ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય
કેન્દ્રના રડાર હેઠળ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર નકલી સમીક્ષાઓ
ગ્રાહક બાબતોનો વિભાગ નકલી સમીક્ષાઓની તીવ્રતા અંગે ચર્ચા કરવા અને આગળનો રોડ મેપ તૈયાર કરવા ઈ-કોમર્સ સંસ્થાઓ અને હિતધારકો સાથે બેઠક યોજશે
ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર નકલી સમીક્ષાઓની તીવ્રતા જાણવા માટે જે ગ્રાહકોને ઓનલાઈન સેવાઓ અથવા ઉત્પાદનો ખરીદવામાં ગેરમાર્ગે દોરે છે અને આગળનો રોડમેપ તૈયાર કરવા માટે, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કન્ઝ્યુમર અફેર્સ  એડવર્ટાઈઝિંગ સ્ટાન્ડર્ડ કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા  સાથે જોડાણ કરશે. શુક્રવાર, 27મી મે, 2022 ના રોજ વિવિધ હિતધારકો સાથે વર્ચ્યુઅલ મીટિંગ યોજી રહી છે.
ચર્ચાઓ વ્યાપકપણે ગ્રાહકો પર નકલી અને ભ્રામક સમીક્ષાઓની અસર અને આવી વિસંગતતાને રોકવા માટેના સંભવિત પગલાં પર આધારિત હશે. આ સંદર્ભમાં, DoCA સચિવ, શ્રી રોહિત કુમાર સિંઘે તમામ હિતધારકોને જેમકેઃ ફ્લિપકાર્ટ, એમેઝોન, ટાટા સન્સ, રિલાયન્સ રિટેલ અને અન્ય જેવી ઈ-કોમર્સ સંસ્થાઓ ઉપરાંત, કન્ઝ્યુમર ફોરમ, લો યુનિવર્સિટી, વકીલો, FICCI, CII, ગ્રાહક અધિકાર કાર્યકરો વગેરેને મીટિંગમાં ભાગ લેવા માટે પત્ર લખ્યો છે.
પત્રની સાથે, શ્રી સિંઘે 20મી જાન્યુઆરી, 2022ની તારીખની યુરોપિયન કમિશનની પ્રેસ રિલીઝ પણ શેર કરી છે જેમાં 223 મોટી વેબસાઈટ પર ઓનલાઈન ગ્રાહક સમીક્ષાઓ પર EU-વ્યાપી સ્ક્રિનિંગના પરિણામો પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. સ્ક્રીનીંગ પરિણામો દર્શાવે છે કે ઓછામાં ઓછી 55% વેબસાઇટ્સ E.U.ના અન્યાયી વ્યાપારી પ્રથાઓ અંગેના નિર્દેશોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. જે માહિતગાર પસંદગી કરવા માટે ગ્રાહકોને સાચી માહિતી રજૂ કરવાની જરૂર છે. વધુમાં, તપાસવામાં આવેલી 223 વેબસાઇટ્સમાંથી 144માં, સત્તાવાળાઓ પુષ્ટિ કરી શક્યા નથી કે વેપારીઓ સમીક્ષાઓ અધિકૃત છે તેની ખાતરી કરવા માટે પૂરતું કામ કરી રહ્યા છે, એટલે કે, જો તેઓ એવા ગ્રાહકો દ્વારા પોસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા કે જેમણે ખરેખર સમીક્ષા કરવામાં આવેલ ઉત્પાદન અથવા સેવાનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
પત્રમાં જણાવાયું છે કે 'તે ઉલ્લેખ કરવો પ્રાસંગિક છે કે ઇન્ટરનેટ અને સ્માર્ટફોનના વધતા ઉપયોગ સાથે, ગ્રાહકો વસ્તુઓ અને સેવાઓ ખરીદવા માટે ઑનલાઇન ખરીદી કરી રહ્યા છે. આપેલ છે કે ઈ-કોમર્સ ઉત્પાદનને ભૌતિક રીતે જોવા અથવા તપાસવાની કોઈ તક વિના વર્ચ્યુઅલ શોપિંગ અનુભવનો સમાવેશ કરે છે, ગ્રાહકો ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર પોસ્ટ કરવામાં આવેલી સમીક્ષાઓ પર ભારે આધાર રાખે છે જેથી તે વપરાશકર્તાનો અભિપ્રાય અને અનુભવ જોવા મળે કે જેમણે પહેલેથી જ માલ અથવા સેવા ખરીદી હોય. પરિણામે, નકલી અને ગેરમાર્ગે દોરનારી સમીક્ષાઓને કારણે, જાણ કરવાનો અધિકાર, જે ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળનો ગ્રાહક અધિકાર છે તેનું ઉલ્લંઘન થાય છે.'
પત્રમાં જણાવાયું છે કે, 'આ મુદ્દો રોજિંદા ધોરણે ઓનલાઈન ખરીદી કરતા લોકોને અસર કરે છે અને ગ્રાહક તરીકે તેમના અધિકારો પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે, તેથી તે મહત્વપૂર્ણ છે કે તેની વધુ તપાસ અને વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવે.'
SD/GP/JD
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 181