ખાણ મંત્રાલય
રાજ્ય સરકારો છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ખાનગી કંપનીઓને 133 મિનરલ બ્લોક્સની હરાજી કરી
ખાણ અને ખનિજ  અધિનિયમ, 1957 માં 12.01.2015 થી અમલમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં વધુ પારદર્શિતા લાવવા અને ખનિજ રાહતો આપવામાં તમામ સ્તરે વિવેકબુદ્ધિ દૂર કરવા માટે ખનિજ રાહતો આપવા માટે હરાજી શાસનની રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. હરાજી સંબંધિત રાજ્ય સરકારો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે છે. હરાજી ઉપરાંત, MMDR એક્ટ 1957 ની કલમ 17A મુજબ એરિયા રિઝર્વેશન દ્વારા સરકારી કંપનીઓને ખનિજ છૂટ પણ આપવામાં આવે છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષો દરમિયાન, વિવિધ રાજ્ય સરકારો દ્વારા ખાનગી કંપનીઓને 133 ખનિજ બ્લોક્સની હરાજી કરવામાં આવી છે અને તેની મંજૂરી સરકારી કંપનીઓની તરફેણમાં MMDR એક્ટ 1957 ની કલમ 17A હેઠળ વિસ્તારના આરક્ષણ માટેની 16 દરખાસ્તો માટે કેન્દ્ર સરકારને વિવિધ રાજ્ય સરકારોને જાણ કરવામાં આવી હતી. રાજ્ય-વાર અને વર્ષ-વાર સારાંશ પરિશિષ્ટ 1 માં આપેલ છે.
પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય પાસેથી પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, છેલ્લા 5 વર્ષમાં ખાણકામની પ્રવૃત્તિઓને કારણે કુલ 19267.47 હેક્ટર જંગલની જમીનને ડાઇવર્ટ કરવામાં આવી છે. રાજ્યવાર વિગતો પરિશિષ્ટ II માં આપવામાં આવી છે.
ખાણકામ પ્રવૃતિઓને કારણે વિસ્થાપિત અને પુનઃસ્થાપિત થયેલા લોકો અંગેની માહિતી સંબંધિત રાજ્ય સરકારો દ્વારા જાળવવામાં આવે છે.
પરિશિષ્ટ - 1
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલ રાજ્યવાર અને વર્ષવાર ખાણકામ પ્રોજેક્ટ્સ:
|
|
રાજ્ય
|
|
2017-18
|
|
2018-19
|
|
2019-20
|
|
2020-21
|
|
2021-22
|
|
Total
|
|
Pvt.
|
|
PSU
|
|
Pvt.
|
|
PSU
|
|
Pvt.
|
|
PSU
|
|
Pvt.
|
|
PSU
|
|
Pvt.
|
|
PSU
|
|
Pvt.
|
|
PSU
|
|
આંધ્ર પ્રદેશ
|
|
2
|
|
-
|
|
2
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
1
|
|
4
|
|
-
|
|
8
|
|
1
|
|
છત્તીસગઢ
|
|
2
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
1
|
|
2
|
|
-
|
|
2
|
|
1
|
|
6
|
|
2
|
|
ગુજરાત
|
|
3
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
4
|
|
-
|
|
3
|
|
-
|
|
10
|
|
-
|
|
ઝારખંડ
|
|
1
|
|
-
|
|
3
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
4
|
|
-
|
|
કર્ણાટક
|
|
-
|
|
-
|
|
7
|
|
1
|
|
4
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
8
|
|
-
|
|
20
|
|
1
|
|
મધ્યપ્રદેશ
|
|
-
|
|
1
|
|
5
|
|
-
|
|
2
|
|
-
|
|
5
|
|
-
|
|
4
|
|
-
|
|
16
|
|
1
|
|
મહારાષ્ટ્ર
|
|
2
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
10
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
9
|
|
-
|
|
22
|
|
-
|
|
ઓડિશા
|
|
2
|
|
1
|
|
-
|
|
-
|
|
23
|
|
1
|
|
1
|
|
3
|
|
9
|
|
1
|
|
35
|
|
6
|
|
રાજસ્થાન
|
|
2
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
2
|
|
1
|
|
-
|
|
-
|
|
7
|
|
-
|
|
12
|
|
1
|
|
પશ્ચિમ બંગાળ
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
3
|
|
તેલંગાણા
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
તમિલનાડુ
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
1
|
|
-
|
|
1
|
|
કુલ
|
|
14
|
|
3
|
|
19
|
|
2
|
|
41
|
|
3
|
|
13
|
|
5
|
|
46
|
|
3
|
|
133
|
|
16
પરિશિષ્ટ II
છેલ્લા 5 વર્ષમાં ખાણકામની પ્રવૃત્તિઓને કારણે બીજી તરફ વળેલી જંગલની જમીનની રાજ્યવાર વિગતો:
|
|
ક્રમાંક
|
|
રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ
|
|
વિસ્તાર પરિવર્તિત
|
|
1
|
|
આંધ્ર પ્રદેશ
|
|
31.21
|
|
2
|
|
આસામ
|
|
425.50
|
|
3
|
|
છત્તીસગઢ
|
|
2017.06
|
|
4
|
|
ગોવા
|
|
17.31
|
|
5
|
|
હિમાચલ પ્રદેશ
|
|
33.01
|
|
6
|
|
ઝારખંડ
|
|
1509.84
|
|
7
|
|
કર્ણાટક
|
|
307.38
|
|
8
|
|
મધ્યપ્રદેશ
|
|
3288.10
|
|
9
|
|
મહારાષ્ટ્ર
|
|
722.32
|
|
10
|
|
મેઘાલય
|
|
6.55
|
|
11
|
|
ઓરિસ્સા
|
|
7928.62
|
|
12
|
|
રાજસ્થાન
|
|
398.01
|
|
13
|
|
તમિલનાડુ
|
|
16.72
|
|
14
|
|
તેલંગાણા
|
|
2350.28
|
|
15
|
|
ત્રિપુરા
|
|
33.06
|
|
16
|
|
ઉત્તર પ્રદેશ
|
|
0.00
|
|
17
|
|
ઉત્તરાખંડ
|
|
23.75
|
|
18
|
|
પશ્ચિમ બંગાળ
|
|
158.77
|
|
કુલ
|
|
19267.47
|
||
||
||
||
|
આ માહિતી કેન્દ્રીય કોલસા, ખાણ અને સંસદીય બાબતોના મંત્રી શ્રી પ્રહલાદ જોશીએ આજે રાજ્યસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપી હતી.
YP/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 105