पिहित (closed, concealed, covered) - Learn Sanskrit\nपिहित (closed, concealed, covered)\nSrinivasa\tUncategorized\t March 17, 2018 March 17, 2018 0 Minutes\nपिहितशब्दं 'closed' अथवा 'terminated' इत्यर्थे दूरदर्शने प्रसारिते अद्यतनायां संस्कृतवार्त्तायां उपयुक्तम् । 'भारतीयरिसर्वबैङ्केन व्यावसायिकऋणार्थमुद्घोषणपत्रस्य प्रणाली पिहिता - Reserve Bank of India has terminated the system of LoU for trade credits.\nपिहितशब्दः अपिहित इत्यपि दृश्यते । अपिहित इत्यस्य रूपस्य सिद्धिः एवमस्ति।\nअपि (उपसर्ग) + धा (धातु) + क्त प्रत्यय  - >\nअपि हि क्त (दधातेर्हिः ७।४।४२)। दधातेरङ्गस्य 'हि' इत्ययमादेशो भवति तकारादौ किति प्रत्यये परतः ।\nअपिहितः इति रूपम् ।\nएवं सति कथं अल्लोपसहितपिहित इति रूपं सिद्ध्यति? अत्र वयं अव्ययादाप्सुपः (२।४।८२) इत्येतं स्मरामः। यद्यपि अस्य सूत्रस्य प्रवृत्तिः 'तत्र शालायाम्', 'तत्र शालायाम्', 'कृत्वा', 'हृत्वा' इत्यादीनां सिद्ध्यर्थं भवति तथापि पारम्परिकेषु वृत्तीषु तत्प्रदेशे पठिते कारिकाश्लोके अल्लोपप्रमाणं दृश्यते ।\nवष्टि भागुरिरल्लोपम् अवाप्योरुपसर्गयोः ।\nआपं चैव हलन्तानां यथा वाचा निशा दिशा ।।\nअत्रस्थानि उदाहरणानि वगाहः, अवगाहः, पिधानम्, अपिधानम् ।\nपिधानम्, अपिधानम् - अपिपूर्वकस्य धाधातोः (डुधाञ् धारणपोषणयोः) ल्युटि युवोरनाकौ (७।१।१) इत्यनेन अनादेशविभक्तिकार्यानन्तरं 'अपिधान' मिति प्रयोगः सिद्धः ।\nतथैव पिहित-अपिहित, वगाह-अवगाह, वतंस-अवतंस इत्यादयः ।\nकेचित् पिधानशब्दसिद्ध्यर्थं अर्धर्चादिगणपाठं दर्शयन्ति । पश्यतु अर्धर्चाः पुंसि च (२।४।३१)। पठिते गणे केवलं पिधानशब्दः दृश्यते न तु वगाहवतंसेत्यादयः । एतेषां सिद्ध्यर्थं पुरातनवैयाकरणं भागुरिवर्यमनुसृत्य अस्माभिः अल्लोपः करणीयः ।\nभाषायामपि 'भिज्ञ - अभिज्ञ' इति अल्लोपः दृश्यते इति नारायणप्रसादवर्येणापि उक्तम्।\n२०१८-०३-१४ बुधवासरः (2018-03-14 Wednesday)\nI'm interested in learning and teaching Sanskrit. This blog uses materials that have been used recently.\tView all posts by Srinivasa\nPrevious Post प्रस्थानम् (Departure)\nNext Post आनन्दः (Pleasure)\nOne thought on "पिहित (closed, concealed, covered)"\nधन्यवादः। मयापि अपिहितं पिहितं इत्यिदं चिन्तितम्। विशदीकरणाय धन्यवादः।\nCategories Select Category अदादिगण (34) अव्ययप्रयोगः (9) आत्मनेपदी (51) उभयपदी (33) कृदन्तः (9) क्रयादिगण (11) चुरादिगण (17) जगवृतान्ताः - World (855) जुहोत्यादिगण (23) तनादिगण (7) तुदादिगण (12) दर्शनशास्त्रम् (1) दिवादिगण (32) धातुः (185) निजवृतान्ताः - Personal (1,001) परस्मैपदी (100) पाणिनि-अष्टाध्यायी (103) प्रत्ययः (57) प्रत्ययः (19) भ्वादिगण (79) महाभारतम् (50) रामायणम् (13) रुधादिगण (16) वाक्यानि - Sentences (173) वेदमंत्राणि (13) व्याकरणम् (192) सन्धिः (19) शब्दः (120) शब्दप्रयोगः (555) समासः (6) साहित्यम् (1) सुबन्तरूपाणि (12) स्वादिगण (15) Uncategorized (1,205) Welcome (3)
