રાષ્ટ્રપતિ સચિવાલય
પ્રજાસત્તાક દિનની પૂર્વસંધ્યાએ ભારતનાં રાષ્ટ્રપતિ શ્રી રામનાથ કોવિંદનો રાષ્ટ્રજોગ સંદેશ
નવી દિલ્હી, 25 જાન્યુઆરી, 2018
મારાં પ્રિય દેશવાસીઓ
1. આપણાં દેશનાં 69માં પ્રજાસત્તાક દિવસની પૂર્વસંધ્યા પર તમને બધાને ખૂબ-ખૂબ અભિનંદન! આ રાષ્ટ્ર પ્રત્યે સન્માનની ભાવના સાથે, આપણી સંપ્રભુતાનો ઉત્સવ મનાવવાનો પણ પ્રસંગ છે. આ એ લાખો સ્વતંત્રતાસેનાનીઓનાં મહાન પ્રયાસો અને બલિદાનોને આભાર સાથે યાદ કરવાનો દિવસ છે, જેમણે રાતદિવસ પોતાનાં લોહી - પરસેવો એક કરીને આપણને આઝાદી અપાવી અને આપણાં પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કર્યું છે. આજનો દિવસ આપણાં લોકતાંત્રિક મૂલ્યોને વંદન કરવાનો દિવસ પણ છે.
2. દેશવાસીઓથી જ લોકતંત્ર બને છે. આપણાં નાગરિકો, ફક્ત પ્રજાસત્તાકનાં નિર્માતા અને સંરક્ષક હોવાની સાથે આપણાં આધારસ્તંભ પણ છે. આપણો દરેક નાગરિક, આપણાં લોકતંત્રને શક્તિ આપે છે – આપણાં દેશનું રક્ષણ કરતાં દરેક સૈનિકને; આપણાં દેશવાસીઓનું પેટ ભરતાં દરેક ખેડૂતને; આપણાં દેશને સુરક્ષા પ્રદાન કરતાં દરેક પોલીસ અને અર્ધસૈનિક દળને; દેશવાસીઓનું પાલનપોષણ કરતી દરેક માતાને; દેશવાસીઓની સારવાર કરતાં દરેક ડૉક્ટરને; દેશવાસીઓની સેવામાં ખડેપગે સેવા બજાવતી દરેક નર્સને; આપણાં દેશને સાફ અને સ્વચ્છ રાખતાં દરેક સ્વચ્છતા કર્મચારીને; આપણાં દેશને શિક્ષિત બનાવતાં દરેક અધ્યાપકને; આપણા દેશ માટે ઇનોવેશન કરતાં દરેક વૈજ્ઞાનિકને; આપણાં દેશની ક્ષમતાને એક નવી ઊંચાઈ પર લઈ જતાં દરેક મિસાઇલ ટેકનોલોજિસ્ટને; આપણાં દેશનાં પર્યાવરણ અને કુદરતી સંસાધનોને સુરક્ષિત રાખતાં દરેક જાગૃત આદિવાસીને; આપણાં દેશને એક નવું સ્વરૂપ આપતાં દરેક એન્જિનીયરને; આપણાં દેશનું નિર્માણ કરતાં દરેક કામદારને; આપણાં વરિષ્ઠ નાગરિકને, જે ગર્વ સાથે પોતાને લોકતંત્રની પ્રગતિને જુએ છે; આપણાં દેશની ઊર્જા, આશાઓ અને ભવિષ્ય સમાન દરેક યુવાનને; અને આપણાં દેશ માટે નવા સ્વપ્નો સેવતાં દરેક પ્રેમાળ બાળકને નવી ઊર્જા પ્રદાન કરે છે.
3. આ પ્રકારનાં અનેક દેશવાસીઓ છે, જેમનો હું ઉલ્લેખ કરી શક્યો નથી, તેઓ પણ જુદી જુદી રીતે દેશમાં પોતાનું યોગદાન આપી રહ્યાં છે. તમને બધાને પ્રજાસત્તાક દિવસની ખૂબ ખૂભ શુભેચ્છા.
4. 26 જાન્યુઆરી, 1950નાં રોજ ભારત પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્ર બન્યું હતું. આપણાં રાષ્ટ્રનિર્માણની સફરમાં આ બીજો મહત્ત્વપૂર્ણ પડાવ હતો. આપણને આઝાદી મળ્યાં પછી લગભગ અઢી વર્ષ થયાં હતાં. પણ બંધારણનું નિર્માણ કરવામાં, તેને લાગુ કરવા અને ભારતનાં ગણરાજ્યની સ્થાપના કરવાની સાથે જ આપણે ખરાં અર્થમાં ‘તમામ નાગરિકો વચ્ચે સમાનતા’નો આદર્શ સ્થાપિત કર્યો, પછી આપણે કોઈ પણ ધર્મ, ક્ષેત્ર કે સમુદાય સાથે સંબંધિત કેમ ન હોઈએ. સમાનતા કે બરોબરીનાં આ આદર્શે, આઝાદીની સાથે પ્રાપ્ત થયેલા સ્વતંત્રતાનાં આદર્શને સંપૂર્ણતા પ્રદાન કરી. એક ત્રીજો આદર્શ પણ હતો, જે આપણાં લોકશાહીનાં નિર્માણનાં સામૂહિક પ્રયાસોને અને આપણાં સ્વપ્નોનાં ભારતને સાર્થક બનાવતો હતો. એ આદર્શ હતો – બંધુત્વ કે ભાઇચારાનો આદર્શ. ખભેખભો મિલાવીને રહેવાનો અને કામ કરવાનો આદર્શ !
5. આપણે જાણીએ છીએ કે, આપણી આઝાદી આપણને મુશ્કેલ સંઘર્ષ કર્યા બાદ મળી હતી. આ લડાઈમાં લાખો લોકોએ ભાગ લીધો હતો. તે સ્વતંત્રતાસેનાનીઓએ દેશ માટે પોતાનું બધું ન્યોછાવર કરી દીધું હતું. અનેક લોકોએ તો પોતાનાં પ્રાણોનું બલિદાન કર્યું હતું. આઝાદીનાં સ્વપ્નથી સંપૂર્ણપણે પ્રેરિત થઈને મહાત્મા ગાંધીનાં નેતૃત્વમાં આ મહાન સેનાની, માત્ર રાજકીય સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરી સંતુષ્ટ થઈ શક્તા હતા. તેમનું લક્ય્ તેને પ્રાપ્ત થઈ ગયું હતું. પરંતુ તેમણે એક ક્ષણ પણ આરામ ન કર્યો. તેઓ અટક્યાં નહીં, પણ બમણાં ઉત્સાહ સાથે બંધારણ બનાવવાનાં મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યમાં, સંપૂર્ણ નિષ્ઠા સાથે જોડાઈ ગયા. તેમની નજરમાં, આપણું બંધારણ, આપણાં નવા રાષ્ટ્ર માટે ફક્ત એક મૂળભૂત કાયદો જ નહોતો, પણ સામાજિક પરિવર્તનનો એક દસ્તાવેજ પણ હતો.
6. આપણાં બંધારણનાં ઘડવૈયા ખૂબ દીર્ઘદ્રષ્ટા હતાં. તેઓ ‘કાયદાનું શાસન’ અને ‘કાયદા દ્વારા શાસન’નાં મહત્ત્વ અને ગરિમાને સારી રીતે સમજતાં હતાં. તેઓ આપણાં રાષ્ટ્રીય જીવનનાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ સમય ગાળાનાં પ્રતિનિધિ હતાં. આપણે નસીબદાર છીએ કે એ સમયગાળાએ, આપણને બંધારણ અને પ્રજાસત્તાક સ્વરૂપે, કિંમતી વારસો આપ્યો છે.
પ્રિય દેશવાસીઓ,
7. જે શરૂઆતનાં ગાળામાં, આપણાં બંધારણનું સ્વરૂપ નક્કી કરવામાં આવ્યું, એ ગાળામાં પ્રાપ્ત થયેલાં બોધપાઠ આપણા માટે આજે પણ પ્રાસંગિક છે. આપણે જે પણ કાર્ય કરીએ, જ્યાં પણ કરીએ, અને આપણે જે પણ લક્ષ્યાંકો હોય – એ ગાળાનો બોધપાઠ, દરેક ક્ષેત્રમાં આપણાં માટે ઉપયોગી છે. તે આપણાં રાષ્ટ્રનિર્માણનાં અભિયાનને પ્રેરણા આપે છે.
રાષ્ટ્રનિર્માણ એક ભવ્ય અને વિશાળ અભિયાન છે. સાથો સાથ, આ લાખો જ નહીં, પણ કરોડો નાનાં-મોટાં અભિયાનોને જોડીને બનેલું એક સંપૂર્ણ અભિયાન છે. આ તમામ નાનાં-મોટાં અભિયાન સમાન સ્વરૂપે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
નાગરિકોનાં ચારિત્ર્યનું નિર્માણ કરવું, પરિવારો દ્વારા સારાં સંસ્કારોનો પાયો નાંખવો, ગલી-મોહલ્લો – ગામ અને શહેરમાં ભાઈચારાનું વાતાવરણ ઊભું કરવું, નાનાં-મોટાં વેપારોની શરૂઆત કરવી, સંસ્થાઓને સિદ્ધાંતો અને મૂલ્યોના આધાર પર ચલાવવી અને સમાજમાંથી અંધવિશ્વાસ અને અસમાનતાને દૂર કરવી – આ તમામ રાષ્ટ્રનિર્માણની દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન છે.
• જ્યાં દિકરીઓને દિકરાઓની જેમ શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને પ્રગતિ કરવાની સુવિધાઓ આપવામાં આવે છે, આ પ્રકારનાં સમાન તકો આપતાં પરિવાર અને સમાજ જ એક સુખી-સંપન્ન રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરે છે. મહિલાઓને ન્યાય અપાવવા માટે, સરકાર કાયદો લાગુ કરી શકે છે અને નીતિઓ પણ બનાવી શકે છે – પણ જ્યારે પરિવાર અને સમાજ આપણી દિકરીઓનો અવાજ સાંભળશે, ત્યારે જ આ પ્રકારનાં કાયદા અને નીતિઓ અસરકારક નીવડશે. આપણે પરિવર્તનના આ પોકારને સાંભળવો જ પડશે.
• આત્મવિશ્વાસથી ભરેલા અને દીર્ઘદ્રષ્ટિ ધરાવતાં યુવાન જ આત્મવિશ્વાસ ધરાવતાં અને પ્રગતિશીલ રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરે છે. આપણાં 60 ટકાથી વધારે દેશવાસી, 35 વર્ષથી ઓછી વયના છે. તેમનાં પર જ આપણી આશાઓનો આધાર છે. અમે સાક્ષરતાને ઘણી વધારી છે; હવે આપણે શિક્ષણ અને જ્ઞાનનો વ્યાપ વધારવો પડશે. શૈક્ષણિક વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવો, તેમાં પ્રગતિ કરવી અને તેની વ્યાપકતા વધારવી – તથા એકવીસમી સદીની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થા, જિનોમિક્સ, રોબોટિક્સ અને ઓટોમેશનનાં પડકારો માટે સમર્થ બનાવવી – આપણો ઉદ્દેશ હોવો જોઈએ.
આપણે આપણાં યુવાનોને શિક્ષણ અને કૌશલ્ય પ્રદાન કરવા માટે અનેક કાર્યક્રમ શરૂ કર્યા છે, જેથી તેઓ હાલની દુનિયામાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાનું સ્થાન મેળવી શકે. આ કાર્યક્રમો માટે વ્યાપક સંસાધન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યાં છે. અપાર સંભાવનાઓથી ભરેલા આપણાં પ્રતિભાશાળી યુવાનોએ, આ તકોનો ભરપૂર લાભ ઉઠાવવો જોઈએ.
• ઇનોવેટિવ બાળકો જ ઇન્નોવેટિવ રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરે છે. આ લક્ષ્યાંક મેળવવા માટે આપણે એક ઝનૂન સાથે જોડાઈ જવું જોઈએ. આપણી શૈક્ષણિક વ્યવસ્થામાં, ખાસ કરીને શાળામાં, ગોખણપટ્ટી કરાવવાને બદલે બાળકોને વિચારવા અને ભાતભાતનાં પ્રયોગો કરવા માટે પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. આપણે ખાદ્યાન્ન ઉત્પાદનમાં ઘણો વધારો કર્યો છે, પણ હજુ કુપોષણને દૂર કરવા અને દરેક બાળકની થાળીમાં જરૂરી પોષક તત્વો ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પડકાર આપણી સામે છે. આ આપણાં બાળકોનાં શારીરિક અને માનસિક વિકાસ માટે તથા આપણાં દેશનાં ભવિષ્ય માટે અતિ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
• મોહલ્લાં – ગામ અને શહેરનાં સ્તર પર સજાગ રહેનાર નાગરિકોથી, એક જાગૃત રાષ્ટ્રનું નિર્માણ થાય છે. આપણે આપણા પડોસીની અંગત બાબતો અને અધિકારોનું સન્માન કરીએ છીએ. તહેવારને મનાવતી વખતે, વિરોધ પ્રદર્શન કરતી વખતે કે કોઈ પ્રસંગ પર, આપણે આપણાં પડોશીની સુવિધાનું ધ્યાન રાખીએ છીએ. કોઈ બીજા નાગરિકની ગરિમા અને અંગત ભાવનાને ઠેસ પહોંચાડ્યાં વિના, કોઈનાં દ્રષ્ટિકોણથી કે ઇતિહાસની કોઈ ઘટના વિશે પણ આપણે અસંમત હોઈ શકીએ છીએ. આ પ્રકારનાં ઉદારતાપૂર્ણ વ્યવહારને જ ભાઈચારો કહેવાય છે.
• નિઃસ્વાર્થ ભાવના ધરાવતા નાગરિકો અને સમાજથી જ એક નિઃસ્વાર્થ ભાવના ધરાવતા રાષ્ટ્રનું નિર્માણ થાય છે. સ્વયંવી સમૂહો અનાથ લોકો અને બાળકો તથા રખડતાં પશુઓની પણ દેખભાળ કરે છે, દરિયાકિનારા જેવા જાહેર સ્થળો અને નદીઓને સાફ રાખે છે. અહીં આપણે કોઈ અપરિચિત વ્યક્તિની મદદ કરવા, રક્તદાન કરવા કે અંગદાન કરવા તૈયાર રહીએ છીએ. અહીં આદર્શોથી પ્રેરિત નાગરિક, અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં જઈને, બાળકોને લગન સાથે ભણાવે છે અને શિક્ષણનાં માધ્યમ સાથે એ બાળકોનાં જીવનને ઉજ્જવળ કરે છે. તેઓ કોઈનાં કહેવા પર નહીં, પણ પોતાનાં અંતરાત્માના અવાજને સાંભળીને આવું કરે છે.
આવા રાષ્ટ્રમાં સુખીસંપન્ન પરિવાર, પોતાની ઇચ્છા સાથે, પોતાની સુવિધાનો ત્યાગ કરે છે – આજે આ સબસિડીવાળી એલપીજી હોય, કે આવતીકાલે અન્ય કોઈ સુવિધા પણ હોય – જેથી તેનો લાભ કોઈ વધારે જરૂરિયાતમંદ પરિવારને મળી શકે. આવો, આપણે બધા આપણી તમામ સુવિધાઓને એકસાથે જોડીને જોઈએ. ત્યારબાદ આપણે આપણાં જેવી જ પૃષ્ઠભૂમિથી આવતાં એ વંચિત દેશવાસીઓ તરફ જોઈએ, જેઓ આજે પણ ત્યાં જ ઉભા છે, જ્યાંથી ક્યારેક આપણે આપણી સફર શરૂ કરી હતી. આપણે બધા આપણું આત્માવલોકન કરીએ અને પોતાને આ સવાલ કરીએ કે ‘શું તેની જરૂરિયાત, મારી જરૂરિયાતથી મોટી છે? પરોપકાર કરવાની અને દાન દેવાની ભાવના, આપણી યુગો જૂની સંસ્કૃતિનો હિસ્સો છે. આવો, આપણે બધા આ ભાવનાને વધારે મજબૂત બનાવીએ.
• સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ, કળાઓ અને હસ્તશિલ્પનાં સંરક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવાનાં સામૂહિક સંકલ્પથી એક જીવંત સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રનું નિર્માણ થાય છે. પછી ભલે લોક રંગમંચનાં કલાકાર હોય, પરંપરાગત સંગીતકાર હોય, વણકર અને હાથવણાટનાં કારીગર હોય, કે પછી એ પરિવાર હોય જે સદીઓથી, લાકડીનાં શ્રેષ્ઠ રમકડાં કે રોજિંદા જરૂરિયાતમાં આવતાં વાંસનો સમાન બનાવે છે, આ તમામ કૌશલ્યને જીવિત રાખવા તથા તેમને આગળ વધારવા માટે અસરકારક પ્રયાસ કરવા પડશે.
• શિસ્તબદ્ધ અને નૈતિકતાપૂર્ણ સંસ્થાઓ પાસે એક શિસ્તબદ્ધ અને નૈતિક રાષ્ટ્રનું નિર્માણ થાય છે. આવી સંસ્થાઓ, અન્ય સંસ્થાઓ સાથે, પોતાનાં ભાઈચારાનું સન્માન કરે છે. ઉત્કૃષ્ટતા સાથે કોઈ સમજૂતી કર્યા વિના તેઓ પોતાનાં કામમાં પ્રામાણિકતા, શિસ્ત અને મર્યાદા જાળવી રાખે છે. આ પ્રકારની સંસ્થાઓમાં, ત્યાં કામ કરનાર લોકો જ નહીં, પણ સંસ્થાનું મહત્ત્વ સર્વોપરી હોય છે. આ સંસ્થાઓનાં સભ્ય, દેશવાસીઓનાં ટ્રસ્ટી સ્વરૂપે, પોતાનાં પદની અપેક્ષાઓ પર ખરાં ઉતરે છે.
8. ભારતનાં રાષ્ટ્રનિર્માણનાં અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ, એક શ્રેષ્ઠ વિશ્વનાં નિર્માણમાં યોગદાન આપવાનો પણ છે. – એવું વિશ્વ, જે પારસ્પરિક સૌહાર્દથી સંપન્ન હોય અને જેનો પોતાની સાથે અને પ્રકૃતિની સાથે શાંતિપૂર્ણ સંબંધ હોય. આ જ ખરાં અર્થમાં ‘વસુધૈવ કુટુમ્બકમ્’ છે. હાલનાં તણાવયુક્ત અને આતંકવાદથી પ્રભાવિત યુગમાં આ આદર્શ ભલે વ્યવહારિક ન લાગે, પણ આ આદર્શ હજારો વર્ષોથી આપણને બધાને પ્રેરિત કરે છે. તેની ઝાંખી આપણાં બંધારણનાં મૂલ્યોમાં પણ જોઈ શકાય છે. આપણો સમાજ આ જ સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. આ જ આદર્શ આપણે, વિશ્વ સમુદાય સામે પણ પ્રસ્તુત કરીએ છીએ.
9. આ જ ભાવના, આપણે પ્રવાસી ભારતીય પરિવારોનાં વિષયમાં પણ અપનાવીએ છીએ. જ્યારે વિદેશોમાં રહેતાં ભારતીય મુશ્કેલીમાં મૂકાય છે, ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે આપણે તેમની મદદ કરવા માટે આગળ આવીએ છીએ.
પ્રિય દેશવાસીઓ,
10. મેં હમણાં જ, સ્વતંત્રતા પ્રાપ્તિ અને સૌપ્રથમ પ્રજાસત્તાક દિવસ વચ્ચેના મહાન સમય ગાળાનો ઉલ્લેખ કર્યો. આ ગાળો – સંપૂર્ણ લગન, સંકલ્પ અને પ્રતિબદ્ધતાની સાથે, દેશને પ્રગતિનાં પંથે દોરવા અને સમાજની વિસંગતતાઓને દૂર કરવા માટે કરેલા સતત પ્રયાસોનો ગાળો હતો. આજે ફરી આપણે એવા જ વળાંક પર ઊભા છીએ. એક રાષ્ટ્ર સ્વરૂપે આપણે ઘણું બધું હાંસલ કર્યું છે, પરંતુ હજુ પણ ઘણું બધું કરવાનું બાકી છે. આપણી લોકશાહીનું નિર્માણ કરનાર પેઢીએ જે ભાવના સાથે કામ કર્યું હતું, એ જ ભાવના સાથે ફરી આજે કામ કરવાની જરૂરિયાત છે.
11. વર્ષ 2020માં આપણાં પ્રજાસત્તાકને 70 વર્ષ થઈ જશે. વર્ષ 2022માં આપણે આપણી આ આઝાદીની 75મી વર્ષગાંઠ ઉજવીશું. નજીકનાં ભવિષ્યમાં આવનારો આ અતિ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રસંગ છે. સ્વતંત્રતાસેનાનીઓ અને બંધારણનાં ઘડવૈયાઓ દ્વારા દર્શાવેલા માર્ગો પર ચાલીને આપણે એક શ્રેષ્ઠ ભારતનું નિર્માણ કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો છે – એક એવા ભારતનું નિર્માણ કરવા માટે, જે પોતાની યોગ્યતાને અનુરૂપ, એકવીસમી સદીમાં વિકાસની નવી ઊંચાઈઓ પર ઊભું હોય અને જ્યાં દરેક નાગરિક પોતાની ક્ષમતાનો ભરપૂર ઉપયોગ કરી શકશે.
12. જે રીતે એક માતા પોતાનાં બાળકોનું પેટ ભરવા માટે હંમેશા તત્પર રહે છે, તે જ રીતે આ દેશનાં 130 કરોડથી વધારે લોકોનું પેટ ભરવા માટે આપણાં ખેડૂતો રાતદિવસ આકરી મહેનત કરે છે. આપણે આપણાં ખેડૂત ભાઈબહેનોનું જીવન શ્રેષ્ઠ બનાવવા માટે વધારે પ્રયાસ કરવાની જરૂર છે.
આપણી સશસ્ત્ર સેનાઓ તથા પોલીસ અને અર્ધસૈનિક દળોનાં બહાદુર જવાનોને પોતાની જરૂરિયાત અનુસાર સાધન અને ઉપકરણ મળતાં રહે, આ માટે આપણે આપણાં સામરિક નિર્માણ ક્ષેત્રને સતત આધુનિક અને મજબૂત બનાવવું પડશે.
આપણે ‘સ્થાયી વિકાસ’નાં લક્ષ્યાંકોની પ્રાપ્તિની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યાં છીએ. આ લક્ષ્યાંકો અંતર્ગત આપણે ગરીબી નાબૂદ કરવા, તમામ માટે ઉત્તમ શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા અને આપણી દિકરીઓને દરેક ક્ષેત્રમાં સમાન તક આપવા વચનબદ્ધ છીએ.
આપણે ઓછાં દરે સ્વચ્છ, હરિત અને સક્ષમ ઊર્જા લોકો સુધી પહોંચાડવાની છે. આપણે ‘તમામ માટે મકાન’નાં લક્ષ્યાંકને એ કરોડો પરિવારો માટે પૂરો કરવાનો છે, જેઓ આજે પણ પોતાનાં ઘરની રાહ જુએ છે. આપણે એક એવા આધુનિક ભારતની રચના કરવાની છે, જે પ્રતિભાશાળી લોકો માટે અને તેમની પ્રતિભાનાં ઉપયોગ માટે પ્રચૂર તકોવાળો દેશ હોય.
13. આજે પણ આપણાં ઘણાં દેશવાસી, સામાજિક અને આર્થિક રીતે પછાત છે. તેઓ ગરીબીમાં કોઈ રીતે પોતાનું જીવન જીવે છે. આપણાં એ ભાઈ-બહેનોને સન્માન આપી તેમની મૂળભૂત જરૂરિયાતોને પર્યાપ્ત પ્રમાણમાં પૂરી કરવી અને વિકાસની તક સતત પ્રદાન કરવી – આપણાં લોકતંત્રનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ ઉદ્દેશ છે. તેમનાં જીવનને સુખીસંપન્ન બનાવવું, એજ આપણાં લોકતંત્રની સફળતાની કસોટી છે. ગરીબીનાં અભિશાપને ઓછામાં ઓછા સમયમાં જડમૂળથી નષ્ટ કરવો આપણી પવિત્ર ફરજ છે. આ ફરજ પૂર્ણ કરીને જ આપણે સંતોષનો અનુભવ કરી શકીએ.
પ્રિય દેશવાસીઓ,
14. આપણાં બધાનું સ્વપ્ન છે કે ભારત એક વિકસિત દેશ બને. એ સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે આપણે આગળ વધી રહ્યાં છીએ. આપણા યુવાનો – પોતાની કલ્પના, આકાંક્ષા અને આદર્શોનાં બળે – દેશને પ્રગતિનાં પંથે દોરી જશે. મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે આપણાં દેશવાસીઓ પોતાની કલ્પના, આકાંક્ષા અને આદર્શો માટે પોતાનાં લોકતાંત્રિક મૂલ્યો અને ભારતનાં પ્રાચીન આદર્શોથી હંમેશા પ્રેરણા મેળવતા રહેશે.
15. હું ફરી એક વખત, તમને બધાને, પ્રજાસત્તાક દિવસની હાર્દિક શુભકામનાઓ પાઠવું છું અને તમારાં બધાનાં ઉજ્જવળ અને સુખદ ભવિષ્યની મંગળ કામના કરું છું.
ધન્યવાદ
જય હિંદ!
NP/J.Khunt/GP
(Visitor Counter : 405