ई शहरमे पौराणिक कालक विराट राजाक दरवार आ राजधानी रहल आ हुनकरे नामसँ विराटनगरक नाम रहल विश्वास कएल जाइत अछि । वि. सं. १९७५ धरि ई ठाम गोग्राहा कऽ नामसँ जानल जाइत छल । विराटनगरक पुरान नाम गोग्राहा छी । वि. स. १९७१ मे वडाहाकिम जित बहादुर खत्री बिराटनगर शहरक परिकल्पना करि मोरङ जिलाक सदरमुकाम रङ्गेलीसँ सरकारी गोश्वारा, माल, अमिन, वनजाँच, चिट्ठी, अडिटर, जेल आ अस्पताल बिराटनगर स्थानान्तरण केनए छल मुदा एकर नामाकरण शिकार खेलैलेल काठमाडौंसँ मोरङ आएल केशर शम्सेर जबरा केनए छल । [१२] अपन मोरङ दौडाहाक समयमे भेडियारीमे भेटल विराट राजाक दरवारक भग्नावशेषक दृष्टिगत करि केशर शम्सेर गोग्राहासँ विराटनगर नामाकरण केनए छल । वि. सं. १९७१ मे रङ्गेलीसँ विराटनगरमे जिला सदरमुकाम (तत्कालिन गौडा) आनलाक बाद विराटनगर शहरक स्वरूप परिवर्तित होमए लागल । [१२][१३] बडाहाकिम खत्रीके उत्तराधिकारी कर्णेल शिवप्रताप शमशेर थापा विराटनगर निर्माणमे अपन सम्पूर्ण योगदान देनए छल । बिराटनगरमे कृष्णप्रसाद कोइराला, भारतीय मारवाडीसभ बोलाए व्यापारिक वातावरण बनेनाए छल । कृष्णप्रसाद कोइराला, सुब्बा गुञ्जमान, डिट्ठठा कृष्णराज, हनुमानदास, सुब्बा कालिदास, सुबेदार अनन्तराम कऽ विशेष योगदानसँ वि. सं. १९७२ मे सदरमुकाम बिराटनगर आएल छल । [१४]बिराट शब्दक अर्थ पैग आ नगर शब्दक अर्थ शहर होइत अछि ।
 बिराटनगरसँ काठमाडौं आ नेपालक अन्य शहरसभ हवाई आ सड़क यातायातसँ जुडल अछि । बिराटनगर विमानस्थलसँ पूर्वी नेपालक पहाडी दुर्गम स्थानसभ आ नेपालक मुख्य शहरसभधरि हवाई सम्पर्क अछि । यातायातक मुख्य केन्द्रक रूपमे रहल बिराटनगर शहरक दक्षिणी सिमाना भारतक अररिया जिलाक जोगबनीमे वि. सं. १९६८ सँ रेल सेवा सञ्चालन होमए लागल ।
 (७३)
(७९)
(८८)
(९३)
(९२)
(९१)
(९०)
(९१)
(९०)
(८९)
(८५)
(७८)
(८६)
(६०)
(६५)
(७४)
(८१)
(८३)
(८४)
(८४)
(८५)
(८३)
(८०)
(७२)
(६४)
(७६)
(४८)
(५२)
(६०)
(६९)
(७४)
(७७)
(७८)
(७८)
(७६)
(७०)
(६०)
(५१)
(६६)
(०٫४६)
(०٫५२)
(०٫५२)
(२٫०९)
(७٫३२)
(११٫९१)
(२०٫९)
(१४٫८९)
(११٫७६)
(३٫६१)
(०٫२३)
(०٫२६)
(७४٫४७)
बिराटनगर शहर समुन्द्र सतहसँ ७० मिटर (२२९ फिट) उपर अछि ।
 नेपालक वि. सं. २०६८ कऽ जनगणना अनुसार बिराटनगरक जनसङ्ख्या २,४२,५४८ रहल अछि । [२][१]जाहिमे पुरुष ५३% आ महिला ४७% अछि । ई शहरमे नेपालक प्रायः सब जातजातिक लोकसभक बसोबास अछि । बि. सं. २०५८ कऽ जनसङ्ख्याक अनुसार बिराटनगरक जनसङ्ख्या करिब २ लाख देखल गेल अछि । नेपालक भौगोलिक रूपसँ बिराटनगर तराईक गर्मी क्षेत्र रहलाक बादो जनघनत्व बहुत बेसी अछि ।
 ।deadurl=प्यारामिटर ग्रहण नै केलक (सहायता)