પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રીએ કુનો નેશનલ પાર્કમાં ભારતમાંથી લુપ્ત થઈ ગયા હતા તે જંગલી ચિત્તા છોડ્યા
ચિત્તા મિત્ર, ચિત્તા રિહેબિલિટેશન મેનેજમેન્ટ ગ્રુપ અને વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાર્તાલાપ કર્યો
ચિત્તા - નામિબિયાથી લાવવામાં આવ્યા - પ્રોજેક્ટ ચિતાહ હેઠળ ભારતમાં રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે વિશ્વનો પ્રથમ આંતર-ખંડીય વિશાળ જંગલી માંસાહારી ટ્રાન્સલોકેશન પ્રોજેક્ટ છે
ચિત્તાઓને ભારતમાં પાછા લાવવાથી ખુલ્લા જંગલો અને ઘાસના મેદાનોની ઇકોસિસ્ટમને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ મળશે અને સ્થાનિક સમુદાય માટે આજીવિકાની તકો પણ ઉન્નત થશે
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે કુનો નેશનલ પાર્કમાં જંગલી ચિત્તા - જે ભારતમાંથી લુપ્ત થઈ ગયા હતા - છોડ્યા હતા. ચિત્તા - નામીબીયાથી લાવવામાં આવેલ - પ્રોજેક્ટ ચિતાહ હેઠળ ભારતમાં રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે વિશ્વનો પ્રથમ આંતર-ખંડીય વિશાળ જંગલી માંસાહારી ટ્રાન્સલોકેશન પ્રોજેક્ટ છે. આઠ ચિત્તાઓમાંથી પાંચ માદા અને ત્રણ નર ચિત્તા છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કુનો નેશનલ પાર્કમાં બે રીલીઝ પોઈન્ટ પર ચિત્તા છોડ્યા. પ્રધાનમંત્રીએ સ્થળ પર ચિતા મિત્ર, ચિતા પુનર્વસન વ્યવસ્થાપન જૂથ અને વિદ્યાર્થીઓ સાથે પણ વાતચીત કરી હતી. પ્રધાનમંત્રીએ આ ઐતિહાસિક અવસર પર રાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું.
કુનો નેશનલ પાર્કમાં પ્રધાનમંત્રી દ્વારા જંગલી ચિત્તાઓની મુક્તિ એ ભારતના વન્યજીવન અને તેના નિવાસસ્થાનને પુનર્જીવિત કરવા અને વૈવિધ્યીકરણ કરવાના તેમના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. ચિત્તાને 1952માં ભારતમાંથી લુપ્ત જાહેર કરવામાં આવ્યાં હતાં. જે ચિત્તાઓ મુક્ત કરવામાં આવશે તે નામીબિયાના છે અને આ વર્ષની શરૂઆતમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા એમઓયુ હેઠળ લાવવામાં આવ્યા છે. ભારતમાં ચિત્તાનો પરિચય પ્રોજેક્ટ ચિતા હેઠળ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે વિશ્વનો પ્રથમ આંતર-ખંડીય વિશાળ જંગલી માંસાહારી ટ્રાન્સલોકેશન પ્રોજેક્ટ છે.
ચિત્તા ભારતમાં ખુલ્લા જંગલો અને ઘાસના મેદાનોની ઇકોસિસ્ટમને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરશે. આનાથી જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણમાં અને જળ સુરક્ષા, કાર્બન જપ્તી અને જમીનમાં ભેજનું સંરક્ષણ જેવી ઇકોસિસ્ટમ સેવાઓને વધારવામાં મદદ મળશે, જેનાથી સમાજને મોટા પ્રમાણમાં લાભ થશે. પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે પ્રધાનમંત્રીની પ્રતિબદ્ધતાને અનુરૂપ આ પ્રયાસ, પર્યાવરણ-વિકાસ અને પર્યાવરણીય પ્રવાસન પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા સ્થાનિક સમુદાય માટે આજીવિકાની ઉન્નત તકો તરફ પણ દોરી જશે.
ભારતમાં ચિત્તાની ઐતિહાસિક પુનઃપ્રાપ્તિ એ છેલ્લા આઠ વર્ષમાં ટકાઉપણું અને પર્યાવરણ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટેના પગલાંની લાંબી શ્રેણીનો એક ભાગ છે જેના પરિણામે પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને ટકાઉપણાના ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત થઈ છે. સંરક્ષિત વિસ્તારોનો કવરેજ જે 2014માં દેશના ભૌગોલિક વિસ્તારનો 4.90% હતો તે હવે વધીને 5.03% થયો છે. આમાં દેશમાં 2014માં 740 સંરક્ષિત વિસ્તારોમાં 1,61,081.62 ચો.કિ.મી.ના ક્ષેત્રફળ સાથે 1,71,921 ચો.કિ.મી.ના ક્ષેત્રફળ સાથે હાલ 981નો વધારો સામેલ છે.
છેલ્લા ચાર વર્ષમાં જંગલો અને વૃક્ષોના કવરમાં 16,000 ચોરસ કિલોમીટરનો વધારો થયો છે. ભારત વિશ્વના કેટલાક એવા દેશોમાં સામેલ છે જ્યાં જંગલોનું આવરણ સતત વધી રહ્યું છે.
સમુદાય અનામતની સંખ્યામાં પણ વધારો થયો છે. 2014માં માત્ર 43 હતી જે 2019માં તેમની સંખ્યા 100થી વધુ થઈ છે.
વૈશ્વિક સ્તરે જંગલી વાઘની અંદાજે 75% વસતી સાથે 18 રાજ્યોમાં આશરે 75,000 ચોરસ કિમી વિસ્તારને આવરી લેતા ભારત 52 વાઘ અનામતનું ઘર છે. ભારતે 2018માં જ વાઘની સંખ્યા બમણી કરવાનો લક્ષ્યાંક હાંસલ કર્યો હતો, લક્ષ્યાંકિત વર્ષ 2022થી ચાર વર્ષ અગાઉ. ભારતમાં વાઘની વસતી 2014માં 2,226 થી વધીને 2018માં 2,967 થઈ ગઈ છે.
વાઘ સંરક્ષણ માટે અંદાજપત્રીય ફાળવણી 2014માં 185 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 2022માં 300 કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ છે.
2015માં 523 સિંહોની સરખામણીએ 28.87 ટકા  વૃદ્ધિ દર સાથે 674 સિંહોની વસતી સાથે એશિયાટિક સિંહોની વસતીમાં સતત વધારો જોવા મળ્યો છે.
ભારતમાં હવે  2014માં હાથ ધરવામાં આવેલા અગાઉના અંદાજની 7910ની સરખામણીમાં 12,852 વાઘ છે. વસતીમાં 60%થી વધુ વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે.
આ પ્રસંગે રાજ્યપાલ, મધ્યપ્રદેશ શ્રી મંગુભાઈ પટેલ; મુખ્યમંત્રી, શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ; કેન્દ્રીય મંત્રીઓ, શ્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમર, શ્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવ, શ્રી જ્યોતિરાદિત્ય એમ સિંધિયા અને શ્રી અશ્વિની ચોબે ઉપસ્થિત હતા.
YP/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(