गिरगिट (बाल कविता)
गिरगिट छेँ की ?
 रंग बदलै छेँ खनें - खनें ।
 गिरगिट केहेन ? ?
 वन-उपवन बाड़ी-झाड़ी, सभ ठाँ भेटैत अछि ।
 ठण्ढीक भोरमे बैसल, ओ रौदा सेकैत अछि ।
 घऽरमे भेटैछ,
गिरगिट छेँ की ?
 रंग बदलै छेँ खनें - खनें । ।
 पहिने रंग रहए जे चामक, चट दऽ बदलल ।
 या रंगक विन्यास सकल, आमूलहि बदलल ।
 देखि अचंभित,
गिरगिट छेँ की ?
 रंग बदलै छेँ खनें - खनें । ।
 गोहि आओर सनगोहि, भाए छी गिरगिट केर ।
 मुदा पैघ ने, ओतेक काय छी गिरगिट केर ।
 जीह निकालि कऽ,
गिरगिट छेँ की ?
 रंग बदलै छेँ खनें - खनें । ।
 *१ - "गिरगिट" शब्दक अर्थ मैथिलीमे बहुत व्यापक अछि जे अपना आपमे सामान्य गिरगिट, ठिकठिकिआ / घरैया गिरगिट, गोहि, सनगोहि, डाइनोसॉर आदि सभकेँ समाहित करैत अछि । मैथिलीक गिरगिटक तुलना अंग्रेजीक LIZARD शब्दसँ कए सकैत छी जाहिमे COMMON GARDEN LIZARD, CHAMELEON आदि सभ आबैत अछि । गिरगिट शब्दसँ अमेरिकी महाद्वीपक IGUANA नामक सरिसृपक केर सेहो बोध कहल जा सकैत अछि, हलाँकि ओ सामान्य गिरगिटसँ ओ बहुतहु बातमे भिन्न अछि । परिवेश वा इच्छानुसार चामक रंग बदलबाक गुण कमोबेश हर गिरगिटमे होइत अछि मुदा चमेलिओनाइडी / केमेलिओनाइडी कुल (Family - Chamaeleonidae; Eng. - Chameleons) केर गिरगिट सभमे ई गुण बहुत अधिक विकसित भेल अछि । चुँकि, मैथिलीमे ठिकठिकिआ, गोहि, सनगोहि आदि शब्द पुर्णतः परिभाषित अछि तेँ एकरा सभकेँ छोड़ि शेष सम्बन्धित प्राणीक लेल हम एहि ठाम "गिरगिट" शब्दक प्रयोग कएल अछि ।
 *२ - सरिसृप वर्गक प्राणि होएबाक कारणेँ गिरगिट सेहो शीतरक्तीय प्राणी अछि आ तेँ ठण्ढीक समएमे भोरुका पहर रौद सेकैत आरामसँ देखल जा सकैत अछि ।
 *३ - गिरगिट रंग बदलबामे माहिर होइत अछि । ओ अपन चामक रंग ओ रंगक विन्यास अपना आस - पासक परिवेशक अनुसार क्षण भरिमे बदलि लैत अछि । ओना तँऽ बहुत रास समुद्री जीवमे ई गुण पाओल जाइत अछि, मुदा धरती पर आ ओहो मनुक्खक आवास क्षेत्र केर आस - पास गिरगिटहि एहिमे सभसँ कुशल होइत अछि । जीव विज्ञानमे एहि तरहक घटनाकेँ छलावरण या छद्मावरण (CAMOUFLAGE) कहल जाइत अछि । ई छद्मावरण दू तरहेँ गिरगिटकेँ सुरक्षा प्रदान करेत हछि - पहिल तँऽ वातावरणक रंगमे स्वयंकेँ दुश्मनक नजरिसँ नुकाए लैत अछि आ दोसर आक्रामक रंग परिवर्तन कए प्रतिद्वन्दीकेँ डेराए दैत अछि ।
 *४ - गिरगिटक जीह बेङ्ग जेकाँ होइत अछि आ मूँहसँ बाहर शिकार पर दागल जाइत अछि । जीह केर अगिला भाग शिकारकेँ अपन लसलस लेरमे सटाए मुँहक भीतर नेने जाइत अछि ।
 & IGUANAS & OTHERS)
MONITOR LIZARDS / VARANUSES (Including KOMODO DRAGONS)
मैथिली पाक्षिक इण्टरनेट पत्रिका "विदेह" केर 225म अंक (01 मई 2017) (वर्ष 10, मास 113, अंक 225) केर "बालानां कृते" स्तम्भमे प्रकाशित । 