1।3।38 - वृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः\n1।3।38 वृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः\nवृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः \nवृत्तिसर्गतायनेषु (सप्तमीबहुवचनम्) , क्रमः (पञ्चम्येकवचनम्)\n(1) वृत्तिः (निरन्तरता) , (2) सर्गः ( उत्साहः), (3) तायनः (विस्तारः) - एतेषु अर्थेषु "क्रम्" धातोः आत्मनेपदस्य प्रत्ययाः भवन्ति ।\nThe verb "क्रम्" gets the प्रत्ययाः of आत्मनेपद, when it is used in the meaning of - (1) वृत्तिः , To progress without getting stuck , (2) सर्गः, enthusiasm, (3) तायनः, expansion, elaboration.\nशेषत् कर्तरि परस्मैपदे प्राप्ते वृत्त्यादिश्वर्थेशु कर्मेर् धतोरात्मनेपदं भवति। वृत्तिरप्रतिबन्धः। सर्ग उत्साहः। तायनं स्फीतता। वृत्तौ तावतृक्ष्वस्य क्रमते बुद्धिः। न प्रतिहन्यते इत्यर्थः। यजुःष्वस्य क्रमते बुद्धिः। सर्गे व्याकरणाध्ययनाय क्रमते। उत्सहते इत्यर्थः। तायते अस्मिन् शास्त्रापि क्रमन्ते। स्फीतीभवन्ति इत्यर्थः। एतेषु इति किम्? अपक्रामति।\nशेषलक्षणेन क्रमेः परस्मेपदे प्राप्त आत्मेपदं विधीयते। वृत्त्यादयोऽर्था अप्रतिबन्धोत्साहस्फीततासु प्रसिद्धाः॥\nसर्ग उत्साह इति । ठ्सृष्टश्चेद्ब्राह्मणवधेऽ, ठ्येनेन्द्रलोकापजयाय सृष्टःऽइत्यादौ दर्शनात्सृजिरुत्सहार्थः। वृत्यादिष्विति किम्? अपक्रामति॥\nवृत्तिरप्रतिबन्धः । ऋचि क्रमते बुद्धिः । न प्रतिहन्यत इत्यर्थः । सर्ग उत्साहः । अध्ययनाय क्रमते । उत्सहते इत्यर्थः । क्रमन्तेऽस्मिन् शास्त्राणि । स्फीतानि भवन्तीत्यर्थः ।\nवृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः - वृत्तिसर्ग ।आत्मनेपद॑मिति शेषः । तायने उदाहरति  -  क्रमन्तेऽस्मिन्निति । तायनं = वृद्धिः । तदाह  -  स्फीतानीति ।\nवृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः - वृत्तिसर्ग । तायृ सन्तानपालनयोः । तायनं स्फीतता.तदाह  -  स्फीतानीति । प्रवृद्धानीत्यर्थः ।
