अभ्यसूयति 3As-लँट् - AVG-Sanskrit\nHome » Example for the day » अभ्यसूयति 3As-लँट्\nBy avg-sanskrit in Example for the day, भगवद्गीता on August 17, 2012 .\n← महीयते 3As-लँट्\tसङ्गच्छन्ते 3Ap-लँट् →\nRavi Parimi, Kumud Singhal, Yuliya Kravchenko and Himanshu Pota says:\nAnswer: The सूत्रम् 1-2-9 इको झल् is used to make the affix सन् a कित् in the form "शुश्रूषु"।\n1-1-5 क्क्ङिति च stops 7-3-84 सार्वधातुकार्धधातुकयोः because here the affix सन् is considered to be a कित् by 1-2-9 इको झल् - The affix सन् is considered to be a कित् (having ककारः as a इत्) when it begins with a झल् letter and follows a verbal root that ends in a इक् letter.\nAnswer: The वृत्तिः of 3-1-27 कण्ड्वादिभ्यो यक् says एभ्यो धातुभ्यो नित्यं यक् स्यात् स्वार्थे। The अनुवृत्तिः of धातोः comes down the from the सूत्रम् 3-1-22 धातोरेकाचो हलादेः क्रियासमभिहारे यङ्। However, the अनुवृत्तिः of वा (from 3-1-7 धातोः कर्मणः समानकर्तृकादिच्छायां वा) does not come into the सूत्रम् 3-1-27 कण्ड्वादिभ्यो यक्।\nAnswer: The पदच्छेदः of एवैष्यति is एव + एष्यति।\nHere 6-1-88 वृद्धिरेचि is over-ruled by 6-1-94 एङि पररूपम्। By 6-1-94 एङि पररूपम्, in place of the ending अकारः or आकारः of a उपसर्गः and the following एकारः or ओकारः belonging to a verbal root, there is an एकादेशः of the latter (पररूपम्।) So we would have got the undesired form एव + एष्यति as एवेष्यति। But 6-1-94 एङि पररूपम् is over-ruled by the specific rule 6-1-89 एत्येधत्यूठ्सु। The meaning of 6-1-89 एत्येधत्यूठ्सु is as follows (we'll ignore the term "ऊठ्" because it is not relevant to the present discussion) - वृद्धिः is the एकादेशः in place of the ending अकारः or आकारः of a उपसर्गः and the following एच् letter belonging to √इ (इण् गतौ २. ४०) or √एध् (एधँ वृद्धौ १. २).\nIn the current example, एष्यति (लृँट्, कर्तरि प्रयोगः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्) is derived from the verbal root √इ (इण् गतौ २. ४०). So we get एव + एष्यति = एवैष्यति।\nAnswer: यः नरः न कम् चित् अभ्यसूयति सः विरलः = यो नरो न कञ्चिदभ्यसूयति स विरलः।\nAnswer: यदि अपि अन्ये जनाः त्वाम् अभ्यसूयेयुः तथा अपि अन्यान् न अभ्यसूयेः = यद्यप्यन्ये जनास्त्वामभ्यसूयेयुस्तथाप्यन्यान् नाभ्यसूयेः।\nAnswer: जनाः एकादश्याम् तिथौ भगवन्तम् विष्णुम् सपर्यन्ति = जना एकादश्यां तिथौ भगवन्तं विष्णुं सपर्यन्ति।\nAnswer: The सूत्रम् 7-3-103 बहुवचने झल्येत् has been used for the एकारादेशः in the form मद्भक्तेषु (प्रातिपदिकम् "मद्भक्त", पुंलिङ्गे सप्तमी-बहुवचनम्)।\nमद्भक्त + सुप् । By 4-1-2 स्वौजसमौट्छष्टाभ्याम्भिस्ङेभ्याम्भ्यस्ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाम्ङ्योस्सुप्।\n= मद्भक्त + सु । अनुबन्ध-लोपः by 1-3-3 हलन्त्यम्, 1-3-9 तस्य लोपः।\n= मद्भक्ते + सु । By 7-3-103 बहुवचने झल्येत् - the ending "अ" of a प्रातिपदिकम् changes to "ए" when followed by a plural सुँप् affix beginning with a झल् letter.\n= मद्भक्तेषु । By 8-3-59 आदेशप्रत्यययोः।\nAnswer: माम् (द्वितीया-एकवचनम्) and मयि (सप्तमी-एकवचनम्) are derived from the प्रातिपदिकम् "अस्मद्"।
