एकर छविकर्षण बड़ दुरूह काज थिक ।
 *४ *७ - अपना दिशि जे चिड़ै खञ्जन वा खजिन चिड़ैञा नामसँ प्रसिद्ध अछि से चितकाबर रंगक होइत अछि जाहिमे मुख्यतः ३ टा जाति (SPECIES) आबैत अछि । अंग्रेजीमे एकरा "वैगटेल" (WAGTAIL) कहल जाइत अछि । अंग्रेजीक "वैगटेल" (WAGTAIL) केर अंतर्गत मोटासिल्ला वंशक (Genus - MOTACILLA) सभ जातिक अतिरिक्त आनहु किछु जातिसभ अबैत अछि पर मैथिलीमे प्रायः खजिन चिड़ैञा नाम मात्र Motacilla alba, Motacilla aguimp आ Motacilla madraspatensis धरि सीमित बूझि पड़ैत अछि । ताहूमे जँ एहि बात पर जोड़ देल जाए कि "खजिन चिड़ैञा" केर आगमण वर्षा ऋतुक अन्तमे होइत अछि आ ग्रीष्म ऋतुसँ पहिने ओ आपिस चलि जाइत अछि तँ मात्र "मोटासिल्ला अल्बा" (Motacilla alba) नामक चिड़ैकेँ खजिन चिड़ैञा मानए पड़त कारण जे मात्र इएह टा चितकाबर रंगक जाति अछि जे वर्षा ऋतुक अन्तमे रूसक साइबेरिया (अति शीत क्षेत्र) क्षेत्रसँ अपना ओहि ठाम आबैत अछि आ ग्रीष्म ऋतुसँ पहिने आपिस ओत्तहि चलि जाइत अछि । MONIER - WILLIAMS SANSKRIT ENGLISH DICTIONARY मे सेहो मोटासिल्ला अल्बा" (Motacilla alba) नामक चिड़ैकेँ खञ्जन मानल गेल अछि ।
 *५ - खजिन चिड़ैञा वा अंग्रेजीक वैगटेल (WAGTAIL) नामसँ जाहि चिड़ै केर बोध होइत अछि से सभ जमीन पर दौड़ि कऽ नञि चलैत अछि अपितु फुदकि - फुदकि कऽ चलैत अछि ।
 Ø खञ्जन - जे पएरसँ नाङ्गर (खञ्ज) मनुक्ख जेकाँ तिरछा बैसैत हो या जकर नाङ्गरि नाङ्गर (खञ्ज) मनुक्खक पएर जेकाँ डोलैत हो ।
 Ø वैगटेल (WAGTAIL) (अंग्रेजी) - जे नाङ्गरि डोलबए (WAGGING TAIL)
Ø मोटासिल्ला (MOTACILLA) (लैटिन) - जे नाङ्गरि डोलबए (MOTILE CILA = MOVING TAIL)
खञ्जन = एक पक्षी = WAGTAIL एहि ठाम धरि तँऽ ठीक अछि परञ्च खञ्जन = Ericurus maculates बात उचित नञि बुझना जाइत अछि । Ericurus maculatus वास्तवमे FORKTAIL समूहक चिड़ै अछि WAGTAIL समूहक नञि आ दुहु समूहक चिड़ैसभमे व्यापक अन्तर अछि ।
 मैथिली पाक्षिक इण्टरनेट पत्रिका "विदेह" केर 197म अंक (01 मार्च 2016) (वर्ष 9, मास 99, अंक 197) केर "बालानां कृते" स्तम्भमे प्रकाशित । 