"'गुरुः"'(Jupiter) [[सौरव्यूहः।सौरमण्डले]] एव बृहत्तमः ग्रहः ।ग्रहः। [[सूर्यः।सूर्यात्]] पञ्चमः ग्रहः अयम् ।अयम्। अनिलरूपिग्रहाः [[शनिः]], [[इन्द्रः (युरेनस्)]], [[वरुणः (नेप्चून्)]], [[यमः(प्लूटो)]], गुरुश्च कदाचित् "'जोवियन्-ग्रहाः"' इति निर्दिश्यन्ते ।
आकाशे प्रकाशमानेषु ग्रहेषु गुरुः चतुर्थः । किन्तु वर्षे कानिचन दिनानि [[मङ्गलः]] गुरोः अपेक्षया प्रकाशमानः दृश्यते ।दृश्यते। [[सौरव्यूहः।सौरमण्डलस्य]] सर्वेषां ग्रहाणां द्रव्यराशेः २.५ गुणितः द्रव्यराशिः गुरोः । [[भूमिः।भूमेः]] अपेक्षया ३१८ गुणितं द्रव्यराशिः, ११ गुणितं व्यासः, १३०० गुणितं गात्रञ्च अस्ति गुरुग्रहस्य ।गुरुग्रहस्य। अतः गुरुग्रहस्य गुरुत्वं [[सौरव्यूहः।सौरमण्डलस्य]] विकासे महान्तं परिणामं जनयति ।जनयति। अनेके [[धूमकेतुः।अल्पावधिधूमकेतवः]] गुरुग्रहस्य वर्गे अन्तर्भूताः । [[सौरव्यूहः।सौरमण्डलस्य]] अन्तर्भागीयानां विफुलताडनानां कारणीभूतः गुरुः एव । तदीयम् अगाधगुरुत्वाकर्षणकारणात् तं "'सौरमण्डलस्य धूलिचोषकः"' (vacuum cleaner) इत्यपि निर्दिश्यते ।निर्दिश्यते।
गुरोः [[वायुमण्डलम्।वायुमण्डलस्य]] बाह्यविस्तरे सामान्यतः कणानां दृष्ट्या - ९३% जलजनकम्, ७% हीलियम् द्रव्यराशिदृष्ट्या - ७५% जलजनकम्, २४% हीलियम् च विद्यन्ते । अन्तर्भागे भारयुक्ताः धातवः सन्ति । द्रव्यराशीणां दृष्ट्या अस्य वितरणम् एवमस्ति - ७१% जलजनकम्, २४% हीलियम्, ५% अन्ये धातवः । वायुमण्डलौ[[वायुमण्डलम्।वायुमण्डले]] लघुप्रमाणेन मीथेन्-अमोनियादयः विद्यन्ते । अत्यल्पप्रमाणेन ईथेन्-जलजनकस्य सल्फैड्-नियान्-फास्फीन्-गन्धकांशाः च विद्यन्ते ।
विशालशरीरी, मधुवर्णीयः केशराशिवान्, नेत्रयुक्तः, कफप्रकृतियुतः, धीमान्, सकलशास्त्रपारङ्गतश्च अयं गुरुः ।गुरुः।
एते गुरोः कारकत्वानि - ऐश्वर्यम्, पुत्राः, देहपुष्टिः, बुद्धिः, सम्पत्तिः, मृदुभाषणम्, [[ज्योतिश्शास्त्रम्।ज्योतिषम्]], कण्ठः, सिंहासनम्, स्वर्गलोकसञ्चारः, पौत्राः, गृहसौख्यम्, आचारः औदार्यम्, अचलता, पशुसम्पत्तिः, हृदयम्, तपः, ज्येष्ठसहोदरः, बन्धुः, सुवर्णनिधिः, वैढूर्यम्, काव्यज्ञानम्, सद्विनियोगः, वातः, श्लेष्म, अग्निमान्द्यम्, दन्ताः, मन्त्रः, [[वेदान्तः]], ब्राह्मणभक्तिश्रद्धा, कीर्तिः, गौरवम्, विद्या, [[विज्ञानम्]], उन्नताशयः, उन्नतविद्याभ्यासः, विदेशीव्यवहारः, दूरदृष्टिः, शास्त्रबोधनम्, पुस्तकप्रकाशनम्, प्रसङ्गाः, प्रसाराः, ऊरुः, रक्तनालाः च ।च।
