Prime Minister's Office
English rendering of PM’s address at webinar on implementation of Budget Provisions in education sector
Namaskar!!
Greetings to all the dignitaries associated with education, skill, research and such important spheres.
This brainstorming session is happening today at a time when the country is rapidly moving towards transforming the entire ecosystem that gives direction to its personal, intellectual, industrial temperament and talent. Suggestions were solicited from all of you ahead of the budget to give further impetus to this. We had the privilege to interact with millions of people in the country even with regard to the new National Education Policy, and now we all have to move together for its implementation.
Friends,
Confidence among the youth of the country is as essential for building a self-reliant India. Confidence comes only when the youth have full faith in their education, knowledge and skills. Confidence comes only when he realizes that his education is giving him the opportunity to do his job and also providing the necessary skill.
The new National Education Policy has been formulated with this mindset. We now have to work fast for early implementation of every provision of the National Education Policy from pre-nursery to Ph.D. If the speed was slowed down due to Corona, it is necessary to speed up things and move forward.
This year's budget will also be very helpful in this direction. The second biggest focus after health in this year's budget is on education, skill, research and innovation. Better synergy in the universities, colleges and R&D institutions has become the biggest need of our country today. In view of this, Glue Grant has been provided under which necessary mechanisms can be prepared in nine cities.
Friends,
The emphasis given on apprenticeship, skill development and upgradation in this budget is also unprecedented. All the provisions made in this budget will lead to a massive shift in the country's approach to higher education. The budget further expands the efforts that have been made to connect education with employability and entrepreneurial capabilities over the years.
It is the result of these experiments that India figures in the top three countries today in terms of scientific publications. We are also among the top three countries in the world in terms of the number of PhDs and the start-up ecosystem.
India is among the world's top 50 innovative countries in the Global Innovation Index and is doing better continuously. With the sustained promotion of higher education, research and innovation, new opportunities for our students and young scientists are developing very much. And the good thing is that there is satisfactory growth in the participation of daughters in R&D.
Friends,
For the first time, there is greater focus on Atal Tinkering Labs in schools to Atal Incubation Centers in higher institutions in the country. The new tradition of Hackathons for start-ups has become a major force for both the youth and industry of the country. More than 3,500 start-ups have been nurtured through the National Initiative for Developing and Harnessing Innovation.
Similarly, three supercomputers, namelyParamShivay, Param Shakti and Param Brahma, have been set up at IIT BHU, IIT-Kharagpurand IISER, Pune under the National SuperComputing Mission. Plans are afoot to set up such supercomputers in more than a dozen institutions in the country this year. Three Sophisticated Analytical and Technical Help Institutes  are also serving in IITKharagpur, IIT Delhi and BHU.
It is important to mention all these things today because it demonstrates the vision and approach of the government. In the 21st century India, we have to move forward, leaving behind the approach of the 19th century.
Friends,
It is said in our country: व्यये कृते वर्धते एव नित्यं विद्याधनं सर्वधन प्रधानम् ॥ i.e., knowledge is a wealth which grows by sharing it and not limiting it to oneself. Therefore, the knowledge and its dissemination is precious. Limiting knowledge and research is a great injustice to the country's competence. With this aim, the doors of many sectors like space, atomic energy, DRDO, agriculture, etc. are being opened for the talented youth.
Two more major steps have been taken recently, which will greatly benefit the entire ecosystem of innovation, research and development. For the first time, the country has got Indian solutions which meet the international standards associated with meteorology and the system is being strengthened regularly. This will greatly improve the global competency of R&D and our products.
In addition, a major reform has been undertaken in the field of geo-spatial data recently. Now space data and space technology related to it have been opened for the youth, the young entrepreneurs and start-ups of the country. I urge all the colleagues to use these reforms and take maximum advantage.
Friends,
This year's budget has put more emphasis on Institution Making and Access. The National Research Foundation is being set up for the first time in the country. A provision of Rs. 50,000 crore has been made for this. This will give impetus to the interrelationship of the governance structure of research-related institutions to R&D, academia and industry. The more than 100 percent increase in the budget for biotechnology-related research reflects the priorities of the government.
Friends,
India's researchers engaged in pharma and vaccines have ensured both safety and respect for the country. The government has already declared seven National Institutes of Pharmaceutical Education &Research as institutions of national importance to further strengthen its potential. The role of our private sector and industry in this sector’s R&D is very commendable. I am confident that this role will expand further in the future.
Friends,
Now, efforts are being made to broaden the scope of biotechnology's potential in the interest of the country's food security, nutrition and agriculture. The country has great expectations from the colleagues who are engaged in biotechnology-related research to increase the income of the farmers and improve their lives. I urge all industry colleagues to increase their participation in it. Ten Biotech University Research Joint Industry Translational Clusters  are also being created in the country so that the industry can make speedy use of their inventions and innovations. Similarly, we have to work together to improve the participation of research and industry in the Biotech-Farmer programme, Himalayan Bio-resource Mission Programme or Consortium Programme on Marine Biotechnology Network in more than 100 aspirational districts of the country.
Friends,
Future Fuel and Green Energy is vital for self-sufficiency in our energy sector. Therefore, the Hydrogen Mission announced in the budget is a huge resolution. India has tested hydrogen vehicles. Now we have to move forward together to make hydrogen a utility as a fuel for transport and make it industry ready. In addition, we also have to increase our potential in marine wealth research. The government is also going to launch the Deep Sea Mission. This mission will be goal-oriented and based on a multi-sectoral approach so that we can unlock Blue Economy's potential completely.
Friends,
We have to strengthen the collaboration of educational institutions, research institutions and industry. Not only do we have to focus on publishing new research papers, time demands how we ensure that research papers published all over the world are easily available to India’s researchers and students. The government is working on it at its level, but the industry will also have to contribute to it.
We have to remember that Access and Inclusion have become mandatory. And affordability is the biggest pre-condition of Access. Another thing that we have to focus on is how to integrate Global with Local. Today, India's talent has a lot of demand all over the world. It is important to have a mapping of skill sets in view of the global demand and to prepare youth in the country on that basis.
We have to work together to bring international campuses to India and to adopt the best practices of other countries with collaboration. A concerted effort is also needed to prepare our youth industry ready as well as the effective mechanism of skill up-gradation for new challenges and changing technologies. The Ease of Doing Apprenticeship Program in this budget is also going to benefit the industry and the youth of the country immensely. I am confident that the industry's participation will also expand in this regard.
Friends,
Whether it is skill development or research and innovation, it is not possible without understanding it. Therefore, the biggest improvement is being carried out in the education system of the country through the new National Education Policy. Who better than all the experts and academics participating in this webinar knowsthat language plays a vital role in the understanding of the subject? The new National Education Policy encourages greater use of the local language.
Now, it is the responsibility of all academics and peers of every language as to how the best content of the country and the world is prepared in Indian languages. This is entirely possible in this age of technology. We have to ensure that the youth of the country get one of the best contents in Indian languages from primary to higher education. The development of content for medical, engineering, technology, management, etc in Indian languages is very necessary.
I must urge you that there is no dearth of talent in our country. If somebody is from a village or poor who does not know anything but his language, it does not mean that he lacks in talent. We should not let his talent die just only because of the language. He should not be deprived of the development journey of the country. There is talent in the villages, in the poor people and also in the children who have been deprived of one of the major languages. Therefore, it is very important to use that talent for such a big country. Therefore, we have to work on a mission mode to take him out of the language barrier and give an opportunity to his talent to flourish in his language. The National Language Translation Mission announced in the budget will be a great encouragement.
Friends,
All these provisions and reforms will be fulfilled with the participation of all. Suggestions from the government, educationists, experts and the industry in today’s discussion on how to move the higher education sector through collaborative approach will be very valued. I am told that six themes associated with it will be discussed in detail here in the next few hours.
The country has great expectations from the suggestions and solutions emanating from here. And I would urge you not to waste time on discussing that there should be a change in the policy or in the budget. Now we have to focus on the roadmap for the speedy implementation of new schemes, how they can reach across the country, to the last person, to get rid of minor hurdles in the implementation from April 1 for the next 365 days. We intend to use as much time as we have for effective implementation of the budget provisions from April 1.
I am sure you have experience in different fields. Your thoughts, your experience and your readiness to share some responsibility will definitely give us the desired results. I convey to you all the best wishes for this webinar, for your thoughts and for a very perfect roadmap.
Many thanks!
DISCLAIMER: This is the approximate translation of PM’s speech. Original speech was delivered in Hindi.
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଜେଟ ବ୍ୟୟବରାଦର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ ଆୟୋଜିତ ୱେବିନାରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
ନମସ୍କାର!!!
ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା, ଗବେଷଣା ଏହିପରି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଅନେକ ଅନେକ ଅଭିନନ୍ଦନ।
ଆଜି ଏହି ବିଚାର ଆଲୋଚନା ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ, ବୌଦ୍ଧିକ, ଶିଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ପ୍ରତିଭାକୁ ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ବଦଳାଇବା ଦିଗରେ ଖୁବ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଏହାକୁ ଆହୁରି ଗତି ଦେବା ଲାଗି ଆପଣମାନଙ୍କ ଠାରୁ ବଜେଟ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ପରାମର୍ଶ ଲୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା। ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ବିଚାର-ବିମର୍ଶ କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳିଥିଲା। ଏବେ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଲାଗି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିମିଶି କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ନିର୍ମାଣ ଲାଗି ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଆସିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରି। ନିଜର ଶିକ୍ଷା, ଜ୍ଞାନ, ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଲେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଆସିପାରିବ। ତାଙ୍କର ପାଠପଢ଼ା ତାଙ୍କୁ କାମ କରିବା ଲାଗି ଅବସର ଏବଂ ଜରୁରି ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ଏହି ଅନୁଭବ ହେଲେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଆସିପାରିବ।
ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି, ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରି-ନର୍ସରୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପିଏଚଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶୀଘ୍ରାତିଶୀଘ୍ର ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଲାଗି ଏବେ ଆମକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାମ କରିବାକୁ ହେବ। କରୋନା କାରଣରୁ ଯଦି ଗତି ସାମାନ୍ୟ ଧିମା ହୋଇଯାଇଛି ତା’ହେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବରୁ ବାହାରି ଆମକୁ ଆହୁରି ଗତି ବଢ଼ାଇବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରି ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରି।
ଚଳିତ ବର୍ଷର ବଜେଟ ମଧ୍ୟ ଏ ଦିଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ଚଳିତ ବର୍ଷର ବଜେଟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା, ଗବେଷଣା ଏବଂ ନବୋନ୍ମେଷ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଛି। ଦେଶର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ, କଲେଜ ଏବଂ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ସଂଗଠନରେ ଉନ୍ନତ ସମନ୍ବୟ ଆଜି ଆମ ଦେଶର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଲଟିଯାଇଛି। ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଗ୍ଲୁ ଗ୍ରାଣ୍ଟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି, ଯାହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବେ 9 ସହରରେ ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇପାରିବ।
ସାଥୀଗଣ,
ଆପ୍ରେଣ୍ଟିସିପ, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଉନ୍ନତିକରଣ ଉପରେ ଏହି ବଜେଟରେ ଯେପରି ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି ତାହା ଅଭୂତପୂର୍ବ। ଚଳିତ ବଜେଟରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଯେତେ ଅଧିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି, ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଦେଶର ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି। ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଶିକ୍ଷାକୁ ନିଯୁକ୍ତି ଆଧାରିତ ଏବଂ ଉଦ୍ୟମିତା ସାମର୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ଲାଗି ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି। ଏହି ବଜେଟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର ପ୍ରଦାନ କରିବ।
ଏହିସବୁ ପ୍ରୟୋଗର ପରିଣାମ ଫଳରେ ଆଜି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରକାଶନୀ ମାମଲାରେ ଭାରତ ଦୁନିଆର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନୋଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିଛି। ପିଏଚଡି କରୁଥିବା ଗବେଷକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦୁନିଆର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିନୋଟି ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇସାରିଛୁ।
ଗ୍ଲୋବାଲ ଇନୋଭେସନ ଇଣ୍ଡେକ୍ସରେ ଭାରତ ଦୁନିଆର ଶ୍ରେଷ୍ଠ 50 ଅଭିନବ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିଛି। ଆହୁରି ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ନିରନ୍ତର ସୁଧାର ଆସୁଛି। ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା ଓ ନବୋନ୍ମେଷକୁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଫଳରେ ଆମର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ଯୁବବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅବସର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଆହୁରି ଭଲ କଥା ହେଉଛି, ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶରେ ଝିଅମାନଙ୍କର ଭାଗିଦାରୀ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୋଷଜନକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ପ୍ରଥମ ଥର ଦେଶର ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ଅଟଳ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଅଟକଳ ଇନକ୍ୟୁବେସନ ସେଣ୍ଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଦିଗକୁ ଜୋର ଦିଆଯାଉଛି। ଦେଶରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ହ୍ୟାକାଥନର ଏକ ନୂଆ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇସାରିଛି, ଯାହା ଦେଶର ଯୁବକ ଏବଂ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରୀ, ଉଭୟ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହୋଇପାରିଛି। ନବୋନ୍ମେଷର ବିକାଶ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ପ୍ରୟାସ ବଳରେ ସାଢ଼େ ତିନି ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରିଛି।
ସେହିପରି ଜାତୀୟ ସୁପର କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ମିଶନ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ପରମ ଶିବାୟ, ପରମ ଶକ୍ତି ଓ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ନାମରେ ତିନୋଟି ସୁପର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆଇଆଇଟି ବିଏଚୟୁ, ଆଇଆଇଟି ଖଡ଼ଗପୁର ଏବଂ ଆଇଆଇଏସଇଆର ପୁଣେରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇସାରିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦେଶର ଏକ ଡଜନରୁ ଅଧିକ ସଂସ୍ଥାନରେ ଏପରି ସୁପର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବା ଲାଗି ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି। ଆଇଆଇଟି ଖଡ଼ଗପୁର, ଆଇଆଇଟି ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ବିଏଚୟୁରେ ତିନୋଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିଶ୍ଲେଷଣ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ସଂସ୍ଥାନ  ମଧ୍ୟ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି।
ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଆଜି ଏଥିପାଇଁ ଜରୁରି କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ, ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି। ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତକୁ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ହେବ।
ସାଥୀଗଣ,
ଆମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି-
ବ୍ୟୟେ କୃତେ ବର୍ଦ୍ଧତେ ଏବଂ ନିତ୍ୟଂ ବିଦ୍ୟାଧନଂ ସର୍ବଧନ ପ୍ରଧାନମ॥
ଅର୍ଥାତ ବିଦ୍ୟା ହେଉଛି ଏପରି ସମ୍ପତ୍ତି ଯାହାକୁ ନିଜ ପାଖରେ ସୀମିତ ରଖିବା ଫଳରେ ନୁହେଁ ବରଂ ବାଣ୍ଟିବା ଫଳରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଧନ, ବିଦ୍ୟାଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଥାଏ। ଜ୍ଞାନ, ଗବେଷଣାକୁ ସୀମିତ ରଖିବା ଦେଶର ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବହୁତ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ। ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନେଇ ମହାକାଶ, ଆଣବିକ ଶକ୍ତି, ଡିଆରଡିଓ, କୃଷି ଆଦି ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରର ଦ୍ୱାର ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରାଯାଉଛି।
ନିକଟରେ ଆହୁରି ଦୁଇଟି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନବୋନ୍ମେଷ, ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବହୁତ ବଡ଼ ଲାଭ ମିଳିବ। ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ  ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନକ ପାଇଁ ପ୍ରଭାବୀ ହେଉଥିବା ଭାରତୀୟ ସମାଧାନ ମିଳିସାରିଛି। ଏହି ସିଷ୍ଟମକୁ ଲଗାତାର ମଜବୁତ କରାଯାଉଛି। ଫଳରେ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ଏବଂ ଆମ ଉତ୍ପାଦର ବୈଶ୍ବିକ ଦକ୍ଷତା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନିକଟରେ ଜିଓ-ସ୍ପାଟିଆଲ ଡାଟାକୁ ନେଇ ବହୁତ ବଡ଼ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଛି। ଏବେ ମହାକାଶ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଏହା ସହ ଆଧାରିତ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକ ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କ ଲାଗି, ଦେଶର ଯୁବ ଉଦ୍ୟମୀମାନଙ୍କ ଲାଗି, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ ଲାଗି, ଖୋଲି ଦିଆଯାଇଛି। ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ଏହି ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉପଯୋଗ କରନ୍ତୁ, ଲାଭ ଉଠାନ୍ତୁ।
ସାଥୀଗଣ,
ଚଳିତ ବର୍ଷ ବଜେଟରେ ସଂସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଆକ୍ସେସ ଉପରେ ଆହୁରି ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଏଥିପାଇଁ 50 ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ଏହାଫଳରେ ଗବେଷଣା ସହ ଜଡ଼ି ସଂସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ବଳ ମିଳିବ। ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସହ ଜଡ଼ିତ ଗବେଷଣା ଲାଗି ବଜେଟରେ 100 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ଭାରତରେ ଔଷଧ ଏବଂ ଟୀକା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଗବେଷଣା, ଭାରତକୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମ୍ମାନ ଉଭୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ନିଜର ଏହି ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଆହୁରି ସଶକ୍ତ କରିବା ଲାଗି ସରକାର ଆରମ୍ଭରୁ 7ଟି ଜାତୀୟ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାନକୁ ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିସାରିଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶକୁ ନେଇ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ଆମର ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସନୀ। ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଏହି ଭୂମିକା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆହୁରି ଅଧିକ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହେବ।
ସାଥୀଗଣ,
ଏବେ ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି କ୍ଷମତାର ପରିସର ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ଦେଶର ପୁଷ୍ଟିସାଧନ, ଦେଶର କୃଷି କଲ୍ୟାଣରେ କିଭଳି ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବିନିଯୋଗ ହୋଇପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। କୃଷକମାନଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ଲାଗି ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଲାଗି ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସହ ଜଡ଼ିତ ଗବେଷଣାରେ ଯେଉଁ ସାଥୀମାନେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଅନେକ କିଛି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଉଦ୍ୟୋଗ ଜଗତ ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଏଥିରେ ନିଜର ଭାଗିଦାରୀ ବଢ଼ାନ୍ତୁ। ଦେଶରେ 10ଟି ବାୟୋଟେକ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ରିସର୍ଚ୍ଚ ଜଏଣ୍ଟ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରୀ ଟ୍ରାନ୍ସଲେସନାଲ କ୍ଲଷ୍ଟର  ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଯାହାଫଳରେ ଏଥିରେ ହେଉଥିବା ଉଦ୍ଭାବନ ଓ ନବୋନ୍ମେଷଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଳ୍ପ ଜଗତଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉପଯୋଗ କରିପାରିବେ। ସେହିପରି ଦେଶର 100ରୁ ଅଧିକ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାୟୋଟେକ କିଷାନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ, ହିମାଲୟନ ବାୟୋ ରିସୋର୍ସ ମିଶନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ କିମ୍ବା କନସର୍ଟିଅମ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଅନ ମେରିଟାଇମ ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଟେଟଓ୍ବର୍କ, ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଗବେଷଣା ଓ ଉଦ୍ୟୋଗ ଜଗତର ଭାଗିଦାରୀ କିଭଳି ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ଆମକୁ ମିଳିମିଶି କାମ କରିବାକୁ ହେବ।
ସାଥୀଗଣ,
ଭବିଷ୍ୟତର ଇନ୍ଧନ, ସବୁଜ ଇନ୍ଧନ ଆଦି ନିମନ୍ତେ ଇନ୍ଧନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରି ଅଟେ। ସେଥିପାଇଁ ବଜେଟରେ ଘୋଷିତ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ମିଶନ ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ସଂକଳ୍ପ। ଭାରତ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବାହନ ପରୀକ୍ଷଣ କରିସାରିଛି। ଏବେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନକୁ ପରିବହନ ଇନ୍ଧନ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଲାଗି ଏବେ ଆମକୁ ମିଶି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ହେବ। ସେଥିପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ସମ୍ପତ୍ତି ସହ ଜଡ଼ିତ ଗବେଷଣାରେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଆମର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ସରକାର ଡିପ୍ ସି ମିଶନ  ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମିଶନ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଧାରିତ ହେବ ଏବଂ ବହୁକ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ। ଯାହାଫଳରେ ନୀଳ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପଯୋଗ କରିପାରିବା।
ସାଥୀଗଣ,
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ଗବେଷଣା ସହ ଜଡ଼ିତ ସଂସ୍ଥାନ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଜଗତର ସହଯୋଗକୁ ଆମେ ଅଧିକ ମଜଭୁତ କରୁଛୁ। ଆମେ ନୂଆ ଗବେଷଣା ପତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ସହିତ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଯେଉଁସବୁ ଗବେଷଣାପତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ଗବେଷକ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଇବା ସୁବିଧାଜନକ କରିବା ଲାଗି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବୁ କାରଣ ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ଚାହିଦା। ସରକାର ନିଜ ସ୍ତରରେ ଏହାକୁ ନେଇ କାମ କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶିଳ୍ପଜଗତକୁ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ହେବ।
ଆମକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଆକ୍ସେସ  ଏବଂ ଇନକ୍ଲୁଜନ  ଅନିର୍ବାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି। ଆହୁରି ଆଫୋର୍ଡେବ୍ଲିଟି  ପାଇଁ ଆକ୍ସେସ ହେଉଛି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପୂର୍ବ ଆବଶ୍ୟକତା। ଆହୁରି ଗୋଟିଏ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ ଯାହା ଉପରେ ଆମକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ ତାହା ହେଲା ଗ୍ଲୋବାଲକୁ ଲୋକାଲ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା। ଆଜି ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭାର ଖୁବ ଅଧିକ ଚାହିଦା ରହିଛି। ସେଥିପାଇଁ ଜରୁରି ହେଉଛି ଗ୍ଲୋବାଲ ଡିମାଣ୍ଡ କୁ ଦେଖି ଦକ୍ଷତା ସେଟ୍ କୁ ମ୍ୟାପିଂ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ଆଧାର ଉପରେ ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ୟାମ୍ପସଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତରେ ଆଣିବା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହେଉ କିମ୍ବା ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚଳନଗୁଡ଼ିକ ସହ ସହଭାଗିତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଏଥିପାଇଁ ଆମକୁ କାନ୍ଧରେ କାନ୍ଧ ମିଶାଇ ଚାଲିବାକୁ ହେବ। ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ୟୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହିତ ନୂତନ ଆହ୍ବାନ, ବଦଳୁଥିବା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହିତ ଦକ୍ଷତା ଉନ୍ନତିକରଣର ପ୍ରଭାବୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସଂଗଠିତ ପ୍ରୟାସ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହି ବଜେଟରେ ଇଜ ଅଫ ଡୁଇଂ ଆପ୍ରେଣ୍ଟିସିପ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଫଳରେ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଲାଭ ମିଳିବାକୁ ଯାଉଛି। ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ଜଗତର ଭାଗିଦାରୀରେ ବିସ୍ତାର ହେବ।
ବନ୍ଧୁଗଣ,
ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ହେଉ କିମ୍ବା ପୁଣି ଗବେଷଣା ଓ ନବୋନ୍ମେଷ, ତାହା ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ବିନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ ନୂଆ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସୁଧାର ଅଣାଯାଉଛି। ଏହି ୱେବିନାରରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଶିକ୍ଷାବିତଙ୍କ ଠାରୁ ଆଉ ଭଲ ଭାବେ କିଏ ଜାଣିପାରିବ ଯେ ବୁଝିବାଶକ୍ତି ଭାଷାର ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଯୋଗଦାନ ରହିଛି। ନୂଆ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାର ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଉପଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଇଛି।
ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷାବିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଷାର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ଦେଶ ଓ ଦୁନିଆର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ କିଭଳି ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ। ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଏହି ଯୁଗରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମ୍ଭବ ଅଟେ। ପ୍ରାଥମିକ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ଏକ ଚମତ୍କାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କିପରି ଭାବେ ମିଳିପାରିବ ତାହା ଆମକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ହେବ। ଡାକ୍ତରୀ ଶିକ୍ଷା, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ, ଏପରି ସମସ୍ତ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଜରୁରି ଅଟେ।
ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କରିବି ଯେ ଆମ ଦେଶରେ ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କର ଅଭାବ ନାହିଁ। ଗାଁ, ଗରିବ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଷା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଜଣାନାହିଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଭା ମଧ୍ୟ କମ ନୁହେଁ। ଭାଷା କାରଣରୁ ଆମ ଗାଁ ଓ ଗରିବଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭା ଆମ ଗାଁରେ, ଗରିବଙ୍କ ଘରେ ରହିଛି। କେହି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭା ବଡ଼ ଭାଷା ଠାରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିବା ଅନୁଚିତ । ଆମ ଦେଶର ପିଲାମାନଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଚୁର ପ୍ରତିଭା ପୂରିରହିଛି ଏବଂ ତେଣୁ ସେହି ପ୍ରତିଭାଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୋଗ କରିବା ଲାଗି ଏତେ ବଡ଼ ଦେଶକୁ ଯୋଡ଼ିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ସେଥିପାଇଁ ଭାଷାର ବାଧକ ଠାରୁ ବାହାରି ସେମାନଙ୍କର ଭାଷାରେ ହିଁ ଆମକୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ପରିପୋଷଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବାକୁ ହେବ। ଏହା ମିଶନ ମୋଡରେ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ବଜେଟରେ ଘୋଷିତ ଜାତୀୟ ଭାଷା ଅନୁବାଦ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏଥିପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବ।
ସାଥୀଗଣ,
ଏ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସଂସ୍କାର, ଏସବୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ସରକାର, ଶିକ୍ଷାବିତ, ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଶିଳ୍ପଜଗତ, ସମସ୍ତେ ମିଶି ସହଭାଗିତା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ନେଇ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରକୁ କିପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଜିର ଆଲୋଚନାରେ ଆପଣମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ବିଶେଷ କାମରେ ଆସିବ। ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି ଯେ ଆସନ୍ତା କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଛଅଟି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା ହେବ।
ଏଥିରୁ ବାହାରୁଥିବା ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ସମାଧାନ ଉପରେ ଦେଶ ଅନେକ ଆଶାବାଦୀ ରହିଛି। ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି ଯେ ଏବେ ନୀତିରେ, ବଜେଟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାର ସମୟ ସରିଯାଇଛି। ଏବେ ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ 1 ତାରିଖ ଠାରୁ ନୂଆ ବଜେଟ ଲାଗୁ ହେବ। ଆଗାମୀ 365 ଦିନ ନୂଆ ବଜେଟ, ନୂଆ ସ୍କିମ କିଭଳି ଭାବେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନର ଅଧିକ ଭୂ-ଭାଗ, ଅନ୍ତିମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହା କିପରି ଭାବେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ବେଳ ଆସିଛି। ଯେଉଁସବୁ ଛୋଟ-ମୋଟ ବାଧା ରହିଛି ସେଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ଦୂର କରାଯାଇ ବଜେଟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଗଲେ ନୂଆ ବଜେଟର ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ମିଳିପାରିବ। ଆମ ପାଖରେ ଯେତିକି ସମୟ ଅଛି ତାହାର ସର୍ବାଧିକ ଉପଯୋଗ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।
ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରର ଅନୁଭବ ରହିଛି। ଆପଣମାନଙ୍କର ବିଚାର, ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ କିଛି ନା କିଛି ଦାୟିତ୍ୱ ନେବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମକୁ ବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଏହି ୱେବିନାରରେ ଉତ୍ତମ ବିଚାର ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରି ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଲାଗି ଅନେକ ଅନେକ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଉଛି।
ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ!!!