भारतवाणी इत्याख्यं ज्ञानप्रवेशद्वारं समाजे विद्यमानान् सर्वान् प्रति मुक्तं वर्तते । अत्र सामाजिकः आर्थिकः शैक्षणिकः (औपचारिकः अनौपचारिको वा) वयसः लिङ्गस्य वा कोऽपि भेदो नैव वर्तते ।
भारतवाणीपट्टिकायां प्रदर्शितासु भाषासु बहुमाध्यमिकरूपेण सर्वकारीयसंस्थाभ्यः, सर्वकारेतरसंस्थाभ्यः, शिक्षापरिषद्भ्यः , पाठ्यपुस्थकनिर्देशनालयेभ्यः, विश्वविद्यालयेभ्यः, अकाडेमीभ्यः, प्रकाशनसंस्थाभ्यश्च ज्ञानसामग्रीसङ्कलनं भारतवाण्या क्रियते । भारतवाणी स्वायत्तसंस्थाभ्यः अपि ज्ञानसामग्र्याः, सर्वेषाम् आन्तर्जालिक-उपयोगाय प्रार्थयते ।
ज्ञानसामग्र्याः प्राधान्यानुगुणं विषयस्य (ज्ञानसामग्र्याः) चयनं ततः अङ्गीकारश्च भवति । सम्पादकसमितेः प्राथमिकानुमोदनात् परं परामर्शसमितिः अग्रिमनिर्णयं करोति ।
भारतवाण्याः मुख्यम् उद्देश्यं ज्ञानसामग्र्याः प्रकाशनम् । किन्तु अनया प्रातिनिधितं विशिष्टं साहित्यं विषयाधारितं (कथाग्रन्थात् इतरं) प्रकाश्यते, परामर्शसमितेः निर्णयं पुरस्कृत्य ।
भारतवाणी विषयतज्ज्ञैः प्रकाशितायाः ज्ञानसामग्र्याः प्रकाशनम् आदौ करिष्यति । एतेन सहैव भारतीयभाषासंस्थानम् इत्यादिभ्यः प्रसिद्धाभ्यः संस्थाभ्यः विषयान् स्वीकृत्य प्रकाश्यते ।
भारतवाणी काचन वीथी, यत्र भारतीयासु भाषासु उपलभ्यमानाः समकालिकाः सूचनासंवहनतन्त्रांशाः प्रकाश्यन्ते । केन्द्रसर्वकारस्य सूचनाप्रौद्योगिकमन्त्रालयेन सह सूचनासंवहनतन्त्रांशनिर्मातृभिः टि.डि. ऐ.एल् इत्यादिभिः संस्थाभिः सह संयुज्य कार्यं क्रियते । भाषातन्त्रांशाः फान्ट्स् तन्त्रांशाः, टङ्कनसाधनानि , जङ्गमदूरवाणी इत्यादि., बहुभाषा-अनुवादसाधनानि, टेक्स्ट् टु स्पीच्, स्पीच् टु टेक्स्ट् इत्यादीनि तत्र उपलभ्यन्ते ।
भारतवाण्या भारतीयभाषाः/मातृभाषाः अन्तर्जालमाध्यमद्वारा समाजस्य पुरस्तात् उपस्थाप्यन्ते । अनेन च युवसमुदायः स्वीयमातृभाषाम् उपयुज्य अन्तर्जालसम्बद्धकार्येषु ब्लागिङ्ग्, सामाजिकमाध्यमानां (सोशियल् नेट्वर्क्) उपयोगः, अध्ययनम् इत्यादिषु सशक्तः भविष्यति ।
भारतवाण्या मृतप्रायाणाम् अल्पसङ्ख्यकानां जनजातिभाषाणां मातृभाषाणां च कृते जालसाम्राज्ये मुख्यं स्थानम् उपकल्प्यते ।
भारतवाणी सर्वासां भाषाणां मातृभाषाणां च संयोजनेन भारतस्य सर्वसमुदायस्पर्शिणी भवति । बहुदूरप्रदेशं स्पृशन्ती सामाजिकजागृत्यै समाजस्य अवगमनाय च उपकारिका भवति ।
भारतवाणीयोजना कृषिः, विज्ञानं, वाणिज्यं, शिक्षणं, सामाजिकवलयः इत्यादीनि आवश्यकानि सम्बद्धानि अन्यानि प्रवेशद्वाराणि संयुनक्ति । अनेन च सर्वाः अपि प्रजाः विषयान् ज्ञानं च एकत्रैव प्राप्तुमर्हन्ति ।
प्रथमे वर्षे संविधानस्य द्वाविंशे परिच्छेदे विद्यमानाः भाषाः (असमिया-बङ्गाली-बोडो-डोगरी-गुजराती-हिन्दी-कन्नड-काश्मीरी-कोंकणी-मलयालम-मणिपुरी-मैथिली-मराठी-नेपाली-पञ्जाबी -सन्थाली-संस्कृत-सिन्धी-तमिल-तेलगू-उर्दू-इत्यादयः) योज्यन्ते । पश्चात् विभागानुगुणम् अन्याः अपि भाषाः योज्यन्ते ।
अन्तर्जालमाध्यमेन भाषाशिक्षणम्, अध्ययनं, प्रमाणपत्रसहितं भाषाशिक्षणं, प्रशिक्षकप्रशिक्षणं च भविष्यति । आन्तर्जालिकं भाषापरिवीक्षणं, मौल्यमापनं, निरन्तरं व्यापकं च भविष्यति ।
भारतवाणी आधुनिकयुगस्य किञ्चन नूतनम् अन्तर्जालसम्बद्धं प्रवेशद्वारं यस्य च उद्देशः सार्वजनिकः ज्ञानप्रचारः, प्रसारश्च विशिष्य भारतीयप्रजाभ्यः । अतः, भारतवाण्यां प्रकाशिता सर्वा अपि ज्ञानसामग्री सर्वेभ्यः निश्शुल्कं हस्तलभ्या भवत्येव । विशिष्य अध्ययन-संशोधनकर्मणि इयं ज्ञानसामग्री उपयुक्ता भविष्यति ।
इदं ज्ञानप्रवेशद्वारं भारतीयसर्वाधिकारस्वाम्याधिनियमः (Indian copyright Act)१९५७ इत्यस्य ५२तमस्य परिच्छेदे उक्तानाम् अनुल्लङ्घ्यनियमानाम् अनुसारं निर्मितं वर्तते ।
सत्यम् । व्यक्तिभिः स्वायत्तसंस्थाभिश्च स्वरचिता कथेतरसाहित्यरूपा ज्ञानसामग्री भारतवाण्यै सार्वजनिक-निश्शुल्कोपयोगोद्देशेन प्रदातुं शक्यते । तत्र च लेखकस्य नाम अवश्यं निर्दिश्यते । एतादृशसामग्र्याः अङ्गीकाराधिकारः सम्पादकसमितेः अधीनः भवति ।
भारतवाण्या लेखकानाम् उपयोगाय एतादृशसामग्रीप्रदानाय अपेक्षितः तन्त्रांशः तत्तद्मातृभाषासु उपस्थाप्यते ।
निरन्तरोपयोगिन्याः सामग्र्याः गौरवधनस्य निर्णयः परामर्शसमित्या क्रियते, मूलसामग्र्यै प्रदत्तम् अनुदानं, नावीन्यं च उपलक्ष्य ।
भारतवाणी प्रवेशद्वारनिर्माणे एतद्विषये विद्यमानान् भारतसर्वकारस्य सर्वान् मानदण्डान् अनुसरति । तेन सहैव आन्ताराष्ट्रनियमाः अपि परिपाल्यन्ते ।
भारतवाणी सामान्यतः प्रजासु विश्वसिति । तादृशं कृतिचौर्यं दुरुपयोगश्च दृश्यते चेत्, सपदि अस्मभ्यं सूचनीयम् । भारतवाणी सामग्र्याः उपयोगः अध्ययनार्थं, भाषाप्रसारार्थं च भवतु इति इच्छति । तेन च भारतस्य सामाजिकः सांस्कृतिकः च भण्डारः सुरक्षितो भवति ।
तान्त्रिकी परामर्शनसमितिः (भारतवाणी इत्याख्यस्य) प्रवेशद्वारस्य तान्त्रिकेषु विषयेषु, भाषोपकरणतन्त्रांशसम्बद्धानां तन्त्रांशानां विषये च मार्गदर्शनं करिष्यति ।
