કોલસા મંત્રાલય
કોલસા મંત્રાલય CPSEs 2027 સુધીમાં 7,231MW રિન્યુએબલ એનર્જી કેપેસિટી હાંસલ કરશે
CIL અને NLCIL ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં મોટા સોલાર પાર્ક સ્થાપશે
માર્ચ 2023 સુધી 1600 મેગાવોટ રિન્યુએબલ ક્ષમતા બનાવવામાં આવી છે
કોલ ઈન્ડિયા સક્રિયપણે ડી-કોલવાળી જમીન પર મોટા પાયે સોલાર પાવર પ્લાન્ટ સ્થાપી રહી છે
પ્રધાનમંત્રીની પંચામૃત પ્રતિબદ્ધતા અનુસાર, કોલસા મંત્રાલયે તેના તમામ CPSE ને કોલ માઇનિંગ સેક્ટર માટે નેટ ઝીરો પ્લાનનો ખંતપૂર્વક મુસદ્દો તૈયાર કરવાની સલાહ આપી છે. રાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતા મુજબ, કોલસાના PSUs એ ચોક્કસ પુનઃપ્રાપ્ય લક્ષ્યાંકોની રૂપરેખા આપતા ત્રણ વર્ષનો કાર્ય યોજના સાવચેતીપૂર્વક તૈયાર કરી છે. તદનુસાર, કોલ ઈન્ડિયા લિમિટેડ , તેની પેટાકંપનીઓ અને NLCILએ અનુક્રમે 3000MW અને 3,731 MW પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતા સ્થાપિત કરવાની યોજના બનાવી છે. SCCLએ પણ 550MW ઇન્સ્ટોલ કરવાની યોજના બનાવી છે. આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના 2027 સુધીમાં 7,231 મેગાવોટથી વધુની કુલ નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષમતા હાંસલ કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે.
હાલમાં, આશરે. માર્ચ 2023 સુધી 1600 મેગાવોટ રિન્યુએબલ ક્ષમતા પહેલેથી જ બનાવવામાં આવી છે,  અને આ નાણાકીય વર્ષ એટલે કે 2023-24 માટે 1,769 મેગાવોટ આપવામાં આવી છે. તેમાંથી CILએ 399 MW અને NLCIL એ 1370 MWનો પુરસ્કાર આપ્યો છે. આગામી નાણાકીય વર્ષમાં એટલે કે 2024-25માં વધારાની 2,553 મેગાવોટ ક્ષમતા  આપવામાં આવશે.
CIL અને NLCIL ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં મોટા સોલાર પાર્ક સ્થાપવાની યોજના બનાવી રહી છે. CILએ પહેલાથી જ GUVNL, ગુજરાતને 100 મેગાવોટના વેચાણ માટે સૌર ઊર્જામાં તેના પ્રથમ સાહસ માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે અને 1190 મેગાવોટના સોલાર પાર્કની સ્થાપના માટે RRVUNL સાથે સંયુક્ત સાહસમાં પણ પ્રવેશ કર્યો છે. NLCIL એ પહેલેથી જ મેસર્સ ટાટા પાવર લિમિટેડને 300 મેગાવોટના સોલાર પાવર પ્લાન્ટનું કામ સોંપ્યું છે અને રાજસ્થાનને પાવર સપ્લાય કરીને 18 મહિનામાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે. વધુમાં, NLCIL એ સોલાર પાર્ક માટે 300 મેગાવોટના ટેન્ડર અને અન્ય 300 મેગાવોટના સોલાર પાર્ક માટે ગ્રીન શૂ ઓપ્શન હેઠળ ગુજરાતમાં સ્થાપવાની સંભાવના છે.
વધુમાં, CIL અને તેની પેટાકંપનીઓ બંને સક્રિયપણે તેની ડી-કોલવાળી જમીન અને ઓવરબર્ડન ડમ્પ્સ પર મોટા પાયે સોલાર પાવર પ્લાન્ટ સ્થાપી રહી છે. તેઓ કોલસાની સહાયક કંપનીઓના તમામ ઘરોને રૂફટોપ સોલાર સુવિધાઓથી સજ્જ કરી રહ્યા છે. NCL એ રિહાંદ જળાશયમાં 1500 મેગાવોટનો ફ્લોટિંગ સોલાર પાવર પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે યુપી સરકાર સાથે સંયુક્ત સાહસમાં પ્રવેશ કર્યો છે.
કોલસા મંત્રાલય પાસે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાની જવાબદારી અને કોલસા કંપનીઓની ભાવિ ટકાઉપણું બંનેને ધ્યાનમાં રાખીને દેશની નવીનીકરણીય ઊર્જાની જરૂરિયાતોમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજનાઓ છે. તમામ કોલસાની પેટાકંપનીઓને નિર્ધારિત સમયપત્રકની અંદર ચોખ્ખું શૂન્ય ઉત્સર્જન હાંસલ કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. એ નોંધવું અગત્યનું છે કે આ કોલસાની પેટાકંપનીઓ પાસે ટકાઉ પ્રથાઓમાં આ સંક્રમણને સમર્થન આપવા માટે પર્યાપ્ત આંતરિક સંસાધનો છે.
CB/GP/JD
(Visitor Counter : 69