12:35 pm on May 3, 2014\tPermalink\nअकर्त्तरि च कारके सञ्ज्ञायाम्॥३.३.१९॥ (Other than the sense of a doer 3.3.19)अकर्त्तरि च कारके सञ्ज्ञायां घञ्। यः शब्दः धातोः घञ्-प्रत्ययस्य च संयोगात् भवति सः शब्दः धातोः कर्तृकारकम् इति विहाय कस्मिन् अपि अन्यस्मिन् कारके भवितुं शक्यते तस्मात् अकर्त्तरि इति। यथा लिख् + घञ् + सुप् = लेखः। लिख् धातोः कर्ता अस्ति लेखकः तथा अकर्त्तरि इति निर्देशनेन लेखः इति लेखकः इति अर्थे न प्रयुज्यते।\nhnbhat\t12:11 pm on May 5, 2014\tPermalink\n। Reply\tअकर्त्तरि च कारके सञ्ज्ञायां घञ्।\nइत्येव संपूर्णः सूत्रार्थः। कर्तृभिन्ने कारके संज्ञायां विषये घञ् प्रत्ययः प्रयुज्यते इत्यर्थः। न तु लेखः इति सिद्धं रूपं स्वीकृत्य तस्यार्थः लेखकः इति नास्तीति वक्तुं सूत्रस्यावश्यकता अस्ति। प्रत्ययार्थ एवोच्यते सूत्रेण।\nइति लेखशब्दार्थ उच्यते प्रत्ययेन। यथा प्रयोगः, तथार्थनिरूपणमिति द्योतयितुमेव संज्ञाशब्दः। अन्यत्र, करणे, ल्युट् प्रत्ययः, लेखनी। कर्तरि ण्वुल् प्रत्ययः - लेखकः, लेखिता इति। अन्यस्मिन् कारके अन्ये प्रत्यया उक्ता एव। घञ्प्रत्ययविषये, अयं नियमः - संज्ञायां धातोः, कर्तृभिन्ने कारके घञ् प्रयुज्यते। योऽर्थः घञ्प्रत्ययान्तेनोच्यते, स एव प्रत्ययार्थः। अत्र कर्मार्थः प्रत्ययः। अथवा, यत्र लिख्यते, सोऽपि लेख एव। अधिकरणे घञ्प्रत्ययः। लेख इत्यर्थे लेखकः इति न प्रयुज्यते इति सर्वैर्ज्ञायते एव। प्रयोगात्। तथा प्रयोक्तुं न शक्यते वा शक्यते वा इति वक्तुं सूत्रस्यावश्यकता नास्ति।\nReply Cancel reply\tRequired fields are marked * Name * Email * Website Notify me of new comments via email. Notify me of new posts via email.\t← अकारणेन व्यथते (Agitated without reason)
