सोमयागस्त्रिविधो भवति । तद्यथा - एकाहः, अहीनः, सत्रयागश्चेति । अार्षेयकल्पस्य सम्बन्धः ताण्ड्यब्राह्मणेन सहास्ति। अर्थादिदं सामवेदीयानां ब्राह्मणयागानां येन क्रमेणोल्लेखं करोति, तेनैव क्रमेण तस्य क्रमस्य अनुवर्त्तनमपि कल्पसूत्रमिदं करोति । एतेषां यागानाम् अतिरिक्तोऽत्र चतुर्णाम् अभिचारयागानाम् अपि उल्लेखोऽस्ति । तद्यथा - श्येन-इषु-सन्दंश-वजु इति ।
ज्योतिष्टोमसंस्थाऽपि चतुर्धा भवति  -  अग्निष्टोमः, उक्थ्यः, षोडशी तथा अतिरात्र इति । अग्निष्टोमसोमयागानामन्तरग्निष्टोमनामकसामगायनेन भवति । उक्थ्ययागानामन्तरुक्थ्यस्तोमैः भवति । षोडशीयागस्य अन्तः षोडशीसाम्ना भवति । तथा अतिरात्रयागस्य अतिरात्रिष्टोमेन भवति । ज्योतिष्टोमे प्रयुक्तो 'ज्योतिः'-शब्दः पारिभाषिकशब्दोऽस्ति, यः त्रिवृत्-पञ्चदश-सप्तदश-एकविंशस्तोमानां वाचकोऽस्ति । अग्निष्टोमसंस्थायां बहिष्पवमान-अाज्यमाध्यन्दिन-पृष्ट-अार्भवाश्च अग्निष्टोमसाम्ना सह नियतक्रमे सम्बन्धं रक्षति । अार्षेयकल्पस्यैकः पूरकोऽपि ग्रन्थोऽस्ति क्षुद्रकल्पसूत्रमिति ।
(१) प्रथमाध्याये गवामयनस्य विवरणमस्ति । अस्यान्तर्गते प्रायणीयमहः, अभिप्लवषडहः (ज्योतिः, गौः, अायुः) गौः, अायुस्तथा ज्योतिः तथा पृष्टषडहस्य विस्तृतं निरूपणमस्ति।
(२) द्वितीयाध्याये गवामयनस्य अग्रिमं विवरणमस्ति, यस्य अन्तर्गते अभिजित्, स्वरसामानः, विषुवान्, अावृत्तः, स्वरसामानः, महाव्रतः, उदयनीयानां क्रमशो वर्णनमस्ति ।
( ४) चतुर्थाध्याये-चातुर्मास्यस्य विस्तृतं विवरणमस्ति । अस्मिन्नेवाध्याये वाजपेयस्य राजसूयस्य च सविस्तरं निरूपणमस्ति ।
(१०) दशमाध्याये तथा एकादशाध्याये नानाप्रकाराणाम् अयनानां वर्णनमस्ति, येषु प्रमुखाः सन्ति  -  आदित्यानामयन-अङ्गिरसामयन-सारस्वतमयनादयः । अत्र दशविधानां यागानां निर्देशोऽस्ति । ग्रन्थोऽयं सर्परात्र-प्रजापतेः सहस्रसंवत्सर-विश्वसृजामयनादीनां संक्षिप्तेन वर्णनेन सह समाप्तो भवति।
