शुक्रवासरः, जून् २४, २०२२; समयः- १८ः२८ UTC\nमनुर्भव ॥ (ऋग्वेदः १०-५३-६)\nचिन्तनशीलो भव ।\nविश्वे संस्कृतभाषायां विद्यमाना विशदता वा सूक्ष्मतया कृतं व्याकरणं वा अन्यस्यां भाषायां -ग्रीकभाषायामपि -नैव द्र्ष्टुं शक्यते । भारतं न केवलं सर्वस्यापि मूलं किन्तु बौद्धिक-धार्मिक-राजनैतिकविषयेषु सर्वत्रापि अत्युत्कृष्टं वर्तते । भारतीयसंस्कृत्याः पुरतः ग्रीकसंस्कृतिरपि म्लाना एव दृश्यते ।\n- फ्रेड्रिक् वोन् श्लेजेल् (Frederich von Schlegel)\nराज्ञः सम्बोधनं किं स्यात् ? सुग्रीवस्य तु का प्रिया ?\nअधनास्तु किमिच्छन्ति ? आर्तैः किं क्रियते वद ॥\n'देव !' - राज्ञः सम्बोधनम् । 'तारा' - सुग्रीवस्य प्रिया । 'धनम्' - निर्धनैः इष्यते । अर्थिभिः किं क्रियते ?\nनपुंसकमिति ज्ञात्वा प्रियायै प्रेषितं मनः ।\nतत्तु तत्रैव रमते हताः पाणिनिना वयम् ॥\nकश्चन अचिन्तयत् - 'मनः (मनश्शब्दः) नपुंसकम् । तत् प्रियायाः समीपं प्रेष्यते चेत् न काऽपि हानिः' इति । अतः प्रियायाः समीपं मनः प्रेषितवान् सः । किन्तु तत् मनः तत्रैव रममाणम् अतिष्ठत् । अतः सः विषादेन वदति - "मनश्शब्दं नपुंसकलिङ्गं कुर्वता पाणिनिना वयं हताः" इति । 'मनश्शब्दः' नपुंसकः अस्ति चेत् 'मनः' अपि नपुंसकं स्यादिति नास्ति नियमः । एतत् अजानता तेन कष्टम् अनुभूतं यत् तदर्थं तस्मै विषीदामः वयम् ।
