સંરક્ષણ મંત્રાલય
ડીઆરડીઓ દ્વારા બાયો-ટોઇલેટ
ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન  દ્વારા વિકસિત બાયો-ટોઈલેટની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
- તે એનારોબિક  પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરે છે જેના દ્વારા માનવ કચરો બેક્ટેરિયાના સમુહ દ્વારા પચાવવામાં આવે છે.
- બાયો-ટોઇલેટને વૈવિધ્યપૂર્ણ બનાવવામાં આવ્યું છે અને વિવિધ ભૌગોલિક-આબોહવાની પરિસ્થિતિઓમાં ઉપયોગ માટે વિવિધ ડિઝાઇન વિકસાવવામાં આવી છે.
ગાયના છાણનો ઉપયોગ બેક્ટેરિયલ સંવર્ધન માટે થાય છે. નીચેના ચાર પ્રકારના બેક્ટેરિયા સંઘમાં હાજર છે:
- હાઇડ્રોલેઝ
- એસિડોજેનેઝ
- એસિટોજેનેઝ
- મેથોજેન્સ
ડીઆરડીઓએ સમગ્ર દેશમાં અંદાજે 60 ઉદ્યોગોમાં ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર કરી છે. આ ઉદ્યોગોએ સમગ્ર દેશમાં બાયો-ડાઈજેસ્ટર્સ સ્થાપિત કર્યા છે. 20 થી વધુ રાજ્યોમાં કુલ 16000 બાયો-ડાઇજેસ્ટર્સ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, ભારતીય રેલ્વેના કોચમાં 2.5 લાખથી વધુ બાયો-ડાઈજેસ્ટર્સ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જે દૈનિક ધોરણે 100 લાખથી વધુ મુસાફરોની જરૂરિયાતને પૂરી કરે છે.
આ માહિતી રક્ષા રાજ્ય મંત્રી શ્રી અજય ભટ્ટે 25 માર્ચ, 2022 ના રોજ લોકસભામાં ડૉ કૃષ્ણ પાલ સિંહ યાદવ અને અન્યોને લેખિત જવાબમાં આપી હતી.
SD/GP/MR
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 164