પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રી પ્રહલાદજી પટેલની 115મી જન્મજયંતી નિમિત્તે ગુજરાતના બેચરાજી ખાતે આયોજિત કાર્યક્રમમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીનો સંદેશ
બેચરાજી એટલે મા બહુચરનું પવિત્ર તીર્થધામ. બેચરાજીની પવિત્ર ભૂમિએ અનેક પુત્રો, દાતાઓ અને દેશભક્તો આપ્યા છે. આવા આ ધરતીના સપૂત, સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને સમાજસેવક શ્રી પ્રહલાદજી હરગોવનદાસ પટેલની 115મી જન્મજયંતી નિમિત્તે તેમના પુણ્યને યાદ કરવાનો આ અવસર છે અને તે પણ નવરાત્રિના પવિત્ર તહેવારોની વચ્ચે અને માતા બહુચર, તેમની હાજરીમાં. ખાસ કરીને આજે જ્યારે આપણે દેશવાસીઓ આઝાદીનો અમૃત ઉત્સવ ઉજવી રહ્યા છીએ, ત્યારે પ્રહલાદભાઈ જેવા દેશભક્તને યાદ કરવાનું સાધન બનવાનો મને વિશેષ આનંદ છે.
પ્રહલાદભાઈ મૂળ સીતાપુર ગામના હતા, પણ બેચરાજી આવીને સ્થાયી થયા હતા. અને પ્રહલાદજી આખા રાજ્યમાં શેઠ લાટીવાળાના નામથી પ્રખ્યાત થયા. તેઓ ભગવાન કૃષ્ણના શામળીયા શેઠ તરીકે આ રાજ્યમાં આવ્યા અને ઉદાર હૃદયથી સમાજની સેવા કરી. ઘણા યુવાનોની જેમ પ્રહલાદભાઈ પણ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ દરમિયાન ગાંધીજીની હાકલ સાંભળીને સ્વાતંત્ર્ય ચળવળમાં સક્રિય થયા. તેમણે સાબરમતી અને યરવડા જેલમાં પણ કારાવાસ ભોગવ્યો હતો. આવા જ એક જેલવાસ દરમિયાન તેમના પિતાનું અવસાન થયું હતું, પરંતુ તેમણે બ્રિટિશ સરકારને માફી પત્ર લખવાનો અને પેરોલ પર મુક્ત થવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો હતો. તેમના પિતરાઈ ભાઈ દ્વારા તેના માતા-પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા. આ રીતે પરિવાર કરતાં દેશના હિતને આગળ રાખીને તેઓ 'રાષ્ટ્ર પ્રથમ'ના વિચાર પર જીવ્યા. સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં તેમણે ભૂગર્ભ પ્રવૃત્તી પણ કરી હતી અને ઘણા લડવૈયાઓને બેચરાજીમાં છુપાવ્યા હતા. આઝાદી પછી, તેમણે સરદાર સાહેબની સૂચના હેઠળ દેશના નાના રાજ્યોના વિલીનીકરણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી અને દસાડા, વણોદ અને ઝૈનાબાદ જેવા રાજ્યોને ભારત સાથે જોડવામાં સક્રિય યોગદાન આપ્યું. ઘણી વખત અફસોસ થાય છે કે દેશના ઈતિહાસના પુસ્તકોમાં આવા દેશભક્તોનો ઉલ્લેખ હોવા છતાં તેમની સાથે દીવા મળે તો પણ તેઓ મળતા નથી.
આપણા સૌની ફરજ છે કે આપણે સૌએ નક્કી કરીએ કે પ્રહલાદભાઈ જેવા લડવૈયાઓની શૌર્ય ગાથા નવી પેઢીએ જાણવી જોઈએ. તેમાંથી પ્રેરણા મેળવવી જોઈએ. સ્વતંત્રતા સંગ્રામ પછી સ્વતંત્ર ભારતમાં પણ તેઓ શાંતિથી બેઠા ન હતા. પરંતુ તેઓ સામાજિક કાર્યોમાં જ મગ્ન રહ્યા. 1951માં, તેઓ વિનોબા ભાવેના ભૂદાન ચળવળમાં જોડાયા અને તેમની માલિકીની 200 વીઘા જમીન દાનમાં આપી. એક ભૂમિપુત્ર દ્વારા ઘણા ભૂમિહીન લોકોના હિતમાં આ એક મહાન પગલું હતું. 1962માં મુંબઈથી અલગ રાજ્ય બનેલા ગુજરાતની પ્રથમ ચૂંટણીમાં ચાણસ્મા બેઠક પરથી લડ્યા અને જનપ્રતિનિધિ બની જનપ્રશ્નોને અવાજ આપી સમગ્ર રાજ્યને વિકાસના પંથે લઈ ગયા. મને યાદ છે ત્યારે હું સંઘનું કામ કરતો હતો. સંઘના કામ માટે અલગ-અલગ જગ્યાએ જવું પડતું. અને જ્યારે પણ લોકો બેચરાજી જવા માગતા હોય ત્યારે પ્રહલાદભાઈની લાટી જાણે કે લોકકલ્યાણ માટેનું સ્થળ બની ગયું હોય. ટ્રસ્ટીશીપની ભાવનાથી કામ કરનાર પ્રહલાદભાઈ ગુજરાતની મહાજન પરંપરાની કડી હતા. પ્રહલાદભાઈને યાદ કરો અને તેમની પત્ની કાશીબાને યાદ ન કરો તો વાત અધૂરી રહી જશે. કાશીબા માત્ર એક આદર્શ ગૃહિણી નહોતા, પરંતુ કસ્તુરબાની જેમ તેમણે પણ નાગરિક ધર્મનું પાલન કર્યું અને તેમના પતિને મજબૂત ટેકો આપ્યો. તેમની સમગ્ર જીવન પરંપરા, કાર્ય પરંપરા, નાની નાની બાબતો, તે સમયની પરિસ્થિતિમાં કામ કરવાની તેમની ઈચ્છા આઝાદીની લડતનો અમૂલ્ય દસ્તાવેજ છે. તેમના કાર્ય અને સામાજિક યોગદાનનો દસ્તાવેજ હોવો જોઈએ, જે આજની પેઢીને નવી માહિતી આપે અને આવનારી પેઢી માટે તેઓ પ્રેરણારૂપ બને. તેમના જીવનકાળ દરમિયાન તેઓ લોકસેવામાં અગ્રેસર રહ્યા હતા, પરંતુ તેમના મૃત્યુ પછી પણ તેમણે આંખોનું દાન કરવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો. તમે વિચારો કે એ જમાનામાં જ્યારે નેત્રદાન વિશે જાગૃતિ નહોતી, ત્યારે પણ તેઓએ આ કર્યું. આ ઠરાવ કેટલો મોટો હતો, કેટલો પ્રેરણાદાયી હતો.
ગુજરાતની તમામ યુનિવર્સિટીઓએ રાજ્યના ખૂણે-ખૂણેથી આવા મહાપુરુષોને શોધી, તેમની વાર્તાઓનું સંકલન કરીને પુસ્તક સ્વરૂપે તેમને પ્રખ્યાત કરવા જોઈએ. જેના કારણે આઝાદીના અમૃત ઉત્સવને સાચા અર્થમાં સાર્થક થશે. શ્રી પ્રહલાદભાઈ દેશભક્તિ, કર્તવ્ય નિષ્ઠા અને સેવા ભાવનાના ત્રિવેણી સંગમ સમાન હતા. આજે તેમના સમર્પણને યાદ કરો અને નવીન ભારત, નવા ભારત, તેના વધુ વિકાસની દિશામાં પ્રેરણા લો. આ જ તેમને ખરા અર્થમાં સાચી શ્રદ્ધાંજલિ કહી શકાય. પ્રહલાદભાઈના ઉત્કૃષ્ટ કાર્યને હું આદરપૂર્વક સન્માન આપું છું, તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરું છું અને મા બહુચરની હાજરીમાં મા બહુચરને પ્રણામ કરીને મા ભારતીની સેવા કરનારા સૌના ચરણોમાં વંદન કરીને મારી વાત પૂરી કરું છું.
ભારત માતાની જય!
જય જય ગરવી ગુજરાત!
SD/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(