କମଳାଦେବୀ ଚଟ୍ଟପାଧ୍ୟାୟ (୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୦୩ - ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜ ସଂସ୍କାରିକ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କାଳରେ ଭାରତୀୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ହାତବୁଣା ଲୁଗାର ପୁନର୍ଜାଗରଣ ଓ ସହଯୋଗଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଜଣା ।
ଜାତୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କୁଟୀରଶିଳ୍ପ ଏମ୍ପୋରିୟମ, ଏବଂ କ୍ରାଫ୍ଟସ କାଉନସିଲ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ସମେତ ଅନେକ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କ ଦୂରଦର୍ଶିତା ଯୋଗୁ ଅଧୁନା ସକ୍ରିୟ । ସେ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ସମବାୟ ତୃଣମୂଳ ଅଭିଯାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ଉଭୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଗରୁ ଓ ପରେ କଠୋର ବିରୋଧାଭାସ ମିଳିଥିଲା ।
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ, ନାଚ ଓ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଅକାଦେମୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଅକାଦେମୀ ଫେଲୋସିପ ମିଳିଥିଲା ।[୧] ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ଓ ୧୯୮୭ରେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।
