text: İSLAM ÖNCESİ DÖNEMDE ARABİSTAN -I-Dr. Nihal Şahin Utku İSLAM ÖNCESİ ARAP TOPLUMUNDA SOSYAL DURUM Toplumsal Yapı Arap yarımadası üzerindeki sosyal hayatın şekillenmesinde, hiç şüphe yok ki bölgenin içinde bulunduğu coğrafi ortamın ve iklim özelliklerinin önemli bir etkisi olmuştur. Nitekim vahalarda yaşayan yerleşiklerle (hadari), kırsal kesimde yaşayan göçebeler (bedevi), Cahiliye dönemi Arap toplumunun belli başlı iki temel unsurunu oluşturmuştur. Bölgedeki iki farklı hayat tarzını yansıtan bu tasnif, aynı zamanda yarımadanın birbirinden farklı coğrafi ve iklim özelliklerini de ön plana çıkarmaktadır. Zira bedevilik oldukça kısıtlı imkanlarla yaşayan ve coğrafi ve iklim özellikleri bakımından çok daha nasipsiz bir bölge olan Kuzey ve Orta Arabistan’ın hakim hayat biçimi iken, hadarilik, yaşam imkanlarının çok daha çeşitlendiği güneyin hayat tarzını temsil etmiştir. Hatta Arap toplumu içindeki bu ayrıma ilk defa Kur’ân-ı Kerim dikkat çekmiş ve yarımadanın köy ve şehirlerinde yaşayanlar “arab”, çölde göçebe olarak yaşayanlarsa “a’rab: bedevi” olarak anılmıştır. Araplar her ne kadar hayat tarzı bakımından bedevi ve yerleşik olarak tasnif edilseler de mensup oldukları kol itibariyle de iki ana grupta ele alınırlar. "Arab-ı Baide" olarak isimlendirilen birinci kol, İslam'dan önceki asırlarda yaşamış olup, nesilleri tükenmiş ve diğer kabilelere karışarak isimleri unutulmuş olan Arap kabileleridir. "Arab-ı Bakıye" olarak isimlendirilen ve İslam'ın doğuşu sırasında hâlâ soyları devam eden ve yarımada halkını teşkil eden ikinci kol ise, kendi içinde iki ana gruba ayrılmıştır. Bunlardan ilki, "Arab-ı Âribe" denen Yemen asıllı Kahtani kabileleri olup, insanlığın ikinci babası sayılan Hz. Nuh'un oğlu Sam'ın soyundan gelmektedirler. Arim seli sonucu ülkelerini terk etmek zorunda kalan ve zorunlu bir göç gerçekleştiren bu kabilelerden Huzaa Mekke'ye, Evs ve Hazrec ise Medine'ye gitmiş ve oranın yerleşik halklarını oluşturmuşlardır. Yine bu kabilelerden Suriye'ye gidenler Gassaniler Devleti'ni, Irak'a gidenler ise Hireliler Devleti'ni kurmuşlardır. "Arab-ı Âribe'nin ikinci kolu olan Arab-ı Müstaribe'ye gelince, soy olarak Hz. İsmail'e ulaşmakta olup, Hicaz ve Necd halkı ile Arap yarımadası ortalarında yaşayan ve iki kıtaya da komşu olan yerlerin halkını tanımlamıştır. Babası İbrahim tarafından Mekke'ye getirilen ve Kahtaniler'den Cürhüm kabilesine mensup bir kadınla evlenen Hz. İsmail'in neslini kapsayan bu kol, Hz. Peygamber'in atası Adnan'a nispetle "Adnaniler" diye isimlendirildiği gibi, Mudariler, Meaddiler, Nizariler gibi adlarla da anılmıştır. En büyük kollarından biri Hz. Peygamber'in mensubu olduğu Kureyş kabilesi olan bu boya mensup kabilelerin çoğu, Mekke ve çevresinde yoğunlaşmış olup, bölgenin hakim toplumsal kesimini oluşturmuştur. Bedevilik Hayat tarzı bakımından hadari ve bedevi şeklinde tasnif ettiğimiz Arap toplumunun büyük çoğunluğunu, deve veya keçi kılından yapılmış çadırlarda göçebe olarak yaşayan bedeviler oluştururken, geriye kalan kısmını da hadariler dediğimiz köy, kasaba ve şehirlerde kerpiçten yapılmış evlerde yaşayan yerleşikler oluşturmaktaydı. İslamiyet’in ortaya çıktığı bölgenin Orta ve Kuzey Arabistan olduğu dikkate alındığında, çöl ikliminin hüküm sürdüğü bu bölgedeki hakim yaşam tarzını, “göçebe deve çobanlığına dayalı bedevilik” şeklinde tanımlamak uygun olur. Tarihin çok eski zamanlarında Araplar tarafından ehlileştirildiği bilinen ve açlık ve susuzluğa karşı gösterdiği dirençle çöl ikliminin vazgeçilmez vasıtası haline gelen develer, zamanla bu coğrafya insanının ayrılmaz bir parçası olmuştur. Öyle ki 57 derece sıcaklıkta 17 gün hiç su almadan 200 kilo kadar yük taşıyabilen olağanüstü hayvanlardır develer. İklim şartlarına bağlı olarak daimî bir göçün yaşandığı bedevi yaşamında, dişi develerden oluşan bir sürü, çok büyük bir servet anlamına gelmektedir. "Bir hafta kendilerine yetecek yiyeceği saklamaya uygun karınları, yiyecek deposu olarak işlev gören yağ hörgüçleri; kum fırtınalarına karşı özel perdelerle donatılmış burunları, çift sıra kirpikli gözleri, içi tüylü kulakları; dikenli bitkileri yemeye uygun ağız yapıları ve bunları hazmedebilen sindirim sistemleri; aşırı sıcağa ve soğuğa dayanma kabiliyetleri ve bir defada 60 litre su içerek bu suyu vücutlarının her yerine hızlı bir şekilde dağıtabilmeleri" gibi özelliklerinin yanı sıra, "fırtınalarda yer değiştiren kum tepelerine rağmen yolunu şaşırmayan güçlü hafızaları" ile develerin, söz konusu coğrafya için yaratıldığından kimsenin şüphesi olamaz. Arapçada deve ile ilgili kelimelerin bir kitap hacmine ulaşacak kadar çok olması, keza Cahiliye şiirinin ana konularından birini develerin teşkil etmesi, onların Arap toplumunda edindiği yeri göstermektedir. Çölde haftalar süren uzun yolculuklarda vücutlarından su temin edilebilen bu hayvanlar, eski dünyada kıtalararası ticarette oynadıkları rolle, medeniyetin gelişmesine de önemli bir katkıda bulunmuşlardır. Ani baskınlarda veya komşu kabilelerin çadırlarının ziyareti sırasında at tercih edilse de, develer hiç şüphesiz Cahiliye dönemi Arap toplumunun en yaygın binek hayvanları olmuştur. Develerin, yük ve binek hayvanı olarak kullanılmaları dışında, et, süt, deri, gübre, yün ve gölgelerinden de istifade edilmiştir. İslam öncesi Arabistan’ını en iyi tanımlayabilecek 3 şey, çöl, deve ve bedevidir. Çölün kendine has ağır şartlarını, deve gibi mucizevi bir hayvanla kolaylaştırmış olan bedeviler, genellikle deve yününden yapılmış çadırlarda yaşamaktaydı. Taşınması kolay ve pratik olarak toplanabilen çadırları tercih eden bedeviler, çadırlarında ayrıca silahlarını, kendilerine ve hayvanlarına ait yiyecekleri, kaplarını ve koşum aletlerini de muhafaza etmekteydi. Çadırların kurulup toplanmaları ile tamir işleri kadınlar tarafından yapılmaktaydı. Yağmurların düşmeye başladığı ilkbahar mevsiminin gelmesiyle yeşillenmiş bölgelere hücum eden bedevi Araplar, hayvanları için uygun mera haline gelmiş bu alanları hemen yaşam alanına çevirirlerdi. Birkaç hafta içinde otları tükenecek olan bu geçici meralardan azami derecede istifade ederler; bir anlamda çok geçmeden gelecek kurak ve kıtlık dolu günler için depolama yaparlardı. Esasında bedeviler devamlı göç halinde olsalar da her kabilenin kendine ait bir merası mevcuttu. Fırtınaların ve yağmurun ne zaman gerçekleşeceğini bilmeye yarayan “ilmü’l-enva” sayesinde geçici meraların yerlerini tayin edebilen bedeviler, bu meralardaki otların tükenmesinden sonra asıl meralarına dönerlerdi. Sefil denebilecek kıt kanaat şartlarda yaşayan ve ancak zorunlu ihtiyaçlarını temin derdinde olan bedevilerin temel besin kaynakları hurma ve süt idi. Av hayvanları istisna edilecek olursa bedeviler eti, ancak özel misafirleri veya şenlikleri için hayvan kestikleri zamanlarda yiyebilirlerdi. Avlanmaya düşkünlükleri ile bilinen bedevilerin avladıkları hayvanlar arasında, dağ keçisi, yaban sığırı, ceylan, yaban eşeği, tavşan, keklik, deve kuşu ve kertenkele yer almaktaydı. Pişirilerek yenen veya hurma ile karıştırılmak suretiyle ezmesi yapılan çekirge de bedevi sofralarında yer almaktaydı. Çöl hayatının neden olduğu olumsuz iktisadi ve sosyal şartlar, bedevi kabileler arasında genellikle su ve otlak yüzünden sık sık çatışmaların yaşanmasına neden olmaktaydı. Nitekim Orta Arabistan’ın İslam öncesi tarihinde, “Eyyamü’l-Arab” denen ve geleneklerle kurulmuş kanun ve kuralları bulunan kabile içi savaşlar önemli bir yer tutmuştur. Bazen yıllarca devam eden bu savaşların en meşhurları arasında Besûs, Dâhis ve Ficâr zikredilebilir. Karşılıklı olarak pusuların kurulup, sürülerin ve kadınların çalınıp gasp edildiği bu savaşlarda, cana kıymamak şartıyla baskın vermek ve mal almak meşru sayılıyordu. Düşman kabileye karşı yeterli gücün oluşturulamaması halinde, yandaş kabileler aranıyor ve sonuçta bir kabilenin tümüyle yok olması sağlanıyordu. Hızlı büyüyen ailelerin kısa zamanda büyük bir kabile haline gelmesi de o kabile ile komşu kabileler arasında çatışma nedeni olabiliyor; buna bağlı olarak da bölgede sık sık kabile göçleri yaşanıyordu. Bedeviler her ne kadar Cahiliye dönemi Arap toplumunun belkemiğini oluştursa da, bölgeden geçen ticaret kervanlarının hareketlendirdiği muhtelif menziller üzerindeki vaha ve vadilere yerleşmiş yarı göçebe unsurla, Arap yarımadasının kıyı sakinlerine yerleşmiş yerleşik topluluklar da Arap yarımadasının toplumsal hayatının önemli halkalarını teşkil etmişlerdir. Ancak bütün bu kesimleri birbirinden kesin hatlarla ayırmamak gerekir. Zira yarı göçebe bir hayat tarzına sahip olup zaman içinde yerleşik hayata geçenler olduğu gibi, bir zamanlar bedevi olan bazı şehir sakinlerinin de göçebeliğe dönüş yaptıkları bilinmektedir. Bu bakımdan bütün toplumlarda olduğu gibi İslam öncesi Arap toplumunda da nüfusun bütün unsurları, iç içe ve ortak paydalarda yaşamaktaydı. Zira bu kesimlerin birbirlerine ihtiyaçları vardı. Çölün ortasında tek başına kalmış vaha toplulukları himayelerini, binek hayvanlarının hızından kaynaklanan askerî bir üstünlükleri olan bedevilere teslim ederken, bedeviler de muhtelif ihtiyaçlarını bölgedeki yerleşiklerden sağlamaktaydı. Bir anlamda göçebeler yerleşiklerin hurmasını yerken, yerleşikler de bedevilerin deve sütünü içmekteydi. Ancak Kuzey ve Orta Arabistan bölgelerine nispetle Güney Arabistan’ın çok daha gelişmiş ve şehirleşmiş bir yapı arz ettiğini söylemek mümkündür. Bunda bölgenin gerek tarım, gerekse ticaret imkanları bakımından taşıdığı avantajın önemli bir etkisi olmuştur. Her ne kadar İslâm’ın bölgede ortaya çıktığı ilk dönemlerde Hicaz vahaları, Güney Arabistan ile Akdeniz dünyası arasındaki ilişkileri düzenleyen kervan merkezleri olmaları nedeniyle faal bir ticaret ekonomisine sahip olmuşlarsa da, bu durum Güney Arabistan'ın bölgede oynadığı rolle kıyaslanamaz. Öyle ki Aden limanı ve Kızıldeniz’in Babülmendeb girişi sayesinde Güney Arabistan, söz konusu dönemde Akdeniz ile Uzakdoğu arasındaki ticaretin en önemli kavşak noktalarından biri olarak faaliyet göstermiştir. Göçebelere nispetle daha yüksek bir hayat seviyesine sahip olan sahil bölge halklarının başlıca geçim kaynaklarını da, ticaret, gemicilik, balıkçılık, inci ve sünger avcılığı ile sınırlı miktarda tarım oluşturmuştur. Geçim Kaynakları Arap yarımadasında ekonomik hayat, iklim şartları ve toplumsal yapıya bağlı olarak değişmekle birlikte, umumi olarak hayvancılık, tarım ve ticarete dayanmaktaydı. Hakim sınıfı oluşturan bedevîler, çiftçilik, sanat ve zanaat alanındaki faaliyetleri hakir görüp, geçimlerini büyük ölçüde hayvancılık, avcılık ve ticaret gibi yollardan temin ederlerken, yerleşikler daha ziyade tarım ve ticarete dayalı bir hayat sürdürmekteydi. Üç tarafından denizlerle kaplı olmasına rağmen, yarımadada balıkçılık oldukça sınırlı bir alanda yapılmaktaydı. Ana geçim kaynağı hayvancılık olan bedeviler, zorlu hayat şartlarının bir sonucu olarak sık sık komşu şehir ve köylerle bölgeden geçen kervanlara düzenledikleri baskınları da bir geçim aracı olarak görüyorlardı. Tarihin oldukça erken dönemlerinden itibaren ticaret yollarının çölden geçmeye başlaması, bedevi Arapları kervan saldırıları ve onların mallarına el konulması konusunda oldukça ustalaştırmıştı. Yapılan baskınlarda deve ve yiyecek çalmanın yanı sıra çocuk ve kadınlar da kaçırılıyor ve serbest bırakılmaları karşılığında fidye talep ediliyordu. Zorunlu ihtiyaçlarını mübadele yoluyla şehirlilerden temin eden bedeviler için ticaretin de önemli bir geçim kaynağı olduğunu vurgulamamız gerekir. Zira hububat, hurma, elbise ve kap-kacak gibi temel ihtiyaç maddelerini; yağ, yün, deve ve keçi kılından mamul kumaşlar, halı, deriden imal edilmiş kırba ve tulum, çuval, ip ve hasır gibi ürünleri satmak suretiyle temin ediyorlardı. Bedevîlerin Arap yarımadasının muhtelif yerlerinde kurulan panayırlara mal götürmek suretiyle girdikleri bu süreç, onları kervan ticaretinde mahir hale getirmiştir. Çok geçmeden bedeviler Hindistan ve Çin’den Yemen ve Kızıldeniz kanalıyla Mısır ve Akdeniz ülkelerine yapılan uluslararası ticarette, hem büyük ticaret kervanlarına deve temin etmişler, hem de kervanların yol güvenliğini sağlayarak onları muhtelif saldırılara karşı korumuşlardır. Mevzilendiği topraklardan geçen yolcu ve ticaret kafilelerine verdikleri kervan muhafızlığı ve kılavuzluğu hizmetlerinin bedevilere kazandırdığı bedel, iktisadi bir rahatlama olmuştur. Bedevilerin dolaylı yoldan katıldığı bu ticarette, Mekke'nin yerleşik halkını oluşturan şehirli sınıfın aktif bir şekilde yer aldığını görürüz. En önemli ticaret gelirlerini hac için bölgeye gelen hacı adaylarından sağlayan Mekke halkı, her yıl haram aylarda Taif yakınında kurulan büyük panayırlara büyük rağbet gösterir; hurma ağaçlarının gölgesinde kurulan çadırlarda ticaretin yanı sıra birçok etkinlik gerçekleştirirdi. Diğer yandan her yıl ticaret maksadıyla kışın Yemen'e, yazın da Şam'a düzenlenen ticari seferlere katılarak, Yemen - Şam hattında önemli bir bağlantı noktası olan Mekke'nin ticari canlılığına katkıda bulunurlardı. Siyasi ve İdari Yapı Mekke'nin yegâne hükümet teşkilatı, muhtelif oymakların başları ve ileri gelenleri tarafından oluşturulan ve "Mele" adıyla bilinen meclis olup, bu meclisin yürütme yetkisi yoktu. Meseleleri müzakere eden Mele'de oy birliği ile alınan kararlar etkili kabul edilir; onun dışında her oymağa bağımsız olma hakkı verilirdi. Basit bir siyasi teşkilatı olan bu yapıda otorite, şeyh, reis, emir, rab, seyyid gibi isimlerle anılan kabile reisinde toplanırdı. Kabilelerin eşit hak sahibi yaşlıları arasından kabile toplantısında seçilen ve zenginlik, şeref gibi özellikleri ile ön plana çıkan kabile reisinin görevi de, hükmetmekten çok hakemlik yapmaktı. Yaptırım gücü olmayan reisin belli başlı sorumlulukları arasında, kabile toplantılarının idaresi, diğer kabilelerle olan ilişkilerde kendi kabilesinin temsili, kabile içi ihtilafların halli, savaş ilanı, savaş sırasında kumandanlık, ganimetlerin taksimi, seyahat ve göç zaman ve vakitlerinin tespiti, kabile fakirlerine yardım edilmesi, anlaşmaların yapılması, misafirlerin ağırlanması, esirlerin kurtarılması, diyetlerin ödenmesi gibi işler yer almaktaydı. Adaletle ilgili durumların hakemlere havale edildiği bedevi sosyal hayatında hakem kararına uymayanlar kabileden atılmaktaydı. Kabilelerin işleri, kabile mensuplarının katıldığı meclislerde halledilmekte olup, bu meclis aynı zamanda reise de müşavirlik etmekteydi. Ceza ve mükafatın yalnızca söz konusu meclis tarafından verildiği bu yapıda, her ne kadar reis başta olmak üzere otorite kabul edilen kimselerin sözüne çok itibar ediliyorsa da herkesin söz hakkı bulunuyordu. Söz konusu yapı, hiç şüphe yok ki, çölde hayat süren ve çadırlarda yaşayan bedevi Arapların idari geleneğini yansıtmaktadır. Yerleşik bir hayatın hüküm sürdüğü Mekke'deki yapıya gelince, burada çok daha organize olmuş bir yönetim geleneği ile karşılaşmaktayız. Şehrin varlık sebebi sayılan, halkın geçim yollarını oluşturan, bölgenin din anlayışı ile kültür yapısını şekillendiren Kâbe merkezli bir yönetimin tesis edildiği bu yapıda yöneticilik ve hükümet işleri, büyük ölçüde bu mabede yapılan hizmetlerin organize edilmesinden ibaretti. İslam'ın doğduğu yıllarda sayısı onlarla ifade edilen bu görevler, sidane (Kâbe'nin yöneticiliği, kapıcılığı ve perdedarlığı), sikaye (hacılara su bulma ve dağıtma), rifade (fakir hacılara yemek dağıtma), ukab (savaşta bayraktarlık), kıyade (kumandanlık), işnak (borçları ve para cezalarını tespit, ödeme ve ödettirme mercii), kubbe (savaş techizat ve mühimmatının konulduğu çadır), einne (savaş atlarının dizginlenip, sevk ve idaresi), sefaret (elçilik), isar (özellikle yolculuk ve savaş gibi önemli konularda alınacak kararlarda yardımcı olmak üzere şans ve kura yöntemi), hükümet (davalara bakma), mahcere malları (Kâbe'deki putlara bağışlanan para ve mücevheratın idaresi), imare (Kâbe çevresindeki sükûnet ve edebi tesisle görevli birim), nedve ve meşveret (danışma meclisi) gibi hizmet alanlarını içine almaktaydı. Kureyş kabilesinin muhtelif kolları arasında dağıtılan bu görevlerden bazısı çok önemli olmasa da, tüm Kureyş kollarını mutlu etmek ve aradaki rekabet ve kıskançlığı engellemek gayesi ile ihdas edilmişlerdi. Bununla birlikte Kureyş içinde gerçekleşen bu işbölümünün, düzenli bir hizmetin gerçekleşmesi yönünde katkı sağlayacağı ve bölgeye çok sayıda hacı adayını çekeceği de düşünülmüş olmalıdır. Aile Kabilenin temelini ailenin teşkil ettiği Arap toplumunda aile yapısı, erkeğin hakimiyeti üzerine oturmakta olup, aile içi akrabalık ilişkileri erkekler yoluyla tesis edilmiştir. Bu bakımdan hem ailenin güçlendirilmesi, hem de kabilenin itibarının artırılması bakımından Arap toplumunda çok sayıda erkek çocuğa sahip olmak oldukça önemli addedilmiştir. Erkekler, fiziki gücün büyük önem taşıdığı zorlu çöl şartlarında, kabilenin en önemli savaşçı unsuru sayılırken ve kadınlar üzerinde mutlak bir üstünlüklerinin olduğu kabul edilirken, kadınlar, toplumsal bir yük olarak görülmüşlerdir. Sosyal itibarı olmayan, miras hakkından mahrum bırakılan, kocasının ölümü halinde dahi çocuğunun velayet hakkını alamayan kadınlar, ancak çocuk dünyaya getirmeleri halinde aileye katılabilme hakkı kazanan ikinci sınıf bireyler olarak algılanmışlardır. Bu bakımdan yeni doğan her kız çocuğu, ailenin değersiz ve yüz kızartıcı bir üyesi olarak muamele görmüş; ölüme mahkum edilmesinde de bir beis görülmemiştir. Kız çocuklarının öldürülmesinde zorlu çöl şartlarının yol açtığı geçim sıkıntısının da etkili olduğu üzerinde durulsa da, kadının hakir görüldüğü ortadadır. Küçümsenen bu rolüne rağmen Arap toplumunda kadının oldukça önemli görevler yüklenmiş olduğu görülecektir. Bedevi erkeklerin savaş ve yağma dışındaki vakitlerinin büyük kısmını, işsiz güçsüz oturarak kadın, aşk ve kahramanlık temalarında konuşarak ya da yakıcı sıcak nedeniyle çadırlarında uyuyarak geçirdikleri bir düzende, bedevi kadınlar bütün bir güne yayılan birçok iş yükü altındaydılar. Çocuğun dünyaya getirilip yetiştirilmesi gibi uzun vadeli rolleri dışında, bedevi kadınların yemek hazırlamak, süt sağmak, yağ yapmak, çamaşır yıkamak, örtü, çadır ve elbise için kumaş dokumak, yün eğirmek, çadır kurmak ve toplamak gibi birçok mükellefiyetleri vardı. Ancak aileyi büyütmenin yolunun, erkek çocuk sayısını artırmaktan geçtiği bu düzende bedevi kadının ana görevi, erkek çocuk dünyaya getirmekti. Cahiliye dönemi Arap toplumunda, kabilenin bir parçası olduğu sürece anlam ifade eden aile yapısının bağımsızlığından bahsetmek mümkün değildi. Arap toplumunda nikah, kadını ve aile hayatını güvence altına alan bir kurum olmaktan uzaktı. Her ne kadar yaygın evlilik biçimi, bir erkeğin belli bir mehir karşılığında kendisine denk bir soy ve nesebe mensup bir kadınla nikah akdetmesi şeklinde gerçekleşiyorsa da, çok farklı evlilik ve birliktelik biçimlerine rastlanmaktaydı. Bir kadının kocasının uygun göreceği bir kişiyle çocuk sahibi olmak amacıyla bir araya gelmesi, iki erkeğin karşılıklı olarak eşlerini değiştirmeleri, hür olması nedeniyle zina yapamayan bir kadının bir erkekle metres hayatı yaşaması, bir kadının on kişiden fazla olmamak kaydıyla aynı anda farklı erkeklerle evlenmesi, kadın ve erkeğin süreli bir evlilik akdi yapması, üvey oğlun annesi ile evlenebilmesi, iki kız kardeşin aynı anda bir erkeğin eşi olması gibi farklı birliktelik ve evlilik çeşitlerinden bahsedilebilir. Toplumsal Değerler Aynı atadan geldikleri kabul edilen ve aralarında nesep irtibatı bulunan insan topluluklarının oluşturduğu kabile sistemi üzerine kurulmuş olan İslam öncesi Arap toplumunda, toplumsal değerleri ve kuralları belirleyen yegâne şey, kabilenin büyükleri tarafından tespit edilen kabile örfü idi. Kendine has kuralları olan ve kendi içinde tutarlılık gösteren koruyucu bir nizam özelliği gösteren bu yapı, can ve mal güvenlikleri başta olmak üzere fertlerin bütün haklarını düzenlemekteydi. Kabile düzeninin dışına çıkmak veya herkes tarafından bilinen bu kuralları çiğnemek, çölün güvenlik sistemi sayılan himayenin dışında kalmak demekti ki, bu da o ferdin intiharı anlamına gelmekteydi. Kabileye mensubiyet, ferde birçok haklar sunmakla kalmıyor; aynı zamanda kabile mensupları arasında kolektif bir sorumluluk anlayışının da oluşmasına imkan sağlıyordu. Mensup oldukları kabilenin bir parçası olarak bu kolektif bilinçle yaşayan Cahiliye dönemi Arapları, çölün amansız şartları içinde kendilerine özgü bir ahlak ve erdem anlayışı geliştirmişlerdi. Kabile içi dayanışmanın güçlendirilmesinde önemli rolü olan ve mürüvvet ve cömertlik değerleri olarak yüceltilen bu değerler, savaşta cesaret ve dayanıklılığı, yoksullukta kanaatkarlık ve misafirperverliği, toplumuna ve görevlerine karşı sadakati, felaket sırasında sabrı, intikam almada ısrarlı olmayı ve hayatın pahasına dahi olsa her zaman doğruluğu ön plana çıkartmaktaydı. Zayıfın himaye edilmesi, kuvvetliye karşı konulması, önemli meziyetler olarak görülüyordu. Bütün bunlar kabileyi kenetleyici unsurlar olsa da, kabile mensuplarını birbirine bağlayan asıl unsur, kabile ruhu asabiyetti. Asabiyet, nesepleri bir olsun veya olmasın, kabile üyelerinin bir asılda birleştiklerine inanmaları sonucunda, birbirlerine sağladıkları manevi güç ve desteği ifade eden dayanışma duygusu anlamına gelmekteydi. Zira hem zorlu tabiat şartlarına, hem de rakip kabilelere karşı verilen mücadele, kabile içi dayanışmayı zorunlu kılmaktaydı. Bu bakımdan birlikte yaşamak, birlikte hareket etmek ve haksızlıklara karşı birlikte mücadele etmek durumunda olan bedeviler, çadır ve develeri dışında ortak bir mülkiyete sahipti. Toprak, av, ot, ateş ve su, kabile mensuplarının ortak malı sayılıyordu. Kabilenin bireyin aidiyet duygusunda edindiği sarsılmaz konum, onlara kutsal addedilen görev ve sorumluluklar yüklemekle kalmıyor; aynı zamanda toplumdaki siyasi ve iktisadi alandaki otorite boşluğunu da dolduruyordu. Kabile fertlerinden birine gelen herhangi bir zararın tazmini konusunda bütün bir kabile seferber oluyor; keza kabile mensuplarından birinin öldürülmesi halinde maktulün intikamını almak için bütün kabile ayağa kalkıyordu. Zira geleneklerin koruma altına aldığı insan canına kıymanın bedeli çok ağırdı. “Kana kan, cana can” şeklinde tanımlanan bu bedel, katile maktulün yakınları tarafından ödettiriliyordu. Aksi takdirde öç almakla mükellef kişi, ömür boyu duyacağı bir şerefsizliğe gömülmüş kabul ediliyordu. Bu bakımdan bazen çok uzun ve kanlı savaşların ortaya çıkmasına neden olabilen adam öldürme konusunda azami bir gayret gösteriliyordu. Bireylerin hem canını, hem malını koruma altına alan kabile asabiyetinin öngördüğü değerler, buna karşılık bireylerin kabile nizamı ve örfü ile başka kabileler ile yapılmış anlaşmalara itaat etmelerini zorunlu kılıyordu. Hiçbir otoriteye boyun eğmeyen bedevîlerin, kabile örfü karşısında kayıtsız bir teslimiyet gösterdikleri görülmektedir. Zaten çok güçlü olan kabile bağı, kabileler arasında kurulan akrabalıklarla daha da güçlendiriliyordu. Bu akrabalıklar, hilf, câr ve velâ denen yollarla tesis ediliyor, bu sayede kabilelere katılmalar gerçekleşiyordu. Bunlardan hilf ve câr, kabilesini terk eden veya kabilesinden kovulan bir kimsenin başka bir kabile mensubunun himayesine (câr) girmesi veya müttefiki (halîf) olması anlamına gelirken; velâ savaş veya baskın sonucunda ele geçen veya satın alınan kölenin âzad edilmesi şeklinde gerçekleşiyordu. Kültürel Ortam Çetin şartların yaşandığı uçsuz bucaksız çöl hayatında, Arap toplumu kendini şiir ve güzel söz söyleme sanatı gibi çok farklı bir alanda bulmuştur. Hayatın zorluklarına karşı da önemli bir direncin üretilmesini sağlayan bu alan, devamlı hareket halinde olan bir toplum için çok önemli bir birleştirici unsur olmuştur. Malzemesini, aşk, şarap, savaş, zafer, kahramanlık, düşmana duyulan kin, avcılık, tabiat, kabile değerleri gibi konulardan alan Arap şiiri, bir anlamda bedevî hayatının aynası olmuştur. Öyle ki bedevinin hayatına giren her şey, şiire akıtılmıştır. İslam öncesi Arap yarımadasının ana toplumsal zeminini oluşturan çok sayıda eş ve çocuk, sürüler, deve ve atlar, ticaret, yağma ve baskınlar, akınlar, şarap ve kadın merkezli eğlenceler, Arap şiiri ve güzel söz söyleme sanatının ele alıp övdüğü başlıca temalardı. Ülkede büyük saygı uyandıran şiir sanatının ustaları olan şairler, mensubu oldukları cemiyetin sözcüsü, rehberi, bilgini, hatibi, hatta tarihçisi sayılırlardı. Onların alelâde bir insanın elde etmesi imkansız olan tanrısal bir güç tarafından desteklendikleri düşünülür, özel bir ilimle donatıldıklarına inanılırdı. Şairlerin kendi kabilelerini göklere çıkaran, düşman kabileleri ise yeren şiirler söylemesi oldukça yaygın bir tarzdı. Hücumun ve cevabın aynı vezinde olmasının ve aynı uyak ile yapılmasının şart olduğu bu şiirlerden hiciv ile övgü tarzında yazılanlar, en sevilen türlerdi. Ancak hiciv çoğu zaman sövgüye kayarken, övgü de kolaylıkla dalkavukluğa dönüşebiliyordu. İslam öncesi Arabistan’ında, gerek Güney Arabistan ile Mezopotamya bölgesi, gerekse Akdeniz ülkeleri ile Uzakdoğu arasında gerçekleşen iki yönlü ticaret sayesinde bir takım pazar ve panayırlar açılmıştır. Bu panayırların, gerek Arap toplumsal yapısının canlanmasında, gerekse bölgede belli bir kültür ortamının şekillenmesinde mühim bir etkisi olmuştur. Putperestliğin merkezi oluşu nedeniyle dinî açıdan önemli bir imtiyaza sahip olan Mekke halkı bu imtiyazlarını ticari yönde değerlendirmeyi başarmış ve komşu ülkelerle yaptıkları ticari anlaşmalarla Arap yarımadasındaki ticari ve kültürel hayatın canlanmasına katkıda bulunmuştur. Zira İran dirhemi ve Bizans dinarının kullanıldığı ve Arabistan’da yaşayan bütün kabilelerin katıldığı panayırlar, ticari olduğu kadar kültürel bir alışverişe de kaynaklık etmiştir. Birçok bölgeden hac maksadıyla Mekke’ye gelen ve hac mevsiminde kurulan Mina, Mecenne, Zülmecaz ve Ukaz gibi büyük panayırları ziyaret eden insanlar, bu sayede şiir ve hitabet yarışmalarının düzenlendiği ve birinci gelen eserlerin altın suyu ile yazılıp Kâbe duvarına asılarak ödüllendirildiği Arap kültür muhitini teneffüs imkanı bulmuşlardır. Okuma yazma oranının çok düşük olduğu Arabistan'da, şiirin yazıya geçirilmesi oldukça geç bir dönemde gerçekleşmiştir. Uzun süre hafızalarda muhafaza edilmiş olan ve kulaktan kulağa nakledilerek İslami dönemlere taşınmış olan şiirin böylesine canlı olarak yaşama imkanı bulduğu Hicaz'ın en büyük kültür merkezi Mekke'de dahi okuma yazma bilenlerin sayısı, rivayete göre yirmiye ulaşmıyordu. Göçebe Araplar arasında okur-yazar bulmak hiç mümkün olmazken, diğer merkezlerde de bu rakam daha aşağılara inmekteydi. Yazmayı öğrenenler, yalnızca buna ihtiyaç duyanlardı. Okuma yazma oranı düşük olsa da Arapların bilgi ve tecrübelerini aktardıkları belli alanlarda güçlü bir sözlü birikim oluşturdukları söylenebilir. Soy ilmi, efsanelerle karıştırılmış bir tarih geleneği, su ve hava durumları ile kendileri ve hayvanlarının sağlıkları ile ilgili kehanetler, iz sürme mahareti, "Cahiliye ilimleri" arasında sayılabilir.


source: fineweb

text: Uvaia Hostel Tesis Bilgileri:Çeviren ***** Uvaia Pansiyon TripAdvisor.com Sao Paulo içinde 225 # 1 ***** Konuklar gerçekten iyi bir pansiyon yapısı daha bulacaksınız, onlar da bu rahat ev güzel evim duygu, süper rahat yatak, bulabilirsiniz Bir alanda 7/24 resepsiyon ve bar hizmetleri gerçekten cirosu sergiler, film, sanatsal ve müzikal etkileri ve performansları ile sanata ayrılmış! Bir uzay yeni ve farklı gerçekten sayar! Eklemek ve paylaşmak için seviyorum kalp ve düşünen insanlar için ortak bir alandır sıra Vila Mariana bizim küçük bir geri çekilme artık senin üzerinde değil. Biz, hayal ve değişim yaşamak istiyorum. Hoşgeldiniz ve kendinizi evinizde olun! ---------------------------- Çarşamba itibaren Cumartesi günleri için biz sizin için çift var! Çarşamba ÇAP Caipirinha olduğu, Perşembe günü çift Cachaça gün Cuma çift viski ve parti için hazır olsun Cumartesi Çift Votka olduğunu. 7 den 9 de tüm Biz her yatak için konforlu yataklar, son derece yumuşak yastıklar, elektrik prizine ve bireysel ışıkları ile 3 yurtlar ve 1 özel yatak odası Yemek isteyenler için güzel bir ortak mutfak Kahvaltı dahil - doğal portakal suyu ile, ev yapımı ekmek, meyve, kahve, süt ve daha yaptı Sanat sergileri Feijoada ve Samba Etkinlik Jazz Nights Sinema Gece Ücretsiz WiFi ve sizin getirmek değildi 2 bilgisayar Bir kitap okuma ya da eski arkadaşları ve sadece bir araya geldi arkadaşlarınızla sohbet, biraz müzik dinlemek dinlenmek için bir açık alan! Samimi ve konuksever personeli Eğer rezervasyonunuzu iptal etmek varsa, gelmeden önce en az 48hrs yapmanız gerekir. : 14:00 Out: 12:00 15 Aralık ve (iade) rezervasyon güvence altına almak için önceden 50% tahsil için 15 Mart tarihleri arasında rezervasyon yaparsanız. Ayrıca bu Rezervasyon için kullanılan ya da para istedi kredi kartı güvenlik kodunu talep Tesisi tarafından irtibata geçebilir. Rezervasyonunuzu ulusal tatil, yeni yıl arifesinde veya Karnaval sırasında halinde de geçerlidir.


text: İster iş ister gezi amaçlı olsun Villa Freven Guest House, Parnu şehrini ziyaret ederken çok iyi bir tercih. Buradan konuklar şehrin tüm olanaklarına kolayca erişebilirler. Şehrin Pärnu Müzesi, Su Parkı, Red Kulsesi gibi ana noktalarına yakınlığı sayesinde konuklar otelin yerini çok sevecek. Konuklarına nitelikli hizmet ve birçok olanak sunan Villa Freven Guest House konaklamanız boyunca size en iyi konforu sağlamak için çalışıyor. Otel size Halka açık yerlerde Wi-Fi, otopark, aile odası, bisiklet kiralama, evcil hayvan girebilir gibi birçok imkan sunuyor. 8 mükemmel odadan birine adım atın ve sigara içilmeyen odalar gibi birçok olanakla gününüzün stresinden kurtulun. Gün boyunca bahçe gibi imkanların rahatlık dolu atmosferinin tadını çıkarın. Villa Freven Guest House, Parnu şehrini ziyaret edenler için her defasında rahat ve problemsiz bir konaklama imkanı sunan akıllıca bir tercih.


text: 2013 tercih kılavuzu - Ösym ek tercih kılavuzu 2013 - 2013 ek yerleştirme Bu arada Hava Kirlenmesi Araştırmaları ve Denetimi (HKAD) Türk Millî Komitesi ile Anadolu Üniversitesinin ortaklaşa yürüttüğü "Uluslararası Katılımlı 5. Hava Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu" 18-20 Eylül günleri arasında Anadolu Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleşti. Sempozyum, 18 Eylül Çarşamba günü Atatürk Kültür ve Sanat Merkezi (AKM)'nde hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin tartışıldığı geniş bir platformda tartışmaya açıldı. "Özel kirleticiler, çocuk sağlığını tehdit ediyor" Bazı gazların ve cıva gibi spesifik kirleticilerin anne karnındaki cenine dahi zarar verdiği ve çocuklarda öğrenme bozukluğuna yol açtığını belirten Prof. Dr. Müezzinoğlu, otizm gibi durumlarda da özel hava kirleticilerinin büyük etkisi olduğunu vurguladı. Konuyla ilgili özellikle nöropatoloji konusunda Science dergisinde çok ciddi bulgular yayımlanmaya başlandığını ifade eden Prof. Dr. Müezzinoğlu, spesifik kirleticilerin anne karnındaki bebeğin beyin gelişiminde birtakım travmalara yol açtığını, çevre kirliliğinden etkilenerek doğan bebeklerde de pek çok rahatsızlığa rastlandığını kaydetti. "Hava kirliliği sorunları geniş bir platformda tartışılacak" "Bu toplantıların amacı; hava kirliliğinin değişik boyutlarıyla ilgilenen bilim insanlarını, ilgili tüm sektörleri, karar verme ve denetim alanında çalışan kişileri ve öğrencileri bir araya getirmek, hava kirliliği sorunlarını tartışarak en iyi çözüm yollarını bulmak üzere bir platform oluşturmaktır." diyen Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı ve Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tuncay Döğeroğlu, gerçekleştirilen etkinlikte hava kalitesi ile ilgili sorunların masaya yatırılacağını ifade etti. Sempozyumla ilgili olarak değerlendirmelerde bulunan Döğeroğlu "Bu sempozyumda, hava kalitesiyle ilgili bilimsel ve teknik konuların yanında yönetsel, hukuksal, sosyal konulardaki son gelişmeler sunulacak ve tartışılacak. Sempozyumun disiplinlerarası ve transdisipliner alanda tüm tarafları bir araya getirmesi, aralarındaki etkileşimin arttırılması, ortak çalışmaların ve projelerin oluşturulması için bir ortam yaratılması da hedefleniyor." şeklinde konuştu. Toplantıda 3 gün boyunca verimli tartışmaların yürütüleceğini kaydeden Döğeroğlu "Sempozyumda 61'i sözlü, 22’si poster olmak üzere toplam 83 bildiri sunulacak. 4 davetli konuşmacı oturumu ile TÜBİTAK desteklerinin sunulacağı bir özel oturum, hava kirliliğinin sağlık etkilerinin disiplinlerarası boyutta tartışılacağı bir panel oturumu da gerçekleştirilecek. Ayrıca, aerosol konusunda çalışan bilim insanlarını bir araya getirmek ve karşılıklı bilgi paylaşımını sağlamak ve olası iş birliklerine vesile olmak amacıyla düzenlenmiş olan bir yuvarlak masa toplantısı düzenlenecek. Bu sempozyumun bildiri yazar listesinde 8’i 5 farklı üniversiteden ve 8'i de 5 farklı ülkeden olmak üzere toplam 240 kişi yer alıyor." diye konuştu. Sempozyumun ilk oturumun moderatörlüğünü Prof. Dr. Gürdal Tuncel ve Yrd. Doç. Dr. Burcu Onat yaptı. "Orman Ekosistemlerinin İzlenmesi Programı" dâhilinde araştırmalara katılan İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay çalışmalarından bahsetti. Üst solunumu etkileyici etkileri gözlenen, biber gazı ve bilumum göz yaşartıcı bomba ve ajanların kullanımının insanlar üstündeki etkilerini gözlemlemek üzere denenmesinin tüm dünyada yasak olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Eda Uslu Tuğtepe, sözlerini şu şekilde sürdürdü: "Bu tür maddeler ilk olarak M.Ö. 428, 1. Dünya Savaşı, Kuzey İrlanda ve Güney Kore’de kullanıldı. Kullanıldığında hem soluduğumuz havaya hem de insan üzerinde etkileri son derece olumsuz. İnsanlara karşı kullanıldığında insan bedeninde genel, gözler, solunum, cilt, kalp ve ölümlere yol açan sonuçlara rastlanıyor. Sadece insanlara değil; hayvanlara ve bitkilere de büyük zararlar veriyor." İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Kadir Alp ise konuyla ilgili olarak şu bilgileri aktardı: "Çok sayıda taş ocağı yerleşim bölgeleri yakınında veya içinde faaliyetini sürdürüyor. Taş ocakları ülkemizde mevcut işletme tarzları ile çevresel açıdan çok sayıda problem oluşturuyor. Havaya karışan tozların solunum yollarında ve oksijen miktarında düşüşe neden olması, doğada her türlü canlıya zarar verir. Bu işlemlerden sonra gerekli dezenfektan işlemlerini yapsak bile çoğu zaman tortulaşan kalıntılar doğaya karışıyor ve istenmeyen sonuçlar ortaya çıkıyor."


text: Karakalem portre yaparken saçlar nasıl çizilir Resim yapmak bir ilim dalıdır bu ilmin doğal yetisine sahip olanlar ve bu ilimi sonradan öğrenenler resim çizebilmeyi başarırlar.Resim yapmak önce görmeyi bilmek ve sürekli pratik yapmayı gerektirir. Yetenek sınavları ‘na girmeden önce var olan resim ve sanat yeteneklerinizi bir çizim kursu bünyesinde, bu işte uzman olan tecrübeli eğitmenler gözetiminde geliştirip formasyona sokmanız gerekmektedir. Unutmamak gerekir ki sadece güzel resim çizmek güzel sanatlar bölümlerinden birini kazanmak için yeterli değildir. Güzel sanatların da kendine göre tekniği, kuralları ve alt yapı bilgileri vardır. Örneğin doğru çizgi çalışmaları, yerleştirme, hacim ve ölçü alma kuralları, ışık – gölge çalışmaları gibi. İşte bu nedenlerden dolayı yetenek sınavlarına hazırlanırken Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resim kursları arasından doğru resim kursu seçmeniz sizi başarıya ciddi oranda yaklaştıracaktır. Eğer eğitim sürecinde zaman kaybetmek istemiyorsanız, araştırdığınız resim kursu eğitim kadrosuna ve eğitmenlerin mezun oldukları üniversitelere önem veriniz. Eğitmenlerle birebir konuşma fırsatı yakalamaya ve derslere misafir olarak katılmaya çalışınız. Ayryca kursların o yıl kazanan öğrencilerini açıkladıkları resim kursu başarı listeleri fikir almanız için faydalı olabilir.


text: klavyedeki Scroll Lock tuşu ne işe yarar ? Bu tuş ekran görüntüsünü kaydırmaya yarıyor eğer bu tuş basılı değilse (normal hali) ok tuşlarına basıldığında imleç aşağı / yukarı gider. Ama bu tuşu aktif yaptığında imleç olduğu yerde kalır ekranın görüntüsü ok tuşları ile kumanda ettiğin şekilde kayar. Bunu bir kaç sayfalık bir word belgesi üzerinde daha iyi anlarsın, önce imleci ok tuşu ile ekranın ortalarında bir yere taşı, sonra scroll lock tuşunu aktif et, şimdi tekrar oklarla imleci hareket ettirmeye çalış, gördüğün gibi artık imleç hareket etmiyor ekran hareket ediyor. Ayrıca Scrool Lock tuşu yanıksa, Excel uygulamasında yön tuşlarına bastığında hücreler arası değil, sayfa başı ve sayfa sonu arası gezintiyi sağlar.


text: loading... İyi oldu, hoş oldu da, orada burada “Baby Shower partisi” diyeceğimize özgün bir isim bulaydık daha iyi olmayacak mıydı? Bebeğe Hazırlık Partisi Bebeğe (ya da Yeni Anneye) Hediye Yağmuru Çocuksuz Hayata Veda Partisi Bugünleri Çok Özlersin Partisi Ne bileyim, Baby Shower değil işte... Amerika’da faydasını maddi açıdan çokça gördüğüm, Türkiye’deki uygulamasının ve amacının biraz farklı olduğunu keşfettiğim bir uygulama. Ben Bebeğe Hazırlık Partisi, kısaca da Bebek Partisi diyorum kendimce... Nedir bu Bebeğe Hazırlık Partileri? Google’a “Baby Shower partisi” olarak girip de arama yaptığınız zaman karşınıza birçok site çıkıyor. Bu parti şöyle yapılır, “cookie”ler hazırlanır, 5 ila 20 davetli olur, vesaire vesaire gibi sanki bir kalıp varmışçasına tarifler yapılıyor. Ve şöyle deniyor: “Amaç anne adayına doğumdan önce keyifli ve eğlenceli bir gün yaşatmaktır.” Hayır efendim, değildir. Bebeğe Hazırlık Partilerinin asıl amacı annenin (ve babanın) doğumdan sonra bebek için ihtiyaç duyacakları eşyaları toparlamalarına katkıda bulunmaktır. Bunları toparlayan anne adayının ise keyifli ve eğlenceli bir gün geçireceği kuşkusuzdur. Nasıl olur bu Bebeğe Hazırlık Partileri? Önce olması gerekeni yazayım, sonra şahit olduğum kadarıyla Türkiye’deki uygulamasından bahsedeyim. Gebe, bebek doğduktan sonra ihtiyaç duyacağı kılık, kıyafet, eşya ve her türlü zamazingonun bir listesini çıkarır. Bu listede bebek yatağından pusete, önlükten çıngırağa, bornozdan tırnak makasına kadar her şey olabilir. Daha sonra bu listeyle bebek ürünleri satan mağaza ya da mağazalara giderek, ya da internetten bakarak o mağazadaki ürünlerden bir liste oluşturur. (Aslında bu liste Bebek Partisi yapılsa da yapılmasa da hazırlanır. Nitekim Amerika’da Baby Registry denilen bu listenin yapılması o kadar kanıksanmıştır ki, doğum yaklaştıkça bebek için hediye almak isteyen herkes parti olsun olmasın, partiye gelsin gelmesin gebeye “Listen nerede?” diye sorar ve hediyesini alır.) Genellikle gebenin yakın bir arkadaşı ya da arkadaşları partinin organizatörlüğünü üstlenir. Eğer etrafta yakın arkadaşı yoksa anne adayının kendisi de partiyi yapabilir ama bu pek sık görülen bir uygulama değildir. Gebe, arkadaşına ihtiyaç listesini ve partiye çağırmak istedikleri arkadaşlarının isimlerini verir. Yakın arkadaş uygun bir zamanda düzenleyeceği bu partinin haberini listeyle birlikte gebenin arkadaşlarına gönderir, ve şöyle der: “Hu huuu, Gebe için Bebek Partisi yapacağız, gelirseniz çok seviniriz. Ha, bu arada, Gebe’nin ihtiyaç listesi Filanca mağazasında kayıtlı, hediyesini oradan alabilirsiniz.” Gelecek olanlar “Ne alsam?” derdine düşmez. Gider o mağazadaki listeden bütçesine uygun bir şeyler alır. Gelemeyecek olanlar “Ben gelemiyorum ama en azından hediyesini göndereyim bari” diyerek katkıda bulunmuş olur. Başka şehirlerde katılanlar da ister internet üzerinden, ister mağazanın kendisinden hediyeyi alarak gebenin evine, ya da partinin olacağı yere hediyeyi gönderir. Alan memnun, satan memnun. Parti günü geldiğinde yakın arkadaş(lar) evi süslerler, misafirler gelir, gebe ise bazen orada bulunabilir, bazen assolist gibi sonradan gelir. Yemekler yenir, çeşitli oyunlar oynanır. (Bu oyunlarla ilgili sonsuz sayıda kaynağa Google’de “baby shower games” yazarak ulaşabilir, beğendiklerinizi partinize uyarlayabilirsiniz). Partinin vazgeçilmezi olarak tabii ki çok şirin bir pasta yapılmıştır. En sonunda da hediye faslına geçilir: Gebe oturup herkesin tatlı bakışları ve “Ayyyyy, ne kadar şekeeeeer!” yorumları arasında hediyeleri tek tek açar. Bu sırada yakın arkadaşlardan biri de kimin ne hediye aldığını not eder, ki (1) Partiden sonra gebe “Sevgili Filanca. Bebeğime aldığın falanca hediye için çok teşekkür ederim” diye bir not gönderebilsin, ve (2) Kimin ne aldığı not edilsin ki zamanı geldiğinde gebe de uygun bir şekilde karşılığını verebilsin. Partiden ayrılırken de herkese o günü hatırlatacak minik bir hediye verilir. Bebekli şekerler, kurabiyeler, minik çikolataların olduğu minik çantalardan oluşabilir bu hatıra hediyeleri. İşte bundan ibarettir Bebeğe Hazırlık Partileri. Ve tabii ki gebe için çok, çok keyifli, hatta hayatının en unutulmayacak günlerinden biridir. Bütün ilgi (hayatında belki de son kez) sadece onun üzerindedir; sevdiklerinin çoğu yanındadır; artık doğumun yaklaşmasının verdiği sıkıntılar birkaç saatliğine de olsa unutulur; kilolar her yerini sarmış, parmakları ödem yapmış bile olsa gün onun günüdür; herkes orada onun için toplanmıştır. Ve orada hediyelerin açılmasıyla bebeğin gelişi bir adım daha yaklaşmış, o minik kıyafetlerin içine yakında bir insanın gireceği, araba koltuğunun artık boş kalmayacağı gerçeği su yüzüne çıkmıştır. Bu parti sürpriz olabilir, olmaya da bilir. Bundan seneler önce partisine gittiğim, ilk bebeğini bekleyen bir arkadaşım sürpriz olmasını istememiş ve bu düşüncesini “Bence hamile bir kadına sürpriz yapmak hiç de iyi bir fikir değil!” şeklinde açıklamıştı. Katılmadığımı söyleyemeyeceğim. 30 küsur haftalık, havadan nem kapan, Braxton Hicks kasılmalarıyla uğraşan, karnı burnunda bir gebeye eve girdiği anda 20 kişi “Sürpriiiiiz!” diye bağırsa, sonra da kadıncağızın korkudan suyu gelse, sancıları başlasa olacaklardan kim sorumlu tutulabilir?! Türkiye’de nasıl? Türkiye’ye döndüğümden beri birkaç Bebek Partisine katıldım. Hepsi de gayet keyifli ve eğlenceli olmakla birlikte Amerika’daki amacından biraz daha farklıydı. Buradaki partilerin amacı gerçekten de kız arkadaşlarla bir araya gelmekten ibaret gibiydi, ki bu anne adayının eğlendiği (ve bence böylesine bir günü hak ettiği) gerçeğini değiştirmiyor. Türkiye’de liste yapma olayı daha yenice anladığım kadarıyla. Biz daha çekingeniz ihtiyaçlarımızı dile getirmekte. Biraz da “özenti” olarak görüyoruz bu kavramı sanırım. (Türkçeye “Baby Shower” olarak girmiş olmasının da etkisi var tabii!) Son zamanlarda bir trend haline geldi “Baby Shower” partileri. Organizasyon şirketlerinin gündemlerinden düşmüyor. Bütçesi el veren istediği gibi yapsın, sefası olsun. Ama asıl amaç unutulmasın: İhtiyaçları karşılamak... Bana bir Bebek Partisi davetiyesi geldiğinde yaptığım ilk iş “Listesi nerede?” diye sormak oluyor. Aldığım cevap genelde “Liste yapmadı”, nadiren de “Joker’de” oluyor. “Liste yapmadı” cevabını alınca somurtuyorum. Hem oturup “Acaba ne alsam?” diye düşünmek durumunda kalıyorum, hem de aldığım eşyanın işine yarar olup olmayacağından emin olamıyorum. Bu konuda biraz araştırma yaptım ve aklıma gelen belli başlı bebek mağazalarını aradım. Elif: İyi günler... Anne-bebek mağazalarının yaptığı ihtiyaç listeleri ile ilgili bir araştırma yapıyorum. Böyle bir uygulamanız var mı acaba? Mothercare: Bu mağazamızda yok, ancak falanca mağazamızda olabilir. E-bebek: Maalesef, böyle bir uygulamamız yok. Joker: Evet, var. Elif: A-ha! Anlatınız Joker... Joker: Mağazamıza geliyorsunuz. İhtiyaç listenizi oluşturuyor ve bize veriyorsunuz. Biz bunu merkezi sistemimize giriyoruz. Listenizden alışveriş yapıldıkça listenizden otomatik olarak düşüyoruz. Elif: Peki bunu internetten yapmak mümkün mü? Joker: Evet, buradan mümkün. Yalnız maalesef mağazalarımızda yapılan liste ile internetten yapılan liste birbirinden bağımsız. Yani internetten yapılan alışverişleri mağazalarımızdaki listeden (ya da tam tersi) otomatik olarak düşmek mümkün olmuyor. Ancak biz yine de mağazalarla koordineli bir şekilde bunu yapabiliyoruz. Elif: Herhangi bir karışıklık, sorun yaşanmıyor mu? Joker: Hayır, yaşanmıyor. Ancak her iki listenin birbirinin tıpatıp aynısı olması gerekiyor. Elif: Kısacası bizim hem mağazada, hem de internet üzerinde aynı listeyi iki kez oluşturmamız gerekiyor? Joker: Evet, öyle. Elif: Olsun, buna da şükür. Teşekkürler. Kısacası, Türkiye’de bebek ihtiyaç listesi olayını şu anda yürüten mağazanın Joker olduğuna kanaat getirdim. (Varsa başka bildiğiniz, lütfen yorumlarda paylaşın.) Her ne kadar bunun aslının tek bir merkezi sistemden koordine edilen bir liste olması daha doğru olurdu ise de, en azından böyle bir uygulamayı başlatmış olmalarını oldukça olumlu buldum. Böylece kendisi Falanca şehirde, teyzesi Filanca şehirde yaşayan gebeler bu uygulamadan faydalanabilirler. Bunda garip bir şey var mı sizce? Bence yok... Bebeği dünyaya getirmek zaten başlı başına bir külfet. Sigortanız bile olsa, özel hastanede doğuracağım deseniz, hele bir de normal doğum isteyecek olsanız kafadan birkaç bin lira cebinizden çıkıyor. Bebek doğduktan sonra ise ihtiyaçları bitmek tükenmek bilmiyor. Sadece bebek bezi masrafı bile can yakıyor. Zaten yakınlarınız, arkadaşlarınız bebek için bir şeyler almak istiyorlar. Dolayısıyla onları “Bak, benim ihtiyaçlarım bunlar, buradan alabilirsin” şeklinde yönlendirmekte bir sakınca görmüyorum. Bilmem ben mi çok “Amerikanvari” düşünüyorum. Hoş, bunu Amerika’da yapmak daha kolay; nitekim Amerika’da bebek ürünleri buraya oranla çok çok daha ucuz. Orada 50 dolara satılan bir bebek koltuğu burada 250 TL olunca birisine hediye olarak almak da zorlaşıyor. Oto koltuklarının bilmem kaç yüz liraya, park yatakların keza o kadara satıldığı Türkiye’de insanların bu ihtiyaçlarınızı karşılamalarını beklemek pek yerinde olmuyor. Ancak en azından bir iki body, üç beş patik, birkaç biberon bile alınsa katkı olmaz mı? Amerika’daki bebek partilerinde sırf bebek bezi alıp gelen çok olur. Maksat yardım olsun. BÜTÜN GEBELER LİSTE YAPSIN, İHTİYAÇLARI KARŞILANSIN! Fikir vermek açısından benim bebek ihtiyaç listesi ve Bebek Partisi tecrübemi de ikinci bir bölüm olarak paylaşacağım."Baby Shower Partisi" de ne? ,


text: 22 Şubat 2011 Salı Sabahları aç karnına SU içmek... Limonlu su içmek: Limonlu suyun faydaları nelerdir? Sabahları içilen limonlu suyun içindeki C vitaminleri kişinin güne daha zinde başlamasını sağlamaktadır. Bu C vitaminleri aynı zamanda solunum yolu enfeksiyonları gibi hastalıklara karşı da vücudu korumaktadırlar. Limonlu su ile zayıflamak mümkün mü? Bu konuda uzmanların görüşlerini yukarıda zaten belirtmiştik. Ancak sabahları içilen sıcak limonlu su hakkında bilinmesi gereken başka hususlar da var: Soğuk su mideyi yaklaşık 20 dakika içinde terketmekle birlikte sıcak su ise midede hemen hemen 80 dakika boyunca kalmaktadır. Yani sabahları içilen sıcak veya ılık limonlu su midede uzun bir süre kalıp mideyi dolu tutacağından kişinin daha az yemek yemesine neden olur. Bu da sabah kahvaltısından önce içilen limonlu suyun dolaylı olarak kişinin zayıflamasına sebep olur. Burada zayıflamaya yardımcı olan suyun içinde limon bulunması değil, suyun sıcak veya ılık olmasıdır. Zaten birçok diyetisyen de hastalarının sabahları uyanınca ılık su içmelerini önermektedirler. Bunun sebebi sıcak suyun mideyi geç terkederek mideyi dolu tutmasıdır. Aynı zamanda Limon, yüksek C vitamini oranı sayesinde birdenbire yükselen tansiyonun düşürülmesine yardımcı olur: Bunun için yarım limon meyvesi bir bardak suyun içine sıkılır ve bu su içilir. Limon, içerdiği antioksidan maddelerle bedenin kansere yakalanma riskini azaltır. İdrar söktürücüdür. İdrar yollarını temizler. Bu etkisinden yararlanmak için her şekliyle bolca limon suyu alınması yeterli olur. Sıcak su içmek, insana tokluk hissi verdiği için zayıflamaya yardımcı oluyor. Soğuk su ise tam aksine iştah açıp daha çok yemek yemeye yol açıyor. Soğuk su içmek ve hatta soğuk suda yüzmek, karnı acıktırarak daha çok yemek yenilmesine neden oluyor. İngiltere’de, soğuk suda yüzen ve spor yaptıktan sonra soğuk su içen kişiler üzerinde deneyler yapıldı. Araştırma sonucunda, bu kişilerin soğuk suda yüzerken daha sıcak suda yüzenlere oranla az kalori yaktığı belirlendi. Ayrıca, araştırmacılara göre; terli içilen soğuk su da sıcak suya oranla daha çok karın acıktırıyor. Sıcak su içmenin ise kişileri tok tutup zayıflattığını belirten uzmanlar, ”Zayıflamak isteyenler, sıcak su içmeli. Sıcak su, bağırsakları daha hızlı çalıştırırken fazla yağları da yakıyor” diyor. Yemeklerden yarım saat önce içilen sıcak su iştahı azaltır ve kilo vermeyi hızlandırır. Su içmenin faydalarını bilmeyen yoktur. Peki su içmekten daha faydalı bir şey yok mu? Var! sıcak su içmek... Sıcak su mide yüzeyinde kanda direkt olarak emilen birkaç maddeden biri. Beden suyu diğer bileşenlerden ayırmak zorunda kalmaz. Çinliler, 40 yaşından sonra oda sıcaklığından daha soğuk olan hiçbir şeyin bedene alınmaması gerektiğine inanırlar. Çünkü normal yaşlanma fiziksel değişimler getirir. Sıcak su vücudu nasıl etkiler? Kan damarları daha az elastik olur ve içindeki birikim nedeni ile çapı küçülebilir, bu nedenle yüksek kan basıncı oluşabilir ve kan dolaşımı problemleri ortaya çıkabilir. Sindirim sistemi de daha az elastik olur, kabızlığa yol açar. Çinliler soğuk içip yemenin içsel organları daha çok büzdüğüne, problemleri daha da kötüleştirdiğine inanır. Yağlı bir tavayı soğuk suda yıkamaya çalışın. Yağlar donar ve yapışır. Ama aynı tavayı sıcak suda yıkarsanız, yağı çözer ve uzaklaştırır. Bedenimiz yağları içerir. Sıcak su sistemimizi temizler. Sıcak su neden yararlı? Bedenin doğal serinletme sistemini çalıştırır. Bu kan dolaşımında artışa neden olur. İç organları ve kaburga kafesinin etrafındakı kasları gevşetir, daha derin nefes almanızı sağlar. Mide asidi etkilerini rahatlatir ve asit reflu semptomlarini rahatlatir. Sulanmayı ve besinlerin emilimini artırarak sindirime yardımcı olur. Kabızlığı giderir. Sabah aç karınla bir bardak ballı su içmenin faydaları nelerdir? Sabahleyin kalktıktan sonra bir bardak ılık su içmenin, bir gecenin susuzluğunu giderdiğini çok insan biliyor. Ancak sabahleyin aç karınla içilen bir bardak ballı suyun hem kabızlığı gidermeye, hem de cildi nemlendirmeye yardımcı olduğunu pek az insan bilir. Sabahleyin aç karınla içilen bir bardak ılık su, vücudun içindeki ve özellikle damarlardaki “çöpü” temizleyebilir ve bu da tansiyonun ve kandaki yağ oranının düşmesine katkı sağlar. Ballı su ise insana su takviyesinin yanı sıra doğal vitamin ve mineral takviyesi de yapar. Bu nedenle uzmanlar sabahleyin bir bardak ballı su içilmesini tavsiye ediyor. Besin analizlerine göre, balda yaklaşık yüzde 35 glikoz ve meyve şekeri bulunuyor. Bu iki çeşit şeker insan vücudu tarafından doğrudan emilir. Balda ayrıca serum yoğunluğuna yakın olan birkaç çeşit mineral tuz ve belli miktarda B1, B2, B6 vitaminleri ile demir, kalsiyum ve bakır gibi maddeler bulunuyor. Bal ayrıca en çok enzim içeren yemek olarak olarak amilaz, yağları eriten enzim ve inverta içeriyor. Enzim de sindirime ve bir dizi maddede kimyasal değişimin meydana gelmesine yardımcı olan hızlandırıcı bir maddedir. Bu nedenle güzel kokusu ve tadı olan bal, lezzetli bir yemek olmanın yanı sıra hastalıklara şifa olan bir ilaçtır. Balın ilaç olarak kullanılması binlerce yıl öncesine dayanır. Ming Hanedamı döneminin tanınmış Çinli doktoru Li Shizhen balın hararet, kuruluk, zehir ve ağrı giderci işlevlere sahip olduğunu ileri sürdü. Bu nedenle sağlıklı yaşamak ve günümüzün sağlıklı başlaması için her sabah kalktıktan sonra aç karınla bir bardak ballı su içme alışkanlığı edinelim ve tatlılığın günün ilk saatinde başlamasını sağlalayalım.