સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ મંત્રાલય
બનાવટી ખાદી ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને વેચાણની અસર
ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ કમિશન  ખાદીના નામે ઉત્પાદનો વેચતા કેટલાક અનધિકૃત આઉટલેટ્સ દ્વારા બનાવટી/બિન-ખાદી ઉત્પાદનોના વેચાણને ખૂબ જ ગંભીરતાથી જોઈ રહ્યું છે અને તેમની સામે કડક પગલાં લેવા માટે આવી સંસ્થાઓની નજીકથી અને સતત શોધ કરી રહ્યું છે.
જાન્યુઆરી 2022 સુધી, KVIC એ ખાદીના નામે ઉત્પાદનોના અનધિકૃત વેચાણ સાથે સંકળાયેલી સંસ્થાઓને 2172 નોટિસ જારી કરી હતી. લગભગ 500 સંસ્થાઓએ અજાણતા ખાદી ટ્રેડ માર્કનો ઉપયોગ કરવા બદલ માફી માંગી છે અને તેમને તેમના ઉત્પાદનો અને વેબસાઇટ્સ પરથી હટાવી દીધા છે.
KVIC એ બજારમાં નકલી ખાદી ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને વેચાણની અસર અંગે અત્યાર સુધી કોઈ અભ્યાસ હાથ ધર્યો નથી.
KVIC એ અત્યાર સુધીમાં ટ્રેડ માર્કના ઉલ્લંઘન માટે વિવિધ એકમો સામે 9 દાવા કર્યા છે અને મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં ઉલ્લંઘનો સામે વચગાળાનો મનાઈ હુકમ મેળવ્યો છે. ખાદીના દુરુપયોગ સામે દાખલ કરાયેલા કોર્ટ કેસોની વિગતો નીચે મુજબ છે:
1. સામે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરાયેલ દાવો:
- ખાદી એસેન્શિયલ્સ, દિલ્હી
- ઇવેરખાડી, ઉત્તર પ્રદેશ
- ખાદી ડિઝાઇન કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા, ઉત્તર પ્રદેશ
- જેબીએમઆર એન્ટરપ્રાઇઝ-ખાદી પ્રાકૃતિક પેઇન્ટ, ઉત્તર પ્રદેશ
- ગિરધર ખાદી, હરિયાણા
- હેરિટેજ, દિલ્હી દ્વારા ખાદી
2. નીચે જણાવેલની સામે મુંબઈ હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરાયેલ દાવો:
- ફેબિન્ડિયા, મુંબઈ, મહારાષ્ટ્ર
- ભારત ખાદી ફેશન, મહારાષ્ટ્ર
- ખાદી સ્ટોર, પેહનાવા, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન
KVIC એ નકલી ખાદી ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને વેચાણને રોકવા માટે નીચેના પગલાં લીધાં છે:
- KVIC એ વર્ગ-24 અને 25  સહિતના મોટાભાગના વર્ગો હેઠળ, "ખાદી" શબ્દચિહ્ન માટે ટ્રેડ માર્ક નોંધણી મેળવી છે.
- KVIC એ 7 ટ્રેડ માર્ક કન્સલ્ટન્ટની નિમણૂક કરી છે, જેઓ તૃતીય પક્ષો દ્વારા ટ્રેડ માર્કફ્રિંજમેન્ટ્સ પર સક્રિયપણે નજર રાખે છે અને અનધિકૃત વપરાશકર્તાઓને કાનૂની નોટિસ જારી કરે છે.
- KVIC સતત ધોરણે ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ અને સોશિયલ મીડિયા પરથી નકલી ખાદી ઉત્પાદનોના ઓનલાઈન વેચાણ સંબંધિત લિંકને પણ દૂર કરી રહ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં KVICએ એમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ, સ્નેપડીલ, વોટ્સએપ, યુટ્યુબ વગેરે પરથી 2487 લિંક્સ હટાવી દીધી છે.
- KVIC તેમના ટ્રેડ માર્કના ભાગ રૂપે 'ખાદી' શબ્દ સાથે ત્રીજા પક્ષકારો દ્વારા દાખલ કરાયેલ ટ્રેડ માર્કસની નોંધણી માટેની અરજીઓનો સતત વિરોધ કરી રહ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં KVICએ 162 વિરોધ નોંધાવ્યા છે.
- KVIC પહેલેથી જ નોંધાયેલ ત્રીજા પક્ષકારોના ટ્રેડ માર્કને રદ કરવા માટે ટ્રેડ માર્ક ઓથોરિટી સમક્ષ સુધારણા અરજીઓ પણ ફાઇલ કરી રહ્યું છે, જેમાં તેના ટ્રેડ માર્કના ભાગ રૂપે "ખાદી" શબ્દ છે. અત્યાર સુધીમાં, KVICએ 43 સુધારણા અરજીઓ દાખલ કરી છે.
સૂક્ષ્મ લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભાનુ પ્રતાપ સિંહ વર્માએ રાજ્યસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આ માહિતી આપી હતી.
SD/GP/MR
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 189