भवत 2Ap -लोँट् - AVG-Sanskrit\nHome » Example for the day » भवत 2Ap -लोँट्\nBy avg-sanskrit in Example for the day, रामायणम् on May 17, 2011 .\n← वसतु 3As-लोँट्\tवदतु 3As-लोँट् →\nAnswer: The विवक्षा here is लोँट्, कर्तरि प्रयोगः, मध्यम-पुरुषः, बहुवचनम् । By 1-4-105 युष्मद्युपपदे समानाधिकरणे स्थानिन्यपि मध्यमः, the subject can only be युष्मद्-प्रातिपदिकम्। Since the विवक्षा is बहुवचनम्, the subject has to be यूयम्। Here it refers to तुरङ्गमाः (steeds).\nAnswer: मिप्-प्रत्ययः of लोँट् does not get replaced by "अम्" as per 3-4-85 लोटो लङ्वत्, 3-4-101 तस्थस्थमिपां तांतंताम because of 3-4-89 मेर्निः (The affix "मि" of लोँट् is substituted by "नि")। 3-4-89 मेर्निः is an अपवादः to 3-4-101 तस्थस्थमिपां तांतंतामः ।\nAnswer: The त-आदेशः has two letters (अल्) - तकारः and अकारः। Therefore it is अनेकाल्। Hence, the entire थ-प्रत्ययः get replaced by "त" in step 4 because of 1-1-55 अनेकाल्शित्सर्वस्य - A substitute (आदेशः) which is अनेकाल् (has more than one letter) or has श् as a marker, takes the place of the entire term which is in the sixth case (in the सूत्रम् which prescribes the substitution.)\n1-1-55 अनेकाल्शित्सर्वस्य is an अपवादः to 1-1-52 अलोऽन्त्यस्य।\nAnswer: वहन्तः is पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् of प्रातिपदिकम् "वहत्", which is a शतृँ-प्रत्ययान्त-प्रातिपदिकम् derived from the वह्-धातुः।\nवहत् + जस् । 4-1-2 स्वौजसमौट्छष्टा...\nवहत् + अस् । अनुबन्ध-लोपः by 1-3-7 चुटू and 1-3-9 तस्य लोपः। 1-3-4 न विभक्तौ तुस्माः stops the सकारः of जस्-प्रत्ययः from getting the इत्-सञ्ज्ञा।\nवह नुँम् त् + अस् । By 7-1-70 उगिदचां सर्वनामस्थानेऽधातोः, a non-verbal base with an उक् (उ, ऋ, ऌ) as a marker takes the नुँम् augment when followed by a सर्वनामस्थानम् affix.\nवहन्त् + अस् । अनुबन्ध-लोपः by 1-3-2 उपदेशेऽजनुनासिक इत्, 1-3-3 हलन्त्यम् and 1-3-9 तस्य लोपः।\nवहन्तः । Applying रुँत्व-विसर्गौ - 8-2-66 ससजुषो रुः and 8-3-15 खरवसानयोर्विसर्जनीयः।\nAnswer: भर्तरि (प्रातिपदिकम् "भर्तृ", सप्तमी-एकवचनम्)।\nभर्तृ + ङि । 4-1-2 स्वौजसमौट्छष्टा...\nभर्तर् + ङि । 7-3-110 ऋतो ङिसर्वनामस्थानयोः - ऋत् (short ऋ) ending अङ्गम् gets a गुणः replacement, when followed by the affix "ङि" or an affix with the designation सर्वनामस्थानम् । By 1-1-51 उरण् रँपरः in the place of ऋवर्णः if an अण् letter (अ, इ, उ) comes as a substitute, it is always followed by a रँ letter.\nभर्तर् + इ । अनुबन्ध-लोपः by 1-3-8 लशक्वतद्धिते, 1-3-9 तस्य लोपः ।\nAnswer: यूयम् सर्वे युद्धाय सज्जाः भवत। = यूयं सर्वे युद्धाय सज्जा भवत।\nAnswer: (त्वम्) सावधानः/सावधाना भव। = (त्वं) सावधानो/सावधाना भव।\n(यूयम्) सावधानाः भवत। = (यूयं) सावधाना भवत।\nAnswer: The सुत्रम् 8-3-22 हलि सर्वेषाम् has been used in सन्धि-कार्यम् between हिताः, भवत।\nहितास् + भवत ।\nहितारुँ + भवत । 8-2-66 ससजुषो रुः ।\nहिताय् + भवत । 8-3-17 भोभगोअघोअपूर्वस्य योऽशि ।\nहिता + भवत । 8-3-22 हलि सर्वेषाम्, when a हल् letter follows then in the opinion of all teachers the letter य् at the end of a पदम् drops, when it is preceded by the letter अ (long or short.)\nAnswer: 6-1-107 अमि पूर्वः, In place of a preceding अक् letter and the following vowel (अच्) belonging to the affix अम् there is a single substitute of that preceding अक् letter.
