text: Olaylar 1830 - Büyük New Orleans (Louisiana) yangını başladı. 1840 - Lexington adlı buharlı gemi, Long Island (New York) açıklarında yandı ve battı: 139 kişi öldü. 1854 - Amerikalı Anthony Faas, akordeonun patentini aldı. 1863 - Darülfünun, Kimyager Derviş Paşa'nın verdiği halka açık fizik dersi ile eğitim hayatına başladı. 1888 - National Geographic Society kuruldu. 1898 - Emile Zola'nın L'Aurore gazetesinde yayımladığı J'accuse (İtham ediyorum) başlıklı açık mektup, Dreyfus davası'nı kamuoyunun dikkatine taşıdı. 1915 - Avezzano'da (İtalya) deprem: 29.800 kişi öldü. 1920 - Sultanahmet Meydanı'nda 150 bin kişinin katıldığı büyük bir miting yapıldı. 1923 - Bakanlar Kurulu Başkanı Rauf Bey (Orbay), TBMM’de Lozan Konferansı’yla ilgili olarak Hükümet görüşünü açıkladı. 1928 - Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrenci Derneği'nin toplantısında, "Türkiye'de Türkçeden başka lisan konuşulamaz" kararı alındı. 1930 - Miki Fare karikatürleri, Amerikan gazetelerinde yayımlanmaya başladı. 1942 - II. Dünya Savaşı: Ekmek Karnesi uygulamasına başlandı. 1942 - II. Dünya Savaşı: Kızıl Ordu birlikleri Kiev'i ele geçirdi. 1947 - Pan Am Havayolu Şirketi, New York-Londra-Ankara uçak seferlerine başladı. 1957 - Wham-O Şirketi, ilk frizbi'yi üretti. 1958 - Amerika Birleşik Devletleri, uzay uydusu Explorer 1'i fırlattı. 1966 - Hürriyet gazetesi, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson'un, eski Başbakan İsmet İnönü'ye yazdığı mektuba ilişkin, gazeteci Cüneyt Arcayürek'in haberini yayımladı. Mektup ve İnönü'nün cevabi mektubu, 14 Ocak'ta TBMM'de görüşüldükten sonra, 15 Ocak'ta kamuoyuna açıklandı. Bu mektup 1964'teki Kıbrıs bunalımı sırasında yazılmıştı ve Lyndon Johnson mektubunda, Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahale etmemesini istemişti. 1982 - Air Florida Havayolu Şirketine ait bir Boeing 737 tipi bir yolcu uçağı, kalkıştan hemen sonra, Amerika Birleşik Devletleri Washington'daki 14. Cadde köprüsüne çarptı ve daha sonra Potomac nehrine düştü: 78 kişi öldü. 1986 - Savunma Sanayii Müsteşarlığı kuruldu. 1990 - Atatürk Barajı'nda su tutulmaya başlandı. 1990 - Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk zenci valisi L. Douglas Wilder, Virginia'da görevine başladı. 1992 - Japonya, II. Dünya Savaşı sırasında Japon askerlerinin, on binlerce Koreli kadını seks kölesi olmaya zorlamalarından ötürü özür diledi. 1993 - Irak'a karşı başlatılan ikinci harekata, İncirlik Üssü'nden kalkan "Çekiç Güç" uçakları da katıldı. 1994 - Başkent Üniversitesi kuruldu. 2001 - El Salvador'da 7,6 büyüklüğünde deprem: 840 kişi öldü. 2007 - Dünyanın ilk tüp bebeği olarak 1978'de sezaryenle dünyaya getirilen Louise Brown, doğal yoldan doğum yaptı. 2007 - Japonya'nın kuzeyinde, Büyük Okyanus'ta 8,3 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. 2010 - Haiti'de 7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. 30.000 ile 50.000 arasında insan öldü. 2010 - Hulki Cevizoğlu, DSHP Genel Başkanlığından istifa etti. 2012 - Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucu Cumhurbaşkanı, Rauf Denktaş solunum yetmezliği nedeniyle kaldırıldığı hastanede öldü. 2012 - Costa Concordia gemi felaketi yaşandı. 2018 - Pegasus Hava Yolları'na ait Boeing 737-800 tipi yolcu uçağı Trabzon Havalimanı'na iniş yaparken pistten çıktı. Uçaktaki 162 yolcu ve 6 mürettabat tahliye edildi. Doğumlar MÖ 5 - Guangwu, Çin'in Han Hanedanı'nın imparatoru ve Doğu Han Hanedanı'nın kurucusudur (ö. 57) 915 - II. Hakem, 961-976 yılları arasında Kurtuba Halifesi (ö. 976) 1338 - Jeong Mong-ju, Goryeo Hanedanı döneminde yaşamış bir Koreli düşünür ve devlet adamı (ö. 1392) 1737 - Joseph Hilarius Eckhel, Avusturyalı Cizvit rahip ve nümismat (ö. 1798) 1801 - Vincenz Franz Kosteletzky, Bohemyalı bitki bilimci ve hekim (ö. 1887) 1809 - Friedrich Ferdinand von Beust, Alman ve Avusturyalı bir devlet adamı (ö. 1886) 1810 - Ernestine Rose, Amerikalı yazar (ö. 1892) 1834 - John Gilbert Baker, İngiliz botanikçi (ö. 1920) 1855 - Otto Lehmann, Alman fizikçi (ö. 1922) 1857 - Anastasios Papulas, Yunan kuvvetlerinin başkomutanı (ö. 1935) 1864 - Wilhelm Wien, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1928) 1866 - Georgi Gürciyev, Rus öǧretmen, guru ve yazar (ö. 1949) 1866 - Vasili Kalinnikov, Rus besteci (ö. 1901) 1871 - Mihal Grameno, Arnavut milliyetçi, politikacı, yazar, özgürlük savaşçısı ve gazeteci (ö. 1931) 1880 - Herbert Brenon, İrlandalı film yönetmeni (ö. 1958) 1881 - Wilhelm Worringer, Alman sanat tarihçisi (ö. 1965) 1891 - Julio Baghy, Macar aktör (ö. 1967) 1893 - Chaim Soutine, Rus dışavurumcu ressam (ö. 1943) 1895 - Johannes Martinus Burgers, Hollandalı fizikçi (ö. 1981) 1895 - Jane Marken, Fransız oyuncu (ö. 1976) 1899 - Lev Kuleşov, Sovyet sinema teorisyeni ve yönetmeni (ö. 1970) 1906 - Zhou Youguang, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci (ö. 2017) 1921 - Necati Cumalı, Türk yazar (ö. 2001) 1921 - Şecaettin Tanyerli, Türk tango şarkıcısı (ö. 1994) 1933 - Shahnon Ahmad, Malezyalı yazar, siyasetçi (ö. 2017) 1936 - Philippe Massoni, Fransız polis 1938 - Cabu (Jean Cabut), Fransız çizgi roman sanatçısı ve karikatürist (ö. 2015) 1940 - Edmund White, Amerikalı yazar ve araştırmacı (ABD'deki eşcinsel topluluğun yaşamına yönelen eserleriyle çağdaş toplumbilim ve toplumsal tarihe yaptığı katkılarla tanınan) 1941 - Pasqual Maragall i Mira, İspanyol (Katalan) politikacı 1943 - Hadi Çaman, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 2008) 1946 - Ordal Demokan, Türk bilim insanı (ö. 2004) 1961 - Julia Louis-Dreyfus, Amerikalı aktris ve komedyen 1966 - Erhan Güleryüz, Türk müzisyen 1966 - Patrick Dempsey, Amerikalı oyuncu 1968 - Andy Jassy, Amerikalı iş insanı 1972 - Ozan Doğulu, Türk DJ ve aranjör 1975 - Andrew Yang, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık adayı 1976 - Angelos Basinas, Yunan millî futbolcu 1976 - Mario Yepes, Kolombiyalı millî futbolcu 1977 - Şeyla Halis, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1977 - Orlando Bloom, İngiliz sinema oyuncusu 1978 - Seda Akman, Türk sinema ve dizi oyuncusu 1983 - Ender Arslan, Türk basketbolcu 1983 - Lemi Filozof, Türk sinema ve televizyon oyuncusu 1986 - Duygu Çetinkaya, Türk oyuncu 1986 - Joannie Rochette, Kanadalı buz patenci 1988 - Max Payne, bilgisayar oyunu karakteri 1990 - Liam Hemsworth, Avustralyalı aktör 1991 - Alan Patrick, Brezilyalı futbolcu 1996 - Onur Seyit Yaran, Türk dizi oyuncusu ve eski model 1997 - Egan Bernal, Kolombiyalı yol bisikleti yarışçısıdır 1997 - Luis Díaz, Kolombiyalı futbolcudur Ölümler MÖ 86 - Gaius Marius, Romalı asker ve Konsül seçilmiş siyasetçi (d. MÖ 157) 703 - Jitō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 41. hükümdarıdır (d. 645) 858 - Æthelwulf, 839 yılından 858 yılındaki ölümüne kadar Wessex kralıdır (d. 795) 888 - III. Charles, Kutsal Roma imparatoru (d. 839) 1147 - Robert de Craon, Haziran 1136'dan ölümüne kadar Tapınak Şövalyeleri büyük üstadı (d. ?) 1599 - Edmund Spenser, İngiliz şair (d. 1552) 1658 - Edward Sexby, Püriten asker ve Leveller fikirlerinin taşıyıcısı (d. 1616) 1717 - Maria Sibylla Merian, Alman entomolog, bilimsel illüstratör ve naturalist (d. 1647) 1800 - Peter von Biron, Kurlandiya Dükalığı'nın son dükü (d. 1724) 1806 - Georg Lorenz Bauer, Alman luteran teolog ve ahit eleştirmeni (d. 1755) 1864 - Stephen Foster, Amerikalı müzisyen ve söz yazarı (d. 1826) 1871 - Henriette d'Angeville, İsveçli tırmanıcı (d. 1794) 1885 - Schuyler Colfax, Amerikalı gazeteci, iş insanı ve siyasetçi (d. 1823) 1894 - William Henry Waddington, Fransız arkeolog ve siyasetçi (d. 1826) 1895 - Jacques Pucheran, Fransız zoolog (d. 1817) 1906 - Aleksandr Stepanoviç Popov, Rus fizikçi (d. 1859) 1923 - Alexandre Ribot, Fransız siyasetçi (d. 1842) 1929 - Wyatt Earp, Amerikalı kanun adamı (d. 1848) 1932 - Ernest Mangnall, İngiliz teknik direktör (d. 1866) 1941 - James Joyce, İrlandalı yazar (Ulysses adlı romanıyla ünlü) (d. 1882) 1948 - Solomon Mikhoels, Sovyet Yahudi aktör ve sanat yönetmeni (d. 1890) 1949 - Aino Aalto, Fin mimar ve tasarımcı (d. 1894) 1956 - Lyonel Feininger, Alman asıllı Amerikalı ressam (d. 1871) 1957 - Ebül'ulâ Mardin, Türk hukukçu, akademisyen ve siyasetçi (medeni hukuk alanındaki çalışmalarıyla bilinen) (d. 1881) 1958 - Edna Purviance, Amerikalı oyuncu ve 1915 - 1923 yılları arasında Charles Chaplin filmlerinin baş kadın oyuncusudur (d. 1895) 1961 - František Drtikol, Çek fotoğrafçı (d. 1883) 1962 - Ernie Kovacs, Amerikalı aktör, yazar ve komedyen (d. 1919) 1963 - Sylvanus Olympio, Togolu siyasetçi (d. 1902) 1973 - Sabahattin Eyüboğlu, Türk sanat tarihçisi, yazar ve eleştirmen (d. 1908) 1976 - Margaret Leighton, bir İngiliz aktrisdi (d. 1922) 1977 - Henri Langlois, Fransız filmlerin korunması ve onarımı konusunda çalışmış bir öncüdür (d. 1914) 1978 - Hubert Humphrey, Lyndon B. Johnson'ın başkanlığı döneminde, ABD'nin 38. başkan yardımcılığı yapmıştır (d. 1911) 1988 - Chiang Ching-kuo, Çan Kay Şek'in oğlu Tayvanlı Kuomintanglı siyasetçi (d. 1910) 1989 - Kadri Şençalar, Türk besteci ve udi (d. 1912) 2007 - Michael Brecker, Amerikalı caz müzisyeni, tenor ve saksafoncu (d. 1949) 2009 - Mansour Rahbani, Lübnanlı besteci ve söz yazarı (d. 1925) 2012 - Lefter Küçükandonyadis, Türk futbolcu (d. 1925) 2012 - Rauf Raif Denktaş, Kıbrıs Türkü siyasetçi, hukukçu ve KKTC'nin kurucu Cumhurbaşkanı (d. 1924) 2012 - Miljan Miljanić, Sırp eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1930) 2012 - Abdullah Müctebavi, İranlı serbest güreşçi (d. 1925) 2013 - Arthur Wightman, Amerikalı matematiksel fizikçi (d. 1922) 2014 - Anjali Devi, Hint-Tamil oyuncu ve film yönetmeni (d. 1927) 2016 - Brian Bedford, İngiliz oyuncu (d. 1935) 2016 - J. F. R. Jacob, Hint general (d. 1923) 2016 - Tera Wray, Amerikalı pornografik film oyuncusudur (d. 1982) 2017 - Gilberto Agustoni, İsviçreli Kardinal (d. 1922) 2017 - Antony Armstrong-Jones, İngiliz fotoğrafçı, film yapımcısı (d. 1930) 2017 - Dick Gautier, Amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve karikatüristtir (d. 1931) 2017 - Horacio Guarany, Arjantinli şarkıcı, müzisyen ve yazar (d. 1925) 2017 - Anton Nanut, Slovenyalı orkestra şefi ve klasik müzik eğitimcisi profesör (d. 1932) 2017 - Yaşar Yücel, Türk tarihçi, akademisyen ve yazar (d. 1934) 2018 - Doug Harvey, Amerikan MLB Beyzbol Ligi'nde görev almış beyzbol hakemidir (d. 1930) 2018 - Muhammed Hamid Hezzez, Faslı futbolcudur (d. 1945) 2018 - Cimis Panusis, Yunan müzisyen ve stand-up komedyen (d. 1954) 2018 - Jean Porter, Amerikalı oyuncu (d. 1922) 2018 - Eliyahu Winograd, İsrailli hakim ve hukukçudur (d. 1926) 2019 - Miguel Civil, İspanyol-ABD'li bir sümerolog (d. 1926) 2019 - Douglas M. Costle, Amerikalı siyasetçi ve çevrebilimci (d. 1939) 2019 - Sally Fraser, Amerikalı oyuncudur (d. 1932) 2019 - Phil Masinga, Güney Afrikalı millî futbolcudur (d. 1969) 2019 - Susanne Neumann, Alman yazar, aktivist ve sendikacıdır (d. 1959) 2019 - Francis W. Nye, Amerikalı üst düzey rütbeli askerdir (d. 1918) 2019 - Mel Stottlemyre, Amerikalı eski profesyonel beyzbol oyuncusu ve antrenörüdür (d. 1941) 2019 - Bo Westlake, Kanadalı kürek sporcusudur (d. 1927) 2020 - Carlos Girón, Meksikalı serbest dalışçı (d. 1954) 2020 - Jaime Humberto Hermosillo, Meksikalı film yönetmeni ve senarist (d. 1942) 2020 - Murad Wilfried Hofmann, Alman siyasetçi ve yazar (d. 1931) 2020 - Isabel-Clara Simó, İspanyol gazeteci, yazar ve siyasetçi (d. 1943) 2021 - Gimax, İtalyan yarış pilotu (d. 1938) 2021 - Roy Horn, Alman-Amerikalı sihirbaz (d. 1944) 2021 - Sinikka Nopola, Fin gazeteci ve çocuk kitabı yazarı (d. 1953) 2021 - Joël Robert, Belçikalı profesyonel motosiklet yarışçısı (d. 1943) 2021 - Marielle de Sarnez, Fransız siyasetçi (d. 1951) 2021 - Philip Tartaglia, İskoç Roma Katolik piskopos (d. 1951) 2021 - Maguito Vilela, Brezilyalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1949) 2022 - Jean-Jacques Beineix, Fransız film yönetmeni (d. 1946) 2022 - Chiara Samugheo, İtalyan neorealist fotoğrafçı ve foto muhabiri (d. 1935) 2022 - Terry Teachout, Amerikalı yazar, eleştirmen, tiyatro yönetmeni ve podcast yayıncısı (d. 1956) 2022 - Ferruh Zeynalov, Azeri siyasetçi (d. 1942) 2023 - Odd Bergh, Norveçli atlet (d. 1937) 2023 - Ray Cordeiro, Hong Konglu yayıncı, DJ ve aktör (d. 1924) 2023 - Enahan Sıddıkova, Özbek şair ve siyasetçi (d. 1954) Tatiller ve özel günler Eski Yeni Yıl 0113 13


source: wikipedia

text: Olaylar 1539 - Küba, İspanya'nın sömürgesi oldu. 1897 - İsviçreli Matthias Zurbriggen, Aconcagua zirvesine tırmanan ilk kişi oldu. 1900 - Giacomo Puccini'nin Tosca operası, Roma'da ilk kez icra edildi. 1903 - Makedonya'daki Osmanlı yönetimine karşı gelişen şiddet olayları nedeniyle Sadrazam Mehmed Said Paşa azledildi, yerine Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa getirildi. 1907 - Jamaika'da deprem: 1000'den fazla kişi öldü. 1915 - Swakopmund, Güney Afrika birlikleri tarafından işgal edildi. 1923 - Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı. 1923 - Londra - New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı. 1923 - Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü. 1932 - Amerika Birleşik Devletleri'nde işsizlerin sayısının 8,2 milyona ulaştığı açıklandı. 1938 - Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi. 1938 - Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında akdedilen Sadabat Paktı, TBMM'de onaylandı. 1938 - Norveç, Antarktika'nın Kraliçe Maud Toprakları olarak anılan bölgesi üzerinde hak iddia etti. 1941 - İstanbul Valiliği, Üniversite Talebe Birliği tüzüğünü onayladı; Talebe Birliği faaliyete geçti. 1943 - Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles de Gaulle Kazablanka Konferansı'nda bir araya geldiler. 1950 - Sovyetler Birliği'nde MiG-17 jet uçağının ilk prototipi uçuş denemesini tamamladı. 1953 - Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu. 1954 - Amerikalı sinema oyuncusu Marilyn Monroe, beyzbol oyuncusu Joe Dimaggio ile evlendi. 1963 - Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Birleşik Krallık'ın Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) girmesine karşı çıktı. 1964 - Meclis, 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ortak Pazar anlaşmasını onayladı. 1969 - Amerika Birleşik Devletleri'ne ait uçak gemisi USS Enterprise (CVN-65)'da, Hawaii açıklarında patlama meydana geldi: 25 ölü. 1970 - Türk lirası, 1211 sayılı kanuna göre çıkarıldı. 1985 - Martina Navratilova, kendisinin 100. tenis turnuvasını kazandı. 1987 - Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç'u "Dünyada Yılın İş insanı" seçti. 1990 - Yugoslavya Komünistler Birliği’nin olağanüstü toplantısında yayınlanan "Yugoslavya için Demokratik Sosyalizm Deklarasyonu" şiddetli tartışmalara sebep oldu. 1993 - Nubar Terziyan, Ankara Uluslararası Film Festivali'nde "Emek Ödülü"ne değer bulundu. 1994 - Bill Clinton ile Boris Yeltsin, füzelerin herhangi bir ülkeye hedeflenmesine son verilmesi ve Ukrayna'nın nükleer silah stokunun yok edilmesi üzerinde anlaştılar. 1995 - İlk kez verilen Uluslararası Nâzım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan bir törenle Lübnan'lı şair Adonis'e verildi. 1998 - Afganistan'a ait bir kargo uçağı güneybatı Pakistan'da bir dağa düştü: 50 kişi öldü. 2000 - Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, beş Bosnalı Hırvat'ı, 1993 yılında Ahmiçi köyünde en az 103 Müslüman'ın katledilmesiyle ilgili olarak 25 yıl hapse mahkûm etti. 2005 - Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens adlı uzay sondası Satürn'ün uydusu Titan'ın yüzeyine indi. 2005 - Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekâtına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocak'ta 6 ay süreyle üstelenecek olan, 28'inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi. 2007 - Venezuela'ya ait, Panama-Karakas seferini yapan çift motorlu bir yolcu uçağı, Kolombiya'nın kuzey doğusunda düştü: 14 kişi öldü. 2011 - Tunus'ta bir kişinin kendini yakmasıyla başlayan gösterilerin ardından, Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçtı, geçiş hükûmeti kuruldu. 2020 - Türkiye'de Vikipedi erişime tekrar açıldı. Doğumlar MÖ 83 - Marcus Antonius, Romalı general ve politikacı (ö. MÖ 30) 1702 - Nakamikado, Japonya'nın 114. imparatoru (ö. 1737) 1770 - Adam Czartoryski, Polonyalı devlet adamı ve siyasetçi (ö. 1861) 1787 - Semyon Korsakov, Rus mucit (ö.1853) 1798 - Johan Rudolph Thorbecke, Hollandalı politikacı ve liberal devlet adamı (ö. 1872) 1800 - Ludwig von Köchel, Avusturyalı müzikolojist (ö. 1877) 1801 - Jane Welsh Carlyle, İskoç yazar (ö. 1866) 1806 - Matthew Fontaine Maury, Amerikalı astronom, deniz subayı, oşinograf, meteorolog, haritacı, jeolog ve eğitimci (ö. 1873) 1818 - Zachris Topelius, Fin yazar (ö. 1898) 1818 - Ole Jacob Broch, Norveçli matematikçi, fizikçi, ekonomist ve politikacı (ö. 1889) 1824 - Vladimir Stasov, Rus eleştirmen (ö. 1906) 1834 - Todor Burmov, Bulgaristan'ın ilk Başbakanı (ö. 1906) 1836 - Henri Fantin-Latour, Fransız ressam (ö. 1904) 1841 - Berthe Morisot, Fransız ressam (ö. 1895) 1850 - Pierre Loti, Fransız romancı (ö. 1923) 1851 - Ernst Hartwig, Alman astronom (ö. 1923) 1863 - Lyubomir Miletiç, Bulgar dilbilimci, etnograf ve tarihçi (ö. 1937) 1863 - Paul Horn, Alman filolog (ö. 1908) 1868 - Noe Jordania, Gürcü siyaset adamı, gazeteci (ö. 1953) 1870 - George Pearce, Avustralyalı politikacı (ö. 1952) 1870 - Ali Ekber Tufan, Türk siyasetçi (ö. 1970) 1875 - Albert Schweitzer, Alman din bilgini, filozof, misyoner, doktor ve 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1965) 1875 - Felix Hamrin, İsveçli siyasetçi (ö. 1937) 1886 - Franz Josef Popp, BMW AG'nin kurucu (ö. 1954) 1887 - Hugo Steinhaus, Polonyalı matematikçi ve eğitimci (ö. 1972) 1892 - Emil Gustav Friedrich Martin Niemöller, Alman Nazi karşıtı din bilgini, vaiz ve Bekennende Kirche'nin kurucusu (ö. 1984) 1894 - Ecaterina Teodoroiu, Romanya'nın bir kahramanı olarak kabul edilen bir Rumen kadındı (ö. 1917) 1896 - John Rodrigo Dos Passos, Amerikalı yazar (ö. 1970) 1897 - Hasso von Manteuffel, Batı Almanyalı siyaset adamı (ö. 1978) 1899 - Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (ö. 1970) 1901 - Alfred Tarski, bir Polonyalı-Amerikalı, mantıkçı ve matematikçi (ö. 1983) 1902 - Nâzım Hikmet, Türk şair (ö. 1963) 1905 - Takeo Fukuda, Japon siyasetçi (ö. 1995) 1914 - Harold Russell, Kanadalı bir oyuncu (ö. 2002) 1914 - Selahattin Ülkümen, Türk diplomat (ö. 2003) 1919 - Giulio Andreotti, İtalyan Hristiyan demokrat siyasetçi ve 1972-1992 arasında pek çok kez İtalya Başbakanı (ö. 2013) 1921 - Murray Bookchin, Amerikalı sosyal teorisyen, yazar, tarihçi ve siyaset felsefecisi (ö. 2006) 1924 - Carole Cook, Amerikalı aktris (ö. 2023) 1924 - Renate Lasker-Harpprecht, Alman yazar ve gazeteci (ö. 2021) 1925 - Yukio Mishima, Japon yazar (ö. 1970) 1932 - Carlos Borges, Uruguaylı futbolcu (ö. 2014) 1936 - Clarence Carter, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve plak yapımcısıdır 1938 - Morihiro Hosokawa, Japan siyasetçi 1940 - Bilge Olgaç, Türk sinema yönetmeni ve senarist (ö. 1994) 1940 - John Castle, İngiliz oyuncu 1941 - Faye Dunaway, Amerikalı sinema oyuncusu 1941 - Milan Kučan, Sloven bir siyasetçi 1943 - Mariss Jansons, Leton kökenli Sovyet-Rus orkestra şefi (ö. 2019) 1943 - Shannon Lucid, Amerikalı bir biyokimyacı ve emekli bir NASA astronotudur 1943 - Ralph Steinman, Kanadalı immünolog, hücre biyoloğu ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2011) 1943 - Holland Taylor, Amerikalı aktris, oyun yazarı ve dublaj sanatçısı 1944 - Jan Aas, Norveçli eski futbolcu ve çalıştırıcı (ö. 2016) 1944 - Nina Totenberg, bir Amerikan hukuk işleri muhabiridir 1947 - José Pacheco, İspanyol profesyonel futbolcu (ö. 2022) 1948 - Carl Weathers, Amerikalı oyuncudur 1949 - Lawrence Kasdan, Amerikalı film yapımcısı, yönetmeni ve senaristidir 1949 - Tarık Papuççuoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1949 - İlyas Salman, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu, yönetmen ve köşe yazarı 1952 - Călin Popescu-Tăriceanu, Rumen siyasetçi ve inşaat mühendisi 1953 - Denzil Douglas, Saint Kitts ve Nevisli tıp doktoru ve siyasetçi 1955 - Dominique Rocheteau, Fransız futbolcu 1959 - Rasim Öztekin, Türk oyuncu (ö. 2021) 1963 - Steven Soderbergh, Amerikalı yapımcı ve senarist 1964 - Mark Addy, İngiliz aktör 1964 - Yılmaz Morgül, Türk şarkıcı 1965 - Şamil Basayev, Çeçen lider (ö. 2006) 1965 - Jemima Redgrave, İngiliz oyuncu 1965 - Jill Saward; cinsel istismarlara karşı mücadelesiyle bilinen İngiliz girişimci, aktivist ve siyasetçi (ö. 2017) 1966 - Marco Hietala, Fin müzisyen 1966 - Dan Schneider, Amerikalı söz yazarı, oyuncu, yazar ve yapımcı 1967 - Leo Ortolani, İtalyan karikatürist 1967 - Emily Watson, İngiliz oyuncu 1967 - Zakk Wylde, Amerikalı ünlü müzisyen 1968 - LL Cool J, Amerikalı rapçi, girişimci ve aktör 1968 - Ruel Fox, İngiliz millî futbolcu ve teknik direktör 1969 - Jason Bateman, Altın Küre Ödülü kazanmış Amerikalı oyuncu 1969 - Dave Grohl, Amerikalı müzisyen ve Foo Fighters grubunun kurucusu 1970 - Fazıl Say, Türk piyanist ve besteci 1971 - Lasse Kjus, Norveçli sporcu 1971 - Antonios Nikopolidis, Yunan eski millî futbolcudur 1973 - Giancarlo Fisichella, İtalyan Formula 1 pilotu 1981 - Abdelmalek Cherrad, Cezayirli millî futbolcudur 1981 - Jadranka Đokić, Hırvat oyuncu 1982 - Víctor Valdés, İspanyol eski kaleci 1983 - Cesare Bovo, İtalyan eski futbolcudur 1986 - Yohan Cabaye, Fransız eski millî futbolcudur 1990 - Grant Gustin, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı 1993 - Damla Colbay, Türk oyuncu 1994 - Kai, Güney Koreli şarkıcı, oyuncu, dansçı ve modeldir 1999 - Declan Rice, orta saha mevkiinde oynayan İngiliz millî futbolcudur Ölümler 1585 - Malûlzade Mehmed Efendi, Osmanlı şeyhülislamı (d. 1533) 1676 - Francesco Cavalli, İtalyan besteci (d. 1602) 1742 - Edmond Halley, İngiliz bilim insanı (d. 1656) 1753 - George Berkeley, İngiliz düşünür (d. 1685) 1766 - V. Frederik, Danimarka-Norveç ve Schleswig-Holstein dükü (d. 1723) 1824 - Atanasios Kanakaris, Yunanistan'ın ikinci başbakanı (d. 1760) 1866 - Giovanni Gussone, İtalyan akademisyen ve botanikçi (d. 1787) 1867 - Jean Auguste Dominique Ingres, Fransız ressam (d. 1780) 1883 - William Alexander Forbes, İngiliz zoolog (d. 1855) 1891 - Aimé Millet, Fransız heykeltıraş (d. 1819) 1892 - Albert Victor, Galler Prensi (d. 1864) 1898 - Lewis Carroll, İngiliz yazar, matematikçi ve mantıkçı ("Alice Harikalar Diyarında" adlı fantastik romanıyla ünlü) (d. 1832) 1899 - Nubar Paşa, Mısırlı-Amerikalı devlet adamı (d. 1825) 1905 - Ernst Abbe, Alman fizikçi ve sanayici (d. 1840) 1923 - Zübeyde Hanım, Atatürk’ün annesi (d. 1857) 1925 - Harry Furniss, İngiliz sanatçı ve illüstratör (d. 1854) 1927 - Mario Bezzi, İtalyan zooloji profesörüydü (d. 1868) 1940 - Heinrich August Meissner, Alman mühendis (Hicaz Demiryolu'nun başmühendisi) (d. 1862) 1944 - Mehmet Emin Yurdakul, Türk şair ve milletvekili ("Millî Şair" olarak anılır) (d. 1869) 1957 - Humphrey Bogart, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1899) 1961 - Barry Fitzgerald, İrlandalı aktör (d. 1888) 1970 - Asım Gündüz, Türk asker ve siyasetçi, Millî Mücadele komutanlarından (d. 1880) 1972 - IX. Frederik, Danimarka Kralı (d. 1899) 1974 - Seyfi Demirsoy, Türk sendikacı ve Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) Genel Başkanı (d. 1920) 1977 - Anais Nin, Fransız yazar (d. 1903) 1977 - Anthony Eden, Britanyalı siyasetçi (d. 1897) 1977 - Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1916) 1986 - Daniel Balavoine, Fransız şarkıcı (d. 1952) 1986 - Donna Reed, Amerikalı oyuncu (d. 1921) 1986 - Rikkat Kunt, Türk tezhip sanatçısı (d. 1903) 1987 - Douglas Sirk, Alman asıllı Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1897) 1987 - Turgut Demirağ, Türk yapımcı ve film yönetmeni (d. 1921) 1988 - Georgi Malenkov, Sovyet devlet adamı, Josef Stalin'in yakın mesai arkadaşı ve Stalin'in ölümünden sonra SSCB Başbakanı (d. 1902) 1990 - Sabri Dino, Türk millî futbol takımı kalecisi ve iş insanı (Boğaziçi Köprüsü’nden atlayarak intihar etti) (d. 1942) 1994 - Behçet Cantürk, Kürt asıllı Türk uyuşturucu kaçakçısı (d. 1950) 1994 - Nubar Terziyan, Türk sinemasının karakter oyuncusu (d. 1909) 1996 - Onno Tunç, Ermeni asıllı Türk vatandaşı müzisyen ve besteci (tek motorlu uçağının Armutlu'da düşmesi sonucu) (d. 1948) 1998 - Safiye Ayla, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1907) 2006 - Shelley Winters, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1920) 2007 - Darlene Conley, Amerikalı oyuncu (d. 1934) 2009 - Ricardo Montalbán, Meksika asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1920) 2012 - Rosy Varte, Fransız oyuncu (d. 1923) 2012 - Abamüslüm Güven, Türk Akademisyen, Kars Kafkas Üniversitesi eski rektörü 2014 - Mae Young, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1923) 2015 - Mordechai Shmuel Ashkenazi, İsrailli Ortodoks haham ve yazar (d. 1943) 2015 - Lotte Hass, Avusturyalı natüralist, oyuncu ve dalış sporcusu (d. 1928) 2015 - Nélida Romero, Arjantinli aktris (d. 1926) 2015 - Darren Shahlavi, İngiliz aktör, dövüş sanatçısı ve dublör idi (d. 1972) 2015 - Zhang Wannian, Çinli general (d. 1928) 2016 - René Angelil, kanadalı Müzisyen, menajer, direktör ve prodüktör (d. 1942) 2016 - Franco Citti, İtalyan oyuncu (d. 1935) 2016 - Şefik Döğen, Türk oyuncu (d. 1947) 2016 - Alan Rickman, İngiliz oyuncu ve yönetmen (d. 1946) 2016 - Rajesh Vivek, Hint oyuncu (d. 1949) 2016 - Shaolin, Brezilyalı çizgi film yapımcısı, çizer, komedyen, oyuncu ve televizyon programcısı (d. 1971) 2017 - Surjit Singh Barnala, Hint politikacı ve bürokrat (d. 1925) 2017 - Barry Cassin, İrlandalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur (d. 1924) 2017 - Eldar Kuliev, Sovyet film yönetmeni ve senarist (d. 1951) 2017 - Yama Buddha, Nepalli rap şarkıcısı ve müzisyeni (d. 1987) 2017 - Zhou Youguang, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci (d. 1906) 2018 - Dan Gurney, Amerikalı eski Formula 1 pilotu (d. 1931) 2018 - Max Labovitch, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1924) 2018 - Erling Mandelmann, Danimarkalı fotoğrafçıdır (d. 1935) 2018 - Pablo Garcia Baena, İspanyol şair ve yazar (d. 1923) 2019 - Paweł Adamowicz, Polonyalı siyasetçi ve avukattır (d. 1965) 2019 - Eli Grba, Amerikan beyzbolcu (d. 1934) 2019 - Lenin Rajendran, Hint film yönetmeni ve senaristtir (d. 1951) 2019 - Wilf Rosenberg, Güney Afrikalı ragbi oyuncusudur (d. 1934) 2019 - Gavin Smith, Kanadalı profesyonel poker oyuncusu (d. 1968) 2019 - Julio Vallejo-Ruiloba, İspanyol psikiyatr, yazar ve akademisyen (d. 1945) 2020 - John N. Brandenburg, Amerikalı rütbeli askerdir (d. 1929) 2020 - Chamín Correa, Meksikalı gitarist ve müzik yapımcısı (d. 1929) 2021 - Mehmet Necmettin Ahrazoğlu, Türk siyasetçi (d. 1955) 2021 - Vincent Logan, İskoç Roma Katolik piskopos (d. 1941) 2021 - Elijah Moshinsky, Avustralyalı yönetmen (d. 1946) 2021 - Leonidas Pelekanakis, Yunan yelkenci (d. 1962) 2021 - Jan de Vries, Hollandalı motosiklet yarışçısı (d. 1944) 2022 - Ricardo Bofill, İspanyol mimar (d. 1939) 2022 - Boris Brojovskiy, Sovyet-Rus görüntü yönetmeni (d. 1935) 2022 - Aykut Edibali, Türk siyasetçi, yazar ve Millet Partisi Genel Başkanı (d. 1942) 2022 - Anastasiya Voznesenskaya, Rus oyuncudur (d. 1943) 2023 - Wally Campo, Amerikalı aktör (d. 1923) 2023 - İnna Çurikova, Rus aktris (d. 1943) Tatiller ve özel günler Tamil takvimine göre yeni yıl Doğu ortodokslarına göre yeni yıl Venezuela, Divina Pastora festivali. Hindistan'da Sankranti Bayramı Aziz Büyük Basil günü Fırtına: Karakancalos Fırtınası 0114 14


text: Olaylar MÖ 588 - Babil hükümdarı II. Nebukadnezar, Kudüs'ü kuşattı. Kuşatma 18 Temmuz MÖ 586'ya dek sürdü. 1559 - İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth taç taktı. 1582 - Rusya, Estonya ve Livonya'yı Polonya'ya bıraktı. 1759 - British Museum açıldı. 1870 - Amerika Birleşik Devletleri'nin Demokrat Parti'sini, eşek sembolü ile tanımlayan ilk politik karikatür yayımlandı. 1884 - İstanbul Erkek Lisesi açıldı. Okulun ilk adı "Şems-ül Maarif" idi. 1896 yılında resmi okullar arasına dahil edildi. 1889 - Daha önce adı Pemberton İlaç Şirketi olan Coca-Cola şirketi, Atlanta Georgia'da resmen kuruldu. 1892 - Basketbolun kuralları ilk kez, oyunun doğum yeri sayılan Springfield, Massachusetts'te (Amerika Birleşik Devletleri) James Naismith tarafından yayımlandı. 1915 - Sarıkamış Harekâtı bitti. 1919 - Mustafa Kemal Paşa, Şişli'deki evinde, Albay İsmet (İnönü) Bey ile Anadolu'ya geçmek konularını görüştü. 1919 - Almanya'nın tanınmış sosyalistleri, Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht öldürüldü. 1919 - İngilizler Mondros Mütarekesinin 7. Maddesine dayanarak Antep'i işgal etti. 1919 - 21 kişinün öldüğü, 150 kişinin yaralandığı Boston Şeker Pekmezi Felaketi yaşandı. 1924 - İzmir'de harp oyunları yapıldı. 1932 - Samsun'da Mustafa Kemal Paşa'nın, Anadolu'ya ayak bastığı yerde dikilen Onur Anıtı açıldı. 1935 - Kuğu Gölü Balesi'nin açılışı yapıldı. 1940 - Ankara Radyosu Fransızca, Yunanca, Farsça ve Bulgarca haber yayınına İngilizceyi de ekledi. 1943 - II. Dünya Savaşı: Guadalcanal Japonlardan temizlendi. 1945 - Müttefik Devletler gemilerinin Boğazlardan geçişine izin verildi. 1949 - İmam Hatip Liseleri açıldı. 1952 - Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'na (NATO) girişini onayladı. 1964 - III. Londra Konferansı toplandı. Birleşik Krallık, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Hükûmetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu liderleri katıldı. 1966 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson'ın ve eski Başbakan İsmet İnönü'nün 1964 yılında yazdıkları mektuplar kamuoyuna açıklandı. 1969 - Sovyetler Birliği, Soyuz 5 uzay aracını fırlattı. 1970 - Nijerya'dan bağımsızlığını kazanmak için 32 aydır sürdürdükleri çatışmalardan sonra Biafra teslim oldu. 1973 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Richard Nixon, Kuzey Vietnam'daki birliklerinin saldırılarını durdurduklarını ve barış görüşmelerinde ilerleme kaydettiklerini açıkladı. 1985 - Almeida Neves, Brezilya Devlet Başkanı seçildi. Neves, 21 yıl aradan sonra ilk sivil Devlet Başkanı oldu. 1989 - Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanlığına Bülent Ecevit seçildi. 1991 - Sosyalist Birlik Partisi (SBP) kuruldu; Sadun Aren Genel Başkanlığa getirildi. 1991 - Birleşmiş Milletler'in Irak'a, Kuveyt'ten çekilmesi için tanıdığı süre doldu. 1992 - Avrupa Birliği'nin, Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlığını resmen tanıması üzerine Yugoslavya dağılmış oldu. 1996 - Güçlükonak Katliamı: Şırnak'ın Güçlükonak ilçesinde 11 köylü bir minibüs içerisinde kurşunlanıp, yakılarak katledildi. 2001 - Vikipedi yayın hayatına başladı. 2005 - Filistin Lideri Yaser Arafat'ın 11 Kasım 2004'te ölmesinin ardından 9 Ocak'ta Devlet Başkanı seçilen Mahmud Abbas, yemin ederek göreve başladı. Başbakanlığa Ahmed Kurey'i getiren Abbas, İsrail'e karşılıklı ateşkes ve nihai barış anlaşması çağrısında bulundu. 2006 - sosyalist Michelle Bachelet, Şili'nin ilk kadın Devlet Başkanı oldu. Bachelet, aynı zamanda Latin Amerika'da Devlet Başkanlığı görevine gelen altıncı kadın oldu. 2007- İdam edilen devrik Irak lideri Saddam Hüseyin'in üvey kardeşi Barzan İbrahim el Tikriti ile eski Irak Devrim Mahkemesi Başkanı Avad Hamid el Bender, asılarak idam edildi ve Tikrit kentinin Avca köyünde Saddam Hüseyin'in yanına gömüldü. 2011 - Türk Telekom Arena Galatasaray ve Ajax arasında oynanan dostluk maçıyla açıldı. 2018 - İngiltere'nin inşaat devi Carillion iflas etti. 2020 - Vikipedi Türkiye'de yeniden erişime açıldı. Doğumlar 1481 - Ashikaga Yoshizumi, Ashikaga şogunluğunun 11. şogunudur (ö. 1511) 1491 - Niccolò da Ponte, Venedik Cumhuriyetinin 87'inci dükası (ö. 1585) 1622 - Molière, Fransız komedi yazarı ve oyuncu (ö. 1673) 1725 - Petro Rumyantsev, Rus general (ö. 1796) 1754 - Jacques Pierre Brissot, Girondistenlerin Fransız Meclisindeki sözcüsü (ö. 1793) 1791 - Franz Grillparzer, Avusturyalı trajedi yazarı (ö. 1872) 1795 - Aleksandr Griboyedov, Rus oyun yazarı, besteci, şair ve diplomat (ö. 1829) 1803 - Heinrich Ruhmkorff, Alman bilim adamı, buluşçu (ö. 1877) 1807 - Hermann Burmeister, Alman-Arjantinli zoolog, böcek bilimci, herpetolog ve botanikçi (ö. 1892) 1809 - Pierre-Joseph Proudhon, Fransız sosyalist ve gazeteci (Anarşizmin teorisyenlerinden) (ö. 1865) 1842 - Paul Lafargue, Fransız uyruklu düşünür ve eylem adamı (ö. 1911) 1842 - Alfred Jean Baptiste Lemaire, Fransız ordu müzisyeni ve besteci (ö. 1907) 1850 - Mihai Eminescu, Rumen şair, romancı ve gazeteci (ö. 1889) 1850 - Sofya Kovalevskaya, Rus matematikçi (ö. 1891) 1863 - Wilhelm Marx, Alman avukat, devlet adamı (ö. 1946) 1864 - İsa Bolatin, Kosovalı Arnavut gerilla ve siyasetçi (ö. 1916) 1866 - Nathan Söderblom, İsveçli din adamı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1931) 1868 - Otto von Lossow, Alman ordusu subayı (ö. 1938) 1871 - Ahatanhel Krımski, Ukraynalı bilim insanı ve akademisyen (ö. 1942) 1872 - Arsen Kotsoyev, Osetyalı yayıncı (ö. 1944) 1873 - Max Adler, Avusturyalı marksist hukukçu, sosyolog ve sosyalist teorisyen (ö. 1937) 1875 - İbn Suud, Suudi Arabistan'ın kurucusu ve ilk kralı (ö. 1953) 1875 - Thomas Burke, Amerikalı atlet (ö. 1929) 1882 - Margaret, İsveç Veliaht Prensesi ve Scania Düşesi (ö. 1920) 1882 - Florian Znaniecki, Polonyalı filozof ve sosyolog (ö. 1958) 1891 - Franz Babinger, Alman yazar (ö. 1967) 1891 - İlya Grigoryeviç Ehrenburg, Sovyet yazar, gazeteci ve romancı (ö. 1967) 1891 - Gladys Gale, Amerikalı şarkıcı ve aktris (ö. 1948) 1894 - Edith Gostick, Kanadalı politikacı (ö. 1984) 1895 - Artturi Ilmari Virtanen, Finlandiyalı kimyager (ö. 1973) 1901 - Luis Monti, Arjantinli futbolcu (ö. 1983) 1902 - Nâzım Hikmet Ran, Türk şair (ö. 1963) 1908 - Edward Teller, Macar asıllı Amerikalı kuramsal fizikçi (ö. 2003) 1912 - Michel Debré, Fransız devlet adamı (ö. 1996) 1913 - Lloyd Bridges, Amerikalı oyuncu (ö. 1998) 1917 - Vasili Petrov, Kızıl Ordu'nun komutanlarından biri, Sovyetler Birliği Mareşali (ö. 2014) 1918 - Cemal Abdünnasır, Mısır Devlet Başkanı (ö. 1970) 1918 - João Figueiredo, Brezilya'nın 30. Devlet Başkanı (ö. 1999) 1925 - Nermi Uygur, Türk felsefeci (ö. 2005) 1926 - Maria Schell, Avusturyalı aktris (ö. 2005) 1928 - René Vautier, Fransız film yönetmeni (ö. 2015) 1929 - Martin Luther King, Amerikalı rahip ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1968) 1941 - Özcan Tekgül, Türk oryantal dans sanatçısı, sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 2011) 1956 - Sandy Tolan, Amerikalı yazar, öğretmen ve radyo belgeseli yapımcısı 1957 - Semiha Yankı, Türk şarkıcı 1958 - Boris Tadiç, Sırp siyasetçi 1959 - Mustafa Özenç, Türk sol görüşlü militan (ö. 1981) 1965 - Sedat Balkanlı, Türk futbolcu (ö. 2009) 1968 - Volkan Ünal, Türk sinema ve televizyon oyuncusu 1969 - Meret Becker, Alman oyuncu ve şarkıcı 1970 - Hamza Hamzaoğlu, Türk futbolcu ve teknik direktör 1970 - Shane McMahon, Amerikalı iş insanı, profesyonel güreşçi 1971 - Regina King, Amerikalı oyuncu ve televizyon yönetmeni 1971 - Metin Özbey, Türk milli planör pilotu 1973 - İsam el-Hazari, Mısırlı millî futbolcu 1975 - Mary Pierce, Fransız tenis oyuncusu 1976 - Florentin Petre, Rumen futbolcu 1976 - Zara, Türk şarkıcı 1977 - Ebru Şallı, Türk model, sunucu ve pilates eğitmeni 1978 - Eddie Cahill, Amerikalı oyuncu 1978 - Pablo Amo, İspanyol futbolcu 1978 - Franco Pellizotti, İtalyan emekli profesyonel yol bisikleti yarışçısı 1979 - Martin Petrov, Bulgar eski futbolcu 1981 - Pamela Tola, Fin oyuncu 1981 - Pitbull, Amerikalı müzisyen 1981 - Serhan Arslan, Türk oyuncu ve sunucu 1982 - Kim Riedle, Alman oyuncu 1983 - Hugo Viana, Portekizli futbolcu 1984 - Keiran Lee, İngiliz pornografik aktör 1984 - Ben Shapiro, Amerikalı muhafazakâr siyasi yorumcu, konuşmacı, yazar ve avukat 1985 - René Adler, Alman eski futbolcu 1987 - Caner Büke, Türk millî tekvandocu 1987 - Kelly Kelly, Amerikan profesyonel güreşçi ve manken 1988 - Daniel Caligiuri, Alman futbolcudur 1988 - Sonny John Moore (Skrillex), Amerikan elektronik müzik prodüktörü 1990 - Kostas Slukas, Yunan basketbolcu 1991 - Darya Klişina, Rus uzun atlayıcı 1991 - Marc Bartra, İspanyol futbolcu 1991 - Nicolai Jørgensen, Danimarkalı futbolcu 1992 - Joël Veltman, Hollandalı futbolcudur 1994 - Sinan Gümüş, Türk asıllı Alman futbolcu 1996 - Dove Cameron, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı 2000 - Thale Rushfeldt Deila, Norveçli hentbolcu 2004 - Grace VanderWaal, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Ölümler 69 - Galba, 8 Haziran 68-15 Ocak 69 arası Roma İmparatoru, Dört İmparator Yılı'nın ilk imparatoru (d. 3) 1569 - Catherine Carey, VIII. Henry'nin metresi (d. 1524) 1597 - Juan de Herrera, İspanyol mimar, matematikçi, araştırmacı ve asker (d. 1530) 1762 - Pyotr İvanoviç Şuvalov, Rus devlet militanı, general-feldmareşal, konferans vekili ve saray asılzadesi (d. 1710) 1781 - Henry Cheere, İngiliz heykeltıraş (d. 1703) 1866 - Massimo d'Azeglio, İtalyan devlet adamı, yazar ve ressam (d. 1798) 1896 - Mathew Brady, Amerikalı fotoğrafçı (d. 1822) 1919 - Karl Liebknecht, Alman sosyalist politikacı (d. 1871) 1919 - Rosa Luxemburg, Alman sosyalist politikacı (d. 1871) 1924 - Peter Newell, Amerikalı sanatçı ve yazar (d. 1862) 1945 - Sami Yetik, Türk ressam (d. 1878) 1950 - Alma Karlin, Sloven yazar (d. 1889) 1950 - Petre Dumitrescu, Rumen Üst-orgeneral (d. 1882) 1954 - Şükrü Kanatlı, Türk asker ve Kara Kuvvetleri Komutanı (d. 1893) 1955 - Yves Tanguy, Fransız-Amerikalı ressam (d. 1900) 1955 - Isak Samokovlija, Bosnalı Yahudi yazar (d. 1889) 1956 - Enis Akaygen, Türk siyasetçi ve diplomat (d. 1880) 1970 - Louis Fischer, Amerikalı gazeteci (d. 1896) 1971 - Etem Tem, Atatürk'ün fotoğrafçısı (d. 1901) 1973 - Andrey Dulson, Sovyet bilim insanı (d. 1900) 1984 - Fazıl Küçük, Kıbrıslı siyasetçi (d. 1906) 1987 - Mustafa Demir, Türk asker (Makbule Atadan'ın manevi oğlu) (d. 1918) 1988 - Seán MacBride, İrlandalı politikacı (d. 1904) 1996 - II. Moshoeshoe, Lesotho Kralı (d. 1938) 2000 - Nezihe Becerikli, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1918) 2003 - Doris Fisher, Amerikalı bir şarkıcı ve söz yazarıydı (d. 1915) 2005 - Victoria de los Ángeles, İspanyol opera sanatçısı ve soprano (d. 1923) 2007 - Avad Hamid el-Bender, Saddam Hüseyin döneminde görev yapmış Iraklı yargıç (d. 1945) 2007 - Lale Oraloğlu, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1924) 2007 - Barzan İbrahim el-Hasan el-Tikriti, Genel İstihbarat Servisinin başkanı ve Saddam Hüseyin'in üvey kardeşi (d. 1951) 2008 - Brad Renfro, Amerikalı oyuncu (d. 1982) 2011 - Nat Lofthouse, İngiliz eski millî futbolcu (d. 1925) 2011 - Susannah York, İngiliz oyuncu (d. 1939) 2012 - Manuel Fraga Iribarne, İspanyol siyasetçi (d. 1922) 2014 - Cassandra Lynn, Amerikalı model (d. 1979) 2014 - Roger Lloyd-Pack, İngiliz oyuncu (d. 1944) 2015 - Kim Fowley, Amerikalı yapımcı, şarkıcı ve müzisyen (d. 1939) 2015 - Ethel Lang, 110 yaş üstü yaşayan İngiliz kadın (d. 1900) 2015 - Rimma Markova, Rus film oyuncusu (d. 1925) 2016 - Francisco X. Alarcón, Amerikalı şair (d. 1954) 2016 - Dan Haggerty, Amerikalı oyuncu (d. 1942) 2016 - Manuel Velázquez, İspanyol eski millî futbolcudur (d. 1943) 2017 - Ciel Bergman, Amerikalı ressam (d. 1938) 2017 - Babette Cole, İngiliz çocuk kitabı yazarı ve çevirmen (d. 1950) 2017 - Jimmy Snuka, Fijili emekli profesyonel güreşçi (d. 1943) 2017 - Kozo Kinomoto, Japon futbolcu (d. 1949) 2017 - Vicki Lansky, Amerikalı çocuk hikâyeleri yazarı ve yayıncı (d. 1942) 2018 - Romana Acosta Bañuelos, Cumhuriyetçi Parti üyesi Amerikalı üst düzey kamu görevlisidir (d. 1925) 2018 - Viktor Anpilov, Sovyet Rus sosyalist siyasetçi (d. 1945) 2018 - Mathilde Krim, İtalyan-Amerikalı tıp araştırmacısı ve bilim insanıdır (d. 1926) 2018 - Karl-Heinz Kunde, Alman eski erkek bisiklet yarışçısı (d. 1938) 2018 - Dolores O'Riordan, İrlandalı şarkıcı ve söz yazarı (d. 1971) 2018 - Turan Özdemir, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1952) 2018 - Peter Wyngarde, İngiliz aktör ve şarkıcıdır (d. 1927) 2019 - Carol Channing, Amerikalı stand-up komedyen, oyuncu, şarkıcı, dansçı ve seslendirme sanatçısıdır (d. 1921) 2019 - Edyr de Castro, Brezilyalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1946) 2019 - Miodrag Radovanović, Sırp oyuncu (d. 1929) 2019 - Thelma Tixou, Litvanya asıllı Arjantinli-Meksikalı aktris, dansçı ve kabare sanatçısı (d. 1944) 2021 - Sjarifuddin Baharsjah, Endonezyalı siyasetçi ve akademisyen (d. 1931) 2021 - Geoff Barnett, İngiliz profesyonel futbolcudur (d. 1946) 2021 - Wilbur Brotherton, Amerikalı siyasetçi (d. 1922) 2021 - Michael Bryce, Avustralyalı mimar, endüstriyel grafik tasarımcısı (d. 1938) 2021 - Vicente Cantatore, Arjantinli-Şilili profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1935) 2021 - Gildardo García, Kolombiyalı satranç oyuncusuydu (d. 1954) 2021 - Lệ Thu, Vietnamlı şarkıcı (d. 1943) 2021 - Tiit Lilleorg, Estonyalı bir film ve televizyon oyuncusu (d. 1941) 2022 - Hekimoğlu İsmail, Türk emekli astsubay, yazar, gazeteci ve köşe yazarı (d. 1932) 2022 - Aurora del Mar, Arjantinli seslendirme sanatçısı ve aktris (d. 1934) Tatiller ve özel günler Kirli Hava ile Savaş Haftası Kaynakça 0115 15


text: Olaylar 1547 - Rus Çarı Korkunç İvan taç giydi. 1556 - II. Felipe, İspanya Kralı oldu. 1595 - Padişah III. Murat, 48 yaşında öldü. III. Mehmet tahta çıktı. 1795 - Fransa, Hollanda'nın Utrecht şehrini işgal etti. 1804 - Fransız fizikçi Joseph Louis Gay-Lussac, bir hidrojen balonu içinde 7.016 m'ye yükselerek, sonraki 50 yıl içinde kırılamayacak olan bir rekora imza attı. 1846 - İlk Ziraat Bakanlığı (Nazırlığı) kuruldu. 1914 - Altay SK kuruldu. 1920 - Milletler Cemiyeti, ilk toplantısını Paris'te yaptı. 1925 - Sovyetler Birliği'nde Lev Troçki, Savaş Komiserliği görevinden alındı. 1928 - Cemal Reşit Rey'in, "12 Anadolu Türküsü" adlı ses ve piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi. 1928 - Doktor Şefik Hüsnü Deymer ve arkadaşlarının Türkiye Komünist Partisi davası başladı. 1929 - Josef Stalin'le anlaşmazlığa düşen Nikolay Buharin, Komünist Enternasyonal'in başkanlığından istifa etti. 1945 - Adolf Hitler, Führerbunker'e taşındı. 1952 - Gazeteci ve yazar Ercüment Ekrem Talu'ya, Fransız "Légion d'honneur" nişanı verildi. Yazar, bu ödüle Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı layık görüldü. 1956 - Uluslararası Basın Enstitüsü, Türkiye'de basına baskı yapıldığını açıkladı. 1960 - İşçi Sigortalıları Kurumu İstanbul Hastanesi, Cumhurbaşkanı Celal Bayar tarafından hizmete açıldı. 1961 - Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye'ye 43 milyon dolar yardımda bulundu. 1965 - Manisa'nın Kırkağaç ilçesine bağlı Karakurt köyünde bir grup insan ayaklanarak okul öğretmenlerine saldırdı. Olay yerine giden Kırkağaç Kaymakam Vekili de köylüler tarafından taş ve odunla ağır surette yaralandı. 23 kişi tutuklandı. 1969 - Metroliner treni hizmete girdi. 1970 - Muammer Kaddafi, Libya Başbakanı oldu. 1979 - Şah Muhammed Rıza Pehlevi, ailesi ile birlikte İran'ı terk ederek Mısır'a yerleşti. 1979 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Devrimci Demokratik Kültür Derneklerinin, "Doğu'da Kürt halkından olmayan kamu görevlilerinin bölgeden uzaklaştırılması" kararı devlet tarafından yerine getirilmediği için Mardin Kızıltepe'de bir ilkokul öğretmeni bir grup militan tarafından dövüldü ve kendisine şehri terk etmesi için ihtarda bulunuldu. 1980 - Bilim insanları, interferon üretmeyi başardı. 1983 - Türk Hava Yolları'nın "Afyon" uçağı Ankara'da düştü: 47 kişi öldü. 1985 - Halkçı Parti (HP) milletvekili Bahriye Üçok, zina yapan erkeklerin de cezalandırılmasını öngören yasa önerisi vermişti. TBMM yasa önerisini reddetti. 1986 - İnternet mühendislik özel kuvvetinin ilk toplantısı. 1986 - New York'ta toplanan Uluslararası PEN Kongresi, Türk Hükûmetini yazarlarla ilgili tutumunu gözden geçirmeye çağırdı. 1987 - 1 Ocak'ta Pekin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin başlattığı gösteriler sonucunda, Çin Komünist Partisi Lideri Hu Yaobang istifa etti; yerine Zao Ziyang getirildi. 1991 - ABD Irak'a hava akınları ve füze saldırısı başlattı. Çöl Fırtınası Harekatı, Irak'ın sanayi ve savaş potansiyeli tamamen imha edip, 2003 yılında ülkenin işgaline zemin hazırladı. 1992 - El Salvador Hükûmeti ile isyancılar Meksiko'da bir antlaşma imzalayarak, en az 75 bin kişinin hayatına mal olan 12 yıllık iç savaşa son verdiler. 1992 - Halkın Emek Partisi kökenli Hatip Dicle ve Leyla Zana, Sosyaldemokrat Halkçı Parti'den istifa etti. 1996 - "Avrasya feribotu", silahlı eylemciler tarafından 177 yolcu ve 55 mürettebatıyla Trabzon limanında rehin alındı ve İstanbul'a doğru kaçırıldı. Eylemciler Çeçenistan sorununa dikkat çekmek istediklerini söylediler. 1998 - Refah Partisi'nin Anayasa Mahkemesi'nce kapatılmasıyla, Necmettin Erbakan siyasi yasaklı duruma düştü. 2000 - Ricardo Lagos, Şili'nin Salvador Allende'den bu yana ilk sosyalist başkanı seçildi. 2002 - BM Güvenlik Konseyi, Usame bin Ladin'in ve Taliban üyelerinin tüm varlıklarını dondurma kararı aldı. 2003 - Columbia uzay mekiği, Cape Canaveral (Amerika Birleşik Devletleri) üssünden ayrıldı. (Mekik, 1 Şubat'ta dünyaya dönüşü sırasında parçalandı ve 7 kişilik uçuş ekibi yaşamını yitirdi). 2005 - Adriana Iliescu, 66 yaşında doğum yaparak dünyanın en yaşlı annesi unvanını aldı. 2006 - Mehmet Ali Ağca, askerlik işlemlerini yaptırmak üzere avukatı Mustafa Demirbağ ile GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesine gitti. Demirbağ, muayene sonucu Ağca'ya askerliğe elverişsiz raporu verildiğini bildirdi. 2010 - "2010 Avrupa Kültür Başkenti" olan İstanbul'da etkinlikler, şehrin yedi ayrı noktasındaki kutlamalarla başladı. Doğumlar 1093 - İsaakios Komnenos, Bizans İmparatoru I. Aleksios (1081-1118 arası hükümdar) ile İrini Dukena'nin üçüncü oğlu (ö. 1152) 1409 - I. René, Napoli ve Kudüs kralı (ö. 1480) 1477 - Johannes Schöner, Alman astronom ve haritacı (ö. 1547) 1536 - Yi I, Koreli Neo-Konfüçyüsçü filozof ve yazar (ö. 1584) 1728 - Niccolo Piccinni, İtalyan besteci (ö. 1800) 1749 - Vittorio Alfieri, İtalyan drama yazarı (ö. 1803) 1821 - John C. Breckinridge, Amerikalı siyasetçi, hukukçu, asker ve ABD'nin 14. başkan yardımcısı (ö. 1875) 1836 - II. Francis, İki Sicilya'nın son kralı (ö. 1894) 1836 - Inoue Kaoru, Japon siyasetçi (ö. 1915) 1838 - Franz Brentano, Alman psikolog ve filozof (ö. 1917) 1849 - Eugène Carrière, Fransız sembolist ressam ve taşbaskı sanatçısı (ö. 1906) 1853 - André Michelin, Fransız mühendis ve sanayici (ö. 1931) 1853 - Ian Hamilton, Britanya Ordusu'nda kıdemli subay (ö. 1947) 1855 - Eleanor Marx, Marksist yazar ve politik eylemci (ö. 1898) 1859 - Jón Magnússon, İzlanda Başbakanı (ö. 1926) 1861 - Dilpesend Kadınefendi, II. Abdülhamid beşinci eşi (ö. 1901) 1878 - Harry Carey, Amerikalı oyuncu (ö. 1947) 1878 - Mehmed Abdülkadir Efendi, II. Abdülhamid'in ve Bidâr Kadınefendi'nin oğlu (ö. 1944) 1885 - Michel Plancherel, İsviçreli matematikçi (ö. 1967) 1890 - Karl Freund, Alman görüntü yönetmeni ve yönetmen (ö. 1969) 1892 - Homer Burton Adkins, Amerikalı kimyager (ö. 1949) 1895 - Evripidis Bakircis, Yunan subay ve politikacı (ö. 1947) 1897 - Bedia Muvahhit, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (sahneye çıkan ilk Türk kadını) (ö. 1994) 1901 - Fulgencio Batista, Küba Devlet Başkanı (ö. 1973) 1906 - Abdullah Ziya Kozanoğlu, Türk mimar, müteahhit, romancı, çizgi-roman yazarı, spor yöneticisi ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün 11. Başkanı (ö. 1966) 1908 - Andrew Hughes, Osmanlı İmparatorluğu doğumlu aktör ve şirket yöneticisi (ö. 1996) 1911 - Eduardo Frei Montalva, Şilili siyasetçi (ö. 1982) 1913 - Edoardo Detti, İtalyan mimar ve şehir planlamacısı (ö. 1984) 1924 - Katy Jurado, Meksikalı aktris (ö. 2002) 1929 - Shigeru Kōyama, Japon oyuncu (ö. 2017) 1932 - Dian Fossey, Amerikalı etolojist (ö. 1985) 1933 - Susan Sontag, Amerikalı yazar (ö. 2004) 1935 - Udo Lattek, Alman teknik direktör ve eski futbolcu (ö. 2015) 1936 - Halit Çapın, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2006) 1948 - John Carpenter, Amerikalı yönetmen, senarist ve yapımcı 1950 - Daniel Vischer, İsviçreli siyasetçi (ö. 2017) 1954 - Morten Meldal, Danimarkalı kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi 1958 - Andrey Bal, Ukraynalı futbolcu ve antrenör (ö. 2014) 1958 - Ayşenur İslam, Türk siyasetçi 1959 - Sade, Nijeryalı şarkıcı ve söz yazarı 1969 - Per Yngve Ohlin, İsveçli müzisyen ve söz yazarı 1971 - Vuslat Doğan Sabancı, Türk gazeteci ve iş insanı 1972 - Gökhan Ertan, Türk fotoğraf sanatçısı (ö. 2012) 1972 - Ümran Kıyman, Türk boksör (ö. 2012) 1973 - Josie Davis, Amerikalı oyuncu 1974 - Kate Moss, İngiliz manken 1975 - Ayça Bingöl, Türk oyuncu 1976 - Debbie Ferguson, Bahamalı atlet 1979 - Aaliyah, Amerikalı şarkıcı (ö. 2001) 1982 - Tuncay Şanlı, Türk futbolcu 1983 - Emanuel Pogatetz, Avusturyalı futbolcu 1983 - Erkan Kolçak Köstendil, Türk oyuncu ve şarkıcı 1985 - Craig Jones, İngiliz motosiklet yarışçısı (ö. 2008) 1985 - Anna Wallentheim, İsveçli öğretmen ve politikacı 1985 - Şahika Ercümen, Türk serbest dalışçı ve sualtı hokeyi oyuncusu 1996 - Jennie Kim, Güney Koreli şarkıcı Ölümler 1263 - Shinran, Japon Budist keşiş (d. 1173) 1299 - Hüsâmeddin Lâçin, Memluk sultanı (d. ?) 1391 - V. Muhammed, Gırnata emiri (d. 1338) 1545 - George Spalatin, Alman reformcu (d. 1484) 1595 - III. Murad, Osmanlı'nın 12. padişahı (d. 1546) 1598 - I. Fyodor, Rus çarı (d. 1557) 1710 - Higashiyama, Japonya'nın 113. imparatoru (d. 1675) 1794 - Edward Gibbon, İngiliz tarihçi (d. 1737) 1806 - Nicolas Leblanc, Fransız fizikçi, cerrah ve kimyacı (d. 1742) 1852 - John Payne Todd, Annesi ABD başkanı olacak James Madison ile evlendi (d. 1792) 1864 - Cheoljong, Joseon Krallığı'nın 25. kralı (d. 1831) 1885 - Edmond About, Fransız yazar, romancı ve yayıncıdır (d. 1828) 1886 - Amilcare Ponchielli, İtalyan besteci (d. 1834) 1891 - Léo Delibes, Fransız besteci (d. 1836) 1896 - Ali Şefkati, Osmanlı gazeteci (d. 1848) 1933 - Bekir Sami Kunduh, Türk siyasetçi ve diplomat (Türkiye'nin ilk Dışişleri Bakanı) (d. 1867) 1936 - Albert Fish, Amerikalı doktor, seri katil, ve yamyam (İdam) (d. 1870) 1949 - Vasili Degtyaryov, Rus silah tasarımcısı (d. 1880) 1957 - Arturo Toscanini, İtalyan orkestra şefi ve kemancı (d. 1867) 1966 - Ahmet Fetgeri Aşeni, Türk jimnastikçi, Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün kurucularından ve 6. Başkanı (d. 1886) 1969 - Petras Klimas, Litvanyalı diplomat, yazar ve tarihçi (d. 1891) 1979 - August Heissmeyer, Schutzstaffel'in önde gelen üyesi (d. 1897) 2004 - Kalevi Sorsa, Finlandiyalı sosyaldemokrat siyasetçi (d. 1930) 2005 - Recep Birgit, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1920) 2007 - Ron Carey, Amerikalı oyuncu (d. 1935) 2009 - Andrew Wyeth, Amerikalı görsel sanatçı (d. 1917) 2013 - Burhan Doğançay, Türk ressam ve fotoğrafçı (d. 1929) 2013 - Pauline Phillips, Amerikalı radyocu ve aktivist (d. 1918) 2015 - Afet Ilgaz, Türk yazar (d. 1937) 2016 - Joannis Avramidis, Yunan kökenli Avusturyalı heykeltıraş (d. 1922) 2016 - Carina Jaarnek, İsveçli şarkıcı (d. 1962) 2017 - Eugene Cernan, Amerikalı savaş pilotu ve NASA astronotu (d. 1934) 2017 - Franz Jarnach, Alman oyuncu ve müzisyendir (d. 1944) 2017 - Amin Nasir, Singapurlu eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1968) 2018 - Madalena Iglésias, Portekizli şarkıcı ve oyuncu (d. 1939) 2018 - Oliver İvanoviç, Kosovalı Sırp siyasetçi (d. 1953) 2018 - Javiera Muñoz, İsveçli şarkıcıdır (d. 1977) 2018 - Jo Jo White, eski Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1946) 2019 - Mirjam Pressler, Alman roman yazarı ve çevirmen (d. 1940) 2019 - Chris Wilson, Avustralyalı blues müzisyeni, şarkıcı ve söz yazarıdır (d. 1956) 2019 - Yu Min, Çinli nükleer fizikçi (d. 1926) 2020 - Magda el-Sabahi, Mısırlı oyuncu ve film yapımcısı (d. 1931) 2020 - Efraín Sánchez, Kolombiyalı millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1926) 2020 - Zhao Zhongxiang, Çinli televizyon ve haber sunucusu (d. 1942) 2020 - Christopher Tolkien, İngiliz yazar (J. R. R. Tolkien'in en küçük oğlu) (d. 1924) 2021 - Sharon Begley, Amerikalı gazeteci, köşe yazarı ve yazar (d. 1956) 2021 - Jerry Brandt, Amerikalı girişimci, gösteri sanatçısı, menajer, yönetici, organizatör (d. 1938) 2021 - Charlotte Cornwell, İngiliz aktris (d. 1949) 2021 - Dustin Higgs, Amerikalı seri katildir (d. 1972) 2021 - Pave Maijanen, Fin şarkıcı (d. 1950) 2021 - Christian Ntshangase, Estvatinili siyasetçi (d. ?) 2021 - Bheki Ntuli, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1957) 2021 - Feride Paşa, Endonezyalı aktris (d. 1952) 2021 - Phil Spector, Amerikalı albüm yapımcısı ve şarkı yazarı (d. 1939) 2021 - Muammer Sun, Türk besteci (d. 1932) 2022 - Carmela Corren, İsrailli şarkıcı ve oyuncu (d. 1938) 2022 - Ibrahim Boubacar Keïta, Malili bir politikacı (d. 1945) 2022 - Bozkurt Kuruç, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen ve öğretim üyesi (d. 1935) 2022 - Charles E. McGee, Afrikalı-Amerikalı savaş pilotu (d. 1919) 2023 - Gina Lollobrigida, İtalyan sinema oyuncusu (d. 1927) Tatiller ve özel günler Dünya Hijyen Günü Basın Onur Günü 0116 16


text: Olaylar 1299 - Osmanlı İmparatorluğu'nu, Oğuzlar'ın Kayı boyuna mensup Osman Gazi; Söğüt ve Domaniç civarında, Anadolu Selçuklu Devleti'nin obası ve kendisine uçbeyliği olarak tahsis ettiği bölgede bağımsızlık ilan ederek kurmuştur. 1605 - Cervantes'in Don Kişot adlı romanı ilk kez yayımlandı. Romanın 2. bölümü ise tam 10 yıl sonra basılacaktır. 1685 - Viyana'da ilk kafe Johannes Diodato tarafından açıldı. 1819 - Simón Bolívar, Kolombiya Cumhuriyeti'ni ilan etti. 1851 - Şirket-i Hayriye kuruldu. 1852 - Sand River Antlaşması ile Birleşik Krallık, Transvaal'deki (Güney Afrika) Boer kolonilerinin bağımsızlığını kabul etti. 1875 - Karaköy-Beyoğlu arasındaki Tünel işletmeye açıldı. Tünel, 1863'te Londra'da hizmete giren yeraltı toplu taşıma sistemlerinden sonra inşa edilen dünyanın en eski 2. yeraltı toplu taşıma sistemidir. 1904 - Anton Çehov'un yazdığı Vişne Bahçesi adlı oyun, ilk kez Moskova Sanat Tiyatrosu'nda sahnelendi. 1909 - Fenerbahçe ile Galatasaray ilk kez karşılaştı; FB:0, GS:2 1917 - ABD, Virgin Adaları karşılığında Danimarka'ya 25 milyon dolar ödedi. 1923 - Mustafa Kemal Paşa'nın İzmit'te düzenlediği ilk basın toplantısı, sabaha karşı sona erdi. 1929 - Elzie Crisler Segar tarafından yaratılan Temel Reis (Popeye) karikatürü, ilk kez bir gazetede yayımlandı. 1934 - Revü yıldızı Josephine Baker, İstanbul'a geldi. 1942 - Ankara'da ekmek karneye bağlandı. 1944 - Monte Cassino Savaşı: II. Dünya Savaşı'nın en uzun ve kanlı çarpışmalarından biri başladı. 1945 - SSCB ve Polonya birlikleri Varşova'ya girdi. 1946 - BM Güvenlik Konseyi ilk toplantısını yaptı. 1955 - Nükleer enerjiyle çalışan ilk denizaltı olan, ABD'ye ait "USS Nautilus (SSN-571)" suya indirildi. 1960 - Yahya Kemal Müzesi açıldı. Müze Fatih Külliyesi'nin Baş Kurşunlu Medresesi'nde bulunuyor. 1961 - Kongo Başbakanı Patrice Lumumba öldürüldü. 1964 - Londra Konferansı'nda Kıbrıs Türk toplumunu temsil eden Rauf Denktaş konuştu. Rauf Denktaş, federal yönetime gidilmezse, ayrı bir hükûmet kuracaklarını açıkladı. 1966 - Bir Amerikan B-52 bombardıman uçağı, İspanya üzerinde bir yakıt tanker uçağı ile yakıt ikmali sırasında çarpıştı ve dört hidrojen bombasını Palomares köyü civarına düşürdü. "Palomares Olayı" olarak hatırlanan olay sonrası, çevrede radyasyon kirliliği oluştu. 1971 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi Rektörü Erdal İnönü'nün evinin önüne dinamit atıldı. 1973 - Ferdinand Marcos, Filipinler'in "ömür boyu" Başkanı oldu. 1974 - Resmî olarak son Anadolu parsı öldürüldü.1 1981 - Sakarya'da komünist militanlar Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kambur; mensubu oldukları komünist örgüte para bulmak için giriştikleri kuyumcu soygununda kuyumcunun oğlu Hasan Kahveci'yi ve polis memuru Mustafa Kılıç'ı öldürdü, emniyet kuvvetlerine ve halka ateş açtı, polis otosunu taradı. 1981 - Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Gaziantep'te halka seslendi: "Biliyorsunuz: Yalancı devrimciler, 'Tek yol devrim!' diye ortaya atıldılar; duvarlara, şuraya buraya yazdılar. Evet, devrim vardır ama bu tek yol Atatürk devrimidir! Onun yoludur. Atatürk'ün koyduğu ilkeler komünizme de faşizme de kapalıdır." 1984 - Dolandırıcılıktan yargılanan Abidin Cevher Özden (Banker Kastelli) beraat etti. 1984 - Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Yerel Seçim Yasası kabul edildi. 1987 - Bülent Ecevit, Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı davranmaktan 11 ay 20 gün hapse mahkûm edildi. 12 Eylül darbesinden sonra Bülent Ecevit hakkında 80, Süleyman Demirel hakkında 55 dava açılmıştı. 1990 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) milletvekillerinin hazırladıkları Güneydoğu Anadolu Araştırma Raporu açıklandı. 1990 - Yazar Aziz Nesin, kendisine "vatan haini" dediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine tazminat davası açtı. 1991 - 2. Körfez Savaşı, müttefik uçaklarının Irak ve Kuveyt'teki hedefleri vurmalarıyla başladı. Irak, misilleme olarak İsrail'e 8 adet Scud füzesi yolladı. 1992 - İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA), Kuzey İrlanda'da Protestanlara ait bir binayı bombaladı, 7 işçi öldü. 1994 - Güney Kaliforniya'da 6,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi: 61 kişi öldü, 20 milyar dolar hasar olduğu tahmin ediliyor. 1994 - 21 Ocak'ta fırlatılması planlanan ilk Türk uydusu Türksat 1A'yı taşıyacak Arien füzesi arızalandı. Fırlatma işlemi 10 gün ertelendi. 1995 - Avrupa Parlamentosu, Saharov Ödülü'nü cezaevinde bulunan eski DEP milletvekili Leyla Zana'ya verdi. 1995 - Japonya'nın Osaka-Kobe bölgesinde 7,2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi: 6 binden fazla kişi öldü. 2000 - İstanbul'da bir villaya operasyon düzenlenmesi sonucunda çıkan çatışmada, Hizbullah'ın elebaşısı Hüseyin Velioğlu ölü ele geçirildi. Genişletilen operasyonda, mezar evler ortaya çıkarıldı ve çok sayıda Hizbullah mensubu yakalandı. 2003 - Bugün gazetesi yayın hayatına başladı. 2005 - İstanbul'da 97 şehit asker ailesi ve malul gaziye Cumhurbaşkanlığı Devlet Övünç Madalyası ve Beratı verildi. 2006 - Adalet Bakanı Cemil Çiçek, Mehmet Ali Ağca'nın tahliye kararının, yazılı emir yoluyla bozulması istemini içeren başvurusunu Yargıtay'a gönderdi. 2007 - Kuzey Kore'nin nükleer denemesi üzerine Chicago Üniversitesindeki sembolik Kıyamet Günü Saati 11:55'e ayarlandı. (12 Kıyamet demektir) Saat, soğuk savaş boyunca 18 kez değiştirilmiştir. 2012 - KKTC'nin kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, son yolculuğuna uğurlandı. Kıbrıs'taki Selimiye Camii'nde kılınan cenaze namazı ardından top arabasına yüklenen naaşı, gökkuşağının altından geçerek Cumhuriyet Parkı'ndaki anıt mezara defnedildi. Doğumlar 1501 - Leonhart Fuchs, Alman doktor ve botanikçi (ö. 1566) 1504 - V. Pius, 1566-1572 yılları arasında papalık yapmıştır (ö. 1572) 1600 - Pedro Calderón de la Barca, İspanyol şair, oyun yazarı, asker ve din adamı (ö. 1681) 1612 - Thomas Fairfax, İngiliz İç Savaşında parlamento ordusunda komutan ve Oliver Cromwell'in silah arkadaşı (ö. 1671) 1647 - Elisabeth Hevelius, ilk kadın astronomlardan biri (ö. 1693) 1706 - Benjamin Franklin, Amerikalı bilim insanı ve siyasetçi (ö. 1790) 1732 - II. Stanisław August Poniatowski, Polonya'nın son kralı (ö. 1798) 1771 - Charles Brockden Brown, Amerikalı romancı ve gazeteci (ö. 1810) 1783 - Pedro Gual Escandón, Venezuelalı avukat, politikacı ve diplomat (ö. 1862) 1784 - Philippe Antoine d'Ornano, Fransız asker ve politikacı (ö. 1863) 1789 - Emmanuele Antonio Cicogna, İtalyan bibliyograf, rahip ve hukukçu (ö. 1868) 1800 - Caleb Cushing, ABD devlet adamı ve diplomat (ö. 1879) 1820 - Anne Brontë, İngiliz romancı (ö. 1849) 1834 - August Weismann, Alman biyolog (ö. 1914) 1837 - Vasili Radlof, Rus doğu bilimci (ö. 1918) 1857 - Wilhelm Kienzl, Avusturyalı besteci (ö. 1941) 1858 - Tomás Carrasquilla, Kolombiyalı yazar (ö. 1940) 1860 - Douglas Hyde, İrlandalı siyasetçi ve şair (ö. 1949) 1863 - David Lloyd George, İngiliz politikacı (ö. 1945) 1863 - Konstantin Stanislavski, Rus tiyatro oyuncusu, yönetmen ve Moskova Sanat Tiyatrosu'nun kurucusu (ö. 1938) 1867 - Carl Laemmle, Alman asıllı Amerikalı film yapımcısı (ö. 1939) 1871 - David Beatty, İngiliz Kraliyet Donanması amirali (ö. 1936) 1880 - Mack Sennett, Kanadalı film yapımcısı ve yönetmen (ö. 1960) 1884 - Sergei Gorodetsky, Rus şair (ö. 1967) 1885 - Nikolaus von Falkenhorst, Nazi Almanyası döneminde Heer generali (ö. 1968) 1886 - Glenn L. Martin, Amerikalı havacılık öncüsü (ö. 1955) 1889 - Ralph H. Fowler, İngiliz fizikçi ve astronom (ö. 1944) 1893 - Ernst Arnold Egli, İsviçre kökenli mimar ve şehir plancısı (ö. 1974) 1899 - Al Capone, İtalyan asıllı Amerikalı mafya lideri ve Dünyanın en ünlü gangsteri (ö. 1947) 1901 - Aron Gurwitsch, Litvanya asıllı Amerikalı filozof (ö. 1973) 1905 - Guillermo Stábile, Arjantinli futbolcu (ö. 1966) 1911 - George Stigler, Amerikalı iktisatçı ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1991) 1921 - Cavit Orhan Tütengil, Türk sosyolog ve akademisyen (ö. 1979) 1922 - Betty White, Amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve yazar (ö. 2021) 1925 - Selçuk Yaşar, Türk iş insanı 1927 - Eartha Kitt, Amerikalı siyah sahne ve sinema oyuncusu (ö. 2008) 1929 - Dick Alban, Amerikalı futbol oyuncusu (ö. 2006) 1929 - Jay Garner, Amerikalı oyuncu ve komedyen 1931 - James Earl Jones, Amerikalı oyuncu (Shakespeare'in Othello'sundaki performansıyla ünlü) 1933 - Dalida, İtalyan şarkıcı (ö. 1987) 1937 - Alain Badiou, Fransız filozof 1939 - Hristodulos, Hukuk ve İlahiyat mezunu olup, Yunanistan Kilisesi başpiskoposluğu yapmış ruhani (ö. 2008) 1939 - Maury Povich, Amerikalı seslendirme sanatçısı ve oyuncu 1940 - Naohiro Ikeda, Japon voleybol oyuncusu (ö. 2021) 1940 - Tabaré Vázquez, Uruguaylı siyasetçi (ö. 2020) 1940 - Umur Bugay, Türk senarist, oyuncu, yönetmen ve yazar (ö. 2019) 1942 - Muhammed Ali, Amerikalı boksör (ö. 2016) 1943 - René Préval, Haitili agronomist ve siyasetçi (ö. 2017) 1944 - Françoise Madeleine Hardy, Fransız şarkıcı 1944 - Ann Oakley, İngiliz toplumbilimci ve yazar 1947 - David Choby, Amerikalı piskopos (ö. 2017) 1948 - Davíð Oddsson, İzlandalı politikacı 1949 - Anita Borg, Amerikalı bilgisayar bilimci (ö. 2003) 1949 - Andy Kaufman, Amerikalı komedyen ve oyuncu (ö. 1984) 1949 - Mick Taylor, İngiliz şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve gitarist (John Mayall & the Bluesbreakers ve The Rolling Stones) 1954 - Robert F. Kennedy Jr., Robert F. Kennedy'nin oğlu ve John F. Kennedy'nin yeğeni olan Amerikalı çevre avukatı ve yazar 1955 - Pietro Parolin, İtalyan kardinali 1956 - Faruk Çelik, Türk siyasetçi 1956 - Damian Green, Britanyalı siyasetçi 1956 - Paul Young, Amerikalı müzisyen 1957 - Steve Harvey, Amerikalı radyo ve televizyon sunucusu 1958 - Klaus Täuber, Alman profesyonel futbolcu (ö. 2023) 1959 - Müfit Kayacan, Türk oyuncu ve tiyatro yönetmeni 1962 - Jim Carrey, Amerikalı oyuncu 1963 - Kai Hansen, Alman Metal müzik gitaristi ve vokalisti 1964 - Russell Doig, İskoç futbolcu 1964 - Michelle Obama, Amerikalı avukat ve ABD'nin 44. Başkanı Barack Obama'nın eşi 1968 - Svetlana Masterkova, Rus atlet 1969 - Naveen Andrews, İngiliz aktör 1969 - Tarık Mengüç, Türk şarkıcı ve söz yazarı 1969 - Lukas Moodysson, İsveçli senarist ve yönetmen 1969 - Tiësto, Hollandalı DJ ve prodüktör 1970 - Genndy Tartakovsky, Amerikalı animatör, çizgi dizi senaristi ve yapımcısı 1970 - Molly Bryant, Amerikalı oyuncu 1971 - Kid Rock, Amerikalı rapçi ve şarkı yazarı 1971 - Sylvie Testud, Fransız oyuncu 1972 - Levan Varşalomidze, Gürcü siyasetçi 1972 - Yelda Reynaud, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu 1973 - Cuauhtémoc Blanco, Meksikalı futbolcu 1974 - Yang Chen, Çinli millî futbolcu ve teknik direktör 1975 - Freddy Rodríguez, Amerikalı sinema ve dizi oyuncusu 1975 - Coco Lee, Çinli-Amerikalı şarkıcı-söz yazarı, müzik yapımcısı, dansçı ve aktris (ö. 2023) 1978 - Ricky Wilson, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı 1980 - Zooey Deschanel, Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve aktris 1982 - Dwyane Wade, Amerikalı basketbolcu 1983 - Álvaro Arbeloa, İspanyol eski futbolcu 1984 - Calvin Harris, İskoç şarkı yazarı, DJ ve prodüktör 1984 - Tim Sebastian, Alman futbolcu 1984 - Filip Hološko, Slovak futbolcu 1985 - Simone Simons, Hollandalı müzisyen ve söz yazarı 1988 - Andrea Antonelli, İtalyan motosiklet yarışçısı (ö. 2013) 1988 - Héctor Moreno, Meksikalı futbolcu 1991 - Daniel Rodic, Alman oyuncu 1992 - Julien Crampon, Fransız oyuncu 1993 - Ömer Çiçek, Türk futbolcu 1994 - Reina Ueda, Japon şarkıcı ve seslendirme sanatçısı 1997 - Jake Paul, Amerikalı YouTuber, boksör ve internet ünlüsü Ölümler 356 - Antonios, Hristiyan manastır sisteminin babasıdır (d. 251) 395 - I. Theodosius, Roma İmparatoru (d. 347) 1041 - I. Mesud, Gazne Devleti sultanı (d. ?) 1345 - Martino Zaccaria, 1314 - 1329 Sakız Adası Dükü 1468 - İskender Bey, Arnavutların ulusal kahramanı (d. ?) 1567 - Sampiero Corso, Korsikalı soylu, özgürlük savaşçısı ve halk kahramanı (d. 1497) 1598 - I. Fyodor, Rus Çarı (d. 1557) 1686 - Carlo Dolci, İtalyan ressam (d. 1616) 1705 - John Ray, İngiliz doğabilimci ve bitki bilimci (d. 1627) 1751 - Tomaso Albinoni, İtalyan besteci (d. 1671) 1784 - Yosa Buson, Japon şair ve ressam (d. 1716) 1834 - Giovanni Aldini, İtalyan fizikçi (d. 1762) 1863 - Horace Vernet, Fransız ressam ve grafik sanatçısı (d. 1769) 1880 - Antoine Agénor de Gramont, Fransız diplomat ve devlet adamı (d. 1819) 1884 - Hermann Schlegel, Alman ornitolog ve herpetolojist (d. 1804) 1886 - Abdüllatif Suphi Paşa, Osmanlı devlet adamı ve yazar (d. 1818) 1890 - Władysław Taczanowski, Polonyalı bilim insanı (d. 1819) 1893 - Rutherford B. Hayes, Amerika Birleşik Devletleri'nin 19. Başkanı (d. 1822) 1898 - Charles B. Stoughton, Amerikalı subay ve alay komutanı (d. 1841) 1903 - Ignaz Wechselmann, Macar mimar ve hayırsever (d. 1828) 1911 - Francis Galton, İngiliz bilim insanı (d. 1822) 1932 - Ahmet Derviş, Türk asker ve Türk Kurtuluş Savaşı komutanlarından (d. 1881) 1933 - Louis Comfort Tiffany, Amerikalı sanatçı ve tasarımcı (d. 1848) 1934 - Karl Fritsch, Avusturyalı botanikçi (d. 1864) 1942 - Walter von Reichenau, Alman subay ve Nazi Almanyası mareşali (d. 1884) 1944 - Sait Köknar, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1901) 1946 - I. Benjamin, İstanbul Ortodoks Patrikhanesinin, 266. Ekümenik Patriği (d. 1871) 1954 - İsmail Habib Sevük, Türk eğitimci ve edebiyat tarihçisi (d. 1892) 1954 - Leonard Eugene Dickson, Amerikalı matematikçi (d. 1874) 1957 - Ratip Aşir Acudoğlu, Türk heykeltıraş (Menemen'de Kubilay Anıtı'nı yapan) (d. 1898) 1958 - Mustafa Şekip Tunç, Türk akademisyen ve Türkiye'de modern psikolojinin kurucusu (d. 1886) 1961 - Patrice Lumumba, Kongo DC'nin ilk Başbakanı (d. 1925) 1985 - Muzaffer Hacıhasanoğlu, Türk yazar (d. 1924) 1987 - Hadi Hüsman, Türk siyasetçi ve eski Gümrük ve Tekel Bakanlarından (d. 1904) 1991 - V. Olav, 1957'den ölümüne kadar Norveç kralı (d. 1903) 1996 - Şoför İdris, Türk işçi önderi ve TKP'li sendikacı (d. 1914) 1996 - Božidarka Kika Damjanović-Marković, II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslavya'da faaliyet yürüten siyasi aktivist, Yugoslav Partizanları komutan, direnişçi, ulusal kahraman (d. 1920) 1997 - Clyde Tombaugh, Amerikalı gök bilimci (Plüton'u keşfeden) (d. 1906) 1998 - Gökhan Semiz, Türk müzisyen, söz yazarı, besteci, tiyatro sanatçısı ve Grup Vitamin solisti (d. 1969) 1999 - Ergun Balcı, Türk gazeteci 2000 - Eugène Ehrhart, Fransız matematikçi (ö. 1906) 2000 - Hüseyin Velioğlu, Türk Hizbullah örgütü ve İlim grubunun siyasi lideri (d. 1952) 2002 - Peter Adamson, İngiliz oyuncu (d. 1930) 2002 - Camilo José Cela, İspanyol yazar (d. 1916) 2003 - Richard Crenna, Amerikalı oyuncu (d. 1926) 2005 - Virginia Mayo, Amerikalı oyuncu (d. 1920) 2005 - Yıldırım Gencer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936) 2005 - Zao Ziyang, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi eski Genel Sekreterlerinden (d. 1919) 2007 - Art Buchwald, Amerikalı politik mizahçı ve Pulitzer Ödülü sahibi gazeteci (d. 1925) 2008 - Bobby Fischer, Amerikalı satranç ustası (d. 1943) 2010 - Erich Segal, Amerikalı yazar, senarist ve eğitimci (d. 1937) 2012 - Johnny Otis, Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1921) 2013 - Mehmet Ali Birand, Türk gazeteci ve yazar (d. 1941) 2014 - Beliğ Beler, Türk siyasetçi (d. 1925) 2014 - Suchitra Sen, Hint oyuncu (d. 1931) 2015 - Fatin Hamama, Mısırlı aktris ve yönetmen (d. 1931) 2015 - Origa, Rus şarkıcı (d. 1970) 2015 - Greg Plitt, Amerikalı oyuncu, model ve vücut geliştirme sporcusu (d. 1977) 2016 - Rıza Ehadi, İranlı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1962) 2016 - Blowfly, Amerikalı müzisyen, şarkıcı-besteci, rapçi, komedyen ve yapımcı (d. 1939) 2016 - Gottfried Honegger, İsviçreli grafiker (d. 1917) 2016 - Carina Jaarnek, İsveçli şarkıcı (d. 1962) 2016 - Sherron Mills, Eski Amerikan basketbol oyuncusu (d. 1971) 2017 - Philip Bond, Britanyalı oyuncu (d. 1934) 2017 - Alenka Goljevšček, Slovenyalı oyun yazarı (d. 1933) 2017 - Daniel Vischer, İsviçreli siyasetçi (d. 1950) 2018 - Jessica Falkholt, Avustralyalı genç kuşak oyuncu (d. 1988) 2018 - Jerzy Gros, Polonyalı uzun mesafe koşucusu atlet (d. 1945) 2018 - Simon Shelton, İngiliz oyuncu ve dansçı (d. 1966) 2019 - Vicente Alberto Álvarez Areces, İspanyol politikacı (d. 1943) 2019 - Babikir İvadullah, Sudanlı Arap kökenli siyasetçi ve eski başbakan (d. 1917) 2019 - Windsor Davies, İngiliz oyuncu (d. 1930) 2019 - Daniel C. Striepeke, Amerikalı makyaj sanatçısı ve kostüm tasarımcısı (d. 1930) 2019 - Reggie Young, Amerikalı country-rock müzisyeni (d. 1936) 2020 - Pietro Anastasi, Eski İtalyan millî futbolcu (d. 1948) 2020 - Rahşan Ecevit, Eski Başbakan Bülent Ecevit'in eşi, Demokratik Sol Parti ile Demokratik Sol Halk Partisi'nin kurucusu ve ilk başkanı (d. 1923) 2020 - Derek Fowlds, İngiliz oyuncu ve sunucu (d. 1937) 2020 - Terence Hallinan, Amerikalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1936) 2020 - Khagendra Thapa Magar, Nepalli kısa boyu ile bilinen rekortmen (d. 1992) 2020 - Morimichi Takagi, Japon profesyonel beyzbol oyuncusu ve teknik direktör (d. 1941) 2021 - Nikolay Antoşkin, Sovyet-Rus yüksek rütbeli asker ve siyasetçi (d. 1942) 2021 - Jacques Bral, Fransız film yapımcısı, yönetmeni, ressam ve senarist (d. 1948) 2021 - Joevana Charles, Seyşelli siyasetçi (d. 1955) 2021 - Barbara Gronemus, Amerikalı siyasetçi ve çiftçi (d. 1931) 2021 - Sammy Nestico, Amerikalı besteci ve aranjör (d. 1924) 2022 - Jackie Fisher, eski İngiliz profesyonel futbolcu (d. 1925) 2022 - Armando Gama, Angola asıllı Portekizli şarkıcı ve söz yazarı (d. 1954) 2022 - Michel Subor, Fransız aktör (d. 1935) 2023 - Ümit Hassan, Türk bilim insanı (d. 1943) Tatiller ve özel günler 0117 17


text: Olaylar 532 - Konstantinopolis'te (günümüzde İstanbul) başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması 13 Ocak'ta başlamıştı. 1535 - İspanyol fatih (Konkistador) Francisco Pizarro, Peru'nun başkenti Lima'yı keşfetti. 1778 - İngiliz kâşif James Cook, Hawaii'ye ulaştı. 1886 - Kadınlar, Şükufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı. 1896 - X-ışınları cihazı ilk kez New York'ta halka tanıtıldı. "X" adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu. 1903 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt'in, Birleşik Krallık Kralı VII. Edward'a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim olmuştur. 1906 - İvan Vasilyeviç Babuşkin kurşuna dizildi. Babuşkin, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularındandı. 1911 - İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Pilot Eugene Burton Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania (ACR-4) gemisine indi. 1912 - Kaptan Robert Falcon Scott, Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen, ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı. 1919 - I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi. 1924 - İstanbul'da Millî Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı. 1927 - Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi. 1928 - Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi, Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkûm edilmişlerdi. 1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi. 1931 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışmasını, Naşide Saffet Esen kazandı. 1940 - Millî Koruma Kanunu kabul edildi. 1943 - Sovyetler Birliği, Leningrad'da hüküm süren Alman kuşatmasını kırdığını açıkladı. 1944 - Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü. 1946 - Madam Butterfly operası, Ankara'da sahnelendi. 1947 - Isparta'nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş, noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiçbir suçları olmadığı halde, jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyutlarında kötü muamele yaptığını yazıyorlardı. 1947 - İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu. 1950 - Demokrat Parti (DP), işçiye grev hakkı istedi. 1951 - Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları, Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransızların eline geçti. 1954 - Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. 1964 - Pemba Halk Cumhuriyeti kuruldu. 1966 - Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkûmlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkûm açlık grevine başladı. 1966 - Vefa Poyraz, İstanbul valiliğine atandı. 1969 - Amerikalı bilim insanlarınca, düzenli elektromanyetik dalgalar yayan ilk pulsarlar bulundu. 1977 - Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı'nın amili olan bakteri bulundu ve Legionella pneumophila olarak adlandırıldı. 1983 - Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu. 1984 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında, sanıklara tek tip elbise giydirildi. 1989 - Kıbrıslı iş insanı Asil Nadir, Günaydın gazetesi'nden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı. 1991 - Hükûmet, TBMM'den gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de bulundurulması konusunda yetki aldı. 1991 - Irak, İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa şehirlerine Scud füzesi attı. 1993 - Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı. 1996 - Michael Jackson ile Lisa Marie Presley'nin iki yıl süren evlilikleri boşanma ile sona erdi. 2005 - 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse'da (Fransa) basına tanıtıldı. 2010 - Gazeteci-yazar Abdi İpekçi cinayeti ve iki ayrı gasp suçundan hükümlü Mehmet Ali Ağca, Sincan F tipi Cezaevi'nden tahliye edildi. Doğumlar 1519 - Izabela Jagiellonka, Doğu Macaristan Kralı I. János'un eşi (ö. 1559) 1689 - Montesquieu, Fransız yazar (ö. 1755) 1752 - John Nash, İngiliz mimar (ö. 1835) 1779 - Peter Roget, İngiliz hekim ve dilbilimci (ö. 1869) 1795 - Anna Pavlovna, Hollanda kraliçesi (ö. 1865) 1813 - George Rex Graham, Amerikalı gazeteci, editör ve yayıncı (ö. 1894) 1825 - Edward Frankland, İngiliz kimyager ve akademisyen (ö. 1899) 1840 - Henry Austin Dobson, İngiliz şair (ö. 1921) 1841 - Emmanuel Chabrier, Fransız besteci ve piyanist (ö. 1894) 1849 - Edmund Barton, Avustralya'nın ilk Başbakanı (ö. 1920) 1851 - Albert Aublet, Fransız sanatçı ve ressam (ö. 1938) 1852 - Augustin Boué de Lapeyrère, Fransız Amiral ve Deniz Bakanı (ö. 1924) 1857 - Otto von Below, Prusyalı general (ö. 1944) 1867 - Rubén Darío, Nikaragualı şair (ö.1916) 1871 - I. Benjamin, İstanbul Ortodoks Patrikhanesinin, 266. Ekümenik Patriği (ö. 1946) 1873 - Memed Abaşidze, Gürcü siyasal lider, yazar ve hayırsever (ö. 1937) 1876 - Elsa Einstein, Albert Einstein ikinci eşi ve kuzeni (ö. 1936) 1879 - Henri Giraud, Fransız general (ö. 1949) 1880 - Paul Ehrenfest, Avusturyalı-Hollandalı fizikçi (ö. 1933) 1882 - A. A. Milne, İngiliz yazar (ö. 1956) 1882 - Lazare Lévy, Fransız piyanist, orgcu, besteci ve öğretmen (ö. 1964) 1889 - Kanji Ishiwara, Japon asker ve siyasetçi (ö. 1949) 1892 - Oliver Hardy, Amerikalı sinema oyuncusu (Laurel ve Hardy ikilisinden) (ö. 1957) 1896 - Ville Ritola, Fin uzun mesafe koşucusu (ö. 1982) 1898 - George Dawson, Amerikalı yazar (ö. 2001) 1904 - Cary Grant, İngiliz oyuncu (ö. 1986) 1911 - Danny Kaye, Amerikalı sahne, sinema ve TV komedyeni (ö. 1987) 1913 - Ali Sururi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1998) 1915 - Santiago Carrillo, İspanyol politikacı (Avrupa Komünizmi düşüncesinin öncülerinden ve 1960-1982 arasında İspanya Komünist Partisi Genel Sekreteri) (ö. 2012) 1925 - Gilles Deleuze, Fransız yazar ve düşünür (ö. 1995) 1927 - İsmet Sıral, Türk müzisyen, saksofonist, flütist ve neyzen (ö. 1987) 1927 - Perihan Tedü, Türk tiyatro oyuncusu (ö. 1992) 1937 - John Hume, Kuzey İrlandalı politikacı ve 1998 Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 2020) 1937 - Pilar Cansino, İspanyol oyuncu 1938 - Anatoli Kolesov, Sovyet grekoromen güreşçisi ve koçu (ö. 2012) 1950 - Gilles Villeneuve, Kanadalı F1 pilotu (ö. 1982) 1955 - Kevin Costner, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi 1961 - Mustafa Demir, Türk mimar ve siyasetçi 1966 - Yaşar Tüzün, Türk siyasetçi 1967 - Annette Hess, Alman senarist 1971 - Josep Guardiola, İspanyol teknik direktör 1979 - Cem Bahtiyar, Türk müzisyen ve maNga grubunun bass gitaristi 1979 - Jay Chou, Tayvanlı şarkıcı, şarkı sözü yazarı, aktör, film yönetmeni ve prodüktör 1980 - Jason Segel, Amerikalı oyuncu 1982 - Atacan Öztürk, Türk profesyonel futbolcu 1983 - Kaan Sekban, Türk komedyen 1990 - José Ignacio Fernández Iglesias, İspanyol futbolcu 1995 - Samu Castillejo, İspanyol futbolcu Ölümler MÖ 52 - Publius Clodius Pulcher, Roma'lı politikacı (d. MÖ 92) 474 - I. Leo, 457 – 474 döneminde Doğu Roma\Bizans İmparatorluğu imparatoru olmuştur (d. 401) 1213 - Tamar, Gürcistan Krallığı’nı 1184-1213 arasında yöneten ünlü kraliçedir (d. 1160) 1253 - I. Henry, Kıbrıs Kralıydı (d. 1217) 1367 - I. Pedro, Portekiz kralı (d. 1320) 1471 - Go-Hanazono, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 102. imparatorudur (d. 1418) 1557 - Pietro Bembo, İtalyan Knights Hospitaller üyesi, kardinal, bilgin, şair ve edebiyat teorisyeni (d. 1470) 1623 - Kara Davud Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?) 1677 - Jan van Riebeeck, Hollandalı doktor, tüccarı ve Cape Kolonisi'nin kurucusu ve ilk yöneticisi (d. 1619) 1730 - Antonio Vallisneri, İtalyan tıp doktoru, doktor ve doğabilimci (d. 1661) 1799 - Heinrich Johann Nepomuk von Crantz, Avusturyalı bitki bilimci ve hekim (d. 1722) 1802 - Antoine Darquier de Pellepoix, Fransız gök bilimci (d. 1718) 1803 - Sylvain Maréchal, Fransız şair, filozof ve devrimci (d. 1750) 1862 - John Tyler, Amerikalı siyasetçi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin 10. Başkanı (d. 1790) 1869 - Bertalan Szemere, Macar şair ve Macaristan'ın üçüncü başbakanı (d. 1812) 1874 - August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, Alman şair (d. 1798) 1882 - Naile Sultan, Abdülmecid'in kızı (d. 1856) 1886 - Sadık Paşa, Polonezköy'ün Polonyalı kurucularından (d. 1804) 1890 - I. Amadeo, İspanya kralı (d. 1845) 1896 - Charles Floquet, Fransız siyasetçi (d. 1828) 1899 - William Edwin Brooks, İrlandalı ornitolog (d. 1828) 1906 - İvan Vasilyeviç Babuşkin, Rus devrimci ve Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularından (d. 1873) 1918 - Jurgis Bielinis, Litvanya'lı yayıncı ve yazar (d. 1846) 1923 - Wallace Reid, Amerikalı aktör, yönetmen ve senarist (d. 1891) 1925 - J. M. E. McTaggart, İngiliz idealist düşünürü (d. 1866) 1936 - Rudyard Kipling, İngiliz yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1865) 1949 - Charles Ponzi, İtalyan iş insanı ve dolandırıcı (d. 1882) 1954 - Sydney Greenstreet, İngiliz aktör (d. 1879) 1956 - Makbule Atadan, Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi (d. 1885) 1960 - Nahid Sırrı Örik, Türk yazar (d. 1895) 1969 - Hans Freyer, Alman sosyolog ve filozoftur (d. 1887) 1970 - David O. McKay, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin 9. başkanıdır (d. 1873) 1970 - Mehmet Mümtaz Tarhan, Türk avukat ve siyasetçi (eski İstanbul Valisi) (d. 1908) 1975 - Arif Müfid Mansel, Türk arkeolog (d. 1905) 1977 - Carl Zuckmayer, Alman oyun yazarı (d. 1896) 1985 - Davut Sulari, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1925) 1989 - Bruce Chatwin, İngiliz romancı ve gezi yazarıdır (d. 1940) 1990 - Rusty Hamer, Amerikalı oyuncudur (d. 1947) 1995 - Adolf Butenandt, Alman biyokimyacı (d. 1903) 2000 - Margarete Schütte-Lihotzky, Avusturyalı mimar ve eylemci (d. 1897) 2001 - Al Waxman, Kanadalı oyuncu (d. 1935) 2001 - Laurent-Désiré Kabila, Kongo DC'nin Cumhurbaşkanı (Kinşasa'daki evinde, özel korumalarından biri tarafından öldürüldü.) (d. 1939) 2010 - Reha Oğuz Türkkan, Türk hukukçu, tarihçi, yazar ve Türkolog (d. 1920) 2012 - Evin Esen, Türk oyuncu (d. 1949) 2015 - Alberto Nisman, Arjantinli savcı (d. 1963) 2016- Asha Patil, Hint oyuncu (d.1936) 2016 - Leila Alaoui, Fas asıllı Fransız fotoğrafçı ve video sanatçısı (d. 1982) 2016 - António de Almeida Santos, Portekizli sosyalist siyasetçi (d. 1926) 2016 - Glenn Frey, Amerikalı rock gitaristi, şarkıcısı, besteci ve aktör (d. 1948) 2016 - Michel Tournier, Fransız yazar (d. 1929) 2017 - Peter Abrahams, Güney Afrika doğumlu Jamaikalı romancı, gazeteci ve politika yorumcusu (d. 1919) 2017 - Red Adams, Amerikalı beyzbolcu (d. 1921) 2017 - Yosl Bergner, Avusturya Yahudisi asıllı İsrailli ressam (d. 1920) 2017 - Ion Besoiu, Rumen aktör (d. 1931) 2017 - Ronan Fanning, İrlandalı tarihçi (d. 1941) 2017 - Ymer Pampuri, Arnavut halterci (d. 1944) 2017 - Roberta Peters, Amerikalı soprano ve opera şarkıcısı (d. 1930) 2018 - John Barton, İngiliz tiyatro yönetmeni (d. 1928) 2018 - Wallis Grahn, İsveçli oyuncu (d. 1945) 2019 - John Coughlin, Amerikalı buz patencisi (d. 1985) 2019 - Dale Dodrill, Eski Amerikan futbolcusu ve iş insanı (d. 1926) 2019 - Lamia Al-Gailani Werr, Iraklı arkeolog (d. 1938) 2019 - Cees Haast, Hollandalı bisiklet sporcusu (d. 1938) 2019 - Etienne Vermeersch, Belçikalı filozof, aktivist ve eski akademisyen (d. 1934) 2019 - İvan Vutsov, Bulgar eski millî futbolcu ve antrenör (d. 1939) 2020 - Urs Egger, İsviçreli film, televizyon yönetmeni ve gazeteci (d. 1953) 2020 - Petr Pokorný, Çek Protestan din adamı, eğitimci ve yazar (d. 1933) 2021 - Jean-Pierre Bacri, Fransız oyuncu ve senarist (d. 1951) 2021 - Carlos Burga, Perulu profesyonel boksör (d. 1952) 2021 - Nombulelo Hermans, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1970) 2021 - Lubomir Kavalek, Çek-Amerikalı satranç oyuncusu (d. 1943) 2021 - Maria Koterbska, Polonyalı şarkıcı (d. 1924) 2021 - Dündar Abdülkerim Osmanoğlu, 23. nesil Osmanlı şehzadesi. II. Abdülhamid'in oğlu Şehzade Mehmet Selim Efendi'nin oğlu Şehzade Mehmet Abdülkerim Efendi'nin oğludur. (d. 1930) 2021 - Jimmie Rodgers, Amerikalı folk-pop şarkıcısı (d. 1933) 2022 - Paco Gento, Eski İspanyol millî futbolcudur (d. 1933) 2022 - Jordan Michallet, Fransız ragbi birliği oyuncusu (d. 1993) 2022 - Yvette Mimieux, Amerikalı aktris (d. 1942) 2022 - Peter Robbins, Amerikalı çocuk oyuncu ve dublaj sanatçısı (d. 1956) 2022 - André Leon Talley, Amerikalı moda gazetecisi (d. 1948) 2023 - Denis Monastırski, Ukraynalı avukat, siyasetçi ve Ukrayna İçişleri Bakanı (d. 1980) 2023 - Marcel Zanini, Türk-Fransız caz müzisyeni (d. 1923) Tatiller ve özel günler 0118 18


text: Olaylar 1474 - Köping, İsveç'te kent konumuna alındı. 1829 - Johann Wolfgang von Goethe'nin eseri Faust ilk kez sahnelendi. 1853 - Giuseppe Verdi'nin "Il Trovatore" operası Roma'da sahnelendi. 1861 - Georgia, Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldı. 1903 - İlk kez düzenlenen Fransa Bisiklet Turu (Tour de France) bisiklet yarışmasını, Fransız bisikletçi Maurice Garin kazandı. 19 gün süren 2.428 kilometrelik tura 59 yarışmacı katılırken, ancak 20 bisikletçi bitişe ulaşmayı başarabildi. 1910 - Çırağan Sarayı yandı. Saray, Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmişti. 1915 - George Claude, reklamcılıkta kullanılmak üzere neon tüplerinin patentini aldı. 1915 - Zeplinlerin kullanıldığı ilk hava saldırısı, Alman İmparatorluğu tarafından Birleşik Krallık'ta yapıldı. 1923 - Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı. 1935 - Y biçimli ilk erkek külotları, Marshall Field&Co'da satışa sunuldu. 1937 - Howard Hughes adında bir Amerikalı milyoner, Los Angeles'tan Newark'a (New Jersey) 7 saat 28 dakikada uçarak hız rekoru kırdı. 1941 - II. Dünya Savaşı: İngiliz güçleri Eritre'ye saldırdı. 1942 - II. Dünya Savaşı: Japon askeri birlikleri Burma'yı işgal etti. 1945 - Deutsche Bank ve Deutsche Orientbank, Türkiye'deki faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye hazırlıklarına başladı. 1949 - Küba, İsrail'i diplomatik alanda tanıdı. 1950 - Çin lideri Mao Zedong, Ho Şi Mingh'in önderliğindeki Kuzey Vietnam'ı tanıdı. 1959 - Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan İstimlak ve Müsadere Garantisi Anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylandı. Anlaşma basında kapitülasyonlara dönüş olarak nitelendi. 1960 - İsveç'in başkenti Stokholm'den Ankara'ya gelen İskandinav Havayolları'na (SAS) ait yolcu uçağı Esenboğa Havaalanı yakınlarında düştü, 42 kişi öldü. 1966 - Hindistan'da Nehru'nun kızı İndira Gandhi, Başbakan oldu. 1969 - Amerikan Büyükelçisi Robert Komer istifa etti. Robert Komer'in makam arabası 6 Ocak günü Ortadoğu Teknik Üniversitesini ziyareti sırasında öğrenciler tarafından yakılmıştı. 1969 - Prag'da Jan Palach adındaki öğrenci, Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'yı işgalini protesto için kendini yaktıktan üç gün sonra öldü. Prag'da protesto gösterileri düzenlendi. 1977 - Miami-Florida'da kar yağışı: Florida'nın tarihinde ilk kez gerçekleşti. 1978 - 1938'den beri üretilen Volkswagen Beetle (Kaplumbağa) modeli otomobillerden sonuncusu Volkswagen'in Emden'deki fabrikalarında üretildi. Kaplumbağaların üretimine Latin Amerika'da 2003 yılına kadar daha devam edilecektir. 1981 - Bakırköy İş Mahkemesi Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) kayyım atadı. 1983 - Lyon Kasabı olarak da bilinen Nazi savaş suçlusu Klaus Barbie, Bolivya'da tutuklandı. 1983 - Apple şirketi, bir mouse ve "grafik ara yüzü" ne sahip ilk ticari bilgisayar olan The Apple Lisa yı duyurdu. 1983 - Niksar Cumhuriyet Savcısı Nihat Gerçek'i öldürmekten yargılanan iki ülkücü mahkûm edildi. 1988 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) milletvekili Mehmet Ali Eren Türkiye'de Kürt sorunu olduğunu ve Kürtlere baskı yapıldığını söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde olaylar çıktı. 1992 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Kurulu yapıldı; Genel Başkanlığa Kemal Nebioğlu seçildi. 1997 - Yaser Arafat, İsrail kontrolü altındaki son Batı Şeria şehri Hebron'un Filistin'e verilmesini kutlamak üzere 30 yıl aradan sonra ilk kez Hebron'a geldi. 2004 - Rubia isimli bir köpek, Aconcagua dağı zirvesine çıkarak bu alanda bir dünya rekoru kırdı. 2005 - SEKA İzmit İşletmesinin kapatılma kararını protesto eden çalışanlar, fabrikadan çıkmama kararı aldı. 2005 - "Türkler: Bin Yılın Yolculuğu 600-1600" sergisi, Londra'daki Kraliyet Sanatlar Akademisi'nde açıldı. 2006 - NASA'nın uzay sondası New Horizons, Plüton'a doğru yolculuğuna çıktı. 2007 - Gazeteci Hrant Dink uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü. 2010 - Hamas liderlerinden Mahmud El Mabhuh, Dubai'de kaldığı otelde öldürüldü. 2011 - Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Demokrat Parti'den istifa etti. Meclis'te temsil edilen parti sayısı 6'ya düştü. Doğumlar 399 - Pulcheria, Doğu Roma imparatoru Arcadius ve Aelia Eudoksia'nın ikinci kızıydı (ö. 453) 1200 - Dōgen, Japon Zen hocası ve Japonya'daki Soto Zen okulunun kurucusudur (ö. 1253) 1544 - II. François, 10 Temmuz 1558 - 5 Aralık 1560 döneminde Fransa kralı ve 24 Nisan 1558 – 5 Aralık 1560 döneminde İskoçya Kraliçesi Mary Stuart ile evliliği dolayısıyla İskoçya kraliçesi eşi. (ö. 1560) 1736 - James Watt, İskoçyalı mucit (buhar makinesini icat ederek Sanayi Devrimi'nin başlamasında büyük rol oynayan) (ö. 1819) 1798 - Auguste Comte, Fransız filozof (sosyoloji ve pozitivizmin kurucusu kabul edilen) (ö. 1857) 1802 - Sylvain Van de Weyer, Belçika Başbakanı (ö. 1874) 1803 - Sarah Helen Whitman, Amerikalı şair, deneme yazarı, transandantalist ve spiritüalist (ö. 1878) 1807 - Robert Edward Lee, Amerikalı general (ö. 1870) 1808 - Lysander Spooner, Amerikalı politik düşünür, deneme ve kitapçık yazarı, üniteryen, kölelik karşıtı (ö. 1887) 1809 - Edgar Allan Poe, Amerikalı öykücü, şair, eleştirmen ve yayıncı (ö. 1849) 1830 - Johanna Hiedler, Adolf Hitler'in anneannesi (ö. 1906) 1839 - Paul Cezanne, Fransız ressam (İzlenimcilik sonrası dönemin en büyük sanatçılarından ve kübizmin öncülerinden) (ö. 1906) 1851 - Jacobus Kapteyn, Hollandalı astronom (ö. 1922) 1863 - Werner Sombart, Alman iktisatçı ve sosyolog (ö. 1941) 1863 - Aleksandr Serafimoviç, Sovyet yazar (ö. 1949) 1865 - Valentin Serov, Rus ressam (ö. 1911) 1866 - Carl Theodor Zahle, Danimarka başbakanı (ö. 1946) 1871 - Dame Gruev, Bulgar devrimci (ö. 1906) 1873 - Hamide Cavanşir, Azeri hayırsever ve kadın hakları aktivist (ö. 1955) 1873 - Duff Pattullo, Britanya Kolumbiyası'nın 22. Başbakanı (ö. 1956) 1878 - Herbert Chapman, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 1934) 1879 - Guido Fubini, İtalyan matematikçi (ö. 1943) 1882 - Selahattin Adil, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1961) 1884 - İvan Mayski, Sovyet diplomat, tarihçi ve siyasetçi (ö. 1975) 1890 - Ferruccio Parri, İtalya'nın 43. Başbakanı (ö. 1981) 1890 - Fevzi el-Kavukçu, Arap asker ve politikacı (ö. 1977) 1892 - Ólafur Thors, İzlanda Başbakanı (ö. 1964) 1897 - Emil Maurice, Alman siyasetçi (ö. 1972) 1912 - Leonid Vitaliyevich Kantorovich, Sovyet matematikçi ve iktisatçı (1975 Nobel Ekonomi Ödülünü Tjalling Koopmans'la paylaşan) (ö. 1986) 1921 - Patricia Highsmith, Amerikalı yazar (ö. 1995) 1923 - Markus Wolf, Doğu Alman casus ve Stasi'nin Başkanı (ö. 2006) 1931 - Altan Günbay, Türk sinema sanatçısı (ö. 2014) 1933 - Suphi Kaner, Türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve yapımcı (ö. 1963) 1934 - John Richardson, İngiliz oyuncu (ö. 2021) 1940 - Élisabeth Rappeneau, Fransız kadın film yönetmeni ve senarist (ö. 2020) 1940 - Güngör Mengi, Türk gazeteci ve köşe yazarı (ö. 2023) 1942 - Tamer Yiğit, Türk aktör 1943 - Janis Joplin, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı (1960'ların ilk beyaz kadın blues şarkıcısı) (ö. 1970) 1945 - John Lithgow, Amerikalı oyuncu ve müzisyen 1946 - Dolly Parton, Amerikalı country şarkıcısı 1947 - Şenay Yüzbaşıoğlu, Türk pop müzik şarkıcısı ve söz yazarı (ö. 2013) 1949 - Robert Palmer, İngiliz şarkıcı (ö. 2003) 1954 - Cindy Sherman, Amerikalı sanat fotoğrafçısı ve film yönetmeni 1961 - Hakan Aytekin, Türk belgesel yönetmeni 1961 - Hayri Sezgin, Türk güreşçi (ö. 2013) 1969 - Oliver Mommsen, Alman oyuncu 1977 - Benjamin Ayres, Kanadalı oyuncu 1980 - Jenson Button, Britanyalı Formula 1 pilotu 1981 - Asier del Horno, Basklı futbolcu 1984 - Mickey Sumner, İngiliz aktris 1985 - Duško Tošić, Sırp futbolcu 1986 - Moussa Sow, Fransa doğumlu Senegalli profesyonel futbolcu 1987 - Huban Öztoprak, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (ö. 2014) 1991 - Robert Sobera, Polonyalı sırıkla atlamacı 1992 - Logan Lerman, Amerikalı artist 1992 - Shawn Johnson, Amerikalı artistik jimnastikçi 1993 - Gülşah Duman, Türk basketbolcu Ölümler 1302 - I. Hâkim, 59. İslam Halifesi 1467 - Yahya bin Muhammed Münâvî, Arap fıkıh ve hadis bilgini (d. 1396) 1571 - Paris Bordone, Venedikli ressam (d. 1500) 1629 - I. Abbas, Safevi Hanedanlığının 5. hükümdarı (d. 1571) 1823 - William Lambton, Britanyalı askeri ve jeodezi uzmanı (d. 1756) 1855 - Jean-Baptiste Paulin Guérin, Fransız portre ressamı (d. 1783) 1865 - Pierre-Joseph Proudhon, Fransız sosyalist ve gazeteci (Anarşizmin teorisyenlerinden) (d. 1809) 1871 - Charles Gumery, Fransız heykeltıraş (d. 1827) 1930 - Frank P. Ramsey, İngiliz matematikçi, filozof ve ekonomist (d. 1903) 1949 - Aleksandr Serafimoviç, Sovyet yazar (d. 1863) 1962 - Onn Cafer, Malay siyaset adamı (d. 1895) 1964 - Firmin Lambot, Belçikalı bisiklet yarışçısı (d. 1886) 1970 - Hamza Humo, Bosnalı şair, tiyatro yazarı ve kısa roman yazarı (d. 1895) 1978 - Feridun Çölgeçen, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1911) 1982 - Ahmet Şükrü Esmer, Türk siyaset tarihçisi ve yazar (d. 1891) 1982 - Enver Ziya Karal, Türk akademisyen, tarihçi, siyasetçi ve Türk Tarih Kurumu Başkanı (d. 1906) 1990 - Sebahattin Selek, Türk yazar (d. 1921) 1990 - Aleksandr Peçerskiy, 14 Ekim 1943 tarihinde Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlardan kurtulup Sobibor İmha Kampından kitlesel kaçışın organizatörlerinden biri olan önder (d. 1909) 1992 - Yesari Asım Arsoy, Klasik Türk müziği bestecisi (d. 1900) 2000 - Bettino Craxi, İtalyan siyasetçi ve İtalya'nın eski Başbakanlarından (d. 1934) 2000 - Hedy Lamarr, Avusturya asıllı Amerikalı oyuncu ve bilim insanı (d. 1914) 2000 - Sevim Çağlayan, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1934) 2007 - Bam Bam Bigelow, Amerikalı güreşçi (d. 1961) 2007 - Hrant Dink, Ermeni kökenli Türk gazeteci (d. 1954) 2007 - Murat Nasırov, Rus şarkıcı (d. 1969) 2008 - Cüneyt Koryürek, Türk gazeteci ve yazar (d. 1931) 2008 - Suzanne Pleshette, Amerikalı oyuncu (d. 1937) 2008 - Ufuk Esin, Türk akademisyen, arkeolog ve TÜBA üyesi (d. 1933) 2009 - Abdülkerim Kırca, Türk asker (intihar) (d. 1956) 2011 - Hasan Ünal Nalbantoğlu, Türk akademisyen ve sosyolog (d. 1947) 2013 - İsmet Hürmüzlü, Türkmen asıllı Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, yazar ve yönetmen (d. 1938) 2013 - Toktamış Ateş, Türk akademisyen ve yazar (d. 1944) 2016 - Ettore Scola, İtalyan sinema yönetmeni ve senarist (d. 1931) 2017 - Wayne Barrett, Amerikalı popüler gazeteci ve köşe yazarıdır (d. 1945) 2017 - Miguel Ferrer, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1955) 2018 - Ute Bock, Avusturyalı aktivist ve eğitimcidir (d. 1942) 2018 - Anna Campori, İtalyan oyuncu (d. 1917) 2018 - Olivia Cole, Amerikalı oyuncudur (d. 1942) 2018 - Saqi Farooqi, Pakistanlı şair ve yazardır (d. 1936) 2018 - Dorothy Malone, Amerikalı oyuncudur (d. 1924) 2018 - Fredo Santana, Amerikalı rap şarkıcısı ve müzisyeni (d. 1990) 2019 - Mario Bertoncini, İtalyan besteci, piyanist ve müzik eğitimcisi (d. 1932) 2019 - Gert Frank, Danimarkalı bisikletçi (d. 1956) 2019 - Ted McKenna, İskoç baterist ve müzisyen (d. 1950) 2019 - Muriel Pavlow, İngiliz oyuncu (d. 1921) 2019 - Henry Sy, Çinli-Filipinli iş insanı, yatırımcı ve hayırsever (d. 1924) 2019 - Red Sullivan, Kanadalı profesyonel buz hokeyi oyuncusu ve antrenör (d. 1929) 2020 - Kazım Ayvaz, Türk millî güreşçi (d. 1937) 2020 - Jimmy Heath, Amerikalı caz saksofoncusu, besteci, aranjör ve müzik grubu kurucusu (d. 1926) 2020 - Robert Parker, Amerikalı rhythm and blues şarkıcısı ve müzisyen (d. 1930) 2020 - Sunanda Patnaik, Hint şarkıcı ve müzisyen (d. 1934) 2021 - Renita Grigoryeva, Rus aktris, film yönetmeni, yazar ve senarist (d. 1931) 2021 - Danial Jahić, Sırp atlet (d. 1979) 2021 - Lâm Quang Thi, Vietnamlı eski rütbeli asker (d. 1932) 2021 - Ellinah Wamukoya, Swazili bir Anglikan piskoposuydu (d. 1951) 2021 - Mark Wilson, Amerikalı illüzyonist ve yazar (d. 1929) 2022 - Stanisław Grędziński, Polonyalı eski atlet (d. 1945) 2022 - Hardy Krüger, Alman oyuncu (d. 1928) 2022 - Gaspard Ulliel, Fransız sinema oyuncusu (d. 1984) Tatiller ve özel günler 0119 19