text: Olaylar Doğumlar ? - Edme Mariotte 31 Ekim - John Evelyn, İngiliz günlük yazarı ve bahçıvandır (ö. 1706) Thomas Bloodworth I. Ahmet ile Kösem Sultan ın kızları Cemre Sultan Ölümler


source: wikipedia

text: Olaylar Doğumlar Cyrano de Bergerac Kumazawa Banzan (), Neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1691) Walter Charleton Ölümler Fujiwara Seika (), Neokonfüçyüsçü filozof (d. 1561)


text: Olaylar Otuz Yıl Savaşları - 1618 yılında, İmparator'un gücünün artmasını istemeyenlerin ve Protestanlar'ın Bohemya'da başlattığı ayaklanma, uzun sürecek savaşlar dizisini başlatan kıvılcım oldu. İspanya Kralı IV. Felipe'in yardımını alan İmparator ve Katolik Birliği Bohemia ve onu destekleyen Protestan Birliği yenilgiye uğrattı. (1618-1625) 29 Ekim - İngiltere'de Walter Raleigh idam edildi. Osmanlı padişahlığına II.Osman(genç) Geçti. Brandenburg ve Prusya dükalıkları birleşerek Brandenburg-Prusya dükalığını oluştudu. Doğumlar 4 Kasım - Alemgir Şah I, altıncı Babür şahı olup, ölümüne kadar ülkeyi yönetmiştir (ö. 1707) Yamazaki Ansai (), Neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1682) Ölümler 29 Ekim - Walter Raleigh, İngiliz aristokrat, denizci, asker, şair yazar (d. 1552)


text: Olaylar I. Mustafa 22 Kasım 1617'de hanedanın en yaşlı mensubu olarak tahta geçti. Doğumlar Yun Hyu - Koreli siyasetçi Ölümler I. Ahmet - 14. Osmanlı Padişahı


text: Olaylar Doğumlar ? - :en:John Owen, İngiliz İlahiyatçı. 17 Ocak - Carlo Dolci, barok Floransa resminin son büyük temsilcilerinden biri olan İtalyan ressam. 2 Ekim - Andreas Gryphius, Alman Barok edebiyatı şairi (ö. 1664). 5 Kasım - İbrahim, 18. Osmanlı padişahıdır (ö. 1648). Ölümler ? - Yonten Gyatso, 4. Dalay Lama (d. 1589) Vincenzo Scamozzi - Venedikli geç Rönesans mimarı ve mimarlık kuramcısı. 22 Nisan - Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (d. 1547) 23 Nisan - William Shakespeare, İngiliz şair ve tiyatro oyun yazarıdır. 22 Mayıs - Tokugawa Ieyasu, orta çağ Japonya'sının en önemli shōgunlarından


text: Olaylar Doğumlar 14 Ocak - John Biddle, İngiliz teolog (ö. 1662) 25 Ocak - Govert Flinck, Hollandalı ressam (ö. 1660) 13 Mart - Papa XII. Innocent (ö. 1700) 5 Kasım - İbrahim, Osmanlı Padişahı (ö. 1648) Aralık - Juan de Jesús, Fransisken ve mistik bir dindardı (ö. 1687) Ölümler Hans Von Aachen, Alman ressam (d. 1552)


text: Olaylar John Naiper logaritma cetvelini buldu. 7 Nisan - Pocahontas ile John Rolfe evlendi.Powhatan adlı Kızılderili kabilesinin reisinin kızı, İngilizlere esir düşünçe tütün yetiştiricisi Rolfe ile tanışmıştı. Doğumlar 25 Mart - Juan Carreño de Miranda İspanyol ressam Ölümler 7 Nisan - El Greco, veya Domênikos Theotokópoulos (Yunanca: Δομήνικος Θεοτοκόπουλος), Giritli İspanyol Rönesansı dönemi ressam, heykeltıraş ve mimarı (d. 1541) 11 Ağustos - Lavinia Fontana, İtalyan ressam (d. 1552) 21 Ağustos - Elizabeth Báthory, Macaristan asıllı seri katil (d. 1560)


text: Olaylar Doğumlar Gu Yanwu, Neokonfüçyüsçü filozof Ölümler 16 Haziran - Jakob Christmann, Alman doğubilimci (d. 1554)


text: Olaylar 28 Aralık - Galileo Galilei, Neptün'ü keşfeden ilk astronom oldu, fakat yanlışlıkla onu bir yıldız olarak tanımladı. Doğumlar 27 Temmuz - IV. Murat (Osmanlı Türkçesi: مراد رابع Murād-i rābi‘), 17. Osmanlı padişahıdır (ö. 1640) Ölümler 10 Nisan - Cafer Efendizade Mustafa Sunullah Efendi, Osmanlı devlet adamı, şair, müderris, kadı, kazasker ve şeyhülislam


text: Olaylar 27 Şubat - Güneş lekeleri, Frizyalı gök bilimciler Johannes Fabricius ve David Fabricius tarafından teleskopla gözlemlendi. 4 Nisan - Danimarka ve Norveç, İsveç'e savaş ilan etti. Doğumlar 25 Mart - Evliyâ Çelebi (ö. 1682) Ölümler


text: Olaylar 4 Ocak - Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı. 7 Ocak - İtalyan astronom Galileo Galilei, Jüpiter'in dört uydusunu (İo, Europa, Ganymede, Callisto) tespit etti. Orion Nebulası, Nicolas-Claude Fabri de Peiresc tarafından bu yılda keşfedilmiştir. Doğumlar 18 Aralık – Charles du Fresne, sieur du Cange, Fransız filolog ve tarihçi (ö. 1688) Ölümler 11 Mayıs - Matteo Ricci - İtalyan Cizvit misyoneri ve bilim insanı (d. 1552) 18 Temmuz - Caravaggio, İtalyan ressam (d. 1571)


text: Olaylar 15 Ocak - Dünyanın ilk gazetelerinden biri olan Avisa Relation oder Zeitung, Wolfenbüttel'de (Kutsal Roma İmparatorluğu) yayın hayatına başladı. 31 Ocak - Amsterdam Bankası kuruldu. 25 Ağustos - 1609 - teleskopun icadı (Galileo Galilei, Venedik)(ilk icat 1608 Hollanda'da) Kuzey Hollanda ve Güney Hollanda (İspanyol Hollandası, bugün Belçika) ayrıldı. Doğumlar 21 Şubat – Raimondo Montecuccoli, İtalyan general (ö. 1680) 22 Mart - Polonya Kralı II. Jan Kazimierz Waza (ö. 1672) Ölümler 21 Ocak - Josef Jüst Skaliger, İtalyan asıllı Fransız tarihçi (d. 1540)


text: Olaylar Osmanlı Padişahı I. Ahmed, Ramazanoğulları Beyliği'ne son verdi. Doğumlar Türk gezgin Katip Çelebi Nakae Tōju (), Neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1648) Şubat 6 Şubat - António Vieira Ağustos 17 Ağustos - Pierre de Fermat : Fransız matematikçi Ekim 15 Ekim - Evangelista Torricelli, İtalyan fizikçi ve matematikçi Aralık 9 Aralık - John Milton, İngiliz şair Ölümler


text: Olaylar Ocak - Bakü ve Derbent'teki Osmanlı kaleleri, Safevî şahı I. Abbas'ın desteklediği yerel halk tarafından başlatılan isyanlar sonucu düştü. 9 Ocak - Şah I. Abbas komutasındaki Safevi ordusu Osmanlı'nın elinde bulunan Şamahı'yı kuşattı. 26 Nisan - İngiliz sömürgeciler günümüz ABD'sinde Virginia Cape Henry'de karaya çıktılar ve daha sonra James Nehri boyunca ilerlediler. 14 Mayıs - Jamestown, Virginia, Kuzey Amerika'da ilk kalıcı İngiliz koloni yerleşim yeri olarak kuruldu. 26 Mayıs - 200 silahlı Kızılderili, Jamestown yerleşimine saldırarak İngiliz sömürgecilerine ilk saldırıyı başlattı. Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1531 ; sonraki : 1682) Doğumlar Ölümler 30 Haziran - Caesar Baronius, kilise tarihçisi ve Katolik mezhep savunucusu (d. 1538)


text: Olaylar 24 Ocak - Barut Komplosu: Guy Fawkes ve diğer komplocuların Parlamento ve İngiltere Kralı I. James'e karşı komplo kurma suçlamasıyla yargılanmalarına başlandı. 11 Kasım - Zitvatorok Antlaşması imzalandı. Doğumlar 6 Haziran - Pierre Corneille (ö. 1684) 15 Temmuz - Rembrandt (ö. 1669), Doğum tarihi bilinmeyenler Karacaoğlan Ölümler 31 Ocak - Guy Fawkes veya diğer bilinen adıyla Guido Fawkes, Katolik bir İngiliz askeriydi. Barut komplosu nedeniyle idam edildi (d. 1570)


text: Olaylar 16 Ocak - Miguel de Cervantes'in Don Kişot romanının ilk bölümü Madrid'de yayınlandı. Batı edebiyat geleneğindeki ilk önemli roman olan bu eser dünya çapında en çok satanlar listesine girmiştir. 13 Nisan - Çar Boris Godunov öldü. Yerine geçen II. Fyodor Rus çarı oldu. 13 Temmuz - Çin'in Hainan eyaletininde 7.5 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Büyük hasara ve binlerce ölüme neden oldu. 21 Temmuz - Korkunç İvan'ın oğlu olduğunu söyleyen Düzmece Dimitri, Rusya Çarlığı tahtına oturdu. 3 Ekim - Estergon yeniden Osmanlılar'ın eline geçti. 27 Ekim - 3. Babür hükümdarı Ekber Şah, Hindistan'daki Fetihpur Sikri'de dizanteriden öldü . 3 Kasım - 4. Babür hükümdarı Cihangir, Babür İmparatorluğu tahtındaki 22 yıllık saltanatına başladı. 5 Kasım - Barut komplosu İngiltere'de başarısızlığa uğradı. Aralık - İlk gazetenin çıkışı (Johann Carolus Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien, Strazburg, bugün Fransa'da). Doğumlar 18 Nisan – Giacomo Carissimi, İtalyan besteci (ö. 1674) 23 Aralık – Tianqi, Çin İmparatorluğu'nun Ming Hanedanı'ndan 15. imparatoru (ö. 1627) Jean-Baptiste Tavernier, Fransız gezgin ve Hindistan ticaretinin öncülerinden (ö. 1689) Ölümler Bağdatlı Ruhi, Türk Divan şairi. Cığalazade Yusuf Sinan Paşa, Osmanlı sadrazamı


text: Olaylar 14 Ocak - Kral I. James'in başkanlık ettiği ve Anglikan piskoposlar ile Püriten liderlerin katıldığı Hampton Sarayı Konferansı toplandı. Kral James Onaylı Kitab-ı Mukaddes ve Ortak Dua Kitabı üzeride deşiklikler yapılması kararı verilir. Haziran - 1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşı : I. Abbas komutasındaki Safevi ordusu kuşatma sonrasında Erivan'ı Osmanlı İmparatorluğu'ndan aldı. 28 Ağustos - İngiliz-İspanyol Savaşı'nı bitiren Londra Anlaşması imzalandı. 9 Ekim - Kepler Süpernovası (SN 1604) olarak bilinen bir süpernova, ilk olarak İtalya'nın kuzey kesimlerinde gözlendi. 17 Ekim'den itibaren de Johannes Kepler Prag'da bir yıl sürecek gözlemine başladı. 1987'ye kadar başka bir "çıplak gözle" süpernova görülmeyecek. 2022 itibarıyla bu Samanyolu'nda gözlemlenen son süpernovadır. 1 Kasım - William Shakespeare'in Othello tragedyası Londra'daki Whitehall Sarayı'nda ilk kez sehnelendi. 29 Aralık - Tayvan Boğazı'nda meydana gelen 8.1 büyüklüğündeki bir deprem birkaç kişinin ölümüne neden oldu. Fransa, Kuzey Amerika'daki ilk kolonisi olan Akadya'ya yerleşimlere başladı. Doğumlar 12 Ağustos - Tokugawa Iemitsu, Tokugawa Hanedanlığı'nın 3. şogunu (ö. 8 Haziran 1651) 3 Kasım - II. Osman, Osmanlı padişahı (ö. 1622) Ölümler


text: Olaylar Mart - Fransız kaşif Samuel de Champlain, Kanada seferine başladı. 24 Mart - İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'in ölümü ve kuzeni İskoçya Kralı VI. James'in İngiltere ve İskoçya'yı tek bir taç altında birleştirmesi. 25 Temmuz - İskoçya Kralı VI. James'in İngiltere Kralı I. James olarak taç giymesi. Büyük Britanya'nın kuruluşu. 17 Ağustos - Dünyanın en eski bilim akademisi olan Accademia dei Lincei, Federico Cesi tarafından Roma'da kuruldu . 20 Aralık - Osmanlı İmparatoru III. Mehmet'in ölümü ve I. Ahmet'in tahta çıkması. İngiltere'de veba salgını. Transilvanya'da ayaklanma çıktı. Johann Bayer, tüm göksel küreyi kaplayan ilk yıldız atlası Uranometria'yı yayınladı. Doğumlar 18 Mart - IV. John, Portekiz Kralı 19 Nisan - Michel le Tellier, Fransız devlet adamı aşağı-yukarı 16 Ağustos - Adam Olearius (d. Adam Ölschläger veya Oehlschlaeger), Alman matematikçi, coğrafyacı ve diplomat (ö. 1671). Doğum tarihi bilinmeyenler Denis Gaultier, Fransız lutanist ve besteci (ö. 1672) Adam Adami, Alman başpiskopos ve diplomat Abel Tasman, Hollandalı denizci (ö. 1659) Abdurrahman Hibri Efendi : Osmanlı İmparatorluğu şair, tarihçi ilim adamı (ö. 1676) Ölümler 23 Şubat - Andrea Cesalpino, İtalyan doktor 24 Mart - I. Elizabeth, İngiltere Kraliçesi (d. 1533). 25 Mart - Ikoma Chikamasa, Japon feodal beyi 10 Aralık - William Gilbert, İngiliz doktor ve bilim insanı 20 Aralık - III. Mehmet, Osmanlı Padişahı


text: Olaylar 20 Mart - Baharat ticaretini Portekizliler'in elinden almak için Hollanda Doğu Hindistan Şirketi Amsterdam'da kuruldu. 8 Kasım - İngiltere'deki Oxford Üniversitesi'ndeki Bodleian Kütüphanesi açıldı. Celâlî isyanları Anadolu'ya yayılmaya başladı. William Shakespeare'in komedyası Windsor'un Şen Kadınları yayınlandı. İtalyan Cizvit misyoneri Matteo Ricci tarafından Doğu Asya'nın coğrafi haritası yayınlandı. Devam eden olaylar Rus kıtlığı 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı Celâlî isyanları Doğumlar 20 Kasım - Otto von Guericke, Alman bilim insanı, bulucu ve politikacı (ö. 1686) Ölümler Li Zhi, Neokonfüçyüsçü filozof.


text: Olaylar William Shakespeare'in tragedyası Hamlet'in muhtemelen ilk kez bu yılda sahnelendi. Cizvit misyoneri Matteo Ricci, Ming Hanedanı imparatorunun izniyle Çin'in Pekin kentindeki Yasak Şehir'e giren ilk Avrupalı oldu. Rusya Çarlığı'nda 1601-1603 yılları arasında yaklaşık iki milyon insanın ölümüne sebep olan Rus kıtlığı yaz hasadının kötü geçmesiyle başladı. Doğumlar ? - Pierre de Fermat, Bask kökenli Fransız hukukçu ve matematikçi (ö. 1665). Ölümler 9 Ağustos - Mihai Viteazul, Eflak voyvadası (d. 1558) 24 Ekim - Tycho Brahe, Danimarkalı astronom (d. 1546)


text: Olaylar 17 Şubat - Giordano Bruno, Roma'da Campo de' Fiori meydanında diri diri yakılarak idam edildi. 19 Şubat - Peru'daki Huaynaputina yanardağı lav püsküretmeye başladı. Bu Güney Amerika'da kaydedilen en büyük felaketlerden biri olacaktır. Teselya İsyanı : Piskopos Dionysios Skylosophos'un kışkırttığı Teselya'daki Yunanlılar, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı isyan girişiminde bulundular. Doğumlar 17 Ocak - Pedro Calderón de la Barca, İspanyol şair, oyun yazarı, asker, din adamı (ö. 1681). 28 Ocak - Papa IX. Clemens, 20 Haziran 1667 - 1669 arasinda papalık yapmış Hristiyan din adamı (ö. 1669). 19 Kasım - I. Charles, İngiltere, İrlanda ve İskoçya kralı (ö. 1649). ? - Hans Gillisz. Bollongier - Hollandalı natürmort resimleriyle tanınan ressam (ö. 1645). ? - Claude Lorrain, Barok dönemi Fransız ressam (ö. 1682). Ölümler 17 Şubat - İtalyan filozof Giardano Bruno kazığa bağlanıp yakılarak idam edildi (d. 1548). 7 Kasım - Bâki - Divan Şairi (d. 1526). ? - Esperanza Malchi - Osmanlı Devleti'nin Valide Sultan'ı Safiye Sultan'ın kirası olan Yahudi bir kadındı (d. ?). ? - Gelibolulu Mustafa Âlî - Türk şair, yazar ve tarihçi (d. 1541).


text: ---Sidenote START--- Olaylar 1500'ler 1500: Portekizli denizci Álvares Pedro Cabral Brezilya'yı resmen keşfetti. 1500: Kemal Reis'in liderliğindeki Osmanlı filosu, İkinci Lepanto Deniz Savaşı'nda Venediklileri mağlup eti. 1501: Michelangelo, David heykeli üzerinde çalışmaya başlamak için memleketi Floransa'ya döndü. 1501: 1736 yılına kadar İran'ı yönetecek olan Safevî hanedanı, İslam'ın Şii zümresini benimsedi. 1503: 14 veya 21 Aralık'ta Nostradamus doğdu. 1503: Leonardo da Vinci, üç dört yıl sonra tamamlayacağı Mona Lisa adlı tablosuna başladı. 1503: İspanya, Cerignola Savaşı'nda Fransa'yı mağlup etti. Tarihte barutlu küçük silahlarla kazanılan ilk savaş sayılır. 1504: Kurak bir dönem, İspanya genelinde açlığa yol açtı. 1506: En az iki bin Marrano Yahudisi, Lizbon'da çıkan bir isyanda katledildi. 1506: Christopher Columbus, İspanya'nın Valladolid şehrinde öldü. 1506: Polonya, Kırım Hanlığı'ndan gelen Tatarlar tarafından işgal edildi. 1510'lar 1513 Machiavelli Prens'ini yazdı. 1513 Piri Reis Kitab-ı Bahriye'yi yazdı. 1513 Yenişehir Muharebesi 1514 Çaldıran Muharebesi 1516 Koçhisar Muharebesi 1516 Mercidabık Muharebesi 1517 Ridaniye Muharebesi 1519 Ünlü Ressam Leonardo Da vinci Öldü. 1520'ler 1520-Yavuz Sultan Selim öldü. (d.1470) 1520-Kanuni Sultan Süleyman tahta geçti. (d.1494) 1522-Kanuni Sultan Süleyman Rodos Adası'nı aldı 1526-Osmanlı Devleti Macar Krallığı'nı Mohaç Meydan Muharebesi'nde büyük bir bozguna uğrattı. 1529-I. Viyana Kuşatması 1530'lar 1532-Alman Seferi 1536-Pargalı İbrahim Paşa'nın İdamı 1538-Kanuni,Irak'ı fethetti. 1538-Kanuni,Bender'i fethetti. 1538-Kanuni Sultan Süleyman,bir kısım Arap toprakları ile Yemen"i fethetti. 1540'lar 1540- Papa III. Pavlus “İsa Cemiyeti/Cizvit Kurumunun Kaideleri”ni imzalamayı kabul etti ve İsa Cemiyeti/Cizvitler resmi olarak kurulmuş oldu. 1541-Kanuni Sultan Süleyman Macaristan seferine çıktı. 1546- Barbaros Hayrettin Paşa’nın ölümü 1547- Fransa Kralı I.François’in ölümü. 1550'ler Kanuni Sultan Süleyman,Trablusgarp'ı fethetti. 1553 - Şehzade Mustafa, Sultan Süleyman'ın emriyle idam edildi. 1558 Hürrem Sultan öldü. 1558 - Kutsal Roma İmparatoru V.Karl’ın ölümü. 1560'lar 1560: Osmanlı Donanması İspanya filosunu Cerbe Deniz Savaşı'nda mağlup etti. 1561: Guido de Bres Protestan inancına dair Belçika İnanç Açıklaması'nı kaleme aldı. 1562: Babür lideri Ekber Şah güçlü Hindu Rajputlardan kendine bir eş seçerek Müslüman ve Hindu grupları bir araya getirdi. 1563: Fransız Din Savaşları'nda Wassy Katliamı ve Dreux Savaşı. 1563: İngiltere'de Büyük Veba Salgını 80.000 can aldı. Sırf Londra'da 20.000 kişi salgından dolayı öldü. 1564: William Shakespeare 26 Nisan'da vaftiz edildi. 1565: Hindu Vijayanagara İmparatorluğu ve Deccan saltanatları arasında Talikota Muharebesi gerçekleşti. 1565: Mir Chakar Khan Rind 97 yaşında öldü. 1565: Estácio de Sá Brezilya'da Rio de Janeiro şehrini kurdu. 1565: Osmanlı kuvvetleri Malta Kuşatması'nı gerçekleştirdi. 1566:Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar kuşatmasında öldü. 1566:II.Selim Osmanlı İmparatorluğunun Tahtına Geçti 1566-1648: İspanya ve Hollanda arasında Seksen Yıl Savaşları gerçekleşti. 1567: İskoç Kraliçesi Mary I. Elizabeth tarafından hapsedildi. 1568-1571: İspanya'da Morisco Ayaklanması. 1568-1600: Japonya'da Azuçi-Momoyama dönemi. 1569: İngiltere'de Kuzey İsyanı (Rising of the North) başladı. 1569: Lehistan-Litvanya Birliği Lublin Antlaşması ile kuruldu. 1795'e kadar sürdü. 1570'ler 1570: Korkunç İvan, Novgorod halkının toplu katliamı için emir verdi. 1571: Papa V. Pius, Osmanlı Devleti'ne karşı Kutsal Birlik oluşturdu. 1571: Osmanlı Devleti, İnebahtı Deniz Savaşı'nda Kutsal Birlik'e karşı yenilgiye uğradı. 1571: Kırım Tatarları Moskova'ya saldırdı ve Kremlin hariç her şeyi yaktı. 1571: İspanyol misyonerler Kızılderililer tarafından Jamestown Settlement, Virginia'da katledildiler. 1571: Sokullu Mehmet Paşa,Kıbrıs Adası"nı aldı. 1572: Brielle, Seksen Yıl Savaşları'nda Protestan Geuzen tarafından Habsburg İspanyası'ndan geri alındı. 1572: İspanyol konkistadorlar son İnka lideri Túpac Amaru'yu Vilcabamba, Peru'da ele geçirip, Cusco'da idam ettiler. 1572: Catherine de' Medici, St. Bartholomew Günü katliamını başlattı. Katliamda Protestan lider Gaspard de Coligny ve binlerce Huguenot öldü. Şiddet olayları Paris'ten diğer kentlere ve kırsal kesimlere yayıldı. 1573: Her iki tarafta ağır kayıplara yol açan Haarlem Kuşatması İspanya'nın zaferiyle sona erdi. 1574: 4 ay süren Leiden Kuşatması Hollanda'nın zaferiyle sona erdi. 1574: Sokullu Mehmet Paşa,Tunus"u aldı. 1574: II.Selim öldü. 1575: Oda Nobunaga nihayetinde Nagaşima kalesini ele geçirmeyi başardı. 1575: Lehistan,Osmanlı İmparatorluğu himayesine girdi. 1576: Anvers, az ücret alan İspanyol askerler tarafından yağmalandı. 1577-1580: Francis Drake Dünya'nın etrafında gemiyle dolaştı. 1578: Portekiz Kralı I. Sebastião Vadiü'l-Mehazin Muharebesi'nde öldü. 1579: Hollanda Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan Utrecht Birliği kuzey Hollanda'yı bir araya getirdi. 1579: İspanya Hollandası, Avusturya Hollandası ve Belçika'nın temelini oluşturan Arras Birliği güney Hollanda'yı bir araya getirdi. 1580: İspanya Kralı II. Felipe İspanyol Armadası'nı inşa ettirdi. İspanya limanlarındaki İngiliz gemilerine alıkoyuldu. 1580: İspanya, II. Felipe'nin liderliğinde Portekiz'le birleşti. Portekiz tahtını ele geçirme çabaları Portekiz İmparatorluğu'nun sonunu getirdi. İspanya ve Portekiz tahtları 1640 yılına kadar birleşik kaldı. 1580'ler 1582: Papa XIII. Gregory Gregoryen takvimini yayınladı. 1582: Yermak Timofeyeviç, Stroganovlar adına Sibir Hanlığı'nı fethetti. 1584-1585: Anvers Kuşatması'ndan sonra şehirdeki tüccarların çoğu Amsterdam'a kaçtı. 1585-1604: Anglo-İspanyol Savaşı Atlantik'in iki tarafında gerçekleşti. 1587: Luristan Osmanlılar tarafından işgal edildi. 1588: İngiltere İspanyol Armadası'nı geri çevirdi. 1589: İspanya İngiliz Armadası'nı geri çevirdi. 1590'lar 1591: Gazi Giray, Moskova'ya karşı kalabalık bir Tatar seferi başlattı. 1591: Mali'de, Sultan Ahmed el-Mansur'un Judar Paşa liderliğindeki Faslı kuvvetleri Tondibi Savaşı'nda Songhay İmparatorluğu'nu mağlup etti. 1592-1593: John Stow, 200.000 nüfuslu Londra'da 10.675 kişinin büyük veba salgınından öldüğünü kayda geçirdi. 1592-1598: Kore, Çinli Ming Hanedanı'nın yardımıyla iki Japon istilasını geri püskürttü. 1593-1606: Habsburg İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu arasında Uzun Savaş gerçekleşti. 1598: Nantes Fermanı Fransız Din Savaşları'nı sona erdirdi. 1598-1613: Rusya Smutnoye Vremya döneminde anarşiye doğru sürüklendi. 1600: Giordano Bruno, Hristiyanlık'a aykırı düşüncelerinden dolayı Roma'da yakılarak öldürüldü. 1600: Japonya'da Sekigahara Savaşı gerçekleşti. Edo dönemi başladı. Yüzyıllar Yeni Çağ


text: ---Sidenote START--- Olaylar 1400ler 1402 - Ankara Savaşı yapıldı. Osmanlı Devleti'nin mağlubiyeti ve Fetret Devri'ne girmesi 1403 - Yıldırım Bayezid'in ölümü 1404 - II. Murat'ın doğumu 1405 - XI. Konstantinos'un doğumu (son Bizans İmparatoru) 1405 - Timur'un ölümü 1405 - İskender Bey'in doğumu (Arnavutların ulusal kahramanı) 1406 - Çandarlı Ali Paşa'nın ölümü (Osmanlı Sadrazamı) 1407 - V. Andronikos'un ölümü (Bizans imparatoru) 1408 - VII. İoannis'un ölümü (Bizans imparatoru) 1410lar 1411 - Devlet Hatun'un ölümü (I. Mehmed'in annesi) 1413 - I. Mehmed'in tahta geçmesi 1415 - Yüz yıl Savaşı'nın bir parçası olan Agincourt Savaşı yapıldı. 1415 - III. Friedrich'in doğumu (Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru) 1416 - Osmanlı-Venedik Antlaşması 1420ler 1420 - Kara Yusuf'un ölümü (Karakoyunlu Devleti'nin beyi) 1421 - I. Mehmed'in ölümü 1421 - II. Murad'ın tahta geçmesi 1423 - Uzun Hasan'ın doğumu (Akkoyunlu Devleti'nin beyi) 1425 - II. Manuil'un ölümü (Bizans İmparatoru) 1428 - Ulubatlı Hasan'ın doğumu (Konstantinopolis'in surlarına ilk Türk Bayrağı'nı diken asker 1430lar 1431 - Jeanne d'Arc'ın mahkemede yargılanışı ve diri diri yakılışı 1432 - Fatih Sultan Mehmed'in doğumu (Konstantinopolis'i fetheden padişah) 1440lar 1444 - Varna Savaşı 1444 - Edirne-Segedin Antlaşması 1444-1446 - Fatih Sultan Mehmed'in kısa süreliğine tahta geçmesi 1446 - II. Murad'ın tahta geri dönmesi 1447 - II. Bayezid'in doğumu 1448 - II. Kosova Savaşı 1450'ler 1450 - Dünyada ilk matbaanın kurulması 1451 - Fatih Sultan Mehmed'in kalıcı olarak tahta geçmesi 1451 - II. Murad'ın ölümü 1452 - Leonardo da Vinci'nin doğumu (ressam) 1453 - Konstantinopolis'in fethi. Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı 1453 - Yüz Yıl Savaşı'nın sona ermesi 1453 - Ayasofya'nın kiliseden camiye çevrilmesi 1453 - XI. Konstantinos'un ölümü 1455 - Güller Savaşı'nın başlaması 1459 - Cem Sultan'ın doğumu 1460lar 1461 - Trabzon'un Fethi ve Doğu Roma İmparatorluğun sonu 1466 - Topkapı Sarayı'nın yapımına başlandı 1467 - Barbaros Hayreddin Paşa'nın doğumu 1468 - İskender Bey'in ölümü 1470ler 1470 - IV. Edward tahttan indirildi 1470 - Yavuz Sultan Selim'in doğumu 1473 - Otlukbeli Savaşı 1474 - Ali Kuşçu'nun ölümü 1475 - Barbaros Hayrettin Paşa’nın doğumu 1476 - Alba Vadisi Savaşı (Fatih Sultan Mehmed, Moldovalıları yener) 1478 - Osmanlı'da ilk altın para basımı 1480ler 1480 - Otranto Seferi 1481 - Fatih Sultan Mehmed'in ölümü 1481 - 2. Bayezid'in tahta geçmesi 1483 - Martin Luther'in doğumu (reformist) 1485 - Güller savaşı'nın sonu 1488 - Ümit Burnu'nun keşfi 1489 - Mimar Sinan'ın doğumu 1490lar 1490 - İspanya'dan atılan Müslüman ve Yahudiler, Osmanlı'ya getirildi 1492 - Kristof Kolomb Amerika'ya çıkışı 1494 - Kanuni Sultan Süleyman'ın doğumu 1495- Cem Sultan’ın ölümü. Yüzyıllar


text: ---Sidenote START--- Olaylar 1300'ler 1302 - Osmanlı Devleti, Bizansla olan ilk muharebesi Koyunhisar Muharebesi'ni kazanması 1302 - III. Alaeddin Keykubad ölümü 1305 - William Wallace'ın (ünlü İskoç lideri) ölümü 1306 - Pendik'in Osmanlı Beyliği hakimiyetine girmesi 1308 - Anadolu Selçuklu Devleti yıkılması 1308 - II. Mesud'un ölümü (Anadolu Selçuklu Devleti'nin son sultanı) 1310'lar 1316 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'ın doğumu 1320'ler 1324 - Marco Polo'un ölümü 1324 - Orhan Gazi, Osmanlı tahtına geçti 1326 - Bursa'nın Osmanlı hakimiyetine girmesi 1326 - Bursa'nın başkent oluşu 1326 - Osman Gazi'nin ölümü 1326 - I. Murad'ın doğumu 1328 - Yunus Emre'nin ölümü 1328 - Abdurrahman Gazi'nin ölümü 1329 - Konur Alp'in ölümü 1329 - Osmanlı Devleti'nin Pelekanon Muharebesi'ni kazanması 1330'lar 1331 - İznik'in fethi 1332 - V. İoannis'un doğumu (Bizans İmparatoru) 1332 - II. Andronikos'un ölümü (Bizans İmparatoru) 1335 - İlhanlılar'ın yıkılışı 1336 - Yüzyıl Savaşları'nın başlaması 1336 - Timur'un doğumu (Timur İmparatorluğu'nun kurucusu) 1337 - Kocaeli'nin fethi 1340'lar 1346 - Crécy Muharebesi, Fransızlarıın mağlubiyeti İngilizlerin kazanması 1347 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'da görülmesi 1350'ler 1351 - Büyük Veba Salgını'nın Avrupa'yı terk etmesi 1353 - Çimpe Kalesi'nin Osmanlılara geçmesi 1354 - Sapienza Deniz Muharebesi 1354 - Ankara'nın fethi 1360'lar 1360 - I. Bayezid'in doğumu 1361 - Edirne'nin fethi 1361 - Edirne'nin başkent oluşu 1362 - Orhan Gazi'nin ölümü 1362 - I. Murad'ın tahta çıkışı 1362 - Yeniçeri Ocağı'nın kuruluşu 1363 - Sırpsındığı Muharebesi 1370'ler 1371 - Çirmen Muharebesi 1378 - IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)'nun doğumu 1380'ler 1383 - VI. İoannis'in doğumu 1388 - Ploşnik Muharebesi Osmanlı'nın ilk mağlubiyeti 1389 - I. Kosova Muharebesi, Osmanlı zaferi 1389 - I. Murad'ın savaş alanında öldürülmesi 1389 - I. Bayezid'in tahta geçmesi 1389 - I. Mehmed'in doğumu 1390'lar 1391 - II. Manuil'un tahta geçmesi (Bizans İmparatoru) 1393 - Bulgaristan, Osmanlı himayesine girdi 1395 - Anadolu Hisarı'nın inşa edilmesi 1396 - Niğbolu Muharebesi (1396) Yüzyıllar


text: ---Sidenote START--- Olaylar 1200'ler 1200-1204 - IV. Haçlı Seferi 1201- Nasirüddin Tusi'nin doğumu 1202 - Saltukluların yıkılışı 1205 - I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ikinci kez tahta çıkışı 1206 - Cengiz Han'ın tahta çıkışı 1207 - Mevlâna Celâleddin-i Rumi'nin doğumu 1208 - Nasreddin Hoca'nın doğumu 1209 - Hacı Bektaş-ı Veli'nin doğumu (mutasavvıf) 1210'lar 1215 - Magna Carta'nın kabulü 1217-1221 - 5. Haçlı Seferi 1220'ler 1228-1229 - 6. Haçlı Seferi 1227 - Cengiz Han'ın ölümü 1230'lar 1230 - Yassıçemen Muharebesi 1231 - Harzemşahlar Devleti yıkıldı 1234 - Artukoğulları'nın Harput kolunun yıkılışı. Buranın Selçuklu Hanedanına geçişi. 1234 - İlhanlılar'ın hükümdarı Abaka Han'ın doğumu 1236 - Süleyman Şah'ın ölümü. 1238 - Yunus Emre'nin doğumu (mutasavvıf ve şair) 1240'lar 1243 - Kösedağ Savaşı 1248-1254 - 7. Haçlı Seferi 1250'ler 1254 - Marco Polo'nun doğumu (kaşif) 1256 - İlhanlılar'ın kuruluşu 1258 - I. Osman'ın doğumu (Osmanlı Devleti'nin kurucusu) 1260'lar 1260 - Ayn Calut Muharebesi Sultan Seyfeddin Kutuz, Moğollara ilk malubiyeti tattırdı. 1261 - 2. beylikler döneminin başlangıcı 1265 - Abaka Han'ın İlhanlılar'a hükümdar olarak gelmesi 1270'ler 1270-1272 - 8. Haçlı Seferi 1270 - William Wallace'ın doğumu (ünlü İskoçya liderı) 1273 - Mevlâna Celâleddin-i Rumi'nin ölümü 1274 - Nasirüddin Tusi'nin ölümü 1277 - Karamanoğulları'nda Türkçenin resmi dil olması 1280'ler 1280 - Karamanoğlu Mehmet Bey'in ölümü 1281 - Orhan Bey'in doğumu (Osmanlı Devleti'nin 2. sultanı) 1281 - Ertuğrul Gazi'nin ölümü 1282 - Abaka Han'ın ölümü 1284 - Nasreddin Hoca'nın ölümü 1287- Saru Batu Savcı Bey (Osman Gazi'nin Ağabeyi)nin ölümü. 1289 - X. Louis'in doğumu (Fransa kralı) 1290'lar 1292 - VI. İoannis'in doğumu 1299- Gündüz Bey (Osman Gazi'nin Ağabeyi)'nin İnegöl Savaşında Şehit olması. 1299 - Osmanlı Devleti'nin kuruluşu Önemli kişiler Şeyh Edebali Osman Gazi Yunus Emre Orhan Gazi Tapduk Emre I. Alaeddin Keykubad II. Alaeddin Keykubad III. Alaeddin Keykubad El-Cezeri Şemseddin Semerkandi Abdullah bin Ahmed el-Baytar Nasîrüddin Tûsî Zekeriyya ibn Mahmud el-Kazvinî İbn Nefis Şemseddin Şehrezuri El-Dimeşkî Mevlana


text: ---Sidenote START--- Olaylar 1100'ler 1107 - I. Kılıç Arslan öldü. 1107 - Melikşah tahta çıktı. 1110'lar 1113 - II. Kılıç Arslan doğdu. 1120'ler 1130'lar 1131 - II. Mahmud öldü 1131 - Ahmed Sencer tahta çıktı. 1134 - Danişment beyliği hükumdarı Melik Gazi öldü. 1140'lar 1144 - Urfa'nın İmadeddin Zengi tarafından fethi. Bu olay sonucu I. Haçlı seferi sonunda kurulan Urfa Kontluğu yıkıldı. 1150'ler 1153 - Ahmed Sencer Oğuzlar'a esir düştü. 1156 - I. Rükneddin Mesud öldü. 1156 - Ahmet Yesevi öldü. 1156 - II. Kılıç Arslan tahta çıktı. 1157 - Büyük Selçuklu Devleti yıkıldı. 1157 - Ahmet Sencer öldü 1160'lar 1167 - Cengiz Han doğdu. 1170'ler 1171 - Ahi Evren doğdu. 1171 - Selahaddin Eyyubi, Fatımi halifeliğine ve Fatımiler Devleti'ne son verdi. 1176 - Miryokefalon Savaşı 1178 - Süleyman Şah'ın doğumu 1180'ler 1182 - I. Aleksios'un doğumu 1187 - Hıttin'de Selahaddin Eyyubi, Haçlıları ve Kudüs Krallığı'nı bozguna uğrattı. 1187 - Kudüs'ün Selahaddin Eyyubi tarafından fethi. 1190'lar 1192 - II. Kılıç Arslan'ın ölümü 1198 - Ertuğrul Gazi'nin doğumu Yüzyıllar


text: ---Sidenote START--- Olaylar 1000'ler 1010'lar 1010-1011: İkinci Goryeo-Kitan Savaşı; Kore kralı geçici olarak başkentten kaçmak zorunda kaldı, ancak bir dayanak oluşturmadı ve bir karşı saldırı korkusuyla Kitan güçleri geri çekildi. 1014: II.Basil'in Bizans orduları, Kleidion Muharebesi'nde Bulgaristanlı Samuil'e karşı galip geldi. 1020'ler Alp Arslan dünyaya geldi. 1030'lar Gazneli Mahmut öldü. 1040'lar Dandanakan Muharebesi 1050'ler 1060'lar 1061-1091: Akdeniz'de Sicilya'nın Normanlar tarafından fethi. 1065: Alp Arslan önderliğinde Selçukluların Gürcistan'ı ilk işgali. 1065: Garcia yönetimi altında Galiçya Krallığı ve Portekiz'in bağımsızlığı 1066: Stamford Köprüsü Muharebesi'nde, son Anglo-Sakson kralı Harold Godwinson, Norveç Kralı III.Harold'ı yendi. 1066: Hastings Muharebesi, Norman Fatih William İngiltere'yi fetheder. 1070'ler 1071: Malazgirt Meydan Muharebesi 1072: Goljepera Muharebesi, Kastilyalı II. Sancho ile Kastilya VI. Alfonso arasında yapılır. 1080'ler Ahmed Sencer dünyaya geldi. 1090'lar I. Mahmud (Selçuklu) öldü. Yüzyıllar


text: ---Sidenote START--- 10. yüzyıl, 901'den 1000'e kadar sürmüş yüzyıldır. Olaylar Viking grupları kuzey Fransa'ya yerleşmesi. Klasik Maya uygarlığı döneminin sonu. Meksika'da Tolteclerin yükselişi. Bagan, Myanmar'da Budist tapınağı yapımının başlaması. Baile Átha Cliath (Dublin) kurulur (988).


text: ---Sidenote START--- 9. yüzyıl, 801'den 900'e kadar sürmüş yüzyıldır. Olaylar Bilinmeyen bir olay Maya Klasik Döneminin gerilemesine neden oldu. Avrupa'ya büyük çaplı Viking saldırıları başladı. 850-875: İzlanda'ya ilk Nors göçmenleri ulaştı. Satranç Japonya'ya ulaştı. Fars bilim insanı Cabir bin Hayyan, hidroklorik asidi keşfetti. İcat ve keşifler Çinliler barutu icat etti. Antik Hindistan'da: 0 (sayı) En eski basılmış kitap: Elmas Sutra Halk Latincesi


text: Olaylar 1411 - Birinci Thorn Barış antlaşması, müttefik Polonya Krallığı ve Litvanya Büyük Dükalığı ile Töton Şövalyeleri'nin aralarındaki savaşın bitmesiyle Toruń kentinde imzalandı. 1553 - Osmanlı İmparatorluğu ve Fransa Krallığı arasında, İstanbul Antlaşması imzalandı. 1662 - Çinli general Koxinga, dokuz ay süren kuşatmadan sonra Tayvan adasını ele geçirdi. 1793 - Fransa, İngiltere ve Hollanda'ya savaş ilan etti. 1814 - Filipinler'deki Mayon yanardağı lav püskürdü; yaklaşık 1200 kişi yaşamını yitirdi. 1861 - Amerikan İç Savaşı: Teksas, Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldı. 1884 - Oxford English Dictionary'nin ilk baskısı yapıldı. 1887 - ABD'de emlakçılık yapan Harvey Henderson Wilcox ve karısı, Hollywood isimli çiftliklerini tapu dairesinde kaydettirdi. Los Angeles'in batısındaki araziye; telefon, elektrik, gaz ve su getirttiler. Amerikan sinema endüstrisi burada doğdu. 1895 - Lumiere Kardeşler, sinema makinasını icat ettiler. 1896 - Giacomo Puccini'nin La bohème operası, ilk kez İtalya'nın Turin şehrinde sahnelendi. 1913 - Grand Central Terminal, New York'ta açıldı: Dünyanın en büyük tren istasyonu. 1915 - 20th Century Fox film şirketi kuruldu. 1918 - Rusya, Gregoryen takvim'e geçti. 1919 - İnci adlı aylık kadın dergisi İstanbul'da yayımlanmaya başladı. Sahibi Sedat Simavi idi. 1923 - Almanya'da enflasyon artıyor; 1 sterlin 220 bin mark değerine ulaştı. 1924 - Birleşik Krallık, SSCB'yi resmen tanıdı. 1924 - Zekeriya Sertel tarafından yayınlanan Resimli Ay yayın hayatına başladı. 1926 - Ankara'da Gazi İstasyonu açıldı. 1930 - Kayseri-Şarkışla Demiryolu işletmeye açıldı. 1933 - Bursa'da ezan ve kametin Türkçe okunmasını yanlış bulan bir grup, Ulucami'de namazdan çıkan halkı da yanlarına alarak Valilik önünde gösteri yaptı. 1933 - Cumhuriyet ilkelerini benimsetmek ve aynı doğrultuda kültür hareketi oluşturmak amacıyla Halkevleri'nin yayın organı olarak Ülkü dergisi yayınlanmaya başladı. 1935 - Ayasofya, müze olarak halkın ziyaretine açıldı. 1944 - Bolu-Gerede depremi: Gerede, Bolu ve Çankırı'daki depremlerde 4611 kişi öldü. 1957 - Alman mühendis Felix Wankel tarafından icat edilen ve çalışan ilk prototip Wankel motoru, Almanya NSU araştırma ve geliştirme merkezinde ilk kez çalıştırıldı. 1958 - Mısır ve Suriye, Birleşik Arap Cumhuriyeti adıyla birleşti. Bu durum ancak 1961'e dek sürdü. 1963 - İki uçağın Ankara üzerinde çarpışarak Ulus semtine düşmesi sonucu, 80 kişi yaşamını yitirdi. 1968 - Vietnam Savaşı: Vietkong'lu Nguyen Van Lem, Güney Vietnam'lı millî polis şefi Nguyễn Ngọc Loan tarafından vurularak öldürüldü. İnfaz anı hem video hem de fotoğraf olarak kaydedildi. 1974 - İzmir'de sabaha karşı saat 02:04'te bir deprem oldu, tarihi Saat Kulesi'nin tepesinin de yıkıldığı depremde 2 kişi öldü. 1974 - São Paulo'da (Brezilya) 25 katlı bir iş yerinde yangın çıktı: 189 kişi öldü, 293 kişi yaralandı. 1978 - Film yönetmeni Roman Polanski, kefaletini yakarak ABD'den Fransa'ya kaçtı. 13 yaşında bir kızla cinsel ilişkiye girme suçuyla hakkında dava açılmıştı. 1979 - Humeyni'yi, Paris'teki 14 yıllık sürgün yaşamından Tahran'a dönüşünde milyonlarca İran'lı karşıladı. 1979 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Milliyet gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Abdi İpekçi, suikast sonucu öldürüldü. 25 Haziran'da yakalanan katil Mehmet Ali Ağca, 1980'de ölüm cezasına çarptırıldı. 1980 - İstanbul'da zamlara tepki gösteren halk bilet almadan vapura bindi. 1989 - Millî futbolcu Tanju Çolak, Monte Carlo'da düzenlenen törende "Altın Ayakkabı" ödülü aldı. 1990 - Yugoslav ordusu Kosova'ya girdi. 1992 - Şırnak'ın Görmeç köyünde Jandarma Bölük Komutanlığına çığ düştü; 76'sı asker 81 kişi öldü. Siirt'in Eruh ilçesinin Tünekpınar köyü Jandarma Karakolu'na da çığ düşmesi sonucu 32 er öldü. 1993 - İçişleri Bakanlığı, Valiliklere yurt içinden yayın yapan özel radyo televizyon kuruluşlarının kapatılmasını öngören bir genelge gönderdi. Özel radyolar, dinleyicilerinden Başbakan Süleyman Demirel'e genelgeyi protesto telgrafları ve faksları göndermelerini istediler. 1997 - Susurluk kazasıyla ortaya çıkan karanlık ilişkileri protesto etmek ve "temiz toplum, temiz siyaset" özlemini duyurmak amacıyla, "Sürekli Aydınlık İçin 1 Dakika Karanlık" eylemi başlatıldı. 2000 - Amerika Birleşik Devletleri'nde Illinois Eyalet Valisi George Ryan, idam cezalarının infazlarını durdurdu. 20 yıl içinde 13 idam mahkumunun suçsuz olduğunun anlaşılması Valiye bu kararı aldırttı. 2001 - Önce Vatan gazetesi yayın hayatına başladı. 2003 - Columbia uzay mekiği, Dünyaya dönüşü sırasında Teksas üzerinde parçalandı: mekikteki yedi astronot öldü. 2004 - Suudi Arabistan'da Hac sırasında çıkan izdihamda 289 hacı öldü. 2005 - Kanada aynı cinsiyetten olanların evlenmesini yasallaştıran 4. ülke oldu. 2005 - The New Anatolian gazetesi yayın hayatına başladı. 2005 - Nepal'de Kral Gyanendra darbe yaptı. 2006 - Danimarka gazetesi Jylls-Postende İslam dünyasını rahatsız eden karikatürlerin yayımlanmasından 5 ay sonra, Avrupa'da birçok gazete aynı karikatürleri yayımladı. Danimarka'ya yönelik protestolar yayıldı. (4 Şubat'ta Şam'daki Danimarka ve Norveç Büyükelçilikleri ateşe verildi. 7 Şubat'ta Afganistan'daki Norveç birliklerine saldırı düzenlendi ve 10 Şubat'ta Danimarka, birçok Müslüman ülkedeki Elçiliklerini kapattı.) 2012 - 30 yıllık Dev-Yol davası düştü. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Ankara 1 No'lu Sıkıyönetim Mahkemesinde, 574 sanıkla 18 Ekim 1982'de başlayan Dev-Yol ana davasının tüm sanıklar yönünden zaman aşımından düşürülmesine karar verdi. 2012 - Mısır'ın ünlü takımı El Ehli ile Port Said'in El Masri takımları arasındaki maçtan sonra çıkan olaylarda 74 kişi öldü, 200'ü ağır binden fazla kişi yaralandı. 2013 - Ankara'da ABD Büyükelçiliği'nde patlama oldu, iki kişi öldü. 2021 - Myanmar'da Min Aung Hlaing tarafından askerî darbe gerçekleştirildi. Doğumlar 1459 - Conrad Celtes, Alman bilgin (ö. 1508) 1462 - Johannes Trithemius, Alman bilim insanı (ö. 1516) 1550 - John Napier, İskoçyalı matematikçi ve logaritmanın mucidi (ö. 1617) 1552 - Edward Coke, İngiliz hukukçu ve siyasetçi (ö. 1634) 1750 - Andreas Bernardus de Quertenmont, Flaman bir ressam, kopyacı, oymacı ve gravür sanatçısı (ö. 1835) 1761 - Christiaan Hendrik Persoon, Güney Afrikalı bilim insanı (ö. 1836) 1780 - David Porter, Amerikalı amiral (ö. 1843) 1796 - Abraham Emanuel Fröhlich, İsveçli şair (ö. 1865) 1801 - Émile Littré, Fransız hekim, filozof, dilbilimci ve siyaset adamı (ö. 1881) 1804 - Handrij Zejler, Sorb yazar (ö. 1872) 1825 - Francis James Child, Amerikalı bilim insanı, eğitimci ve halk bilimci (ö. 1896) 1861 - Robert Sterling Yard, Amerikalı gazeteci ve yazar (ö. 1945) 1868 - Ovannes Kaçaznuni, Ermeni siyasetçi ve Ermenistan'ın ilk Başbakanı (ö. 1938) 1872 - Jerome F. Donovan, Amerikalı politikacı (ö. 1949) 1874 - Hugo von Hofmannsthal, Avusturyalı yazar (ö. 1929) 1878 - Milan Hodža, Slovak politikacı (ö. 1944) 1878 - Alfréd Hajós, Macar yüzücü ve mimar (ö. 1955) 1878 - Hattie Wyatt Caraway, Amerikalı politikacı (ö. 1950) 1878 - Charles Tate Regan, Büyük Britanyalı Royal Society Üyesi ve ihtiyolog (ö. 1942) 1882 - Louis St. Laurent, Kanada'nın 12. Başbakanı 1884 - Yevgeny Zamyatin, Rus yazar (ö. 1937) 1885 - Camille Chautemps, Fransız siyasetçi (ö. 1963) 1887 - Charles Nordhoff, İngiliz yazar (ö. 1947) 1889 - John Lewis, İngiliz Marksist düşünür (ö. 1976) 1894 - James P. Johnson, Amerikalı besteci (ö. 1955) 1894 - John Ford, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 1973) 1894 - Kerim Erim, Türk ordinaryüs matematikçi (ö. 1952) 1895 - Conn Smythe, Kanadalı mimar (ö. 1980) 1898 - Richard Loudon McCreery, İngiliz asker (ö. 1967) 1901 - Clark Gable, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1960) 1902 - Langston Hughes, Amerikalı yazar (ö. 1967) 1905 - Emilio Gino Segrè, İtalyan fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1989) 1906 - Hildegarde, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2005) 1908 - George Pal, Macar yönetmen ve yapımcı (ö. 1980) 1909 - George Beverly Shea, Kanadalı şarkıcı (ö. 2013) 1910 - Sabire Aydemir, Türk veteriner hekim (ö. 1991) 1914 - Jale İnan, Türk arkeolog (ö. 2001) 1915 - Stanley Matthews, İngiliz futbolcu (ö. 2000) 1915 - Alicia Rhett, Amerikalı oyuncu ve ressam (ö. 2014) 1918 - Muriel Spark, İskoç yazar (ö. 2006) 1922 - Renata Tebaldi, İtalyan soprano (ö. 2004) 1924 - H. Richard Hornberger, Amerikalı yazar (ö. 1997) 1928 - Muzaffer Buyrukçu, Türk yazar (ö. 2006) 1928 - Stuart Whitman, Amerikalı oyuncu (ö. 2020) 1930 - Shahabuddin Ahmed, Bangladeş'in Başbakanı 1931 - Boris Yeltsin, Rus devlet adamı (ö. 2007) 1932 - Yılmaz Atadeniz, Türk yönetmen, senarist ve yapımcı 1933 - Wendell Anderson, Amerikalı bürokrat (ö. 2016) 1934 - Berke Vardar, Türk dilbilimci (ö. 1989) 1936 - Tuncel Kurtiz, Türk sinema, tiyatro ve seslendirme sanatçısı (ö. 2013) 1939 - Claude François, Fransız pop şarkıcısı ve söz yazarı (ö. 1978) 1942 - Bibi Besch, Amerikalı aktris (ö. 1996) 1942 - Vural Öger, Türk kökenli Alman politikacı ve iş insanı 1949 - Vedat Ahsen Coşar, Türk avukat 1950 - Ali Haydar Konca, Türk siyasetçi 1950 - Erol Togay, Türk futbolcu (ö. 2012) 1950 - Mustafa Kaplakaslan, Türk futbolcu 1952 - Engin Ardıç, Türk gazeteci (ö. 2023) 1952 - Ferit Mevlüt Aslanoğlu, Türk siyasetçi (ö. 2014) 1957 - Derya Baykal, Türk oyuncu 1964 - Andreas Herder, Alman oyuncu 1965 - Brandon Lee, Çin kökenli Amerikalı aktör (ö. 1993) 1965 - Jarozlaw Araskiewicz, Polonyalı futbolcu 1966 - Michelle Akers, eski Amerikalı kadın millî futbolcu 1967 - Azer Bülbül, Türk arabesk ve fantezi müzik sanatçısı (ö. 2012) 1968 - Lisa Marie Presley, Amerikalı rock şarkıcısı (Elvis Presley'nin kızı) (ö. 2023) 1969 - Gabriel Batistuta, Arjantinli futbolcu 1970 - Asuman Dabak, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısı 1970 - Malik Sealy, Amerikalı basketbol (NBA) oyuncusu (ö. 2000) 1971 - Michael C. Hall, Amerikalı oyuncu 1977 - Sergio Aragoneses, eski İspanyol futbolcu 1980 - Florin Bratu, Rumen futbolcu 1980 - Kenan Hasagić, Bosnalı futbolcu 1980 - Liasos Luka, Kıbrıs Rumu futbolcu 1981 - Gustaf Norén, İsveçli müzisyen ve Mando Diao grubunun gitaristi 1982 - Michael Fink, Alman futbolcu 1984 - Darren Fletcher, İskoç futbolcu 1985 - Mason Moore, Amerikalı porno yıldızı 1989 - Lamine Koné, Fildişili futbolcu 1990 Bige Önal, Türk oyuncu Belfu Benian, Türk oyuncu Herciana Matmuja, Arnavut şarkıcı ve söz yazarı Dan Gosling, İngiliz futbolcu Duje Čop, Hırvat futbolcu Serdar Eylik, Türk futbolcu 1994 - Harry Styles, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve One Direction üyesi 1995 - Oliver Heldens, Hollandalı DJ 1997 - Park Ji-hyo, Güney Koreli şarkıcı 2002 - Aleyna Özkan, Türk yüzücü Ölümler 1222 - I. Aleksios, 1204 yılından 1222 yılına kadar Trabzon İmparatorluğu'nun ilk imparatorudur (d. 1182) 1290 - Müziddin Keykubad, Delhi Sultanlığı hükümdarı (d. 1269) 1328 - IV. Charles, Fransa Kralı (d. 1294) 1522 - Girolamo Aleandro, İtalyan akademisyen, hümanist, Kardinal (d. 1480) 1691 - VIII. Alexander, Papa (d. 1650) 1705 - Sophie Charlotte, Braunschweig ve Lüneburg düşesi (d. 1668) 1733 - II. August, Lehistan kralı (d. 1670) 1818 - Giuseppe Gazzaniga, İtalyan opera bestecisi (d. 1743) 1851 - Mary Shelley, İngiliz yazar (d. 1797) 1873 - Matthew Fontaine Maury, Amerikalı astronom, deniz subayı, tarihçi, oşinograf, meteorolog, haritacı, jeolog ve eğitimci (d. 1806) 1882 - Antoine Bussy, Fransız kimyager (d. 1794) 1903 - George Gabriel Stokes, Fransız fizikçi (d. 1819) 1905 - Oswald Achenbach, Alman doğa ressamı (d. 1827) 1916 - Yusuf İzzeddin Efendi, Osmanlı şehzade (d. 1857) 1922 - William Desmond Taylor, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (d. 1872) 1944 - Piet Mondrian, Hollandalı ressam (d. 1872) 1945 - Bogdan Filov, Bulgar arkeolog, sanat tarihçisi ve politikacı (d. 1883) 1966 - Buster Keaton, Amerikalı oyuncu (d. 1895) 1976 - Werner Heisenberg, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1901) 1979 - Abdi İpekçi, Türk gazeteci ve yazar (suikast sonucu) (d. 1929) 1979 - Niyazi Akıncıoğlu, Türk şair (d. 1919) 1981 - Ayşe Saffet Alpar, Türk kimyacı ve Türkiye'nin ilk kadın rektörü (d. 1903) 1988 - Heather O'Rourke, Amerikalı oyuncu (d. 1975) 1999 - Barış Manço, Türk müzisyen (d. 1943) 2002 - Hildegard Knef, Alman aktris, şarkıcı ve yazar (d. 1925) 2002 - Aykut Barka, Türk jeolog (d. 1951) 2002 - Daniel Pearl, Amerikalı gazeteci (d. 1963) 2003 - Kalpana Chawla, Hint asıllı Amerikalı astronot (d. 1962) 2003 - İlan Ramon, İsrail Devleti'nin uzaya gönderdiği ilk astronot olan İsrail Hava Kuvvetleri'nin savaş pilotu (d. 1954) 2003 - Rick Husband, Amerikalı astronot (d. 1957) 2003 - Michael P. Anderson, ABD Hava Kuvvetleri memuru ve NASA astronotu (d. 1959) 2003 - Muzaffer Akdoğanlı, Türk siyasetçi (d. 1922) 2004 - Ewald Cebula, Polonyalı eski millî futbolcu (d. 1917) 2004 - Süha Arın, Türk belgesel sinemacı (d. 1942) 2005 - John Vernon, Kanadalı oyuncu (d. 1932) 2007 - Gian Carlo Menotti, İtalyan asıllı Amerikalı besteci (d. 1911) 2010 - Steingrímur Hermannsson, İzlandalı siyasetçi (d. 1928) 2010 - Justin Mentell, Amerikalı oyuncu ve model (d. 1982) 2011 - Knut Risan, Norveçli ünlü oyuncu (d. 1930) 2011 - Galip Boransu, Türk piyanist, keyboard, vokal (d. 1950) 2012 - Wislawa Szymborska, Polonyalı şair (d. 1923) 2012 - Angelo Dundee, Amerikalı boks antrenörü (d. 1921) 2012 - Don Cornelius, Amerikalı Tv programcısı, yazar ve yapımcı (d. 1936) 2013 - Ed Koch, Amerikalı siyasetçi (d. 1924) 2013 - Robin Sachs, İngiliz sinema ve Tv oyuncusu (d. 1951) 2014 - Luis Aragonés, İspanyol futbolcu ve teknik direktör (d. 1938) 2014 - Maximilian Schell, Avusturyalı oyuncu, yönetmen ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1930) 2014 - Vasili Petrov, Kızıl Ordu'nun komutanlarından biri ve Sovyetler Birliği Mareşali (d. 1917) 2014 - Tony Hateley, İngiliz futbolcu (d. 1941) 2015 - Udo Lattek, Alman teknik direktör ve eski futbolcu (d. 1935) 2015 - Aldo Ciccolini, İtalyan-Fransız piyanist (d. 1925) 2015 - Monty Oum, Amerikalı web-bazlı animatör ve yazar (d. 1981) 2016 - Ali Beratlıgil, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1931) 2016 - Paul Pholeros, Avustralyalı mimar (d. 1953) 2016 - Filiz Bingölçe, Türk Gazeteci, yazar, sözlükçü, yayımcı ve belgesel film yönetmeni (d. 1965) 2017 - Étienne Tshisekedi, Demokratik Kongolu siyasetçi (d. 1932) 2017 - Cor van der Hoeven, Eski Hollandalı millî futbolcu (d. 1921) 2017 - Stig Grybe, İsveçli aktör ve komedyen (d. 1928) 2017 - Lars-Erik Berenett, İsveçli ünlü aktör (d. 1942) 2017 - Desmond Carrington, Britanyalı oyuncu, radyocu ve sunucu (d. 1926) 2017 - Sandy Gandhi, Avustralyalı komedyen ve köşe yazarı (d. 1958) 2018 - Fidel Castro Díaz-Balart, Kübalı nükleer fizikçi ve devlet görevlisi (d. 1949) 2018 - Dennis Edwards, Amerikalı siyahi soul müziği ve blues şarkıcısı (d. 1943) 2018 - Édouard Ferrand, Fransız siyasetçi (d. 1965) 2018 - Su Bai, Çinli arkeolog (d. 1922) 2018 - Ömer Aggad, Filistin asıllı Suudi Arap hayırsever ve iş insanı (d. 1927) 2019 - Clive Swift, İngiliz oyuncu, komedyen ve söz yazarı (d. 1936) 2019 - Jeremy Hardy, İngiliz komedyen ve oyuncu (d. 1961) 2019 - Ursula Karusseit, Alman oyuncu (d. 1939) 2019 - Lisa Seagram, Amerikalı oyuncu (d. 1936) 2019 - Les Thornton, İngiliz profesyonel güreşçi (d. 1934) 2019 - Conway Berners-Lee, İngiliz matematikçi ve bilgisayar mühendisi (d. 1921) 2020 - Andy Gill, İngiliz post-punk gitaristi ve müzik yapımcısı (d. 1956) 2020 - Péter Andorai, Macar oyuncu (d. 1948) 2020 - Leons Briedis, Leton şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat eleştirmeni ve yayıncı (d. 1949) 2020 - Lev Mayorov, Azeri profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1969) 2020 - Lila Garrett, Amerikalı radyo sunucusu ve senarist (d. 1925) 2020 - Ömer Dönmez, Türk oyuncu (d. 1959) 2021 - Soraya Abdullah, Endonezyalı aktris (d. 1978) 2021 - Dustin Diamond, Amerikalı aktör, yönetmen, müzisyen ve komedyen (d. 1977) 2021 - Jean-Pierre Jossua, Dominikan Rahibi, Fransız yazar, eğitimci ve Katolik ilahiyatçı (d. 1930) 2021 - Abd el-Sattar Kasım, Filistinli yazar (d. 1948) 2021 - Viktor Koval, Sovyet-Rus yazar, şair, sanatçı ve aktör (d. 1947) 2021 - Temur Tsiklauri, Gürcü pop şarkıcısı, aktör (d. 1946) 2021 - Cynthia Turner,' Maltalı bir piyanistti (d. 1932) 2022 - Lütfullah Safi Gülpayegani, İranlı Şii merci (d. 1919) 2022 - Paolo Graziosi, İtalyan aktör (d. 1940) 2022 - Shintarō Ishihara, Japon siyasetçi ve yazar (d. 1932) 2022 - Tito Stagno, İtalyan haber sunucusu ve gazeteci (d. 1930) 2022 - Maurizio Zamparini, İtalyan iş insanı ve spor yöneticisi (d. 1941) 2023 - Renato Benaglia, İtalyan profesyonel futbolcu ve teknik adam (d. 1938) 2023 - Benny Dollo, Endonezyalı teknik direktör (d. 1950) 2023 - Leonard Pietraszak, Polonyalı aktör (d. 1936) Tatiller ve özel günler Fırtına: Hamsi Fırtınası Kaynakça 0201 01


text: Olaylar 506 - Vizigotların sekizinci kralı II. Alaric, "Roma hukukunun" bir koleksiyonu olan Alaric'in Dua Kitabı'nı (Breviarium Alaricianum veya Lex Romana Visigothorum) ilan etti. 880 - Lüneburg Fundalığı Savaşı: Fransa Kralı III. Louis, Saksonya'daki Lüneburg Fundalığında İskandinav Büyük Kafir Ordusu tarafından mağlup edildi. 962 - Translatio imperii: Papa XII. John, yaklaşık 40 yıldır ilk Kutsal Roma İmparatoru olan Kutsal Roma İmparatoru I. Otto'yu taçlandırdı. 1032 - Kutsal Roma İmparatoru II. Conrad, Burgundiya kralı oldu. 1141 - İngiltere Kralı Stephen'ın yenildiği ve İmparatoriçe Matilda'nın müttefikleri tarafından ele geçirildiği Lincoln Savaşı oldu. 1207 - Bugünkü Letonya ve Estonya'dan oluşan Terra Mariana kuruldu. 1438 - Transilvanya köylü isyanının dokuz lideri Torda'da idam edildi. 1461 - Güller Savaşları: Mortimer Haçı Savaşı İngiltere, Herefordshire'da yapıldı. 1536 - İspanyol Pedro de Mendoza, günümüzde Arjantin'in başkenti olan Buenos Aires'i kurdu. 1645 - Üç Krallık Savaşları: Inverlochy Savaşı, İskoçya'da yapılır. 1653 - Yeni Amsterdam (daha sonra New York olarak değiştirildi) kuruldu. 1709 - Alexander Selkirk, 4 sene 4 ay Şili sahiline 400 mil uzaklıktaki bir adada tek başına yaşadıktan sonra kurtarıldı. Daniel Defoe'nun Robinson Crusoe adlı kitabına model olmuştur. 1848 - Meksika-Amerika Savaşı: Guadalupe Hidalgo Antlaşması imzalandı. 1848 - Kaliforniya'da altına hücum başladı. Servet arayan Çinli göçmenlerle dolu ilk gemi San Francisco'ya vardı. 1850 - Brigham Young, Fort Utah'daki Savaş'ta Timpanogolara savaş ilan eder. 1868 - İmparatorluk yanlısı güçler Osaka Kalesi'ni Tokugawa şogunluğundan ele geçirdi ve yaktı. 1876 - MLB'un Baseball Profesyonel Beyzbol Kulüpleri Ulusal Ligi kuruldu. 1880 - Cadde ve sokakların gece aydınlatılması uygulamasına ilk defa Wabash'ta (Hindistan) başlandı. 1887 - Punxsutawney, Pennsylvania'da ilk Dağ Sıçanı Günü kutlanır. 1899 - Melbourne'da düzenlenen Avustralya Özel Kişiler Konferansı, Avustralya'nın başkenti Canberra'nın Sydney ile Melbourne arasında yer almasına karar verir. 1901 - Kraliçe Victoria'nın cenaze töreni gerçekleştirilir. 1909 - Paris Film Kongresi açılıyor. Avrupalı üreticilerin Birleşik Devletler'deki MPCC karteline bir eşdeğer oluşturma girişimi. 1913 - Grand Central Terminal New York City'de açılır. 1914 - İstanbul'da Elektrikli Tramvay İşletmesi açıldı. 1920 - Tartu Barış Antlaşması Estonya ile Rusya arasında imzalandı. 1922 - James Joyce'un en önemli eseri olan Ulysses yayımlandı. Kitabın yayımlandığı bu gün, aynı zamanda İrlandalı yazarın doğum günüdür. 1924 - Sovyetler Birliği'nde Vladimir İlyiç Lenin'in ölümüyle boşalan Komiserler Konseyi Başkanlığı'na, Aleksey İvanoviç Rikov getirildi. 1925 - Nome'a Serum Koşusu: Köpek kızakları, Iditarod yarışına ilham veren difteri serumuyla Nome, Alaska'ya ulaşıyor. 1928 - Ankara Çimento Fabrikası açıldı. 1934 - Amerika Birleşik Devletleri İhracat-İthalat Bankası kuruldu. 1935 - Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulu kuruldu. 1935 - İlk yalan makinesi, Leonarde Keeler tarafından denendi. 1938 - Bursa Merinos Fabrikası, Atatürk tarafından törenle açıldı. 1942 - Osvald Grubu, Vidkun Quisling'in başkan oluşunu protesto etmek için Norveç'teki ilk aktif Nazi karşıtı direniş olayından sorumlu oldu. 1943 - II. Dünya Savaşı: Stalingrad Muharebesi'nin ardından son Alman 6. Ordu birlikleri de Sovyet birliklerine teslim oldu. 1957 - İstanbul İşçi Sendikaları Birliği bir bildiri yayımlayarak grev hakkı istedi. İstanbul İşçi Sendikaları Birliği'ne 47 sendika bağlıydı. 1958 - Ünlü soprano Maria Callas, Roma'da Vincenzo Bellini'nin Norma operasının galasında hastalığını ileri sürerek konser bitmeden sahneyi terk etti. 1959 - Hindistan'da Kongre Partisi liderliğine İndira Gandhi seçildi. İndira Gandhi Hindistan'da parlamenter sistemin kurucusu Cavaharlal Nehru'nun kızı. 1959 - Sovyetler Birliği'nin kuzeyindeki Ural Dağları'nda dokuz deneyimli kayakçı gizemli koşullar altında ölür. 1962 - 400 yıl sonra ilk kez Neptün ve Plüton aynı hizaya geldiler. 1966 - Pakistan, 1965 Hint-Pakistan Savaşı'ndan sonra Keşmir ile altı maddelik bir gündem önerdi. 1967 - American Basketball Association (ABA) kuruldu. ABA, 1976 yılında NBA ligine dahil olarak faaliyetine son vermiştir. 1967 - Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına, Başbakanlık Özel Teknik Müşaviri Turgut Özal getirildi. 1971 - İdi Amin, Uganda'da bir darbe ile iktidarı ele geçirdi. 1971 - Sulak alanların korunması ve sürdürülebilir kullanımı için uluslararası Ramsar Sözleşmesi Mazandaran, Ramsar, İran'da imzalandıı. 1974 - F-16 Savaşan Şahinler ABD'de ilk uçuşunu yaptı. 1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Ankara'da silahlı bir gruba müdahale eden askerlerden Piyade Er Zekeriya Önge, sol görüşlü militan Erdal Eren tarafından vurularak öldürüldü. Kalaslar arasında saklanan Eren, silahıyla beraber yakalandı. 1980 - Raporlar, FBI'ın Abscam operasyonunda yozlaşmış olduğu iddia edilen Kongre Üyelerini hedef aldığını ortaya çıkarır. 1981 - Millî Güvenlik Konseyi, eski sosyal güvenlik bakanlarından Hilmi İşgüzar'ı, hakkındaki iddiaların incelenmesi için Yüce Divan'a sevk etmeyi kararlaştırdı. 1982 - Suriye'nin büyük şehirlerinden Hama'da, Müslüman Kardeşler örgütüne yönelik büyük bir operasyon yapıldı. Operasyonda binlerce kişi yaşamını yitirdi. Bu olay tarihe Hama Katliamı olarak geçti. 1984 - Vergi iadesine ilişkin yasa yürürlüğe girdi. Böylece 1 Ocak 1984 tarihinden itibaren ücretlilerin, memurların, emeklilerin, bunların eş ve çocuklarının ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının kira giderleri hariç, ev eşyaları, yiyecek ve giyecek için yaptıkları harcamalar ile eğitim ve sağlık harcamaları vergi iadesine tabi olacak. 1987 - 1986 Halk Gücü Devrimi'nden sonra Filipinler yeni bir anayasa çıkardı. 1989 - Son SSCB askeri birliği de Kabil'i terk etti. Böylece Afganistan'daki dokuz yıllık Rus işgali sona ermiş oldu. 1990 - Güney Afrika Devlet Başkanı De Klerk, Afrika Ulusal Kongresi'ne konulan 30 yıllık yasağı kaldırdı. Aralarında Nelson Mandela'nın da bulunduğu siyasi mahkûmların en kısa sürede serbest bırakılacağını söyledi. 1991 - Silopi ve Cizre'ye gazetecilerin girmesi yasaklandı. 1995 - İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi, Düşünce Özgürlüğü ve Türkiye adlı kitabı toplatma kararı aldı. 1995 - Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Et ve Balık Kurumu'nu 2 yıl hiç ödemesiz 1,5 trilyona Hak-İş'e bağlı Öz Tütün, Müskirat, Gıda Sanayii ve Yardımcı İşçileri Sendikası'na sattı. 1997 - Ankara Sincan'da Refah Partili belediyenin düzenlediği "Kudüs Gecesi" tepkiye yol açtı. Türkiye, Sincan'daki konuşması nedeniyle İran'ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Rıza Bagheri'yi resmen protesto etti. 2000 - Fildişi Sahili millî futbol takımı, Afrika Kupası'nın ilk turunda elenince, ülkenin diktatörü futbolcuların tümünü bir askeri kampa hapsettirdi. 2000 - Texas Instruments tarafından geliştirilen DLP CINEMA teknolojisi ile Philippe Binant tarafından gerçekleştirilen Avrupa'daki (Paris) ilk dijital sinema projeksiyonu. 2002 - Orange Prensi Willem-Alexander ve Máxima Zorreguieta Cerruti'nin düğünü. 2004 - Konya'nın Selçuklu ilçesinde bulunan 11 katlı Zümrüt Apartmanı, yapım hatası nedeniyle çöktü: 92 kişi öldü. 2004 - İsviçreli tenisçi Roger Federer, yeni bir rekor olan 237 hafta tutacağı bir pozisyon olan 1 numaralı tek erkekler oyuncusu oldu. 2005 - Kanada Hükûmeti, Resmî Evlilik Yasası'nı çıkarır. Bu yasa 20 Temmuz 2005'te aynı cinsiyetten evliliği yasallaştırarak yasalaşacaktı. 2007 - Birleşmiş Milletler "İklim Raporu" açıklandı. Küresel ısınmanın insan yaşamını tehdit ettiği uyarısı yapıldı. 2007 - İtalyan futbolunun en üst basamağı olan Serie A'da Catania ile Palermo arasındaki Sicilya derbisinde çatışma çıktı, polis memuru Filippo Raciti hayatını kaybetti. Bu olay İtalya'daki stadyum düzenlemelerinde büyük değişikliklere yol açtı. 2009 - Ergenekon davası kapsamında 41’i tutuklu 86 sanığın yargılandığı davanın 46. duruşmasında ifade veren Sami Hoştan, "Susurluk kazasındaki kayıp çanta bende." dedi. 2012 - MV Rabaul Queen feribotu, Papua Yeni Gine kıyılarında, Finschhafen bölgesi yakınlarında battı ve tahmini olarak 146-165 kişi öldü. Doğumlar 137 - Didius Julianus, Roma İmparatoru (ö. 193) 1208 - Jaime I (Fatih Jaime), Aragon Kralı (ö. 1276) 1455 - Johan, Danimarka kralı (ö. 1513) 1487 - János Zápolya, Erdel Voyvodası ve Macaristan Kralı (ö. 1540) 1503 - Katherine Tudor, VII. Henry ve Yorklu Elizabeth'in sekizinci ve son çocukları (ö. ?) 1522 - Lodovico Ferrari, İtalyan matematikçi (ö. 1565) 1526 - Konstanty Wasyl Ostrogski, Lehistan-Litvanya Birliği'ne mensup Ortodoks prens (ö. 1608) 1649 - XIII. Benedictus, İtalyan Papa (ö. 1730) 1650 - VIII. Alexander, Papa (ö. 1691) 1700 - Johann Christoph Gottsched, Alman yazar (ö. 1766) 1717 - Ernst Gideon von Laudon, Avusturyalı asker (ö. 1790) 1754 - Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, Fransız siyaset adamı (ö. 1838) 1766 - William Townsend Aiton, İngiliz botanikçi (ö. 1849) 1767 - Johann Heinrich Friedrich Link, Alman doğabilimci ve botanikçi (ö. 1851) 1791 - William Elford Leach, İngiliz etnomolog, zoolog ve ansiklopedist (ö. 1836) 1802 - Jean Baptiste Boussingault, Fransız kimyacı (ö. 1887) 1818 - Joseph Weydemeyer, Prusya ve ABD ordusunda subay, gazeteci, siyasetçi ve Marksist devrimci (ö. 1866) 1827 - Oswald Achenbach, Alman doğa ressamı (ö. 1905) 1838 - Vasili Vasilyevski, Rus tarihçi (ö. 1899) 1844 - William Arnson Willoughby, Amerikalı doktor ve siyaset adamı (ö. 1908) 1849 - William Jay Gaynor, Amerikalı siyasetçi (ö. 1913) 1865 - Ćiro Truhelka, Hırvat arkeolog ve tarihçi (ö. 1942) 1866 - Enrique Simonet, İspanyol ressam (ö. 1927) 1871 - Joe Roberts, Amerikan sessiz sinema oyuncusu (ö. 1923) 1873 - Konstantin von Neurath, Nazi Almanyası'nın Dışişleri Bakanı (ö. 1956) 1882 - James Joyce, İrlandalı yazar (ö. 1941) 1882 - Friedrich Dollmann, Nazi Almanyası generali (ö. 1944) 1882 - Marigo Posio, Arnavut Ulusal Uyanış ve Bağımsızlık Hareketi'nin aktivisti (ö. 1932) 1885 - Mikhail Frunze, Sovyet askerlik teorisyeni ve Kızıl Ordu'nun kurucularından (ö. 1925) 1885 - Henry Hugh Gordon Stoker, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1966) 1886 - Frank Lloyd, Britanyalı film yönetmeni, yapımcısı ve senarist (ö. 1960) 1887 - Ernst Hanfstaengl, Adolf Hitler için çalışan yabancı basın sekreteri (ö. 1975) 1887 - Noah Young, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1958) 1889 - Jean de Lattre de Tassigny, Fransız Mareşal (ö. 1952) 1891 - Antonio Segni, İtalya Cumhurbaşkanı (ö. 1972) 1893 - Damdin Sühbatur, Moğol Halk Partisi kurucusu ve komünist lider (ö. 1923) 1893 - Dick Pym, İngiliz millî kaleci (ö. 1988) 1894 - Safiye Ali, Türk tıp doktoru (ö. 1952) 1894 - Evelyn Ellis, Amerikalı oyuncu (ö. 1958) 1895 - Friedrich Jeckeln, SS-Obergruppenführer ve SS ve polis lideri (ö. 1946) 1895 - George Halas, Amerikalı Amerikan futbolu oyuncusu, koçu ve takım sahibi (ö. 1983) 1896 - Kazimierz Kuratowski, Polonyalı matematikçi ve mantıkçı (ö. 1980) 1902 - Alvarez Bravo, Meksikalı fotoğrafçı (ö. 2002) 1905 - Ayn Rand, Rus asıllı Amerikalı yazar (ö. 1982) 1911 - Alfred Preis, Avusturyalı mimar (ö. 1993) 1926 - Valéry Giscard d'Estaing, Fransız politikacı (ö. 2020) 1928 - Ciriaco de Mita, İtalyan siyasetçi (ö. 2022) 1932 - Şekip Ayhan Özışık, Türk besteci (ö. 1981) 1936 - Metin Oktay, Türk futbolcu (ö. 1991) 1937 - Zacharie Noah, Kamerunlu futbolcu (ö. 2017) 1938 - Ayla Gürses, Türk ses sanatçısı (Yıldırım Gürses'in eşi) (ö. 2015) 1939 - Dale T. Mortensen, Amerikalı ekonomist (ö. 2014) 1942 - Graham Nash, İngiliz müzisyen, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı 1943 - Özden Örnek, Türk asker ve Türk Deniz Kuvvetleri'nin 20. Komutanı (ö. 2018) 1945 - Kerem Yılmazer, Türk tiyatrocu (ö. 2003) 1946 - Salih Kalyon, Türk oyuncu 1947 - Farrah Fawcett, Amerikalı oyuncu (ö. 2009) 1952 - Carol Ann Susi, Amerikalı aktris (ö. 2014) 1952 - Park Geun-hye, Güney Kore Cumhurbaşkanı 1956 - Adnan Oktar, Türk yazar 1958 - George Grigore, Rumen yazar, tercüman, araştırmacı ve doğu bilimci 1961 - Kenan Çamurcu, Türk millî halterci, gazeteci ve siyasetçi 1962 - Philippe Claudel, Fransız yazar, senarist ve film yönetmeni 1962 - Andy Fordham, İngiliz profesyonel dart oyuncusu 1963 - Eva Cassidy, Amerikalı şarkıcı (ö. 1996) 1963 - Andrej Kiska, Slovakyalı bir hayırsever, girişimci ve siyasetçi 1969 - Dana International, İsrailli şarkıcı-şarkı yazarıdır 1970 - Jennifer Westfeldt, Amerikalı oyuncu ve senarist 1971 - Arly Jover, İspanyol oyuncu ve dansçıdı 1972 - Nilgül Badakal, Türk şarkıcı 1977 - Shakira, Kolombiyalı şarkıcı 1977 - Libor Sionko, Çek eski millî futbolcudur. 1979 - Fani Halkia, Yunan atlet 1980 - Oleguer Presas, İspanyol futbolcudur 1981 - Emre Aydın, Türk pop rock sanatçısı 1983 - Eypio, Türk rap sanatçısı 1983 - Carolina Klüft, İsveçli dünya, Olimpiyat ve Avrupa şampiyonu heptatlettir 1985 - Silvestre Varela, Portekizli millî futbolcudur 1986 - Gemma Arterton, İngiliz aktris, aktivist ve film yapımcısı 1987 - Faydee, Lübnan asıllı Avustralyalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı 1987 - Gerard Piqué, İspanyol futbolcu 1987 - Victoria Song Çinli şarkıcı 1988 - Zosia Mamet, Amerikalı oyuncu 1990 - Selahattin Paşalı, Türk oyuncu 1990 - Edin Višća, Bosnalı millî futbolcu 1991 - Nathan Delfouneso, İngiliz futbolcudur 1993 - Ravel Morrison, İngiliz futbolcudur 1996 - Paul Mescal, İrlandalı aktör 1996 - Harry Winks, İngiliz millî futbolcudur Ölümler 1218 - Rostovlu Konstantin, Vladimir prensi (d. 1186) 1250 - XI. Erik, İsveç Kralı (d. 1216) 1449 - İbn Hacer el-Askalanî, Arap hadis, fıkıh ve tefsir bilgini (d. 1372) 1594 - Giovanni Pierluigi da Palestrina, İtalyan kutsal müzik bestecisi ve müzikal kompozitör (d. 1525) 1704 - Guillaume de l'Hôpital, Fransız matematikçi (d. 1661) 1769 - XIII. Clemens, Papa (d. 1693) 1793 - William Aiton, İskoç botanikçi (d. 1793) 1805 - Thomas Banks, İngiliz heykeltıraş (d. 1735) 1836 - Letizia Ramolino, İtalyan asilzade, I. Napolyon'un annesi (d. 1750) 1891 - Kostaki Musurus Paşa, Rum asıllı Osmanlı paşası (d. 1807) 1893 - Carl Christoffer Georg Andræ, Danimarkalı siyasetçi ve matematikçi (d. 1812) 1907 - Dmitri Mendeleev, Rus kimyacı (d. 1834) 1917 - Zaynulla Rasulev, Başkurt dini lider (d. 1833) 1918 - John L. Sullivan, Amerikalı boksör (d. 1858) 1940 - Vsevolod Meyerhold, Rus tiyatro oyuncusu, yapımcı ve yönetmen (d. 1874) 1945 - Hüseyngulu Sarabski, Azeri operacı, oyuncu ve yönetmen (d. 1879) 1956 - Robert McAlmon, Amerikalı yazar, şair ve yayıncı (d. 1896) 1957 - Grigori Landsberg, Sovyet fizikçi (d. 1890) 1961 - Hovsep Orbeli, Sovyet şarkiyatçı ve akademisyen (d. 1887) 1966 - Hacı Ömer Sabancı, Türk iş insanı ve Sabancı Holding'in kurucularından (d. 1906) 1966 - Henry Hugh Gordon Stoker, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1885) 1969 - Boris Karloff, İngiliz oyuncu (d. 1887) 1970 - Bertrand Russell, İngiliz matematikçi, filozof ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1872) 1974 - Imre Lakatos, Macar filozof (d. 1922) 1974 - Orhan Avşar, Türk müzisyen (d. 1917) 1979 - Sid Vicious, Britanyalı müzisyen (d. 1957) 1980 - William Howard Stein, Amerikalı kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1911) 1980 - Zekeriya Önge, Türk asker (d. 1960) 1987 - Alistair MacLean, İskoçyalı romancı (d. 1922) 1988 - Marcel Bozzuffi, Fransız sinema oyuncusu (d. 1928) 1989 - Ondrej Nepela, Slovak buz patencisi (d. 1951) 1995 - Donald Pleasence, İngiliz oyuncu (d. 1919) 1996 - Gene Kelly, Amerikalı oyuncu (d. 1912) 1996 - Müfide İlhan, Türk öğretmen ve siyasetçi (d. 1911) 1998 - Haroun Tazieff, Fransız yanardağ bilimcisi ve yerbilimci (d. 1914) 2000 - Teruki Miyamoto, Japon eski millî futbolcu (d. 1940) 2005 - Max Schmeling, Alman boksör ve Dünya ağır sıklet şampiyonu (d. 1905) 2011 - Defne Joy Foster, Türk dizi oyuncusu, sunucu ve DJ (d. 1975) 2013 - John Kerr, Amerikalı oyuncudur (d. 1931) 2013 - Chris Kyle, Amerikalı keskin nişancı (d. 1974) 2014 - Eduardo Coutinho, Brezilyalı film yönetmeni, senarist ve aktör (d. 1933) 2014 - Philip Seymour Hoffman, Amerikalı oyuncu, yönetmen ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1967) 2014 - Rüştü Kazım Yücelen, Türk siyasetçi (d. 1948) 2015 - Andriy Kuzmenko, Ukraynalı şarkıcı (d. 1968) 2016 - İbrahim Arıkan, Türk iş insanı (d. 1941) 2016 - Bob Elliott, Amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1923) 2016 - Luiz Felipe Lampreia, Brezilyalı diplomat ve sosyolog (d. 1941) 2017 - José Antonio Alonso, İspanyol sosyalist siyasetçi, eski bakan (d. 1960) 2017 - Angelo Bissesarsingh, Trinidad ve Tobagolu tarihçi ve yazardır (d. 1982) 2017 - Predrag Matvejević, Bosna-Hersekli yazar ve Fransız dili ve edebiyatı profesörü (d. 1932) 2017 - Shunichiro Okano, Japon eski millî futbolcu ve teknik direktördür (d. 1931) 2017 - Miltos Papapostolu, Eski Yunan futbolcu ve teknik direktördür (d. 1935) 2017 - Jeff Sauer, Amerikalı eski buz hokeyi oyuncusu ve çalıştırıcı (d. 1943) 2017 - Ruan Posheng, Çinli siyasetçi ve bürokrat (ö. 1916) 2018 - Dave Barrett, Kanadalı siyasetçi (d. 1930) 2018 - John Huntsman Sr., Amerikalı İş insanı ve hayırseverdir (d. 1937) 2018 - Ole Thestrup, Danimarkalı oyuncu (d. 1948) 2019 - Catherine Burns, Amerikalı tiyatro, sinema, radyo ve televizyon oyuncusu (d. 1945) 2019 - Walter James Edyvean, Amerikan Roma Katolik piskopos (d. 1938) 2019 - Carol Emshwiller, Amerikalı yazar (d. 1921) 2020 - Bernard Ebbers, Kanadalı-Amerikalı iş insanı ve hükümlü (d. 1941) 2020 - Mad Mike Hoare, İrlandalı asker, serüvenci ve paralı asker (d. 1919) 2020 - Mike Moore, Yeni Zelandalı siyasetçi, sendikacı ve yazar (d. 1949) 2021 - Cecilia Guimarães, Portekizli aktris (d. 1927) 2021 - Millie Hughes-Fulford, Amerikalı tıbbi araştırmacı, moleküler biyolog ve NASA yükleme uzmanı (d. 1945) 2021 - Tom Moore, İngiliz Ordusu'nda görev almış eski rütbeli asker (d. 1920) 2021 - Fausta Morganti, San Marino'nun iki kaptan naibinden biriydi (d. 1944) 2022 - Monica Vitti, İtalyan sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931) 2023 - Solomon Perel, İsrailli bir yazar (d. 1925) 2023 - Barbara Wilk-Ślizowska, Polonyalı jimnastikçi (d. 1935) 2023 - John Zizioulas, Rum Ortodoks papazı ve teolog (d. 1931) Tatiller ve özel günler Dünya Sulak Alanlar Günü 0202 02


text: Olaylar 1451 - Osmanlı Padişahı II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmet), ikinci kez tahta geçti. 1509 - Portekiz İmparatorluğu Donanması ile Osmanlı, Venedik ve Ragusa destekli Memlûk Sultanlığı, Gucerat Sultanlığı ve Kalkülta Krallığı birleşik donanması arasında, Diu Muharebesi gerçekleşti. 1690 - Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk kâğıt para Massachusetts'de kullanılmaya başlandı. 1783 - Amerikan Bağımsızlık Savaşı: İspanya ABD'yi resmen tanıdı. 1815 - İlk peynir fabrikası, İsviçre'de kuruldu. 1916 - Kanada Ottawa'daki parlamento binası yandı. 1917 - I. Dünya Savaşı: ABD, Almanya ile diplomatik ilişkilerini kesti. 1928 - Hutbe, İstanbul'da Türkçe okunmaya başlandı. 1930 - Türk-Fransız Dostluk Antlaşması imzalandı. 1930 - Vietnam Komünist Partisi kuruldu. 1931 - Menemen Olayı hükümlülerinden 27 kişi bugün idam edildi. 1931 - Yeni Zelanda'da deprem: 258 kişi öldü. 1933 - Ankara-İstanbul arasında ilk deneme uçuşu yapıldı. 1945 - II. Dünya Savaşı: Japon İmparatorluğu tarafından Filipinler'in başkenti Manila'da Manila Katliamı başladı: 100.000 - 500.000 arasında sivil öldürüldü. 1957 - İzmir açıklarında Amerikan Hawel Lykes şilebiyle çarpışan "İzmir" yolcu gemisi battı. 244 yolcusu bulunan gemide, 4'ü yolcu 5 kişi öldü. 1962 - Amerika Birleşik Devletleri, Küba mallarına ambargo koydu. 1966 - SSCB'nin insansız uzay aracı Luna 9, Ay yüzeyine indi. 1969 - Yaser Arafat, Filistin Millî Kongresi Başkanlığına atandı. 1971 - 11 OPEC ülkesi, petrol alıcısı ülkeleri fiyatları artırmakla tehdit etti. 1972 - İran kar fırtınası başladı. 1975 - Kıbrıs Türk Havayolları, Türkiye-Kıbrıs seferlerini başlattı. 1976 - Şahabettin Ovalı, kan davasından bir kişiyi öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi. 1984 - Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığına bağlı tüm hastane ve doğum evlerinde kürtaja izin verildi. 1995 - Yazar Metin Kaçan ve spiker Alp Buğdaycı işkenceyle tecavüz gerekçesiyle tutuklandılar. 1997 - Pakistan'da altıncı genel seçimler yapıldı. 1998 - Türkiye, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (İLO) "Çocuk İşçi Çalıştırmayı Yasaklayan" iki maddesine imza attı. 2002 - Afyon'da merkez üssü Sultandağı olan 6 büyüklüğündeki depremde 43 kişi öldü, 318 kişi yaralandı. 2004 - Azeri petrolünü Türkiye ve dünya pazarına ulaştıracak Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı projesiyle ilgili kredi ve boru hattı geçişinde ev sahipliğiyle ilgili son anlaşmalar Bakü'de imzalandı. 2006 - Suudi Arabistan'dan Mısır'a gitmekte olan Al-Salam Boccaccio'98 adlı bir Mısır yolcu gemisi, Mısır'ın Hurgada limanına 40 mil kala, Kızıldeniz'de battı. Gemideki 1400 yolcudan 435'inin kurtarıldığı bildirildi. 2011 - Queensland ve Avustralya kıyılarında Yasi Dönence Kuşağı Kasırgası gerçekleşti. Doğumlar 1338 - Joan de Bourbon, Kral Charles V ile evlenerek Fransa Kraliçesi oldu (ö. 1378) 1721 - Friedrich Wilhelm von Seydlitz, bir Prusya subayı, korgeneral ve Prusya süvari generalleri (ö. 1773) 1757 - Constantin François de Chassebœuf, Fransız filozof, tarihçi, doğubilimci ve politikacı (ö. 1820) 1761 - Dorothea von Medem, Kurlandiya Düşesi (ö. 1821) 1795 - Antonio José de Sucre, Bolivya'nın ikinci devlet başkanı (ö. 1830) 1809 - Felix Mendelssohn Bartholdy, Alman besteci (ö. 1847) 1811 - Horace Greeley, ABD'li gazeteci (ö. 1872) 1815 - Edward James Roye, Liberyalı tüccar ve siyasetçi (ö. 1872) 1817 - Émile Prudent, Fransız piyanist ve besteci (ö. 1863) 1820 - Anthony W. Gardiner, Liberyalı hukukçu ve siyasetçi (ö. 1885) 1821 - Elizabeth Blackwell, Amerikalı tıpçı (ö. 1910) 1830 - Robert Gascoyne-Cecil, Birleşik Krallık Başbakanı (ö. 1903) 1859 - Hugo Junkers, Alman mühendis (ö. 1935) 1870 - Robert Ames Bennet, Amerikalı batı ve bilimkurgu yazarı 1874 - Gertrude Stein, Amerikalı romancı ve ozan (ö. 1946) 1881 - Yenovk Şahen, Ermeni aktör ve tiyatro oyuncusu (ö. 1915) 1883 - Camille Bombois, Fransız ressam (ö. 1970) 1887 - Georg Trakl, Avusturyalı şair (ö. 1914) 1889 - Risto Ryti, Finlandiyalı politikacı (ö. 1956) 1890 - Paul Scherrer, İsviçreli fizikçi (ö. 1969) 1894 - Norman Rockwell, Amerikalı ressam ve illüstratör (ö. 1978) 1895 - Richard Söderberg, Amerikalı güç mühendisi ve enstitü profesörü (ö. 1979) 1898 - Alvar Aalto, Fin mimar (ö. 1976) 1899 - Sadi Işılay, Türk besteci ve kemancı (ö. 1969) 1907 - James A. Michener, Amerikalı bir yazar (ö. 1997) 1909 - Simone Weil, Fransız yazar ve filozof (ö. 1943) 1911 - Jehan Alain, Fransız bestecisi ve orgcusu (ö. 1940) 1914 - Mary Carlisle, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2018) 1920 - Henry Heimlich, Amerikalı göğüs cerrahı ve tıp araştırmacısı (ö. 2016) 1920 - Morteza Motahhari, İranlı bilgin ve siyasetçi (ö. 1979) 1921 - Ralph Asher Alpher, Amerikalı kozmolojist (ö. 2007) 1923 - Françoise Christophe, Fransız oyuncu ve komedyen (ö. 2012) 1924 - Edward Palmer Thompson, İngiliz tarihçi (ö. 1993) 1925 - Shelley Berman, Amerikalı komedyen, oyuncu, yazar, senarist, eğitimci ve şair (ö. 2017) 1926 - Hans-Jochen Vogel, Alman bir avukat (ö. 2020) 1934 - Teoman Köprülüler, Türk siyasetçi (ö. 2003) 1937 - İrfan Atasoy, Türk oyuncu, yapımcı, senarist ve yönetmen (ö. 2022) 1938 - Victor Buono, Amerikalı aktör, komedyen (ö. 1982) 1939 - Michael Cimino, Akademi ödülü sahibi Amerikalı yönetmen (ö. 2016) 1941 - Dory Funk, Jr., emekli güreşçi ve bir eğitmen 1943 - Asaf Savaş Akat, Türk ekonomist ve akademisyen 1943 - Blythe Danner, Amerikalı oyuncu 1943 - Dennis Edwards, Amerikalı siyahi soul müziği ve blues şarkıcısı (ö. 2018) 1943 - Erick Haydock, İngiliz müzisyen ve gitarist (ö. 2019) 1943 - Seizō Fukumoto, Japon oyuncu (ö. 2021) 1944 - Fethi Heper, Türk futbolcu 1945 - Hakkı Bulut, Türk ses sanatçısı ve besteci 1945 - Dilek Türker, Türk oyuncu 1947 - Paul Auster, Amerikalı yazar 1948 - Henning Mankell, İsveçli yazar (ö. 2015) 1950 - Morgan Fairchild, Amerikalı oyuncu 1952 - Fatma Karanfil, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu 1955 - Bahadır Akkuzu, Türk müzisyen (ö. 2009) 1956 - Nathan Lane, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı 1957 - Ulrich Karger, Alman yazar 1958 - N. Gregory Mankiw, Amerikalı makroekonomist 1959 - Ferzan Özpetek, Türk yönetmen 1959 - Thomas Calabro, Amerikalı oyuncu 1960 - İlyas Tüfekçi, Türk futbolcu ve teknik direktör 1960 - Joachim Löw, Alman teknik direktör 1964 - Corinne Masiero, Fransız oyuncu 1968 - Vlade Divac, Sırp eski basketbolcu 1968 - Mervan Huri, Lübnanlı şarkıcı-şarkı yazarı 1969 - Beau Biden, Amerikalı politikacı ve avukat (ö. 2015) 1969 - Retief Goosen, Güney Afrikalı golfçü 1970 - Oscar Cordoba, Kolombiyalı futbol kalecisi 1971 - Metin Türkcan, Türk müzisyen ve gitarist 1972 - Canan Kaftancıoğlu, Türk tıp doktoru ve siyasetçi 1972 - Jesper Kyd, video oyunu ve film müziği bestecisi 1972 - Mart Poom, Eston futbolcu 1974 - Şahab Hüseyni, İranlı oyuncu, senarist ve yönetmen 1974 - Baraladei Daniel Igali, Kanadalı güreşçi 1974 - Miriam Yeung, Hong Konglu oyuncu ve şarkıcı 1975 - Markus Schulz, Alman DJ ve prodüktör 1976 - Isla Fisher, Avustralyalı oyuncu ve yazar 1976 - Ramón "Raymond" Luis Ayala Rodríguez, Porto Rikolu söz yazarı ve yapımcı 1980 - Ayça Işıldar Ak, Türk tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı 1982 - Rebecca Treston daha çok Becky Bayless olarak bilinen Amerikalı profesyonel güreşci 1982 - Anna Puu (doğum adı: Anna Emilia Puustjärvi), Fin pop şarkıcısı 1983 - Deniz Hakyemez, Türk voleybolcu 1984 - Elizabeth Anne Holmes, Amerikalı girişimci ve dolandırıcı 1984 - Matthew James Moy, Amerikalı aktör ve sanatçı 1985 - Justin Doellman, Amerikalı basketbolcu 1988 - Cho Kyuhyun, Koreli şarkıcı 1989 - Slobodan Rajkovic, Sırp millî futbolcu 1990 - Meng Jia, Çinli şarkıcı ve oyuncu 1990 - Sean Kingston, ABD'li bir rapçı 1991 - Stefan Hierländer, Avusturyalı futbolcu 1992 - Daniyar İsmayilov, Türkmen asıllı Türk millî halterci 1992 - Pyo Ye-jin, Güney Koreli oyuncu 1993 - Getter Jaani, Eston şarkıcı 1993 - Maxi Thiel, Alman futbolcu Ölümler 316 - Sebasteli Vlas, Sebaste (Sivas) piskoposu Ermeni aziz (d. 283) 1014 - Çatalsakal Sweyn, Danimarka Kralı, İngiltere Kralı ve Norveç Kralı (d. 960) 1116 - Coloman, Árpád Hanedanı hükümdarı (d. 1070) 1252 - Vladimir prensi Sviatoslav Vsevolodovich, Novgorod Prensi (d. 1196) 1428 - Ashikaga Yoshimochi, Ashikaga şogunluğunun ikinci şogunu (d. 1386) 1451 - II. Murat, Osmanlı'nın 6. Padişahı (d. 1404) 1468 - Johannes Gutenberg, Alman yayımcı (d. 1398) 1581 - Mahidevran Sultan, Kanuni Sultan Süleyman'ın hasekisi (d. ?) 1862 - Jean-Baptiste Biot, Fransız fizikçi (d. 1774) 1881 - John Gould, İngiliz ornitolog ve kuş ressamı (d. 1804) 1884 - Gotthilf Heinrich Ludwig Hagen, Alman fizikçi ve hidrolik mühendisi (d. 1797) 1896 - Jane Wilde, İrlandalı şair ve çevirmen (d. 1821) 1899 - Direktör Ali Bey, Tanzimat dönemi tiyatro yazarı (d. 1844) 1899 - Juliusz Kossak, Leh tarihi ressam ve çizim ustası (d. 1824) 1911 - Christian Bohr, Danimarkalı doktor (d. 1855) 1924 - Woodrow Wilson, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 28. Başkanı (d. 1856) 1935 - Hugo Junkers, Alman mühendis (d. 1859) 1946 - Carl Theodor Zahle, Danimarka başbakanı (d. 1866) 1946 - Friedrich Jeckeln, SS-Obergruppenführer ve SS ve polis lideri (d. 1895) 1950 - Karl Seitz, Avusturyalı siyasetçi ve devlet adamı (d. 1869) 1951 - Alfred A. Cohn, Amerikalı yazar, gazeteci, gazete editörü ve polis komiseri (d. 1880) 1952 - Harold L. Ickes, Amerikalı siyasetçi (d. 1874) 1955 - Vasili Blohin, Sovyet general (d. 1895) 1956 - Şerif İçli, Türk bestekâr (d. 1899) 1956 - Émile Borel, Fransız matematikçi ve siyasetçi (d. 1871) 1961 - Sadettin Kaynak, Türk besteci (d. 1895) 1970 - Ralph Hammeras, Amerikalı özel efekt tasarımcısı, görüntü ve sanat yönetmeni (d. 1894) 1975 - Ümmü Gülsüm, Mısırlı ses sanatçısı (d. 1898 veya 1904) 1976 - Kuzgun Acar, Türk heykeltıraş (d. 1928) 1989 - John Cassavetes, Yunan asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1929) 1997 - Bohumil Hrabal, Çek yazar (d. 1914) 2002 - Ali Ulvi Kurucu, Türk şair, yazar ve hafız (d. 1922) 2005 - Ernst Mayr, Alman-Amerikalı evrim biyoloğu (d. 1904) 2006 - İlhan Arakon, Türk sinema yönetmeni, yapımcı ve kameraman (d. 1916) 2007 - İsmet Giritli, Türk hukuk profesörü ve yazar (1961 Anayasası'nı hazırlayanlardan) (d. 1924) 2009 - Neriman Altındağ Tüfekçi, ilk kadın Türk Halk Müziği solisti ve ilk kadın şefi (d. 1926) 2010 - Richard Joseph McGuire, Amerikalı profesyonel basketbolcu ve koç (d. 1926) 2010 - Gilbert Harold "Gil" Merrick, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (d. 1922) 2010 - Georges Wilson, Fransız oyuncu (d. 1921) 2011 - Maria Schneider (doğum adıyla Marie Christine Gélin), Fransız oyuncu (d. 1952) 2012 - Ben Gazzara, İtalyan asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1930) 2013 - Peter Gilmore, Almanya kökenli Britanyalı oyuncu (d. 1931) 2013 - Péter Kozma ya da takma adıyla Arpad Miklos, Macar pornografik film oyuncusu ve escort (d. 1967) 2014 - Louan Gideon, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1955) 2015 - Martin John Gilbert, İngiliz tarihçi (d. 1936) 2015 - Ion Nunweiller, Rumen millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1936) 2016 - Joseph Francis "Joe" Alaskey III, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1952) 2016 - Mark Farren, İrlandalı eski futbolcu (d. 1982) 2016 - Balram Jakhar, Hint siyasetçi (d. 1923) 2016 - Suat Mamat, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1930) 2016 - Alba Solís, Arjantinli şarkıcı ve oyuncu (d. 1927) 2016 - Yasuo Takamori, Japon eski millî futbolcu (d. 1934) 2016 - Maurice White, Amerikalı soul, rock, reggae ve funk müziği sanatçısı (d. 1941) 2017 - Dritëro Agolli, Arnavut şair ve romancı (d. 1931) 2017 - Zoya Bulgakova, Sovyet Rus tiyatro oyuncusu (d. 1914) 2017 - Marisa Letícia Lula da Silva (doğum adı: Rocco Casa), eski Brezilya first lady'si (d. 1950) 2018 - Károly Palotai, Macar eski futbolcu ve futbol hakemi (d. 1935) 2018 - Rolf Zacher, Alman oyuncu (d. 1941) 2019 - Julie Adams, Amerikalı oyuncu (d. 1926) 2019 - Detsl, Rus hip hop-rap müzisyeni ve şarkıcısı(d. 1983) 2019 - Carmen Duncan, Avustralyalı oyuncu, eğitimci ve aktivist (d. 1942) 2019 - Bob Friend, Amerikalı eski beyzbolcu (d. 1930) 2019 - Kristoff St. John, Amerikalı oyuncu (d. 1966) 2019 - Jüri Pihl, Eston siyasetçidir (d. 1954) 2019 - Danny Williams, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (d. 1924) 2020 - Deborah Batts, Amerikalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1947) 2020 - Gene Reynolds, Amerikalı oyuncu, ödüllü senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1923) 2020 - Francis George Steiner, Fransız asıllı Amerikalı edebiyat eleştirmeni, filozof, roman yazarı, çevirmen ve eğitmen (d. 1929) 2021 - Ali Ensariyan, İranlı millî futbolcu (d. 1977) 2021 - Benito Boldi, İtalyan profesyonel futbolcu (d. 1934) 2021 - Anne Feeney, Amerikalı müzisyen, şarkıcı, söz yazarı, hukukçu ve aktivist (d. 1951) 2021 - Haya Harareet, İsrailli aktris (d. 1931) 2021 - Adelaide João, Portekizli aktris (d. 1921) 2021 - Jean-Daniel Simon, Fransız film yönetmeni, senarist ve aktör (d. 1942) 2021 - Marion Anthony (Tony) Trabert, Amerikalı tenisçi (d. 1930) 2022 - İrfan Atasoy, Türk oyuncu, yapımcı, senarist ve yönetmen (d. 1937) 2022 - Alex Ingram, İskoç eski futbolcu ve spor yöneticisi (d. 1945) 2022 - Ebu İbrahim el-Haşimi el-Kureyşi, IŞİD lideri (d. 1976) 2022 - Dieter Mann, Alman aktör (d. 1941) 2022 - Olcay Neyzi, Türk doktor ve İstanbul Tıp Fakültesi eski Pediatri Anabilim Dalı Başkanı (d. 1927) 2022 - Hristos Sarcetakis, Yunan siyasetçi ve hukukçu (d. 1929) 2023 - Erdinç Çelikkol, besteci ve ses sanatçısı (d. 1938) 2023 - Anthony Fernandes, Roma Katolik Kilisesi'ne bağlı Hint piskopos (d. 1936) 2023 - Paco Rabanne, Bask kökenli İspanyol moda tasarımcısı (d. 1934) 2023 - Sergio Solli, İtalyan aktör ve tiyatro yönetmeni (d. 1944) 2023 - Naďa Urbánková, Çek şarkıcı ve aktris (d. 1939) Tatiller ve özel günler 0203 03


text: Olaylar 211 - Roma İmparatoru Septimius Severus öldü. İmparatorluk, kavgacı ve huysuzlukları ile bilinen iki oğluna kaldı: Caracalla ve Publius Septimius Geta. 1783 - Amerikan Bağımsızlık Savaşı: İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ile olan düşmanlığına son verdiğini resmen ilan etti. 1789 - George Washington, ABD'nin ilk Başkanı seçildi. 1792 - George Washington, ikinci dönemde yeniden ABD Başkanlığına seçildi. 1794 - Fransa, tüm sömürgelerinde köleliği yasakladı. 1899 - Filipinler - ABD savaşı başladı. 1902 - Paris'te, Birinci Jön Türk Kongresi yapıldı. 1917 - İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin önde gelen isimlerinden Talat Paşa, sadrazam oldu. 1923 - Lozan Konferansı, tarafların uzlaşamamaları nedeniyle kesildi. 1926 - İskilipli Mehmed Âtıf'ın idamı. 1927 - İngiliz Malcolm Campbell "Bluebird" adlı otomobili ile saatte 281,4 km hız yaparak dünya rekoru kırdı. 1928 - Avusturyalı Naziler, siyahi sanatçı Josephine Baker'i protesto etti. 1932 - Kış Olimpiyat Oyunları Lake Placid'de (New York) başladı. 1936 - Radyum E sentetik olarak elde edilmiş ilk radyoaktif element oldu. 1945 - Birleşik Krallık, Rusya ve ABD'nin bir araya geldiği Yalta Konferansı'nda 1 Mart'a kadar Almanya ve Japonya'ya savaş ilan eden devletlerin San Francisco'da yapılacak konferansa katılmalarına ve BM'ye kurucu üye olabilmeleri kararlaştırıldı. 1947 - Hatay ilinde yeradlarının Türkçeleştirilmesine karar verildi. 1947 - Isparta Senirkent'te, Jandarmanın bazı vatandaşlara işkence yaptığı ortaya çıktı. 1948 - Daha sonraları Sri Lanka adını alacak olan Seylan, İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrıldı. 1956 - Fazıl Hüsnü Dağlarca, Yedi Tepe Şiir Armağanı'nı kazandı. Şair, bu ödülü Asu adlı şiir kitabıyla aldı. 1957 - İlk nükleer denizaltı olan USS Nautilus (SSN-571), yüzeye hiç çıkmadan 60.000 deniz mili katederek, Jules Verne'in ünlü romanı "Denizler Altında Yirmi Bin Fersah"taki hayali Nautilus denizaltısının dayanıklılığı hayata geçirmiş oldu. 1964 - 20 Mayıs 1963 ayaklanması sanıklarından Talat Aydemir, Fethi Gürcan, Osman Deniz ve Erol Dinçer'in ölüm cezaları, TBMM'nde onaylandı. 1966 - All Nippon Havayollarına ait bir Boeing 727, Tokyo körfezine düştü: 133 kişi öldü. 1974 - Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu. 1975 - Türkiye çapında 1,5 saat süreyle elektrik kesintisi uygulanmaya başlandı. 1976 - Kış Olimpiyat Oyunları Innsbruck'ta (Avusturya) başladı. 1976 - Guatemala ve Honduras'taki 7,5 şiddetindeki depremde 22.778 kişi öldü. 1980 - Ebu'l-Hasan Beni Sadr, İran'nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. 1981 - Gro Harlem Brundtland, Norveç'in ilk kadın Başbakanı oldu. 1994 - İngiltere'de 17. yüzyıldan kalma tarihi parlamento binası yandı. 1999 - Hugo Chávez Frías, Venezuela Devlet Başkanı seçildi. 2000 - Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Yunanistan'a gitti. Cem, 40 yıl sonra Yunanistan'ı resmen ziyaret eden ilk Türk Dışişleri Bakanı oldu. 2003 - Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin yeni adı Sırbistan-Karadağ oldu. 3 Haziran 2006'da Karadağ'ın bağımsızlığını ilan etmesiyle, Sırbistan ve Karadağ iki bağımsız devlet haline geldi. 2004 - Facebook kuruldu. 2005 - Ukrayna'da yakalanan Bahçelievler katliamı sanıklarından Haluk Kırcı, Türkiye'ye iade edildi. 2020 - Van çığ faciası: Van, Bahçesaray'da çığ altında kalan vatandaşları kurtarmaya giden askerler ve kurtarma ekipleri de üzerlerine düşen çığın altında kaldı. Olayda 41 kişi öldü, 75 kişi yaralandı. 2023 - Casus balon krizi. ABD ordusu, Çin'e ait olan casus balonu füzeyle vurarak düşürdü. Doğumlar 1494 - Jean de Valette, Hospitalier Şövalyeleri tarikatın kahramanlarından biri (ö. 1568) 1573 - György Káldi, Macar Cizvit din adamı (ö. 1634) 1646 - Hans Assmann Freiherr von Abschatz, Alman lirik şair ve tercüman (ö. 1699) 1677 - Johann Ludwig Bach, Alman besteci (ö. 1731) 1696 - Marco Foscarini, Venedik Cumhuriyeti'nin 117'inci dükü (ö. 1763) 1746 - Tadeusz Kościuszko, Polonyalı asker ve Kościuszko Ayaklanması'nın lideri (ö. 1817) 1778 - Augustin Pyramus de Candolle, İsviçreli botanikçi (ö. 1841) 1799 - Almeida Garrett, Portekizli şair, romancı ve siyasetçi (ö. 1854) 1804 - Ulrike von Levetzow, Alman yazar (ö. 1899) 1824 - Max Bezzel, Alman satranç oyuncusu (ö. 1871) 1842 - Georg Brandes, Danimarkalı eleştirmen ve bilim insanı (ö. 1927) 1848 - Jean Aicard, Fransız yazar (ö. 1921) 1859 - Léon Duguit, Fransız kamu hukuku uzmanı (ö. 1928) 1862 - Hjalmar Hammarskjöld, İsveçli siyasetçi ve akademisyen (ö. 1953) 1868 - Constance Markievicz, İrlandalı devrimci ve yurtsever görüşe sahip süfrajet (ö. 1927) 1871 - Friedrich Ebert, Almanya'nın ilk Cumhurbaşkanı (ö. 1925) 1872 - Gotse Delçev, Bulgar devrimci (ö. 1903) 1875 - Ludwig Prandtl, Alman fizikçi (ö. 1953) 1878 - Zabel Yesayan, Ermeni romancı, şair ve öğretmen (ö. 1943) 1879 - Jacques Copeau, Fransız tiyatro yönetmeni, oyun yazarı, yapımcı ve aktör (ö. 1949) 1881 - Fernand Léger, Fransız heykeltıraş (ö. 1955) 1881 - Kliment Voroşilov, Sovyet asker ve siyasetçi (ö. 1969) 1885 - Hamâmîzâde İhsan Bey, Türk şair ve fıkra yazarı (ö. 1948) 1891 - Jüri Lossmann, Eston uzun mesafe koşucusu (ö. 1984) 1893 - Raymond Dart, Avustralyalı anatomist ve antropolog (ö. 1988) 1895 - V. Iyasu, Etiyopya'nın tac giymemiş imparatoru (ö. 1935) 1897 - Ludwig Erhard, Batı Almanya şansölyesi (ö. 1977) 1897 - Anna Pankratova, Sovyet tarihçi, eğitimci ve Rusya Bilimler Akademisi üyesi 1900 - Jacques Prévert, Fransız şair ve senarist (ö. 1977) 1902 - Charles Lindbergh, Birleşik Amerikalı pilot (ö. 1974) 1903 - Alexander Imich, Amerikalı parapsikolojist (ö. 2014) 1906 - Clyde Tombaugh, Amerikalı astronom (ö. 1997) 1906 - Dietrich Bonhoeffer, Alman teolog (ö. 1945) 1912 - Byron Nelson, Amerikalı golfçü (ö. 2006) 1913 - Rosa Parks, Amerikalı insan hakları savunucusu (ö. 2005) 1917 - Yahya Han, Pakistan Başbakanı (ö. 1980) 1918 - Ida Lupino, İngiltere doğumlu Amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmen (ö. 1995) 1921 - Neslişah Sultan, son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin’in ve son halife Abdülmecid’in torunu (ö. 2012) 1923 - Donald Nicol, İngiliz tarihçi ve Bizantolog (ö. 2003) 1940 - Gönül Akkor, Türk ses sanatçı 1941 - Bedia Akartürk, Türk Halk Müziği sanatçısı 1942 - Peter Driscoll, İngiliz yazar (ö. 2005) 1945 - Ümran Baradan, Türk resim ve seramik sanatçısı (ö. 2011) 1948 - Alice Cooper, Amerikalı müzisyen 1953 - Jerome Powell, Amerikalı avukat ve Federal Rezerv Sistemi'nin 16. Başkanı 1957 - Metin Belgin, Türk oyuncu, yönetmen ve senarist 1960 - Michael Stipe, Amerikalı şarkıcı 1970 - Gabrielle Anwar, İngiliz oyuncu 1972 - Giovanni, Brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktör 1973 - Aykan İlkan, Türk müzisyen ve baterist 1975 - Natalie Imbruglia, Avustralyalı şarkıcı, söz yazarı, manken ve oyuncu 1975 - Atilla Taş, Türk şarkıcı ve köşe yazarı 1978 - Ömer Onan, Türk basketbolcu 1981 - Paulien van Deutekom, Hollandalı kadın sürat buz patencisi (ö. 2019) 1987 - Kendi (Nuray Ülker), Türk oyuncu ve şarkıcı 1990 - Zach King, Amerikalı film yapımcısı, yazar ve internet ünlüsü 1993 - Bae Noo-ri, Güney Koreli bir aktris 1993 - Isolda Dychauk, Rus kökenli Alman oyuncu Ölümler 211 - Septimius Severus, Roma İmparatoru (d. 145) 708 - Sisinnius, 15 Ocak 708'den ölümüne kadar Papa (d. 650) 1348 - Zehebî, Suriyeli hadis hafızı, tarihçi ve kıraat alimi (d. 1274) 1713 - Anthony Ashley-Cooper, İngiliz düşünür (d. 1671) 1781 - Josef Mysliveček, Çek besteci (d. 1737) 1837 - John Latham, İngiliz doktor, doğa tarihçisi, ornitolog ve yazar (d. 1740) 1843 - Teodoros Kolokotronis, Yunan mareşali (d. 1770) 1871 - Şeyh Şamil, Kuzey Kafkasya halklarının Avar kökenli politik ve dini önderi (d. 1797) 1926 - İskilipli Mehmed Âtıf, Türk din adamı (d. 1875) 1928 - Hendrik A. Lorentz, Hollandalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1853) 1936 - Wilhelm Gustloff, Nasyonal Sosyalist Alman lider (d. 1895) 1939 - Edward Sapir, Amerikalı dilbilimci ve etnolog (d. 1884) 1944 - Arsen Kotsoyev, Osetyalı yayıncı (d. 1872) 1946 - Milan Nedić, Sırp general ve politikacı (d. 1877) 1960 - Bilecikli Uzun Ömer, Galata Köprüsü'nün 2,20 m boyuyla dev Millî Piyango satıcısı (d. 1922) 1982 - Rasim Adasal, Türk bilim insanı ve nöropsikiyatri profesörü (d. 1902) 1987 - Liberace, Amerikalı müzisyen (d. 1919) 1987 - Carl Rogers, Amerikalı psikolog (d. 1902) 1995 - Patricia Highsmith, Amerikalı yazar (d. 1921) 2001 - Iannis Xenakis, Yunan besteci (d. 1922) 2001 - Mahmud Esad Coşan, Türk akademisyen, yazar ve din adamı (d. 1938) 2002 - Sigvard Bernadotte, İsveçli bir prens ve endüstriyel tasarımcıydı (d. 1907) 2005 - Ossie Davis, Amerikalı oyuncu (d. 1917) 2006 - Betty Friedan, Amerikalı feminist ve yazar idi (d. 1921) 2006 - Oktay Sözbir, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1943) 2007 - Barbara McNair, Amerikalı müzisyen ve oyuncu (d. 1934) 2011 - Martial Célestin, Haitili avukat ve siyasetçi (d. 1913) 2012 - Florence Green, I. Dünya Savaşı'nda yer almış İngiliz kadın pilot (d. 1901) 2013 - Reg Presley, İngiliz şarkıcı ve müzisyen (d. 1941) 2014 - Enver Asfandiyarov, Sovyet Rus/Başkurt bilim insanı, tarihçi ve profesör (d. 1934) 2015 - Richard Bonehill, İngiliz dublör ve oyuncu (d. 1948) 2015 - Odete Lara, Brezilyalı oyuncu (d. 1929) 2016 - Dave Mirra, Amerikalı otomobil ve bisiklet yarışçısı (d. 1974) 2016 - Axl Rotten, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1971) 2016 - Maurice White, Amerikalı soul, rock, reggae, funk müziği sanatçısı (d. 1941) 2017 - Basil Hetzel, Avustralyalı medikal sağlık uzmanı hekimdir (d. 1922) 2017 - Bano Qudsia, Pakistanlı yazardır (d. 1928) 2017 - Marc Spitz, Amerikalı gazeteci, yazar ve müzikolog (d. 1969) 2017 - Georgi Taratorkin, Rus oyuncu (d. 1945) 2018 - Zvi Arad, İsrailli matematikçidir (d. 1942) 2018 - Alan Baker, İngiliz bir matematikçiydi (d. 1939) 2018 - Martin Grüner, Alman siyasetçidir (d. 1929) 2018 - Kenneth Haigh, İngiliz oyuncu (d. 1931) 2018 - John Mahoney, İngiltere doğumlu Amerikalı oyuncudur (d. 1940) 2019 - Nita Bieber, Amerikalı oyuncudur (d. 1926) 2019 - Isacio Calleja, İspanyol eski millî futbolcudur (d. 1936) 2019 - Sandrine Doucet, Fransız siyasetçi (d. 1959) 2019 - Bernard Lietaer, Belçikalı inşaat mühendisi, ekonomist, yazar ve profesördür (d. 1942) 2019 - Bruno Messerli, İsviçreli coğrafyacı, akademisyen ve yazardır (d. 1931) 2019 - Matti Nykänen, Fin kayakla yüksek atlama sporcusu ve şarkıcı (d. 1963) 2019 - Véronique Schiltz, Fransız arkeolog, sanat tarihçisi ve çevirmen (d. 1942) 2020 - Claudio Bonadio, Arjantinli federal hakim ve siyasetçi (d. 1956) 2020 - Gil Coan, Amerikalı eski beyzbol oyuncusu (d. 1922) 2020 - Terry Hands, İngiliz tiyatro yönetmeni (d. 1941) 2020 - Daniel arap Moi, Kenyalı siyasetçi (d. 1924) 2020 - Ljiljana Petrović, Sırp şarkıcıdır (d. 1939) 2020 - Tunca Yönder, Türk oyuncu, yapımcı ve yönetmen (d. 1938) 2021 - Boulos Nassif Borkhoche, Melkit eski Başpiskoposu (d. 1932) 2021 - Hüner Coşkuner, Türk müziği şarkıcısı (d. 1963) 2021 - Hy Cohen, Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (d. 1931) 2021 - Santiago García, Uruguaylı eski futbolcudur (d. 1990) 2021 - Charles McGee, Amerikalı ressam, heykeltıraş ve eğitimci (d. 1924) 2021 - Jaime Murrell, Panamalı müzisyen ve besteci (d. 1949) 2022 - Emília Barreto, Brezilyalı eski güzellik kraliçesi ve model (d. 1934) 2022 - Üner Tan, Türk nörolog ve evrimsel biyolog (d. 1937) 2023 - Luciano Armani, İtalyan yol bisiklet yarışçısı (d. 1940) 2023 - Şerif İsmail, Mısır başbakanı olarak da görev yapan Mısırlı mühendis (d. 1955) Tatiller ve özel günler 0204 04