સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય
ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ ડિજિટલ હેલ્થ પર ગ્લોબલ કોન્ફરન્સના સમાપન દિવસે ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન પડકારો, તકો અને સફળતા પર મુખ્ય વક્તવ્ય આપ્યું
"ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય હસ્તક્ષેપ માત્ર વ્યક્તિગત આરોગ્યસંભાળ વિતરણ કાર્યક્રમો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે આરોગ્ય અને રોગના ભારણના સ્પેક્ટ્રમમાં ચેપી અને બિન-ચેપી બંને રોગોને પૂરા પાડવા માટે બહુવિધ આરોગ્ય પરિણામોમાં ફેલાયેલો છે"
અસરકારક આરોગ્ય સેવા વિતરણ માટે ભારતે ડિજિટલ હેલ્થ સોલ્યુશન્સનો લાભ ઉઠાવવા તરફ હરણફાળ ભરી છે: ડૉ મનસુખ માંડવિયા
"ABDM હેઠળ, 332 મિલિયનથી વધુ યુનિક પેશન્ટ ID , 200,000થી વધુ હેલ્થ ફેસિલિટી રજિસ્ટ્રી અને 144,000થી વધુ હેલ્થ પ્રોફેશનલ રજિસ્ટ્રી બનાવવામાં આવી છે"
ભારત દેશમાં ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય માટે સક્ષમ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાની દિશામાં જ કામ કરી રહ્યું નથી; આ ડિજિટલ હસ્તક્ષેપોના અમલીકરણ અને સ્કેલિંગ પર સમાંતર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે: ડૉ માંડવિયા
"વન અર્થ, વન ફેમિલી, વન ફ્યુચરના G20 સૂત્ર હેઠળ, ભારત સમગ્ર ડિજિટલ હેલ્થ ઇકોસિસ્ટમમાં વધુ સહયોગ અને સતત પ્રયાસો તરફ કામ કરી રહ્યું છે"
"ડિજિટલ હેલ્થ ઇન્ટરવેન્શન્સ માત્ર વ્યક્તિગત હેલ્થકેર ડિલિવરી પ્રોગ્રામ્સ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે બહુવિધ સ્વાસ્થ્ય પરિણામોમાં ફેલાયેલો છે, જે આરોગ્ય અને રોગના બોજના સ્પેક્ટ્રમમાં ચેપી અને બિન-ચેપી રોગોને પૂરો પાડે છે". આ વાત કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ ભારતના G20 પ્રેસિડેન્સી હેઠળ કો-બ્રાન્ડેડ ઇવેન્ટ "ગ્લોબલ કોન્ફરન્સ ઓન ડિજિટલ હેલ્થ-ટેકિંગ યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજ ટુ ધ લાસ્ટ સિટીઝન"ના સમાપન દિવસે તેમના સંબોધન દરમિયાન કહી હતી, જે ઈવેન્ટ ભારત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના સહયોગથી WHO - દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા પ્રદેશ દ્વારા આયોજિત કરાઈ હતી. તેમની સાથે મિસ્ટર જો બેજાંગ, આરોગ્ય અને માનવ સેવા મંત્રી, રિપબ્લિક ઓફ માર્શલ ટાપુઓ અને ડૉ. પૂનમ ખેત્રપાલ સિંહ, WHO દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા ક્ષેત્રના પ્રાદેશિક નિર્દેશક પણ જોડાયા હતા. અન્ય મહાનુભાવો કે જેઓ ઉચ્ચ સ્તરીય પ્લેનરીમાં હાજર હતા તેમાં ડેનમાર્કના આંતરિક અને આરોગ્ય મંત્રાલયના ડેટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સાયબર સુરક્ષા માટેના કાર્યાલયના વરિષ્ઠ સલાહકાર સુશ્રી નીના બર્ગસ્ટેડનો સમાવેશ થાય છે; શ્રીમતી બર્નાર્ડિના ડી સોસા, આરોગ્ય તાલીમ માટે રાષ્ટ્રીય નાયબ નિયામક, આરોગ્ય મંત્રાલય, મોઝામ્બિક; શ્રી બદર અવલદથાની, ડાયરેક્ટર-જનરલ ઑફ ઇન્ફર્મેશન ટેક્નોલોજી, સલ્તનત ઑફ ઓમાન અને ડૉ. પ્રીથા રાજારામન, હેલ્થ એટેચ અને દક્ષિણ એશિયા પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિ, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હેલ્થ એન્ડ હ્યુમન સર્વિસિસ સામેલ હતા.
પ્રેક્ષકોને સંબોધતા, ડૉ. માંડવિયાએ હાઇલાઇટ કર્યું કે "ભારતે અસરકારક આરોગ્ય સેવા વિતરણ માટે ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય ઉકેલોનો લાભ ઉઠાવવા તરફ એક હરણફાળ ભરી છે". “માતૃત્વ અને બાળ આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં, ભારતે 200+ મિલિયન પાત્ર યુગલો, 140 મિલિયન સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને 120 મિલિયન બાળકોનો નામ આધારિત ડેટાબેઝ બનાવ્યો છે, જેઓ પ્રસૂતિ પહેલા, પોસ્ટ-નેટલ અને ઇમ્યુનાઇઝેશન સંબંધિત આરોગ્ય સેવાઓ માટે દેખરેખ હેઠળ છે. અન્ય મુખ્ય ઉદાહરણ રાષ્ટ્રીય ક્ષય નાબૂદી કાર્યક્રમ હેઠળ NIKSHAY હસ્તક્ષેપ છે, જેના દ્વારા 11 મિલિયનથી વધુ દર્દીઓને ટીબી સારવારના પાલન માટે ટ્રેક કરવામાં આવે છે", તેમણે જણાવ્યું હતું.
ડિજિટલ હેલ્થ અને સર્વિસ ડિલિવરી ડોમેનમાં ભારતની સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડતા, ડૉ. માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે “ભારત માટે આરોગ્ય પ્રોફાઇલ સર્જવા, ભારતનું ધ્યાન વ્યાપક પ્રાથમિક આરોગ્યસંભાળ પર NCD એપ્લિકેશન દ્વારા રેખાંકિત કરવામાં આવ્યું છે, જેના દ્વારા 30+ વયની 15 મિલિયનથી વધુ વસ્તીને 5 NCD માટે સ્ક્રીનીંગ કરવામાં આવી છે, જે બદલામાં બનાવવામાં આવી છે. સંકલિત આરોગ્ય માહિતી પ્લેટફોર્મ નો ઉપયોગ કરીને, જે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યું હતું, રાષ્ટ્રીય સર્વેલન્સ સિસ્ટમ તરીકે, અમે નામ-આધારિત, GIS-સક્ષમ 36 રોગચાળાની સંભાવનાવાળા રોગોની રીઅલ-ટાઇમ સર્વેલન્સની ખાતરી કરી છે."
ડૉ. માંડવિયાએ ઇરક્તકોષ , ORS , મેરા અસ્પતાલ , eSanjeevani  અને CoWIN  જેવી અન્ય ડિજિટલ એપ્લિકેશનને પણ પ્રકાશિત કરી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે "અત્યાર સુધીમાં, આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા 100 મિલિયનથી વધુ ટેલિ-કન્સલ્ટેશન હાથ ધરવામાં આવ્યા છે જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રખ્યાત CoWIN વેક્સિન મેનેજમેન્ટ પ્લેટફોર્મે 2.2 બિલિયનથી વધુ કોવિડ-19 રસીના ડોઝના વહીવટને સમર્થન આપ્યું છે".
કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ આયુષ્માન ભારત ડિજિટલ મિશન ના ડિજિટલ પાસાઓ વિશે પણ જણાવ્યું હતું કે “પહેલ હેઠળ, 332 મિલિયનથી વધુ અનન્ય દર્દી IDs , 200,000થી વધુ આરોગ્ય સુવિધા રજિસ્ટ્રી અને 144,000થી વધુ આરોગ્ય વ્યવસાયિક રજિસ્ટ્રીઝ. બનાવવામાં આવી છે." તેમણે જણાવ્યું હતું કે એબીડીએમ દર્દીના લંબાણપૂર્વકના આરોગ્ય રેકોર્ડની રચના તરફ દોરી જશે જે સંભાળના પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને તૃતીય સ્તરોમાં સતત સંભાળ પર અસર કરી શકે છે. “ABDM નવી તકનીકો અને અદ્યતન ડેટા એનાલિટિક્સને હાલના સોલ્યુશન્સ સાથે સંકલિત કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે, જેનો હેતુ વારંવાર નિદાન ટાળવા, સચોટ નિદાન, ચોકસાઇ દવા, સંભાળની ગુણવત્તામાં વધારો, કટોકટીમાં સમયસર પ્રતિસાદ અને ખર્ચમાં ઘટાડો કરવા માટે છે.”, તેમણે ઉમેર્યું.
ડૉ. માંડવિયાએ જણાવ્યું કે જ્યારે ભારત પહેલેથી જ વિવિધ નીતિ સ્તરના સુધારાઓ દ્વારા દેશમાં ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય માટે સક્ષમ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે કામ કરી રહ્યું છે; આ ડિજિટલ હસ્તક્ષેપોના અમલીકરણ અને સ્કેલિંગ પર સમાંતર રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ડિજિટલ હેલ્થ ઇકોસિસ્ટમના એકંદર વિઝનને હાંસલ કરવા માટે ભારત સરકારે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગ જેવી અદ્યતન તકનીકોના સંકલન તરફ મહત્વાકાંક્ષી પગલાં લીધાં છે.
દેશમાં આરોગ્યસંભાળ સેવાઓની ડિલિવરી તરફ અદ્યતન ટેક્નોલોજીઓને કન્વર્ઝન કરવા તરફ ભારત સરકારના પ્રયાસો પર ભાર મૂકતા, કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું કે AIIMS દિલ્હી, AIIMS ઋષિકેશ અને PGI ચંદીગઢ જેવી પ્રીમિયર તૃતીય સંભાળ સંસ્થાઓને સેન્ટર ઑફ એક્સેલન્સ  તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી છે. હેલ્થકેરમાં AI માટે; સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઑફ એડવાન્સ્ડ કમ્પ્યુટિંગ , પુણેને નેશનલ રિસોર્સ સેન્ટર ફોર EHR ધોરણો  તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યું છે; અને રાષ્ટ્રીય જાહેર આરોગ્ય નિરીક્ષક ની સ્થાપના હવે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયના સ્તરે કરવામાં આવી છે, જેમાં રાજ્ય અને જિલ્લા સ્તરે ગાંઠો છે, જેથી સાઇલ્ડ અને વર્ટિકલ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય કાર્યક્રમો વચ્ચે સમન્વય પ્રાપ્ત થાય.
હેલ્થકેરમાં ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન લાવવાના પડકારોને સંબોધતા, આરોગ્ય પ્રધાને દેશો માટે પ્રાથમિકતા આપવા માટે મુખ્ય નીતિ સમર્થકોને પ્રકાશિત કર્યા. તેમણે ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ સ્થાપિત કરવા માટે ડિજિટલ આર્કિટેક્ચરલ ફ્રેમવર્કના મહત્વની નોંધ લીધી; ડેટા સુરક્ષા અને ગોપનીયતા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ડેટાનું માનકીકરણ; અને ડેટા આધારિત નીતિ નિર્માણ માટે બહુવિધ એપ્લિકેશનોના એકીકરણને ત્રણ મહત્વપૂર્ણ પ્રાથમિકતાઓ તરીકે નોંધી હતી.
એકીકૃત વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય આર્કિટેક્ચર બનાવવા તરફ ભારતની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરતાં, ડૉ. માંડવિયાએ વૈશ્વિક સમુદાયને "માત્ર દેશ સ્તરે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ ડિજિટલ સોલ્યુશન્સના વિકાસમાં આંતર-કાર્યક્ષમતાની સંસ્કૃતિના નિર્માણ તરફના અમારા પ્રયત્નોને એકીકૃત કરવા" અપીલ કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રોકાણમાં ડુપ્લિકેશનને બદલે વૈશ્વિક રોકાણોની પૂર્તિ પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. “વન અર્થ, વન ફેમિલી, વન ફ્યુચરના G20 સૂત્ર હેઠળ, ભારત સમગ્ર ડિજિટલ હેલ્થ ઇકોસિસ્ટમમાં વધુ સહયોગ અને સતત પ્રયાસો તરફ કામ કરી રહ્યું છે. તેના G20 પ્રમુખપદનો લાભ ઉઠાવતા, ભારત તબીબી પ્રતિરોધક, તકનીકી જ્ઞાન, ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ખર્ચ-અસરકારક ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય ઉકેલોની વહેંચણી માટે એક સામાન્ય વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મના વિકાસને પણ પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે,” તેમણે ઉમેર્યું.
શ્રી જો બેજાંગે ડિજિટલ હેલ્થ સેક્ટરમાં ભારતની સિદ્ધિઓની પ્રશંસા કરી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ડિજિટલ હસ્તક્ષેપ સેવાઓને વધુ અસરકારક રીતે લક્ષ્યાંકિત કરવામાં, દવાઓ અને પુરવઠાની ઇન્વેન્ટરીઝના સંચાલનમાં બિનકાર્યક્ષમતા ઘટાડવામાં નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવી શકે છે; અને ટેલીમેડિસિન અને ટેલિકોન્સલ્ટેશન દ્વારા, તબીબી સ્થળાંતરની જરૂરિયાતને ઘટાડે છે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે પરિવહનના વધતા ખર્ચ સાથે, ડિજિટલ હેલ્થ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિકાસ પણ મોટા આર્થિક લાભો પ્રદાન કરે છે.
ડિજિટલ હેલ્થમાં ભારતના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરતા ડૉ. પૂનમ ખેત્રપાલ સિંહે કહ્યું કે "ઈ-સંજીવની પ્લેટફોર્મ દ્વારા 100 મિલિયનથી વધુ ટેલિ-કન્સલ્ટેશન્સ હાથ ધરવા એ કોઈ અસાધારણ સિદ્ધિ નથી". તેણીએ વૈશ્વિક આરોગ્ય ડેટાના સંચાલન માટે અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ક્ષેત્રના દેશો માટે ડિજિટલ સાક્ષરતા વધારવા માટે મજબૂત નીતિશાસ્ત્ર લાવવાની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેણીએ ડિજિટલ આરોગ્ય અને નવીનતામાં વધુ વૈશ્વિક સહયોગ માટે પણ અપીલ કરી, વિવિધ દેશોની યોગ્યતાઓ અને ક્ષમતાઓનું નિર્માણ. ડૉ. સિંઘે વધુ માનવ-કેન્દ્રિત ડિજિટલ સોલ્યુશન્સ લાવવાની જરૂરિયાતને સમર્થન આપ્યું.
વૈશ્વિક નેતાઓ અને આરોગ્ય વિકાસ ભાગીદારો, આરોગ્ય નીતિ નિર્માતાઓ, ડિજિટલ આરોગ્ય સંશોધકો અને પ્રભાવકો, વિદ્વાનો અને વિશ્વભરના અન્ય હિસ્સેદારો પણ કોન્ફરન્સમાં હાજર હતા.
GP/JD
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 154