Cabinet
Cabinet approves eCourts Phase III for 4 years
The Union Cabinet chaired by the Prime Minister Shri Narendra Modi has approved the eCourts Project Phase III as a Central Sector Scheme spanning four years  with financial outlay of Rs.7210 crore.
In line with the vision of Hon'ble Prime Minister Shri Narendra Modi ji's "Sabka Sath, Sabka Vikas and Sabka Vishwas", eCourts Mission Mode Project is the prime mover for improving access to justice using technology. As part of the National eGovernance Plan, the e-Courts Project is under implementation since 2007 for ICT enablement of the Indian Judiciary the Phase II of which has concluded in 2023. Phase III of the e-Courts Project in India is rooted in philosophy of "access and inclusion".
Taking the gains of Phase-I and Phase-II to the next level, the e-Courts Phase-III aims to usher in a regime of maximum ease of justice by moving towards digital, online and paperless courts through digitization of the entire court records including legacy records and by bringing in universalization of e-Filing/ e-Payments through saturation of all court complexes with e-Sewa Kendras. It will put in place intelligent smart systems enabling data-based decision making for judges and registries while scheduling or prioritizing cases. The main objective of the Phase-III is to create a unified technology platform for the judiciary, which will provide a seamless and paperless interface between the courts, the litigants and other stakeholders.
The Centrally Sponsored Scheme of eCourts Phase III is being implemented under the joint partnership of Department of Justice, Ministry of Law & Justice, Government of India and eCommittee, Supreme Court of India, in a decentralized manner through the respective High Courts to develop a judicial system that would promote ease of justice by making the system more accessible, affordable, reliable, predictable, and transparent for all stakeholders.
Components of eCourts Phase III are as follows:
|
|
|
|
S.No.
|
|
Scheme Component
|
|
Cost Estimate 
|
|
|
|
1
|
|
Scanning, Digitization and Digital Preservation of Case Records
|
|
2038.40
|
|
|
|
2
|
|
Cloud Infrastructure
|
|
1205.23
|
|
|
|
3
|
|
Additional hardware to existing courts
|
|
643.66
|
|
|
|
4
|
|
Infrastructure in newly set up courts
|
|
426.25
|
|
|
|
5
|
|
Establishment of 1150 Virtual Courts
|
|
413.08
|
|
6
|
|
4400 fully functional eSewa Kendra
|
|
394.48
|
|
7
|
|
Paperless Court
|
|
359.20
|
|
8
|
|
System and Application Software Development
|
|
243.52
|
|
9
|
|
Solar Power Backup
|
|
229.50
|
|
10
|
|
Video Conferencing set-up
|
|
228.48
|
|
11
|
|
e- filing
|
|
215.97
|
|
12
|
|
Connectivity 
|
|
208.72
|
|
13
|
|
Capacity Building
|
|
208.52
|
|
14
|
|
CLASS  in 300 Court Complexes Courtroom
|
|
112.26
|
|
15
|
|
Human Resources
|
|
56.67
|
|
16
|
|
Future Technological Advancements
|
|
53.57
|
|
17
|
|
Judicial process re-engineering
|
|
33.00
|
|
18
|
|
Disabled friendly ICT enabled facilities
|
|
27.54
|
|
19
|
|
NSTEP
|
|
25.75
|
|
20
|
|
Online Dispute Resolution 
|
|
23.72
|
|
21
|
|
Knowledge Management System
|
|
23.30
|
|
22
|
|
e-Office for High Courts & District Courts
|
|
21.10
|
|
23
|
|
Integration with Inter-Operable Criminal Justice System 
|
|
11.78
|
|
24
|
|
S3WAAS platform
|
|
6.35
|
|
|
|
TOTAL
|
|
7210
|
||
||
||
||
|
The expected outcomes of the scheme are as follows:
- Citizens who do not have access to technology can access the judicial services from eSewa Kendras, thus bridging the digital divide.
- Digitization of court records lays the foundation for all other digital services in the project. It enables processes to become more environmental friendly by minimizing paper-based filings and reducing the physical movement of documents.
- Virtual participation in the court proceedings thus reducing costs associated with court proceedings, such as travel expenses for witnesses, judges, and other stakeholders.
- Payment of court fees, fines and penalties from anywhere, anytime.
- Expansion of eFiling for reducing the time and effort required to file documents. Thereby minimizing human errors as documents are automatically checked and also prevent further creation of paper based records.
- Use of latest technologies like Al and its subsets Machine Learning , Optical Character Recognition , Natural Language Processing  to provide a smoother user experience by building a "smart" ecosystem. Registries will have less data entry and minimal file scrutiny facilitating better decision-making and policy planning. It envisages smart scheduling, intelligent system that enables data-based decision making for judges and registries, allows for greater predictability and optimisation of the capacity of judges and lawyers.
- Expansion of virtual courts beyond the adjudication of traffic violation cases, thereby eliminating the presence of litigant or lawyer in the court.
- Enhanced accuracy and transparency in court proceedings
- Emphasis on automated delivery of court summons by further expanding the NSTEP , hence drastically reducing the delays in trials.
- Use of emerging technologies in court processes will make them more efficient and effective, hence contributing significantly towards the reduction of pendency cases.
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1907546
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1910056
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1941500
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1945462
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1884164
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1848737
https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2023/sep/doc2023913251301.pdf
କ୍ୟାବିନେଟ
୪ ବର୍ଷ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଇ-କୋର୍ଟ ଯୋଜନାକୁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଅନୁମୋଦନ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକରେ ୭୨୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟୟ ଅଟକଳ ସହିତ ଚାରି ବର୍ଷ  ବ୍ୟାପୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଜନା ଭାବରେ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଇ-କୋର୍ଟ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁରି ମିଳିଛି ।
ମାନ୍ୟବର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ "ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ ଏବଂ ସବକା ବିଶ୍ୱାସ"ର ପରିକଳ୍ପନା ଅନୁରୂପ, ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ‘ଇ-କୋର୍ଟ ମିଶନ ମୋଡ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ’ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ । ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଆଇସିଟି ସକ୍ଷମତା ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଇ-ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ଯୋଜନାର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବରେ, ଇ-କୋର୍ଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୦୭ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି, ଯାହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୨୦୨୩ରେ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଭାରତରେ ଇ-କୋର୍ଟ ପ୍ରକଳ୍ପର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ‘‘ପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତୀକରଣ’’ର ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଆଧାରିତ।
ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଲାଭକୁ ଇ-କୋର୍ଟ ଫେଜ୍-୩ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରକୁ ନେଇଯିବ । ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଇ-ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ସମେତ ସମଗ୍ର ଅଦାଲତ ରେକର୍ଡର ଡିଜିଟାଲକରଣ କରିବା ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ, ଅନଲାଇନ୍ ଓ କାଗଜବିହୀନ ଅଦାଲତ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା। ଇ-ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଅଦାଲତ ପରିସରର ସାର୍ବଜନୀନକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଇ-ଫାଇଲିଂ/ଇ-ପେମେଣ୍ଟର ସାର୍ବଜନୀନକରଣ କରି ସର୍ବାଧିକ ସହଜ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିବା। ଏଥିରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଷ୍ଟମ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ, ଯେଉଁଥିରେ ବିଚାରପତି ଏବଂ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରାଥମିକତା ସମୟରେ ତଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ କରାଯିବ। ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଇ-କୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନ୍ୟାୟପାଳିକା ପାଇଁ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ଯାହା ଅଦାଲତ, ଆବେଦନକାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଏବଂ କାଗଜବିହୀନ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବ ।
କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାୟୋଜିତ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଇ-କୋର୍ଟ ଯୋଜନା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନ ନ୍ୟାୟ ବିଭାଗ ଏବଂ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଇ-କମିଟିର ମିଳିତ ଭାଗିଦାରୀରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି । ସବୁ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସୁଲଭ, ଭରସାଯୋଗ୍ୟ, ଆକଳନଯୋଗ୍ୟ ଓ ପାରଦର୍ଶୀ କରିବା ଜରିଆରେ ସହଜ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ଏକ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ପ୍ରଣାଳୀ ବିକଶିତ କରିବା ଲାଗି ସମ୍ପୃକ୍ତ ହାଇକୋର୍ଟମାନେ ଏହାକୁ ବିକେନ୍ଦ୍ରିକୃତ ଢଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି ।
ନିମ୍ନରେ ଇକୋର୍ଟ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଦିଆଗଲା:
ଏହି ଯୋଜନାର ଆଶାନୁରୂପ ଫଳାଫଳ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
ଯେଉଁ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସୁବିଧା ନାହିଁ ସେମାନେ ଇ-ସେବା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ନ୍ୟାୟିକ ସେବା ପାଇପାରିବେ, ଯାହାକି ଡିଜିଟାଲ ବିଭାଜନକୁ ଦୂର କରିପାରିବ।
ଅଦାଲତ ରେକର୍ଡର ଡିଜିଟାଲକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଡିଜିଟାଲ ସେବାର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇବ । ଏହା କାଗଜ ଭିତ୍ତିକ ମାମଲା ଦାଖଲକୁ କମ୍ କରିବା ସହିତ କାଗଜପତ୍ରର ଭୌତିକ ଗତିବିଧିକୁ ହ୍ରାସ କରି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ ।
ଅଦାଲତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭର୍ଚୁଆଲ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଫଳରେ ସାକ୍ଷୀ, ବିଚାରପତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଖର୍ଚ୍ଚ ଭଳି ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ଜଡିତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇବ ।
ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ କୋର୍ଟ ଫି, ଜରିମାନା ଓ ଜରିମାନା ପୈଠ କରାଯିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ ।
କାଗଜପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରୟାସକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଇ-ଫାଇଲିଂର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଦ୍ୱାରା କାଗଜପତ୍ରଗୁଡିକ ସ୍ୱତଃସ୍ପୃତ ଭାବରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ ଏବଂ କାଗଜ ଭିତ୍ତିକ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟିକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକାଯାଇପାରିବ ।
"ସ୍ମାର୍ଟ" ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ କରି ଏକ ସହଜ ଉପଭୋକ୍ତା ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଏବଂ ଏହାର ସବ୍ ସେଟ୍ ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ , ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଚରିତ୍ର ଚିହ୍ନଟ , ପ୍ରାକୃତିକ ଭାଷା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ  ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାରକୁ ସମ୍ଭବ କରିବ । ପଞ୍ଜୀକରଣଗୁଡ଼ିକରେ କମ୍ ଡାଟା ଏଣ୍ଟ୍ରି ଏବଂ ସର୍ବନିମ୍ନ ଫାଇଲ୍ ଯାଞ୍ଚ ରହିବ ଯାହା ଉତ୍ତମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଏବଂ ନୀତି ଯୋଜନାକୁ ସହଜ କରିବ । ଏଥିରେ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଡ୍ୟୁଲିଂ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି ଯାହା ବିଚାରପତି ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ଡାଟା ଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ। ବିଚାରପତି ଏବଂ ଓକିଲଙ୍କ କ୍ଷମତାର ଅଧିକ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଏବଂ ଅପ୍ଟିମାଇଜେସନ୍ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବ ।
ଟ୍ରାଫିକ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ ମାମଲାର ବିଚାର ବ୍ୟତୀତ ଭର୍ଚୁଆଲ ଅଦାଲତର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଦାଲତରେ ଆବେଦନକାରୀ କିମ୍ବା ଓକିଲଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦୂର ହେବ ।
ଅଦାଲତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଠିକତା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବୃଦ୍ଧି ହେବ ।
ଏନଏସଟିଇପି କୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରି ଅଦାଲତ ସମନ୍ର ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବିତରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଛି, ତେଣୁ ଶୁଣାଣିରେ ବିଳମ୍ବକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇବ ।
ଅଦାଲତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଉଦୀୟମାନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବ, ତେଣୁ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା ହ୍ରାସ ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଦେବ ।
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1907546
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1910056
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1941500
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1945462
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1884164
https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1848737