ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯ
ಒಂಬತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ 981 ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಿಪಿಎಸ್ಇಗಳು
ಕುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 18 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ
ಸುಸ್ಥಿರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಪರ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕಂಪನಿಗಳು
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು  ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ, 9 ರಾಜ್ಯಗಳ 981 ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 17.7 ಲಕ್ಷ ಜನರು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2022-23ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸಿಪಿಎಸ್ಇಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು 8130 ಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೀಟರ್ ಗಣಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 46 ರಷ್ಟನ್ನು ಗೃಹ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಂತಹ ಸಮುದಾಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ, ಶೇ. 49 ಆಂತರಿಕ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೇ.6 ರಷ್ಟು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಗಣಿ ನೀರಿನ ಸೂಕ್ತತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಣಿ ಸಂಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಣಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಂಧ್ರಗಳು ಸ್ತರಗಳಿಂದ ಸೋರುವ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಗಣಿ ನೀರು ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳ ನೀರಾವರಿ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಧೂಳು ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ತೊಳೆಯುವಿಕೆಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಧಮಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕೋಲ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ ನಿಂಗಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಗಂಟೆಗೆ 5000 ಲೀಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಿವರ್ಸ್ ಆಸ್ಮೋಸಿಸ್  ಫಿಲ್ಟರ್ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಾವರವು ಪಂಪ್ ಮಾಡಿದ ಗಣಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೋನಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಳಸಲಾದ ಆರ್ ಒ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಅರೆಪರ್ಮಿಯಬಲ್ ಪೊರೆಯ ಮೂಲಕ ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ, ದೊಡ್ಡ ಕಣಗಳು, ಅಯಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಾಗ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಾದುಹೋಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕೋಲ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ ಶ್ರೀಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಒ. ಫಿಲ್ಟರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್  ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಹದೋಲ್ ಮತ್ತು ಅನುಪ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್ಇಸಿಎಲ್ ನಿಂದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಉಪಕ್ರಮಗಳು:
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಹದೋಲ್ ಮತ್ತು ಅನುಪ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ದಾಮಿನಿ, ಖೈರಾಹಾ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನವಗಾಂವ್ ಭೂಗತ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಭೂಗತ ಸೋರಿಕೆ ನೀರನ್ನು ಸರಾಫಾ ನದಿಗೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮೊದಲು, ಈ ನೀರನ್ನು ಸರಾಫಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತದ ಶೋಧನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಗಣಿಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಒಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎರಡು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನೆರೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳಾದ ಖನ್ನತ್ ಮತ್ತು ಚಿರ್ತಿಯ 5000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಿಪಿಎಸ್ಇಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಗಣಿ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
(Visitor Counter : 28