1।3।33 - अधेः प्रसहने\n1।3।33 अधेः प्रसहने\nअधेः प्रसहने \nअधेः (पञ्चम्येकवचनम्) , प्रसहने (सप्तम्येकवचनम्)\nआत्मनेपदम् 1।3।12 (प्रथमैकवचनम्) , कृञः 1।3।32 (पञ्चम्येकवचनम्)\nअधेः कृञः प्रसहने आत्मनेपदम्\n"प्रसहनम्" (क्षमादानम् , विजयप्राप्तिः) एतस्मिन् अर्थे "अधि" उपसर्गात् "कृ" धातोः आत्मनेपदस्य प्रत्ययाः भवन्ति ।\n"प्रसहनम्" इत्युक्ते "क्षमाकरणम् / विजयप्राप्तिः" इति । अस्मिन् अर्थे "अधि+ कृ" इत्यस्य आत्मनेपदत्वं भवति । यथा - राजा शत्रुं अधिकुरुते ("विजयं प्राप्नोति / क्षमां करोति" इत्यर्थः) । अन्येषु अर्थषु तु उभयपदम् - अर्थम् अधिकरोति अधिकुरुते वा (सञ्चयति इत्यर्थः) ।\nWhen the उपसर्ग "अधि" is attached to the verb "कृ", it gets the प्रत्ययाः of आत्मनेपद ; provided that the meaning is "to forgive / to obtain victory".\nअकर्त्रभिप्रायार्थो ऽयमारम्भः। अधिपूर्वात् करोतेः प्रसहने वर्तमानातात्मनेपदं भवति। प्रसहनम् अभिभवः अपराजयो वा। तम् अधिचक्रे। तम् अभिवभूव, न तेन प्राजितः इत्यर्थः। प्रसहने इति किम्? अर्थम् अधिकरोति। पृथग्योगकरणम् उपसर्गविशेषणार्थम्।\n`तमधितक्रे` इति। कृञो लिट्, तस्य चैशादेशः। `द्विर्वचनेऽचि 1।1।58 इति स्थानिवद्भावाद्द्विर्वचनम्, `उरत` 7।4।66 इत्यत्त्वम्, रपरत्वञ्च, `हलादिः शेषः` 7।4।60 `कुहोश्चुः` 7।4।62 इति चुत्वम्॥\nप्रसाहनमभिभव इति। ठ्सा साहया युधा नृभिः पृतनाषाड्ऽ इत्यादौ दर्शनात्। केचितु ठ्षह मर्षणेऽभिभवे च्छन्दसिऽ इति पठन्ति, तत्र ठ्च्छन्दसिऽ इति प्रायिकं द्रष्टव्यम्। अपराजयो वेति। पराजेतुं समर्थस्यैव क्षमया यस्तदभावः स इत्यर्थः। तथा च भारविः- ठ्भवाद्दशाश्चेदधिकुर्वते परान्ऽ इति, भवाद्दशाश्चेत्परानधिकुर्वतेउ क्षमया न पराजयन्ते, क्षमन्त इत्यर्थः, तदहन वा तेन पराजित इत्यर्थ इति। तेनात्मनेपदवाच्येन कर्त्रा तमित्येद्वाच्यः कर्मभूतो न पराजित इत्यर्थः। पृथग्योगकरणमित्यादि। प्रकथनोपयोगप्रसहनेषु ठधेःऽ इत्युच्यमाने गन्धनादिष्वपि अधिपूर्वादेव स्यात्। अथ तत्राधिग्रहणं न क्रियेत, प्रसहनेऽप्यध्यभावेऽपि प्रसङ्गः;अत उत्सर्गेण प्रसहनं विशेषयिस्यामीति प्रसहने वा उत्सर्गं विशेषयिष्यामीति योगविभाग इत्यर्थः॥\nप्रसहनं क्षमाऽभिभवश्च । षह मर्षणेऽभिभवे चेति पाठात् । शत्रुमधिकुरुते । क्षमत इत्यर्थः । अभिभवतीति वा ।\nअधेः प्रसहने - अधेः प्रसहने । अधेः परस्मात् कृञः प्रसहनवृत्तेरात्मनेपदमित्यर्थः ।
