મંત્રીમંડળ
મંત્રીમંડળે બિમ્સ્ટેક ગ્રિડ ઇન્ટરકનેક્શનની સ્થાપના માટે “એમઓયુના હસ્તાક્ષર અને બહાલી”ને મંજૂરી આપી
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં “બિમ્સ્ટેક ગ્રિડ કનેક્શન સ્થાપિત કરવા માટે થયેલા સમજૂતીકરાર” પર હસ્તાક્ષર કરવા વીજ મંત્રાલયની દરખાસ્તને મંજૂરી આપી હતી. તેના પર બિમ્સ્ટેકના ઊર્જા મંત્રીઓની ત્રીજી બેઠકમાં સભ્ય રાષ્ટ્રો દ્વારા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. આ બેઠક ટૂંક સમયમાં નેપાળમાં યોજાશે.
પૃષ્ઠભૂમિ
બેંગાલ ઇનિશિયેટિવ ફોર મલ્ટિ-સેક્ટરલ ટેકનિકલ એન્ડ ઇકોનોમિક કોઓપરેશન  આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન છે, જેમાં દક્ષિણ એશિયા અને દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના સભ્ય રાષ્ટ્રો સંકળાયેલા છે, જેમ કે બાંગ્લાદેશ, ભારત, મ્યાનમાર, શ્રીલંકા, થાઇલેન્ડ, ભૂટાન અને નેપાળ. “બિમ્સ્ટેકમાં ઊર્જા સહકાર માટે કાર્યયોજના” 4 ઓક્ટોબર, 2005ના રોજ નવી દિલ્હીમાં આયોજિત બિમ્સ્ટેક એનર્જી મિનિસ્ટર્સની પ્રથમ કોન્ફરન્સમાં બની હતી. "બિમ્સ્ટેક ટ્રાન્સ-પાવર એક્સચેન્જ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ" હેઠળ આ યોજનામાં એવો નિર્ણય લેવાયો હતો કે થાઇલેન્ડના નેતૃત્વમાં ટાસ્ક ફોર્સ સભ્યો રાષ્ટ્રોના પ્રતિનિધિઓ સાથે ગ્રિડ કનેક્શન્સ માટે ડ્રાફ્ટ એમઓયુ પર રિપોર્ટ આપશે. ટ્રાન્સ-પાવર એક્સચેન્જ પર બિમ્સ્ટેક માટે ટાસ્ક ફોર્સની કુલ પાંચ બેઠકો યોજવામાં આવી હતી અને બિમ્સ્ટેક ગ્રિડ કનેક્શનની સ્થાપના માટે ડ્રાફ્ટ એમઓયુને ટાસ્ક ફોર્સે 16 માર્ચ, 2015ના રોજ અંતિમ ઓપ આપ્યો હતો.
બિમ્સ્ટેક લીડર્સ રીટ્રિટ 2016 ગોવામાં 16 ઓક્ટોબર, 2016નાં રોજ યોજવામાં આવી હતી, જેમાં નેતાઓએ બિમ્સ્ટેક ગ્રિડ કનેક્શન પર એમઓયુ પર ઝડપથી હસ્તાક્ષર કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તેના પરિણામે 11-12 જાન્યુઆરી, 2017ના રોજ આયોજિત ઊર્જા પર બિમ્સ્ટેકનાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓની 4થી બેઠક દરમિયાન એમઓયુની ચર્ચા થઈ હતી અને તેને અંતિમ ઓપ આપવામાં આવ્યો હતો.
અસર
આ એમઓયુ બિમ્સ્ટેક વિસ્તારમાં મહત્તમ અને તાર્કિક પાવર ટ્રાન્સમિશનને પ્રોત્સાહન આપવા વીજળીમાં વેપાર માટે ગ્રિડ ઇન્ટરકનેક્શનના અમલીકરણ માટે સહકાર આપવા પક્ષો માટે વિસ્તૃત માળખાગત કાર્ય પ્રદાન કરશે. આ એમઓયુમાં નીચેની બાબતો સુલભ કરશેઃ
(- સંબંધિત પક્ષોના કાયદા, નિયમો અને નિયમનોને આધિન સંપૂર્ણે તટસ્થપણે પારસ્પરિક લાભ માટે વિસ્તારમાં ઊર્જાના સ્ત્રોતોનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવો;
- પ્રાદેશિક વીજ નેટવર્ક વિકસાવી જરૂરી વીજ વ્યવસ્થાની કાર્યદક્ષ, આર્થિક અને સુરક્ષિત કામગીરીને પ્રોત્સાહન;
- વિસ્તારમાં ક્ષમતા સંવર્ધન માટે મહત્તમ મૂડીરોકાણની જરૂરિયાત; અને
- વિદેશી ઇન્ટરકનેક્શન મારફતે વીજ આદાનપ્રદાન.