अत्रैद्बोद्ध्यं यत् - यद्यपि एतानि त्रीण्यपि लिङ्गानि भास्कररायस्थापितत्वेन प्रसिद्धानि तथापि पातालेश्वर-चक्रराजलिङ्गेश्वरयोरस्ति महान्भेदः । तथा हि - नवयोनयः सर्व्वा एव पातालेश्वरस्य शिरसि , पद्मद्वयं भूपुरञ्च लिङ्गस्य स्तम्भे ; चक्रराजलिङ्गेश्वरस्य तु नवयोनेरपि भागः स्तम्भपर्य्यन्तं गच्छति , पद्मद्वये च लिङ्गसमाप्तिः , भूपुरं तु योनिपीठे ।
यन्त्रेश्वरस्य तु प्रायस्सर्व्वांशे पातालेश्वरतुल्यता । यन्त्रेेश्वरपातालेश्वरयोरत्यन्तसादृश्यादिदं वक्तुं शक्यते यत् तयोस्स्थापको जन एक एव वा एकसम्प्रदायागतो वा इति ।
प्रथमः श्लोकस्तावन्न लिङ्गे यन्त्रस्थापनं ब्रूते , किन्तु शिवाराध्यायास्त्रिपुराया अर्चनमात्रम् । द्वितीयस्य प्रथमार्द्धे तत्फलकथनम् ।
द्वितीयश्लोकस्यापरार्द्धे अपरस्य च पूर्व्वार्द्धे लिङ्गाधिकरणकयन्त्रराजस्थितदेव्याः पूजनं महत्फलदत्वेन विहितम् ।
तत्र प्रथमं लिङ्गे यन्त्रलेखनं सामान्येनोक्त्वा तच्छिरसि तल्लेखनस्याग्रे विशेषेणोक्तत्वात् , भिन्नफलादर्शनेनैकप्रकरणस्थत्वात् च , लिङ्गस्य मूर्द्ध्न्येव श्रीचक्रराजस्य लेखनमुचितं ; न तु स्तम्भादिषु ।यावद्विशेषप्रमाणानुपलम्भस्तावन्नान्येषां लेखनानां प्रामाणिकत्वम् इति तावत्स्मृत्यधिकरणानुकूलमननुष्ठानमेव - इति मम भाति ।
कथञ्चित् लिङ्गे यन्त्रराजलेखनं यथाकथञ्चिल्लेखनाभिप्रायेण इति दृष्टाणां यन्त्राणां प्रामाणिकत्वोपपत्तावपि , शिरस्येव लिखितस्यैव सर्व्वोत्कृष्टता इत्यपि द्रष्टव्यम् ।
तत्र केचन शिवशक्त्यैक्यरूपोयं विग्रह इति वदन्ति । तन्न , शिवस्यात्र देव्याधाराधारमात्रत्वात् । न हि अत्र आधारभूतस्य शिवस्य देवीस्वामित्वं किन्तु तत्सेवकत्वमेव , रहस्यमाहात्म्यात् । शिवशक्त्यैक्यभासने तु श्रीचक्रमेवालम् । - इत्यपि ज्ञेयम् ।
