ಸಂಪುಟ
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಡುವೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಂಪುಟದ ಅನುಮೋದನೆ
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಡುವೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಂಪುಟದ ಅನುಮೋದನೆ
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿಂದು ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ಗೆ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ  ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯನಡುವೆ 2019ರ ಮಾರ್ಚ್ 29ರಂದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಸಾಂತಾ ಕ್ರೂಜ್ ಡೆ ಲಾ ಸಿಯೇರಾದಲ್ಲಿ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ವಿವರಗಳು:
· ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸಮರ್ಥ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅಂದರೆ ಭೂ ದೂರ ಸಂವೇದಿ; ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಪಥ ದರ್ಶನ; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಶೋಧನೆ; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನೆಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಕೆ; ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆನ್ವಯಿಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನುವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
· ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಿಂದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯ ಗುಂಪು ರಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳು :
ಅಂಕಿತ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಷ್ಠಾನ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಮಾಪ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ರಚನೆಗೆ, ಕಾಲದ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳು:
ಅಂಕಿತ ಹಾಕಲಾದ ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಭೂ ದೂರ ಸಂವೇದಿ; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂವಹನ; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಥದರ್ಶನ; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಶೋಧನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಆನ್ವಯಿಕಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ಇಂಬು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಒಳಗೊಂಡ ವೆಚ್ಚ:
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಠ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಪಾಲು ಜಂಟಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಂತರದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಒಪ್ಪಂದ  /ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಮಾನವತೆಯ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆನ್ವಯಿಕಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ವಲಯಕ್ಕೂ ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ:
· ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ , 2016ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೊಲೀವಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೋದೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರ ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ 2017ರ ಜೂನ್ 5 ಮತ್ತು 6ರಂದು ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭೂ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂವಹನ ಕುರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಎಬಿಇ ನಿಯೋಗವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ರೋ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಬೊಲಿವಿಯಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಕಾರ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಲವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು, ಬೊಲಿವಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಕಾರ ಕುರಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕರಡು ಕಳುಹಿಸಲು ಇಸ್ರೋಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.
· ಈ ಮನವಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಭಾರತ-ಬೊಲಿವಿಯಾ ನಡುವೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಕಾರ ಕುರಿತಂತೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಡನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು/ಡಿಎಓಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೊಲಿವಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ಒಪ್ಪಿತ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಿದ್ದರು.