यद्-जातीयस्य अर्थस्य संनिकर्षात् सुखम् आत्मा उपलब्धवान्, तद्-जातीयम् एव अर्थं पश्यन्, उपादातुम् इच्छति। सा इयम् आदातुम् इच्छा एकस्य अनेक-अर्थ-दर्शिनः दर्शन-प्रतिसंधानात् भवतन्ती लिङ्गम् आत्मनः। नियत-विषये हि बुद्धि-भेद-मात्रे न संभवति, देह-अन्तरवत् इति।
यद्-जातीयः अस्य अर्थः सुख-हेतुः प्रसिद्धः, तद्-जातीयम् अर्थं पश्यन्, आदातुं प्रयतते। [सः अयं प्रयत्नः]b एकम् अनेक-अर्थ-दर्शिनं दर्शन-प्रतिसन्धातारम् अन्तरेण न स्यात्। नियत-विषये बुद्धि-मात्रे न संभवति, देह-अन्तरवत् इति। एतेन दुःख-हेतौ प्रयत्नः व्याख्यातः।
सुख-दुःख-स्मृत्या च अयं, तत्-साधनम् आददानः, सुखम् उपलभते, दुःखम् उपलभते, सुख-दुःखे वेदयते। पूर्व-उक्तः एव हेतुः।
बुभुत्समानः खलु अयं विमृशति- «किं स्वित्» इति। विमृशन् च जानीते- «इदम्» इति। तत् इदं ज्ञानं बुभुत्सा-विमर्शाभ्याम् अभिन्न-कर्तृकं गृह्यमाणम् आत्म-लिङ्गम्। पूर्व-उक्तः एव हेतुः इति।
