अवाप्तवान् mNs - AVG-Sanskrit\nHome » Example for the day » अवाप्तवान् mNs\nBy avg-sanskrit in Example for the day, रामायणम् on January 29, 2011 .\n← पृच्छताम् mGp\tभवन्तौ mNd →\nChapter 4 verse 1. प्रोक्तवान् , प्रातिपदकम् "प्रोक्तवत्" पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्। "प्रोक्तवत्" is a क्तवतुँ-प्रत्ययान्त-शब्दः।\nअवाप्तवान् is qualifying the noun रामः (प्रातिपदकम् "राम") which is also पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्।\nह्यस् अहम् मम मित्रम् चिरात् दृष्टवती/दृष्टवान् = ह्योऽहं मम मित्रं चिराद् दृष्टवती/दृष्टवान् ।\nThe common doer is रामः ।\nHis prior two actions are (जटाम्) हित्वा (Disentanglement of his matted hair) and (सीताम्) अनुप्राप्य (Regaining Sītā).\nसटा (प्रातिपदिकम् "सटा" feminine)\nमकारः as an इत् dictates the placement of नुँम्-आगमः by 1-1-47 मिदचोऽन्त्यात्परः - An augment with मकारः as the इत् letter attaches itself after last vowel of the term to which it is prescribed.\nThe two rules that define सर्वनामस्थान-सञ्ज्ञा are 1-1-42 शि सर्वनामस्थानम् and 1-1-43 सुडनपुंसकस्य ।\n1-1-43 सुडनपुंसकस्य applies in the present example.\n8. We have studied one अपवाद-सूत्रम् (exception) to 7-1-23 स्वमोर्नपुंसकात्। Which one is it and where has it been used in this verse?\nThe अपवाद-सूत्रम् is 7-1-24 अतोऽम् । The affixes सुँ and अम् that follow a neuter अङ्गम् ending in the short vowel अ take अम् as their replacement. In this verse it is used in राज्यम्, प्रातिपदिकम् "राज्य" अत्र द्वितीया-एकवचनम्।\nराज्य + अम् = राज्य + अम् (7-1-24 अतोऽम्) = राज्यम् (6-1-107 अमि पूर्वः)\nThe पदच्छेदः is सहितः, अनघः।\nसहितस् + अनघः = सहितर् + अनघः (8-2-66 ससजुषो रुः, 1-3-2 उपदेशेऽजनुनासिक इत्, 1-3-9 तस्य लोपः)\n= सहित उ + अनघः (6-1-113 अतो रोरप्लुतादप्लुते)\n= सहितो + अनघः (6-1-87 आद्गुणः)\n= सहितोऽनघः (6-1-109 एङः पदान्तादति)\n6-1-107 अमि पूर्वः (In place of a preceding अक् letter and the following vowel (अच्) belonging to the affix अम् there is a single substitute of that preceding अक् letter.)
