लोकगीतानां कथानां च अतिसमृद्धा पुराणी परम्परा वर्तते । बिहारराज्यस्य नवसु मण्डलेषु (गया, पटना, नालन्दा, शेखपुरा, नवादा, लक्खिसराय, अरवल), झारखण्डराज्यस्य अष्टसु मण्डलेषु (हजारीबाग, पलामु, चत्रा, कोडर्मा, जमताडा, बोकारो, धनबाद, गिरिडीह), पश्चिमवङ्गराज्यस्य मालदामण्डले च भाष्यते । खोरठाभाषायाः वक्तारः सहितं (या मगहीभाषायाः अपभ्रंश इति मन्यते) मगहीभाषायाः २,०७,००,००० वक्तारः सन्ति ।
प्राचीन मागधीप्राकृतभाषया व्युत्पादिता मगही, या मगधस्य प्राचीने राज्ये निर्मिता, यस्य मूलं गङ्गायाः दक्षिणदिशि सोननद्याः पूर्वदिशि च क्षेत्रम् आसीत् ।
यद्यपि मगहीभाषिणां सङ्ख्या प्रायः १.२६ कोटिः (12.6 मिलियन्), भारतवर्षे संवैधानिकरूपेण न स्वीकृतम् । बिहारराज्ये शैक्षिक-आधिकारिक-विषयेषु हिन्दीभाषायाः उपयोगः भवति ।[६] १९६१ जनगणनायां मगही हिन्दीभाषायाः अधीनं विधिपूर्वकं अवशोषितम् आसीत् ।
मगहीभाषायाः पूर्वजः, मगधीप्राकृतः भारतीय उपमहाद्वीपे निर्मितम् । एते प्रदेशाः प्राचीनमगधराज्यस्य भागः आसन्, यस्य मूलं गङ्गायाः दक्षिणदिशि बिहारराज्यस्य क्षेत्रम् आसीत् ।
नाम मगही इति साक्षात् मगधी-शब्दात् निष्पन्नम् । आधुनिक भाषायाः कृते मगहीभाषायाः अनेकाः शिक्षिताः वक्तारः "मगही" अपेक्षया "मगधी" इति नाम प्राधान्यं ददति ।
मगहीभाषायाः वर्तमानरूपेण विकासः अज्ञातः अस्ति । तथापि भाषाविदः निष्कर्षं गतवन्तः यत् 8 तः 11 शताब्दयोः कालखण्डे मगही असमिया, ओडिया बाङ्गला, भोजपुरी, मैथिली च इत्यनेन सह मगधीप्राकृतोद्भवः ।
↑ अत्रेय, लता. "Magahi and Magadh: Language and the People" [मगही मगधः च- भाषा जनाः च]. Global Journal of Interdisciplinary Social Sciences.
↑ "Magahi" [मगही]. ethnologue.
↑ "झारखंड : रघुवर कैबिनेट से मगही, भोजपुरी, मैथिली व अंगिका को द्वितीय भाषा का दर्जा" [झारखण्ड - रघुवरमन्त्रिमण्डलात् मगही-भोजपुरी-मैथिली-अङ्गिका-भाषाः प्रति द्वितीयभाषायाः स्थितिः]. प्रभात ख़बर (in हिन्दी). २१ मार्च २०१८. आह्रियत १७ नवम्बर २०१८.
↑ "How a Bihari lost his mother tongue to Hindi" [कश्चन बिहारीव्यक्तिः हिन्दीभाषायाः कृते कथं स्वमातृभाषां नष्टवती]. २२ सितम्बर २०१७. हिन्दीनिरन्तरतायाः उपभाषा इति मन्यते ।
↑ "History of Indian Languages" [भारतीयभाषाणाम् इतिहासः]. Diehardindian.com. Archived from the original on २६ फरवरी २०१२. आह्रियत २९ फरवरी २०१२.
पाठः क्रियेटिव कॉमन्स ऐट्रिब्यूशन/शेयर-अलाइक अभिज्ञापत्रस्य अन्तर्गततया उपलब्धः अस्ति; अन्याः संस्थित्यः अपि सन्ति । अधिकं ज्ञातुम् अत्र उपयोगस्य संस्थितिं पश्यतु ।
