text: Bir üçgen düzlemde birbirine doğrusal olmayan üç noktayı birleştiren üç doğru parçasının birleşimidir. Üçgene müselles ve üçbucak da denir. Düzlem geometrisinin temel şekillerinden biridir. Bir üçgenin üç köşesi ve bu köşeleri birleştiren doğru parçalarından oluşan üç kenarı vardır. Bir üçgenin iç açılarının toplamı 180°, dış açılarının toplamı 360°'dir. Burada; A, B ve C noktaları üçgenin köşeleri ve doğru parçaları üçgenin kenarlarıdır. , ve üçgenin iç açılarıdır. Matematiksel tanım Yukarıda anlatılan biçimiyle (Öklit düzleminde) üçgen, Riemann geometrisinde daha genel bir nesnenin özel bir durumudur. X bir Riemann uzayı ve A, B ve C de bu uzayın birbirine doğrusal olmayan üç noktası olsun. Bu üç noktanın her bir çifti arasında birer kesel (jeodezik) seçilsin. Bu üç keselin birleşimine ABC üçgeni denir. Örneğin bir Riemann yüzeyi olarak Dünya yüzeyinde, kuzey kutbundan 0 meridyeniyle ekvatora, ekvator boyunca 90. doğu meridyenine, bu meridyen boyunca geri kuzey kutbuna çıkan eğri bir üçgen oluşturur. Bu üçgenin iç açılarının toplamı 270°'dir. Daha genel olarak, bir topolojik uzayda verilen herhangi üç noktayı birleştiren herhangi üç eğrinin birleşimine üçgen denir. İki boyutlu bir çokkatlı bu tür üçgenlerin (belli özellikleri sağlayan) birleşimi olarak ifade edildiğinde, bu üçgenler topluluğuna çokkatlının üçgenlenmesi denir. Aşağıdaki özellikler, Öklit düzlemindeki üçgenlere aittir. Üçgenin açıları BAC, ABC ve ACB üçgenin iç açılarıdır. , ve Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir. Bir ABC üçgenine A tepe noktasından teğet geçecek şekilde ve BC'ye paralel olacak şekilde bir doğru çizildiğinde, BC doğru parçasının açıları, iç ters açılar kuralından dolayı tepe açısının yanına gelerek bir doğru parçasının yarısını kaplarlar. Üçgende bir dış açı, kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamına eşittir. Bir ABD üçgenine D tepe noktasından teğet geçecek ve taban olan BC'ye paralel olacak şekilde bir doğru çizilip kenarlar uzatıldığında yöndeş açılar kuralı yardımıyla bu önerme kanıtlanabilir. Üçgenlerin türleri Üçgenler, kendilerini oluşturan parçaların (köşe, kenar, açılar vb.) aynı düzlemde olup olmadığına göre sınıflandırılabilir. Eğer üçgenin tamamı tek bir düzlemdeyse düzlemsel, diğer durumlarda da örneğin küresel ya da Hiperbolik üçgen terimleri kullanılır. Kenarlarına göre üçgenler Eşkenar üçgen Tüm kenarları eşit olan üçgen olup iç açılarının her biri 60°'dir. Tabanlara indirilen dikmeler hem açıortay, hem de kenarortaydır. İkizkenar üçgen İki kenarı eşit olan üçgenlerdir. Ayrıca iki açısı birbirine eşittir. Eşit olmayan kenara indirilen dikme hem açıortay, hem kenarortay özelliği gösterir. Çeşitkenar üçgen Her kenarının uzunluğu ve açısı farklıdır. Çeşitkenar üçgenin simetrisi yoktur. Açılarına Göre Üçgenler Dar açılı üçgen Açıları 90 dereceden küçük olan üçgenlere dar açılı üçgen denir. Dik açılı üçgen Bir açısı dik (yani 90°) olan üçgenlerdir. Bu üçgenlerde yükseklik dik kenarlardan biridir. En uzun kenarına hipotenüs denir. Geniş açılı üçgen Açılarından biri 90°den büyük olan üçgenlerdir. Sadece bir tek açısı geniş açı olabilir. Tabana ait yükseklik tabanın uzantısı ile kesişir. Üçgen bağıntıları Pisagor Bağıntısı Bir dik üçgenin dik kenarlarına 'a' ve 'b' dersek hipotenüs'ün karesi bu kenarların uzunluklarının karelerinin toplamına eşittir. Buna Pisagor Teoremi denir. Yani: . Alan hesaplamaları Kenardan yararlanma Bir üçgenin alanı, taban ve tabana ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır: Açıdan yararlanma Bir üçgenin alanı, herhangi iki kenarı ile aralarında kalan açının sinüsünün çarpımının yarısıdır. Heron Yöntemi Çevre uzunluğuna '2u', yarısına 'u' dersek alan: Kosinüs Teoremi Herhangi bir üçgende a, b, c kenarlarını alalım. a ve b arasında kalan açı da olsun. c kenarını bulmak için kullanılacak formül: Öklit Bağıntısı Bir dik üçgende hipotenüse "a" diğer iki kenara "b" ve "c", hipotenüs uzunluğunun yüksekliğine "h", bu yüksekliğin ikiye böldüğü "c" kenarıyla ortak köşeye sahip olan parçaya "p", "b" kenarıyla ortak köşeye sahip olan parçaya "k" dersek, Üçgende yardımcı elemanlar Açıortay Bir açıyı iki eş açıya bölen doğru veya doğru parçasına açıortay denir. Açıortayların kesiştiği nokta, üçgenin içteğet çemberinin merkezidir.. Açıortay uzunluğu Kenarortay Bir üçgende bir köşeden karşısındaki kenara uzatılan doğru bu kenarı iki eş parçaya bölüyorsa buna kenarortay denir.Bir üçgende kenarortayların kesiştiği noktaya ağırlık merkezi denir. G harfi ile gösterilir. Ağırlık merkezi, bir kenarortayı ve olarak böler. Yani köşeye A, kenarortayın kenarı kestiği noktaya D dersek; olur. Kenarortay teoremi Üçgenlerle ilgili teoremler Ceva Teoremi Ceva teoremi, üçgenin köşelerinden karşıdaki kenarın herhangi bir noktasına çizilen doğrulardan oluşan şekilde uygulanan bir teoremdir. Uygulaması şu şekildedir: Menelaus Teoremi Üçgenle aynı düzlemde olan ve üçgenin köşelerinden geçmeyen herhangi bir doğrunun, üçgenin bir kenarının uzantısıyla kesişim noktalarının üçgenin köşelerine uzaklıkları arasındaki ilişkiyi anlatan teoremdir. Uygulaması: Steward Teoremi Steward Teoremi, bir üçgende, bir köşeden karşı kenara çizilen herhangi bir doğru ile kenarlar arasındaki bir bağıntıdır. Bağıntı aşağıdaki gibidir: Carnot Teoremi Bir üçgenin iç bölgesinden alınan herhangi bir noktadan kenarlara çizilen dikmelerle kenarlar sırasıyla a, b (ilk kenar) x, y (ikinci kenar) m, n (üçüncü kenar) olmak üzere parçalara ayrılsın. Benzerlik bağıntılarını kurduğumuzda: Ayrıca bakınız Matematiksel şekillerin listesi Dış bağlantılar Üçgeni yeni öğrenenler için Milli Eğitim Bakanlığı'nın sayfası Üçgen geometrisi Temel şekiller


source: wikipedia

text: Anton Pavloviç Çehov (, ; 29 Ocak 1860 - 15 Temmuz 1904), Rus oyun ve kısa öykü yazarıdır. Tarihte kısa öykü alanında en iyi yazarlar arasında sayılmaktadır. Oyun yazarı olarak kariyerinde dört klasik eser üretmiş ve en iyi kısa öyküleri, yazarlar ve eleştirmenler tarafından olumlu eleştiriler almıştır. Çehov, Henrik Ibsen ve August Strindberg ile birlikte çoğu zaman tiyatroda erken modernizmin doğuşundaki üç yaratıcı figürden biri olarak anılmaktadır. Çehov, edebî kariyerinin çoğunda tıp doktoru olarak çalışmış ve "Tıp benim nikâhlı karım, edebiyat ise metresim." sözlerini dile getirmiştir. Çehov, 1896'daki Martı gösteriminden sonra tiyatroyu bırakmıştır fakat oyun, Konstantin Stanislavski'nin Moskova Sanat Tiyatrosu tarafından 1898'de yeniden canlandırılmıştır. Moskova Sanat Tiyatrosu, daha sonra Çehov'un Vanya Dayı'sını sahnelemiş ve Çehov'un son iki oyunu Üç Kızkardeş ile Vişne Bahçesi'nin galasını yapmıştır. Çehov geleneksel eylem yerine bir "ruh hali tiyatrosu" ve "metinde batık bir yaşam" sunduğu için bu dört eser, hem seyirciye hem oyuncu topluluğuna meydan okumayı sunmaktadır. Çehov ilk başta sadece maddi kazanç için yazılar yazmış ancak sanatsal hırsları arttıkça modern kısa öykünün evrimini etkileyen biçimsel yenilikler yapmıştır. Okuyuculara verdiği zorluklardan ötürü özür dilememiş ve bir sanatçının rolünün soru sormak olduğunu ve sorulara cevap vermek olmadığını belirtmiştir. Hayatı Çocukluğu Anton Çehov, Rusya'nın güneyindeki Azak Denizi'ne bağlı bir liman şehri olan Taganrog'ta 29 Ocak 1860 ( 17 Ocak) tarihinde Büyük St. Anthony bayramında altı çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Eski bir serf ile Ukraynalı bir kadının oğlu olan babası Pavel Yegorovich Çehov, Kobeliaky (günümüz Ukrayna'sında Poltava Oblastı) yakınlarındaki Vilkhovatka köyündendi ve bir bakkal işletiyordu. Kilise korosu şefi, dindar bir Ortodoks Hristiyan olan ve çocuklarına fiziksel istismarda bulunan babası Pavel Çehov, bazı tarihçiler tarafından oğlunun iki yüzlülükle ilgili birçok portresi için bir model olarak görülmüştür. Çehov'un annesi Yevgeniya (Morozova), Rusya'nın her yerinde kumaş tüccarı babasıyla yaptığı yolculukların hikâyeleriyle çocukları eğlendiren mükemmel bir hikâye anlatıcısıydı. Çehov, "Biz, yeteneklerimizi babamızdan aldık ama ruhumuz, annemizden." diye belirtmiştir. Yetişkinlik döneminde Çehov, erkek kardeşi Alexander'ın, karısı ve çocuklarına karşı gösterdiği bazı davranışları, kendisine Pavel'ın tiranlığını hatırlatarak eleştirdi: "Annemizin gençliğini mahveden şeyin, zorbalık ve yalan olduğunu hatırlamanızı rica ediyorum. Zorbalık ve yalan, çocukluğumuzu o kadar berbat etti ki, ürküntüye kapılmadan ve tiksinmeden o günleri düşünemiyorum. Çorbanın çok fazla tuzlu olması üzerine sinir krizi geçirdiği ve annemize aptal dediği zaman hissettiğimiz korku ve iğrenmeyi hatırlayın." Çehov, Taganrog'daki Yunan Okulu ile Taganrog Gymnasium'da (daha sonra Çehov Gymnasium olarak değiştirildi) eğitim aldı ve Taganrog Gymnasium'da Eski Yunanca dersinin bir sınavında geçemeyince on beş yaşındayken sınıfta kaldı. Taganrog'taki Yunan Ortodoks manastırında ve babasının korolarında şarkı söyledi. 1892 tarihli bir mektubunda çocukluğunu tanımlamak için "ıstırap" kelimesini kullandı ve şunları belirtmiştir: "Kardeşlerim ve ben kilisenin ortasında dururken "May my prayer be exalted" ya da "The Archangel's Voice" triosunu söylerken herkes bize duygulu bir şekilde bakıyor ve ailelerimizi kıskanıyordu ama biz o sırada kendimizi küçük mahkûmlar gibi hissediyorduk." Çehov daha sonra Ateist oldu. 1876'da, Çehov'un babası yeni bir ev inşa etmek için yaptığı harcamalar ve Mironov adında bir müteahhit tarafından aldatılma sonucu iflasını ilan etti. Borcundan ötürü hapishaneye girmemek için üniversitede okuyan en büyük iki oğlu Alexander ve Nikolay'ın yanına, Moskova'ya, kaçtı. Aile, Moskova'da yoksulluk içinde yaşadı ve Çehov'un annesi bu olayla birlikte fiziksel ve duygusal olarak çöktü. Çehov ailesinin mallarını satmak ve eğitimini bitirmek için geride kaldı. Çehov, üç yıl daha Taganrog'ta yaşadı ve Vişne Bahçesi'ndeki Lopakhin gibi Selivanov adında bir adamla pansiyoner olarak kaldı ve evlerinin bedelini aileden kurtarmıştı. Çehov, özel öğretmenler tutarak icabına baktığı eğitiminin parasını ödemek için saka kuşu yakalayıp sattı ve diğer işlerin yanı sıra gazetelere kısa skeçler sattı. Moskova'daki ailesine yollayabileceği her rubleyi onları neşelendirebilecek mizahi mektuplar eşliğinde gönderdi. Bu süre boyunca Miguel de Cervantes, İvan Turgenyev, İvan Gonçarov ve Arthur Schopenhauer gibi kişilerin eserlerini iyice ve çözümsel bir şekilde okudu ve Babasızlık adında komedi drama yazdı fakat erkek kardeşi Alexander, "masum [bir] uydurma olsa da affedilmez" olduğu için oyunu reddetti. Çehov ayrıca bir dizi aşk işlerinin de tadını çıkarıyordu ki bunlardan biri, bir öğretmenin karısıyla olan ilişkisiydi. 1879'da Çehov okulunu bitirdi, ailesinin yanına, Moskova'ya, gitti ve burada I. S. Sechenov Moskova Devlet Tıp Üniversitesi'nin tıp fakültesine kabul edildi. İlk yazıları Çehov, artık bütün ailenin sorumluluğunu üstlenmişti. Ailesini desteklemek ve harç ücretlerini ödemek için "Antoşa Çehonte" (Антоша Чехонте) ve "Dalaksız Adam" (Человек без селезенки) gibi takma isimler altında çağdaş Rus hayatına dair günlük kısa, komik skeçler ve vinyetler yazdı. Olağanüstü çıkışıyla yavaş yavaş Rus sokak yaşamının hicivli bir tarihçisi olarak ün kazandı ve 1882'de o zamanın önde gelen yayıncılarından Nikolai Leykin'in sahibi olduğu Oskolki (Fagmanlar) için yazıyordu. Çehov'un bu aşamadaki tonu, olgun kurgusuyla bilinenlerden daha ağırdı.. 1884'te Çehov, az para kazandığı ve fakirleri ücretsiz muayene ettiği ana mesleği hekimliğe hak kazandı. 1884 ve 1885'te Çehov kendini kan öksürürken buldu ve 1886'da nöbetler kötüleşmeye başladı fakat tüberküloz olduğunu arkadaşlarıyla ailesine itiraf edemedi. Durumunu Leykin'e "Kendi meslektaşlarım tarafından muayene edilmekten korkuyorum." sözleriyle itiraf etti. Haftalık dergiler için yazmaya devam etti ve ailesinin daha iyi bir yere taşınmasını sağlayacak kadar yeterli para kazanıyordu. 1886'nın başlarında milyoner sermayeder Alexey Suvorin'in hem sahibi olduğu hem editörlüğünü yaptığı ve St. Petersburg'daki en popüler gazetelerden biri olan Novoye Vremya (Yeni Zaman) için yazma teklifi aldı; Çehov, satır başına Leykin'in iki katı ücret alacak ve üç kez yazacaktı. Suvorin, Çehov'la ömür boyu sürecek bir arkadaşlık başlatmıştı ve belki de Çehov'un en yakını olmuştu. Çok geçmeden popüler ilginin yanı sıra Çehov'un edebiyatı da ilgi çekmeye başlamıştı. Dönemin ünlü bir Rus yazarı olan altmış dört yaşındaki Dmitri Grigoroviç, Çehov'un "Avcı" adlı kısa öyküsünü okuduktan sonra Çehov'a şunları yazdı: "Gerçek bir yeteneğiniz var, bir yetenek ki sizi yeni kuşaktaki yazarlar arasında ön sırada tutmakta." Ayrıca Çehov'a yavaşlaması, az yazması ve edebi kaliteye odaklanması konusunda tavsiyelerde bulunmuştur. Çehov mektuba cevap vererek mektubun kendisine "şimşek gibi" vurduğunu söylemiş ve "Öykülerimi, muhabirlerin yangınlar hakkında notlarını kaleme alması gibi -mekanik olarak, yarı bilinçle, okuyucuyla ya da kendimle ilgili hiçbir şeyi önemsemeyerek- yazıyordum." diye itirafta bulunmuştur. Erken el yazmalarının sık sık aşırı özenle yazıldığını ve sürekli gözden geçirdiğini ortaya koyması nedeniyle bu itiraf, Çehov'a kötülük yapmış olabilir. Grigoroviç'in tavsiyesi yine de yirmi altı yaşındaki yazara daha ciddi, sanatsal bir tutkuya ilham verdi. Çehov, 1888'de Grigoroviç'in küçük bir torpiliyle Alacakaranlıkta (V Sumerkakh) adlı kısa öykü koleksiyonuyla "yüksek artistik değere sahip en iyi edebi ürün" dalında Puşkin Ödülü kazandı. Dönüm noktası Aşırı çalışma ve kötü sağlığından ötürü yorgun olan Çehov, 1887'de Ukrayna'ya seyahat etti ve bu seyahat onda bozkırın güzelliğini depreştirdi. Dönüşünde "oldukça garip ve çok özgün bir şey" olarak nitelendirdiği ve Severny Vestnik'te yayımlanan "Step" adlı novella uzunluğundaki kısa öyküsünü yazmaya başladı. Karakterlerin düşünce süreçlerine sürüklenen bir anlatıda, Çehov, evden uzakta yaşamak için gönderilen genç bir çocuk ile arkadaşlarının, bir rahibin ve bir tüccarın gözünden bozkır boyunca hafif gezinti arabasıyla bir yolculuk başlatır. "Step", "Çehov şiirinin sözlüğü" olarak adlandırılmış ve olgun kurgusunun kalitesinin çoğunu sergileyerek ve bir gazeteden ziyade edebi bir dergide yayımlanarak Çehov'a önemli bir yükselişi sağlamıştır. 1887 sonbaharında, Korsh adlı bir tiyatro yöneticisi Çehov'u bir oyun yazması için görevlendirdi ve bunun sonucunda İvanov adlı oyun iki haftada yazılarak kasımda sahnelendi. Her ne kadar Çehov bu deneyimi "berbat" bulsa ve kardeşi Alexander'a yazdığı mektupta kaotik ürünün komik bir portresi olduğundan bahsetse de oyun hit olmuş ve özgünlüğe sahip bir çalışma olarak övülmüştür. Ayrıca Çehov o dönemde tam anlamıyla farkında olmasa da Martı (yazım yılı 1895), Vanya Dayı (yazım yılı 1897), Üç Kızkardeş (yazım yılı 1900) ile Vişne Bahçesi (yazım yılı 1903) gibi oyunları bugün bile oyunculuk aracına sağduyulu olan devrimci bir omurga olarak hizmet etmektedir: insanların gerçekte birbirlerine nasıl davrandıklarını ve (birbirleri ile) nasıl konuştukları üzerine "gerçekçiliği" yeniden yaratma ve ifade etme çabası ve izleyicinin insan olmanın ne anlama geldiğine dair bütün ayrıntılarıyla (olduğu gibi) kendi tanımını yansıtması umuduyla insani durumu mümkün olduğu kadar doğru bir şekilde ifade etmek için sahneye dönüştürmek. Bu oyunculuk sanatına yaklaşma felsefesi sadece değişmeyen bir özellik değil ayrıca 20. yüzyılın büyük bir bölümünden bu güne kadar oyunculuğun temel taşıdır. Mikhail Çehov, Ivanov'u kardeşinin entelektüel gelişimi ve edebi kariyerinde önemli bir an olarak değerlendirmiştir. Bu dönemden itibaren Çehov'un bir gözlemi ortaya çıkmıştır ve bu, Çehov'un tüfeği olarak bilinmektedir. Bu gözleme göre, bir anlatıdaki her ögenin gerekli ve yeri doldurulamazdır ve her şeyin ortadan kaldırılır. "Hikâye ile alakalı olmayan her şeyi kaldırın. Eğer ilk bölümde 'duvarda bir tüfek asılı' diyorsanız ikinci veya üçüncü bölümde o silah patlamalıdır. Eğer ateşlenmeyecekse, o silah orada asılı olmamalıdır."S. Shchukin, Memoirs (1911) —Anton Çehov Çehov'un kardeşi Nikolay'ın 1889'da tüberkülozdan ölmesi Sıkıcı Bir Öykü'ye ilham kaynağı olmuştur ve hayatının sonunda hayatının amaçsız geçtiğini fark eden bir adam hakkında olan eser, aynı yılın eylülünde bitirilmiştir. Nikolay'ın ölümünden sonra kardeşi Çehov'un depresyonda ve huzursuz olduğunu yazan Mikhail Çehov, hukuk çalışmalarının bir parçası olarak o dönem cezaevlerini araştırıyordu ve Anton Çehov, kendi hayatında bir amaç için, bir süre sonra cezaevi reformu meselesini takıntı haline getirmiştir. Sahalin 1890'da Çehov, Japonya'nın kuzeyindeki katorga yani ceza kolonisi olan Sahalin Adası ile Uzak Doğu Rusyası'na tren, at arabası ve nehir vapuru ile zorlu bir yolculuğa çıkmış ve burada üç ay boyunca binlerce mahkûm ve yerleşimci ile bir nüfus sayımı için görüşme yapmıştır. Çehov'un Sahalin'e yaptığı iki buçuk aylık yolculuk sırasında yazdığı mektuplar en iyileri arasında sayılmaktadır. Kız kardeşine Tomsk hakkında yazdıklarıyla şehir kötü bir üne sahip olmuştur. "Tomsk çok sıkıcı bir kasaba. Tanıştığım sarhoşlardan ve bana saygılarını göstermek için otele gelen entelektüel insanlardan yola çıkarak karar verirsem sakinleri de çok sıkıcı. Çehov, Sahalin'de kırbaçlama, malzemelerin zimmete geçirilmesi ve kadınların fuhuşa zorlanması dahil birçok şeye şahit olmuştur ve bunlar da onu dehşete düşürmüş ve öfkelendirmiştir. "Öyle anlar vardı ki insanın alçalmasının en uç sınırlarını gördüğümü hissettim." diye yazmıştır. Özellikle, ceza kolonisinde yaşayan çocukların aileleriyle yaşadığı kötü durumdan etkilenmiştir. Örneğin: "Amur üzerinde vapurda Sahalin'e giderken karısını öldüren ve ayaklarına pranga takılan bir mahkûm vardı. Altı yaşındaki küçük kızı da onunlaydı. Mahkûmun küçük kızı peşinden sürüklediğini fark ettim ve [küçük kız] onun prangalarını tutuyordu. Gece olduğunda çocuk, asker ve mahkûmların birlikte yığın halde uyuduğu yerde uyuyordu. Çehov daha sonra yardımın bir cevap olmadığı ancak devletin mahkûmlara insanî muameleyi finanse etme görevi olduğu sonucuna varmıştır. Elde ettiği bulgular, 1893 ile 1894'te Ostrov Sakhalin (Sahalin Adası) adıyla edebi değil de toplumsal bilim olarak yayımlanmıştır. Çehov, uzunca kısa öyküsü "The Murder"da "Sahalin Cehennemi" için edebi bir ifade bulmuştur. Çehov'un Sahalin üzerine yazdığı yazı, Haruki Murakami'nin 1Q84 adlı romanında kısa bir yorum ve analiz konusudur. Aynı zamanda Nobel Ödülü sahibi Seamus Heaney'in, "Çehov, Sahalin'de" adlı bir şiirin konusu olmuştur. Melikhovo 1892'de Çehov, 1899 yılına kadar ailesiyle yaşayacağı ve Moskova'nın yaklaşık 40 km güneyinde yer alan Melikhovo'dan küçük bir arazi mülkünü satın almıştır. "Lord olmak güzeldir." diyerek (Shcheglov takma adı altında esprili parçalar yazan) arkadaşı Ivan Leontyev'e takılmış ancak ev sahibi olarak sorumluluklarını ciddiye almış ve kısa sürede yerli köylülere faydası dokunmuştur. 1892'deki kıtlık ve kolera salgınlarının kurbanları için yardım ayarlamanın yanı sıra üç okul, bir yangın istasyonu ve bir klinik inşa etmeye ve tüberkülozu sık sık yeniden ortaya çıkmasına rağmen kendi sağlık aletlerini civardaki köylülere bağışlamaya devam etmiştir. Melikhovo'daki evlerin bir ferdi olan Mihail Çehov, kardeşinin tıbbi bağlantısının kapsamını şöyle anlatmıştır: "Çehov'un Melikhovo'ya taşındığı ilk günden itibaren yirmi mil ötedeki hasta[lar] ona akın etmeye başladı. Yürüyerek ya da arabalara getirildiler ve çoğu zaman uzaktaki hastalar için alınıp götürüldü. Bazen sabahın erken saatlerinde köylü kadınlar ve çocuklar onun kapısının önünde ayakta bekliyordu." Çehov'un ilaç harcamaları kayda değerdi ancak en büyük maliyet, hastayı ziyaret etmek için birkaç saat süren yolculuklar yapmaktı ki bu da yazma için zamanını azaltmıştır. Ancak Çehov'un bir doktor olarak çalışması, Rus toplumunun bütün kesimleriyle yakın temasa geçmesini sağlayarak yazılarını zenginleştirmiştir. Örneğin, köylülerin sağlıksız ve sıkışık yaşam koşullarını ilk elden görmüş ve bunları, kısa öyküsü "Köylüler"de ele almıştır. Çehov, üst sınıfı da ziyaret etmiş ve bunu not defterine geçirmiştir: "Aristokratlar? Piyasa kadınlarında olduğu gibi aynı çirkin vücutlar ve fiziksel kirlilik, aynı dişsiz yaşlılık ve iğrenç ölüm." 1894'te Çehov, Martı oyununu Melikhovo'daki meyve bahçesinde inşa ettiği bir kulübede yazmaya başlamıştır. Mülkiyete taşındığı günden itibaren iki yıl içinde evi yenilemiş, tarım ve bahçecilik yapmaya başlamış, meyve bahçesi ile göletle ilgilenmiş ve öyle çok ağaç dikmişti ki Mikhail'e göre Çehov, "onlara çocuklarıymış gibi baktı. Üç Kızkardeş'teki Yarbay Verşinin gibi onlara baktığında üç veya dört yüz yıl sonra nasıl olacağını hayal ediyordu." 17 Ekim 1896'da St. Petersburg'daki Alexandrinsky Tiyatrosu'nda gösterilen Martı'nın ilk gecesi tam bir fiyaskoydu. Oyun, seyirci tarafından yuhalanmış ve Çehov, tiyatrodan vazgeçme eşiğine gelmiştir. Ancak oyun, tiyatro yönetmeni Vladimir Nemirovich-Danchenko'yu etkilemiş ve meslektaşı Konstantin Stanislavski'yi 1898'de yenilikçi Moskova Sanat Tiyatrosu için yeni bir prodüksiyonu yönetmeye ikna etmiştir.. Stanislavski'nin psikolojik gerçekçiliğe ve topluluk oyunlarına gösterdiği dikkat, gizli incelikleri metinden aldırdı ve Çehov'un oyun yazımına olan ilgisini geri getirdi. Sanat Tiyatrosu Çehov'dan daha fazla oyun ısmarladı ve ertesi yıl Çehov'un 1896'da tamamladığı Van Dayıyı sergiledi. Yalta 1897 yılının mart ayında Çehov, Moskova'yı ziyaret ederken akciğerlerden büyük bir kanama geçirmiştir. Büyük zorluklarla bir kliniğe girmek için ikna edildi ve burada doktorlar akciğerlerinin üst kısmında tüberküloz teşhisi koymuş ve yaşam tarzlarında bir değişiklik tavsiye etmiştir. 1898'de babasının ölümünden sonra, Çehov Yalta'nın eteklerinde bir arsa almış ve burada bir sonraki yıl annesi ve kızkardeşiyle birlikte taşındığı bir villa yapmıştır. Ağaç ve çiçek dikmiş, köpek ve turna beslemiştir. Ayrıca Lev Tolstoy ve Maksim Gorki gibi kişileri ağırlamıştır. Her zaman Moskova için "sıcak Sibirya" yı terk etmek ya da yurt dışı gezileri yapmak Çehov'a iyi gelmiştir. Yalta'da Sanat Tiyatrosu için iki oyun daha tamamlamıştır ve "daha önce krep yediğim şekilde" yazdığı günlerden daha büyük zorluklarla besleniyordu. Üç Kızkardeş ve Vişne Bahçesi, her biri bir yılını aldı. 25 Mayıs 1901'de Çehov, Olga Knipper'la sessizce evlendi. Knipperr, Çehov'un Martı'nın provalarında taıştığı Nemirovich-Danchenko'nun bir zamanlar sevgilisiydi ve vesayeti altındaydı. Bu ana kadar "Rusya'nın en zorlu edebi bekârı" olarak bilinen Çehov. ilişki kurmayı es geçmiş ve ilişki yerine genelevlere gitmeyi tercih etmiştir. Suvorin'e yazdığı bir mektupta şunları dile getirmiştir: "Eğer istiyorsan muhakkak evleneceğim. Ama bu şartlarda her şey şimdiye kadar olduğu gibi olmalı. Ben taşrada yaşarken o, Moskova'da yaşamalı ve onu görmeye gideceğim... Mükemmel bir koca olmaya söz veriyorum ama bana, ay gibi her gün gökyüzümde görünmeyecek bir kadın ver. Mektup, Çehov'un Olga'yla olan evliliğiyle ilgili isabetli bir tahmin oluşturmuştur: Çehov, Yalta'da yaşarken Olga, oyunculuk kariyerine devam etmek için Moskova'da yaşamıştır. 1902'de Olga düşük yaptı ve Donald Rayfield, çiftin mektuplarına dayanarak Çehov ve Olga'nın birbirinden ayrı kaldı dönemde gebeliğin ortaya çıkmış olabileceğine dair kanıt sunmuştur fakat Rus bilim insanları bu iddiayı reddetmişlerdir. Bu uzun mesafeli evliliğin edebi mirası, tiyatro tarihinin mücevherlerini koruyan bir yazışmadır ve buna Stanislavski'nin yönetmenlik yöntemleri hakkında paylaşılan şikayetlerle Çehov'un yazdığı oyunlarında Olga'ya performansı hakkında tavsiyelerde bulunması dahildir. Çehov, Yalta'da oldu dönemde en ünlü öyküleriden birini yazmıştır: "Küçük Köpekli Kadın" ve bu öyküde ilk bakışta, alaycı evli bir erkekle Yalta'da tatil yaparken bir araya gelen mutsuz bir evli kadın arasında geçici bir ilişki ele alınmaktadır. İkisi de bu tanışmadan kalıcı bir şey beklemez. Beklenmedik şekilde ikili arasında yavaş yavaş derin bir aşk filizlenir. Öykü derinden aşık olmanın bir sonucu olarak hayal kırıklığına uğramış erkek kahramanın yaşadığı iç dönüşüm ile ya ailelerinden ya da birbirlerinden ayrılmak suretiyle meseleyi çözememelerini ustaca işlemiştir. Ölümü Mayıs 1904'te Çehov'un tüberkülozu ölümcül derecede ilerlemiştir. Mihail Çehov, "Çehov'u gören herkes sonun çok uzak olmadığını gizlice düşündüğünü ve sona yaklaştığında [Çehov'un] bunu fark ettiğini" dile getirmiştir. 3 Haziran'da Kara Orman'daki Alman kaplıca şehri Badenweiler'e gitmek Olga ile yola çıkmış ve buradan kız kardeşi Masha'ya görünürde neşeli mektuplar yazmıştır ve mektuplarında çevreyle yiyecekler hakkında bilgiler vermiş ayrıca sağlığının daha iyiye gittiğine annesiyle kız kardeşini inandırmıştır. Son mektubunda ise Alman kadınlarının giyiniş şeklinden yakınmıştır. Çehov'un ölümü "edebi tarihin en önemli sanatsal yapıt"larından biri haline gelmiş ve özellikle de Raymond Carver'ın "Errand" kısa öyküsü olmak üzere birçok kez kurgulanmış, süslenmiş ve tekrar anlatılmıştır. 1908'de, Olga kocasının son anlarını şöyle dile getirmiştir: "Anton olağandışı bir şekilde oturdu ve yüksek sesle ve açıkça söyledi (neredeyse hiç Almanca bilmese de): Ich sterbe ("Ölüyorum"). Doktor onu sakinleştirdi, bir şırınga aldı, ona bir kâfur iğnesi yaptı ve şampanya sipariş etti. Anton dolu bir bardak aldı, inceledi, bana gülümsedi ve şöyle dedi: "Şampanya içmem üzerinden çok zaman geçti." Şampanyayı bitirdi ve sol tarafına sessizce uzandı ve ona doğru koşarak yatağa eğilip ona seslenecek vaktim oldu ama nefes almayı bırakmıştı ve çocuklar gibi huzur içinde uyuyordu." Çehov'un naaşı, istiridye için kullanılan bir soğutulmuş demiryolu aracıyla Moskova'ya taşındı ve bu detay Gorki'yi rahatsız etmiştir. Binlerce yas tutanlardan bazıları yanlışlıkla bir askerî grup eşliğinde General Keller'ın cenaze törenini takip etmiştir. Çehov, Novodeviçi Mezarlığı'ndaki babasının yanında gömülmüştür. Eserleri Tiyatro oyunları Tütünün Zararları (О вреде табака; 1886, 1902) Kuğunun Şarkısı (Лебединая песня, 1887) İvanov (Иванов, 1887) Ayı (Медведь: Шутка в одном действии, 1888) Bir Evlenme Teklifi (Предложение, c. 1888-1889)—one act A Tragedian in Spite of Himself ya da A Reluctant Tragic Hero (Трагик поневоле, 1889) Düğün (Свадьба, 1889)—one act Tatyana Repina (Татьяна Репина, 1889) The Wood Demon (Леший, 1889) The Festivities (Юбилей, 1891) Martı (Чайка, 1896) Vanya Dayı (Дядя Ваня, 1899-1900) Üç Kızkardeş (Три сестры, 1901) Vişne Bahçesi (Вишнёвый сад, 1904 Anayol Kıyısında (1884). Öyküleri Altıncı Koğuş (1892) Yeni Bulunmuş Hikayeler Kaynakça Genel Allen, David, Performing Chekhov, Routledge (UK), 2001, Bartlett, Rosamund, and Anthony Phillips (translators), Chekhov: A Life in Letters, Penguin Books, 2004, Bartlett, Rosamund, Chekhov: Scenes from a Life, Free Press, 2004, Benedetti, Jean (editor and translator), Dear Writer, Dear Actress: The Love Letters of Olga Knipper and Anton Chekhov, Methuen Publishing Ltd, 1998 edition, Benedetti, Jean, Stanislavski: An Introduction, Methuen Drama, 1989 edition, Borny, Geoffrey, Interpreting Chekhov, ANU Press, 2006, , free download Chekhov, Anton, About Love and Other Stories, translated by Rosamund Bartlett, Oxford University Press, 2004, Chekhov, Anton, The Undiscovered Chekhov: Fifty New Stories, translated by Peter Constantine, Duck Editions, 2001, Chekhov, Anton, Easter Week, translated by Michael Henry Heim, engravings by Barry Moser, Shackman Press, 2010 Chekhov, Anton, Forty Stories, translated and with an introduction by Robert Payne, New York, Vintage, 1991 edition, Chekhov, Anton, Letters of Anton Chekhov to His Family and Friends with Biographical Sketch, translated by Constance Garnett, Macmillan, 1920. Full text at Gutenberg. . Erişim tarihi 16 Şubat 2007. Chekhov, Anton, Note-Book of Anton Chekhov, translated by S. S. Koteliansky and Leonard Woolf, B.W. Huebsch, 1921. Full text at Gutenberg. . Erişim tarihi 16 Şubat 2007. Chekhov, Anton, The Other Chekhov, edited by Okla Elliott and Kyle Minor, with story introductions by Pinckney Benedict, Fred Chappell, Christopher Coake, Paul Crenshaw, Dorothy Gambrell, Steven Gillis, Michelle Herman, Jeff Parker, Benjamin Percy, and David R. Slavitt. New American Press, 2008 edition, Chekhov, Anton, Seven Short Novels, translated by Barbara Makanowitzky, W.W.Norton & Company, 2003 edition, Clyman, T. W. (Ed.). A Chekhov companion. Westport, Ct: Greenwood Press, (1985). Finke, Michael C., Chekhov's 'Steppe': A Metapoetic Journey, an essay in Anton Chekhov Rediscovered, ed Savely Senderovich and Munir Sendich, Michigan Russian Language Journal, 1988, Finke, Michael C., Seeing Chekhov: Life and Art, Cornell UP, 2005, Gerhardie, William, Anton Chekhov, Macdonald, (1923) 1974 edition, Gorky, Maksim, Alexander Kuprin, and I.A. Bunin, Reminiscences of Anton Chekhov, translated by S. S. Koteliansky and Leonard Woolf, B.W.Huebsch, 1921. Read at eldritchpress. . Erişim tarihi 16 Şubat 2007. Gottlieb, Vera, and Paul Allain (eds), The Cambridge Companion to Chekhov, Cambridge University Press, 2000, Jackson, Robert Louis, Dostoevsky in Chekhov's Garden of Eden—'Because of Little Apples', in Dialogues with Dostoevsky, Stanford University Press, 1993, Klawans, Harold L., Chekhov's Lie, 1997, . About the challenges of combining writing with the medical life. Miles, Patrick (ed), Chekhov on the British Stage, Cambridge University Press, 1993, Nabokov, Vladimir, Anton Chekhov, in Lectures on Russian Literature, Harvest/HBJ Books, [1981] 2002 edition, . Pitcher, Harvey, Chekhov's Leading Lady: Portrait of the Actress Olga Knipper, J Murray, 1979, Prose, Francine, Learning from Chekhov, in Writers on Writing, ed. Robert Pack and Jay Parini, UPNE, 1991, Sekirin, Peter. "Memories of Chekhov: Accounts of the Writer from His Family, Friends and Contemporaries," MacFarland Publishers, 2011, Speirs, L. Tolstoy and Chekhov. Cambridge, England: University Press, (1971), Stanislavski, Constantin, My Life in Art, Methuen Drama, 1980 edition, Styan, John Louis, Modern Drama in Theory and Practice, Cambridge University Press, 1981, Zeiger, Arthur, The Plays of Anton Chekhov, Claxton House, Inc., New York, NY, 1945. Tufarulo, G, M., La Luna è morta e lo specchio infranto. Miti letterari del Novecento, vol.1- G. Laterza, Bari, 2009– . Özel Dış bağlantılar Eserler Constance Garnett çevirisi kronolojik sıralı Çehov'un özgün dilinde eserleri Çehov'un Rusça dilinde eserleri. 1860 doğumlular 1904 yılında ölenler 20. yüzyıl oyun yazarları Novodeviçi Mezarlığı'na defnedilenler Tiyatro dramaturgları Almanya'da enfeksiyon hastalıklarından ölenler Modernizm Moskova Sanat Tiyatrosu Pozitivistler Puşkin Ödülü sahipleri Rusça eser veren yazarlar Rus ateistler Rus oyun yazarları Ateist yazarlar Veremden ölenler


text: Olaylar 1642 - İngiliz İç Savaşı başladı. 1654 - Jacob Barsimson, gelecekte New York olacak New-Amsterdam’a geldi. O gelecekteki adıyla “ABD”ye yerleşen ilk Yahudi’ydi. 1703 - III. Ahmed, II. Mustafa'nın yerine tahta çıkarak Osmanlı İmparatorluğu'nun yeni Padişahı oldu. 1780 - Büyük Britanyalı James Cook’un gemisi, Büyük Britanya’ya döndü. 1791 - Haiti’de kölelerin ilk ayaklanması. 1812 - Ürdün'deki arkeolojik sit alanı Petra’nın keşfi. 1848 - ABD, New Mexico'yu ilhak etti (topraklarına kattı). 1849 - Tarihteki ilk askerî hava hücumu gerçekleşti. Avusturya, İtalya'nın Venedik kentine pilotsuz hava balonları yolladı. 1864 - 12 devlet, ilk Cenevre Konvansiyonu'nu imzaladı: Kızılhaç'ın oluşturulması. 1901 - Cadillac Motor Şirketi kuruldu. 1910 - Japonya, Kore’yi ilhak etti. 1941 - Alman Ordusu, Leningrad'a ulaştı ve kuşatma başladı. 1942 - Brezilya, Almanya ve İtalya'ya savaş ilan etti. 1952 - Henri Charrière'nin Kelebek romanına ve filmine de konu olan Fransa'ya ait Fransız Guyanası'ndaki cezaevi tesisleri tamamen kapatıldı. 1961 - Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu kuruldu. 1962 - Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'e düzenlenen bir suikast girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. 1962 - Nükleer güçle çalışan ilk yük ve yolcu gemisi olan NS Savannah açılış yolculuğunu yaptı. 1965 - Sadun Boro, yelkenlisiyle yapacağı dünya turuna başladı. 1989 - Neptün gezegeninin ilk halkasının keşfi. Doğumlar 1647 - Denis Papin, Fransız fizikçi ve kâşif (ö. 1713) 1760 - XII. Leo, Katolik Kilisesi'nin 252. Papası (ö. 1829) 1764 - Josef Abel, Avusturyalı ressam (ö. 1818) 1773 - Aimé Bonpland, Fransız kaşif ve botanikçi (ö. 1858) 1811 - Charles de Lalaisse, Fransız taş baskıcı, tasarımcı ve ressam (ö. 1892) 1844 - George W. DeLong, Amerikalı deniz subayı ve kâşif (ö. 1881) 1860 - Alfred Ploetz, Alman hekim, biyolog (ö. 1940) 1862 - Claude Debussy, Fransız besteci (ö. 1918) 1873 - Aleksandr Bogdanov, Rus bilim insanı, filozof ve bilimkurgu yazarı (ö. 1928) 1874 - Max Ferdinand Scheler, Alman filozof (ö. 1928) 1882 - Raymonde de Laroche, Fransız kadın pilot (dünyanın ilk tayyare pilot lisansını alan) (ö. 1919) 1887 - Ludwig Schwerin von Krosigk, Alman maliyeci, siyasetçi ve Nazi Almanyası'nın son Şansölyesi (ö. 1977) 1890 - Cecil Kellaway, İngiliz/Güney Afrikalı karakter oyuncusu (ö. 1973) 1891 - Jacques Lipchitz, Yahudi asıllı Litvan-Amerikalı kübist heykeltıraş (ö. 1973) 1893 - Dorothy Parker, Amerikalı şair, yazar, eleştirmen ve hicivci (ö. 1967) 1902 - Leni Riefenstahl, Alman aktris, sinema yönetmeni ve yapımcı (ö. 2003) 1904 - Deng Xiaoping, Çinli siyasetçi ve Çin Devlet Başkanı (ö. 1997) 1908 - Henri Cartier-Bresson, Fransız fotoğrafçı (ö. 2004) 1909 - Julius J. Epstein, Amerikalı senaryo yazarı (ö. 2000) 1913 - Bruno Pontecorvo, İtalyan nükleer fizikçi (ö. 1993) 1915 - Edward Szczepanik, Polonyalı ekonomist ve Sürgündeki Polonya Hükûmeti'nin son Başbakanı (ö. 2005) 1917 - John Lee Hooker, Amerikalı blues şarkıcısı, gitarist ve besteci (ö. 2001) 1920 - Ray Bradbury, Amerikalı yazar (ö. 2012) 1925 - Honor Blackman, İngiliz oyuncu (ö. 2020) 1926 - Ümit Yaşar Oğuzcan, Türk şair (ö. 1984) 1928 - Karlheinz Stockhausen, Alman klasik müzik ve opera bestecisi (ö. 2007) 1930 - Gilmar, Brezilyalı millî futbolcu (ö. 2013) 1934 - Norman Schwarzkopf, Amerikalı asker (ö. 2012) 1935 - E. Annie Proulx, Amerikalı romancı ve gazeteci 1939 - Valerie Harper, Amerikalı oyuncu, komedyen, dansçı ve yazar (ö. 2019) 1942 - Uğur Mumcu, Türk gazeteci ve yazar (ö. 1993) 1944 - Ayşen Gruda, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2019) 1954 - Veysel Çolak, Türk şair ve romancı 1957 - Steve Davis, İngiliz profesyonel snooker oyuncusu 1958 - Colm Feore, Amerikalı-Kanadalı sahne, film ve dizi oyuncusu 1958 - Necdet Adalı, Türk devrimci (12 Eylül Darbesi'nden sonra idam edilen ilk devrimci) (ö. 1980) 1959 - Mark Williams, İngiliz oyuncu ve komedyen 1963 - Tori Amos, Amerikalı şarkıcı 1966 - GZA, Amerikalı rapçi (Wu-Tang Clan üyesi) 1966 - Rob Witschge, Hollandalı millî futbolcu ve teknik direktör 1967 - Adewale Akinnuoye-Agbaje, İngiliz oyuncu 1967 - Layne Staley, Amerikalı müzisyen (ö. 2002) 1967 - Ty Burrell, Amerikalı oyuncu 1968 - Aleksandr Mostovoy, Rus kökenli Sovyet millî futbolcu 1968 - Anne Nurmi, Lacrimosa adlı müzik grubunun üyesi Fin şarkıcı, besteci, söz yazarı ve klavyeci 1970 - Gianluca Ramazzotti, İtalyan oyuncu 1970 - Tímea Nagy, Macar eskrimci ve spor yöneticisi 1973 - Eurelijus Žukauskas, Litvan basketbolcu 1973 - Kristen Wiig, Amerikalı oyuncu 1975 - Clint Bolton, Avustralyalı millî futbolcu 1975 - Rodrigo Santoro, Brezilyalı oyuncu 1976 - Aslıhan Yeltekin, Türk haberci ve sunucu 1977 - Heiðar Helguson, İzlandalı millî futbolcu 1978 - James Corden, İngiliz aktör, komedyen, şarkıcı, yazar, yapımcı ve televizyon sunucusu 1978 - Jeff Stinco, Kanadalı müzisyen (Simple Plan) 1980 - Ali Barışık, Şilili futbolcu 1983 - Theo Bos, Hollandalı yol ve parkur bisikletçi 1984 - Ekin Türkmen, Türk oyuncu ve model 1984 - Lawrence Quaye, Gana asıllı Katarlı futbolcu 1984 - Lee Camp, İngiliz futbolcu 1984 - Jonathan Barry Gooch, sahne adı Feed Me olan prodüktör ve DJ 1985 - Salih Yoluç, Türk otomobil yarışçısı 1986 - Adrian Neville, İngiliz güreşçi 1986 - Stephen Ireland, İrlandalı futbolcu 1986 - Tokushōryū Makoto, Japon sumo güreşçisi 1987 - Apollo Crews, Amerikalı güreşçi 1989 - Giacomo Bonaventura, İtalyan millî futbolcu 1991 - Federico Macheda, İtalyan futbolcu 1991 - Uğur Kaynak, Türk futbolcu 1992 - Elvin Yunuszade, Azeri futbolcu 1994 - Astou Ndour, İspanyol basketbolcu 1995 - Dua Lipa, İngiliz şarkıcı, şarkı yazarı ve model 1996 - Somin, Güney Koreli şarkıcı 1997 - Lautaro Martínez, Arjantinli millî futbolcu Ölümler 408 - Stilicho, Romalı general (Magister militum) (d. 359) 1155 - Konoe, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 76. imparatoru (d. 1139) 1241 - IX. Gregorius, Katolik Kilisesi'nin 178. Papası (d. 1170) 1280 - III. Nicolaus, Katolik Kilise'nin 188. Papası (d. 1225) 1350 - VI. Philippe, Fransa Kralı (d. 1293) 1358 - Isabella, İngiltere Kralı II. Edward'ın eşi (d. 1295) 1456 - II. Vladislav, Eflak Prensliği'nin Voyvodası (d. ?) 1485 - III. Richard, İngiltere Kralı (d. 1452) 1545 - Charles Brandon, İngiliz askeri lider (d. 1484) 1553 - John Dudley, İngiliz siyasetçi ve asker (d. 1504) 1652 - Jacob De la Gardie, İsveçli devlet adamı ve asker (d. 1583) 1791 - Johann David Michaelis, Alman teolog (d. 1717) 1817 - Nakşidil Sultan, Osmanlı Padişahı II. Mahmut'un annesi, Valide Sultan ve I. Abdülhamit'in eşi (d. 1768) 1860 - Alexandre-Gabriel Decamps, Fransız ressamı (d. 1803) 1861 - Xianfeng, Çin'in Qing Hanedanı'nın 9. imparatoru (d. 1831) 1891 - Jan Neruda, Çek yazar (d. 1834) 1903 - Robert Gascoyne-Cecil, Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1830) 1904 - Kate Chopin, Amerikalı kısa öykü yazarı (d. 1851) 1920 - Anders Zorn, İsveçli ressam, oymacı, heykeltıraş ve fotoğrafçı (d. 1860) 1922 - Michael Collins, İrlandalı siyasetçi ve İrlanda bağımsızlık mücadelesi lideri (d. 1890) 1929 - Otto Liman von Sanders, Alman general ve Osmanlı Mareşali (d. 1855) 1942 - Michel Fokine, Rus koreograf ve balet (d. 1880) 1946 - Döme Sztójay, Macar asker, diplomat ve Macaristan Krallığı'nın Başbakanı (d. 1883) 1958 - Roger Martin du Gard, Fransız yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1881) 1966 - Erwin Komenda, Alman asıllı Avusturyalı otomobil tasarımcısı (d. 1904) 1972 - Orhan Seyfi Orhon, Türk şair (Beş Hececiler topluluğu üyesi) (d. 1890) 1974 - Jacob Bronowski, İngiliz matematikçi, biyolog, şair ve mucit (d. 1908) 1976 - Juscelino Kubitschek, Brezilyalı siyasetçi ve Brezilya Devlet Başkanı (d. 1902) 1978 - Ignazio Silone, İtalyan yazar (d. 1900) 1978 - Jomo Kenyatta, Kenyalı siyasetçi ve Kenya'nın ilk başbakanı (d. 1889) 1985 - Turgut Uyar, Türk şair (d. 1927) 1986 - Celâl Bayar, Türk siyasetçi, devlet adamı ve cumhurbaşkanı (d. 1883) 1989 - Huey P. Newton, Afrika-Amerikalı siyasi aktivist ve Kara Panter Partisi'nin kurucusu (d. 1942) 1991 - Colleen Dewhurst, Kanada asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1924) 1991 - Boris Pugo, Leton asıllı Sovyet siyasetçi (d. 1937) 1993 - Baki Erdoğan, DHKP-C üyesi olduğu iddia edilen işkence kurbanı 2000 - Ebulfez Elçibey, Azeri siyasetçi (d. 1938) 2010 - Stjepan Bobek, Yugoslav futbolcu ve teknik direktör (d. 1923) 2010 - Michel Montignac, Fransız diyet geliştiricisi ve yazar (d. 1944) 2013 - Jetty Paerl, Hollanda asıllı Alman şarkıcı (d. 1921) 2014 - John S. Waugh, Amerikalı kimyager (d. 1929) 2015 - Mariem Hassan, Batı Sahralı şarkıcı (d. 1958) 2015 - Ieng Thirith, Kamboçyalı politikacı (Kızıl Kmerler'in Sosyal İşler Bakanı) (d. 1921) 2016 - Farid Ali, Bangladeşli oyuncu (d. 1945) 2016 - Michael Brooks, Amerikalı basketbolcu (d. 1958) 2016 - Sellapan Ramanathan, Singapurlu siyasetçi ve Singapur Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı (d. 1924) 2017 - John Abercrombie, Amerikalı caz müzisyeni ve gitarist (d. 1944) 2017 - Alain Berbérian, Fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1953) 2017 - Feyyaz Berker, Türk iş insanı ve Tekfen Holding'in kurucusu (d. 1925) 2017 - Tony deBrum, Marshall Adaları siyasetçisi ve aktivist (d. 1945) 2017 - Şükrü Kızılot, Türk akademisyen ve gazeteci (d. 1958) 2017 - Tom Prichard, Yeni Zelandalı kriketçi (d. 1917) 2017 - Bülent Uluer, Türk politik eylemci, politikacı ve eski Devrimci Gençlik (Dev-Genç) Genel Başkanı (d. 1952) 2018 - Tullio Ilomets, Eston kimyager, tarihçi, bilim insanı ve tarihçi (d. 1921) 2018 - Gurudas Kamat, Hint avukat, ekonomist ve siyasetçi (d. 1954) 2018 - Ed King, Amerikalı rock müzisyeni ve söz yazarı (d. 1949) 2018 - Lazy Lester, Amerikalı blues müzisyeni (d. 1933) 2018 - Jesus Torbado, İspanyol yazar (d. 1943) 2019 - Junior Agogo, Ganalı futbolcu (d. 1979) 2019 - Tim Fischer, Avustralyalı siyasetçi ve diplomat (d. 1946) 2020 - John Bangsund, Avustralyalı bilimkurgu eleştirmeni (d. 1939) 2020 - Mrinal Haque, Bangladeşli heykeltıraş (d. 1958) 2020 - Emil Jula, Rumen futbolcu (d. 1980) 2020 - Karim Kamalov, Özbek siyasetçi (d. 1954) 2020 - Ulla Pia, Danimarkalı şarkıcı (d. 1945) 2021 - Alberto Bica, sağ kanat mevkiinde oynayan eski Uruguaylı profesyonel futbolcu (d. 1958) 2021 - Pierre Dumay, emekli Fransız otomobil yarışçısı (d. 1928) 2021 - Marilyn Eastman, Amerikalı oyuncu (d. 1927) 2021 - Edin Šaranović, Bosnalı eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1976) 2021 - Eric Wagner, Amerikalı heavy metal şarkıcısı-söz yazarı (d. 1959) 2022 - Jerry Allison, Amerikalı rock şarkıcısı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1939) 2022 - Adnan Çoker, Türk ressam ve akademisyen (d. 1927) 2022 - Theo Sommer, Alman gazete editörü ve entelektüel (d. 1930) 2022 - Margaret Urlich, Yeni Zelandalı şarkıcı (d. 1965) 2023 - İbrahim Gülistan, İranlı yönetmen ve yazar (d. 1922) Tatiller ve özel günler 0822 22


text: Olaylar 41 - Caligula lakabıyla tanınan, zalimliği, despotluğu ve deliliği ile ünlü Roma İmparatoru Julius Caesar Augustus Germanicus, muhafızları tarafından öldürüldü. 1679 - İngiltere Kralı II. Charles parlamentoyu feshetti. 1848 - Kaliforniya'da altın bulundu. 1881 - Göktepe Savaşı: General Mihail Skobelev komutasındaki Rus birlikleri Türkmenleri yendi. 1921 - Ankara-Sivas Demiryolunun inşasına ilişkin yasa, TBMM'de kabul edildi. Hattın inşası 1930 yılında tamamlandı. 1921 - Çerkez Ethem'in güçleri dağıtıldı. 1924 - Rusya'da Sankt-Peterburg şehrinin adı, devrimci liderin (Vladimir Lenin) anısına Leningrad olarak değiştirildi. 1927 - Eczacılar ve eczaneler hakkında kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. 1927 - Alfred Hitchcock'un ilk filmi The Pleasure Garden Birleşik Krallık'ta gösterime girdi. 1935 - İlk kutu bira, Krueger Brewing Company tarafından Richmond, Virginia'da (Amerika Birleşik Devletleri) satışa sunuldu. 1938 - İzmir Telefon Şirketi Hükûmetçe satın alındı. 1939 - Şili'deki depremde 28 bin kişi öldü. 1943 - II. Dünya Savaşı: Franklin D. Roosevelt ve Winston Churchill'in katıldığı Casablanca Konferansı sona erdi. 1946 - Birleşmiş Milletler, Uluslararası Atom Enerjisi Komisyonu'nu kurdu. 1946 - Cumhuriyet Halk Partisi Sanat Ödülü'nü 35 Yaş şiiriyle Cahit Sıtkı Tarancı kazandı. 1949 - Behçet Kemal Çağlar, Cumhuriyet Halk Partisi'nden ve milletvekilliğinden istifa etti. 1955 - Zonguldak'ta, Ereğli Kömür İşletmelerine bağlı Gelik ocağındaki grizu patlamasında 52 madenci öldü, 19 madenci yaralandı. 1956 - Eskişehir Cezaevi'nde 388 mahkûm ayaklandı. 1959 - İstanbul Küçükyalı'da Neşe Sineması çöktü; 37 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. 1961 - Marilyn Monroe ile Arthur Miller boşandılar. Çift beş yıldır evliydi. 1961 - Yassıada duruşmalarında Başsavcı Altay Ömer Egesel, Adnan Menderes'in idamını istedi. 1963 - Çatalca'da kara saplanan trenle ilgili haber yapmak için 23 Ocak'ta gazetelerinden ayrılan Hürriyet gazetesi yazarı Yüksel Kasapbaşı ile foto muhabiri Abidin Behpur ve aracın sürücüsü Yüksel Öztürk donarak öldüler, donmuş cesetleri 25 Ocak'ta Çatalca yakınlarında bulundu. 1964 - Türk ekonomisinde olumsuz etki yapan ATAŞ grevi, işveren ve sendikanın anlaşmasıyla sona erdi. 1965 - Alfred Hitchcock'un Sapık filmi Türkiye'de vizyona girdi. 1966 - Hindistan Havayolları'na ait Boeing 707 tipi bir yolcu uçağı, Bombay-New York seferini yaparken İsviçre'nin Cenevre kentine inmeye hazırlandığı sırada, Alp dağlarının Mont Blanc tepelerine çarparak düştü: 117 kişi öldü. 1967 - Üniversite öğrencileri, Türkiye Millî Talebe Federasyonu'na karşı tutumu protesto ettiler. Ankara'da bir miting düzenlediler. Türkiye Millî Talebe Federasyonu 19 Ocak günü polis tarafından mühürlenmiş, 21 Ocak günü de beş yöneticisi tutuklanmıştı. 1972 - Mahir Çayan'a dedesinden kalan mirasa sıkıyönetim mahkemesi tarafından el konuldu. 1972 - İsmet İnönü "Siyasi suçlar için idam olmamalı" dedi ve sıkıyönetimin kaldırılmasını istedi. 1972 - Guam ormanlarında II. Dünya Savaşı'ndan beri teslim olmamak için saklanan, Japon millî askeri bulundu. 1973 - Ali Haydar Yıldız, Tunceli'nin Çemişgezek ilçesinin Vartinik köyünde askerle girdiği çatışma sonucu öldürüldü. Arkadaşı İbrahim Kaypakkaya ise yaralı vaziyette kaçtı. 1975 - 28 bin Sümerbank işçisi ücretlerine yüzde 70 zam aldı. Bir süre önce grev kararı alınan Sümerbank ile Türkiye Tekstil, Örme ve Giyim Sanayi İşçileri Sendikası (TEKSİF) arasında toplu iş sözleşmesi imzalandı. 1977 - Türk ve Yugoslav yolcularını taşıyan bir otobüs, Üsküp yakınlarında Kumanova nehrine düştü. Kazada 24 kişi öldü, 19 kişi yaralandı. 1977 - İspanya'nın başkenti Madrid'de Francisco Franco yanlısı aşırı sağcılar tarafından saldırı düzenlendi. Saldırıda 5 avukat öldü, aynı zamanda İspanya'da demokrasiye geçiş sürecindeki en kanlı olaylardan birisidir. 1978 - Eurovision elemelerinde yarışan "Biz" adlı şarkı Danıştay kararı ile finalist oldu. 1978 - Sovyetler Birliği'ne ait nükleer reaktör taşıyan Cosmos 954 adlı uydu Dünya atmosferine girerken yanarak parçalandı, radyoaktif serpintileri Kanada'nın kuzeybatısına yayıldı. Dağılan parçaların ancak %1'i toplanabildi. 1979 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Devrimci Demokratik Kültür Derneklerinin, "Doğu'da Kürt halkından olmayan kamu görevlilerinin bölgeden uzaklaştırılması" kararı devlet tarafından yerine getirilmediği için Mardin'in Derik ilçesi savcı yardımcısının evi uzun menzilli silahlarla tarandı. 1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Süleyman Demirel Hükûmeti, "24 Ocak Kararları"nı açıkladı. Dolar 35 liradan 70 liraya çıkarıldı. Birçok ürüne büyük zamlar yapıldı. Bülent Ecevit, "Demirel'in rejimi değiştirmeye çalıştığını, işçilerin bu kararlara karşı çıkıp haklarını almaları gerektiğini" söyledi. 1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Tariş olayları: Tariş'te çatışmalar sürdü. 20'si polis biri jandarma 35 kişi yaralandı. 450 öğrenci göz altına alındı. 1983 - 1. Ordu ve İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı Cumhuriyet gazetesinin basımı, yayımı ve dağıtımını yasakladı. Nadir Nadi ve Yazı İşleri Müdürü Okay Gönensin hakkında dava açıldı. 1984 - Macintosh bilgisayarlar piyasaya sürüldü. 1986 - Voyager 2 uydusu, Uranüs'ün 81.500 km yakınından geçti. 1989 - Seri katil Ted Bundy, 1978'de 12 yaşındaki Kimberley Leach'i kaçırıp öldürmek suçundan, Florida'da elektrikli sandalye ile idam edildi. 1990 - Ankara 3. Ağır Ceza Mahkemesi, Türkiye Emlak Bankası'nı 60 milyon dolar ve 34 milyon İsviçre Frangı dolandırdığı iddiasıyla yargılanan iş insanı Kemal Horzum'u 12 yıl 6 ay ağır hapis cezasına çarptırdı. Bankanın iki görevlisine de aynı ceza verildi. 1993 - Milliyetçi Çalışma Partisi, adını Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirdi. 1993 - Gazeteci ve yazar Uğur Mumcu, otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldürüldü. 1994 - Türkiye'nin ilk haberleşme uydusu Türksat 1A, fırlatıldıktan 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü. 1997 - Denizbank, çekişmeli bir ihale ile 66 milyon dolara Vestel'in de sahibi olan Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Nazif Zorlu'ya satıldı. 2000 - Top Air'e ait bir uçak Güdül civarında düştü, 4 kişi öldü. 2001 - Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan, 4 koruması ve şoförü, uğradıkları silahlı saldırıda öldürüldü. 2006 - Kuveyt Parlamentosu, dokuz gün önce ölen Şeyh Cabir el-Ahmed el-Sabah'ın yerine geçen Emir Şeyh Saad I Al-Abdullah Al-Salim Al-Sabah'ı azletti. Parlamento, oy birliğiyle aldığı karara gerekçe olarak 75 yaşındaki Emir'in sağlık durumunun kötü olmasını gösterdi. 2004 - NASA'nın Opportunity adlı aracı, ikizi Spirit'ten iki hafta sonra Mars yüzeyine indi. 2006 - İran'ın güneybatısındaki Ahvaz kentinde meydana gelen iki patlamada 8 kişi öldü, 40'tan fazla kişi de yaralandı. 2008 - Gaziantep'te, El-Kaide'ye yönelik eş zamanlı on sekiz ayrı operasyonda bir polis öldü, yedi polis ile bir vatandaş yaralandı. Operasyonda, dört kişi ölü ele geçirildi, on dokuz kişi gözaltına alındı. 2009 - Jan Koum, Kaliforniya'da WhatsApp'ı kurdu. 2011 - Domodedovo Havalimanı saldırısı'nda 37 kişi öldü ve 173 kişi yaralandı. 2015 - Ukrayna'nın Mariupol şehrine, Donetsk Halk Cumhuriyeti lideri Aleksandr Zaharçenko tarafından roket saldırısı düzenlendi. Saldırıda 29 kişi hayatını kaybetti. 2020 - Elazığ'da, Merkez üssü Sivrice-Kalaba olan Richter Ölçeğine göre 6.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Doğumlar 76 - Hadrianus, Roma İmparatoru; "Beş İyi İmparator"un üçüncüsü (ö. 138) 1287 - Richard de Bury, İngiliz piskopos ve politikacı, Büyük Britanya Şansölyesi (ö. 1345) 1444 - Galeazzo Maria Sforza, Milano Dükü (ö. 1476) 1540 - Edmund Campion, İngiliz cizvit rahip (ö. 1581) 1547 - Joanna of Austria, Toskana Büyük Düşesi, Avusturya Arşidüşesi (ö. 1578) 1602 - Mildmay Fane, Westmorland'ın 2. Kontu, İngiliz politikacı (ö. 1666) 1619 - Yamazaki Ansai, Japon filozof (ö. 1682) 1643 - Charles Sackville, 6. Dorset Kontu, İngiliz şair ve politikacı, Büyük Britanya Lordu (ö. 1706) 1664 - John Vanbrugh, İngiliz mimar ve oyun yazarı (ö. 1726) 1670 - William Congreve, İngiliz oyun yazarı ve şair (ö. 1729) 1672 - Albert Frederick, Prusya Prensi, Alman Korgeneral, Brandenburg-Schwedt Uçbeyi (ö. 1731) 1674 - Thomas Tanner, İngiliz piskopos (ö. 1735) 1679 - Christian Wolff, Alman filozof (ö. 1754) 1684 - Charles Alexander, Württemberg Dükü, Alman asil kişi (ö. 1737) 1705 - Farinelli, İtalyan kontralto, soprano ve kastrato sanatçısı (ö. 1782) 1709 - Dom Bédos de Celles, Fransız keşiş ve orgcu (ö. 1779) 1712 - II. Friedrich, Prusya Kralı (ö. 1786) 1732 - Pierre Beaumarchais, Fransız oyun yazarı, şair ve diplomat (ö. 1799) 1739 - Jean Nicolas Houchard, Fransız Devrimi'nin Fransız Generali (ö. 1793) 1746 - III. Gustav, İsveç kralı (ö. 1792) 1749 - Charles James Fox, İngiliz iş insanı ve politikacı, Dışişleri ve İngiliz Milletler Topluluğu İşleri Bakanı (ö. 1806) 1754 - Andrew Ellicott, Amerikalı asker ve araştırmacı (ö. 1820) 1776 - E. T. A. Hoffmann, Alman besteci, korku hikâyeleri yazarı ve karikatürist (ö. 1822) 1787 - Christian Ludwig Brehm, Alman din adamı ve ornitolog (ö. 1864) 1802 - Marie-Félicité Brosset, Fransız oryantalist (ö. 1880) 1828 - Ferdinand Cohn, Yahudi biyolog (ö. 1898) 1848 - Vasili Surikov, Rus ressamı (ö. 1916) 1850 - Hermann Ebbinghaus, Alman psikolog (unutma eğrisi ve aralık etkisinin keşfi ile tanınan) (ö. 1909) 1862 - Edith Wharton, Amerikalı yazar ve moda tasarımcısı (ö. 1937) 1870 - Herbert Kilpin, İngiliz futbolcu ve yönetici (ö. 1916) 1882 - Doris Doscher, Amerikalı aktris ve model (ö. 1970) 1886 - Henry King, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1982) 1888 - Jan Syrový, Çek asker (ö. 1970) 1889 - Hermann-Bernhard Ramcke, Alman general ve yazar (ö. 1968) 1891 - Walter Model, Alman mareşal (ö. 1945) 1893 - Viktor Şklovskiy, Rus eleştirmen ve yazar (ö. 1984) 1898 - Karl Hermann Frank, Alman Nazi subayı (ö. 1946) 1900 - René Guillot, Fransız çocuk kitapları yazarı (ö. 1969) 1907 - Maurice Couve de Murville, Fransız siyasetçi ve eski başbakan (ö. 1999) 1909 - Martin Lings, İngiliz tasavvuf bilimcisi (ö. 2005) 1912 - Naşide Saffet Esen, Türk model ve 1931 Türkiye güzeli (ö. 1988) 1916 - Rafael Caldera, Venezuelalı siyasetçi (ö. 2009) 1916 - Gottfried von Eine, Avusturya Avusturyali bir opera bestecisi, müzisyen ve mūzik eğitimcisi (ö. 2007) 1917 - Ali Yaramancı, Türk asker, mühendis ve bilim insanı (ö. 2008) 1917 - Ernest Borgnine, İtalyan asıllı Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2012) 1924 - Jerry Maren, Amerikalı oyuncudur (ö. 2018) 1925 - Maria Tallchief, Amerikalı bale sanatçısı (ö. 2013) 1928 - Michel Serrault, Fransız aktör (ö. 2007) 1930 - Terence Bayler, Yeni Zelandalı oyuncu (ö. 2016) 1930 - José Carlos Silveira Braga, Brezilyalı futbolcu (ö. 2021) 1930 - Mahmud Farşçiyan, İranlı minyatür ustasıdır 1933 - Kamran Bağırov, Azerbaycan Komünist Partisi Merkezî Komitesinin Birinci Sekreteri (ö. 2000) 1933 - Asim Ferhatović, Bosna-Hersek asıllı Yugoslav futbolcudur (ö. 1987) 1933 - Kadir Mısıroğlu, Türk yazar (ö. 2019) 1940 - Vito Acconci, Amerikalı tasarımcı, mimar ve sanatçıydı (ö. 2017) 1940 - Fatoş Balkır, Türk ses sanatçısı (ö. 1986) 1940 - Joachim Gauck, Alman politikacı 1941 - Neil Diamond, Amerikalı şarkıcı 1941 - Dan Shechtman, İsrailli profesör, kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi 1943 - Sharon Tate, Amerikalı oyuncu (ö. 1969) 1943 - Manuel Velázquez, İspanyol eski millî futbolcudur (ö. 2016) 1945 - Eva Janko, Avusturyalı eski cirit atıcısı 1946 - Güven Hokna, Türk tiyatro, sinema ve dizi sanatçısı 1946 - Şahin Yenişehirlioğlu, Türk yazar, düşünür ve oyuncu 1947 - Michio Kaku, Japon kökenli Amerikalı teorik fizikçi 1947 - Warren Zevon, Amerikalı besteci ve müzisyen (ö. 2003) 1949 - John Belushi, Amerikalı oyuncu (ö. 1982) 1953 - Moon Jae-in, Güney Koreli siyasetçi ve Güney Kore'nin 12. Cumhurbaşkanı 1955 - Alan Sokal, ABD'li matematik profesör 1957 - Mark Eaton, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (ö. 2021) 1959 - Michel Preud'homme, Belçika millî futbolcu 1961 - Guido Buchwald, Alman eski futbolcu ve teknik direktör 1966 - Karin Viard, Fransız oyuncu 1968 - Antony Garrett Lisi, Amerikalı teorik fizik uzmanı 1968 - Carlos Saldanha, Brezilyalı animasyon film yönetmeni 1970 - Matthew Lillard, Amerikalı aktör ve seslendirme sanatçısı 1974 - Rokia Traoré, Malili müzisyen ve şarkıcı 1976 - Gianluca Basile, İtalyan basketbolcu 1976 - Shae-Lynn Bourne, Kanadalı buz patenci 1977 - Andrija Gerić, Sırp voleybolcu 1978 - Kristen Schaal, Hollanda asıllı Amerikalı bir komedyen 1980 - Susana Guerra, Portekizli şarkıcı 1981 - Mario Eggimann, İsviçreli futbolcu 1982 - Daveed Diggs, Amerikalı aktör, rapçi, şarkıcı, söz yazarı, senarist ve film yapımcısı 1982 - Resul Dindar, Türk halk müziği ses sanatçısı 1983 - Davide Biondini, İtalyan futbolcu 1983 - Craig Horner, aktör ve müzisyen 1983 - Scott Speed, Amerikalı yarış pilotu 1986 - Mischa Barton, Amerikalı oyuncu 1986 - Emídio Rafael, Portekizli futbolcu 1987 - Kia Vaughn, Amerikalı basketbolcu 1989 - Serdar Kesimal, Türk futbolcu 1989 - Ki Sung-yueng, Güney Koreli futbolcu 1991 - Jan Belenyuk, Ukraynalı güreşçi 1991 - Zé Luís, Yeşil Burun Adalı millî futbolcu 1997 - Riccardo Orsolini, İtalyan futbolcu 2002 - Jade Hannah, Kanadalı yüzücü Ölümler 41 - Caligula (Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus), Roma İmparatoru (d. 12) 817 - IV. Stephanus, 816 yılının Haziran ayından öldüğü 817 yılına dek papalık yapmış Katolik din adamı (d. 770) 1125 - IV. Davit, Gürcü kralı (d. 1073) 1595 - II. Ferdinand, Avusturya dükü (d. 1529) 1822 - Tepedelenli Ali Paşa, Osmanlı Yanya Valisi (d. 1744) 1828 - Jakob Laurenz Custer, İsviçreli bitki bilimci (d. 1755) 1851 - Gaspare Spontini, İtalyan besteci (d. 1774) 1852 - Ján Kollár, Slovak yazar, arkeolog, bilim insanı ve politikacı (d. 1793) 1865 - Stephen Allen Benson, Liberyalı siyasetçi (d. 1816) 1880 - Thomas Mayo Brewer, Amerikalı bir doğa bilimciydi (d. 1814) 1883 - Friedrich von Flotow, Alman müzisyen ve opera bestecisi (d. 1812) 1916 - İsa Bolatin, Kosovalı Arnavut gerilla ve siyasetçi (d. 1864) 1920 - Percy French, İrlandalı söz yazarı, şovmen ve sanatçı (d. 1854) 1920 - Amedeo Modigliani, İtalyan ressam ve heykeltıraş (d. 1884) 1945 - Hezi Aslanov, Azeri asıllı Sovyet general (d. 1910) 1962 - Ahmet Hamdi Tanpınar, Türk yazar ve şair (d. 1901) 1965 - Winston Churchill, Birleşik Krallık Başbakanı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1874) 1973 - Ali Haydar Yıldız, Türk devrimci ve TKP/ML-TİKKO kurucularından (d. 1953) 1983 - Carmen Clemente Travieso, Venezuelalı gazeteci ve yazar (d. 1900) 1983 - George Cukor, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1899) 1986 - Gordon MacRae, Amerikalı aktör ve şarkıcı (d. 1921) 1986 - L. Ron Hubbard, Amerikalı yazar (d. 1911) 1989 - Ted Bundy, Amerikalı seri katil (İdam) (d. 1946) 1993 - Uğur Mumcu, Türk gazeteci ve yazar (suikast) (d. 1942) 2001 - Ali Gaffar Okkan, Türk polis ve Diyarbakır Emniyet Müdürü (suikast) (d. 1952) 2003 - Aysel Baykal, Türk siyasetçi ve Devlet Bakanı (d. 1939) 2004 - Leônidas, Brezilyalı futbolcu (d. 1913) 2006 - Chris Penn, Amerikalı aktör (d. 1965) 2006 - Mümtaz Sevinç, Türk tiyatro ve seslendirme sanatçısı (cinayet) (d. 1952) 2007 - İsmail Cem, Türk siyasetçi, gazeteci ve Dış İşleri Bakanı (d. 1940) 2010 - Erdinç Dinçer, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1944) 2010 - Nedim Doğan, Türk tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu (d. 1945) 2010 - Şakir Eczacıbaşı, Türk eczacı, fotoğraf sanatçısı ve iş insanı (d. 1929) 2011 - Hanna Yablonskaya, Ukraynalı oyun yazarı ve şair (d. 1981) 2012 - Theodoros Angelopoulos, Yunan yönetmen (d. 1935) 2015 - Julio Canessa, Şilili asker ve siyasetçi (d. 1925) 2015 - Otto Carius, Alman asker ve Heer Tank Komutanı (d. 1922) 2016 - Fredrik Barth, Norveçli sosyal antropolog (d. 1928) 2016 - Füruzan, İranlı sinema oyuncusu, yapımcı ve sanat yönetmeni (d. 1937) 2016 - Marvin Minsky, Amerikalı bilim insanı (d. 1927) 2017 - Fred André, Hollandalı eski futbolcu ve menajerdir (d. 1941) 2017 - Gil Ray, Amerikalı rock müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1956) 2017 - Butch Trucks, Amerikalı baterist ve müzisyendir (d. 1947) 2018 - Jack Ketchum, Amerikalı yazar ve senaristtir (d. 1946) 2019 - Fernando Sebastián Aguilar, İspanyol kardinal (d. 1929) 2019 - Elio Berhanyer, İspanyol moda tasarımcısı (d. 1929) 2019 - Antonio Marchesano, Uruguaylı siyasetçi ve avukattır (d. 1930) 2019 - Rosemary Bryant Mariner, Amerikalı kadın askeri pilot ve havacı (d. 1953) 2020 - Duje Bonačić, Hırvat kürekçi (d. 1929) 2020 - Leyla Janah, Amerikalı girişimci, yazar ve iş insanı (d. 1982) 2020 - Seamus Mallon, Kuzey İrlandalı Gal futbolu oyuncusu ve siyasetçi (d. 1936) 2020 - Ibsen Pinheiro, Brezilyalı siyasetçi, gazeteci ve hukukçu (d. 1935) 2020 - Juan José Pizzuti, Arjantinli futbolcu ve teknik direktör (d. 1927) 2020 - Sean Reinert, Amerikalı baterist (d. 1971) 2020 - Rob Rensenbrink, eski Hollandalı millî futbolcudur (d. 1947) 2021 - Arik Brauer, Avusturyalı ressam, baskı sanatçısı, şair, dansçı, şarkıcı, sahne tasarımcısı, mimar (d. 1929) 2021 - Jevrem Brković, Karadağlı şair, yazar, gazeteci, muhalif ve tarihçi (d. 1933) 2021 - Nikolay Çebotko, Kazak kayaklı koşucudur (d. 1982) 2021 - Sonny Fox, Amerikalı televizyon sunucusu, yönetici ve gazeteci (d. 1925) 2021 - Abdullahi Ibrahim, Nijeryalı hukukçu, siyasetçi ve yönetici (d. 1939) 2021 - Gunnell Lindblom, İsveçli oyuncu ve film yönetmenidir (d. 1931) 2022 - Olavo de Carvalho, Brezilyalı yazar, siyaset yorumcusu, gazeteci ve eski astrolog (d. 1947) 2022 - Greta Ferušić, Sırp mimarlık profesörü (d. 1924) 2022 - Fatma Girik, Türk oyuncu, senarist, yapımcı ve siyasetçi (d. 1942) 2022 - Ayberk Pekcan, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1970) 2023 - B. V. Doshi, Hint kökenli mimar (d. 1927) 2023 - Sabiha Tansuğ, Türk halkbilimci ve koleksiyoner (d. 1933) Tatiller ve özel günler Kaynakça 0124 24


text: Sokrates (, ; MÖ 469; Atina - MÖ 399, Atina), Antik Yunan filozofudur. Heykeltıraş Sophroniskos'un ve Ebe Fenarete'nin oğludur. Yunan felsefesinin kurucularındandır. Özel yaşamına ilişkin fazla bir şey bilinmemekle beraber Sokrates; Platon ve Ksenophon’a kadar uzanan bir geleneğe göre kendisine üç çocuk veren Ksanthippi ile evlidir. Platon ve Ksenophon’un çizdiği portreye göre basık burunlu, patlak gözlü, sarkık dudaklı ve göbeklidir. Alçakgönüllü alışkanlıkları ve felsefeden başka bir uğraşı olmadığı bilinen Sokrates, başta öğrencisi Platon olmak üzere Yunan gençleri üzerinde giderek kendisini taklit etmeye varan derecede yükselen bir etki yaratır. Onun gibi yalın ayak yürürler. Hatta bu grup özentisini alaya almak için Aristophanes Kuşlar adlı komedyasında bir terim icat eder. Bu terim Esokraton’dur. Uzun saçlı olurlar, açlık çekerler, Sokrateslik taslayanlardır. Ahlak felsefesinin kurucusu olarak kabul edilen Sokrates’in yaşamının en belirgin olaylarından biri MÖ 399 yılında hakkında açılan davadır. Platon'un Sokrates'in Savunması adlı eserinde anlattığı kadarıyla Sokrates, şehrin tanrılarına inanmamak, onların yerine başka tanrılar koymak ve böylece gençliği zehirlemekle suçlanır. Sokrates bu suçlamalar sonucunda ölüme mahkûm edilir. Sokrates, yazılı bir kaynak bırakmamıştır. Yaşamı ve düşünceleri ile ilgili bilgiler Aristophanes gibi çağdaş yazarlar, Platon ve Ksenophon gibi ardıllarının yazdıkları ve Sokrates’in ölümünden on beş yıl sonra dünyaya gelen Aristoteles’in dolaylı anlatımlarıyla günümüze ulaşmıştır. Bu anlatımlar, Sokrates ve muhataplarının bir konuyu soru-cevap tarzında inceledikleri diyaloglar olarak kaleme alınmış; Sokratik diyalog edebi türünü ortaya çıkarmıştır. Sokrates'in felsefi yaşamı Sokrates'in felsefi yaşamına başlangıçlık eden olay Delphoi Tapınağı ziyaretidir. Sokrates felsefesinin ana temalarını ele alan başlıca kaynak Sokrates'in Savunması adlı diyalogdur. Bu diyalog Sokrates hakkında açılan dava sonrasında Platon tarafından kaleme alınan bir felsefi başkaldırıdır. Bu eser, Sokrates'in felsefi yaklaşımı uyarınca sürdürdüğü yaşamını sergiler. Sokrates yaşam tarzını ve yaşam tarzı nedeniyle sahip olduğu güçlü düşmanlıkları sergilemek amacıyla dostu Khairephon’un Delphoi Tapınağı kâhini Pythies’e kendisi ile ilgili ziyaretini aktarmayı gerek görür. Khairephon, kâhine Sokrates’ten daha bilge birisinin bulunup bulunmadığını sorduğunda kâhin, ondan daha bilge birisinin bulunmadığını söyler. Bu bilgiyi alan Sokrates önce şüpheye düşer, çünkü hiçbir şey bilmediğinin farkındadır. Ama tanrı yalan söylemeyeceği için kâhinin sözlerinin doğruluğundan şüphe etmemek durumundadır. Böylece söz konusu kehanetin, çözülmesi gereken bir bilmece olduğunu düşünerek araştırmaya koyulur. Önce adı bilgeye çıkan politikacıya, sonra ozanlara, daha sonra da sahip oldukları Sophia ile ünlü olan ustaların ve zanaatkârların yanına gider. Onlara sorduğu sorularla, onların bilge olmadıklarını kavrar. Sokrates bunların cehaletin pençesinde kıvrandıklarını fark eder. Bu kişiler, hem bilmedikleri şeyleri bildiklerini sanmaktadırlar hem de neleri bilmediklerinin farkında değillerdir. Oysa cehaletten daha büyük bir kötülük yoktur. Sokrates bu kişilerden farklı olarak, bilmediğini bilir; tam da bu noktada o kişilerden daha bilge olmaktadır. Yani Sokrates kendi cehaletinin farkında olmak gibi insani bilgeliğe sahiptir. Yani Sokrates kendini bilmekte ve kendini tanımaktadır. Sokrates, kâhinin söylediği sözlerin gerçek anlamını bulmak için uyguladığı sorgulama sonunda Pythies'in ne demek istediğini anlamıştır. Onların arasında en bilge olduğu doğru bir yargıdır. Çünkü kendisi hiçbir şey bilmediğinin farkındadır. Sokrates böylece –bilmediğini bildiğini sanan- insanlarla, gerçek bilginin tek sahibi olan tanrılar arasında aracı durumundadır. Bu konum aslında Platon'un Lysis ve Şölen adlı eserlerinde belirttiği gibi, filozofun konumudur; zaten filozof kelimesi de Yunanca philei ve sophia kelimelerinin yan yana gelmesi ile oluşturmuştur. Bu kelime başta "bilgi ve bilgelik dostu" sonra ise "bilgiye can veren, onu sorgulayan" anlamına gelmektedir. Bunun ön koşulu da bilgisizliğin bilincinde olmaktır. Sokrates’in kendini tanı ilkesinin başlıca sebebi; her kişinin yaratılıştan iyi olduğu görüşünden gelir. Sokrates'in ahlakçı akılcılığı buna denk gelmektedir. Sokrates’in diyalektik uslamlama yöntemi Kehanet anlatısı, genellikle Sokrates’in, bilgelikleriyle ünlenenlere yöneltip onları bunalttığı soruları akla getirir. Bu tür yaklaşımlar "çürütme" (elenchos) denen belli bir kalıp içerisinde sergilenirler. Bu yöntem felsefe tarihinin ilk yöntemi olması bakımından son derece önemlidir. Eski Yunancada "sınamadan geçirmek" ya da "çürütme" anlamına gelen elenchos yöntemi, doğruluğundan şüphe duyulmayan bir sava karşı yöneltilen çeşitli sorularla, yapılan açıklamalarla, savın kapsamının olabildiğince genişletilmesiyle, en sonunda savın kendi içinde taşıdığı çelişki ve tutarsızlıkların kanıtlanmasıyla doğruluk savlarının çürütülmesinin amaçlandığı düşünsel diyalektik bir süreçten oluşmaktadır. Sokrates tarzı bu çürütme şu aşamalardan oluşur: Yanıtlayan, çürütmenin amacını oluşturacak p önermesini savunur; Sokrates akıl yürütmenin ürünü q ve r önermeleri üzerinde yanıtlayanla tartışmasız hemfikir olur; Sokrates’i yanıtlayana q ve r önermelerinden ancak karşıt –p önermesine ulaşacağını kanıtlar ; Sokrates bu noktada p’nin yanlış, karşıt p’nin doğru olduğunun gösterildiğini ileri sürer. Sokrates’e göre çürütme uygulaması o denli önemlidir ki Savunma'''da bunun felsefeyle aynı şey olduğunu savunur. Filozofça yaşamanın insanın kendisini ve başkasını sürekli sınamak olduğunu açıklar (28e, 29c-d). Bu anlamda Sokrates’in diyalektik uslamlama yönteminin amacı insanların iyiye, güzele, erdeme yönelik sürekli bir felsefe arayışı içinde olmalarının sağlanmasıdır. Diyalektik yöntemde yanıt arayan hemen bütün sorular, "Güzel nedir?", "Bilgi nedir?", "Zaman nedir?" gibi ne?-lik bildiren bir şeyin özünü ya da doğasını bilmeye yönelik ana soru yapısından türerler. Sokrates karşılıklı konuşmalardan yola çıkarak yüzeysel bilginin, bir kavramı tanımlatmayı, tanıtlatmayı amaçlayan sorularla diyaloğu istenen doğrultuda yönlendirir. Bu karşılıklı konuşmalarda konuşmacıların söylediklerinde bulunan tutarsızlıklar ve çelişkiler ortaya çıkarılarak yüzeysel bilginin, en önemlisi de doğru diye bilinen sanıların bırakılmasını sağlamış olacaktır. Diyalektik yönteminin en belirgin örnekleri Kriton ile Lysis diyaloglarıdır. Sokrates’in uyguladığı biçimiyle bu yöntem bilginin bulunmaktan çok hep aranması gereken bir şey olarak görüldüğünün başlıca kanıtıdır. Sokrates öldükten sonra "Sokratik Diyaloglar" edebiyatı ortaya çıkmıştır. Diyaloglar arasında ilk sırayı Platon’un yazdığı diyaloglar alır. Platon; Sokrates'in Savunması, Kriton, Phaidon, Şölen (Symposion), Theaitetos, Timaeos, Lakhes, Euthyphron adlı diyaloglarında Sokrates’in portresini sergilemiştir. İkinci sırada ise Ksenophon'un Apomnemoneumata adlı yapıtı yer alır. Sokrates’in kişiliği üzerine birbirine karşıt görüşler ortaya atılmıştır. Platon’a göre dengeli bir kişi olan Sokrates çağdaşı Spintharos’a göre sert mizaçlı, nefsine hâkim birisidir. Fakat Sokrates’e karşı bir saldırı da vardır: Aristophanes'in MÖ 423 yılında sergilediği Bulutlar adlı komedyasında Sokrates, sözcüklerle oynayan, öğretileri ile ahlakı ve devleti baltalayan; gençleri babalarıyla, devletin otoritesini sorgulamaya yönelten bir sofist olarak canlandırılarak eleştirilmiştir. Ayrıca Sokrates ile ilgili diyaloglarda Sokrates’in içindeki tanrısal sesten (daimon'') bahsedilir. Bu güç ona ne gibi davranışlardan kaçınması gerektiği konusunda ilham vermektedir. Sokrates’i Kant, "aklın ideali", Hegel, "bir insanlık kahramanı, felsefesini yazmayan ama yaşayan gerçek bir filozof" olarak tanımlar. Nietzsche ise tersine, onu, ölüm korkusu nedir bilmeyen, yaşayan biri olarak değil de salt akıl olarak ölen ve hayatın içgüdüsünden tamamıyla kopmuş bir "canavar" olarak tasvir eder. Sokrates'e ait yazılı bir eser günümüze ulaşmamıştır. Bu nedenle tüm öğretimini sözel olarak yaptığı yargısına varılmaktadır. Sokrates hakkındaki bilgiler başkalarının aracılığı ile günümüze kadar gelmiştir. Bugün fiilen sahip olduğumuz eserleri yazmış olan başlıca filozof Platon’dur. Platon, Sokrates’in öğrencisidir. Sokrates’e ilişkin bilgilerin büyük çoğunluğu Platon’un yazılarından elde edilmektedir. Platon Sokrates’in anısını canlı tutmak için onu ve onun öğretilerini anlatan yazılar yazmıştır. Sokrates’in ruhunu yaşatmak, Platon için, Sokrates’in yaptığı tarzda felsefe yapmak anlamına gelmektedir. Platon, Sokrates öldüğünde otuz bir yaşındadır. Sokrates öldükten sonra MÖ 4. yüzyılın ilk yarısında Atina’nın ünlü okulu olan ve bugünkü modern üniversitenin ilk örneği sayılabilecek Akademia’yı kurmuştur ve eserlerini orada yazmıştır. Sokratesçi okullar Yunan felsefesinin en büyük filozofu Sokrates’in ölümünün ardından onun anısını canlı tutmak için eserler kaleme alındığı gibi bazı okullar da kurulmuştur. Bu kuruluşların hepsi Sokrates’in düşünsel anlamda gerçek izleyicileri olma savıyla kurulmuştur. Bu okullar arasında "Megara okulu", "Kinikler okulu", "Kirene okulu", "Elis-Eteria okulu" sayılabilir. Bu okullar, Sokrates’in, gerek kişilik özelliklerinden, gerekse düşüncelerinden çok derin biçimde etkilenmişlerdir. MÖ 4. yüzyılın başlarında Sokrates’in ilk öğrencilerinden Megaralı Eukleides, Megara Okulu’nu kurmuştur. Bu okul felsefedeki yerini daha çok Aristoteles eleştirileri ve mantık alanında yaptığı katkılarla belirlemiştir. Atinalı Antisthenes ve Sinoplu Diogenes’in öncülüğünü ettiği bir diğer Sokratesçi kuruluş ise Kinik Okulu’dur. Bu okul bireyin erdem ile mutluluğa ulaşabilmesi için kendi kendiyle yetinip, tüm yapay gereksinimlerinden sıyrılması gerektiğini savunur. Aristippos tarafından kurulan Kirene Okulu ise Kinik Okulu ile taban tabana zıt düşünceleri savunur. Sokrates’in sürekli sözünü ettiği erdem üstüne kurulu mutluluğun, tat almada, bütün haz yaşantısında olduğu düşünülmektedir. Kirene Okulu’nun savunduğu bu temel görüş "haz" anlamına gelen Yunancadaki "hedone" sözcüğünden türeyerek "hazcılık" (hedonizm) diye anılan felsefe öğretisinin de ilk örneğidir. Elis-Eretria Okulu ise Sokrates’in ölümünün hemen ardından öğrencisi Elisli Phaidon tarafından kurulmuştur. Sokrates’in izinden giden tüm okullar gibi bu okul da ahlak felsefesini baş köşeye yerleştirmiştir. Bu felsefe okulu aynı zamanda Sokrates’in soylu yaşamını, bu yaşamdan alınacak dersleri ve insan yaşamında felsefenin yerini vurgulamak üzere kurulmuştur. Kaynakça Dış bağlantılar Sokratik Yöntem Hakkında Doğurtma Yöntemi Hakkında Sokrates'in Antik Çağ Felsefesinde Yeri Sokrates ve Entelektüel Ahlak MÖ 469 doğumlular MÖ 399 yılında ölenler MÖ 5. yüzyıl filozofları MÖ 4. yüzyıl filozofları Antik Yunan filozoflar Antik Atinalılar Epistemoloji Zehirlenerek ölenler İntihar eden antik kişiler MÖ 4. yüzyılda idam edilmiş kişiler Mantık felsefecileri İdam edilmiş filozoflar


text: BASIC (İngilizce: Beginner's All-Purpose Symbolic Instruction Code Türkçe: Yeni başlayanların çok amaçlı simgesel öğretim kodu) 1964'te John George Kemeny ve Thomas Eugene Kurtz tarafından New Hampshire, ABD'de icat edilmiş, günümüzde de çeşitli türevleri kullanılmakta olan yüksek düzey bir programlama dili. Farklı türevleri birçok işletim sisteminin parçası olarak sunulmuştur. BASIC öğrenmesi ve yazılımları kolay olan bir dildir. Genelde amatörce ve hobi uğraşıları için kullanılmıştır. Microsoft daha sonra Kişisel bilgisayarlar için Quick Basic derleyicisi piyasaya sürmüştür. Bununla yazılan BASIC metinlerini makine koduna çevirilebilmiş böylece sürat kazanmıştır. Bugün hâlen geniş bir kullanım alanına sahip olan Visual Basic dili var olup bununla hatta Windows'un belirli bölümleri yazılmıştır. Her Microsoft Office paketinde bir BASIC türevi var olup makro programlamada büyük kolaylıklar getirmektedir. Ayrıca BASIC kodunu C veya C++ koduna çevirip makine kodu derlemesi yapabilen bazı açık kaynak kodlu uygulamalar bulunmaktadır. Bunlardan BaCon Linux, MacOS ve bazı unix tabanlı işletim sistemlerinde HUG kütüphanesi ile pencere, buton, vb. arayüz oluşturmak için kullanılabilirken BCX sadece Windows'ta WinAPI ile arayüz oluşturmak için kullanılabilmektedir. QB64 adlı derleyici ise Windows, MacOS, Linux ve bazı başka işletim sistemlerinde arayüz oluşturmaya imkân sağlamaktadır. Basic programlama dili algoritma'ya çok yakın bir yapıya sahiptir. Bu yüzden öğrenilmesi ve uygulanması kolaydır. Değişken isimleri ve kuralları Değişken isimleri aşağıdaki kurallara uyan her şey olabilirler: Değişken ismi en fazla 255 karakterden oluşmalıdır. Değişkenler arasında : ;, . / ' # [ ] ! " $ % ^ & * ( ) { } karakterleri kullanılamaz. Ancak _ kullanılabilir. Değişken isminin ilk karakteri mutlaka harf olmalıdır. Yani değişkenler rakamla başlamaz. Değişken isimlerinde büyük küçük harf ayrımı yoktur. "AbCdE" ile "Abcde" veya "ABCDE" aynı değişkenleri belirlerler. Belirli bir prosedürde aynı değişken birden fazla tanımlanamaz. En önemlisi de herhangi bir BASIC komutu olamayacaklarıdır. Değişkenlerin belirtilmesi Bir değişken "Dim degisken_ismi as tür" seklinde tanımlanır. Dim damdaki_kedi as byte Dim Burak, gonen, kedi, damdaki as boolean Dim İsmail, cerban, temel, egitim as string Görüldüğü gibi VB'de de değişkenler arası virgül ile ayrılıp birden çok aynı türde değişken aynı anda tanımlanabilir. Örnek program Merhaba Dünya çıktısı 10 PRINT "Merhaba Dünya!" Dim str1, str2 as string str1=textbox1.text str2=textbox2.text if str1=" " or str2=" " then msgbox("Lütfen Parolanızı Giriniz", msgboxstyle.critical) EndIf'' End Sub Sunucuya Bağlanma # Bir siteye bağlanmak ve veri akışı site$ = "tr.wikipedia.org" port = 80 NETCONNECT site$, port print "connected to " + site$ + ":" + port get$ = "GET http://" + site$ + "/ HTTP/1.0" + chr(13) + chr(10) get$ = get$ + chr(13) + chr(10) NETWRITE get$ print "request written" s$ = "" do chunk$ = netread print "chunk '" + left(chunk$,10) + "..." + right(chunk$,10) + "'" + length(chunk$) s$ = s$ + chunk$ # bekleyin / yavaş bağlantılar için bazı ayarlamalar gerekebilir pause .2 until not netdata NETCLOSE print "response" print s$ print length(s$) Bazı türevleri Amstrad (Locomotive) Basic, Atari Basic, BaCon BasicA, GWBasic, Commodore, Basic V2, Mallard Basic, QBASIC (Quickbasic), TurboBasic, Power Basic, Visual Basic, Visual Basic .NET


text: Blog () veya Weblog () teknik bilgi gerektirmeden, kendi istedikleri şeyleri, kendi istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen web siteleridir. Genellikle güncelden eskiye doğru sıralanmış yazı ve yorumların yayınlandığı, web tabanlı bir yayını belirtir. Çoğunlukla her gönderinin sonunda yazarın adı ve gönderi zamanı belirtilir. Yayıncının seçimine göre okuyucular yazılara yorum yapılabilir. Yorumlar, blog kültürünün çok önemli bir dinamiğidir; bu sayede yazar ve okuyucular arasında iletişim sağlanır. Bunun dışında, geri izleme (trackback) mekanizmasıyla, belirli bir yazı hakkında yazılan diğer yazıların belirlenebilmesi de mümkündür. Gönderiler genellikle ters kronolojik sırada görüntülenir, böylece en son gönderi web sayfasının en üstünde ilk olarak görünür. 2009 yılına kadar, bloglar genellikle tek bir kişinin, ara sıra küçük bir grubun çalışmasıydı ve genellikle tek bir konuyu kapsıyordu. 2010'larda, birden çok yazarın yazılarını içeren ve bazen profesyonelce düzenlenen "çok yazarlı bloglar" (MAB'ler) ortaya çıktı. Gazetelerden, diğer medya kuruluşlarından, üniversitelerden, düşünce kuruluşlarından, savunuculuk gruplarından ve benzer kurumlardan gelen MAB'ler, artan miktarda blog trafiğinden sorumludur. Twitter ve diğer "mikroblog" sistemlerinin yükselişi, MAB'lerin ve tek yazarlı blogların haber medyasına entegre edilmesine yardımcı olur. 2010 yıllarından sonra özellikle mobil blog'lar popüler oldu. Sosyal medya ve sosyal ağ'ların yaygınlaşması ile bloglar bunlarla artık gevşek bir şekilde kullanılmaktadır. İlk bloglar elle yazılıp güncellenirken, bugün bu iş için özel yazılmış yazılımlar kullanılmaktadır. Bu yazılımlardan bazıları bir blog servisi sağlayıcı sitenin alt alan adları olarak yaratılabilen, bazıları ise kullanıcının kendi sunucusuna kurup çalıştırması gereken Blogger, Blogcu.com, WordPress, SpinMedia, joomla, Drupal gibi yazılımlardır. Pek çok blog, felsefe, din ve sanattan bilim, siyaset ve spora kadar belirli bir konular hakkında yorumlar sağlar. Diğerleri, daha kişisel çevrimiçi günlükler veya belirli bir kişi veya şirketin çevrimiçi marka reklamı işlevi görür. Tipik bir blog, metni, dijital görüntüleri ve diğer bloglara, web sayfalarına ve konusuyla ilgili diğer medyaya bağlantıları birleştirir. Bazıları kişisel (kişisel blog), haber (haber blogu), bilim (bilim blogu), sanat (sanat blogu), moda (moda blogu), felsefe (felsefe blogu), işletme (işletme blogu), fitness (fitness blogu), teknoloji (teknoloji blogu), kitap (kitap blogu), tasarım (tasarım blogu), yemek (yemek blogu), savaş (savaş blogu), teknoloji (teknoloji blogu), siyaset (siyasi blog), ekonomi (ekonomi blogu), hukuk (hukuk blogu), kurumsal (kurumsal blog), feminist (feminist blog), fotoğraflar (fotoblog), videolar (video blogları veya "vlog'lar"), müzik (MP3 blogu) ve ses (podcast'ler) konularına odaklansa da, çoğu blog esas olarak metinseldir. Eğitimde, bloglar öğretim kaynakları olarak kullanılabilir; bunlara edublog'lar denir. Edebi blog'lar edebiyatla ilgili bloglardır. Mikroblog, çok kısa gönderiler içeren başka bir blog türüdür. 2022'ye ait bir tahmin, 1,9 milyardan fazla web sitesinden 600 milyondan fazla genel blog olduğunu öne sürdü. Blog oluşturanlara blogcu veya bloger denir. Bunlar çoğunlukla kamusal figür, internet ünlüsü ve diğer sosyal etki'si olan kişilerdir. İngilizcedeki "web" ve "log" kelimelerinin birleşmesinden oluşan weblog kavramının zamanla yaygınlaşmış adıdır. Tarihçe Blogların içeriği geleneksel internet içeriğinden farklılık gösterdiği için sadece bloglar için kurulmuş özel indeksleme mekanizmaları ve arama motorları bulunmaktadır. Technorati en başarılı blog teknolojilerinden biridir. Ayrıca Google Blog Search adında bir blog arama motoru işletmektedir. 2005 yılında Verisign tarafından satın alınan Weblogs.com, dünyanın en büyük blog ping servisi olarak tüm internet indeksleme mekanizmalarına veri sağlamaktadır. İnternet ile ilgili ciddi bir araştırma kurumu olan Jupiter Research'ün 2005 yılında yaptığı bir araştırmasına göre, blog sitesi sahiplerinin yarısının yıllık geliri 60.000 doların üstünde; blog okuyanların %60'ı erkek ve blog okuma alışkanlığı olanların %73'ü 5 yıldan uzun süredir internet bağlantısına sahip. Blog okuyanların %28'i blog okumak için RSS kullanıyor. 2005 sonunda yapılan başka bir araştırmaya göre de internet kullanıcılarının %38'i blog kelimesinin anlamını bildiklerini, %27'si ise blog okuduklarını belirtmiştir. Blogosferin nabzını tutma misyonundaki Technorati'nin istatistiklerine göre, günde 50.000'den fazla yeni blog sitesi yaratılıyor. Blogların kullanımı 1999 yılında Blogger'ın bu hizmeti vermeye başlaması ve kısa süre sonra bunu ücretsiz hale getirmesi ile yaygınlaşmıştır. 2003 yılı Şubat ayında Google, Blogger'ı satın aldı ve Google araç çubuğuna, ziyaret edilen sayfanın adresini doğrudan bloğa girmeyi sağlayan 'Blog This!' tuşu yerleştirdi. İngilizce bilen çoğu kişi ilk defa bu düğme sayesinde bloglar ile tanışmıştır. Blogger ile aynı zamanlarda kurulan LiveJournal, sadece belirli kişilerin okumasına izin verilebilen blog sayfaları sağlayarak popüler olmuş bir blog sitesidir. Hâlen en çok blog yaratılan sistemlerden biri olan LiveJournal, yazdıklarını herkesle paylaşmak istemeyen ve grup bağlarına önem veren kişiler tarafından tercih ediliyor. Microsoft'un Windows Live Spaces adlı blog sistemi de, MSN üyelerine sunulan Windows Live Messenger hizmetine ilişkilendirilince ciddi bir yayılma göstermiştir. Üyelerin fotoğraf albümü oluşturmasına izin veren sistem, blogların güncellendiği anda paylaşılmasını sağlayan dahili bir yapıya da sahiptir. Daha çok amatör kullanıcılar yönelik bir hizmet olan Windows Live Spaces, görünüş ve yapı olarak değişikliğe pek açık değildir. Ayrıca, Windows Live Messenger daha çok sohbet amacıyla kullanılan bir servis olduğundan, Space'lerde yer alan bloglar da daha çok resim yükleme alanı olarak kullanılmaktadır. Microsoft, 27 Eylül 2010'da, Windows Live Spaces servisini durduracağını açıklamış ve kullanıcılarına blog'larını ücretsiz olarak WordPress.com'a taşıma olanağı sunmuştur. Hızla büyüyen ve ciddi bir akım haline gelen blog dünyasında, İnternetin devlerinden Yahoo! da 2005 yılının Mart ayında kendi blog sistemi Yahoo! 360'ı açtığını ilan etmiş, ancak 2012 yılında ise Yahoo!'nun verdiği bu hizmet Yahoo! tarafından sonlandırılmıştır. Son olarak 2007 yılında da, Tim O'Reilly Blogger's Code of Conduct fikrini ortaya atmıştır. Blog türleri Kişisel İnternet üzerinde bireysel olarak oluşturulan, genel veya belli bir odak noktası olan blog çeşididir. Büyük oranda blog yazarının ismini veya takma adını alırlar. Yazarın bireysel günlüğü olmak dışında gündemi kendi kalemi ile yansıttığı ortamdır. Bu tür bloglar çok fazla deneyimi olmayan kişilerin bile kullanabileceği ve sayfalarını düzenleyebileceği yapıdadır ve daha çok günlük olarak kullanılırlar. Kişilerin günlük yaşamda yaşadıkları olayları, karşılaştıkları durumları okurlarıyla paylaşmasını sağlar. Bloglarda en fazla rastlanan türdür. Kişisel bloglar özellikle de son dönemde oldukça büyük yaygınlaşma göstermiştir. Temasal Sadece belirli bir alanda yazılan gönderilerin yer aldığı, belirli bir konuda uzman kişilerin yazdığı ve düzenlediği bloglardır. Politika, pazarlama, yemek, internet, ekonomi, tasarım, fotoğraf, programlama dillerive benzeri konularda odaklanmış bloglar bulunmaktadır. Türkçe olarak yayınlanan bloglarda en fazla ilgiyi yemek ve moda konulu bloglar çekmekte, sayı olarak ise bilgisayar blogları göze çarpmaktadır. Topluluk Üyelik sistemine sahip olan ve bu üyelerin yazdıkları gönderilerden meydana gelen bloglardır. Komünite olarak da adlandırılan bu türdeki blogların çoğu kendi sunucularındaki blog yazılımını kullanmaktadır. Tarihsel olarak ise, LiveJournal'da oluşan bir kültür mirasını devam ettirmektedirler. Kurumsal Şirketlerin kendileri ile ilgili haber ve duyurularını daha samimi bir şekilde halka açtıkları bloglardır. Dünyada ve iş hayatında giderek önem kazanmaktadır. Türkiye'de az sayıda olsa da bazı şirketler şirket bloglarını hizmete sunmaya başlamıştır. Aslında yeryüzündeki akım, şirketin doğrudan değil, samimi karakterdeki bazı çalışanların desteklenmesi yoluyla bloglamaktır. Hatta en ünlü şirket bloglarını tutan Microsoft çalışanları, samimiyetlerine inandırmak için ara sıra rakip firmaların ürünlerini de övmekte, reklamını yapmaktadır. Ayrıca bakınız .blog Blogosfer Blog haberciliği Blog ödülleri Blog Konferansı Altın Örümcek Web Ödülleri Wikipediocracy Yeni medya Günlük Kaynakça Bloglar Kurgusal olmayan türler 1990'larda ihtira Günlükler Gazetecilik Yeni medya Web 2.0


text: Perl, bir dil bilimci olup NASA'da sistem yöneticisi olarak çalışan Larry Wall tarafından geliştirilmiş bir programlama dilidir. Yoğun şekilde metin işleme ve görüntü tanıma söz konusu olduğunda kullanılabilecek en güçlü ve pratik programlama dilidir. 22 yıldır geliştirilen ve özgür yazılım çerçevesinde kaynak kodu açık olarak sunulan Perl programlama dili hemen hemen tüm işletim sistemlerinde çalışmaktadır. Larry Wall Perl'i yazarken C, sed, AWK ve sh gibi pek çok dilden önemli ve güçlü özellikler ödünç almıştır. Larry Wall tarafından Perl 6 sürümünün hazırlık çalışmaları devam etmektedir. İsim Perl ismi bir kısaltma olmayıp açılımı yoktur. Bu yüzden PERL olarak yazılmaz. Ancak Perl kelimesine karşılık olarak daha sonradan çeşitli açılımlar teklif edilmiştir. Bunların en çok bilinenleri arasında "Practical Extraction and Report Language" (Pratik Çıkarım ve Raporlama Dili) ve Wall tarafından mizahi bir şekilde ortaya atılan "Pathologically Eclectic Rubbish Lister" (Hastalıklı Derecede Eklektik ve Saçma Listeleyici) yer alır. Kısaltma şeklinde yorumlarının kendisinden sonra geldiği bu tip kelimeler için İngilizcede "backronym" (back geri + acronym kısaltma) terimi kullanılmaktadır. Modüller Perl ile ilgili sloganlardan bir tanesi, "Perl programlarının %90'ı zaten yazılmıştır!" sözüdür. Bunun sebebi CPAN yani Comprehensive Perl Archive Network olarak isimlendirilen ve Perl ile ilgili binlerce hazır modülü barındıran sistemdir. Bu madde yazıldığı esnada CPAN bünyesinde 3739 Perl geliştiricisi, 6646 Perl modülü bulunmaktadır. 2421 MB yer kaplayan sistemin 247 yansısı bulunmaktadır. Bunun anlamı şudur: Bir işle ilgili modül, fonksiyon, sistem, vs. büyük bir olasılıkla zaten yazılmıştır, hazır olarak alıp kullanılabilir. Kaynakça Ayrıca bakınız Python Dış bağlantılar perl.org _ Perl resmî sayfası CPAN - Perl Modül Arşivi Perl Kurumu Perl için kaynak - Perl hakkında temel kaynakları yayımlayan O'Reilly Media'nın Perl sayfası Linux programlama araçları