source: wikipedia

text: Feyenoord Rotterdam is een Nederlandse profvoetbalclub uit Rotterdam, opgericht op 19 juli 1908, die uitkomt in de Eredivisie. De stadionclub wordt vaak betiteld als de club van het volk. De thuisbasis is Stadion Feijenoord, dat in de volksmond De Kuip wordt genoemd. De traditionele uitrusting van Feyenoord bestaat uit een rood-wit shirt met een zwarte broek en dito kousen. De voetbalclub is een van de drie traditionele topclubs in Nederland. Feyenoord won zestien keer het landskampioenschap, dertien keer de KNVB beker, een keer de Europacup I, twee keer de UEFA Cup en een keer de wereldbeker. Mede doordat Feyenoord in 1970 als eerste Nederlandse club internationaal een grote prijs won, speelt zij historisch gezien een vooraanstaande rol in het Nederlandse voetbal. Op de UEFA-ranglijst van beste clubs in Europa stond Feyenoord op 4 oktober 2023 op de 24e plaats met een totaal van 55.000 punten. Geschiedenis Ontstaan De club, waarvan de naam tussen 1912 en 1971 gespeld werd als Feijenoord, kent een lange historie. Op 19 juli 1908 werd in café "de Vereeniging" van Jac. Keizer de voetbalclub 'Wilhelmina' opgericht. Er werd gespeeld in rode shirts met blauwe mouwen en witte broeken. In 1909 werd na een fusie met 'Volharding' de naam veranderd in HFC (Hillesluisse Football Combinatie). HFC sloot zich aan bij de Rotterdamse Voetbalbond, maar omdat er in Haarlem al een club was die HFC heette, moest de naam wederom veranderd worden. Er werd gekozen voor RVV Celeritas met een horizontale geel-zwart gestreept shirt en witte broek. In 1912 promoveerde Celeritas naar de NVB. Omdat er bij deze bond ook al een club was die de naam Celeritas droeg, HSV Celeritas, werd andermaal een nieuwe naam gekozen: Rotterdamsche Voetbal Vereeniging Feijenoord. In augustus 1917 werd het nieuwe speelveld aan de Kromme Zandweg geopend met een wedstrijd tegen Be Quick Zutphen, die met 2-3 werd verloren. Eerste successen Zestien jaar na de oprichting en drie jaar na de promotie naar de hoogste klasse in 1921, vierde Feyenoord zijn eerste echte succes, het Nederlands landskampioenschap. Later volgden nog meer kampioenschappen, maar dat eerste kampioenschap vonden veel Feyenoorders toch het mooist van allemaal, vooral omdat de rollen definitief waren omgedraaid: de 'arbeiders' hadden de 'heren' verslagen. Hun club, hun Feyenoord, uit de boezem van het volk, was de beste van Nederland. In de jaren die volgden bouwde Feyenoord door aan het succesverhaal. Net als in het kampioensjaar 1924, werd Feyenoord in de rest van de jaren twintig nogmaals enkele keren afdelingskampioen, maar een landstitel volgde alleen nog in 1928. In 1930 werd voor het eerst de KNVB beker gewonnen. Vijf jaar later lukte het Feyenoord om dit kunstje te herhalen, ditmaal in de finale tegen HVV Helmond. Door de groeiende belangstelling voor de club en het daardoor toenemende aantal toeschouwers ontstond het idee om een nieuw stadion te bouwen. De accommodatie aan de Kromme Zandweg was te klein geworden. Drijvende kracht achter dit plan was voorzitter Leen van Zandvliet. Door de inzet van Daniël George van Beuningen werd een terrein in de Varkenoordse polder bemachtigd. Hier werd op 23 juli 1935 de eerste paal geslagen van het nieuwe stadion dat krap twee jaar later, op 27 maart 1937, werd geopend. In de jaren dertig en veertig werden er vijf bekers en zeven landskampioenschappen gewonnen. Magere jaren Gedurende de oorlogsjaren speelde de club haar wedstrijden op Het Kasteel omdat de eigen Kuip werd bezet door de Duitsers. Ook werd er nog wel eens op andere locaties in het land gespeeld of op de oude locatie aan de Kromme Zandweg. Tijdens de oorlog werden er slechte resultaten geboekt en ook de jaren na de oorlog waren niet al te best. Pas in 1958 en 1959 werden er nieuwe bekers gewonnen. De club speelde in 1961 haar eerste Europacupwedstrijd tegen het Zweedse IFK Göteborg. De ronde erna werden ze uitgeschakeld door het Engelse Tottenham Hotspur. Twee jaar later stonden honderdduizenden supporters langs de oevers van de Nieuwe Maas en Nieuwe Waterweg om de schepen, de Groote Beer en de Waterman, uit te zwaaien. Deze voerden duizenden supporters naar Lissabon voor de Europacupwedstrijd tegen Benfica. De wedstrijd ging verloren waardoor Feyenoord niet verder kwam dan de halve finale. In 1965 behaalde Feyenoord voor het eerst in zijn historie de dubbel. Het was de aanzet naar een succesvolle periode voor de Trots van Zuid. Gouden periodes In 1970 slaagde Feyenoord er in als eerste Nederlandse club de Europacup I te winnen met spelers als Wim Jansen, Willem van Hanegem en Mister Feyenoord Coen Moulijn, onder de zeer succesvolle trainer Ernst Happel. Enkele maanden later volgde ook nog de Wereldbeker. In 1974 veroverde Feyenoord de UEFA Cup, eveneens als eerste Nederlandse club, onder coaching van de zeer succesvolle Wiel Coerver, en met spelers als Wim Rijsbergen, Jan Boskamp, Lex Schoenmaker, Jörgen Kristensen en Peter Ressel. De eerste helft van de jaren zeventig waren, naast deze prijzen werden er ook nog landskampioenschappen gewonnen, succesvol voor de club. Daarna volgde een korte prijsloze periode vanaf half 1975, tot in het seizoen 1979/80 de KNVB-beker werd gewonnen. Pas in de jaren tachtig begon de club weer wat prijzen te winnen. Ook bereikte het de halve finale van de Europacup II in het seizoen 1980/81, met in dat elftal onder meer Petur Petursson, Pierre Vermeulen, Richard Budding, Jan van Deinsen, Karel Bouwens, Carlo de Leeuw, Rene Notten, Wim van Til, Ben Wijnstekers, Andre Stafleu, Sjaak Troost, Ton van Engelen, en Joop Hiele. In het seizoen 1983/84 had Feyenoord een topjaar, toen het team – met daarin onder andere Johan Cruijff, Michel van de Korput, Ruud Gullit en Peter Houtman – zowel de beker als het landskampioenschap pakte. Cruijff nam hiermee revanche op zijn oude club Ajax, dat hem geen nieuw contract aanbood waardoor hij koos voor een jaar in dienst van de Rotterdammers. Na afloop van het seizoen nam Cruijff afscheid als voetballer. In de tweede helft van de jaren tachtig ging het weer wat minder met de club uit Rotterdam-Zuid, terwijl het Nederlands voetbalelftal wél succes boekte met Feyenoorders Hiele en Troost in de selectie, en Ajax (1986/87) en PSV (1987/88) ieder een Europa Cup wonnen. Pas in 1991 werd er weer een prijs gewonnen; de beker. Daarna pakte de club twee landstitels, twee Supercups en tot en met 1995 nog 3 KNVB bekers in 4 jaar tijd. Bepalende spelers in de jaren negentig waren onder andere Henk Fraser, John de Wolf, Mike Obiku, József Kiprich, Ulrich van Gobbel, Gaston Taument en Jean-Paul van Gastel Nieuwe millennium Op 8 mei 2002 kregen de redelijk succesvolle jaren negentig een nog succesvoller vervolg. Feyenoord veroverde onder leiding van trainer Bert van Marwijk en met een uitblinkende Pierre van Hooijdonk in het eigen stadion, tegen de Duitse kampioen Borussia Dortmund, na 28 jaar voor de tweede keer in zijn historie de UEFA Cup. Het veroveren van de UEFA Cup ontketende in het Stadion Feijenoord een volksfeest van grote omvang. Dit gebeurde twee dagen na de moord op Pim Fortuyn. De winst van de UEFA Cup was lange tijd de laatste prijs die de club won. Het kreeg te maken met financiële problemen en werd uitgesloten van Europese wedstrijden. Rondom de UEFA Cupwedstrijd van 30 november 2006 tussen AS Nancy en Feyenoord, in de poulefase van het toernooi, ontstonden er schermutselingen tussen Feyenoordaanhangers en de lokale politie. Van de ongeveer 3000 meegereisde Feyenoord aanhangers kregen enkele het in het centrum van Nancy aan de stok met enkele politieagenten. De reactie van de politie was dusdanig generiek, tegenover alle Nederlanders die zich in het centrum bevonden, dat deze situatie snel uit de hand liep. Allerlei Feyenoorders die niet betrokken waren bij de gebeurtenissen tot dan toe werden door de politie opgedreven, waarop felle tegenreacties kwamen. Ondanks waarschuwingen van het Feyenoordbestuur waren er vrij beschikbare kaartjes te koop geweest, waardoor er meer supporters met en zonder kaartje meegereisd waren dan gebruikelijk, en een deel hiervan tussen de Franse supporters plaats moest nemen. In plaats daarvan werd de gehele Feyenoordaanhang in het uitvak gedreven door de politie, waarna zij met traangas bestookt werden, waardoor de wedstrijd tijdelijk stilgelegd werd. De wedstrijd zelf eindigde uiteindelijk in een 3-0 overwinning voor Nancy. Door de resultaten van de overige wedstrijden in de poule kwalificeerde Feyenoord zich nog wel voor de volgende ronde, waarin het zou moeten uitkomen tegen Tottenham Hotspur FC. Op 19 januari maakte de UEFA echter bekend dat, ondanks de volgens sommigen twijfelachtige rol van de politie, Feyenoord geschorst werd voor de rest van het UEFA-cup-toernooi en een boete kreeg opgelegd van 100.000 Zwitserse frank (61.810 euro). Tevens kreeg Feyenoord een proeftijd van twee jaar. Financiële problemen Na 2006 ging het vrij snel minder met Feyenoord. Feyenoord won op 27 april 2008 nog wel de KNVB-beker, door Roda JC in de eigen Kuip met 2-0 te verslaan door goals van Denny Landzaat en Jonathan de Guzman, maar verder bleven het magere jaren voor de Trots van Zuid. Door het uitblijven van succes in de competitie en het niet halen van de Champions League, nam de schuld van Feyenoord in de jaren hierna sterk toe. De Rotterdammers hadden in de zomer van 2007 enkele grootverdieners aangetrokken, zoals Roy Makaay, Kevin Hofland en Giovanni van Bronckhorst, maar dat risico pakte niet goed uit. In het seizoen 2008/09 eindigde Feyenoord als zevende in de Eredivisie en geld voor versterkingen was er nauwelijks. Toch lukte het via enkele investeerders en andere constructies nog enkele spelers aan te trekken. Het seizoen 2009/10 verliep voor Feyenoord beter vergeleken met het jaar daarvoor. De club eindigde op een stabiele vierde plek in de competitie en stond de club voor de vijftiende keer in de finale om de KNVB beker. De finale werd verloren van Ajax. Voor aanvang van het seizoen 2010/11 werd via de KNVB bekend dat Feyenoord in Categorie 1 is geplaatst. Dat betekent dat de voetbalbond hun financiële huishouding verscherpt in de gaten houdt. Clubs die in categorie 1 geplaatst zijn, moeten daar binnen drie jaar weer uit zijn. Hebben ze hun zaakjes binnen die periode niet op orde, dan dreigen ze hun licentie kwijt te raken. Door de financiële problemen had Feyenoord onvoldoende mogelijkheden om de selectie voldoende te versterken. Feyenoord was noodgedwongen jeugdspelers in te brengen en transfervrije spelers aan te trekken. Dit vertaalde zich in moeizame sportieve prestaties, aangezien Feyenoord een groot deel van het seizoen in de onderste regionen van de ranglijst verkeerde. Op donderdag 28 oktober 2010, vier dagen na het historische verlies met 10-0 tegen PSV, nam een groep investeerders met de naam Vrienden van Feyenoord onder leiding van Pim Blokland 49% van de aandelen in Feyenoord over voor een bedrag van € 17 miljoen wat nog op kan lopen tot € 30 miljoen. In ruil hiervoor wilde de groep twee plaatsen in de Raad van Commissaren per februari 2011. Hiermee werd de schuld die Feyenoord had teruggebracht naar € 26 miljoen. Ondanks dat Feyenoord een groot deel van zijn schuld had weggewerkt, meldde Eric Gudde dat er geen ruimte was voor versterkingen in de winterstop. Die konden volgens hem pas komen wanneer Feyenoord uit de categorie 1 geplaatst werd. Feyenoord slaagde erin om op te krabbelen op de ranglijst en de degradatiezone te verlaten, maar eindigde uiteindelijk op de tiende plaats. Wederopstanding In de voorbereiding op het seizoen 2011/12 vertrok Georginio Wijnaldum naar concurrent PSV en Leroy Fer naar FC Twente. Op 13 juli 2011 stapte Mario Been op als hoofdcoach door een gebrek aan vertrouwen van de spelersgroep. Vooral de ervaren spelers zouden het vertrouwen hebben opgezegd. Oud-Feyenoordspeler Ronald Koeman werd door de nieuwe technisch directeur Martin van Geel aangesteld als de nieuwe hoofdtrainer. Hij kreeg Jean-Paul van Gastel en Giovanni van Bronckhorst als assistenten. Onder leiding van het nieuwe technische trio wist een jonge, onervaren spelersgroep zich te plaatsen voor de Champions League door tweede te worden in de Eredivisie. De steunpilaren in het successeizoen waren onder andere Ron Vlaar, Karim El Ahmadi en de van Manchester City gehuurde John Guidetti. Ook op financieel gebied ging Feyenoord er op vooruit. De club promoveerde in april 2012 van Categorie 1 naar Categorie 2, waardoor de club iets meer ruimte kreeg voor transfers, en niet meer onder curatele stond van de KNVB. Zo werden in het daaropvolgende seizoen seizoen 2012/13 Harmeet Singh en Lex Immers aangetrokken voor respectievelijk € 500.000 en € 900.000. Daarnaast werd Graziano Pellè voor één seizoen gehuurd van Parma. In de Champions League lootte Feyenoord in de derde voorronde het Oekraïense Dynamo Kiev. Over twee wedstrijden verloor Feyenoord met 1-3. De club ging daarna naar de play-offs van de Europa League, daarin werd het gekoppeld aan Sparta Praag. Ook in dit tweeluik redden de Rotterdammers het niet (2-4 verlies), waardoor Feyenoord dus vroegtijdig werd uitgeschakeld. In het seizoen 2012/13 deed Feyenoord na een inhaalrace lang mee om de titel, maar uiteindelijk werd het derde achter Ajax en PSV. Daardoor begon het in de play-offs in de Europa League van het seizoen 2013/14. De smaakmakers van de ploeg waren destijds de verdedigers, alle basisverdedigers van Feyenoord – Darryl Janmaat, Stefan de Vrij en Bruno Martins Indi – waren op dat moment internationals. Op het middenveld brak Tonny Vilhena definitief door, terwijl voorin toptalent Boëtius debuteerde. In het seizoen 2013/14 begon Feyenoord met de slechtste competitiestart ooit. De eerste 3 competitiewedstrijden werden verloren tegen respectievelijk PEC Zwolle, FC Twente en Ajax. Hierna ging het wel beter. In de beker bereikte Feyenoord de vierde ronde, waarin ze uitgeschakeld werden op bezoek in de Amsterdam Arena (2-1 verlies). In de competitie was Feyenoord erg wisselvallig. Zo werd er thuis verloren van Heracles Almelo, maar wordt er uit gewonnen bij Vitesse. Door de matige reeks in uitwedstrijden stond Feyenoord na 25 wedstrijden op de vierde plaats onder FC Twente, Ajax en Vitesse. Europees gezien eindigde het seizoen 2013/14 al vroeg. De Rotterdammers namen het op tegen Krasnodar, maar verloren met 1-3 over twee wedstrijden. Op 1 februari 2014 maakte Koeman bekend dat hij na drie jaar zijn aflopende contract niet zou verlengen. Nieuwe start Op 3 maart 2014 maakte Feyenoord bekend dat Fred Rutten per 1 juli Ronald Koeman zou opvolgen als de nieuwe hoofdcoach, nadat toenaderingspogingen tot Louis van Gaal en Co Adriaanse op niets uitliepen. Ook waren er veel mutaties in het elftal. Waar dragende krachten als Graziano Pellè en Bruno Martins Indi vertrokken, kwamen er nieuwe spelers. Karim El Ahmadi keerde terug uit de Premier League, Jens Toornstra en Bilal Başacıkoğlu kwamen over van respectievelijk FC Utrecht en SC Heerenveen en Kenneth Vermeer maakte de gevoelige overstap van aartsrivaal Ajax naar Feyenoord. Ook huurde Feyenoord Colin Kâzım-Richards en trok het de transfervrije Khalid Boulahrouz aan. Met dit elftal plaatste Feyenoord zich voor het eerst in zeven jaar voor de groepsfase van de Europa League. Feyenoord drong zelfs door tot de tweede ronde, na een memorabele 2-0 overwinning op het Spaanse Sevilla. Feyenoord verloor in deze tweede ronde over twee wedstrijden met 2-3 van het Italiaanse AS Roma. Mede door het gebrek aan financiële middelen besloot Fred Rutten om na één jaar zijn contract niet te verlengen. Op 23 maart 2015 maakte Feyenoord zijn nieuwe trainer bekend: oud-speler en -aanvoerder Giovanni van Bronckhorst. Prijzenpakker Na acht jaar zonder prijs werd op 24 april 2016 beslag gelegd op de twaalfde KNVB Beker in de clubhistorie. In de Eredivisie behaalde Feyenoord de derde plek, ver achter Ajax en kampioen PSV. Gedurende de volgende transfermarkt deed Feyenoord goede zaken. Contracten van basisspelers als Dirk Kuijt en Eljero Elia werden verlengd en verder werd Nicolai Jørgensen voor ongeveer €3.500.000,- overgenomen van FC Kopenhagen, terwijl Brad Jones transfervrij werd aangetrokken van N.E.C. als vervanger van de geblesseerde doelman Kenneth Vermeer. Het seizoen 2016/17 begon voortreffelijk, de eerste negen competitiewedstrijden werden gewonnen en Feyenoord versloeg het Engelse Manchester United met 1-0 in de Europa League. In diezelfde week werd er in Eindhoven gewonnen van regerend landskampioen PSV, 0-1. Het eerste puntverlies werd geleden in de thuiswedstrijd tegen Ajax op 23 oktober 2016. Het werd 1-1 door doelpunten van Kasper Dolberg en Dirk Kuijt. Een week later werd thuis gelijk gespeeld tegen SC Heerenveen (2-2). Op 6 november verloor een gehavend elftal voor het eerst dat seizoen in de Eredivisie; degradatiekandidaat Go Ahead Eagles was door een doelpunt van Jarchinio Antonia met 1-0 te sterk in Deventer. Europees liep het die periode niet en na nederlagen tegen Manchester United (4-0) en Fenerbahçe (0-1) liep voor Feyenoord het Europees avontuur ten einde. In de Eredivisie werden tussendoor grote zeges geboekt, zoals de 6-1 overwinning tegen Sparta en 0-4 tegen AZ. Met een voorsprong van vijf punten op nummer twee Ajax ging Feyenoord als koploper de winterstop in. De tweede seizoenshelft begon Feyenoord sterk. De eerste zeven competitiewedstrijden van 2017 werden gewonnen door Feyenoord. In Arnhem werd wel verloren van Vitesse in het toernooi om de KNVB beker (2-0). Ook werd PSV thuis door een rommelig eigen doelpunt van PSV-keeper Jeroen Zoet met 2-1 verslagen. Op 5 maart was Sparta de eerste ploeg die Feyenoord na de winterstop in de Eredivisie wist te verslaan. Door een vroeg doelpunt van Mathias Pogba won Sparta met 1-0. Feyenoord richtte zich echter snel weer op. Er werd wederom ruim gewonnen van AZ (5-2) en een week later werd in en tegen Heerenveen met 1-2 gewonnen. Vervolgens stond de Klassieker tegen Ajax op het programma. Na een vroeg doelpunt won Ajax uiteindelijk met 2-1. In de doordeweekse speelronde op 5 april 2017 werd Go Ahead Eagles met een 8-0 nederlaag terug naar Deventer gestuurd. Echter, door een gelijkspel tegen PEC Zwolle was de voorsprong op Ajax geslonken tot op één punt. Na twee overwinningen op rij van Feyenoord en een nederlaag van achtervolger Ajax tegen PSV was de voorsprong met nog twee wedstrijden te gaan weer vier punten. Op de voorlaatste speeldag van de Eredivisie kon Feyenoord op bezoek bij stadsgenoot Excelsior kampioen worden, maar er werd met 3-0 verloren. Een week later op de laatste speeldag werd de ploeg alsnog kampioen door met 3-1 te winnen van Heracles Almelo. De drie goals van Feyenoord werden gemaakt door aanvoerder Dirk Kuijt, die zijn laatste wedstrijd speelde en hiermee zijn carrière glansrijk afsloot. Het betekende de vijftiende landstitel in de historie van Feyenoord en de eerste sinds 1999. Door het kampioenschap speelde de club ook de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal tegen bekerwinnaar Vitesse in de Kuip op 5 augustus 2017. Na negentig minuten, met een stand van 1-1, won Feyenoord de Johan Cruijff Schaal na een penaltyreeks. Echter de rest van het seizoen verliep teleurstellend. In de Champions League werd Feyenoord in de groepsfase met drie punten uitgeschakeld in een groep met Manchester City, Napoli en Shakhtar Donetsk. In de Eredivisie was Feyenoord al in januari kansloos voor de titel en eindigde het, ondanks de terugkeer van Robin van Persie, op plek vier met een flinke achterstand op kampioen PSV, nummer twee Ajax en nummer drie AZ. Het seizoen werd positief afgesloten met het winnen van de dertiende KNVB-beker in de clubhistorie. Daarmee won de club de vierde prijs in drie jaar en na de speciale gouden kampioensschaal (60 jaar Eredivisie) en de eerste nieuwe Johan Cruijff Schaal ook de gouden KNVB-beker die goud is ter ere van de honderdste finale. Op zaterdag 4 augustus 2018 werd de officiële openingswedstrijd van het Nederlandse voetbalseizoen 2018-2019 met strafschoppen gewonnen van PSV. Feyenoord sleepte daardoor voor het tweede jaar op rij de Johan Cruijff Schaal binnen. Dit was Feyenoords vijfde prijs sinds het jaar 2016. Wisselvallig Op 24 januari 2019 maakte Van Bronckhorst, de succesvolste trainer in de clubhistorie, bekend de club na het seizoen te verlaten. Jaap Stam werd op 6 maart 2019 aangekondigd als de opvolger van Van Bronckhorst, maar hij besloot al na enkele maanden op te stappen als hoofdtrainer van Feyenoord, mede door tegenvallende resultaten en de 4-0 nederlaag in De Klassieker tegen Ajax. De ervaren oud-bondscoach Dick Advocaat volgde hem op en kreeg de kwakkelende ploeg weer aan de praat. Onder zijn leiding bleef het elftal lange tijd ongeslagen en bereikte het in 2020 de finale van het KNVB Beker-toernooi door met 7-1 van NAC Breda te winnen. Deze finale, waarin FC Utrecht de tegenstander zou zijn, werd door de coronacrisis in Nederland echter niet gespeeld. In het najaar van 2020 werd bekend dat Advocaat Feyenoord zou verlaten Twee weken later werd voormalig AZ-hoofdtrainer Arne Slot aangekondigd als de nieuwe hoofdtrainer van de Rotterdammers. Het laatste seizoen onder leiding van Advocaat eindigde de club op een teleurstellende vijfde plaats op de ranglijst, waardoor het play-offs moest gaan spelen om Europees voetbal te bewerkstelligen. In de eerste ronde trof het stadsgenoot Sparta waar met 2-0 van werd gewonnen en in de finale was Utrecht de tegenstander. Ook die wedstrijd werd met 2-0 gewonnen waardoor de club zich plaatste voor de voorronde van de nieuwe UEFA Europa Conference League. Transformatie In de zomer die volgde, met de komst van Slot, onderging de club grote veranderingen binnen de organisatie. Zo werd er een hernieuwde voetbalvisie uitgerold - onder andere gekenmerkt door hoge intensiteit, creativiteit, dynamiek - en werd de begeleidende staf rondom het eerste elftal versterkt. Onder leiding van Slot wist Feyenoord zich te plaatsen voor het hoofdtoernooi van de UEFA Europa Conference League en kende het team een goede start in de competitie. Buiten het veld was het onrustig rondom de club. Zo was er een speurtocht langs huizen van kopstukken van de club, een aanval op het bestuur van tegenstander Union Berlin en vertrok algemeen directeur Mark Koevermans na een reeks incidenten. Na de winterstop zette Feyenoord zijn goede prestaties voort en eindigde het als derde in de Eredivisie. Daarnaast wist het team zich te plaatsen voor de finale van de UEFA Europa Conference League tegen AS Roma, het toernooi waarvan de club voorafgaand aan het seizoen nog vraagtekens had gezet bij de toegevoegde waarde ervan. Na overwinningen op Partizan Belgrado, Slavia Praag en Olympique de Marseille in de knock-outfase van het toernooi ging de finale met 1-0 verloren. Na het succesvolle Europese seizoen vertrokken meerdere sterkhouders, waaronder Luis Sinisterra, Marcos Senesi, Fredrik Aursnes en Tyrell Malacia. Tijdens de voorbereiding op het nieuwe seizoen gingen wedstrijden tegen Kopenhagen (0-7), Union Sint-Gillis (0-4) en Olympique Lyon (0-2) met ruime cijfers verloren. Feyenoord begon met zestien nieuwe spelers aan een degelijke reeks in de Eredivisie en een succesvolle groepsfase in de UEFA Europa League. Halverwege het seizoen stond de club bovenaan in de competitie, een plek die het niet meer weggaf. Op 14 mei 2023 werd het elftal, exact zes jaar na het vorige kampioenschap, opnieuw landskampioen. In aanloop naar het seizoen 2023/24 waren er wederom veel mutaties in de selectie van Feyenoord, waar twaalf nieuwe spelers aan werden toegevoegd en waar aanvoerder Orkun Kökçü vertrok. De eerste officiële wedstrijd van het seizoen, thuis tegen PSV voor de Johan Cruijff Schaal, ging verloren en ook de start van de competitie kende twee teleurstellende resultaten. Daarna richtte de ploeg zich op en werden er grote overwinningen behaald, waaronder een 0-4 overwinning op bezoek bij aartsrivaal Ajax. De grootste uitoverwinning in de Klassieker. Erelijst Grote toernooien Kleinere toernooien Clubcultuur Imago Feyenoord wordt sinds de oprichting van de vereniging gekenmerkt als volksclub. Iedereen kon lid worden van de vereniging in tegenstelling tot bij veel van de gevestigde clubs uit die tijd die een strikte ballotageprocedure hanteerde, zoals stadsgenoot Sparta Rotterdam. Zo vertegenwoordigden de clubleden in de jaren '30 van de 20e eeuw verschillende lagen van de samenlevering, van werklozen tot café-eigenaren, accountants en directeuren. Desalniettemin waren destijds de arbeiders oververtegenwoordigd in Rotterdam-Zuid. Zij werkten veelal in de haven van Rotterdam, hadden weinig tijd en middelen voor ontspanning en waren minder welkom bij eliteclubs als Sparta. Zodoende werd Feyenoord voor vele bewoners van "Zuid" een uitvlucht en won de club snel aan grote populariteit. Net als het volkse karakter is de thuisstad Rotterdam nauw verbonden aan de identiteit van de club, waarbij met name de mentaliteit van harde werkers wordt uitgelicht. Deze mentaliteit vindt haar oorsprong in de haven, en na de Tweede Wereldoorlog wordt deze mentaliteit verder bekrachtigd als de stad opnieuw opgebouwd moet worden onder het motto Sterker door strijd. Volgens Fred Blankemeijer werd deze typering pas in de succesvolle jaren '60 definitief gekoppeld aan de club toen Jan Klaassens, Rinus Bennaars, Reinier Kreijermaat, Rinus Israël en Theo Laseroms aan de selectie werden toegevoegd om selectie met overwegend technische spelers in balans te brengen. Zodoende werden waarden als kracht, werklust en loyaliteit verankerd in de identiteit van de club. Dit is in de loop der jaren verder versterkt met het bekende "geen woorden maar daden" uit het clublied en uitspraken als "Kein geloel, fussbal spielen!" van oud-trainer Ernst Happel. Ook voor het Feyenoord van de 21e eeuw worden deze waarden veelvuldig gebruikt om de voetbalvisie te typeren. Logo Een belangrijk onderdeel van het cultureel erfgoed van Feyenoord betreft het logo. Dit logo wordt beschermd door Stichting Continuïteit Feyenoord en heeft gedurende de geschiedenis van de club verschillende ontwikkelingen doorgemaakt. Enerzijds zijn deze ontwikkelingen gevoed door naamswijzigingen, anderzijds betreffen het cosmetische wijzigingen. Een constante factor in het logo sinds de jaren 1930 zijn de clubkleuren rood, wit en zwart die eveneens in het tenue terugkomen. Speciaal voor de 100-jarige verjaardag van de club in 2008 is een jubileumlogo onthuld. Vanaf het daaropvolgende jaar is een vereenvoudigde versie van dit jubileumlogo in gebruik genomen waarin de letters een gouden kleur hebben. Dit is nog steeds het huidige logo. Het Feyenoord-logo is voor het eerst op het wedstrijdshirt verschenen in het eerste Eredivisieseizoen (1956/57). Vanaf het het seizoen 1961/62 is het logo echter weer verdwenen van het tenue totdat het logo in het seizoen 1983/84 terugkwam op de linkerborst. Dit logo had dezelfde kenmerken als het huidige logo dat sinds 2009 wordt gebruikt. Vanaf het seizoen 1997/98 maakten de gouden letters plaats voor witte letters totdat de gouden letters weer in ere hersteld werden voor het jubileumseizoen 2008/09. Tenue Bij de naamswijziging van Celeritas naar Feijenoord kreeg het tenue de vlakverdeling die nog steeds gebruikt wordt in thuiswedstrijden: een shirt dat wit is aan de linkerzijde van de speler en rood aan de rechterzijde. De mouwen zijn in tegenkleur: links rood, rechts wit. De kraag volgt in sommige seizoenen het shirt en in andere seizoenen de mouwen. Ook zwart wordt regelmatig gebruikt als kleur van de kraag. Zwart is tevens de kleur voor de broek en de kousen. Het thuistenue kan echter afwijken om zo beter onderscheid te maken met het tenue van de tegenstander. Voor uitwedstrijden is een additioneel tenue beschikbaar dat ieder seizoen anders is. Hierin komt de kleur groen geregeld terug om de verbinding met de thuisstad Rotterdam te benadrukken. Groen komt namelijk voor in zowel de de vlag als het wapen van Rotterdam. In uitzonderlijke situaties wordt naast het thuis- en uittenue tevens een derde tennue uitgebracht. Zo werd in het seizoen 2021/22 als blijk van dankbaarheid het Full Support Uitshirt 2021-2022 exclusief beschikbaar gesteld aan seizoenkaarthouders die volledig hebben afgezien van een tegemoetkoming vanwege het beperkte aantal thuiswedstrijden in het coronaseizoen 2020/21. Een ander voorbeeld is het gouden shirt dat tijdens het jubileumseizoen 2008/09 werd gedragen tijdens Europese uitwedstrijden. Tijdens de eerste decennia in de geschiedenis van de club waren spelers zelf verantwoordelijk voor hun tenue. Dit is in de loop der tijd veranderd zodat met de introductie van kledingsponsors het tenue voor Feyenoord uitgegroeid tot een belangrijke inkomstenbron. Zo wordt geschat dat Feyenoord vanaf het seizoen 2023/24 ruim 8 miljoen euro per seizoen ontvangt van kledingsponsor Castore. Daarbij komt tevens dat sinds het seizoen 1982/83 sponsoruitlatingen op het shirt zijn toegestaan waardoor hoofdsponsors een platform hebben gekregen met een groot bereik onder voetballiefhebbers. De inkomsten van hoofdsponsor EuroParcs wordt in het seizoen 2021/22 geschat op 5,5 miljoen euro per seizoen. Het belang van deze partners voor de financiën van de club blijkt door de 8 miljoen euro voor de kledingsponsor en de 5,5 miljoen euro voor de hoofdsponsor af te zetten tegen de omzet van 61,8 miljoen euro in het boekjaar 2020/21. In het seizoen 2020/21 worden de sponsoruitingen op het shirt verder uitgebreid met een mouwsponsor. Een jaar later krijgt zelfs het trainingstenue een seperate sponsor. 1 Van januari t/m juni 2013 gunde ASR het hoofdsponsorschap aan Diergaarde Blijdorp.2 EuroParcs op de shirts tijdens wedstrijden in de KNVB Beker en de Europa League in 2020/21. Voetbalvisie Men kan stellen dat het voetbal waarmee Feyenoord in 1970 onder Ernst Happel de Europacup I en de wereldbeker heeft gewonnen het fundament was voor het Totaalvoetbal dat later aan Rinus Michels is toegeschreven. Hiermee heeft het Feyenoord uit die tijd een belangrijke bijdrage geleverd aan het voetbal wat nog steeds in Nederland wordt gespeeld. Belangrijke spelelementen van dat team waren het 4-3-3-systeem, de buitenspelval en pressing. Met name bij het laatste spelelement, waarmee tegenstanders onder druk worden gezet, komt een eigenschap naar voren wat nog steeds veelvuldig aan Feyenoord wordt toegeschreven: hard werken. Dit past bij het imago van de volksclub, de Rotterdamse wapenspreuk Sterker door strijd en het bekende "geen woorden maar daden" uit het clublied. Sinds juni 2021 is Koen Stam als Head of Methodology verantwoordelijk voor het doorontwikkelen en uitvoeren van Feyenoords voetbalvisie. Dit is het uitgangspunt van het voetbal wat Feyenoord op het veld wil uitdragen en de basis van het opleidingsprogramma op de Feyenoord Academy: hoge intensiteit, creativiteit, dynamiek, variatie, initiatief en aan- en terugsluiten. Supporters Het Legioen De supporters van Feyenoord staan ook wel bekend als Het Legioen. Het Feyenoordlegioen heeft de reputatie reislustig en fanatiek te zijn. Het rugnummer 12 is voorbehouden aan Het Legioen dat als "twaalfde man" wordt beschouwd. Zodoende is oud-keeper Zsolt Petry de laatste speler die dit rugnummer toegewezen heeft gekregen toen hij in het seizoen 1997/98 onder contract stond bij Feyenoord. Veelal wordt 1963 gezien als het geboortejaar van Het Legioen. In mei van dat jaar reisden 1.513 supporters met de twee schepen de Groote Beer en Waterman naar Lissabon om Feyenoord aan te moedigen tijdens de halve finale van de Europacup I tegen het Benfica van de Portugese voetballegende Eusébio. Hoewel Feyenoord in Lissabon deze wedstrijd met 3-1 verloor en de Europacupfinale dat jaar niet haalde, veroverde Feyenoord de harten van vele Nederlandse supporters. Ook supporters buiten Rotterdam. Nog altijd wordt Feyenoord op de voet gevolgd door Het Legioen als het zich buiten de landgrenzen begeeft. Eén van de meest tekenende voorbeelden dateert uit 1996 toen tussen 12.000 en 15.000 supporters Feyenoord aanmoedigden tegen het Duitse Borussia Mönchengladbach en Feyenoord de halve finale zagen bereiken van de Europacup II. Supportersverenigingen Voor fans is er ruime keuze uit verschillende verenigingen om bijeen te komen. De officiële supportersvereniging van Feyenoord draagt heel toepasselijk de naam Het Legioen. Voor de jongste fans van Feyenoord is er ook een juniorclub, De Kameraadjes, voor kinderen tot en met 14 jaar. Als lid van De Kameraadjes maken de leden kans op exclusieve acties, trainingen of cadeaus. Hiernaast zijn tevens verschillende onafhankelijke verenigingen actief. Hiervan is FSV De Feijenoorder de oudste vereniging met een oprichtingsdatum van 3 mei 1931. De harde kern verenigt zich onder de naam S.C.F. Hooligans. In 2021 is de vereniging Roze Kameraden aan de verzameling toegevoegd, met als doel de acceptatie van de LHBTI+-gemeenschap te verbeteren onder voetbalfans, in het bijzonder bij Feyenoord. Sfeeracties Om als twaalfde man het elftal van Feyenoordspelers extra te motiveren bereiden supporters voor bijzondere wedstrijden speciale sfeeracties ofwel tifo's voor. De sfeeracties in het stadion worden georganiseerd door FSV De Feijenoorder. Met name de sfeeracties tijdens Europese thuiswedstrijden springen in het oog vanwege de spandoeken en fakkels. Eveneens tijdens belangrijke binnenlandse wedstrijden pakken de Feyenoordse tifosi graag uit met bijzondere sfeeracties, zoals met het grootste spandoek van Europa. Maar ook buiten het stadion laten supporters hun steun voor Feyenoord graag zien en horen, zoals ter voorbereiding op ontmoetingen met aartsrivaal Ajax en ter decoratie van Rotterdam bij het behalen van een prijs. De sfeeracties hebben echter niet lauter positieve effecten. Zo heeft Feyenoord in totaal voor ongeveer 650.000 euro aan boetes ontvangen van de UEFA voor onder andere het afsteken van vuurwerk en provocerende spandoeken tijdens de succesvolle UEFA Europa Conference League-campagne in het seizoen 2021/22. Muziek Clublied Hand In Hand, Kameraden is sinds het kampioensjaar 1961 het clublied van Feyenoord. In 1963 wordt de versie van Jacky van Dam definitief omarmd door het Legioen als het clublied. De melodie van het lied werd in de negentiende eeuw geschreven door de Duitser Wilhelm Speidel. Het lied werd in de loop der jaren door diverse Nederlandse clubs gebruikt, zo zijn er versies van SVV en DHC bekend. Jaap Valkhoff, die later ook deel uitmaakte van The Three Jacksons, zette in de jaren zestig zowel een Feyenoord- als een Ajax-versie op de plaat. Onder Feyenoord-supporters groeide het vervolgens uit tot the officieuze clublied. In het zuiden van Nederland gebruikt ook MVV zijn eigen versie van het "Hand in Hand". In België hoort men de melodie regelmatig van de tribunes komen wanneer Club Brugge, Royal Antwerp en Genk hun wedstrijden spelen. Geen woorden maar daden is een regeltje uit het clublied en staat symbool voor de cultuur van Feyenoord. Het is een club van (haven)arbeiders; 'handen uit de mouwen en werken voor je geld'. Andere muziek Bij alle thuiswedstrijden van Feyenoord keren twee nummers altijd terug: de Opkomsttune en de Goaltune. De Opkomsttune begint met het geroffel van pauken, die steeds sneller worden gespeeld. Uiteindelijk, wanneer de tunnel open gaat, klinkt het clublied Hand In Hand, Kameraden door de speakers van het stadion. Wanneer Feyenoord een doelpunt maakt in hun thuiswedstrijden galmt eerst de scheepshoorn van de Rotterdamse haven door het stadion, waarna het nummer I Will Survive wordt gespeeld, gecoverd door de Hermes House Band, maar eerder beroemd gemaakt door Gloria Gaynor in de jaren '70. Deze Goaltune wordt al sinds 1994 gebruikt. In recentere jaren wordt het nummer Super Feyenoord ook regelmatig gedraaid vlak voor de aftrap. Nadat de namen van de thuisclub zijn opgenoemd wordt dit nummer ingezet om Het Legioen klaar te stomen voor de wedstrijd. Daarnaast wordt er ook veel muziek gedraaid van Paul Elstak. Dit zijn veelal hardcore nummers, waar Het Legioen op mee springt. De supporters van Feyenoord staan bekend als creatievelingen en hebben tijdens wedstrijden veel verschillende liedjes en gezangen in hun uitrusting. Tot de belangrijkste Feyenoord-nummers behoren Wie heeft er weer een goal gescoord, Feijenoord, Feijenoord van Tom Manders, Mijn Feyenoord van Lee Towers, Feyenoord wat gaan we doen vandaag? door Cock van der Palm, en De laatste trein naar Rotterdam door Tom Manders. Tijdens het seizoen 2001/02 werd een parodie op het nummer Put your hands up van Black and White Brothers gelanceerd, genaamd Put your hands up for Pi-Air, als een eerbetoon aan Pierre ("Pi-Air") van Hooijdonk, destijds een van de belangrijkste spelers van de club. Eerder had Coen Moulijn ook al een lied aan hem opgedragen gekregen, Coentje Coentje Coentje. Daarnaast is You'll Never Walk Alone, van Gerry & the Pacemakers maar vertolkt door Lee Towers, een populair nummer die veelvuldig gedraaid en gezongen wordt door de Feyenoord-aanhang. Mascotte De officiële mascotte van Feyenoord is Coentje, vernoemd naar Coen Moulijn. Coentje kreeg in 2021 een make-over met behulp van De Kameraadjes. Daarnaast werden er twee mascottes geïntroduceerd als Coentjes beste kameraadjes; keeper Mike en voetbalster Manon. In mei 2007 werd echter de gorilla Bokito erg populair onder de supporters van de Rotterdamse volksclub, nadat deze internationaal in het nieuws kwam toen hij ontsnapte uit zijn verblijf in Diergaarde Blijdorp. Sindsdien groeide Bokito uit tot de onofficiële mascotte van Feyenoord en zijn er spandoeken te zien waarop de gorilla te zien is. Daarnaast groeide olifant Olli in 2013 uit tot een onofficiële mascotte nadat de in financiële nood verkerende Diergaarde Blijdorp voor een half seizoen op de tenues van Feyenoord stond. De olifant speelde samen met oud-speler Giovanni van Bronckhorst de hoofdrol in een reclamespot die ASR Verzekeringen voor Diergaarde Blijdorp maakte. Vanaf 28 maart 2013 was de knuffelolifant Olli verkrijgbaar. De belangstelling voor Olli was zo groot dat er na korte tijd lange rijen voor de poorten van de dierentuin stonden, waarbij men anderhalf uur moest wachten om een exemplaar te bemachtigen. Binnen 24 uur was Diergaarde Blijdorp door de gehele voorraad van 11.000 pluchen olifantjes heen. Open dag Ieder jaar komen tienduizenden mensen naar de traditionele open dag in De Kuip, dat wordt gezien als de opening van het nieuwe voetbalseizoen. Gedurende deze open dag worden er in en rondom het stadion verschillende activiteiten georganiseerd voor de bezoekers en treden meerdere artiesten op. Spectaculair hoogtepunt is de helikopter die op het veld landt om de nieuwe aanwinsten symbolisch naar De Kuip en Het Legioen te brengen. Ook de rest van de selectie en de staf worden op deze open dag gepresenteerd aan de aanwezige toeschouwers. Sinds de editie van 2022 maken ook de Feyenoord Vrouwen onderdeel uit van het programma. In 2023 werd de open dag omgedoopt tot Feyenoord Festival en werden gratis toegangskaartjes geïntroduceerd om een maximum capaciteit uit veiligheidsoverwegingen te waarborgen. Rivaliteit Rivaliteit met Ajax De grote rivaal van Feyenoord is het Amsterdamse AFC Ajax. Met name uit historisch oogpunt en achterban staan de wedstrijden tussen beide clubs bekend als een beladen wedstrijd. De wedstrijd tussen twee van de grootste clubs van Nederland staat bekend als de Klassieker. Door deze rivaliteit breken er regelmatig (ernstige) supportersrellen uit. Twee keer in de geschiedenis van het Nederlandse voetbal was de bekerfinale een Klassieker. De enige keer dat Feyenoord won, was in 1980. Ajax werd dat seizoen 1979/80 kampioen, maar werd behalve in de KNVB Beker-finale (3-1, 17-5-1980) ook voor de competitie verslagen (4-0, 29-9-1979). Ajax was dus de beste, maar Feyenoord was twee keer beter. Dat dit voor supporters zo belangrijk is, wordt verwoord in de titel van het boek Beter dan de beste. Rivaliteit met Sparta Vanuit historisch oogpunt kan ook stadsgenoot Sparta als rivaal gezien worden, al is deze rivaliteit sterk bekoeld. Deze West-Rotterdamse voetbalploeg was de eerste rivaal van Feyenoord. Sparta, de Kasteelheren, werd gezien als een chique club, terwijl Feyenoord als volksclub te boek staat. De derby's tussen beide partijen staan daarnaast al jaren in het teken van 'de club van Rotterdam'. De Rotterdamse derby wordt niet ieder jaar meer gespeeld, omdat Sparta niet altijd in de Eredivisie uitkomt. Stadion Kromme Zandweg In de beginjaren van de club speelde het op verschillende locaties op Zuid. Zo speelde het tussen 1909 en 1917 op het Afrikaanderplein aan de Paul Krugerstraat, waar destijds een voetbalveld lag. Later speelde de club aan de Kromme Zandweg, op de hoek met de Dordtsestraatweg, tegenwoordig is hier het oostelijke deel van het Zuiderpark te vinden. Het stadion werd geopend op 26 augustus 1917 met een openingswedstrijd tegen Be Quick uit Zutphen, die door Feyenoord met 2-3 werd verloren. De Kuip Stadion Feijenoord is sinds 1937 de thuisbasis van Feyenoord. Het werd destijds gebouwd in opdracht van voorzitter Leen van Zandvliet en ontworpen door Leendert van der Vlugt, die eerder al de Van Nellefabriek ontwierp. Twee van de tribunes in De Kuip zijn vernoemd naar clubiconen; oud-verzorger en ambassadeur Gerard Meijer en oud-speler en -trainer Willem van Hanegem. Ook de zalen in het naastgelegen Maasgebouw zijn vernoemd naar verschillende bepalende figuren in de geschiedenis van de club; Ernst Happel, Bas Paauwe, Cor Kieboom, Coen Moulijn, Puck van Heel, Guus Brox en Gerard Kerkum. Het perscentrum in het stadion is vernoemd naar Fred Blankemeijer. Oud-speler Peter Houtman is sinds 1998 de vaste stadionspeaker van de club tijdens thuiswedstrijden in De Kuip, terwijl DJ "Bootsy Paul" de muziek verzorgd. Nieuwbouw Sinds het begin van de twintigste eeuw werkt Feyenoord aan plannen voor een groter, moderner stadion. Zo was er een plan voor een stadion dat deels op het Eiland van Brienenoord zou worden gebouwd voor het bid van het WK voetbal 2018 of 2022 dat plaats moest vinden in Nederland en België. Het bid, dat onder andere een nieuw stadion voor 86.000 toeschouwers in Rotterdam behelsde, redde het niet. In december 2010 werden er andere landen als gastland aangewezen. Na het mislopen van het gastheerschap werden er alternatieve plannen gevormd om een nieuw stadion te bouwen op een gedeelte van Sportcomplex Varkenoord, direct naast De Kuip. Dit plan werd in 2013 echter afgeblazen. Het meest recente plan betrof een stadion dat deels in de Maas zou komen te liggen en waarvan de club hoopte het in 2025 te gaan bespelen. Dit plan was onderdeel van de gebiedsontwikkeling Feyenoord City en droeg, door de voorgenomen locatie, de bijnaam Maasstadion. De nieuwbouwplannen bevonden zich in april 2021 in een vergevorderd stadium. Later werd er vooralsnog een streep door de plannen gezet en besloot de voetbalclub haar opties te heroverwegen, óók vernieuwbouw van het huidige stadion. Op 21 april 2022 maakte toenmalig algemeen directeur Dennis te Kloese en financieel directeur Pieter Smorenburg bekend dat Feyenoord af zou zien van zowel nieuwbouw als de vernieuwbouw opties. Vernieuwbouw Naast de plannen die de club en gemeente maakten voor de bouw van een nieuw stadion zijn er door de jaren heen ook verschillende initiatieven van supportersgroepen geweest om De Kuip te vernieuwen. Zo werd in 2012 de stichting Red de Kuip gelanceerd die een vernieuwbouwplan maakte voor De Kuip. In april 2020 kwam hier het initiatief De Moderne Kuip bij. Na het definitief afblazen van het Maasstadion presenteerde de mensen achter De Moderne Kuip een hernieuwd, grondig renovatieplan. Trainingscomplex Sportcomplex Varkenoord Sinds jaar en dag huisvest Sportcomplex Varkenoord de jeugdopleiding van Feyenoord. In de periode 2009–2018 trainde ook het eerste elftal op het sportcomplex, nadat het trainingsveld voor het stadion plaats moest maken voor het parkeerterrein. Nadat het eerste elftal in de zomer van 2018 verhuisde naar het nieuwe Trainingscomplex 1908 even verderop, onderging Varkenoord een metamorfose. Zo werden er nieuwe velden aangelegd en kwam er een gloednieuw hoofdgebouw voor de Feyenoord Academy en SC Feyenoord. Dit hoofdgebouw werd op 23 augustus 2019 officieel geopend door Robin van Persie en Giovanni van Bronckhorst, naar wie de hoofdtribune werd vernoemd. Later ging Varkenoord ook als trainings- en wedstrijdlocatie dienen voor de Feyenoord Vrouwen. Na het overlijden van Wim Jansen werd het plein voor het vernieuwde complex naar hem vernoemd vanwege zijn grote inzet voor – en bijdrage aan – de jeugdopleiding van de Rotterdammers. Trainingscomplex 1908 Jarenlang trainde het eerste elftal van Feyenoord op een veld voor De Kuip, maar in de periode van 2009 tot medio 2018 trainde het op Sportcomplex Varkenoord. Het eerste elftal stak daarvoor vaak de drukke Coen Moulijnweg over, dit tot ergernis van toenmalig hoofdtrainer Ronald Koeman, die ervoor zorgde dat het elftal in het vervolg met busjes naar de trainingsvelden gebracht zouden worden. In de zomer van 2018 nam het eerste elftal een nieuw trainingscomplex in gebruik dat voorzien was van een hoofdgebouw met daarin faciliteiten als een sportruimte, medisch centrum, zwembad, auditorium en kantoren voor de medewerkers van het eerste elftal. Organisatie Betaaldvoetbalorganisatie Feyenoord Rotterdam N.V. is eigenaar van het merk Feyenoord en bestuurt de profclub. De aandelen van de club zijn verdeeld over Stichting Continuïteit Feyenoord (Stico), de Vrienden van Feyenoord (VvF B.V.) en de Stichting Supporters Steunen Feyenoord. De Stichting Continuïteit Feyenoord bewaakt het cultureel erfgoed van Feyenoord en bezit een gouden aandeel. De Vrienden van Feyenoord bestaat uit een groep vermogende supporters die onder leiding van Pim Blokland in oktober 2010 een belang in de club hebben bemachtigd. Destijds had Feyenoord een schuld van 40 miljoen euro waardoor de financiën van de club door de KNVB werd ingeschaald in de hoogste risicocategorie. De Vrienden van Feyenoord heeft zich als doel gesteld de club "in financiële zin structureel gezond te maken". De club wordt geleid door de directie. Op deze leiding houdt de Raad van Commissarissen (RvC) toezicht. De huidige samenstelling van de directie, de RvC en de StiCo zijn in de volgende overzichten te raadplegen. Laatste update: 28 september 2023 Feyenoord Academy De Feyenoord Academy is de jeugdopleiding van de Rotterdammers. Het is een belangrijke levensaders van de club en heeft door de jaren heen vele talentvolle voetballers voortgebracht, zoals topscorer van het Nederlands elftal Robin van Persie. Andere voorbeelden van Feyenoord-spelers die langdurig international zijn/waren en de opleiding in de Feyenoord Academy hebben doorlopen zijn Giovanni van Bronckhorst, Georginio Wijnaldum, Wim Jansen, Puck van Heel en Stefan de Vrij. Het is een van de toonaangevende opleidingsinstituten in het Nederlandse voetbal en won al meerdere keren de Rinus Michels Award voor Jeugdopleiding van het Jaar. Ook internationaal wordt de kwaliteit van de Academy onderkend. Zo eindigde Feyenoord in 2022 als 24e op de ranglijst van clubs uit de 31 sterkste Europese competities die de meeste profvoetballers hebben opgeleid. Laatste update: 28 september 2023 Samenwerkingsverbanden Feyenoord had tussen 1997 en 2005, en van 2009 tot en met 2015 een nauw samenwerkingsverband met stadsgenoot Excelsior Rotterdam. Feyenoord kon spelers die nog niet goed genoeg waren voor het eerste elftal bij Excelsior ervaring op laten doen en ze later weer terug halen. Onder andere Christian Gyan, Thomas Buffel en Salomon Kalou wisten op deze wijze door te breken bij Feyenoord. Sinds 2005 stalde Feyenoord vrijwel geen talenten meer bij Excelsior en was de verhouding veel zakelijker. Wel maakten – buiten de samenwerking om – Luigi Bruins en Andwelé Slory de overstap naar De Kuip. Tijdens het seizoen 2008/09 werd de samenwerking met Excelsior in zijn geheel opgeheven, om er enkele maanden later weer op terug te komen. De hernieuwde samenwerking hield aan tot medio 2015. Van 1999 tot 2014 had Feyenoord een satellietclub in Ghana. Feyenoord Fetteh was de Afrikaanse voetbaltak van de Rotterdammers, maar omdat slechts enkele spelers zonder succes de overstap naar Feyenoord maakten, ging het project vooral als liefdadigheidsproject de Nederlandse geschiedenisboeken in. De club werd in Ghana wel geroemd vanwege zijn toonaangevende voetbalacademie. Enkele spelers die hier uit voort kwamen zijn Nana Asare, Bernard Mensah en Christian Atsu, die later – respectievelijk – bij onder andere FC Utrecht, Besiktas en Newcastle United speelden. Feyenoord had ook verschillende samenwerkingsverbanden met buitenlandse clubs, maar omdat die niets opleverden, werden ze verbroken. De club heeft via de Feyenoord Academy samenwerkingsverbanden met verschillende amateurvoetbalclubs uit de regio. Tijdens de nieuwjaarsreceptie van 2019 maakte toenmalig algemeen directeur Jan de Jong bekend dat Feyenoord een samenwerkingsverband aan was gegaan met het nabijgelegen FC Dordrecht. Door middel van deze samenwerking was Feyenoord voornemens om ieder seizoen enkele jeugdspelers onder te brengen bij de Schapenkoppen om ervaring op te doen in het betaalde voetbal. Onder andere Jari Schuurman, Crysencio Summerville, Joël Zwarts en Anass Achahbar werden ondergebracht bij Dordrecht. Ook zouden de clubs samenwerken op het gebied van kennisdeling en het opleiden van (jeugd)trainers. Echter werd de samenwerking al snel stopgezet, omdat het niet het gewenste effect had voor beide clubs. In 2023 werd een nieuwe coöperatie opgezet tussen de Dordtenaren en Feyenoord. Onderdeel van de hernieuwde samenwerking was het onderbrengen van enkele spelers, een door Feyenoord gedetacheerde assistent-trainer en performance trainer. Guus Baars en Antef Tsoungui werden de eerste spelers die tijdelijk onder werden gebracht bij Dordrecht, terwijl Pascal Bosschaart aan de slag ging als assistent-trainer. De hernieuwde samenwerking met Dordrecht maakte onderdeel uit van de opzet van een global football department dat verantwoordelijk zou worden voor uitgeleende spelers en (internationale) samenwerkingsverbanden, zoals die met het Japanse Urawa Red Diamonds, het Amerikaanse Orange County SC, het Mexicaanse Tigres UANL en het Singaporese Lion City Sailors. Mark Ruijl, tot dat moment hoofd scout, zou de nieuwe afdeling gaan leiden. Laatste update: 28 september 2023 Sportclub Feyenoord Sportclub Feyenoord ontstond in 1978 uit een splitsing tussen de betaaldvoetbalorganisatie en de amateurafdeling. Het standaardelftal speelde jarenlang in het zondag amateurvoetbal, maar tijdens een Algemene Ledenvergadering in november 2012 kozen de leden ervoor te switchen naar het zaterdagvoetbal. In een paar jaar klom het elftal op van de Vierde Klasse naar de Hoofdklasse, waarin het vanaf het seizoen 2020/21 weer uitkomt. Multisportclub Naast de verschillende voetbalelftallen heeft de club Feyenoord ook nog andere sporten binnen haar organisatie. Sinds medio 2018 is Feyenoord een multisportclub en kent de club de onderdelen: Feyenoord Basketbal, Feyenoord Futsal en Feyenoord Handbal. In het verleden was er ook een honkbalteam genaamd Sparta/Feyenoord. Na een aantal jaar van integreren en oriënteren maakte de club op 22 juni 2021 bekend de volgende stappen te willen zetten met de verschillende sporten. Zo zouden er onder andere maatschappelijke activiteiten geïntroduceerd worden en moest het aantal sporten toenemen. Echter werd in juli 2022 bekend dat de samenwerking met TPP werd stopgezet, waardoor het futsal geen onderdeel meer uitmaakt van de club. Teams Feyenoord 1 Selectie * Het rugnummer 12 wordt niet uitgereikt en is voorbehouden aan Het Legioen, dat als 12e man wordt beschouwd. * Wedstrijdstatistieken bijgewerkt tot en met 26 oktober 2023 na Feyenoord - Lazio Roma. Europese statistieken zijn inclusief kwalificatiewedstrijden. * Bij blessures of schorsingen wordt het team, wanneer nodig, aangevuld met jeugdspelers van het Onder 21-elftal. * Als de vorige club cursief is, dan betrof dit een verhuurperiode. Staf Laatste update: 26 oktober 2023 Feyenoord Onder 21 Het Onder 21-elftal van Feyenoord, de opvolger van Jong Feyenoord, komt sinds 2020 uit in de nieuwe Onder 21-competitie van de KNVB, waaruit promotie naar de Tweede divisie mogelijk is. Daarnaast neemt het sinds 2016/17 deel aan de Premier League International Cup, met uitzondering van het seizoen 2017/18. Eerder kwam Jong Feyenoord uit in de beloftencompetitie en de reservecompetitie waar het in 2008 en 2014 kampioen werd. Het elftal dient als opstap richting het eerste elftal voor de jonge talenten van de club. Ook eerste elftal spelers die terugkeren van een blessure konden in het verleden minuten maken in het elftal om wedstrijdritme op te doen. In aanloop naar het seizoen 2021/22 is het elftal meer bij het eerste elftal gevoegd om de overstap tussen het hoogste jeugdteam en het eerste elftal te verkleinen. De rugnummers zijn doorgeteld vanaf het eerste elftal, om zo een doorgaande lijn te vormen. In tegenstelling tot het verleden wordt er ook met namen op de shirts gespeeld. Selectie * Het rugnummer 12 wordt niet uitgereikt en is voorbehouden aan Het Legioen, dat als 12e man wordt beschouwd. * Wedstrijdstatistieken betreffen Feyenoord 1 en zijn bijgewerkt tot en met 27 augustus 2023 na Feyenoord - Almere City. Europese statistieken zijn inclusief kwalificatiewedstrijden. * Bij blessures of schorsingen wordt het team, wanneer nodig, aangevuld met jeugdspelers. * Als de vorige club cursief is, dan betrof dit een verhuurperiode. Staf Laatste update: 4 september 2023 Competitieresultaten sinds 2008 | | | |} Feyenoord Academy De jeugdopleiding van Feyenoord bestaat uit elftallen van Onder 7 tot en met Onder 18 die allen op nationaal niveau actief zijn en ook aan internationale toernooien deelnemen. Het Onder 18-elftal, onder leiding van Robin van Persie en Brian Pinas, komt in het seizoen 2023/24 uit in de UEFA Youth League, na een eerdere deelname in 2017/18. Rini Coolen is sinds 2021 hoofd jeugdopleiding. Oud-Feyenoord Een selectie van voormalig Feyenoord-spelers speelt al meerdere jaren wedstrijden door het hele land tegen diverse clubs en gelegenheidselftallen op verschillende niveaus, vaak ter gelegenheid van een jubileum of opening van een nieuw sportcomplex. De selectie van Oud-Feyenoord bestaat uit ongeveer twintig spelers met een rijk verleden bij de club, onder wie Pierre van Hooijdonk, Paul Bosvelt, Kees van Wonderen, Ben Wijnstekers, Peter Houtman, Royston Drenthe, Jean-Paul van Gastel, Kees van Wonderen en Gaston Taument. Overzichtslijsten Competitieresultaten sinds 1910 1909 - 1912: RVV Celeritas 1912 - 1923: RVV Feijenoord 1923 - 1971: RV & AV Feijenoord 1971 - 1978: SC Feyenoord 1978 - heden: Feyenoord Punten sinds 1957 Een overzicht van de behaalde punten vanaf de oprichting van de Eredivisie in 1956/57 tot en met het heden, omgerekend naar 34 wedstrijden per seizoen en 3 punten voor een overwinning). Resultaten in Europese competities sinds 1956 UEFA-rank sinds 1962 * Stand per 24 augustus. In Europa Feyenoord speelt sinds 1961 in diverse Europese competities. Hieronder staan de competities en in welke seizoenen de club deelnam. De edities die zijn gewonnen door Feyenoord zijn vetgedrukt: UEFA Super Cup (1x) 2002 Europacup I / UEFA Champions League (18x) 1961/62, 1962/63, 1965/66, 1969/70, 1970/71, 1971/72, 1974/75, 1984/85, 1993/94, 1997/98, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2012/13, 2014/15, 2017/18, 2023/24 Jaarbeursstedenbeker / UEFA Cup / UEFA Europa League (30x) 1968/69, 1972/73, 1973/74, 1975/76, 1976/77, 1979/80, 1981/82, 1983/84, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1989/90, 1996/97, 1998/99, 2000/01, 2001/02, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2010/11, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2016/17, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2022/23 UEFA Europa Conference League (1x) 2021/22 Europacup II (5x) 1980/81, 1991/92, 1992/93, 1994/95, 1995/96 International Football Cup / Intertoto Cup (7x) 1961/62, 1962/63, 1964/65, 1966/67, 1967, 1968, 1973 Bijzonderheden Europese competities: Bekende (oud-)Feyenoorders Voorzitters Feyenoord dankt zijn roem mede aan een aantal buitengewoon capabele bestuurders. Beroemde voorzitters zijn: Leen van Zandvliet, de drijvende kracht achter de bouw van De Kuip; Cor Kieboom, die nauw was betrokken bij de invoering van het betaald voetbal; en Jorien van den Herik, die de club begin jaren negentig redde van de financiële ondergang. Toon van Bodegom is de huidige voorzitter van Feyenoord, hij bekleed deze functie sinds 2018. Trainers Feyenoord heeft verschillende bekende trainers gehad met wisselend succes. Joseph William Julian was in 1921 de eerste trainer ooit. Later diende onder andere Ernst Happel, Wiel Coerver, Willem van Hanegem, Leo Beenhakker, Bert van Marwijk, Ruud Gullit, Ronald Koeman, Dick Advocaat en Arne Slot de club. Oud-speler Giovanni van Bronckhorst werd in de periode 2015 tot en met medio 2019 de meest succesvolle trainer van de club. Hij won een landskampioenschap (2017), twee KNVB Bekers (2016, 2018) en twee Johan Cruijff Schalen (2017, 2018). Spelers Naast bekende trainers, heeft Feyenoord ook grote spelers onder contract gehad. Hieronder een overzicht van spelers van Feyenoord die in het verleden verkozen zijn tot Voetballer van het Jaar in Nederland. Ambassadeurs Vanaf 2003 heeft Feyenoord elk seizoen een ambassadeur gehad. Dit waren altijd bekende Rotterdammers. Op de jaarlijkse Feyenoord Open Dag werd de ambassadeur voor het komende seizoen bekendgemaakt, maar in 2008 kwam daar een eind aan, want toen werd Gerard Meijer, 50 jaar lang de verzorger van de club, benoemd tot ambassadeur voor het leven. Hieronder een lijst van deze ambassadeurs: Willem van Hanegem Trofee De trofee werd in 2014 op de 70ste verjaardag van de naamgever van de ereprijs in het leven geroepen, en wordt op de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie uitgereikt aan een persoon die zich op welke wijze dan ook een echte Feyenoorder heeft getoond. Zie ook Geschiedenis van Feyenoord Feyenoord Academy Feyenoord Vrouwen Sportclub Feyenoord Externe links Officiële website Feyenoord op Facebook Feyenoord op Twitter Feyenoord op Instagram Feyenoord op YouTube Feyenoord op TikTok


text: Frits Van den Berghe (Gent, 3 april 1883 – aldaar, 23 september 1939) was een Vlaams kunstschilder. Biografie Van den Berghe werd geboren te Gent. Hoewel vandaag algemeen erkend als meester van het Vlaamse expressionisme en het fantastisch surrealisme, bracht hij aanvankelijk fijngevoelige impressionistische werken, met opvallend symbolistische inslag. Op aandringen van Alfons Dessenis verhuisde hij in 1902 naar Sint-Martens-Latem. In 1906 sloot hij er vriendschap met Albert Servaes, Gustaaf De Smet en Constant Permeke. Hier zou het Latemse expressionisme geboren worden. Van den Berghe werd de wellicht meest cerebraal ingestelde schilder van de Latemse expressionisten. In 1907 trouwde hij met Elvira Van Houtte. Het gezin zou twee dochters krijgen, Yolande en Edith. In datzelfde jaar werd hij docent aan de Gentse academie. Een verhouding met de Gentse actrice Stella van de Wiele stuurde echter een harmonieus gezinsleven in de war en had een negatieve invloed op zijn kunst. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zou zijn expressionisme volledig tot ontwikkeling komen, toen hij met De Smet, in Amsterdam, Blaricum en Laren verbleef. Daar ontstond een stijlverwantschap met de donkere visie van de Franse Henri Le Fauconnier, de Nederlandse Jan Sluyters en de Duitse houtsnijder Heinrich Campendonk. Ook de freudiaanse psychoanalyse liet haar eerste sporen na. In 1922 woonden De Smet en hij een tijd samen met Permeke, in de Kaaistraat te Oostende. Daar stelden zij vast dat Permeke tijdens zijn verblijf in Engeland een gelijkaardige stijlevolutie had doorgemaakt. Enkele maanden later vestigden De Smet en Van den Berghe zich aan de Leie, eerst in Bachte-Maria-Leerne, daarna in de Malpertuis-villa te Afsnee, gehuurd door de galerijhouder Paul-Gustave Van Hecke. Daarvoor had hij, uit geldnood, een wasserijtje uitgebaat dat op een catastrofe was uitgedraaid. Van den Berghe bereikte in Afsnee, omringd door het gezin De Smet, zijn expressionistisch hoogtepunt. Na de ineenstorting van de Brusselse kunstwereld in 1928, werd hij vast illustrator bij het Gentse socialistische dagblad Vooruit. Hij bleef er tot zijn dood. Intussen was zijn harde expressionistische stijl uitgegroeid tot een fantastisch surrealisme, waarbij hij irreële droombeelden en groteske hallucinaties in vaak opvallende kleurengamma's suggereerde. Hij had de vitaliteit en de sensualiteit van het expressionisme verzoend met de verfrissende, inventieve methode van het surrealisme. Het centrale thema in zijn omvangrijk oeuvre is steeds de mens geweest in zijn tragische onvolkomenheid en afhankelijkheid Van den Berghe stierf op 56-jarige leeftijd te Gent. Tentoonstellingen 1927, Hamburg, Kunsthalle, Europäische Kunst der Gegenwart, Zentenaraustellung des Kunstvereins Hamburg (cat. 1 - 2) In het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten (1962) en in het Centraal Museum te Utrecht (1984) gingen er overzichtstentoonstellingen door van het werk van de kunstenaar. In 1999, 60 jaar na de dood van de kunstenaar, vond te Oostende in het PMMK een overzichtstentoonstelling van zijn werk plaats. De expositie bakende zijn positie in nationaal en internationaal verband af. Men legde verbanden naar werk van collega's zoals Pierre Bonnard, Edvard Munch, Jan Sluijters, Gustave De Smet, Leo Gestel, Ossip Zadkine, Jozef Cantré, René Magritte, Giorgio de Chirico, Egon Schiele en Max Ernst. Men belichtte de veelzijdigheid van de kunstenaar door een rijke selectie te tonen van zijn werk als illustrator voor verschillende kranten en tijdschriften, waaronder de Vooruit. Verder schonk men aandacht aan zijn relatie met galerijhouder en mecenas Paul-Gustave Van Hecke en kunstcriticus André de Ridder. In het Museum Dhondt-Dhaenens te Deurle zijn werken van hem te zien, onder meer Vissers aan de Leie. Op dit doek (zie foto) heeft hij zijn vrienden Constant Permeke en Gustave De Smet (met hoed en pijp) afgebeeld. Op de achtergrond zit Marieke, de vrouw van Permeke. Publieke collecties Werken van Frits Van den Berghe zijn opgenomen in de openbare collecties van: Museum De Fundatie in Zwolle Museum voor Schone Kunsten (Gent) Bibliografie Piet Boyens, Gilles Marquenie, tentoonstellingscatalogus Frits Van den Berghe, in PMMK te Oostende, 1999-2000 Bernard Dewulf, (2001), Bijlichtingen. Kijken naar schilders, hoofdstuk VI, Een zwaartillende dromer. Over Frits Van den Berghe, Uitgeverij Atlas. Monografieën André De Ridder, Paul-Gustave Van Hecke e.a, Frits Van den Berghe, cahier 12 uit de reeks Les cahiers de Sélection, Antwerpen, 1931 Emile Langui, Frits Van den Berghe, teekenaar, Gent, 1933 Paul-Gustave Van Hecke, Frits Van den Berghe, Antwerpen, 1948 Emile Langui, Frits Van den Berghe 1883-1939, Brussel, 1966 Emile Langui, Frits Van den Berghe 1883-1939. De mens en zijn werk, Mercatorfonds, Antwerpen, 1968 Hilde De Bruyne, Frits Van den Berghe. Stilistische studie van zijn grafisch oeuvre, Gent 1977, RUG Anne Marie Musschoot, Yves T'Sjoen, Joost De Geest, Frits Van den Berghe en Richard Minne. Stripverhalen 1931-1935, Brussel, 1996 Piet Boyens, ''Frits Van den Berghe, Antwerpen, 1999 Belgisch kunstschilder


text: Micronesië of Micronesia, officieel de Federale Staten van Micronesië (Engels: Federated States of Micronesia), is een land in het werelddeel Oceanië, dat geassocieerd is met de Verenigde Staten. Het land ligt in de Grote Oceaan en is een onderdeel van de regio Micronesië. Micronesië beslaat het centrale en oostelijke deel van de eilandengroep de Carolinen, in het westelijk deel van deze groep ligt het land Palau. Ten noorden van Micronesië liggen Guam en de Noordelijke Marianen, ten noordoosten de Marshalleilanden, ten zuidoosten Kiribati en Nauru, ten zuiden Papoea-Nieuw-Guinea, ten zuidwesten Indonesië en ten westen ligt Palau. Geschiedenis De voorouders van de Micronesiërs vestigden zich in Micronesië rond 2000 v.Chr. Een gedecentraliseerd systeem met opperhoofden ontwikkelde zich langzamerhand tot het meer gecentraliseerde economische en religieuze Micronesische Rijk, dat zijn centrum had op Yap. Op Pohnpei ontstond rond 450 onder leiding van de Saudeleur de stad Nan Madol, die bestond uit een aantal kleine kunstmatige eilanden die met elkaar verbonden waren door een netwerk van kanalen en om die reden ook wel het 'Venetië van het Pacifisch gebied' werden genoemd. Vanuit Nan Madol oefende de Saudeleur-dynastie meer dan 1000 jaar haar gezag uit over de ongeveer 25.000 inwoners van dit eiland, totdat het rijk rond 1500 instortte. De eerste Europeanen die het eilandgebied in de 16e eeuw aandeden waren de Portugezen, tijdens hun zoektocht naar de 'Kruideneilanden' (Indonesië), gevolgd door de Spanjaarden, die de soevereiniteit claimden over de Carolinen. In 1899 verkocht Spanje het aan Duitsland en werd het een onderdeel van Duits-Nieuw-Guinea. Duitsland raakte het gebied echter als gevolg van haar deelname aan de Eerste Wereldoorlog in 1914 kwijt aan Japan, dat het vanaf 1920 onder mandaat van de Volkenbond bestuurde als onderdeel van het Zuid-Pacifisch Mandaatgebied. Onder Japans bestuur vond een grote immigratiegolf van Japanners plaats; naar schatting 100.000 Japanners vestigden zich op de eilandgroepen, daarmee het inheemse aantal van 40.000 mensen ruim overvleugelend. Er werd een economie op poten gezet die zich richtte op het verbouwen van suikerriet, mijnbouw, visserij en tropische landbouw. Met de Japanse agressie die de basis vormde voor de Tweede Wereldoorlog in Azië kwam een abrupt einde aan de economische voorspoed. Tijdens de oorlog bevond zich in februari 1944 een belangrijk deel van de Japanse vloot in de Truklagune (onderdeel van de eilandengroep Chuuk), waarvan een groot aantal ondersteuningsvaartuigen en vliegtuigen werden vernietigd door Amerikaanse troepen tijdens Operation Hailstone die maand. De eilanden werden daarop bezet door de Amerikanen, die het vervolgens vanaf 1947 bestuurden onder auspiciën van de Verenigde Naties als onderdeel van het Trustschap van de Pacifische Eilanden. Op 10 mei 1979 ondertekenden vier van de trustdistricten een nieuwe grondwet, waarin ze zich verenigden tot de Federatieve Staten van Micronesië (FSM). Palau, de Marshalleilanden en de Noordelijke Marianen besloten hier niet aan mee te doen. De FSM ondertekende vervolgens net als Palau en Marshalleilanden de Compact of Free Association met de Verenigde Staten, waardoor het trustschap per 3 november 1986 onafhankelijkheid verkreeg als associatieve staat van de Verenigde Staten. Het Compact werd in 2004 vernieuwd. Klimaat Het klimaat is tropisch met warme, redelijk stabiele temperaturen (25 tot 30°) het jaar rond. 's Zomers regent het meer dan in de andere seizoenen, maar dit varieert naargelang de plaats. Pohnpei is een van de natste plaatsen ter wereld; er kan tot 8400 millimeter regen per jaar vallen. Passaatwinden waaien van december tot maart-juni en komen meestal uit noordoostelijke richting. Flora en fauna Op de eilanden zijn diverse ecosystemen ontstaan met specifieke fauna en flora. Vooral het aantal vogelsoorten ligt relatief hoog; sommige werden echter ingevoerd. De lagunes trekken allerhande tropische vissen, zeeschildpadden en roggen aan. Grotere soorten zoals zwaardvissen, tonijnen, barracuda's en zeilvissen leven dan in de oceaan om de eilanden. Het aantal soorten planten en bomen bedraagt meer dan 600. Bestuurlijke indeling Het land is ingedeeld in vier deelstaten: Yap, Chuuk, Pohnpei en Kosrae. Deze zijn op hun beurt ingedeeld in gemeenten. Talen Op de eilanden worden vele talen gesproken, het Engels is de officiële taal. Andere talen zijn: Chuukees, Kapingamarangi, Kosraeaans, Mokilees, Mortlockees, Namonuito, Ngatik Men's Creools, Nukuoro, Pááfang, Pingelapees, Pohnpeiaans, Puluwatees, Satawalees, Ulithiaans, Woleaiaans en Yapees. Staatsinrichting De Federale Staten van Micronesië worden geregeerd aan de hand van een in 1979 aangenomen grondwet. Deze grondwet garandeert gelijke rechten voor iedereen en ziet toe op de naleving van de mensenrechten. Voorts voorziet de grondwet in de scheiding der machten. Er is een veertien leden (senatoren) tellend eenkamerparlement (Congress) dat met algemeen kiesrecht wordt gekozen. Kosrae en Yap leveren twee senatoren, Pohnpei vier en Chuuk zes. Uit elke deelstaat komt één senator die voor vier jaar wordt gekozen; de andere leden worden voor twee jaar gekozen. Het uitvoerend bewind wordt gevormd door vier senatoren die voor een periode van vier jaar worden gekozen uit het midden van de parlementariërs. Hoofd van de republiek is de president, die weer door het parlement uit het midden van de vier senatoren wordt gekozen. Ook de vicepresident wordt op deze wijze gekozen. De ambtstermijn van de president bedraagt vier jaren. De Federale Staten van Micronesië kennen geen politieke partijen, ofschoon die niet verboden zijn. Een belangrijke rol spelen de diverse families op de eilanden, waarvan de vertegenwoordigers in het parlement worden gekozen. Godsdienst De overgrote meerderheid van de Micronesiërs is christen: Rooms-Katholieke Kerk: 52,7% Congregationalistische Kerk: 40,1% Mormonen: 1% De overige 6,2% hangt een andere, dan wel geen godsdienst aan. Economie Het topleveldomein van Micronesië, .fm, geniet populariteit voor het gebruik voor homepages van met name radiostations, vanwege de ogenschijnlijke verwijzing naar de veelgebruikte FM-band. Vanwege de afgelegen ligging is er absoluut gezien niet veel toerisme op de eilanden. Het land werd in 2019 door 18.000 toeristen bezocht. Toerisme vormt zo'n 8% van het bruto nationaal inkomen. Het land heeft een zeer soepel visumbeleid. Vervoer Micronesië telt zes luchthavens, waarvan er vier door lijnvluchten worden aangedaan, alle vier deze luchthavens zijn ook internationaal. De betreffende luchthavens bedienen elk een staat (Chuuk, Kosrae, Pohnpei en Yap). Chuuk, Kosrae en Pohnpei zijn elk internationaal verbonden met Guam, de Verenigde Staten en de Marshalleilanden, Yap is uitsluitend verbonden met Guam en Palau. Al deze vluchten worden uitgevoerd door de Guamese maatschappij Continental Micronesia, een dochter van het Amerikaanse Continental Airlines. Zie ook Lijst van presidenten van Micronesië Trustschap van de Pacifische Eilanden Externe links Officiële website van de regering Dwergstaat


text: Het Formule 1-seizoen 2001 was het 52ste FIA Formula One World Championship seizoen. Het begon op 4 maart en eindigde op 14 oktober na zeventien races. Michael Schumacher wint zijn 4e wereldkampioenschap in de Formule 1. De latere wereldkampioenen Kimi Räikkönen en Fernando Alonso debuteren in de Formule 1 voor respectievelijk Sauber en Minardi. Nadat in de jaren 1999 en 2000 alle teams met Bridgestone-banden reden, leverde Michelin in het seizoen 2001 de banden aan de teams van Benetton, Jaguar, Minardi, Prost en Williams, terwijl Bridgestone de banden aan de teams van Arrows, BAR, Ferrari, Jordan, McLaren, en Sauber leverde. Kalender Kalenderwijzigingen in 2001 De Grand Prix van Maleisië werd van het najaar verplaatst naar het voorjaar. De Grand Prix van Groot-Brittannië ging terug van april naar de gebruikelijke maand juli. De Grand Prix van Oostenrijk verplaatste van juli naar mei. Ingeschreven teams en coureurs De volgende teams en coureurs namen deel aan het 'FIA Wereldkampioenschap F1' 2001. Resultaten en klassement Grands Prix Puntentelling Punten worden toegekend aan de top zes geklasseerde coureurs. Klassement bij de coureurs † — Coureur is niet gefinisht in de GP, maar heeft wel 90% van de race-afstand afgelegd, waardoor hij als geklasseerd genoteerd staat. Klassement bij de constructeurs † — Coureur is niet gefinisht in de GP, maar heeft wel 90% van de race-afstand afgelegd, waardoor hij als geklasseerd genoteerd staat.


text: Het Formule 1-seizoen 2002 was het 53ste FIA Formula One World Championship. Het seizoen startte op 3 maart en eindigde op 13 oktober na zeventien races. De Duitser Michael Schumacher behaalde, nu met Scuderia Ferrari, voor de vijfde maal het wereldkampioenschap Formule 1; van deze zege was hij reeds na 11 van de 17 grote prijzen verzekerd. Renault neemt Benetton over. Toyota is nieuw in de Formule 1. Prost Grand Prix beëindigde zijn deelname aan de Formule 1 aan het einde van 2001. Kalender Kalenderwijziging in 2002 De Grand Prix van Frankrijk en de Grand Prix van Groot-Brittannië werden op de kalender omgewisseld ten opzichte van 2001. Ingeschreven teams en coureurs De volgende teams en coureurs namen deel aan het 'FIA Wereldkampioenschap F1' 2002. Resultaten en klassement Grands Prix Puntentelling Punten worden toegekend aan de top zes geklasseerde coureurs. Klassement bij de coureurs † — Coureur is niet gefinisht in de GP, maar heeft wel 90% van de race-afstand afgelegd, waardoor hij als geklasseerd genoteerd staat. Klassement bij de constructeurs † — Coureur is niet gefinisht in de GP, maar heeft wel 90% van de race-afstand afgelegd, waardoor hij als geklasseerd genoteerd staat.


text: Het Nationaal park Franklin-Gordon Wild Rivers is een nationaal park in Australië. Het ligt in zuidwestelijk Tasmanië en heeft een oppervlakte van 446.342 hectare. Het is op 3 mei 1939 tot een nationaal park verklaard. Franklin-Gordon Wild Rivers


text: Het Nationaal park Freycinet is een nationaal park in Australië. Het ligt aan de oostkust van Tasmanië op het Freycinet Peninsula en heeft een oppervlakte van 16.803 hectare. Het is op 29 augustus 1916 tot nationaal park verklaard. Freycinet


text: Fysische chemie, fysische scheikunde of fysicochemie is, naast de anorganische en de organische chemie, een van de klassieke deelgebieden van de scheikunde. Zij houdt zich bezig met het grensgebied tussen natuur- en scheikunde, in het bijzonder de toepassing van fysische methoden op chemisch gebied. Terwijl in de preparatieve chemie de chemische synthese van bekende en onbekende stoffen op de voorgrond staat, tracht de fysische chemie met behulp van theoretische en experimentele methoden de eigenschappen van stoffen en hun veranderingen te beschrijven en te begrijpen, met als doel voor alle relevante processen algemeen geldige wetmatigheden te formuleren. Er bestaat een nauw verband met de natuurkunde (vooral de atoom- en molecuulfysica enerzijds en de thermodynamica en statistische fysica anderzijds). Afhankelijk van de zwaartepunten in het onderzoek wordt wel onderscheid gemaakt tussen fysische chemie en chemische fysica. De fysische chemie biedt de basis voor de chemische technologie en de procestechniek. Chemici die zich vooral met fysische chemie bezighouden, worden wel fysisch-chemici genoemd. Fysische chemie is een verplicht onderdeel voor elke chemiestudie. Geschiedenis De basis voor de fysische chemie werd rond 1890 gelegd door vooral Svante Arrhenius, Jacobus van 't Hoff, Wilhelm Ostwald en Walther Nernst. In de Engelstalige wereld geldt Josiah Willard Gibbs als de grondlegger van de fysische chemie, met zijn in 1867 gepubliceerde artikel On the Equilibrium of Heterogeneous Substances, waarin hij de begrippen vrije energie, chemische potentiaal en de faseregel ontwikkelde. Ostwald en Van 't Hoff hebben het Zeitschrift für physikalische Chemie’' opgericht. Deelgebieden De fysische chemie is in verschillende deelgebieden onderverdeeld. De belangrijkste zijn theoretische chemie, thermodynamica, kinetiek, spectroscopie en elektrochemie''. Theoretische chemie In de theoretische chemie tracht men met behulp van wiskunde of computersimulaties en -berekeningen de eigenschappen van afzonderlijke moleculen of macroscopische hoeveelheden van stoffen te voorspellen. De kwantummechanica levert de basisbeginselen voor het begrip van de opbouw van de materie en van de chemische binding, terwijl de statistische thermodynamica het verband met de macroscopische thermodynamica levert. Chemische thermodynamica De thermodynamica of warmteleer beschrijft onder meer chemische reacties vanuit energetisch oogpunt. De macroscopische grootheden van een stof, zoals de energie, de enthalpie en de entropie worden onderzocht als functies van volume, druk en temperatuur. De thermodynamica bepaalt tot hoever reacties kunnen doorgaan (dus waar het chemisch evenwicht ligt), maar geeft geen uitsluitsel over reactiesnelheden of reactiemechanismes. Kinetiek De kinetiek houdt zich bezig met het verloop van chemische reacties in de tijd (reactiekinetiek) of van transportverschijnselen (bijvoorbeeld diffusie, afzetting op oppervlakken, katalyse). De kinetiek onderzoekt zowel het macroscopische verloop van een reactie (macrokinetiek) als het gedetailleerde verloop van de afzonderlijke deelreacties (microkinetiek). Spectroscopie Spectroscopie is een verzamelbegrip voor een klasse van experimentele procedés die onderzoeken hoe een preparaat energie in de vorm van elektromagnetische straling (radiogolven, microgolven, infrarood licht, zichtbaar licht, ultraviolet licht, röntgenstraling) opneemt of afgeeft. De spectroscopie heeft als doel, uit het verkregen spectrum conclusies te trekken over het preparaat, zoals de inwendige structuur ervan (intramoleculaire krachten), samenstelling of de dynamica. Elektrochemie De elektrochemie houdt zich bezig met de eigenschappen van geladen deeltjes, in het bijzonder ionen en het effect van elektrische stromen op stoffen. Het belangrijkste onderzoeksterrein vormen waterige oplossingen van ionen, de zogenaamde elektrolyten, en de processen op het grensvlak tussen elektrolyten en elektroden. Technisch belangrijke toepassingen van de elektrochemie zijn brandstofcellen en de afzetting van metalen op oppervlakken (galvanotechniek). Belang in de techniek en in het dagelijks leven De fysische chemie houdt zich met vele onderwerpen bezig die een groot toepassingspotentieel hebben of van essentieel belang zijn voor de levenskwaliteit van de mens. Op het gebied van de reactiekinetiek ontvingen Paul J. Crutzen, Mario J. Molina en Frank Sherwood Rowland de Nobelprijs voor hun onderzoek naar het reactiemechanisme van de vorming en het uiteenvallen van ozon. Vrijwel elke auto heeft tegenwoordig een lambdasonde in de uitlaat. Deze controleert continu de uitlaatgassen en meldt deze terug aan het motormanagement, dat de brandstofinspuiting bijregelt, zodat er zo min mogelijk schadelijke gassen worden uitgestoten en het brandstofverbuik zo laag mogelijk is. Voor het ontwikkelen van zuiniger accu’s voor laptops en mobiele telefoons is elektrochemische kennis onmisbaar. Op het gebied van de ontwikkeling van werkzame stoffen voor geneesmiddelen worden steeds meer methodes uit de theoretische chemie gebruikt. Fysische chemie is een essentieel gereedschap voor de nanotechnologie. De methodes van de oppervlaktechemie bieden inzicht in het verloop van de ammoniaksynthese, zonder welke de vervaardiging van kunstmest niet mogelijk is en de wereldwijde voedselproductie vele malen moeilijker zou zijn. Bekende fysisch-chemici Literatuur Cahiers voor Fysische Chemie, G. Frens, 2001, Delft University Press Physical Chemistry, P.W. Atkins, 1978, Oxford University Press Introduction to Modern Colloid Science, R.J. Hunter, 1993, Oxford University Press Principles of Colloid and Surface Chemistry, P.C. Hiemenz, R. Rajagopalan, 1997, Marcel Dekker Inc., New York Zie ook Fysische organische chemie


text: Frans M.E. Van der Elst (Neder-Over-Heembeek, 13 maart 1920 - aldaar, 28 augustus 1997) was een Belgisch advocaat en politicus voor de Volksunie. Biografie Van der Elst werd als enig kind geboren in een gezin dat tot de kleine burgerij behoorde en niet politiek betrokken was. Zijn vader was bediende in een Brusselse verzekeringsmaatschappij en zijn moeder was huisvrouw. Nadat hij basisonderwijs volgde in zijn geboortedorp, volgde hij een jaar humaniora aan het Collège Sainte Marie in Schaarbeek. Daarna studeerde hij verder aan het Sint-Pieterscollege in Jette. Van 1939 tot 1944 studeerde hij rechten, thomistische wijsbegeerte en politieke en sociale wetenschappen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Van 1944 tot 1958 was hij advocaat aan de balie van Brussel. Hij pleitte in verschillende repressiezaken, onder andere die van VNV-leider Hendrik Elias, wiens raadsman hij zou blijven. Als legataris van Elias’ archieven publiceerde hij in 1974 de eerste uitgebreide analyse van diens rol als VNV-leider. Vanaf 1948 speelde Van der Elst een aanzienlijke rol in de herleving van de Vlaamse Beweging en het Vlaams-nationalisme, waarvan hij als publicist, redenaar en als partijvoorzitter van de Volksunie de inhoud mede bepaalde. Bij de parlementsverkiezingen van 1949 stond hij in Brussel op de Vlaams-nationale lijst-Edmond Van Dieren. In deze periode werd er volop gediscussieerd over de heroprichting van een autonome Vlaams-nationale partij. Vanaf 1950 was hij een van de hoofdrolspelers in het Vlaams Comité voor Federalisme, een studie- en drukkingsgroep die in 1954, in samenwerking met Waalse federalisten, een voorstel van federale grondwet voor België publiceerde. In 1951 hield hij zijn eerste publieke pleidooi voor amnestie. Bovendien speelde hij tussen 1948 en 1951 een belangrijke rol in de heroprichting van de Brusselse en Antwerpse afdeling van het Algemeen-Nederlands Verbond en was hij van 1951 tot 1958 secretaris van het Algemeen Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond. In 1954 werd Van der Elst medeoprichter van de Christelijke Vlaamse Volksunie, die nog tijdens datzelfde jaar de Volksunie werd. Van 1955 tot 1975 was hij partijvoorzitter. Van 1973 tot 1975 was hij zijn voorzitterschap gesplitst in twee functies: Van der Elst was de algemene voorzitter van de partij, terwijl Hugo Schiltz optrad als voorzitter van het partijbestuur. Na het einde van zijn partijvoorzitterschap bleef hij lid van het partijbestuur van zijn partij. Voor de Volksunie zetelde hij van 1958 tot 1974 voor het arrondissement Antwerpen in de Kamer van volksvertegenwoordigers. Vervolgens was hij van 1974 tot 1985 lid van de Belgische Senaat: van 1974 tot 1977 als rechtstreeks gekozen senator voor het arrondissement Antwerpen en van 1977 tot 1985 als gecoöpteerd senator. Van 1977 tot 1985 was hij in de Senaat fractievoorzitter voor de VU en van 1968 tot 1985 eveneens afgevaardigde in de Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad. In de periode december 1971-oktober 1980 zetelde hij als gevolg van het toen bestaande dubbelmandaat ook in de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap, die op 7 december 1971 werd geïnstalleerd. Vanaf 21 oktober 1980 tot november 1981 was hij tevens korte tijd lid van de Vlaamse Raad, de opvolger van de Cultuurraad en de voorloper van het huidige Vlaams Parlement. In 1983 werd hij de allereerste Vlaams-nationalistische minister van staat. Van 1958 tot het einde van de jaren 1960 was Van der Elst de woordvoerder van zijn partij in alle belangrijke parlementaire debatten. Het vertrouwen van de Vlaams-nationalisten in Van der Elst kwam voor het eerst onder zware druk toen de Volksunie in de periode 1977-1978 de Egmont- en de Stuyvenbergakkoorden ondertekende en toetrad tot de Belgische regering. Na het Egmont-experiment trok hij zich systematisch terug uit het politieke leven. Na zijn politieke carrière kocht hij een buitenverblijf op het Zwartland in Zemst waar hij geregeld kwam. Op 10 juli 1991 ontving hij uit handen van voorzitter Louis Vanvelthoven de Gouden Erepenning van de Vlaamse Raad. Partijvoorzitter van de Volksunie Lid van de Vlaamse Cultuurraad Lid van de Vlaamse Raad Belgisch volksvertegenwoordiger Belgisch senator Belgisch minister van Staat Belgisch advocaat


text: De Franken (Middelnederlands: Vranke, Oudhoogduits: Francho, Oudengels: Franca, Oudnoords: Frakki) waren een federatie van reeds eerder bekende Germaanse stammen, die rond het midden van de 3e eeuw na Christus tot stand kwam. Wellicht verbonden deze stammen zich onder Saksische druk nabij de limes langs de Rijn van het Romeinse Rijk. Vanuit hun oorspronkelijke gebied in het noordoosten van Nederland en het noordwesten van Duitsland, staken ze vanaf de 4e eeuw de Rijngrens over en vestigden zich in de Romeinse provincie Germania Inferior. Later breidden ze hun machtsgebied uit naar het huidige België en Frankrijk. Etymologie De volksnaam Frank zou ‘onstuimig, wild, dapper’ kunnen betekenen in het Germaans. Deze oorsprong is wellicht terug te vinden in de niet-genasaleerde reeks Middelnederlands vrac ‘begerig, hebzuchtig’, Fries frak ‘geil, welig; vleiend, vriendelijk’, Oudengels frǣc ‘gierig, begerig’, Oudnoors frakkr ‘moedig’ en gewestelijk Zweeds fräk ‘vermetel’. Later zou het de secundaire betekenis van ‘vrij’ ( de Galloromeinen die onvrije onderworpelingen waren) gekregen hebben. De volksnaam zou terug kunnen gaan op Oudengels franca, Oudnoords frakka ‘werpspies’. Maar volgens D.P. Blok werd de werpspies veeleer naar de Franken vernoemd dan omgekeerd. Dit is te vergelijken met de francisca, de Merovingische tweebladige werpbijl die ook naar de Franken is vernoemd. Herkomst en samenstelling De Franken werden nog niet vermeld door de historicus Tacitus, die wel gewag maakte van Istvaeones, evenals Plinius de Oudere. De vroegste verwijzingen naar de Franken dateren uit het midden van de derde eeuw en handelen over de vestiging van Frankische groepen ten noordoosten van de Rijn en de opsplitsing in twee deelgroepen, de Salische Franken en de Ripuarische Franken. Men gaat ervan uit dat de Franken oorspronkelijk zijn ontstaan als een soort verbond tussen diverse Germaanse stammen. Genoemd worden de Usipeti, Tencteri, Sugambri en Bructeri, die woonden in het dal van de Rijn (middenloop en Beneden-Rijn) en de gebieden direct ten oosten daarvan. Gregorius van Tours, die rond 570 een geschiedenis van de Franken geschreven heeft, zegt dat koning Clovis een 'Sicamber' genoemd werd. Sommigen verwerpen de algemeen aanvaarde theorie dat de Franken in het midden van de derde eeuw zijn ontstaan als een verbond van eerder bestaande Germaanse stammen. Zo zoekt men bijvoorbeeld een oorspronkelijk stamgebied in het huidige Pommeren (Noordoost-Duitsland) of op de Deense eilanden. Gregorius van Tours noemde een legende dat de Franken uit Pannonia afkomstig zouden zijn geweest. De Franken wisten na hun binnenvallen in Romeins gebied (274 n.Chr.) de Romeinse macht in een groot deel van het huidige Rijnland te breken. Deze groep Franken wordt ook wel aangeduid als de Ripuarische Franken. Weliswaar wisten de Romeinen in de periode 290-300 n.Chr. hun macht over de Rijn opnieuw te vestigen; de streek werd echter niet opnieuw geromaniseerd. De Franken namen geleidelijk de lokale machtspositie over de bewoners van het gebied over van de Romeinse elite die voor een deel wegtrok naar Gallië. Halverwege de vierde eeuw kwam er een samenwerkingsverband tussen de zogenaamde Salische Franken en de Romeinen tot stand, waardoor deze Salische Franken de beschikking kregen over het gebied Toxandrië, Van daar uit wisten zij na 406 n.Chr. hun macht eerst geleidelijk en rond het jaar 500 zeer snel uit te breiden over een groot deel van het huidige Zuid-Nederland, België en Noord-Frankrijk. In dezelfde periode wisten de Ripuarische Franken hun macht te vestigen in het Rijnland, en het Maasland van het huidige Limburg (Nederlands en Belgisch), Oost-België, Luxemburg en delen van Noordoost-Frankrijk. Rond 500 verenigde Clovis beide groepen Franken in het Merovingische Rijk. Tot de Franken in etnologische zin rekent men gewoonlijk de volgende West-Germaanse stammen: Salische Franken (of Westfranken sinds 420), onder wie gerekend worden: Bructeren Ampsivaren Chamaven Chattuaren Ripuarische Franken (ook: Rijnfranken), onder wie gerekend worden: Cherusken Sugambriërs (ook: Sigambren) Tencteren Ubiërs later ook de Chatten (thans Hessen) Bataven en Usipeten(?), mogelijk opgegaan in de Salische Franken, die hun gebied koloniseerden Het gebied van de Ripuarische Franken besloeg het gehele midden- en lagere Rijngebied, het gebied ten oosten van de Maas en het gebied langs de Moezel. In de Lage Landen heersten de Ripuarische Franken over het gebied boven de Beneden-Rijn (de Betuwe en Hamaland). Verspreiding (ca. 260 - 537) De vestiging van Frankische stammen tussen circa 260 en 537 geeft een geleidelijke verbreiding te zien vanaf de oevers van de Rijn naar het zuiden en westen. Wel is bekend dat de (Salische) Franken in 358 van de Romeinse generaal (en wat latere keizer) Julianus de status van foederati ('bondgenoten') kregen op Romeins gebied in de Scheldevallei, tussen de grote rivieren en in het ontvolkte gebied van de Kempen. Er waren eerder al vergeefse Romeinse pogingen gedaan om de binnengeslopen Franken onder (belasting)controle te krijgen. De status van foederati betekende dat de Franken voor de verdediging van dat deel van het Romeinse Rijk moesten instaan, in ruil voor de afschaffing van belastingbijdragen. De Franken gaven een ruime interpretatie aan dit verdrag (feodus) en controleerden al snel het gebied van het huidige Nederland beneden de rivieren en Noord-België, waar ze de nieuwe elite vormden. Hun machtscentrum vestigden ze later in Doornik. Het is niet bekend wat de drijvende krachten waren achter deze migratie, maar het zou te maken kunnen hebben met het klimaat. De trek van de Franken naar het zuidwesten verliep parallel met de trek van de Saksen naar Engeland via de tegenwoordige Nederlandse kust rond 440-450. Rond 480 bezetten de Franken een gebied dat bijna geheel los lag van hun oorspronkelijke territorium, hoewel er rond 537 weer enige overlapping was met hun oorspronkelijke gebied. Overname van het Romeins gezag (5e eeuw) In de loop van de vijfde eeuw na Chr. stortte het Romeinse gezag in West-Europa ineen. In de noordelijke streken, waaronder het gebied van het latere Nederland en België, betekende dat deels een terugval in de beschaving, zelfs gedeeltelijk terug naar de prehistorie: de meeste geletterde bewoners van Noordwest-Europa trokken weg naar het zuiden, er werd bijna niets meer op schrift gesteld. Daarom wordt de meeste kennis voor een reconstructie van de geschiedenis van die tijd uit archeologische opgravingen gehaald. Van de andere kant bouwden de Franken tussen ca. 350 en 500 een sterk koninkrijk op, dat veel elementen van de Romeinse cultuur en bestuur overnam. Omstreeks 406 vochten Franken als huursoldaten van de usurpator Constantijn III tegen de rechtmatige keizer Honorius. Omstreeks 460 poogden keizer Majorianus en generaal Aegidius het Romeinse gezag in het Nederlandse rivierengebied te herstellen met behulp van Frankische huurlingen. In 476 stortte het West-Romeinse staatsapparaat definitief in. Tien jaar na het afzetten van Romulus Augustulus als laatste Romeinse keizer in West-Europa versloeg de Frankische koning Clovis in 486 de 'Romeinse generaal' Syagrius (eigenlijk een plaatselijke krijgsheer) bij Soissons, zodat het noorden van Gallië in zijn handen viel. Met Clovis begon de grote uitbreiding van het Frankische Rijk. Clovis bracht zijn hofhouding over naar Lutetia (de huidige Franse hoofdstad Parijs) en het hele gebied van Gallië erfde uiteindelijk de naam Francië van hun nieuwe heersers. Expansie van het Frankische Rijk (5e - 9e eeuw) Van de 6e tot en met de 8e eeuw veroverden de Franken onder de Merovingische koningen geleidelijk ook de nooit door Rome bezette streken van Germania Magna ten oosten van de Rijn en ten noorden van de Donau (grofweg de gebieden van het huidige Duitsland, Tsjechië, Oostenrijk) en Zwitserland). Onder de Karolingische dynastie bezetten de Franken ten slotte het grootste deel van huidig Italië en het gebied in Noord-Spanje tussen de Ebro en de Pyreneeën. Daarmee ontstond in Europa de machtigste staat sinds de val van het West-Romeinse Rijk. De bekroning van de Frankische expansie vond letterlijk plaats toen Karel de Grote in het jaar 800 door de paus tot keizer van het Heilige Roomse Rijk werd gekroond. Het einde van de Franken als apart volk In de vroegere Romeinse streken assimileerden de Franken geleidelijk in de Latijnstalige bevolking die getalsmatig veel groter was dan de kleine bovenlaag van Frankische heersers. Vooral toen de Franken zich tot het christendom (katholicisme) bekeerden, vergemakkelijkte dit het assimilatieproces. Geleidelijk versmolt de nieuwe Frankische met de oude Gallo-Romeinse toplaag door onderlinge huwelijken. Dit proces heeft echter lang geduurd. De Frankische koningen bleven tot na Karel de Grote hun Germaanse taal spreken en zelfs van nadien zijn er bewijzen dat de adel uit de omgeving van Parijs hun zonen naar het noorden stuurden omdat daar beter Frankisch gesproken werd. Buiten de vroegere Romeinse rijksgrens ging het samensmelten van de onderling toch al verwante West-Germaanse stammen vrij geruisloos en na 900 was het oorspronkelijke stamonderscheid nog maar van weinig betekenis. Zie ook het ontstaan van de Taalgrens tussen Romaans en Germaans Europa. De Lage Landen als erfgenamen van de Franken In politiek opzicht heeft het oude stamonderscheid sinds de 11e eeuw weinig betekenis meer. In cultureel opzicht echter bleven de dialecten door de eeuwen heen steeds verder uit elkaar groeien. Door grote taalveranderingen, onder meer veroorzaakt door toenemende regionale verschillen tussen Frankische dialecten toen de rondzwervende stammen van de volksverhuizingen zich definitief op vaste woonplekken vestigden, raakte ook het Frankisch zelf verdeeld in Nederfrankisch, Middelfrankisch, Oostfrankisch en Zuid-Frankisch. Het onderscheid tussen Nederduits en Hoogduits werd zo belangrijker dan het, overigens ook toenemende, verschil tussen Frankisch en Saksisch. Het algemene proces van differentiatie werd pas veel later omgekeerd door de invoering van het massaonderwijs. Het Standaardduits is een mengeling van Saksische en Frankische elementen. De volledige eenwording van alle West-Germaanse dialecten is niet doorgegaan doordat er twee standaardtalen ontstaan zijn: het Nederlands en het Duits. Het Nederlands stamt voor een groot deel af van Nederfrankische dialecten. Het Limburgs dat in Wallonië nog in de streek van Overmaas gesproken wordt, is door de Franse Gemeenschap erkend als het Frankisch of francique. Er zijn maar weinig documenten bewaard die het mogelijk maken het ontstaan van het Oudnederlands goed te bestuderen. De Franken stonden er om politieke redenen op dat de schrijftaal Latijn was om zo beter aansluiting te krijgen bij hun Romaanstalige onderdanen, hoewel Karel de Grote een –verloren gegaan– boek met oude volksverhalen in zijn eigen taal liet schrijven. Toch zijn er vanaf de 6e eeuw in bijvoorbeeld de Salische wet enige Frankische taalresten aangetroffen. In de noordelijke gewesten van Nederland hadden lange tijd de Friezen de overhand, vooral langs de kust. In tegenstelling tot Friezen en Saksen gingen de Franken al vroeg tot het katholieke christendom over. Vanaf de late 7e eeuw vormde Utrecht een Frankisch bolwerk van waaruit werd geprobeerd ook de Friezen en Saksen te kerstenen (en te onderwerpen), een proces dat de hele 8e eeuw voortduurde. Zie ook Lijst van Frankische koningen Ripuarische Franken Salische Franken Volksverhuizing in de Lage Landen (Frankische Tijd) Externe link Proto-English.org - alternatieve etymologie van de Franken Literatuur , De Franken in Nederland, 3e dr., Haarlem: Fibula-Van Dishoeck, 1979. , De Franken, vert. uit het Engels The Franks door P. Nijhoff, Baarn: Ambo, 1990, 278 blz. , Koningen en krijgsheren. De Franken in de Lage Landen, Kampen: Omniboek, 2009. , De Franken in België en Nederland. Heersers in de vroege middeleeuwen, Utrecht: Omniboek, 2016, , De wereld van Clovis. Over de Frankische erfgenamen van het Romeinse Rijk, 2017, Referenties Frankische Rijk Historisch volk in Duitsland Vroege middeleeuwen