text: Olaylar 1521 - Mastaba Meydan Muharebesi: Canberdi Gazali İsyanı bastırıldı. 1695 - II. Ahmet'in ölümüyle, II. Mustafa Osmanlı padişahı oldu. 1785 - Georgia Üniversitesi (Amerika Birleşik Devletleri) kuruldu. 1880 - Thomas Edison, elektrik ampulünün patentini aldı. 1901 - Alman Çeşmesi açıldı. 1915 - Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri, Haiti'yi işgal etti. 1918 - Amerikalı romancı Edgar Rice Burroughs'un yarattığı "Tarzan"ı konu alan ilk film, Gorillerin Tarzanı (Tarzan of the Apes) adıyla ABD'de gösterime girdi. Oyuncu Elmo Lincoln, beyazperdenin ilk Tarzan'ı oldu. 1923 - İzmir'e gelen Mustafa Kemal Paşa, Karşıyaka'da trenden inerek, Ege gezisine başladığı gün (14 Ocak) ölen annesinin (Zübeyde Hanım) kabrini ziyaret etti. 1926 - John Logie Baird ilk televizyon yayınını gerçekleştirdi. 1934 - Fransa'da Camille Chautemps istifa etti. Yeni hükûmeti, Édouard Daladier kurdu. 1934 - İpek Film Stüdyosu senaryo yarışması açtı. 1937 - Cenevre'de Milletler Cemiyeti toplantısında, Hatay'ın bağımsızlığı kabul edildi. 1940 - Millî Koruma Kanunu, Resmi Gazete'de yayınlandı. 1941 - II. Dünya Savaşı'nda İngilizler Eritre'ye girdi. 1943 - Varlık Vergisini ödemeyen mükellefler, borçlarını "bedenen çalışarak ödemeleri" için çalışma kamplarına gönderildi. Tümü İstanbullu gayrimüslimlerden oluşan 32 kişilik ilk kafile Aşkale'ye doğru yola çıktı. 1945 - Sovyetler Birliği'nin Kızıl Ordu birlikleri, Polonya'da Almanya'nın kurduğu Auschwitz-Birkenau Toplama ve İmha Kampını ele geçirdi. 1947 - Öğretim kurumları dışında din eğitimine izin verildi. 1948 - İlk teyp satışa çıktı. 1954 - Köy Enstitüleri ile İlk Öğretmen Okullarını, "İlk Öğretmen Okulları" adı altında birleştiren yasa Meclis'te kabul edildi. Böylece Köy Enstitüleri kapatıldı. 1954 - Millet Partisi kapatıldı; din esasına dayanan ve amacını gizleyen bir parti olduğu iddia edildi, yöneticileri de birer gün hapis ve 250'şer kuruş para cezasına çarptırıldı. 1956 - Yabancı petrol şirketi Mobil, Türkiye'de petrol arama ruhsatını alan ilk firma oldu. 1958 - Kıbrıs'ta 10 bin Türk "Taksim" lehinde gösteri yaptı. İngiliz askerleri topluluğun üzerine zırhlı araçlarla yürüdü, yaralananlar oldu. 1961 - Benoit Gouin, Kanadalı oyuncu 1965 - Ord. Prof. Ali Fuat Başgil'in 5 yıl hapsi istendi. Ali Fuat Başgil İsviçre'de Fransızca olarak 27 Mayıs Askeri İhtilali adlı bir kitap yayınlamıştı. 1967 - Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencileri, yeni yönetmelik hükümlerini protesto için boykota başladılar. 1967 - Apollo-1 uzay aracı, Kennedy Uzay Merkezi'nde test edildiği sırada yandı: Astronotlar Gus Grissom, Edward Higgins White ve Roger Chaffee hayatlarını kaybetti. 1969 - İstanbul Aksaray'daki Küçük Opera Tiyatrosu tamamen yandı. 1969 - Türkiye Tekstil, Örme ve Giyim Sanayi İşçileri Sendikası'na (TEKSİF) bağlı 5 fabrikada daha grev başladı. 7915 işçi işi bıraktı. 1971 - Türkiye İşçi Partisi Amasya İl Başkanı Şerafettin Atalay öldürüldü. 1972 - Süleyman Demirel, "Rejimi değiştirme gayreti siyasi suç değildir" dedi. 1973 - Amerika Birleşik Devletleri ve Vietnam ateşkes anlaşması imzaladı. 1973 - Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Mehmet Baydar ve Konsolos Bahadır Demir, Ermeni örgüt ASALA tarafından öldürüldü. 1974 - Kıbrıs'ı Yunanistan'a vermek isteyen EOKA lideri Yorgo Grivas, Kıbrıs'ta kalp krizinden öldü, öldüğünde 75 yaşındaydı. 1976 - Balıkesir'de Adem Özkan adlı bir kişi, tarlalarını satarak geçimini sağlayan dedesini son tarlaları da satışa çıkarması üzerine uykudayken eldivenle boğarak öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi. 1980 - Beyoğlu'ndaki tarihi Markiz Pastanesi kapandı. Markiz, 23 Aralık 2003'te yeniden açıldı. 1983 - Dünyanın en uzun (53,9 km) denizaltı tüneli olan Seikan Tüneli açıldı. Tünel Japonya'nın Honshu ve Hokkaido adalarını birbirine bağlıyor. 1984 - Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz'ü öldürmekten sanık İbrahim Çiftçi hakkındaki ölüm cezası kararı Yargıtayca bozuldu. Altı yıldır tutuklu bulunan İbrahim Çiftçi tahliye edildi. 1988 - Server Tanilli'nin Nasıl Bir Demokrasi İstiyoruz adlı kitabı toplatıldı. 1991 - Somali diktatörü Siad Barre, isyancıların Başkent Mogadişu'yu ele geçirmesi üzerine ülkeden kaçtı. 1994 - İçişleri Bakanı Nahit Menteşe, İstanbul Kumkapı Polis Karakolu'nda gözaltına alınan Vakkas Dost isimli vatandaşın, polis memuru Nurettin Öztürk tarafından dövülerek öldürüldüğünü açıkladı. 1994 - Özgür Gündem gazetesinin Ankara temsilciliğinde patlama oldu. Gazetenin Ankara Haber Merkezi'ne de molotofkokteyli atıldı. 1995 - Eylül 1994'ten beri Paris'te cezaevinde bulunan Dev-Sol lideri Dursun Karataş, 1995'te serbest bırakıldı. Dursun Karataş, sahte kimlikle Fransa'ya giriş yaparken tutuklanmıştı. 1995 - Çocuk Hakları Sözleşmesi, Türkiye tarafından çekince koyularak kabul edildi. 1996 - Bodrum açıklarındaki Kardak kayalıklarına, Yunan ve Türk gazetecilerin ayrı ayrı bayrak dikmeleri Türkiye ile Yunanistan arasında gerilim yarattı. 1996 - Bursa'da 1963 yılından beri hizmet veren Teleferik özelleştirildi. 2000 - Kamuoyunda, İkinci Manisa davası olarak bilinen 10'u tutuklu 14 sanığın yargılandığı ve Yargıtay tarafından iki kez usulden bozulan davada, sanıklar, 2 yıl 6 ay ile 15 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı. 2010 - Apple'ın patronu Steve Jobs, aylardır beklenen taşınabilir bilgisayar ve akıllı telefon arası çok fonksiyonlu tablet bilgisayarı iPad'i tanıttı. 2013 - Brezilya'nın Santa Maria şehrinde bir gece kulübünde düzenlenen gösteri sırasında yangın çıktı ve 245 kişi yanarak hayatını kaybetti. 2014 - Suriye'ye İsrail hava saldırısı gerçekleşti. Doğumlar 1571 - I. Abbas, Safevi Hanedanlığının 5. hükümdarı (ö. 1629) 1585 - Hendrick Avercamp, Hollandalı ressam (ö. 1634) 1662 - Richard Bentley, İngiliz ilahiyatçı ve eleştirmen (ö. 1742) 1679 - Jean François de Troy, Fransız Rokoko ressamı ve duvar halısı tasarımcı (ö. 1752) 1756 - Wolfgang Amadeus Mozart, Avusturyalı besteci (ö. 1791) 1775 - Friedrich Schelling, Alman İdealist düşünür (ö. 1854) 1808 - David Strauss, Alman ilahiyatçısı ve filozofu (ö. 1874) 1814 - Eugène Viollet-le-Duc, Fransız mimar ve teorisyen (ö. 1879) 1820 - Juan Crisóstomo Falcón, Venezuela devlet başkanı (ö. 1870) 1823 - Edouard Lalo, Fransız besteci (ö. 1892) 1826 - Mihail Yevgrafoviç Saltıkov-Şçedrin, Rus hiciv ustası ve romancı (ö. 1889) 1832 - Lewis Carroll, İngiliz yazar, matematikçi ve mantıkçı (ö. 1898) 1832 - Arthur Hughes, İngiliz ressam ve resimleyici (ö. 1915) 1836 - Leopold von Sacher-Masoch, Avusturyalı yazar (ö.1895) 1848 - Tōgō Heihachirō, Japon Filo Amirali (ö. 1934) 1850 - Edward Smith, İngiliz deniz subayı (ö. 1912) 1852 - Fulgence Bienvenüe, Fransız inşaat mühendisi (ö. 1936) 1859 - II. Wilhelm, Almanya İmparatoru (ö. 1941) 1859 - Pavel Milyukov, Rus tarihçi ve liberal politikacı (ö. 1943) 1860 - Gabriele Possanner, Avusturyalı hekim (ö. 1940) 1868 - Arthur Brofeldt, Fin siyasetçi (ö. 1928) 1878 - Olympe Démarez, Fransız avukat (ö. 1964) 1881 - Sveinn Björnsson, İzlanda'nın ilk Cumhurbaşkanı (ö. 1952) 1883 - Gottfried Feder, Alman ekonomist ve NSDAP'nin 6 kurucusundan biri (ö. 1941) 1886 - Frank Nitti, İtalyan mafya lideri (ö. 1943) 1888 - Victor Goldschmidt, Norveçli mineralog (ö. 1947) 1888 - George Relph, İngiliz aktör (ö. 1960) 1890 - Mauno Pekkala, Finlandiya Başbakanı (ö. 1952) 1893 - Song Qingling, Çinli devlet başkanı (ö. 1981) 1898 - Erich Zepler, Yahudi elektronik mühendisi ve satranç kompozitörü (ö. 1980) 1903 - John Carew Eccles, Avustralyalı nörofizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1997) 1905 - Burhan Atak, Türk futbolcu (ö. 1987) 1910 - Edvard Kardelj, Yugoslav marksizminin kurucusu ve devrimci siyaset adamı (ö. 1979) 1910 - Felix Candela, İspanyol/Meksikalı mimar (ö.1997) 1919 - Hüseyin Peyda, Türk sinema oyuncusu (ö. 1990) 1921 - Donna Reed, Amerikalı oyuncu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1986) 1924 - Rauf Denktaş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve siyasetçi (ö. 2012) 1926 - Ingrid Thulin, İsveçli oyuncu (ö. 2004) 1928 - Marie Daëms, Fransız oyuncu (ö.2016) 1931 - Gazanfer Özcan, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2009) 1932 - Boris Anfiyanoviç Şahlin, Sovyet jimnastikçi (üç Olimpiyatta altın madalya kazanan ve 10 kez dünya şampiyonu olan) (ö. 2008) 1934 - Edith Cresson, Fransa'nın ilk kadın Başbakanı 1936 - Samuel C. C. Ting, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi 1942 - Tasuku Honjo, Japon bilim insanı, immünolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi 1940 - Ahmet Kurtcebe Alptemoçin, Türk siyasetçi, eski Bursa milletvekili ve iş insanı 1944 - Mairead Corrigan, İrlandalı sosyal hizmet uzmanı (Katolik ve Protestanları bir araya getiren Barış İnsanları Örgütü'nün kurucusu ve Nobel Barış Ödülü sahibi) 1944 - Nick Mason, İngiliz müzisyen ve Pink Floyd grubunun bateristi 1948 - Mikhail Baryshnikov, Rus dansçı 1948 - Valeri Brainin, Rus-Alman müzik yöneticisi, müzik bilimci, besteci ve şair 1955 - Nilgün Özhan Kasapbaşoğlu, Türk tiyatro, sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı 1955 - Burhanettin Kocamaz, Türk siyasetçi 1957 - Frank Miller, Amerikalı çizgi romancı, yazar ve film yönetmeni 1964 - Lale Başar, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu 1965 - Attila Sekerlioglu, Türk asıllı Avusturyalı futbolcu ve teknik direktör 1965 - Oktay Kaynarca, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu 1969 - Süleyman Atanısev, Türk tiyatro oyuncusu 1970 - Heather Nauert, Amerikalı gazeteci ve diplomat 1974 - Ole Einar Bjørndalen, Norveçli biatlet 1980 - Austin O'Riley, Amerikalı çıplak model ve pornografik film oyuncusu 1987 - Lupe Fuentes, Amerikalı çıplak model ve pornografik film oyuncusu 1992 - Jean Acosta Soares, Brezilyalı futbolcu 1997 - Betül Kutlu, Türk basketbolcu Ölümler 98 - Nerva, Roma imparatoru (d. 30) 308 - Azize Nino, Gürcistan’da Hristiyanlığı yayan azize (d. 296) 457 - Marcianus, 450-457 arasında Doğu Roma İmparatoru (Bizans) (d. 396) 672 - Vitalianus, 657'den 672'deki ölümüne kadar Katolik Kilisesi için papalık yapmıştır 1635 - Nef'i, Türk şair (d. 1572) 1731 - Bartolomeo Cristofori, İtalyan müzik aleti yapımcısı (d. 1655) 1814 - Johann Gottlieb Fichte, Alman filozof (d. 1762) 1851 - John James Audubon, Amerikalı ressam (d. 1785) 1901 - Giuseppe Verdi, İtalyan besteci (d. 1813) 1910 - Thomas Crapper, İngiliz tesisatçı ve iş insanı (d. 1836) 1913 - Ebüzziya Tevfik Bey, Türk gazeteci, yazar, yayıncı ve hattat (d. 1849) 1922 - Nellie Bly, Amerikalı gazeteci (d. 1864) 1922 - Giovanni Verga, İtalyan yazar (d. 1840) 1930 - Leonardo de Mango, İtalyan ressam (d. 1843) 1933 - Charles Ernest Overton, Britanyalı biyofizikçi ve farmakolog (d. 1865) 1939 - Salih Münir Paşa, Türk diplomat ve eski Paris Büyükelçisi (d. 1859) 1940 - Isaac Babel, Sovyet-Rus yazar (d. 1894) 1949 - Boris Vladimiroviç Asafiev, Rus müzikolog ve besteci (d. 1884) 1967 - Luigi Tenco, İtalyan müzisyen (d. 1938) 1972 - Şefik İnan, Türk siyasetçi (d. 1913) 1974 - Georgios Grivas, Kıbrıslı asker ve Rum tedhiş örgütü EOKA'nın lideri (d. 1898) 1974 - Leo Geyr von Schweppenburg, Alman asker (d. 1886) 1974 - Rudolf Dassler, Puma'nın kurucusu (d. 1898) 1978 - Uğur Güçlü, Türk sinema oyuncusu (d. 1942) 1983 - Louis de Funès, Fransız sinema oyuncusu (d. 1914) 2008 - Suharto, Endonezya Devlet Başkanı (d. 1921) 2009 - John Updike, Amerikalı romancı (d. 1932) 2010 - Howard Zinn, Amerikalı tarihçi (d. 1922) 2010 - Jerome David Salinger, Amerikalı romancı (d. 1919) 2011 - Öner Ünalan, Türk yazar, çevirmen ve araştırmacı (d. 1935) 2014 - Pete Seeger, Amerikalı insan hakları savunucusu ve şarkıcı (d. 1919 2015 - Charles Townes, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1915) 2016 - Augusto Giomo, İtalyan basketbolcudur (d. 1940) 2017 - Wim Anderiesen Jr., Hollandalı eski futbolcudur (d. 1931) 2017 - Valeriy Bolotov, Ukraynalı ayrılıkçı ve Rusya yanlısı asker ve siyasetçi (d. 1970) 2017 - Henry-Louis de La Grange, Fransız müzikolog, yazar, eleştirmen ve tarihçi (d. 1924) 2017 - Robert Ellis Miller, Amerikalı bir film yönetmenidir (d. 1927) 2017 - Brunhilde Pomsel, Alman radyocu ve haber muhabiri (d. 1911) 2017 - Emmanuelle Riva, Fransız oyuncu (d. 1927) 2017 - Gisella Sofio, İtalyan oyuncu (d. 1931) 2018 - Robert McCormick Adams Jr., Amerikalı antropolog ve arkeolog (d. 1926) 2018 - Royal Galipeau, Kanadalı iş insanı ve siyasetçidir (d. 1947) 2018 - Ingvar Kamprad, İsveçli iş insanı ve IKEA'nın kurucusu (d. 1926) 2018 - Mort Walker, Amerikalı çizgi roman sanatçısıdır (d. 1923) 2019 - Henry Chapier, Fransız gazeteci, film eleştirmeni, televizyoncu ve film yönetmeni (d. 1933) 2019 - Yvonne Clark, Amerikalı makine mühendisi ve akademisyendir (d. 1929) 2019 - Nina Fyodorova, Rus kayaklı koşucu (d. 1947) 2019 - Peter Magowan, Amerikalı iş insanı (d. 1942) 2019 - Eve Oja, Eston matematikçi ve akademisyendir (d. 1948) 2019 - Erica Yohn, Amerikalı oyuncu (d. 1928) 2020 - Lina Ben Mhenni, Tunuslu kadın aktivist, blog yazarı, eğitimci ve dilbilimci (d. 1983) 2021 - Gert Blomé, İsveçli buz hokeyi oyuncusu (d.1934) 2021 - Goddess Bunny, Amerikalı transseksüel gösteri sanatçısı, drag queen, oyuncu ve model (d. 1960) 2021 - Cloris Leachman, Amerikalı aktris, komedyen ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1926) 2021 - Mihrdad Minavend, İranlı futbolcu ve teknik direktör (d. 1975) 2021 - Efraín Ruales, Ekvadorlu aktör, televizyon sunucusu, model ve müzisyen (d. 1984) 2021 - Carmen Vázquez, Porto Rikolu LGBT hakları aktivisti ve yazar (d. 1949) 2022 - Muhammed Ali Ferruhyan, İranlı serbest stil güreşi (d. 1935) 2022 - Pavlo Kuznietsov, Ukraynalı siyasetçi (d. 1950) 2022 - Karl Spiehs, Avusturyalı film yapımcısı (d. 1931 Tatiller ve özel günler Uluslararası Holokost Anma Günü Kaynakça 0127 27


source: wikipedia

text: Olaylar 1517 - Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı Ordusu, Kahire'ye girdi. 1547 - VI. Edward, İngiltere Kralı oldu. 1807 - Pall Mall Sokağı, tarihte ışıklandırılan ilk sokak oldu. 1820 - Fabian Gottlieb von Bellingshausen ve Mikhail Petrovich Lazarev öncülüğündeki Rus ekip, Antarktika kıtasını keşfetti. 1871 - Fransa-Prusya Savaşı: Fransa teslim oldu ve savaş sona erdi. 1887 - Eyfel Kulesi'nin yapımına başlandı. 1909 - İspanya-Amerika Savaşı'ndan beri orada olan Amerikan birlikleri, Küba'dan ayrıldı. 1915 - I. Dünya Savaşı: Osmanlı İmparatorluğu ile Britanya İmparatorluğu arasında Suriye-Filistin Cephesi başladı. 1918 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nde Kızıl Ordu'yu kurmaya başladı. 1920 - Osmanlı Mebusan Meclisi'nin gizli oturumunda, Misak-ı Milli kabul edildi. 1921 - Mustafa Suphi ve arkadaşları, Trabzon'a geldikten sonra İskele Kahyası İttihatçı Yahya tarafından bir motora bindirildiler ve gece denizde öldürüldüler. 1921 - Albert Einstein, evrenin ölçülebileceğini öne sürdü. Bilim dünyasında bir tartışma başlattı. 1923 - İçişleri Bakanlığı, İzmit ilinin adını Kocaeli olarak değiştirdi. 1925 - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası İstanbul Şubesi açıldı. 1929 - İstanbul'da bir otomobil montaj fabrikası kurmak için Ford şirketi ile Maliye Vekaleti arasında imzalanan anlaşma Meclis'te kabul edildi. 1932 - Japonya, Şanghay'ı işgal etti. 1935 - İzlanda, kürtajı yasallaştıran ilk ülke oldu. 1939 - İstanbul Tramvay Şirketi, 1.570.000 liraya Devletçe satın alındı. 1956 - Personel Kanunu açıklandı; en yüksek maaş 2 bin lira olacak. 1957 - Danıştay'a ilk kez iki kadın üye seçildi: Nezahat Martı ve Şükran Esmerer. 1958 - Kıbrıs'ta Türklerin düzenlediği miting sırasında İngiliz askerlerinin ateş açması ve bir kamyonun kasten halkın üzerine sürülmesi sonucu 8 kişi öldü. TBMM, 31 Ocak'ta Birleşik Krallık'ı kınama kararı aldı. 1959 - Çukurova'da sel oldu. 200 bin portakal ağacı sel altında kaldı, bir mensucat fabrikasını sel bastı. Zararın 5 milyon TL olduğu tahmin ediliyor. Bölgede yiyecek sıkıntısı başladı. 1963 - İstanbul'da İstinye'deki Kavel Kablo Fabrikası'nda çalışan 170 işçi oturma grevi yaptı. İşçiler sendikalaşma nedeniyle işten çıkarılan dört arkadaşlarının işe geri alınmasını istiyorlardı. 1971 - İzmir'de gençler, Amerikan 6. Filosunu protesto ettiler; 20 genç gözaltına alındı. 1975 - Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit, "Olayların baş sorumlusu Milliyetçi Cephe'dir" dedi. 1982 - İdam hükümlü firari sağ eylemci İsa Armağan, İran'da tutuklandı. 1982 - Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Kemal Arıkan öldürüldü; saldırıyı, "Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları" üstlendi. 1983 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyi, ASALA militanı Levon Ekmekçiyan'a verilen ölüm cezasını onayladı. 1986 - Sakıp Sabancı, Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Başkanlığına seçildi. 1986 - Uzay mekiği Challenger, fırlatılışından 73 saniye sonra parçalandı: yedi astronot öldü. Hatanın katı yakıt motorlarındaki sızıntıdan kaynaklandığı öne sürüldü. 1987 - Türkiye, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyonu'na kişisel başvuru hakkını çekince koyarak kabul ettiğini açıkladı. 1988 - THY, iç hat seferlerinde sigara içilmesini yasakladı. 1992 - Anayasa Mahkemesi, Türkiye Birleşik Komünist Partisi'ni kapattı. 1993 - Genelkurmay Başkanlığı, "darbe devrinin" kapandığını açıkladı. 1994 - Türk savaş uçakları, PKK'nın (Kürdistan İşçi Partisi) Kuzey Irak'taki Zeli kampını bombaladı. 1997 - Güney Afrika'da ırkçı yönetim döneminde görevli dört polis, devrimci öğrenci lideri Steve Biko'yu 1977'de öldürdüklerini resmen itiraf etti. 1997 - Promosyon Yasası yürürlüğe girdi. Süreli yayın kuruluşları kültürel amaçlar dışında promosyon yapamayacak. 2002 - Ekvador Havayollarına ait Boeing 727-100 tipi bir yolcu uçağı güney Kolombiya'da And dağlarına çarparak düştü: 92 kişi öldü. 2004 - Türk lirası'ndan altı sıfır atılmasını ve para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını öngören yasa tasarısı, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. 2006 - Polonya'nın Katowice şehrinde bir sergi sarayının çatısı, biriken karın ağırlığıyla çöktü: 62 kişi öldü, 140 kişi yaralandı. 2008 - Haydarpaşa-Denizli seferi yapan trenin saat 02:00 civarlarında Kütahya'nın Çöğürler kasabasında raydan çıkmasıyla oluşan kazada, 436 yolcudan 9 kişi öldü. Yaklaşık 300 kişi çeşitli yerlerinden yaralandı. Doğumlar 1457 - VII. Henry, İngiltere Kralı (ö. 1509) 1600 - IX. Clemens, Papa (ö. 1669) 1611 - Johannes Hevelius, Polonyalı Protestan encümen üyesi (ö. 1687) 1712 - Tokugawa Ieshige, Tokugawa Şogunluğu'nun 9. şogunu (ö. 1761) 1717 - III. Mustafa, Osmanlı'nın 26. Padişahı (ö. 1774) 1768 - VI. Frederik, Danimarka ve Norveç kralı (ö. 1839) 1825 - Benedetto Cairoli, İtalyan siyasetçi, Risorgimento döneminin sol kanat lideri ve üç kez İtalya Başbakanı (ö. 1889) 1833 - Charles George Gordon, İngiliz general (ö. 1885) 1834 - Sabine Baring-Gould, İngiliz Anglikan rahip ve roman yazarı (ö. 1924) 1841 - Henry Morton Stanley, Amerikan gazeteci (ö. 1904) 1844 - Gyula Benczúr, Macar ressam (ö. 1920) 1853 - Jose Marti, Kübalı şair, yazar ve Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü (ö. 1895) 1865 - Kaarlo Juho Ståhlberg, Finlandiya Cumhuriyeti'nin ilk devlet başkanı (ö. 1952) 1872 - Otto Braun, Alman sosyalist teorisyen ve Sosyal Demokrat Parti önderlerinden (ö. 1955) 1872 - Ahmet Baytursun, Kazak eğitimci, dilbilimci, yazar, şair, siyasetçi (ö. 1937) 1873 - Colette (Sidonie-Gabrielle), Fransız oyun yazarı (ö. 1954) 1875 - Julián Carrillo, Meksikalı besteci (ö. 1965) 1877 - Wojciech Brydziński, Polonyalı tiyatro, radyo ve sinema oyuncusu (ö. 1966) 1878 - Jean de La Hire, Fransız yazar (ö. 1956) 1879 - Julia Bell, İngiliz insan genetiği araştırmacısı (ö. 1979) 1880 - Sergey Malov, Rus dil bilimci, Doğu bilimci, Türkolog (ö. 1957) 1881 - Siegfried Jacobsohn, Alman gazeteci ve tiyatro eleştirmeni (ö. 1926) 1883 - Necmeddin Okyay, Türk hattat, ebru sanatçısı, kemankeş, gül yetiştiricisi, tuğrakeş, aharcılık, mücellid, imam ve hatip (ö. 1976) 1884 - Auguste Piccard, İsviçreli fizikçi (ö. 1962) 1887 - Arthur Rubinstein, Polonya doğumlu Amerikalı piyano virtüözü (ö. 1982) 1890 - Robert Franklin Stroud, Amerikalı mahkûm (Alkatraz Kuşçusu) (ö. 1963) 1892 - Armen Doryan, Osmanlı Ermenisi şair ve öğretmen (ö. 1923) 1897 - Valentin Katayev, Rus romancı ve oyun yazarı (Devrim sonrası Rusya'da özgün tarzıyla dikkat çeken) (ö. 1986) 1906 - Markos Vafiadis, Yunanistan Komünist Partisi kurucularından ve Yunan İç Savaşı'nda Demokratik Ordu Komutanlarından (ö. 1992) 1912 - Jackson Pollock, Amerikalı ressam (ö. 1956) 1920 - Xavier de La Chevalerie, Fransız büyükelçi (ö. 2004) 1927 - Eşref Kolçak, Türk oyuncu (ö. 2019) 1929 - Claes Oldenburg, İsveç kökenli Amerikalı pop-art heykelci 1935 - Maria Eugenia Lima, Angolalı şair, dramaturg ve romancı 1936 - Alan Alda, Amerikalı oyuncu, yazar ve eylemci 1936 - İsmail Kadare, Arnavut yazar 1938 - Leonid İvanoviç Jabotinskiy, Sovyet halterci 1938 - Tomas Lindahl, İsveç asıllı İngiliz bilim insanı 1940 - Carlos Slim Helú, Lübnan asıllı Meksikalı iş insanı 1942 - Brian Jones, İngiliz rock müzisyeni (ö. 1969) 1945 - Marthe Keller, İsviçreli aktris 1947 - Haydar Baş, Türk siyasetçi, ilahiyatçı, yazar ve eğitimci (ö. 2020) 1948 - Charles Taylor, 1997-2003 yılları arasında Liberya Devlet Başkanı 1948 - İbrahim Yazıcı, Türk siyasetçi ve spor yöneticisi (ö. 2013) 1949 - Gregg Popovich, Amerikalı basketbol antrenörü 1950 - Hamed bin İsa el-Halife, Önceki emir İsa bin Selman el-Halife'nın oğludur 1951 - Ludovikos Ton Anogeion, Yunan müzisyen, şair ve sanatçı 1951 - Leonid Kadenyuk, Bağımsız Ukrayna'nın ilk astronotu unvanına sahip test pilotu (d. 2018) 1953 - Anicée Alvina, Fransız oyuncu (ö. 2006) 1954 - Bruno Metsu, eski Fransız futbolcu ve teknik direktördür (d. 2013) 1954 - Ümit Yesin, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2019) 1955 - Vinod Khosla, Hint asıllı ABD'li risk sermayedarı ve girişmcidir 1955 - Nicolas Sarkozy, Fransız siyasetçi 1958 - Sandy Gandhi, Avustralyalı komedyen ve köşe yazarı (ö. 2017) 1959 - Frank Darabont, Amerikalı yönetmen, senaryo yazarı ve film yapımcısı 1968 - Sarah McLachlan, Kanadalı müzisyen 1968 - Rakim, Amerikalı hip hop sanatçısı 1970 - Julia Jäger, Alman oyuncu 1973 - Natalya Morozova, Rus voleybolcu 1975 - Susana Feitor, Portekizli yürüyüşçü 1975 - Tijen Karaş, Türk haber sunucusu 1976 - Rick Ross, Amerikalı rapçi 1977 - Takuma Sato, Japon asıllı Formula Bir otomobil yarışcısıdır 1978 - Gianluigi Buffon, İtalyan futbolcu 1978 - Papa Bouba Diop, Senegalli millî futbolcudur (ö. 2020) 1978 - Sheamus, İrlandalı profesyonel güreşçi 1980 - Michael Hastings, Amerikalı gazeteci ve yazardır (ö. 2013) 1981 - Elijah Wood, Amerikalı oyuncu 1981 - Volga Sorgu, Türk sinema ve dizi oyuncusu 1985 - J. Cole, Amerikalı hip hop sanatçısı ve yapımcı 1993 - Ezgi Şenler, Türk oyuncu 1994 - Fatih Çiplak, Türk futbolcu 2002- Vusal Jafarov, Ticcer Şirketin sahibi Ölümler 661 - Ali bin Ebu Talib, İslam Devleti'nin 656-661 yılları arasındaki 4. İslam Halifesi (d. 600) 724 - II. Yezîd, dokuzuncu Emevî halifesidir (d. 687) 814 - Şarlman, Alman Kralı (d. 742) 1547 - VIII. Henry, İngiltere Kralı (d. 1491) 1621 - V. Paulus, Papa (d. 1552) 1625 - Çerkes Mehmed Ali Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?) 1687 - Johannes Hevelius, Polonyalı Protestan encümen üyesi (d. 1611) 1688 - Ferdinand Verbiest, Flaman Cizvit misyoner, rahip (d. 1623) 1847 - Pierre Amédée Jaubert, Fransız diplomat, akademisyen, şarkiyatçı, çevirmen, politikacı ve gezgin (d. 1779) 1864 - Benoît Paul Émile Clapeyron, Fransız mühendis ve fizikçi (d. 1799) 1866 - Robert Foulis, Kanadalı mucit, inşaat mühendisi ve sanatçı (d. 1796) 1866 - Emil Dessewffy, Macar muhafazakâr politikacı (d. 1814) 1878 - Cincinnato Baruzzi, İtalyan heykeltıraş (d. 1796) 1884 - Augustin-Alexandre Dumont, Fransız heykeltıraş (d. 1801) 1891 - Nikolaus August Otto, Alman makine mühendisi (d. 1832) 1918 - John McCrae, Kanadalı asker, doktor ve yazar (d. 1872) 1921 - Mustafa Suphi, Türk komünist siyasetçi ve Türkiye Komünist Partisi ilk Merkez Komite Başkanı (suikast) (d. 1883) 1924 - Teófilo Braga, Portekiz Cumhurbaşkanı, yazar, oyun yazarı (d. 1843) 1926 - Kato Takaaki, Japonya Başbakanı (d. 1860) 1939 - William Butler Yeats, İrlandalı şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1865) 1940 - Sultan Galiyev, Tatar lider, düşünce adamı ve ulusal komünizmin fikir babası (idam) (d. 1892) 1953 - Neyzen Tevfik Kolaylı, Türk ney üstadı ve ünlü hiciv şairi (d. 1879) 1965 - Maxime Weygand, Fransız general (d. 1867) 1981 - Özdemir Asaf, Türk şair (d. 1923) 1982 - Kemal Arıkan, Türk diplomat (d. 1927) 1983 - Levon Ekmekçiyan, Ermeni ASALA'ya mensup militan (d. 1958) 1986 - Gregory Jarvis, Amerikalı kaptan, mühendis ve astronot (d. 1944) 1986 - Christa McAuliffe, Amerikalı eğitimci ve astronot (d. 1948) 1986 - Ronald McNair, Amerikalı fizikçi ve astronot (d. 1950) 1986 - Ellison Onizuka, Amerikalı mühendis ve astronot (d. 1946) 1986 - Judith Resnik, Amerikalı albay, mühendis ve astronot (d. 1949) 1986 - Dick Scobee, Amerikalı albay, pilot ve astronot (d. 1939) 1986 - Michael J. Smith, Amerikalı kaptan, pilot ve astronot (d. 1945) 1988 - Klaus Fuchs, Alman teorik fizikçi ve atom casusu (d. 1911) 1989 - Gürbüz Bora, Türk tiyatro sanatçısı 1996 - Joseph Brodsky, Rus şair (d. 1940) 2002 - Astrid Lindgren, İsveçli yazar (d. 1907) 2002 - Ayşenur Zarakolu, Türk yayıncı, yazar ve insan hakları savunucusu (tabu konularda yaptığı yayınlarla tanınan) (d. 1946) 2004 - Joe Viterelli, Amerikalı aktör (d. 1937) 2005 - Jim Capaldi, İngiliz müzisyen (Traffic) (d. 1944) 2010 - Ömer Uluç, Türk ressam (d. 1931) 2012 - Keriman Halis Ece, Türk piyanist, model ve Türkiye'nin ilk dünya güzeli (d. 1913) 2013 - Ferdi Özbeğen, Türk piyanist ve şarkıcı (d. 1941) 2015 - Yves Chauvin, Fransız kimyacı (d. 1930) 2016 - Signe Toly Anderson, Amerikalı şarkıcı (d. 1941) 2016 - Ales Debeljak, Sloven yazar (d. 1961) 2016 - Paul Kantner, Amerikalı rock müzisyeni ve gitaristi ve aktivist (d. 1941) 2017 - Jean Bogaerts, eski Belçikalı profesyonel bisiklet yarışçısıdır (d. 1925) 2017 - Engin Cezzar, Türk yönetmen, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1935) 2017 - Bharati Mukherjee, Hint asıllı Amerikalı yazar ve akademisyendir (d. 1940) 2017 - Lennart Nilsson, İsveçli fotoğraf sanatçısıdır (d. 1922) 2017 - Alyaksandr Tsihanoviç, Beyaz Rus şarkıcı (d. 1952) 2017 - Stuart Timmons, Amerikalı gazeteci, aktivist, yazar ve tarihçidir (d. 1957) 2017 - Mehmet Türker, Türk gazeteci ve yazar (d. 1944) 2017 - Ion Ungureanu, Moldovalı oyuncu ve siyasetçi (d. 1935) 2018 - Dharmasena Pathiraja, Sri Lankalı film yönetmeni, senarist ve akademisyendir (d. 1943) 2018 - Coco Schumann, Alman caz müzisyenidir (d. 1924) 2018 - Gene Sharp, Amerikalı siyaset bilimcisi, düşünür, profesör (d. 1928) 2019 - Jurrie Koolhof, Hollandalı eski futbolcu ve menajerdir (d. 1960) 2019 - Murad Medelsi, Cezayir Anayasa Konseyi Başkanı, eski Dışişleri Bakanı (d. 1943) 2019 - Pepe Smith, Filipinli şarkıcı, söz yazarı ve müzisyendir (d. 1947) 2020 - Marj Dusay, Amerikalı oyuncudur (d. 1936) 2020 - Nicholas Parsons, İngiliz oyuncu, radyo ve televizyon sunucusu (d. 1923) 2021 - Wismoyo Arismunandar, Endonezyalı yüksek rütbeli asker (d. 1940) 2021 - Chedly Ayari, Tunuslu siyasetçi, ekonomist ve diplomat (d. 1933) 2021 - Paul Crutzen, Hollandalı atmosferik kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1933) 2021 - Cedric Demangeot, Fransız şair, çevirmen ve yayıncı (d. 1974) 2021 - Morton Ira Greenberg, Amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1933) 2021 - César Isella, Arjantinli şarkıcı, müzisyen, gazeteci ve söz yazarı (d. 1938) 2021 - Sibongile Khumalo, Güney Afrikalı şarkıcı ve müzisyen (d. 1957) 2021 - Ryszard Kotys, Polonyalı aktör (d. 1932) 2021 - Annette Kullenberg, İsveçli gazeteci ve yazardır (d. 1939) 2021 - Vasili Lanovoy, Sovyet-Rus aktör (d. 1934) 2021 - Cicely Tyson, Amerikalı oyuncu ve manken (d. 1924) 2021 - Heidi Weisel, Amerikalı moda tasarımcısı (d. 1962) 2022 - Mel Mermelstein, Çek asıllı Amerikan yazarı (d. 1926) 2022 - Diler Saraç, Türk sinema oyuncusu. (d. 1937) Tatiller ve özel günler Fırtına: Ayandon Fırtınası (2 Gün) Veri Gizliliği Günü 0128 28


text: Olaylar 1595 - William Shakespeare'in oyunu Romeo ve Juliet, muhtemelen ilk kez sahnelendi. 1676 - III. Fyodor, Rus Çarı oldu. 1861 - Kansas, 34. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı. 1886 - Karl Benz, benzinle çalışan ilk otomobilin patentini aldı. 1916 - I. Dünya Savaşı: Paris ilk defa Alman zeplinleri ile bombalandı. 1923 - Mustafa Kemal Paşa İzmir'de Latife Hanım'la evlendi. 1928 - Bursa Amerikan Kız Koleji, Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı. Okulda Hıristiyanlık propogandası yapıldığı iddia edildi. 1930 - İspanya diktatörü General Miguel Primo de Rivera öğrencilerin gösterileri sonucu istifa etmek zorunda kaldı; Başbakanlığa General Dámaso Berenguer atandı. 1931 - Menemen Olayı davasında 37 kişi idama mahkûm edildi ve karar TBMM'nin onayına sunuldu. 1932 - Sultanahmet Camii'nde sekiz hafız Türkçe Kur'an okudu. 1934 - Uluslararası bir festivale katılan ilk Türk filmi Leblebici Horhor Ağa'''nın çekimi bitti. Muhsin Ertuğrul'un yönettiği, senaryosu Mümtaz Osman takma adıyla Nâzım Hikmet tarafından yazılan film, aynı yıl 2. Venedik Film Festivali'nde "Onur Diploması" ile ödüllendirildi. 1937 - Sovyetler Birliği'nde Stalin muhalifi 13 kişi ölüm cezasına çarptırıldı. 1944 - Dünyanın en büyük savaş gemisi Missouri denize indirildi. 1950 - İran'da deprem; yaklaşık 1500 kişi öldü. 1950 - Savaştan sonraki ilk turist kafilesi İstanbul'a geldi. 1957 - Evli Kadınların Uyrukluğu sözleşmesi imzaya açıldı. Türkiye bu sözleşmeyi onaylamadı. 1958 - Sinema oyuncusu Paul Newman, Joanne Woodward ile evlendi. 1964 - Kış Olimpiyat Oyunları Innsbruck'da (Avusturya) başladı. 1967 - Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil tutuklandı. Kızılırmak'' adlı şiir kitabında komünizm propagandası yapmakla suçlandı. 1971 - Güven Partisi adını Millî Güven Partisi olarak değiştirdi. 1978 - Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP) kuruldu. 12 Eylül Darbesinden sonra 16 Ekim 1981'de diğer partilerle birlikte kapatıldı. 1978 - İsveç, ozon tabakasına zarar vermesi nedeniyle aerosol spreylerin kullanımını yasakladı ve bu tür bir yasak getiren ilk ülke oldu. 1979 - Çin Başkan Yardımcısı Deng Xiaoping ile Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Jimmy Carter, diplomatik ilişkileri yeniden başlatan antlaşmayı imzaladılar. 1983 - 12 Eylül Darbesi'nin 31. idamı: 9 kişinin öldüğü, 72 kişinin yaralandığı, 7 Ağustos 1982'deki Esenboğa Havalimanı saldırısını gerçekleştiren ASALA militanlarından Levon Ekmekçiyan, Ankara Kapalı Cezaevi'nde asılarak idam edildi. 1983 - 12 Eylül Darbesi'nin 32, 33, 34 ve 35. idamları: 1981 yılında mensubu oldukları komünist örgüte para bulmak için giriştikleri kuyumcu soygununda kuyumcunun oğlu Hasan Kahveci'yi ve polis memuru Mustafa Kılıç'ı öldüren, emniyet kuvvetlerine ve halka ateş açan, polis otosunu tarayan sol görüşlü militanlar Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kambur, İzmit'te idam edildiler. 1986 - Yoweri Museveni, Uganda Devlet Başkanı olarak görevine başladı. 1988 - Dolar 1.385 liraya fırladı. Polis Tahtakale'yi bastı ve döviz alışverişini engelledi. 1993 - Büyük Birlik Partisi, Muhsin Yazıcıoğlu tarafından kuruldu. 1996 - Jacques Chirac, Fransa'nın nükleer denemelere son verdiğini açıkladı. 2005 - Çin'den 55 yıl aradan sonra ilk defa Tayvan'a uçak seferi düzenlendi. 2006 - Çin'de Henan eyaletinin Linzhou şehrindeki havai fişeklerle dolu bir depoda patlama meydana geldi: 16 kişi öldü. 2009 - Başbakan Tayyip Erdoğan İsviçre'nin Davos şehrinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda Filistin olayları nedeniyle İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ile basın toplantısında tartıştı. Doğumlar 1499 - Boralı Katharina, Reform hareketinin önderi Martin Luther'in eşidir (ö. 1552) 1749 - VII. Christian, Danimarka ve Norveç kralı (ö. 1808) 1750 - Bailey Bartlett, Amerikalı siyasetçi (ö. 1830) 1782 - Daniel Auber, Fransız besteci (ö. 1871) 1810 - Eduard Kummer, Alman Matematikçi (ö. 1893) 1838 - Edward Morley, Amerikalı fizikçi ve kimya profesörü (ö. 1923) 1843 - William McKinley, Amerika Birleşik Devletleri'nin 25. Başkanı (ö. 1901) 1860 - Anton Çehov, Rus yazar (ö. 1904) 1862 - Frederick Delius, İngiliz post-romantik besteci (ö. 1934) 1866 - Romain Rolland, Fransız romancı, daramaturg ve denemeci (1915 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi) (ö. 1944) 1870 - Süleyman Nazif, Türk şair, yazar ve devlet adamı (ö. 1920) 1874 - John D. Rockefeller Jr., Amerikalı iş insanı (ö. 1960) 1884 - Rickard Sandler, İsveç Başbakanı (ö. 1964) 1888 - Wellington Koo, Çin Cumhurbaşkanı (ö. 1985) 1892 - Gyula Moravcsik, Macar bizantolog (ö. 1972) 1911 - Peter von Siemens, Alman iş insanı (ö. 1986) 1919 - Marina Ginestà, İspanyol muhabir ve İspanya İç Savaşı'nın sembollerinden olan milis (ö. 2014) 1925 - Robert Crichton, Amerikalı roman yazarı (ö. 1993) 1927 - Urkiye Mine Balman, Kıbrıs Türk şair ve öğretmen 1926 - Abdus Salam, Pakistanlı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1996) 1932 - Erdal Alantar, Türk ressam (ö. 2014) 1945 - Aleksandr Gutman, Rus yönetmen (ö. 2016) 1945 - Tom Selleck, Amerikalı sinema oyuncusu 1945 - Maresa Hörbiger, Avusturyalı tanınmış aktris 1947 - Linda B. Buck, Amerikalı bilim insanı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi 1951 - Mladen Dolar, Sloven filozof, psikanalist, film eleştirmeni, kültür ve müzik kuramcısı 1954 - Oprah Winfrey, Amerikalı sunucu ve oyuncu 1955 - Liam Reilly, İrlandalı şarkıcı (ö. 2021) 1960 - Gia Carangi, ABD'nin ilk süper modeli (ö. 1986) 1962 - Olga Tokarczuk, Polonyalı şair, yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi 1964 - İhsan Dağı, Türk akademisyen, yazar ve Zaman gazetesi yazarı 1966 - Romário, Brezilyalı eski millî futbolcudur ve politikacı 1968 - Hakan Meriçliler, Türk oyuncu 1970 - Heather Graham, Amerikalı oyuncudur 1972 - Engin Günaydın, Türk oyuncu 1980 - Ivan Klasnić, Hırvat futbolcu 1982 - Adam Lambert, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu 1984 - Oğuzhan Uğur, Türk Müzisyen 1985 - Marc Gasol, İspanyol profesyonel basketbolcu 1988 - Aydın Yılmaz, Türk futbolcu 1988 - Denys Boyko, Ukraynalı futbolcu 1992 - Markel Brown, Amerikalı profesyonel basketbolcudur 1993 - Kyary Pamyu Pamyu, Japon şarkıcı ve model 1996 - Melis Alpacar, Türk voleybolcu 1996 - Orkan Çınar, Türk futbolcu 1997 - Yusuf Yazıcı, Türk milli futbolcu 1998 - Aksel Kankaanranta, Fin şarkıcı 2008 - Elif İpek Erik, Türk mükemmeliyetçilik uzmanı vatandaş Ölümler 757 - An Luşan, bir Tang Hanedanı generalidir (d. 703) 1430 - Andrey Rublyov, Rus ressam (d. 1360) 1678 - Giulio Carpioni, İtalyan ressamı ve resim klişeci (d. 1613) 1820 - III. George, İngiltere Kralı (d. 1738) 1830 - Ernst Moritz Arndt, Alman şair ve siyasetçi (d. 1769) 1848 - Joseph Görres, Alman yazar ve gazeteci (d. 1776) 1888 - Edward Lear, İngiliz sanatçı, illüstratör, müzisyen, yazar ve şair (d. 1812) 1890 - Eduard Georg von Wahl, Baltık Alman cerrah (d. 1833) 1899 - Alfred Sisley, Britanyalı ressam (d. 1839) 1919 - Franz Mehring, Alman politikacı, tarihçi ve edebiyat eleştirmeni (d. 1846) 1931 - Henri Mathias Berthelot, I. Dünya Savaşı sırasında Fransız general (d. 1861) 1934 - Fritz Haber, Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1868) 1941 - Yannis Metaksas, Yunan general ve devlet adamı (d. 1871) 1946 - İsmail Fenni Ertuğrul, Türk mutasavvıf, felsefeci ve yazar (d. 1855) 1950 - Ahmed el Cabir el Sabbah, Kuveyt Şeyhi (d. 1885) 1957 - Ziya Osman Saba, Türk şair ve yazar (d. 1910) 1963 - Robert Frost, Amerikalı şair ve Pulitzer Ödülü sahibi (d. 1874) 1964 - Alan Ladd, Amerikalı oyuncu (d. 1913) 1980 - Jimmy Durante, Amerikalı oyuncu, komedyen, şarkıcı ve piyanist (d. 1893) 1991 - Tarık Zafer Tunaya, Türk akademisyen (d. 1916) 1997 - Metin Bükey, Türk besteci ve müzisyen (d. 1933) 2003 - Natalia Dudinskaya, Rus balerin (d. 1912) 2005 - Ephraim Kishon, İsrailli yazar ve yönetmen (d. 1924) 2005 - Saliha Nimet Altınöz, Türk eğitimci (Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk öğretmenlerinden) (d. 1914) 2007 - Hasan Kavruk, Türk ressam (d. 1918) 2007 - Edward Robert Harrison, Britanyalı gök bilimci ve kozmolojist (d. 1919) 2013 - Arif Peçenek, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1959) 2014 - Ayşe Nana, Ermeni asıllı Türk-İtalyan oyuncu ve dansçı (d. 1936) 2016 - Jacques Rivette, Fransız film yönetmeni (d. 1928) 2017 - Howard Frank Mosher, Amerikalı yazar ve eğitimcidir (d. 1942) 2017 - Elkin Ramírez, Kolombiyalı şarkıcı ve söz yazarıdır (d. 1962) 2017 - Elliot Sperling, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1951) 2018 - Ion Ciubuc, Moldovalı siyasetçi ve eski başbakan (d. 1943) 2019 - Jane Aamund, Danimarkalı gazeteci ve yazar (d. 1936) 2019 - George Fernandes, Hint siyasetçi, yazar, sendikacı, tarım uzmanı ve gazeteci (d. 1930) 2019 - Jean-Marc Fontaine, Fransız matematikçi ve akademisyen (d. 1944) 2019 - Andy Hebenton, Kanadalı eski profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1929) 2019 - Charles J. Hynes, Amerikalı avukat ve Amerikan Demokrat Partisi üyesi siyasetçidir (d. 1935) 2019 - James Ingram, Amerikalı soul müzik sanatçısı ve yapımcısı (d. 1952) 2019 - Alf Lüdtke, Alman tarihçidir (d. 1943) 2019 - Muhammed Nebi Habibi, İranlı siyasetçidir (d. 1945) 2020 - Kasım er-Rimi, Yemenli İslamcı (d. 1978) 2020 - Tevfik Kasımov, Azeri siyasetçi ve diplomat (d. 1938) 2020 - Yannis Tseklenis, Yunan moda tasarımcısı (d. 1937) 2021 - Varol Ürkmez, Türk eski millî futbolcu (d. 1937) 2022 - Suresh Bansal, Hint siyasetçi (d. 1943) 2022 - Howard Hesseman, Amerikalı aktör (d. 1940) 2022 - Diler Saraç, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1937) 2022 - Pete Smith, Māori kökenli Yeni Zelandalı aktör (d. 1958) 2023 - Annie Wersching, Amerikalı oyuncu (d. 1977) Tatiller ve özel günler Batı Trakya Türkleri Millî Direniş Günü 0129 29


text: Olaylar 1517 - Kahire Muharebesi (1517) 1648 - Hollanda ile İspanya arasında, Münster Antlaşması imzalandı ve Seksen Yıl Savaşı sona erdi. 1662 - Çinli general Koxinga, dokuz ay süren kuşatmadan sonra Tayvan adasını ele geçirdi. 1847 - Kaliforniya'nın Yerba Buena şehrinin adı, San Francisco olarak değiştirildi. 1867 - Mutsuhito, Japonya'nın İmparatoru oldu. 1919 - Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını kararlaştırdılar. 1925 - Türk Hükûmeti, Piskopos VI. Konstantin'in İstanbul dışına çıkarılmasını kararlaştırdı. 1923 - Yunanistan ile Ahali Mübadelesi Antlaşması yapıldı. Aralık 1923'te başlayıp 1927 yılına kadar süren uygulamayla, 400 bin Türk ve 1 milyonu aşkın Rum yer değiştirdi. 1930 - Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu. 1931 - Boksör Küçük Kemal, Yunanistan şampiyonu Angelidis'i yendi. 1933 - Adolf Hitler Şansölye oldu. 1942 - İran'da Tudeh Partisi kuruldu. 1942 - Türkiye'de pasta yapımı ve ticareti yasaklandı, stokçulara uygulanacak cezalar belirlendi. 1943 - Churchill Adana’ya gelerek, İsmet İnönü ile "Adana Görüşmesi" olarak bilinen görüşmeyi gerçekleştirdi. 1946 - Macaristan'da komünist rejim ilan edildi: Macaristan Halk Cumhuriyeti 1948 - Kış Olimpiyat Oyunları St. Moritz'de (İsviçre) başladı. 1948 - Hindistan lideri Mahatma Gandi, Yeni Delhi'de öldürüldü. 1948 - British South American Airways'e ait bir uçak, Atlas Okyanusu'ndaki Bermuda Şeytan Üçgeni'nde kayboldu. 1950 - Sovyetler Birliği, Kuzey Vietnam rejimini tanıdı. Fransa, Sovyetler Birliği'ni protesto etti. 1951 - Sağlık Bakanı Ekrem Üstündağ, bakımsızlıktan her yıl 300 bin yurttaşın hayatını kaybettiğini açıkladı. 1967 - İlk resmi televizyon yayını Ankara'da yapıldı. 1969 - The Beatles son konserini verdi. (The Beatles Çatı Konseri) 1969 - Türkiye'de ilk böbrek nakli, Beyoğlu Devlet Hastanesi'nde Yusuf Özer adlı hastaya yapıldı. Ancak Yusuf Özer, kendisine takılan böbreğin bir akıl hastasından alındığını öne sürerek savcılığa başvurdu. 1971 - İstanbul'da Dev-Genç'liler "Özel Eğitimin Devletleştirilmesi" isteğiyle yürüyüş düzenledi. 1972 - İngiliz askerleri, Kuzey İrlanda'da gösteri yapanların üzerine ateş açarak, 14 insan hakları savunucusunun ölümüne neden oldu. Bugün Birleşik Krallık tarihine Kanlı Pazar olarak geçti. 1972 - Pakistan, İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrıldı. 1975 - THY'nin İzmir-İstanbul seferini yapan Bursa uçağı Marmara Denizi'ne düştü: 41 kişi öldü. 1976 - George H. W. Bush, CIA'nin başına getirilen 11. yönetici oldu. 1979 - İran Hükûmeti, Fransa'da sürgünde bulunan dini lider Ayetullah Humeyni'nin ülkeye geri dönmesine izin verdiklerini açıkladı. 1980 - Yabancı bankaların Türkiye'de şube açmaları Yabancı Sermaye ile ilgili kanun kapsamına alındı. Banka şubelerine kârlarını transfer etme hakkı tanındı. 1982 - İlk PC virus kodu, Richard Skrenta tarafından yazıldı. Bu program 400 satır uzunluğundaydı ve kendisini "Elk Cloner" adlı bir Apple boot programı olarak kamufle ediyordu. 1983 - Nijerya Hükûmeti, 1 milyondan fazla Ganalı ve 700 bine yakın Batı Afrikalı işçiyi sınır dışı etti. 1983 - 12 Eylül Darbesi'nin 36. idamı: 22 Mayıs 1979'da dükkânında çalışmakta olan sol görüşlü bakkal Battal Türkaslan'ı 6-7 el ateş ederek öldüren sağ görüşlü militan Ahmet Kerse, idam edildi. 1985 - Ege Denizi'nde düzenlenen "Deniz Kurdu-85" tatbikatı sırasında, bir tank çıkarma gemisi fırtına yüzünden battı: 39 denizci öldü. 1987 - Bakanlar Kurulu, askerlik yasasındaki yeni düzenlemeyi onayladı. Çağdışı kalma yaşı 46'dan 41'e indirildi, mesleği öğretmen olanlar, askerliğini öğretmen olarak yapacak; her isteyen bedelli askerlikten yararlanacak. 1989 - Kabil'deki (Afganistan) Amerika Birleşik Devletleri Elçiliği kapatıldı. 2000 - Kenya Havayolları'na ait bir yolcu uçağı, [[Fildişi Sahili açıklarında okyanusa düştü: 169 kişi öldü. 2001 - TBMM'deki iç tüzük görüşmeleri sırasında çıkan arbedede DYP Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu, kalp krizi geçirerek öldü. 2002 - Slobodan Miloseviç, Birleşmiş Milletler örgütünün uluslararası savaş suçluları mahkemesinin kendisine karşı şeytani ve düşmanca bir tutum içinde olduğunu iddia etti. 2003 - Belçika'da aynı cinsiyetteki çiftlerin evliliği yasallaştı, böylece Belçika, dünyada Hollanda'dan sonra bu yasayı çıkartan ikinci ülke oldu. 2005 - Irak'ta 50 yıldır ilk kez çok partili seçimler yapıldı. Sünniler seçimi boykot etti. Seçimin galibi Şiiler oldu. Celal Talabani, ülkenin ilk Kürt asıllı Devlet Başkanı seçildi. Şii İbrahim el-Caferi de Başbakan oldu. 2020 - Dünya Sağlık Örgütü SARS-CoV-2 virüsünü bir pandemiye neden olabileceği sebebiyle "Küresel Acil Durum" ilan etti. Zaten bundan birkaç ay sonra virüs hala devam eden bir Pandemi ilan edildi. Doğumlar MÖ 58 - Livia, Roma İmparatorluğunun ilk imparatoru Augustus'un karısı (ö. 29) 133 - Didius Julianus, Roma İmparatoru (ö. 193) 1621 - II. György Rákóczi, Erdel Prensi (ö. 1660) 1720 - Bernardo Bellotto, İtalyan veduta ressamı ve resim klişe kalıpcısı (ö. 1780) 1781 - Adelbert von Chamisso, Alman yazar (ö. 1838) 1807 - William Henry Leonard Poe, Amerikalı denizci, amatör şair (ö. 1831) 1828 - Rainilaiarivony, Madagaskarlı siyasetçi (ö. 1896) 1841 - Félix Faure, Fransa'da Üçüncü Cumhuriyet'in altıncı cumhurbaşkanı (ö. 1899) 1846 - Francis Bradley, İngiliz idealist filozof (ö. 1924) 1872 - Eduard Bloch, Avusturya'lı tıp uzmanı (ö. 1945) 1882 - Franklin D. Roosevelt, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 32. Başkanı (ö. 1945) 1894 - III. Boris, Bulgaristan Çarı (ö. 1943) 1895 - Wilhelm Gustloff, Nasyonal Sosyalist Alman lider (ö. 1936) 1899 - Max Theiler, Güney Afrikalı virolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1972) 1912 - Barbara Tuchman, Amerikalı tarihçi, yazar ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 1989) 1920 - Delbert Mann, Amerikalı yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2007) 1927 - Olof Palme, İsveç Başbakanı (ö. 1986) 1930 - Gene Hackman, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi 1932 - Leydi Mary Colman, İngiliz soylu ve hayırsever (ö. 2021) 1935 - Richard Brautigan, Amerikalı yazar (ö. 1984) 1937 - Boris Spassky, Rus satranç oyuncusu 1937 - Vanessa Redgrave, İngiliz tiyatro, televizyon ve sinema oyuncusu 1938 - İslam Kerimov, Özbekistan Devlet Başkanı (ö. 2016) 1938 - Mohamed Salah Dembri, Cezayirli siyasetçi ve diplomat (ö. 2020) 1941 - Dick Cheney, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 46. Başkan Yardımcısı 1956 - Feridun Sinirlioğlu, Türk diplomat ve siyasetçi 1962 - II. Abdullah, Ürdün Kralı 1963 - Thomas Brezina, Avusturyalı çocuk kitapları yazarı 1965 - Hazım Körmükçü, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1968 - VI. Felipe, mevcut İspanya kralı 1973 - Hakan Kaygusuz, Türk futbolcu 1973 - Jalen Rose, emekli Amerikan profesyonel basketbol oyuncusu 1974 - Abdüzzâhir es-Saka, Mısırlı futbolcu 1974 - Christian Bale, Galli sinema oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahib 1974 - Olivia Colman, İngiliz oyuncui 1975 - Juninho Pernambucano, Brezilyalı futbolcu 1976 - Cristian Brocchi, İtalyan futbolcu 1984 - Kid Cudi, Amerikalı rapçi 1984 - Kotoshōgiku Kazuhiro, Japon profesyonel sumo güreşçisi 1985 - Gisela Dulko, Arjantinli tenisçi 1987 - Rebecca Quin, İrlandalı profesyonel güreşçi 1987 - Phil Lester, İngiliz YouTuber 1987 - Arda Turan, Türk futbolcu 1989 - Tomás Mejías, İspanyol kaleci 1989 - Giacomo Nizzolo, İtalyan yarış bisikletçisi 1989 - Kemal Cingirt, Türk futbolcu 1989 - Franck Tabanou, Fransız futbolcu 1989 - Liam McLean, İngiliz müzik prodüktörü ve DJ 1997 - Meltem Avcı, Türk basketbolcu Ölümler 970 - I. Petr, 927-969 yılları arasında hüküm süren Tuna Bulgar Devleti çarı (d. 927) 1181 - Takakura, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 80. imparatorudur (d. 1161) 1649 - I. Charles, 1625'ten 30 ocak 1649'da idam edilmesine kadar İskoçya Krallığı ve İngiltere ile İrlanda krallıkları kralı (d. 1600) 1730 - II. Petro, Rusya İmparatoru (d. 1715) 1806 - Vicente Martín y Soler, İspanyol besteci (d. 1754) 1838 - Osceola, Seminole yerli lideri (d. 1804) 1847 - Virginia Eliza Clemm Poe, Amerikalı yazar (d. 1822) 1858 - Coenraad Jacob Temminck, Hollandalı aristokrat, zoolog, ornitolog ve küratör (d. 1778) 1867 - Kōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 121. imparatoru (d. 1831) 1872 - Francis Rawdon Chesney, İngiliz general ve kaşif (d. 1789) 1889 - Rudolf, Avusturya veliaht prensi (d. 1858) 1890 - Tunuslu Hayreddin Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. 1823) 1891 - Charles Joshua Chaplin, Fransız manzara, portre ressamı ve grafiker (d. 1825) 1893 - Grigori Gagarin, Rus ressam, Tümgeneral ve yönetici (d. 1810) 1923 - Arthur Kinnaird, Britanyalı futbolcu (d. 1847) 1928 - Johannes Fibiger, Danimarkalı doktor, akademisyen ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1867) 1930 - Georgi Pyatakov, Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edildi. (d. 1890) 1934 - Frank Nelson Doubleday, Amerikalı yayımcı (d. 1862) 1940 - Jules Payot, Fransız eğitimci ve pedagog (d. 1859) 1948 - Mahatma Gandi, Hint politikacı ve özgürlük savaşçısı (suikast) (d. 1869) 1948 - Orville Wright, Amerikalı öncü havacı (d. 1871) 1951 - Ferdinand Porsche, Avusturyalı otomotiv mühendisi (d. 1875) 1955 - Mim Kemal Öke, Türk tıp akademisyeni ve hekim (d. 1884) 1963 - Francis Poulenc, Fransız besteci (d. 1899) 1969 - Dominique Pire, Belçikalı Dominikan rahibi (d. 1910) 1970 - Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (d. 1899) 1991 - Hulusi Sayın, Türk asker (Ankara'da evinin önünde uğradığı silahlı saldırıda) (d. 1926) 1991 - John Bardeen, Amerikalı fizikçi ve Nobel Ödülü sahibi (d. 1908) 1991 - John McIntire, Amerikalı oyuncu (d. 1907) 1998 - Ali Ulvi Ersoy, Türk karikatürist (d. 1924) 2001 - Jean-Pierre Aumont, Fransız aktör (d. 1911) 2007 - Sidney Sheldon, Amerikalı yazar, oyun yazarı ve senarist (d. 1917) 2010 - Fatma Refet Angın, Türk eğitimci ve Türkiye'nin ilk kadın öğretmenlerinden (d. 1915) 2013 - Patty Andrews, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1918) 2015 - Hakkı Kıvanç, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931) 2015 - Seyfi Doğanay, Türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (d. 1964) 2016 - Frank Finlay, İngiliz sinema, dizi ve Tv oyuncusu dublör (d. 1926) 2017 - Dore Ashton, Amerikalı akademisyen, yazar, sanat tarihçisi ve eleştirmeni (d. 1928) 2017 - Marta Becket, Amerikalı dansçı, koreograf ve ressam (d. 1924) 2018 - Mark Salling, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1982) 2018 - Azeglio Vicini, emekli İtalyan futbolcu ve teknik direktör (d. 1933) 2019 - Per Jorsett, Norveçli spor gazetecisi, yazar, sunucu, tarihçi ve eski atıcılık sporcusudur (d. 1920) 2019 - Dick Miller, Amerikalı karakter oyuncusudur (d. 1928) 2019 - Lori Wilson, Amerikalı avukat ve siyasetçidir (d. 1937) 2020 - John Andretti, Amerikalı otomobil yarışçısıdır (d. 1963) 2020 - Miguel Arroyo, Meksikalı yol yarışı bisiklet sporcusu (d. 1966) 2020 - Vidya Bal, Hint yazar, yayıncı, editör ve gazeteci (d. 1937) 2020 - Lucien Barbarin, Amerikalı caz müzisyeni ve tromboncu (d. 1956) 2020 - Luboš Dobrovský, Çek gazeteci, aktivist ve siyasetçi (d. 1932) 2020 - Jörn Donner, Finlandiyalı yazar, film yönetmeni, aktör, eleştirmen, film yapımcısı ve siyasetçi (d. 1933) 2021 - Michel Le Bris, Fransız yazar (d. 1944) 2021 - Neelo, Pakistanlı aktris (d. 1940) 2021 - Pantelei Sandulache, Moldovalı siyasetçi (d. 1956) 2021 - Alla Yoshpe, Rus pop şarkıcısı (d. 1937) 2022 - Roberto Digón, Arjantinli siyasetçi ve spor yöneticisi (d. 1935) 2022 - Cheslie Kryst, Amerikalı manken ve sunucu (d. 1991) 2022 - Leonid Kuravlyov, Sovyet-Rus aktör (d. 1936) 2022 - Hermann Rappe, Alman Sosyal Demokrat siyasetçi ve sendikacı (d. 1929) 2023 - K. V. Tirumalesh, Hintli yazar, şair, eleştirmen ve akademisyen (d. 1940) Tatiller ve özel günler Fırtına: Zemherinin Sonu 0130 30


text: Olaylar 1729 - Türkiye'de ilk kitap, Mehmet Bin Mustafa'nın (Vanlı) kaleme aldığı Sıhahı Cevheri (Vankulu) adlı sözlük basıldı. İbrahim Müteferrika, ilk Türk matbaasını İstanbul'da Sultanselim'deki konağında kurmuştu. 1747 - İlk zührevi hastalıklar kliniği, Londra'da açıldı. 1790 - Osmanlı-Prusya ittifakı. 1865 - ABD Temsilciler Meclisi, köleliği yasaklayan yasayı onayladı. 1876 - ABD'de ülkedeki tüm Kızılderililer, Kızılderili rezervasyonu olarak adlandırılan, kendilerine ayrılmış özel bölgelerde yaşamaya zorlandılar. 1915 - I. Dünya Savaşı: Almanya, Ruslara karşı zehirli gaz kullandı. 1927 - Müttefiklerin Almanya üzerindeki denetimi sona erdi; bundan sonra Almanya'nın yeniden silahlanmasını Milletler Cemiyeti denetleyecek. 1928 - Türk Eğitim Derneği (TED) Ankara'da kuruldu. 1928 - Sovyetler Birliği'nde 30 muhalefet lideri Almatı'ya sürgüne gönderildi. Sürgüne gidenler arasında Lev Troçki de vardı. 1930 - Seloteyp, 3M şirketi tarafından pazara sürüldü. 1931 - Gümrük ve Tekel Bakanlığı kuruldu. 1931 - Kültür magazin dergisi, Resimli Ay kapandı. 1931 - Yarın gazetesi Başyazarı Arif Oruç ve Sorumlu Müdürü İzmit'te birer yıldan fazla hapse mahkûm oldular. 1934 - Nâzım Hikmet, Nail Vahtedi, Tosun Ömer ve Yonga Ömer beş yıl hapis cezasına mahkûm edildi. 1938 - Atatürk, Gemlik'te sun'i ipek fabrikasını açtı. 1942 - Öğrencilere sigara içme ve nişan yüzüğü takma yasağı getirildi. 1943 - Stalingrad Muharebesi'nde Nazi Almanyası'nın 6. Ordu Komutanı Generalfeldmarschall Friedrich Paulus, Sovyet Birlikleri'ne teslim oldu. 1946 - SSCB'den esinlenen yeni Yugoslavya Anayasasına göre ülke, altı cumhuriyetten oluşuyor: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Slovenya. 1950 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry S. Truman, hidrojen bombası geliştirme programı yürüttüklerini açıkladı. 1952 - Yunanistan Dış İşleri Bakanı Sofoklis Venizelos'un Türkiye'ye yaptığı resmî gezi sırasında, Türk-Elen Dostluk Derneği'nin kurulması kararlaştırıldı. 1953 - Kuzey Denizi taşkınlarında sadece Hollanda'da 1800'den fazla kişi öldü. 1956 - "Nesebi sahih olmayan çocukların tescili" hakkındaki kanun Meclis'te kabul edildi. 1956 - Guy Mollet, Fransa Başbakanı oldu. 1958 - İlk başarılı Amerika Birleşik Devletleri uydusu Explorer 1, Dünya çevresindeki yörüngesine oturdu. 1961 - İsrail Başbakanı David Ben Gurion istifa etti. 1961 - Ahmet Emin Yalman, Vatan gazetesinden ayrıldı. 1964 - 15 Ocak günü Kıbrıs sorununu görüşmek üzere toplanan III. Londra Konferansı, 19 günlük çalışmanın ardından bir sonuç alınamadan dağıldı. 1965 - Sağlık Bakanlığı bir açıklama yaptı; Türkiye'de ortalama insan ömrü 33 yıl. 1966 - Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası'nda 2400 işçi greve başladı. 1968 - Vietkong büyük bir saldırıya geçti; Saygon'daki Amerikalı Elçiliği 6 saat işgal edildi. 1968 - TRT Ankara Televizyonu, deneme yayınına başladı. 1971 - İnsanlı ay yolculuklarında bir adım daha; Apollo 14 fırlatıldı. Görevli astronotlar: Alan Shepard, Edgar Mitchell ve Stuart Roosa. 1973 - Çetin Altan'ın 4,5 yıl hapsi istendi; karikatürist Turhan Selçuk'u döven 3 polis hapse mahkûm edildi. 1973 - Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi. 1974 - Seyfi Demirsoy'un ölümüyle boşalan Türk-İş Genel Başkanlığına Halil Tunç seçildi. 1976 - İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Ankara'da "Evlat acısına son" mitingi düzenledi. Mitinge 5 bin kişi katıldı. 1978 - Zonguldak'ta ikramiyesi ödenmeyen 20 bin maden işçisi direnişe geçti. 1980 - Tariş olayları: Tariş'te direniş bitti, işçiler işbaşı yaptılar. 22 Ocak'ta güvenlik güçleri arama yapma gerekçesiyle Tariş işletmelerine girmek istemiş, 600 işçi gözaltına alınmıştı. 1985 - Başbakan Turgut Özal, Gökova'da termik santral kurulacağını açıkladı. 1986 - İşkence konusunda itiraflarda bulunan polis memuru Sedat Caner, Ankara Cumhuriyet Savcılığı'na teslim oldu. 1986 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İçel Milletvekili Fikri Sağlar, Türkiye'de 5 yılda 800'den fazla insanın "kayıp" olduğunu söyledi. 1990 - Atatürkçü Düşünce Derneği ve Türk Hukuk Kurumu Başkanı Muammer Aksoy, 73 yaşında Ankara'da evinin önünde kurşunlanarak öldürüldü. 1990 - SSCB satranç şampiyonu Gary Kasparov, vatandaşı Anatoli Karpov'u yenerek dünya satranç şampiyonu oldu. 1990 - Moskova'da ilk McDonald's açıldı. 1996 - Patlayıcı yüklü bir kamyon Kolombo'da (Sri Lanka) Merkez Bankasının kapılarına çarparak infilak etti: en az 86 kişi öldü, 1400 kişi yaralandı. 2000 - Alaska Havayollarına ait bir yolcu uçağı, Büyük Okyanus'a düştü: 88 kişi öldü. 2004 - TL'den 6 sıfır atılması ve Türkiye Devleti para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını öngören yasa, Resmi Gazete'de yayımlandı. 2005 - Dünyaca ünlü pop yıldızı Michael Jackson hakkında, 13 yaşındaki bir çocuğa tacizde bulunduğu gerekçesiyle dava açıldı. 2005 - Afganistan'daki Türk birlikleri, Kabil'deki uluslararası hava alanının sorumluluğunu üstlendi. 2006 - Abdullah Öcalan'ın avukatlarından İrfan Dündar, müvekkilinin yeniden yargılanmaya ilişkin dilekçesini, bu konuda yetkili olan Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesine göndererek başvuruda bulunduğunu bildirdi. 2008 - İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde ruhsatsız bir binada maytapların yanarak doğalgaz kazanını patlatmasıyla oluşan olayda 23 kişi öldü, 120 kişi yaralandı. 2019 - Wrapped Bitcoin piyasaya sürüldü. 2020 - Birleşik Krallık Avrupa Birliği'nden ayrıldı. (bknz: Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılması) Doğumlar 1543 - Tokugawa İeyasu, Orta Çağ Japonya'sının en önemli shōgunlarından (askeri hükümdar) biri (ö. 1616) 1620 - Georg Friedrich, Almanya ve Hollanda kökenli mareşal (ö. 1692) 1624 - Arnold Geulincx, Fransız Descartesçı düşünür (ö. 1669) 1763 - Jens Esmark, Danimarkalı-Norveçli mineraloji profesörü (ö. 1839) 1769 - André-Jacques Garnerin, Fransız havacı ve çerçevesiz paraşütün mucidi (ö. 1823) 1797 - Franz Schubert, Avusturyalı besteci (ö. 1828) 1799 - Rodolphe Töpffer, İsviçreli yazar, öğretmen, ressam, karikatürist ve çizgi romancı (ö. 1846) 1858 - André Antoine, Fransız oyuncu, film yönetmeni, yazar, eleştirmen (ö. 1943) 1865 - Henri Desgrange, Fransız bisiklet yarışçısı ve spor muhabiri (ö. 1940) 1868 - Theodore Richards, Amerikalı kimyacı (ö. 1928) 1869 - Henri Carton de Wiart, Belçika'nın 23'üncü Başbakanı (ö. 1951) 1869 - Wilhelm Heye, Alman asker (ö. 1947) 1881 - Irving Langmuir, Amerikalı Nobel Kimya ödülüne sahip kimyager (ö. 1957) 1884 - Mehmed Emin Resulzade, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin kurucusu (ö. 1955) 1884 - Theodor Heuss, Batı Almanya'nın ilk Cumhurbaşkanı (ö. 1963) 1892 - Eddie Cantor, Amerikalı şarkıcı, komedyen, dansçı ve oyuncu (ö. 1964) 1893 - Arkadiy Plastov, sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus Sovyet ressam (ö. 1972) 1894 - Kurt Blome, Nazi bilim insanı (ö. 1969) 1896 - Sofya Yanovskaya, Sovyet matematikçi ve tarihçi (ö. 1966) 1902 - Tallulah Bankhead, Amerikalı oyuncudur (ö. 1968) 1902 - Alva Myrdal, İsveçli diplomat ve siyasetçi (ö. 1986) 1905 - John O'Hara, Amerikalı yazar (ö. 1970) 1910 - Faruk Kenç, Türk film yönetmeni (ö. 2000) 1911 - Baba Vanga, Bulgar kadın kâhin (ö. 1996) 1918 - Kerim Korcan, Türk yazar (ö. 1990) 1919 - Jackie Robinson, ilk Afrikalı Amerikalı profesyonel bir beyzbol oyuncusuydu (ö. 1972) 1921 - Carol Channing, Amerikalı stand-up komedyen, oyuncu, şarkıcı, dansçı ve seslendirme sanatçısıdır (ö. 2019) 1921 - Mario Lanza, Amerikalı tenor ve oyuncu (ö. 1959) 1923 - Norman Mailer, Amerikan romancı ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 2007) 1923 - Adela Forestello, Arjantinli insan hakları aktivisti 1929 - Rudolf Mössbauer, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2011) 1929 - Jean Simmons, İngiliz asıllı Amerikalı aktris ve seslendirme sanatçısı (ö. 2010) 1931 - Ernie Banks, Amerikalı efsanevi profesyonel beyzbolcudur (ö. 2015) 1933 - Bernardo Provenzano, İtalyan suç ögrütü lideri (ö. 2016) 1934 - Muhammed Taki Misbah Yezdi, İranlı siyasetçi (ö. 2021) 1935 - Kenzaburo Oe, Japon romancı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2023) 1936 - Can Bartu, Türk futbolcu (Fenerbahçeli efsanevi futbolcu) (ö. 2019) 1937 - Philip Glass, Amerikalı besteci 1937 - Suzanne Pleshette, Amerikalı aktris (ö. 2008) 1938 - Beatrix, Hollanda Kraliçesi 1938 - Lynn Carlin, Amerikalı eski bir aktris 1941 - Jessica Walter, Amerikalı aktris (d. 2021) 1942 - Daniela Bianchi, İtalyan aktris 1942 - Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (ö. 1994) 1942 - Zeynep Kerman, Türk edebiyat araştırmacısı ve akademisyen 1945 - Temel Gürsu, Türk yönetmen, yapımcı, senarist, oyuncu ve seslendirme sanatçısı 1947 - Jonathan Banks, Amerikalı oyuncudur 1947 - Bernard Guignedoux, Fransız futbolcu ve teknik direktör (ö. 2021) 1947 - Glynn Turman, Amerikalı aktör, yazar, yönetmen ve yapımcıdır 1951 - Selma Güneri, Türk sinema ve ses sanatçısı 1956 - Guido van Rossum, Hollandalı bir bilgisayar programcısıdır 1956 - John Lydon, İngiliz müzisyen 1959 - Anthony LaPaglia, Avustralyalı oyuncu 1959 - Kelly Lynch, ABD doğumlu oyuncu 1960 - Ekber Genci, İranlı yazar ve gazeteci 1960 - Grant Morrison, çizgi roman yazarı 1960 - Željko Šturanović, Karadağ'lı siyasetçi (ö. 2014) 1961 - Fatih Kısaparmak, Türk besteci ve yorumcu 1961 - Filiz Kerestecioğlu, Türk hukukçu ve siyasetçi 1961 - Latif Demirci, Türk karikatürist 1963 - Ergün Poyraz, Türk araştırmacı yazar 1964 - Jeff Hanneman, Amerikalı müzisyen ve Slayer grubunun gitaristi (ö. 2013) 1964 - Ofra Harnoy, Kanadalı çellist'tir 1966 - Anne Berge, Norveçli kayakçı 1968 - John Collins, İskoç millî futbolcu ve tekni direktördür 1970 - Minnie Driver, İngiliz oyuncu ve şarkıcı 1971 - Patricia Velásquez, Venezuelalı aktris ve model 1973 - Amanda Lee Rogers, Avusturyalı eski aktris 1975 - Preity Zinta, Bollywood'un (Hint Sineması) oyuncularından biriq 1976 - Traianos Dellas, Yunan millî futbolcu ve teknik direktör 1977 - Kerry Washington, Amerikalı oyuncudur 1978 - Fabián Caballero, Arjantinli eski futbolcu 1979 - Eduardo Navarro, İspanyol profesyonel futbolcu (ö. 2022) 1980 - James Adomian, İngiltere doğumlu Amerikalı oyuncu 1981 - Justin Timberlake, Amerikalı pop şarkıcısı ve aktör 1982 - Salvatore Masiello, İtalyan futbolcu 1982 - Allan James McGregor, İskoç kaleci 1982 - Elena Paparizou, Yunan şarkıcı 1983 - Fabio Quagliarella, İtalyan futbolcudur 1984 - Jeremy Wariner, Amerikalı atlet 1985 - Adam Federici, Avustralyalı eski millî futbolcudur 1986 - Walter Dix, Amerikan kısa mesafe koşucusudur 1986 - Megan Ellison, Amerikalı yapımcı 1988 - Taijo Teniste, Eston millî futbolcudur Ölümler 1398 - Sukō, Japonya'da Nanboku-chō dönemi sırasında üçüncü Kuzey Talibi (d. 1334) 1435 - Xuande, Çin'in Ming Hanedanı'nın beşinci imparatoru (d. 1399) 1606 - Guy Fawkes, İngiliz isyancı asker (d. 1570) 1644 - Kemankeş Kara Mustafa Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?) 1788 - Charles Edward Stuart, İngiltere, İskoçya, Fransa ve İrlanda tahtlarının ikinci jakobit talibi (d. 1720) 1828 - Aleksandros İpsilantis, Yunan komutan (d. 1792) 1854 - Silvio Pellico, İtalyan yurtsever, şair ve oyun yazarı (d. 1788) 1882 - James Spriggs Payne, Liberyalı siyasetçi (d. 1819) 1888 - Giovanni Bosco, İtalyan eğitimci, yazar ve Katolik rahip (d. 1815) 1914 - Recaizade Mahmud Ekrem, Türk edebiyatçı (d. 1847) 1915 - Alan Lomax, Amerikalı tarihçi, yazar ve akademisyen (d. 2002) 1945 - Eddie Slovik, Amerikalı er rütbesinde asker (II. Dünya Savaşı sırasında firardan dolayı idam edilen tek ABD askeri) (d. 1920) 1946 - İsmail Hakkı İzmirli, Türk felsefeci ve İslam felsefesi tarihçisi (d. 1869) 1954 - Edwin Armstrong, Amerikalı elektrik mühendisi ve mucit (d. 1890) 1956 - A. A. Milne, İngiliz yazar (d. 1882) 1969 - Stoyan Zagorçinov, Bulgar yazar (d. 1889) 1973 - Ragnar Anton Kittil Frisch, Norveçli ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1895) 1974 - Samuel Goldwyn, Amerikalı film yapımcısı (d. 1882) 1974 - Ekrem Cemilpaşa, Kürt siyaset adamı (d. 1891) 1982 - Melih Vassaf, Türk eleştirmen ve oyun yazarı (d. 1927) 1984 - Pembe Marmara, Kıbrıs Türk şair (d. 1925) 1990 - Muammer Aksoy, Türk hukukçu ve siyasetçi (d. 1917) 2005 - İsmail Hakkı Şen, Türk oyuncu (d. 1927) 2006 - Moira Shearer, İskoç oyuncu ve balerin (d. 1926) 2006 - George Koval, Amerikalı casus, bilim insanı ve kandidat (d. 1913) 2012 - Dorothea Tanning, Amerikalı ressam, matbaacı, heykeltıraş, yazar ve şairdi (d. 1910) 2013 - Hasan Habibi, İranlı siyasetçi, avukat ve akademisyen (d. 1937) 2014 - Miklós Jancsó, Macar sinema yönetmenidir (d. 1921) 2015 - Tomás Bulat, Arjantinli ekonomist, gazeteci ve yazar (d. 1964) 2016 - Celal Aliyev, Azeri akademisyen, biyolog ve siyasetçi (d. 1928) 2016 - Ülkü Ülker, Türk oyuncu ve şarkıcı (d. 1950) 2016 - Terry Wogan, İrlandalı radyo ve televizyon sanatçısı (d. 1938) 2017 - Thomas Barlow, Amerikalı siyasetçidir (d. 1940) 2017 - John Wetton, İngiliz şarkıcı, müzisyen, basçı ve gitaristtir (d. 1949) 2017 - Tokitenkū Yoshiaki, Moğol sumo güreşçisidi (d. 1979) 2018 - Rasual Butler, Amerikalı basketbolcudur (d. 1979) 2018 - Erwin de Vries, Surinamlı ressam ve heykeltıraştır (d. 1929) 2018 - Ann Gillis, Amerikalı oyuncudur (d. 1927) 2018 - Leonid Kadenyuk, Bağımsız Ukrayna'nın ilk astronotu unvanına sahip test pilotu (d. 1951) 2018 - Olavi Mäenpää, Fin siyasetçi ve eski parti başkanıdır (d. 1950) 2019 - Candice Earley, Amerikalı oyuncudur (d. 1950) 2019 - A. Ernest Fitzgerald, Amerikalı mühendis ve yazar (d. 1926) 2019 - Kálmán Ihász, Macar eski millî futbolcudur (d. 1941) 2019 - Ron Joyce, Kanadalı milyarder iş insanı ve hayırseverdir (d. 1930) 2019 - Johnny Lion, Hollandalı şarkıcı, gazeteci ve oyuncu (d. 1941) 2019 - Pierre Nanterme, Fransız yönetici ve iş insanı (d. 1959) 2019 - Georges Sarre, Fransız siyasetçidir (d. 1935) 2020 - Mary Higgins Clark, Amerikalı hikâye yazarı ve romancı (d. 1927) 2020 - Halid Bişara, Mısırlı yönetici ve iş insanı (d. 1971) 2020 - Mirza Hazar, Azeri yazar, siyasi analist, spiker, radyocu, yayıncı (d. 1947) 2020 - Dalip Kaur Tiwana, Hint romancı, akademisyen ve kısa hikâye yazarı (d. 1935) 2021 - Zoila Águila Almeida, Kübalı devrimci ve siyasi hükümlüdür (d. 1939) 2021 - Douglas Bravo, Venezuelalı siyasetçi ve direnişçi örgüt lideridir (d. 1932) 2021 - Alejandro Gómez, İspanyol uzun mesafe koşucusu (d. 1967) 2021 - Andrej Hryc, Slovak aktör (d. 1949) 2021 - Tozama Mantashe, Güney Afrikalı siyasetçi (d. 1960) 2021 - Michel Murr, Lübnanlı iş insanı ve siyasetçi (d. 1932) 2021 - Yitzchok Scheiner, Amerika Birleşik Devletleri doğumlu İsrailli haham (d. 1922) 2021 - Meshulam Dovid Soloveitchik, Belarus doğumlu İsrailli Haredi hahamı ve rosh yeshivası (d. 1921) 2021 - Abraham J. Twerski, Amerika Birleşik Devletleri doğumlu Hasidik hahamı ve bilim insanı (d. 1930) 2022 - Ekkehardt Belle, Alman aktör (d. 1954) 2022 - Pierre Bellon, Fransız milyarder iş insanı (d. 1930) 2022 - Carleton Carpenter, Amerikalı aktör, sihirbaz, dansçı, söz yazarı ve romancı (d. 1926) 2022 - Onésimo Cepeda Silva, Meksikalı Roma Katolik piskopos (d. 1937) 2023 - Cleonice Berardinelli, Brezilyalı akademisyen (d. 1916) 2023 - Anna Czerwińska, Polonyalı dağcı (d. 1949) 2023 - Alan Hurst, İngiliz siyasetçi (d. 1945) 2023 - Jan Kudra, Polonyalı eski bisikletçi (d. 1937) 2023 - Kadriye Nurmambet, Romanyalı Kırım Tatarı azınlıktan halk müziği sanatçısı ve folklorist (d. 1933) 2023 - Luigi Pasinetti, Keynes sonrası ekolün İtalyan bir ekonomistidir (d. 1930) Tatiller ve özel günler Fırtına: Balık Fırtınası Kaynakça 0131 31


text: Olaylar 23 Şubat - Rudolf Diesel, dizel motorunun patentini aldı. 1 Mayıs - Chicago'da Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfetmesinin 400. yılını kutlamak için Kolomb Dünya Fuarı düzenlendi. 10 Mayıs - ABD Yüksek Mahkemesi, domatesin meyve değil sebze olduğunu kararlaştırdı. 25 Temmuz - Korint Kanalı'nın inşası tamamlandı. 10 Ekim - Otomobillerde numara plakası sistemi ilk kez Paris'te uygulanmaya başlandı. 25 Kasım - Orhun-Yenisey Yazıtları okundu 9 Aralık - İstanbul'da günlerce süren soğuk hava yüzünden Haliç dondu. Doğumlar 1 Ocak - Behçet Uz, Türk doktor 26 Ocak - Christian Arhoff, Danimarkalı sahne ve sinema oyuncusu (ö. 1973) 31 Ocak - Arkadiy Plastov, sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus Sovyet ressam (ö. 1972) 12 Şubat Omar Bradley, Amerikalı asker (ö. 1981) Giovanni Muzio, İtalyan mimar ve akademisyen (ö. 1982) 19 Şubat - Cedric Hardwicke, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 6 Ağustos 1964) 19 Temmuz - Vladimir Mayakovski, Rus şair (ö. 1930) 16 Eylül - Alexander Korda, Macar asıllı İngiliz yönetmen ve yapımcı (ö. 1956) 14 Ekim - Lillian Gish, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1993) 27 Nisan - Dragoljub Mihailovic, Yugoslavyalı Komutan 13 Aralık - Stanislaw Szukalski, Polonyalı heykeltıraş (ö. 1987) 26 Aralık - Mao Zedong, Çin Komünist Partisi kurucusu, devrimci (ö. 1976) Ölümler 26 Ocak - Abner Doubleday, Amerikalı general (d. 1819). 13 Nisan - Muallim Naci, Osmanlı dönemi Türk yazarı (d. 1850) 6 Temmuz - Guy de Maupassant, Fransız yazar (d. 1850) 6 Ağustos - Nabizade Nazım (d. 1862?) 6 Ekim - Ford Madox Brown, İngiliz ressam (d. 1821) 6 Kasım - Pyotr Ilyich Tschaikovsky, Rus besteci (d. 1840)


text: Olaylar 10 Temmuz - Salı günü öğlen 12:24'te İstanbul'da 474 kişinin ölümüne, 482 kişinin yaralanmasına sebep olan bir deprem meydana geldi. Deprem Yanya, Bükreş, Girit ve Anadolu'nun büyük kesiminde hissedildi. 7 Ağustos – Birleşik devletler Hawai Cumhuriyeti’ni resmen tanıdı. 13 Ağustos – Argon gazı keşfedildi. 1 Kasım – Rusya'da çar III. Aleksandr öldü yerine II. Nikolay geçti. 22 Aralık – Alfred Dreyfus Almanlara askeri sırları satmakla suçlanarak Fransız Guyanası’sındaki Devil Adasına ömür boyu sürgün olmaya mahkûm edildi. Doğumlar 8 Mart - Vainö Aaltonen, Fin heykeltıraş (ö. 1966) 3 Nisan - Neva Gerber, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1974) 4 Nisan - Harold Lloyd, sessiz sinema doneminin en büyük oyuncularından biri olarak kabul edilen Amerikalı sinema oyuncusu 1 Nisan - Eduard Wagner, II. Dünya Savaşı'nda olarak görev yapan Nazi Almanyası ordusu generali (ö. 1944) 26 Nisan - Rudolf Hess, Alman siyasetçi ve NSDAP milletvekili (ö. 1987) 23 Temmuz - Alfred Kinsey, Amerikalı biyolog, entomoloji ve zooloji profesörü (ö. 1956) 25 Temmuz - Gavrilo Princip, Sırp suikastçı (ö. 1918) Ölümler 1 Ocak - Heinrich Hertz, Alman fizikçi (d. 1857) 1 Kasım – Çar III. Aleksandr, Rusya çarı (d. 1845) 20 Kasım - Anton Grigoryeviç Rubinstein, Rus bestekâr ve piyanist (d. 1829) 8 Aralık - Pafnuty Lvovich Chebyshev, Rus matematikçidir (d. 1821)


text: Olaylar 15 Mart - Jesse W. Reno tarafından yürüyen merdivenin patenti alındı. 18 Ekim - Chicago ve New York arasında ilk uzun telefon hattı açıldı. Tarihi bilinmeyenler Nisan - Galata Rıhtımı inşasına başlandı. Doğumlar Ocak 1 Ocak Artur Rodziński, Polish conductor (ö. 1958) Manuel Roxas, President of the Philippines (ö. 1948) 3 Ocak - J.R.R. Tolkien - İngiliz yazar (ö. 2 Eylül 1973) 10 Ocak - Vladimir Littauer, Equestrain trainer and coach (ö. 1989) 14 Ocak Hal Roach, Amerikalı film ve tv yapımcısı (ö. 1992) Martin Niemöller, prisoner in the Nazi Holocaust (ö. 1984) 18 Ocak Oliver Hardy, Amerikalı oyuncu ve komedyen (ö. 1957) Paul Rostock, Alman cerrah (ö. 1956) 19 Ocak - Ólafur Thors, Icelandic politician and five times prime minister (ö. 1964) 26 Ocak - Zara Cully, Amerikalı oyuncu (ö. 1978) 28 Ocak - Ernst Lubitsch, Almanya doğumlu film yönetmeni (ö. 1947) 31 Ocak - Eddie Cantor, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 1964) Şubat 6 Şubat - William Parry Murphy, Amerikalı fizikçi (ö. 1987) 13 Şubat - Grant Wood, Amerikalı ressam (ö. 1942) 15 Şubat - James Forrestal, ABD'nin ilk savunma bakanı (ö. 1949) 18 Şubat - Wendell Willkie, U.S. Republican presidential candidate (ö. 1944) 21 Şubat - Harry Stack Sullivan, American psychiatrist and psychoanalyst (ö. 1949) 22 Şubat - Edna St. Vincent Millay, Amerikalı yazar (ö. 1950) 24 Şubat - Konstantin Fedin, Rus yazar (ö. 1977) 27 Şubat - William Demarest, Amerikalı oyuncu (ö. 1983) 28 Şubat - Muhsin Ertuğrul - Türk sinema ve tiyatro adamı (ö. 19 Kasım 1979) Mart 9 Mart - Victoria Mary Sackville-West, İngiliz yazar (ö. 1962) 10 Mart Arthur Honegger, French-born Swiss composer (ö. 1955) Gregory La Cava, American director, producer, and writer (ö. 1952) 26 Mart - Filippo Del Giudice - film yapımcısı (ö. 1 Ocak 1963) 28 Mart - Corneille Heymans, Belgian physiologist, Nobel Prize laureate (ö. 1968) 30 Mart - Stefan Banach, Polonyalı matematikçi (ö. 1945) Nisan 6 Nisan Donald Wills Douglas, Amerikalı sanayici (ö. 1981) Lowell Thomas, Amerikalı gazeteci (ö. 1981) 8 Nisan - Mary Pickford, Kanadalı oyuncu (ö. 1979) 12 Nisan Johnny Dodds, American jazz clarinettist (ö. 1940) Henry Darger, reclusive American outsider artist (ö. 1973) 13 Nisan - Sir Robert Alexander Watson-Watt, British (Scottish) inventor of radar (ö. 1973) 19 Nisan - Germaine Tailleferre, Fransız besteci (ö. 1983) 28 Nisan - Joseph Dunninger, American mentalist (ö. 1975) Mayıs 2 Mayıs- Manfred von Richthofen, 1. Dünya Savaşı'nın en başarılı Alman pilotu (Kızıl Baron) ö.(21 Nisan 1918) 3 Mayıs - George Paget Thomson, English physicist, Nobel Prize laureate (ö. 1975) 5 Mayıs - Rajarsi Janakananda, A leading disciple of Paramahansa Yogananda. (ö. 1955) 7 Mayıs - Archibald MacLeish, Amerikalı şair (ö. 1982) 9 Mayıs - Zita of Bourbon-Parma, Empress of Austria-Hungary (ö. 1989) 11 Mayıs - Margaret Rutherford, English actress (ö. 1972) 12 Mayıs - Fritz Kortner, Austrian-born director (ö. 1970) 16 Mayıs - Manton S. Eddy, Amerikalı general (ö. 1962) 18 Mayıs - Ezio Pinza, Italian bass (ö. 1957) 25 Mayıs - Josip Broz Tito, Yugoslavya devlet başkanı (ö. 1980) 26 Mayıs - Maxwell Bodenheim, Amerikalı şair ve roman yazarı (ö. 1954) 30 Mayıs - Fernando Amorsolo, Filipino painter (ö. 1972) 31 Mayıs - Michel Kikoine, Belaruslu ressam (ö. 1968) Haziran 1 Haziran - Amanullah Khan, ruler of Afghanistan (ö. 1960) 12 Haziran - Djuna Barnes, Amerikalı modernist yazar 15 Haziran - Wallace Wade, American football coach, University of Alabama, Duke University (ö. 1986) 21 Haziran - Reinhold Niebuhr, Amerikalı din bilimcisi (ö. 1971) 25 Haziran - Katherine K. Davis, Amerikalı besteci (ö. 1980) 26 Haziran - Pearl S. Buck, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Amerikalı yazar, (ö. 1973) 30 Haziran - Oswald Pohl, Alman SS subayı (ö. 1951) Temmuz 6 Temmuz - Willy Coppens, Belçikalı ace pilot (d. 1986) 8 Temmuz - Richard Aldington, İngiliz şair (d. 1962) 11 Temmuz - Thomas Mitchell, Amerikalı oyuncu (d. 1962) 12 Temmuz - Bruno Schulz, Leh yazar ve ressam (d. 1942) 23 Temmuz - I. Haile Selassie, Etyopya kralı (d. 1975) 26 Temmuz - Sad Sam Jones, Beyzbol oyuncusu (d. 1966) 29 Temmuz - William Powell, Amerikalı oyuncu (d. 1984) Ağustos 2 Ağustos - Jack Warner, Kanadalı film yapımcısı (d. 1978) 8 Ağustos - Rafael Moreno Aranzadi, İspanyol futbol oyuncusu (d. 1922) 11 Ağustos - Hugh MacDiarmid, İskoç şair (d. 1978) 16 Ağustos - Louis, 7. duc de Broglie, French physicist, Nobel Prize laureate (d. 1987) Eylül 4 Eylül - Darius Milhaud, Fransız bestekâr (d. 1974) 5 Eylül - Joseph Szigeti, Macar kemancı (d. 1973) 6 Eylül - Edward Victor Appleton, English physicist, Nobel Prize laureate (d. 1965) 10 Eylül - Arthur Compton, Amerikalı fizikçi, 1927'de Nobel Fizik Ödülünü almıştır (d. 1962) 12 Eylül - Alfred A. Knopf, Amerikalı yayıncı (d. 1984) Ekim 6 Ekim - Jackie Saunders, sessiz sinema devri oyuncusu (d. 1954) 9 Ekim Ivo Andrić, Nobel Edebiyat Ödülü kazanmış Hırvat yazar (d. 1975) Marina Tsvetaeva, Rus şair (d. 1941) 23 Ekim - Gummo Marx, Amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1977) 27 Ekim - Graciliano Ramos, Brezilyalı yazar (d. 1953) 28 Ekim - Dink Johnson, American jazz musician (d. 1954) 29 Ekim - Stanislaw Ostrowski, former President of Poland (d. 1982) 30 Ekim - Charles Atlas, Sanatçı (d. 1972) 31 Ekim - Alexander Alekhine, Rus satranç şampiyonu (d. 1946) Kasım 5 Kasım - J. B. S. Haldane, İngiliz genetik bilimcisi (d. 1957) 9 Kasım - Erich Auerbach, German philologist (d. 1964) 12 Kasım - Guo Moruo, Çinli yazar ve şair (d. 1978) 16 Kasım - Tazio Nuvolari, İtalyan araba yarışçısı (d. 1953) 22 Kasım - Emma Tillman, briefly the world's oldest living person and last verified person born in 1892 (d. 2007) Aralık 2 Aralık - Leo Ornstein, Rusya doğumlu besteci ve piyanist (d. 2002) 4 Aralık - Francisco Franco, İspanyol diktatör (d. 1975) 5 Aralık - Cyril Ring, Amerikalı oyuncu (d. 1967) 6 Aralık - Osbert Sitwell, İngiliz yazar (d. 1969) 8 Aralık - Bert Hinkler, Avustralyalı havacı (d. 1933) 12 Aralık - Herman Potočnik Noordung, Slovenyalı havacılık mühendisi (d. 1929) 21 Aralık - Amy Key Clarke, İngiliz mistik şair (d. 1980) 27 Aralık - Alfred Edwin McKay, Kanadalı ace pilot (d. 1917) 31Aralık - Stanley Price, Amerikalı oyuncu (d. 1955) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Gerald Haxton, secretary and lover of W. Somerset Maugham (d. 1944) Malik Sayar - Türk jeolog (ö. 11 Mart 1965) Halil Fikret Kanad - Türk pedagog ve yazar (ö. 1974) Ölümler Ocak 12 Ocak - William Reeves, Irish antiquarian (b. 1815) 21 Ocak - John Couch Adams, İngiliz gökbilimci (d. 1819). 31 Ocak - Charles Spurgeon, English preacher (b. 1834) Şubat 5 Şubat - Emilie Flygare-Carlén, Swedish novelist (b. 1807) 27 Şubat - Louis Vuitton, world-renowned French fashion designer (b. 1821) Mart 13 Mart - IV. Ludwig 16 Mart - Samuel F. Miller, American politician (b. 1827) 26 Mart - Walt Whitman, American poet (b. 1819) Nisan 4 Nisan - José María Castro Madriz, President of Costa Rica (b. 1818) 19 Nisan - Thomas Pelham Dale SSC, Anglo-Catholic clergyman prosecuted for Ritualist practices in the 1870s (b. 1821) 22 Nisan - Edouard Lalo, French composer (b. 1823) 25 Nisan - William Backhouse Astor, Amerikalı iş insanı (b. 1830) 26 Nisan - Provo William Perry Wallis, İngiliz amiral Mayıs 22 Mayıs - Alexander Campbell, Kanadalı politikacı (b. 1822) 29 Mayıs - Bahá'u'lláh, Persian founder of the Bahá'í Faith (b. 1817) Haziran 8 Haziran - Robert Ford, assassin of Jesse James (b. 1862) 9 Haziran - William Grant Stairs, Kanadalı kâşif (b. 1863) Temmuz-Aralık 30 Temmuz - Count Joseph Alexander Hübner, Avusturyalı diplomat (d. 1811) September 7 - John Greenleaf Whittier, Amerikalı şair (d. 1807) October 6 - Alfred, Lord Tennyson, İngiliz şair (d. 1809) October 12 - Ernest Renan, French philologist and historian (d. 1823) October 23 - Emin Pasha, Alman doktor (d. 1840 October 24 - Mir-Fatah-Agha, Shiite cleric October 25 - Caroline Harrison, ABD başkanı Benjamin Harrison'ın eşi (d. 1832) December 2 - Jay Gould, American financier (d. 1836) 6 Aralık - Werner von Siemens, Alman mucit ve sanayici (d. 1816) December 11 - William Milligan, Scottish theologian (d. 1821) tarihi bilinmeyen - Jamyang Khyentse Wangpo, Tibetan teacher (d. 1820)


text: Olaylar 1 Ocak - Penaltı, İngiltere'deki Stoke City-Notts maçındaki tartışmalar üzerine kural kitabına girdi. ? - Trans Sibirya Demiryolu inşasının başlaması (1916'de biter) ? - Bir futbol hakeminin saha içine girmesine 1891 yılında izin verildi. O güne kadar saha kenarında koşarlardı. ? - James Naismith basketbol (basketball = sepet topu)'u buldu. Doğumlar 21 Ocak - Giovanni Michelucci, İtalyan bir mimar, şehir planlamacısı ve gravürcü (ö. 1990) 24 Mart - Charley Toorop, Hollandalı ressam (ö. 1955) 27 Mart - Lajos Zilahy, Macar yazar. 22 Nisan - Nicola Sacco, İtalyan devrimci 18 Nisan - Boris İofan, Yahudi asıllı Sovyet mimar (ö. 1976) 19 Temmuz - Eugen Müller, II. Dünya Savaşı sırasında Wehrmacht'ta görev yapan Nazi generali (ö. 1951) Ölümler 15 Mart - Joseph Bazalgette, İngiliz mühendis (d. 1819) 28 Eylül - Herman Melville, Amerikalı yazar (d. 1819). 29 Aralık - Leopold Kronecker, Alman matematikçi ve mantıkçı (d. 7 Aralık 1823).


text: Olaylar 3 Temmuz - Idaho Amerika Birleşik Devletleri birliğine 43. eyalet olarak katıldı. 10 Temmuz - Wyoming Amerika Birleşik Devletleri birliğine 44. eyalet olarak katıldı. 16 Eylül - Ertuğrul Fırkateyni battı. 3 Kasım - Sirkeci Garı'nın açılışı yapıldı. 29 Aralık – Kızılderililer ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Wounded Knee Savaşı oldu. Doğumlar 18 Şubat - Boris Pasternak, Rus şair, yazar, 1958 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1960) 10 Mayıs - Clarence Brown, Amerikalı sinema yönetmeni (ö. 1987) 11 Mayıs - Helge Løvland, Norveçli dekatloncu (ö. 1984) 20 Mayıs - Catharine Cox Miles, zeka ve deha üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Amerikalı psikolog (ö. 1984) 30 Mayıs - Paul Czinner, Macar asıllı film yönetmen ve yapımcısı (ö. 1972) 12 Haziran - Egon Schiele, Avusturyalı ressam (ö. 1918) 14 Temmuz - Ossip Zadkine, Rus heykeltıraş ve ressam (ö. 1967) 20 Temmuz - II. Georgios, Yunanistan Kralı (ö. 1947) 13 Ağustos - Ellen Osiier, Danimarkalı eskrimci (ö. 1962) 14 Ekim - Dwight D. Eisenhower, Amerika Birleşik Devletleri'nin 34. başkanı (ö. 1969) 23 Ekim - Orhan Seyfi Orhon, Türk şair, milletvekili (ö. 1972) 22 Kasım - Charles de Gaulle, Fransız asker ve siyaset adamı (ö. 1970) 23 Kasım - Johannes Krüger, Alman mimar (ö. 1975) 6 Aralık - Dion Fortune, İngiliz mistik (ö. 1946) 12 Aralık - Kazimierz Ajdukiewicz, Polonyalı filozof ve mantık kuramcısı (ö. 1963) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Eduard Zuckmayer - Alman müzikolog (ö. 1972) Fikret Şadi Karagözoğlu, tiyatro sanatçısı (ö. 1942) Ölümler 17 Şubat - Christopher Latham Sholes, Amerikalı mucit (d. 1819). 7 Temmuz - Henri Nestlé - Nestlé firması kurucusu (d.1814) 29 Temmuz - Vincent Van Gogh, Hollandalı ressam (d. 1853) 26 Ekim - Carlo Collodi, İtalyan gazeteci ve yazar. Pinokyo romanının yazarı. 23 Kasım – III. Wilhelm, Hollanda Kralı öldü yerine Wilhelmina olarak ülkeyi yöneten kızı geçti 15 Aralık - Oturan Boğa (Yerli dilinde: Tatanka Iyotake); Amerika Birleşik Devletleri ordularına karşı savaşan son Yerli kabile şefi (d. 1831). 26 Aralık - Heinrich Schliemann, Alman arkeolog (d. 6 Ocak 1822).


text: Olaylar 5 Ocak – Alman fizikçi Martin Brendel auroraları ilk kez fotoğrafladı. 6 Mayıs – Eyfel Kulesi açıldı. 27 Eylül – New York'ta 13 katlı ilk gökdelen tamamlandı. 21 Mayıs - İttihat ve Terakki cemiyetinin kuruluşu Doğumlar 23 Ocak - Sergei Eisenstein, Rus sinema yönetmeni (ö. 1948) 20 Şubat - Hulusi Behçet, Türk dermatoloji uzmanı ve bilim insanı (ö. 1948) 27 Mart - Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk yazar (ö. 1974) 16 Nisan - Charlie Chaplin, İngiliz sinemacı (ö. 1977) 20 Nisan - Adolf Hitler, 1933-1945 yılları arasında Almanya'nın lideri (ö. 1945) 28 Nisan - António de Oliveira Salazar, Portekizli lider (ö. 1970) 13 Temmuz - Emma Asson, Eston siyasetçi 12 Ekim - Christopher Dawson, İngiliz tarihçi (ö. 1970) 25 Ekim - Abel Gance, Fransız yönetmen, oyuncu ve yazar (ö. 1981) 12 Kasım - Alma Karlin, Sloven yazar (ö. 1950) 14 Kasım - Cevahirlal Nehru, Hint siyaset adamı (ö. 1964) 25 Kasım - Reşat Nuri Güntekin, Türk romancı, öykücü ve oyun yazarı (ö. 1956) 3 Aralık - Stoyan Zagorçinov, Bulgar yazar (ö. 1969) Doğduğu gün ve/veya ay bilinmeyenler Hüseyin Avni Aker, Türk spor adamı Mehmet Tevfik Bıyıklıoğlu, Türk asker (ö. 1961) Eylül - Seyit Ali Çabuk, Türk asker (ö. 1939) Hakkı Tarık Us, Türk gazeteci, yazar, siyasetçi ve koleksiyoncu (ö. 1956) Osman Tufan, Türk Tuğgeneral (ö. 1944) Ölümler 19 Ağustos - Mathias Villiers de l'Isle-Adam, Fransız yazar (d. 1838)


text: 1888 (MDCCCLXXXVIII), Miladi takvime göre Pazar günü başlayan artık yıldır. Şu anda, Roma rakamlarıyla yazıldığında en çok rakamın (13) olduğu yıldır. Yine 13 haneli olan bir sonraki yıl 2388 yılıdır. Bu durum, Roma rakamlarıyla 14 rakamlı olan 2888 yılına kadar devam edecektir. Olaylar 13 Ocak - National Geographic Society, Washington'da kurularak National Geographic dergisinin ilk sayısı yayınladı. 6 Şubat - Gillis Bildt, İsveç başbakanı oldu (1888–1889). 11 Şubat - Sirkeci Garı'nın temeli atıldı. 9 Mart - I.Wilhelm öldü, yerine geçen III. Friedrich Alman İmparatoru ve Prusya Kralı oldu. 16 Mart - Yunanistan Millî Kütüphanesi'nin temeli Atina'da atıldı. 16 Nisan - Alman İmparatorluğu, Nauru adasını ilhak etti. 10 Mayıs - Japonya'da bir petrol ve gaz enerjisi markası olan Eneos'un öncülü olan Nippon Oil, Niigata'da kuruldu. 3 Haziran - Sedang Krallığı, günümüz Vietnam'ında kuruldu . Benjamin Harrison Birleşik Devletler’in 23. başkanı oldu New York eyaletinde suçlular elektrikli sandalye ile idam edilmeye başlandı Tarsus Amerikan Lisesi St. Paul's Institute at Tarsus adıyla eğitime başladı. İzmir Atatürk Lisesi Mekteb-i Sultani olarak eğitime başladı. Haydarpaşa -İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar’a verilmesi Doğumlar Eylül 12 Eylül - Maurice Chevalier, Fransız aktör ve şarkıcı (ö. 1972) 16 Eylül - Frans Eemil Sillanpää, Fin yazar 26 Eylül - T. S. Eliot Amerika Birleşik Devletleri doğumlu İngiliz şair. Ekim 9 Ekim - Nikolay Buharin, Bolşevik devrimci, entelektüel, Sovyet siyasetçi (ö. 1938) Aralık 22 Aralık - Joseph Arthur Rank, İngiliz sanayici ve film yapımcısı (ö. 1972) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Ebu’l Faruk Süleyman Hilmi Silistrevi, din adamı, bilgin,alim Cafer Sayılır, TBMM 4. dönem Eskişehir milletvekili (ö. 6 Mayıs 1947). Ord. Prof. Dr. Mustafa Hulki Erem, elektrik mühendisi (ö. 1956) Ölümler 29 Ocak - Edward Lear, İngiliz sanatçı, yazar (d. 1812) 31 Ocak - Giovanni Bosco, İtalyan rahip, eğitimci ve Salezyenler tarikatının kurucusu (d. 1815) 5 Şubat – Anton Mauve, Hollandalı ressam (d. 1838) 18 Şubat - Köprülü Hamdi, Türk asker ve bürokrat. 6 Mart - Louisa May Alcott, Amerikalı romancı (d. 1832) 9 Mart – I. Wilhelm, Almanya kralı. 24 Mart - Théodore Frère, Fransız ressam (d. 1814) 15 Nisan - Matthew Arnold, İngiliz şair (d. 1822) 26 Mayıs – Ascanio Sobrero, İtalyan kimyager (d. 1812) 15 Haziran – III. Friedrich, Almanya kralı. 16 Ağustos - John S. Pemberton, Amerikalı eczacı, Coca-Cola'nın kurucusu (d. 1831) 24 Ağustos - Rudolf Clausius, Alman fizikçi, termodinamik biliminin başlıca kurucularından (d. 1822) 11 Eylül - Domingo Faustino Sarmiento, Arjantinli politikacı, yazar ve Arjantin'in altıncı devlet başkanı. (d. 1811) 23 Eylül – François Achille Bazaine, Fransız general (d. 1811) 2 Aralık - Namık Kemal, Türk şair (d. 1840) 3 Aralık - Carl Zeiss, Alman iş insanı, Carl Zeiss AG'nin kurucusu (d. 1816) 24 Aralık - Mihail Loris-Melikov, Rus devlet adamı, general (d. 1826) Ali Rıza Efendi - Mustafa Kemal Atatürk'ün babası (d. 1841) Artık yıllar


text: Olaylar 28 Ocak - Eyfel Kulesi'nin yapımına başlandı. 3 Mayıs - Britanya Kolumbiyası'nın Nanaimo kentinde Nanaimo madeni patlaması meydana geldi: 150 madenci öldü. 12 Ekim - Japonya'da piano ve org üretimi maksadıyla Yamaha şirketi kuruldu. Doğumlar Ocak 1 Ocak - Wilhelm Canaris, Alman amiral, Nazi Almanyası'nda Abwehr başkanı (ö. 1945) Şubat Mart 14 Mart - Abdülhak Şinasi Hisar (ö. 1963) Nisan Mayıs 28 Mayıs - Jim Thorpe, Amerikalı sporcu Haziran 3 Haziran - Carlo Michelstaedter, İtalyan yazar 22 Haziran - Julian Huxley, İngiliz evrimsel biyolog Temmuz Ağustos Eylül Ekim 6 Ekim - Le Corbusier, İsveç asıllı Fransız mimar (ö. 1965) Kasım 18 Kasım - Hasan Basri Çantay, Türk siyasetçi ve Kur'an müfessiri (ö. 1964) 24 Kasım - Suç imparatoru Charles Lucky Luciano (Salvatore Lucania) (ö. 1962) Aralık 14 Aralık - Xul Solar, Arjantinli ressam ve heykeltıraş (ö. 9 Nisan 1963) Ölümler


text: Olaylar 29 Ocak - Karl Benz, Benz Patent Motorwagen adlı ilk otomobilin patentini aldı. 1 Mayıs - Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde işçiler günde 12 saat, haftada 6 gün olan çalışma takvimine karşı, günlük 8 saatlik çalışma talebiyle iş bıraktılar.1 Mayıs İşçi Bayramı'nın kabul edilmesine sebep olan eylem. 4 Mayıs Wisconsin eyaletine bağlı Milwaukee kentinde Bay View katliamı gerçekleşti. Louisville, Kentucky'de Haymarket Olayı gerçekleşti. 8 Mayıs - Dünyanın ilk kolası Coca-Cola satışa sunuldu. 9 Eylül - Bern Uluslararası Telif Hakları (Copyright) konvansiyonu imzalandı. Fikrin sahibi Victor Hugo 16 ay önce ölmüştü. 28 Ekim - Özgürlük Anıtı'nın halka açılışı. 25 Kasım - II.Abdulhamit'in fermanıyla Osmanlı Devleti'nde Askerlik Şubeleri kurulmaya başlandı. Tarihi bilinmeyenler Germanyum, disprozyum ve flor elementleri keşfedildi. Günümüzdeki adı Ankara Atatürk Lisesi olan Ankara Sultanisi açıldı. Doğumlar 24 Ocak - Henry King, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1982) 8 Mart - Edward Calvin Kendall, Amerikalı kimyager (ö. 1972) 24 Mart - Edward Weston, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 1958) 17 Mayıs - XIII. Alfonso, İspanya Kralı. (ö. 28 Şubat 1941) 18 Mayıs - Ture Nerman, İsveçli sosyalist, yazar, gazeteci. (ö. 7 Ekim 1969) 29 Haziran - Robert Schuman, Avrupa Birliği fikrinin öncülerinden Fransız politikacı. (d. 4 Eylül 1963) 26 Ağustos - Rudolf Belling, Alman heykeltıraş. (ö. 1972) 13 Eylül – Robert Robinson, Nobel Kimya Ödülü sahibi İngiliz kimyager. (ö. 8 Şubat 1975) 16 Eylül - Jean Arp, Fransız heykeltıraş, ressam ve şair. (ö. 7 Haziran 1966) 16 Ekim - David Ben-Gurion, İsrail'in ilk başbakanı ve ikinci savunma bakanı. (ö. 1 Aralık 1973) 15 Kasım - René Guénon, Fransız asıllı Müslüman metafizikçi, yazar. (ö. 1951) 20 Kasım - Karl von Frisch, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Avusturyalı etolog. (12 Haziran 1982) 8 Aralık - Diego Rivera, duvar resimleriyle ünlü, Yahudi asıllı Meksikalı ressam. (ö. 24 Kasım 1957) 24 Aralık - Bogoljub Jevtić, Yugoslavya Krallığı'nda başbakanlık görevi görev yapan Sırp politikacı ve diplomat (d. 1886) Tarihi bilinmeyenler Stepan Maynagaşev, Hakas kökenli Türkolog (ö. 1920) Oksen Şahinyan, Türkiye Ermenisi tiyatrocu ve rejisör (ö. 23 Mart 1967) Ölümler 15 Mayıs - Emily Dickinson 31 Temmuz - Franz Liszt, Alman besteci (d. 1811) 16 Ağustos - Sri Ramakrishna, Hindu mistik önder. (d. 18 Şubat 1836)


text: Olaylar 4 Eylül - New York'taki The Exchange Buffet kafeteryasında ilk kez "self-servis" sistemi uygulanmaya başladı. Tarihi bilinmeyenler Praseodim ve Neodimyum elementleri keşfedildi Benzinle çalışan içten yanmalı motora sahip ilk otomobil Alman mühendis Carl Friedrich Benz tarafından yapıldı. Doğumlar 21 Ocak - Umberto Nobile, Kuzey Kutbu uçuşuna öncülük eden İtalyan havacılık mühendisi, kaşif ve general. (ö. 30 Temmuz 1978) 7 Şubat - Sinclair Lewis, Amerikalı yazar. (ö. 10 Ocak 1951) 9 Şubat - Alban Berg, Avusturyalı besteci(ö. 24 Aralık 1935) 16 Nisan - Arnold Petersen, Amerika Sosyalist İşçi Partisi Ulusal Sekreteri (ö. 1976) 20 Ağustos - Dino Campana, İtalyan şair. 11 Eylül - David Herbert Lawrence, İngiliz yazar. (ö. 2 Mart 1930) 16 Eylül - Karen Horney, Amerikalı psikanalist (ö. 1952) 18 Eylül - Üzeyir Hacıbeyov, Azeri besteci. 7 Ekim - Niels Bohr, Danimarkalı Nobel Fizik Ödülü sahibi fizikçi. (ö. 18 Kasım 1962) 11 Ekim - François Mauriac, Fransız yazar. (ö. 1 Eylül 1970) 30 Ekim - Ezra Pound, Amerikalı şair, çevirmen, deneme yazarı. (ö. 1 Kasım 1972) 11 Kasım - George S. Patton, Amerikalı asker. (ö. 21 Aralık 1945) 25 Aralık - James Ewing, Amerikalı patolog (ö. 16 Mayıs 1943) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Şahabettin Süleyman, (ö. 1921, İsviçre), Türk yazar. Makbule Atadan, Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi (ö. 1956) Şakir Zümre, Cumhuriyetin ilk sanayicisi (ö. 16 Haziran 1966) Ali Şefik Özdemir, (ö. 17 Mayıs 1951) TBMM 6. dönem Siirt, 7. dönem Gaziantep milletvekili. Ölümler 26 Ocak - Charles George Gordon, İngiliz general. (d. 28 Ocak 1833) 7 Mayıs - Semai Ahmet Efendi, Osmanlı Devleti (d. 1789) 22 Mayıs - Victor Hugo, Fransız yazar (d.1802) 23 Temmuz - Ulysses S. Grant, ABDli general ve 18. Amerika Birleşik Devletleri başkanı. (d. 27 Nisan 1822) 15 Eylül - Jumbo (fil), tüm zamanların en ünlü fili. 'Jumbo boy' terimine adını verdi. (d. 1860) 29 Ekim - George B. McClellan, ABDli general. (d. 3 Aralık 1826) 24 Kasım - XII. Alfonso, İspanya kralı (d.1857) 25 Kasım - Thomas A. Hendricks, ABDli vali ve 21. başkan yardımcısı. (7 Eylül 1819) Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler Kara Abdal, Osmanlı Devleti şairi (d.1828)


text: Olaylar 15 Ocak -İstanbul Lisesi'nin (İstanbul Erkek Lisesi) nin Vefa semtinde bulunan bir konakta Şems-ül Mekatip adı ile Selanik'li Abdikamil Efendi ile Emekli Bahriye Yüzbaşısı Nadir Bey tarafından kurularak eğitime başlaması. Amerika Birleşik Devletleri'nde Grover Cleveland 22. başkan oldu Doğumlar Ocak 12 Ocak - Louis Horst (ö. 1964) 31 Ocak - Mehmed Emin Resulzade - Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin kurucusu (ö. 1955) Şubat Mart 20 Mart - Philipp Frank, Avusturyalı fizikçi, matematikçi ve akademisyen (ö. 1966) Nisan Mayıs 27 Mayıs - Max Brod, Yahudi kökenli Alman yazar (ö. 1968) Haziran Temmuz Ağustos Eylül 24 Eylül - İsmet İnönü, Türk asker, Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi Komutanı, Türkiye Cumhurbaşkanı, Türkiye Başbakanı (ö. 1973) 26 Eylül - Arnaldo Foschini, İtalyan mimar ve akademisyen (ö. 1968) Ekim Kasım Aralık 2 Aralık - Yahya Kemal Beyatlı (ö. 1958) 3 Aralık - Racendra Prasad, Hindistan'ın ilk cumhurbaşkanı (ö. 1963) 30 Aralık - Hideki Tojo, Japon asker, düşünür ve devlet adamı Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Mehmed Kemal, Osmanlı bürokratı (ö. 1919) Ahmet Haşim, Sembolizmin öncülerinden Türk şair (ö. 1933) Kemalettin Sami Gökçen, Türk subay ve siyasetçi Halide Edip Adıvar, Türk yazar, siyasetçi, akademisyen, öğretmen (ö. 1964) Ömer Seyfettin,Hikâye yazarı, asker, şair (ö. 1920) Mazhar Osman, Türkiye'de ilk modern ruh sağlığı hastanesini kuran Türk hekimi (ö. 1951) Irving Morrow, Amerikalı mimar (ö. 1952) Ölümler 3 Şubat, Alman fizikçi ve mühendis Gotthilf Heinrich Ludwig Hagen (d. 1797) 8 Mayıs, Osmanlı Sadrazamı Ahmet Şefik Mithat Paşa 12 Mayıs, Çek besteci Bedřich Smetena (d. 1824) 1 Temmuz, İskoç dedektif ve casus Allan Pinkerton (d. 1819) 29 Ekim, Ermeni asıllı Osmanlı Ticaret ve Ziraat nâzırı Ohannes Çamiç Efendi (d. bilinmiyor)


text: Olaylar 24 Mayıs – Brooklyn Köprüsü açıldı 27 Ağustos – Sumatra ile Java arasındaki Krakatoa volkanı patladı. Patlama sonucu 36.000 kişi öldü Tarihi bilinmeyenler 1883'te başlayan kolera salgını dünya çapına yayılmış ve milyonlarca insanın ölümüne sebep olmuştur Alman patolog Edwin Klebs difteriye neden olan bakteriyi keşfetti İsmail Gaspıralı Kırım'da Tercüman gazetesini çıkardı Hamidiye Ticaret Mektebi Alisi (Marmara Üniversitesi) Doğumlar Ocak 3 Ocak - Clement Attlee, İngiliz siyasetçi. İngiliz İşçi Partisi başkanı (1935- 1955) ve Büyük Britanya başbakanı (1945-1951). Şubat 3 Şubat - Camille Bombois, Fransız ressam 8 Şubat - Joseph Alois Schumpeter, Avusturyalı iktisatçı ve siyaset bilimci 11 Şubat - Tevfik Rüştü Aras, Türk siyasetçi Mart 23 Mart - Andrey Bubnov, Ekim Devrimi önderlerinden Bolşevik devrimci, Sol Muhalefet üyesi (ö. 1938) 29 Mart - Memduh Şevket Esendal (ö. 1952) Mayıs 16 Mayıs - Mahmut Celâl Bayar, Türkiye'nin 3. cumhurbaşkanı Haziran Temmuz 3 Temmuz - Franz Kafka, Avusturyalı yazar (ö. 3 Haziran 1924) 29 Temmuz - Benito Mussolini, İtalyan politikacı ve gazeteci (ö. 1945) Ağustos Eylül Ekim 10 Ekim - Adolf Joffe, komünist devrimci, Bolşevik siyasetçi ve Karaylar diplomatı (ö. 1927) Kasım 21 Kasım - William Frederick Lamb, Amerikalı mimar (ö. 8 Eylül 1952) 26 Kasım - Lou Tellegen, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1934) Aralık Doğum günü ve ayı bilinmeyenler Ali Rana Tarhan, siyasetçi (ö. 1956) Amalia Sánchez Ariño, Arjantinli oyuncu (ö. 1969) Osman Nuri Ergin, tarihçi (ö. 1961) Ölümler Ocak Şubat 13 Şubat - Richard Wagner, Alman besteci (d. 1813) Mart 14 Mart - Karl Marx, Das Kapital'in yazarı, Alman filozof ve devrimci Nisan 30 Nisan - Édouard Manet), Fransız ressam (ö. 1832) Mayıs Haziran 20 Haziran - Gustave Aimard, Fransız roman yazarı Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık


text: Olaylar Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şâhâne (Mimar Sinan Üniversitesi) kuruldu. İngilizler Mısır'ı Osmanlı Devleti'nden aldı. Doğumlar 30 Ocak - Franklin D. Roosevelt ABD'nin 32. başkanı (ö. 1945) 14 Şubat - John Blyth Barrymore, Amerikalı aktör (ö. 1942) 23 Mart - Amalie Emmy Noether, Alman matematikçi (ö. 1935) 30 Mart - Melanie Klein, Britanyalı psikalanist (ö. 1960) 4 Haziran - John Bauer, İsveçli ressam (ö. 1918) 17 Haziran - Igor Stravinsky, Rus besteci (ö. 1971) 18 Haziran - Georgi Dimitrov (ö. 1949) 18 Temmuz - Manuel Gálvez, Arjantinli yazar (ö. 1962) 12 Eylül - Ion Agârbiceanu, Rumen yazar (ö. 1963) 15 Aralık - Fernando Tambroni, İtalyan Hristiyan-demokrat politikacı ve 1960 yılının dört ayı süresince İtalya başbakanı (ö. 1963). Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Ali Fuat Cebesoy, Türk Kurtuluş Savaşı kahramanı, Atatürk'ün silah arkadaşı, diplomat, siyasetçi (ö. 1968) Nureddin Rüştü Büngül, Türk gazeteci ve yazar (ö. 1951) İşenalı Arabayev, Türkolog, dil bilimci, Kırgız dil biliminin kurucusu (ö. 1938) Ölümler 19 Nisan - Charles Darwin, İngiliz doğabilimci. 3 Nisan - Jesse James, Amerikalı haydut


text: Olaylar 1 Şubat - Lumière Kardeşler, sinematograf'ı icat ettiler. 17 Nisan – Birinci Çin-Japon Savaşı Şimonoseki Antlaşması ile sona erdi 19 Mayıs - Kübalı şair Jose Julian Marti öldürüldü 1 Ağustos - Hanımlara Mahsus Gazete yayımlanmaya başladı 8 Kasım - Alman fizikçi Wilhelm Röntgen, X ışınları'nı keşfetti. Tarihi bilinmeyenler Aralık - Ay sonunda Galata Rıhtımı inşası tamamlandı İstanbul'da ilk otomobil, 1895’te Zehirzade Ahmed Paşa tarafından kullanılmıştır Doğumlar 1 Ocak - John Edgar Hoover, ABD federal polis örgütü FBI'ın kurucusu ve 1924-1972 arasında aralıksız olarak yöneticisi (ö. 1972) 14 Şubat - Max Horkheimer (ö. 1973) 11 Mart - Yakup Satar, Kurtuluş Savaşı Gazisi (ö. 2008) 5 Mayıs - Mahmut Yesari, Türk roman ve oyun yazarı (ö. 1945) 10 Mayıs - Christina Montt, Şilili oyuncu (ö. 1969) 10 Haziran - Cemal Gürsel, Türkiye Cumhuriyeti 4.Cumhurbaşkanı (ö. 1966) 24 Haziran - Robert von Ranke Graves, İngiliz akademist, şair ve romancı (ö. 1985). 10 Temmuz - Carl Orff, Alman besteci (ö. 1982) 8 Ekim - Juan Perón, Arjantin Devlet Başkanı (ö. 1974) 30 Ekim - Andrey Andreyev, Sovyet siyasetçi, bakan (ö. 1971) 25 Kasım - Ludvik Svoboda (ö. 1979) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Mümtaz Ökmen, Türk siyasetçi (ö. 1963) Tōyō Miyatake, Japon asıllı Amerikalı fotoğrafçı (ö. 1979) Zekai Muammer Tunçman, Türk hekim, mikrobiyolog. Celil Hudiyev, Azeri asker (ö. 1938) Ölümler 9 Mart - Leopold von Sacher-Masoch, Avusturyalı yazar (d. 27 Ocak 1836) 19 Mayıs - Jose Marti, Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, Şair, Yazar. (d. 28 Ocak 1853) 22 Eylül - Viktor Rydberg, İsveçli yazar (d. 18 Aralık 1828) 27 Kasım - Alexandre Dumas, fils, Fransız yazar (d. 1824) Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler Molla İsa'nın vefatı.


text: Olaylar 1 Ocak - Alman bilim insanı Wilhelm Röntgen, kendi buluşu olan X ışınlarını dünyaya duyurdu. 4 Ocak - Utah eyaleti ABD'ye eklendi. 1 Mart - Henri Becquerel, radyoaktiviteyi keşfetti. 1 Haziran - Van'daki Ermeniler Osmanlı Devletine karşı Birinci Van isyanı'nı başlattılar. 11 Haziran - İsyan bittikten sonra Ermeniler silahsızlaştırıldı. Tarihi bilinmeyenler İlk kez otopsi için cıva bileşikleri enjekte edilerek anjiografi yapıldı. Recaizade Mahmud Ekrem'in Araba Sevdası yayımlandı. Kabataş Mektebi Sultânisi ya da yeni adıyla Beyoğlu Fındıklı Lisesi okulu açıldı. Doğumlar ? - Eflatun Cem Güney, Türk folklor araştırmacısı ve masalcı (ö. 1981) 14 Ocak - John dos Passos, Amerikalı yazar 30 Nisan - Giuseppe Vaccaro, İtalyan mimar (ö. 1970) 10 Ağustos - Milena Jesenska, Çek asıllı gazeteci, yazar. 24 Eylül - F. Scott Fitzgerald, İrlanda asıllı Amerikalı yazar. 13 Kasım - Nobusuke Kishi, Japon politikacı, bakan, 56. ve 57. başbakan, II. Dünya Savaşı sonrası savaş suçu hükümlüsü. 17 Aralık - Anastasiya Platonovna Zuyeva, Sovyet oyuncu (ö. 1986) 26 Aralık - Mao Zedong, Çinli lider 27 Aralık - Carl Zuckmayer, Alman oyun yazarı. Ölümler 15 Ocak - Mathew Brady, Amerikalı fotoğrafçı (d. 1822) 25 Ocak - Frederic Leighton, İngiliz ressam (d. 1830) 23 Eylül İvar Aasen Norveçli dil bilgini ve şair (d. 1813) 3 Kasım - William Morris, İngiliz şair sanat yazarı ve desinatör (d. 1834) 10 Aralık - Alfred Berhard Nobel, İsveçli kimyacı ve mühendis (d. 21 Ekim 1833)


text: Olaylar 16 Ocak - İlk halka açık sinema gösterimi. 17 Nisan - Osmanlı-Yunan Savaşı başladı. 29 Ağustos - Baselde toplanan I. Siyonist Kongresinde 50 yıl içerisinde filistin 100 yıl içerisinide Türkiye güneydoğusunu yer aldığı Nil'den Fırat'a kadar 'Büyük İsrail' devletinin kurulması karar verildi 4 Aralık - Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasındaki savaş durumunu sona erdiren İstanbul Antlaşması imzalandı. Tarihi bilinmeyenler Ernest Rutherford, uranyumun alfa ve beta ışını yaydığını açıkladı. Alman kimyager Felix Hoffmann sentetik asetil salisilik asit üretmeyi başardı. Bu madde Bayer tarafından Aspirin adıyla ilaç olarak satılmaya başlandı. Doğumlar Ocak 23 Ocak - Subhas Chandra Bose, Hindistanlı siyasetçi Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran 12 Haziran - Anthony Eden, Büyük Britanyalı siyasetçi (ö. 1977) 13 Haziran - Paavo Nurmi, Fin atlet (ö. 1973) Temmuz Ağustos 11 Ağustos - Enid Blyton, İngiliz yazar Eylül 8 Eylül - Jimmie Rodgers, Amerikalı halk müziği şarkıcısı (ö. 1933) Ekim Kasım Aralık 16 Aralık - Hasan Âli Yücel, Türk yazar, eski MEB bakanı Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Mehmet Zahid Kotku, İslam âlimi, Nakşibendi şeyhi (ö. 13 Kasım 1980, İstanbul). Şevket Süreyya Aydemir, Türk yazar, tarihçi, iktisatçı, düşün adamı. Vedat Nedim Tör, Türk siyasetçi, yazar ve gazeteci. Ölümler 3 Nisan - Johannes Brahms, Alman besteci (d. 1833) 17 Aralık - Alphonse Daudet, Fransız yazar (d. 1840)


text: Olaylar Paris Antlaşması imzalandı, ABD Hawaii'yi topraklarına kattı. Tarihi bilinmeyenler İlk endoskopik ışınlama deneyleri yapılmıştır Doğumlar 7 Ocak - Al Bowlly, şarkıcı,Jaz gitaristi,kompozitör (ö. 1941) 3 Şubat - Alvar Aalto, Fin mimar (ö. 1976) 17 Şubat - Eero Berg, Fin atlet (ö. 1969) 20 Şubat - Enzo Ferrari, İtalyan yarış piloti ve Ferrari'nin kurucusu (ö.1988) 21 Kasım - René Magritte, Belçikalı ressam (ö. 1967) Ölümler 20 Eylül - Heinrich Theodor Fontane, Alman eczacı ve yazar (d. 1819).


text: Olaylar 1 Ocak - Küba'da İspanyol egemenliği sona erdi. 21 Ocak - Opel, Almanya'da kuruldu. ? - İlk kanser radyoterapisi yapılmıştır. 1899'a kadar İngiliz fizikçisi William Crookes'un geliştirdiği Crookes tüpleri kullanılırken bu tarihten itibaren gazlı röntgen tüpleri kullanılmaya başlanmıştır. 11 Temmuz - Fiat, ilk arabasını 1899 yılında üretti. ? - Birleşik Krallık, bir Osmanlı toprağı olan Kuveyt'i işgal etmiştir. Doğumlar 10 Şubat - Cevdet Sunay, Türkiye Cumhuriyeti 5. cumhurbaşkanı (ö. 1982). 8 Mayıs - Friedrich Hayek, Avusturyalı ekonomist, Nobel Ödülü sahibidir (ö. 1992) 5 Haziran - Federico Garcia Lorca, İspanyol şair (ö. 1936). 14 Haziran - Yasunari Kavabata, Japon yazar (ö. 16 Nisan 1972) 26 Haziran - Elvy Kalep, Eston pilot ve sanatçı (ö. 1989) 1 Temmuz - Charles Laughton, oyuncu (ö. 15 Aralık 1962) 24 Ağustos - Jorge Luis Borges, Arjantinli yazar (ö. 1986) 16 Aralık - Noël Coward, İngiliz oyuncu ve yazar (ö. 26 Mart 1973). Ölümler 3 Haziran - Johann Strauss II, Avusturyalı besteci (d. 1825) Ayrıca 1899'da Osmanlı İmparatorluğu