text: Olaylar 1389 - I. Kosova Muharebesi: I. Murad önderliğindeki Osmanlı Ordusu ile Sırp Kumandanı Lazar Hrebelyanoviç önderliğindeki çok uluslu Balkan Ordusu arasında yapılan muharebe, Osmanlı Ordusu'nun galibiyeti ile sonuçlandı. 1763 - Macaristan'nın Komárom kentinde, 6.2 büyüklüğünde deprem oldu. 1838 - I. Victoria, 18 yaşında Birleşik Krallık tacını giydi. Kraliçe, 20 Haziran'da tahta çıkmıştı. 1841 - Giselle balesinin prömiyeri, ilk kez Paris'teki "Théâtre de l'Académie Royale de Musique" tiyatrosunda yapıldı. 1862 - Tasviri Efkar gazetesi, Şinasi tarafından çıkarılmaya başlandı. 1894 - İşçi Bayramı, Amerika Birleşik Devletleri'nde resmi tatil olarak kabul edildi. 1895 - El Salvador, Honduras ve Nikaragua birleşerek, "Orta Amerika Birliği"ni kurdular. 1914 - Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand ve karısı Sophia'nın, Gavrilo Princip adlı bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi üzerine I. Dünya Savaşı başladı. 1919 - I. Dünya Savaşı sonunda, İtilaf Devletleri ile Almanya arasında Versay Barış Antlaşması imzalandı. 1921 - Kocaeli, İngiliz ve Yunan birliklerinden alınarak, tekrar Türk topraklarına geri katıldı. 1923 - Darülfünun, Mustafa Kemal'e "Fahri Müderrislik Şahadetnamesi" gönderdi. 1928 - Sosyalist Hermann Müller, Almanya Şansölyesi olarak göreve başladı. 1931 - İspanya'da genel seçimleri sosyalistler kazandı. 1933 - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu oluşturuldu. 1938 - Chicora-Pensilvanya'da boş bir araziye 450 tonluk meteor düştü. 1940 - Romanya, Basarabya (bugünkü Moldova) bölgesini Sovyetler Birliği'ne bıraktı. 1948 - Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti, Komünist Bloku oluşturan Kominform'dan ihraç edildi. 1950 - Seul, Kuzey Kore birliklerince ele geçirildi. 1967 - İsrail, Doğu Kudüs'ü ele geçirdi. 1969 - Stonewall ayaklanmaları başladı. 1981 - Tahran'da İslami Cumhuriyet Partisi merkezinde bomba patladı; 72 politikacı ve görevli öldü. 1984 - Türkiye'de 13 ilde sıkıyönetim kaldırıldı. Bu illerden 7'sinde olağanüstü hal ilan edildi; 4 ilde uygulanmakta olan olağanüstü hâl uygulamasına ise son verildi. 1989 - Natanz Olayı: İran'da Natanz Atom Fabrikası, patlama ile birlikte harabeye döndü. 1997 - Mike Tyson, boks maçının üçüncü raundunda rakibi Evander Holyfield'in kulağını ısırdı ve diskalifiye oldu. 2000 - Amerika Birleşik Devletleri, Küba'ya karşı 41 yıldır uyguladığı ambargoyu yumuşatma kararı aldı. 2004 - 17. NATO Zirvesi, İstanbul'da başladı. 2005 - Kanada, aynı cinsler arasında evliliği yasal kılan üçüncü ülke oldu. 2006 - Karadağ, Birleşmiş Milletler'e 192. üye ülke olarak kabul edildi. 2009 - Brezilya, 2009 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nı kazandı. 2011 - Google, yeni sosyal ağ projesi Google+'ı duyurdu. 2011 - TBMM'de 24. dönemin ilk oturumunda ve yemin töreninde CHP ile BDP destekli bağımsızlar yemin etmediler. 2013 - Trabzon'da Ayasofya Camii 49 yılın ardından yeniden ibadete açıldı. 2016 - İstanbul'daki Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali'nde, silahlı ve bombalı intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırı sonucunda, intihar saldırganları ile birlikte 45 kişi hayatını kaybetti, 239 kişi de yaralandı. Doğumlar 751 - I. Carloman, Frank Kralı (ö. 771) 1243 - Go-Fukakusa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 89. imparatorudur (ö. 1304) 1476 - IV. Paulus, 23 Mayıs 1555 - 18 Ağustos 1559 arasında papa (ö. 1559) 1491 - VIII. Henry, İngiltere Kralı (ö. 1547) 1577 - Peter Paul Rubens, Flaman ressam (ö. 1640) 1703 - John Wesley, İngiliz rahip ve Metodizm'in kurucusu (ö. 1791) 1712 - Jean-Jacques Rousseau, İsviçreli düşünür (ö. 1778) 1818 - Angelo Secchi, İtalyan Cizvit ve gök bilimci (ö. 1878) 1824 - Paul Broca, Fransız hekim, anatomist ve antropolog (ö. 1880) 1867 - Lightner Witmer, Amerikalı psikolog (ö. 1956) 1867 - Luigi Pirandello, İtalyan oyun yazarı, romancı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1936) 1873 - Alexis Carrel, Fransız fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1944) 1875 - Henri Lebesgue, Fransız matematikçi (ö. 1941) 1883 - Pierre Laval, Fransız siyasetçi (ö. 1945) 1889 - Abbas el-Akkad, Mısırlı gazeteci, şair ve edebiyat eleştirmeni (ö. 1964) 1891 - Carl Spaatz, Amerikalı havacı general ve ABD Hava Kuvvetleri'nin ilk Kurmay Başkanı (ö. 1974) 1892 - Edward Halett Carr, İngiliz tarihçi ve yazar (ö. 1982) 1902 - Richard Rodgers, Amerikalı besteci, şarkı sözü ve oyun yazarı (ö. 1979) 1906 - Maria Goeppert-Mayer, Alman asıllı Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1972) 1912 - Sherwood Rowland, Amerikalı kimya profesörü (ö. 1927) 1914 - Aribert Heim, Avusturya asıllı nazi Alman doktor (ö. 1992) 1918 - William Whitelaw, Britanyalı siyasetçi (ö. 1999) 1926 - Mel Brooks, Amerikalı sinema oyuncusu, yazar ve yönetmen 1928 - John Stewart Bell, Kuzey İrlandalı fizikçi (ö. 1990) 1928 - Hans Blix, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun İsveçli eski başkanı 1932 - Pat Morita, Japon asıllı Amerikalı sinema aktörü (ö. 2005) 1934 - Georges Wolinsky, Fransız karikatürist ve çizgi roman karikatüristi (ö. 2015) 1936 - Belgin Doruk, Türk sinema oyuncusu (ö. 1995) 1940 - Muhammed Yunus, Bangladeşli bankacı ve ekonomi profesörü ve Nobel Barış Ödülü sahibi 1941 - David Lloyd Johnston, Kanadalı akademik yazar 1943 - Klaus von Klitzing, Alman fizikçi 1944 - Sohrab Şahit Sales, İranlı yönetmen (ö. 1998) 1945 - Nazlı Eray, Türk öykücü ve romancı 1945 - Türkân Şoray, Türk oyuncu 1946 - Bruce Davison, Amerikalı oyuncu ve yönetmen 1946 - Gilda Radner, Amerikalı oyuncu (ö. 1989) 1948 - Kathy Bates, Amerikalı oyuncu ve Oscar ödülü sahibi 1952 - Enis Batur, Türk şair 1952 - Jean-Christophe Rufin, Fransız yazar 1955 - Civan Canova, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve oyun yazarı (ö. 2022) 1955 - Thomas Hampson, Grammy Ödülü sahibi Amerikalı bariton 1957 - Georgi Parvanov, Bulgar politikacı ve Başbakan 1961 - Kerem Görsev, Türk müzisyen 1963 - Mike Fitzpatrick, Amerikalı hukukçu ve siyasetçi (ö. 2020) 1964 - Sabrina Ferilli, İtalyan tiyatro ile sinema oyuncusu ve televizyon sunucusu 1966 - John Cusack, Amerikalı aktör 1966 - Şenay Gürler, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu 1966 - Mary Stuart Masterson, Amerikalı oyuncu 1969 - Stéphane Chapuisat, İsviçreli eski futbolcu 1969 - Ayelet Zurer, İsrailli oyuncu 1971 - Fabien Barthez, Emekli Fransız kaleci 1971 - No I.D., Amerikalı müzik yapımcısı 1971 - Elon Musk, SpaceX Uzay Şirketi'nin kurucusu 1974 - Yiğit Arı, Türk oyuncu 1976 - Hans Sarpei, Ganalı futbolcu 1976 - Ali İhsan Varol, Türk sunucu 1977 - Harun Tekin, Türk müzisyen ve Mor ve Ötesi'nin solisti 1980 - Maurizio Domizzi, İtalyan futbolcu 1981 - Mara Santangelo, İtalyan tenisçi 1983 - Dorge Kouemaha, Kamerunlu futbolcu 1984 - Andriy Pyatov, Ukraynalı kaleci 1987 - Karin Knapp, İtalyan tenisçi 1991 - Kevin De Bruyne, Belçikalı futbolcu 1991 - Seohyun, Güney Koreli oyuncu, şarkıcı ve dansçı 1992 - Oscar Hiljemark, İsveçli futbolcu 1992 - Elaine Thompson-Herah, Jamaikalı atlet 1993 - Bradley Beal, Amerikalı basketbolcu 1993 - Anastasios Bakasetas, Yunan millî futbolcu 1994 - Hüseyin bin Abdullah, Ürdün Haşimi Krallığı'nın veliahdı, Ürdün kralı II. Abdullah ve kraliçe Rania el Abdullah'ın en büyük oğludur 1994 Anish Giri, Rus-Hollandalı satranç oyuncusu Emily Blue, Amerikalı electropop şarkıcısı ve bağımsız rock grubu Tara Terra'nın solisti Kira Trusova, Rus hentbolcu Alessio Cragno, İtalya futbolcu Hüseyin bin Abdullah, Ürdün Haşimi Krallığı'nın veliahdı 1995 - Jason Denayer, Belçikalı futbolcu 1997 - Biran Damla Yılmaz, Türk sinema ve dizi oyuncusu Ölümler 207 - Yuan Shao, Çin'de Doğu Han Hanedanı döneminde yaşamış siyasetçi ve savaş ağası (d. ?) 548 - Theodora, Bizans İmparatoriçesi ve I. Justinianus'un karısı (d. 500) 683 - II. Leo, diğer adı Leo Maneius, 17 Ağustos 682'den 28 Haziran 683 tarihine kadar Papalık yapmıştır (d. 611) 767 - I. Paulus (Aziz Paulus), Katolik Kilisesi'nin dini lideri (Papa) (d. 700) 1196 - Xiaozong, Çin'in Song Hanedanı'nın 11. imparatorudur (d. 1127) 1385 - IV. Andronikos, Bizans İmparatoru (d. 1348) 1389 - I. Murad, Osmanlı'nın 3. Padişahı (d. 1326) 1598 - Abraham Ortelius, Flaman haritacı ve coğrafyacı (d. 1527) 1757 - Sophia Dorothea, Frederick William'ın eşi olarak Prusya Kraliçesi (d. 1687) 1813 - Gerhard von Scharnhorst, Hanoverli general ve ilk Prusya Genelkurmay Başkanı (d. 1755) 1836 - James Madison, ABD'nin 4. Başkanı (d. 1751) 1881 - Jules Armand Dufaure, Fransız siyasetçi (d. 1798) 1885 - Hacı Arif Bey, Türk güfte yazarı ve müzisyen (d. 1831) 1889 - Maria Mitchell, Amerikalı astronom (d. 1818) 1892 - Harry Atkinson, Yeni Zelandalı siyasetçi (d. 1831) 1913 - Campos Sales, Brezilyalı avukat, kahve çiftçisi ve siyasetçi (d. 1841) 1914 - Franz Ferdinand, Avusturya Arşidükü (suikast) (d. 1863) 1914 - Sophie Chotek, Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand'ın eşi (suikast) (d. 1868) 1936 - Alexander Berkman, Amerikalı yazar, radikal anarşist ve aktivist (d. 1870) 1937 - Max Adler, Avusturyalı marksist hukukçu, sosyolog ve sosyalist teorisyen (d. 1873) 1940 - Italo Balbo, İtalyan Faşist (d. 1896) 1942 - Yanka Kupala, Beyaz Rus şair ve yazar (d. 1882) 1944 - Friedrich Dollmann, Nazi Almanyası generali (d. 1882) 1945 - Yunus Nadi Abalıoğlu, Türk gazeteci, siyasetçi ve Cumhuriyet gazetesi'''nin kurucusu (d. 1879) 1966 - Fuad Köprülü, Türk tarih profesörü ve Dışişleri Bakanlarından (d. 1890) 1971 - Franz Stangl, II. Dünya Savaşı Nazi Almanyası'nda Sobibor İmha Kampı ve Treblinka İmha Kampı'nın komutanı (d. 1908) 1974 - Frank Sutton, Amerikalı oyuncu (d. 1923) 1976 - Stanley Baker, Galli aktör ve film yapımcısı (d. 1928) 1981 - Muhammed Beheşti, İranlı din âlimi ve yazar, İslam devrimi'nin kurucularından (d. 1928) 1989 - Joris Ivens, Hollandalı belgesel film yapımcısı ve yönetmeni (d. 1898) 1992 - Mikhail Tal, Sovyet Dünya satranç şampiyonu (d. 1936) 2000 - Cinuçen Tanrıkorur, Türk müzisyen (d. 1938) 2007 - Erdoğan Tünaş, Türk senarist, yazar ve film yapımcısı (d. 1935) 2007 - Zehra Bilir, Türk türkücü (d. 1913) 2007 - Kiichi Miyazawa, 1991-1993 yılları arasında Japonya'nın 49. başbakanı olarak görev yapmış Japon siyasetçi (d. 1919) 2008 - Ruslana Korşunova, Rus asıllı Kazak manken ve model (d. 1987) 2009 - Billy Mays, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1958) 2011 - Paul Bağdatlıyan, Ermeni asıllı şarkıcı, müzisyen ve bestekār (d. 1953) 2013 - Silvi Vrait, Eston şarkıcı (d. 1951) 2014 - Meshach Taylor, Amerikalı oyuncu (d. 1947) 2015 - Jack Carter, Amerikalı komedyen, oyuncu ve sunucu (d. 1923) 2016 - Maurice Cazeneuve, Fransız oyuncu, yönetmen ve senarist (d. 1923) 2016 - Scotty Moore, Amerikalı gitarist (d. 1931) 2016 - Fabiane Niclotti, 2004'te Miss Brezilya'' güzeli seçilen eski manken (d. 1984) 2018 - Denis Akiyama, Japon-Kanadalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1952) 2018 - Harlan Ellison, Kısa öykü, roman, telefon diyaloğu, deneme ve eleştiri tarzında eserler veren ödüllü Amerikalı yazar ve senarist (d. 1934) 2018 - Domenico Losurdo, İtalyan Marksist filozof ve tarihçi (d. 1941) 2018 - Christine Nöstlinger, Avusturyalı çocuk ve gençlik kitabı yazarı (d. 1936) 2018 - Şarık Tara, Türk inşaat mühendisi ve iş insanı (d. 1930) 2019 - Paul Benjamin, Amerikalı oyuncu (d. 1938) 2019 - Şükrü Birant, Eski Türk millî futbolcu (d. 1944) 2019 - Lisa Martinek, Alman oyuncu (d. 1972) 2020 - Nasir Ajanah, Nijeryalı yargıç (d. 1956) 2020 - Marián Čišovský, Slovak millî futbolcu (d. 1979) 2020 - Mimi Soltysik, Amerikalı sosyalist siyasetçi ve politik aktivist (d. 1974) 2020 - Yu Lan, Çinli tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1921) 2021 - Paul Koulak, Fransız besteci ve müzisyendir (d. 1943) 2022 - Cüneyt Arkın, gerçek adıyla Fahrettin Cüreklibatır Türk doktor, dizi, sinema, tiyatro oyuncusu, senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1937) 2022 - Deborah James, İngiliz gazeteci, podcast yayıncısı ve yardım gönüllüsü (d. 1981) 2022 - Sergey Korepanov, Sovyet-Rus siyasteçi (d. 1948) 2022 - Ryuzo Sasaki, Japon siyasetçi (d. 1956) 2022 - Rolf Skoglund, İsveçli bir oyuncudur (d. 1940) Tatiller ve özel günler Dünya'da Müslümanlar için Kurban Bayramı'nın başlangıcı ve ilk günü Ukrayna'da Anayasa Günü 0628 28


source: wikipedia

text: Olaylar 1868 - Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin yayın organı olarak düşünülen Hürriyet gazetesi, Londra'da yayınlanmaya başlandı. 1871 - İlk sendikacılık yasası, Birleşik Krallık Parlamentosunda onaylandı. 1880 - Fransa, Tahiti'yi topraklarına kattı. 1923 - Fenerbahçe, İşgal Kuvvetleriyle oynadığı "General Harrington Kupası"nı kazandı. 1925 - Diyarbakır İstiklal Mahkemesince idama mahkûm edilen Şeyh Said ile adamları idam edildi. 1933 - Sivas-Erzurum Demiryolunun inşasına başlanıldı. 1934 - Bitlis'te doğan Zaro Ağa, 157 yaşındayken öldü. İç organları inceleme amacıyla alındı. 1938 - Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü kuruldu. 1938 - İstiklal Mahkemeleri kararıyla mahkûm olanlarla, 150'likler adı verilen listede bulunanlar hakkında Af Kanunu, TBMM'de kabul edildi. 1939 - Hatay Devleti Meclisi, oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı aldı. 1954 - Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası kuruldu. 1956 - Amerikalı oyun yazarı Arthur Miller ile aktris Marilyn Monroe, Londra'da evlendiler. 1969 - Galatasaray, Metin Oktay’ın son maçını oynadığı finalde Cumhurbaşkanlığı Kupası’nı kazandı. 1969 - Yunus Nadi Armağanı'nı "Türkiye'nin Düzeni" kitabıyla Doğan Avcıoğlu kazandı. 1971 - Bakanlar Kurulu'nun aldığı bir kararla, Türkiye'de haşhaş ekimi yasaklandı. 1974 - Isabel Perón, Arjantin'in ilk kadın Devlet Başkanı olarak yemin etti. Kocası eski Başkan Juan Peron, sağlık durumunun bozulması üzerine görevlerini bırakmıştı. Zaten iki gün sonra da öldü. 1976 - Seyşel Adaları, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandı. 1982 - Aşırı sıcak yüzünden İstanbul'da 7 kişi öldü. 1982 - İsrail, Lübnan'ı işgal etti. İsrail Başbakanı Menahem Begin, Filistinli gerillaların Beyrut'tan ayrılmasına izin verdi. 1982 - Stratejik Silahların Sınırlandırılması (START I) görüşmeleri Cenevre'de başladı. 1984 - Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında karma ekonomik protokol imzalandı. 1986 - Arjantin, Batı Almanya'yı 3-2 yenerek Dünya Futbol Şampiyonu oldu. 1986 - Atina'da yayımlanan Mesimyrini gazetesinde yer alan bir yazıda, Batı Trakya Türkleri'nin dağıtılması ve Batı Trakya'da ne kadar Türk varsa gitmesi istendi. 1987 - Cem Karaca, dönemin Başbakanı Turgut Özal'ın desteğiyle yurda döndü. 1990 - Yugoslavya'da iç savaş büyüyor; Federal Ordu, Slovenya ile Hırvatistan'da bağımsızlık taleplerini bastırmaya çalışıyor. 1992 - Cezayir Devlet Başkanı Muhammed Budiaf, suikaste uğrayarak yaşamını yitirdi. 1995 - Ankara Büyükşehir Belediyesi, amblemindeki Hitit Güneşi'ni; Kocatepe Camii'ni ve Atakule'yi simgeleyen bir tasvir ile değiştirdi. 1999 - Abdullah Öcalan, vatana ihanet suçundan idam cezasına çarptırıldı. 2000 - Endonezya'da yolcu taşıyan bir tekne 500 yolcusuyla birlikte battı. Kazadan kurtulan olmadı. 2002 - Türkiye, 2002 FIFA Dünya Kupası'nda 3. oldu. 2008 - 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası finalinde; İspanya, Almanya'yı yenerek Avrupa şampiyonu oldu. 2011 - TFF, Ankaraspor'un ihraç kararını kaldırarak liglere geri dönmesini sağladı. Doğumlar 1326 - I. Murat, Osmanlı'nın 3. Padişahı (ö. 1389) 1596 - Go-Mizunoo, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 108. imparatorudur (ö. 1680) 1798 - Giacomo Leopardi, İtalyan şair, düşünür, deneme yazarı ve dil bilimci (ö. 1837) 1819 - Thomas Dunn English, Amerikalı siyasetçi ve yazar (ö. 1902) 1833 - Peter Waage, bir Norveçli kimyacı (ö. 1900) 1844 - I. Petar (Petar Karadordeviç), Sırbistan Kralı (ö. 1921) 1844 - Pyotr Tkaçov, Rus yazar, eleştirmen ve devrimci (ö. 1886) 1849 - Pedro Montt, Şilili siyasetçi (ö. 1910) 1849 - Sergei Vitte, Rus politikacı (ö. 1915) 1858 - George Washington Goethals, Amerikalı askeri mühendis (ö. 1928) 1873 - Leo Frobenius, Alman etnolog (ö. 1938) 1880 - Ludwig Beck, Alman asker (ö. 1944) 1882 - Franz Seldte, Alman Stahlhelm paramiliter örgütünün kurucusu, nazi politikacı (ö. 1947) 1886 - Robert Schuman, Fransız politikacı (ö. 1963) 1900 - Antoine de Saint-Exupéry, Fransız yazar (ö. 1944) 1911 - Bernard Herrmann, Amerikalı besteci ve En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü sahibi (ö. 1975) 1919 - Slim Pickens, Amerikalı oyuncu (ö. 1983) 1920 - Ray Harryhausen, Amerikalı özel efekt sanatçısı ve film yapımcısı (ö. 2013) 1926 - Cabir El Ahmed El Sabah, Kuveyt Emiri (ö. 2006) 1929 - Oriana Fallaci, İtalyan gazeteci ve yazar (ö. 2006) 1931 - Sevim Burak, Türk yazar (ö. 1983) 1941 - Jacques Toubon, Fransız siyasetçi 1942 - Renaud Chazal de Mauriac, Fransız hukukçu 1944 - Gary Busey, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu 1945 - Ahmet Azcanlı, Türk araştırmacı ve yazar 1945 - Chandrika Kumaratunga, Sri Lanka'nın 5. Cumhurbaşkanı 1946 - Gitte Hænning, Danimarkalı şarkıcı 1948 - Sean Bergin, Güney Afrika asıllı Hollandalı müzisyen (ö. 2012) 1948 - Ian Paice, İngiliz baterist 1949 - Micky Arison, Amerikalı iş insanı ve NBA takımlarından Miami Heat'in sahibi 1953 - Don Dokken, Amerikalı şarkıcı 1954 - Júnior, Brezilyalı futbolcu ve teknik direktör 1956 - Pedro Santana Lopes, Portekizli avukat ve siyasetçi 1957 - Kurbankulu Berdimuhammedov, Türkmen siyasetçi ve Türkmenistan'ın 2. Cumhurbaşkanı 1958 - Rosa Mota, Portekizli eski maratoncu 1958 - Ralf Rangnick, Alman futbolcu ve teknik direktör 1961 - Sharon Lawrence, Amerikalı oyuncu 1962 - Amanda Donohoe, İngiliz kadın sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu 1966 - Ünal Karaman, Türk futbolcu ve antrenör 1967 - Melora Hardin, Amerikalı oyuncu 1972 - Serhat Tutumluer, Türk oyuncu 1977 - Zuleikha Robinson, İngiliz oyuncudur 1978 - Nicole Scherzinger, Amerikalı sanatçı, dansçı, söz yazarı ve şarkıcı 1979 - Barış Akarsu, Türk pop ve rock müzik şarkıcısı ve TV dizisi oyuncusu (ö. 2007) 1981 - Joe Johnson, Amerikalı eski millî profesyonel basketbolcu 1982 - Lily Rabe, Amerikalı oyuncudur 1986 - José Manuel Jurado, İspanyol futbolcu 1988 - Éver Banega, Arjantinli futbolcu 1988 - Elnur Memmedli, Azeri judocu 1990 - Yann M'Vila, Fransız futbolcudur 1990 - Petar Škuletić, Sırp millî futbolcu 1991 - Suk Hyun-jun, Güney Koreli futbolcu 1991 - Kawhi Leonard, Amerikalı basketbolcu 1991 - Addison Timlin, Amerikalı oyuncudur 1992 - Adam G. Sevani, Amerikalı aktör ve dansçı 1993 - Harrison Gilbertson, Avustralyalı bir aktördür 1994 Elina Born, Eston şarkıcı Leandro Paredes, Arjantinli futbolcu Camila Mendes, Amerikalı oyuncu 1997 - Rolando Mandragora, İtalyan futbolcu 1998 - Michael Porter Jr., Amerikalı basketbolcu Ölümler 226 - Cao Pi, Çin'de Wei Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatorudur (d. 187) 1149 - Antakyalı Raymond, 1236-49 yılları arasında Antakya Prensliği prensi (d. 1115) 1316 - Ramon Llull, bir Mallorcalı yazar, filozof, mistik, ilahiyatçı (d. 1232) 1509 - Margaret Beaufort, Kral Henry VII ve İngiltere Kralı Henry VIII'nin babaannesi ve annesi oldu (d. 1443) 1520 - II. Montezuma, 1502'den 1520'ye kadar Tenoktitlan'ı yöneten Aztek kralı (d. 1466) 1779 - Anton Raphael Mengs, Alman bir ressamdır (d. 1728) 1839 - Hamparsum Limonciyan, Osmanlı Ermenisi bestekâr ve müzik hocası (d. 1768) 1840 - Lucien Bonaparte, Fransız devlet adamı, Canino ve Musignano prensi (d. 1775) 1852 - Henry Clay, Amerikalı siyasetçi (d. 1777) 1860 - Thomas Addison, İngiliz hekim (d. 1793) 1861 - Elizabeth Barrett Browning, İngiliz şair (d. 1806) 1875 - I. Ferdinand, 1835'ten 1848'de tahttan çekilmesine kadar Avusturya imparatoru (d. 1793) 1886 - Adolphe Monticelli, Fransız ressam (d. 1824) 1895 - Thomas Henry Huxley, İngiliz biyolog (d. 1825) 1925 - Şeyh Said, Zaza asıllı Türk müderris, mutasavvıf ve adıyla anılan isyanının lideri (d. 1865 ya da 1866) 1933 - Roscoe "Fatty" Arbuckle, Amerikalı oyuncu (d. 1887) 1934 - Zaro Ağa, Türkiye'nin en uzun yaşayan insanı (157-160 yıl yaşadığı sanılıyor) (d. 1774 veya 1777) 1940 - Paul Klee, İsviçreli ressam (d. 1879) 1941 - Ignacy Jan Paderewski, Polonyalı piyanist ve besteci (d. 1860) 1945 - Anton Graf von Arco auf Valley, Alman aşırı sağ aktivist (d. 1897) 1946 - Arthur Castrén, Fin siyasetçi (d. 1866) 1955 - Max Pechstein, Alman ressam ve grafiker (d. 1881) 1957 - Kingorō Hashimoto, Japon asker ve siyasetçi (d. 1890) 1965 - Martin Dunbar-Nasmith, Britanyalı amiral (d. 1883) 1967 - Jayne Mansfield, Amerikalı oyuncu (d. 1933) 1975 - Tim Buckley, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve gitarist (d. 1947) 1978 - Bob Crane, Amerikalı oyuncu (d. 1928) 1982 - Henry King, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1886) 1983 - Luis Buñuel, İspanyol yönetmen ve senarist (d. 1900) 1989 - Tahsin Saraç, Türk şair, yazar ve çevirmen (d. 1930) 1990 - Irving Wallace, Amerikalı romancı ve senaryo yazarı (d. 1916) 1992 - Muhammed Budiaf, Cezayir Devlet Başkanı (suikast) (d. 1919) 1995 - Lana Turner, Amerikalı oyuncu (d. 1921) 1999 - Allan Carr, Amerikalı film yapımcısı (d. 1937) 2000 - Vittorio Gassman, İtalyan oyuncu (d. 1922) 2002 - François Périer, Fransız oyuncu (d. 1919) 2002 - Rosemary Clooney, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1928) 2003 - Katharine Hepburn, Amerikalı oyuncu (d. 1907) 2007 - Orhan Doğan, Kürt asıllı Türk avukat ve siyasetçi (d. 1955) 2008 - Don S. Davis, Amerikalı aktör ve ressam (d. 1942) 2009 - Jean-Paul Roux, Fransız oryantalist ve Türkolog (d. 1925) 2011 - Kaya Köstepen, Türk futbolcu (d. 1934) 2013 - Jim Kelly, Amerikalı dövüş sanatları ustası, oyuncu ve sporcu (d. 1946) 2015 - Hişam Barakat, 2013 ila 2015 arası Mısır başsavcısı (d. 1950) 2015 - Josef Masopust, Eski Çekoslovak millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1931) 2015 - Charles Pasqua, Fransız devlet adamı (d. 1927) 2016 - Nezih Tuncay, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1945) 2018 - Arvid Carlsson, İsveçli bilim insanı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1923) 2018 - Chantal Garrigues, Fransız oyuncu (d. 1944) 2018 - Helen Griffin, Galli oyuncu, senarist ve oyun yazarı (d. 1959) 2018 - Liliane Montevecchi, Fransız-İtalyan şarkıcı, dansçı ve oyuncu (d. 1932) 2018 - Derrick O'Connor, İrlandalı karakter oyuncusu (d. 1941) 2018 - Irena Szewińska, Eski Polonyalı Olimpiyat kadın atletizm sporcusu (d. 1946) 2019 - Yevheniya Dembska, Ukraynalı oyuncu (d. 1920) 2019 - Gary Duncan, Amerikalı rock müziği gitaristi ve şarkıcı (d. 1946) 2019 - Jesper Langberg, Danimarkalı oyuncu (d. 1940) 2019 - Jeon Mi-seon, Güney Koreli oyuncu (d. 1970) 2019 - Guillermo Mordillo, Arjantinli animatör ve çizgi roman sanatçısı (d. 1932) 2020 - Bode Akindele, Nijeryalı milyarder iş insanı ve sanayici (d. 1932) 2020 - Efraín Barquero, Şilili şair (d. 1931) 2020 - Abdullah al Mohsin Chowdhury, Bangladeşli bir devlet memuru (d. 1963) 2020 - Carl Reiner, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1922) 2021 - Dalenda Abdou, Tunuslu aktris (d. 1928) 2021 - Stuart Damon, Amerikalı aktör (d. 1937) 2021 - John Lawton, İngiliz rock, blues müzisyeni, söz yazarı, TV sunucusu ve oyuncu (d. 1946) 2021 - Donald Rumsfeld, Amerikalı siyasetçi (d. 1942) 2021 - César Virguetti, Bolivyalı siyasetçi, eğitimci (d. 1955) 2022 - Eeles Landström, Fin sırıkla atlamacı, siyasetçi ve iş insanı (d. 1932) 2022 - Yehuda Meshi Zahav, İsrailli insan hakları aktivisti ve yönetici (d. 1959) 2023 - Alan Arkin, Amerikalı aktör, yönetmen, müzisyen ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1934) Tatiller ve özel günler Dünya Endüstriyel Tasarım Günü Dünya Skleroderma Günü 0629 29


text: Olaylar 1859 - Fransız akrobat Charles Blondin, Niagara Şelalesi'ni ip üstünde geçti. 1882 - Amerika Birleşik Devletleri'nin 20. Başkanı James Garfield'i öldüren Charles J. Guiteau, asılarak idam edildi. 1905 - Albert Einstein, Hareketli Cisimlerin Elektrodinamiği isimli makalesini yayımlayarak özel görelilik kuramını ortaya atmış oldu. 1908 - Tunguska olayı gerçekleşti. 1912 - Saskatchewan'da meydana gelen kasırga, 28 kişinin ölümüne yol açtı. 1918 - Göyçay Muharebesi gerçekleşti. 1921 - Himaye-i Etfal Cemiyeti kuruldu. 1924 - İstanbul posta dağıtıcıları, ücretlerini yetersiz bularak topluca istifa ettiler. 1934 - Adolf Hitler'in rakipleri olan 85 üst düzey Sturmabteilung elemanını, Schutzstaffel subaylarına katlettirdiği Uzun Bıçaklar Gecesi harekâtı başladı. 1934 - Demiryolu Elazığ'a ulaştı. 1936 - Dünyada ilk kez İngiltere’de kadınlar renkli mayolarla denize girdiler. 1936 - Tüm zamanların en çok satan romanlarından Rüzgâr Gibi Geçti yayımlandı. 1936 - Etiyopya İmparatoru Haile Selassie, Mussolini'nin ülkesini işgal etmesi üzerine, Milletler Cemiyeti'nde bir konuşma yaparak yardım talebinde bulundu. 1938 - ‘'Superman'’, çizgi roman kahramanları arasına girdi. 1939 - Hatay'ın Türkiye'ye katılması oy birliğiyle onaylandı. 1941 - II. Dünya Savaşı: Barbarossa Harekâtı - Nazi Almanyası, Ukrayna'nın Lviv kentini aldı. 1953 - Chevrolet'nin Corvette modeli, Michigan eyaletinin Flint şehrindeki tesislerde üretildi. 1956 - İki Amerikan yolcu uçağı, Arizona'da Grand Canyon üzerinde havada çarpıştı: 128 kişi öldü. 1960 - Belçika Kongosu, Belçika'dan bağımsızlığını kazandı. 1965 - Samsunspor kuruldu. 1967 - Yön dergisi yayımına son verdi. 1969 - Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Batman'ın Kuzey Magrip bölgesinde petrol buldu. 1970 - Türkiye'de haşhaş ekimini sınırlayan kararname, Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. 1971 - Rus uzay aracı Soyuz 11, hava depolarında meydana gelen arıza sebebiyle infilâk etti. 1972 - Casusluk iddiasıyla yargılanan Nahit İmre idama mahkûm oldu. 1973 - 117 yıldan beri rastlanmayan en uzun güneş tutulması, Türkiye saatiyle 14.00'te başladı. 1974 - Sovyet balet Mikhail Baryshnikov, Bolşoy Balesi'yle birlikte bulunduğu Kanada'da iltica etti. 1979 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Ankara'daki Milliyetçi Hareket Partisi Genel Merkezi ve hemen yakınındaki polis karakolu otomatik silahlarla tarandı. MHP lideri Alparslan Türkeş, "Türkiye'de akan her kanın, saldırıya uğrayan her yerin manevi faili Ecevit'tir." dedi. 1985 - Kaçırıldıktan sonra Beyrut'ta 17 gün tutulan yolcu uçağındaki 39 Amerikalı rehine serbest bırakıldı. 1990 - Doğu Almanya ile Batı Almanya, ekonomilerini birleştirme kararı aldı. 1990 - Türkiye Yazarlar Sendikası, İstanbul’da ‘Düşünceye Özgürlük’ yürüyüşü düzenledi. 1997 - Birleşik Krallık, Hong Kong'un idaresini Çin'e bıraktı. 1997 - J. K. Rowling'in kaleme aldığı Harry Potter serisinin ilk kitabı basıldı. 2002 - Brezilya, FIFA Dünya Kupası'nı kazandı. 2005 - İspanya'da eşcinsel evlilik yasallaştı. 2019 - ABD başkanı Donald Trump, Kuzey Kore'yi ziyaret eden ilk ABD Başkanı oldu. Doğumlar 1470 - VIII. Charles, 1483 - 1498 arasında hüküm sürmüş olan Fransa kralı (ö. 1498) 1688 - Ebu'l Hasan Ali, Hüseyni Hanedanının ve Tunus Beyliğinin ikinci beyidir (ö. 1756) 1755 - Paul Barras, Fransız Devrimi sırasında Direktuvar rejiminin üyesi ve ana yönetici lideri (ö. 1829) 1789 - Horace Vernet, Fransız ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1863) 1801 - Frédéric Bastiat, Fransız ekonomist ve teorisyen (ö. 1850) 1817 - Henry Elliot, İngiliz diplomat (ö. 1907) 1817 - Joseph Dalton Hooker, İngiliz botanikçi ve kâşiflerinden biridir (ö. 1911) 1893 - Walter Ulbricht, Doğu Almanya Cumhuriyeti lideri (ö. 1973) 1899 - Madge Bellamy, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1990) 1903 - Dhuru Alhdimiri, Hint zoolog 1906 - Anthony Mann, Amerikalı sinema yönetmeni ve oyuncu (ö. 1967) 1911 - Czesław Miłosz, Polonyalı şair ve deneme yazarı (ö. 2004) 1914 - Francisco da Costa Gomes, Portekizli asker ve devlet adamıdır (ö. 2001) 1917 - Susan Hayward, Amerikalı oyuncu (ö. 1975) 1917 - Lena Horne, Amerikalı bir şarkıcı, oyuncu, dansçı ve medeni haklar aktivisti (ö. 2010) 1921 - Washington SyCip, Çin asıllı Filipinli-Amerikalı hesap uzmanı ve yöneticidir (ö. 2017) 1925 - İbrahim Amini, İranlı siyasetçi ve din adamı (ö. 2020) 1926 - Paul Berg, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 2023) 1927 - Shirley Fry, Amerikalı kadın tenis oyuncusu (ö. 2021) 1927 - Mario Lanfranchi, İtalyan yapımcı, yönetmen, senarist, aktör ve koleksiyoncu (ö. 2022) 1928 - Celal Aliyev, Azeri akademisyen, biyolog ve siyasetçi (ö. 2016) 1928 - Orhan Boran, Türk sunucu ve oyuncu (ö. 2012) 1930 - Tony Lip, Amerikalı oyuncu (ö. 2013) 1933 - Tomislav Ivić, Hırvat futbolcu ve teknik direktör (ö. 2011) 1933 - Orval Tessier, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve antrenörüdür 1936 - Assia Djebar, Cezayirli romancı, çevirmen ve film yapımcısı (ö. 2015) 1936 - Dave Van Ronk, Amerikalı gitarist, şarkıcı, söz yazarı (ö. 2002) 1938 - Allin Vlasenko, Sovyet-Ukraynalı orkestra şefi (ö. 2021) 1941 - Otto Sander, Alman oyuncu (ö. 2013) 1942 - Friedrich von Thun, Avusturyalı oyuncu 1942 - Robert Ballard, Amerikalı deniz bilimci 1942 - Şener Kökkaya, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen 1943 - Bernard Kessedjian, Fransız diplomat (ö. 2007) 1951 - André Hazes, Hollandalı şarkıcı ve oyuncu (ö. 2004) 1954 - Pierre Charles, Dominikalı siyasetçi (ö. 2004) 1954 - Serj Sarkisyan, Ermeni siyasetçi ve Ermenistan Devlet Başkanı 1955 - Egils Levits, Letonyalı bir avukat, siyaset bilimci ve yargıç 1956 - Volker Beck, Doğu Alman eski atlettir 1959 - Brendan Perry, İngiliz şarkıcı, müzisyen, söz yazarı ve yapımcı 1959 - Valeriy Sereda, Azeri sporcu 1959 - Vincent D'Onofrio, Amerikalı oyuncu ve yapımcı 1960 - Frank Masley, Amerikalı kızakçı 1963 - Olha Brizhina, Ukrayna'yı temsil etmiş eski atlet 1963 - Yngwie J. Malmsteen, İsveçli gitarist 1965 - Mitch Richmond, Amerikalı eski profeyonel basketbolcu 1965 - Muhammet Uzuner, Türk oyuncu ve yönetmen 1966 - Alen Markaryan, Ermeni asıllı Türk amigo ve spor yazarı 1966 - Mike Tyson, Amerikalı boksör 1967 - Güler Duman, Türk Halk Müziği sanatçısı 1968 - Phil Anselmo, Amerikalı şarkıcı, besteci ve yapımcı 1968 - Rafael Moreno Valle Rosas, Meksikalı eski siyasetçi ve bürokrat (ö. 2018) 1969 - Uta Rohländer, Alman atlet 1970 - Antonio Chimenti, İtalyan futbolcu ve teknik direktör 1973 - Arsen Hambardzumyan, Ermeni siyasetçi 1973 - Devrim Saltoğlu, Türk oyuncu 1973 - Frank Rost, Alman kaleci 1973 - Levent Semerci, Türk film yönetmeni 1973 - Şevket Çoruh, Türk oyuncu 1974 - Orhan Baltacı, Türk şarkıcı (Doğuş adıyla tanınan) 1975 - Ralf Schumacher, Alman Formula 1 pilotu 1975 - Rami Shaban, İsveçli millî futbolcu 1977 - Tathiana Garbin, İtalyan tenisçi 1980 - Nourdin Boukhari, Fas ve Hollanda vatandaşı futbolcu 1981 - Barbora Špotáková, Çek cirit atıcı 1982 - Aylin Kontente, Türk oyuncu 1982 - Büşra Pekin, Türk tiyatro ve dizi oyuncusu 1982 - Lizzy Caplan, Amerikalı oyuncu 1983 - Cheryl, İngiliz şarkıcı 1983 - Ebru Polat, Türk şarkıcı 1983 - Katarzyna Skowrońska, Polonyalı voleybolcu 1985 - Cem Atan, Türk kökenli Avusturyalı oyuncu 1985 - Cody Rhodes, Amerikalı güreşçi 1985 - Michael Phelps, Amerikalı yüzücü 1985 - Trevor Ariza, Amerikalı profesyonel basketbolcu 1986 - Alicia Fox, Amerikalı profesyonel güreşçi ve model 1986 - Fredy Guarín, Kolombiyalı futbolcudur 1987 - Uraz Kaygılaroğlu, Türk oyuncu 1989 - Asbel Kiprop, Kenyalı atlet 1989 - Candide Öztürk, Türk basketbolcu 1990 - Dario Lezcano, Paraguaylı millî futbolcu 1990 - N, Jellyfish Entertainment altında çıkış yapmış oyuncu, şarkıcı ve sunucu 1991 - Margaret, Polonyalı şarkıcı-söz yazarı ve stilist 1994 - Gianni Rodríguez, Uruguaylı futbolcu 1997 - Samed Karakoç, Türk futbolcu Ölümler 350 - Nepotianus, Romalı isyancı (d. ?) 1520 - II. Montezuma, 1502’den 1520’ye kadar Tenoktitlan'ı (Meksiko) yöneten Aztek kralı (d. 1466) 1607 - Caesar Baronius, İtalyan Kardinal, kilise tarihçisi ve Katolik mezhep savunucusu (d. 1538) 1649 - Simon Vouet, Fransız ressam ve dekoratör (d. 1590) 1882 - Charles Julius Guiteau,' Amerikalı bir yazar ve avukat (d. 1841) 1917 - Henry Vaughan, Amerikalı mimar (d. 1845) 1919 - John Strutt Rayleigh, İngiliz fizikçi (d. 1842) 1921 - Fedir Şçus, Mahnovşçina komutanı, Ukraynalı Anarko-Komünist devrimci (d. 1893) 1926 - Lionel Royer, Fransız ressam (d. 1852) 1934 - Fritz Gerlich, Alman gazeteci ve arşivci (d. 1883) 1934 - Gregor Strasser, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP)'nde politikacı (d. 1892) 1934 - Karl Ernst, 1933 öncesinde Berlin'de SA lideri ve Gruppenführer (d. 1904) 1934 - Kurt von Schleicher, Alman asker ve Weimar Cumhuriyeti'nin son Şansölyesi (d. 1882) 1944 - Hambartsum Haçanyan, Ermeni sinema oyuncusu (d. 1894) 1946 - Nikolay Morozov, Rus bilim insanı ve Yeni Kronoloji'nin kurucusu (d. 1854) 1948 - Prens Sabahattin, Türk siyasetçi ve düşünür (d. 1879) 1952 - Mauno Pekkala, Finlandiya Başbakanı (d. 1890) 1953 - Vsevolod Pudovkin, Rus film yönetmeni (d. 1893) 1963 - Alexander Rüstow, Alman filozof (d. 1885) 1966 - Giuseppe Farina, İtalyan otomobil yarışçısı (d. 1906) 1967 - Yavuz Abadan, Türk hukukçu (d. 1905) 1971 - Georgi Dobrovolski, Sovyet kozmonot (d. 1928) 1971 - Viktor Patsayev, Sovyet kozmonot (d. 1933) 1971 - Vladislav Volkov, Sovyet kozmonot (d. 1935) 1973 - Nancy Mitford, İngiliz roman ve biyografi yazarı, gazeteci (d. 1904) 1984 - Lillian Hellman, Amerikalı oyun yazarı 1995 - Georgiy Beregovoy, Sovyet kozmonot (d. 1921) 1996 - Fuat Bayramoğlu, Türk diplomat, Dışişleri ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterlerinden (d. 1912) 2001 - Chet Atkins, Amerikalı gitarist ve müzik yapımcısı (d. 1924) 2001 - Joe Henderson, Amerikalı caz tenor saksafon sanatçısı (d. 1937) 2004 - Hüseyin Baradan, Türk sinema oyuncusu (d. 1932) 2004 - Rosalinde Hurley, İngiliz doktor, mikrobiyolog, patolog (d. 1929) 2011 - Vasfi Uçaroğlu, Türk baterist ve orkestra şefi (d. 1928) 2012 - İzak Şamir, İsrailli politikacı (d. 1915) 2017 - Simone Veil, Fransız bakan ve siyasetçi (d. 1927) 2018 - Billy Kinard, Amerikalı Amerikan futbolu oyuncusu ve antrenörü (d. 1933) 2018 - Fuat Sezgin, Türk akademisyen (d. 1924) 2019 - Borka Pavićević, Sırbistan drama yazarı, savaş karşıtı aktivist ve insan hakları aktivist (d. 1946) 2019 - David Binder, Amerikalı savaş muhabiri ve gazeteci (d. 1931) 2019 - David Koloane, Güney Afrikalı politik yazar ve sanatçı (d. 1938) 2019 - Sebastián Alarcón, Şilili film yönetmeni ve senarist (d. 1949) 2020 - Tim Brooks, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1947) 2020 - Dan Hicks, Amerikalı aktör (d. 1951) 2020 - Aleksandr Kabanov, Sovyet-Rus sutopu oyuncusu ve antrenör (d. 1948) 2020 - Alfred Kotey, Ganalı profesyonel boksör (d. 1968) 2021 - Abass Bonfoh, Togolu siyaset adamı (d. 1948) 2021 - Raj Kaushal, Hint film yapımcısı, yönetmeni ve dublör (d. 1971) 2021 - Janet Moreau, Amerikalı Olimpiyat atleti (d. 1927) 2021 - Barbara Murphy, İrlandalı nefrolog (d. 1964) 2022 - Vladimir Zelenko, Ukraynalı-Amerikalı fizikçi, yazar (d. 1973) Tatiller ve özel günler Koruyucu Aile Günü (Türkiye) Dünya Emekliler Günü 0630 30


text: Venüs veya Venus ile şu maddeler kastedilmiş olabilir: Venüs, Güneş sisteminde bir gezegen Venüs (mitoloji), Yunan Mitolojisi'ndeki aşk tanrıçası Afrodit'in Roma Mitolojisi'nde geçen Latince adı Venüs heykelcikleri, genellikle dişilik organları abartılmış, yukarı paleolitik zamanlardan kalma kadın yontucuklara verilen genel ad Venüs sembolü, sembol Kişi Venus Williams, Amerikalı tenisçi Sanat ve eğlence Resim ve heykel Urbino Venüsü, İtalyan ressam Titian'ın 1538 yılında çizdiği yağlı boya tablodur. Aynadaki Venüs, İspanyol ressam Diego Velázquez'in yaptığı tablo Vènus et Fleur, 2004 yılı Fransız yapımı sinema filmi Venus de Milo, Antik Yunan Heykel sanatının en ünlü örneklerinden birisi Kaptan Venüs (çizgi roman), çizgi roman Kürklü Venüs, Leopold von Sacher-Masoch kitabı Müzik Venus (Lady Gaga şarkısı) Film Venus (film, 2006), Peter O'Toole‘un başrolünde olduğu 2006 yapımı film.


text: Olaylar 1851 - Amerikalı yazar Harriet Beecher Stowe'un kölelik karşıtı romanı Tom Amca'nın Kulübesi (Life Among the Lowly) bir gazetede tefrika edilmeye başlandı. 1926 - Birleşik Krallık, Türkiye ve Irak arasında Ankara Antlaşması imzalandı. Türkiye, Musul petrollerinin gelirinden 25 yıl süreyle yüzde 10 pay almayı kabul etti ve Musul'daki haklarından vazgeçti. Fakat daha sonra, 500 bin sterlin karşılığında bu haktan da vazgeçildi. 1947 - Marshall Planı: Harvard Üniversitesi'nde verdiği bir konuşmada, Amerika Birleşik Devletleri Devlet Bakanı George Marshall, savaş sonrası Avrupa'ya destek için çağrıda bulundu. 1956 - Elvis Presley yeni şarkısı "Hound Dog"u televizyonda The Milton Berle Showda tanıttı, Show sırasında yaptığı kışkırtıcı kalça hareketleri o devirde seyirciler tarafından müstehcen bulundu. 1957 - Gülhane Askerî Tıp Akademisi teşkilatlandırıldı. 1963 - Birleşik Krallık Savaş Bakanı John Profumo karıştığı bir seks skandalı yüzünden görevinden istifa etmek zorunda kaldı. (Profumo Skandalı) 1964 - Hükümetin Kıbrıs'a müdahale kararı üzerine, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Johnson, İnönü'ye, müdahalede ABD yardımına ait silahların kullanılamayacağını belirten ve Türkiye tarihine "Johnson Mektubu" olarak geçen bir mektup gönderdi. 1967 - İsrail ile Arap ülkeleri arasında; tarihe "Altı Gün Savaşı" diye geçen çatışmalar başladı. Çatışmalar sonrasında, kendi topraklarından daha fazla toprak elde eden İsrail, Gazze Şeridi'ni, Beytüllahim ve Hebron kentlerini, Batı Şeria'yı ve Golan Tepeleri'ni ele geçirdi. 1975 - Süveyş Kanalı, Altı Gün Savaşı'nın ardından, 8 yıl sonra uluslararası deniz trafiğine açıldı. 1976 - ABD'de Idaho eyaletinde bulunan "Teton Barajı" çöktü. 1977 - Ev kullanımına uygun ilk pratik kişisel bilgisayar olan Apple II satışa sunuldu. 1981 - Genel ahlak kurallarını bozduğu gerekçesiyle eşcinsellerin sahneye çıkması başta İstanbul olmak üzere bazı valiliklerce yasaklandı. 1981 - ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'nin yayımladığı haftalık bir tıbbi dergide, Kaliforniya'nın Los Angeles şehrinde 5 kişide, sadece bağışıklık sistemleri zayıflamış hastalarda görülen zatürreenin az rastlanan bir formuna rastlandığı bildirildi. Bu hastalar ilk onaylanmış AIDS vak'aları olarak tarihe geçti. 1983 - 12 Eylül Darbesi'nin 47 ve 48. idamları: 7 Eylül 1979'da Manisa Turgutlu'da fırın basıp 4 sol görüşlü fırıncıyı öldüren sağ görüşlü militanlar Halil Esendağ ve Selçuk Duracık, idam edildi. 2017 - Karadağ, NATO'ya üye oldu. Doğumlar 1656 - Joseph Pitton de Tournefort, Fransız doğabilimci (ö. 1708) 1799 - Aleksey Lvov, Rus besteci (ö. 1870) 1819 - John Couch Adams, İngiliz astronom (ö. 1892) 1830 - Karmin Crocco, İtalyan eşkıya (ö. 1905) 1878 - Panço Villa, Meksikalı devrimci (ö. 1923) 1883 - John Maynard Keynes, Britanyalı ekonomist (ö. 1946) 1898 - Federico Garcia Lorca, İspanyol şair (ö. 1936) 1900 - Dennis Gabor, Macar asıllı İngiliz fizikçi, elektrik mühendisi, mucit ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1979) 1928 - Tony Richardson, İngiliz sinema yönetmeni (ö. 1991) 1932 - Christy Brown, İrlandalı yazar ve ressam (ö. 1981) 1932 - Yekta Güngör Özden, Türk hukukçu, yazar ve şair 1933 - William Kahan, Kanadalı matematikçi ve bilgisayar bilimcisi 1939 - Joe Clark, Kanadalı iş insanı ve siyasetçi 1941 - Ergün Aybars, Türk tarihçi ve akademisyen 1941 - Martha Argerich, Arjantinli konser piyanisti 1944 Colm Wilkinson, İrlandalı şarkıcı Whitfield Diffie, Amerikalı şifrebilimci 1946 - Coşkun Göğen (Tecavüzcü Coşkun), Türk oyuncu 1946 - Stefania Sandrelli, İtalyan oyuncu 1947 - Laurie Anderson, Amerikalı avangart sanatçısı, besteci, müzisyen ve film yönetmeni 1949 - Ken Follett, tarihsel ve gerilim türü romanlar yazan Galli yazar 1952 - Nicko McBrain, İngiliz şarkıcı 1954 - Haluk Bilginer, Türk oyuncu ve yönetmen 1954 - Nancy Stafford, Amerikalı oyuncu, film yapımcısı, eski manken ve senarist 1956 - Enis Berberoğlu, Türk gazeteci, yazar ve siyasetçi 1956 - Merzie Ibragimovna Khalitova, Sovyet ve Ukrayna vatandaşı, Kırım Tatar kökenli besteci 1958 - Ahmed Abdallah Mohamed Sambi, Komorlu siyasetçi 1960 - Kerem Alışık, Türk oyuncu 1960 - Leslie Hendrix, Amerikalı oyuncu 1962 - Astrid, Kral II. Albert ve Kraliçe Paola'nın ikinci çocuğu ve tek kızı ve şu anki Belçika hükümdarı Kral Philippe'in kardeşi 1964 - Rick Riordan, Amerikalı Frantastik yazarı 1966 - Aydoğan Aydın, Türk asker (ö. 2017) 1967 - Ron Livingston, Amerikalı film ve dizi oyuncusu 1968 - Şebnem Sönmez, Türk oyuncu 1969 - Çiçek Dilligil, Türk oyuncu 1970 - Koji Noguchi, Japon eski millî futbolcu 1971 - Mark Wahlberg, Amerikalı oyuncu, müzisyen ve televizyon yapımcısı 1971 - Susan Lynch, Kuzey İrlandalı oyuncu 1978 - Fernando Meira, Portekizli eski futbolcu 1978 - Nick Kroll, Amerikalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı 1979 - David Bisbal, İspanyol şarkıcı 1979 - Pete Wentz, Fall Out Boy grubunun basçısı ve söz yazarı 1981 - Serhat Akın, Türk futbolcu 1982 - Achille Emana, Kamerunlu futbolcu 1982 - Zvjezdan Misimović, Boşnak futbolcu 1984 - Stephen Nagbe Mennoh, Liberyalı futbolcu 1984 - Yusuf Güney, Türk şarkıcı 1985 - Jeremy Abbott, Amerikalı buz patenci 1986 - Bárbara de Regil, Meksikalı oyuncu 1986 - Károly Sándor Pallai, Macar bilim insanı, şair ve çevirmen 1987 - Marcus Thornton, Amerikalı profesyonel basketbolcu 1988 - Austin Daye, Amerikalı profesyonel basketbolcu 1989 - Ed Davis, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu 1989 - Gilberto Oliveira Souza Júnior, Brezilyalı futbolcu 1989 - Khaleem Hyland, Trinidad ve Tobagolu millî futbolcu 1989 - Léo Schwechlen, Fransız futbolcu 1989 - Yiğit Gökoğlan, Türk futbolcu 1990 - Ben Rienstra, Hollandalı futbolcu 1990 - DJ Mustard, Amerikalı müzik yapımcısı ve DJ 1990 - Junior Hoilett, Kanadalı millî futbolcu 1990 - Masato Kudo, Japon futbolcu 1990 - Matthias Ostrzolek, Polonya asıllı Alman futbolcu 1990 - Polina Rahimova, Azeri voleybolcu 1990 - Sekou Oliseh, Liberyalı futbolcu 1991 - Lisa Schmidla, Alman kürekçi 1991 - Martin Braithwaite, Guyana asıllı Danimarkalı millî futbolcu 1992 - Emily Seebohm, Avustralyalı yüzücü 1992 - Joazhiño Arroe, Perulu futbolcu 1992 - Yago Pikachu, Brezilyalı futbolcu 1993 - Cándido Ramírez, Meksikalı futbolcu 1993 - Erdal Akdarı, Türk futbolcu 1993 - Maria Thorisdottir, Norveçli millî futbolcu 1994 - Anna Neplyakh, Ukraynalı manken 1995 - Troye Sivan, Güney Afrika doğumlu Avustralyalı oyuncu, şarkıcı, söz yazarı ve eski YouTuber 1996 - Marcão, Brezilyalı stoper 1997 - Henry Onyekuru, Nijeryalı millî futbolcu 1997 - Kieran Tierney, İskoç futbolcu 1998 - Fabian Benko, Alman futbolcu 1998 - Yuliya Lipnitskaia, Rus artistik buz pateni sporcusu 2000 - Pierre Kalulu, Fransız futbolcu Ölümler 1017 - Sanjō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 67. imparatoru (d. 976) 1316 - X. Louis, Fransa kralı (d. 1289) 1434 - Yuri Dmitriyeviç, 1389'dan ölümüne kadar Zvenigorod Dükü (d. 1374) 1615 - Toyotomi Hideyori, Sengoku döneminde yaşamış Japon samuray (d. 1593) 1816 - Giovanni Paisiello, İtalyan besteci (d. 1741) 1826 - Carl Maria von Weber, Alman besteci (d. 1786) 1832 - Kaʻahumanu, Hawaii Krallığı'nda konsort kraliçe (d. 1768) 1897 - Teodor Kasap, Rum kökenli Osmanlı gazeteci, yazar ve çevirmen (d. 1835) 1910 - O. Henry, Amerikalı öykü yazarı (d. 1862) 1944 - Riccardo Zandonai, İtalyan opera ve klasik batı müziği eserleri bestecisi ve müzik eğitimcisi (d. 1883) 1958 - Evelyn Ellis, Amerikalı oyuncu (d. 1894) 1965 - Wilhelm, İsveç ve Norveç prensi (d. 1884) 1971 - Cahit Irgat, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1915) 1974 - Hilmi Ziya Ülken, Türk felsefeci ve sosyolog (d. 1901) 1977 - Fevzi el-Kavukçu, Arap asker ve politikacı (d. 1890) 1993 - Conway Twitty, Amerikalı şarkıcı (d. 1933) 1983 - Kurt Tank, Alman havacılık mühendisi (d. 1898) 2004 - Necdet Mahfi Ayral, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1908) 2004 - Ronald Reagan, Amerika Birleşik Devletleri'nin 40. Başkanı (d. 1911) 2004 - Zahir Güvemli, Türk yazar, karikatürist ve eleştirmen (d. 1913) 2005 - Susi Nicoletti, Alman-Avusturyalı oyuncu ve balerin (d. 1918) 2009 - Rajeev Motwani, Hindistan doğumlu bilgisayar bilimci (d. 1962) 2010 - Erdoğan Tokatlı, Türk sinema yönetmeni, yazar ve çevirmen (d. 1939) 2011 - Ludo Martens, Belçikalı tarihçi ve komünist politikacı (d. 1946) 2012 - Caroline John, İngiliz oyuncu (d. 1940) 2012 - Ray Bradbury, Amerikalı yazar (d. 1920) 2015 - Sadun Boro, Türk denizci (d. 1928) 2015 - Tarık Aziz, Iraklı siyasetçi ve eski Irak Dışişleri Bakanı (d. 1936) 2016 - Jerome Bruner, Amerikalı psikolog (d. 1915) 2017 - Andy Cunningham, İngiliz oyuncu, kukla sanatçısı ve yazar (d. 1950) 2017 - Cheick Tioté, Fildişi Sahilili millî futbolcu (d. 1986) 2017 - Helen Dunmore, İngiliz şair, romancı ve çocuk öyküleri yazarı (d. 1952) 2017 - Kathryn Stripling Byer, Amerikalı kadın şair ve eğitimci (d. 1944) 2018 - Brian Browne, Kanadalı caz piyanisti ve besteci (d. 1937) 2018 - Daša Drndić, Hırvat kadın yazar ve romancı (d. 1946) 2018 - Feng Ting-kuo, Tayvanlı-Çinli siyasetçi (d. 1950) 2018 - Frank Bresee, Amerikalı radyocu ve tarihçi (d. 1929) 2018 - Jānis Bojārs, Litvan gülle atma sporcusu (d. 1956) 2018 - Kate Spade, Amerikalı moda tasarımcısı ve iş insanı (d. 1962) 2018 - Pierre Carniti, İtalyan siyasetçi ve sendikacı (d. 1936) 2019 - Dinyar Contractor, Hint oyuncu, komedyen, yönetmen ve yazar (d. 1941) 2019 - Elio Sgreccia, İtalyan biyolog ve Kardinal (d. 1928) 2020 - Carlos Lessa, Brezilyalı ekonomist ve profesör (d. 1936) 2020 - Keiko Itō, Japon haiku şairi (d. 1935) 2021 - Narinder Bragta, Hint siyasetçi (d. 1952) 2021 - Jean-Claude Caron, Fransız aktör (d. 1944) 2021 - T. B. Joshua, Nijeryalı din adamı, televizyoncu ve hayırsever (d. 1963) 2021 - Pedro Taberner, İspanyol eski futbolcudur (d. 1946) 2021 - Galen Young, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1975) 2022 - Latif Demirci, Türk karikatürist (d. 1961) 2022 - Dom Phillips, İngiliz gazeteci ve köşe yazarı (d. 1964) 2022 - Alec John Such, ABD'li bir müzisyen (d. 1951) 2022 - Trouble,' Amerikalı rap müzisyeni (d. 1987) 2023 - Nurhan Damcıoğlu, Türk kantocu, ses sanatçısı, tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1941) 2023 - Astrud Gilberto, Brezilyalı şarkıcı (d. 1940) Tatiller ve özel günler Dünya Çevre Günü 0605 05


text: İyad Allavi (; d. 31 Mayıs 1944, Bağdat), Iraklı siyasetçi ve sinirbilimcidir. Haziran 2004-Mayıs 2005 arasında Irak başbakanı olarak görev yapmıştır. Hayatı 1945 yılında Şii bir ailenin çocuğu olarak Irak'ta dünyaya geldi. 1960 yılında Bağdat'ta tıp okumaya başlayan Allavi, Saddam Hüseyin'le burada tanıştı. Daha sonra sinirbilimci (nörolog) olarak Bağdat Üniversitesi'nden mezun oldu. Irak halkı Irakiye Bloku'nun Lideri Allavi'yi Bıyıksız Saddam diye sevmişlerdir. Baas Partisinin kuruluş yıllarında birlikte çalıştığı Saddam Hüseyin'in emrini verdiği Londra'daki suikasttan yaralanarak kurtulmuştur. Kendisini öldürmeye çalışan Saddam Hüseyin'e düşman olan Allavi'nin CIA ve MI6 ile yakın ilişkileri oldu. Allavi 1994'te Saddam'a karşı askeri darbe girişimi yapmış fakat başarısız olmuştur. Irak'ın 2003 yılında Amerika Birleşik Devletleri önderliğinde işgalinden sonra kurulan Irak Geçici Hükümeti'nde Başbakan sıfatıyla göreve başladı. Saddam Hüseyin sonrası Irak'ın ilk başbakanı oldu. 28 Mayıs 2004 - 7 Nisan 2005 tarihleri arasında görev yaptı. Eski bir Baas Partisi üyesidir ve İngiliz vatandaşıdır. 7 Mart 2010 tarihinde yapılan seçimler sonucunda Irak Yüksek Seçim Kurulu'nun açıkladığı sonuçlara göre Allavi'nin liderliğindeki el-Irakiye koalisyonu 91 milletvekili ile seçimlerin galibi oldu. Allavi'nin bu sonuçlardan sonra yeni hükûmeti kurması beklenmekteydi fakat Nuri el-Maliki bunu kabul etmeyerek kendisi kaldı. Allavi'ye ise başka bir görev verilerek devlet kuruldu. Kaynakça 1945 doğumlular Irak başbakanları Iraklı nörologlar Yaşayan insanlar Iraklı siyasetçiler Iraklı Şiiler Bağdat doğumlu siyasetçiler Bağdat Üniversitesinde öğrenim görenler Londra Üniversitesinde öğrenim görenler Birleşik Krallık'taki Iraklı gurbetçiler Irak cumhurbaşkanı yardımcıları Panama Belgeleri'nde adı geçen kişiler


text: Boris Tadić, (; d. 15 Ocak 1958, Saraybosna) Sırp siyasetçi. 2004-2014 yılları arasında Demokrat Parti Başkanı, 2004-2012 yılları arasında da Sırbistan Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 2002 yılında Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanı oldu. Sırbistan-Karadağ meclisinde Savunma Bakanı olarak görev yaptı ve aynı yıl meclis başkanı seçildi. Demokratik Parti'de genel kurul sekreterliği, Yürütme kurulu 2. başkanlığı ve vekilliği ile 2014-2014 yılları arasında parti başkanlığı görevlerini yürüttü. 2004 yılında yapılan Sırbistan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunu %27,3 oy oranıyla kazandı. 27 Haziran 2004 tarihinde yapılan ikinci tur seçimlerinde de Tomislav Nikolić'i yenerek Sırbistan-Karadağ Cumhurbaşkanı seçildi. 5 Nisan 2012 tarihinde seçimlere 1 yıl kala cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek erken seçim kararı aldı. 6 Mayıs 2012 tarihinde yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birinci turunda % 25.31 oy oranıyla birinci oldu. İkinci turda rakibi olan Tomislav Nikolić ile yarıştı. İkinci turda %47.31 oy oranı aldıysa da, rakibi Tomislav Nikolić %49.54 oy oranıyla birinci oldu ve Sırbistan Cumhurbaşkanı seçildi. 2014 yılında Demokrat Parti'den istifa etti ve Yeni Demokrat Parti'yi kurdu. İngilizce ve çok az Fransızca bilmekte olup evli ve 2 çocuk babasıdır. Dış bağlantılar https://web.archive.org/web/20080225141059/http://www.boristadic.org/ Kaynakça |- |- 1958 doğumlular Sırbistan cumhurbaşkanları Yaşayan insanlar Sırbistan savunma bakanları


text: Ağrı Dağı (Selçuklular döneminde: Eğri Dağ), 5.137 metrelik rakımıyla, Türkiye'nin en yüksek dağıdır. Ağrı Dağı, Türkiye'nin doğu ucunda, İran'ın 16 kilometre batısında ve Ermenistan'ın 32 kilometre güneyindedir. Dağın %65'lik bir kesimi Iğdır ilinde, kalan %35'lik kesimi ise Ağrı ili sınırları içerisindedir. İsimleri ve etimoloji Dağın Türkçe ismi olan Ağrı Dağı, dilde Geç Orta Çağ'dan beri kullanılmaktadır. Dağın geleneksel Farsça ismi olan (), Nuh Dağı manasına gelmektedir. Kürtçe çiyayê Agirî olarak adlandırılmış dağ bu dilde "Ateşli Dağ" anlamına gelir. Ararat ismi, İbranicede eski çağlarda Ermeni Yaylaları'nda yaşamış Urartular için kullanılmış (İbranice okunuşu ile ''Ararat'') אֲרָרָט kelimesinin Yunanca varyasyonudur. Dağ dünyada genellikle bu isimle tanınmasına rağmen, dağın bulunduğu bölgede yaşamış hiçbir yerli halk dağ için bu ismi kullanmamıştır. Klasik Antik Çağ'da, özellikle Strabon'nun Geographica eserinde Ağrı Dağı'nın zirveleri Eski Yunancada Ἄβος (Abos) ve Νίβαρος (Nibaros) olarak geçmektedir. Dağın geleneksel Ermenice ismi Masis (Մասիս) olmasına rağmen Ararat ve Masis isimleri günümüz Ermenistan'ında aynı yaygınlıkta kullanılmaktadır. Bu ismin Orta Farsçadaki masist (en büyük) kelimesinden türediği veya Proto-Hint-Avrupa dilinde dağ anlamına gelen *mns- kökünden evrildiği düşünülmektedir. Arkeolog Armen Petrosyan'a göre ise isim, Gılgamış Destanı'nda geçen Māšu Dağı'ndan geçmiştir. Jeolojik ve coğrafi özellikleri Ağrı Dağı iki zirveden oluşur. Bunlar 5.137 metrelik Atatürk Zirvesi (Büyük Ağrı) ile 3.898 metrelik İnönü Zirvesi'dir (Küçük Ağrı). 4000 metreye kadar bazalt, daha sonraki yükseklikte andezit lavlarından oluşarak volkanik bir dağ özellikleri gösterir. Ağrı Dağı 5137 m'lik yüksekliği ile sadece ülkenin en yüksek zirvesi olmayıp aynı zamanda üzerinde 10 km2lik güncel bir buz takkesi (ice cap) bulunduran tek dağıdır. Ağrı Dağı üzerinde güncel kalıcı kar sınırı 4300 metreden geçmektedir (Arkel, 1973). Blumenthal (1958) kalıcı kar sınırının Pleistosen’de 3000 metre seviyesine kadar indiğini hesaplamıştır. Zirvesi dört mevsim boyunca erimeyen kar ve takke buzulu ile kaplı volkanik bir dağ olan Ağrı Dağı’nın doruğundaki örtü buzul, Türkiye'nin en büyük buzuludur. Buz takkesinden sarkan ve uzunlukları 1 ila 2,5 km arasında değişen toplam 11 adet buzul dili dağın güney eteklerinde 4200 m'ye, kuzey eteklerinde ise 3900 m'ye kadar ulaşmıştır. Bu dillerden en büyüğü kraterin kuzeydoğusundaki Cehennemdere Vadisi'nde bulunur. Eğimin çok fazla olmasından dolayı zaman zaman kopan buzul parçaları vadinin aşağı kesimlerinde (2370 m civarı) döküntüler ile kaplı ölü bir buzulun (rejenere buzul) oluşumuna da yol açmıştır. Ağrı Dağı eteklerindeki morenler diğer dağlara kıyasla çok daha az bir alan kaplamaktadırlar. Bunun nedeni, Cehennemdere Vadisi hariç, gelişmiş vadilerin bulunmayışı, buzul üstünün ayrışmış malzeme ile kaplanmasını sağlayacak yüksek eğimli zirvelerin olmayışı ve zaman zaman aktif hâle geçen volkandan çıkan malzemelerin daha yaşlı moren depolarını kaplaması olarak açıklanabilir. Jeolojik tarih Erken Eosen ve erken Miyosen boyunca, Arap platformunun Lavrasya ile çarpışması kapandı ve Tetis Okyanusu'nu şimdi Anadolu olan bölgeden uzaklaştırdı. Bu kıtasal kabuk kütlelerinin kapanması bu okyanus havzasını çökertmiştir. Orta Eosen'de ve erken Miyosen'in sonuna kadar kalan denizlerin giderek sığlaşmasıyla sonuçlandı. Çarpışma zonu içindeki çarpışma sonrası tektonik yakınsama, erken Miyosenin sonunda Doğu Anadolu'dan kalan denizlerin tamamen yok olmasına, çarpışma zonu boyunca kabuksal kısalma ve kalınlaşmaya ve Doğu Anadolu-İran platosunun yükselmesine neden oldu. Bu yükselmeye eşlik eden, çok sayıda yerel havzanın oluşmasına neden olan faylanma ve katlanma yoluyla geniş deformasyon olmuştur. Devam eden faylanma, volkanizma ve depremselliğin kanıtladığı gibi, kuzey-güney sıkıştırma deformasyonu bugün de devam etmektedir. Anadolu'da bölgesel volkanizma Orta-Geç Miyosen'de başlamıştır. Geç Miyosen- Pliyosen döneminde, yaygın volkanizma tüm Doğu Anadolu-İran platosunu kalın volkanik kayalar altında kapladı. Bu volkanik aktivite tarihsel dönemlere kadar kesintisiz devam etmiştir. Görünüşe göre, en geç Miyosen-Pliyosen'de, 6 ila 3 My arasında bir doruk noktasına ulaştı. Kuvaterner sırasında volkanizma, Ağrı Dağı gibi birkaç yerel volkanla sınırlı hale geldi. Bu volkanlar, tipik olarak, Anadolu'nun devam eden kuzey-güney kısalma deformasyonunun oluşturduğu kuzey-güney gerilme çatlakları ile ilişkilidir. Anadolu'nun Kuvaterner volkanizmasının ayrıntılı çalışmasında ve özetinde, Yılmaz ve diğerleri. Ağrı Dağı'nın yan taraflarına derin bir şekilde oyulmuş buzul vadilerinde açığa çıkan volkanik kayalardan inşa edilmesinin dört aşamasını tanıdı. İlk olarak, 700 metreden fazla piroklastik kayaç ve birkaç bazaltik lav akışı biriktiren Plinian-sub Plinian fissür patlamalarının bir çatlak patlama aşamasını fark ettiler. Bu volkanik kayaçlar, Ağrı Dağı'nın gelişmesinden önce yaklaşık olarak kuzeybatı-güney güneydoğu yönlü genişlemeli faylar ve çatlaklardan püskürmüştür. İkincisi, bir koni oluşturma aşaması volkanik aktivite bir çatlak boyunca bir noktada lokalize olduğunda başladı. Bu aşamada, 150 metre kalınlığa kadar ardışık lav akışlarının ve andezit ve dasit bileşiminin piroklastik akışlarının patlaması ve daha sonra bazaltik lav akışlarının patlaması, düşük konik profilli Büyük Ağrı konisini oluşturdu. Üçüncüsü, bir iklim evresi sırasında bol andezitik ve bazaltik lav akıntıları patlak verdi. Bu aşamada, Büyük ve Küçük Ağrı'nın mevcut konileri, ikincil çatlaklar boyunca püskürmeler ve çatlaklar ve kanatlar meydana geldikçe oluştu. Son olarak, Ağrı Dağı'ndaki volkanik patlamalar, bir yan patlama aşamasına geçti, bu sırada kuzey-güney yönlü büyük bir fay, yanardağın yan kısımlarında bir dizi ikincil çatlak ve çatlakla birlikte gelişen iki koniyi dengeledi. Bu fay ve tali çatlaklar ve çatlaklar boyunca, küçük patlamalarla bir dizi asalak koni ve kubbe inşa edildi. Bir yardımcı koni, hacimli bazalt ve andezit lav akıntılarını püskürttü. Doğubeyazıt ovası boyunca ve güneyden akan Sarısu Nehri boyunca aktılar. Bu lav akışları, iyi korunmuş lav tüpleri içeren siyah ʻaʻā ve pāhoehoe lav akışlarını oluşturdu. Bu lav akışlarının radyometrik tarihlemesi, 0.4, 0.48 ve 0.81 Ma radyometrik yaşları vermiştir. Genel olarak, Ağrı Dağı'nın püskürdüğü volkanik kayalardan elde edilen radyometrik yaşlar 1,5 ile 0,02 My arasında değişmektedir. Son volkanik ve sismik aktivite Ağrı Dağı ile ilişkili Holosen volkanik faaliyetinin kronolojisi, arkeolojik kazılar, sözlü tarih, tarihi kayıtlar veya bu verilerin bir kombinasyonu ile belgelenmiştir; MS 1450 ve MS 1783'te ve kesinlikle MS 1840'ta. Arkeolojik kanıtlar, Ağrı Dağı'nın kuzeybatı kanadından gelen patlayıcı patlamaların ve piroklastik akışların en az bir Kura-Aras kültür yerleşimini yok ettiğini ve gömdüğünü ve MÖ 2500-2400'de çok sayıda ölüme neden olduğunu gösteriyor. Sözlü tarihler, MÖ 550'de belirsiz büyüklükte önemli bir patlamanın meydana geldiğini ve doğası belirsiz küçük patlamaların MS 1450 ve MS 1783'te meydana gelmiş olabileceğini gösterdi. Tarihsel ve arkeolojik verilerin yorumuna göre, MS 139, 368, 851–893 ve 1319'da Ağrı Dağı bölgesinde volkanik patlamalarla ilişkili olmayan güçlü depremler de meydana geldi. MS 139 depreminde, MS 1840 heyelanına benzeyen ve birçok can kaybına neden olan büyük bir heyelan, Ağrı Dağı'nın zirvesinden kaynaklanmıştır. 1840 patlaması 2 Temmuz 1840'ta Ağrı Dağı'nda bir freatik patlama meydana geldi ve dağın yukarı kuzey yamacındaki radyal çatlaklardan piroklastik akış ve muhtemelen buna bağlı olarak ciddi hasara ve çok sayıda can kaybına neden olan 7.4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Ahuri (Ermenice: Akori, modern Yenidoğan) köyündeki 1.900 köylü de dahil olmak üzere depremde 10.000'e kadar insan öldü. Buna ek olarak, heyelan ve enkaz akışının bu kombinasyonu, Akori yakınlarındaki Ermeni St. Jacob manastırını, Aralık kasabasını, birkaç köyü ve Rus askeri kışlasını yok etti. Ayrıca Sevjur (Metsamor) Nehri'ne geçici olarak baraj yaptı.. Dinsel önem Ağrı Dağı, Yahudilik ve Hristiyanlık inançlarına göre Büyük Tufan'dan sonra Nuh'un gemisine ev sahipliği yapması dolayısıyla efsanevi özelliği olan bir dağdır. Tanah ve Eski Ahit'teki Yaratılış kitabında anlatıldığı üzere Nuh'un gemisinin karaya oturduğu dağ bu dağdır. Kur'an'da Nuh'un gemisinin "Cudi'ye oturduğu" belirtilmektedir. 1950'li yıllarda, havadan çekilen fotoğraflardaki gemiye benzeyen şekiller Nuh'un gemisinin bulunduğu yönünde yorumlandı, ancak daha sonra bu iddiaların asılsız olduğu ortaya çıktı. Kutsal kitaplarda da adı geçen Ağrı Dağı'nın farklı dillerde birçok ismi vardır. Başlıcaları Ararat, Kuh-i Nuh, Cebel'ül Haristir. Dağcılık tarihi Ağrı Dağı için Marco Polo, yazılarında “hiçbir zaman çıkılamayacak bir dağ” diye bahsetmişse de kayıtlara göre dağa ilk tırmanış 9 Ekim 1829'da Prof. Friedrich Parrot tarafından gerçekleştirilmiştir. Friedrich W. Parrot’tun Ağrı Dağı keşif gezisine çıkmasına etki eden faktörler arasında bölgenin Rus hâkimiyeti altında girmesiyle ortaya çıkan uygun koşulların varlığı kadar, 19. yüzyıl emperyalizm çağında Rusların araştırma gezilerini çeşitli yönlerden desteklemesinin de rolü büyüktür. Bunda ise, coğrafyayı sadece bir iktidar aracı olarak değil, ideolojik-propagandacı temsil aracı olarak gören dönemin emperyalist bakış açısının da rolü bulunmaktadır. Nitekim Ruslar yönetimi altına aldıkları topraklarda güçlerini kalıcı bir şekilde sürdürme isteklerinin doğal bir sonucu olarak, 19. yüzyılda Ağrı Dağı’nın yanı sıra Sibirya gibi henüz tam anlamıyla yerleşilmemiş uzak coğrafi bölgelere de sayısız bilimsel keşif gezileri de düzenlemişlerdir (Yulu,2019). Ağrı Dağı’ndaki ilk bilimsel çalışmalar ise Imhof (1956), Blumental (1958), Birman (1968) ve Arkel (1973) tarafından yürütülmüştür. İlk kış solo tırmanışı ise 21 Şubat 1970'te eski Türkiye Dağcılık Federasyonu başkanı Dr. Bozkurt Ergör tarafından gerçekleştirildi. Yüksek irtifa dağcılığı ve akut dağ hastalığı üzerine ilk bilimsel tıbbi çalışmalar ise eski dağcılık federasyonu başkanı Prof. Dr. Abdülmecit Doğru ve Muzaffer Erol Gez ile birlikte dağın zirvesinde 3 gün 3 gece kalarak gerçekleştirildi. Ağrı'ya tırmanış 1990 yılında yasaklandı. 1998'de Dağcılık Federasyonunun bir grup dağcıya izin vermesiyle bu yasak kaldırıldı. Güney yüzünden yapılan tırmanışlar "klasik rota" olarak nitelendirilir ve Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinden başlar. Iğdır yönünden gerçekleştirilen kuzey rotaları ise daha teknik buzul tırmanışlarını içerir ve dağa ulaşım açısından biraz daha ayrıntılı hazırlıklar gerektirir. Resimler Ayrıca bakınız Küçükağrı Dağı Türkiye'deki yanardağlar Kaynakça : Yulu, A. (2019). Friedrich Parrot’un Ağrı Dağı araştırma keşif gezisi. Cografya Dergisi, 38, 49-58. https://doi.org/10.26650/JGEOG2019-0003 Dış bağlantılar Ararat'ın itibarı - Gemiyi Türkiye'nin Doğusunda Ara Ağrı Dağı tırmanış rehberi Ağrı Dağı’nın Az Bilinen Özellikleri Türkiye'deki dağlar Türkiye'deki stratovolkanlar İnaktif yanardağlar Türkiye'nin en uç noktaları Ermenistan'ın ulusal sembolleri


text: Erciyes Dağı, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan sönmüş bir yanardağ. Kayseri'nin 25 km güneybatısındaki Sultansazlığı ovaların yanından yükselen büyük kütleli bir stratovolkandır. Yüksek derecede aşınmaya uğramış olan volkanın son olarak, Roma dönemi madeni paralarındaki betimlemelere dayanarak, MÖ 253 yılında püskürdüğü söylenebilir. Erciyes, 3.917 metreye ulaşan zirvesi ile İç Anadolu'nun en yüksek dağıdır. 3300 kilometrekarelik alanı kaplar. Torosların kuzeydoğu uzantısı olan Aladağlar'ın en yüksek noktası olduğu kabul edilmektedir ve Alpin kuşağına dahildir. Dağ Türkçedeki adını, Antik Yunanca'daki adı olan Argaeus (Ἀργαῖος) kelimesinden almıştır. Ünlü gezgin ve coğrafyacı Strabon, Geographika eserinde zirvesinin hiçbir zaman kardan arınmadığını ve açık bir günde zirvesinden Karadeniz ve Akdeniz'in görülebildiğini yazmıştır. Günümüzde zirvesinin sadece kuzey yamacında bir buzulu kalan Erciyes'in zirvesinden Dünya'nın yuvarlaklığı sebebi ile Akdeniz ve Karadeniz'i görmek mümkün değildir. Jeoloji Erciyes Dağı, 3300 kilometrekarelik bir alanı kaplayan büyük kütleli bir stratovolkandır. Kenarlarında en az 64 monogenetik baca yer almaktadır. Zirvesi deniz seviyesinden 3.917 metre, etrafındaki Sultansazlığı havzasından ise yaklaşık 3.000 metre yüksekliktedir. Erciyes Dağı'nın oluşumu 3917 m’lik yükseltisi ile Türkiye’nin beşinci, İç Anadolu Bölgesi’nin ise en yüksek dağıdır. Erciyes Dağı, Neojen (Miyosen-Alt Pliyosen) döneminden günümüze kadar aktivitesini sürdüren İç Anadolu Volkanik Bölgesinin (CAVP) önemli bir üyesi, kuvaterner yaşlı bir stratovolkandır. Erciyes Volkanı, Ecemiş-Kayseri-Yukarı Kızılırmak-Sivas bölgelerinden geçen Neojen yaşlı İç Anadolu Fay Zonu üzerinde bulunmaktadır. Jeologlar, Erciyes'in tarihini 20 milyon yıl öncesine kadar götürürler. Yapılan araştırmalara göre, bugünkü dağ ve çevresi 20 milyon yıl önce denizle kaplıydı. Zamanla yer kabuğundaki çatlamalar sonucu deniz çevresindeki kara parçaları oluştu ve çevre göl halini aldı. Bu iş için milyonlarca yıl geçti ve nihayet 15 milyon yıl kadar önce, bu gölde volkanik patlamalar oldu. "Neojen Dönemi" adı verilen bu devrede meydana gelen bu patlamalar, gölün ortasında bugünkü Erciyes’ten 400 metre daha yüksek koni şeklinde bir dağın oluşmasına sebep oldu. Tepede bulunan krateri iki baca beslediği için, buradan fışkıran lavların iri parçaları göl içerisinde tortullaşarak yeni bir tabaka; ince toz parçaları ise dağın 100 km ötesine kadar savrularak buralarda kül yığınları meydana getirdi. Bu durum, bugünkü Kayseri’nin çevresindeki bulunan taş ocaklarının teşekkülüne ve Göreme çevresindeki Peri Bacalarının oluşmasına ve özellikle de bims dediğimiz krater küllerinin çevrede büyük kütleler halinde bulunmasına sebep oldu. Tomarza ve Develi bölgesindeki bims yatakları, Cırgalan, Güzelyurt, Gesi çevresindeki taş ocakları, Ürgüp ve Göreme’deki rüzgârın aşındırarak oluşturduğu Peri Bacaları, Erciyes Dağı’nın bu dönemde püskürttüğü lav ve küllerin sonucu meydana geldi. Erciyes dağı, bu ilk oluşumundan sonra uzun bir sessizlik dönemine girdi. Bu dönemde, çevresindeki gölün suları çekildi ve kara parçası oluşarak bunda da kırılma ve kaymalar meydana geldi. Tekir Yaylası, Koç Dağı, Sultan Sazlığı teşekkül etti. Dağ daha sonra yeniden faaliyete geçti. Bunun tarihi de takriben, 2 ya da 2,5 milyon yıl önceye rastlar. Bu yeni volkanik hareket, Ali Dağı, Yılanlı Dağı, Beşparmak Dağını meydana getirdi. Bu dönemdeki patlamalarda küçük taş parçaları dağın etrafındaki volkanik tepelerin oluşmasını sağladı. Artık çevre, tamamen kara parçasıdır. Sular çekilerek oluşan arazinin tek bekçisi ise Erciyes'tir. Erciyes Dağı, bu ikinci hareketinden sonra derin bir sessizliğe büründü. Bundan takriben bir milyon yıl önceye rastlayan bu dönem buzul çağıdır. Erciyes’i de kalın bir buzul tabakası kapladı. Dağın buzullaşma dönemi dördüncü zamanın başlangıcıdır. İnsanoğlu da bu dönemde ortaya çıktı. Erciyes kendisini insanoğluna buzlarla kaplanmış bir halde takdim etti. Bugün o dönemden kalma buz parçalarının yükseklerdeki iki bazalt yatağında bulunduğu ifade edilir. Yer kabuğunun oluşumu üzerinde araştırma yapan uzmanlar, Erciyes dağının meydana gelişini böylece anlatırken, onun üçüncü defa ateş püskürttüğü ve bunun da oldukça yeni olduğunu söylerler. Bu konuda en önemli kaynakta Miladi takvimin başlangıç dönemine rastlayan yıllarda Kayseri’ye gelen Strabon adında bir coğrafyacı, Erciyes dağında kızgın ateş bacalarının bulunduğunu buradan geceleri lavların çevreye ateş yağdırdığını söyler. Araştırmacılar, bu söylenenlerin doğru olduğunu Erciyes'in volkanik yapısının bunu gösterdiğini ifade ederler. Bu dönemdeki püskürtmeler sonucu Büyük ve Küçük Kızıltepe’ler meydana gelir. Artık ''Sönmüş bir Volkan'' ya da ''İhtiyar bir Yanardağ'' olarak adlandırılan Erciyes ilk harekete geçtiği dönemin izlerini tamamen kaybetmiştir. İlk bacalar şimdiki iki büyük zirvenin bulunduğu yerde kaybolmuş ve dağ bugünkü şeklini üçüncü ve son faaliyet döneminde almıştır. Dağın, ilk oluşumundaki yüksekliğinden de takriben 400 metre kaybettiği sanılmaktadır. Bu durumun dağın tek bir volkan yerine çeşitli volkanlardan meydana gelen bir ''volkanlar topluluğu'' oluşundan kaynaklandığı ayrıca işaret edilmektedir. Günümüzde, heybetine rağmen cazip görünüşü, büyüleyici silueti Kayseri’yi kucaklayan ihtişamı onu tabiattan çok Kayseri'nin vazgeçilmez tek sembolü haline getirmektedir. Üzerine yazılan sayısız şiir de bunun en güzel göstergesidir. Uzmanlar, son yıllarda dünyanın çeşitli bölgelerindeki yanardağlarda görülen volkan püskürtmelerinden hareket ederek Erciyes Dağı için de öyle bir durumun söz konusu olup olmayacağı sorusuna ''Çok uzak, hatta çok zayıf bir ihtimal'' diye cevap veriyorlar ve ilave ediyorlar: “Jeolojik araştırmalar, Erciyes'in tamamen sönmüş bir dağ olduğu gerçeğini ortaya koymaktadır.” Buzullaşma Erciyes'e "uzaklaştıkça yakınlaşan, yakınlaştıkça uzaklaşan dağ" yakıştırması yapılır. 2.150 m yükseklikte, Kayseri'den ulaşılabilen kış spor tesisleri bulunmaktadır. Günümüzden 1,5-2 milyon yıl önce başlayan ve "Buzul Çağı" olarak da adlandırılan (Kuaterner) IV. Zamanın sonlarında yurdumuzdaki yüksek dağlarda olduğu gibi, Erciyes Dağı'nın yüksek kesimlerinde de buzullar oluşmuştur. Erciyes Volkanı’nda buzullaşma iki ana ve üç tali vadide gelişmiştir. Ana vadiler kuzeybatıda Aksu Vadisi ve doğuya uzanan Üçker Vadisi’dir. Bu vadiler birbiri ardına sıralanmış iyi korunmuş morenler içerirler. Dağın kuzeydoğusunda, güney ve güneybatısında sırası ile Öksüzdere, Topaktaş ve Saraycık Vadileri bulunur. Bu vadiler diğer vadilerde olduğu gibi buzul çökellerine sahip olmalarına rağmen buzullaşmanın boyutu nispeten daha küçüktür. Ayrıca, Aksu Vadisi aktif bir buzulu, Üçker Vadisi ise bir kaya buzulunu barındırmaktadır. Buzulların yerleştikleri doruk çevresinde aşındırma etkisiyle dokuz büyük sirk (buz yalağı) oluşmuştur. Bunların en büyüğü dağın doğu kesimindeki Tekir Yaylası'nın yukarısındaki Üçker Buzyalağı'dır. Doruk çevresine yerleşen buzullar, buz yalakları ve vadiler içerisinde daha alçak kesimlere doğru sarkmışlardır. Erciyes Dağı'nın buralardaki büyük krateri, buzulların aşındırması ile silinmiş, dağın, herhalde 400 metre kadar daha yüksekte bulunan doruk bölümü böylece yıpranmalara uğramıştır. Erciyes ve çevresinin iklimi Erciyes Volkanı’nı da kapsayan bölge, yazları sıcak ve kuru, kışları soğuk ve orta nemli bir iklim ile temsil edilir. Denizden yüksekligi 1068 m olan Kayseri meteoroloji istasyonunda ölçülen ortalama sıcaklık yaz aylarında (Haziran, Temmuz ve Ağustos ortalaması) 19 °C olup, kış ortalaması (Aralık, Ocak ve Şubat) yaklaşık 0 °C’dir. Uzun yıllar (1961-1990) yıllık ortalama yağış toplamı ise aynı istasyonda 383 mm’dir. Bunun %85’i güz, kış ve bahar aylarında, geri kalan %15’i ise yazın oluşmaktadır. Resimler Ayrıca bakınız Erciyes Kayak Merkezi Kayseri'deki dağlar listesi Türkiye'deki dağlar listesi Türkiye'deki yanardağlar Kaynakça Dış bağlantılar Kültür Bakanlığı resmi websitesi Kayseri - Erciyes Aladağlar Kayseri ilinin dağları Türkiye'deki stratovolkanlar İnaktif yanardağlar VEI-6 yanardağlar Türkiye'deki kış sporları merkezleri Üçbinlikler


text: José Manuel Durão Barroso (d. 23 Mart 1956, Lizbon), Portekizli siyasetçi, 6 Nisan 2002 ve 29 Haziran 2004 tarihleri arasında Portekiz Başbakanı olarak görev yaptı. Başbakanlığı, Avrupa Komisyonu Başkanı olacağı için bıraktı. 1 Kasım 2004 yılında Romano Prodi'den görevi devraldı. 23 Mart 1956'da Lizbon'da doğdu. Lizbon Üniversitesi Hukuk bölümü ve Cenova Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Bilimler bölümünden mezun oldu. Lizbon Üniversitesi ve Georgetown Üniversitesi'nde (ABD) yardımcı doçent olarak akademik yaşantısını sürdürdü. Lizbon'a geri döndü ve Lusiad Üniversitesi'nde Uluslararası İlişkiler bölüm başkanlığı yaptı. Portekiz'de 25 Nisan 1974'te yaşanan Karanfil Devrimi'nde etkin olan siyasetçi, Kasım 1980'de şu an üyesi olduğu Sosyal Demokrat Parti (PSD)'ye katıldı. Angola'da 1990 yılında yaşanan iç savaş sırasında taraftar arası ateşkesi sağlayan Bicesse Anlaşması'nın yapılmasını sağlayanları başında yer aldı. 1995'te Portekiz Ulusal Meclisi'ne girdi, 1999 yılında partisi PSD'nin başkanı oldu. 6 Nisan 2002'de Başbakan olduktan sonra birçok tartışmalı karara imzasını attı. Portekiz toplumunun karşı çıktığı ABD'nin Irak'ı işgaline destek verdi; kamu harcamalarını kıstı. 2004 yılında oy birliğiyle ile Avrupa Parlamentosu Başkanlığı'na seçildi. Dış bağlantılar Resmi site Portekiz Cumhuriyeti Başbakanlığı Yaşayan insanlar 1956 doğumlular Lizbon doğumlular Portekizli siyasetçiler Portekiz başbakanları Avrupa Komisyonu Başkanları Portekiz dışişleri bakanları Georgetown Üniversitesinde öğrenim görenler Maoistler Siyasi parti liderleri Pro Merito Melitensi Nişanı sahipleri


text: Olaylar 1527 - Dünyanın ilk ve en eski Protestan üniversitesi, Marburg Philipps Üniversitesi kuruldu. 1683 - Osmanlı Orduları'nın Viyana taarruzu başladı. 1736 - 23. Osmanlı Padişahı III. Ahmet öldü; yerine I. Mahmud geçti. 1752 - Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa sadrazam oldu. 1798 - Napolyon Mısır'ı işgal etti. 1839 - Padişah II. Mahmut öldü; yerine Sultan Abdülmecit geçti. 1867 - İngiliz Kuzey Amerika Yasası, Kanada Anayasası olarak yürürlüğe girerek Kanada Konfederasyonu kuruldu. John A. Macdonald ilk Başbakan oldu. 1878 - Kıbrıs, toprak mülkiyeti Osmanlılarda kalmak üzere, geçici olarak Birleşik Krallık'a devredildi. 1881 - Dünyanın ilk uluslararası telefon konuşması, St. Stephen (New Brunswick) ve Calais (Maine) arasında yapıldı. 1903 - Fransa Bisiklet Turu ("Tour de France") ilk defa yapıldı. Bu yarışı Fransız Maurice Garin kazandı ve 6075 Frank ödülün de sahibi oldu. 1904 - Almanya futbol kulübü olan Bayer 04 Leverkusen kuruldu. 1908 - SOS, Uluslararası Mors Alfabesi acil durum sinyali olarak kabul edildi. 1911 - Kandilli Rasathanesi kuruldu. 1920 - Ankara'da subay yetiştirilmek üzere "Sunuf-u Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" açıldı. 1921 - Çin Komünist Partisi kuruldu. 1925 - İlk piyango, Türk Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi. 1926 - Deniz taşımacılığına ve ticaretine ilişkin esasları düzenleyen "Kabotaj Kanunu" yürürlüğe girdi. 1927 - İstanbul'dan 16 Mayıs 1919'da ayrılan Mustafa Kemal, kurtuluştan sonra ilk kez İstanbul'a gelişinde büyük törenlerle karşılandı. 1929 - İstanbul-Ankara telefon hattı hizmete girdi. 1935 - Aydın demiryolu devletleştirildi. 1937 - Toprakkale, İskenderun, Fevzipaşa - Meydanıekber demiryolları devletleştirildi. 1939 - Hatay'da askerlik ve yeni teşkilât kanunu çıktı. 1939 - 1 Temmuz ilk defa Kabotaj Bayramı olarak kutlandı. 1942 - II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika Cephesi'nde I. El-Alameyn Muharebesi başladı. 1946 - Elazığ-Palu demiryolu açıldı. 1960 - Somali bağımsızlığını ilan etti. 1962 - Ruanda ve Burundi bağımsızlığını ilan etti. 1963 - ABD'nin posta kodu sistemi olan "ZIP Kodları" kullanılmaya başladı. 1966 - Kanada, ilk renkli televizyon yayınını gerekleştirdi. 1968 - Nükleer Silahları Sınırlandırma Anlaşması imzalandı. 1974 - Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron öldü; yerine eşi İsabel Peron geçti. 1979 - Sony, Walkman'i tanıttı. 1983 - Kuzey Kore Havayolları'na ait İlyuşin tipi bir yolcu uçağı, Gine-Bissau'nun dağlık bölgesine düştü: 23 kişi öldü. 1984 - TRT, televizyonda tamamen renkli yayına geçti. 1988 - Sovyetler Birliği'nde Komünist Partisi, Gorbaçov'un "Perestroyka" politikasını onayladı. 1987 - Manş Tüneli'nde inşaat çalışmaları başladı. 1991 - Varşova Paktı resmen dağıldı. 1992 - TRT-INT/Avrasya yayınları başladı. 1994 - 27 yıllık sürgünü sona eren FKÖ lideri Yaser Arafat, Filistin'e geri döndü. 1996 - Azerbaycan, İrlanda ve Tunus ile diplomatik ilişki kurdu. 1996 - Türkiye'nin ilk nükleer reaktörü, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde yapılmaya başladı. 1996 - PNG görüntü formatının 1.0 versiyonu tamamlandı. 1997 - Çin, şehir-devlet Hong Kong'un egemenliğini 156 yıl aradan sonra Birleşik Krallık'tan geri aldı. 2002 - Uluslararası Ceza Mahkemesi kuruldu. 2002 - Bir Rus yolcu uçağı ile Alman kargo uçağı, Güney Almanya'da Überlingen şehri üzerinde havada çarpıştı: 71 kişi öldü. 2003 - Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin barış zamanı idam cezasının kaldırılmasını öngören 6. protokolünü onayladı. 2004 - Horst Köhler, Almanya Cumhurbaşkanı oldu. 2006 - Çin, Tibet'i Çin'e bağlayan 5 bin 72 kilometrelik dünyanın en uzun demir yolunu hizmete açtı. 2012 - İspanya, 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası finalinde İtalya'yı 4-0 yenerek üst üste ikinci kez şampiyon oldu. 2013 - Hırvatistan, AB üyesi oldu. Doğumlar 1481 - II. Christian, Danimarka Kralı (ö. 1559) 1506 - II. Lajos, Macaristan ve Bohemya Kralı (ö. 1526) 1532 - Marino Grimani, Venedik Cumhuriyetinin 89'uncu dükası (ö. 1605) 1646 - Gottfried Wilhelm Leibniz, Alman matematikçi (ö. 1716) 1725 - Jean-Baptiste Donatien de Vimeur, Fransız asilzade ve ordu komutanı (ö. 1807) 1742 - Georg Christoph Lichtenberg, Alman doğa bilimleri, astronomi ve matematik profesörü, yazar, eleştirmen (ö. 1799) 1804 - George Sand, Fransız yazar (ö. 1876) 1818 - Ignaz Semmelweis, Macar bilim insanı ve hekim (ö. 1865) 1829 - Abraham Behor Kamondo, Fransız bankacı, koleksiyoncu ve hayırsever (ö. 1889) 1835 - Alfred von Gutschmid, Alman tarihçi ve oryantalist (ö. 1887) 1844 - Verney Lovett Cameron, İngiliz kâşif (ö. 1894) 1847 - Heinrich Gelzer, Alman klasik filolog, eski çağ tarihçisi ve Bizantolog (ö. 1906) 1858 - Willard Metcalf, Amerikalı sanatçı (ö. 1925) 1862 - Besim Ömer Akalın, Türk tıp profesörü, bilim insanı, sivil toplum örgütçüsü ve Milletvekili (ö. 1940) 1872 - Louis Blériot, Fransız pilot, mucit ve mühendis (ö. 1936) 1873 - Alice Guy-Blaché, Fransız film yönetmeni ve yapımcısı (ö. 1968) 1877 - Alf Spouncer, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 1962) 1879 - Léon Jouhaux, Fransız sosyalist sendika önderi ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1954) 1883 - István Friedrich, Macaristan başbakanı ve futbolcu (ö. 1951) 1884 - Halim Solmaz, Beklenen yaşam süresinden çok fazla yaşamış Türk (ö. 2012) 1899 - Charles Laughton, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1962) 1902 - William Wyler, Alman asıllı Amerikalı film yönetmeni (ö. 1981) 1916 - Abdülhakim İsmailov, Sovyetler Birliği (SSCB) Kızıl Ordu'sunun Hitler faşizmini yenilgiye uğratmasının simgesi olarak Berlin Parlamento Binası'na (Reichstag) Kızıl Bayrağı diken 3 askerden biri (ö. 2010) (bknz. Berlin Muharebesi) 1916 - Olivia de Havilland, İngiliz aktris ve Oscar ödülü sahibi (ö. 2020) 1923 - Nejat Devrim, Türk ressam (ö. 1995) 1926 - François-Régis Bastide, Fransız siyasetçi, edebiyatçı ve diplomat (ö. 1996) 1926 - Hans Werner Henze, Alman besteci (ö. 2012) 1929 - Gerald Edelman, Amerikalı biyolog (ö. 2014) 1929 - Kamil Yazıcı, Türk sanayici ve iş insanı 1930 - Emin Cankurtaran, Türk iş insanı ve Fenerbahçe'nin eski Başkanlarından (ö. 2009) 1930 - Mustafa Akkad, Suriye asıllı Amerikalı film yönetmeni ve yapımcısı (ö. 2005) 1930 - Osman Numan Baranus, Türk şair ve yazar (ö. 2005) 1931 - Leslie Caron, Fransız aktris 1934 - Claude Berri, Fransa doğumlu yönetmen, aktör ve yapımcı (ö. 2009) 1934 - Sydney Pollack, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve oyuncu (ö. 2008) 1935 - David Prowse, İngiliz vücut geliştirici (ö. 2020) 1936 - Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (ö. 1996) 1938 - Abdurrahman Kızılay, Türkmen müzisyen (ö. 2010) 1938 - Yalçın Küçük, Türk araştırmacı yazar, ekonomist ve siyaset bilimci 1939 - Karen Black, Amerikalı aktris (ö. 2013) 1939 - Muhammed Bakır El-Hekim, Iraklı Taklit Mercii 1939 - Suna Selen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1940 - Cahit Zarifoğlu, Türk şair (ö. 1987) 1941 - Myron Scholes, Amerikalı-Kanadalı ekonomist 1941 - Twyla Tharp, Amerikalı dansçı, koreograf ve yazar 1942 - Geneviève Bujold, Kanadalı aktris 1942 - Andraé Crouch, Amerikalı gospel şarkıcısı, besteci ve söz yazarı (ö. 2015) 1942 - İzzet İbrahim ed-Duri, Iraklı eski politikacı ve askeri komutan (ö. 2020) 1944 - Wahit Hamed, Mısırlı senarist (ö. 2021) 1945 - Debbie Harry, Blondie'nin solisti olarak tanınan Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve oyuncu 1946 - Mireya Moscoso, Panamalı siyasetçi 1947 - Sami Hoştan, Türk Susurluk davası hükümlüsü ve Ergenekon davası sanığı (ö. 2015) 1952 - Dan Aykroyd, Amerikalı sinema oyuncusu 1952 - Brian George, Büyük Britanyalı-İsrailli komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı 1953 - Jadranka Kosor, Hırvat politikacı ve eski gazeteci 1953 - Lawrence Gonzi, Malta Başbakanı 1954 - Ebu Mehdi el-Mühendis, Iraklı-İranlı asker (ö. 2020) 1955 - Christian Estrosi, Fransız sağ siyasetçi 1955 - Li Keçiang, Çin Premier'i (Başbakan) ve Çin Devlet Konseyi parti sekreteri 1958 - Banu Alkan, Türk oyuncu ve şarkıcı 1961 - Carl Lewis, Amerikalı atlet 1961 - Diana Frances Spencer, Galler Prensesi (ö. 1997) 1962 - Kalpana Chawla, Hint asıllı Amerikan astronot (ö. 2003) 1966 - Aydın Uğurlular, Türk şarkıcı 1966 - Mahir Ünal, Türk akademisyen ve siyasetçi 1967 - Pamela Anderson, Kanadalı aktris ve manken 1970 - Deniz Seki, Türk şarkıcı 1971 - Missy Elliott, Amerikalı rapçi, şarkıcı ve yapımcı 1971 - Julianne Nicholson, Amerikalı aktris 1975 - Tatyana Tomaşova, Rus atlet 1976 - Ruud van Nistelrooy, Hollandalı futbolcu 1976 - Patrick Kluivert, Hollandalı eski millî futbolcu 1976 - Plies, Amerikalı rap şarkıcısı 1976 - Szymon Ziółkowski, Polonyalı çekiç atıcı 1977 - Liv Tyler, Amerikalı sinema oyuncusu 1982 - Anelia, Bulgar şarkıcı 1982 - Hilarie Burton, Amerikalı oyuncu 1983 - Halil Akkaş, Türk atlet 1983 - Sheilla Tavares de Castro, Brezilyalı voleybolcu 1984 - Donald Thomas, Bahamalı atlet 1986 - Şifa Gerdi, Kürt asıllı Iraklı gazeteci ve muhabir (ö. 2017) 1986 - Agnes Monica, Endonez şarkıcı 1990 - Ezhel, Türk şarkıcı ve söz yazarı 1991 - Lucas Vázquez, İspanyol millî futbolcu 1992 - Serenay Sarıkaya, Türk sinema ve dizi oyuncusu 1994 Tich, İngiliz şarkıcı Jüri Pootsmann, Eston şarkıcı Miha Zajc, Sloven futbolcu Ölümler 868 - Ali el-Hadî, On İki İmam'ın onuncusu, 9. İmam Muhammed el-Cevâd'ın oğlu (d. 829) 998 - Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî, İranlı matematikçi ve astronom (d. 940) 1109 - VI. Alfonso, 1065-1109 tarihleri arasında León kralı ve 1072'den itibaren aynı zamanda Kastilya ve Galiçya kralı (d. 1037) 1277 - Baybars, Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş Memluk Sultanı (d. 1223) 1736 - III. Ahmet, Osmanlı'nın 23. Padişahı (d. 1673) 1839 - II. Mahmut, Osmanlı'nın 30. Padişahı (d. 1785) 1860 - Charles Goodyear, Amerikalı mucit (d. 1800) 1876 - Mikhail Bakunin, Rus anarşist (d. 1814) 1884 - Allan Pinkerton, Amerikalı özel dedektif (d. 1819) 1896 - Harriet Beecher Stowe, Amerikalı yazar (d. 1811) 1904 - Şemseddin Sami, Arnavut asıllı Osmanlı dil bilimci ve roman yazarı (d. 1850) 1904 - George Frederick Watts, İngiliz ressam ve heykeltıraş (d. 1817) 1925 - Erik Satie, Fransız besteci (d. 1866) 1929 - Jodok Fink, Avusturyalı siyasetçi (d. 1853) 1950 - Eliel Saarinen, Finlandiya kökenli Amerikalı mimar (d. 1873) 1951 - Tadeusz Borowski, Polonyalı yazar (d. 1922) 1955 - Adnan Adıvar, Türk bilim ve siyaset adamı (d. 1881) 1963 - Fuat Umay, Türk siyasetçi (d. 1885) 1963 - Camille Chautemps, Fransız siyasetçi (d. 1885) 1974 - Juan Perón, Arjantin Devlet Başkanı (d. 1895) 1981 - Marcel Breuer, Amerikalı mimar ve tasarımcı (d. 1902) 1983 - Buckminster Fuller, Amerikalı felsefeci, mühendis, mimar, şair, yazar ve mucit (d. 1895) 1983 - Erich Juskowiak, Almanya millî eski futbolcu (d. 1926) 1983 - Sabri Ülgener, Türk iktisat profesörü ve toplum bilimci (d. 1911) 1991 - Michael Landon, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve oyuncu (d. 1936) 1992 - Franco Cristaldi, İtalyan film yapımcısı (d. 1924) 1996 - Margaux Hemingway, Amerikalı aktris (d. 1954) 1997 - Robert Mitchum, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1917) 1999 - Edward Dmytryk, Amerikalı yönetmen (d. 1908) 1999 - Sylvia Sidney, Amerikalı aktris (d. 1910) 2000 - Walter Matthau, Amerikalı oyuncu (d. 1920) 2000 - Zeyyat Selimoğlu, Türk yazar ve çevirmen (d. 1922) 2001 - Nikolay Basov, Sovyet fizikçi ve eğitmen (d. 1922) 2003 - Herbie Mann, Amerikalı caz flütçüsü (d. 1930) 2004 - Marlon Brando, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1924) 2005 - Luther Vandross, Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve prodüktör (d. 1951) 2006 - Ryūtarō Haşimoto, Japon siyasetçi (d. 1937) 2009 - Karl Malden, Sırp asıllı Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1912) 2012 - Alan G. Poindexter, Amerikalı astronot (d. 1961) 2015 - Nicholas Winton, İngiliz hayırsever (d. 1909) 2016 - Yves Bonnefoy, Fransız şair ve deneme yazarı (d. 1923) 2016 - Robin Hardy, İngiliz film yönetmeni ve senarist (d. 1929) 2017 - Stevie Ryan, Amerikalı YouTube ünlüsü, komedyen ve aktris (d. 1984) 2017 - Ayan Sadakov, Bulgar millî futbolcu (d. 1961) 2018 - François Corbier, Fransız televizyon sunucusu, müzisyen ve söz yazarı (d. 1944) 2018 - Bojidar Dimitrov, Bulgar siyasetçi ve tarihçi (d. 1945) 2018 - Gillian Lynne, İngiliz balerin, koreograf, tiyatro oyuncusu ve televizyon sunucusu (d. 1926) 2019 - İzzet Ebu Auf, Mısırlı oyuncu ve besteci (d. 1948) 2019 - Bob Collymore, Guyana doğumlu Guyanalı-Britanyalı bilişimci ve iş insanı (d. 1958) 2019 - Sid Ramin, Amerikalı orkestra şefi, aranjör ve besteci (d. 1919) 2019 - Jacques Rougeau Sr., Kanadalı profesyonel güreşçi (d. 1930) 2019 - Bogusław Schaeffer, Polonyalı besteci, eğitimci, müzikolog ve grafik sanatçısı (d. 1929) 2020 - Kwadwo Owusu Afriyie, Ganalı avukat ve politikacı (d. 1957) 2020 - Jean Cabannes, Fransız yargıç (d. 1925) 2020 - Max Crook, Amerikalı müzisyen (d. 1936) 2020 - Beate Grimsrud, Norveçli romancı, senarist ve oyun yazarı (d. 1963) 2020 - Ida Haendel, Polonyalı-İngiliz kemancı (d. 1928) 2020 - Santiago Manuin Valera, Perulu insan hakları aktivisti ve yerli lideri (d. 1957) 2020 - Euridice Moreira, Brezilyalı siyasetçi ve profesör (d. 1939) 2021 - Louis Andriessen, Hollandalı besteci, piyanist ve akademisyen (d. 1939) 2021 - Christian Bottollier, Fransız profesyonel futbolcu (d. 1928) 2021 - Yuri Dohoyan, Rus satranç büyükustasıdır (d. 1964) 2021 - Feride Mansurova, Tacikistanlı gastroenterolog (d. 1952) 2021 - Kartal Tibet, Türk sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1939) 2022 - Irene Fargo, İtalyan şarkıcı, tiyatro oyuncusu ve televizyon sunucusu (d. 1962) 2022 - Richard Taruskin, Amerikalı müzikolog ve müzik eleştirmeni (d. 1945) 2022 - Technoblade, Amerikalı Youtube ünlüsü (d.1999) 2023 - Lawrence Turman, Amerikalı film yapımcısı (d. 1926) 2023 - Meg Johnson, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936) 2023 - Vincenzo D'Amico, İtalyan profesyonel futbolcu (d. 1954) 2023 - Klaus Täuber, Alman profesyonel futbolcu (d. 1958) 2023 - Christian Dalger, Fransız eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1949) 2023 - Victoria Amelina, Ukraynalı yazar ve şair (d. 1986) Tatiller ve özel günler Hong Kong - Özel Yönetim Bölgesi Kuruluş Günü Kanada - Kanada Günü Türkiye - Denizcilik ve Kabotaj Bayramı Bağımsızlık Günü (Somali) Bağımsızlık Günü (Ruanda, Burundi) 0701 01


text: Temmuz, Jülyen ve Gregoryen Takvimleri'ne göre 31 gün çeken ve yılın 7. ayını oluşturan bir ay. Kuzey yarımkürede yaz mevsiminin 2. ayı olan Temmuz, Güney yarımkürede kış mevsinin 2. ayı olup en soğuk aylardan biridir. Etimoloji Temmuz kelimesi Arapça (tammūz تمّوز) veya Aramiceden (tammūz תמוז) Türkçeye geçmiştir. Bu dillere ise Akadçadan girmiştir. En eski kök olarak Akadlar tarafından da tapınılmış Sümer çobanlık ve çiftçilik tanrısı Dummuz gösterilebilir. Gregoryen takviminde bu aya, Roma İmparatoru Julius Sezar'a ithafen July adı verilmiştir. Daha önceleri, Mart ayından başlayan Roma takviminde beşinci ay olduğu için Latince "Quintilis" olarak adlandırılmıştır. İrlanda takviminde ise Temmuz, Iúil olarak adlandırılmıştır ve yaz mevsiminin ikinci ayıdır. Türkçe kökenli olarak bu aya "orak ayı" ya da "ot ayı" denir. Olaylar Temmuz ayının ilk günü Türkiye'de Denizcilik ve Kabotaj Bayramı olarak kutlanmaktadır. Kaynakça


text: Bu gün, artık olmayan yıllarda, kendisinden önce ve sonra yüz seksen ikişer gün olduğu için yılın tam ortasındaki gündür. 2 Temmuz, artık olmayan yıllarda yılın ilk günüyle, tüm yıllarda da yılın son günüyle haftanın aynı gününe denk gelir. Olaylar 1698 - İngiliz mucit Thomas Savery, ilk buhar makinesinin patentini aldı. 1777 - Vermont, ABD'nin köleliği kaldıran ilk bölgesi oldu. 1829 - 25.000 kişilik bir Rus Ordusu, Balkanları boydan boya geçerek Burgaz'ı ve Sliven'i teslim aldı. 1839 - Küba açıklarında, bir köle gemisi olan Amistad'daki 53 köle ayaklandı. 1900 - Ferdinand von Zeppelin'in yaptığı hava aracı, Almanya'nın Friedrichshafen kenti yakınlarında denendi ve başarılı oldu. Araca "Zeplin" adı verildi. 1917 - Yunanistan, Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etti. 1932 - Birinci Türk Tarih Kurultayı, Atatürk'ün huzurunda Ankara Halkevi'nde toplandı. 1932 - Keriman Halis, Türkiye Güzellik Kraliçesi seçildi. 1934 - Uzun Bıçaklar Gecesi, Ernst Röhm'ün ölümüyle sona erdi. 1937 - Uçakla ilk dünya turu için yola çıkan Amelia Earhart ve Fred Noonan kayboldu. 1945 - 15 Yunan mülteciyi öldüren iki kişi, İzmir Saat Kulesi altında idam edildi. 1951 - Savarona gemisi, Türk Deniz Kuvvetleri'ne devredildi. 1962 - Walmart perakende zincirinin ilk mağazası, Arkansas Eyaleti'nin Rogers şehrinde açıldı. 1964 - ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, kamu alanlarında ırk ayrımcılığını yasaklayan "Yurttaşlık Hakları Yasası"nı imzaladı. 1966 - Antalyaspor Kulübü kuruldu. 1966 - Fransa, Pasifik'teki ilk nükleer bomba denemesini Moruroa adasında gerçekleştirdi. Denemenin kod adı "Aldébaran"dı. 1972 - Bülent Ecevit, CHP Genel Başkanı seçildi. 1976 - 1954 yılından beri ayrı olan Kuzey ve Güney Vietnam birleşerek Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti'ni kurdu 1978 - O yıllarda bir gezegen olarak kabul edilen Plüton'un, Charon uydusu keşfedildi. 1985 - Andrey Gromiko, Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı olarak atandı. 1986 - Meksika'da oynanan Dünya Futbol Şampiyonası'nda, Arjantin şampiyon oldu. 1990 - Hac izdihamı: Mina'da şeytan taşlamaya giden hacı adayları tünelde sıkıştı; 1426 kişi öldü. 1992 - Olimpiyat Oyunları kapsamında ilk kez New York'ta düzenlenen Dünya Zekâ Oyunları Şampiyona ve Kongresi'nde Türkiye beşinci oldu. 1993 - Sivas Madımak Oteli yakıldı. Otelde bulunan kişilerden 37'si yanarak öldü. 2001 - Göğüs kafesine yerleştirildikten sonra dışarıyla herhangi bir bağlantısı kalmayan ilk yapay kalp olan "AbioCor", ilk kez bir hastaya uygulandı. 2002 - Steve Fossett, tek başına ve mola vermeden dünya çevresini balonla dolaşan ilk insan oldu. 2003 - Yönetmen Ferzan Özpetek'in Karşı Pencere adlı filmi, İtalya'daki Yabancı Basın Merkezi'nin jüri üyeliğini yaptığı Globo D'Oro (Altın Küre) sinema ödüllerinden, "En İyi Film Ödülü" dahil beşini kazandı. 2004 - Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde meydana gelen 5.2 büyüklüğündeki depremde 18 kişi öldü. Doğumlar 419 - III. Valentinianus, Batı Roma İmparatoru (ö. 455) 1492 - Elizabeth Tudor, VII. Henry ve Yorklu Elizabeth'in dördüncü çocukları ve ikinci kızlarıdır (ö. 1495) 1714 - Christoph Willibald Gluck, Alman besteci (ö. 1787) 1820 - Juan N. Méndez, Meksikalı general ve siyasetçidir (ö. 1894) 1862 - William Henry Bragg, İngiliz fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1942) 1876 - Wilhelm Cuno, Alman siyasetçi ve iş insanı (ö. 1933) 1877 - Hermann Hesse, Alman yazar, şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1962) 1903 - Alec Douglas-Home, İngiliz siyasetçi (ö. 1995) 1903 - V. Olav, 1957'den ölümüne kadar Norveç kralı (ö. 1991) 1904 - René Lacoste, Fransız tenisçi ve Lacoste'nin kurucusu (ö. 1996) 1906 - Hans Bethe, Alman fizikçi (ö. 2005) 1914 - Erich Topp, Alman U-bot komutanı (ö. 2005) 1916 - Hans-Ulrich Rudel, II. Dünya Savaşı'nın Alman bombardıman uçak pilotu (ö. 1982) 1922 - Pierre Cardin, İtalyan asıllı Fransız modacı (ö. 2020) 1923 - Wislawa Szymborska, Polonyalı şair (ö. 2012) 1925 - Patrice Lumumba, Kongo DC'nin ilk Başbakanı (ö. 1961) 1929 - İmelda Marcos, Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos'un eşi 1930 - Karl Gerstner, İsviçreli grafik tasarımcı (ö. 2017) 1930 - Carlos Menem, lakabı El Turco, Arjantinli siyasetçi (ö. 2021) 1932 - Vytautas Paukštė, Litvanyalı aktör (ö. 2022) 1936 - Ömer Süleyman, Mısırlı politikacı, diplomat ve ordu generali (ö. 2012) 1937 - Richard Petty, "Kral" lakaplı eski NASCAR pilotu 1939 - Sultan bin Muhammed el Kasımi, d. 25 Ocak 1972 Şarika Emiri ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Federal Yüksek Konseyi Üyesi 1939 - Alexandros Panagoulis, Yunan politikacı ve şair (ö. 1976) 1942 - Vicente Fox, Meksikalı iş insanı ve eski devlet başkanı (2000-2006) 1942 - Ahmet Türk, Kürt asıllı Türk siyasetçi 1943 - Üstün Akmen, Türk tiyatro eleştirmeni ve yazar (ö. 2015) 1943 - Kevork Malikyan, Türk asılı İngiliz oyuncu 1946 - Richard Axel, 2004 Nobel Tıp Ödülü sahibi Amerikalı bilim insanı 1946 - Timur Selçuk, Türk pop müzik yorumcusu, piyanist ve besteci (ö. 2020) 1947 - Larry David, Amerikalı aktör ve yapımcı (Seinfeld) 1949 - Hanno Pöschl, Avusturyalı oyuncu 1951 - Sylvia Rivera, Amerikalı transgender eylemci (ö. 2002) 1952 - Ahmed Uyahya, Cezayirli siyasetçi 1957 - Bret Hart, Kanadalı yazar, oyuncu ve emekli profesyonel güreşçi 1963 - Rositsa Kirilova, Bulgar şarkıcı 1970 - Yancy Butler, Amerikalı oyuncu 1973 - Çiğdem Vitrinel, Türk yönetmen, senarist ve yapımcı 1975 - Elizabeth Reaser, Amerikalı oyuncu 1976 - Derya Büyükuncu, Türk yüzücü 1977 - Deniz Barış, Türk futbolcu 1978 - Jüri Ratas, Eston siyasetçi 1979 - Rebecca Mader, İngiliz oyuncu 1983 - Michelle Branch, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu 1984 - Maarten Martens, Belçikalı futbolcu 1984 - Johnny Weir, Amerikalı buz patenci 1985 - Vlatko İlievski, Makedon şarkıcı (ö. 2018) 1985 - Ashley Tisdale, Amerikalı oyuncu 1985 - Onur Tuna, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu 1986 - Lindsay Lohan, Amerikalı oyuncu 1987 - Esteban Granero, İspanyol futbolcu 1987 - Ruslana Korşunova, Rus asıllı Kazak manken ve model (ö. 2008) 1988 - Lee Chung-yong, Güney Koreli futbolcu 1989 - Dev, Amerikalı elektropop şarkıcısı ve söz yazarı 1989 - Alex Morgan, Amerikalı kadın millî futbolcu 1990 - Roman Lob, Alman şarkıcı 1990 - Margot Robbie, Avustralyalı aktris ve yapımcı 1990 - Danny Rose, İngiliz millî futbolcu 1992 - Madison Chock, Amerikalı buz patenci 1993 - Vince Staples, Amerikalı hip hop sanatçısı 1993 - Ieva Zasimauskaitė, Litvan şarkıcı 1994 - Baba Rahman, Ganalı futbolcu 1995 - Boli Bolingoli-Mbombo, Kongo asıllı Belçikalı futbolcu 1995 - Enis Bardhi, Makedon millî futbolcu 2001 - Abraham Attah, kariyeri ve eğitimi için ABD'de yaşayan Ganalı aktör Ölümler 1215 - Eisai, geç Heian ve erken Kamakura döneminde yaşamış Japon Budist keşiş (d. 1141) 1504 - III. Ştefan, 1457-1504 yılları arasında Boğdan Prensi (d. 1433) 1511 - Hadım Ali Paşa, Sultan II. Bayezid zamanında 1501-1503 ve 1506-1511 dönemlerinde iki kez sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı 1566 - Nostradamus, Fransız hekim, eczacı, kahin ve astrolog (d. 1503) 1582 - Akechi Mitsuhide, Japonya'da Sengoku döneminde yaşamış samuray generali (d. 1528) 1743 - Spencer Compton, İngiliz devlet adamı (d. 1673) 1778 - Jean Jacques Rousseau, İsviçreli filozof (d. 1712) 1798 - John Fitch, Amerikalı saat yapımcısı ve mucit (d. 1743) 1843 - Samuel Hahnemann, Alman hekim (d. 1755) 1850 - Robert Peel, Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1788) 1914 - Joseph Chamberlain, Büyük Britanyalı devlet adamı (d. 1836) 1915 - Porfirio Díaz, Meksika Devlet Başkanı (d. 1830) 1921 - Salih Zeki, Türk matematik bilgini, bilim tarihçisi ve astronom (d. 1864) 1924 - Matsukata Masayoshi, Japonya'nın dördüncü başbakanı (d. 1835) 1934 - Ernst Röhm, Alman subay, siyaset adamı ve SA'nın kurucusu ve kumandanı (d. 1887) 1949 - Georgi Dimitrov, Bulgaristan'da sosyalist yönetimin kurucusu ve ilk Başbakanı (d. 1882) 1955 - Fatma Seher Erden (Kara Fatma), Türk kadın asker, Türk Kurtuluş Savaşı kahramanlarından ve İstiklal Madalyası sahibi (d. 1888) 1961 - Ernest Hemingway, Amerikalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (İntihar) (d. 1899) 1973 - Betty Grable, Amerikalı aktris (d. 1916) 1977 - Vladimir Nabokov, Rus yazar (d. 1899) 1989 - Andrey Gromiko, Sovyet diplomat ve Dışişleri Bakanlarından (d. 1909) 1989 - Franklin Schaffner, Amerikalı film yönetmeni (d. 1920) 1989 - Hasan Esat Işık, Türk siyaset adamı ve diplomat (d. 1916) 1991 - Lee Remick, Amerikalı aktris (d. 1935) 1993 - Asım Bezirci, Türk yazar (d. 1927) 1993 - Behçet Sefa Aysan, Türk şair (d. 1949) 1993 - Hasret Gültekin, Türk sanatçı (d. 1971) 1993 - Muhlis Akarsu, Türk halk ozanı (d. 1948) 1993 - Nesimi Çimen, Türk halk ozanı (d. 1931) 1994 - Andrés Escobar, Kolombiyalı millî futbolcu (d. 1967) 1996 - Saniye Can, Türk Halk Müziği sanatçısı (d. 1930) 1997 - James Stewart, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1908) 1999 - Mario Puzo, Amerikalı yazar ve En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü sahibi (d. 1920) 2002 - Earle Brown, Amerikalı besteci (d. 1926) 2007 - Beverly Sills, Amerikalı soprano (d. 1929) 2009 - Bruno de Leusse, Fransız diplomat (d. 1916) 2010 - Beryl Bainbridge, İngiliz roman yazarı (d. 1932) 2011 - Itamar Franco, Brezilyalı siyasetçi (d. 1930) 2011 - Özcan Tekgül, Türk oryantal dans sanatçısı, sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1941) 2013 - Douglas Engelbart, Norveç asıllı Amerikalı mucit (d. 1925) 2013 - Fevziye Fuad, İran şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin ilk eşi (d. 1921) 2016 - Caroline Aherne, İngiliz ünlü komedyen ve oyuncu (d. 1963) 2016 - Michael Cimino, Amerikalı yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (d. 1939) 2016 - Roger Dumas, Fransız oyuncu (d. 1932) 2016 - Rudolf Kalman, Macar asıllı Amerikan matematiksal sistem teoristi (d. 1930) 2016 - Michel Rocard, Fransız siyasetçi ve Fransa Başbakanı (d. 1930) 2016 - Elie Wiesel, Romanya doğumlu Yahudi edebiyatçı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1928) 2017 - Chris Roberts, Alman şarkıcı ve aktör (d. 1946) 2019 - Şeref Bakşık, Türk siyasetçi (d. 1927) 2019 - Costa Cordalis, Yunan asıllı Alman müzisyeni, şarkıcısı ve kayakçı (d. 1944) 2019 - Lee Iacocca, Amerikalı iş insanı (d. 1924) 2019 - Lis Verhoeven, Alman oyuncu ve tiyatro yönetmeni (d. 1931) 2019 - Bruce Wallrodt, Avustralyalı Paralimpik atlet (d. 1951) 2020 - Nikolay Kapustin, Rus besteci ve piyanist (d. 1937) 2020 - Wanderley Mariz, Brezilyalı siyasetçi ve avukat (d. 1940) 2020 - Tilo Prückner, Alman aktör (d. 1940) 2021 - Jolien Verschueren, Belçikalı kadın cyclo-cross yarışçısı (d. 1990) 2022 - Peter Brook, İngiliz tiyatro ve sinema yönetmeni (d. 1925) 2022 - Susana Dosamantes, Meksikalı aktris (d. 1948) 2023 - Milan Milutinović, Sırp siyasetçi ve eski Sırbistan Cumhurbaşkanı (d. 1942) 2023 - Theo Pahlplatz, Hollandalı profesyonel futbolcu (d. 1947) Tatiller ve özel günler Dünya UFO Günü 0702 02