Prime Minister's Office
PM addresses inaugural session of All India Conference of Law Ministers and Law Secretaries in Ekta Nagar, Gujarat via video message
“When justice is seen to be delivered, then the faith of the countrymen in the constitutional institutions is strengthened”
“The people of the country should feel neither the absence nor the pressure of the government”
“In the last 8 years, India has repealed more than one and a half thousand old and irrelevant laws and reduced more than 32 thousand compliances”
“We have to understand how to make alternative dispute resolution mechanism a part of the legal system at the local level in the states”
“Our focus should be to make laws that are easily understood by the poorest of the poor”
“Local language plays a big role in the legal system for ease of justice”
“State governments should work with a humane approach regarding undertrial prisoners so that the judicial system moves forward with human ideals”
“If we look at the spirit of the Constitution, there is no scope for argument or competition among judiciary, legislature and courts despite different functions”
“A sensitive justice system is essential for a capable nation and a harmonious society”
The Prime Minister, Shri Narendra Modi addressed the inaugural session of All India Conference of Law Ministers and Law Secretaries today via video message.
Addressing the gathering, the Prime Minister noted that the critical meeting of law ministers and secretaries of all states in the country is taking place under the grandeur of the Statue of Unity, and it is the inspiration of Sardar Patel that will help us achieve our goals by pointing us in the right direction during this phase of Azadi Ka Amrit Mahotsav.
The Prime Minister pointed out the need for a dependable and speedy justice system for a healthy and confident society in a developing country like ours. He further added that the judicial system and various procedures and traditions in every society have been developing according to the needs of the time period. Shri Modi said, “When justice is seen to be delivered, then the faith of the countrymen in the constitutional institutions is strengthened. And when justice is delivered, the confidence of the common man goes up.” He further added that such events are very important for the continuous improvement of the law and order of the country.
The Prime Minister informed that the development journey of Indian society is thousands of years old and we have made steady progress despite facing critical challenges. “The biggest aspect of our society is the tendency to improve itself internally while moving forward on the path of progress”, Shri Modi added. Stressing the need for continuous improvement, the Prime Minister pointed out that it is an indispensable requirement for the smooth functioning of every system. “Our society keeps on weeding out irrelevant laws and wrong customs. Otherwise, when any tradition turns into orthodoxy, it turns out to be a burden on society”, he added, “The people of the country should feel neither the absence of government nor the pressure of the government.”
Throwing light on the special emphasis on removing the pressure of the government from the citizens of India, the Prime Minister informed that in the last 8 years, India has repealed more than one and a half thousand archaic laws and reduced more than 32 thousand compliances to put an end to the legal hurdles that obstruct the path of innovation and ease of living. “Many of these laws were continuing from the time of slavery”, he said. The Prime Minister further added that many old laws from the time of slavery are still in operation in the states and urged the dignitaries present on occasion to make way for the abolition of such laws at this conference. “In this Azadi Ka Amrit Kaal, new laws should be made by abolishing the laws which have been going on from the time of slavery”, Shri Modi added. The Prime Minister also pointed towards reviewing the existing laws of the states while focusing on Ease of Living and Ease of Justice for the people.
The Prime Minister noted that the delay in serving justice has come across as the biggest challenge and the judiciary is working with utmost seriousness in this direction. Throwing light on the mechanism of alternative dispute resolution, the Prime Minister suggested that it has been put to good use in the villages of India for a long time and can now be promoted to the state level. “We have to understand how to make it a part of the legal system at the local level in the states”, Shri Modi added.
Recalling the time when he was the Chief Minister of Gujarat, the Prime Minister said that the then government had introduced the concept of evening courts. He further explained that cases which were less serious in terms of sections were taken up by the evening courts which resulted in the resolution of more than 9 lakh cases in Gujarat in recent years. The Prime Minister also highlighted the emergence of Lok Adalats that have led to the disposal of lakhs of cases in various states and reduced the burden of the courts. “People living in the rural areas have benefitted immensely from this”, he added.
Noting the responsibility of the ministers in formulating laws in the Parliament, the Prime Minister remarked that if there is confusion in the law itself, it is the common citizens who have to bear the brunt of it in future, no matter the intentions. He further added that ordinary citizens have to spend a lot of money and run around from post to pillar to get justice. He said, “When the law comes to the understanding of the common man, then its effect is something else.”
Drawing examples from other countries, the Prime Minister noted that when a law is made in the Parliament or Legislative Assembly, it is prepared to explain it in detail within the definition of law, and secondly to draft the law in a language that can be easily understood by the common man. The timeline of the execution of the law is also determined and the law is reviewed again in the new circumstances. “Local language plays a big role in the legal system for ease of justice. Academic ecosystem will also have to be created for the youth in the mother tongue. Law courses should be in mother tongue, our laws should be written in simple language, digital libraries of important cases of High Courts and Supreme Court should be in local language”, he added.
“When the judicial system grows along with society, it has a natural tendency to adopt modernity. As a result, the changes that take place in society are also visible through the justice system” Shri Modi said. Putting the spotlight on the integration of technology in the judicial system, the Prime Minister pointed out the emergence of e-courts and virtual hearings and the promotion of e-filings. Shri Modi further added that these systems will get a major boost with the arrival of 5G in the country. “Every state will have to update and upgrade its systems. It should also be an important goal of our legal education to prepare it according to technology”, he added.
Recalling the joint meeting of Chief Justices of High Courts where the Prime Minister had raised the issue of undertrial prisoners, he urged the dignitaries to work towards speedy trials for the disposal of such cases. The Prime Minister further added that state governments should work with a humane approach regarding undertrial prisoners so that the judicial system moves forward with human ideals. “A sensitive justice system is essential for a capable nation and a harmonious society”, Shri Modi added.
Underlining the supremacy of the Constitution, the Prime Minister said that the Constitution is the origin of the judiciary, legislature and executive. “Be it the government, Parliament, our courts, all three are, in a way, the children of the same mother. So even though the functions are different, if we look at the spirit of the constitution, there is no scope for argument or competition. Like the children of a mother, all three have to serve Maa Bharati, together they have to take India to new heights in the 21st century”, the Prime Minister concluded.
Union Minister of Law & Justice, Shri Kiren Rijiju and Union Minister of State for Law & Justice, Shri S P Singh Baghel were those present on occasion among others.
Background
The two-day conference is being hosted by the Ministry of Law & Justice at Ekta Nagar, Gujarat. The objective of the Conference is to provide a common forum for policymakers to discuss issues relating to the Indian Legal and Judicial system. The States and UTs will be able to share their best practices, exchange new ideas, and improve their mutual cooperation through this Conference.
The conference will witness discussions revolving around topics like alternative dispute resolution mechanisms such as arbitration and mediation for quick and affordable justice, upgrading overall legal infrastructure, removing obsolete laws, improving access to justice, reducing pendency of cases and ensuring speedy disposal, bringing uniformity in proposals relating to state bills for better centre-state coordination and strengthening of State Legal Systems, among others.
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
ସର୍ବଭାରତୀୟ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ
ଗୁଜରାଟର ଏକତା ନଗର ଠାରେ ଆଭାସୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆଇନ ସଚିବ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଭିଭାଷଣ
“ଯେତେବେଳେ ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ଭଳି ଲାଗେ, ସେତେବେଳେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଢ଼ ହୁଏ ।”
“ଦେଶବାସୀ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତତା ବା ଚାପ ନେଇ ଅନୁଭବ ରହିବା ଉଚିତ ।”
“ଗତ ଆଠବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଦେଢ଼ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଓ ଅଦରକାରୀ ଆଇନକୁ ଉଠାଇ ଦେବା ସହ ୩୨ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ମୂଳ ଦଲିଲ ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି ।”
“ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ବିକଳ୍ପ ବିବାଦ ସମସ୍ୟା ପଦ୍ଧତିକୁ ଆଇନ ପରିଧି ମଧ୍ୟକୁ ଆଣିବାକୁ କିପରି ହେବ ତାହା ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।”
“ଗରିବରୁ ଗରିବ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ସହଜରେ ଆଇନ ବୁଝିପାରିବ ତା’ ଉପରେ ଆମ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବାକୁ ହେବ ।”
“ନ୍ୟାୟର ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଆମର ଆଇନ ପଦ୍ଧତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।”
“ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ବିଚାରାଧୀନ କଏଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମାନବିକ ମନୋଭାବ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ । ତା’ହେଲେ ମାନବିକ ଆଦର୍ଶ ରାସ୍ତାରେ ନ୍ୟାୟିକ ପଦ୍ଧତି ଗତି କରିବ ।”
“ଆମେ ଯଦି ସମ୍ବିଧାନର ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉ ତାହାହେଲେ ଦେଖିବା ନ୍ୟାୟପାଳିକା, ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ଓ ନ୍ୟାୟାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଲଗା ଅଲଗା କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱେ କୌଣସି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ନାହିଁ ।”
“ଏ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆଇନ ସଚିବଙ୍କ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆଜି ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତା ଜରିଆରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସମବେତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କୁ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସଚିବମାନଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ ଏକତାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣାଢ଼୍ୟ ପରିବେଶ ତଳେ ହେଉଛି । ଆଜାଦୀ କା ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ କାଳରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ ଦିଗରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଆମ ଭଳି ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶର ସୁସ୍ଥ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଥାକୁ ପାଥେୟ କରି ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ “ଯେତେବେଳେ ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ଭଳି ଲାଗେ, ସେତେବେଳେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଢ଼ ହୋଇଥାଏ ।” ଦେଶର ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ଏଭଳି ଘଟଣା ଖୁବ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତୀୟ ସମାଜର ବିକାଶ ଯାତ୍ରା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଅନେକ ଝଡ଼ଝଞ୍ଜା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆମେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆଗେଇ ଚାଲୁଛି । “ଆମ ସମାଜର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁଣ ହେଲା ଭିତରେ ଭିତରେ ଉନ୍ନତ ହୋଇ ପ୍ରଗତି ପଥରେ ଆଗେଇବା” ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ । ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଉନ୍ନତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଗ୍ରଗତି ନିମନ୍ତେ ଏହି ଆବଶ୍ୟକତା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ । “ଆମର ସମାଜ ବାଛି ବାଛି ଅନାବଶ୍ୟକ ଆଇନ ଭୂଲ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ବାଦ ଦେଉଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରଥମା କେବଳ ଧର୍ମପରାୟଣତା ଦିଗରେ ଗତି କରେ, ତେବେ ଏହା ସମାଜ ଉପରେ ବୋଝ ହୋଇପଡ଼େ” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ଦେଶର ଜନସାଧାରଣ କଦାପି ସରକାରଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତ କିମ୍ବା ଚାପ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଅନୁଚିତ ।”
ଭାରତୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ବୋଝ ଲାଘବ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଗତ ଆଠ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଦେଢ଼ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣାକାଳିଆ ଆଇନ ରଦ୍ଦ କରିବା ସହ ୩୨ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ମୂଳ ଦଲିଲ ଉଚ୍ଛେଦ କରି ନବୋନ୍ମେଷ ଓ ଉତ୍ତମ ଜୀବନଧାରଣର ବାଧା ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ବାଦ ଦେଇଛନ୍ତି । “ଏହିପରି ଅନେକ ଆଇନ ଦାସତ୍ୱ ପ୍ରଥା ଅମଳରୁ ଚଳି ଆସୁଥିଲା” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଅନେକ ପୁରୁଣା ଆଇନ ଦାସତ୍ୱ ଅମଳର ଏହାର ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଓ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉପସ୍ଥିତ ଗଣମାନ୍ୟ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ । “ଆଜାଦୀ କା ଅମୃତ କାଳରେ ଦାସତ୍ୱ ପ୍ରଥା ଅମଳରୁ ଚଳି ଆସୁଥିବା ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରି ନୂଆ ଆଇନ କରାଯିବା ଉଚିତ” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣରେ ମାନ ଓ ସୁବିଧାରେ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନଗୁଡ଼ିକର ସମୀକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଳମ୍ବିତ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ଏକ ବିରାଟ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ଏ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି । ବିବାଦ ମୀମାଂସାର ବିକଳ୍ପ ପନ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଏହା ଆମର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବହୁକାଳ ଧରି ରହିଆସିଛି ଓ ଏବେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଅଣାଯାଇ ପାରିବ । “ଏହାକୁ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କିପରି ଅଧିକାଂଶ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯିବ ତାହା ଆମକୁ ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିବ” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
ଗୁଜରାଟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବାବେଳର ସ୍ମୃତିଚାରଣ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସେତେବେଳର ଏଠିକାର ମୁଖ୍ୟ ଅଦାଲତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଧାରା ଅନୁସାରେ କମ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଚାର ସାନ୍ଧ୍ୟ ଅଦାଲତ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ଯୋଗୁ ବିଗତ ବର୍ଷରେ ନଅ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ଗୁଜରାଟରେ ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରିଛି । ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଲୋକ ଅଦାଲତ ଜରିଆରେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମାମଲାର ସମାଧାନ କରାଯାଇ ଅଦାଲତଙ୍କ ବୋଝ ହାଲୁକା କରାଯାଇପାରିଛି । “ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜନସାଧାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଲାଭବାନ ହୋଇଥିବା” ସେ କହିଥିଲେ ।
ସଂସଦରେ ଆଇନ ତିଆରି ନେଇ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଥିବାବେଳେ ଆଇନରେ କିଛି ତ୍ରୁଟିବିଚୁତି ରହିଥିଲେ ଅଭିପ୍ରୟ ଯେତେ ଭଲ ହୋଇଥାଉ ନା କାହିଁକି ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଅସୁବିଧାର ଶିକାର ନହୁଅନ୍ତୁ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ଖର୍ଚ୍ଚାନ୍ତ ହେବା ସହ ବହୁ ହନ୍ତସନ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । “ଯେତେବେଳେ ଆଇନ ସାଧାରଣ ଲୋକ ବୁଝିବା ଭଳି ହୁଏ, ତାହାର ଫଳାଫଳ ପୁରା ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ”ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆଇନ ସଂସଦ ବା ବିଧାନସଭାରେ ତିଆରି ହୁଏ ଏଥିରେ ଆଇନର ସଂଜ୍ଞାର ମଧ୍ୟରେ ସବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା ସହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ ଏହାର ମସୁଧା ଏପରି ତିଆରି ହେବା ଦରକାର ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକ ବୁଝିପାରିବେ । ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ନେଇ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥାଏ, ଯେପରି ନୂତନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହାର ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ । “ନ୍ୟାୟର ସହଜ ଉପଲବ୍ଧତା ନିମନ୍ତେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଶୈକ୍ଷିକ ବାତାବରଣ ମଧ୍ୟ ଯୁବକ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ମାତୃଭାଷାରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଆମର ଆଇନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ମାତୃଭାଷାରେ ସରଳ ଭାଷାରେ ଲେଖା ହେବା ତଥା ହାଇକୋର୍ଟ ଓ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଡିଜିଟାଲ ଲାଇବ୍ରେରୀରେ ଉପଲବ୍ଧା ହେବା ଦରକାର” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । “ସମାଜ ସହିତ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିସର ଯେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ଆଧୁନିକତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନେବା ଏହାର ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରବୃତ୍ତି । ଫଳରେ ସମାଜରେ ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସେ ତାହା ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥାଏ” ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି । ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସମନ୍ୱିତ କରିବା ନେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇ-କୋର୍ଟ ଏବଂ ଆଭାସୀ ଶୁଣାଣି ଓ ଇ-ଦାଖଲ ଇତ୍ୟାଦିର ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ । ଦେଶରେ ୫-ଜିର ଆଗମନ ହେବାଦ୍ୱାରା ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହେବ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । “ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଏହାକୁ ଉନ୍ନୀତ ଓ ଅଧୁନାତନ କରିବାକୁ ହେବ । ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହ ଆମ ଆଇନ ଶିକ୍ଷାକୁ ସେହି ଅନୁସାରେ ବିକଶିତ କରିବା ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ” ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ମିଳିତ ବୈଠକର ସ୍ମୃତିଚାରଣ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବିଚାରାଧୀନ କଏଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉତଥାପନ କାଳରେ ଏହିସବୁ ମାମଲାର ତ୍ୱରିତ ବିଚାର ଓ ମାମଲା ରଫା ଦଫା ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଚାରାଧୀନ କଏଦୀମାନଙ୍କକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ମାନବିକତାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ଓ ତା’ହେଲେ ଯାଇ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମାନବିକ ଆଦର୍ଶ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ । “ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ନ୍ୟାୟ ଅବସ୍ଥା ଏକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦେଶ ଓ ମଧୁମୟ ସମାଜ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ” ବୋଲି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ।
ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ନେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ନ୍ୟାୟପାଳିକା, ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ, କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ମୂଳ ଉତ୍ସ । “ସେ ସରକାର ହୁଅନ୍ତୁ ବା ସଂସଦ, ଆମର ଅଦାଲତ ସମସ୍ତେ ଏକ ମାଆର ସନ୍ତାନ । କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ଅଲଗା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଯଦି ସମ୍ବିଧାନର ଆତ୍ମାକୁ ଅବଲୋକନ କରୁ, ଏ ଦିଗରେ କୌଣସି ଯୁକ୍ତି ବା ପ୍ରତିଯୋଗୀ ନାହିଁ । ମାଆର ସନ୍ତାନ ଭଳି ତିନିଜଣଯାକ ମା’ ଭାରତୀଙ୍କ ସେବା କରି ଦେଶକୁ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନୂତନ ଶିଖରକୁ ନେଇଯିବବେ” ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କିରନ ରିଜିଜୁ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ନ୍ୟାୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଏସ.ପି. ସିଂ ବାଘେଲ ଏହି ଅବସରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଗୁଜରାଟର ଏକତା ନଗରୀରେ ଏହି ଦୁଇଦିନିଆ ସମ୍ମିଳନୀ କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଛି । ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଓ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କୁ ଏକ ସାଧାରଣ ମଞ୍ଚ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଜରିଆରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଏ ଦିଗରେ ସେମାନଙ୍କ ସୁନିଶ୍ଚିତ ମତାମତ ଏଥିରେ ରଖିପାରିବେ ।
ବିକଳ୍ପ ବିବାଦ ମୀମାଂସା ସୂତ୍ର ଯେପରିକି ମଧ୍ୟସ୍ଥତା, ଆଲୋଚନା ଭଳି ତ୍ୱରିତ ଓ କମ ବ୍ୟୟସାପେକ୍ଷ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆଲୋଚନା ହେବ । ଆଇନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଆଇନର ସଂସ୍କାର, ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା, ଦ୍ରୁତ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ଓ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଜଭୁୂତ କରିବା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଉଦେଶ୍ୟ ।
SM/MB
(