गेंड़ा (बाल कविता)
केहेन अजगुत जीव ! − पहिरने "सूट - सफारी" ।
 घासहि खा कऽ जिबैत अछि ई जीव शाकाहारी ।
 भारत केर उत्तर आ पूब दिशि एकरहि राज छै ।
 नेपालक परसा - चितबन - बर्दिया भूटानमे ।
 आब तँऽ बूझू बाँचल छै बङ्ग ओ असाम धरि । ।
 एकसिंघी भारत - नेपाल - भूटान आ जावा ।
 *१ - गेंड़ाक शरीर पर चमरीक मोट सुरक्षात्मक स्तर होइत अछि जकर मोटाई डेढ़सँ पाँच सेन्टीमीटर धरि भऽ सकैत अछि ।
 *२ - "एगो" आ "दूगो" क्रमशः "एक गोट" आ "दू गोट" केर संक्षिप्त रूप थिक । ठीक तहिना जेना कि अंग्रेजीक RHINO शब्द RHINOCEROS केर संक्षिप्त रूप ।
 *३ - गेंड़ाक नाकक ऊपर एक या दू टा सिंघ होइत अछि ।
 *४ - श्रृंग (तत्सम) > सिंग (अर्ध तत्सम) > सिंघ (तद्भव), संगहि एकसिंगही = एकसिंघी = एक सिंग/सिंघ बला । सिंघ शब्द सिंह केर तद्भव स्वरूपमे सेहो प्रयुक्त होइत अछि । एहि तरहेँ सिंघ शब्द मैथिलीमे तद्भव शब्द भेल आ अनेकार्थक शब्द सेहो कारण एकर दू टा भिन्न अर्थ होइत अछि - पहिल श्रृंग (HORN) आ दोसर सिंह (LION) ।
 *५ - सिंघ केर उपयोग गेंड़ा अपन सुरक्षा लेल करैत अछि । सिंघ जखन पैघ भऽ जाइत अछि तँऽ ओ एतेक मजगूत भऽ जाइत अछि कि ओकर प्रहारसँ गेँड़ा कोनहु मजगूत गाछकेँ सेहो तोड़ि सकैत अछि । एहि सिंघक प्रहारसँ बाघ - सिंह सेहो डऽर मानैत अछि ।
 *६ - गेंड़ा शाकाहारी प्राणी अछि । दलदली क्षेत्र − जकर आस-पास घासक प्रचूरता हो − से गेंड़ाक प्राकृतिक आवास क्षेत्र होइत अछि ।
 *७ - गेंड़ाक सिंघ केर तश्करी होइत अछि आ ताहि कारणेँ ओकर निर्मम अवैध हत्या कएल जाइत अछि ।
 *८ - भारतीय गेंड़ा पहिने सम्पुर्ण उतरबारी भारतक जंगलमे पाओल जाइत छल पर आब सिर्फ किछु सुरक्षित अभ्यारण्य या निकुञ्जमे बाँचल अछि ।
 *९ - "दिहांग" नदी - अरुणाचल प्रदेशमे "ब्रह्मपुत्र" नदी केर नाँओ ।
 *१० - भारत, नेपाल, भुटान, म्यांमार आ जावामे प्राकृतिक रूपसँ पाओल जाए बला गेंड़ाक नाकक ऊपर मात्र एक टा सिंघ होइत अछि जखनि कि अफ्रिका महादेश आ सुमात्रामे पाओल जाए बला गेंड़ाक नाकक ऊपर दू टा सिंघ होइत अछि ।
 (एहि अंशकेँ प्रकाशित करबाक वा नञि करबाक पुर्ण अधिकार सम्पादक महोदयकेँ छन्हि । चाहथि तँऽ ओ एहि अंशकेँ बालानां कृतेसँ अलग आन ठाम कतहु स्थान दऽ सकैत छथि । )
Ø "सिंग" सही कि "सिंघ" ? - एहि तरहक प्रश्न करब अनुचित ।
 Ø भाषाशास्त्री लोकनिक एहि तरहक प्रश्न गलत ओ अपुर्ण अछि ।
 Ø प्रश्न होयबाक चाही कि "सिंग" आ "सिंघ" जँ दुहु मैथिलीक शब्द थिक तँ ओहिमे भाषाशास्त्रीय दृष्टिकोणसँ की अन्तर ?
 Ø अथवा, प्रश्न होयबाक चाही कि ओ दुहु शब्द भाषाशास्त्रक कोन आधार पर मैथिलीक शब्द भेल ? (एहि प्रश्नक उतारा हम ऊपरमे देबाक प्रयास कएल अछि) ।
 Ø हम आओर अहाँ अपना मान्यताक आधार पर के होइत छी सही-गलत केर प्रमाण पत्र देनिहार/रि ?
 Ø मैथिलीक जँ वास्तवमे हित चाहैत छी तँऽ मैथिलीक भाषाशास्त्री ओ व्याकरणाचार्य लोकनिकेँ आन भाषाक भाषाशास्त्री ओ व्याकरणाचार्य लोकनि जेकाँ समावेशी होअए पड़तन्हि आ "एकहरबा वा एकढ़बा" बनबाक प्रवृत्तिक त्याग करए पड़तन्हि । ठीक तहिना जेना अंग्रेजी मे COLOUR सेहो सही अछि आ COLOR सेहो सही । LEUCOCYTE सेहो सही अछि LUCOCYTE सेहो सही आ LUKOCYTE सेहो सही ।
 Ø केओ कहैत छथि हम मात्र संस्कृतनिष्ठ शब्दकेँ मैथिली मानैत छी । केओ कहैत छथि हम मात्र "स" कें मैथिली बुझैत छी "श" आ "ष" केँ नञि । यौ (अओ,औ) ! अहाँक अहाँक मानब ओ बूझब अहाँक अप्पन मोनक बात छी, ओ सभ पर नञि थोपल जा सकैत अछि । जँ सएह करबाक छल तँऽ कथी लेल "मैथिली वर्णमाला"केँ मैथिली व्याकरणमे स्थान देल आ ताहि वर्णमालामे "श" ओ "ष" किएक विराजित अछि ? आओर किएक पढ़बैत छिऐ जे उद्गमक आधार पर शब्द मुख्यतः चारि प्रकारक होइत अछि - तत्सम, तद्भव, देशज ओ विदेशज ?
 Ø कोनहु जिबैत भाषा सतत प्रवाहमान नदी जेकाँ होइत अछि । ओएह नदी जिबैत अछि जे सतत प्रवाहमान होइत अछि आ अपना दुहु किनारीक माटिकेँ काटि अपनामे भँसिआए (भँसिआऽ), अपना धारक संग बहाए (बहाऽ) आगाँ बढ़बाक सामर्थ्य रखैत अछि । जाहि नदीमे से सामर्थ्य नञि ओ क्रमिक रूपेँ सुखाए (सुखाऽ) जाइत अछि आ अन्ततः मृत भए (भऽ) जाइत अछि ।
 Ø कोनहु जिबैत भाषाक व्याकरण सतत समावेशी होइत अछि आ कालक्रमेण धीरे-धीरे ओहिमे किछु-किछु सकारात्मक परिवर्तन होइत रहैत अछि । शेक्सपियरकालसँ एखन धरिक अंग्रेजी व्याकरणक अध्ययन अपने कऽ सकैत छी ।
 मैथिली पाक्षिक इण्टरनेट पत्रिका "विदेह" केर 199म अंक (15 अप्रील 2016) (वर्ष 9, मास 100, अंक 199) केर "बालानां कृते" स्तम्भमे प्रकाशित । 