' देवाः ' इति पञ्चर्चं चतुर्दशं सूक्तं निर्ऋतिपुत्रस्य कपोताख्यस्यार्षं त्रैष्टुभं वैश्वदेवम् । तथा चानुक्रान्तं - ' देवा नैर्ऋतः कपोतः कपोतोपहतौ प्रायश्चित्तं वैश्वदेवम् ' इति । कपोतो यदि गृहं प्रविशेत् तदानेन सूक्तेन होतव्यम् । सूत्र्यते हि -' कपोतश्चेदगारमुपहन्यादनुपतेद्वा देवाः कपोत इति प्रत्यृचं जुहुयाज्जपेद्वा ' ( आश्व. गृ. ३.७.७) इति ।।
हे "देवाः "इषितः प्राप्तः निर्ऋत्याः पापदेवतायाः "दूतः अनुचरः "कपोतः "यत् बाधनम् "इच्छन् अभिलषन् "इदम् अस्मदीयं गृहम् "आजगाम प्राप्नोत् "तस्मै बाधनाय तद्बाधननिवृत्त्यर्थम् "अर्चाम । युष्मान् हविषा पूजयाम । ततः "निष्कृतिं कपोतप्रवेशजन्यस्य दोषस्य परिहृतिं "कृणवाम । अनेन हविर्दानेन करवाम । अतः "नः अस्माकं "द्विपदे पुत्राय "शं सुखम् "अस्तु "चतुष्पदे गवाश्वप्रभृतये च "शं सुखमस्तु ।।
"पक्षिणी पक्षोपेता "हॆतिः हननहेतुः कपोतः "अस्मान् "न "दभाति न हिनस्तु । "आष्ट्र्यां व्याप्तायामरण्यान्याम् "अग्निधाने अग्निर्निधीयतेऽस्मिन्नित्यग्निसहिते प्रदेशे "पदं स्थानं "कृणुते करोति । तत्रैव प्रदेशे निवसत्वित्यर्थः । यद्वा । अश्नन्त्यस्मिन्नित्याष्ट्री पचनशाला । तस्याम् । अग्निधाने यत्र पचनाग्निर्निधीयते तस्मिन् प्रदेशे पदं पादनिधानं कृणुते करोति । तद्धेतुको बाधो नोऽस्माकं न भवत्वित्यर्थः । अपि च "नः अस्माकं "गोभ्यश्च "पुरुषेभ्यश्च "शं सुख शंसनीयानां दोषाणां शान्तिर्वा "अस्तु भवतु । हे "देवाः "इह अस्मिन् गृहे "कपोतः "नः अस्मान् "मा "हिंसीत् । युष्मदनुग्रहात् मा बाधताम् ।।
