୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୨ - ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୭ (ଇସ୍ତଫା)
ଜୟପୁରରେ ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଜୀବନ କଟିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥାଭାବରୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରୁ ସେ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଶାସନରେ ସେ ଜଣେ କିରାଣୀ ଭାବରେ କର୍ମମୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ସେ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।[୫]ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ।[୬] ନୈତିକତାପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ରାଜନୀତିରେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା । ଏକଦା ପଣ୍ଡତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ଥରଟିଏ ଅଳ୍ପକାଳ ନିମନ୍ତେ ସେ ଆଦିବାସୀ ଓ ହରିଜନ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ନୀତି ଆଦର୍ଶର ବିଚ୍ୟୁତି ଦେଖି ସେ କଂଗ୍ରେସ ତ୍ୟାଗ କରିଥଲେ ଓ ପରେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ବିନୋବା ଭାବେଙ୍କ ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କୋରାପୁଟର ଜନଜାତିର ବିକାଶ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
