अतो वक्ष्याम्यकार्पण्यमजाति समतां गतम् ।
आत्मा ह्याकाशवज्जीवैर्घटाकाशैरिवोदितः ।
घटादिषु प्रलीनेषु घटाकाशादयो यथा ।
यथैकस्मिन्घटाकाशे रजोधूमादिभिर्युते ।
रूपकार्यसमाख्याश्च भिद्यन्ते तत्र तत्र वै ।
नाकाशस्य घटाकाशो विकारावयवौ यथा ।
यथा भवति बालानां गगनं मलिनं मलैः ।
मरणे सम्भवे चैव गत्यागमनयोरपि ।
सङ्घाताः स्वप्नवत्सर्व आत्ममायाविसर्जिताः ।
रसादयो हि ये कोशा व्याख्यातास्तैत्तिरीयके ।
द्वयोर्द्वयोर्मधुज्ञाने परं ब्रह्म प्रकाशितम् ।
जीवात्मनोरनन्यत्वमभेदेन प्रशस्यते ।
जीवात्मनोः पृथक्त्वं यत्प्रागुत्पत्तेः प्रकीर्तितम् ।
मृल्लोहविस्फुलिङ्गाद्यैः सृष्टिर्या चोदितान्यथा ।
आश्रमास्त्रिविधा हीनमध्यमोत्कृष्टदृष्टयः ।
स्वसिद्धान्तव्यवस्थासु द्वैतिनो निश्चिता दृढम् ।
अद्वैतं परमार्थो हि द्वैतं तद्भेद उच्यते ।
मायया भिद्यते ह्येतन्नान्यथाजं कथञ्चन ।
अजातस्यैव भावस्य जातिमिच्छन्ति वादिनः ।
न भवत्यमृतं मर्त्यं न मर्त्यममृतं तथा ।
स्वभावेनामृतो यस्य भावो गच्छति मर्त्यताम् ।
भूततोऽभूततो वापि सृज्यमाने समा श्रुतिः ।
नेह नानेति चाम्नायादिन्द्रो मायाभिरित्यपि ।
सम्भूतेरपवादाच्च सम्भवः प्रतिषिध्यते ।
स एष नेति नेतीति व्याख्यातं निह्नुते यतः ।
सतो हि मायया जन्म युज्यते न तु तत्त्वतः ।
असतो मायया जन्म तत्त्वतो नैव युज्यते ।
यथा स्वप्ने द्वयाभासं स्पन्दते मायया मनः ।
अद्वयं च द्वयाभासं मनः स्वप्ने न संशयः ।
मनोदृश्यमिदं द्वैतं यत्किञ्चित्सचराचरम् ।
आत्मसत्यानुबोधेन न सङ्कल्पयते यदा ।
अकल्पकमजं ज्ञानं ज्ञेयाभिन्नं प्रचक्षते ।
निगृहीतस्य मनसो निर्विकल्पस्य धीमतः ।
लीयते हि सुषुप्तौ तन्निगृहीतं न लीयते ।
अजमनिद्रमस्वप्नमनामकमरूपकम् ।
सर्वाभिलापविगतः सर्वचिन्तासमुत्थितः ।
ग्रहो न तत्र नोत्सर्गश्चिन्ता यत्र न विद्यते ।
अस्पर्शयोगो वै नाम दुर्दर्शः सर्वयोगिणाम् ।
मनसो निग्रहायत्तमभयं सर्वयोगिणाम् ।
उत्सेक उदधेर्यद्वत्कुशाग्रेणैकबिन्दुना ।
उपायेन निगृह्णीयाद्विक्षिप्तं कामभोगयोः ।
दुःखं सर्वमनुस्मृत्य कामभोगान्निवर्तयेत् ।
लये सम्बोधयेच्चित्तं विक्षिप्तं शमयेत्पुनः ।
नास्वादयेत्सुखं तत्र निःसङ्गः प्रज्ञया भवेत् ।
यदा न लीयते चित्तं न च विक्षिप्यते पुनः ।
यथोक्तेनोपायेन निगृहीतं चित्तं यदा सुषुप्ते न लीयते, न च पुनर्विषयेषु विक्षिप्यते ; अनिङ्गनम् अचलं निवातप्रदीपकल्पम् , अनाभासं न केनचित्कल्पितेन विषयभावेनावभासते इति ; यदा एवंलक्षणं चित्तम् , तदा निष्पन्नं ब्रह्म ; ब्रह्मस्वरूपेण निष्पन्नं चित्तं भवतीत्यर्थः ॥ स्वस्थं शान्तं सनिर्वाणमकथ्यं सुखमुत्तमम् ।
न कश्चिज्जायते जीवः सम्भवोऽस्य न विद्यते ।
