text: Ahmet Necdet Sezer (d. 13 Eylül 1941; Afyonkarahisar), Türk hukukçu ve devlet görevlisi. Türkiye'nin 14. Anayasa Mahkemesi başkanı ve 10. cumhurbaşkanıdır. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde hem cumhurbaşkanlığı görevini hem de bir yüksek yargı organının başkanlığını yapmış tek kişidir. 1983-1988 yılları arasında Yargıtay üyeliği yapan Sezer, 1988-1998 yılları arasında Anayasa Mahkemesi üyeliği, 1998 yılında da Anayasa Mahkemesi başkanlığı yaptı. 2000 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi ile cumhurbaşkanlığı görevine seçildi. 2007 yılında cumhurbaşkanlığını Abdullah Gül'e devretti. İlk yılları ve eğitimi Ahmet Necdet Sezer, 13 Eylül 1941 tarihinde Afyonkarahisar'da dünyaya geldi, öğretmen Ahmet Hamdi Sezer (ö. 1979) ile ev hanımı Hatice Sezer'in (1918 - 2004) dört çocuğunun tek erkek olanıdır. 1958'de Afyon Lisesinden, 1962'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Aynı yıl Ankara'da hakim adayı olarak göreve başladı. Askerliğini Kara Harp Okulunda yedek subay olarak yaptı. Dicle ve Yerköy'de hakim ve Yargıtay tetkik hakimi olarak görev yaptı. Dicle Asliye Hukuk Mahkemesinde hakim olarak, 27 Mayıs Darbesi sonrasında, Demokrat Parti'ye yakın olduğu bahanesiyle Türkiye'nin batısına sürgüne gönderilen 55 kanaat önderinden biri olan (Bkz: 55'ler Olayı) Ensarioğlu Ailesi'nin lideri Şeyh Abdurrezzak Ensarioğlu'nun el konulan ev ve arsalarının iade edilmesine karar verdi. Sivil yönetime yeni geçildiği ve Ensarioğlu Ailesi'nin bölgede dışlandığı bir dönemde verdiği bu kararla bölgede kan dökülmesini önlerken, Dicle'de toplumsal barışı da tesis etti. Medeni hukuk alanında 1977 ve 1978'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Yüksek Lisans öğrenimi yaptı. Yüksek yargı dönemi 7 Mart 1983'te Yargıtay üyeliğine seçildi. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi üyesi olarak görev yaparken dönemin cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından 28 Eylül 1988'de o güne kadar atanmış en genç üye olarak Anayasa Mahkemesi üyeliğine atandı. 6 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi başkanı seçildi. 28 Eylül 1998 tarihinde emekli oldu. Emekli Anayasa Mahkemesi başkanı olarak Nisan 1999'da yaptığı bir konuşma, bazı kesimlerce 28 Şubat sürecine de bir eleştiri olarak algılanmış ve bazı gazetelerde manşete taşınmıştı. Bu konuşmada Sezer şunları belirtmişti: "Düşünce özgürlüğü, demokrasinin temeli ve ayrılmaz parçasıdır. Düşünce suç sayılırsa demokrasi olmaz. Eyleme dönüşmeyen düşünce açıklamaları cezalandırılamaz. Anayasa ve yasalardaki düşünce özgürlüğünü kısıtlayan hükümler, altına imza koyulan uluslararası anlaşmalar çerçevesinde değiştirilmelidir. Türkiye insan hakları alanında evrensel normlara uyum sağlamak için yasalarında gerekli değişiklikleri yapmak zorundadır. Düşünceyi açıklama özgürlüğü ile bağdaşmayan yasa kuralları değiştirilmelidir. Anayasa ve yasalar, özgürlüğü engelleyen öğelerden arındırılmalı, özgürlük alanı genişletilmelidir. Düşünce özgürlüğü alanında demokratik değerlere yer verilmelidir." Cumhurbaşkanlığı (2000-2007) Sezer, cumhurbaşkanı seçilmeden önce kamuoyu tarafından tanınan bir isimdi. ANASOL-M koalisyon hükûmeti ortaklarının (Bülent Ecevit, Devlet Bahçeli, Mesut Yılmaz) kendileri veya partilerinden birinin adaylığında ortak karara varamamaları sonucu, hepsinin dışında bir aday olan, dönemin emekli Anayasa Mahkemesi Başkanı Sezer, Ecevit'in önerisiyle cumhurbaşkanı adayı olarak ön plana çıkmıştır. 25 Nisan 2000'de, Koalisyon liderlerinin yanı sıra muhalefet liderleri Recai Kutan ve Tansu Çiller de dahil 131 milletvekilinin ortak önergesiyle Sezer cumhurbaşkanlığına aday gösterildi. Sezer, beş partinin ortak adayı olmasına karşın 367 oy gereken ilk iki turda önce 281, sonra da 314 oy aldı. 276 oyun yeterli olduğu son tur, 5 Mayıs'ta yapıldı ve Sezer, oylamaya katılan 533 milletvekilinden 330'unun oyunu alarak Türkiye'nin 10. cumhurbaşkanı seçildi. Sezer, cumhurbaşkanlığı görevini 16 Mayıs 2000'de Süleyman Demirel'den devralmıştır. Sezer, 2000 yılı Haziran ayında ANASOL-M koalisyonu hükûmetinin 28 Şubat Kararları içinde yer alan irticâî faaliyetlere katıldığı saptananların memuriyetten çıkarılmasını kolaylaştıran kanun hükmünde kararnameyi önce uzun süre bekletti. Hükûmetin iki kez yazılı açıklama yapıp "Anayasa'ya uygun" dediği kararnameyi, 8 Ağustos'ta "hukuk devleti ilkesine aykırı" olduğu gerekçesiyle iade etti. Ecevit'in "imzalamak zorunda" dediği ve yetkisini aşmakla suçladığı Sezer, KHK'yı, 14 Ağustos 2000'de 14 sayfalık bir gerekçeyle ikinci kez Sezer'e gönderdi. Ancak Sezer, kararnameyi 21 Ağustos'ta ikinci kez hükûmet'e iade etti. Ecevit de kararnameyi yasa tasarısı olarak TBMM'ye sevk etmek zorunda kaldı. Daha sonra Sezer, üç kamu bankasının özelleştirilmesini öngören kararnameyi de iade etti. Bu iadeler ANASOL-M koalisyon hükûmeti arasında krize sebep olmuş ve koalisyon lideri Ecevit "Cumhurbaşkanı kendisini Anayasa Mahkemesi'nin yerine koyuyor. Bakanlar kurulu ile diyaloğa kapalı olması, kurulumuzda kaygıyla karşılanmıştır. Ekonomik istikrar tehlikededir" açıklaması yapmıştır. Sezer, önce veto ettiği Rahşan Affı'nın aynı hâliyle Meclis'te kabul edilerek tekrar önüne gelmesi sonrası 21 Aralık 2000'de yasayı onayladı. 19 Şubat 2001'deki MGK toplantısında dönemin başbakanı Bülent Ecevit'e anayasa kitapçığını fırlatmasıyla başlayan anayasa kitapçığı krizi kamuoyunda "Kara Çarşamba" olarak adlandırıldı. Bu kriz 2001 Türkiye ekonomik krizine dönüştü. 3 Kasım 2002 seçimlerinden sonra anayasayı değiştirerek o dönem siyasi yasaklı olan Recep Tayyip Erdoğan'a milletvekili olma yolunu açma tartışmalarında Sezer "Demokrasi ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmayacak kişiye özgü düzenlemelerden kaçınarak, hukuku siyasallaştırmak yerine, siyaseti hukuk kurallarına uygun yapmaya özen gösterilmesi gerektiği" uyarısı yaptı. Ancak Erdoğan'ın milletvekili olabilmesini sağlayacak anayasa değişikliği 13 Aralık 2002'de parlamentodan geçti. Sezer ise 18 Aralık'ta veto etti. Ancak Sezer, ikinci kez önüne gelen anayasa değişikliğini onayladı ve referanduma gitme hakkını da kullanmadı. 2002 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi hükûmeti seçilene kadar türbanlı milletvekilleri eşlerini resepsiyonlara davet etmesine rağmen bu seçimden itibaren Çankaya Köşkü'nün bir kamusal alan olduğunu belirterek başbakanın eşi de dahil hiçbir türbanlı kadını Çankaya Köşkü'ne davet etmemesi ve türbanlı bir eşin ev sahipliğinde yapılan resepsiyonlara katılmaması tartışmalara sebep olmuştur. Veto hakkını en çok kullanan cumhurbaşkanı olan Sezer, görev süresi boyunca toplam 67 yasa, 22 bakanlar kurulu kararı ve 729 müşterek kararnameyi iade etmiştir. 16 Mayıs 2007'de görev süresi dolmasına rağmen, Eski Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu'nun toplantı yeter sayısı 367 olduğu tezi ve Anayasa Mahkemesi'nin benzer bir karar alması sonucu parlamento yeni bir cumhurbaşkanı seçememiş ve erken seçime gitmiştir. Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı seçildiği 28 Ağustos 2007 tarihine kadar Türkiye'nin onuncu cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Cumhurbaşkanlığı boyunca Adalet Bakanlığı'nın önerisiyle kendisine gönderilen 270 kişiden 260'ının affını onaylamıştır. Affedilenler arasında; 40 DHKP-C, 6 PKK, 28 TKP-ML TİKKO, 28 TİKB, 19 Dev-Sol, 17 MLKP, 15 THKP-C, 3 TDP, 2 TKİP, 2 TEKP, 1 DHP ve 1 Dev-Yol üyesi bulunmaktaydı. Sezer'in bu mahkûmları af gerekçesinin büyük bölümünü, açlık grevine bağlı olarak oluşan Wernicke Korsakoff sendromu adlı bir tür hafıza kaybı hastalığı olarak belirtilmiştir. Sezer ayrıca 20 adi suçlu mahkûmu da affetmiştir. Sezer tarafından affedilen 13 terör mahkûmu daha sonra bazı eylemlerde tekrar yakalanmışlardır. Affedilen mahkûmlardan Ecevit Şanlı, 1 Şubat 2013 tarihinde Ankara ABD büyükelçiliğinde intihar saldırısı sırasında ölmüştür. Cumhurbaşkanlığı sonrası Cumhurbaşkanlığını bıraktıktan sonra Sezer, kamuoyuna pek fazla gözükmedi ve açıklama yapmadı. Cumhurbaşkanlığı sonrası gerçekleşen her seçimde oy veren Sezer, 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde, Kemal Kılıçdaroğlu'nun "Tıpış tıpış oyunuzu vereceksiniz" sözüne tepki olarak oy vermeyi reddetti. 15 Ekim 2020'de Sezer, Anayasa Mahkemesi üyesi Engin Yıldırım'ın sosyal medya hesabından AYM binasının fotoğrafını "Işıklar yanıyor" notuyla paylaşması sonucu Sezer, "13 Ekim Ankara'nın başkent oluşunun 97. yılıydı, bu yüzden Ankara'da tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ışıkları açıktı" açıklamasında bulundu. 16 Ekim 2020'de Hürriyet yazarı Ahmet Hakan, Cumhurbaşkanlığı sonrası Sezer'in kamuoyuna pek fazla açıklama yapmamasını eleştirdi. 30 Mart 2023'te 2023 cumhurbaşkanlığı seçiminde Millet İttifakı'nın adayı Kemal Kılıçdaroğlu ile görüşen basın mensuplarına konuşan Sezer, "Başarılı olmasını diliyorum, yeter mi?" Destekliyor musunuz sorusuna ise "Evet" diyerek Kılıçdaroğlu'nun adaylığını desteklediğini açıkladı. Ailesi 1964 yılında Semra Kürümoğlu ile evlenen Sezer'in; Zeynep (d. 1966), Ebru (d. 1973) ve Levent (d. 1973) adlarında 3 çocuğu vardır. Aldığı ödül ve madalyalar Kaynakça 1941 doğumlular Afyonkarahisar doğumlular Türk hukukçular Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler Afyon Lisesinde öğrenim görenler Türkiye Yargıtay üyeleri Yaşayan insanlar Türk hâkimler


source: wikipedia

text: Nehir Erdoğan (d. 16 Haziran 1980, İzmir), Türk oyuncu. Hayatı İlk ve ortaöğrenimini İzmir'de tamamladıktan sonra Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümüne girdi ve burayı bitirdi. Ardından yine aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo Televizyon ve Sinema Bölümünü okudu. Erdoğan kısa bir süre için ABD'de yaşamış, daha sonra Yabancı Damat dizisi için Türkiye'ye geri dönmüştür. Bugüne kadar çeşitli televizyon kanallarında oyunculuk ve sunuculuk yapmış; filmlerde rol almıştır. 2008 yılında, Huysuz Virjin, İbrahim Tatlıses gibi isimlerin jüri koltuğunda bulunduğu Popstar Türkiye programının sunuculuğunu Osmantan Erkır ile birlikte gerçekleştirmiştir. Filmografisi Dış bağlantılar IMDb'de Nehir Erdoğan Sinema Türk'te Nehir Erdoğan 1980 doğumlular Türk kadın sinema oyuncuları Türk kadın dizi oyuncuları İzmir doğumlu kadın oyuncular Yaşayan insanlar


text: Immanuel Maurice Wallerstein (28 Eylül 1930, New York - 31 Ağustos 2019), Amerikalı sosyolog, tarihsel sosyoloji alanında bilim insanı ve dünya sistemler analisti. Eğitimi ve akademik kariyeri New York'ta doğan Wallerstein’ın dünya sorunlarına ilgisi henüz küçük yaşlarda başladı. Özellikle Hindistan'da sömürge karşıtı harekete merak duydu. Columbia Üniversitesi’nde eğitimini sürdüren Wallerstein, bu üniversiteden, 1951’de B.A., 1954’te M.A. ve 1959’da Ph.D. derecelerini aldı. 1971 yılında McGill Üniversitesi’nde sosyoloji profesörü oluncaya dek burada ders verdi. 1976’da Binghamton Üniversitesi’nde (SUNY) sosyoloji alanında önde gelen öğretim üyelerin biri olarak, 1999’daki emekliliğine kadar görev aldı, ayrıca 2005 yılında emekliliğine dek Fernand Braudel Merkezi’nin başkanlığını sürdürdü. Konuk profesör olarak dünya çapında çeşitli üniversitelerde görev alan Wallerstein çeşitli ödüllerle onurlandırıldı. Aralıklarla Directeur d’études associé titri ile Paris’te École des Hautes Études en Sciences Socialesde görev aldı. 1994 ve 1998 yılları arasında Uluslararası Sosyoloji Birliği’ne başkanlık yaptı. 2000 yılında Yale Üniversitesi sosyoloji bölümüne kıdemli araştırmacı olarak katıldı. Ayrıca Social Evolution & History adlı derginin danışma kurulunda bulundu. Wallerstein, Türkiye'nin güneydoğu illerinde süregelen sokağa çıkma yasaklarının ve şiddetin bir an önce son bulmasını talep eden akademisyen ve araştırmacılardan oluşan bir inisiyatif olan Barış İçin Akademisyenler inisiyatifinin bildirisine imza atan 1128 akademisyen arasındadır. Teorileri Wallerstein akademik kariyerine post-kolonyal Afrika uzmanı olarak başladı. Bu alanı, 1951'de gerçekleştirilen bir uluslararası gençlik konferansı sonrasında seçti ve 1970’lere kadar çalışmalarını sadece bu alanda gerçekleştirdi. Bu tarihten itibaren kendini bir tarihçi ve makro düzeyde küresel kapitalist ekonomi teorisyeni olarak tanımlamaya başladı. Küresel kapitalizme erken dönem eleştirileri ve "sistem karşıtı” hareketlere desteği son dönemde onun, küreselleşme karşıtı hareket içinde bulunan akademik ve diğer muhalif çevrelerde- Noam Chomsky ve Pierre Bourdieu ile birlikte- önemli bir yer edinmesini sağladı. Dünya Sistemler Teorisi Wallerstein, “Üçüncü Dünya” teorilerini reddeder, ve ekonomik değişim ilişkilerinin oluşturduğu komplex bir ağ ile birbirine bağlı tek bir dünya olduğunu savunur: içinde, kırılmaları açıklayan “sermaye ve emek dikotomisi” ve birbiri ile rekabet içinde olan (tarihsel olarak ulus devletleri kapsayan ama onunla sınırlı olmayan) ajanlarca gerçekleştirilen sonsuz “sermaye birikimi”nin bulunduğu bir “dünya ekonomi” veya “dünya-sistem”. Bu yaklaşım Dünya Sistemler Teorisi adı ile bilinmektedir. Wallerstein, "Dünya sistem teorisi"ni 1974 yılında yayınladığı Modern Dünya Sistem kitabında dile getirdi. Kitabında dünyanın, 16. yüzyıldan beri uluslararası işbölümü ile karakterize edilen bir dünya sistemini yaşadığını savundu. “Modern dünya sistem”in kökeni olarak Wallerstein, 16. yüzyıl Batı Avrupası ve Amerikalar'ını gösterir. Sermaye birikiminde başlangıçta Fransa ve İngiltere’de görülen belirli politik olaylar, aşama aşama bir genişleme sürecini başlattı ve sonucunda bugün, sadece bir küresel değişim ağı kaldı. 19. yüzyılla birlikte yeryüzünün her köşesi kapitalist dünya ekonomiye entegre oldu. Dünyanın her köşesine uzanan kapitalist dünya-sistem kültürel, siyasal ve ekonomik açıdan homojen olmaktan çok uzak bulunmaktadır- Aksine dünya-sistem medeniyetler arasında gelişme farklılıları ve politik gücün ve sermayenin artışındaki temel farklılıklarla karakterize edilir. Modernleşme ve kapitalizm teorilerinin iddiasının aksine , Wallerstein bu farklılıkları sistemin bir bütün olarak gelişmesi ile bertaraf edilebilecek sırf tortular veya düzensizlikler olarak görmez. Bunlar dünyanın merkez, yarı çevre ve çevre olarak bölünmesinde olduğu gibi dünya-sistem’in kalıtsal bir özelliğidir. Merkez Çevre Dünya sistem teorisi, dünyanın merkez ve çevre olarak bölündüğünü savunur ayrıca bunlar arasında yarı çevre olarak adlandırılan ve tanımını diğerleri ile ilişkisine göre kazanan bölgelerde bulunmaktadır. Bu ayrışmada, merkez ve çevre arasında yapısal ve kurumsallaşmış bir “işbölümü” bulunmaktadır: Merkez, yüksek düzeyde teknolojik ilerlemeye sahip ve ileri düzeyde ürünler üretirken; çevrenin rolü, merkezin temsilcilerine ham madde, tarımsal ürün, ve ucuz işgücü sağlamaktır. Merkez ve çevre arasındaki değişim eşit olmayan şartlarda gerçekleşir: Çevre ürünlerini ucuz fiyatlardan satmak zorundadır fakat buna karşılık merkezin ürünlerini daha pahalı almak zorundadır. Ayrıca, yarı çevre adı ile adlandırılan merkeze göre çevre, çevreye göre merkez eğilimi gösteren bir bölge vardır. 20. yüzyılın sonlarında bu bölge Doğu Avrupa, Çin, Brezilya gibi alanları kapsayacaktır. Bazı durumlarda, çevre ve merkez bölgeler aynı coğrafi alanda çok yakın işbirliği içinde olabilir. Dünya-sistemin başlangıcından itibaren sürekli genişlemesinin bir etkisi şey'''lerin sürekli metalaşmasıdır, buna insan emeği de dahildir. Doğal kaynaklar, toprak, emek ve insan ilişkileri aşama aşama kendi özgün değerinden soyutlanır ve ona bir değişim değeri belirleyen pazarda metaya dönüşür. Wallerstein'a göre tarif ettiği dünya sistemin 1945'ten beri egemen gücü Amerika Birleşik Devletleri bu özelliğini kaybetmektedir. 11 Eylül ve ardından ortaya çıkan gelişmeler bunun en son ve en belirgin kanıtıdır. Praksis İçinde yaşadığımız dünya sisteminin hızla temel bir değişime doğru gittiğini ve tercih ve seçimlerimizle insan iradesine hiç olmadığı kadar açık hale geldiğini savunan Wallerstein ne yapabileceğimiz konusunda şunları söyler: "Hepimizin üçlü bir görevi olduğu yolundaki görüşüme bağlı kalıyorum: Gerçekliği eleştirel ve ayık bir kafayla analiz etmekle ilgili entelektüel görev; bugün öncelik vermemiz gereken değerlerin neler olduğuna karar vermekle ilgili ahlaki görev ve dünyanın, kapitalist dünya sistemimizin şu anki kaotik yapısal krizinden çıkıp, mevcut sistemden gözle görülür ölçüde daha kötü değil de, gözle görülür ölçüde daha iyi olacak farklı bir dünya sistemine geçmesi olasılığına hemen nasıl katkıda bulunabileceğimize karar vermekle ilgili siyasi görev." Alıntılar 16. yüzyılda Avrupa, tepinen ehlileştirilmemiş bir ata benziyordu. Bazı grupların, özel bir işbölümüne dayalı dünya-sistem kurma, sistemin siyasi ve ekonomik garantörleri olarak merkez alanlarda ulus devletler yaratma, ve sadece 'kârın değil ayrıca sistemin sürdürülebilmesi için oluşan maliyetin işçiye kesilmesini sağlama çabalarının gerçekleşmesi kolay değildi. Bunu gerçekleştirme başarısını Avrupa gösterdi, 16. yüzyılın itici gücü olmasaydı, modern dünya doğmamış olacaktı ve tüm gaddarlığına karşı doğmuş olması, olmamasından daha iyidir. Kaynak: "Modern Dünya-Sistem" Tarihsel bir sistem olarak kapitalizmin, kendinden önceki tarihsel sistemleri yıkarak ve değiştirerek onların üstünde bir ilerlemeyi temsil ettiği düşüncesi açıkçası doğru değildir. Bunu yazdığım için dahi, tanrılara hakaret gibi bir duyguya eşlik eden bir rahatsızlık hissediyorum. Akranlarım gibi aynı ideolojik atölyede biçimlendirilmiş ve aynı tapınakta ibaded etmiş olmaktan dolayı tanrıların gazabından korkuyorum. Kaynak: "Tarihsel Kapitalizm" Eserleri Türkçeye çevirilen kitapları: Amerikan Gücünün Gerileyişi (2004) ISBN 975-342-440-X Bildiğimiz Dünyanın Sonu / Yirmi Birinci Yüzyıl İçin Sosyal Bilim (2000) Geçiş Çağı / Dünya Sisteminin Yörüngesi (1945-2025) (2001) Güncel Yorumlar (2001) Irk Ulus Sınıf / Belirsiz Kimlikler (Etienne Balibar ile, 1995) Jeopolitik ve Jeokültür (1993) ISBN 975-355-081-2 Küreselleşme ve Terör / 2 Cilt Takım / Terör Kavramı ve Gerçeği / Terörizm, Saldırganlık, Savaş (2001) ISBN 975-8382-67-5 Küreselleşme ve Terör / Terör Kavramı ve Gerçeği / 1. Kitap ISBN 9758382683 Liberalizmden Sonra (1998) ISBN 975-342-199-0 Modern Dünya-Sistemi / Kapitalist Tarım ve 16. Yüzyıl'da Avrupa Dünya-Ekonomisinin Kökenleri / 1. Cilt (2002) ISBN 9789756920183 Modern Dünya-Sistemi / Modern Dünya-Sistemi Avrupa Dünya-Ekonomisinin Pekiştirilmesi ve Merkantilizm 1600/1750 / 2. Cilt (2005) ISBN 9789756920121 Sistem Karşıtı Hareketler (1995) ISBN 975-342-070-6 Sosyal Bilimleri Düşünmemek / 19. Yüzyıl Paradigmasının Sınırları (1999) ISBN 975-7112-42-9 Tarihsel Kapitalizm (1992) ISBN 975-7650-90-0 Ütopistik ya da 21. Yüzyılın Tarihsel Seçimleri (2001) ISBN 975-7112-86-0 Yeni Bir Sosyal Bilim İçin (2003) ISBN 975-8242-64-4 Sosyal Bilimleri Açın / Sosyal Bilimlerin Yeniden Yapılanması Üzerine Gulbenkian Komisyonu Raporu; Gulbenkian Komisyonu (Editör,1998) ISBN 975-342-099-4 İki Kültürü Aşmak /Modern Dünya Sisteminde Fen Bilimleri İle Beşeri Blimler Ayrılığı (Richard E. Lee ile birlikte, koordinatör, 2007) ISBN 9789753425858 Avrupa Evrenselciliği / Gücün Retoriği ISBN 9789756165416 Güncel makaleleri sendika.org tarafından düzenli olarak Türkçeye çevrilmekte ve yayınlanmaktadır. İngilizce Eserleri: 1961: Africa, The Politics of Independence. New York: Vintage. 1964: The Road to Independence: Ghana and the Ivory Coast. Paris & The Hague: Mouton. 1967: Africa: The Politics of Unity. New York: Random House. 1969: University in Turmoil: The Politics of Change. New York:Atheneum. 1972 (with Evelyn Jones Rich): Africa: Tradition & Change. New York:Random House. 1974: The Modern World-System, vol. I: Capitalist Agriculture and the Origins of the European World-Economy in the Sixteenth Century. New York/London: Academic Press. 1979: The Capitalist World-Economy. Cambridge: Cambridge University Press. 1980: The Modern World-System, vol. II: Mercantilism and the Consolidation of the European World-Economy, 1600-1750. New York: Academic Press. 1982 (with Terence K. Hopkins et al.): World-Systems Analysis: Theory and Methodology. Beverly Hills: Sage. 1982 (with Samir Amin, Giovanni Arrighi and Andre Gunder Frank): Dynamics of Global Crisis. London: Macmillan. 1983: Historical Capitalism. London: Verso. 1984: The Politics of the World-Economy. The States, the Movements and the Civilizations. Cambridge: Cambridge University Press. 1986: Africa and the Modern World. Trenton, NJ: Africa World Press. 1989: The Modern World-System, vol. III: The Second Great Expansion of the Capitalist World-Economy, 1730-1840's. San Diego: Academic Press. 1989 (with Giovanni Arrighi and Terence K. Hopkins): Antisystemic Movements. London: Verso. 1990 (with Samir Amin, Giovanni Arrighi and Andre Gunder Frank): Transforming the Revolution: Social Movements and the World-System. New York: Monthly Review Press. 1991 (with Étienne Balibar): Race, Nation, Class: Ambiguous Identities. London: Verso. 1991: Geopolitics and Geoculture: Essays on the Changing World-System. Cambridge: Cambridge University Press 1991: Unthinking Social Science: The Limits of Nineteenth Century Paradigms. Cambridge: Polity. 1995: After Liberalism. New York: New Press. 1995: Historical Capitalism, with Capitalist Civilization. London: Verso. 1998: Utopistics: Or, Historical Choices of the Twenty-first Century. New York: New Press. 1999: The End of the World As We Know It: Social Science for the Twenty-first Century. Minneapolis: University of Minnesota Press. 2003: Decline of American Power: The U.S. in a Chaotic World. New York: New Press. 2004: The Uncertainties of Knowledge. Philadelphia: Temple University Press. 2004: World-Systems Analysis: An Introduction. Durham, North Carolina: Duke University Press. 2004: Alternatives: The U.S. Confronts the World. Boulder, Colorado: Paradigm Press. 2006: European Universalism: The Rhetoric of Power. New York: New Press. Kaynakça Dış bağlantılar (İngilizce) Presentation of I. Wallersteins "Worldssystem Modell" Güncel gelişmeler hakkında onbeşgünde bir yayınlanan yorumları Festschrift for Immanuel Wallerstein - Part I Journal of World-Systems Research, Vol. VI, Number 2, Summer/Fall 2000 "Modern History Sourcebook: Summary of Wallerstein on World System Theory" Festschrift for Immanuel Wallerstein - Part II Journal of World-Systems Research, Vol. VI, Number 3, Fall/Winter 2000 Kültürel globalizm üzerine söyleşi (1999) videolar, metin ve resimler Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth by Andrey Korotayev, Artemy Malkov, and Daria Khaltourina Wallersteins World-Systems Theory Video Birleşik Devletler çöküş dönemi ile karşı karşıya Université de Montréal'de 2006 güz döneminde verilen konferans (Fransızca) Kültürel Globalizm üzerine söyleşi (1999) videolar, metin ve resimler 1930 doğumlular 20. yüzyıl Amerikalı yazarları 21. yüzyıl Amerikalı yazarları Amerikalı sosyologlar Yahudi asıllı Amerikalılar Binghamton Üniversitesi öğretim üyeleri 2019 yılında ölenler


text: Bjarne Stroustrup (; ; d. 30 Aralık 1950) C++ programlama dilini yaratması ve geliştirmesiyle bilinen Danimarkalı bir bilgisayar bilimcisidir. Columbia Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi ve Morgan Stanley'de Yönetici Direktör olarak çalışmaktadır. İlk yılları ve eğitimi Stroustrup, Danimarka'nın Aarhus şehrinde işçi bir ailenin çocuğu olarak doğdu ve üniversiteye kadar yerel okullarda okudu. 1975 yılında Aarhus Üniversitesi'nden Matematik ve Bilgisayar Bilimleri alanında yüksek lisans derecesi ile mezun oldu. 1979 yılında Cambridge Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri bölümünden David Wheeler danışmanlığında doktora derecesini aldı. Kariyeri Kariyerine 1979 yılında ABD'nin New Jersey eyaletindeki Bell Laboratuvarları Bilgisayar Bilimleri Araştırma Merkezi'nde başladı. Kuruluşundan 2002 yılına kadar AT&T Laboratuvarları'nın (Bell Labs) Büyük Ölçekli Programlama Araştırma bölümünün başkanlığını yaptı. 2002'den 2014'e kadar Texas A&M Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri bölümünde profesörlük ve Mühendislik Fakültesi'nde başkanlık yaptı. Ocak 2014'ten beri Morgan Stanley'in teknoloji bölümünde Yönetici Direktör ve Columbia Üniversitesi'nde Bilgisayar Bilimleri bölümünde misafir öğretim görevlisidir. Kitapları Kendisine ait veya beraber yazdığı kitaplar ve birçok yayınlar mevcuttur. Kitapların tümü toplamda 21 farklı dile çevrilmiştir. A Tour of C++ (1. ve 2. baskı) Programming: Principles and Practice Using C++ The C++ Programming Language (1., 2., 3. ve 4. baskı) The Design and Evolution of C++ The Annotated C++ Reference Manual. Kaynakça 1950 doğumlular Danimarkalı bilgisayar bilimcileri C++ Yaşayan insanlar Bell Labs bilim insanları Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Danimarkalı gurbetçiler


text: Web tarayıcısı veya ağ tarayıcısı (İngilizce: web browser), kullanıcıların World Wide Web (WWW) üzerinde bulunan bilgi kaynaklarını edinmeye ve görüntülemeye yarayan yazılımların genel adıdır. WWW üzerindeki bilgi kaynakları web sayfası, resim, video veya başka içerik türü olabilir. Bu kaynaklarda yer alan hiperlinkler aracılığıyla kullanıcılar, web tarayıcılarını kullanarak ilgili kaynaklar arasında dolaşabilir. Web tarayıcılarının temel kullanım alanı World Wide Web'de gezinmek olsa da; özel ağlardaki web sunucuları tarafından sunulan bilgilere veya dosya sistemlerindeki dosyalara erişmek için de kullanılabilir. Günümüzün en gözde web tarayıcıları Firefox, Internet Explorer'ın yerini alan Edge, Safari, Opera ve Chrome'dur. Standart web tarayıcısı; metin veya çoklu ortam dosyalarını açabilir, kaydedebilir, HTML'den HTTP'ye tüm iletişim kurallarını ve standartları destekler, açılan sayfada aranan nesneyi bulabilir, sık kullanılanlar ve geçmiş listesi yapabilir, genel ağa dosya yükleme ve genel ağdan dosya indirme yapabilir, e-posta ve metin düzenleyicileriyle tümleşebilir. Linkleri (bağlantı) izleyebilir. Dosya sistemlerini okuyabilir, bağlayabilir, kaydedebilir. Çoklu ortam dosyalarını oynatabilir veya kaydedebilir, sayfanın çıktısını alabilir, çevrimdışı çalışabilir. Kullanıcı Arabirimi Önemli web tarayıcılarında ortak olarak bulunan kullanıcı arabirimleri bunlardır: Önceki ve ilerideki uğraşa gitmek için İleri ve Geri tuşları. Tarihçe, daha önce ziyaret edilen siteleri gösterir. Mevcut sayfayı yeniden yüklemek için Yenile butonu Uğraşıyı durdurmak için Dur butonu. Bazı tarayıcılarda dur butonuyla yenileme butonu birleşmiştir. Ana sayfaya dönmek için Home butonu İstenilen uğraşa girmek ve görüntülemek için Adres Çubuğu Bir arama motoruna bağlı olmak şartıyla Arama Çubuğu Uğraşının yüklenirken ilerlemesini ve aynı zamanda imleçle üzerine gelindiğinde URI bağlantıları görüntüleyen ve sayfa yakınlaştırma özelliği olan Durum Çubuğu Ayrıca önemli web tarayıcıları web sayfası içinde arama özelliklerine sahiptirler. Web tarayıcı modelleri Gecko tabanlı web tarayıcıları Mozilla Mozilla Firefox Netscape Galeon K-Meleon Camino Internet Explorer tabanlı web tarayıcıları Microsoft Edge (Yeni versiyon) Maxthon (Eski adı MyIE2) NetCaptor Crazy Browser NeoPlanet MSN Explorer Avant Browser Cibrowser KHTML tabanlı web tarayıcıları Konqueror ABrowse Phalanx Web Tarayıcısı OmniWeb (4.5 ve sonrası) Webkit Tabanlı web tarayıcıları Apple Safari Chromium Tabanlı web tarayıcıları Microsoft Edge Google Chrome (Yeni versiyon) Chromium Browser Diğer web tarayıcıları Opera Oregano Amaya iCab NetPositive OmniWeb Dillo IBrowse AWeb Voyager (web tarayıcısı) Espial Escape HotJava Arachne Off By One Emacs/W3 Grail SkyKruzer Metin tabanlı web tarayıcıları ELinks Lynx w3m Links Netrik Mobil web tarayıcıları Opera Mini Opera Mobile Apple Safari (iOS sürümü) Google Chrome Microsoft Edge Kaynakça Ayrıca bakınız Web Tarayıcılarının Zaman Çizelgesi Ağ tarayıcıları karşılaştırması İngiliz icatları


text: Mozilla Firefox (veya kısaca Firefox), Mozilla Vakfı ve onun alt kuruluşu Mozilla Corporation tarafından geliştirilen, özgür ve açık kaynak kodlu bir web tarayıcısıdır. Firefox; Windows, macOS, Linux, Android ve iOS işletim sistemlerinde kullanabilir. Yazılımın Windows, macOS, Linux, Android sürümlerinde web sayfalarının oluşturulması için Gecko motoru kullanılır. Mozilla tarafından geliştirilen Gecko, mevcut ve planlanmış web standartlarıyla uyumludur. 2015'te çıkan iOS için Firefox uygulamasında ise Apple'ın getirdiği kısıtlamalar nedeniyle iOS'in bütünleşik WebKit motoru kullanılır. Firefox, 2002 yılında Mozilla Application Suite paketi yerine tek başına çalışan bir tarayıcıya sahip olmak isteyen Mozilla gönüllüleri tarafından "Phoenix" adıyla geliştirildi. Beta aşamasındayken bile Microsoft'un o zamanki piyasa lideri olan Internet Explorer 6 tarayıcısına kıyasla hız, güvenlik ve eklenti desteği açısından öne çıkarak popüler hale geldi. Firefox, 9 Kasım 2004'te yayımlandı, 9 ay içinde 60 milyon indirmeye ulaştı ve Internet Explorer'ın hakimiyetini tehdit eder hale geldi. Mozilla topluluğu, 1998'de AOL tarafından satın alınmadan önce Netscape çalışanları tarafından kurulmuştu. Bu nedenle kimilerince Firefox'un Netscape Navigator ruhunu taşıdığı ve onun ardılı olduğu kabul edilir. 2009 sonlarında Firefox'un pazar payı %32 ile zirveye çıktı ve Firefox 3.5 bir süreliğine dünyanın en popüler tarayıcısı oldu. Ardından Google Chrome'un yarattığı rekabetle birlikte Firefox'un pazar payı düştü. Ocak 2016 itibarıyla çeşitli istatistiklere göre Firefox'un masaüstü tarayıcıları arasındaki kullanım oranı %9 ile %16 arasında değişmekte, bu da onu en popüler ikinci tarayıcı yapmaktadır. Mozilla'ya göre Aralık 2014 itibarıyla dünya çapında yaklaşık 500 milyon Firefox kullanıcısı bulunmaktadır. , Firefox'un kullanım oranı StatCounter verilerine göre, %6,18 olarak kaydedildi. Firefox, Google Chrome (%63,32), Safari (%13,13) ve Microsoft Edge (%10,75) gibi masaüstü web tarayıcılarından sonra kullanım oranlarında dördüncü sırada yer almaktadır. Tüm platformlarda ise kullanım payı %2,94 olarak kaydedilmiştir. Tarihçe Firefox projesi, Mozilla projesinin deneysel bir dalı olarak Dave Hyatt, Joe Hewitt ve Blake Ross tarafından başlatıldı. Bu grup, Netscape’in sponsor olmasından kaynaklanan ticari gereksinimlerin, ayrıca özelliklerin geliştiriciler tarafından belirlenmesinin Mozilla tarayıcısına zarar verdiğini düşünüyordu. Mozilla Suite’in “fazlalıkları” olarak gördükleri şeyleri atmak için tek başına çalışan bir tarayıcı oluşturdular. Firefox adını alacak bu tarayıcının, ileride Mozilla Suite’in yerini almasını umuyorlardı. 3 Nisan 2003’te Mozilla Organizasyonu, o tarihten itibaren Mozilla Suite yerine Firefox ve Thunderbird’e odaklanacağını açıkladı. Mozilla Suite gönüllüleri ise SeaMonkey projesini oluşturdu ve 2005’te SeaMonkey, tamamen Mozilla Application Suite’in yerine geçti. Firefox projesi birkaç kez isim değişikliğine gitmek zorunda kaldı. Projenin ilk adı Phoenix (Türkçesi: Zümrüdüanka) idi. Mitolojide yanarak öldükten sonra kendi küllerinden yeniden doğan bir kuş olan Zümrüdüanka’nın “külleri”, ilk “tarayıcı savaşlarında” Microsoft Internet Explorer tarafından öldürülen Netscape Navigator’ı temsil ediyordu. Ancak Phoenix markası Phoenix Technologies’e ait olduğu için bu addan vazgeçildi ve Firebird adında karar kılındı. Bu ad ise Firebird adını kullanan açık kaynaklı veritabanı yazılımı projesinin tepkisine neden oldu. Mozilla Vakfı, karışıklığı önlemek için tarayıcının Mozilla Firebird adını kullanacağını açıkladıysa da tartışmalar sürdü ve 9 Şubat 2004’te tarayıcının adı Mozilla Firefox olarak değiştirildi. Firefox, kızıl panda adlı hayvanın takma adıdır ve Firefox’un maskotu olarak da bu hayvan benimsenmiştir. 2016 yılında Mozilla, Firefox'un Gecko mimarisini ve diğer bileşenlerini iyileştirmeyi amaçlayan Quantum adlı bir proje duyurdu. Bu proje, tarayıcının performansını artırmayı, mimarisini modernleştirmeyi ve tarayıcıyı çoklu işlem modeline geçirmeyi hedefliyordu. Bu iyileştirmeler, Google Chrome'un payının azalması ve performansının gerilemeye başladığı şikayetlerinin ardından geldi. Ancak bu değişiklikler, Firefox için mevcut eklentilerin yeni sürümlerle uyumsuz hale getirilmesine neden oldu. Mevcut mimari yerine, Chrome ve diğer yeni tarayıcılara benzer olacak şekilde tasarlanmış yeni bir uzantı sistemi tercih edildi. Kasım 2017'de piyasaya sürülen Firefox 57, Quantum tabanını içeren ilk sürüm oldu ve bu nedenle Firefox Quantum olarak adlandırıldı. Mozilla'dan bir yetkili, Quantum'un tarayıcının 1.0 sürümünden bu yana yapılan "en büyük güncelleme" olduğunu belirtti. Mimarinin ilk sürümlerinde yanıt vermeyen ve çöken sayfalar, aynı işlem içinde yüklenen diğer sayfaları etkilemekteydi. Chrome her yüklenen sekme için ayrı işlemler kullanırken, bellek tüketimi ile performansı dengelemek için Firefox varsayılan olarak dört bölüm üzerine sekme görevlerini dağıtmaktadır. İşlem sayısı ayarlanabilir olduğu için performansı artırırken bellek kullanımını da arttırmaktadır, bu nedenle daha büyük RAM kapasitesine sahip bilgisayarlar için uygundur. 3 Mayıs 2019'da Mozilla sunucularındaki bir ara sertifikanın süresinin dolması, Firefox'un tüm tarayıcı eklentilerini (add-on'ları) otomatik olarak devre dışı bırakmasına ve kilitlemesine neden oldu. Mozilla, bu sorunun giderilmesine hemen sonra Mozilla Studies bileşenlerini kullanarak düzeltmeyi hedefledi. 13 Ocak 2022 tarihinde Firefox'un HTTP/3 uygulamasındaki bir sorun, bir kaç saat kesintiye yol açtı. Özellikler Firefox’un özellikleri arasında sekmeli gezinti, yazım denetimi, yazarken arama, canlı yer imleri, akıllı yer imleri, indirme yöneticisi ve coğrafi konuma duyarlı gezinti sayılabilir. Firefox’un bütünleşik arama sistemi varsayılan olarak çoğu ülkede Google’ı, Türkiye’de Yandex’i kullanır. Bunlara ek olarak Firefox, web geliştiricilerine yönelik Hata Konsolu ve DOM Denetçisi gibi birçok bütünleşik araç sunar. Pocket entegrasyonu sayesinde Firefox’ta okuma listesine eklenen sayfalar başka cihazlarda çevrimdışı olarak okunabilir. WebRTC teknolojisini kullanarak uyumlu sistemlerle görüntülü görüşme, ekran paylaşımı ve dosya paylaşımı yapmayı sağlayan Firefox Hello özelliği 2016’da tarayıcıdan kaldırılmıştır. Üçüncü şahıslar tarafından geliştirilen eklentiler aracılığıyla Firefox’a yeni işlevler eklenebilir. Firefox eklentileri, WebExtensions adlı HTML ve JavaScript API’ı aracılığıyla geliştirilir. Bu sistem, Google Chrome ve Microsoft Edge eklentileriyle büyük ölçüde uyumludur. Eski Firefox eklentileri XUL ve XPCOM API’ları ile geliştiriliyordu; ancak bu eklentiler yeni Firefox’un çok işlemli mimarisiyle uyumlu olmadıkları için Firefox 57’den itibaren “eski teknoloji eklentiler” adını almıştır ve artık desteklenmemektedir. Kullanıcılar, kendilerinin veya üçüncü şahısların geliştirdiği temaları yükleyerek Firefox’un görünümü de değiştirebilirler. Eklentiler ve temalar Firefox Eklentileri adlı web sitesi üzerinden yüklenir. Standartlar Firefox; HTML4 (ve HTML5’in neredeyse tamamı), XML, XHTML, MathML, SVG 2 (kısmi), CSS, ECMAScript (JavaScript), DOM, XSLT, XPath ve alfa saydamlık içeren APNG (hareketli PNG) görselleri gibi birçok web standardını destekler. Ayrıca WHATWG tarafından oluşturulan istemci taraflı depolama ve canvas elementi gibi standart önerilerini de destekler. Bu standartlar, Firefox’un Gecko adlı layout motoruna ve Spidermonkey adlı JavaScript motoruna entegre edilir. Firefox, Acid2 adlı standartlara uyumluluk testini 3.0 sürümünden beri geçmektedir. Mozilla, Firefox’un Acid3 testini geçmeyi hedeflemediğini; çünkü testin SVG yazı tipleri bölümünün eskidiğini onun yerini alan WOFF standardının tüm büyük tarayıcılar tarafından kabul edildiğini açıklamıştır. 2011'de SVG yazı tipi testleri Acid3 testinden çıkarmış, böylece Firefox 4 ve sonraki sürümleri testte 100 üzerinden 100 puan almaya başlamıştır. Firefox, kimlik avı ve zararlı yazılım koruması sunmak üzere Google’ın geliştirdiği Safe Browsing adlı özel bir protokolünü de destekler. Windows Vista ve sonraki Windows sürümlerinde, Firefox 38 ve sonraki sürümler HTML5 Encrypted Media Extensions (EME) ile korunan video içeriklerini oynayabilir. Bu amaçla kullanılan Adobe Primetime İçerik Çözme Modülü kapalı kaynaklı olduğu için Firefox onu bir “sandbox” ortamında çalıştırarak sisteme erişimini kısıtlar, ayrıca modüle her seferinde rastgele bir cihaz kimliği bildirerek kullanıcının bu modül aracılığıyla takip edilmesini önler. Firefox 47 sürümünden itibaren Windows ve macOS’te Google’ın Widevine İçerik Çözme Modülü de desteklenir. Böylece Netflix, Amazon Video, BluTV gibi servislerin şifrelenmiş HTML5 videoları izlenebilir. Yerelleştirme Firefox, en fazla dilde kullanılabilen web tarayıcısıdır. 2004’te çıkan ilk sürümü Türkçe dahil 28 dil ve lehçeyi destekliyordu. Günümüzde Firefox, 97 dil ve lehçede kullanılabilmektedir. Platform desteği Firefox'un masaüstü sürümü Windows, macOS ve Linux'ta kullanılabilir. Android için Firefox uygulaması yalnızca Android'de, iOS için Firefox uygulaması ise yalnızca iOS'te desteklenmektedir. Firefox kaynak kodu çeşitli işletim sistemler için derlenebilir ama yazılımın resmi sürümleri aşağıdaki sistemler için sunulmaktadır: Kullanımı Firefox'un kullanımı, kisişelleştirilmesi ve püf noktaları ile ilgili olarak Mozilla'nın resmi destek sayfası üzerinden geniş bilgi edinilebilir. Mozilla Firefox, farklı amaçlara yönelik binlerce eklenti desteğine sahiptir. Bu eklentilere https://addons.mozilla.org adresinden ulaşabilir. Bir sayfayı yenilemek için diğer tarayıcılarda olduğu gibi F5 tuşunu kullanabilir ancak bu, Firefox önbelleğini tamamen yenilemez. Sayfayı önbellekle (cache) beraber yenilmek için Ctrl + F5 kullanılmalıdır. Firefox'da adres çubuğundan girilerek ulaşılabilen gizli bazı sayfalar bulunmaktadır: about: — Firefox hakkında bilgi about:buildconfig — Kullanılan araçlar ve parametreler about:cache — Hafıza ve disk belleği hakkında bilgi about:cache?device=memory — Hafıza belleği bilgileri about:cache?device=disk — Disk belleği bilgileri about:config — Gelişmiş kullanıcı ayarları (prefs.js) için grafik arayüz about:credits — Mozilla Projesi'ne katkıda bulunanların listesi about:license — Lisans sözleşmesi about:logo — Logo about:performance — Tarayıcı görev yöneticisi about:plugins — Kurulmuş yan uygulamalar ve bunlar hakkında bilgiler about:mozilla — Mozilla Kitabından özlü sözler about:robots — Robotlar hakkında ayrıntılı bilgiler about:protections — Engellenen izleyiciler hakkında bilgiler Markalaşma ve logo "Mozilla Firefox" adı, Mozilla'nın tescilli bir ticari markasıdır; resmi Firefox logosu ile birlikte, belirli koşullar altında kullanılabilir. Resmi ikili dosyaları değiştirilmemiş biçimde yeniden dağıtan herkes, Firefox adını ve markasını bu dağıtım için kullanabilir, ancak temel kaynak kodunu değiştiren dağıtımlara kısıtlamalar getirilmiştir. "Firefox" adı, kızıl panda lakabından türetilmiştir. Mozilla, Firefox logosu dosyalarını açık kaynak lisansları altına koymuştur, ancak ticaret markası yasalarının uygulandığı bağlamlarda değiştirilmiş veya benzer logoların görüntülenmesine izin verilmeyen ticaret markası yönergelerine sahiptir. Mozilla Vakfı'nın niyetleri konusunda, bazı açık kaynak dağıtımlarının "Firefox" ticaret markasını kullanmalarını engelleme konusunda bazı tartışmalar yaşanmıştır. Açık kaynak tarayıcılar, "kitlesel pazar hakimiyeti yerine pazarda daha fazla seçenek ve yenilik sağlar." Mozilla Vakfı Başkanı Mitchell Baker, 2007'de verdiği bir röportajda, dağıtımların kaynak kodunu değiştirmedikleri sürece Firefox ticaret markasını özgürce kullanabileceklerini ve Mozilla Vakfı'nın tek endişesinin kullanıcıların "Firefox" kullanırken tutarlı bir deneyim elde etmeleri olduğunu açıklamıştır. Kodların resmi marka ve isim kullanmadan dağıtılmasına izin vermek için Firefox derleme sistemi içinde bir "marka anahtarı" bulunmaktadır. Bu anahtar, genellikle gelecekteki Firefox sürümlerinin alfa sürümleri için kullanılır ve kodun resmi logo ve isim olmadan derlenmesine izin verir; bu da Firefox ticaret markasıyla ilgili kısıtlamalar olmadan üretilmiş türev bir çalışmanın ortaya çıkmasına olanak tanır. Markasız derlemede, ticari markalı logo ve isim, serbestçe dağıtılabilir genel bir dünya logosu ve değiştirilmiş sürümün kaynak aldığı sürüm serisinin adıyla değiştirilir. "Firefox" adı altında değiştirilmiş sürümlerin dağıtılması, temel kodda yapılan değişikliklerin Mozilla tarafından açıkça onaylanmasını ve resmi marka kullanımını gerektiriyordu. Örneğin, resmi logo kullanmadan "Firefox" adını kullanmak izin verilmezdi. Debian projesi, 2006'da resmi Firefox logosunu kullanmayı bırakma kararı aldığında (çünkü o dönemde Mozilla'nın telif hakkı kısıtlamaları Debian'ın kurallarıyla uyumsuzdu), Mozilla Vakfı temsilcisinden bu durumun kabul edilemez olduğu ve yayınlanan ticaret markası kurallarına uymaları veya dağıtımlarında "Firefox" adını kullanmayı bırakmaları istendi. Debian, değiştirilmiş Firefox sürümünü "Iceweasel" olarak markalamaya geçti (ancak 2016'da Firefox'a geri döndü). GNU IceCat, GNU Projesi tarafından dağıtılan başka bir türetilmiş Firefox sürümüdür ve kendi markalamasını sürdürmektedir. Görsel kimlik Firefox simgesi, Firefox yazılımının resmi Mozilla sürümünü ve resmi dağıtım ortaklarının sürümlerini belirtmek için kullanılan bir ticari markadır. Bu nedenle, Firefox'un değiştirilmiş sürümlerini dağıtan yazılım dağıtıcıları simgeyi kullanmaz. Firefox'un erken Firebird ve Phoenix sürümleri, birçok diğer profesyonel yazılım paketiyle karşılaştırıldığında makul görsel tasarımlara sahip olarak kabul edildi, ancak birçok profesyonel yazılım paketine kıyasla yetersiz kaldı. Ekim 2003'te, profesyonel arayüz tasarımcısı Steven Garrity, Mozilla'nın görsel kimliği ile ilgili olduğunu düşündüğü her şeyi kapsayan bir makale yazdı. Kısa bir süre sonra Mozilla Vakfı, Garrity'yi yeni görsel kimlik ekibinin başına getirdi. Şubat 2004'te Firefox 0.8'in piyasaya sürülmesi, yeni markalaşma çabalarının başlamasını gördü. Bu, Mozilla ile uzun süredir ilişkisi olan web geliştiricileri grubu silverorange tarafından yapılan yeni simge tasarımları içeriyordu. Son tasarımlar, Camino üzerinde çalışmış olan Jon Hicks tarafından yapıldı. Logo daha sonra gözden geçirildi ve güncellendi ve büyütüldüğünde bulunan birkaç kusur düzeltildi. Logoda gösterilen hayvan, stilize edilmiş bir tilkidir, ancak "firefox" genellikle kızıl panda için yaygın bir isimdir. Hicks'e göre panda, "gerçekten doğru imgeleri çağrıştırmadı" ve geniş bir şekilde tanınmadı. Haziran 2019'da Mozilla, Firefox logosunu yeniden tasarlanmış bir şekilde tanıttı ve bu değişiklik resmi olarak sürüm 70'te uygulandı. Yeni logo, Firefox etrafında bir marka sistemi oluşturma çabasının bir parçasıdır ve artık Firefox markası altında tanıtılan eşleştirme uygulamaları ve hizmetleri için bir paket olarak sunulmaktadır. Pazar payı Firefox 1.0 sürümü 9 Kasım 2004 tarihinde piyasaya sürüldüğünden beri indirme oranları artarak devam etmektedir. Temmuz 2009 itibarıyla Firefox bir milyardan fazla kez indirilmiştir. Bu sayı, yazılım güncellemeleri yoluyla yapılan indirmeleri veya üçüncü taraf web sitelerinden yapılanları içermez. Bu, bir kullanıcı sayısını temsil etmez, çünkü bir indirme birçok makineye yüklenebilir, bir kişi yazılımı birden fazla kez indirebilir veya yazılım üçüncü bir taraftan temin edilebilir. Temmuz 2010'da IBM, tüm çalışanlarından (yaklaşık 400,000 kişi) varsayılan tarayıcı olarak Firefox kullanmalarını istedi. Firefox, Kasım 2011'e kadar en çok kullanılan ikinci web tarayıcısıydı, ancak bu tarihten itibaren Google Chrome tarafından geçildi. Mozilla'ya göre, Firefox Ekim 2012 itibarıyla 450 milyondan fazla kullanıcıya sahipti. 2023 yılının başlarına kadar, Firefox dünya genelinde tüm platformlarda kullanılan web tarayıcıları arasında kullanım payı açısından dördüncü sıradaydı ve masaüstü tarayıcılarda dördüncü sırada yer alıyordu, kullanım payı ise %2.77'ydi.Mozilla'nın Firefox Halka Açık Veri raporuna göre, Masaüstü istemcilerinin aylık aktif kullanıcı sayısı 2017 yılında yaklaşık olarak 310 milyondan 2023 yılında 200 milyona düşmüştür. Ekim 2020'den itibaren Firefox'un masaüstü pazar payı, eskiden en popüler olduğu ülkelerde düşmeye başladı. Eritre'de, Ekim 2020'de %50 olan pazar payı, Eylül 2021'de %9.32'ye düşmüştür. Küba'da ise, Eylül 2020'de %54.36 olan pazar payı, Eylül 2021'de %38.42'ye düşmüştür. Kazandığı ödüller ve başarılar 2004 Forbes.com Firefox'u en iyi tarayıcı ilân etti. 2005 PC World Product of the Year ve 100 Best Products of 2005 CNET Editörün seçimi UK Usability Professionals' Association Best Software Award PC Magazine Editörün seçimi ödülü. 2006 CNET Editörün seçimi PC World's 100 Best Products of 2006 2007 Webware Webware 100 winner PC World 100 Best Products of 2007 2008 CNET, Safari, Chrome, Firefox ve Internet Explorer'ı karşılaştırdı; performans, güvenlik ve özellikleri ile Firefox en iyi tarayıcı seçildi. PC Magazine Editörün seçimi PC World, 100 Best Products of 2008 Webware 100 winner 2009 LinuxQuestions.org Members Choice Awards 2010 CNET Top 10 Mac Downloads 2011 CNET Editörün seçimi 2012 Şubat ayında Tom's Hardware Safari 5.1.2, Google Chrome 17, Mozilla Firefox 10, Opera 11.61 ve Internet Explorer 9'u hem Ubuntu 11.10 hem de Windows 7'de karşılaştırdı. Firefox, Windows üzerindeki en başarılı tarayıcı seçildi. Gelişmeler Mozilla Firefox, 3.0 sürümü için bir rekor denemesi yaptı. Guiness rekoru denemesi 8 milyonu aşan indirmeyle başarılı oldu. 17 Haziran 2008'deki İndirme Günü ile ilk 24 saat içinde 8 milyondan fazla indirilme sayısına ulaşan Firefox bununla bir günde en çok indirilen yazılım unvanının sahibi oldu. Tom's Hardware sitesinin Haziran 2013'te gerçekleştirdiği testlerde Firefox'un 22. sürümü, pazardaki popüler tarayıcılar arasında "en hızlı tarayıcı" ve "en başarılı tarayıcı" unvanını ele geçirdi. Firefox'un Ağustos 2013'te çıkan mobil sürümüyle mobil tarayıcıya Türkçe dil seçeneği eklendi. Firefox'un 31. sürümü PC Mag tarafından yapılan 21 Ağustos 2014'te değerlendirmede Internet Explorer, Google Chrome ve Apple Safari'yi geride bırakarak 1. sırada tamamladı. Ayrıca bakınız Mozilla Firefox OS Mozilla Thunderbird Özgür yazılım Servo (yazılım) Dış bağlantılar Mozilla resmî sitesi Firefox eklentileri Mozilla Türkiye Mozilla Geliştirici Ağı Kaynakça Ayrıca bakınız Android için Firefox Özgür FTP istemcileri 2002 yazılımları Ücretsiz çapraz platform yazılımları Özgür çokdilli yazılımlar C++ ile programlanmış ücretsiz yazılımlar Gecko tabanlı yazılımlar Gopher istemcileri İnternet tarihi RSS okuyucu Mac OS X web tarayıcıları POSIX web tarayıcıları XUL kullanan yazılımlar Mozilla Kamu Lisansı kullanan yazılımlar Linux web tarayıcıları Windows web tarayıcıları OS/2 web tarayıcıları AmigaOS web tarayıcıları Özgür web tarayıcıları


text: e-posta ya da e-mail, İnternet üzerinden gönderilen dijital mektup. Elektronik posta kavramının kısma adıdır. Görsel olarak kâğıt bir mektup ile aralarında büyük bir ayrım yoktur. e-postalara resim, müzik, video gibi her türlü dosya türü eklenebilir ve diğer alıcının bilgisayarına aktarılabilir. Her gün dünyada milyarlarca e-posta gönderilmektedir. Ucuzluğu ve kolaylığı nedeniyle kâğıt mektuplardan daha yaygın olarak kullanılmaktadır ancak güvenilirliğinin yetersizliği nedeniyle resmî işlerde kullanımı oldukça kısıtlıdır. e-posta hesapları, bu hizmeti veren çeşitli sitelerden ücretsiz veya belirli bir ücret karşılığında açılabilir. e-posta adresleri; kullanıcı adı, adres imi, hesabın oluşturulduğu sitenin e-posta sunucusunun adı, nokta (.) ve site uzantısının aralık bırakılmadan yazılması ile oluşur. Örneğin: vikipedist@vikipedi.org. "@" işareti (kuyruklu a) ise "vikipedi.org adlı yerde" demektir. Örneğin vikipedi.org'da olan birisi Ağ sayfasıyla ve özel ileti programları (Microsoft Outlook, Thunderbird, vs.) ile çeşitli protokollerle (IMAP, POP3, vs.) iletiye ulaşılır. Bileşenleri Gönderen ya da Kimden (İng. ): İletiyi gönderenin adresi (İng. ) ve adı. Burada otomatik olarak kişinin adı olarak gözükse de başka kişinin adı ile de gönderim yapmak mümkündür. Alıcı ya da kime (İng. ): İletiyi alanın adresi ve adı. İletinin kime yolladığını gösterir. İleti adresinin arasına "," virgül koyarak birden fazla kişiye yollamak olanaklıdır. Eğer adresiniz gozükmüyorsa, Bcc ile gizlenmiş olabilir. Konu (İng. ): İletiyi özetleyen başlık, genelde daha sonradan anımsanmakta ve iletileri ayırmakta yardımcı olur. Etik olarak yazılması önerilir. Tarih (İng. ): İleti gönderildiğindeki yerel tarih ve saat. Genelde yollayan sunucu veya ileti programı bu saati otomatik olarak ekler. Bazen saat ve gün ayarı bozuk olarak yeni bir ileti, eskiymiş gibi gözükebilir. İleti gövdesi (İng. ): Burada iletinin kendisi ve genel olarak kullanıcı imzası yer alır. Karbon kopya "Kk" (İng. , , yani eskiden daktilolarda karbon kâğıdıyla yapılan çoğaltmaya atfen): Aslen gönderilen kişiye ek olarak iletinin başka alıcılara gönderilmesini sağlar. İleti buraya yazılan kişilere doğrudan hitap etmemektedir, ileti bu kişilere bilgilendirme amacı ile yollanmıştır. Gizli karbon kopya "Gkk" (İng. , ): Kapalı Karbon Kopya olarak da bilinir. Buraya yazılan alıcılar iletide gözükmez. Etik olarak birçok kişiye gönderilen gayriresmî iletiler için bu alanın kullanılması uygun düşer. Bu tür alıcı gizleme yığın iletiye (İng. ) karşı da koruma sağlar. Yanıtla (İng. ): Belli bir adresten gelen iletiyi yanıtlamak icin kullanılır. Alıcı kısmına otomatik olarak ileti yollayanın adresi alınır. En çok kullanılan fonksiyonlardan biridir. Herkesi yanıtla (İng. ): Yanıtlanan iletiyi, gelen iletinin ve kısmında yazılmış olan tüm adreslere yollamak için kullanılır. En çok suistimal edilen fonksiyonlardan biridir. Genelde tüm adreslere açık olarak ve gereksiz adresler gider. Bilgisayara giren virüslerin kullandığı düzeneklerdendir. Yönlendirme (İng. ()): Gelen bir iletinin bir başka adrese yönlendirilmesini sağlar. Ek (İng. ): Yazıya ek olarak yollanan dosyalardır. Dosyalar eklenmeden önce Base64 yöntemiyle kodlanırlar. Ses, resim, video, yazı başta olmak üzere birçok değişik formatta dosya eklenebilir. Virüslerin başlıca yayılma yollarından biridir. Bilinmeyen dosya eklerinin açılması önerilmez. Sorunlar e-posta ile iletişimde karşılaşılan en büyük sorunlardan biri istenmeyen toplu e-postalar yani yığın iletilerdir. Bunun dışında zararlı programcıkların (virüs vs.) yayılması ve kişisel bilgilerin çalınması tehlikesi de vardır. Ayrıca bakınız e-posta programı Kaynakça Amerika Birleşik Devletleri icatları


text: Pascal (Paskal okunur) bilgisayar programlama dili pek çok öğrenciye bilgisayar programlamayı öğreten ve çeşitli versiyonları bugün hâlâ yaygın olarak kullanılmaya devam eden en önemli programlama dillerinden biridir. İlk Macintosh işletim sisteminin çoğu ve TeX Pascal ile yazılmıştır. Bilgisayar bilimcisi Niklaus Wirth Pascal'ı 1970'te yapısal programlamayı derleyiciler için daha kolay işlenir hale getirebilmek amacıyla geliştirmiştir. Adını matematikçi ve düşünür Blaise Pascal'dan alan Pascal, Algol programlama dilinden türemiştir. Wirth, Pascal'dan başka Modula-2 ve Oberon programlama dillerini de geliştirmiştir. Bu diller Pascal'a benzerler ve ayrıca nesneye yönelik programlamayı da desteklerler. Temel sözdizimi Bir dilin sözdizimine örnek olarak yaygın biçimde bir "Merhaba dünya" programı gösterilir. Aşağıda Pascal ile yazılmış bir "Merhaba dünya" programı görebilirsiniz: program MerhabaDunya(output); uses crt; begin Write('Merhaba Dünya!'); end. Pascal'da tüm programlar "Program" anahtar sözcüğü ile başlar ve ardından "Begin" / "End" anahtar sözcükleri ile sınırlanan bir blok gelir. Pascal dilinde harflerin büyüklüğü-küçüklüğü önemli değildir. İfadeler noktalı virgül ile ayrılır ve programlar bir nokta ile bitirilir. Bazı derleyiciler için "Program" satırı zorunlu değildir. Orijinal halinde Pascal, tümüyle prosedürel bir dildir ve programlar if, while, for ve benzeri yapılardan oluşur. Pascal ve C Pascal ve C dilleri yaklaşık aynı zamanlarda geliştirilmişlerdir ve aralarında önemli benzerlikler vardır. Orijinal Pascal ile C'nin ikisi de yapısal programlama fikrini gerçekleştiren küçük ve prosedürel dillerdir. İkisinde de dinamik bellek ayırma ve işaretçi işleme (İng. pointer manipulation) mümkündür. Ancak, bu iki dil dışarıdan bakıldığında farklı görünürler (C programları genelde Pascal programlarından kısadır). Tartışma yaratan farklılıklardan bir tanesi, Pascal'ın atama için := ve karşılaştırma için = imlerini kullanmasıdır. Matematikte = imi her iki amaç için de kullanıldığından, programcılar bazen yanlışlıkla Pascal'da :=, C'de ise == kastedildiği halde daha kısa olan = imini kullanırlar. C'nin tasarımcıları atama işleminin karşılaştırma işleminden daha sık kullanıldığını, dolayısıyla kısa olan imin atama işlemi için kullanılması gerektiğini savunurlar. Pascal'ın savunucuları ise, yanlışlıkla atama yapmanın yanlışlıkla karşılaştırma yapmaktan çok daha tehlikeli olduğunu savunurlar. Bu savunma, eğer, C'de olduğu gibi, bir if ifadesi içinde atama yapılabiliyorsa, kesinlikle doğrudur. Bu tartışma, iki dilin tasarım mantıkları arasındaki farka işaret eder. Pascal, en azından kısmi olarak, bir eğitim dili olarak tasarlanmıştır. Yanlışlıklara yol açabilecek sözdizimi yapılarından kaçınılmış, sözdiziminin anlaşılması kolay olmasına dikkat edilmiştir. C'nin tasarımcıları ise dili programların kısa olması için tasarlamışlardır. Bu iki dil arasındanki başka bir fark da, Pascal'ın "strongly typed" olmasıdır. Yani, bir değişken kullanılmadan önce belirli bir tipe sahip olmak üzere tanımlanmalıdır ve farklı tiplerden iki değişken birbirlerine atanamazlar. Bu sınırlama pek çok programlama yanlışını önler. C'nin tersine, Pascal'da iç içe fonksiyon tanımlamak mümkündür. Orijinal Pascal'da program parçaları ayrı ayrı derlenemezler ve derleme anında boyutu bilinmeyen diziler kullanmak mümkün değildir. Ancak bu sınırlamalar, Pascal'ın bazı versiyonlarında kaldırılmıştır. pascal biraz zor ama çözüldüğü zaman zevkli bir hale gelir.. Turbo pascal gibi programlar özellikle 'C' olup oyunlarda önde gelen programlardır. Pascal derleyicileri İlk Pascal derleyicileri (örneğin kendisi de Pascal ile yazılmış olan UCSD p-System derleyicisi) Pascal programlarını makineden bağımsız p-Code'a çevirmek üzere tasarlanmışlardı. Bu kod, sonradan her sistem için ayrı bir program tarafından yorumlanıyordu. Sonuç olarak, yalnızca küçük yorumlayıcı kısım diğer mimarilere taşınmak (port edilmek) zorundaydı. 1980'lerde Anders Hejlsberg Nascom-2 için Blue Label Pascal derleyicisini yazdı. Daha sonra Borland'da çalışmaya başlayan Hejlsberg, burada derleyicisini IBM PC için baştan yazıp, adını Turbo Pascal koydu. Borland, Turbo Pascal'ı Hejlsberg'in Blue Label'ı sattığı fiyattan çok daha ucuza, 49 dolara sattı. Ucuza elde edilebilen Borland derleyicisinin 1980'lerin sonunda IBM PC üzerinde yoğunlaşmaya başlayan Pascal topluluğunda büyük etkisi oldu. BASIC yerine yapısal bir programlama dili arayan pek çok PC amatörü Turbo Pascal'ı kullanmaya başladı. Yalnızca bir mimaride çalışan Turbo Pascal, programları doğrudan Intel 8088 makine diline çeviriyordu, dolayısıyla yorumlama kullanan yaklaşımdan daha hızlı idi. Super Pascal, dile nümerik olmayan etiketler ve bir return ifadesi ekledi. 1990'larda değişik mimariler için işletilebilir kod üretebilen derleyiciler kullanılmaya başlandığında Pascal programları pek çok makine diline kolayca derlenebilir hale geldiler. Borland, Turbo Pascal'a 5.5 versiyonunda nesneye yönelim ekledi. Borland daha sonra daha geniş bir nesneye yönelim desteği istediğine karar verip, Apple'ın önerdiği (hala bir standart olmayan) Object Pascal taslağını kullanarak Delphi'yi geliştirmeye başladı. Borland da başta bu dili Delphi'de Object Pascal olarak adlandırdıysa da, sonradan dilin adını da Delphi olarak değiştirdi. Pascal'ın bu 'lehçesini' destekleyen başka derleyiciler de vardır. Herkesin kullanımına açık derleyiciler Herkesin kullanımına açık bazı Pascal derleyicileri aşağıda sıralanmıştır: P4 derleyicisi: Pascal kullanılarak yazılan (UCSD p-System dahil olmak üzere) pek çok Pascal derleyicisinin temeli olan derleyici. FreePascal da Pascal kullanılarak yazılmıştır (ve kendi kendini derleyebilir). FreePascal, kullanışlı ve güçlü bir derleyici olarak tasarlanmıştır ve eski uygulamaları derlemek için kullanılabileceği gibi, yeni uygulamalar yazmak için de geliştirilmiştir. Lazarus Geçmişteki eleştiriler 1980'lerde ve 1990'ların başındaki kadar olmasa da hâlâ popüler olan Pascal, yine de "ciddi" programlama için uygun olmadığı ve yalnızca eğitim için kullanılabileceği savıyla eleştirilmiştir. C'nin yaratıcılarından olan Brian Kernighan, 1981'de yazdığı makalesi Why Pascal Is Not My Favorite Programming Language (Pascal Niçin Benim En Sevdiğim Dil Değildir) ile bu eleştirileri özetlemiştir. Öte yandan, 1980'lerde Apple Lisa ve Macintosh gibi büyük projeler Pascal'a dayanıyorlardı. Aradan geçen zaman içinde, Pascal gelişmeyi sürdürmüş ve bu sayede Kernighan'ın eleştirileri artık modern Pascal versiyonları için geçerli olmaktan çıkmıştır. Yeterli bilgiye sahip olmayan pek çok kimse bugün hâlâ bu eleştirilerin geçerli olduğunu düşünmektedir. Pascal üzerindeki bu haksız damga, bugün Pascal'ın önündeki en büyük sorunlardan biridir. Pascal Yordamsal programlama dilleri Yapısal programlama dilleri


text: Olaylar 1815 - Napolyon'un son zaferi Ligny Meydan Muharebesi, ünlü Waterloo Savaşı'ndan iki gün önce gerçekleşti. 1903 - Ford Motor Şirketi kuruldu. 1903 - Pepsi Cola Şirketi, markasını ve amblemini tescil ettirdi. 1919 - Merzifon isyanı. 1919 - Yörük Ali Efe, Yunan müfrezesini imha etti. 1920 - Yara bandı, Earle Dickson tarafından icat edildi. 1924 - Trabzon'da "Yeni Yol" isimli günlük gazetenin çıkmaya başlaması. 1932 - Almanya'da yarı askeri Nazi örgütleri SA ve SS üzerindeki Hükûmet yasağı kaldırıldı. 1938 - Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü kuruldu. Spor artık devlet denetiminde. 1940 - Henri Philippe Pétain, Alman işgalinin ardından Fransa Başbakanı oldu. 1940 - Litvanya'da komünist yönetim kuruldu. 1949 - Devlet Tiyatro ve Operası Kuruluş Yasası yürürlüğe girdi ve Muhsin Ertuğrul Genel Müdür olarak atandı. 1950 - TBMM, Türkçeleştirilmiş ezanın eskiden olduğu gibi Arapça okunmasına dair kanunu kabul etti. 1952 - Osmanlı hanedanı kadınlarına Türkiye'ye dönme izni çıktı. 1960 - Yassıada'da tutuklu bulunan eski Başbakan Adnan Menderes sinir krizi geçirdi ve revire kaldırıldı. 1961 - İlk Türk Otomobili Projesi "Devrim Otomobili" için çalışmalara başlandı. 1961 - Rus balet Rudolf Nureyev Batı'ya iltica etti. 1963 - Vostok 6 ile dünya yörüngesine fırlatılan Rus kozmonot Valentina Tereşkova, uzaya seyahat eden ilk kadın oldu. 1964 - Amerikalı siyahi hakları önderi Martin Luther King, Nobel Barış Ödülü'nü kazandı. 1967 - İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi ve eşi Şahbanu Farah Pehlevi Türkiye'ye geldi. 1968 - Sırrı Acar, Avrupa Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda şampiyon oldu. 1970 - 15 Haziran'da işçiler, İzmit Gebze'den İstanbul'a doğru yürüyüşe geçmişlerdi. Yürüyüş sırasında geçilen yerlerdeki işçilerin de katılımıyla, 15-16 Haziran işçi direnişi olarak adlandırılan bu olaylar, 5 kişinin ölmesi ve İstanbul ve Kocaeli'de sıkıyönetim ilan edilmesi ile sona erdi. 1973 - TRT - MEB ortaklığıyla hazırlanan, Üniversite Giriş Sınavı Hazırlık Kursları televizyondan yayınlanmaya başlandı. 1976 - Güney Afrika'da siyahların yaşadığı Soweto kasabasında, Afrikaans dilinde eğitimi protesto eden öğrencilerin üzerine ateş açan Güney Afrika Polis'i, 600 öğrenciyi öldürdü. 1983 - Yuri Andropov, SSCB Başbakanı oldu. 1987 - Türkiye'yi ziyaret eden İran Başbakanı Mir Hüseyin Musavi'nin, Anıtkabir'i ziyaret etmemesi tepkiyle karşılandı. Erdal İnönü, Başbakanlık önüne siyah çelenk bıraktı. 1988 - Mehmet Ali Birand'ın "İşte PKK, işte Apo" başlıklı röportajı nedeniyle, Milliyet gazetesi toplatıldı. 1991 - Başbakan Yıldırım Akbulut istifasını, Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a verdi. 1994 - Amasya Kütüphanesi'nden çalınan tarihi Kuran, Ayşegül Tecimer'in yalısının bahçesinde bulundu. 1994 - Anayasa Mahkemesi, Demokrasi Partisi'nin (DEP) kapatılmasına ve bu Parti'nin üyesi olan, 5'i ceza evindeki 13 Milletvekili'nin üyeliğinin sona ermesine karar verdi. 2000 - 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e, "Devlet Şeref Madalyası" verildi. 2002 - İstanbul Boğazı’nda “Modisk” adlı nehir tipi Rus gemisi ile "Aqua-2" isimli bir yolcu teknesi çarpıştı. Batan teknede kaybolan 4 yolcudan 2’sinin cesedi bulundu. 2007 - Hint asıllı Amerikalı astronot Sunita Williams, uzayda en uzun süre kalan kadın astronot unvanının sahibi oldu. 2013 - Gezi Parkı protestolarında, Berkin Elvan gaz kapsülüyle vuruldu. Aylarca komada kalan Berkin, 11 Mart 2014'te hayatını kaybetti. 2015 - 5 Seconds of Summer'da gitarist olan Michael Clifford, Londra'daki konser sırasında görsel amaçlı konulan fişekler yüzünden saçları yandı ve hafif bir şekilde yaralandı. Doğumlar 1139 - Konoe, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 76. imparatorudur (ö. 1155) 1313 - Giovanni Boccaccio, İtalyan yazar ve şair (ö. 1375) 1583 - Axel Oxenstierna, İsveçli bir devlet adamı (ö. 1654) 1613 - John Cleveland, İngiliz şair (ö. 1658) 1633 - Jean de Thévenot, Fransız Doğu gezgini (ö. 1667) 1723 - Adam Smith, İskoç filozof ve ekonomist (ö. 1790) 1752 - Salavat Yulayev, Başkurtistan istiklal savaşcısı ve şairidir (ö. 1800) 1786 - Anne Elizabeth Baker, İngiltere'de yaşamış olan filolog, tarihçi ve illüstratör (ö. 1861) 1793 - Diego Portales, Şilili siyasetçi (ö. 1837) 1801 - Julius Plücker, Alman fizikçi, matematikçi ve akademisyendir (ö. 1868) 1813 - Otto Jahn, Alman arkeolog (ö. 1869) 1829 - Geronimo, Apaçi reisi (ö. 1909) 1858 - John Peter Russell, Avustralyalı ressam (ö. 1930) 1858 - V. Gustav, İsveç Kralı (ö. 1950) 1866 - Germanos Karavangelis, Yunan din adamı (ö. 1935) 1882 - Muhammed Musaddık, İranlı siyasetçi (ö. 1967) 1888 - Alexander Friedman, Rus fiziksel evren bilimci ve matematikçi (ö. 1925) 1890 - Stan Laurel, Amerikalı komedyen aktör (Laurel ve Hardy ikilisinden) (ö. 1965) 1897 - Georg Wittig, Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1987) 1902 - Barbara McClintock, 1983 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Amerikalı bilim insanı (ö. 1992) 1902 - George Gaylord Simpson, Amerikalı bir taşılbilimci (ö. 1984) 1907 - Jack Albertson, Amerikalı aktör, komedyen, dansçı ve şarkıcı (ö. 1981) 1915 - John Wilder Tukey, Amerikalı istatistikçi (ö. 2000) 1917 - Fedon Gizikis, Yunan generaldir (ö. 1999) 1917 - Katharine Graham, Amerikalı bir yayıncıydı (ö. 2001) 1920 - John Howard Griffin, Amerikalı fotoğraf sanatçısı (ö. 1980) 1920 - Raymond Lemieux, Kanadalı organik kimyager (ö. 2000) 1920 - José Portillo, bir Meksikalı avukat ve politikacıydı (ö. 2004) 1926 - Efraín Ríos Montt, Guatemalalı asker ve siyasetçi (ö. 2018) 1926 - Gu Fangzhou, Çinli tıp bilimcisi (ö. 2019) 1927 - Ariano Suassuna, Brezilyalı oyun yazarı, romancı, denemeci, şair, öğretmen, avukat ve öğretim görevlisi (ö. 2014) 1928 - Annie Cordy, Belçikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2020) 1928 - Ernst Stankovski, Avusturyalı aktör 1929 - Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Kuveyt emiri (ö. 2020) 1930 - Vilmos Zsigmond, Macar-Amerikalı sinematograf ve En İyi Sinematografi Akademi Ödülü sahibi (ö. 2016) 1934 - Eileen Atkins, İngiliz oyuncu ve senaristtir 1937 - Simeon Sakskoburggotski, 1943-1946 yıllarında Bulgaristan çarı 1937 - Erich Wolf Segal, Amerikalı yazar, senarist ve eğitimci (ö. 2010) 1938 - Joyce Carol Oates, Amerikalı yazar 1942 - Walter Schwimmer, Avusturyalı siyasetçi ve diplomat 1943 - Raymond Ramazani Baya, Demokratik Kongolu siyasetçi ve eski bakan (ö. 2019) 1944 - Henri Richelet, Fransız ressam (ö. 2020) 1946 - John Astor, İngiliz iş insanı ve siyasetçidir 1946 - Tom Harrell, Amerikalı caz trompetçisi ve kompozitörüdür 1946 - Esen Püsküllü, Türk sinema oyuncusu 1949 - Fatma Belgen, Türk sinema ve dizi oyuncusu 1952 - Yıldırım Öcek, Türk tiyatro ve televizyon oyuncusu (ö. 2018) 1952 - Yorgo Papandreu, Yunan siyasetçi 1952 - Alexander Zaitsev, Olimpiyat, Dünya ve Avrupa şampiyonu Sovyet buz patenci 1953 - Daniel Cohen, Fransız ekonomist ve akademisyen (ö. 2023) 1954 - Jeffrey Ashby, Emekli Amerikan denizci ve astronot 1955 - Laurie Metcalf, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı 1955 - Giuliana Salce, İtalyan yürüyüşçü 1956 - II. Mesrob Mutafyan, Ermeni din adamı ve Türkiye Ermenileri'nin 84'üncü patriğiydi (ö. 2019) 1959 - Abraham Løkin Hansen, Faroeli futbolcu ve teknik direktör 1960 - Tuğrul Asi Balkar, Türk şair 1961 - Can Dündar, Türk araştırmacı gazeteci ve yazar 1962 - Arnold Vosloo, Güney Afrikalı aktör 1963 - Sandman, Amerikalı profesyonel güreşçi 1964 - Martin Feifel, Alman oyuncu 1966 - Jan Železný, Çek cirit atıcı 1967 - Jürgen Klopp, Alman eski futbolcu ve futbol antrenörü 1969 - Bénabar, Fransız şarkıcı, söz yazarı ve besteci 1970 - Phil Mickelson, Amerikalı golfçü 1971 - Tupac Shakur, Amerikalı rap müzik sanatçısı, şair ve senarist (ö. 1996) 1972 - John Cho, Kore doğumlu Amerikalı oyuncu ve müzisyen 1972 - Andy Weir, Amerikalı roman yazarı ve yazılımcı 1973 - Balçiçek İlter, Türk TV sunucusu ve gazeteci 1973 - Federica Mogherini, İtalyan merkez sol siyasetçi 1978 - Daniel Brühl, Alman oyuncu 1978 - Lyndsey Marshal, İngiliz oyuncu 1980 - Nehir Erdoğan, Türk oyuncu 1980 - Sibel Kekilli, Türk asıllı Alman oyuncu 1982 - Christoph Letkowski, Alman aktör, müzisyen ve şarkıcı 1982 - Missy Peregrym, Kanadalı aktris ve eski model 1982 - Rəşad Fərhad Sadıqov, Azeri futbolcu 1983 - Naz Elmas, Türk sinema, televizyon ve tiyatro oyuncusu 1986 - Fernando Muslera, Uruguaylı futbolcu 1987 - Aya Sameshima, Japon millî futbolcu 1988 - Tarık Langat Akdağ, Kenya asıllı Türk uzun mesafe koşucu 1990 - Nezaket Erden, Türk oyuncu 1993 - Alex Len, Ukraynalı profesyonel basketbolcu 1994 Marina Brunello, İtalyan satranç büyükustası Rezar, Hollandalı profesyonel güreşçi Ryohei Michibuchi, Japon futbolcu 1997 - Jean-Kévin Augustin, Fransız futbolcu Ölümler 1201 - İbnü'l Cevzî, Arap din, tarih ve tıp bilgini (d. 1116) 1265 - Dokuz Hatun, Kerait prensesi 1752 - Joseph Butler, İngiliz filozof (d. 1692) 1850 - William Lawson, İngiliz kâşif (d. 1774) 1858 - John Snow, İngiliz doktor ve anestezi ve tıbbi hijyenin geliştirilmesinde liderdir (d. 1813) 1909 - Süleyman Selim Efendi, Sultan Abdülmecid'in oğlu (d. 1861) 1929 - Oldfield Thomas, Britanyalı zoolog (d. 1858) 1940 - Joseph Meister, Louis Pasteur tarafından kuduz aşısı olan ilk kişi (d. 1876) 1944 - Marc Bloch, Fransız tarihçi (d. 1886) 1947 - Bronisław Huberman, Çestohova'da doğan Polonyalı kemancı (d. 1882) 1953 - Margaret Bondfield, İngiliz politikacı (d. 1873) 1958 - Imre Nagy, Macar siyasetçi (d. 1896) 1961 - Marcel Junod, İsviçreli doktor (d. 1904) 1962 - Aleksey Antonov, Sovyet Ordusunun generali (d. 1896) 1963 - Richard Kohn, Avusturyalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1888) 1966 - Şakir Zümre, Türk hukukçu ve Cumhuriyet döneminin ilk sanayicisi (d. 1885) 1977 - Wernher von Braun, Alman bilim insanı (d. 1912) 1979 - Ignatius Kutu Acheampong, 13 Ocak 1972'den 5 Temmuz 1978'e kadar Gana'yı yöneten general (d. 1931) 1979 - Ayhan Işık, Türk sinema oyuncusu (d. 1929) 1979 - Ayşe Sıdıka Avar, Türk öğretmen (d. 1901) 1979 - Nicholas Ray, Amerikalı film yönetmeni (d. 1911) 1994 - Kristen Pfaff, Amerikalı bas gitarist (d. 1967) 2006 - Cüneyd Orhon, Türk kemençe sanatçısı (d. 1926) 2012 - Nayif bin Abdülaziz el-Suud, Suudi prens (d. 1934) 2012 - Susan Tyrrell, Amerikalı oyuncu, ressam ve yazar (d. 1945) 2013 - Josip Kuže, Hırvat asıllı Yugoslav futbolcu ve teknik direktör (d. 1952) 2013 - Ottmar Walter, Alman futbolcu (d. 1924) 2014 - Ayşe Şasa, Türk senarist ve yazar (d. 1941) 2016 - Jo Cox, Birleşik Krallık İşçi Partisi milletvekili (d. 1974) 2017 - John G. Avildsen, Amerikalı film yönetmeni (d.1935) 2017 - Christian Cabrol, Fransız kalp cerrahı (d. 1925) 2017 - Stephen Furst, Amerikalı oyuncu ve televizyon film yönetmeni (d. 1955) 2017 - Curt Hanson, Amerikalı siyasetçi (d. 1943) 2017 - Helmut Kohl, Almanya Başbakanı (d. 1930) 2018 - Martin Bregman, Amerikalı film yapımcısı (d. 1926) 2019 - Frederick Andermann, Kanadalı doktor ve akademisyen (d. 1930) 2019 - Erzsébet Gulyás-Köteles, Macar jimnastikçi (d. 1924) 2020 - John Benfield, İngiliz oyuncu (d. 1951) 2020 - Haribhau Jawale, Hint politikacı (d. 1953) 2020 - Paulinho Paiakan, Brezilyalı politikacı (d. 1953) 2020 - Patrick Poivey, Fransız aktör ve dublaj sanatçısı (d. 1948) 2021 - Frank Bonner, Amerikalı aktör ve film yönetmeni (d. 1942) 2021 - Zhou Qingjun, Tayvan'da yaşayan Çinli insan hakları aktivisti ve siyasetçi (d. 1943) 2021 - Jabu Mabuza, Güney Afrikalı iş insanı ve girişimci (d. 1958) 2022 - Tony Boskovic, Futbol hakemidir (d. 1933) 2022 - Yuri Fedotov, Rus siyasetçi ve diplomat (d. 1947) 2022 - Antonio Montero Moreno, İspanyol Roma Katolik başpiskopos (d. 1928) 2022 - Tim Sale, Amerikalı çizgi roman sanatçısı (d. 1956) 2023 - Alfredo Rojas, Arjantinli eski profesyonel futbolcu (d. 1937) 2023 - Gino Mäder, İsviçreli yol ve pist bisikleti yarışçısı (d. 1997) Tatiller ve özel günler İrlanda'da "Bloomsday" Türkiye Kamu Çalışanları Günü 0616 16


text: Olaylar 1756 - İrlanda'nın koruyucu azizlerinden, Aziz Patrick'in (385-461) adına kutlanan bir festival olan Aziz Patrick Günü, ilk kez New York'ta da kutlandı. 1776 - Amerikan Devrimi: George Washington ve Henry Knox'un kente bakan tepelere topçu birliklerini konuşlandırmasının ardından İngiliz güçleri, Boston'u terk etmek zorunda kaldı. 1816 - 38 tonluk 'Elise' adlı buharlı tekne, kaptan Pierre Andriel yönetiminde, Manş Denizi'ni aşan ilk buharlı tekne oldu. 1845 - Küçük paketlerde kullanılan lastik bandın patenti alındı. 1861 - İtalya, ulusal birliğini kurdu. 1891 - Ahmed İhsan Tokgöz, Servet-i Fünûn dergisini kurdu. 1901 - Van Gogh'un resimleri Paris'te Bernheim-Jeune galerisinde sergilenmeye başladı. 1890'da intihar eden sanatçı, yaşamı boyunca sadece bir tane resim satabilmişti. 1915 - Çanakkale Savaşı: Kraliyet Donanması Komutanı Amiral Sackville Carden, görevinden ayrıldı. 1920 - İngilizler, Eskişehir ve Afyon'dan çekildiler. 1921 - Londra'da ilk doğum kontrol kliniği açıldı. Kliniğe başvuranlara, düşük ücretle korunma araç gereçleri verildi. 1926 - "Demir Sanayinin Tesisine Dair Kanun" TBMM'de kabul edildi. 1927 - İtalya'da müzmin bekarların ağır vergi ödemeleri için kanun çıkarıldı. 1941 - Alman denizaltı kaptanı Otto Kretschmer'in denizaltısı batırıldı ve esir alındı. 1944 - Varlık Vergisi'nin tasfiyesine ilişkin yasa yürürlüğe girdi. 1948 - Belçika, Fransa, Hollanda, Birleşik Krallık ve Lüksemburg arasında, 50 yıl süreli Brüksel Antlaşması imzalandı ve Batı Avrupa Birliği kuruldu. 1954 - İspanya'yı kura sonucunda eleyen Türkiye millî futbol takımı, FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazandı. 1961 - Vicente Calderón Stadyumu'nun yapımına başlandı. 1965 - 30 milyon dolarlık hacmi olan Türk-İsrail Ticaret Antlaşması imzalandı. 1966 - ABD donanması'na ait "Alvin" adlı araştırma-kurtarma denizaltısı, İspanya kıyıları açıklarında ABD'ye ait kayıp hidrojen bombası'nı buldu. 1968 - PTT ile Northern Electric firmasının işbirliğiyle kurulan telefon fabrikasında yapılan ilk yerli telefon cihazları, 157 liradan satışa çıkarıldı. 1969 - Golda Meir, İsrail'in ilk kadın Başbakanı oldu. 1970 - My Lai katliamı: ABD Ordusu, olayı örtbas etmeye çalıştıkları için 14 subay hakkında soruşturma başlattı. 1972 - Eti Gıda San. ve Tic. A.Ş. Eskişehir'de kuruldu. 1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Ankara Sıkıyönetim Komutanı, Sıkıyönetim Koordinasyon Toplantısı'nda konuştu: "Türk Mimar Mühendisler Odası Birliği bizce sabıkalı bir yerdir. Adam öldürmekten 24 yıl ağır hapse mahkûm olan Mahmut Esat Güven, burada iki tabanca ile birçok parlamentere ders verirken yakalanmıştır." 1985 - İki ünlü oyun yazarı Arthur Miller ve Harold Pinter, hapiste bulunan Uluslararası Yazarlar üyesi yazarları ziyaret etmek amacıyla Türkiye'ye geldi. 1995 - Azerbaycan'da 15 Mart'ta başlatılan ve Türkiye'nin de adının karıştığı bir darbe girişimi bastırıldı. Devlet Başkanı Haydar Aliyev'i devirmek isteyen OMON Birlikleri'nin Komutanı Albay Ruşen Cevadov dahil olmak üzere, 400 kişi yaşamını yitirdi. 1995 - Michael Jordan, basketbola geri dönme kararı aldı. 2020 - 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası, koronavirüs pandemisi nedeniyle 2021'e ertelendi. Doğumlar 763 - Harun Reşit, Abbâsîler'in 5. Halifesi (ö. 809) 1231 - Shijō, Japon İmparatoru (ö. 1242) 1473 - IV. James, İskoç Kralı (ö. 1513) 1548 - Honda Tadakatsu, Japon samuray ve daimyō (ö. 1610) 1600 - Aleksey Trubetskoy, Trubetskoy Hanedanı'nın son üyelerinden biri (ö. 1680) 1685 - Jean-Marc Nattier, Fransız ressam (ö. 1766) 1709 - Molla Veli Vidadî, Azeri şair ve din adamı (ö. 1809) 1733 - Carsten Niebuhr, Alman matematikçi, haritacı ve kaşif (ö. 1815) 1768 - Kaʻahumanu, Hawaiʻ i Krallığı'nda konsort kraliçe (ö. 1832) 1834 - Gottlieb Daimler, Alman mühendis (ö. 1900) 1849 - Charles Francis Brush, Amerikalı buluşçu, girişimci ve iş insanı (ö. 1929) 1862 - Charles Laval, Fransız ressam (ö. 1894) 1865 - Gabriel Narutowicz, Polonyalı politikacı (ö. 1922) 1866 - Alf Victor Guldberg, Norveçli matematikçi (ö. 1936) 1873 - Margaret Bondfield, İngiliz politikacı (ö. 1953) 1874 - Stephen Samuel Wise, Yahudi haham ve siyonist lider (ö. 1949) 1875 - Mike Bernard, Amerikalı Ragtime müzisyeni (ö. 1936) 1877 - Otto Gross, Avusturyalı psikanalist (ö. 1920) 1879 - Sid Grauman, Amerikalı şovmen (ö. 1950) 1881 - Walter Rudolf Hess, İsviçreli fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1973) 1888 - Paul Ramadier, Fransız Başbakanı (ö. 1961) 1888 - Nugent Slaughter, Amerikalı müzisyen (ö. 1968) 1896 - Tacülmüluk, İran Kraliçesi (ö. 1982) 1900 - Alfred Newman, Amerikalı besteci, aranjör ve film müziği şefidir (ö. 1970) 1900 - Manuel Plaza, Şilili sporcu (ö. 1969) 1902 - Chaim Gross, Amerikalı bir heykeltıraş ve eğitimciydi (ö. 1991) 1902 - Bobby Jones, Amerikalı golfçü (ö. 1971) 1907 - Jean Van Houtte, Belçikalı bir politikacı (ö. 1991) 1915 - Bill Roycroft, Avustralyalı Olimpik binici şampiyonu (ö. 2011) 1919 - Nathaniel Adams Coles, Amerikalı caz müzisyeni (ö. 1965) 1920 - Mucibur Rahman, Bangladeş'in ilk Başbakanı ve Devlet Başkanı (ö. 1975) 1921 - Meir Amit, İsrailli politikacı ve general aynı zamanda üçüncü Mossad direktörü (ö. 2009) 1922 - Patrick Suppes, Amerikalı bir filozoftur (ö. 2014) 1925 - Mansour Rahbani, Lübnanlı müzisyen ve besteci (ö. 2009) 1926 - Siegfried Lenz, Alman yazar (ö. 2014) 1928 - Neriman Köksal, Türk sinema oyuncusu (ö. 1999) 1928 - Jean Panisse, Fransız aktör (ö. 2021) 1929 - Peter Ludwig Berger, Amerikalı sosyolog ve teolog (ö. 2017) 1930 - James Irwin, Amerikalı astronot (ö. 1991) 1933 - Asa Lanova, İsviçreli kadın bale dansçısı ve yazar (ö. 2017) 1936 - Ken Mattingly, Amerikalı astronottu 1937 - Ramdas Agarwal, Hint siyasetçi (ö. 2017) 1938 - Rudolf Nureyev, SSCB'li (daha sonra Avusturyalı) bale dansçısı (ö. 1993) 1939 - Atilla Dorsay, Türk sinema eleştirmeni, yazar, gazeteci ve mimar 1939 - Bill Graham, Kanadalı siyasetçidir (ö. 2022) 1939 - Giovanni Trapattoni, İtalyan futbol adamı 1940 - Ruşen Güneş, Türk müzisyen 1941 - Paul Kantner, Amerikalı rock müzisyeni ve gitaristi ve aktivist (ö. 2016) 1942 - John Wayne Gacy, Amerika'nın en önemli seri katillerindendir (ö. 1994) 1944 - Pattie Boyd, İngiliz manken, fotoğrafçı 1946 - Georges J.F. Kohler, Alman biyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1995) 1946 - Larry Langford, Amerikalı siyasetçi (ö. 2019) 1948 - William Gibson, Amerikalı roman yazarı 1949 - Pat Rice, Kuzey İrlandalı eski millî futbolcu ve antrenör 1950 - Mehmet Ali İrtemçelik, Türk politikacı 1951 - Kurt Russell, Amerikalı oyuncu 1952 - Barry Horne, Britanyalı hayvan hakları savunucusudur (ö. 2001) 1954 - Kazım Arslan, Türk avukat ve siyasetçi (ö. 2019) 1954 - Lesley-Anne Down, İngiliz asıllı Amerikalı oyuncu ve model 1955 - Gary Sinise, Amerikalı oyuncu ve film yönetmeni 1961 - Sam Bowie, ABD'li basketbolcu 1961 - Dana Reeve, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2006) 1962 - Kalpana Chawla, Hint asıllı Amerikalı astronot (ö. 2003) 1964 - Lee Dixon, İngiliz futbolcudur 1964 - Rob Lowe, Amerikalı aktör, yapımcı ve yönetmendir 1964 - Jacques Songo'o, Kamerunlu millî futbolcudur 1967 - Billy Corgan, ABD'li müzisyen, söz yazarı ve bestecisidir 1969 - Alexander McQueen, İngiliz moda tasarımcısı ve desinatör (ö. 2010) 1972 - Mia Hamm, Amerikalı kadın millî futbolcu 1973 - Caroline Corr, İrlandalı şarkıcı 1975 - Puneeth Rajkumar, Hint oyuncu, yapımcı ve şarkıcı (ö. 2021) 1975 - Test, Kanadalı profesyonel güreşçi (ö. 2009) 1976 - Stephen Gately, İrlandalı şarkıcı (ö. 2009) 1976 - Zita Molnár, Macar masa tenisi oyuncusu 1976 - Álvaro Recoba, Uruguaylı futbolcu 1976 - Antoine van der Linden, Hollandalı futbolcu 1979 - Stormy Daniels, Amerikalı porno yıldızı, senarist ve yönetmen 1979 - Samoa Joe, Samoa asıllı Amerikalı profesyonel güreşçidir 1981 - Dilek Serbest, Türk manken ve oyuncu 1981 - Servet Çetin, Türk futbolcu 1982 - Mamedali Karadanov, Türkmen futbolcu 1983 - Raul Meireles, Portekizli futbolcu 1985 - Tuğba Karademir, Türk artistik buz patencisi 1986 - Edin Džeko, Boşnak millî futbolcudur 1987 - Federico Fazio, Arjantinli futbolcu 1988 - Claire Elise Boucher, daha çok bilinen sahne adı ile Grimes, Kanadalı şarkıcı, söz yazarı, albüm yapımcısı ve müzik video yönetmeni 1988 - Rasmus Elm, İsveçli eski millî futbolcudur 1988 - Fraser Forster, İngiliz asıllı bir futbolcudur 1989 - Shinji Kagawa, Japon futbolcu 1990 - Andrew Hozier-Byrne veya yalnızca Hozier, İrlandalı şarkıcı 1991 - Kyotaro Yamakoshi, Japon futbolcu 1992 - John boyega, İngiliz-Nijeryalı bir aktör ve yapımcıdır 1997 - Katie Genevieve Ledecky, Çek asıllı Amerikalı yüzücü Ölümler MÖ 45 - Titus Labienus, Romalı asker (d. MÖ 100 civarı) 180 - Marcus Aurelius, Roma İmparatoru (d. 121) 624 - Ebû Cehil, Mekke'nin liderlerinden (d. 556) 1008 - Kazan, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 65. imparatorudur (d. 968) 1040 - I. Harold, İngiltere Kralı (d. 1015) 1272 - Go-Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 88. imparatorudur (d. 1220) 1361 - Hasan, Türk asıllı Memlûk sultanıdır (d. 1334) 1425 - Ashikaga Yoshikazu, Ashikaga şogunluğunun beşinci şogunudur (d. 1407) 1642 - Jakub Zadzik, Polonya Büyük Taç Sekreteri (d. 1582) 1650 - Carl Gyllenhielm, İsveçli asker ve politikacı (d. 1574) 1680 - François de La Rochefoucauld, Fransız yazar (d. 1613) 1782 - Daniel Bernoulli, Hollandalı matematikçi (d. 1700) 1826 - Ferdinand Bauer, Avusturyalı botanik ressamı (d. 1760) 1830 - Laurent de Gouvion Saint-Cyr, Fransa mareşali ve Marki (d. 1764) 1831 - Napoleon Louis Bonaparte, Hollanda Krallığı'nın Bonapart Hanedanı'ndan gelen son kralı (d. 1804) 1846 - Friedrich Wilhelm Bessel, Almanyalı gök bilimci ve matematikçi (d. 1784) 1849 - II. William, Hollanda Kralı, Lüksemburg Büyük Dükü ve Limburg Dükü (d. 1792) 1853 - Christian Andreas Doppler, Avusturyalı matematikçi ve fizikçi (d. 1803) 1862 - Jacques Fromental Halévy, Fransız besteci (d. 1799) 1872 - Aleksa Simić, Sırp siyasetçi (d. 1800) 1879 - Ludwig Reichenbach, Alman bitki bilimci ve ornitolog (d. 1793) 1885 - Susan Bogert Warner, Amerikalı yazar (d. 1819) 1890 - Władysław (Ladislaus) Taczanowski, Polonyalı ornitoloji ve zooloji uzmanı bilim insanı (d. 1819) 1893 - Jules Ferry, Fransa eski Başbakanı (d. 1832) 1911 - Paul Arbaud, Fransız kitap koleksiyoncusu ve hayırsever (d. 1832) 1917 - Franz Brentano, Alman psikolog ve filozof (d. 1838) 1922 - Gördesli Makbule, Türk Kurtuluş Savaşı'nda Yunanlarla savaşırken 20 yaşında ölen Türk kadını (d. 1902) 1926 - Aleksey Brusilov, I. Dünya Savaşı sırasında Rus komutan (d. 1853) 1927 - Victorine Louise Meurent, Fransız ressam ve ressam modeli (d. 1844) 1937 - Joseph Austen Chamberlain, İngiliz siyasetçi - 1925 Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştür (d. 1863) 1949 - Alexandra Ekster, Rus-Fransız tiyatro tasarımcısı, ressam (d. 1882) 1952 - Ali Rıza Özdarende Türk politikacı ve din adamı (d. 1876) 1956 - Irène Joliot-Curie, Fransız bilim insanı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1897) 1974 - Louis Kahn, Amerikalı mimar (d. 1901) 1976 - Luchino Visconti, İtalyan sinemacı (d. 1906) 1978 - Ceyhun Atuf Kansu, Türk şair (d. 1919) 1988 - Nikolas Asimos, Yunan besteci (d. 1949) 1990 - Capucine, Fransız oyuncu (d. 1931) 1993 - Helen Hayes, Amerikalı oyuncu (d. 1900) 1995 - Ruşen Cevadov, Azeri asker ve siyasetçi (d. 1951) 1996 - René Clément, Fransız film yönetmeni (d. 1913) 2001 - Angel Mojsovski, Makedon komünist aktivist, Yugoslavya Cephesi'nde savaşan asker, Halk Kahramanı Nişanı sahibi (d. 1923) 2005 - George Kennan, Amerikalı diplomat (d. 1904) 2006 - İstemihan Taviloğlu, Türk besteci (d. 1945) 2007 - John Backus, Amerikalı matematikçi (d. 1924) 2011 - Michael Gough, Britanyalı karakter oyuncusu (d. 1916) 2011 - Ferlin Husky, (doğum adıyla: Terry Preston ya da Simon Crum), Amerikalı country müzisyeni (d. 1925) 2012 - III. Şenuda, Mısırlı hristiyan ortodoks din adamı (d. 1923) 2013 - Olivier Metzner, Fransız ceza avukatı (d. 1949) 2014 - Mareike Carrière, Alman oyuncu, sunucu ve çevirmen (d. 1954) 2014 - Muhammed Salah Cedidi, Tunuslu millî futbolcudur (d. 1938) 2014 - L'Wren Scott, Amerikalı stilist ve moda tasarımcısı (d. 1964) 2015 - Ashley Adams, Avustralyalı atıcı (d. 1955) 2015 - Guido Zappa, İtalyan bir matematikçi (d. 1915) 2016 - Ralph David Abernathy III, Amerikalı siyasetçi ve iş insanı (d. 1959) 2016 - Shozo Awazu, Japon dövüş ve judo ustası (d. 1923) 2016 - Aluf Meir Dagan, İsrailli asker ve siyaset adamı (d. 1945) 2016 - Paul Daniels, İngiliz illüzyonist ve televiyoncu (d. 1938) 2016 - Larry Drake, Amerikalı oyuncudur (d. 1949) 2016 - Léonie Geisendorf, Polonya doğumlu İsveçli mimardır (d. 1914) 2016 - Zoltán Kamondi, Macar film yönetmeni, oyuncu, yapımcı ve senarist (d. 1960) 2016 - Marian Kociniak, Polonyalı aktör (d. 1936) 2016 - Solomon Marcus, Romanyalı semiyotikçi, matematikçi ve seçkin akademisyen (d. 1925) 2017 - Robert Day, İngiliz film yönetmenidir (d. 1922) 2017 - Auntie Fee, Amerikalı You Tube ünlüsü kadın sunucu, oyuncu ve yemek uzmanıdır (d. 1957) 2017 - Lawrence Montaigne, Amerikalı oyuncu, yazar, dansçı ve dublördür (d. 1931) 2017 - Laurynas Stankevičius, Eski Litvanya başbakanı ve siyasetçi (d. 1935) 2017 - Derek Walcott, Saint Lucialı şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1930) 2018 - Geneviève Fontanel, Fransız kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936) 2018 - Mike Allan MacDonald, Kanadalı stand-up komedyen ve oyuncu (d. 1954) 2018 - Zdeněk Mahler, Çek yazar, müzikolog, pedagog ve senarist (d. 1928) 2019 - Ken Bald, Amerikalı çizgi roman sanatçısı (d. 1920) 2019 - Ulf Bengtsson, İsveçli profesyonel masa tenisi oyuncusudur (d. 1960) 2019 - Bill Burlison, Amerikalı siyasetçi (d. 1931) 2019 - René Fontès, Fransız spor yöneticisi ve siyasetçi (d. 1941) 2020 - Michael Broadbent, İngiliz şarap eleştirmeni, iş insanı ve yazar (d. 1927) 2020 - Manuel Serifo Nhamadjo, bir Gine-Bissau'lu politikacı (d.1958) 2020 - Stephen Schwartz, Amerikalı patolog (d. 1942) 2020 - Lyle Waggoner, Amerikalı oyuncu, manken ve heykeltıraş (d. 1935) 2020 - Betty Williams, Kuzey İrlandalı barış gönüllüsü ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1943) 2021 - Helenês Cândido, Brezilyalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1935) 2021 - Xosé Ramón Barreiro Fernández, İspanyol tarihçi (d. 1936) 2021 - Ayla Karaca, gerçek adı ile Atina Miloharakti, Türkiye Rumu oyuncu (d. 1933) 2021 - John Magufuli, Tanzanyalı öğretim görevlisi ve siyasetçi (d. 1959) 2022 - Peter Bowles, İngiliz tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936) 2022 - Oksana Şvets, Ukraynalı oyuncu (d. 1955) 2023 - Adrian Duivestein, Hollandalı siyasetçi ve eğitimci (d. 1950) 2023 - Lance Reddick, Amerikalı tiyatro, film ve televizyon oyuncusu (d. 1962) 2023 - Guy Troy, Amerikalı bir modern pentatletti (d. 1923) 2023 - Dubravka Ugrešić, Hırvat yazar (d. 1949) Tatiller ve özel günler Berdül’aczin (Kocakarı Soğuklarının) sonu Aziz Patrick Günü 0317 17


text: Olaylar 1578 - Vadiü'l-Mehazin Muharebesi, Portekizlilere karşı Osmanlı İmparatorluğu ve müttefiki olan Fas birliklerinin kesin zaferiyle sona erdi. 1683 - Dom Perignon ilk şampanyayı üretti. 1791 - Osmanlı ile Avusturya Devletleri arasında Ziştovi Antlaşması imzalandı. 1870 - Kızılhaç Derneği, Birleşik Krallık'ta kuruldu. 1923 - Rauf Bey (Orbay) Başbakanlıktan ayrıldı. 1940 - Taksim Gazinosu açıldı. İstanbul Belediyesi'nin açtığı gazinonun amacı halka ucuz eğlence sağlamaktı. 1944 - Anne Frank, Naziler tarafından yakalandı. 1945'te toplama kampında öldü. Saklanırken tuttuğu notlar sonradan klasik haline geldi. 1950 - TSKB - Türkiye Sınai Kalkınma Bankası kuruldu. 1958 - Uluslararası Para Fonu'nun baskısıyla yüksek devalüasyona gidildi. Dolar 2 lira 80 kuruştan, 9 liraya çıktı. 1959 - İstanbul'da yumurta büyüklüğünde dolu yağdı. Yaralanmalar ve maddi hasar meydana geldi. 1976 - İspanya Kralı Juan Carlos, siyasi tutukluların %90'ını affetti. 1983 - İtalya'da ilk kez bir sosyalist, Sosyalist Parti Genel Sekreteri Bettino Craxi, Başbakanlık görevine getirildi. 1986 - Yargıtay, ameliyatla cinsiyet değiştiren Bülent Ersoy'un erkek olduğuna karar verdi. 1987 - Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, Türkiye'nin İran'a silah satan ülkeler arasında olduğunu ileri sürdü. 1988 - Samsun ve Sinop sahillerine, zehirli oldukları bildirilen çok sayıda varil vurdu. 1995 - Hırvatistan'nın Krayina Sırp Cumhuriyeti'ya karşı saldırılarına başlamasıyla, Fırtına Harekâtı başladı. 2005 - Senarist Safa Önal, filme çekilmiş 395 senaryosuyla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi. 2019 - Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletine bağlı Dayton kentinde gerçekleşen silahlı saldırıda 10 kişi hayatını kaybetti, 27 kişi yaralandı. 2020 - 2020 Beyrut patlamaları: Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta, Beyrut Limanı'nda bir depoda bulunan 2 bin 750 ton amonyum nitrat infilak etti; 154 kişi öldü, 6 bin kişi yaralandı. Kentte büyük hasar meydan geldi. Doğumlar 1521 - VII. Urbanus, Katolik Kilisesi'nin 228. Papası (ö. 1590) 1792 - Percy Bysshe Shelley, İngiliz şair (ö. 1822) 1801 - Augustin-Alexandre Dumont, Fransız heykeltıraş (ö. 1884) 1805 - William Rowan Hamilton, İrlandalı matematikçi (ö. 1865) 1834 - John Venn, İngiliz matematikçi (ö. 1923) 1859 - Knut Hamsun, Norveçli romancı, oyun yazarı, şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1952) 1901 - Louis Daniel Armstrong, Amerikalı caz trompetçisi (ö. 1971) 1912 - Daniel Aaron, Amerikalı yazar ve akademisyen (ö. 2016) 1912 - Raoul Wallenberg, İsveçli mimar, iş insanı, diplomat ve yardımsever (ö. 1947) 1920 - Helen Thomas, Amerikalı gazeteci ve muhabir (ö. 2013) 1921 - Maurice Richard, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve koç (ö. 2000) 1927 - Turgut Uyar, Türk şair (ö. 1985) 1928 - Gerard Damiano, Amerikalı porno film yönetmeni (ö. 2008) 1930 - Ali Sistani, Irak'taki en önemli Şiî dini lider 1932 - Frances E. Allen, Amerikalı bilgisayar bilimcisi (ö. 2020) 1934 - Dallas Green, Amerikalı eski beyzbol oyuncusu, yönetici ve menajer (ö. 2017) 1935 - Carol Arthur, Amerikalı aktris (ö. 2020) 1940 - Hilmi Özkök, Türk asker ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 24. Genelkurmay Başkanı 1941 - Zeki Ökten, Türk yönetmen (ö. 2009) 1942 - Don S. Davis, Amerikalı aktör ve ressam (ö. 2008) 1943 - Vicente Alberto Álvarez Areces, İspanyol politikacı (ö. 2019) 1944 - Orhan Gencebay, Türk müzisyen 1952 - Moya Brennan, Grammy Ödülü adayı Kelt folk şarkıcısı 1953 - Hiroyuki Usui, Japon eski millî futbolcu 1954 - Anatoliy Kinah, Ukraynalı siyasetçi 1955 - Billy Bob Thornton, Amerikalı oyuncu, film yazarı ve müzisyen 1957 - John Wark, İskoç millî futbolcu 1958 - Mary Decker, Amerikalı bayan eski orta mesafe koşucusu 1958 - Silvan Şalom, İsrailli sağ siyasetçi ve bakan 1959 - John Gormley, İrlandalı politikacı 1960 - José Luis Rodríguez Zapatero, İspanyol siyasetçi ve Başbakan 1961 - Barack Obama, ABD'nin 44. Başkanı 1965 - Dennis Lehane, Amerikalı yazar ve senarist 1965 - Fredrik Reinfeldt, İsveçli siyasetçi ve Başbakan 1965 - Michael Skibbe, Alman futbolcu ve teknik direktör 1968 - Daniel Dae Kim, Amerikalı oyuncu 1969 - Max Cavalera, Brezilyalı şarkıcı, gitarist ve söz yazarı 1970 - John August, Amerikalı senarist, yönetmen ve oyuncu 1970 - Ron Lester, Amerikalı oyuncu (ö. 2016) 1971 - Jeff Gordon, Amerikalı yarış arabası sürücüsü 1973 - Marcos, Brezilyalı millî futbolcu 1974 - Kily González, Arjantinli millî futbolcu 1975 - Andy Hallett, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2009) 1975 - Nikos Liberopulos, Yunan forvet oyuncusu 1977 - Luís Boa Morte, Portekizli millî futbolcu ve teknik direktör 1981 - Marques Houston, Amerikalı R&B şarkıcısı ve oyuncu 1981 - Meghan, Amerikalı oyuncu ve manken, Britanya Kraliyet Ailesi üyesi 1982 - Öykü Gürman, Türk şarkıcı 1983 - David Cerrajería, İspanyol futbolcu 1983 - Greta Gerwig, Amerikalı oyuncu, yönetmen, senarist ve oyun yazarı 1984 - Alexis Ruano Delgado, İspanyol futbolcu 1985 - Robbie Findley, Amerikalı futbolcu 1985 - Mark Milligan, Avustralyalı millî futbolcu 1987 - Marreese Speights, Amerikalı profesyonel eski basketbolcu 1987 - Jang Keun-suk, Güney Koreli oyuncu, şarkıcı ve model 1987 - Antonio Valencia, Ekvadorlu millî futbolcu 1988 - Tom Parker, İngiliz müzisyen 1989 - Jessica Mauboy, Avustralyalı şarkıcı-şarkı yazarı ve oyuncu 1990 - Hikmet Balioğlu, Türk futbolcu 1991 - Izet Hajrović, Boşnak millî futbolcu 1992 - Cole Sprouse, Amerikalı oyuncu 1992 - Dylan Sprouse, Amerikalı oyuncu 1994 - Almila Ada, Türk oyuncu 1995 - Andreas Vindheim, Norveçli milli futbolcu 1996 - Muhammed Enes Yılmaz, Türk futbolcu 1998 - Aytaç Şaşmaz, Türk oyuncu Ölümler 1060 - I. Henri, 20 Temmuz 1031'den 4 Ağustos 1060'ta ölümüne kadar Fransa kralı (d. 1008) 1072 - Romen Diyojen, Bizans imparatoru (d. y. 1030) 1306 - III. Wenceslaus, 1301 ile 1305 arasında Macaristan ve 1305 yılında Bohemya ve Polonya kralı (d. 1289) 1345 - İsmail, 1342-1345 doneminde saltanat süren Türk kökenli Bahri Hanedanı'ndan onaltıncı Memluk Devleti hükümdarı (d. 1325) 1526 - Juan Sebastián Elcano, İspanyol kaşif ve denizci (d. 1486) 1578 - I. Sebastião, Portekiz Kralı (d. 1554) 1639 - Juan Ruiz de Alarcón, Meksikalı yazar, oyuncu ve hukukçu (d. 1581) 1683 - Turhan Hatice Sultan, Osmanlı'nın 2. Valide Sultanı (IV. Mehmet'in annesi) (d. 1627) 1875 - Hans Christian Andersen, Danimarkalı masal yazarı (d. 1805) 1892 - Ernestine Rose, Amerikalı yazar (d. 1810) 1900 - Étienne Lenoir, Belçikalı mühendis (d. 1822) 1922 - Enver Paşa, Osmanlı asker ve siyaset adamı (d. 1881) 1948 - Mileva Marić, Sırp fizikçi (d. 1875) 1957 - Talat Artemel, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1901) 1962 - Marilyn Monroe, Amerikalı oyuncu ve model (d. 1926) 1977 - Edgar Douglas Adrian, Britanyalı elektrofizyolog (d. 1889) 1977 - Ernst Bloch, Alman filozof (d. 1885) 1981 - Fazıla Şevket Giz, Türk zoolog (Türkiye'nin ilk kadın profesörlerinden) (d. 1903) 1981 - Melvyn Douglas, Amerikalı aktör (d. 1901) 1984 - Badra İrgit, İlk Tıva çocuk yazarı (d. 1910) 1991 - Nikiforos Vrettakos, Yunan şair ve yazar (d. 1912) 1993 - Sabri Berkel, Türk ressam (d. 1907) 1997 - Jeanne Calment, dünyanın en uzun ömürlü insanı (122 yıl 164 gün) (d. 1875) 1998 - Yuri Artyuhin, Sovyet kozmonot (d. 1930) 1999 - Victor Mature, Amerikalı aktör (d. 1915) 2003 - Frederick Chapman Robbins, Amerikalı mikrobiyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1916) 2004 - Baki Tamer, Türk karakter, tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1924) 2005 - Osman Numan Baranus, Türk şair ve yazar (d. 1930) 2007 - Lee Hazlewood, Amerikalı country şarkıcısı, besteci ve yapımcı (d. 1929) 2007 - Samih Rifat, Türk mimar, fotoğrafçı, çevirmen ve yazar (d. 1945) 2008 - Craig Jones, İngiliz motosiklet yarışçısı (d. 1985) 2009 - Blake Snyder, Amerikalı yazar, senarist, danışman ve eğitimci (d. 1957) 2011 - Naoki Matsuda, Japon eski millî futbolcu (d. 1977) 2012 - Metin Erksan, Türk film yönetmeni (d. 1929) 2013 - Şêrko Bêkes, çağdaş Kürt şairi (d. 1940) 2013 - Ahmet Erhan, Türk şair ve yazarı (d. 1958) 2013 - Renato Ruggiero, İtalyan diplomat ve eski bakan (d. 1930) 2014 - Walter Massey, Kanadalı aktör (d. 1928) 2015 - Takashi Amano, Japon fotoğraf sanatçısı, akvarist ve yazar (d. 1954) 2016 - Zinaida Şarko, Rus tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1929) 2017 - Raffaele Calabro, İtalyan Roma Katolik piskopos (d. 1940) 2017 - Luiz Melodia, Brezilyalı oyuncu, şarkıcı ve söz yazarı (d. 1951) 2017 - Yavuz Özışık, Türk piyanist ve müzisyen (d. 1942) 2018 - Lorrie Collins, Amerikalı rock and roll, country ve rockabilly şarkıcısı gitaristidir (d. 1942) 2018 - Donald Hunt, İngiliz orkestra şefi ve müzisyendir (d. 1930) 2018 - Josy Moinet, Fransız siyasetçi (d. 1929) 2019 - Ernie Bowman, Eski Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (d. 1935) 2019 - Ivo Lill, Estonyalı cam sanatçısı (d. 1953) 2019 - Harald Nickel, Alman eski futbolcuydu (d. 1953) 2020 - Ebrahim Alkazi, Hint tiyatro yönetmeni ve eğitimci (d. 1925) 2020 - Frances E. Allen, Amerikalı bilgisayar bilimcisi (d. 1932) 2020 - Üstün Asutay, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1938) 2020 - Sunnam Rajaiah, Hint politikacı (d. 1960) 2021 - Bobby Eaton, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1958) 2021 - Dick Farrel, Amerikalı radyocu ve aşı karşıtı aktivist (d. 1956) 2021 - Paul Johnson, Amerikalı müzisyen, DJ ve yapımcı (d. 1971) 2021 - Åke Lundqvist, İsveçli aktör (d. 1936) 2021 - Padma Sachdev, Hint şair ve romancı (d. 1940) 2021 - Moisés Torres, Bolivyalı siyasetçi, gazeteci ve akademisyen (d. 1949) 2022 - Agustín Drake Aldama, Kübalı heykeltıraş, ressam ve grafik sanatçısı (d. 1934) 2022 - Adriana Roel, Meksikalı aktris (d. 1934) 2023 - Walter Charles, Amerikalı aktör ve şarkıcı (d. 1945) Tatiller ve özel günler 0804 04


text: Porsche 356, Porsche'nin üretilen ilk modeli. Ferdinand Porsche tasarımı sırasında yardımcı olmuştur, ancak proje ve genel model tasarımı Ferry Porsche tarafından gerçekleştirilmiştir. 356 serisi'nin ilki 1948'de Roadster Number 1 (veya Porsche 356/1) , takibinde ise 1950 356 Coupé (Ferry Porsche o günlerde ölüm döşeğinde olan babası için bu modelin adına babasının ismi olan "Ferdinand"ı uygun görmüştür), 1952 Cabriolet (1954 yılında makyajlanmıştır) ve 356 Speedster modelleridir. Üretim Yılları 356 1940'lar otomobilleri 1950'ler otomobilleri 1960'lar otomobilleri 1948'de tanıtılan otomobiller Coupe otomobiller Le Mans 24 Saat otomobilleri Motoru arkada olan taşıtlar Arkadan itişli taşıtlar Roadsterler Spor otomobiller


text: Geri izleme (İngilizce:trackback), dinamik bir web sitesindeki bir yazı ile ilgili diğer yazıların kaydını tutma sistemidir. Genelde bloglarda kullanılır. 2002 yılında Movable Type'ın bir özelliği olarak ortaya çıkan bu sistemin yaptığı iş şudur: Siz bir başka kişinin ağ günlüğündeki bir yazıyı okuyorsunuz. Orada yazılanlar çok hoşunuza gidiyor ya da bunlar sizin için ilgi çekici. Bu konuyla ilgili siz de kendi ağ günlüğünüzde bir yazı yazıyorsunuz. Diğer kişinin geri izleme bağlantısına tıklayarak burada bulunan geri izleme konumunu kopyalayıp kendi geri izleme sisteminizde gerekli işlemleri yapıyorsunuz. Sonuçta diğer kişinin geri izleme sayfasında kendi günlüğünüzde yazdığınız ve o konuyla ilgili olan girdiye bir bağlantı veriliyor. Özetle, bu kişinin geri izleme sayfasında, diğer kişilerin aynı konuyla ilgili kendi günlüklerinde yazdığı yazılara bağlantılar yer alıyor. Böylece, bir başlığı okuyanlar geri izleme sayfasında yer alan ve diğer günlüklerde o konuya ilişkin olan yazılardan haberdar olma şansını elde ediyor. Geri izleme sayfası bir anlamda konuyla ilgili sitelere bağlantılar içerme görevi görüyor. Blog terimleri