BookshelvesAll (2578)
Notes are private!من یک عمر فکر میکردم مہارت قیچی کردن ندارم .اینو پذیرفتہ بودم کہ نمیتونم یہ کاغذ سادہ رو قیچی کنم و بہ دلایل نامعلومی قیچی توی دستم کند میشہ .برای من یک عمر فکر میکردم مہارت قیچی کردن ندارم .اینو پذیرفتہ بودم کہ نمیتونم یہ کاغذ سادہ رو قیچی کنم و بہ دلایل نامعلومی قیچی توی دستم کند میشہ .برای ہمین دیگہ کلا قیچی دست نمیگرفتم و بہ این و اون رو میانداختم اگہ کاری داشتم .تا بعد از بیست و اندی سال ، یہ بار اتفاقی قیچی رو با دست راست گرفتم و در کمال تعجب دیدم راحت کاغذ رو برید .اون لحظہ تازہ متوجہ شدم اعتراض چپدستہا بہ این کہ ابزارہا و وسایل فقط برای راستدستہا ساختہ شدن ، صرفا لوسبازی و اداہای اینترنتی نیست و منم دقیقا ہمین مشکلات رو داشتم ولی اونقدر درونی شدہ بود کہ «بلد نیستم»، کہ حتی فکر نکردہ بودم مشکل از من نیست ، از قیچیہ .وقتی این کتاب رو گوش دادم ، یاد این تجربۀ کوچیک خودم افتادم و دیدم این تجربہ ضربدر تمام ابعاد زندگی ، تجربۀ زنہا رو شکل میدہ .منظور فقط کم بودن دستمزد در مقایسہ با مردہا نیست ، یا احتمال استخدام کمتر یا چیزہایی کہ آشکارہ و ہمہ میدونیم .منظور کوچیکترین جنبہہای زندگیہ کہ حتی بہش توجہ نمیکنیم ، مثل این کہ قرصہا و داروہا متناسب با متابولیسم بدن مردانہ طراحی شدن ، یا کمربند ایمنی و صندلی ماشینہا متناسب با فیزیولوژی بدن مرد طراحی شدہ ، یا معماری آپارتمانہا و ساختمانہای اداری متناسب با سبک زندگی مرد شاغل طراحی شدن و نیازہای زنانہ ہمیشہ نیازہایی درجۀ دو دیدہ شدہ یا بہ کل بہش توجہ نشدہ .زن ہمیشہ یہ مرد تصور شدہ کہ کمی این طرف و اون طرف ، توی قالب مردانہ میشہ جاش کرد .برای ہمین لازم نیست توی معماری و طراحی ماشین و تولید دارو جداگانہ زنہا رو بررسی کنیم .و این چیزہای کوچیک اونقدر در ہمہ جا و ہمۀ ابزارہا و طراحیہا وجود دارن و زنہا از بچگی باہاشون بزرگ شدن ، کہ گاہی حتی فراموش میکنن کہ میشہ این اصلاح بشہ ، میشہ این سختی وجود نداشتہ باشہ .گاہی حتی اعتراض بہ این چیزہای کوچیک رو ادا و لوسبازی اینترنتی تلقی میکنن .یا میگن : این الان اولویت ما نیست .یعنی ہمون درجہ دو دیدن نیازہای زنانہ .خصوصیت مہم این کتاب ، اینہ کہ بہ جای کلیگویی ، موارد مختلف رو تک بہ تک با آمار و ارقام بررسی میکنہ .ہمین خیلی مفیدہ .چون کلیگویی خیلی راحت قابل نفی و انکارہ .اما وقتی جزء بہ جزء موارد بررسی بشن ہم روشنتر و ملموستر میشہ ابعاد ماجرا ، و ہم دیگہ بحث از سطح جدل و لفاظی فراتر میرہ و تبدیل بہ یہ مسئلۀ واقعی میشہ .در ثانی ، کلیگویی ہمیشہ ذہن آدم رو بہ طرف مصداقہای آشکار سوق میدہ ، و مثالہای کمتر آشکار کہ توی این کتاب مطرح شدن ، دوبارہ نادیدہ میمونن .گوش دادنش وقت زیادی نمیبرہ ، توصیہ میکنم گوش کنید :
Notes are private!Notes are private!Notes are private!اجرای رادیوییش رو گوش دادم ، نقش اصلی رو احمد آقالو اجرا می کرد .چیزی کہ بہ نظرم اومد ، اجراہای اغراق آمیز بازیگرہا بود .با این کہ اون طور کہ فہمیدم ، داس اجرای رادیوییش رو گوش دادم ، نقش اصلی رو احمد آقالو اجرا می کرد .Notes are private!اگہ کافکا یہ آدم معمولی بود ، مثل یکی از ما ، احتمالا داستان بہ شکل زیر در می اومد :
کافکا : چرا گریہ می کنی دختر کوچولو ؟کسی اذیتت کردہ ؟اگہ کافکا یہ آدم معمولی بود ، مثل یکی از ما ، احتمالا داستان بہ شکل زیر در می اومد :
کافکا : چرا گریہ می کنی دختر کوچولو ؟کسی اذیتت کردہ ؟دختر : نہ .کافکا : گم شدی ؟دختر : من نہ .کافکا : تو نہ ؟پس کی ؟دختر : عروسکم .کافکا : عروسکت گم شدہ ؟آخرین بار کجا دیدیش ؟دختر : رو نیمکت .کافکا : خودت چی کار می کردی ؟دختر : اون جا بازی می کردم .کافکا : خب نباید ولش می کردی .حتما یہ بچۀ بد اومدہ عروسکتو دزدیدہ .دیگہ بہترہ زودتر برگردی خونہ .اون مامانتہ ؟مادر : چی شدہ السی ؟چرا گریہ می کنی ؟کافکا : عروسکشو گم کردہ .مادر : صد بار بہت گفتم باید حواست بہ وسایلت باشہ .حالا خوب شد گم شد ؟کافکا : بہش گفتم نباید ولش می کرد .مادر : دیگہ برات عروسک جدید نمی خرم .یا پارہ ش می کنی ، یا گمش می کنی .کافکا : حالا عیب ندارہ ، دعواش نکنید .مادر : زود باش بریم خونہ .Notes are private!نمایشنامہ رادیویی کہ بہ کارگردانی ایوب آقاخانی تہیہ شدہ بود رو گوش دادم .Notes are private!دو تا مقالہ در نقد و ردّ دیدگاہ این فیلم / کتاب خوندم کہ بین دو دیدگاہ تعادل برقرار بشہ .بازم لازمہ مطالب بیشتری بخونم ، ولی فعلا مہمترین چیزی کہ دستگی دو تا مقالہ در نقد و ردّ دیدگاہ این فیلم / کتاب خوندم کہ بین دو دیدگاہ تعادل برقرار بشہ .بازم لازمہ مطالب بیشتری بخونم ، ولی فعلا مہمترین چیزی کہ دستگیرم شد اینہ :
بزرگترین نقد وارد بہ روش آموزشی کیتینگ ، اینہ کہ بچہہا و احساسات بچہہا رو خام بار میآورد .البتہ لازم و ضروریہ کہ بچہہا با نگاہ متفاوت بہ جہان نگاہ کنن ، ہمون قدر بہ احساس بہا بدن کہ بہ «افتخار و شرافت» و باقی شعارہای مدرسہ بہا میدادن ، و لازم و ضروریہ کہ بچہہا راہ خودشون رو کشف کنن و بسازن ، اما روش تربیتی کیتینگ در ہمین جا متوقف میشہ .فقط بہ بچہہا میگہ راہ خودتون رو برید ، فقط بہ بچہہا میگہ شعر و جہان رو با احساسی سرشار بخونید و زندگی کنید ، اما دیگہ تلاشی برای تربیت این احساسات سرشار نمیکنہ .و احساسات تربیت نشدہ ، ہمیشہ خامہ .احساسات بدون تفکر انتقادی ، ہمیشہ در سطحیترین حالت باقی میمونہ .نظریات و تئوریہای مختلف بہمون یاد میدن ہنگام خوندن شعر یا جہان ، احساسہای جدیدی رو تجربہ کنیم کہ قبلا فکر نمیکردیم وجود دارن ، و خودمون ، جہانمون و شعر رو از نظرگاہہای مختلف ببینیم و بشناسیم کہ قبلا بہشون توجہ نداشتیم .و در تمام اینہا تفکر انتقادی ہم لازمہ تا اسیر یک دیدگاہ نشیم و قادر باشیم فراتر از حیطۂ احساس و دیدگاہ فعلیمون رو ہم ببینیم .Notes are private!خیلی سال پیش ، دوست صمیمی خواہرم کہ یہ دختر عراقی بود و زیاد بہ خونہ ما رفت و آمد می کرد ، کتاب کوری رو از من قرض گرفت و در مقابل بہم آخرین انار دنیا رو بہ ہمراہ چند کتاب دیگہ قرض داد .از اون جا کہ طنین اسم کتاب و طرح جلدش ، بہ داستان ہای عاشقانۂ بازاری می خورد ، حتی فکر خوندنش ہم بہ ذہنم خطور نکرد و بعد از چند وقت بہ خواہرم گفتم کتابا رو بہش پس بدہ و تشکر کنہ .گذشت تا این کہ صحبت ازدواجش با یکی از اقوامشون پیش اومد .ظاہرا مشکلی نبود و کار بہ عقد رسید و نمی دونم خواہرم چہ تعریف ہای الکیای از دستخط من کردہ بود کہ بہ من گفتن عقدنامہ رو پاک نویس کنم براشون .عقدنامہ رو با شرایط و مہریہ و چہ و چہ ، نوشتم و دادم بہ خواہرم .روزی کہ برد عقدنامہ رو بہ عروس و داماد آیندہ بدہ ، داماد انگار برای اولین بار چشمش بہ شرط و شروط و مہریہ افتاد و جر و بحث شروع شد و طی چند روز بالا گرفت و بالا گرفت ، تا عاقبت توی محضر بہ نہایت رسید و داماد گذاشت و رفت .چند وقت بعد ہم با یہ دختر دیگہ ازدواج کرد .دوست خواہرم بدون این کہ صبر کنہ ، بدون این کہ بہ خودش مہلت بدہ تا این واقعہ رو پشت سر بذارہ ، با یکی از خواستگارایی کہ قبلا رد کردہ بود ، ازدواج کرد .از ہمون روزہای اول خواہرم مدام تعریف می کرد کہ طرف ہیچ اہل کار نیست و ہمہش توی خودشہ و توی مہمونیا یک ساعت تمام ساکت خیرہ شدہ بہ یہ گوشہ و بہ زحمت یک کلمہ حرف می زنہ .اون موقع کسی فکر نمی کرد این علامت چیزی باشہ .دوست خواہرم با تایپ کردن خرج زندگی دو نفرشونو می داد .یکی دو سال گذشت ، و شوہرش بہ ہوای پیدا کردن گنج یا ہر چی ، افتاد بہ بیابانگردی با دستگاہ فلزیاب .این کار چند مدت ادامہ پیدا کرد ، تا یہ شب شوہرہ با ہذیون از خواب پرید .وحشتزدہ حرف ہای نامفہوم می زد و گریہ می کرد و داد می زد .باز فردا شب ہمین طور .باز چند شب بعدش ہمین طور .و ہمین طور .و ہمین طور .تا بالاخرہ زیر سوال و جواب ہای زن ، داستانی از این قرار تعریف کرد کہ : در جریان جستجو بہ دنبال گنج ، جسد دختر بچہ ای رو پیدا کردہ کہ وسط بیابان چال کردہ بودن .می گفت جسد خیلی قدیمی بودہ ، اما بعد از این ہمہ سال ہنوز سالم موندہ بود و حتما جسد یکی از اولیا بودہ .و چہ چہرۂ زیبایی ہم داشتہ .می گفت با خودش فکر کردہ جسد حتما خیلی قیمتیہ و درش آوردہ و جایی مخفیش کردہ تا یہ مشتری خوب براش پیدا کنہ .می گفت حالا ہر شب خواب اون جسد رو می بینہ .ماجرا بہ قدر کافی وحشتناک بود .وقتی خواہرم برای من تعریف کرد شاخ درآوردم .خواہرم باورش نشدہ بود کہ واقعا ہمچین اتفاقی افتادہ باشہ .من گفتم بہ پلیس بگن .ولی کسی منو جدی نگرفت .Notes are private!ژالہ علو رمان رو بہ صورت نمایشنامۂ رادیویی در آوردہ بود .من اونو گوش کردم .Notes are private!Notes are private!چقدر دوستش نداشتم .و می خواستم بخرمش .خوب شد نخریدم .یادم اومد کہ آئورا رو ہم دوست نداشتم ، و فکر کنم این ندای نویسندہ است کہ من مال تو نیستم ، منو رہا چقدر دوستش نداشتم .و می خواستم بخرمش .خوب شد نخریدم .یادم اومد کہ آئورا رو ہم دوست نداشتم ، و فکر کنم این ندای نویسندہ است کہ من مال تو نیستم ، منو رہا کن .Notes are private!Notes are private!من نسخۂ کوتاہ شدۂ کتاب رو کہ برای رادیو تنظیم شدہ بود گوش دادم .اما اون قدر خوب بود کہ می خوام کاملش رو ہم بخونم .Notes are private!میشل فوکو در کتاب مراقبت و تنبیہ ، بہ بررسی راہہایی میپردازد کہ جوامع افراد ہنجارگریز را مجازات میکند .در فرانسہی سلطنتی ، برای مثال ، مجرمان در منظر میشل فوکو در کتاب مراقبت و تنبیہ ، بہ بررسی راہہایی میپردازد کہ جوامع افراد ہنجارگریز را مجازات میکند .در فرانسہی سلطنتی ، برای مثال ، مجرمان در منظر عموم شکنجہ و اعدام میشدند ، و کتاب با شرح جزئیات وحشتناک مجازات کسی کہ در سال ۱۷۶۷ بہ خاطر اقدام علیہ جان شاہ محکوم شدہ بود آغاز میشود .فوکو بی درنگ این شرح را در کنار فہرستی از مقررات کانون بازپروری نوجوانان بزہکار در میانہی قرن ۱۹ می گذارد .قوانین بہ دقت توضیح میدہند کہ زمان آنہا چطور باید تقسیم شود : ساعت شش بیداری ، پنج دقیقہ برای تعویض لباس در سکوت ، پنج دقیقہی دیگر برای مرتب کردن تخت ، تا ساعت دہ کار ، سپس یک وعدہ یغذایی بعد از شستن دستہا ، ساعت بیست دقیقہ بہ یازدہ بہ مدت دو ساعت درس ، و بہ ہمین ترتیب .اگر اعدام در منظر عموم شیوہای آشکار برای حکومت بود تا قدرت بیرحمانہی خود را در مجازات کسانی کہ استیلایش را بہ چالش کشیدہ بودند نمایش دہد ، این کانون بازپروری بہ نظر بسیار انسانی ، با مدارا ، و سازندہ است .اما کدام یک از این دو رژیم فضای بیشتری برای مقاومت در اختیار میگذارند ؟فوکو بحث میکند کہ طنز ماجرا ہمین جاست .اما زندانیانی کہ دور از انظار آموزش دادہ میشوند تا مقررات جدید را درونیسازی کنند ، بہ طور مؤثری سر بہ راہ میشوند ، بہ افراد مطیعی تبدیل میشوند و شیرہی ہر گونہ مقابلہ از جانشان بیرون کشیدہ میشود .Notes are private!Notes are private!نمی دونم چرا حس می کنم آبلوموف بیماری جسمی داشت ، یہ چیزی توی مایہ ہای نارکولپسی یا حملات خواب .ولی ہمہ طوری بی رحمانہ بہش حملہ می کردن کہ انگار دچار ی نمی دونم چرا حس می کنم آبلوموف بیماری جسمی داشت ، یہ چیزی توی مایہ ہای نارکولپسی یا حملات خواب .ولی ہمہ طوری بی رحمانہ بہش حملہ می کردن کہ انگار دچار یہ ضعف اخلاقی و اختیاریہ .حالا بیشتر می خونم و اگہ چیزی پیدا کردم می نویسم .کتاب صوتی ای کہ گوش دادم ، بر خلاف کتاب ہای صوتی معمول ، بہ شکل نمایشنامہ ای تنظیم شدہ بود .یعنی با حذف بخش زیادی از بخش ہای توصیفی ، فقط دیالوگ ہا رو باقی گذاشتہ بودن کہ توسط بازیگرہای مختلف مثل یہ نمایشنامہ خوندہ می شد .در حقیقت ہم عنوان اصلی چیزی کہ گوش دادم کتاب صوتی نبود ، بلکہ نمایشنامہ رادیویی بود .خیلی برام لذت بخش بود و اجراہا ہم خیلی عالی بودن .با توجہ بہ حجم زیاد کتاب قصد نداشتم حالا حالاہا سراغش برم ، ولی این نمایشنامہ مدتش سہ ساعت بود و خیلی راحت در طی چہار پنج روز تمومش کردم .البتہ جای داستان اصلی رو نمی گیرہ ، ولی بہتر از ہیچیہ .اگہ خواستید می تونید صوتش رو توی این کانال سرچ کنید و پیدا کنید :
Notes are private!Notes are private!بہ ایتاکا رسیدہ ام ، بہ سرزمینم ، با زیتون ہای درشت و سرخ و گوسفندہای فربہ .از پس دہ سال سرگردانی بر دریا ، آغوش پنہ لوپہ را باز یافتہ ام .و تلہ ماخوس ، ک بہ ایتاکا رسیدہ ام ، بہ سرزمینم ، با زیتون ہای درشت و سرخ و گوسفندہای فربہ .از پس دہ سال سرگردانی بر دریا ، آغوش پنہ لوپہ را باز یافتہ ام .و تلہ ماخوس ، کہ بہ ہنگام عزیمتم کودکی بود ، اکنون مردی شدہ است با بازوہایی در ہم گرہ خوردہ ، و سینہ ای ستبر ، سرشار از غرور جوانی .بہ ایتاکا رسیدہ ام ، بہ خانہ ام ، بہ خانہ ام ، بہ کسانی کہ دوست می دارم .باید شاد باشم ، باید پس از سال ہا اضطراب آرام باشم ، اما نیستم .بر لب دریا می روم ، دریایی کہ سوگند خوردہ بودم دیگر کشتی بر آن نرانم ، دریایی کہ دہ سال صبح و شام با آن پنجہ در پنجہ انداختہ ام ، دریایی کہ در پس ہر موجش صد ہیولا و اژدہا ، بہ زیر ہر لجہ اش ہزار خاروبیدیس و کوکلوپس پنہان شدہ است .بر لب دریا می روم ، بہ افق می نگرم و باد بوی نمک سواحل دوردست را بہ سویم می آورد .باید پس از سال ہا اضطراب آرام باشم ، اما نیستم .ای المپ نشینان جاودانی ، آیا دست از این جان خستہ بر نمی دارید ؟آیا لحظہ ای او را از آرزوی بادبان کشیدن و پیوستہ راندن خالی نمی گذارید ؟آیا تقدیر من آن است کہ ہرگز در خانہ ام آرام نیابم و تا ابد بر کوہ - موج ہا آشیان کنم ؟کہ تا واپسین روز صدای موج ہا ہوای کوچیدن بہ سرم بیندازند ؟Notes are private!دوستانی کہ لینک براشون باز نمی شہ اگہ خواستن ایمیل بذارن کہ پی دی اف رو براشون ارسال کنم .دوستانی کہ لینک براشون باز نمی شہ اگہ خواستن ایمیل بذارن کہ پی دی اف رو براشون ارسال کنم .بخش کوچکی از جنگ در میدان جنگ اتفاق می افتد .ہر چند بہ خاطر تلفات جانی و مالی فراوان ، این بخش ہمیشہ در مرکز توجہ است .بخش اعظم جنگ ، مربوط بہ اموری است کہ در میدان جنگ قابل دیدن نیست .«چرا»ہا ، نقشہ ہا ، بدہ بستان ہا ، معادلات سیاسی و نظامی ، این ہا را در میدان جنگ نمی توان دید ، و بسیاری از کسانی کہ اسلحہ بہ دست می گیرند و گلولہ شلیک می کنند ، از تمام این ہا بی خبرند .ہدف برای آن ہا تا حدّ ممکن سادہ می شود : فتح کربلا ، فتح بیت المقدس ، یا تکرار پیروزی اعراب در جنگ قادسیہ !پیچیدگی برای ذہن یک سرباز باعث سست شدن انگشت روی ماشہ می شود .وقتی بداند تنہا دلیلش برای کشتن و کشتہ شدن در این عملیات ، این است کہ دولت بتواند دولت ثالثی را کہ حتی در جنگ حضور ندارد ، تحت فشار قرار دہد کہ قیمت نفت را پایین نیاورد ، دیگر نمی تواند بہ راحتی خودش را روی مین بیندازد .این انبوہ آشفتۀ «چرا»ہا کہ در پشت پردۀ جنگ اتفاق می افتد ، تا سال ہا پس از واقعہ بہ تمامی روشن نمی شود .نیاز است کہ فاصلہ ای بیفتد ، تا بتوان تمام اطلاعات را از دور در کنار ہم دید و طرح کلی را تشخیص داد .چہ شد کہ شروع شد ؟چہ شد کہ سرعت یافت ؟چہ شد کہ بہ این شکل اتفاق افتاد ؟چہ شد کہ سرعتش کاستہ شد ؟چہ شد کہ پایان یافت ؟جواب تمام این سؤال ہا و سؤال ہای بسیار دیگر ، ہمچون شبکہ ای در ہم تنیدہ از وقایع است کہ در زمان واقعہ ، شاید حتی گردانندگان اصلی ہم نتوانند تمامش را یک جا ببینند و در میان شاخہ ہای انبوہ گم شوند .این کتاب ، ہمان طرح کلی است .باید بیست سال از جنگ می گذشت ، و صدام سقوط می کرد و اسناد محرمانہ اش فاش می شد ، تا مورخان بالاخرہ بتوانند این طرح کلی را تکمیل کنند و بفہمند چہ اتفاقی افتاد .این کتاب ، بر اساس ہمان اسناد فاش شدہ ، و اسناد دیگر نوشتہ شدہ .و چہ بسا ہنوز برخی بخش ہایش ناقص باشد و نیاز باشد کہ اسناد محرمانۀ طرف ایرانی ہم زمانی فاش شود .کتاب پانصد صفحہ است و ہنوز ترجمہ نشدہ ، و نمی دانم آیا ہرگز ترجمہ بشود یا نہ .متنی کہ من خواندم ، ترجمہ ای خلاصہ شدہ از کتاب بود .پانصد صفحہ کتاب در چہل صفحہ ، بہ صورت تیتر وار و بہ سرعت .مترجم بہ درستی بخش ہای مربوط بہ جنگ فیزیکی را حذف کردہ بود ، و بخش اصلی خلاصہ را بہ طرح کلی حوادث ، روابط سیاسی و چراہای نظامی اختصاص دادہ بود .تمام این خلاصہ را می توان دو ساعتہ خواند ، و پیشنہاد مؤکد من این است کہ آن را بخوانید .مترجم سلطنت طلب است و اگر از شعارہای این گروہ خوشتان نمی آید ، مثل من عمل کنید و پاورقی ہای شعاری گاہ بہ گاہش را نادیدہ بگیرید ( بعضی از پاورقی ہایش البتہ شعاری نیستند ).کیفیت ترجمہ مہم این است کہ بہ نظر می رسد در این زمینہ خوب عمل کردہ .بخش ہایی از کتاب را در پایین می آورم .( view spoiler)[ جنگ ایران و عراق تبدیل شد بہ دستگاہ چاپ اسکناسی برای دولت آنکارا کہ در آن زمان در بحران اقتصادی دست و پا می زد .ترکیہ با اعلام " بی طرفی فعّال "، کہ نامی دیپلماتیک برای " دوشیدن دو کشور " بود ، ہوشمندانہ کار خود را پیش برد .نفت ارزان تر از قیمت رسمی از ہر دو کشور روانۀ ترکیہ شد و در عوض ترک ہا چشم خود را بہ ترانزیت اسلحہ بہ ہر دو مملکت می بستند .قراردادہای نان و آب دار از طرف ایران با ترکیہ بستہ شد و حتی نیروی کار ترک ، جای ایرانیانی کہ در جبہۀ جنگ بودند را پر می کرد .صد پزشک از ترکیہ بہ کمک پزشکان ایرانی برای مداوای مجروحین جنگی آمدند و شبکۀ مخابراتی ایران برای گسترش بہ این کشور سپردہ شد .در عرض پنج سال صادرات ترکیہ بہ ایران دوازدہ برابر شد و بہ بیش از یک میلیارد دلار در سال 1985 رسید .اجناس بی کیفیت و ارزان ترکی بازارہای ایران را فتح کرد و یک چہارم صادرات ترکیہ مقصدی بہ جز ایران نداشت .واردات عراق از ترکیہ ہم از 135 میلیون ، بہ 960 میلیون دلار رسید .( view spoiler)[ در 20 جون 1982 صدّام اندک مناطق اشغالی در اختیارش را ( بہ جز فکّہ تا قصر شیرین ، زیرا با تخلیۀ آن راہ بغداد باز می شد ) تخلیہ کرد و بہ مرزہای خود بازگشت .در 12 جولای 1982 سازمان ملل از دو کشور خواست صلح کنند .ایران امّا شرایطی گذاشت کہ مطمئن شود ردّ خواہند شد و آن عبارت بود از این کہ " صدّام باید برود "، صد ہزار شیعہ عراقی پناہندہ بہ عراق برگردند و عربستان ہم بہ جای پنجاہ ، صد و پنجاہ میلیارد دلار بپردازد .ملک فہد پیشنہاد خود را پس گرفت و در عوض برای بار اوّل جنگ افزارہای آمریکایی خود را در اختیار صدّام گذاشت .عقب نشینی صدّام بہ مرزہای خود جنبۀ تاکتیکی ہم داشت .حالا در صورت ادامۀ جنگ ، مسئولیت بر گردن ایران بود و این کشور از مدافع بہ مہاجم تبدیل می شد و قدرت ہای جہانی را پشت سر صدّام می فرستاد و این دقیقا اتفاقی بود کہ افتاد .سرباز عراقی کہ دیگر انگیزۀ جنگیدن نداشت ، حالا با روحیہ ای کہ ناشی از دفاع از آب و خاک بود می جنگید .( view spoiler)[ خلبان ہای ایرانی زیادی در نبردہای ہوایی بیش از 55 ہواپیما را سرنگون کردند .بر خلاف سنّت معمول این خلبانان مورد تشویق قرار نگرفتہ و حتی اجازہ نیافتند کہ نمادہای پیروزی ہوایی را روی ہواپیماہاشان نقّاشی نمایند .کاپیتان جوادنیا رکورد جہانی پیروزی با موشک " فینکس " را دارد .کاپیتان محمد مسبوق تنہا خلبانی است کہ رکورد نابود کردن سہ ہواپیما با یک موشک را داراست ( سہ ہواپیما در کنار ہم بہ صورت نزدیک پرواز می کردند و او ہواپیمای میانی را نشان گرفت ).تمایل رسمی حکومت ایران ، قہرمانسازی از پاسداران بود و بہ ویژہ در مورد نیروی ہوایی زیاد سر و صدا نمی کردند ، چرا کہ بہ این نیرو اطمینان کامل نداشتند .پیروزی ہا باید کہ بہ پای سپاہ پاسداران نوشتہ می شد ، نہ " آدم ہای سابق شاہ ".Notes are private!Notes are private!نقل است کہ زمانی داریوش شایگان ، قسمتہایی از اوپانیشادہا را برای علامہ طباطبایی می خواند و ترجمہ می کرد .علامہ فرمودہ بودند این کتاب چہ معانی بلندی دار نقل است کہ زمانی داریوش شایگان ، قسمتہایی از اوپانیشادہا را برای علامہ طباطبایی می خواند و ترجمہ می کرد .علامہ فرمودہ بودند این کتاب چہ معانی بلندی دارد و کاش قبل از اتمام المیزان ، این کتاب را خواندہ بودم .و نیز نقل است کہ فرمودند برخی الہامات الہی بر ارباب ادیان دیگر می شدہ است ، و اوپانیشادہا جزء ہمان الہامات غیبی است .Notes are private!Notes are private!ما چگونہ ما شدیم ؟بہ گفتۀ استیو بروس در کتاب جامعہ شناسی ، یکی از سادہ ترین راہ ہای تحلیل سیاسی کہ مورد علاقۀ عامۀ مردم است ، آن است کہ تمام اتفاقات سیاس ما چگونہ ما شدیم ؟بہ گفتۀ استیو بروس در کتاب جامعہ شناسی ، یکی از سادہ ترین راہ ہای تحلیل سیاسی کہ مورد علاقۀ عامۀ مردم است ، آن است کہ تمام اتفاقات سیاسی و اجتماعی و تاریخی را بہ خواست نیروی واحدی نسبت دہند و مثلا " استکبار جہانی " یا " صہیونیسم بین الملل " یا " آخوندہا " را مسبّب ہمہ چیز بدانند و ادّعا کنند اگر اتفاق الف یا ب افتاد بہ دلیل آن است کہ یکی از این گروہ ہا می خواستند چنین اتفاقی بیفتد .این اندیشہ کہ کمابیش شبیہ بہ اندیشۀ مردم روزگار باستان است کہ اتفاقات طبیعت را بہ خواست مستقیم خدای ابر و خدای زمین و خدای باران نسبت می دادند ، البتہ از لحاظ علوم اجتماعی بہ ہیچ وجہ صحیح نیست .اتفاقات سیاسی و اجتماعی و تاریخی ، محصول بر ہم کنش عوامل بسیار زیادی ہستند کہ خیلی از آن ہا خارج از کنترل و خواست افرادند .اما چون مطالعہ و تحلیل این عوامل بسیار زیاد کار دشواری است ، عامۀ مردم ترجیح می دہند یک گروہ را در جایگاہ خدایی بنشانند و خواست مستقیم آن ہا را مسبّب تمام بلایا بدانند .کتاب " ما چگونہ ما شدیم " از کتاب ہایی است کہ می کوشد برخی از عوامل مختلفی کہ باعث وضعیت اجتماعی و اقتصادی کنونی ما شدہ است را معرفی کند ، بدون این کہ بہ نظریۀ توطئہ چنگ بزند و ہمہ چیز را محصول خواست مستقیم یک گروہ بدخواہ بداند .مطالعۀ این کتاب می تواند قدمی ہر چند کوچک باشد ، برای نزدیک تر شدن بہ واقع گرایی در تحلیل ہای سیاسی و اجتماعی ، کہ بہ نظر می رسد امروز بیش از ہر وقت بہ آن نیازمندیم .در زیر خلاصہ ای کہ از کتاب برداشتم را می آورم .ایران سرزمینی بہ غایت خشک است .و این امر در ساختار سیاسی - اجتماعی تأثیری مہم دارد .جوامع بہ دور منابع آبی محدود و دور از ہم جمع شدند ، و از طرفی کم آبی باعث شد تولید مازاد بر مصرف نداشتہ باشند .این دو عامل باعث محدود شدن جوامع و روابط اقتصادی می گردد .کمبود آب باعث شدہ بخش عظیمی از جمعیت ایران بہ دنبال آب زندگی کوچ نشینی اختیار کنند ، کہ سہ پیامد دارد :
- احتیاج بہ سادہ نگہ داشتن زندگی تا حد ممکن و در نتیجہ عدم پیشرفت .- ناپایداری شرایط سیاسی ، بہ دلیل جنگ ہای قبایل بر سر مراتع و حملہ بہ شہرہا ، و ویرانی ہای فراوان بہ دست قبایل کہ درک درستی از اہمیت اقتصادی شہرہا و باغ ہا و سیستم ہای آبیاری و دیگر زیرساخت ہایی کہ ویران می کردند نداشتند .- حکومت عشایر بر ایران بہ مدتی طولانی ( تقریبا تمام حکومت ہای ایران بعد از اسلام عشایری بودہ ) و ناآشنایی حکومت ہا با نیازہای زندگی مدنی ، و پیادہ کردن اصول بدوی حکومت قبیلہ ای در شہرہا ، کہ موجب عقب ماندگی ہر چہ بیشتر شد .در شرایط کمبود آب نیاز بہ تلاش ہای گروہی فراوان برای بہرہ برداری از آب است ( کندن قنات ، ساختن سدّ ، کشیدن کانال و ...) و این موجب حکومت قدرتمند جمع و نادیدہ گرفتہ شدن افراد می شود .ہمچنین حکومت قبیلہ ای بر مبنای قدرت شمشیر است ، در نتیجہ حاکم سعی می کند تا حد ممکن اقتدار خود را افزایش دہد .مسلمانان در دورہ ای دویست سالہ در خلافت عباسیان پرچمدار علوم بودند ، اما بعد این عصر طلایی بہ پایان رسید .- ضعف قدرت مرکزی از زمان عثمان و روی آوردن مردم بہ نہادی جدید برای تصمیم گیری ہا و ...: علما و فقہا .- حمایت خلفای عباسی از ترجمہ و نشر علوم فرہنگ ہای دیگر .- زبان مشترک دانشمندان ( زبان عربی )
- جریان سنت گرایی در برابر خردگرایی ، کہ با حمایت متوکل از ایشان و نیز بعدہا با تأسیس مدارس نظامیہ بہ دست خواجہ نظام الملک ( بہ منظور تربیت علمای یکسونگر و بہرہ گیری از آن ہا برای حفظ حکومت گستردہ و متزلزل سلجوقی )، قدرت مطلق یافت .- تکیۀ کامل نہضت علمی بر حکومت و ریشہ نداشتن در میان خود مسلمین ، در نتیجہ بہ محض برداشتہ شدن حمایت حکومتی ، نہضت بہ کلی تعطیل شد .- عاریہ ای بودن علوم ، کہ موجب نافہمی ہای زیاد و ہمچنین مقلد بار آمدن دانشمندان شد .تأثیر غرب در عقب ماندگی شرق بہ مراتب کمتر از آن چیزی است کہ تخیل می شود .تقابل جدی این دو تازہ در قرن ہفدہم آغاز شد و در آن زمان شرق مدت ہا بود کہ در جا می زد .چہ عواملی این تفاوت را سبب شد ؟فراوانی آب اثرات زیادی بر ساختار اجتماعی اروپا داشت .- اروپاییان زودتر یک جا نشین شدہ ، بہ کشاورزی روی آوردند .- شہرہا فاصلۀ کمتری با ہم داشتند و در نتیجہ روابط و تقابل شان بیشتر شد .- تولید مازاد بر مصرف زیاد شد و تجارت رونق گرفت .- کشتیرانی و تجارت را پیشرفت داد .- قدرت دریایی غالب فتوحات اروپاییان را زیاد کرد .Notes are private!Notes are private!Notes are private!Notes are private!Notes are private!Notes are private!یوسف مصری را دوستی از سفر رسید .گفت : جہت من چہ ارمغان آوردی ؟گفت : از تو خوب تر ہیچ نیست ، آینہ آوردہ ام تا ہر لحظہ روی خود را در وی ببینی .پیش حق تعالی یوسف مصری را دوستی از سفر رسید .گفت : جہت من چہ ارمغان آوردی ؟گفت : از تو خوب تر ہیچ نیست ، آینہ آوردہ ام تا ہر لحظہ روی خود را در وی ببینی .Notes are private!