Prime Minister's Office
English rendering of PM’s Address at the 95th Meeting of AIU and National Seminar of Vice Chancellors
Namaskar!
Present with me in this programme, Gujarat Governor Acharya Shri Dev Vrat ji, the country’s Education Minister Shri Ramesh Pokhriyal Nishank ji, Chief Minister of Gujarat Shri Vijay Rupani ji, Education Minister of Gujarat Shri Bhupendra Singh ji, Chairman of UGC Prof. D.P.Singh ji, Babasaheb Ambedkar Open University Vice-Chancellor Prof. Ami Upadhyay ji, Association of Indian Universities President Prof. Taj Pratap ji, all dignitaries and friends.
Today when the country is celebrating the Amrit Mahotsav of Independence, the occasion of Babasaheb Ambedkar ji's birth anniversary also connects us with that great yagna and also with the inspiration of the future. On behalf of the grateful nation and all the countrymen, I pay my respectful homage to Babasaheb.
Friends,
During the freedom struggle, millions and millions of our freedom fighters dreamt of a harmonious and inclusive India. Babasaheb made the beginning in realizing those dreams in the form of the Constitution to the country. Today India is creating a new future and achieving new dimensions of success by following the same Constitution.
Friends,
Today, the 95th meeting of the Vice Chancellors of Association of Indian Universities is taking place on this auspicious day. Babasaheb Ambedkar Open University has announced the establishment of 'Babasaheb Samarasta Chair'. The four books written by Shri Kishore Makwana ji have also been released on Babasaheb's life, his thoughts and ideals. I congratulate all the dignitaries involved in these efforts.
Friends,
India has been the mother of democracy in the world. Democracy has been an integral part of our civilization and our way of life. Babasaheb laid a strong foundation to independent India so the nation could move forward while strengthening its democratic heritage. When we read and understand Babasaheb, we realize that he was a person of universal vision.
There is a clear vision of Babasaheb's philosophy in Shri Kishore Makwana ji's books. While one of his books introduces Babasaheb’s “Jeevan Darshan” , the other focuses on “Vyakti Darshan” . Similarly, the third book highlights Babasaheb's “Rashtra Darshan” , whereas the fourth book “Aayam Darshan” will introduce his philosophy of dimension to the countrymen. These four philosophies are no less than modern scriptures in themselves.
I would like our new generation in colleges and universities to read more and more of such books. All these dimensions, whether it is the inclusive society, the concern for the rights of the Dalit-deprived society, the question of upliftment and contribution of women, or Babasaheb's vision on education and especially on higher education, will offer an opportunity to the youth of the country to understand Babasaheb.
Friends,
Doctor Ambedkar would say:
"My three revered deities are -- Knowledge, self-respect and politeness.” Self-respect comes with knowledge and makes a person aware of his or her rights. Through equal rights, social harmony emerges and the country progresses.
We are all familiar with Babasaheb's struggles of life. The position that Babasaheb reached after so many struggles is a great inspiration for all of us. Our education system and universities have this responsibility to carry the country forward on the path shown by Babasaheb Ambedkar. And when it is the issue of common goals and shared efforts as a nation, collective efforts become the means of accomplishment.
Therefore, I think the role of Association of Indian Universities becomes very important. AIU also has the legacy of scholars like Dr. Sarvepalli Radhakrishnan ji, Dr. Shyama Prasad Mukherjee, Smt. Hansa Mehta and Dr. Zakir Hussain.
Dr. Radhakrishnan ji would say: “The end-product of education should be a free creative man, who can battle against historical circumstances and adversities of nature”.
It implies that education should be such which should liberate the person, so that he can think openly, and make something new with a new thinking. He believed that we should develop our education management as a unit of the entire world. But at the same time, he emphasized the Indian character of education. This becomes even more important in the global scenario today.
Here special issues were released on the new 'National Education Policy' and plan for its implementation. These issues are detailed documents how National Education Policy is a futuristic policy, a policy of global parameters. You all scholars are familiar with the nuances of the National Education Policy. The purpose of education that Dr. Radhakrishnan ji spoke about is reflected in the core of this policy.
I am told that this time the theme of the seminar is - 'Implementing National Educational Policy-2020 to Transforming Higher Education in India'. All of you deserve congratulations for this.
I have been constantly discussing NEP with experts. National Education Policy is as practical as its implementation.
Friends,
You have dedicated your entire life to education. You all know very well that every student has his own capability and capacity. Based on these capabilities, students and teachers also have three questions.
First: What can they do?
Second: What is their potential if they are properly taught?
And, third, what they want to do?
What a student can do is his inner strength. But if we add institutional strength to his inner strength, his development becomes expansive. With this combination, our youth can do what they want to do. Therefore, the country’s special emphasis is on skill development. As the country is moving ahead with the mission of the AatmaNirbhar Bharat, the role and demand of skilled youths is also increasing.
Friends,
In view of the strength of skills, Dr. Shyama Prasad Mukherjee had placed greater emphasis on the collaboration of educational institutions and industries decades ago. Today, the country has immense opportunities, and there are new industries of modern times. India is being looked upon as a future centre of Artificial Intelligence, Internet of Things, Big Data, 3D printing, Virtual Reality, Robotics, mobile technology, geo-informatics, smart healthcare and defence sector. The country is taking huge steps to meet these requirements.
Indian Institutes of Skills are being set up in three big metropolitans of the country. The first batch of the Indian Institute of Skills has already started in Mumbai a few months ago in December. The Future Skills Initiative was launched with NASSCOM in 2018. This initiative offers training in more than 150 skill sets in 10 emerging technologies.
Friends,
The new National Policy on Education also provides for NETF which emphasizes the maximum use of technology in education. We want all universities to be multi-disciplinary. We want to give flexibility to students so that they can complete courses anywhere easily through the easy entry-exit and Academic Bank of Credit. Every university in the country will have to work together to achieve all these goals. All the Vice Chancellors have to pay special attention to this.
A huge skill pool will be created in our universities for the new possibilities that we can create in the country. All of you are requested to work in this direction more expeditiously and the work should be completed within a stipulated time.
Friends,
The country is rapidly transforming the lives of the poor, Dalits, the victims, the exploited and the deprived following the footsteps of Babasaheb Ambedkar. Babasaheb talked about equal opportunities and equal rights. Today, schemes like Jan Dhan accounts are leading to financial inclusion of every person and through DBT money is reaching directly to their accounts. The BHIM UPI that was launched for the digital economy has become a great strength for the poor today. Today, every poor person is getting a house and free electricity connection. Similarly, work is in the progress to provide clean water to villages under the Jal Jeevan Mission.
When there was a corona crisis, the country stood up for the poor and the labourers. There is no discrimination among the poor and the rich in the world's largest vaccination program. This is the path shown by Babasaheb and these are his ideals.
Friends,
Babasaheb always emphasized on women empowerment and made many efforts in this direction. It is with this vision that the country is giving new opportunities to its daughters today. From toilets at home and schools to combat roles in the army, women are at the centre of every policy of the country today.
Similarly, the country is working to spread Babasaheb's message to the people. The places associated with Babasaheb are being developed as Panch Teerth.
A few years ago, I had the opportunity to dedicate the Dr. Ambedkar International Centre. Today, this Centre is emerging as a centre of research on social and economic issues and on Babasaheb's life.
Friends,
Today, we are close to 75 years of independence, and we have goals for the next 25 years. The country’s future, the future goals and successes of the country are linked to our youth. It is our youth who will fulfill these resolutions. We have to give opportunities to the youth of the country to the best of their ability.
I am confident that our collective resolve and conscious efforts of the education world will realise this dream of a New India.
Our efforts and the hard work will be our tribute to Babasaheb.
With these good wishes, I once again thank you all very much. I wish you all the very best on Navratri. I also extend my special greetings on the birth anniversary of Babasaheb Ambedkar.
Many thanks.
DISCLAIMER: This is the approximate translation of PM’s speech. Original speech was delivered in Hindi.
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
କୁଳପତିମାନଙ୍କର ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ଏଆଇୟୁର 95ତମ ବୈଠକ ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉଦବୋଧନ
ନମସ୍କାର,
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୋ ସହିତ ସାମିଲ ଗୁଜରାଟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦେବବ୍ରତ ମହୋଦୟ, ଦେଶର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ରମେଶ ପୋଖରୀୟାଲ ନିଶଙ୍କ ମହାଶୟ, ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବିଜୟ ରୂପାଣୀ ମହାଶୟ, ଗୁଜରାଟର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଭୂପେନ ସିଂହ ମହାଶୟ, ୟୁଜିସିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରଫେସର ଡି.ପି ସିଂହ ମହାଶୟ, ବାବା ସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ପ୍ରଫେସର ଅମି ଉପାଧ୍ୟାୟ ମହାଶୟ, ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ବବଦ୍ୟାଳୟ ମହାସଂଘର ସଭାପତି ପ୍ରଫେସର ତେଜପ୍ରତାପ ମହାଶୟ, ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ମହାନୁଭବ ଏବଂ ସାଥୀଗଣ!
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛି, ତେବେ ସେହି ସମୟରେ ବାବା ସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର ମହାଶୟଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତିର ଅବସର, ଆମକୁ ସେହି ମହାନ ଯଜ୍ଞ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ୁଛି ଆଉ ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରେରଣା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ୁଛି। ମୁଁ କୃତଜ୍ଞ ରାଷ୍ଟ୍ର ତରଫରୁ, ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ତରଫରୁ, ବାବା ସାହେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ସ୍ୱାଧୀନତାର ଲଢ଼େଇରେ ଆମର ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ କୋଟି-କୋଟି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନେ ସମରସ-ସମାବେଶୀ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ସେହି ସ୍ୱପ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ବାବା ସାହେବ ଦେଶକୁ ସମ୍ବିଧାନ ଦେଇ କରିଥିଲେ । ଆଜି ସେହି ସମ୍ବିଧାନକୁ ନେଇ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଭାରତ ଏକ ନୂତନ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିଚାଲିଛି, ସଫଳତାର ନୂତନ ସୋପାନ ହାସଲ କରୁଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ଆଜି ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନ, ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ବବଦ୍ୟାଳୟ ମହାସଂଘର କୁଳପତିମାନଙ୍କର ୯୫ତମ ବୈଠକ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି । ବାବା ସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର ମୁକ୍ତବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ‘ବାବା ସାହେବ ସମରସତା ଚେୟାର’ ସ୍ଥାପନର ଘୋଷଣା ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ଏବେ, ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ, ତାଙ୍କର ବିଚାର ଏବଂ ଆଦର୍ଶକୁ ନେଇ ଭାଇ ଶ୍ରୀ କିଶୋର ମକୱାନା ମହାଶୟଙ୍କର 4ଟି ପୁସ୍ତକ ଲୋକାର୍ପଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ମୁଁ ଏହି ସବୁ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ମହାନୁଭବଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ଭାରତ ବିଶ୍ବରେ ମଦର ଅଫ୍ ଡେମୋକ୍ରାସି ବା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଜନନୀ ରୂପେ ଜଣାଶୁଣା। ଗଣତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ଆମର ସଭ୍ୟତା, ଆମର ନୀତି-ନିୟମର, ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରରେ ଆମର ଜୀବନ ପଦ୍ଧତିର ଏକ ସାଧାରଣ ଅଂଶ ହୋଇ ରହିଛି । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର ଭାରତ ନିଜର ସେହି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରି ଆଗକୁ ବଢୁ, ବାବା ସାହେବ ଏହାର ସୁଦୃଢ଼ ଆଧାର ଦେଶକୁ ଦେଇଛନ୍ତି । ଆମେ ଯେତେବେଳେ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଢୁଛୁ, ବୁଝୁଛୁ, ତେବେ ଆମକୁ ଏହା ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ ଯେ ସେ ଜଣେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ।
ଶ୍ରୀ କିଶୋର ମକୱାନା ମହାଶୟଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ବାବା ସାହେବଙ୍କର ଏହି ଦର୍ଶନର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । ତାଙ୍କର ଏକ ପୁସ୍ତକ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ‘ଜୀବନ ଦର୍ଶନ’ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇଥାଏ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁସ୍ତକଟି ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତି ଦର୍ଶନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିଭୂତ । ଏହିଭଳି ଭାବେ, ତୃତୀୟ ପୁସ୍ତକରେ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ‘ରାଷ୍ଟ୍ର ଦର୍ଶନ’ ଆମ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଣିଥାଏ, ଆଉ ଚତୁର୍ଥ ପୁସ୍ତକ ତାଙ୍କର ‘ଆୟାମ ଦର୍ଶନ’କୁ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇ ଆସିବ। ଏହି ଚାରୋଟି ଦର୍ଶନ ନିଜକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଆଧୁନିକ ଶାସ୍ତ୍ରଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ।
ମୁଁ ଚାହିଁବି ଯେ ଦେଶର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ, କଲେଜମାନଙ୍କରେ ଆମର ନୂତନ ପିଢ଼ୀ, ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଏହି ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକୁ ଆଉ ଏହି ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟସବୁ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତୁ। ସମରସ ସମାଜର କଥା ହେଉ, ଦଳିତ-ବଞ୍ଚିତ ସମାଜର ଅଧିକାରର ଚିନ୍ତା ହେଉ, ମହିଳାଙ୍କ ଉତଥାନ ଏବଂ ଯୋଗଦାନର ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉ, ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଆଉ ବିଶେଷ କରି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଉପରେ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଉ, ଏ ସମସ୍ତ ସୋପାନ ଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଦେଶର ଯୁବକଙ୍କୁ ବାବା ସାହେବଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ, ବୁଝିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।
ସାଥୀଗଣ,
ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର କହୁଥିଲେ-‘ମୋର ତିନୋଟି ଉପାସ୍ୟ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି। ଜ୍ଞାନ, ସ୍ୱାଭିମାନ ଏବଂ ଶୀଲ’। ଅର୍ଥାତ, ଜ୍ଞାନ, ସ୍ୱାଭିମାନ, ଏବଂ ନମ୍ରତା। ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଆସିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ସ୍ୱାଭିମାନ ବଢିଥାଏ। ସ୍ୱାଭିମାନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଅଧିକାର, ନିଜର ରାଇଟସ୍ ପାଇଁ ସଜାଗ ହୋଇଥାଏ । ଆଉ ସମାନ ଅଧିକାର ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମାଜରେ ସମରସତା ଆସିଥାଏ, ଆଉ ଦେଶ ପ୍ରଗତି କରିଥାଏ।
ଆମେ ସମସ୍ତେ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଜୀବନ ସଂଘର୍ଷ ସହିତ ପରିଚିତ । ଏତେ ସବୁ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ବାବା ସାହେବ ଯେଉଁ ଶୀଖରରେ ପହଁଚିଲେ, ତାହା ହେଉଛି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା । ବାବା ସାହେବ ଆମ୍ବେଦକର ଆମକୁ ଯେଉଁ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇ ଯାଇଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ଦେଶ କିପରି ନିରନ୍ତର ଚାଲିବ, ଏହାର ଦାୟିତ୍ୱ ଆମର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ, ଆମର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସବୁବେଳେ ରହି ଆସିଛି । ଆଉ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ପାରସ୍ପରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାର କଥା ହେବ, ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରୟାସ ଗୁଡ଼ିକର ହେବ, ତେବେ ସାମୁହିକ ପ୍ରୟାସ ହିଁ ସିଦ୍ଧିର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥାଏ।
ତେଣୁ, ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ବବଦ୍ୟାଳୟ ମହାସଂଘର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ। ଏଆଇୟୁ ପାଖରେ ଡକ୍ଟର ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ ମହାଶୟ, ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖର୍ଜୀ, ଶ୍ରୀମତୀ ହଂସା ମେହେଟ୍ଟା, ଜାକିର ହୁସେନଙ୍କ ଭଳି ବିଦ୍ୱାନ ମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଡକ୍ଟର ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ ମହାଶୟ କହୁଥିଲେ-‘ଶିକ୍ଷାର ଶେଷ ଉତ୍ପାଦ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତ ସୃଜନାତ୍ମକ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବା ଦରକାର, ଯିଏକି ଐତିହାସିକ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରି ପାରୁଥିବ।’
ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଏହା ଯେ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ତାହା, ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବ, ସେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ପାରିବ, ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ସହିତ ନିର୍ମାଣ କରିବ। ସେ ମାନୁଥିଲେ ଯେ ଆମକୁ ଆମର ଶିକ୍ଷା ପରିଚାଳନା, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ଏକକ ଭାବେ ଗ୍ରହଶ କରି ନେଇ ବିକଶିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସହିତ ସେ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଇଣ୍ଡିଆନ କ୍ୟାରେକ୍ଟର ଉପରେ, ଭାରତୀୟ ଚରିତ୍ର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ହିଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ଆଜିକାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିଦୃଶ୍ୟରେ ଏହି କଥା ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଏବେ ଏଠାରେ ନୂତନ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷାନୀତି’ ଆଉ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଯୋଜନା ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍କରଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରାଗଲା। ଏହି ସଂସ୍କରଣ ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଏହି କଥାର ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ତଥ୍ୟ ଯେ କିଭଳି ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ହେଉଛି ଏକ ଭବିଷ୍ୟତବାଦୀ ନୀତି, ହେଉଛି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନଦଣ୍ଡର ନୀତି । ଆପଣ ସମସ୍ତେ ବିଦ୍ୱାନଗଣ, ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ଟିକିନିଖି ତଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ପରିଚିତ। ଡ. ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ମହାଶୟ ଶିକ୍ଷାର ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର କଥା କହିଥିଲେ, ତାହା ଏହି ନୀତିର ମୂଳରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ମୋତେ ଅବଗତ କରାଯାଇଛି କି ଏଥର ଆପଣ ସମ୍ମିଳନୀର ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଏହା ରଖିଛନ୍ତି- ‘ଭାରତରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ରୂପାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୀତି-2020 କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା’  ଏଥିପାଇଁ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର।
ମୁଁ ଏନଇପିକୁ ନେଇ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରି ଚାଲିଛି। ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ହେଉଛି ଯେତିକି ବାସ୍ତବ, ସେତିକି ହିଁ ବାସ୍ତବ ହେଉଛି ତାହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା।
ସାଥୀଗଣ,
ଆପଣମାନେ ନିଜର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଶିକ୍ଷାକୁ ହିଁ ସମର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି । ଆପଣ ସମସ୍ତେ ଭଲ ଭାବେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଏକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ରହିଛି, କ୍ଷମତା ରହିଥାଏ। ଏହି କ୍ଷମତା ଆଧାରରେ ଛାତ୍ର ଏବଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତିନୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ।
ପ୍ରଥମ- ସେ କ’ଣ କରି ପାରିବେ?
ଦ୍ୱିତୀୟ- ଯଦି ତାଙ୍କୁ ଶିଖାଯିବ, ତେବେ ସେ କ’ଣ କରି ପାରିବେ?
ଆଉ ତୃତୀୟ- ସେ କ’ଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି?
ଜଣେ ଛାତ୍ର କ’ଣ କରି ପାରିବ, ଏହା ହେଉଛି ତାହାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବଳ ପ୍ରଦାନ କରିଦେବା, ତେବେ ଏହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବିକାଶ ବ୍ୟାପକ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ। ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଆମର ଯୁବକ ତାହା କରି ପାରିବେ, ଯାହା ସେ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି । ତେଣୁ, ଆଜି ଦେଶର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ କୌଶଳ ବିକାଶକୁ ନେଇ ରହିଛି। ଆଜି ଯେପରି-ଯେପରି ଭାବେ ଦେଶ ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’ ଅଭିଯାନକୁ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ି଼ୁଛି, କୁଶଳୀ ଯୁବକଙ୍କ ଭୂମିକା ଏବଂ ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ବଢି ଚାଲିଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ଡ. ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖର୍ଜୀ କୌଶଳ ବା ଦକ୍ଷତାର ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ଦଶକ-ଦଶକ ପୂର୍ବେ ଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାନ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ସହଯୋଗ ଉପରେ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ଆଜି ଦେଶ ପାଖରେ ଆହୁରି ଅଧିକ ଅସୀମ ସୁଯୋଗ ରହିଛି, ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ନୂଆ-ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗ ରହିଛି । କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା, ଜିନିଷର ଇଂଟରନେଟ ଏବଂ ବଡ଼ ଡାଟାରୁ ନେଇ 3-ଡି ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ, ଭର୍ଚୁଆଲ ରିଆଲିଟି, ରୋବଟିକ୍ସ, ମୋବାଇଲ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଜିଓ-ଇନଫର୍ମାଟିକ୍ସ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାରୁ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ କ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆଜି ଦୁନିଆରେ ଭାରତକୁ ଭବିଷ୍ୟତର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହିସବୁ ଆବଶ୍ୟକତାଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦେଶ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଡ଼-ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
ଦେଶର ତିନୋଟି ବଡ଼ ସହରରେ ଭାରତୀୟ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । କିଛି ମାସ ପୂର୍ବେ ଡିସେମ୍ବରରେ ହିଁ ଭାରତୀୟ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଚ ମୁମ୍ବଇରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯାଇଛି । ନୈସ୍କୋମ ସାଥୀରେ ମଧ୍ୟ 2018ରେ ଫ୍ୟୁଚର ସ୍କିଲ ଇନିସିଏଟିଭ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଇନିସିଏଟିଭ 10 ଉଦୀୟମାନ ଟୋକ୍ନୋଲୋଜିରେ ଦେଢ଼ଶହରୁ ଅଧିକ କୌଶଳ ସେଟ୍ର ଟ୍ରେନିଂ ଦେଇଥାଏ।
ସାଥୀଗଣ,
ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷାନୀତିରେ, ଏନଇଟିଏଫର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଯାହା ଶିକ୍ଷାରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ। ଆମେ ଏହା ଚାହୁଁଛୁ ଯେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ବହୁ-ଶୃଙ୍ଖଳିତ ହେଉ । ଆମେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନୂତନତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ । ଯେପରି ସହଜ ପ୍ରବେଶ-ପ୍ରସ୍ଥାନ ଏବଂ ଆକାଡେମିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ କରି ସହଜ ଭାବେ କେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଶେଷ କରି ପାରିବେ । ଏ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ମିଳିମିଶି, ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ତାଳମେଳ ରକ୍ଷାକରି କାମ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହା ଉପରେ ଆପଣ ସମସ୍ତ କୁଳପତିମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଦେଶରେ ଯେଉଁ ନୂଆ-ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା ସବୁ ରହିଛି, ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଆମେ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିବା, ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କୌଶଳ ସେତୁ ଆମର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ। ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋର ଅନୁରୋଧ ଯେ ଏହି ଦିଗରେ ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ, ଏକ ସ୍ଥିରୀକୃତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶେଷ କରାଯାଉ।
ସାଥୀଗଣ,
ବାବା ସାହେବ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନରେ ଚାଲି ଦେଶ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗରିବ, ଦଳିତ, ପୀଡ଼ିତ, ଶୋଷିତ, ବଞ୍ଚିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣୁଛି। ବାବା ସାହେବ ସମାନ ସୁଯୋଗର କଥା କହୁଥିଲେ, ସମାନ ଅଧିକାରର କଥା କହୁଥିଲେ। ଆଜି ଦେଶ ଜନ-ଧନ ଖାତା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସମାବେଶ କରୁଛି। ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଗରିବଙ୍କ ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଖାତାରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି । ଡିଜିଟାଲ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଭୀମ ୟୁପିଆଇର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଆଜି ତାହା ଗରିବଙ୍କର ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହୋଇ ଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହସ୍ତାନ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଗରିବଙ୍କ ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଖାତାରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି । ଆଜି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗରିବଙ୍କୁ, ଘର ମିଳୁଛି, ମାଗଣା ବିଜୁଳି ସଂଯୋଗ ମିଳୁଛି । ସେହିଭଳି ଭାବେ ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗାଁରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ବଚ୍ଛ ପାଣି ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏକ ମିଶନ ମୋଡରେ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି।
କରୋନାର ସଙ୍କଟ ଆସିଲା ତେବେ ମଧ୍ୟ ଦେଶ ଗରିବ, ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଠିଆ ହେଲା। ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଟୀକାକରଣ ଅଭିଯାନରେ ମଧ୍ୟ ଗରିବ, ଧନୀ ଆଧାରରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ହୋଇ ନାହିଁ, କୌଣସି ପାତର-ଅନ୍ତର କରାଯାଇ ନାହିଁ! ଏହା ହିଁ ତ ହେଉଛି ବାବା ସାହେବଙ୍କ ମାର୍ଗ, ଏହା ହିଁ ତ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଆଦର୍ଶ।
ସାଥୀଗଣ,
ବାବା ସାହେବ ସବୁବେଳେ ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ ଆଉ ଏହି ଦିଗରେ ସେ ଏକ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏହି ଆଦର୍ଶରେ ଚାଲି ଦେଶ ଆଜି ନିଜ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ନୂଆ-ନୂଆ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଘର ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶୌଚାଳୟ ଠାରୁ ନେଇ ସେନାରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୂମିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଜି ମହିଳାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଏହିଭଳି ଭାବେ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଜୀବନ ସନ୍ଦେଶକୁ ଜନ-ଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ବାବା ସାହେବଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ରୂପରେ ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି।
କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମୋତେ ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କେନ୍ଦର ଲୋକାର୍ପଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା। ଆଜି ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ, ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଗବେଷଣାର ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଉଛି।
ସାଥୀଗଣ,
ଆଜି ଆମେ ସ୍ୱାଧୀନତାର 75 ବର୍ଷର ପାଖାପାଖି ଆସିଛୁ, ଆଉ ଆଗାମୀ 25 ବର୍ଷ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ରହିଛି । ଦେଶର ଏହି ଭବିଷ୍ୟତ, ଭବିଷ୍ୟତର ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ସଫଳତା ଆମ ଯୁବକଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛି। ଆମର ଯୁବକମାନେ ହିଁ ଏହି ସଂକଳ୍ପକୁ ପୂରଣ କରିବେ। ଆମକୁ ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସୁଯୋଗ ଦେବାକୁ ହେବ।
ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଏହି ସାମୁହିକ ସଂକଳ୍ପ, ଆମର ଶିକ୍ଷା ଜଗତର ଏହି ଜାଗ୍ରତ ପ୍ରୟାସ ନୂତନ ଭାରତର ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ କରିବ।
ଆମର ଏହି ପ୍ରୟାସ, ଏହି ପରିଶ୍ରମ ହିଁ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଚରଣରେ ହେବ ଆମର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି।
ଏହି ସବୁ ଶୁଭକାମନା ସହିତ, ମୁଁ ଆଉ ଥରେ ପୁଣି ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ-ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଉଛି, ନବରାତ୍ରି ପାଇଁ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଉଛି। ଆଜି ବାବା ସାହେବଙ୍କ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତିରେ ବିଶେଷ ରୂପେ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଉଛି।
ବହୁତ-ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ!