ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
MeitYની AI પે ચર્ચા સામાજિક કલ્યાણ માટે AI માટે ગુણવત્તાયુક્ત બિન-વ્યક્તિગત ડેટાના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને અન્ય ઉભરતી ટેક્નોલોજીના સંભવિત ઉપયોગ માટે ડેટા મૂળભૂત બિલ્ડિંગ બ્લોકનું સ્થાન ધરાવે છે. આ વિચાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી  મંત્રાલય હેઠળના નેશનલ ઈ-ગવર્નન્સ ડિવિઝન  એ તાજેતરમાં AI પે ચર્ચા નું આયોજન કર્યું હતું જેમાં પેનલના સભ્યોએ AI માટે ગુણવત્તાયુક્ત ડેટાસેટ્સની ઍક્સેસને સક્ષમ કરવા માટેના મહત્વ અને અભિગમોની ચર્ચા કરી હતી.
આ સત્રની અધ્યક્ષતા શ્રી અભિષેક સિંઘ, પ્રેસિડેન્ટ અને સીઈઓ, NeGD દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને તેમાં વિવિધ પૃષ્ઠભૂમિના વક્તાઓ હતા, જે સરકારી અધિકારીઓ, AI ઉત્સાહીઓ, AI પ્રેક્ટિશનરો, યુવાનો અને જેઓ ઉત્પ્રેરક કરવામાં ડેટાની ભૂમિકાને સમજવા માંગે છે તેમના માટે એક આકર્ષક સત્ર તરફ દોરી જાય છે. AI ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ. AI પે ચર્ચાના આ સત્ર માટેના પેનલલિસ્ટમાં શ્રી શ્રીકાંત વેલામકન્ની, ગ્રુપ સીઇઓ ફ્રેક્ટલ એનાલિટિક્સ, શ્રી ગૌરવ ગોધવાણી, ડાયરેક્ટર અને સહ-સ્થાપક, CivicDataLabs, શ્રી ઉમાકાંત સોની, સહ-સ્થાપક અને CEO, ARTPARKનો સમાવેશ થાય છે.
તેમની શરૂઆતની ટીપ્પણીમાં, શ્રી અભિષેક સિંઘે રાષ્ટ્રીય ડેટા ગવર્નન્સ ફ્રેમવર્ક નીતિ સહિત ગુણવત્તાયુક્ત ડેટાસેટ્સ સુધી પહોંચ વધારવા માટે ભારત સરકારની કેટલીક ચાવીરૂપ પહેલો પર પ્રકાશ પાડતા, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માટે ડેટાના મહત્વની નોંધ લીધી.
પ્રસિદ્ધ પેનલિસ્ટોએ વર્તમાન ઓપન ડેટા ઇકોસિસ્ટમ, AI માટે ગુણવત્તાયુક્ત ડેટાસેટ્સની ઍક્સેસ પ્રદાન કરવામાં પડકારો, નવીનતા માટે ડેટાનો જવાબદાર ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવામાં વિવિધ હિતધારકોની ભૂમિકા અને ભારત માટે આગળના માર્ગ વિશે વાત કરી હતી.
થીમના સારને અનુસરીને, આ સત્ર દરમિયાન તાજેતરમાં બહાર પાડવામાં આવેલ અહેવાલ "અનલોકિંગ પોટેન્શિયલ ઓફ ઈન્ડિયાઝ ઓપન ડેટા" પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. NASSCOM, MeitY અને Fractal, Microsoft, Infosys, IDFC Institute, TCS અને Amazon જેવા ઉદ્યોગ ભાગીદારો સાથે મળીને 2021માં ભારતના ઓપન ગવર્નમેન્ટ ડેટાની સંભવિતતાને અનલૉક કરવાના માર્ગો સૂચવવા માટે ડેટા ટાસ્કફોર્સની રચના કરી હતી.
ડેટા ટાસ્કફોર્સના અધ્યક્ષ શ્રી શ્રીકાંત વેલામકન્નીએ છેલ્લા 6 મહિનામાં ટાસ્કફોર્સની કામગીરીની ઝાંખી તેમજ બહાર આવેલી મુખ્ય આંતરદૃષ્ટિ શેર કરી હતી. તેમણે ખુલ્લા સરકારી ડેટાને નીતિ અગ્રતા બનાવવાના મહત્વની નોંધ લીધી; ઉચ્ચ-મૂલ્યના ડેટાસેટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, ડેટાના વધુ પડતા વર્ગીકરણને ટાળવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અને સાધનોને અપનાવવા માટે વાજબી ડેટા વર્ગીકરણ નીતિઓ લાગુ કરવી.
શ્રી ગૌરવ ગોધવાણીએ ઓપન ડેટા પ્લેટફોર્મ બનાવવાના તેમના અનુભવ અને ઓપન એક્સેસ હેઠળ ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ડેટાસેટ્સની સોર્સિંગ, ક્યુરેટીંગ અને સુનિશ્ચિત કરવામાં સામેલ પડકારો વિશે વાત કરી. તેમણે ભારત સરકારના વિઝન અને ટૂંક સમયમાં શરૂ થનારા ઈન્ડિયા ડેટા પ્લેટફોર્મ સાથે આગળ વધવાના માર્ગ વિશે વિગતવાર જણાવ્યું.
શ્રી ઉમાકાંત સોનીએ ડેટાના સંદર્ભમાં ઉભરતી AI કંપનીઓ અને સંશોધકો આજે સામનો કરી રહેલા કેટલાક સૌથી મોટા પડકારો વિશે વાત કરી હતી. તેમણે એઆઈ સોલ્યુશન્સના વ્યાપારીકરણ અને સ્કેલિંગ માટે કેવી રીતે ગુણવત્તાયુક્ત ડેટાસેટ્સના વિશાળ જથ્થામાં ઍક્સેસનો અભાવ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે તેના પર વિગતવાર વર્ણન કર્યું અને ભારતમાં AI ઈનોવેશન ઈકોસિસ્ટમને ઉત્પ્રેરિત કરવા માટે તેમની ભલામણો પ્રદાન કરી.
આ સત્ર આના પર જોઈ શકાય છે:
AI પે ચર્ચા શ્રેણીની શરૂઆત સામાજિક સશક્તિકરણ માટે જવાબદાર AI ના ભાગ રૂપે કરવામાં આવી છે, જે ભારતની પ્રથમ વૈશ્વિક AI સમિટ છે, જેનું આયોજન 2020માં MeitY દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. AI અને એકંદર આર્થિક અને સામાજિક ક્ષેત્રમાં ચોક્કસ હકારાત્મક, મૂર્ત અર્થપૂર્ણ ફેરફારો તરફ દોરી જશે.
YP/GP/JD
(Visitor Counter : 157