text: 1900 yılı dini liderler listesi 1900 yılı devlet liderleri listesi Olaylar 1 Ocak - Nijerya Birleşik Krallık himayesi altına girdi. 2 Ocak - İlk Elektrikli otobüs New York şehrinde çalıştırılmaya başladı. John Hay Çin ile ticareti arttırmak için Açık Kapı Politikasını ilan etti. Chicago Kanalı açıldı. 3 Ocak - İngiliz Kraliyet Yatları, Victoria ve Albert limandan ayrıldı. 9 Ocak - Mısır'da ilk tren Kahire - Hartum demiryolu tamamlandı ve ilk tren yolculuğu gerçekleştirildi. 25 Ocak - Ölen Çin imparatoru yerine 9 yaşındaki prens Pu-Yi tahta çıktı. 9 Şubat - Amerikalı Dwight Filly Davis, Davis kupası tenis turnuvasını başlattı. 27 Şubat - Birleşik Krallık'ta İşçi Partisi kuruldu. 28 Şubat - Boer savaşı başladı. 13 Mart - General Roberts, Blomfontein'i aldı 12 Haziran - Alman Donanması'nın güçlendirilmesi kararlaştırıldı. Birleşik Krallık ve Alman İmparatorluğu arasında silahlanma yarışı başladı 13 Haziran - Boxer İsyanı. Çin'deki ulusal güçler isyan ederek, yabancı temsilcilikleri kuşattılar. İsyan hareketi uluslararası güçler tarafından bastırıldı 14 Haziran - Hawaii Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı. 20 Haziran - Tarihe Boxer Ayaklanması olarak geçen, Çin'deki bütün yabancıları ülkeden çıkarmayı amaçlayan ve devletçe de desteklenen köylü ayaklanması başladı. Elçiler, aileleri, elçilik görevlileri ve yüzlerce Hristiyan, elçilik binaları ve Pekin'deki katolik katedralinde mahsur kaldı. Ayaklanma 7 Eylül 1901'de sona erdi. 2 Temmuz - Kont Zeppelin tarafından yapılan ilk güdümlü Zeplin uçtu. 19 Temmuz - Dünyanın ilk metrosu Paris'te hizmete girdi. 25 Ekim - Transvaal, Birleşik Krallık tarafından ilhak edildi. 3 Kasım - Panama Kolombiya'dan ayrıldı. 14 Aralık - Bilim insanı Max Planck, kuantum teorisini Berlin Fizik Birliği'nde sundu. 20 Aralık - İtalya, Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp egemenliğinin devam edeceğine dair garanti verdi. Tarihi bilinmeyenler İngiliz arkeolog Arthur John Evans'ın Girit Adası'nda başlattığı kazılarda, Ege'deki en eski uygarlık olan Minos'un başkentindeki Knossos Sarayı bulundu. Dünya nüfusu Dünya nüfusu: 1.650.000.000 Afrika: 133.000.000 Asya: 947.000.000 Japonya: aşağı-yukarı 45.000.000 Avrupa: 408.000.000 Latin Amerika: 74.000.000 Kuzey Amerika: 82.000.000 Avustralya ve Okyanusya: 6.000.000 Doğumlar Ocak 5 Ocak – Yves Tanguy, Fransız ressam (ö. 1955) 15 Ocak – Aristotle Onassis, Yunan iş insanı 24 Ocak – Theodosius Dobzhansky, Ukraynalı genetikçi ve evrim biyoloğu (ö. 1975) Şubat 4 Şubat – Jacques Prévert, Fransız şair ve senarist (ö. 1977) 5 Şubat – Adlai Stevenson, Amerikalı siyasetçi (ö. 1965) 9 Şubat - Andrey Dulson, Sovyet bilim insanı (ö. 1973) 11 Şubat – Hans-Georg Gadamer, Alman felsefeci (ö. 2002) 19 Şubat – Giorgos Seferis, Yunan yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir (ö. 1971) 22 Şubat – Luis Buñuel, İspanyol film yönetmeni (ö. 1983) Mart 13 Mart – Giorgos Seferis, Yunan şair, Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir (ö. 1971) 19 Mart – Frédéric Joliot, Fransız fizikçi, Nobel Kimya Ödülü sahibidir (ö. 1958) 17 Mart – Manuel Plaza, Şilili sporcu (ö. 1969) 23 Mart – Erich Fromm, Almanya doğumlu Amerikalı psikanalist ve sosyolog (ö. 1980) Nisan 5 Nisan – Spencer Tracy, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1967) 21 Nisan – Hans Fritzsche, Alman Nazi subayı (ö. 1953) 25 Nisan – Wolfgang Ernst Pauli, Avusturyalı fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibidir (ö. 1958) 26 Nisan – Charles Richter, Amerikalı jeofizikçi ve mucit (ö. 1985) 28 Nisan – Maurice Thorez, Fransız Komünist Partisi'nin lideri (ö. 1964) Mayıs 1 Mayıs – Ignazio Silone, İtalyan yazar (ö. 22 Ağustos 1978) 5 Mayıs – Paul Baumgarten, Alman mimar (ö. 1984) 12 Mayıs – Helene Weigel, Avusturyalı oyuncu (ö. 1971) 17 Mayıs – Ruhullah Humeyni, İran dini ve siyasi lideri (ö. 1989) 23 Mayıs – Hans Frank, Alman Nazi subayı (ö. 1946) Haziran 5 Haziran – Dennis Gabor, Macar asıllı İngiliz fizikçi, elektrik mühendisi ve mucit (ö. 1979) 17 Haziran – Martin Bormann, Alman Nazi subayı (ö. 1945) 25 Haziran – Louis Mountbatten, Hindistan'ın son genel valisi olan İngiliz devlet adamı (ö. 1979) 29 Haziran – Antoine de Saint-Exupery, Fransız pilot ve yazar (ö. 1944) Temmuz 4 Temmuz – Robert Desnos, Fransız şair (ö. 1945) 18 Temmuz – Nathalie Sarraute, Rus asıllı Fransız yazar (ö. 19 Ekim 1999) 29 Haziran – Eyvind Johnson, İsveçli yazar (ö. 1976) Ağustos 4 Ağustos – Elizabeth Bowes-Lyon, II. Elizabethin annesi, VI. Georgeun da eşidir (ö. 2002) 9 Ağustos - Boris Bajanov, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu sekreteri ve 1923-1925 yılları arasında Josef Stalin'in sekreteri (ö. 1982) 19 Ağustos – Gilbert Ryle, İngiliz filozofu (ö. 1976) 25 Ağustos – Hans Adolf Krebs, Alman doktor ve biyokimyacı (ö. 1981) Eylül 3 Eylül – Urho Kekkonen, Finlandiya başbakanı ve devlet başkanı (ö. 1986) 7 Eylül - Giuseppe Zangara, ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt'e başarısız suikast girişimiyle tanınan suikastçı (ö. 1933) 8 Eylül Tilly Devine, İngiliz-Avusturalyalı mafya patronu (ö. 1970) Miha Marinko, Sloven eski başbakan (ö. 1983) Ekim 7 Ekim – Heinrich Himmler, Alman Nazi subayı ve SS lideri (ö. 1945) Kasım 3 Kasım – Adolf Dassler Adidas firmasının kurucusudur (ö. (1978) 8 Kasım – Margaret Mitchell, Amerikalı yazar (ö. 1949) 14 Kasım – Aaron Copland, Amerikalı besteci (ö. 1990) 25 Kasım – Rudolf Höß, Alman Nazi subayı (ö. 1947) Aralık 3 Aralık – Richard Kuhn, Alman biyokimyacı (ö. 1967) Ölümler Ocak-Haziran 20 Ocak – John Ruskin, İngiliz yazar ve eleştirmen (d. 1819) 6 Mart – Gottlieb Daimler, petrol gazıyla çalışan hafif motorun kaşifi Alman mühendis (d. 1834) 5 Nisan - Joseph Louis François Bertrand, Fransız matematikçi (d. 1822) 12 Nisan – James Richard Cocke, Amerikalı doktor, tıbbi terapinin öncülerindendir (d. 1863). 2 Haziran – Samori Ture, Müslüman reformcu ve askeri önder (d. 1830) 3 Haziran – Mary Kingsley, İngiliz yazar ve kâşif (d. 1862) Temmuz-Aralık 29 Temmuz – I. Umberto, Savoya dükü ve İtalya kralı (d. 1844) 7 Ağustos – Wilhelm Liebknecht, Almanya Sosyal Demokrat Partisi kurucularından (d. 1826) 12 Ağustos – Wilhelm Steinitz, Avusturyalı satranç oyuncusu (d. 1836) 25 Ağustos – Friedrich Nietzsche, Alman filozof ve yazar (d. 1844) 30 Kasım – Oscar Wilde, İrlandalı yazar, şair, filozof (d. 1854) Ayrıca bakınız


source: wikipedia

text: 1901 (MCMI), 20. yüzyılın ilk yılıdır. Olaylar 1 Ocak 20. yüzyıl başlamıştır. Avustralya'nın daki Britany kolonileri federasyonlaşarak tek bir çatı altında birleşti. Nijerya, İngiliz himayesine girdi. Pentakostalizm mezhebi, Topeka, Kansas'ta Bethel Bible College'de ilk ayin sonrası kurulmuş oldu. 24 Haziran - Pablo Picasso'nun eserleri ilk defa sergilendi. 14 Eylül - Amerika Birleşik Devletleri'nin 25. Başkanı William McKinley, Leon Czolgosz adlı bir terörist tarafından öldürüldü. 5 Kasım - Fransızlar, Osmanlı devletinden alacakları olan 500 bin altın ödeninceye kadar Midilli adasını işgal ettiler. 9 Kasım - Mehmed Said Paşa 6. defa sadrazam oldu. 10 Aralık İsveç Kralı ve Norveç Parlamentosu Nobel Komitesi ilk Nobel Ödüllerini dağıttı. Kızılhaç'ın kurucusu Isviçreli Jean Henry Dunant'a Nobel Barış Ödülü verildi. X ışınlarını keşfeden ve tıp dünyasında yeni bir çığır açan Alman fizikçi Wilhelm Conrad Röntgen Nobel Fizik Ödülüne layık görüldü. 12 Aralık - İtalyan kâşif Gugliemo Marconi, telsizle ilk bağlantıyı kurmayı başararak, Atlantik çevresinde mesaj yolladı. Doğumlar Ocak–Şubat 1 Ocak – Julia Bathory, Macar cam sanatçısı (ö. 2000) 3 Ocak – Ngo Dinh Diem, Güney Vietnam'ın ilk başbakanı (ö. 1963) 4 Ocak – CLR James, Trinidad doğumlu gazeteci ve yazar (ö. 1989) 9 Ocak – Chic Young, Amerikalı çizer (ö. 1973) 11 Ocak – Kwon Ki-ok, Koreli pilot (ö. 1988) 13 Ocak A. B. Guthrie, American tarihçi ve yazar (ö. 1991) Mieczysław Żywczyński, Polonyalı tarihçi (ö. 1978) 14 Ocak Bebe Daniels, Amerikalı oyuncu (ö. 1971) Alfred Tarski, Polonyalı matematikçi ve siyasetçi (ö. 1983) 16 Ocak Fulgencio Batista, Kübalı siyasetci (ö. 1973) Frank Zamboni, Amerikalı mucit (ö. 1988) 20 Ocak – Mohammed Naguib, Mısır'ın ilk devlet başkanı (ö. 1984) 21 Ocak – Marcellus Boss, Amerikalı politikacı (ö. 1967) 24 Ocak Hans Erich Apostel, Avusturyalı besteci (ö. 1972) Harry Calder, Güney Afrikalı kriket oyuncusu (ö. 1995) 26 Ocak – Stuart Symington, Amerikalı politikacı (ö. 1988) 27 Ocak – Art Rooney, Amerikalı sporcu (d. 1988) 29 Ocak – E. P. Taylor, Kanadalı iş insanı (ö. 1989) 30 Ocak – Rudolf Caracciola, Alman yarış arabası pilotu (ö. 1959) 1 Şubat Frank Buckles, I. Dünya Savaşı'nın Amerikalı yaşayan son gazisi (ö. 2011) Clark Gable, Amerikalı aktör (ö. 1960) 2 Şubat – Jascha Heifetz, Litvanyalı müzisyen (ö. 1987) 10 Şubat – Stella Adler, Amerikalı oyuncu (ö. 1992) 15 Şubat – João Branco Núncio, Portekizli boğa güreşcisi (ö. 1976) 22 Şubat – Mildred Davis, Amerikalı oyuncu (ö. 1969) 25 Şubat – Zeppo Marx, Amerikalı komedyen (ö. 1979) 27 Şubat – Horatio Luro, Arjantinli yarış atı çalıştırısı (ö. 1991) 28 Şubat – Linus Pauling, Amerikalı kuantum kimyageri ve biyokimyager, Nobel Kimya Ödülü ve Nobel Barış Ödülü sahibidir (ö. 1994) Mart–Nisan 3 Mart – Claude Choules, İngiliz Birinci Dünya Savaşı gazisi 4 Mart Charles Goren, Amerikalı briç oyuncusu (ö. 1991) Jean Joseph Rabearivelo, Fransız şair (ö. 1937) 17 Mart – Alfred Newman, Amerikalı besteci (d. 1970) 21 Mart Karl Arnold, Alman politikacı (d. 1958) Carmelita Geraghty, Amerikalı aktris (d. 1966) 22 Mart – Greta Kempton, Amerikalı sanatçı (d. 1991) 24 Mart – Ub Iwerks, Amerikalı çizer (d. 1971) 27 Mart Carl Barks, Amerikalı çizer (d. 2000) Erich Ollenhauer, Alman politikacı (d. 1963) Eisaku Sato, Japonya Başbakanı, Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1975) Kenneth Slessor, Avustralyalı şair (d. 1971) 28 Mart – Jack Weil, Amerikalı girişimci (d. 2008) 1 Nisan – Whittaker Chambers, Amerikalı casus (d. 1961) 15 Nisan – Joe Davis, İngiliz bilardo oyuncusu (d. 1978) 16 Nisan - Nikolay Pavloviç Akimov, Sovyet tasarımcı ve tiyatro yönetmeni (ö. 1968) 18 Nisan – Al Lewis, Amerikalı şarkı yazarı (d. 1967) 29 Nisan – Hirohito, Japon imparatoru (d. 1989) 30 Nisan – Simon Kuznets, Ukraynalı ekonomist, Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1985) Mayıs–Haziran 7 Mayıs – Gary Cooper, Amerikalı aktör (ö. 1961) 17 Mayıs – Werner Egk, Alman besteci (ö. 1983) 18 Mayıs – Vincent du Vigneaud, Amerikalı kimyacı, Nobel Kimya Ödülü sahibidir (ö. 1978) 20 Mayıs – Max Euwe, Hollandalı satranç oyuncusu (ö. 1981) 21 Mayıs Manfred Aschner, Almanya doğumlu İsrailli mikrobiyolojist and entomoljist (ö. 1989) Horace Heidt, Amerikalı piyanist (ö. 1986) Sam Jaffe, Amerikalı film yapımcısı (d. 2000) Suzanne Lilar, Belçikalı deneme yazarı, romancı, oyun yazarı (ö. 1992) 25 Mayıs – Antônio de Alcântara Machado, Brezilyalı romancı (ö. 1935) 31 Mayıs – Alfredo Antonini, Amerikalı şef ve besteci (ö. 1983) 3 Haziran – Chang Hsüeh-liang, Çinli askeri lider (ö. 2001) 6 Haziran – Sukarno, Endonezya'nın ilk devlet başkanı (ö. 1970) 13 Haziran – Tage Erlander, İsveçli politikacı (sosyal demokrat), 1946–1969 yılları arasında başbakanlık yapmıştır (ö. 1985) 18 Haziran – Anastasia Nicolaievna Romanova, Rus prensesi (ö. 1918) 23 Haziran – Ahmet Hamdi Tanpınar, Türk yazar (ö. 1962) 24 Haziran – Harry Partch, Amerikalı besteci (ö. 1974) 29 Haziran – Nelson Eddy, Amerikalı şarkıcı ve aktör (ö. 1967) Temmuz–Ağustos 7 Temmuz – Eiji Tsuburaya, Japon yönetmen (ö. 1970) 9 Temmuz – Barbara Cartland, İngiliz roman yazarı (ö. 2000) 15 Temmuz – Nicola Abbagnano, İtalyan varoluşçu felsefeci (ö. 1990) 17 Temmuz – Bruno Jasieński, Polonyalı şair (ö. 1938) 21 Temmuz – Albert Hamilton Gordon, Amerikalı iş insanı (ö. 2009) 31 Temmuz – Jean Dubuffet, Fransız ressam (ö. 1985) 1 Ağustos – Francisco Guilledo, Filipinli boksör (ö. 1925) 4 Ağustos – Louis Armstrong, Amerikalı müzisyen (ö. 1971) 8 Ağustos – Ernest Lawrence, Amerikalı fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1958) 10 Ağustos – Franco Rasetti, İtalyan bilim insanı (ö. 2001) 18 Ağustos – Jean Guitton, Fransız yazar (ö. 1999) 20 Ağustos – Salvatore Quasimodo, İtalyan yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir (ö. 1968) 26 Ağustos Maxwell Taylor, Amerikalı general (ö. 1987) Chen Yi, Çinli komutan ve siyasetçi (ö. 1972) 30 Ağustos – John Gunther, Amerikalı yazar (ö. 1970) Eylül–Ekim 8 Eylül - Hendrik Frensch Verwoerd, Güney Afrika Başbakanı (ö. 1966) 9 Eylül Jürgen Wagner, Alman general (ö. 1947) James Blades, İngiliz perküsyoncu (ö. 1999) 12 Eylül Ben Blue, Kanada doğumlu aktör (ö. 1975) Shmuel Horowitz, Rus asıllı İsrailli ziraat mühendisi (ö. 1999) 15 Eylül – Donald Bailey, İngiliz inşaat mühendisi (ö. 1985) 22 Eylül – Charles B. Huggins, Kanada doğumlu kanser araştırmacısı, Nobel Tıp Ödülü sahibidir (ö. 1997) 23 Eylül – Jaroslav Seifert, Çek yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1986) 24 Eylül – Gerald Warner Brace, Amerikalı yazar (ö. 1978) 26 Eylül – George Raft, Amerikalı film oyuncusu (ö. 1980) 28 Eylül Ed Sullivan, Amerikalı iş insanı (ö. 1974) William S. Paley, Amerikalı iş insanı (ö. 1990) 29 Eylül Enrico Fermi, İtalyan fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1954) Lanza del Vasto, İtalyan filozof, şair ve aktivist (ö. 1981) Ekim 2 – Alice Prin, Fransız şarkıcı (ö. 1953) Ekim 10 – Alberto Giacometti, İsveeçli heykeltıraş (ö. 1966) Ekim 24 – Gilda Gray, Polonya doğumlu aktris (ö. 1959) Kasım – Aralık 3 Kasım André Malraux, Fransız romancı, sanat tarihçisi ve devlet adamı (ö. 1976) III. Léopold, Belçika kralı (ö. 1983) 4 Kasım – Masako Nashimoto, Kore prensesi (ö. 1989) 7 Kasım – Norah McGuinness, İrlandalı ressam (ö. 1980) 17 Kasım – Lee Strasberg, Amerikalı tiyatro yönetmeni ve aktör (ö. 17 Şubat 1982) 18 Kasım – George Gallup, Amerikalı istatikçi (ö. 1984) 22 Kasım – Joaquin Rodrigo, İspanyol besteci (ö. 1999) 28 Kasım – Walter Havighurst, Amerikalı eleştirmen ve roman yazarı (ö. 1994) 29 Kasım – Mildred Harris, Amerikalı aktris (ö. 1944) 5 Aralık Milton Erickson, Amerikalı psychiatrist (ö. 1980) Walt Disney, Amerikalı iş insanı (ö. 1966) Werner Heisenberg, Alman fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1976) 16 Aralık – Margaret Mead, Amerikalı cultural anthropologist (ö. 1978) 19 Aralık – Rudolf Hell, Alman mucit (ö. 2002) 25 Aralık – Prenses Alice (ö. 2004) 27 Aralık – Marlene Dietrich, Alman sinema oyuncusu ve şarkıcı (ö. 1992) 31 Aralık – Karl-August Fagerholm, Finlandiya başbakanı (ö. 1984) Tarihi bilinmeyen Nadejda Alliluyeva-Stalina; Josef Stalin'in ikinci eşi (ö. 1932) Ölümler Ocak–Temmuz 1 Ocak – Ignatius L. Donnelly, Amerikalı politikacı ve yazar (d. 1831) 8 Ocak – John Barry, Victoria Haçı sahibi İrlandalı (d. 1873) 10 Ocak – James Dickson, Queensland başbakanı, Avustralya Savunma Bakanı (d. 1832 11 Ocak – Vasily Kalinnikov, Rus besteci (d. 1866) 14 Ocak – Víctor Balaguer, İspanyol politikacı ve yazar (d. 1824) 16 Ocak Arnold Böcklin, İsveçli oyuncu (d. 1827) Mahadev Govind Ranade, Hint reformcu (d. 1842) 21 Ocak – Elisha Gray, Amerikalı mucit (d. 1835) 22 Ocak – Kraliçe Victoria, Birleşik Krallık Kraliçesi ve Hindistan İmparatoriçesi (d. 1819) 27 Ocak – Giuseppe Verdi, İtalyan besteci (d. 1813) 31 Ocak - Peter Andreas Blix, Norveçli mimar ve mühendis (d. 1831) 11 Şubat – I. Milan, Sırbistan kralı (d. 1854) 22 Şubat – George Francis FitzGerald, İrlandalı matematikçi (d. 1851) 26 Şubat – Lucyna Ćwierczakiewiczowa, Polonyalı yazar (d. 1829) 13 Mart – Benjamin Harrison, 23. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (d. 1833) 3 Nisan – Richard D'Oyly Carte, İngiliz menajer (d. 1844) 19 Nisan – Alfred Horatio Belo, Amerikalı iş insanı ve gazeteci (d. 1839) 1 Mayıs – Lewis Waterman, Amerikalı mucit ve iş insanı (d. 1837) 5 Mayıs – Axel Wilhelm Eriksson, İsveçli güney batı Afrika yerleşimcisi ve ticaret adamı (d. 1846) 22 Mayıs – Gaetano Bresci İtalyan anarşist ve katil (d. 1869) 24 Mayıs – Charlotte Mary Yonge, İngiliz roman yazarı (d. 1823) 2 Haziran – George Leslie Mackay, Kanadalı misyoner (d. 1844) 9 Haziran – Walter Besant, İngiliz yazar (d. 1836) Temmuz–Aralık 4 Temmuz – Johannes Schmidt, Alman dilbilimci (d. 1843) 6 Temmuz – Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst, Alman imparatorluk şansölyesi (d. 1819) 7 Temmuz – Johanna Spyri, Heidi'nin yazarı İsviçreli yazar (d. 1827) 5 Ağustos – Victoria; Alman prensesi (d. 1840) 12 Ağustos – Francesco Crispi, İtalya eski başbakanı (d. 1819) 24 Ağustos – Clara Maass, Amerikalı hemşire (d. 1876) 5 Eylül – Ignacij Klemenčič, Sloven fizikçi (d. 1853) 9 Eylül – Henri de Toulouse-Lautrec, Fransız ressam (d. 1864) 14 Eylül – William McKinley, ABD'nin 25. başkanı (d. 1843) 1 Ekim – Abdurrahman Han, Afganistan emiri (d. 1844) 10 Ekim – Lorenzo Snow, Mormon lideri (d. 1814) 19 Ekim – Carl Frederik Tietgen, Danimarkalı sanayici (d. 1829) 29 Ekim – Leon Czolgosz, ABD eski başkanlarından William McKinley'in suikastçısı (d. 1873) 7 Kasım – Li Hongzhang, Çinli general (d. 1823) 27 Kasım – Clement Studebaker, Amerikalı sanayici (d. 1831) 30 Kasım – Edward John Eyre, İngiliz kâşif (d. 1815) 1 Aralık – George Lohmann, İngiliz kriket oyuncusu (d. 1865) 1901 Nobel ödülünü kazananlar Barış – Jean Henry Dunant ve Frédéric Passy Edebiyat – Sully Prudhomme Fizik – Wilhelm Conrad Röntgen Kimya – Jacobus Henricus van 't Hoff Tıp – Emil Adolf von Behring Ayrıca bakınız Kaynakça Appleton's Annual Cyclopedia...1901 (1902); dijital versiyon


text: 1902 (MCMII) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Olaylar 30 Ocak - Birleşik Krallık - Japonya Dayanışma antlaşması imzalandı. 26 Mart - Britanya İmparatorluğu'nun kurucularından Cecil Rhodes öldü. 8 Mayıs - Martinik'te Pele Yanardağı patladı: 30 bin kişi öldü. 20 Mayıs - 1889 yılında İspanya- Amerika savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'ne devredilen Küba bağımsızlığını ilan etti. 31 Mayıs - Vereeniging Antlaşması ile II. Boer Savaşı sona erdi. 22 Ağustos - Çin ile Kırgızistan sınırında meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki bir depremde 10.000 kişi öldü. 10 Aralık - Nil üzerindeki Asvan Barajı açıldı. 19 Aralık- İngiliz, Alman ve İtalyan donanmaları, borçlarını ödemeyen Venezuela Donanması'nı kuşatma altına aldı. Tarihi bilinmeyenler İrlanda Bağımsızlık Hareketi Sinn Fein kuruldu. Real Madrid Futbol Kulübü Kuruldu. Güney Afrika da Boer Savaşı sona erdi. Doğumlar Ocak 8 Ocak - Georgi Malenkov, Stalin'in yakın çalışma arkadaşlarından olan Sovyet devlet adamı ve Komünist Parti görevlisi (ö. 1988) 20 Ocak - Ernst Hirsch, hukukçu (ö. 1985) Şubat 20 Şubat - Ansel Adams, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 1984) 27 Şubat - John Steinbeck, Amerikalı yazar (ö. 1968) Mart 5 Mart - Edita Morris, İsveçli-Amerikalı yazar (ö. 1988) 17 Mart - Bobby Jones, Amerikalı amatör golfçü. 27 Mart - Aleksandr Kotikov, II. Dünya Savaşı sonrası 1956-1950 yılları arasında Berlin'den sorumlu askeri yetkili olan Sovyet tümgeneral (ö. 1981) 29 Mart - Marcel Aymé, Fransız yazar. Mayıs 21 Mayıs - Marcel Breuer, Amerikalı mimar ve tasarımcı. Haziran Temmuz 28 Temmuz- Karl Popper Ağustos 24 Ağustos - Fernand Braudel, Fransız tarihçi (ö. 1985) Eylül Ekim 24 Ekim - Oronzo Reale, İtalyan hukukçu ve siyasetçi (ö. 1988) Aralık Ölümler 18 Şubat - Albert Bierstadt, Amerikalı ressam (d. 1830) 26 Mart - Cecil Rhodes, Britanyalı imperialist (d. 1853) 6 Mayıs Bret Harte, Amerikalı writer (d. 1836) William T. Sampson, Amerikalı amiral (d. 1840) 8 Ağustos - James Tissot, Fransız sanatçı (d. 1836) 26 Eylül - Levi Strauss, ilk Blue Jean fabrikasını kuran kişidir (d. 1829) 29 Eylül - Émile Zola, Fransız yazar (d. 1840) 23 Kasım - Walter Reed, Amerikalı asker hekimi (d. 1851) 7 Aralık - Thomas Nast, Amerikalı karikatürist ve editoryal çizgi film çizeri (d. 1840) 1902 Nobel ödülünü kazananlar Barış – Élie Ducommun ve Charles Albert Gobat Edebiyat – Christian Matthias Theodor Mommsen Fizik – Hendrik Antoon Lorentz ve Pieter Zeeman Kimya – Hermann Emil Fischer Tıp – Ronald Ross


text: Olaylar 7 Şubat - Osmanlı Makedonya'daki ayaklanmaları bastırmak için bölgeye yeni kuvvetler sevk etti. 3 Mart - Beşiktaş JK kuruldu. 12 Nisan - 12 Nisan 1903 Ay tutulması gerçekleşti. 14 Nisan - Bulgar komiteciler Manastır yakınındaki bir Türk köyünü basarak çocuk kadın ve erkek 165 kişiyi öldürdü. 24 Nisan - Malazgirt'te meydana gelen depremde 2626 kişi öldü. 28 Mayıs - İstanbul depreminde 2000 kişi öldü. 16 Haziran - Ford Motor Company, Henry Ford tarafından on iki yatırımcıdan sağlanan 28.000 $ sermayeyle kuruldu. 19 Temmuz - Bisikletle ilk Fransa - Almanya turu atıldı. 11 Ağustos - Fransa'da Paris metrosunda çıkan yangında 84 kişi öldü. 17 Eylül - Türk kuvvetleri Makedonya'daki isyanı bastırdı. 3 Kasım - Panama, Amerika Birleşik Devletleri'nin desteğiyle Kolombiya'dan bağımsızlığını ilan etti. 17 Kasım - Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi, Londra'da yaptığı toplantı sonunda Menşevikler ve Bolşevikler olarak ikiye ayrıldı. 10 Aralık - Henri Becquerel, Pierre Curie ve eşi Marie Curie Nobel fizik ödüllerini aldılar. 13 Aralık - İtalyan asıllı Amerikalı dondurma satıcısı Italo Marcioni, ilk dondurma külahının patentini aldı. 17 Aralık - Modern havacılığın başlangıcı: Amerika Birleşik Devletleri'nde Orville ve Wilbur Wright kardeşler ilk kez motorlu bir uçak uçurdular. Tarihi bilinmeyenler Amerikalı W. Read sarıhumma virüsünü buldu. İvan Pavlov, şartlı refleks çalışmalarını tanıttı. Bu araştırma Pavlov'un köpeği örneğiyle özdeşleşti. Aralık - Uranyumun radyoaktivite etkisi bulundu. Amerika'nın ve Dünya'nın en büyük motosiklet üreticisi olan Harley-Davidson Motor Company kuruldu. Doğumlar 2 Ocak - Kane Tanaka, Dünya'nın en yaşlı insanı (ö. 2022) 13 Şubat - Georges Simenon, Belçikalı polisiye yazarı (ö. 1989) 24 Mart - Adolf Butenandt, Alman biyokimyacı (ö. 1995) 15 Mayıs - Maria Reiche, Almanya doğumlu matematikçi ve arkeolog (ö. 1998) 29 Mayıs - Bob Hope, Amerikalı komedyen (ö. 2003) 6 Haziran - Aram İlyiç Haçaturyan, Ermeni besteci (ö. 1978) 15 Ağustos - Fahri Korutürk, Türkiye Cumhuriyeti 6.cumhurbaşkanı (ö.1987) 1 Ekim - Vladimir Horowitz (ö. 1989) 7 Kasım - Konrad Lorenz, Avusturyalı etoloji uzmanı 5 Aralık - Johannes Heesters, Hollandalı aktör, şarkıcı ve komedyen Ölümler 28 Nisan - J. Willard Gibbs, Amerikalı bilim insanı (d.1839) 8 Mayıs - Paul Gaugin, Fransız ressam (d. 1848) 12 Temmuz - Axel Ohlin, İsveçli zoolog; Arktik ve Antarktika kaşifi (d. 1867) 1903 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Antoine Henri Becquerel, Pierre Curie ve Marie Curie Kimya – Svante August Arrhenius Tıp – Niels Ryberg Finsen Edebiyat – Bjørnstjerne Bjørnson Barış – William Randal Cremer


text: 1904 (MCMIV) cuma günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar 7 Ocak - Telgrafta tehlike kodu olarak CQD kullanılmaya başladı, 2 yıl sonra SOS ile değiştirilecektir. 8 - 9 Şubat - Port Artur Baskını 10 Şubat - Japonya, Rusya'ya savaş ilan etti. 23 Şubat - ABD, 10 milyon dolara Panama Kanal Bölgesi'nin kontrolünü ele geçirdi. 21 Mayıs - Uluslararası Futbol Federasyonu, FIFA kuruldu. 21 Temmuz - Transsibirya demiryolu hattı (8.314 km) tamamlandı. 3 Ağustos - Francis Younghusband komutasındaki İngiliz kuvvetleri, Tibet'in başkenti Lhasa'yı ele geçirdi. 27 Ekim - New York metrosu ilk seferini yaptı. Tarihi bilinmeyenler İskoç elektrik uzmanı John Ambrose Fleming, Birleşik Krallık'ta diyot lambayı tanıtmıştır. Doğumlar Ocak 1 Ocak – Fazal Elahi Çaudhri, Pakistanlı siyasetçi (ö. 1982) 5 Ocak – Jeane Dixon, Amerikalı astrolog (ö. 1997) 18 Ocak – Cary Grant, İngiliz aktör (ö. 1986) 29 Ocak – Arnold Gehlen, Alman filozof (ö. 1976) Şubat 2 Şubat – Valeri Çkalov, Sovyet test pilotu (ö. 1938) 21 Şubat – Aleksey Kosigin, Sovyetler Birliği Başbakanı (ö. 1980) Mart 2 Mart – Dr. Seuss, Amerikalı çocuk kitabı yazarı (Şapkadaki Kedi) (ö. 1991) 5 Mart - Karl Rahner, Cizvit, 20. yüzyıldaki en etkili Roma Katolik teologlarından birisidir (ö. 1984) 7 Mart – Reinhard Heydrich, Alman Nazi yetkilisi (ö. 1942) Nisan 13 Nisan - Yves Congar - Dominikan, Kardinal, 20. yüzyılın en önemli Roma Katolik ilahiyatçılarından biridir (ö. 1995) Mayıs 11 Mayıs - Salvador Dali, İspanyol sürrealist ressam (ö. 1989) Haziran Temmuz 3 Temmuz - Lauri Virtanen, Finlandiyalı atlet (ö. 1982) Ağustos 21 Ağustos - Count Basie, Amerikalı caz piyanisti ve orkestra şefi Eylül 16 Eylül - Nikolay Ostrovski, Sovyet yazar (ö. 1936) Ekim 26 Ekim - Josefina de Vasconcellos, Brezilya asıllı İngiliz heykeltıraş Kasım 14 Kasım - Dick Powell, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1963) Aralık 16 Aralık - Banat Batırova, Başkurt milletvekili, Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Sosyalist Emek Kahramanı unvanını kazanan ilk kadın (ö. 1970) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Anatoliy Lavrentyev, 1944-1946 yılları arası Rusya SFSC Dışişleri Halk Komiseri görevi yapan Sovyet diplomat (ö. 1984) Mohammed Salim, Hint futbolcu (ö. 1980) Ölümler 9 Nisan - II. Isabel, İspanya kraliçesi (d. 1830) 10 Mayıs - İngiliz kâşif Henry Morton Stanley 3 Temmuz - Siyonizm hareketinin kurucusu Theodor Herzl 5 Temmuz - İbrahim Abay, Kazak şair ve yazar (d.1845) 14 Temmuz - Transvaal devlet başkanı Paul Kruger (d. 1825) 15 Temmuz - Anton Pavloviç Çehov, Rus yazar 29 Ağustos - V. Murat, Osmanlı Devleti 33.Padişahı. (d. 1840) 1904 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Lord John Strutt Rayleigh Kimya – Sir William Ramsay Tıp – Ivan Petrovich Pavlov Edebiyat – Frédéric Mistral ve José Echegaray Barış – Institut de Droit International


text: Olaylar 15 Ocak - Sevilla FC kuruldu. 22 Ocak - Rus Devrimi (1905) patlak verdi. 14 Mart - Chelsea FC kuruldu. 18 Mart - 27 Kasım tarihleri arasında Albert Einstein tarafından Annalen der Physik dergisinde, Annus Mirabilis Makaleleri olarak adlandırılan ve modern fiziğin temeline büyük katkı sağlayan 4 makale yayımlanmıştır. 7 Haziran - Norveç, İsveç'ten bağımsızlığını ilan etti. 1 Ekim - Galatasaray SK kuruldu. Doğumlar Ocak 4 Ocak - Aristid von Grosse, Alman-Amerikalı kimyager ve akademisyen (ö. 1985) 17 Ocak - Guillermo Stábile, Arjantinli futbolcu (ö. 1966) Şubat Mart 22 Mart - Grigori Kozintsev, Sovyet sinema yönetmeni (ö. 1973) Nisan Mayıs 14 Mayıs - Jean Daniélou, Kardinal ilan edilen Fransız Cizvit patrolog (ö. 1974) Haziran Temmuz Ağustos 12 Ağustos - Hans Urs van Balthasar, Kardinal, 20. yüzyılın en önemli Roma Katolik düşünür ve ilahiyatçılarından sayılmaktadır (ö. 1988) Eylül 8 Eylül - T. Keith Glennan, Amerikalı NASA yöneticisi 18 Eylül - Greta Garbo, İsveçli sinema oyuncusu (ö. 1990) Ekim Kasım 12 Kasım - Roland Rohn, Alman mimar (ö. 1971) Aralık Ölümler 15 Şubat - Lewis Wallace, Amerikan İç Savaşı Birlik kuvvetleri generali, devlet adamı ve yazar (d. 10 Nisan 1827) 24 Mart - Jules Verne, Fransız yazar (d. 1828) 23 Mayıs - Paul Dubois, Fransız heykeltıraş ve ressam. (d. 1829) 17 Aralık - Aleksey Uhtomskiy, Rus devrimci ve Sosyalist Devrimci Parti önderlerinden (d. 1875) 1905 Nobel ödülünü kazananlar Fizik - Philipp Eduard Anton von Lenard Kimya - Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer Tıp - Robert Koch Edebiyat - Henryk Sienkiewicz Barış - Bertha von Suttner Ayrıca bakınız 1905'te Osmanlı İmparatorluğu


text: Olaylar 31 Ocak - Ekvador'da 8.6 büyüklüğünde deprem oldu. 10 Mart - Fransa, Pas-de-Calais'te Courrières şirketine ait maden ocağının dört kuyusunda grizu patlaması yaşandı, 1099 kişi öldü ve yirmi gün sonra 13 kişi sağ çıktı. 18 Nisan, San Fransisco ili, 7.7 büyüklüğünde 50 saniye süren deprem ve onu izleyen yangınlarla yerle bir oldu. 28 bin bina yıkıldı, yaklaşık 500 kişi öldü, 100 bin kişi evsiz kaldı. 16 Ağustos – Şili’de 8.6 büyüklüğünde meydana gelen depremde 20 bin kişi öldü. 18 Eylül - Hong Kong, tayfunla birlikte gelen yüksek dalgalar sonucu yaklaşık 10.000 kişi öldü. 3 Kasım - SOS uluslararası acil yardım sinyali olarak kabul edildi. 10 Aralık - ABD Başkanı Theodore Roosevelt, Rus-Japon savaşındaki barış yanlısı görüşmeleri için nobel barış ödülü ile ödüllendirildi. 24 Aralık - Reginald Fessenden tarafından ilk radyo yayını yapıldı. 26 Aralık - Dünyadaki ilk uzun metrajlı film olan "The Story of the Kelly Gang" gösterime girdi. Tarihi bilinmeyenler Finlandiya'da kadınlara oy hakkı verildi. İlk kez bir Avrupa ülkesinde kadınlara oy hakkı verilmiş oldu. Rus Çarı demokratları yanına alarak, komünistlerle başedebilmek için meşrutiyet ilan etti. İran'da meşrutiyet ilan edildi. Doğumlar Ocak 3 Ocak - Aleksey Stahanov, Stahanovizmin öncüsü olan Sovyetler Birliği madencisi (ö. 1977) 22 Ocak - Robert E. Howard, Amerikalı yazar Şubat Mart 21 Mart - Samed Vurgun, Azeri şair. 1 Nisan - Alekzander Sergeyeviç Yakovlev, Rus mühendis ve uçak tasarımcısı (ö. 1989) 13 Nisan - Samuel Beckett (ö. 1989) 29 Nisan - Eugène Ehrhart, Fransız matematikçi (ö. 2000) Mayıs 8 Mayıs - Roberto Rossellini, İtalyan yönetmen (ö. 1977) Haziran 22 Haziran - Anne Morrow Lindbergh, Amerikalı yazar ve havacı Temmuz 14 Temmuz - Olive Borden, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1947) Ağustos Eylül 6 Eylül - Luis Federico Leloir, Arjantinli doktor ve biyokimyacı (ö. 1987) 8 Eylül - Fritz Schilgen, Alman atlet (ö. 2005) 9 Eylül - Ali Hadi Bara, Türk heykeltıraş (ö. 1971) Ekim Kasım Aralık 15 Aralık - Edmond Debeaumarché, II. Dünya Savaşında Fransa'daki direnişin önemli isimlerinden (ö. 1959) 30 Aralık - Carol Reed, İngiliz film yönetmeni (ö. 1976) Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler Ölümler 22 Ekim - Paul Cézanne, Fransız ressam (d. 1839) 1906 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – J. J. Thomson Kimya – Henri Moissan Tıp – Camillo Golgi ve Santiago Ramón y Cajal Edebiyat – Giosuè Carducci Barış – Theodore Roosevelt Ayrıca bakınız Kaynakça


text: Olaylar Ocak Şubat Mart 15 Mart - 16 Mart - Dünyada ilk kez genel oy hakkı uygulanmasıyla 19 adet kadın milletvekili Finlandiya Parlamentosu’na seçildi. Nisan Mayıs 3 Mayıs - Fenerbahçe kuruldu. Haziran 15 Haziran - La Haye İkinci Barış Konferansı 26 ülkenin katılımıyla yapıldı ve savaş hukuku konusunda kararlar alındı. Temmuz 25 Temmuz - Japonya, Kore’yi işgal ve ilhak etti. Ağustos 31 Ağustos - Britanya-Rusya Antantı imzalandı. Eylül 26 Eylül - Yeni Zelanda, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını ilan etti. Ekim Kasım 13 Kasım - Fransız mucit Paul Cornu ilk motorlu helikopter'i uçurmayı başardı. Aralık 8 Aralık - II. Oscar'ın ölümü üzerine yerine oğlu V. Gustaf İsveç kralı oldu . Tarihi bilinmeyenler Amerika Birleşik Devletleri, İndiana eyaletinde zekâ engelli, sağır ya da körler zorla kısırlaştırılmasını kabul edilen kanun yürürlüğe girdi. Ve dönemin başkanı tarafından direkt uygulandı. Amerika Birleşik Devletleri merkezli uluslararası bankacılık krizi başladı. Bu kriz esnasında yüzlerce Amerikan bankası battı. Düyun-u Umumiye için kullanılmak üzere dış alım vergisi %3 arttırıldı. Borsanın devlet tarafından kontrol edilmemesinin neden olduğu sıkıntıları yok etmek için Esham ve Tahvilat Borsası nizamnamesi çıkarıldı. Osmanlı Hürriyet Cemiyeti, İttihat ve Terakki Cemiyeti ile birleşti. Bhutan Krallığı Bağımsız oldu. Doğumlar Ocak 3 Ocak - Ray Milland, Galli aktör ve film yönetmeni (ö. 1986) 11 Ocak – Pierre Mendès France, Fransız siyasetçi, 142. Fransa Başbakanı (ö. 1982) 12 Ocak - Sergey Korolyov, Sovyet roket mühendisi, ABD ile SSCB arasında 1950 ve 1960'larda yaşanan Uzay Yarışı sırasında Sovyet uzay araçlarının baş tasarımcısı (ö. 1966) 16 Ocak - Alexander Knox, Kanadalı aktör ve romancı (ö. 1995) 22 Ocak – Dixie Dean, İngiliz futbolcu (ö. 1980) 23 Ocak – Hideki Yukawa, Japon fizikçi, Nobel Ödülü sahibi (ö. 1981) 24 Ocak - Maurice Couve de Murville, Fransa Başbakanı (ö. 1999) Şubat 5 Şubat - Pierre Pflimlin, Fransız Devlet Adamı ve 1958 yılında görev yapan eski Başbakandır (ö. 2000) 15 Şubat – Cesar Romero, Küba asıllı Amerikalı oyuncu (ö. 1994) 25 Şubat - Sabahattin Ali, Türk yazar (ö. 1948) 20 Şubat - Tony Willman, Amerikan araba yarışçısı. Mart 8 Mart - Konstantin Karamanlis, Yunan siyaset adamı (ö. 1998) 16 Mart - Arkadi Vasilyev, Sovyet yazar (ö. 1972) Nisan 29 Nisan - Fred Zinnemann, Avusturyalı-Amerikalı film yönetmeni (ö. 1997) Mayıs 17 Mayıs - Ilona Elek, Macar eskrimci (ö. 1988) 26 Mayıs - John Wayne, Amerikalı aktör (ö. 1979) 31 Mayıs - Peter Fleming, İngiliz gazeteci, gezgin (ö. 1971) Haziran 8 Haziran - Aleš Bebler, Sloven, Yugoslav hukukçu, diplomat (ö. 1981) 25 Haziran - Johannes Hans Daniel Jensen, Alman nükleer fizikçi (ö. 1973) Temmuz 29 Temmuz - Robert J. Braidwood, Amerikalı arkeolog (ö. 2003) Ağustos Eylül 7 Eylül - Ahmet Adnan Saygun, Türk Klasik Batı Müziği bestecisi (ö. 1991) Ekim 2 Ekim - Alexander R. Todd, Baron Todd, Büyük Britanyalı biyokimyager (ö.1997) 30 Ekim - Vladimir Belousov, Rus jeolog ve jeofizikçi Kasım 14 Kasım - Astrid Lindgren, İsveçli çocuk kitapları yazarı (ö. 2002) Aralık 15 Aralık - Oscar Niemeyer, Brezilyalı mimar (ö. 2012) Ölümler Ocak 3 Ocak - Muzaffereddin Şah, İran Şahı (d. 1853) 13 Ocak - Jakob Hurt, Estonyalı folklorcu, ilahiyatçı ve dilbilimci (d. 1839) Şubat 2 Şubat – Dmitri Mendeleyev, Rus kimyager (d. 1834) 16 Şubat - Giosuè Carducci, İtalyan yazar, Nobel ödüllü (d. 1835) 26 Şubat - C. W. Alcock, İngiliz futbolcu, futbol hakemi, kriketçi, gazeteci, yazar ve spor yöneticisi (d. 1842) Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül 4 Eylül - Edvard Grieg, ünlü Norveçli besteci 7 Eylül - Sully Prudhomme, Nobel Edebiyat Ödüllü Fransız şair. Ekim 21 Ekim - George Frederick Bodley, Birleşik Krallık kökenli bir mimar. (d. 14 Mart 1827) Kasım Aralık 1907 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Albert Abraham Michelson Kimya – Eduard Buchner Tıp – Charles Louis Alphonse Laveran Edebiyat – Rudyard Kipling Barış – Ernesto Teodoro Moneta, Louis Renault Ayrıca bakınız


text: Olaylar 1 Şubat - Portekiz Kralı I. Carlos ve Prens Luis Filipe Lizbon'da öldürüldü. 3 Şubat - Yunanistan spor kulübü olan Panathinaikos, Atina'da kuruldu. 12 Şubat - Dünyanın ilk araba yarışı olan New York - Paris Rallisi başladı. 26 Mayıs - İran'ın Mescid -i Süleyman şehrinde Orta Doğu'daki ilk büyük ticari petrol keşfi yapıldı. Kaynağın hakları Birleşik Krallık tarafından hızla satın alıındı. 13 Haziran - Kadın sporcular ilk kez Olimpiyat Oyunları'na katıldılar. 30 Haziran - Tunguska olayı 1 Ekim - Ford, "Model T" otomobilini satışa sundu. 5 Ekim - Bulgaristan, Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını ilan etti. 7 Ekim - 1898'den beri özerk olan Girit, Yunanistan'a katılma kararı aldı. 14 Kasım - Çin de 2 yaşındaki Pu Yi tahta çıkar. 28 Aralık - Sicilya'nın Messina kentindeki depremde 555 kişi öldü. Tarihi bilinmeyenler İnternazionale kuruldu Panatinahikos kuruldu Doğumlar Ocak 9 Ocak - Simone de Beauvoir, Fransız yazar ve düşünür (ö. 1986) 12 Ocak - Jean Delannoy, Fransız film yönetmeni (ö. 2008) 15 Ocak – Edward Teller, Macar–Amerikalı fizikçi (ö. 2003) 22 Ocak - Atahualpa Yupanqui, Arjantinli besteci (ö. 1992) 26 Ocak - Jill Esmond, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1990) Mart 30 Mart - Andor Endre Gelleri, Macar yazar (ö. 1945) Nisan 1 Nisan - Abraham Maslow, Amerikalı bilim insanı (ö. 1970) 9 Nisan - Victor Vasarely (Vásárhelyi Győző), Macar asıllı Fransız ressam (ö. 1997) Mayıs 28 Mayıs - Ian Fleming, İngiliz romancı, James Bond'un yaratıcısı (ö. 1964) 23 Mayıs - Max Abramovitz, Amerikalı bir mimar (ö. 2004) 30 Mayıs - Hannes Alfvén, İsveçli astrofizikçi Haziran 26 Haziran - Salvador Allende Gossens, Şilili devlet adamı (ö. 1973) Temmuz 19 Temmuz - Ernest Buckler, Kanadalı roman ve öykü yazarı (ö. 1984) Ağustos Eylül 7 Eylül Merna Kennedy, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1944) Michael DeBakey, Amerikalı cerrah (ö. 2008) 9 Eylül - Cesare Pavese, İtalyan ozan ve romancı (ö. 1950) Ekim 16 Ekim - Enver Hoca, Arnavut siyasetçi (ö. 1985) Kasım Aralık Ölümler Mart 12 Mart - Edmondo De Amicis, İtalyan yazar Haziran 21 Haziran - Nikolay Rimski-Korsakov, Rus ulusal müziğine yaptığı katkılarla bilinen besteci, eğitmen ve yayıncı (d. 1844) Ağustos 25 Ağustos - Henri Becquerel, Fransız fizikçi Kasım 15 Kasım - İmparatoriçe Cixi, Çin Qing Hanedanlığı imparatoriçesi 1908 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Gabriel Lippmann Kimya – Ernest Rutherford Tıp – Élie Metchnikoff, Paul Ehrlich Edebiyat – Rudolf Christoph Eucken Barış – Klas Pontus Arnoldson, Fredrik Bajer


text: Olaylar 19 Nisan - Anglo-Persian Oil Company (günümüzde BP şirketi) kuruldu. 27 Nisan - Padişah II. Abdülhamit tahttan indirildi. Yerine V. Mehmet Padişah oldu. 25 Temmuz - Louis Blériot, uçakla Manş Denizi'ni geçerek bir büyük su kütlesini hava taşıtıyla geçen ilk insan oldu. Tarihi bilinmeyenler Amerika Birleşik Devletleri'nin, Washington ve Kaliforniya eyaletleri zekâ engelli, sağır ya da körlerin zorla kısırlaştırılmasını öngeren öjenik yasayı kabul etti. Fransa, ilk radyoloji uzmanlarını toplum hizmetine sunmuştur. Doğumlar Ocak Şubat 9 Şubat - Dean Rusk, Amerikalı siyasetçi ve dışişleri eski bakanı (ö. 1994) 22 Şubat - Aleksandr Peçerskiy, 14 Ekim 1943 tarihinde Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlardan kurtulup Sobibor İmha Kampından kitlesel kaçışın organizatörlerinden biri olan önder (ö. 1990) Mart Nisan Mayıs 9 Mayıs - Gordon Bunshaft, Amerikalı mimar (ö. 1990) Haziran 12 Haziran - Ali Tantâvi, Suriyeli bilim insanı (ö. 1999) 19 Haziran - Osamu Dazai, Japon yazar (ö. 1948) Temmuz Ağustos Eylül 7 Eylül - Elia Kazan, Amerikalı yönetmen ve En İyi Film Akademi Ödülü sahibi (ö. 2003) 9 Eylül - Arthur Jonath, Alman atlet Ekim 26 Ekim - Affonso Eduardo Reidy, Brezilyalı bir mimar (ö. 1964) Kasım 19 Kasım - Peter F. Drucker, Avusturyalı yönetim bilimci, yazar Aralık Ölümler 8 Ocak – Harry Seeley, İngiliz paleontolog (d. 1839) 12 Ocak – Hermann Minkowski, Alman matematikçi (d. 1864) 13 Şubat - Julius Thomsen, Danimarkalı kimyager (d. 1826) 17 Şubat - Geronimo, efsanevi Apaçi lideri (d. 1829) 26 Şubat - Hermann Ebbinghaus, Alman psikolog (d. 1850) 1909 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Guglielmo Marconi ve Karl Ferdinand Braun Kimya – Wilhelm Ostwald Tıp – Emil Theodor Kocher Edebiyat – Selma Lagerlöf Barış – Auguste Marie François Beernaert ve Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant Ayrıca 1909'da Osmanlı İmparatorluğu


text: 1910 cumartesi günü başlayan bir yıldır. Olaylar 20 Nisan-18 Mayıs - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1835; sonraki: 1986) 22 Ağustos - Japonya Kore'yi işgal etti. 1 Eylül - Corinthians, Brezilya futbol kulübü kuruldu. 20 Kasım - Meksika Devrimi: Meksika'da yönetime karşı ayaklanma başladı. Tarihi bilinmeyenler Soma-Bandırma demiryolu ve Hudeyde-Sana demiryolu borçlanması gerçekleştirildi. MKE Ankaragücü spor kulübü kuruldu. Doğumlar Ocak Şubat 5 Şubat - Francisco Varallo, Arjantinli futbolcu (ö. 2010) Mart 11 Mart - Robert Havemann, Alman kimyacı (ö. 1982) 23 Mart - Akira Kurosawa, Japon yönetmen (ö. 1998) Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül 7 Eylül - Aleks Buda, Arnavut tarihçi (ö. 1993) 8 Eylül Cafer Şerif İmami, İranlı siyasetçi ve İran eski Başbakanı (ö. 1998) Jean-Louis Barrault, Fransız sinema ve tiyatro oyuncusu, pandomim sanatçısı, yönetmen (ö. 1994) Ekim 24 Ekim - Cahit Arf, Türk matematikçi. (ö. 1997) 27 Ekim - Jack Carson, Kanadalı-Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1963) Aralık 3 Aralık - Hakkı Yeten, Türk futbolcu, teknik direktör ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün 18. Başkanı (ö. 1989) 7 Aralık - Yekaterina Furtseva, Sovyet-Rus komünist siyasetçi 20 Aralık - Helene Mayer, Alman eskrimci (ö. 1953) 30 Aralık - Paul Bowles, Amerikalı yazar, besteci ve gezgin. (ö. 1999) Ölümler 1 Nisan - Andreas Achenbach, Alman manzara ressamı (d. 1815). 21 Nisan - Mark Twain, Amerikalı yazar (d. 1835). 5 Haziran - O. Henry, Amerikalı öykü yazarı (d. 11 Eylül 1862). 17 Ekim - Carlo Michelstaedter, İtalyan yazar. 20 Kasım - Lev Tolstoy (d. 1828) 26 Ağustos - William James, Amerikalı yazar ve ruh bilimci (d. 1842) 30 Ağustos - Albert Vandal (d. 1853) 30 Ekim - Jean Henry Dunant, İsviçreli yazar, iş insanı ve Kızılhaç'ın kurucusu. 13 Ağustos - Florence Nightingale, İngiliz şifacı, ilk hemşire. 1910 Nobel ödülünü kazananlar Fizik - Johannes Diderik van der Waals Kimya - Otto Wallach Tıp - Albrecht Kossel Edebiyat - Paul Heyse Barış - Uluslararası Barış Bürosu


text: Olaylar 31 Mart - "Dünyanın En Büyük Gemisi" Titanic'in denize indirilişi. 28 Eylül - İtalyanlar tarafından Trablusgarp (Libya) işgal edildi. 29 Eylül - Trablusgarp Savaşı başladı. 18 Ekim - Çin'de Sun Yat-sen'in önderliğindeki devrimciler Qing Hanedanı'nı yıkarak, Çin Cumhuriyeti'ni ilan etti. 1 Kasım - Tarihteki ilk hava saldırısı gerçekleşti. (Trablusgarp Savaşı sırasında İtalya Krallığı tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na karşı) 12 Aralık - Hindistan'ın başkenti Kalküta yerine Delhi oldu. 14 Aralık - Kaptan Scott ile uzun süren bir rekabetten sonra, Norveç'li Roald Amundsen, Güney Kutbu'na ilk ayak basan kişi oldu. Tarihi bilinmeyenler Meksika'da 1877'den beri iktidarda olan Porfirio Dias devrilerek yerine Frane Cisco Madero geçti. Doğumlar Ocak Şubat 6 Şubat - Ronald Reagan, ABD Başkanı (1981-1989)(ö. 2004) 19 Şubat - Merle Oberon, sinema oyuncusu (ö. 1979) Mart 26 Mart - Tennessee Williams, oyun yazarı (ö. 1983) 27 Mayıs - Vincent Price, Amerikalı aktör (ö. 1993) Nisan Mayıs 5 Mayıs - Zofia Rydet, Polonyalı fotoğrafçı (ö. 1997) Haziran 30 Haziran - Czesław Miłosz, Polonyalı şair ve deneme yazarı (ö. 2004) Temmuz 5 Temmuz - Georges Pompidou, Fransız devlet başkanı (ö. 1974) Ağustos Eylül 7 Eylül - Todor Zhivkov, Bulgar devlet adamı (ö. 1998) Ekim 25 Ekim - Celil Kiyekbayev, Sovyet Başkurt bilim insanı, Türkolog ve filolog (ö. 1968) Kasım 1 Kasım - Donald Kerst, Amerikalı fizikçi ve akademisyen (ö. 1993) 11 Kasım - Roberto Matta, Şilili ressam (ö. 2002) Aralık Ölümler 10 Nisan - Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, Litvan ressam, besteci ve yazar 1 Ağustos - Edwin Austin Abbey, Amerikalı ressam 1911 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Kimya – Tıp – Edebiyat – Barış –


text: 1912 pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. Olaylar Ocak 1 Ocak - Çin Cumhuriyeti resmi olarak kuruldu. 9 Ocak - Trablusgarp Savaşı'nda Binbaşı Mustafa Kemal yönetinminde Tobruk saldırısı başladı. 15 Ocak - Havadan ilk beyanname atılışı (Türk - İtalyan Savaşı) 17 Ocak - İngiliz kutup kaşifi Kaptan Robert Falcon Scott ve dört kişilik ekibi, Güney Kutbu'na ulaşan ikinci keşif grubu oldu. 18 Ocak - Meclis-i Mebûsan kapatıldı. Şubat 12 Şubat - Çing Hanedanı (Mançu) imparatoru Puyi tahttan indirildi. Mart 1 Mart - Albert Berry, bir paraşüt ile uçaktan atlayan ilk kişi oldu. Nisan 14 Nisan gece saat 02:00'de RMS Titanic'in buzdağına çarpmasıyla 1513 kişi öldü. 22 Nisan - SSCB Komünist Partisi'nin yayın organı Pravda gazetesinin ilk sayısı yayımlandı. 26 Nisan - İlk defa bir Osmanlı pilotu olan Fesa Bey (Evrensev) Osmanlı tayyaresi ile Türk toprakları üzerinde uçtu. 27 Nisan - Yeniden yapılan Galata Köprüsü trafiğe açıldı. Mayıs 5 Mayıs - Olimpiyat Oyunları İsveç'in Stockholm kentinde başladı . 11 Mayıs - Alaska, ABD toprağı oldu. Haziran 4 Haziran - İstanbul'da çıkan büyük bir yangında 1120 ev kül oldu. 8 Haziran - Trablusgarp Savaşı'ndaki Türk direnişi tamamen kırıldı.İtalyanlar Trablus'a egemen oldu. Temmuz 7 Temmuz - İstanbul'da Yeşilköy Hava Uçuş Okulu açıldı. 16 Temmuz - İttihatçıların desteğindeki Mehmet Said Paşa hükûmeti istifa etti. 17 Temmuz - İkarya Devleti kuruldu. 22 Temmuz - Ayan Meclisi reisi Gazi Ahmet Muhtar Paşa sadrazam olarak atanarak, yeni hükûmeti kurdu. Ağustos 3 Ağustos - Osmanlı Devleti Arnavutluk'a sınırlı bir özerklik tanıdı. Arnavutça bu ülkede resmi ve eğitim dili sayıldı. 9 Ağustos - Tekirdağ Mürefte'de 216 kişinin ölümüne neden olan bir deprem meydana geldi. 23 Ağustos - İsviçre, Caux'da Türkiye ile İtalya arasında barış görüşmeleri başladı. 25 Ağustos - Osmanlı Devleti'nin Makedonya'ya Müslüman Arnavutları iskan etmeye başlaması üzerine bölgedeki Bulgar komitacılar isyan etti. Eylül 12 Eylül - Bulgaristan, Makedonya'ya özellik verilmemesi halinde yoksa Osmanlı Devleti'ne savaş açacağını bildiren bir nota verdi 22 Eylül - Giritli 350 Yunan isyancı Sisam Adasına gelerek ada halkını Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklanmaya çağırdı. Ekim 3 Ekim - Sırbistan,Karadağ,Yunanistan ve Bulgaristan, Osmanlı Devleti'nden 3 gün içinde Arnavutluk ve Makedonya'ya özerklik verilmesini istediler 4 Ekim - Osmanlı Hükûmeti notayı reddetti. 8 Ekim - Karadağ, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti. Böylece Birinci Balkan Savaşı başladı. 18 Ekim - İtalya ile Osmanlı Devleti arasında Uşi Antlaşması imzalandı. 26 Ekim - Selanik, Yunanistan ile birleşti. Kasım 1 Kasım Selanik'te sürgünde bulunan eski padişah II. Abdülhamid bir Alman gemisiyle İstanbul'a getirildi. İzmir'in ilk kulübü Karşıyaka Muaresei Bedeniye Kulübü,yani bugünkü adıyla Karşıyaka Spor Kulübü kuruldu.Armasında Ay-Yıldız taşıma hakkı bizzat Mustafa Kemal Atatürk tarafından verildi. 15 Kasım - Türkiye ile İtalya arasunda Ouchy Barışı imzalandı. Trablus ve Bingazi, İtalya'ya bırakıldı. 30 Kasım - Sisam Adası'nın Rum halkı, Yunanistan'la birleştiklerini ilan etti. Aralık Tarihi bilinmeyenler Qing Hanedanlığı yıkıldı. Robert Falcon Scott ve ekibi, Güney Kutbu'na geldiler, Scott ve ekibi soğuktan donarak öldü. Amerikalı Albert Berry paraşütü buldu. Corrado Gini, kendi adını taşıyan katsayıyı geliştirdi. Piltdown Adamı 1912 yılında Uckfield, East Sussex, İngiltere'de ortaya çıkarıldığı iddia edilen sahte kafatası ve çene kemiği fosili. Doğumlar Ocak 1 Ocak - Kim Philby, soğuk savaş döneminin en önemli çift taraflı casusu, eski Britanyalı istihbarat görevlisi (ö. 1988) 15 Ocak - Michel Debré, Fransız devlet adamı (ö. 1996) Şubat 5 Şubat - Hedwig Potthast, Heinrich Himmler'in metresi (ö. 1994) Mart 22 Mart - Karl Malden, Amerikalı aktör (ö. 2009) Nisan 10 Nisan - Boris Kidrič, Sloven partizan, Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı (ö. 1953) Mayıs 6 Mayıs - Ellen Preis, Avusturyalı eskrimci (ö. 2007) 27 Mayıs - John Cheever, Amerikalı yazar Haziran 23 Haziran - Alan Turing, İngiliz matematikçi Temmuz Ağustos 4 Ağustos - Daniel Aaron, Amerikalı yazar ve akademisyen (ö. 2016) 23 Ağustos - Gene Kelly, Amerikalı sinema oyuncusu Eylül 5 Eylül - John Cage, Amerikalı besteci, filozof, yazar ve baskıcı 7 Eylül Faruk Bayülkem, Türk psikiyatr ve nörolog hekim (ö. 2009) David Packard, Amerikalı elektrik mühendisi (ö. 1996) 11 Eylül - Geoffroy Chodron de Courcel, Fransız diplomat (ö. 1992) Ekim 2 Ekim - Ebbe Hertzberg, Norveçli tarihçi. Kasım Aralık Ölümler 30 Temmuz - Meiji, Japon imparatoru 10 Ağustos - Paul Wallot, Almanyalı bir mimar (d. 1841) 1912 Nobel ödülünü kazananlar Fizik – Gustaf Dalén Kimya – Victor Grignard, Paul Sabatier Tıp – Alexis Carrel Edebiyat – Gerhart Hauptmann Barış – Elihu Root


text: 1985 (MCMLXXXV) salı günü başlayan bir yıldır. Olaylar 1 Ocak - Katma Değer Vergisi (KDV) yürürlüğe girdi. Alan Adı Sistemi (DNS) oluşturuldu. 10 Ocak - TRT "anı, devrim, özgürlük" gibi bazı kelimelerin kullanmasına yasak getirdi. 13 Ocak - Etiyopya'da bir yolcu treninin makinist hatası sebebiyle raydan çıkması sonucu 428 kişi öldü. 4 Şubat - Başbakan Turgut Özal, 1958'de Cezayir'in bağımsızlık önergesinin Birleşmiş Milletler'de onaylanması sırasında, dönemin Adnan Menderes Hükûmeti'nin çekimser oy kullanmasından dolayı Cezayir'den özür diledi. 26 Şubat - Berlin Film Festivali'nde, Tarık Akan'ın oynadığı Pehlivan filmi, jüri özel ödülünü aldı. 12 Mart - Türkiye'nin Kanada Büyükelçiliğini basan 3 ASALA militanı, 11 Elçilik personelini rehin aldı. Büyükelçi Coşkun Kırca, ikinci kattan atlarken yaralandı. 5 saat süren operasyon neticesinde teröristler yakalandı. Operasyon esnasında bir Kanadalı Polis öldü. 15 Mart - Dünyanın ilk .com'u olan symbolics.com kuruldu. Böylece, internet tam olarak kişiselleşti. 4 Nisan - Balıkesir'de F-104 savaş uçağı eğitim uçuşu sırasında Marangozlar Sitesi'ne düştü. 15 kişi öldü, 21 kişi yaralandı. 15 Nisan - Güney Afrika'da farklı ırklardan bireyler arasında nikâh yasağı sona erdi. 11 Mayıs - Bradford'daki Valley Parade stadyumunda Bradford City stadyum yangını gerçekleşti. 13 Mayıs - ABD, Philadelphia'da polisin siyah hakları savunucusu bir gruba yaptığı baskın sırasında kullandığı patlayıcı madde yüzünden 5'i çocuk 11 kişi öldü, 65 konut yanarak kullanılamaz hale geldi. 16 Mayıs - Antarktika üzerinde ozon tabakasında bir delik bulunduğu kamuoyu ile paylaşıldı. 25 Mayıs - Bangladeş'te kasırga yüzünden 10 bin insan öldü. 29 Mayıs - Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün inşaatı başladı. Heysel Faciası: Juventus ve Liverpool arasında oynanacak UEFA Şampiyonlar Ligi finali öncesinde İngiliz holiganların İtalyan taraftarlara saldırması sonucu meydana gelen izdihamda 39 kişi öldü. 14 Haziran - Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg, Schengen Antlaşması'nı imzaladılar. 15 Haziran - Anime üzerine uzmanlaşmış olan film stüdyosu Studio Ghibli kuruldu. 17 Haziran - Discovery Channel yayın hayatına başladı. 23 Haziran - 177 yolcusu ile birlikte Tokyo-Bangkok seferini yapmaya hazırlanan 301 sefer sayılı Air India uçağına ayrılıkçı Sikh grubu Babbar Khalsa militanları tarafından yerleştirilmek istenen bomba, Narita Havalimanı'nda uçağa yüklenişi esnasında infilak etti. İki Japon yer hizmetleri görevlisi öldü, 4 kişi yaralandı. Üstteki olaydan 55 dakika sonra Montreal-Londra-Delhi seferini yapmakta 182 sefer sayılı Air India uçağı, Babbar Khalsa militanları tarafından uçağa yerleştirilmiş olan bombanın İrlanda hava sahası üzerinde infilak etmesi sonucu Atlas Okyanusu'na düştü. Uçaktaki 329 kişiden kurtulan olmadı. 10 Temmuz - Greenpeace gemisi Rainbow Warrior, Fransız istihbarat teşkilatı DGSE tarafından Auckland Limanı'nda bombalanarak batırıldı. 19 Temmuz - İtalya, Tesero'da tasarım ve işletme hatası yüzünden bir barajın yıkılması sonucu 268 kişi öldü, 63 bina ve 8 köprü yıkıldı. 23 Temmuz - Commodore, Amiga bilgisayarını piyasaya sürdü. 29 Temmuz - Yeşilköy Havaalanı'nın adı Atatürk Havalimanı olarak değiştirildi. 12 Ağustos - Tokyo'dan Osaka'ya gitmekte olan 123 sefer sayılı Japan Airlines uçağı, 7 yıl önce aldığı bir hasarın prosedüre uygun olarak onarılmamış olması nedeniyle meydana gelen teknik arıza sonucu Takamagahara Dağı'na çakıldı. 520 kişi öldü, 4 kişi sağ olarak kurtarıldı. 22 Ağustos - Manchester-Korfu seferini yapmaya hazırlanan 28M sefer sayılı British Airtours uçağı, kalkışa hazırlandığı esnada motor arızası sebebiyle alev aldı. Uçaktaki 137 kişiden 55'i öldü. 1 Eylül - 1912 yılında Atlas Okyanusu'nda bir buzdağına çarparak batan RMS Titanic'in enkazı, Amerikalı ve Fransız bilim adamlarının ortak çalışması sonucunda 3.800 metre derinlikte bulundu. 13 Eylül - Super Mario Bros., Nintendo tarafından piyasaya sürüldü. 23 Eylül - İtalyan gazeteci Giancarlo Siani, İtalyan suç örgütü Camorra tarafından düzenlenen suikaste kurban gitti. 3 Ekim - Uzay mekiği Atlantis ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 19 Ekim - Genel nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusunun 51.4 milyon olduğu açıklandı. 2 Kasım - HP ile SODEP birleşerek Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) adını aldı. SHP'nin Genel Başkanlığı'na Aydın Güven Gürkan seçildi. 13 Kasım - Kolombiya'da bulunan Nevado del Ruiz yanardağının infilak etmesi ve ardından meydana gelen şiddetli Lahar selinin Armero ve Chinchiná kentlerini vurması sonucu 23 bin kişi öldü. 19 Kasım - İstanbul ve 7 ilde sıkıyönetim kaldırılarak, olağanüstü hâl uygulanmasına geçildi. 20 Kasım - Windows 1.0, Microsoft tarafından piyasaya sürüldü. 23 Kasım - 86 yolcusu ve 6 mürettebatıyla Atina-Kahire seferini yaparken 3 Ebu Nidal Örgütü militanı tarafından kaçırılarak Malta'ya indirilen 648 sefer sayılı EgyptAir uçağında, Mısırlı komandoların baskını sonucu çıkan çatışmada 60 kişi öldü. 27 Aralık - Ebu Nidal Örgütü'nün Roma ve Viyana'da hava alanlarına gerçekleştirdikleri saldırılarda 18 kişi öldü, 120 kişi yaralandı. Doğumlar Ocak 3 Ocak - Marko Tomas, Hırvat basketbolcu 6 Ocak - Inge Vermeulen, Brezilya kökenli Hollandalı çim hokeyi oyuncusu 7 Ocak Lewis Hamilton, İngiliz Formula 1 pilotu Karim Guédé, Slovak futbolcu 9 Ocak - Bobô, Brezilyalı futbolcu 15 Ocak - Şahika Ercümen, Türk serbest dalışçı ve sualtı hokeyi oyuncusu 20 Ocak - Aleksandr Pavlenko, Rus futbolcu 21 Ocak - Zivka Park, Fransız siyasetçi 30 Ocak - Gisela Dulko, Arjantinli tenisçi 31 Ocak - Rui Sacramento, Portekizli futbolcu Şubat 5 Şubat - Cristiano Ronaldo, Portekizli futbolcu 13 Şubat - Ferdi Elmas, Galatasaraylı futbolcu 17 Şubat - Cemre Kemer, Şarkıcı ve dansçı (Grup Hepsi üyesi) 20 Şubat - Petter Andersson, İsveçli futbolcu 21 Şubat - Gabriel Wikström, İsveçli siyasetçi 23 Şubat - Yunus Çankaya, Türk basketbolcu 26 Şubat - Fernando Llorente, İspanyol futbolcu 28 Şubat - Jelena Jankovic, Sırp tenisçi 10 Şubat - Selçuk İnan, Türk futbolcu Mart 12 Mart - Binnaz Uslu, Türk orta mesafe koşucusu 14 Mart - Eva Angelina, Amerikan porno yıldızı 17 Mart - Tuğba Karademir Türk artistik buz patencisi. Türkiye'ye buz pateninde ilk altın madalyayı getirmiş olan sporcu. 23 Mart - Memphis Monroe, Amerikalı Porno oyuncusu 23 Mart - Bethanie Mattek-Sands, Amerikalı tenisçi 26 Mart - Keira Knightley, İngiliz sinema oyuncusu Nisan 8 Nisan - Rachid Hamdani, Faslı futbolcu 11 Nisan - Mia Banggs, Amerikalı pornografik film oyuncusu 12 Nisan - Davide Bassi, İtalyan futbolcu 13 Nisan - Kerim Zengin, Türk futbolcu 23 Nisan - Maria Kwiatkowsky, Alman oyuncu (ö. 2011) 26 Nisan - Anduele Pryor, Hollandalı futbolcu Mayıs 2 Mayıs Lily Allen, İngiliz şarkıcı D. J. Thompson, Amerikalı profesyonel basketbolcu 4 Mayıs - Canan Dağdeviren, Türk fizik mühendisi 6 Mayıs - Anouk Hoogendijk, Hollandalı futbolcu 10 Mayıs - Erjon Llapanji, Arnavut futbolcu 17 Mayıs - Joan Tomàs, İspanyol futbolcu 25 Mayıs - Tuğba Daşdemir, Türk alp disiplini kayakçısı. 25 Mayıs - Demba Ba, Fransa pasaportlu Senegalli futbolcu. Haziran 4 Haziran - Lukas Podolski, Polonya asıllı Alman futbolcu 4 Haziran - Yevgeniy Ustyugov, Rus biatlet 17 Haziran - Özge Gürler, kısa mesafe koşucusu 18 Haziran - Nélson Pedroso, Portekizli futbolcu 22 Haziran - Sofoklis Shorçanitis, Yunan basketbolcu 26 Haziran - Gözde Sonsırma, Türk voleybolcu 27 Haziran - Svetlana Kuznetsova, Rus tenis oyuncusu 23 Haziran - Cem Dinç, Türk futbolcu 30 Haziran - Michael Phelps, Amerikalı yüzücü Temmuz 1 Temmuz - Spose, Amerikalı rapçi 2 Temmuz Ashley Tisdale, Amerikalı oyuncu Onur Tuna, Türk oyuncu 4 Temmuz - Eufrat Mai, Çek erotik model 9 Temmuz - Ieva Kokoreviča, Leton model 15 Temmuz - Burak Yılmaz, Türk Futbolcu Ağustos 5 Ağustos - Salomon Kalou, Fildişi Sahilli futbolcu 26 Ağustos - Ovidiu Dănănae, Rumen futbolcu 31 Ağustos - Fatih Tutak, Türk şef ve restoran sahibi Eylül 7 Eylül Georgi Sarmov, Bulgar futbolcu İpek Bağrıaçık, Türk oyuncu Rafinha, Brezilyalı defans oyuncusu 8 Eylül Yendi Phillips, Jameikalı Manken Shōhei Ogura, Japon futbolcu 9 Eylül Lior Eliyahu, İsrailli profesyonel basketbolcu Luka Modrić, Hırvat millî futbolcu 14 Eylül - Aya Ueto, Japon şarkıcı ve oyuncu 19 Eylül Song Joong-ki, Güney koreli oyuncu Niels Klapwijk, Hollandalı futbolcu 25 Eylül - Gökhan Güleç, Türk futbolcu 27 Eylül - Adil Abbas, Bahreynli futbolcu 30 Eylül Olcan Adın, Türk futbolcu T-Pain, Amerikalı hip hop, R&B şarkıcısı, prodüktör Ekim 3 Ekim - Billur Yazgan, Türk sunucu, oyuncu 7 Ekim - Jana Khokhlova, Rus buz patenci 10 Ekim - Marina and the Diamonds, Yunan asıllı Galli şarkıcı 18 Ekim - Hamza Zarini, İranlı voleybolcu 22 Ekim - Hadise, Türk asıllı Belçikalı şarkıcı 30 Ekim - Gülçin Ergül, şarkıcı ve dansçı (Grup Hepsi eski üyesi) 31 Ekim - Stefani Morgan, Amerikan porno yıldızı Kasım 5 Kasım - Pınar Saka, Türk kısa mesafe koşucusu 10 Kasım - Selim Gülgören, Türk şarkıcı 15 Kasım - Andreas Çiatinis, Kıbrıs Rumu basketbolcu 21 Kasım - Carly Rae Jepsen, Kanadalı şarkıcı 27 Kasım - Ambrose Olsen, Amerikalı model (ö. 2010) 30 Kasım - İsmail Hacıoğlu, Türk oyuncu Aralık 8 Aralık - Alicia Tyler, Amerikalı pornografik film oyuncusu. 28 Aralık - Dan Amboyer, Amerikalı oyuncu Doğum günü ve ayı bilinmeyenler Gülsüm Şeyma Tatar, Dünya ve Avrupa şampiyonu olmuş Türk bayan boksör. Ölümler Mart 30 Mart - Ernst Hirsch, hukukçu (d. 1902) Nisan 11 Nisan - Enver Hoca, Arnavut devlet adamı (d. 1908) Haziran 8 Haziran - Afet İnan, tarihçi ve sosyoloji profesörü, Atatürk'ün manevi kızı (d. 30 Ekim 1908) Temmuz 21 Temmuz - Aristid von Grosse, Alman-Amerikalı kimyager ve akademisyen (d. 1905) Ağustos 22 Ağustos - Turgut Uyar, şair Eylül 8 Eylül - John Franklin Enders, Amerikalı tıp bilimcisi, Nobel fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi. (d. 1897) 20 Eylül - Ruhi Su, Türk Halk Müziği sanatçısı (d. 1912) Ekim 7 Ekim - Cemal Reşit Rey, Türk besteci, piyanist, opera şefi (d. 1904) 10 Ekim Orson Welles, Amerikalı sinema yönetmeni. (d. 1915) Yul Brynner, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1920) Kasım 20 Kasım - Akil Öztuna, Türk oyuncu (d. 1905) 27 Kasım - Fernand Braudel, Fransız tarihçi (d. 1902) Aralık 7 Aralık - Robert von Ranke Graves, İngiliz akademist, şair ve romancı (d. 24 Haziran 1895) 28 Aralık - Dian Fossey, Amerikalı etolojist (d. 1932) Doğum günü ve ayı bilinmeyenler Ragıp Binzet, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1925) Kaynakça


text: 1986 (MCMLXXXVI) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Olaylar 1 Ocak - İspanya ve Portekiz Avrupa Birliği'ne girdi. 28 Ocak - Challenger Uzay Mekiği kazası Kazada 7 Astronot yaşamını yitirdi. 9 Şubat - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1910; sonraki teorik olarak: 2061) 21 Şubat - Trash Metal grubu Metallica üçüncü albümü Master of Puppets'ı yayınladı. Grup ilk kez milyonluk satacak bir albüme imza attı. Ayrıca bu albüm Cliff Burton'un son albümüdür. 28 Şubat - İsveç başbakanı Olof Palme kimliği belirsiz kişilerce vurularak öldürüldü. 26 Nisan - Nükleer reaktörde yapılan ısı testi sırasında yapılan bir hata sonucu Çernobil reaktör kazası gerçekleşti. 2 Haziran - Efsanevi Rock Grubu Queen en iyi albümlerden olan A Kind Of Magic'i yayınladı. 6 Eylül - İstanbul'daki Neve Şalom Sinagogu'na düzenlenen saldırıda 21 Musevi öldürüldü, 4 kişi yaralandı. 27 Eylül - Metallica grubunun bas gitaristi Clifford Lee Burton bir trafik kazası sonucu öldü. 29 Eylül - Heavy Metal grubu Iron Maiden altıncı albümü Somewhere in Time'ı yayınladı. 7 Ekim - Thrash Metal grubu Slayer Reign in Blood albümünü piyasaya sürdü. 1 Aralık - Dünyaca ünlü rock grubu Guns N' Roses ilk albümü Live Like A Suicide 'ı yayınladı. Doğumlar Ocak 1 Ocak Deniz Celiloğlu, Türk oyuncu Colin Morgan, Kuzey İrlandalı aktör 2 Ocak Asa Akira, Japon asıllı Amerikalı pornografik film oyuncusu Per Karlsson, İsveçli futbolcu 10 Ocak - Kirsten Flipkens, Belçikalı tenisçi 20 Ocak - Thomas Kessler, Alman futbolcu 23 Ocak - Steven Taylor, İngiliz futbolcu Şubat 5 Şubat - Manuel Fernandes, Portekizli futbolcu 9 Şubat Ava Rose, Amerikalı porno yıldızı İrem Sak, Türk oyuncu 10 Şubat - Diogo Cunha, Portekizli futbolcu 13 Şubat - Besim Kunić, İsveçli futbolcu 15 Şubat - Ami Koshimizu, Japon seslendirme sanatçısı 16 Şubat - Elnur Abdullayev, Azeri futbolcu 17 Şubat - Romeu Rocha, Portekizli futbolcu Mart Mart - Yu Xu, Çinli kadın akrobasi ve savaş pilotu 3 Mart - Mehmet Topal, Türk futbolcu 5 Mart - Adem Kılıçcı, Türk boksör 7 Mart - Natalie Vansier, Kanadalı oyuncu 15 Mart - Serkan Çalık, Türk futbolcu 16 Mart - Alexandra Daddario, Amerikalı oyuncu 20 Mart - Jonathan Delaplace, Fransız futbolcu 21 Mart - Bahar Saygılı, Türk triatlet 28 Mart Lady Gaga, Amerikalı müzisyen, söz yazarı Amaia Salamanca, İspanyol oyuncu ve model 30 Mart - Sergio Ramos, İspanyol futbolcu Nisan 1 Nisan Haminu Dramani, Ganalı futbolcu Özge Özpirinçci, Türk oyuncu 3 Nisan - Vladimir Plotkinov, Kazak futbolcu 9 Nisan - Leighton Meester, Amerikalı aktris 12 Nisan - Oleksiy Polyanski, Ukraynalı futbolcu 19 Nisan - Alessio Alessandro, Belçikalı futbolcu Mayıs 4 Mayıs - Beni Kiendé, Gabonlu futbolcu 13 Mayıs Alexander Rybak, Belarus asıllı Norveçli şarkıcı Robert Pattinson, İngiliz oyuncu ve model 23 Mayıs - Simone Missiroli, İtalyan futbolcu Haziran 3 Haziran Tomas Verner, Çek buz patencisi Rafael Nadal, İspanyol tenisçi 4 Haziran - Fahriye Evcen, Türk dizi oyuncusu 5 Haziran Bárbara de Regil, Meksikalı oyuncu John Te Reo, Yeni Zelandalı ragbi oyuncusu 18 Haziran - Richard Gasquet, Fransız tenisçi 21 Haziran - Lana Del Rey, Amerikalı şarkıcı 21 Haziran - Fevzi Özkan, Türk futbolcu 24 Haziran - Solange Knowles, Amerikalı şarkıcı, akrist, söz yazarı, model, dansçı 27 Haziran - Drake Bell, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, yönetmen, piyanist Temmuz 2 Temmuz - Lindsay Lohan, Amerikalı aktris 5 Temmuz - Piermario Morosini, İtalyan futbolcu (ö. 2012) 11 Temmuz Yoann Gourcuff, Fransız futbolcu 21 Temmuz - Jason Thompson, Amerikalı basketbolcu 13 Temmuz - Yakup Kılıç, Türk boksör Ağustos 5 Ağustos - Asif Memmedov, Azeri futbolcu 26 Ağustos - Colin Kâzım-Richards, İngiliz asıllı Türk futbolcu Eylül 7 Eylül Charlie Daniels, İngiliz futbolcu Ebrahim Sawaneh, Gambiyalı futbolcu 8 Eylül Johan Dahlin, İsveç millî kalecisi Kirill Nababkin, Rus millî futbolcu João Moutinho, Portekizli millî futbolcu Carlos Bacca, Kolombiyalı futbolcu Kim Dong-soo, Güney Koreli futbolcu Abdulkadir Özgen, Türk futbolcu Keita Goto, Japon futbolcu Ryohei Hayashi, Japon futbolcu 9 Eylül İbrahim Kendirci, Türk oyuncu Luc Mbah a Moute, Kamerunlu profesyonel basketbolcu 14 Eylül - Barış Özbek, Galatasaraylı futbolcu 17 Eylül - Dimítrios Régas, Yunan kısa mesafe koşucusu 19 Eylül - Angelina Valentine, Amerikalı porno yıldızı 21 Eylül - Yasemin Yürük, şarkıcı Ekim 7 Ekim - Bree Olson, Amerikan porno yıldızı 12 Ekim - Li Wenliang, Çinli göz hekimi. Daha sonra pandemi haline gelen yeni nesil koronavirüsü dünyaya duyuran isimdir. 16 Ekim Bart Buysse, Belçikalı futbolcu Inna, Rumen şarkıcı 24 Ekim - Aubrey Graham, Kanadalı rapçi, şarkıcı, aktör 27 Ekim - Alba Flores, İspanyol dizi oyuncusu Kasım 20 Kasım - Özer Hurmacı, Türk futbolcu 21 Kasım - Johannes van den Bergh, Alman futbolcu Aralık 2 Aralık - Adam le Fondre, İngiliz futbolcu 26 Aralık - Mükerrem Selen Soyder, Türk model ve 2007 Türkiye güzeli. 30 Aralık - Ellie Goulding, İngiliz şarkıcı Ölümler 14 Ocak - Daniel Balavoine, Fransız şarkıcı ve söz yazarı (d. 1952) 23 Mart - Anastasiya Platonovna Zuyeva, Sovyet oyuncu (d. 1896) 4 Nisan - Simone de Beauvoir, Fransız yazar ve düşünür 15 Nisan - Jean Genet, Fransız yazar. 7 Mayıs - Haldun Taner, Türk yazar (d. 1915) 14 Haziran - Jorge Luis Borges, Arjantinli yazar 22 Ağustos - Celâl Bayar, Türk siyasetçi, Türkiye'nin 3. cumhurbaşkanı 27 Eylül - Cliff Burton, Metallica'nın ikinci bas gitaristi, müzisyen 18 Kasım - Gia Carangi, Amerikalı ilk süper model 29 Kasım - Cary Grant, İngiliz asıllı Amerikalı aktör 28 Aralık - Andrei Tarkovsky, Rus yönetmen Nobel Ödülleri Fizik - Ernst Ruska, Gerd Binnig, Heinrich Rohrer Kimya - Dudley R Herschbach, Yuan T Lee, John C Polanyi Fizyoloji veya Tıp - Stanley Cohen, Rita Levi-Montalcini Edebiyat - Wole Soyinka Barış - Elie Wiesel Ekonomi - James Buchanan Jr


text: 1987 (MCMLXXXVII) perşembe günü başlayan bir yıldır. Olaylar 6 Mart - Herald of Free Enteprise adlı feribot Belçika'nın Zeebrugge Limanı açıklarında battı. 200 yolcu öldü. 28 Mayıs - Mathias Rust, Cessna 172B tipi bir uçak ile Moskova Kızıl Meydan'a indi. 21 Temmuz - Amerikalı rock grubu Guns N' Roses'ın tüm dünyada 20 milyondan fazla satan Appetite For Destruction albümü yayımlandı. 26 Temmuz - Yunanistan'da aşırı sıcaklar nedeniyle 700'ünden fazla insan öldü. Hükûmet olağanüstü hâl ilan etti. 27 Temmuz - Rick Astley, YouTube üzerinde 1 milyarı geçen izlenme sayısına ulaşan Never Gonna Give You Up şarkısını yayımladı. 31 Temmuz - Mekke’de İranlı hacıların önderliğinde, İslam düşmanı olarak tanımladıkları ülkeleri protesto için bir araya gelen topluluk ile Suudi güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmada 400'den fazla insan öldü. 25 Ağustos - Michael Jackson 30 milyondan fazla satan Bad albümünü yayınladı. 3 Eylül Burundi'de darbe gerçekleşti. Yugoslavya'nın Paraćin kentindeki askeri kışlaya, Yugoslav Halk Ordusu askerleri hedeflenerek silahlı saldırı düzenlendi. (Paraćin saldırısı) 10 Eylül - Macaristan'ın sınırı açmasıyla, binlerce Doğu Alman vatandaşı ülkelerinden ayrılmaya başladı. 1 Ekim - Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği devlet başkanlığını üstlendi. 19 Ekim - Kara Pazartesi; Dow Jones'un New York Borsası'nda günlük %20'den fazla bir düşüş ile tarihinde en fazla kayba uğradı. 18 Kasım - Londra'da King's Cross metro istasyonunda çıkan yangında 31 kişi öldü. 29 Kasım - 1987 Türkiye genel seçimleri yapıldı. 1 Aralık - Dünya Sağlık Organizasyonu Dünya AIDS Günü'nü ilk kez duyurdu. 8 Aralık - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov bütün orta ve kısa menzilli füzelerin sökülmesine ilişkin antlaşmayı imzaladı. Doğumlar Ocak 1 Ocak Serdar Özkan, Türk futbolcu Meryl Davis, Amerikan buz patenci Dr. Bellido, İspanyol şarkıcı 2 Ocak Loïc Rémy, Fransız futbolcu Lauren Storm, Amerikan oyuncu Shelley Hennig, Amerikan oyuncu ve model 5 Ocak Kristin Cavallari, Amerikalı televizyon kişiliği, moda tasarımcısı ve oyuncu Ioan Mera, Rumen futbolcu 7 Ocak Davide Astori, İtalyan futbolcu (d. 2018) Lyndsy Fonseca, Amerikalı oyuncu Sirusho, Ermeni şarkıcı Zequinha, Portekizli futbolcu 8 Ocak – Freddie Stroma, İngiliz aktör ve model 9 Ocak Lucas Leiva, Brezilyalı futbolcu Paolo Nutini, İngiliz şarkıcı Pablo Santos, Meksikalı aktör (d. 2006) 10 Ocak – César Cielo, Brezilyalı yüzücü 11 Ocak Jamie Vardy, English footballer Danuta Kozák, Macar kanocu 12 Ocak – Naya Rivera, Amerikalı aktris ve şarkıcı (d. 2020) 13 Ocak – Jack Johnson, American ice hockey player 14 Ocak - Sergej Moya, Alman oyuncu 15 Ocak - Cafercan Aksu, Türk futbolcu 19 Ocak - İlhan Parlak, Türk futbolcu 30 Ocak - Arda Turan, Türk futbolcu Şubat 2 Şubat Gerard Pique, İspanyol futbolcu Hande Soral, Türk aktris 5 Şubat - Özge Gürel, Türk aktris 17 Şubat - Miral Samardžić, Sloven futbolcu 19 Şubat - Beñat Etxebarria, İspanyol futbolcu 26 Şubat Mevlüt Erdinç, Türk futbolcu Kim Song-yong, Kuzey Koreli futbolcu Fábio Ervões, Portekizli futbolcu 28 Şubat - Kerrea Gilbert, İngiliz futbolcu Mart 1 Mart - Ke$ha, Amerikalı şarkıcı 4 Mart - Dominic Maroh, Sloven futbolcu 5 Mart - Sebastian De Maio, Fransız futbolcu 20 Mart - Jô, Brezilyalı futbolcu 26 Mart - Robert Åhman Persson, İsveçli futbolcu 31 Mart - Nordin Amrabat, Faslı futbolcu Nisan 5 Nisan - Uğur Uçar, Türk futbolcu 6 Nisan - Anna Júlia Donáth, Macar siyasetçi 15 Nisan - Kriss Sheridan, Polonyalı şarkıcı 17 Nisan - Rabi Elia, İsveçli futbolcu 19 Nisan Mariya Şarapova, Rus tenisçi Luigi Giorgi, İtalyan futbolcu 29 Nisan - Sara Errani, İtalyan tenisçi Mayıs 1 Mayıs – Shahar Pe'er, İsrailli tenisçi 2 Mayıs Nana Kitade, Japon şarkıcı Aziz Guliyev, Azeri futbolcu 3 Mayıs – Damla Sönmez, Türk oyuncu 4 Mayıs Cesc Fàbregas, İspanyol futbolcu Jorge Lorenzo, İspanyol üçlü MotoGP dünya şampiyonu Zbigniew Bartman, Polonyalı voleybolcu 5 Mayıs – Jessie Cave, İngiliz oyuncu 6 Mayıs – Moon Geun-young, KoreLİ oyuncu 7 Mayıs – Asami Konno, Japon şarkıcı 10 Mayıs Eileen April Boylan, Amerikalı oyuncu Emmanuel Emenike, Nijeryalı futbolcu 11 Mayıs Albulena Haxhiu, Arnavut politikacı Enikő Mihalik, Macar model 12 Mayıs Robbie Rogers, American television producer and former professional soccer player Felipe Roque, Brazilian actor and model 13 Mayıs Hunter Parrish, Amerikalı aktör ve şarkıcı Candice King, Amerikalı aktör ve şarkıcı 15 Mayıs Andy Murray, İskoç tenisçi Jennylyn Mercado, Filipinli aktris ve şarkıcı-söz yazarı Doruk Çetin, Türk yönetmen, fotoğrafçı, prodüktör 17 Mayıs – Ott Lepland, Estonyalı şarkıcı 18 Mayıs – Luisana Lopilato, Arjantinli oyuncu ve şarkıcı 20 Mayıs – Fra Fee, Northern Irish actor and singer Julian Wright, American basketball player 21 Mayıs - Mateus de Souza, Brezilyalı Futbolcu 22 Mayıs Arturo Vidal, Chilean footballer Novak Đoković, Serbian tennis player 23 Mayıs – Bray Wyatt, American professional wrestler 24 Mayıs Can Bonomo, Türk şarkıcı Déborah François, Belçikalı oyuncu 25 Mayıs Tye Olson, Amerikan oyuncu ve model Nico Hillenbrand, Alman futbolcu 26 Mayıs Tooji, Norveçli-İranlı şarkıcı, model ve televizyon sunucusu Brandi Cyrus, Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve DJ 26 Mayıs - Olcay Şahan, Türk futbolcu 27 Mayıs Bella Heathcote, Avustralyalı oyuncu José Cañas, İspanyol futbolcu Bora Hun Paçun, Türk basketbolcu 28 Mayıs – Jessica Rothe, Amerikan oyuncu 29 Mayıs Joey Haro, Amerikan oyuncu Noah Reid, Kanadalı oyuncu ve müzisyen 30 Mayıs - Yama Buddha, Nepalli şarkıcı (ö. 2017) 31 Mayıs Curtis Williams, Amerikan oyuncu Shaun Fleming, Amerikan oyuncu ve müzisyen Meredith Hagner, Amerikan oyuncu Haziran 4 Haziran - Kerem Bürsin, Türk oyuncu 12 Haziran - Vegard Aanestad, Norveçli futbolcu 20 Haziran - Asmir Begović, Boşnak kaleci 24 Haziran - Lionel Messi, Arjantinli futbolcu 28 Haziran - Karin Knapp, İtalyan tenisçi Temmuz 8 Temmuz - Umut Aybay, Türk millî atlet ve gazeteci 9 Temmuz - Amanda Renberg, İsveçli oyuncu 12 Temmuz - Cansın Hacıbekiroğlu, Türk voleybolcu 17 Temmuz Tigran Hamasyan, Ermeni caz piyanisti Salih Altın, Türk futbolcu 23 Temmuz - Serdar Kurtuluş, Türk futbolcu 24 Temmuz Merve Sevi, Türk oyuncu Ignacio Malcorra, Arjantinli futbolcu 26 Temmuz - Evelina Sašenko, Litvan caz şarkıcısı 27 Temmuz - Allâme, Türk rap müzisyeni 30 Temmuz - Mehmet Güven, Türk futbolcu Ağustos 3 Ağustos - Indiana Sánchez, Nikaragualı manken 5 Ağustos - Musa Ebu Cezar, Filistinli futbolcu 8 Ağustos - Katie Leung, İskoç oyuncu 14 Ağustos - Sinem Kobal, Türk oyuncu 25 Ağustos - Blake Lively, Amerikan aktris Eylül 7 Eylül Evan Rachel Wood, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı Veysel Kılıç, Türk futbolcu Robert Snodgrass, İskoç futbolcu Oleg Samsonov, Rus futbolcu Can Tutuğ, Türk caz vibrafonisti, radyo programcısı ve psikiyatr 8 Eylül Ecesu Sertesen, Türk klarnetçi Danielle Frenkel, İsrailli yüksek atlama sporcusu Ángel Trujillo Canorea, İspanyol futbolcu Derrick Brown, Amerikan basketbol oyuncusu Gabriel Donizette de Santana, Brezilyalı futbolcu Mexer, Mozambikli milli futbolcu Onur Doğan, Tayvanlı milli futbolcu Robinho, Brezilyalı futbolcu Víctor Sánchez Mata, İspanyol futbolcu Wiz Khalifa, Amerikalı rapçi 9 Eylül Gökhan Keser, Türk oyuncu Afrojack, Hollandalı DJ ve prodüktör Alex Song, Kamerunlu futbolcu Clayton Snyder, Amerikalı oyuncu 11 Eylül - Tyler Hoechlin, Amerikalı oyuncu 12 Eylül - Yaroslava Shvedova, Kazak tenisçi 16 Eylül Merve Boluğur, Türk oyuncu Fatih Kara, Türk futbolcu Kyle Lafferty, Kuzey İrlandalı futbolcu Burry Stander, Güney Afrikalı bisikletçi (ö. 2013) 22 Eylül - Tom Felton, oyuncu 24 Eylül - Gürhan Gürsoy, Türk futbolcu Ekim 1 Ekim - Orçun Karaoğlanoğlu, Türk kanocu 30 Ekim - Yumi Uchiyama, Japon seslendirme sanatçısı Kasım 6 Kasım - Ana İvanovic, Sırp tenisçi 26 Kasım Missy Stone, Amerikan porno yıldızı Carla Swart, Güney Afrikalı bisikletçi (ö. 2011) 27 Kasım - Luigi Datome, İtalyan basketbolcu 28 Kasım - Karen Gillan, İskoç Aktris Aralık 9 Aralık - Ádám Szalai, Macar futbolcu Ölümler 5 Ocak – Herman Smith-Johannsen, Kanadalı kayakçı (b. 1875) 13 Ocak – Turgut Demirağ, Türk sinema yönetmeni, yapımcı ve senarist (b. 1921) 14 Ocak – Douglas Sirk, Alman asıllı Amerikalı film yönetmeni (b. 1897) 16 Ocak – Joyce Jameson, Amerikalı oyuncu (b. 1932) 25 Ocak Asim Ferhatović, Yugoslav futbolcu (b. 1933) Nahuel Moreno, Arjantinli Troçkist lider (b. 1924) 3 Mart - Danny Kaye, Amerikalı komedyen (d. 1911) 3 Mayıs - Dalida, İtalyan şarkıcı (d. 1933) 19 Mayıs - Stanislaw Szukalski, Polonyalı heykeltıraş (d. 1893) 7 Haziran - Cahit Zarifoğlu, Türk şair, yazar, fikir adamı (d. 1940) 14 Haziran - Cemil Meriç, yazar ve çevirmen (d. 1916) 7 Ağustos - Nobusuke Kishi Japon politikacı, bakan, 56. ve 57. başbakan, II. Dünya Savaşı sonrası savaş suçu hükümlüsü (d. 1896) 17 Ağustos Clarence Brown, Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1890) Rudolf Hess, Alman siyasetçi (d. 1894) 10 Ekim - Behice Boran, siyasetçi, akademisyen ve sosyolog (d. 1910) 12 Ekim - Fahri Korutürk, Türkiye'nin 6. cumhurbaşkanı (d. 1903) 15 Ekim - Thomas Sankara, Burkina Fasolu asker ve siyasetçi 1 Aralık - James Baldwin, Afrikalı-Amerikalı yazar (d. 1924) 11 Aralık - Adile Naşit, sinema oyuncusu (d. 1930) 1987 Nobel ödülünü kazananlar Fizik - J. Georg Bednorz, Karl Alexander Müller Kimya - Donald J. Cram, Jean-Marie Lehn, Charles J. Pedersen Tıp - Susumu Tonegawa Edebiyat - Joseph Brodsky Barış - Óscar Arias Sánchez Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü - Robert Solow Kaynakça


text: 1988 (MCMLXXXVIII) cuma günü başlayan bir artık yıldır. 20. yüzyılın ve 2. milenyumun 88. yılıdır. Olaylar Ocak 2 Ocak - Stuttgart'tan İzmir'e gelen Alman Condor Havayolları'na ait Boeing 737-200 tipi yolcu uçağı Cumaovası Havaalanı'na inişe geçtiği sırada Seferihisar yakınlarında dağlık bölgeye düştü. Kazada 5'i mürettebat 16 kişi yaşamını kaybetti. 19 Ocak - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Milletvekili Mehmet Ali Eren Türkiye'de Kürt sorunu olduğunu ve Kürtlere baskı yapıldığını söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde olaylar çıktı. Şubat 13 Şubat - 1988 Kış Olimpiyatları başladı. 28 Şubat - 1988 Kış Olimpiyatları sona erdi. Mart 2 Mart - İsrail askerleri Nablus'ta 14 Filistinliyi bir kuleye koyarak diri diri yaktılar. 13 Mart - Ankara Devlet Tiyatrosu Şinasi Sahnesi açıldı. 15 Mart - Filistin bağımsızlığını kazandı. 16 Mart - İran-Irak Savaşı'nda Saddam Hüseyin yönetimi, Halepçe kentindeki sivil hedeflere kimyasal bombalarla saldırıldı. Kentte 5000'e yakın insan hayatını yitirdi. Nisan 11 Nisan - Heavy Metal grubu Iron Maiden yedinci albümü Seventh Son of a Seventh Son'ı yayınladı. Mayıs 9 Mayıs - 20000 TLlik banknotlar tedavüle sürüldü. 15 Mayıs - SSCB birlikleri Afganistan'dan çekilmeye başladı. Haziran 18 Haziran - ANAP Kongresi'nde, Kartal Demirağ isimli şahıs Başbakan Turgut Özal'a kürsüde konuşma yaparken tabanca ile ateş etti. Başbakan Özal elinden hafif yaralanırken, saldırgan Kartal Demirağ salonda bulunan güvenlik görevlilerince etkisiz hale getirildi. Kartal Demirağ'ın hiçbir örgütle bağlantısı olmadığı ve bu eylemi tek başına yaptığı açıklandı. 22 Haziran - Galatasaray oyuncusu Tanju Çolak, 1987-88 sezonunda ligde attığı 39 golle Avrupa Altın Ayakkabı Ödülü'nün sahibi oldu. 23 Haziran - Trabzon'un Maçka ilçesinde meydana gelen heyelan sonucu 64 kişi öldü. 25 Haziran - Avrupa Futbol Şampiyonası finalinde Hollanda SSCB'yi 2-0 yenerek şampiyon oldu. Temmuz 3 Temmuz İstanbul Boğazı'mda yer alan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün yapımı tamamlandı. Tahran-Dubai seferini yapan İran Hava Yolları uçağı, kendisini İran savaş uçağı zanneden Amerikan kruvazörü USS Vincennes tarafından atılan uçaksavar füzesiyle düşürüldü. Uçaktaki 290 kişiden kurtulan olmadı. Ağustos 17 Ağustos - Pakistan Devlet başkanı Ziya ül Hak düzenlenen sabotaj nedeniyle düşen uçakta öldürüldü. 19 Ağustos - İran-Irak Savaşı'nda ateşkes ilan edildi. 25 Ağustos - Metallica ...And Justice for All albümünü piyasaya sürdü. Albüm muazzam bir başarı yakaladı ve Billboard 200'de 6. sıraya kadar yükselerek grubu ilk defa ilk 10'a sokmayı başardı. 31 Ağustos - Türkiye ile SSCB arasındaki Sarp sınır kapısı açıldı. Eylül 17 Eylül - 1988 Yaz Olimpiyatları başladı. Ekim 2 Ekim - 1988 Yaz Olimpiyatları sona erdi. 22 Ekim - Barış Manço'nun televizyon programı 7'den 77'ye TRT'de başladı. Kasım 8 Kasım - Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde George H. W. Bush rakibi Demokrat Parti adayı Michael Dukakis'i yenerek Amerika Birleşik Devletleri'nin 41. başkanı seçildi. 30 Kasım - Türk satranç ustası Suat Atalık, 28. Satranç Olimpiyatları'nda satrançta en yüksek kategori olan 'Uluslararası Usta' unvanını aldı. Aralık 2 Aralık - Benazir Butto Pakistan başbakanliğina getirildi. Böylece bir İslam ülkesinde hükûmet başkanlığına gelen ilk kadın oldu. 7 Aralık - Ermenistan'da meydana gelen Richter ölçeğine göre 6.9 şiddetindeki deprem sonunda 25.000 kişi öldü, 400 bin kişi evsiz kaldı. 21 Aralık - Londra'dan New York'a giden Pan Am'in 103 sefer sayılı uçağı İskoçya'nın Lockerbie kasabasına düştü. Uçaktaki 259 ve kasabadaki 11 kişi öldü. Sonradan olayın terörist eylem olduğu ortaya çıktı. Tarihi bilinmeyenler Ulusal Mimarlık Ödülleri ilk kez verilmeye başlandı. Rus Cumhuriyetlerinde yönetime karşı yürüyüşler oldu. Amerikan güreş federasyonu olan WCW (World Champion Wrestler)'i kuruldu. Senegal'de seçim sonuçlarını protesto eden halk sokağa döküldü. Doğumlar Ocak 2 Ocak - Pablo Chavarria, Arjantinli futbolcu 7 Ocak - Hardwell, Hollandalı DJ, prodüktör 8 Ocak - Mauro Alegre, Arjantinli futbolcu 11 Ocak - Volkan Tokcan, Türk basketbolcu 12 Ocak - Romi Rain, Pornografik film oyuncusu 17 Ocak - Andrea Antonelli, İtalyan motosiklet yarışçısı (ö. 2013) 28 Ocak - Beril Binoğul, Türk basketbolcu 29 Ocak - Aydın Yılmaz, Galatasaraylı futbolcu Şubat 2 Şubat Kissy Kapri, Amerikalı porno yıldızı Raul Isac, Doğu Timorlu futbolcu 5 Şubat - Fırat Kocaoğlu, Türk kaleci 6 Şubat Jennifer White, Amerikalı porno yıldızı Artyom Perşin, Rus futbolcu 12 Şubat - Claudio Acosta, Arjantinli futbolcu 18 Şubat - Şükrü Özyıldız, Türk oyuncu 20 Şubat Nazlı, Türk şarkıcı, sunucu ve köşe yazarı Rihanna, Barbadoslu şarkıcı 23 Şubat - Xandão, Brezilyalı futbolcu Mart 3 Mart - Sibel Özkan, Türk halterci 5 Mart - İsmail Keleş, Türk atıcı 6 Mart - Marina Erakovic, Yeni Zelandalı tenisçi 10 Mart Samet Gül, Türk futbolcu Gizem Yavuz, Türk basketbolcu 14 Mart - Sasha Grey, Amerikalı porno yıldızı 15 Mart - Lil Dicky, American şarkıcı 18 Mart - Tanju Şahin, Türk futbolcu 26 Mart Barış Hersek, Türk basketbolcu Lucas Marques, Brezilyalı millî futbolcu 27 Mart - Jessie J, İngiliz şarkıcı 29 Mart - Lacey Pauletta, Bonaireli futbolcu 30 Mart - Alessandro Felipe Oltramari, Brezilyalı futbolcu Nisan 6 Nisan - Abel Masuero, Arjantinli futbolcu 10 Nisan - Haley Joel Osment, Amerikalı oyuncu - Özgürcan Özcan, Türk futbolcu 12 Nisan - Nicky Jam, İspanyol şarkıcı 25 Nisan - Laura Lepistö, Fin buz patenci 27 Nisan - Lizzo, Amerikan şarkıcı 28 Nisan - Spencer Hawes Amerikalı basketbolcu 29 Nisan - Emre Pürselim, Türk futbolcu. Mayıs 5 Mayıs - Adele, İngiliz şarkıcı 18 Mayıs - Taeyang, Güney Koreli sanatçı ve yapımcı 19 Mayıs - Antonija Sandrić, Hırvar basketbolcu Haziran 1 Haziran - Yaser Yıldız, Galatasaraylı futbolcu 3 Haziran - Mariya Stadnik, Azeri güreşçi 9 Haziran - Tigran Gevorg Martirosyan, Ermeni halterci 15 Haziran - Ezgi Eyüboğlu, Türk oyuncu 21 Haziran - Lucas Acosta, Arjantinli futbolcu 24 Haziran - Michael Barnes, İngiliz futbolcu 29 Haziran - Elnur Memmedli, Azeri judocu Temmuz 11 Temmuz Yuka Iguchi, Japon kadın seslendirme sanatçısı ve şarkıcı Nelson Acevedo, Arjantinli futbolcu 14 Temmuz - Conor McGregor, İrlandalı karma dövüş sanatçısı, boksör 20 Temmuz - Gazapizm, Türk rapçi 25 Temmuz - Duygu Erdoğan, Antrenör, eski futbolcu 26 Temmuz - Sayaka Akimoto, Japon şarkıcı 28 Temmuz - Natasha Nice, Fransız-Amerikan şarkı yıldızı 31 Temmuz - Sandra Amer, Danimarkalı manken Ağustos 5 Ağustos - Federica Pellegrini, İtalyan yüzücü 6 Ağustos - Emo Ghislian Aime, Kamerunlu futbolcu 11 Ağustos - Adrian Schultheiss, İsveçli buz patenci 18 Ağustos - G-Dragon, Güney Koreli sanatçı ve tasarımcı 20 Ağustos - Jerryd Bayless, Amerikalı basketbolcu 24 Ağustos - Rupert Grint, İngiliz oyuncu 25 Ağustos - Mustafa Hadid, Afgan futbolcu Eylül 5 Eylül - Nuri Şahin, Türk futbolcu 7 Eylül Yağmur Koçyiğit, Türk voleybolcu Hakan Kurtaş, Türk oyuncu Kevin Love, Amerikalı basketbolcu Luis Ovalle, Panamalı futbolcu 8 Eylül Camila Dávalos, Amerikalı model Mariana Dávalos, Amerikalı model Chantal Jones, Amerikalı model ve oyuncu Gustav Schäfer, Alman müzisyen ve Tokio Hotel'in bateristi Rafael Ramazotti de Quadros, Brezilyalı futbolcu Adrián Bone, Ekvatorlu milli futbolcu Licá, Portekizli milli futbolcu Maxime Barthelmé, Fransız futbolcu 9 Eylül - Danilo D'Ambrosio, İtalyan futbolcu 17 Eylül - M-Bone, Amerikalı şarkıcı (ö. 2011) 20 Eylül - Dounia Coesens, Fransız oyuncu 26 Eylül - Kiira Korpi, Fin buz patenci Ekim 3 Ekim - ASAP Rocky, Amerikan rapçi ve müzik videocusu. 28 Ekim Go Eun-ah, Güney Koreli oyuncu Devon Murray, İrlandalı oyuncu Kasım 8 Kasım - Jared Kusnitz, Amerikalı oyuncu 11 Kasım - Chantal Zaky, Jamaikalı model 11 Kasım - Jordan Yéyé, Fransız futbolcu 18 Kasım - Larisa Ilchenko, Rus yüzücü 29 Kasım - Clémence Saint-Preux, Fransız şarkıcı 30 Kasım - Phillip Hughes, Avustralyalı kriketçi (ö. 2014) Aralık 6 Aralık - Sabrina Ouazani, Fransız oyuncu 19 Aralık - Alexis Alejandro Sánchez Sánchez, Şilili futbolcu 22 Aralık - Anna Prochniak, Polonyalı oyuncu 27 Aralık - Hayley Williams Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Ölümler Ocak 14 Ocak - Georgi Malenkov, Stalin'in yakın çalışma arkadaşlarından olan Sovyet devlet adamı ve Komünist Parti görevlisi (d. 1902) Şubat 15 Şubat - Richard Feynman, Nobel Ödülü sahibi, Amerikalı fizikçi (d. 1918) Mart 15 Mart - Edita Morris, İsveçli-Amerikalı yazar (d. 1902) Nisan 12 Nisan - İlhami Civaoğlu, İTÜ rektörü. (d. 1899) 18 Nisan - Oktay Rifat, Türk şair. 29 Nisan - Leman Cevat Tomsu, Türkiye'nin ilk kadın mimarı (d. 1913) Mayıs 2 Mayıs - Altan Erbulak, Türk karikatürist, oyuncu, şovmen ve gazeteci (d. 1929). 11 Mayıs - Kim Philby, soğuk savaş döneminin en önemli çift taraflı casusu, eski Britanyalı istihbarat görevlisi (d. 1912) Haziran 2 Haziran - Raj Kapoor, Hindu aktris, yönetmen, oyuncu, film yapımcısı. (d. 14 Aralık 1924 Peşaver) 26 Haziran - Hans Urs van Balthasar, Kardinal, 20. yüzyılın en önemli Roma Katolik düşünür ve ilahiyatçılarından sayılmaktadır (ö. 1905) Temmuz 14 Temmuz - Oronzo Reale, İtalyan hukukçu ve siyasetçi (d. 1902) 24 Temmuz - Ilona Elek, Macar eskrimci (d. 1907) 25 Temmuz - Judith Barsi, 1980'lerin Amerikalı çocuk oyuncusu (6 Haziran 1978) Ağustos 14 Ağustos - Enzo Ferrari,İtalyan lüks otomobil şirketi Ferrari'nin kurucusu . 19 Ağustos - Ariadna Çasovnikova, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkan Vekilliği yapan Kazak Sovyet politikacı (d. 1918) Eylül 3 Eylül - Ferit Melen, Türk eski başbakan Ekim 2 Ekim - Alec Issigonis, İngiliz otomobil tasarımcısı Mini ve Morris Minor'un yaratıcısıdır. (d. 18 Kasım 1906) Kasım 22 Kasım - Luis Barragán, Meksikalı mimar (d. 9 Mart 1902) 27 Kasım - Yasin Osman Kenadid, Somalili entelektüel, yazar ve dilbilimci (d. 1919) 30 Kasım - Abdulbasit Abdussamed, Mısırlı Hâfız ve Kur'an kâri'si (d. 1927) Aralık 15 Aralık - Hüseyin Kutman, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1930) 19 Aralık - Niyazi Berkes, Türk sosyal bilimci 27 Aralık - Reha Yurdakul, Türk sinema oyuncusu (d. 1926)


text: 1989 (MCMLXXXIX) pazar günü başlayan yıl. 20. yüzyılın ve 2. milenyumun 89. yılı. Olaylar Ocak 11 Ocak - Amerika Birleşik Devletleri başkanı Ronald Reagan, 8 yıl sürdürdüğü görevi, George H. W. Bush'a devretmek için Beyaz Saray'dan ayrıldı. 20 Ocak - George H. W. Bush, 41. ABD Başkanı olarak göreve başladı. Şubat 6 Şubat - Polonya Halk Cumhuriyeti, faaliyetleri 1981'de yasaklanan Lech Wałęsa liderliğindeki Solidarność (Dayanışma Hareketi) ile ilk kez görüşmeye başladı. 14 Şubat - İranlı lider Humeyni, Şeytan Ayetleri kitabının yazarı Salman Rushdie'nin öldürülmesi emrini verdi. 15 Şubat - Sovyet-Afgan Savaşı: SSCB orduları, Afganistan'dan tamamen çekildi. 24 Şubat - Estonya'daki tarihi bağımsızlık günü kutlamalarında 44 yıl sonra ilk kez Estonya bayrağı dalgalandırıldı. Mart 24 Mart – Exxon Valdez kazası: Alaska'nın Prince William Sound bölgesinde, Exxon Valdez karaya oturduktan sonra 240.000 varil (38.000 m3) petrol denize sızdı. 26 Mart 1989 Türkiye yerel seçimleri yapıldı. Sovyetler Birliği'nde yapılan ilk serbest seçimlerde Komünist Parti yenilgiye uğradı. 29 Mart - 61. Akademi Ödülleri, Los Angeles'taki Shrine Auditorium'da düzenlendi. Yağmur Adam En İyi Film ödülünü kazandı Nisan 5 Nisan - Polonya Halk Cumhuriyeti hükûmeti ile Solidarność'un görüşmeleri sonucunda 1 Haziran'da demokratik seçimlerin yapılacağına dair antlaşma imzalandı. 9 Nisan - Gürcistan'ın en büyük şehri Tiflis'teki barışçıl gösteriyi bastıran Kızıl Ordu, 20 kişiyi öldürdü ve birçok kişiyi de yaraladı. 18 Nisan Türkiye'de ilk tüp bebek (Ece Çoker), İzmir'de Ege Üniversitesi Tüp Bebek Merkezi'nde dünyaya geldi. Çin'de binlerce öğrenci, daha geniş demokrasi talebiyle sokaklara döküldü. Mayıs 29 Mayıs - Bulgaristan'daki asimilasyon politikası sonucu Bulgaristan Türklerinin Türkiye'ye göçü başladı ve yıl sonuna dek Türklerin büyük çoğunluğu zorunlu göçe tabi tutuldu. Haziran 4 Haziran - Çin'de devam eden Tiananmen Meydanı Protestoları kanla bastırıldı. 5 Haziran - Solidarność hareketinin kurduğu parti, düzenlenen serbest seçimlerden zaferle ayrılıp Orta ve Doğu Avrupa'da kurulacak yeni anti-komünist hükümetlerden ilkini oluşturdu. 12 Haziran - Capcom, Street Fighter II adlı Arcade oyununu Arcade salonlarina sürdü. 16 Haziran - Budapeşte'deki Kahramanlar Meydanı'nda toplanan 250.000 kişilik kalabalık, SSCB'ye karşı çıkmanın bedelini 1958'deki idamıyla ödeyen eski Macar başbakan Imre Nagy tarafından yeniden düzenlenen bir cenaze töreniyle gömüldü. Temmuz Ağustos 23 Ağustos - Baltık Yolu: Letonya, Estonya ve Litvanya'da iki milyon kişi el ele tutuşup yaklaşık 650 km boyunca bir insan zinciri oluşturarak SSCB'den özgürlük ve bağımsızlıkla ilgili taleplerde bulundular. Eylül Ekim 3 Ekim - Batıya olan göçleri durdurmak için Doğu Almanya hükûmeti Çekoslovakya ile olan sınırını kapattı. 5 Ekim - 14. Dalay Lama'ya Nobel Barış Ödülü verildi. 9 Ekim - Leipzig, Doğu Almanya'da 70 binden fazla kişi hükûmet karşıtı gösterilere katılarak demokratik reform taleplerinde bulundu. 23 Ekim - Başarıya ulaşmayan Macar Devrimi'nden tam 33 yıl sonra cumhurbaşkanı Mátyás Szűrös, Macaristan'ın artık komünist bir ülke olmadığını ve Macaristan Halk Cumhuriyeti yerine Macaristan Cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etti. 31 Ekim - TBMM'de yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonunda Turgut Özal, Türkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı seçildi. Kasım 9 Kasım 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren görevini Turgut Özal'a devretti. Berlin Duvarı'nın yıkılmaya başlanması. 20 Kasım - Kadife Devrim: 200.000 dolayında barışçıl gösterici, Çekoslovakya'nın başkenti Prag'da komünist hükûmet karşıtı eylemlere katıldı. 24 Kasım - Serbest seçimler ve demokratik reformlar için büyüyerek devam eden protesto gösterileri sonucunda genel sekreter Miloš Jakeš ve Çekoslovakya Komünist Partisi'nin ileri gelenleri görevlerinden istifa etti. Jakeš'in yerine Karel Urbánek geçti. 26 Kasım - Uruguay'da yapılan genel seçimlerde, Luis Alberto Lacalle cumhurbaşkanı olarak seçildi. Aralık 3 Aralık - ABD Başkanı George H. W. Bush ile Sovyet lideri Mihail Gorbaçov'un Malta'da yaptıkları bir görüşme sonucunda, Soğuk Savaş'ın sona erdiği açıklandı. 10 Aralık - Çekoslovakya Cumhurbaşkanı Gustáv Husák görevinden istifa ederek ülkede 1948'den bu yana ilk kez komünist olmayan bir hükûmetin kurulmasının yolunu açtı. 13 Aralık - Ünlü Country şarkıcısı Taylor Swift doğdu. 21 Aralık - Romanya Sosyalist Cumhuriyeti devlet başkanı Nikolay Çavuşesku, Bükreş'te 110.000 kişilik kalabalığa hitap ederken protesto edilmeye başladığında, orduya protestoculara saldırı emri verdi. 23 Aralık - Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena, Târgoviște'de kaçmaya çalışırken yakalandı. 25 Aralık - Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena, insanlığa karşı suç işlemelerinden dolayı suçlu bulundu ve kurşuna dizilerek idam edildi. 28 Aralık - Václav Havel, Federal Meclis üyeleri tarafından Çekoslovakya'nın yeni cumhurbaşkanı olarak seçildi. Doğumlar Ocak 1 Ocak - Hasan Ali Durtuluk, Türk futbolcu 5 Ocak - Clara Cleymans, Belçikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı 6 Ocak - Andy Carroll, İngiliz futbolcu 7 Ocak Emiliano Insúa, Arjantinli futbolcu Ziyoda Kobilova, Özbek oyuncu 8 Ocak Nina Dobrev, Bulgar oyuncu Michael Beasley, Amerikalı basketbolcu 9 Ocak - Michaëlla Krajicek, Hollandalı tenisçi 13 Ocak - İgor Kuzmin, Rus futbolcu 15 Ocak - Keiffer Hubbell, Amerikalı buz patenci 21 Ocak - Doğuş Balbay, Türk basketbolcu 27 Ocak - Ricky van Wolfswinkel, Hollandalı futbolcu Şubat 4 Şubat Laura Gonçalves, Portekizli model María Belén Jerez, Şilili manken 5 Şubat - Jeremy Sumpter, Amerikalı oyuncu 8 Şubat - Bronte Barratt, Avustralyalı yüzücü 13 Şubat Rodrigo Possebon, Brezilyalı futbolcu Ali Balkaya, Türk futbolcu (ö. 2011) 16 Şubat - Ida Ehre, Avusturyalı-Alman oyuncu, eğitimci ve tiyatro yönetmeni 20 Şubat - Bahar Yapar, Boşnak basketbolcu 21 Şubat Corbin Bleu, Amerikalı oyuncu, şarkıcısı Umut Çamkıran, Türk boksör 23 Şubat - Evan Bates, Amerikalı buz patenci 24 Şubat - Kosta Koufos, Yunan-Amerikan basketbolcu 27 Şubat - Stephen Kiprotich, Ugandalı uzun mesafe koşucusu Mart 1 Mart Daniella Monet, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı Carlos Vela, Meksikalı futbolcu 2 Mart - Joey Godee, Hollandalı futbolcu 4 Mart - Erin Heatherton, Amerikalı manken ve oyuncu 5 Mart - Sterling Knight, Amerikalı oyuncu 6 Mart - Agnieszka Radwańska, Polonyalı tenisçi 9 Mart - Kim Tae-yeon, Güney Koreli şarkıcı ve dansçı 11 Mart - Anton Yelchin, Amerikalı oyuncu (ö. 2016) 14 Mart - Colby O'Donis, Amerikalı şarkıcı 16 Mart Theo Walcott, İngiliz futbolcu Peaches Geldof, İngiliz köşe yazarı ve model (ö. 2014) Blake Griffin, Amerikalı basketbolcu 17 Mart - Shinji Kagawa, Japon futbolcu 18 Mart - Lily Collins, İngiliz-Amerikan oyuncu, model ve TV muhabiri 24 Mart - Andriy Fartuşnyak, Ukraynalı futbolcu 25 Mart Scott Sinclair, İngiliz futbolcu Alyson Michalka, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı 28 Mart - Uğur Uğur, Türk futbolcu Nisan 1 Nisan - Willian Rocha, Brezilyalı futbolcu 4 Nisan - Chris Herd, Avustralyalı futbolcu 14 Nisan - Sarah Ćosić, Hırvat manken 19 Nisan Simu Liu, Kanadalı oyuncu Aiday Isaeva, Kazak manken 23 Nisan - Nicole Vaidišová, Çek tenisçi 25 Nisan - Aysel Teymurzade, Azerbaycanlı şarkıcı 27 Nisan Lars Bender, Alman futbolcu Sven Bender, Alman futbolcu Mayıs 4 Mayıs - Rory McIlroy, Kuzey İrlandalı golfçü 5 Mayıs Chris Brown, Amerikalı R&B şarkıcısı Kurt Calleja, Maltalı şarkıcı 6 Mayıs - Dominika Cibulková, Slovak tenisçi 8 Mayıs - Katy B, İngiliz şarkıcı 11 Mayıs - Giovani dos Santos, Meksikalı futbolcu 12 Mayıs Eleftheria Eleftheriou, Yunan şarkıcı Imogen Poots, İngiliz oyuncu ve model 16 Mayıs - Behati Prinsloo, Namibyalı model 17 Mayıs - Tessa Virtue, Kanadalı buz patenci 25 Mayıs - Aliona Moon, Moldovalı şarkıcı 29 Mayıs Eyþór Ingi Gunnlaugsson, İzlandalı şarkıcı Riley Keough, Amerikalı oyuncu ve model 31 Mayıs Bas Dost, Hollandalı futbolcu Marco Reus, Alman futbolcu Tanner Mayes, Amerikalı oyuncu Haziran 2 Haziran - Freddy Adu, Amerikalı futbolcu 3 Haziran - Katie Hoff, Amerikalı yüzücü 8 Haziran Amaury Vassili, Fransız opera sanatçısı Timea Bacsinszky, İsviçreli tenisçi 10 Haziran - Alexandra Stan, Rumen şarkıcı 14 Haziran - Lucy Hale, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı 17 Haziran - Simone Battle, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2014) 23 Haziran Burak Kaplan, Türk futbolcudur. Lauren Bennett, İngiliz şarkıcı, dansçı ve model 27 Haziran - Matthew Lewis, İngiliz oyuncu 30 Haziran - Candide Öztürk, Türk basketbolcu Temmuz 10 Temmuz - İsmail Köybaşı, Türk futbolcu 11 Temmuz - David Henrie, Amerikalı oyuncu 12 Temmuz - Phoebe Tonkin, Avustralyalı oyuncu 15 Temmuz - Alisa Kleybanova, Rus tenisçi 16 Temmuz - Gareth Bale, Galli futbolcu 18 Temmuz Dmitri Solovyov, Rus buz patenci Yohan Mollo, Fransız futbolcu 20 Temmuz - Yuliya Gavrilova, Rus eskrimci 23 Temmuz Daniel Radcliffe, İngiliz oyuncu Paul Wesley, Amerikalı oyuncu Víctor Rodríguez Romero, İspanyol futbolcu 25 Temmuz Brad Wanamaker, Amerikalı basketbolcu Olga Rotari, Moldovalı müzisyen 31 Temmuz - Viktoriya Azarenka, Belaruslu tenisçi Ağustos 5 Ağustos - Nina Radojčić, Sırp sanatçı 6 Ağustos - Hazal Adıyaman, Türk oyuncu 9 Ağustos Stefano Okaka, İtalyan futbolcu Paige Spara, Amerikalı oyuncu 15 Ağustos - Joe Jonas, Amerikalı şarkıcı 21 Ağustos Ena Sandra Causevic, Danimarkalı manken Hayden Panettiere, Amerikalı oyuncu 26 Ağustos - James Harden, Amerikalı basketbolcu 27 Ağustos - Çağan Atakan Arslan, Türk kick boks ve muay thai sporcusu Eylül 1 Eylül Cindi Çelik - Türk Muay Thai ve kick boks sporcusu Bill Kaulitz - Tom Kaulitz, Alman müzisyen kardeşler Daniel Sturridge, İngiliz futbolcu 2 Eylül - Alexandre Pato, Brezilyalı futbolcu 7 Eylül Hannah John-Kamen, İngiliz oyuncu Jonathan Majors, Amerikalı aktör 8 Eylül Avicii, İsveçli DJ, remixer ve prodüktör (ö. 2018) Gylfi Sigurðsson, İzlandalı milli futbolcu Tabaré Viudez, Uruguaylı futbolcu Henik Luiz de Andrade, Brezilyalı futbolcu Sérgio Manoel Barbosa Santos, Brezilyalı eski 9 Eylül Beta Berk Bayındır, Türk rapçi ve söz yazarı Dairis Bertāns, Letonyalı basketbolcu 13 Eylül - Thomas Müller, Alman futbolcu 19 Eylül - Tyreke Evans, Amerikalı basketbolcu 21 Eylül - Jason Derulo, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu 22 Eylül - Sabine Lisicki, Alman tenisçi 23 Eylül - Brandon Jennings, Amerikalı basketbolcu Sui He, Çinli model ve oyuncu 26 Eylül - Kieran Gibbs, İngiliz futbolcu 28 Eylül - Çağla Büyükakçay, Türk kadın milli tenisçi Ekim 4 Ekim Lil Mama, Amerikalı rapçi Kimmie Meissner, Amerikalı buz patenci 6 Ekim - Albert Ebossé Bodjongo, Kamerunlu futbolcu (ö. 2014) 11 Ekim - Michelle Wie, Amerikalı golfçu 12 Ekim - Paulo Henrique Chagas de Lima, Brezilyalı futbolcu 14 Ekim - Mia Wasikowska, Avustralyalı oyuncu 19 Ekim - Miroslav Stoch, Slovak Futbolcu 24 Ekim - Felix Kjellberg, İsveçli YouTube ünlüsü 30 Ekim Nastia Liukin, Amerikalı artistik jimnastikçi Seth Adkins, Amerikalı oyuncu 31 Ekim - Rógvi Poulsen, Faroeli futbolcu Kasım 3 Kasım - Paula DeAnda, Meksikalı-Amerikan şarkıcı 6 Kasım - Jozy Altidore, Amerikalı futbolcu 9 Kasım - Gianluca Bezzina, Maltalı doktor ve şarkıcı 19 Kasım - Tyga, Amerikalı rapçi 20 Kasım - Cody Linley, Amerikalı oyuncu 25 Kasım - Tom Dice, Belçikalı şarkıcı ve söz yazarı 26 Kasım - Cassidy Gard, Amerikalı oyuncu Aralık 6 Aralık - Deshauna Barber, Amerikalı model 7 Aralık Vladan Giljen, Karadağlı futbolcu Nicholas Hoult, İngiliz oyuncu 8 Aralık - Daisy Ducati, Amerikalı oyuncu 9 Aralık - Eric Bledsoe, Amerikalı basketbolcu 13 Aralık - Taylor Swift, Amerikalı şarkıcı 14 Aralık - Onew, Güney Koreli şarkıcı 15 Aralık - Aaron Michael Cox, Amerikalı şarkıcı (ö. 2012) 18 Aralık - Arina Ushakova, Rus buz patenci 22 Aralık - Jordin Sparks, Amerikalı şarkıcı 26 Aralık - Yohan Blake, Jamaikalı kısa mesafe koşucusu 29 Aralık - Kei Nishikori, Japon tenisçi 30 Aralık - Ryan Sheckler, Amerikalı kaykaycı Ölümler Ocak 7 Ocak - Hirohito, 124. Japon imparatoru (d. 1901) 18 Ocak - Bruce Chatwin, İngiliz yazar (d. 1940) 23 Ocak - Salvador Dali, İspanyol sürrealist ressam (d. 1904) 24 Ocak - Ted Bundy, Amerikalı seri katil (d. 1946) Şubat 2 Şubat - Ondrej Nepela, Slovak buz patenci (d. 1951) 3 Şubat - John Cassavetes, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (d. 1929) 6 Şubat - Barbara Tuchman, Amerikalı tarihçi (d. 1912) 9 Şubat - Osamu Tezuka, Japon Manga sanatçısı ve animatör (d. 1928) 12 Şubat - Thomas Bernhard, Avusturyalı yazar (d 1931) 27 Şubat Konrad Lorenz, Avusturyalı etoloji uzmanı (d 1903) Paul Oswald Ahnert, Alman gök bilimci (d. 1897) Mart 3 Mart - Tahsin Banguoğlu, Türk dilbilimci ve siyasetçi (d. 1904) 7 Mart - Bahaeddin Ögel, Türk tarih profesörü. (d. 21 Nisan 1923) 9 Mart - Robert Mapplethorpe, Amerikalı fotoğraf sanatçısı (d. 1946) 9 Nisan - Moshe Ziffer, İsrailli heykeltıraş (d. 1902) Nisan 12 Nisan Abbie Hoffman, Amerikalı sosyal ve politik aktivist (d. 1936) Sugar Ray Robinson, Amerikalı boksör (d. 1921) 15 Nisan - Hu Yaobang, Çin Komünist Partisi (ÇKP) genel sekreteri (d. 1915) 16 Nisan - Hakkı Yeten, namıdiğer Baba Hakkı, Beşiktaş'ın eski millî oyuncusu. (d. 1910) 18 Nisan - Candan Tarhan, Türk futbolcu ve teknik adam. (d. 1942) 22 Nisan - Emilio G. Segrè, İtalyan fizikçi (d. 1905) 26 Nisan - Lucille Ball, Amerikalı komedyen, sinema, televizyon, sahne ve radyo oyuncusu (d. 1911) 30 Nisan - Sergio Leone, İtalyan film yönetmeni (d. 1929) Mayıs 20 Mayıs - John Hicks, İngiliz iktisatçı (d. 1904) Haziran 3 Haziran - Humeyni, İranlı lider (d. 1902) 9 Haziran - George Wells Beadle, Amerikalı genetikçi (d. 1903) 15 Haziran - Ray McAnally, İrlandalı oyuncu (d. 1926) 20 Haziran - Hasan İzzettin Dinamo, Türk şair ve yazar (d. 1909) 23 Haziran - Werner Best, Alman Nazi, hukukçu, polis şefi, Darmstadt Nazi Partisi lideri (d. 1903) 27 Haziran - Alfred Jules Ayer, İngiliz düşünür (d. 1910) 28 Haziran - Joris Ivens, Hollandalı sinemacı (d. 1898) Temmuz 2 Temmuz - Franklin J. Schaffner, Amerikalı film yönetmeni (d. 1920) 6 Temmuz - János Kádár, Macar siyasetçi (d. 1912) 11 Temmuz - Laurence Olivier, (d. 1907) 16 Temmuz - Herbert von Karajan, Avusturyalı orkestra şefi (d. 1908) 23 Temmuz - Donald Barthelme, Amerikalı yazar (d. 1931) Ağustos 12 Ağustos - William Shockley, Amerikalı fizikçi ve mucit (d. 1910) 23 Ağustos - R. D. Laing, İskoç psikiyatrist (d. 1927) 26 Ağustos - Irving Stone, Amerikalı yazar (d. 1903) 14 Ağustos - Belgin Sarılmışer, Türk arabesk şarkı yazarı (d. 1959) Eylül 4 Eylül - Georges Simenon, Belçikalı polisiye yazarı (d. 1903) 21 Eylül - Ertem Eğilmez, Türk film yapımcısı ve yönetmen (d. 1929) 22 Eylül - Irving Berlin, Amerikalı şarkı sözü yazarı ve besteci (d. 1888) 28 Eylül - Ferdinand Marcos, Filipinler devlet başkanı (d. 1917) Ekim 4 Ekim - Graham Chapman, İngiliz komedyen (d. 1941) 6 Ekim - Bette Davis, Amerikalı oyuncu (d. 1908) 9 Ekim - Yusuf Atılgan, Türk roman ve öykü yazarı (d. 1921) 12 Ekim - Jay Ward, Amerikalı animatör ve yapımcı (d. 1920) 26 Ekim - Charles J. Pedersen, Amerikalı organik kimyacı (d. 1904) Kasım 5 Kasım Vladimir Horowitz, Rus piyanist (d. 1903) Barry Sadler, Amerikalı asker, yazar ve müzisyen (d. 1940) 13 Kasım - Rohana Wijeweera, Sri Lankalı siyasetçi (d. 1943) 22 Kasım - René Moawad, Lübnan Cumhurbaşkanı (d. 1925) 30 Kasım - Ahmadou Ahidjo, ilk Kamerun Devlet Başkanı (d. 1924) Aralık 14 Aralık - Andrey Saharov, Rus fizikçi (d. 1921) 15 Aralık - Ali Şen, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1918) 16 Aralık - Lee Van Cleef, Amerikalı oyuncu (d. 1925) 22 Aralık - Samuel Beckett, Nobel Edebiyat Ödüllü İrlandalı yazar (d. 1906) 25 Aralık Nikolay Çavuşesku, Rumen diktatör ve cumhurbaşkanı (d. 1918) William Dean Martin, Amerikalı beyzbolcu ve teknik direktör (d. 1928) Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler Fatmir Gjata, Arnavut yazar. Kültür/Sanat Şubat: Senaryosunu Feride Çiçekoğlu'nun yazdığı, yönetmenliğini Tunç Başaran'ın yaptığı, Uçurtmayı Vurmasınlar filmi yayınlandı. Film, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film ve En İyi Senaryo ödülleri başta olmak üzere o yıl düzenlenen pek çok törende ödül aldı. 21 Mart: Madonna'nın Like a Prayer albümü yayınlandı. Albümle aynı adı taşıyan, 27 Şubat 1989'da yayınlanan, albümle aynı adı taşıyan ilk single, sanatçının en iyi şarkılarından biri olarak görüldü ve klibiyle de tüm dünyada büyük sansasyon yarattı. Temmuz: Sezen Aksu'nun Sezen Aksu Söylüyor albümü yayınlandı. Albümden çıkan "Şinanay", "Belalım", "Bırak Beni" gibi parçalar yıla damgasını vurdu ve Sezen Aksu'yu o yıl Türkiye'de en çok konuşulan isimlerinden biri haline getirdi. 29 Ağustos ve 30 Ağustos: Metallica'nın 1988'de başlattığı turne kapsamında önemli yer tutan Seattle konserlerini verdi. 7 Eylül: Janet Jackson'ın zirve albümü olarak görülen Rhythm Nation 1814 yayınlandı. Albüm, "Escapade", "Black Cat" ve "Love Will Never Do (Without You)" gibi hitler içeriyordu. Aynı zamanda 24 Ekim 1989'da yayınlanan "Rhythm Nation" single'ı klibiyle dikkat çekti. 12 Eylül: Aerosmith'ın kült haline gelmiş albümlerinden Pump yayınlandı. 16 Ağustos 1989'da yayınlanan "Love in an Elevator", 8 Kasım 1989'da yayınlanan "Janie's Got a Gun" ve Şubat 1990'da yayınlanan "What It Takes" single'ları, albümün hit parçalarıydı. Kasım: Nükhet Duru'nun "Neydi Neydi", "Destina", "Aşık Oluyorum Eyvah" ve "Hançer" gibi parçalarını içeren Benim Yolum albümü yayınlandı. 27 Aralık: Ajda Pekkan'ın yerli besteci ve müzisyenlerle çalışmaya başladığı ilk albümü Ajda 90 yayınlandı. Başta "Yaz Yaz Yaz" olmak üzere, "Her Yaşın Ayrı Güzelliği Var", "Sana Bana Yeter" ve "Ne Günler" gibi hitleriyle Türk Pop Müziğini geliştirdi. Nobel Ödülleri Fizik - Norman F. Ramsey, Hans G. Dehmelt, Wolfgang Paul Kimya - Sidney Altman, Thomas R. Cech Tıp - J. Michael Bishop, Harold E. Varmus Edebiyat - Camilo José Cela Barış - Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama Ekonomi - Trygve Haavelmo