Prime Minister's Office
English rendering of PM’s address at Deepotsav celebrations in Ayodhya, Uttar Pradesh
Siyavar Ramchandra Ki Jai!
Siyavar Ramchandra Ki Jai!
Siyavar Ramchandra Ki Jai!
Present on stage, the Governor of Uttar Pradesh Smt. Anandiben Patel; the popular Chief Minister of UP Shri Yogi Adityanath ji, all the Awadhvasis; all the devotees of Sri Ram and Sri Bharat in the country and around the world; ladies and gentlemen!
Today Ayodhya appears divine with lamps and magnificent in spirit. Today the city of Ayodhya is a reflection of the golden chapter of India's cultural reawakening. When I was coming here after Ramabhishek, I was feeling overwhelmed with various feelings, emotions and sentiments. I was wondering, when Lord Shri Ram had come to Ayodhya after 14 years of exile, how would Ayodhya have been decorated? We could not see the Ayodhya of the 'Treta' period, but today with the blessings of Lord Rama, we are witnessing the divinity of the eternal Ayodhya in the 'Amritkaal'.
Friends,
We belong to that civilization and culture, the festivals and celebrations of which have been a natural part of life. Whenever something new happened in the society, we created a new festival. India has no match in the way we have kept alive the message of 'victory of truth and the defeat of untruth' in the society. Lord Shri Ram had put an end to the tyranny of Ravana thousands of years ago. But today even after thousands of years, every humane and spiritual message that had originated from that incident is continuously illuminated in the form of lamps.
Friends,
Deepawali lamps are not just a commodity for us. They are the vibrant spirit of India's ideals, values and philosophy. As far as we can see, this illumination of the lights, this impact of light, this beam of rays in the horizon of night, is the proclamation of 'Satyamev Jayate', the basic mantra of India. This is the proclamation of the lines from our Upanishad – “सत्यमेव जयते नानृतं सत्येन पन्था विततो देवयानः”. That is, victory belongs to the truth, not to the untruth. This is the proclamation of our sage's words - “रामो राजमणि: सदा विजयते”. That is, victory is always of the good which is synonymous with Lord Rama and not of the evil with which Ravana is identified. That is why our sages, who used to see divine energy even in the earthen lamp had said – दीपो ज्योतिः परब्रहम दीपो ज्योतिः जनार्दन। That is, the lamp-light is the form of Brahma. I believe this spiritual light will guide India's progress and resurgence.
Friends,
Today, on this auspicious occasion, I want to remind the countrymen of one more thing in the brightness of these lakhs of lamps. In Ramcharitmanas, Goswami Tulsidas ji has said – “जगत प्रकास्य प्रकासक रामू”।. That is, Lord Rama illuminates the whole world. He is like a beacon for the whole world. What is this light? This is the light of kindness and compassion; this is the light of humanity and dignity; this is the light of equanimity and love. This light is for everyone; this light sends out the message of walking together with everyone. I remember writing a poem on 'Lamp' in Gujarati, probably years ago. And the title of the poem was- 'Diya'. I want to share a few lines today. I had written- દીવા જેવી આશ ને દીવા જેવો તાપ, દીવા જેવી આગ ને દીવા થકી હાશ. ઊગતા સૂરજને હર કોઈ પૂજે, એ તો આથમતી સાંજે’ય આપે સાથ. જાતે બળે ને બાળે અંધાર, માનવના મનમાં ઊગે રખોપાનો ભાવ. That is, the lamp not only provides hope but also radiates heat. A lamp produces fire and also gives comfort. Everyone worships the rising sun, but the lamp guides us in the dark. The lamp itself burns and also eliminates darkness. The lamp brings a sense of dedication in the person. We toil hard and give everything  but when it is accomplished, we spread the light of the accomplishment to the whole world with a selfless spirit, dedicating it to the whole world.
Brothers & Sisters,
When we rise above selfishness and undertake this journey of selflessness, then the resolution of assimilation automatically gets absorbed in it. When our thoughts are fulfilled, we say ‘इदम् न मम्’. That is, this accomplishment is not for me; it is for the welfare of mankind. ‘Deep Se Deepawali Tak’ is the philosophy of India; this is the idea of India; this is the eternal culture of India. We all know very well that India has faced many dark ages through the medieval and modern times. Even in the storms that destroyed some great civilizations, our lamps kept burning and giving out light. Then we re-awakened after calming down those storms because we never stopped lighting the lamps. We didn't stop building trust. Not long ago, amidst the difficult Corona period, every Indian had stood up with a lamp in this very spirit. And, today, the world is watching how India is fighting strongly against Corona. This proves that emerging from every era of darkness, India has spread the light of its might in the past and will continue to spread it in the future too. When light becomes a witness to our actions, the end of darkness is automatically assured. When the lamp becomes a witness to our actions, then the confidence of a new dawn and a new beginning automatically gets strengthened. With this belief, once again wish you all a very Happy Diwali! Say with me with full devotion -
Siyavar Ramchandra Ki Jai!
Siyavar Ramchandra Ki Jai!
Siyavar Ramchandra Ki Jai!
DISCLAIMER: This is the approximate translation of PM’s speech. Original speech was delivered in Hindi.
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଅଯୋଧ୍ୟାର ଦୀପୋତ୍ସବ ସମାରୋହରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣର ମୂଳପାଠ
ସିୟାବର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୀ ଜୟ!
ସିୟାବର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୀ ଜୟ!
ସିୟାବର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୀ ଜୟ!
ମଞ୍ଚ ଉପରେ ବିରାଜମାନ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଆନନ୍ଦିବେନ ପଟେଲ, ଏଠିକାର ଲୋକପ୍ରିୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ଜୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତୁଲ୍ୟ ଅବଧବାସୀ, ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ରାମଭକ୍ତ, ଭାରତ ଭକ୍ତ, ମହିଳା ଏବଂ ଭଦ୍ର ଲୋକମାନେ ।
ଆଜି ଅଯୋଧ୍ୟା ଜୀ, ଦୀପରେ ସହି ଦିବ୍ୟ ଅଟନ୍ତି, ଭାବନା ସହିତ ଭବ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଆଜି ଅଯୋଧ୍ୟା ସହର ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ନବୀକରଣର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟର ପ୍ରତିଫଳନ । ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ରାମାଭିଷେକ ପରେ ଏଠାକୁ ଆସୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ମୋ ମନରେ ଭାବର, ଭାବନାର, ଭାବନାର ତରଙ୍ଗ ଉଠୁଥିଲା । ମୁଁ ଭାବୁଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ୧୪ ବର୍ଷର ବନବାସ ପରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଅଯୋଧ୍ୟା ଆସିଥିବେ, ସେତେବେଳେ ଅଯୋଧ୍ୟା କିପରି ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିବ, କେମିତି ସଜେଇ ହୋଇଥିବ? ଆମେ ତ୍ରେତାର ସେହି ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଦର୍ଶନ କରିନାହୁଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ଅମୃତ କାଳରେ ଅମର ଅଯୋଧ୍ୟାର ଅଲୌକିକତାର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଆମେ ସେହି ସଭ୍ୟତା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ବାହନ ଅଟୁ, ପର୍ବ ଏବଂ ଉତ୍ସବ ଯାହାଙ୍କ ଜୀବନର ସହଜ - ସ୍ୱାଭାବିକ ଅଂଶ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ସମାଜ କିଛି ନୂଆ କରିଛି, ଆମେ ଏ ନୂଆ ଉତ୍ସବ ସୃଷ୍ଟି କରିଛୁ । ସତ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଜୟର, ଅସତ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ତର ମାନବୀୟ ସଂଦେଶକୁ ଆମେ ଯେତିକି ଦୃଢ଼ତାର ସହିତ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛୁ । ଏଥିରେ ଭାରତର କୌଣସି ମେଳ ନାହିଁ । ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ରାବଣର ଅତ୍ୟାଚାରର ଅନ୍ତ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ କହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଘଟଣାର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ମାନବୀୟ ବାର୍ତ୍ତା, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଦୀପକ ଭାବରେ ସତେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଦୀପାବଳିର ଦୀପକ ଆମ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଭାରତର ଆଦର୍ଶ, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଦର୍ଶନର ଜୀବନ୍ତ ଶକ୍ତି । ଆପଣ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପହଂଚିପାରୁଛି, ଆଲୋକର ଏହି ଚମକ, ପ୍ରକାଶତର ଏହି ପ୍ରଭାବ, ରାତ୍ରୀର ଲଲାଟିରେ କିରଣର ବିସ୍ତାର, ଭାରତର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ‘ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ’ର ଉଦଘୋଷଣା ଅଟେ । ଏହି ଉଦଘୋଷଣା ଆମର ଉପନିଷଦ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର- “ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ ନାମୃତଂ ସତ୍ୟେନ ପନ୍ଥା ବିତତୋ ଦେବୟାନଃ” । ଅର୍ଥାତ, ଦୀପ - ଜ୍ୟୋତି ବ୍ରହ୍ମମର ହିଁ ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ । ମୋତେ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି, ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରକାଶ ଭାରତର ପ୍ରଗତିର ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଇବେ, ଭାରତର ପୁନଃରୁତଥାନର ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଇବ ।
ସାଥୀମାନେ,
ଆଜି ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ, ମୁଁ ଏହି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦୀପ ଆଲୋକରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା ମନେ ପକେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ରାମ ଚରିତ ମାନସରେ ଗୋସ୍ୱାମୀ ତୁଳସୀ ଦାସ ଜୀ କହିଛନ୍ତି- “ଜଗତ ପ୍ରକାଶ୍ୟ ପ୍ରକାଶକ ରାମୁ” । ଅର୍ଥାତ ପ୍ରଭୁ ରାମ ହେଉଛନ୍ତି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନକାରୀ, ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଜ୍ୟୋତିପୁଞ୍ଜ ଅଟନ୍ତି । ଏହି ଆଲୋକ କ’ଣ? ଏହି ପ୍ରକାଶ ହେଉଛି- ଦୟା ଏବଂ କରୁଣାର । ଏହି ପ୍ରକାଶ ହେଉଛି- ମାନବତା ଏବଂ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର । ଏହି ପ୍ରକାଶ ହେଉଛି- ମାନବିକତା ଏବଂ ସମ୍ମାନର । ଏହି ପ୍ରକାଶ ହେଉଛି- ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ, ଏହି ପ୍ରକାଶ ହେଉଛି- ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେଇ ଚାଲିବାର ବାର୍ତ୍ତାର । ମୋର ମନେ ଅଛି, ବହୁ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ବୋଧହୁଏ ମୋର ବାଳକ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଗୁଜରାଟୀରେ ଦୀପକ ଉପରେ ଗୋଟିଏ କବିତା ଲେଖିଥିଲି । ଏବଂ କବିତାର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା- ଦୀୟା, ସେ ଗୁଜରାଟୀରେ କହିଛନ୍ତି- ଦୀପ ଆଶା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଦୀପ ଉତ୍ତାମ ମଧ୍ୟ ନେଇଥାଏ । ଦୀୟା ଅଗ୍ନି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଦୀୟା ବିଶ୍ରାମ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁୂ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୀପ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଜଳି ଅନ୍ଧାରକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଦୀପ ନିଜେ ଜଳିଯାଏ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରକୁ ନାଶ କରେ, ଦୀପ ମନୁଷ୍ୟର ମନରେ ଆତ୍ମ ସମର୍ପଣ କରିବାର ଭାବନା ଆଣିଥାଏ ।
ଭାଇ ଏବଂ ଭଉଣୀମାନେ,
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସ୍ୱାର୍ଥରୁ ଉଦ୍ଧ୍ୱର୍ରେ ରହି ପରମାର୍ଥଙ୍କର ଏହି ଯାତ୍ରା କରିଥାଉ, ତେବେ ସେଥିରେ ସର୍ବସମାବେଶର ସଂକଳ୍ପ ସ୍ୱୟଂଭାବେ ସମାହିତ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଆମର ସଂକଳ୍ପରୁ ସିଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ ସେତେବେଳେ ଆମେ କହିଥାଉ ‘ଇଦମ୍ ନ ମମ’ । ଅର୍ଥାତ, ଏହି ସିଦ୍ଧି ମୋ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଏହା ମାନବମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଅଟେ । ଦୀପରୁ ଦୀପାବଳି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହା ଭାରତର ଚିରନ୍ତର ସଂସ୍କୃତି ଅଟେ । ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ମଧ୍ୟକାଳ ଏବଂ ଆଧୁନିକ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଅନେକ ଅନ୍ଧକାରପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି । ଯେଉଁ ମହାନ ସଭ୍ୟତାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୋଇଛି, ଏଥିରେ ଆମର ଦୀପ ଜଳୁଥିଲା, ପ୍ରକାଶ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା । ପୁଣି ସେଇ ଝଡ଼କୁ ଶାନ୍ତ କରି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ଉଠୁଥିଲା । କରାଣ, ଆମେ ଦୀପ ଜଳାଇବା ବନ୍ଦ କଲୁ ନାହିଁ, ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ାଇବା ଛାଡ଼ିଲୁ ନାହିଁ । ବହୁତ ସମୟ ହୋଇନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ କରେନା ଆକ୍ରମଣର ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଦୀପ ନେଇ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି, କରୋନା ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ‘ଭାରତ’ କେତେ ଶକ୍ତିର ସହିତ ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲା, ଏହା ଦୁନିଆ ଦେଖିଥିଲା । ଏହି ପ୍ରମାଣ ଅଟେ ଯେ, ଅନ୍ଧକାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରୁ ବାହାରି ଭାରତ ପ୍ରଗତିର ପ୍ରଶସ୍ତ ପଥରେ ନିଜର ପରାକ୍ରମର ପ୍ରକାଶ ଅତୀତରେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଛଇ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ହେବ । ଯେତେବେଳେ ଆମର କର୍ମର ସାକ୍ଷ୍ୟ ବହନ କରିଥାଏ, ତେବେ ଅନ୍ଧକାରର ସମାପ୍ତି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ । ଯେତେବେଳେ ଦୀପ କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ନୂତନ ପ୍ରଭାତର, ନୂତନ ଆରମ୍ଭର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ସ୍ୱୟଂ ଭାବରେ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ । ଏହି ବିଶ୍ୱାସର ସହିତ, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୀପେତ୍ସବର ପୁଣିଥରେ ବହୁତ ବହୁତ ଶୁଭକାମନା । ମୋ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଭାବର ସହିତ କୁହନ୍ତୁ-
ସିୟାବର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୀ ଜୟ,
ସିୟାବର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୀ ଜୟ,
ସିୟାବର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୀ ଜୟ ।
NS/MB
(