Cabinet
Cabinet approves National Quantum Mission to scale-up scientific & industrial R&D for quantum technologies
National Quantum Mission received cabinet approval at a total cost of Rs. 6003.65 crore, to scale up scientific and industrial R&D, for accelerating Quantum Technology led economic growth and leverage India into a leading nation in the area
The Union Cabinet, chaired by the Hon'ble Prime Minister Shri Narendra Modi, today approved the National Quantum Mission  at a total cost of Rs.6003.65 crore from 2023-24 to 2030-31, aiming to seed, nurture and scale up scientific and industrial R&D and create a vibrant & innovative ecosystem in Quantum Technology . This will accelerate QT led economic growth, nurture the ecosystem in the country and make India one of the leading nations in the development of Quantum Technologies & Applications .
The new mission targets developing intermediate scale quantum computers with 50-1000 physical qubits in 8 years in various platforms like superconducting and photonic technology. Satellite based secure quantum communications between ground stations over a range of 2000 kilometres within India, long distance secure quantum communications with other countries, inter-city quantum key distribution over 2000 km as well as multi-node Quantum network with quantum memories are also some of the deliverables of the Mission.
The mission will help develop magnetometers with high sensitivity in atomic systems and Atomic Clocks for precision timing, communications and navigation. It will also support design and synthesis of quantum materials such as superconductors, novel semiconductor structures and topological materials for fabrication of quantum devices. Single photon sources/detectors, entangled photon sources will also be developed for quantum communications, sensing and metrological applications.
Four Thematic Hubs  will be set up in top academic and National R&D institutes on the domains - Quantum Computing, Quantum Communication, Quantum Sensing & Metrology and Quantum Materials & Devices. The hubs which will focus on generation of new knowledge through basic and applied research as well as promote R&D in areas that are mandated to them.
NQM can take the technology development eco-system in the country to a globally competitive level. The mission would greatly benefit communication, health, financial and energy sectors as well as drug design, and space applications. It will provide a huge boost to National priorities like digital India, Make in India, Skill India and Stand-up India, Start-up India, Self-reliant India and Sustainable Development Goals .
କ୍ୟାବିନେଟ
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମିଶନକୁ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ର ମଞ୍ଜୁରି
କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହ ଜଡ଼ିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥା ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ  ପରିସରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ
କ୍ୱାଣ୍ଟମ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଧାରିତ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଏବଂ ଭାରତକୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ଲାଗି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଆର୍ଏଣ୍ଡଡିକୁ ବଢ଼ାଇବା ଲାଗି ମୋଟ୍ ୬୦୦୩.୬୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦ ସହିତ ଜାତୀୟ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ମିଶନକୁ କ୍ୟାବିନେଟ ଅନୁମୋଦନ
ମାନନୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଆଜି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ମିଶନ କୁ ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଠାରୁ ୨୦୩୦-୩୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଞ୍ଜୁର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମିଶନରେ ମୋଟ୍ ୬୦୦୩.୬୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ । ଏହି ମିଶନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କ୍ୱାଣ୍ଟମ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥା ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶର ବୀଜବପନ କରିବା, ଏହାକୁ ବିକଶିତ କରିବା ତଥା ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ସହିତ ଏ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା । ଏହି ମିଶନ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ଗତିଶୀଳ କରିବା ସହିତ ଦେଶରେ ଏକ ଅନୁକୂଳ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ବିକଶିତ କରିବ ଏବଂ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ପ୍ରୟୋଗ ର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତକୁ ଅଗ୍ରଣୀ ଦେଶ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେବ ।
ଏହି ନୂଆ ମିଶନ ସୁପରକଣ୍ଡକ୍ଟିଂ ଏବଂ ଫଟୋନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଆଠ ବର୍ଷରେ ୫୦-୧୦୦୦ ଭୌତିକ କ୍ୟୁବିକ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରର କ୍ୱାଣ୍ଟମ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିକଶିତ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବହନ କରିଛି । ଭାରତ ଭିତରେ ୨୦୦୦ କିଲୋମିଟର ସୀମା ଭିତରେ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଉପଗ୍ରହ ଆଧାରିତ ସୁରକ୍ଷିତ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ସଞ୍ଚାର, ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଲମ୍ବା ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ସୁରକ୍ଷିତ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ସଞ୍ଚାର, ୨୦୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ପରିଧିରେ ଆନ୍ତଃସହରୀ  କ୍ୱାଣ୍ଟମ କୀ ବିତରଣ ସହିତ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ମେମୋରୀ ଆଧାରିତ ମଲ୍ଟି-ନୋଡ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ନେଟୱର୍କ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଶନର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ।
ଏହି ମିଶନ ସଠିକ୍ ସମୟ, ସଞ୍ଚାର ଓ ନେଭିଗେସନ ପାଇଁ ଆଣବିକ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଆଣବିକ ଘଡ଼ି ବା ଆଟମିକ କ୍ଲକ୍ରେ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଯୁକ୍ତ ମ୍ୟାଗ୍ନେମିଟର ବିକଶିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏହା କ୍ୱାଣ୍ଟମ ଉପକରଣର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସୁପରକଣ୍ଡକ୍ଟର, ନୂତନ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ଟୋପୋଲୋଜିକାଲ ସାମଗ୍ରୀ ଆଦି ଭଳି କ୍ୱାଣ୍ଟମ ସାମଗ୍ରୀର ଡିଜାଇନ ଏବଂ ସଂଶ୍ଳେଷଣରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା କରିବ। ଏହା ଅଧୀନରେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ସଞ୍ଚାର, ସେନ୍ସିଂ ଏବଂ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରୟୋଗ ଲାଗି ଏକକ ଫୋଟନ ଉତ୍ସ/ଡିଟେକ୍ଟର ଏବଂ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ରହିଥିବା ଫୋଟନ ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରାଯିବ ।
କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ, କ୍ୱାଣ୍ଟମ ସଞ୍ଚାର, କ୍ୱାଣ୍ଟମ ସେନ୍ସିଂ ଏବଂ ମେଟ୍ରୋଲୋଜି ଏବଂ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଉପକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାରିଟି ବିଷୟଗତ କେନ୍ଦ୍ର  ଶୀର୍ଷସ୍ତରର ଶିକ୍ଷା ଓ ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବ । ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ବା ହବ୍ଗୁଡ଼ିକ ମୌଳିକ ଏବଂ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଗବେଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ନୂଆ ଜ୍ଞାନ ସୃଜନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବେ ତଥା ସେହିସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବେ ଯାହାର ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯିବ ।
ଜାତୀୟ କ୍ୱାଣ୍ଟମ ମିଶନ  ଦେଶରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶ ସହ ଜଡ଼ିତ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ବୈଶ୍ୱିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଇପାରେ। ଏହି ମିଶନ ଦ୍ୱାରା ସଞ୍ଚାର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଆର୍ଥିକ ଓ ଇନ୍ଧନ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଔଷଧ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ମହାକାଶ ପ୍ରୟୋଗ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବ୍ୟାପକ ଲାଭ ମିଳିପାରିବ। ଏହା ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ, ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ସ୍କିଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ-ଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ  ଭଳି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ବ୍ୟାପକ ରୂପରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ ।