માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય
I&B મંત્રાલયે ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વિદેશી સંબંધો અને જાહેર વ્યવસ્થાને લગતી ખોટી માહિતી ફેલાવવા માટે 8 YouTube ચેનલોને બ્લોક કરી
IT નિયમો, 2021 હેઠળ 7 ભારતીય અને 1 પાકિસ્તાન આધારિત યુટ્યુબ ન્યૂઝ ચેનલ બ્લોક કરવામાં આવી છે
અવરોધિત યુટ્યુબ ચેનલો 114 કરોડથી વધુ વ્યૂઝ ધરાવે છે; અને 85 લાખ 73 હજાર સબ્સ્ક્રાઇબર્સ છે
યુટ્યુબ પર અવરોધિત ચેનલો દ્વારા નકલી ભારત વિરોધી સામગ્રીનું મુદ્રીકરણ કરવામાં આવી રહ્યું હતું
માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે, IT નિયમો, 2021 હેઠળ કટોકટીની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને, 16.08.2022ના રોજ આઠ  YouTube આધારિત ન્યૂઝ ચેનલો, એક  Facebook એકાઉન્ટ અને બે ફેસબુક પોસ્ટને અવરોધિત કરવા માટે આદેશો જારી કર્યા છે. અવરોધિત યુટ્યુબ ચેનલોની કુલ વ્યુઅરશિપ 114 કરોડથી વધુ હતી, 85 લાખથી વધુ વપરાશકર્તાઓ દ્વારા સબ્સ્ક્રાઇબ કરવામાં આવી હતી.
સામગ્રીનું વિશ્લેષણ
આમાંની કેટલીક YouTube ચેનલો દ્વારા પ્રકાશિત સામગ્રીનો હેતુ ભારતમાં ધાર્મિક સમુદાયો વચ્ચે નફરત ફેલાવવાનો હતો. અવરોધિત યુટ્યુબ ચેનલોના વિવિધ વીડિયોમાં ખોટા દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. ઉદાહરણોમાં નકલી સમાચારોનો સમાવેશ થાય છે જેમ કે ભારત સરકારે ધાર્મિક માળખાને તોડી પાડવાનો આદેશ આપ્યો છે; ભારત સરકારે ધાર્મિક તહેવારોની ઉજવણી, ભારતમાં ધાર્મિક યુદ્ધની ઘોષણા વગેરે પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આવી સામગ્રી દેશમાં સાંપ્રદાયિક વિસંગતતા અને જાહેર વ્યવસ્થાને ખલેલ પહોંચાડવાની સંભાવના ધરાવે છે.
યુટ્યુબ ચેનલોનો ઉપયોગ ભારતીય સશસ્ત્ર દળો, જમ્મુ અને કાશ્મીર વગેરે જેવા વિવિધ વિષયો પર નકલી સમાચારો પોસ્ટ કરવા માટે પણ કરવામાં આવ્યો હતો. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વિદેશી રાજ્યો સાથે ભારતના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોના પરિપ્રેક્ષ્યમાં સામગ્રી સંપૂર્ણપણે ખોટી અને સંવેદનશીલ હોવાનું જણાયું હતું.
મંત્રાલય દ્વારા અવરોધિત સામગ્રી ભારતની સાર્વભૌમત્વ અને અખંડિતતા, રાજ્યની સુરક્ષા, વિદેશી રાજ્યો સાથે ભારતના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો અને દેશમાં જાહેર વ્યવસ્થા માટે હાનિકારક હોવાનું જણાયું હતું. તદનુસાર, સામગ્રીને ઇન્ફર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ, 2000ની કલમ 69Aના દાયરામાં આવરી લેવામાં આવી હતી.
મોડસ ઓપરેન્ડી
અવરોધિત ભારતીય યુટ્યુબ ચેનલો નકલી અને સનસનાટીભર્યા થંબનેલ્સ, ન્યૂઝ એન્કરની છબીઓ અને અમુક ટીવી ન્યૂઝ ચેનલોના લોગોનો ઉપયોગ કરીને દર્શકોને સમાચાર અધિકૃત હોવાનું માને છે.
મંત્રાલય દ્વારા અવરોધિત તમામ યુટ્યુબ ચેનલો તેમના વીડિયો પર કોમી સૌહાર્દ, જાહેર વ્યવસ્થા અને ભારતના વિદેશી સંબંધો માટે હાનિકારક ખોટી સામગ્રી ધરાવતી જાહેરાતો પ્રદર્શિત કરી રહી હતી.
આ કાર્યવાહી સાથે, ડિસેમ્બર 2021થી, મંત્રાલયે 102 યુટ્યુબ આધારિત ન્યૂઝ ચેનલો અને અન્ય કેટલાક સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સને અવરોધિત કરવાના નિર્દેશો જારી કર્યા છે. ભારત સરકાર અધિકૃત, વિશ્વાસપાત્ર અને સુરક્ષિત ઓનલાઈન ન્યૂઝ મીડિયા વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરવા અને ભારતની સાર્વભૌમત્વ અને અખંડિતતા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વિદેશી સંબંધો અને જાહેર વ્યવસ્થાને નુકસાન પહોંચાડવાના કોઈપણ પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
બ્લોક કરાયેલા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ અને URLની વિગતો
યુ ટ્યૂબ ચેનલ્સ
|
|
ક્રમાંક
|
|
યુ ટિયુબ ચેનલનાં નામ
|
|
મીડિયાના આંકડા
|
|
|
|
લોકતંત્ર ટી.વી
|
|
23,72,27,331 વ્યુ
12.90 લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
યુ એન્ડ વી ટીવી
|
|
14,40,03,291 વ્યુ
10.20 લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
એ.એમ.રઝવી
|
|
1,22,78,194 વ્યુ
95, 900 સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
ગૌરવશાલી પવન મિથિલાંચલ
|
|
15,99,32,594 વ્યુ
7 લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
SeeTop5TH
|
|
24,83,64,997 વ્યુ
33.50 લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
સરકારી અપડેટ
|
|
70,41,723 વ્યુ
80,900 સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
સબ કુછ દેખો
|
|
32,86,03,227 વ્યુ
19.40 લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
|
|
સમાચાર કી દુનિયા 
|
|
1,69,439 વ્યુ
97,000 સબ્સ્ક્રાઇબર્સ
|
|
કુલ
|
|
114 કરોડથી વધુ વ્યૂઝ,
85 લાખ 73 હજાર સબ્સ્ક્રાઇબર્સ છે
ફેસબુક પેજ
|
|
ક્રમાંક
|
|
ફેસબુક એકાઉન્ટ
|
|
ફોલોઅર્સની સંખ્યા
|
|
|
|
લોકતંત્ર ટીવી
|
|
3,62,495 ફોલોઅર્સ
અવરોધિત સામગ્રીના ઉદાહરણો
યુ એન્ડ વી ટીવી
એએમ રઝવી
ગૌરવશાલી પવન મિથિલાંચલ
સી ટોપફિફ્થ
સરકારી અપડેટ
સબ કુછ દેખો
સમાચાર કી દુનિયા 
નીચે મુજબનો સ્ક્રીનશોટ દાવો કરે છે કે 100 કરોડ હિંદુઓ 40 કરોડ મુસ્લિમોને મારી નાખશે, અને મુસ્લિમોએ પાકિસ્તાન અથવા બાંગ્લાદેશ જવું જોઈએ, નહીં તો તેમની હત્યા કરવામાં આવશે..
નીચેનો સ્ક્રીનશોટ દાવો કરે છે કે ભારતની કુતુબ મિનાર મસ્જિદ તોડી પાડવામાં આવી છે.
SD/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(