مسعود بہنود Masoud Behnoud, ( مسعود بہنود in Persian) a prominent Iranian journalist and writer, was born on July 27, 1947 in Tehran.He started his work as a journalist in 1964.During his long career he worked as an investigating journalist for different newspapers.He founded more than 20 newspapers and magazines, none of them are currently in publication.Between 1971-79 he was the chief editor of the most influential and popular daily in Iran " Ayandegan".This newspaper was closed in 1979 on the orders of Ayatollah Khomeini and its editor and senior staff were all imprisoned.During 1972-79 he also worked as a producer, writer and speaker for the " National Iranian Radio and Television".In 1979 Massoud Behnoud became the chief editor of the weekly " Tehran- e Mosavvar", which was shut down by the Islamic government after 30 issues during the crackdown of all non- governmental and independent newspapers.Between 1972 and 1979 Massoud Behnoud was one of the most important and active figures of the trade union of Iranian journalists.Behnoud has written 17 books on the contemporary history of Iran, which are the result of research and study of documents.His trilogy of books, Amineh, Khanoum and The Broken Urn, is aimed at familiarizing the reader with the history of Iran and prominent international events going back to the eighteenth century up to present times.It is the Iranian historical book.The main character of this book is Iranian queen.Her name is Amineh.It Shows that Amineh plays the main roll in the history of Iran.با خوندن امینہ بہ قدری ناراحتی و غم از جنس دوم بودن زن توی جامعہ بہ دلم نشست کہ حد نداشت .مطمئنا بودند و ہستند و خواہند بود زنانی کہ مثل امینہ در سرنوشت کشورہا نقش بازی کنند ، ولی ہمیشہ با پشت پردہ نگہ داشتن و زیر سوال بردنشون توسط کسانی کہ خودشون رو جنس اول میدونند از صحنہ تاریخ محو شدند .خاتون زن آخرین پادشاہ صفوی است کہ روزی شاہ سلطان حسین او را پیشکش مردی بہ نام فتحعلی قاجار میکند و از آن پس امینہ نام میگیرد .زنی کہ برای بہ قدرت رساندن خاندان قاجار تلاش کردہ و در نہایت ، آقامحمدخان نوہاش را بہ تخت مینشاند .پرداخت بہ زنان تاثیرگذار تاریخ چیزی است کہ بہ خصوص در تاریخ ایران ، آن را بہ شدت کم داریم .امینہ زنی قدرتمند بودہ کہ روایت خواندنیاش باعث بہ وجود آمدن سلسلہی قاجاریہ میشود .این کتاب اگرچہ تا حدی مستند است اما لحن نویسندہ _ بہ سبب روزنامہنگار بودنش _ چندان دلچسب نیست و تنہا اطلاعات تاریخیست کہ میتواند سبب ادامہی کتاب شود .با این حال تاریخ ناگفتہاش جذاب و خواندنیست ." این یک نیت قدیمیاست .آدمیزاد یک عمر _ یعنی صدہا عمر _ است کہ میکوشد شاید مرز بین افسانخ و تاریخ ، قصہ و واقعیت ، راست و دروغ ، حق و ناحق را معلوم کند .ہنوز کہ ہنوز است پیدا نشدہ ..." " کاش در دیار فرنگان میماندم .کاش دیگر باز نمیآمدم .ای��جا جز اندوہ چہ دارد ؟" " در آسیا قدرت بر اساس قواعدی حرکت میکنو کہ بیشتر متاثر از دین و مذہباند تا قومیت ." " چرا ہمہی آنہا کہ قابلیت دارند ، باید اسیر سرنوشت خود باشند ؟"
بسیار از خواندن این کتاب لذت بردم .چقدر مکمل خوبی بود برای کتاب خواجہ تاجدار و چقدر نویسندہ حرف داشت برای گفتن با این ہمہ جزییات از دورہ ہای مختلف ، کہ بہ زیباترین و منظمترین بیانہا روایت کردہ بود .برای من اینکہ یک آقا چنین کتابی رو نوشتہ بودند در حالیکہ در کل ، تاریخ مذکر نگار ہست چقدر دلچسب بود .اطلاع از رنجی کہ بر زنان در تاریخ محول شدہ و روند زندگی ہای شاید خود ناخواستہ ی این زنان برایم بسیار جالب توجہ بود و سہم پنہان زن ہا در سمت و سو پذیری ہای اصلی .بہ قدری متن پویا و روایت ماجرا جذاب و منسجم بود کہ بہ ہیچ وجہ بعنوان خوانندہ احساس کسالت نکردم و یا دچار تناقضات زمانی متعدد نشدم کہ معمولا در خواندن کتابہای تاریخی ممکن ہست پیش آید .کتاب اینگونہ آغاز می شود : «اول این را روشن کنم کہ میخواہم برایتان قصہ بگویم .یک قصہ تاریخی .میتوانید فرض کنید کہ اصلا ہیچ یک از شخصیتہا واقعی نیستند .راستی ہم آنہا افسانہاند .بہ خصوص خود " امینہ ".» خوانندہ ہرچہ بیشتر بہ انتہا نزدیک می شود فرآموش می کند کہ ہمہ ی اینہا افسانہ است یا دست کم می خواہد فراموش کند .معلوم نیست کہ ہمہ ی اینہا قصہ بودہ یا عین تاریخ .اتفاقا این نقطہ ی قوت است ، چشم و گوش خوانندہ تیز می شود کہ ہرگاہ چیزی از تاریخ ۳۰۰ سالہ ی اخیر ایران دید و شنید ، در آن تمرکز کند و با نوشتہ ہای این کتاب مقایسہ کند .نثر کتاب واقعا شیرین است .نثر کتاب واقعا روون و دلنشین بود و آدم رو با خودش ہمراہ میکرد ، و درستہ کہ با چاشنی خیال ہم ہمراہہ ، اما اطلاعات جامعی از تاریخ اواخر صفوی تا اوایل پہلوی بہ آدم میدہ .در انتہا فقط میتونم بگم بیچارہ ایران و مردمش کہ انقدر توی طول تاریخ ، قربانی خودخواہی و قدرتطلبی سردمداران و سیاستمدارانش شدن .امینہ را از اول مہر شروع کردم .در تمام این چند ماہ ، داستان پر فراز و نشیب زندگی من کہ انگار روی دور تند افتادہ بود ، با ماجراہای پر فراز و نشیب امینہ گرہ خوردہ بود .امینہ را گذاشتہ بودم برای وقت ہای خاص ، وقت ہای تنہایی ، تنہا توی کافہ نشستن ہا ، یا حضور اجباری در کنفرانس و امثالہم .بخاطر ہمین ہم خواندنش اینقدر طول کشید ، در این فاصلہ چندین کتاب دیگر را تمام کردم ، اما امینہ ، ہمدم زمان ہای خاص بود .عجیب است کہ تاریخ چند سلسلہ پادشاہی تا حد زیادی دستخوش حرکات آدمی باشد کہ چندان ہم نامی از او نمی شنویم !گاہی با خودم فکر می کنم کہ اگر امینہ نہ یک زن ، کہ یک مرد بود ، باز ہم ہمینقدر گمنام باقی می ماند ؟امینہ از بعد اخلاقی ، چندان ہم شخصیت قابل ستایشی نیست ، اما توانمندی ہای روحی و جسمی اش قابل ستایش است .باید اثرگذاری این زن در تاریخ این کشور را خواند و متأسف شد از اینکہ جہان مردسالار و حتی تاریخ نگاری مردسالار ، چطور امسال امینہ را در گمنامی فرو می برد تا بر فرودستی و ناتوانی زنان ہرچہ بیشتر تاکید نماید .مدتی با امینہ از حکومت شاہ سلطان حسین صفوی تا حکومت افغان ہا و افشاریہ و زندیہ و قاجار زندگی کردم :) این کتاب ، تلفیق تاریخ ایران از صفوی تا قاجار با داستان زندگی پر فراز و نشیب امینہ ست کہ میتونہ نمایندہ ی خیلی از زنانی باشہ کہ تو تاریخ ما گم شدن ..توی اکثر بخشہا مرز داستان و واقعیت ، جدا مشخص نیست !توصیفات کتاب فوق العادہ بود ، بہ نظرم اطلاعات تاریخی مفیدی ہم داشت ، خستہ کنندہ نبود ، دوسش داشتم❣️ کاش بہ جای اون ہمہ کتاب تاریخ تو دوران مدرسہ اینو میدادن بخونیم : D از الآن دلم براش تنگ شد ..راستی کتاب صوتیشو گوش دادم :)
ہیچ وقت فکر نمی کردم بتونم انقدر ازتاریخ حتا اگر بہ چاشنی تخیل آغشتہ باشہ انقدر لذت ببرم ، امینہ داستان زنی است کہ ہر زن ایرانی آرزو دارہ در وجود خودش بیدارش کنہ ، قلم روان مسعود بہنود واقعا لذت بخش بود .کتاب با یک شالودہشکنی زورکی و آبکی آغاز میشود ؛ نویسندہ پس از دہ صفحہ یادش میرود ہدفش چیست ؛ داستان نہ بہقدری تاریخ موثق دارد کہ بر آن تکیہ کرد و نہ آنقدر زور نمیزند کہ تاریخی نباشد .پلات و داستانپردازی را کہ بیخیال .امینہ شرح زندگی دختری اصفہانی و باہوش است کہ سوارکاری و جنگاوری یاد میگیرد و پا را فراتر از قیود و محدودیتہای زنان زمان خودش گذاشتہ و این شجاعت چنان زبانزد میشود کہ او را سوگلی حرمسرای شاہ سلطان حسین میکند و از دربار صفوی بہ میان شمالی ہا و ترکمن ہا میرود و پایہ گذار سلسلہ قاجار می شود .البتہ این داستان تخیل نویسندہ ست و واقعیت ندارد ولی نویسندہ با قلم توانمندش توانستہ رمانی زیبا رو با شرحی از دوران فروپاشی صفویہ ، و ظہور و سقوط نادرشاہ افشار و کریم خان زند و ظہور سلسلہ قاجار پیوند بزند و تاریخ سرزمین مان را در این دوران برایمان بہ زیبایی بہ تصویر بکشد .امینہ نہ تنہا از زنان عصر خویش بلکہ از مردان عصر خویش نیز پاش رو فراتر گذاشت زبانہای خارجی را یاد گرفت و بہ عنوان سفیر بہ اروپا رفت .در این قسمت ہا تفاوت جایگاہ زنان در جامعہ اروپا با جایگاہ آنان در حرمسرای شاہی بسیار غم انگیز بود .در قسمتہایی از رمان کہ اعتقادات خرافی شاہ سلطان حسین صفوی و اطرافیانش باعث استیلای افغانان بر ایران و عقبافتادگی کشور شد واقعا خون دل خوردم و افسوس .با ہمہ ویژگی ہای خوب آمینہ یک نقطہ ضعف داشت و اون حرص و طمعش برای قدرت و حفظ اون در نسل خودش بود .ای کاش بہ جای حفظ قدرت در سلسلہ قاجار بہ فکر انتقال اون بہ آدمی مناسب میبود .تعصب و حرصش برای حفظ قدرت در نسل خودش خیلی بہ چشم میخورد و گاہی تمام ویژگی ہای خوبش رو تحت تاثیر قرار میداد .قبل از ہر چیز بنظر میرسد مسعود بہنود دچار نفرینی شدہ است کہ من اسم آن را میگذارم " نفرین مشہوران نبایدی ".مشہوران نبایدی آدمہایی ہستند کہ بر طبق عرف نباید مشہور میشدند ولی بہ خاطر شرایطی مشہور گشتند .شہرت برای بازیگران ، خوانندگان ، ہنرمندان خاص ، فوتبالیستہا و سیاستمداران است .یک کارمند بانک نمیتواند مشہور شود ( البتہ شاید در دنیای فضای مجازی این قصہ کمی عوض شدہ باشد )، ہمچنین یک استاد علوم سیاسی ( صادق زیبا کلام ) و یک جراح مغز ( دکتر سمیعی ).برای ہمین وقتی یک فردی کہ شغلش کشش شہرت ندارد بنا بہ دلایلی مشہور میشود ، پشتش چہ حرف ہا کہ نمیزنند .این دربارہ مسعود بہنود ہم صادق است .روزنامہ نگاری در میان صدہا روزنامہنگار ہم نسلش کہ مشہور شد .نفرین مشہوران نبایدی باعث شدہ است کہ نگاہ بہ کتابہای بہنود ، نگاہی بہ دور از انصاف و نگاہ ماژیک قرمزی باشد ؛ یعنی ، نگاہی کہ در آن فرد روی کل آثار مسعود بہنود خط قرمز بطلان میکشد .امینہ یک قصہ تاریخی است و نہ یک پژوہش تاریخی .قصہ تاریخی قرار نیست واقعیت باشد .بنابراین این سخن کہ آثار بہنود مانند امینہ خالی از استناد تاریخی ہستند ، مثل این است کہ بپرسیم ماشین چرا پرواز نمیکند .پاسخ مشخص است .ہمان طور کہ ماشین برای پرواز طراحی نشدہ ، قصہ تاریخی ہم برای استناد تاریخی نوشتہ نشدہ است .ہمان طور کہ نباید یقہ داون براون را برای نوشتن سری " رابرت لنگدن " گرفت ، خردہگیریہا بہ مسعود بہنود ہم سراسر باطل است .برای ہمین نگاہ بہ امینہ و بسیاری از آثار بہنود باید نگاہی از منظر نقد ادبی و ادبیات داستانی باشد نہ نگاہ تاریخی و تاریخ نگاری .امینہ شروعی طوفانی دارد .شخصیت پردازی بہنود از امینہ ، دختر چالاک و فرض ترکمنی چنان قوی و شیرین است کہ خوانندہ را محو خود میکند .نثر آہنگین و رسا ، و واژہگزینی ہوشمندانہ بہنود باعث شدہ است کہ تصویری کہ رمان از انتہای سلسلہ صفویہ بہ شما میدہد بسیار واقعی جلوہ کند .بخصوص آنجا کہ نویسندہ سعی میکند تا شقاوتہای محمود افغان را در اصفہان نشان دہد .امینہ دختری کہ رویای رساندن فرزندانش را بہ سلطنت دارد ، در این رمان تلاش میکند بہ ہر دری زدہ تا این مہم را عملی کند .نکتہ مثبت رمان بہنود استفادہ از قالب قصہ در رمان است .در واقع بہنود از تکنیکہای خشک رمان نویسی کہ بہ زبان فارسی و حتی بہ مذاق خوانندہ ایرانی خوش نمیآید استفادہ نمیکند و سعی میکند داستانش را در سبکی قصہ وار ، مانند مادربزرگی مہربان تعریف کند .اگر در قصہ مادربزرگان قہرمانان بہ جنگ دیوان میروند و در بغل پریان آرام میگیرند و جادوگران دو نیم میکنند .در رمان امینہ ، شخصیت اصلی بہ دیدار پادشاہان و بزرگان اروپایی میرود .چیزی کہ شاید در یک نگاہ رئالیستی غیر منطقی بیاید ( و البتہ بہنود ہم در این قسمت خوب نتوانستہ فضاسازی لازم را از اروپای قرن 16 و 17 انجام دہد و رمان بسیار فانتزی شدہ است .)، اما در قالب قصہ میتواند باور پذیر باشد .اما امینہ بعد از کتاب اول رو بہ افول میرود .نویسندہ سعی میکند روح امینہ را زندہ نگہ دارد و ماجرای ادامہ سلسلہ قاجار را از نگاہ دیگر زنان مہم این سلسلہ مانند مہدعلیا بیان کند ، اما نکتہ اینجاست کہ نویسندہ بسیار تند تند این بخش را از نظر میگذراند و در واقع این بخش را فدا میکند .نگارندہ این سطور اگر جای نویسندہ بود بہ گونہای دیگر این قسمت از تاریخ را روایت میکرد و یا اصلا تن بہ روایت تاریخ قاجار نمیداد و رمان را با مرگ امینہ بہ پایان میبرد .امینہ برای ہمین یک تجربہ است ، تجربہ دو چیز .یک ، چگونہ قالب قصہ را با قالب رمان ترکیب کنیم .دو ، چگونہ یک رمان تاریخی بنویسیم .امینہ می توانست یک شاہکار یا حداقل یک رمان خاص ��اشد ، اما فدای تجربہ تاریخی ما ایرانیان برای نوشتن شدہ است و فدای نفرین مشہوران نبایدی .باشد کہ خواندہ شود و دیگران از آن برای تجربہہای بعدی استفادہ کنند چرا کہ تاریخ ما پر است از قصہہای شنیدنی و خواندنی و دیدنی .ہدف این کتاب بیان حقایق تاریخی پیرامون زنان قدرتمند ایران است کہ تاکنون کمتر بہ آن اشارہ شدہ است .امینہ نام زنی است کہ در چہار دورہ صفوی ، افشاریان ، زندیہ و قاجاریہ حضور داشتہ است .این زن نقش بسیار مہمی در بہ قدرت رسیدن شوہر ، فرزند و نوہ ہایش داشتہ است .آغا محمد خان قاجار فرزند ہمین زن بود کہ سلسلہ قاجاریہ را بنا نہاد .از طرفی مسعود بہنود روایت گر تاریخ کشور ایران در قالبی جدید است کہ شاید سبب شود علاقہ مندان بہ تاریخ این سبک را بپسندند .اما بہ نظرم اشکال این کتاب ، وجود اسامی مختلف و بسیار زیادی است کہ اگر علاقہ ای بہ تاریخ و یاد گرفتن آنہا وجود نداشتہ باشد سبب می شود کہ کتاب پس از مدتی کسل کنندہ شود و دیگر کشش و جذابیت لازم را نداشتہ باشد .