माटिखोद्धी केर माथक कलगी,
कठखोद्धी केर लाले टुहटुह,
स्वर्णिम पीयर,
गाछहु पर ओ तँऽ,
नाङ्गरिकेँ ओ आड़*४ बना कऽ,
प्रजातिमे या तऽ कलगी नञि होइत अछि या आन रंगक सेहो होइत अछि ।
 कठखोद्धीक बहुत तरहक बगए-बानी अछि पर अपना दिशि बेसीतर एहने भेटैछ ।
 बावजूदो ई गाछ पर उदग्र रूपेँ (VERTICALLY) तेजीसँ दौड़ि सकैत अछि । ई एकर विशेषता अछि ।
 हेतु कठखोद्धी अपन नाङ्गरिकेँ मजगूत आड़ जेकाँ उपयोगमे आनैत अछि ।
 कि - सुग्गा) वा दोसर कोनहु जीव ओकरा अपन खोंता या घऽरक रूपमे प्रयोग करैछ ।
 तरहेँ कठखोद्धीक पेट भड़ैत अछि आ संगहि गाछ सभक आयुर्दा बढ़ैत अछि ।
 प्रकाशित ।
 खोधै छेँ,
माटि खोधै छी,
लेल तकै छी ।
 खोधि-खाधि कऽ,
गर्दनि छी पीयर,
पंखा सनि,
आ नाङ्गरि,
छी ।
 माटि पर,
प्रायः कठखोद्धी बूझि लैत अछि ।
 जाइत अछि ।
 काठकेँ खोधि कऽ धोधरि नञि बनबैत अछि ।
 गाछक अलगल छाल खोधबाक लेल विशेष उपयुक्त अछि नञि कि मजगूत काठ खोधबाक लेल ।
 कलगी पंखा जेकाँ फुजि जाइत अछि (FANNING) वा पसरि जाइत अछि ।
 पट्टी रहैत अछि । माटिखोद्धी जेकाँ कठखोद्धीकेँ माटि खोधैत नञि देखब ।
 प्रकाशित ।
 संस्कृतक छी हम, अंग्रेजीक किंगफिशर ।
 हमरे नाम छी, संस्कृतहिसँ निकलल ।
 नील-हरित छी पीठ-पंख,
आ श्वेत श्याम वक्षोदर ।
 लाल-नारंगी-कत्थी-कारी,
छी लोलक ।
 हमर, सौंसे संसारमे पसरल ।
 छी बहुत, तेँ एहने सभटा नाम ।
 नहरि-नदी वा पोखरि-डबरा-खत्ता ।
 काते-काते बैसल देखब,
झुकल गाछ वा खुट्टा । ।
 कि माछ पकड़बा लेल बेर - बेर गोंता लगएबाक (वा झपट्टा मारबाक) कारण पड़ल होयत ।
 दोसर पर्यायी नाम अछि "मछरेंगा" जे कि सम्भवतः संसकृत नाम "मत्स्यरंक" केर तद्भव रूप थिक ।
 नञि ।
 तुलनामे एकर लोल बेस नमगर, मोट आ ठोसगर बुझना पड़ैछ ।
 तँऽ कोनहु नारंगी, कोनहु भूरा तँऽ कोनहु चितकाबर रंगक सेहो होइत अछि ।
 प्रकाशित ।
 कारी, या कारी नर कोइली सनि ।
 कोनो जलाशय, जतऽ मनुक्खक,
आबाजाही कम हो ।
 ताहि भीड़*२लग,
गाछ बाँस पर, पानिकौआ हरदम हो । ।
 आँखि गड़ओने,
पोखरिक पानिमे, बैसल एकटक ताकए ।
 आबए चट दऽ, लूझि लोलमे भागए । ।
 गोंता मारए ।
 भीजल पाँखिकेँ,
क्षेत्र सर्वेक्षण ।
 बत्तख सनि ओ, पानिमे हेलैत लागैछ ।
 दूरहुसँ जँ, चट दऽ उड़ि कऽ भागैछ । ।
 व्यवसायीकेँ, करैछ बहुत नोकशान ।
 द्वीप पर, पानिकौआ छी एहनो ।
 (उच्चारण - पैनकौआ) या पानिकौर (उच्चारण - पैनकौर) केर पछिला भाग (पीठ दिशका भाग)
। लोल सेहो छाउरक रंग सनि होइत अछि ।
 एहि ठाम दोसर अर्थ (भिण्डा)
अभिप्रेत अछि ।
 ।
 प्रायः एकल स्वरूपमे करैत अछि जखनि कि सिल्ली सामुहिक रूपसँ ।
 पानिमे नञि उतड़ैत अछि ।
 अछि आ तेँ ओकर पंख बहुत छोट भऽ गेल छै आ देह भारी । एकरा गॅलापॅगॉस पानिकौआ या गॅलापॅगॉस पानिकौर (GALAPAGOS CORMORANTS) कहल जाइत अछि । एकर वैज्ञानिक नाँओ फॅलॅक्रॉकॉरेक्स हॅरीसी (Phalacrocorax harrisi) थिक ।
 प्रकाशित । 