Prime Minister's Office
English rendering of PM's address on the occasion of 125th Birth Anniversary of Srila Bhaktivedanta Swami Prabhupada Ji
Hare Krishna! Joining us today on this auspicious occasion are the country’s Culture Minister Shri G. Kishan Reddy, the President of ISKCON Bureau, Shri Gopal Krishna Goswami ji, and all the fellow Krishna devotees from different countries of the world!
Day before yesterday, it was Sri Krishna Janmashtami and today we are celebrating the 125th birth anniversary of Srila Prabhupada. It is as if both the happiness and contentment of accomplishment are merged together. This spirit is being experienced by millions of followers of Srila Prabhupada Swami and Krishna devotees all over the world. I can see all the saints from different countries on the screen. It is as if millions of minds are bound by one emotion and millions of bodies are connected by one common consciousness! This is the Krishna consciousness which has been spread by Prabhupada Swami ji to the entire world.
Friends,
We all know that Prabhupada Swami was not only a supernatural devotee of Krishna, but he was also a great devotee of Bharat. He fought in the freedom struggle of the country. He even refused to take his diploma from the Scottish College in support of the non-cooperation movement. Today it is a happy coincidence that the country is celebrating the 125th birthday of such a great patriot at a time when India is celebrating 75 years of its independence, the Amrit Mahotsav. Srila Prabhupada Swami always used to say that he is traveling in the countries because he wants to give India's most priceless treasure to the world. The spirit of the knowledge and science of India, the life culture and traditions that we have, is अथ-भूत दयाम् प्रति, i.e., for the welfare of the living entity only! इदम् न ममम् , i.e., ‘it is not mine’, is also the last mantra of our rituals. This is for the entire universe, for the benefit of the entire creation and that is why, Swami ji's revered Guruji Srila Bhaktisiddhanta Sarasvati ji saw that potential in him and instructed him to take the thought and philosophy of India to the world. Srila Prabhupada ji made this command of his Guru his mission, and the result of his efforts is visible in every corner of the world today.
In the Amrit Mahotsav also, India’s resolutions are based on the mantra of Sabka Saath, Sabka Vikas and Sabka Vishwas in its onward journey. The spirit of global well-being is at the heart of these resolutions, at the core of our goals. And all of you are a witness to how necessary everyone's effort is for the fulfillment of these resolutions. If Prabhupada ji alone has given so much to the world then can you imagine the outcome if we all make concerted efforts with his blessings? We will definitely reach that peak of human consciousness from where we can play a bigger role in the world and spread the message of love to the masses.
Friends,
A great example of how much India can offer to the world in the interest of humanity is our knowledge and tradition of yoga spread all over the world! It is our resolve that the entire world should benefit from the sustainable lifestyle of India and the sciences like Ayurveda. India has made the mantra of self-reliance which Srila Prabhupada often used to talk about, and the country is moving forward in that direction. Many times when I talk about the goals of AatmaNirbhar Bharat and Make in India, I cite the examples of the success of ISKCON's Hare Krishna movement to my officers and businessmen. When we visit any country and when people greet us with 'Hare Krishna', we feel so much warmth and pride. Imagine how we would feel when we get this same affinity for Make in India products! We can also achieve these goals by learning from ISKCON.
Friends,
Lord Krishna had said to Arjuna – न हि ज्ञानेन सदृशम् पवित्र-मिह विद्यते
That is, there is nothing as holy as knowledge. After highlighting the supremacy of knowledge, he had said one more thing मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिम निवेशय, i.e., having attained the science of knowledge, devote your mind and intellect to Krishna. This faith and this force is also a yoga, which is called Bhakti Yoga in the 12th chapter of the Gita and the power of this Bhakti Yoga is enormous. The history of India is also a witness to this. When India was trapped in the deep abyss of slavery and was unable to concentrate on its knowledge and power due to injustice, oppression and exploitation, it was Bhakti that kept India's consciousness alive and its identity intact. Today scholars evaluate that if there was no social revolution of the Bhakti period, it is difficult to imagine where India would have been and in what form! But, in those difficult times, saints like Chaitanya Mahaprabhu, who held together our society with the spirit of devotion, gave the mantra of 'Faith to Self-confidence'. Bhakti ended discrimination of faith, social high and low, rights and wrongs and made a direct relation between Shiva and life.
Friends,
If you study the history of India, you will also find that sages and seers kept on appearing before the society in different periods, kept incarnating to hold on to this thread of devotion. If a sage like Swami Vivekananda propagated Vedas and Vedanta to the West, then Srila Prabhupada and ISKCON took up this great responsibility of propounding Bhakti Yoga to the world. He worked to connect Bhakti Vedanta with the consciousness of the world. This was no ordinary task. He started a global mission like ISKCON at the age of about 70, when people become inactive. This is a huge inspiration for our society and for every person. Many times we see people saying that age has advanced, otherwise, they would have done a lot! Or it is not the right age to do all these things? But Prabhupada Swami remained active for his resolutions from his childhood till his whole life. When Prabhupada ji went to America by sea, he was almost empty-pocket; he had only Gita and Shrimad Bhagwat! During the journey, he suffered heart attacks twice. When he reached New York, he did not have any arrangements for food and no place to stay. But what the world saw in the next 11 years, in the words of revered Atal ji, it was nothing less than a miracle.
Today there are hundreds of ISKCON temples in different countries of the world and a number of Gurukuls are keeping Indian culture alive. ISKCON has told the world that faith for India means zeal, enthusiasm and gaiety and faith in humanity. Today, people in different countries of the world are often seen doing ‘kirtan’ in Indian attire. The clothes are simple, there are instruments like ‘dholak’ and ‘manjira’ in their hands and they chant Hare Krishna, swaying in a spiritual peace. When people see them, they think that maybe there is some festival or event! But this ‘kirtan’, this event, is a way of life for us in our country. This joyful form of faith has been attracting people all over the world and is giving new hope to the stressed world today.
Friends,
Lord Krishna has said in the Gita:
अद्वेष्टा सर्व-भूतानांमैत्रः करुण एव च।
निर्ममोनिर-हंकारः सम दु:ख सुखः क्षमी॥
That is, one who loves only the living entity, has compassion and love for them, does not hate anyone, he is endearing to God. This mantra has been the basis of the thought of India for thousands of years. And our temples have been involved in giving social basis to this thinking. ISKCON temples have emerged as the modern centers of this tradition of service. I remember how ISKCON had stepped forward to serve the people when there was an earthquake in Kutch. Whenever there has been any calamity in the country, whether it is the tragedy of Uttarakhand or the devastation of cyclones in Odisha and Bengal, ISKCON has always lent its support to the society. Even in the Corona pandemic, you have been continuously arranging food and other requirements for millions of patients, their families and migrants. Apart from the pandemic, you continue the relentless campaign of providing free food and service to millions of poor. I am aware of the hospitals being built by ISKCON for Covid patients and how you are participating in the vaccine campaign. I wish ISKCON and all its devotees very best for this service.
Friends,
Today you are not only serving Krishna with the mantra of Satya, Seva and Sadhna, but also playing the role of brand ambassador of Indian ideals and values all over the world. The eternal ethos of India is: सर्वे भवन्तु सुखिनः, सर्वे संतु निरामयः . This idea has become the resolution of millions of people today through ISKCON. The love for God, and the vision of God in the living entity alone, is the way to the realization of this resolution. This is the path God has shown us in the Vibhuti Yoga chapter. We are hopeful that we will apply this mantra of 'वासुदेवः सर्वम्'  in our life and make human beings aware of this harmony. With this spirit, thank you all so much!
Hare Krishna!
DISCLAIMER: This is the approximate translation of PM’s speech. Original speech was delivered in Hindi.
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
ଶ୍ରୀଲ ଭକ୍ତି ବେଦାନ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଭୁପାଦ ଜୀଙ୍କର ୧୨୫ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
ହରେ କୃଷ୍ଣ!
ଆଜିର ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ ଆମ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଜି. କିଶନ୍ ରେଡ୍ଡୀ, ଇସ୍କନ ବ୍ୟୁରୋର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରୀ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଜୀ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଆମ ସହ ଯୋଡି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ସାଥୀ, କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତଗଣ!
ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ଆମେ ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୁପାଦ ଜୀଙ୍କ ୧୨୫ତମ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ କରୁଛୁ । ଏହା ଏଭଳି ସମୟ ଯେ, ଯେପରି ସାଧନାର ସୁଖ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉଭୟ ଏକାଠି ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି । ଏହି ଭାବନାକୁ ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୁପାଦ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କୋଟି କୋଟି ଅନୁଗାମୀ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କୋଟି କୋଟି କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି । ମୁଁ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ପରଦାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ସାଧକଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁଛି! ଏପରି ଲାଗୁଛି ଯେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମନ ଗୋଟିଏ ଭାବନାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଛି, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶରୀର ଏକ ଚେତନା ସହ ଯୋଡି ହୋଇଛନ୍ତି! ଏହା ସେହି କୃଷ୍ଣ ଚେତନା ଯାହାର ବାର୍ତା ପ୍ରଭୁପାଦ ସ୍ୱାମୀ ଜୀ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପହଂଚାଇଛନ୍ତି ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁ ଯେ ପ୍ରଭୁପାଦ ସ୍ୱାମୀ ଏକ ଅଲୌକିକ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତ ତ ଥିଲେ, ଏଥି ସହିତ ସେ ଜଣେ ମହାନ୍ ଭାରତ ଭକ୍ତ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିଲେ । ସେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ସମର୍ଥନରେ ସ୍କଟିଶ କଲେଜରୁ ନିଜର ଡିପ୍ଲୋମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେବାକୁ ବି ମନା କରି ଦେଇଥିଲେ । ଆଜି ଏହା ସୁଖଦ ସଂଯୋଗ ଯେ ଦେଶ ଏଭଳି ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରଭକ୍ତଙ୍କର ୧୨୫ତମ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ ଏଭଳି ଏକ ସମୟରେ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତାର ୭୫ ବର୍ଷର ପର୍ବ- ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛି ।
ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୂପାଦ ସବୁବେଳେ ଏକଥା କହୁଥିଲେ ଯେ ସେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଏଥିପାଇଁ ଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି କାରଣ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ବିଶ୍ୱକୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ଭାରତର ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ - ବିଜ୍ଞାନ ରହିଛି, ଆମର ଯେଉଁ ଜୀବନ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ରହିଛି, ତାର ଯେଉଁ ଭାବନା ରହିଛି - ଅର୍ଥାତ୍- ଭୂତ ଦୟାମ ପ୍ରତି ଅର୍ଥାତ୍, ପ୍ରତିଟି ଜୀବ ପାଇଁ, ପ୍ରତିଟି ଜୀବର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ! ଆମର ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡିକର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତିମ ମନ୍ତ୍ର ଏହା ହୋଇଥାଏ – ଇଦମ୍ ନ ମମମ୍ ୟାନି, ଏହା ମୋର ନୁହେଁ । ଏହା ଅଖିଳ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପାଇଁ, ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ସୃଷ୍ଟିର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ସ୍ୱାମିଜୀଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଜୀ ଶ୍ରୀଲ ଭକ୍ତି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସରସ୍ୱତୀ ଜୀ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ସେହି କ୍ଷମତା ଦେଖିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଭାରତର ଚିନ୍ତନ ଓ ଦର୍ଶନକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପହଂଚାଇବେ । ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୂପାଦ ଜୀ ତାଙ୍କ ଗୁୁରୁଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ନିଜର ମିଶନ୍ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଆଜି ବିଶ୍ୱର କୋଣ - ଅନୁକୋଣରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି ।
ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ ଏବଂ ସବକା ବିଶ୍ୱାସର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏହିଭଳି ସଙ୍କଳ୍ପଗୁଡିକୁ ନିଜର ଆଗାମୀ ଯାତ୍ରାର ଆଧାର କରିଛି । ଆମର ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପଗୁଡିକର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ଆମର ଏହିସବୁ ଲକ୍ଷ୍ୟର ମୂଳରେ ମଧ୍ୟ ବୈଶ୍ୱିକ କଲ୍ୟାଣର ଭାବନା ହିଁ ରହିଛି । ଏବଂ ଆପଣ ସମସ୍ତେ ଏହାର ସାକ୍ଷୀ ଅଟନ୍ତି ଯେ ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପଗୁଡିକର ପୂରଣ ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରୟାସ କେତେ ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ । ଆପଣମାନେ କଳ୍ପନା କରିପାରନ୍ତି, ଯଦି ପ୍ରଭୂପାଦ ଜୀ ଏକୁଟିଆ ବିଶ୍ୱକୁ ଏତେ କିଛି ଦେଇପାରିଛନ୍ତି, ତାହାହେଲେ ଯଦି ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଏକ ସଙ୍ଗରେ ପ୍ରୟାସ କରିବା, ତାହାହେଲେ କିଭଳି ପରିଣାମ ମିଳିବ? ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମାନବିକ ଚେତନାର ସେହି ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଂଚିବା ଯେଉଁଠାରୁ ଆମେ ବିଶ୍ୱରେ ଆହୁରି ବୃହତ୍ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିପାରିବା, ପ୍ରେମର ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଂଚାଇ ପାରିବା ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ମାନବତାର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଭାରତ ବିଶ୍ୱକୁ କେତେ କଣ ଯେ ଦେଇପାରିବ, ଆଜି ଏହାର ଏକ ବହୁତ ବଡ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଆମର ଯୋଗର ଜ୍ଞାନ! ଆମର ଯୋଗ ପରମ୍ପରା! ଭାରତର ଯେଉଁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ରହିଛି, ଆୟୁର୍ବେଦ ଭଳି ଯେଉଁ ବିଜ୍ଞାନ ରହିଛି, ଆମର ସଙ୍କଳ୍ପ ଏହି ଯେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଏହାର ସୁଫଳ ମିଳୁ । ଆତ୍ମନିର୍ଭରତାର ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୂପାଦ ବହୁ ସମୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ, ତାହାକୁ ଭାରତ ନିଜର ଧ୍ୟେୟ ଭାବେ ବାଛି ନେଇଛି, ଏବଂ ସେହି ଦିଗରେ ଦେଶ ଆଗକୁ ବଢୁଛି । ମୁଁ ଅନେକ ଥର ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଏବଂ ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମୋର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଇସ୍କନର ହରେ କୃଷ୍ଣ ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତାର ଉଦାହରଣ ଦେଇଥାଏ । ଆମେ ଯେତେବେଳେ ବି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶକୁ ଯାଉ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଯେତେବେଳେ ଭେଟିଲା ବେଳେ ‘ହରେ କୃଷ୍ଣ’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଆମକୁ କେତେ ନିଜର ଲାଗନ୍ତି, କେତେ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ଏହି ଆପଣାପଣ ଯେତେବେଳେ ଆମକୁ ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଉତ୍ପାଦଗୁଡିକ ପାଇଁ ମିଳିବ ତାହାହେଲେ ଆମକୁ କିଭଳି ଅନୁଭବ ହେବ! ଇସ୍କନ ଠାରୁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି ଆମେ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିପାରିବୁ ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ – ‘ନ ହି ଜ୍ଞାନେନ ସଦୃଶମ ପବିତ୍ର-ମିହ ବିଦ୍ୟତେ’ , ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ଞାନ ଭଳି ପବିତ୍ର କିଛି ବି ନୁହେଁ । ଜ୍ଞାନକୁ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଦେବା ପରେ ସେ ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା କହିଥିଲେ - ‘ମଧ୍ୟେବ ମନ ଆଧତସ୍ୱ ମୟି ବୁଦ୍ଧିମ ନିବେଶାୟ’ ଅର୍ଥାତ୍, ଜ୍ଞାନ ବିଜ୍ଞାନକୁ ହାସଲ କରିବା ପରେ ନିଜର ମନକୁ, ବୁଦ୍ଧିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରେ ଲଗାଇ ଦିଅ, ତାଙ୍କରି ଭକ୍ତିରେ ସମର୍ପିତ କରିଦିଅ । ଏହି ବିଶ୍ୱାସ, ଏହି ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏକ ଯୋଗ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ଗୀତାର ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭକ୍ତି ଯୋଗ କୁହାଯାଇଛି । ଏବଂ ଏହି ଭକ୍ତି ଯୋଗର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବହୁତ ବଡ ଅଟେ । ଭାରତର ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସାକ୍ଷୀ ଅଟେ । ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ଦାସତ୍ୱର ଗଭୀର ଗର୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଫଶି ରହିଥିଲା, ଅନ୍ୟାୟ, ଅତ୍ୟାଚାର ଏବଂ ଶୋଷଣ ଦ୍ୱାରା ପିଡୀତ ଭାରତ ନିଜର ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରୀତ କରିପାରୁ ନଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହି ଭକ୍ତି ହିଁ ଥିଲା, ଯାହା ଭାରତର ଚେତନାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଲା, ଭାରତର ପରିଚୟକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖିଲା । ଆଜି ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏ କଥାର ଆକଳନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଭକ୍ତି କାଳର ସାମାଜିକ କ୍ରାନ୍ତି ନଥାଆନ୍ତା ତାହାହେଲେ କେଜାଣି ଭାରତ କେଉଁଠି ଥାଆନ୍ତା, କେଉଁ ସ୍ୱରୂପରେ ରହିଥାଆନ୍ତା! କିନ୍ତୁ ସେହି କଠିନ ସମୟରେ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭଳି ସନ୍ଥ ଆମ ସମାଜକୁ ଭକ୍ତିର ଭାବନାରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଲେ, ସେ “ବିଶ୍ୱାସରୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ”ର ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲେ । ଆସ୍ଥାର ଭେଦଭାବ, ସାମାଜିକ ଉଚ୍ଚ ନୀଚ୍ଚ, ଅଧିକାର-ଅନଧିକାର, ଭକ୍ତି ଏସବୁକୁ ସମାପ୍ତ କରି ଶିବ ଏବଂ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କର ସେତୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଆପଣ ଭାରତର ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଏକଥା ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବେ ଯେ ଭକ୍ତିର ଏହି ଡୋରକୁ ଧରି ରହିବା ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାଳଖଣ୍ଡରେ ଋଷି ମହର୍ଷୀ ଏବଂ ମନିଷୀ ଏହି ସଂସାରକୁ ଆସୁଥିଲେ, ଯାଉଥିଲେ, ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲେ । ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ଯଦି ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ଭଳି ମହାପୁରୁଷ ଆସିଥିଲେ ଯିଏ ବେଦ ବେଦାନ୍ତକୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଂଚାଇଥିଲେ, ତେବେ ସେହିପରି ବିଶ୍ୱକୁ ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି ଯୋଗ ପ୍ରଦାନ ଦାୟିତ୍ୱର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଲା ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୁପାଦ ଜୀ ଏବଂ ଇସ୍କନ ଏହି ମହାନ୍ କାର୍ଯ୍ୟର ବୋଝ ଉଠାଇଲେ । ସେ ଭକ୍ତି ବେଦାନ୍ତକୁ ଦୁନିଆର ଚେତନା ସହ ଯୋଡିବାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନଥିଲା । ସେ ପ୍ରାୟ ୭୦ ବର୍ଷର ସେହି ବୟସରେ ଇସ୍କନ୍ ଭଳି ବୈଶ୍ୱିକ ମିଶନର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଜୀବନର ପରିସୀମା ଓ ସକ୍ରିୟତାକୁ ହ୍ରାସ କରିଦେଇଥାଆନ୍ତି । ଏହା ଆମ ସମାଜ ପାଇଁ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବହୁତ ବଡ ପ୍ରେରଣା । ଅନେକ ଥର ଆମେ ଦେଖୁ ଯେ, ଲୋକମାନେ କହିବା ଆରମ୍ଭ କୁହନ୍ତି ଯେ ବୟସ ହୋଇଗଲା ନହେଲେ ବହୁତ କିଛି କରିଥାଆନ୍ତି! ଅବା ପୁଣି ଏବେ ତ ଏହି ସବୁ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଉଚିତ ବୟସ ନୁହେଁ! କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୂପାଦ ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ଶୈଶବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଜୀବନ ନିଜର ସଙ୍କଳ୍ପଗୁଡିକ ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ରହିଥିଲେ । ପ୍ରଭୂପାଦ ଜୀ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜାହାଜ ଯୋଗେ ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଗଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପକେଟ ପ୍ରାୟ ଖାଲି ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ପୁଞ୍ଜି ଭାବରେ ଗୀତା ଏବଂ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତ ରହିଥିଲା! ରାସ୍ତାରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ଥର ହୃଦଘାତ ହୋଇଥିଲା! ଯାତ୍ରା କାଳରେ! ଯେତେବେଳେ ସେ ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ପହଂଚିଲେ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଖାଇବାର କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିଲା, ରହିବାର କୌଣସି ଠିକଣା ହିଁ ନଥିଲା । କିନ୍ତୁ ତାର ପରବର୍ତୀ ୧୧ ବର୍ଷରେ ବିଶ୍ୱ ଯାହା କିଛି ଦେଖିଲା, ଶ୍ରଦ୍ଧେୟ ଅଟଳ ଜୀଙ୍କ ଶଦ୍ଦରେ ଯଦି କହିବା ତାହାହେଲେ ଅଟଳ ଜୀ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ – ସେ କୌଣସି ଚମତ୍କାରଠାରୁ କମ୍ ନଥିଲେ ।
ଆଜି ବିଶ୍ୱର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଶହ ଶହ ଇସ୍କନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି, କେତେ ଯେ ଗୁରୁକୁଳ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଜୀବନ୍ତ କରି ରଖିଛନ୍ତି । ଇସ୍କନ ବିଶ୍ୱକୁ ଏକଥା କହିଛି ଯେ, ଭାରତ ପାଇଁ ଆସ୍ଥାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି – ଉମଙ୍ଗ, ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଉଲ୍ଲାସ ଓ ମାନବତା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ । ଆଜି ପ୍ରାୟତଃ ବିଶ୍ୱର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଲୋକମାନେ ଭାରତୀୟ ବେଶଭୂଷାରେ କୀର୍ତନ କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । ପୋଷାକ ସାଦା ହୋଇଥାଏ, ହାତରେ ଢୋଲକ-ମଞ୍ଜିରା ଭଳି ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ଥାଏ, ହରେ କୃଷ୍ଣର ସଙ୍ଗୀତମୟ କୀର୍ତନ ହେଉଥାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାନ୍ତିରେ ଝୁମି ଯାଉଥାନ୍ତି । ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି ତ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଇଆ ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ ଯେ ବୋଧହୁଏ ଏହା କୌଣସି ଉତ୍ସବର ଆୟୋଜନ । କିନ୍ତୁ ଆମର ଏଠି ତ ଏହି କୀର୍ତନ, ଏହି ଆୟୋଜନ ଜୀବନର ସ୍ୱାଭାବିକ ଅଂଶ ଅଟେ । ଆସ୍ଥାର ଏହି ଉଲ୍ଲାସମୟ ସ୍ୱରୂପ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଆସୁଛି, ଏହି ଆନନ୍ଦ ଆଜି ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ନୂତନ ଆଶା ସଂଚାର କରୁଛି ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି -
ଅଦ୍ୱେଷ୍ଟା ସର୍ବ-ଭୂତାନାଂମୈତ୍ରଃ କରୁଣ ଏବ ଚ ।
ନିର୍ମମୋନିର-ହଂକାରଃ ସମ ଦୁଃଖ ସୁଖଃ କ୍ଷମି । ।
ଅର୍ଥାତ୍, ଯିଏ ଜୀବକୁ ପ୍ରେମ କରେ, ତା ପାଇଁ କରୁଣା ଓ ପ୍ରେମ ରଖିଥାଏ, କାହା ସହ ଦ୍ୱେଷ ଭାବ ରଖେ ନାହିଁ, ସେ ହିଁ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆଟେ । ଏହି ମନ୍ତ୍ର ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷରୁ ଭାରତର ଚିନ୍ତନର ଆଧାର ହୋଇ ରହି ଆସିଛି । ଏବଂ ଏହି ଚିନ୍ତନକୁ ସାମାଜିକ ଆଧାର ଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆମର ମନ୍ଦିର ସବୁ କରିଛନ୍ତି । ଇସ୍କନ ମନ୍ଦିର ଆଜି ଏହି ସେବା ପରମ୍ପରାର ଆଧୁନିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି । ମୋର ମନେ ଅଛି ଯେତେବେଳେ କଛ୍ରେ ଭୂମିକମ୍ପ ଆସିଥିଲା ସେତେବେଳେ କିଭଳି ଭାବରେ ଇସ୍କନ୍ ଲୋକମାନଙ୍କର ସେବା ପାଇଁ ଆଗଭର ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ବି ଦେଶରେ କୌଣସି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆସିଛି, ଉତରାଖଣ୍ଡର ଭୂସ୍ଖଳନ ଜନିତ ଭୟାବହ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ହେଉ ଅବା ଓଡିଶା ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବାତ୍ୟାର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେଉ, ଇସ୍କନ ସମାଜର ସମ୍ବଳ ହେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି । କରୋନା ମହାମାରୀରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣମାନେ କୋଟି କୋଟି ରୋଗୀ, ସେମାନଙ୍କର ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଭୋଜନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ମହାମାରୀ ବ୍ୟତୀତ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଗରିବଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନର ଅନବରତ ଅଭିଯାନ ଆପଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଥାଏ । ଯେପରି ଇସ୍କନ କୋଭିଡ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହସପିଟାଲ ସ୍ଥାପନ କରିଛି ଏବଂ ଏବେ ପ୍ରତିଷେଧକ ଅଭିଯାନରେ ମଧ୍ୟ ସହଭାଗିତା ନିର୍ବାହ କରୁଛି, ତାହାର ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ମତେ ନିୟମିତ ଭାବେ ମିଳୁଛି । ମୁଁ ଇସ୍କନକୁ, ଏହାସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କୁ, ଆପଣମାନଙ୍କର ଏହି ସେବା ଯଜ୍ଞକୁ ନେଇ ଅନେକ ଅନେକ ଅନେକ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଉଛି ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଆଜି ଆପଣମାନେ ସତ୍ୟ, ସେବା ଏବଂ ସାଧନାର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କେବଳ ଯେ କୃଷ୍ଣ ସେବା କରୁନାହାନ୍ତି, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ସଂସ୍କାରର ବ୍ରାଣ୍ଡ ଆମ୍ବାସଡରର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହନ କରୁଛନ୍ତି । ଭାରତର ଶାଶ୍ୱତ ସଂସ୍କାର ହେଉଛି: ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ, ସର୍ବେ ସନ୍ତୁ ନିରାମୟଃ । ଏହି ବିଚାର ଇସ୍କନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଜି ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କର, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ ପାଲଟି ଯାଇଛି । ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ, ଏବଂ ଜୀବ ମାତ୍ରରେ ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ଏହା ହିଁ ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପର ସିଦ୍ଧିର ମାର୍ଗ ଅଟେ । ଏହି ମାର୍ଗ ଆମକୁ ବିଭୂତି ଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି । ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ‘ବାସୁଦେବଃ ସର୍ବମ୍’ର ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିଜର ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ମାନବ ଜାତିକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକତାର ଅନୁଭୂତି କରାଇବା । ଏହି ଭାବନା ସହିତ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ!
ହରେ କୃଷ୍ଣ!
(