हे "मनीषिणः स्तोतारः "मनीषां मनस ईशित्रीं स्तुतिमिन्द्राय "प्र "भरध्वं कुरुत। "नृणां कर्मनेतॄणां युष्माकं "यथायथा "मतयः "सन्ति भवन्ति तथा बुद्ध्यनुसारेण स्तुतिं कुरुध्वम् । वयं च "कृतेभिः कृतैः "सत्यैः यथार्थभूतैः स्तोत्रैः "इन्द्रम् "एरयाम यज्ञं प्रत्यागमयाम ॥ ' ईर गतौ । ण्यन्तस्य लोट् ॥ "हि यतः "विदानः जानानः समर्थः स इन्द्रः "गिर्वणस्युः । गीर्भिर्वनन्ति संभजन्त इति गीर्वणसः स्तोतारः ॥ वनतेरसुनि रूपम् । उपपदस्य दीर्घाभावश्छान्दसः । तदन्तात् क्यप् । 'क्याच्छन्दसि' इत्युप्रत्ययः ॥ स्तोतॄन् कामयमानः खलु । अतस्तमभिष्टुत ।।
"अस्य अस्मदीयस्य स्तोत्रस्य "श्रुत्यै श्रवणाय "इन्द्रः "किल इन्द्र एव "वेद जानाति । "स "हि स एव "जिष्णुः शत्रूणां जयशीलः "सूर्याय "पथिकृत् मार्गकर्ता भवति । किंच "अच्युतः शत्रुभिरगन्तव्यो वृषणश्वस्य "मेनाम् आत्मानं "कृण्वन् कुर्वन् इन्द्रः "आत् । आगच्छत्यस्मदीयं यज्ञम् । ' मेनाभवो वृषणश्वस्य सुक्रतो' (ऋ. सं. १, ५१. १३) इति मन्त्रान्तरम् ॥ ' अस गतिदीप्त्यादानेषु' । भौवादिकः । - - - ॥ "दिवः द्युलोकस्य च "पतिः "भुवत् अभूत् ॥ भवतेर्लेट् । वाक्यभेदादनिघातः ।।
पुराणेषु अष्टादंष्ट्रऋषेः निकटतमरूपं अष्टावक्रऋषिः अस्ति। देवलस्य शापितरूपं अष्टावक्रः अस्ति। देवलः अर्थात् दैवस्य शान्तिकर्त्ता। किन्तु सः पुरुषार्थरहितः अस्ति, अयं प्रतीयते। सः विरूपः अस्ति। तस्य विरूपता का अस्ति। सः अष्टदिशानां, प्रकृत्याः ज्ञानतः, व्यावहारिकज्ञानतः रहितः अस्ति। यः अष्टदिशानां ज्ञानप्राप्तिविनैव मोक्षं वाञ्छति, तस्य मुक्तिः तदैव भवितुं शक्यते यदा सः स्वाभ्यन्तरे ईश्वरस्य दर्शनं करोति। अन्योपायः अष्टदिशानां ज्ञानप्राप्तिः अस्ति, यथा ऋग्वेदस्य एतेषु सूक्तेषु दृश्यते।
