हर ! यदि ते महिम्नः परं पारं अविदुषः स्तुतिः असदृशी, तद् ब्रह्मादिनाम् अपि गिरः त्वयि अवसन्नाः। अथ स्वमति परिणामावधिः गृणन् सर्वः अवाच्यः, (अतः) मम अपि स्तोत्रे एष परिकरः निरपवादः।
तव महिमा च वाङ्गमनसयोः पन्थानं अतीतः । यं श्रुतिः अपि अतद्-व्यावृत्त्या चकितं अभिधत्ते, स कस्य स्तोतव्यः ? कतविधगुणः ? कस्य विषयः ? (तथापि) अर्वाचीने पदे कस्य मनः कस्य वचः (च) न पतति ।
हे ब्रह्मन् ! (हे) ब्रह्मन् ! परमं अमृतं मधुस्फीताः वाचः निर्मितवतः तव सुरगुरोः अपि वाक् किं विस्मयपदम् ? हे पुरमथन ! मम तु एतां वाणीं भवतः गुणकथनपुण्येन पुनामी इति अर्थे अस्मिन् बुद्धिः व्यवसिता ।
हे वरद ! जगदुदयरक्षाप्रलयकृत् त्रयीवस्तु गुणभिन्नासु तिसृषु तनुषु व्यस्तं यद् इह तव ऐश्वर्यं तद् विहन्तुं एके जडधियः अस्मिन् अभव्यानां रमणियां अरमणिम् व्याक्रोशीं विदधते ।
स धाता किमीहः किंकायः किमुपायः किमाधारः किमुपादनः च त्रिभुवनं सृजति ईटी अयं कुतर्कः अतर्क्यैश्वर्ये त्वयि अनवसरदुःस्थः खलु जगतः मोहाय कांश्चित् हतधियः मुखरयति ।
अमरवर ! इमे लोकाः अवयववन्तः अपि किं अजन्मानः ? किं भवविधिः जगतां अधिष्ठातारं अनादृत्य भवति ? अनीशः वा कुर्यात् (तर्हि ) भुवनजनने कः परिकरः ? यत् मन्दाः (अतः ) त्वां प्रति संशेरते ।
त्रयी सांख्यं योगः पशुपतिमतं वैष्णवं इति प्रभिन्ने प्रस्थान इदं परं अदः पथ्यं इति रुचीनां वैचित्र्याद् ऋजुकुटिलनानापथजुषां नृणां पयसां अर्णवः इव त्वं एकः गम्यः असि ।
वरद ! महोक्षः खट्वाङ्गं परशुः अजिनं भस्म फणिनः कपालं च इति इयत् तव तन्त्रोपकरणम् सुराः तु तां ताम् ऋद्धिं भवद् भ्रूप्रणिहितां दधाति । हि विषयमृगतृष्णा स्वात्मारामं न भ्रामयति ।
पुरमथन ! कश्चिद् इदं सर्वं ध्रुवं गदति अपरः सकलं अध्रुवं तु परः जगति व्यस्तविषये ध्रौव्याध्रौव्ये । एतस्मिन् समस्ते तैः विस्मित इव अपि त्वां स्तुवन् न जिह्रेमि । ननु मुखरता खलु धृष्टा ।
गिरीश ! अनलस्कन्धवपुषः तव यद् ऐश्वर्यं परिच्छेत्तुं विरंचिः उपरि हरिः अधः यत्नाद् यातौ अनलं , ततः भक्तिश्रद्धाभरगुरुगृणद्भ्याम् तस्थे । तव अनुवृत्तिः किम् न फलति ?
त्रिपुरहर ! शिरःपद्मश्रेणिरचितचरणाम्भोरुबलेः स्थिरायाः त्वद्भक्तेः इदं विस्फूर्जितं यद् दशास्यः त्रिभुवनं अयत्नाद् अवैरव्यतिकरं आपाद्यरणकण्डूपरवशान् बाहून् अभृत ।
त्वत्सेवासमधिगतसारं भुजवनं त्वदधिवसतौ कैलासे अपि बलात् विक्रमयतः अमुष्य त्वयि अलसचलितांगुष्ठशिरसि पाताले अपि प्रतिष्ठा अलभ्या आसीत् । उपचिताः खलः ध्रुवं मुह्यति ।
हे वरद ! त्रिभुवनं परिजनविधेयः बाणः सुत्राम्णः परमोच्चैः सतीम् अपि ऋद्धिं यद् अधः चक्रे तत् त्वच्चरणयोः वरिवसितरि तस्मिन् न चित्रम् । त्वयि शिरसः अवनतिः कस्यै उन्नत्यै न भवति ?
त्रिनयन ! अकाण्डब्रह्मांडचकितदेवासुरकृपाविधेयस्य विषं संहृतवतः तव कण्ठे कल्माषः आसीद् । स किं श्रियं न कुरुते ? अहो ! भुवनभयभंगव्यसनिनः विकारः आपि श्लाघ्यः ।
ईश ! जयिनः यस्य विशिखाः सदेवासुरनरे जगति क्वचिदपि नित्यं असिद्धार्थाः न एव निवर्तन्ते, त्वां इतरसुरसाधारणं पश्यन् स एव स्मरः स्मर्तव्यात्मा अभूत । हि वशिषु परिभवः पथ्यः न (भवति) ।
वियद् व्यापी तारागणगुणितफेनोद्गमरुचिः वारां यः प्रवाहः ते शिरसि पृषतलघुदृष्टः तेन जगद् जलधिवलयं द्वीपाकारं कृतं इति अनेन एव दिव्यं वपुः धृतमहिम (इति) उन्नेयम् ।
क्षोणी रथः शतधृतिः यन्ता, अगेन्द्रो धनुः, चन्द्रार्कौ रथांगे अथः रथचरणपाणिः शरह इति त्रिपुरतृणं दिधक्षोः ते अयं आडम्बरविधिः कः ? खलु विधेयैः क्रीडन्त्यः प्रभुधियः परतन्त्राः न ।
हे त्रिपुरहर ! हरिः ते पादयोः साहस्रं कमलबलिं आधाय तस्मिन् एकोने निजं नेत्रकमलं यद् उदहरत् असौ भक्त्युद्रेकः चक्रवपुषा परिणतिं गतः त्रयाणां जगतां रक्षायै जागर्ति ।
क्रतुमतां क्रतौ सुप्ते फलयोगे त्वं जाग्रत् असि । प्रध्वस्तं कर्म पुरुषाराधनं ऋते कव फलति ? अतः त्वां क्रतुषु फलदानप्रतिभुवं सम्प्रेक्ष्य जनः श्रुतौ श्रद्धां बद्ध्वा कर्मसु दृढपरिकरः (भवति) ।
हे शरणद ! क्रियादक्षः तनुभृत्ताम् अधीशः दक्षः क्रतुपतिः ऋषीणाम् आर्त्विज्यम् सुरगणाः सदस्याः क्रतुफलविधानव्यसनिनः त्वत्त क्रतुभ्रंशः (जातः) । ध्रुवं हि कर्तुः श्राद्धविधुरं मखाः अभिचाराय ।
हे नाथ ! स्वां दुहितरं रोहिद् भूतां ऋष्यस्य वपुषा गतं प्रसभं रिरमयिषुम् अभिकं प्रजानाथं ते अपि धनुष्पाणेः मृगव्याधरभसः सपत्राकृतं दिवं यातं त्रसन्तं अमुं अद्य अपि न त्यजति ।
यमिनः सविधं आत्तमरुतः मनः प्रत्यक्चित्ते अवधाय यत् किं अपि तत्त्वं आलोक्य प्रहृष्यद्रोमाणः प्रमदसलिलोत्सङ्गितदृशः अमृतमये हृदे निमज्ज्य इव अंतः आह्लादं दधति तत् कील भवान् ।
त्वं अर्कः, त्वं सोमः, त्वं पवनः, त्वं हुतवहः, त्वं आपः, त्वं व्योमः, त्वं धरणिः, च त्वं उ आत्मा असि इति एवं त्वयि परिच्छिन्नां गिरं परिणताः बिभ्रतु तु वयं इह तत् तत्त्वं न विद्मः यत् त्वं न भवसि ।
हे शरणद ! त्रयीं, तिस्रो वृत्तीः, त्रिभुवनं अथो त्रीन् सुरान् अपि अकाराद्यैः त्रिभिः वर्णैः अभिदधत्, (तथा च) तीर्णविकृति तुरीयं ते धाम अणुभिः ध्वनिभिः अवरुन्धानं ओम् इति पदं त्वां समस्तं व्यस्तं गृणाति ।
हे देव ! भवः शर्वो रुद्रः पशुपतिः उग्रः सहमहान् तथा भीमेशानौ इति इदं याद अभिधानाष्टकं अमुष्मिन् प्रत्येकं श्रुतिः अपि प्रविचरति अथ अस्मै प्रियाय धाम्ने भवते प्रणिहितनमस्यः अस्मि ।
हे वरद ! कृशपरिणति क्लेशवश्यं इदं चेतः च क्व गुणसीमोल्लंघिनी शश्वत् तव ऋद्धिः क्व इति चकितं माम् अमन्दीकृत्य भक्तिः ते चरणयोः वाक्यपुष्पोपहारम् आधात् ।
असुरसुरमुनीन्द्रैः अर्चितस्य इन्दुमौलेः ग्रथितगुणमहिम्नः निर्गुणस्य ईश्वरस्य एतद् रुचिरं स्तोत्रं पुष्पदन्ताभिधानः सकलगणवरिष्ठः अलघुवृत्तैः चकार ।
शुद्धचित्तः यः पुमान् धूर्जटेःअनवद्यम् एतत् स्तोत्रं अहः अहः परमभक्त्या पठति स अत्र प्रचुरतरधनायुः पुत्रवान् कीर्तिवान् च भवति तथा शिवलोके रुद्रतुल्यः(भवति)।
महेशात् अपरः देवः न (अस्ति), महिम्नः अपरा स्तुतिः न (अस्ति), अघोरात् अपरः मन्त्रः न (अस्ति), गुरोः परं तत्त्वं न अस्ति ।
शिशुशशिधरवरमौलेः देवदेवस्य दासः कुसुमदशननामा सर्वगन्धर्वराजः अस्य रोषात् खलु निजमहिम्नः भ्रष्टः स एव महिम्नः इदं दिव्यदिव्यं स्तवनं अकार्षीत्।
पुष्पदंतप्रणीतं अमोघं सुरवरमुनिपूज्यम् स्वर्गमोक्षैकहेतुं इदं स्तवनं यदि मनुष्यः प्रांजलिः नान्यचेताः पठति किन्नरैः स्तूयमानः शिवसमीपं व्रजति ।
आसमाप्तम् इदं गन्धर्वभाषितं अनौपम्यं पुण्यं शिवमीश्वरवर्णनम् स्तोत्रं मनोहारि इति मे एषा वाङ्गमयी पूजा श्रीमच्छंकरपादयोः अर्पिता तेन देवेशः सदाशिवः प्रीयतां ।
श्रीपुष्पदन्तमुखपंकजनिर्गतेन किल्विषहरेण हरप्रियेण स्तोत्रेण कंठस्थितेन समाहितेन पठितेन भूतपतिः महेशः सुप्रीणितः भवति ।
