પર્યાવરણ અને વન મંત્રાલય
ગાંધીનગર ખાતે બીજી એન્વાયર્નમેન્ટ ક્લાઈમેટ સસ્ટેનેબિલિટી વર્કિંગ ગ્રૂપ ની બેઠકમાં G20 પ્રતિનિધિઓએ સમાવેશી, ક્રિયાલક્ષી પરિણામો વિકસાવવા પર ભાર મૂકવાની સાથે ઓળખાયેલી પ્રાથમિકતાઓને લગતા મુખ્ય મુદ્દાઓની ચર્ચા કરી
ગુણવત્તા અને જથ્થા બંને દ્રષ્ટિએ પર્યાપ્ત પાણીની ફાળવણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે જળ સંસાધન સંરક્ષણ અને ટકાઉ વિકાસની મુખ્ય ભૂમિકાને ઓળખવા માટે સંકલિત અભિગમ આવશ્યક
2જી એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ક્લાઈમેટ સસ્ટેનેબિલિટી વર્કિંગ ગ્રૂપ ની બેઠકના બીજા દિવસની શરૂઆત G20 ભારત માટેના સહ-અધ્યક્ષ, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના અધિક સચિવ શ્રીમતી રિચા શર્મા દ્વારા પ્રારંભિક વક્તવ્ય સાથે ગાંધીનગર ખાતે થઈ હતી. આ પ્રસંગે, તેણીએ G20 દેશો સાથે સહયોગ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો અને આબોહવા પરિવર્તનને સંબોધવા માટે સર્વસમાવેશક, સર્વસંમતિ આધારિત અભિગમ અને ક્રિયાઓમાં જોડાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેણીએ પ્રથમ ECSWG મીટિંગમાં સક્રિય સંડોવણી અને ત્રણ વિષયોની પ્રાથમિકતાઓ પર બે કાર્યકારી જૂથની બેઠકો વચ્ચે ફોકસ ગ્રુપ ચર્ચાઓ માટે પ્રતિનિધિઓનો આભાર વ્યક્ત કર્યો. તેણીએ બ્રાઝિલ પ્રેસિડેન્સીને દંડો સોંપતા પહેલા મજબૂત પાયો બનાવવા માટે મૂર્ત પરિણામોની સુવિધા માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતાની પુનઃ પુષ્ટિ કરી.
1લી ECSWG દરમિયાન ભૂતકાળના પ્રેસિડન્સીના કામ અને ત્રણ પ્રાથમિકતાઓ પરની ચર્ચાઓને સ્વીકારતા, કુ. શર્માએ ટેકનિકલ સત્રો દરમિયાન ઇનપુટ્સ મેળવવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો જે દરેક પ્રાથમિકતા માટેના પરિણામોને આકાર આપવામાં મદદ કરશે. તેણીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તમામ પ્રતિનિધિઓની સાતત્યપૂર્ણ અને ઉત્સાહી ભાગીદારી ડ્રાફ્ટ કોમ્યુનિકને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની પ્રક્રિયાને મોટા પ્રમાણમાં સરળ બનાવશે. ટ્રોઇકા ના પ્રતિનિધિઓએ જી20 ઇન્ડિયા પ્રેસિડેન્સીના અપેક્ષિત પરિણામો પર સહ-અધ્યક્ષની ટિપ્પણીનો પડઘો પાડ્યો.
ઉદ્ઘાટન સત્ર પછી જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન પર દિવસના પ્રથમ ટેકનિકલ સત્રનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેની આગેવાની સુશ્રી દેબાશ્રી મુખર્જી, ખાસ સચિવ, જળ સંસાધન, જલ શક્તિ મંત્રાલયે કરી હતી. સત્ર દરમિયાન કરવામાં આવેલી પ્રસ્તુતિઓએ સર્વગ્રાહી યુએન સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ હાંસલ કરવા માટે જળ સંસાધનોના કાર્યક્ષમ સંચાલનની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને જળવાયુ પરિવર્તન, વસ્તી વૃદ્ધિ અને પાણીની વધતી માંગ જેવા વૈશ્વિક જળ પડકારોને પણ સંબોધિત કર્યા હતા. નમામી ગંગે - પ્રદૂષણના અસરકારક નિવારણ, સંરક્ષણ અને ગંગાના કાયાકલ્પ, આબોહવા સ્થિતિસ્થાપક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર - જળ સંગ્રહ/ડેમ પુનર્વસન અને સુધારણા પ્રોજેક્ટ , સહભાગી ભૂગર્ભ જળ વ્યવસ્થાપન, જલ જીવનને અસરકારક રીતે પરિપૂર્ણ કરવા માટે એક સંકલિત સંરક્ષણ મિશન - ગ્રામીણ ભારતના તમામ ઘરોને 2024 સુધીમાં સુરક્ષિત અને પર્યાપ્ત પીવાનું પાણી પૂરું પાડવાનો પ્રોજેક્ટ, અને સ્વચ્છ ભારત - જળ સ્વચ્છતા અને સ્વચ્છતાના સાર્વત્રિકરણ અને તેની અસરો પરના પ્રોજેક્ટ પર વિષયવાર પ્રસ્તુતિઓ પણ કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસ્તુતિઓએ ભયજનક દરે ભૂગર્ભજળના ઘટતા સ્તરને સંબોધવા માટે આવી પહેલોની સતત માંગની જરૂરિયાતને વધુ સમર્થન આપ્યું હતું. G20 દેશોએ આ વિષય પર તેમની ચિંતા વ્યક્ત કરી, સહભાગીઓના કેટલાક મુખ્ય સૂચનો નીચે મુજબ છે:
- જલ જીવન મિશન અને અન્ય ભારતીય હસ્તક્ષેપોની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી.
- અસરકારક જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન માં તમામ સંભવિત સ્તરે સહકારની ભૂમિકા ચાવીરૂપ છે.
- પાણી અને ભૂગર્ભજળની સામાન્ય સમજણ અને ડબલ્યુઆરએમના અમલીકરણમાં ટકાઉ વિકાસના એકીકૃત સિદ્ધાંતો મહત્વપૂર્ણ છે.
- ઈન્ડોનેશિયા 2024માં વર્લ્ડ વોટર ફોરમનું આયોજન કરશે અને જળ સહકાર માટે તેનું મહત્વ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.
- જળ સંસાધન સંરક્ષણ અને ટકાઉ વિકાસની મુખ્ય ભૂમિકાને ઓળખવા માટે એક સંકલિત અભિગમ જરૂરી છે, જેથી ગુણવત્તા અને જથ્થા બંનેની દ્રષ્ટિએ પાણીની પૂરતી ફાળવણી સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
- જળ જીવતંત્રની દેખરેખ અને મૂલ્યાંકનમાં હસ્તક્ષેપ મહત્વપૂર્ણ છે.
- WRMમાં વ્યૂહરચનાઓના નિયમન અને અમલીકરણ માટે મજબૂત કાયદાકીય અને નીતિગત સાધનો જરૂરી છે.
- સફળ WRM માટે ટેકનોલોજી, સહકાર અને સંયુક્ત સંશોધન નિર્ણાયક છે.
- મહત્વપૂર્ણ ઇકોસિસ્ટમ માટે સલામતીનાં પગલાંને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી શકે છે.
- પાણીનો માનવ અધિકાર, સાઉન્ડ સેનિટેશન અને સ્વચ્છ પાણીની પહોંચ, પાણીને સંસાધન તરીકે આવરી લેતી ગ્રીન રિકવરી યોજનાઓ વગેરે જેવા WRM પગલાંના અમલીકરણમાં સમુદાયોની ભૂમિકા નિર્ણાયક છે.
- ટકાઉ રાષ્ટ્રીય જળ વ્યૂહરચના વિકસાવવાની જરૂર છે.
બીજા ટેકનિકલ સત્રનું ધ્યાન આ વિષય પર જમીન પુનઃસંગ્રહ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓની વહેંચણી પર હતું. સત્ર માટે તેમની શરૂઆતની ટીપ્પણીમાં, શ્રી બિવાશ રંજન, અધિક વન મહાનિર્દેશક, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયે 1લી ECSWG ની ચર્ચાઓ, કેન્દ્રિત જૂથ ચર્ચાઓ અને સભ્ય દ્વારા શેર કરાયેલ લેખિત ઇનપુટ્સ પર પ્રકાશ પાડ્યો. દેશો આ વિષય પરની ચર્ચાઓ સહયોગી અને સર્વસંમતિથી ચાલતા અભિગમની તરફેણમાં હતી, જેનું નિર્દેશન કરવામાં આવ્યું હતું કે ઈન્ડિયા પ્રેસિડેન્સી હેઠળ સૂચિત પરિણામોના વિકાસમાં મુખ્ય ઈનપુટ્સનો કેવી રીતે સમાવેશ કરવામાં આવી રહ્યો છે. શ્રી બિવશ રંજને પ્રેસિડેન્સી દ્વારા સૂચિત પરિણામોને વિકસાવવા માટે વહેંચાયેલ રચનાત્મક ઇનપુટ્સ અને દેશોની સક્રિય ભાગીદારીની પ્રશંસા કરી. સત્રમાં પ્રતિનિધિઓ દ્વારા ભારતના પ્રેસિડેન્સી હેઠળ ઓળખવામાં આવેલા બે અગ્રતા લેન્ડસ્કેપ્સ પર આકર્ષક ચર્ચાઓ જોવા મળી હતી, જે જંગલની આગથી પ્રભાવિત વિસ્તારો અને ખાણકામથી પ્રભાવિત વિસ્તારો છે. યુનાઈટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ટુ કોમ્બેટ ડેઝર્ટિફિકેશન  અને ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ ફોરેસ્ટ્રી રિસર્ચ એન્ડ એજ્યુકેશન  જેવી સંસ્થાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા નિષ્ણાતોએ આબોહવા પરિવર્તન શમન અને અનુકૂલન ક્રિયાઓ સાથેના સંબંધમાં જમીન પુનઃસંગ્રહ પર સૂચિત ગાંધીનગર અમલીકરણ રોડમેપ  પર પ્રસ્તુતિઓ આપી; અને ડ્રાફ્ટ પ્રકાશનો અનુક્રમે શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ અને જ્ઞાન વહેંચણી પ્લેટફોર્મના વિકાસના સંચય તરીકે પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યા હતા.
દિવસનો બીજો ભાગ સંસાધન કાર્યક્ષમતા અને પરિપત્ર અર્થવ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહિત કરવા પરના ટેકનિકલ સત્ર સાથે શરૂ થયો, જેમાં સંસાધન કાર્યક્ષમતા અને પરિપત્ર અર્થવ્યવસ્થાની અગ્રતા હેઠળ ઓળખવામાં આવેલી ચાર પેટા-થીમ પર પ્રસ્તુતિઓ અને ડ્રાફ્ટ G20 દસ્તાવેજોના પ્રકાશન સાથે, એટલે કે: પરિપત્રમાં G20 નોલેજ એક્સચેન્જ સ્ટીલ સેક્ટરમાં અર્થતંત્ર, પરિપત્ર અર્થતંત્ર અને પરિપત્ર બાયોઇકોનોમી માટે વિસ્તૃત ઉત્પાદક જવાબદારી , અને સૂચિત G20 સંસાધન કાર્યક્ષમતા અને પરિપત્ર અર્થતંત્ર ઉદ્યોગ ગઠબંધન. સત્રના સહ-અધ્યક્ષ, શ્રી નરેશ પાલ ગંગવારે પ્રાકૃતિક સંસાધનોના કાર્યક્ષમ અને ટકાઉ ઉપયોગ તરફ આગળ વધવા માટે ભારત G20 પ્રેસિડેન્સીની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, જે G20 ECSWG બેઠકો તેમજ G20 સંસાધન કાર્યક્ષમતા સંવાદમાં ચર્ચાનું મુખ્ય તત્વ છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે સંસાધન કાર્યક્ષમતા સંવાદ વર્કશોપ દરમિયાન સભ્ય દેશો તરફથી મૂલ્યવાન ઇનપુટ્સ પ્રાપ્ત થયા હતા, અને પ્રેસિડેન્સી દસ્તાવેજોમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. G20 દેશોના પ્રતિનિધિઓ અને અન્ય સહભાગીઓએ દરેક પેટા વિષયો પર ચર્ચા કરી, અને સર્વસંમતિ નિર્માણ તરફ સર્વસમાવેશક અભિગમ અપનાવવા માટે સભ્ય દેશો સાથે ભારતની સક્રિય સંડોવણી અને જોડાણની પ્રશંસા કરી.
ડેલિગેટ્સે પણ સવારના યોગ સત્રમાં ભાગ લીધો હતો.
સંસાધનોના ટકાઉ ઉપયોગ અને પર્યાવરણના એકંદર લાભ માટે ભાવિ રાષ્ટ્રપતિઓ દ્વારા આગળ ધપાવી શકાય તેવા મૂર્ત પરિણામોના કારણને આગળ વધારવા માટે G20 નો ફોરમ તરીકે ઉપયોગ કરવા માટે એક ઉત્સાહિત નોંધ પર મીડિયા ઇન્ટરેક્શન સાથે દિવસ સમાપ્ત થયો.
GP/JD
(Visitor Counter : 213