text: Een literatuurprijs wordt periodiek (vaak jaarlijks) uitgereikt aan een auteur voor een specifiek werk, een serie werken of zijn of haar gehele oeuvre. Prijzen voor het Nederlandse taalgebied Prijs der Nederlandse Letteren De Inktaap Nederlandse Biografieprijs (voorheen Erik Hazelhoff Prijs) Sybren Poletprijs Debuutprijs Het Liegend Konijn Belgische literatuurprijzen Nederlandse literatuurprijzen Algemeen Kinder- en jeugdliteratuurprijzen Friese literatuurprijzen Groningse literatuurprijs Literaire pries Belcampo Stipendium Kees van der Hoef-prijs Beste Groninger Boek Limburgse literatuurprijs Groot-Limburgse Veldeke Literatuurprijs Sjiek Literatuurprijs Brabantse literatuurprijs Schrijversprijs der Brabantse Letteren Zeeuwse literatuurprijzen Zeeuwse Boekenprijs Surinaamse literatuurprijzen Literatuurprijs van Suriname Rahmān Khān-prijs Staatsprijs voor Jeugdliteratuur Jit Narain Cultuurprijs Ibisprijs Suriname Buitenlandse en internationale literatuurprijzen Astrid Lindgren Memorial Award International Booker Prize Hans Christian Andersenprijs International Dublin Literary Award Jeruzalemprijs Nobelprijs voor Literatuur Argentijnse literatuurprijs Premio Planeta Argentina Australische literatuurprijs Miles Franklin Award Braziliaanse literatuurprijs Camõesprijs Engelstalige literatuurprijzen American Book Award Betty Trask Prize and Awards Booker Prize for Fiction International Booker Prize British Book Awards Chancellor's Medal ook bekend als Chancellor's Gold Medal of Chancellor's Medal for an English Poem Commonwealth Writers Prize Costa Book Awards (vroegere Whitbread Prize) David Cohen British Literature Prize in the English Language Edgar Allan Poe Award Forward Poetry Prizes Geoffrey Faber Memorial Prize Guardian Fiction Prize Hawthornden Prize Heywood Hill Literary Prize Independant Foreign Fiction Prize International Dublin Literary Award Irish Times Literature Prizes James Tait Black Memorial Prize John Llewellyn Rhys-prijs National Book Critics Circle Award Newdigate Prize Pegasus Literatuurprijs PEN/Faulkner Award Pulitzerprijs Somerset Maugham Awards Sunday Express Fiction Award T.S. Eliot Prize Walter Scott Prize for Historical Fiction WH Smith Award WH Smith Thumping Good Read Award Women's Prize for Fiction (vroegere Orange Prize for Fiction) Yorkshire Post Book Award Catalaanse literatuurprijzen Lletra d'or Premi de les Lletres Catalanes Ramon Llull Premi Josep Plá Premi Sant Jordi de novel·la Serra d'Or-kritiekprijs voor literatuur en essay Chileense literatuurprijs Premio Nacional de Literatura de Chile Duitse literatuurprijzen Adelbert-von-Chamisso-Preis Alfred-Döblin-Preis Berliner Literaturpreis Brandenburger Literaturpreis Deutscher Buchpreis Deutsche Jugendliteraturpreis Friedenspreis des Deutschen Buchhandels Georg-Büchner-Preis Gustav-Heinemann-Friedenspreis Heinrich-Böll-Preis Peter-Huchelprijs Hermann-Lenz-Preis Johannes-Bobrowski-Medaille Joseph-Breitbach-Preis Klagenfurter Tage der deutschsprachigen Literatur (Ingeborg-Bachmann-Preis) Leipziger Buchpreis für Europäische Verständigung LiBeraturpreis (Frankfurt) Nicolas-Born-Preis Petrarca-Preis Solothurner Literaturpreis Wilhelm-Raabe-Preis Egyptische literatuurprijs Naguib Mahfouz Medal for Literature Europese literatuurprijs Aristeionprijs Franse literatuurprijzen Grand prix de littérature policière Grand Prix de la Societé des Gens de Lettres Grand Prix du roman de l'Académie française Prix Aujourd'hui Prix Daudet Prix des Ambassadeurs Prix des Cinq continents de la francophonie Prix des Libraires Prix du roman FNAC Prix Europe 1 Prix Femina Prix de Flore Prix Goncourt Prix Interallié Grand prix littéraire d'Afrique noire Prix Médicis Prix Renaudot Italiaanse literatuurprijzen Premio Campiello Premio Fiesole Narrativa Under 40 Premio letterario Frignano Premio Strega Japanse literatuurprijzen Akutagawaprijs Animage Naokiprijs Tanizakiprijs Luxemburgse literatuurprijs Batty Weberprijs Servaisprijs Poolse literatuurprijs Nike-literatuurprijs Portugese literatuurprijs Camõesprijs Scandinavische literatuurprijs Doblougprijs Glazen Sleutel Literatuurprijs van de Noordse Raad Deense literatuurprijs Harald Mogensen-prisen Palle Rosenkrantz-prisen Faeröerse literatuurprijs Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens Finse literatuurprijzen Dank voor het boek-medaille Finlandiaprijs Vuoden johtolanka-prijs IJslandse literatuurprijs Blóðdropinn Noorse literatuurprijs Aschehougprijs Literatuurprijs van de Noordse Raad Maurits Hansen-prisen Rivertonprisen Zweedse literatuurprijs Augustpriset Astrid Lindgren Memorial Award Astrid Lindgrenprijs Bästa svenska kriminalroman Bästa till svenska översatta kriminalroman De Nios Stora-prijs Doblougprijs Nils Holgersson-plaket Spaanse literatuurprijzen Cervantesprijs Premio Alfaguara Premio Azorín Premio Biblioteca Breve Premio Café Gijón Premio Fundación José Manuel Lara Premio Hammett Premi de les Lletres Catalanes Ramon Llull Premio Nadal Premio de Novela Fernando Lara Premi Josep Plá Premio Planeta Premio Primavera Premio La Sonrisa Vertical Venezolaanse literatuurprijs Premio Rómulo Gallegos Zuid-Afrikaanse literatuurprijzen Eugène Maraisprys Scheepersprys vir Jeugliteratuur Externe links BekroondeBoeken.nl LiterairePrijzen.nl (archive.org) Literatuurlijsten


source: wikipedia

text: Dit is een lijst van universiteiten. Naar werelddeel Lijst van universiteiten in Afrika Lijst van universiteiten in Azië Lijst van universiteiten in Zuid-Amerika Lijst van universiteiten in Noord- en Midden-Amerika Lijst van universiteiten in Europa Lijst van universiteiten in Oceanië Anders Lijst van middeleeuwse universiteiten Lijst van voormalige universiteiten Lijst


text: Hieronder zijn allerlei bestaande en niet meer bestaande beroepen alfabetisch gerangschikt. Het onderscheid tussen beroep, functie, nevenfunctie of specialisme is niet altijd scherp. Zie ook : Lijst van beroepen in de muziek A B C D E F G H I J K L M N O P Q Quarantaine-beambte Quizmaster Quantity surveyor R S T U V W X Xylofonist Y Yogaleraar Z Beroepen


text: Algemeen Defensie Term voor de krijgsmacht in het algemeen. landmacht (algemeen), de landstrijdkrachten leger (eenheid), een militaire eenheid bestaande uit twee of meer legerkorpsen. Andere betekenissen verwijzen naar de oude betekenis ligplaats, zie ook Legerkamp. Mechanica Leger is een synoniem voor lager, een 'drager' voor een as. Biologie Een leger is een ligplaats van allerlei dieren: hazenleger, vossenleger, hertenleger, zie leger (dierenverblijf). Natuursteen Het groefleger of kortweg leger van natuursteen is de afzettingsrichting van een gesteente in de groeve Toponiem Saint-Léger, doorverwijspagina Métro Léger de Charleroi, een metrostation Villard-Léger, een Franse plaats Personen Frankrijk Alexis Léger (1887 - 1975), dichter en diplomaat, onder het pseudoniem Saint-John Perse. Danièle Hervieu-Léger, schrijver Fernand Léger (1881–1955), schilder, graficus en filmmaker Jack-Alain Léger, schrijver Jean-Marc Léger, (1959 - ) schilder en beeldhouwer, onder het pseudoniem PilotMotiv Leodegarius of Léger (omstreeks 616 – 679), Frankische heilige Lucien Léger, crimineel Paul Léger, leadsinger van de band Les Fatals Picards Raymond Léger, uitvinder van toepassingen van zonne-energie Sébastien Léger, componist van elektronische muziek Canada Clément Léger, politicus Cléophas Léger, politicus Édouard Léger, politicus Édouard-H. Léger (1866-1892), politicus Jean-Marc Léger, schrijver Jules Léger, broer van de kardinaal, gouverneur Léon Léger, architect Marcel Léger, politicus Nicole Léger, politica Omer Léger, politicus Paul-Émile Léger, kardinaal Paul-Émile Léger (1904–1991), rooms-katholieke kardinaal en aartsbisschop van Montreal (1950-1967) Viola Léger, actrice


text: De grotten van Lascaux liggen in de vallei van de Vézère op het grondgebied van de gemeente Montignac in het Franse departement Dordogne (regio Nouvelle-Aquitaine). In 1940 werden in een grot een groot aantal rotswandschilderingen ontdekt. Deskundigen dateren de oudste rotsschilderingen uit de grot van Lascaux op 15.000 v.Chr., de jongste op 10.000 v.Chr. Het is de rijkst beschilderde prehistorische grot die tot nu toe werd ontdekt. De 'grot van Lascaux' gaat door voor de 'Sixtijnse Kapel van de Paleolithische Kunst' en werd in 1979, als onderdeel van de Prehistorische locaties en beschilderde grotten in de Vézèrevallei, op de werelderfgoedlijst van de UNESCO geplaatst. Ontdekking Op 12 september 1940 hoefde Marcel Ravidat (1923-31 mei 1995) niet te werken in een garage in Montignac en ging met drie vrienden, Jacques Marsal (1926-19 juli 1989) Georges Agnel, Simon Coencas (1927 - 4 februari 2020) en zijn hond genaamd Robot naar een bos op de linkeroever van de Vézère. Er was daar enige tijd eerder een dennenboom omgewaaid en ze wisten dat er daardoor een gat was blootgelegd dat overgroeid was door braamstruiken. Ze maakten het gat iets groter en vonden een verticale schacht. Marcel kroop door het gat en verloor zijn houvast. Hij schoof door tot het einde van de gang en riep toen zijn vrienden. Samen stonden ze in een grot van 20 bij 8 met een hoogte van 7 meter en zagen met behulp van een kleine olielamp op de wanden afbeeldingen in rode, gele, bruine en zwarte kleuren. Ze beseften dat ze een bijzondere ontdekking hadden gedaan en kwamen de dag erna terug met sterkere lampen en vonden nog een schacht. Na drie dagen verwittigden ze hun voormalige onderwijzer Léon Laval. De onderzoeker Henri Breuil publiceerde nog hetzelfde jaar een verslag. Het nieuws verspreidde zich snel en de grot werd toegerust om bezoekers te kunnen ontvangen Schilderingen De polychrome schilderingen hebben vooral dieren als onderwerp: bizons, herten, neushoorns, runderen, paarden, rendieren en stieren. De tekeningen en de (aard)kleuren zijn goed bewaard gebleven. Veel schilderingen hebben geheel gekleurde vlakken, andere zijn uitgevoerd als krachtige lijntekeningen en gravures. De schilderingen in de grot worden bedreigd door bacteriën en schimmels. Wetenschappers hebben schimmels - kleine witte donsharen - ontdekt op de bodem en de zijwanden. Men noemt de Fusarium solani een vrij sterke en schadelijke zwammensoort. In 1963 moest men het grote publiek de toegang ontzeggen omdat er vorming van groene algen en schimmels was geconstateerd, die te wijten waren aan een onophoudelijke toeloop. Sindsdien is de grot niet meer voor publiek toegankelijk. Op 200 meter van de oorspronkelijke grot is een replica (Lascaux II) gemaakt die wél voor het talrijke publiek toegankelijk is. De bouw startte in 1972 en was in 1984 gereed. Men noemt de prehistorische periode in de kunst van 25.000 - 10.000 v.Chr. (in het laat-paleolithische tijdperk) de Magdaléniencultuur, naar de grot van La Madeleine, eveneens in de Dordogne. In december 2016 is Lascaux IV geopend. Het ondergrondse museum is ontworpen door het Noors/Amerikaanse architectenbureau Snøhetta. De kosten waren 57 miljoen euro. Zie ook Lijst van grotten in de Dordogne Lijst van grotten in Frankrijk Externe links Website van de grot van Lascaux Site over Lascaux met video Virtueel bezoek van de grotten van Lascaux Noten Lascaux Laat-paleolithische kunst in Europa Rotstekeningen in Frankrijk Laat-paleolithische vindplaats in Frankrijk Magdalénien


text: Liften is een vorm van reizen waarbij een reiziger een autochauffeur vraagt hem of haar als passagier mee te nemen ("een lift te geven"). In de meeste Europese landen is liften toegestaan langs alle wegen waar voetgangers mogen komen, dus niet op autowegen en autosnelwegen. Liften mag ook aan het begin van opritten, op parkeerterreinen, bij een bushalte of bij een tankstation. Op sommige plaatsen zijn specifieke liftershaltes aangebracht. Methode Er zijn verschillende methoden van liften. Meestal staat de lifter langs een weg en maakt duidelijk een lift te willen door met zijn arm een gebaar te maken. Veelal wordt de arm gestrekt en de duim opgestoken, meestal wijzend in de rijrichting, soms bewegend. Een lifter toont soms een bordje waarop zijn bestemming is geschreven. Sommige lifters spreken chauffeurs aan op parkeerplaatsen, bij verkeerslichten of bij benzinepompen. Er zijn fora en websites op internet voor lifters en liftcentrales, die bemiddelen tussen liftvragers en -gevers. In Nederland en omliggende landen wordt doorgaans geen financiële tegenprestatie voor een lift gevraagd, behalve bij gebruik van een liftcentrale. Beweegredenen Lifters liften omdat het een goedkope manier is van reizen of omdat er geen andere middelen van vervoer zijn. Soms speelt de behoefte aan reisgezelschap en avontuur een rol of de wens milieuvriendelijk te reizen. Er worden liftwedstrijden gehouden waarbij lifters of teams van lifters als snelste een bepaalde bestemming moeten bereiken, zoals in het tv-programma Peking Express. Deze worden bijvoorbeeld georganiseerd door studenten- of studieverenigingen. Automobilisten nemen lifters mee omdat ze gezelschap of ondersteuning tijdens het reizen willen hebben of omdat ze behulpzaam willen zijn. Reputatie en afnemende populariteit Over liften doen diverse griezelverhalen de ronde waarbij afwisselend de lifter en de automobilist de kwade zijn. Horrorfilms als The Texas Chain Saw Massacre (1974) en The Hitcher (1986) speelden in op deze angst. Tegenwoordig zijn er minder lifters dan in de jaren 1970 en 1980, de hoogtijdagen van het liften. Dit wordt geweten aan de opkomst van goedkope vormen van openbaar vervoer zoals langeafstandbussen en speciale kortingen op openbaar vervoer zoals in Nederland de OV-studentenkaart. Veel werkgevers verbieden hun chauffeurs lifters mee te nemen. Voor alleenreizende jonge vrouwen wordt liften sterk afgeraden. Van de lifter mag worden verwacht dat hij zich tegen zijn gastheer correct gedraagt. Amy Groskamp-ten Have (die het liften als een “bedenkelijk verschijnsel” beoordeelt) schrijft dat hij voldoende mondvoorraad moet hebben “teneinde iedere schijn van profiteren te vermijden”. Zie ook Everything Is Possible Personenvervoer


text: Hedendaagse locaties In het land Luxemburg Luxemburg (land), groothertogdom, een West-Europees land. Kanton Luxemburg, een kanton in het land Luxemburg. Luxemburg (stad), de hoofdstad van het land Luxemburg en tevens een gemeente. Burcht Luxemburg, burcht in Luxemburg (stad). Kathedraal van Luxemburg, bisschoppelijke kerk in de stad Luxemburg. Luchthaven Luxemburg-Findel, de grootste luchthaven van Luxemburg. Station Luxemburg (Luxemburg), het spoorwegstation van de stad Luxemburg Buiten het land Luxemburg Luxemburg (provincie), een provincie van België in het Waals Gewest. Station Luxembourg, een spoorwegstation in Parijs. Station Luxembourg, een spoorwegstation in Brussel. Rosa-Luxemburg-Platz (metrostation), in Berlijn, onder het gelijknamige plein. Palais du Luxembourg, een paleis in het 6e arrondissement van Parijs Jardin du Luxembourg een park van 25 hectare bij het kasteel, langs de Boulevard St-Michel. Musée du Luxembourg, in Parijs, het eerste Europese museum waar in het openbaar kunst werd tentoongesteld. Bolnisi (stad), een stad in Georgië, van 1921 tot 1944 bekend als Luxemburg Luxemburg (Kirgizistan), een voorheen Wolga-Duits dorp in Kirgizistan. Bouy-Luxembourg, een gemeente in het Franse departement Aube (regio Grand Est). Luxemburg (Iowa), een plaats in Dubuque County in de Amerikaanse staat Iowa. Luxemburg (Minnesota), een plaats in Stearns County in de Amerikaanse staat Minnesota. Luxemburg (Wisconsin), een plaats in Kewaunee County in de Amerikaanse staat Wisconsin. Troon (metrostation), een Brussels metrostation, in 1970 geopend onder de naam Luxemburg/Luxembourg. Luxemburg (theater), een Antwerps theaterhuis. Historisch gebruik van de benaming Gebied Luxemburg (district), een voormalig district van het Groothertogdom Luxemburg Geschiedenis van Luxemburg Historia Luxemburgensis (1605), de oudst bekende geschiedenis van Luxemburg, door Johannes Bertelius. Delingen van Luxemburg, het Groothertogdom Luxemburg is tijdens drie draaipunten in de geschiedenis gekrompen van een oppervlakte van 10.700 km2 tot 2.586 km2. Luxemburgse kwestie, een diplomatiek conflict dat speelde in 1867. Graafschap Luxemburg, het historische gewest Luxemburg van 963 tot 1354, in 963 vergeven is aan graaf Siegfried I van Luxemburg. Hertogdom Luxemburg, het historische gewest Luxemburg van 1354 tot 1795. Proosdij van Luxemburg, een historisch district tot 1795. Woudendepartement, het Franse departement dat in 1795 in de plaats kwam van het hertogdom Luxemburg (en enkele andere gebieden). Groothertogdom Luxemburg (1815-1890), deel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden tussen 1815-1830/1839 en 1830/1839 en 1890. Adellijke geslachten Lijst van heersers van Luxemburg Lijst van partners van heersers van Luxemburg Huis Luxemburg, Duits vorstenhuis uit de 13e-15e eeuw. Veel heersers van Ligny kwamen uit het Huis Luxemburg, zie Lijst van heersers van Ligny. De titel van hertog van Luxemburg werd in de 16e eeuw niet meer afzonderlijk gebruikt, maar als onderdeel van verschillende titels: Lijst van heersers van Piney, met verwijzing naar Albret en Montmorency. Huis Albret. Huis Clermont-Tonnerre (Montmorency) Overige / Zie ook Talen in Luxemburg, in het Groothertogdom Luxemburg bestaan drie officiële talen: Frans, Duits en Luxemburgs. Luxemburgs (Lëtzebuergesch), een taal die wordt gesproken in en rondom het Groothertogdom Luxemburg. Bestuurlijke indeling van Luxemburg (land), verschillende administratieve indelingen. Lijst van kiesdistricten van Luxemburg (land) Luxemburgse gemeente Lijst van plaatsen in Luxemburg (land) Lijst van steden in Luxemburg (land) Universiteit Luxemburg, een universiteit in Luxemburg-stad, gesticht in 2003. Aartsbisdom Luxemburg Ronde van Luxemburg, een meerdaagse wielerwedstrijd die jaarlijks wordt verreden in het groothertogdom Luxemburg. WTA-toernooi van Luxemburg, een jaarlijks tennistoernooi voor vrouwen in de stad Luxemburg. Veldtocht naar Luxemburg, een veldtocht, van het Staatse leger en de cavalerie naar Luxemburg in het voorjaar van 1593 Grootoosten van Luxemburg, een gemengde en a-dogmatische obediëntie van vrijmetselaarsloges. Luxemburgcollege, in Leuven Vlag van Luxemburg (land), een vlag gebruikt als civiele vlag (te land), staatsvlag en oorlogsvlag, een andere als handelsvlag. Vlag van Luxemburg (provincie), verschillende ontwerpen, alle met de kleuren rood, wit en blauw. Vlag van Luxemburg (stad), toont het stedelijke logo op een witte achtergrond. Der Graf von Luxemburg, een operette in drie bedrijven van Franz Lehár.


text: Onder literatuurgeschiedenis kan verstaan worden: de ontwikkeling van de literatuur door de tijd heen; het (wetenschappelijk) proces van het beschrijven van de geschiedenis van de literatuur, ook aangeduid als literatuurgeschiedschrijving, als onderdeel van de literatuurwetenschap; het materiële resultaat van literatuurgeschiedschrijving, in de regel een boek of reeks boeken (bijvoorbeeld de Nederlandse literatuurgeschiedenis van Gerard Knuvelder in vijf delen). In het onderstaande wordt literatuurgeschiedenis alleen besproken in de tweede en derde betekenis, waarbij geen strikt onderscheid wordt gemaakt tussen de twee betekenissen. Literatuurgeschiedenis: opvattingen door de tijden heen Ten tijde van de Verlichting (de 18e eeuw) vormde literatuurgeschiedenis geen strikt afgebakend wetenschapsterrein. In de belangstelling voor het verzamelen van kennis maakte de literatuur deel uit van een brede interesse voor het bijeenbrengen van rationalistische kennis over cultuur en geschiedenis. Die kennis kreeg haar neerslag in grote projecten als de Franse Encyclopédie van Diderot en D’Alembert. Vooral met de opkomst van de natiestaat in de 19e eeuw kreeg de literatuurgeschiedenis betekenis als instrument voor de constructie van nationalistische zelfbeelden. In Duitsland brachten de gebroeders Grimm folkloristisch en taalkundig materiaal rond het midden van de eeuw bijeen; later verschenen de eerste grote literatuurgeschiedenisbeschouwingen. Deze waren voornamelijk positivistisch georiënteerd, dat wil zeggen gericht op het bijeenbrengen van zo veel mogelijk feiten (jaartallen, titels, biografische en historische feiten). Interpretatie moest buiten het domein van de literatuurgeschiedenis blijven. Aan de positivistische literatuurgeschiedschrijving die het einde van de 19de eeuw (het fin de siècle) kenmerkte kwam met de autonomistische literatuurbenadering van Russisch formalisme en Praags structuralisme een einde. Van New Criticism, Werkimmanente Interpretation en Nouvelle Critique ging een belangrijke vernieuwende impuls uit op de literaire analyse en op het literatuuronderwijs. Maar nog voordat de resultaten daarvan ook merkbaar werden in de literatuurgeschiedschrijving, dienden zich alternatieve hermeneutische modellen aan: het literaire werk werd niet langer gezien als een autonoom geheel, maar als iets dat was ingebed in een groter geheel. Semiotiek, deconstructivisme en poststructuralisme bliezen de idee van de tekst als een gesloten structuur op. De contextualisering van het literaire object werd nadrukkelijk aan de orde gesteld door de literatuursociologie en door `systeem'- en `communicatie'-gerichte modellen. Vanzelfsprekend lieten die ontwikkelingen de literatuurgeschiedschrijving niet onberoerd. Hans Robert Jauß hield met zijn beroemd geworden Literaturgeschichte als Provokation der Literaturwissenschaft (1967) een pleidooi tegen literatuurgeschiedschrijving als chronologische ordening van literaire feiten, en vóór een literatuurgeschiedenis die het proces van telkens veranderende waardetoekenning, zingeving en normverandering centraal stelt. Deze lezersgerichte benadering van literatuurgeschiedenis en later ook de empirische receptietheorie vroegen aandacht voor de plaats van het interpreterend subject. Steeds sterker werd de tekst bezien als radertje in het geheel van samenleving en literatuurbedrijf, waarmee de literatuurgeschiedenis steeds meer raakvlakken met de cultuurgeschiedenis kreeg. Interculturele literatuurwetenschap en postkoloniale literatuurtheorie droegen in belangrijke mate bij aan het internationale debat over literatuurgeschiedenis door grote vraagtekens te zetten bij de eurocentrische manier van kijken van westerse wetenschappers. In nauwelijks enkele decennia tijds ontwikkelde de literatuurwetenschap een verbazingwekkend methodenpluralisme. De paradigma's wisselden elkaar zelfs zo snel af dat Horst Steinmetz in 1993 opmerkte 'dat elk ervan op het moment van ontstaan alweer ten ondergang gedoemd lijkt' en E.H. Kossmann, sprekend over de geschiedwetenschap, het had over 'een storm die over onze akker raast en het vak onbeheersbaar dreigt te maken'. De vraag werd gesteld of die enorme expansie van de literatuurwetenschap er niet om zichzelfs wille was, in plaats van ter verheldering van het zicht op haar object. De Mexicaanse schrijver en Nobelprijswinnaar Octavio Paz zag literatuurgeschiedschrijving als het verslag van een strijd tussen verschillende generaties schrijvers die steeds het "achterhaalde werk" van hun voorgangers trachtten te overtreffen. Vernieuwing geldt volgens deze opvatting als toonaangevend. In dit verband spreekt men ook wel van "literaire evolutie". Aan het begin van de 21e eeuw bestaat er onder wetenschappers verschil van mening over welke richting het op moet met de literatuurgeschiedschrijving. De overheersende mening is dat het alleen al om didactische redenen verstandig is om literatuurgeschiedenissen te blijven schrijven en publiceren. Zo werden op 23 februari 2006 het eerste deel (van begin tot 1300) en het laatste deel (1945-2005) van een nieuwe 9-delige geschiedenis van de Nederlandse literatuur, geschreven onder auspiciën van de Taalunie, in de Grote Kerk in Breda aangeboden aan de kroonprinsessen Máxima Zorreguieta van Nederland en Mathilde d'Udekem d'Acoz van België. Anderen menen dat het bij de beschikbaarheid van moderne media zoals internet achterhaald is om nog gedrukte literatuurgeschiedenissen te publiceren, die op het moment van publicatie al verouderd zullen zijn. Zij menen ook dat het kunstmatig is om de complexiteit van het literaire gebeuren te laten samenvatten door één literatuurgeschiedschrijver (per periode), omdat hij of zij per definitie uiterst beperkt is in de mogelijkheden om een synthetiserend geschiedrelaas te schrijven. Externe link Literatuurgeschiedenis.org


text: De Larense School is de verzamelnaam voor een groep kunstenaars die aan het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw werkzaam waren in en rond het dorp Laren in Noord-Holland. Ze is ontsproten aan de Haagse School, waarmee ze stilistisch veel verwantschap vertoonde. Ontstaan, eerste generatie De Nederlandse schilder Jozef Israëls "ontdekte" rond 1870 Laren als schildersdorp. Israëls bezocht Laren regelmatig met zijn zoon Isaac Israëls en ook vertelde hij enthousiast aan zijn Haagse vrienden over Laren. Albert Neuhuys en Anton Mauve volgden weldra. Hierop volgden Hein Kever, Willem Steelink jr., Hendrik Valkenburg, Wally Moes, Etha Fles, Arina Hugenholtz en Tony Offermans. In tegenstelling tot Israëls vestigden sommige van zijn vrienden zich permanent in Laren. De namen van Neuhuys en Mauve zorgden ervoor dat Laren wijde bekendheid kreeg. Neuhuys richtte zich op interieuren, waarmee de Larense School evenals met landschapschilderijen bekend geworden is. Larense schilders werkten vooral in de natuur, de Larense School had een traditionele stijl. Over de geestdrift omtrent Laren schreef Anton Mauve, op 3 juni 1882, aan zijn vrouw: "...'t Is aandoenlijk mooi hier, van een fijnheid van lijnen en lieflijke poëzie straalt uit alles, binnenhuizen, wegen, akkers, prachtige heide en boschjes en de menschen is van het liefste soort dat te bedenken is. ..." Tweede generatie Na 1898 kwam er een grote groep doorgaans jonge kunstschilders naar het Gooi, welke later de "tweede generatie" van de Larense School genoemd zou worden. Bekende namen waren Otto Van Tussenbroek en Evert Pieters, Bernard de Hoog, Henk de Court Onderwater, André Broedelet, Salomon Garf, Franz Deutmann, Lammert van der Tonge, Jaap Dooijewaard en Bernard Pothast. De meeste van hen waren genreschilders, onder invloed van Neuhuys. Meer "landschappers" waren Cornelis Vreedenburgh, Gerrit Willem van Blaaderen, Bernard Polfliet, Frans Langeveld en Ed van de Ven. Diverse schilders van de tweede generatie zouden zichtbaar onder invloed staan van het impressionisme, anderen bleven schilderen in de realistische traditie van de eerste generatie. In 1903 ontstond onder impuls van Auguste Legras een gestructureerde Gooise schildersvereniging, "De Tien". Deze ging groepsexposities organiseren door het hele land, met het oog op het bereiken van een groter afzetgebied voor het werk van de leden. Derk Meeles, Toon de Jong, David Schulman en Emanuel van Beever behoorden onder andere ook tot dat tiental. In 1921 werd De Vereeniging van Beeldende Kunstenaars Laren-Blaricum opgericht door Breman, maar door de milde toelatingseisen splitste in 1935 de Gooische Schildersvereniging onder leiding van Schulman zich af. Ook buitenlandse schilders kwamen in het Gooi werken: Max Liebermann in 1884 voor het eerst, terwijl de Amerikaan William Henry Singer in Laren in 1911 het landhuis "De Wilde Zwanen" liet optrekken, dat na de Tweede Wereldoorlog het "Singer Museum" zou worden. Co Breman en Ferdinand Hart Nibbrig schilderden landschappen in andere stijlen dan het gebruikelijke impressionisme, namelijk het pointillisme en luminisme, terwijl Gijs Bosch Reitz het bij gestileerde vormen hield. Johan Coenraad Heyenbrock leefde zich uit in fabriekstaferelen, terwijl Auguste Legras zich verdienstelijk maakte als schilder van dieren en Afrikaanse landschappen. Jan Pieter Veth was dan weer portretschilder en Douwe Komter legde zich toe op stillevens. Ook modernisten als Piet Mondriaan, Jan Sluijters en Leo Gestel vestigden zich in Laren. Meer bekende schilders bezochten Laren ook zonder zich er te vestigen. Zo was Max Beckmann ook een regelmatig bezoeker tijdens zijn semionderduikperiode tijdens de oorlog en de jaren daarna. Naamgeving en plaats Hoewel door kunstverzamelaars en auteurs de term Larense School als vaststaand begrip wordt gebruikt is het vanuit kunsthistorisch perspectief gezien de vraag of hier sprake is van een werkelijke aparte stroming of dat deze school te beschouwen is als een nabloei van de Haagse School. De Haagse School was al tien jaar eerder ontstaan en meerdere grondleggers van de Larense School (Jozef Israëls, Neuhuys, Anton Mauve) waren bekend als Haagse schilders, voordat ze in Laren terechtkwamen, rond 1870. Buitenlandse bronnen maken meestal geen onderscheid en hebben het over het "Hollandse Barbizon" van Oosterbeek, als "thematische verlenging van de Haagse versie". Ten opzichte van kunstvernieuwing, in navolging van het Franse Barbizon, met het openluchtschilderen, had de Haagse School wel de toon gezet en gebeurde te Laren niet veel vernieuwends qua techniek of optiek. De verf in tubes en lichtere opplooi-ezels waren aangewezen op dit soort directe-natuur-realisme. Wel bracht Laren de plattelandse onderwerpkeuze, tegenover het Haagse maritieme Impressionisme. Literatuur Carole Denninger-Schreuder, Schilders van Laren. Bussum: THOTH, 2003 Emke Raassen-Kruimel & Caroline Roodenburg-Schadd, Mauve tot Mondriaan. Bussum: THOTH / Singer Laren, 2014 Emke Raassen-Kruimel, Schilderkunst in Laren. Zwolle: WBOOKS / Singer Laren, 2015 Schilderstijl Geschiedenis van Laren (Noord-Holland)


text: De Lijst Pim Fortuyn, afgekort als LPF en officieel Politieke Vereniging "Lijst Pim Fortuyn", was een politieke partij in Nederland. Sinds 30 november 2006 is de partij niet meer vertegenwoordigd in de Tweede Kamer en sinds juni 2007 niet meer in de Eerste Kamer. De landelijke Lijst Pim Fortuyn werd op 1 januari 2008 opgeheven, al hebben de verschillende gemeenteraadsfracties nadien hun termijn wel onder deze naam afgemaakt of voortgezet. In Eindhoven kon men bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014 en 2018 op de partij stemmen, en in Breda verscheen de LPF - met lijstduwer Peter Langendam - in 2022 op de kieslijst. De LPF werd in februari 2002 door Pim Fortuyn opgericht, nadat die door Leefbaar Nederland was ontslagen. De partij deed voor het eerst mee aan de Tweede Kamerverkiezingen op 15 mei 2002, negen dagen na de moord op Fortuyn. Ze behaalde meteen 26 zetels, een nog nooit eerder vertoond resultaat voor een nieuwe Nederlandse partij. Ook bijzonder is dat meteen regeringsdeelname volgde op deze eerste verkiezingen: in het kabinet-Balkenende I, een coalitie met het CDA en de VVD, verkreeg de LPF vier ministersposten en vijf staatssecretariaten. LPF-minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Eduard Bomhoff, werd vicepremier. Vanwege interne perikelen in de LPF viel het kabinet echter al na enkele maanden. Verschillende Kamerleden verlieten de LPF-fractie. Door een intensieve campagne haalde de LPF bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2003 toch nog acht zetels, maar regeringsdeelname zat er niet in. Opnieuw viel de fractie door interne perikelen uit elkaar; bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 haalde de partij, die toen de naam "Lijst Vijf Fortuyn" gebruikte, geen zetels meer, net zomin als de twee afsplitsingen die meededen, EénNL (met Joost Eerdmans) en de Partij voor Nederland (met Hilbrand Nawijn). De jongerenorganisatie van de LPF heette de Jonge Fortuynisten. Het wetenschappelijk bureau was de Prof. dr. W.S.P. Fortuyn Stichting. De LPF werd door haar optreden nogal eens getypeerd als een rechts populistische partij. Historie Oprichting De LPF werd opgericht op 14 februari 2002, vier dagen na het ontslag van de Rotterdamse publicist en gewezen hoogleraar Pim Fortuyn als lijsttrekker van Leefbaar Nederland. Pim Fortuyn werd ontslagen naar aanleiding van een interview dat op 9 februari 2002 in de Volkskrant verscheen. Daarin beweerde hij, niet voor het eerst, dat Nederland 'vol' zou zijn. Toen de interviewer hem erop wees dat hij die woorden van het bestuur van Leefbaar Nederland niet meer mocht gebruiken, zei hij: "Nou, daar moest ik me maar eens niet zoveel meer van aantrekken." In hetzelfde interview uitte hij het voornemen om "dat rare Grondwetsartikel: gij zult niet discrimineren" af te schaffen. Eerdere uitspraken ("Nederland is vol", "Ik vind de islam een achterlijke cultuur") waren door het partijbestuur van Leefbaar Nederland al kritisch ontvangen. Het interview in de Volkskrant was kennelijk de druppel die de emmer deed overlopen. In zeer korte tijd werden dertig mensen aangeworven voor de nieuwe partij van Fortuyn, waarvan hijzelf de lijsttrekker en personificatie was. Mat Herben werd woordvoerder en later de eerste fractievoorzitter. Tweede op de Lijst Pim Fortuyn (intussen afgekort tot LPF) stond de van oorsprong Kaapverdiaan João Varela. Als derde, en een van de weinige met politieke ervaring, Jim Janssen van Raaij, oud-Europarlementariër voor het CDA. Ook oud-hoofdredacteur van Elsevier Ferry Hoogendijk was hoog op de lijst te vinden. Lager op de lijst stonden ex-damkampioen Harm Wiersma, spreekbuis van de varkenshouders Wien van den Brink, en woordvoerster van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel Winny de Jong. Al deze personen werden op 21 maart 2002 gepresenteerd aan de media door Fortuyn. Vanaf het begin werd de LPF gefinancierd door mensen uit de vastgoedsector. Politieke moord en de periode erna Pim Fortuyn werd door Volkert van der Graaf vermoord op 6 mei 2002 op het mediapark te Hilversum. De kieswet maakte het onmogelijk de lijst nog aan te passen zodat de partij tot aan de verkiezingen, 9 dagen later, door ging met Fortuyn als postume lijsttrekker, waarop men kon stemmen. Tijdens de verkiezing stemden 1.614.801 mensen voor de LPF waaronder ruim 1,1 miljoen voorkeurstemmen voor Pim Fortuyn, met wat door sommigen een condoleance-stem genoemd werd. Dit leverde 26 zetels in de Tweede Kamer der Staten-Generaal op voor de Lijst Pim Fortuyn. Op 16 mei 2002 werd Mat Herben tot fractievoorzitter verkozen en als vicevoorzitters João Varela en Ferry Hoogendijk. De toenmalige partijvoorzitter was Peter Langendam, die samen met John Dost het partijbestuur vormde en kantoor hield in de Spaanse kubus te Rotterdam. Zij stonden voor de moeizame taak om de partijorganisatie vorm te geven. In juni 2002 erkende het partijbestuur de Jonge Fortuynisten als zijn jongerenorganisatie. Regeringsdeelname kabinet-Balkenende I Na de verkiezingen nam de LPF deel aan de formatiebesprekingen van het centrum-rechts kabinet-Balkenende I van VVD, CDA en LPF. Herben voerde namens de LPF de formatiegesprekken. Op 22 juli werd het kabinet beëdigd. De LPF leverde vier ministers en vijf staatssecretarissen. Volgens toenmalig LPF-leider Mat Herben heeft de LPF aan Ahmed Aboutaleb de portefeuille van Emancipatie en Gezinszaken aangeboden. Aboutaleb ging echter niet op het aanbod in. De functie ging vervolgens naar Philomena Bijlhout - zij moest echter al na enkele uren aftreden wegens het verstrekken van onjuiste informatie over haar deelname aan de burgermilities in Suriname. Ze werd opgevolgd door Khee Liang Phoa. Na een periode van interne onrust in de partij nam Mat Herben begin augustus ontslag als fractievoorzitter. Hij werd opgevolgd door de politiek onervaren zakenman Harry Wijnschenk. De interne onrust werd echter steeds erger. Wijnschenk werd dictatoriaal gedrag verweten door andere fractieleden, wat uiteindelijk leidde tot het vertrek van twee fractieleden, Winny de Jong en Cor Eberhard, als Groep-De Jong, terwijl de LPF-ministers Bomhoff en Herman Heinsbroek (Economische Zaken) op het persoonlijke vlak elkaar absoluut niet lagen en vaak ruzie hadden. Ook tussen bestuur en fractie waren er voortdurend wrijvingen. Peilingen wezen uit dat de aanhang van de partij in sneltreinvaart slonk. Op 16 oktober besloot de fractie knopen door te hakken. Wijnschenk werd afgezet als fractievoorzitter; Mat Herben werd (ad interim) opnieuw fractievoorzitter, terwijl de beide ruziënde ministers ontslag namen en er nieuwe kandidaten werden gezocht om hun functies over te nemen. De coalitiepartners CDA en VVD waren echter het geruzie in de Lijst Pim Fortuyn beu, hadden geen hoop meer dat deze wijzigingen voldoende rust in de tent zouden brengen, en zeiden diezelfde dag nog het vertrouwen in het kabinet op. Volgens CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen was de melding door toenmalig fractievoorzitter Harry Wijnschenk dat hij door een collega-LPF Kamerlid bedreigd was met een pistool de directe aanleiding. Die avond nog diende premier Balkenende bij de koningin het ontslag in van het voltallige kabinet. Dit staat wel bekend als de LPF-crisis. Het kabinet-Balkenende I bleef nog tot mei 2003 demissionair in functie, dit vanwege de moeizame formatiebesprekingen na de verkiezingen in januari. Oppositiepartij Onder lijsttrekker Mat Herben gingen op 22 januari 2003 de meeste van de eerder behaalde 26 zetels verloren: de partij keerde met acht zetels in de Tweede Kamer terug. In het nieuwe kabinet-Balkenende II keerde de Lijst Pim Fortuyn niet terug als regeringspartij en moest vanuit de kamerbankjes oppositie gaan voeren. Bij de Provinciale Statenverkiezingen in maart 2003 wist de Lijst Pim Fortuyn in elf provincies in totaal 17 Statenzetels te behalen. Hierdoor verwierf de Lijst Pim Fortuyn ook één zetel in de Eerste Kamer der Staten-Generaal, die ingenomen werd door oud-staatssecretaris Rob Hessing. Bij tussentijdse gemeenteraadsverkiezingen behaalde de partij gemeenteraadszetels in Zwijndrecht, Terneuzen en het Westland. Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in juni 2004, wist de partij geen zetels te behalen. Na een nieuwe periode van bestuurlijke en financiële onrust besloot de Tweede Kamerfractie, op Wien van den Brink na, op 24 augustus 2004 om de partij te verlaten en het partijlidmaatschap op te zeggen. De reden voor dit besluit waren de chaos en de onrust binnen de partij. Deze fractie is de naam Lijst Pim Fortuyn blijven gebruiken voor haar activiteiten, hetgeen is toegestaan volgens het reglement van orde van de Tweede Kamer. Om de financiële problemen op te lossen is in augustus 2004 het faillissement van de partij aangevraagd, dit werd door de rechtbank echter afgewezen. In de loop van 2005 wist een nieuw verkozen partijbestuur de interne onrust weg te werken en de partijorganisatie op orde te brengen. Om deze reden meldden een aantal leden van de LPF-Tweede Kamerfractie zich opnieuw aan als lid van de partij. In de fractie deed Mat Herben een stapje terug en droeg het fractievoorzitterschap over aan Gerard van As. Wetenschappelijk bureau In september 2003 werd het wetenschappelijk bureau van de partij opgericht en dat kreeg de naam Prof. dr. W.S.P. Fortuyn Stichting. Het bureau stond onder leiding van professor Bert Snel en verzorgde onder andere cursussen voor het partijkader en organiseerde congressen. Daarnaast bracht het wetenschappelijk bureau een tijdschrift uit onder de naam 'De Vernieuwing'. Splitsingen Na een ontmoeting met Filip Dewinter van de Vlaamse partij Vlaams Belang, die op 21 juni 2005 plaatsvond in Palazzo di Pietro, het voormalige huis van Pim Fortuyn, trad Hilbrand Nawijn uit de Tweede Kamerfractie van de LPF en ging hij verder als Groep-Nawijn. Nawijn kondigde aan een nieuwe landelijke partij op te zullen richten, die inhoudelijk dicht bij de ideeën van het Vlaams Belang zou komen te staan. In juli 2006 besloot Margot Kraneveldt per direct de Kamer en de LPF te verlaten. De reden hiervoor was dat ze zich bij de PvdA had aangesloten. Op de PvdA-kandidatenlijst stond ze op nummer 36. Haar opvolgster, Gonny van Oudenallen, was ongewenst in de LPF-fractie en besloot direct na installatie als onafhankelijk Kamerlid te opereren. In augustus 2006 verliet Gerard van As de fractie, om zich aan te sluiten bij de Groep-Nawijn, die aan de verkiezingen zou deelnemen onder de naam Partij voor Nederland. Op 12 september verliet Van As de politiek met onmiddellijke ingang. Hij werd opgevolgd door Olaf Stuger, 10e op de kandidatenlijst uit 2003 en op dat moment beoogd lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen 2006. Amper een week na het vertrek van Van As werd Joost Eerdmans uit de fractie gezet, omdat duidelijk werd dat hij mee ging doen met Marco Pastors' partij EénNL. Deze vormde vervolgens met ex-VVD'er Anton van Schijndel de Groep Eerdmans-Van Schijndel. In augustus 2006 werd Mat Herben, na het vertrek van Van As, wederom gekozen tot fractievoorzitter van de Lijst Pim Fortuyn. Het aantal zetels in de prognose voor de verkiezingen was onder Gerard van As gedaald tot nul. De vele ruzies in de LPF leidden tot een nieuwe uitdrukking in de Nederlandse taal: "LPF-achtige toestanden". Gemeenten In maart 2006 deed de Lijst Pim Fortuyn voor het eerst op landelijke schaal mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. In verband met gemeentelijke herindelingen slaagde de partij er in november 2003 al in om in de gemeente Westland vier van de 37 raadszetels te winnen. In elf Nederlandse gemeenten dong de partij mee naar de voorkeur van de kiezer. In ruim de helft van de gevallen slaagde de Lijst Pim Fortuyn erin om daadwerkelijk in de raad te komen. Grootste winnaars waren de LPF-lijsten in de gemeenten Westland met vijf zetels en Spijkenisse met twee raadszetels. Afdelingen die één zetel wisten te bemachtigen waren die in de gemeenten Den Haag, Duiven en Eindhoven. Op 18 april 2006 leverde de afdeling Westland de eerste LPF-wethouder, Ben van der Stee. Hij kreeg de portefeuille Onderwijs, Jeugd- en jongerenwerk, Kinderopvang, Sport, Personeel & organisatie en Facilitaire zaken. Lijst 5 Fortuyn en verlies van zetels De LPF nam aan de Tweede Kamerverkiezingen 2006 deel onder de nieuwe aanduiding Lijst 5 Fortuyn. Eerder had de partij aangekondigd haar naam te willen wijzigen, omdat deze besmet is door ruzies uit het verleden. Olaf Stuger was de lijsttrekker voor de verkiezingen in november. Bij deze verkiezingen werd de partij echter weggevaagd; van de acht Tweede Kamerzetels bleef er niet één over. Vier maanden later, bij de Provinciale Statenverkiezingen 2007, verloor de partij ook al haar zetels in de Provinciale Staten waarin zij vertegenwoordigd was. Hierdoor verloor de partij ook haar enige zetel in de Eerste Kamer. Hierna werd de naam LPF wederom gehanteerd. Teloorgang Op 5 mei 2007 sloot de LPF haar partijkantoor aan de Zonweg in Den Haag. Aangezien de partij niet meer vertegenwoordigd was in de landelijke en provinciale politiek, was het niet wenselijk om een duur kantoor aan te houden. De LPF was alleen nog vertegenwoordigd in de gemeenteraden van Westland, Eindhoven, Duiven, Den Haag en Spijkenisse. In een algemene ledenvergadering op 21 juli 2007 stemde een krappe meerderheid van de aanwezigen voor het plan om de landelijke partijorganisatie op te heffen. Van de aanwezigen stemden 26 leden tegen en 29 vóór opheffing. Het hoofdbestuur kwam met dit plan omdat de LPF vanaf oktober 2007 geen subsidie meer zou ontvangen en daardoor vanzelf failliet zou gaan. Door middel van het opheffen van de landelijke organisatie kon de partij haar zaken nog enigszins netjes afronden en zouden er niet veel onbetaalde rekeningen over blijven. Het besluit tot opheffing moest binnen een maand door een nieuwe ledenvergadering met een meerderheid van twee derde van de aanwezige leden worden bekrachtigd. De gemeentefracties waren verdeeld over dit plan. Het hoofdbestuur en de afdelingen Spijkenisse en Westland waren vóór het opheffen van de partij. De afdelingen Eindhoven, Duiven en Den Haag voerden echter een campagne om op de tweede algemene vergadering op 17 augustus 2007 de LPF juist een doorstart te laten maken. Een overleg tussen alle betrokkenen, vlak voor de tweede algemene vergadering, deed de meeste betrokkenen besluiten dat het opheffen van de landelijke organisatie het meest wenselijk zou zijn. Op 17 augustus 2007 waren er op de tweede algemene vergadering in Poeldijk van de 177 uitgebrachte stemmen 135 vóór opheffing. Het plan van het hoofdbestuur kreeg hiermee ruim de vereiste tweederdemeerderheid waardoor de landelijke partijorganisatie per 1 januari 2008 ontbonden werd. De LPF bestond vanaf die datum alleen nog als een lokale partij. Ook na deze tweede ledenvergadering bleef er verdeeldheid over het besluit tot opheffing van de landelijke partijorganisatie. De afdelingen Duiven, Den Haag en Eindhoven wensten zich niet bij dit besluit neer te leggen. Zij beschuldigden het hoofdbestuur van manipulatie en wanbestuur door het niet bijhouden van de ledenadministratie, waardoor het aantal leden in een maand tijd ineens gehalveerd was en vele leden de toegang tot de tweede vergadering ontzegd was. Ook de locatie van deze vergadering, Poeldijk in de gemeente Westland, waarvan de afdeling mede-initiatiefnemer voor het plan tot opheffen was, werd discutabel gevonden. Op 14 december 2007 wees de rechtbank van Rotterdam een zaak die aangespannen was door deze drie afdelingen om de opheffing ongedaan te maken af. De afdelingen tekenden hoger beroep aan en vroegen het gerechtshof van Den Haag de beslissing van opheffing alsnog terug te draaien. Ook de Jonge Fortuynisten, die niet waren opgeheven, steunden de lokale fracties. Op 24 februari 2009 heeft dit hof ook in hoger beroep geoordeeld dat de LPF opgeheven mocht worden. Lokale partij De LPF gemeentefracties, die aparte verenigingen los van de landelijke organisatie waren, besloten de termijn tot in 2010 afmaken en vervolgens te bepalen of ze nog onder de naam LPF de gemeenteraadsverkiezingen in zouden gaan. Daarnaast waren er nog enkele lokale afdelingen actief zonder vertegenwoordiger in de gemeenteraad, onder andere in Boornsterhem en Barneveld. De lokale fracties in Spijkenisse en Westland keken bij hun heroriëntatie ook naar aansluiting bij Trots op Nederland van Rita Verdonk. Zo zeiden de fractievoorzitters John Witkamp van de gemeente Westland en Chris Hottentot van de gemeente Spijkenisse dat ze de naar de bijeenkomst van Verdonk waren geweest. Voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2010 hebben verschillende lokale partijen gekozen voor een andere toekomst. LPF Westland behield de naam LPF maar deze stond nu voor Lokale Politieke Federatie (Westland). LPF Den Haag is in september 2008 opgehouden te bestaan. De eenmansfractie van Willem van der Velden is doorgegaan als onafhankelijke fractie, Groep Van der Velden en heeft voor de verkiezingen aansluiting gezocht bij ONS Den Haag. Van der Velden was in 2013 betrokken bij de oprichting van Groep de Mos. LPF Spijkenisse behield de naam LPF, maar deze stond nu voor Lokale Politieke Federatie (Spijkenisse) LPF Duiven bestond tot 2010 onder aanvoering van Anton Reebergen. In 2010 werd de LPF omgedoopt tot PRO Duiven. Alleen in Eindhoven bestaat anno 2018 nog een Lijst Pim Fortuyn. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 kreeg de LPF Eindhoven twee zetels onder leiding van Rudy Reker. Vier jaar later halveerde dit aantal tot een. In 2018 ging het weer beter: de partij haalde twee zetels. Sinds 2022 zitten er weer in 2 steden een Lijst Pim Fortuyn in de gemeenteraad, in Eindhoven zakte de LPF terug naar 1 zetel en in Breda trad de LPF Breda toe met 1 zetel. Volksvertegenwoordiging Tweede Kamer Eerste Kamer Europees Parlement Provincies Leden Bron: LPF - ledenaantallen Externe links Lijst Pim Fortuyn Eindhoven www.lijst5fortuyn.nl (offline, oude archiefpagina) Lijst Pim Fortuyn/Lijst Vijf Fortuyn op de website van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen 1 Nederlandse lokale politieke partij


text: Leefbaar Nederland (afgekort: LN) was tussen 1999 en 2007 een Nederlandse politieke partij. De partij werd opgericht door Willem van Kooten, Ton Luiting, Broos Schnetz, Jan Nagel en Henk Westbroek, de laatste twee respectievelijk fractievoorzitters van de destijds succesvolle lokale partijen Leefbaar Hilversum en Leefbaar Utrecht. Belangrijkste speerpunt was 'de kloof dichten tussen burger en politiek'. Geschiedenis Oprichting Tijdens de jaren 1990 kwam er een beweging van nieuwe lokale partijen in Nederland op, waarvan een heel aantal 'Leefbaar' in de naam droeg. Deze 'Leefbaar'-partijen gaven ieder hun eigen invulling aan het woord 'leefbaar', maar hadden veelal gemeen dat ze zich afzetten tegen de gevestigde landelijke politieke partijen, die niet genoeg naar hun kiezers zouden luisteren. Geïnspireerd door het succes van deze en hun eigen partijen, presenteerden Jan Nagel van Leefbaar Hilversum en Henk Westbroek van Leefbaar Utrecht het plan om in diezelfde geest een landelijke partij op te richten onder de naam 'Leefbaar Nederland'. Met name de als rigide benoemde 'bedilzucht van Paars' op het gebied van cultuur en ruimtelijke ordening beschouwden ze als een aantasting van de leefbaarheid in Nederland. Samen met ex-radio-dj en mediaondernemer Willem van Kooten, journalist Ton Luiting en partijvoorzitter van Leefbaar Utrecht Broos Schnetz, vormden zij een eerste tijdelijk bestuur en legden op 25 maart 1999 de partijstatuten en oprichting vast bij de notaris. Tweede Kamerverkiezingen 2002 Met de nieuwgevormde partij wilden de oprichters meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen van 2002. Er werd hoog ingezet: minstens tien zetels wilde men halen, anders zou het gehele bestuur aftreden. Als campagneleider werd Kay van de Linde aangesteld. In aanloop naar de verkiezingen was Leefbaar Nederland nog op zoek naar een aansprekende lijsttrekker. Van Kooten had iemand op het oog: socioloog, ex-hoogleraar, schrijver en publicist, ex-PvdA-lid en ex-VVD-lid Pim Fortuyn. Hoewel partijvoorzitter Nagel vanaf het begin sceptisch was, stemde het partijbestuur uiteindelijk unaniem in met zijn kandidatuur. Verondersteld werd wel dat Fortuyn zich zou voegen naar de inhoud van het door het partijcongres vast te stellen verkiezingsprogramma. Dat was aan Fortuyn echter niet besteed. Hij had een duidelijk afwijkende visie op bepaalde onderwerpen, zoals op migratie en referenda, en was daarin zeer uitgesproken. Bovendien bemoeide Fortuyn zich met de kandidatenlijst, wat tegen het zere been van het bestuur was. Fortuyn werd daarop teruggefloten. Ook mocht hij van het bestuur niet meer zeggen dat Nederland vol was. Fortuyn stemde in. Op het partijcongres van 25 november 2001 werd de lijsttrekker gekozen. Fortuyn won royaal met 394 van de 445 stemmen, de nummer twee David Pinto met 19 stemmen, ruim achter zich latend. Met een militair saluut en de woorden "Ik heb er zin an. At your service", besloot hij zijn overwinningsspeech. De verkiezing van Fortuyn als lijsttrekker zorgde voor uiteenlopende reacties bij de achterban. In de opiniepeilingen was er winst: waar LN halverwege 2001 nog op 3 zetels stond, waren het er na Fortuyns voordracht als kandidaat-lijsttrekker al 10 geworden en na het congres steeg het verder naar 16 virtuele zetels in januari 2002, met nog vier maanden tot de verkiezingen. Binnen de partij was er ook felle kritiek van een aantal leden, onder wie van Manuel Kneepkens, dichter en fractievoorzitter van Stadspartij Leefbaar Rotterdam, die uit onvrede samen met nog een aantal andere leden opstapte en een nieuwe partij Duurzaam Nederland begon. Ook het bestuur ergerde zich in toenemende mate aan de lijsttrekker, niet in de minste plaats om Fortuyns solistische optreden en te rechtse koers. Tijdens de campagne sprak Fortuyn regelmatig in felle bewoordingen over de islam en het asielbeleid. Ook de opmerking van Fortuyn waarin hij de kandidatenlijst van zijn eigen partij 'een beetje dun' noemde, viel slecht. Olie op het vuur was een interview in de Volkskrant van 9 februari 2002 waarin Fortuyn de islam een achterlijke cultuur noemde, artikel 1 van de Grondwet ter discussie stelde en een pleidooi hield voor het sluiten van de grenzen voor asielzoekers. Op de opmerking van de interviewers dat hij dat laatste niet mocht zeggen van zijn partij, reageerde Fortuyn: "Nou, daar moest ik me maar eens niet zoveel meer van aantrekken." Op dezelfde dag nog als dat het interview gepubliceerd werd, op zaterdag 9 februari, kwam het bestuur voor spoedoverleg bijeen om met Fortuyn te spreken. Fortuyn leek niet bereid zijn woorden terug te nemen of zijn koers te wijzigen, waarop hij door het bestuur werd afgezet als lijsttrekker. Vier dagen later richtte hij zijn eigen partij op: Lijst Pim Fortuyn. Na het plotselinge vertrek van Fortuyn daalde LN in de peilingen, van 22 zetels begin februari naar 6 zetels in maart. Veel aanhangers waren met Fortuyn meegegaan naar zijn nieuwe partij. Er moest een nieuwe lijstaanvoerder komen. Op 10 maart 2002 werd de Amsterdamse officier van justitie Fred Teeven met ruime steun gekozen tot nieuwe lijsttrekker. Leefbaar Nederland behaalde bij de Tweede Kamerverkiezingen op 15 mei 2002 uiteindelijk twee zetels, die ingenomen werden door Teeven en Dick Jense. Een derde zetel – die zou worden ingenomen door voormalig CDA-minister Tjerk Westerterp – haalde de partij net niet. Het partijbestuur onder leiding van Jan Nagel, dat constateerde dat het doel van minimaal tien zetels niet behaald was, trok zijn consequenties en stapte op. De partij van de afgezette lijsttrekker Fortuyn was succesvoller. Deze behaalde 26 zetels. Fortuyn zou de verkiezingen zelf overigens niet meemaken. Hij werd negen dagen voor de verkiezingen vermoord. Tweede Kamerverkiezingen 2003 Voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2003 leek aanvankelijk Teeven opnieuw lijsttrekker te worden, maar het bestuur vond hem niet aansprekend genoeg, en schoof Emile Ratelband voor die post naar voren. Dit stuitte op fors verzet van Teeven, alsook van een groot aantal partijleden. Verschillende facties binnen de partij trokken stelling tegen elkaar. Zo werkte de kamerfractie rond Fred Teeven samen met de regiobestuurders en de jongerenafdeling tegen het bestuur en de Vrije Indische Partij. Tijdens de algemene ledenvergadering waarin de lijsttrekker uiteindelijk moest worden vastgesteld, diende Teeven een motie van wantrouwen in tegen het bestuur. Toen deze motie onvoldoende werd gesteund, trok Teeven zich terug. In de daaropvolgende tumultueuze lijsttrekkersverkiezing won Haitske van de Linde van Ratelband. Met hulp van de jongerenafdeling die actief voor haar lobbyde wist ze nipt meer stemmen te trekken dan Ratelband. Ratelband nam daarop, met nog minder succes, met een eigen lijst deel aan de verkiezingen. Op 22 januari 2003 gingen de twee in 2002 gewonnen zetels weer verloren. Europese Parlementsverkiezingen 2004 Onder de naam Leefbaar Europa nam de partij in 2004 deel aan de Europese Verkiezingen, maar behaalde geen zetels. Fons Zinken werd in 2004 interim-voorzitter. Teloorgang Op 27 juli 2006 werd bekend dat de partij niet zou deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen 2006 en vermoedelijk zou ophouden te bestaan. De oorzaak daarvan waren verschillende uitstaande schulden en claims, die Leefbaar Nederland niet meer kon betalen. Zo zou het ministerie van Binnenlandse Zaken 107.000 euro aan verleende partijsubsidie voor een op te richten scholingsinstituut en een wetenschappelijk bureau terug willen. Op 10 september 2007 maakte voorzitter Zinken de definitieve ontbinding van de partij bekend; de juridische strijd om de subsidie werd door de staat gewonnen. Standpunten De partij stond een versterking van het democratisch gehalte van de Nederlandse samenleving voor, onder meer door burgers meer zeggenschap te geven door volksreferenda, maar ook door hen aan te spreken op hun verantwoordelijkheden. Speerpunten van het verkiezingsprogramma voor mei 2002 waren: verzet tegen 'oude partijen' en meer invloed voor de kiezer, meer zeggenschap en verantwoordelijkheden voor de burger, bestrijding van de bureaucratie en een rechtvaardig asielbeleid. Trivia Van maart 1981 tot augustus 1986 was al eerder een partij actief onder de naam Leefbaar Nederland. De naam is van deze partij overgenomen. In het logo van de partij werd in eerste instantie een lieveheersbeestje afgebeeld. Na protest van de Stichting Tegen Zinloos Geweld, die het diertje al jaren opvoerde in haar campagnes en acties, besloot LN af te zien van het gebruik van de beeltenis. Op de plek van het lieveheersbeestjes kwam een lachend zonnetje. Zie ook Politiek in Nederland Bronnen Leefbaar Nederland op de website van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (affiches en verkiezingsprogramma's) Referenties Externe links Leefbaar Nederland op de website van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (affiches en verkiezingsprogramma's) Geschiedenis Leefbaar Nederland op voormalige partij-website


text: Lucian Michael Freud (Berlijn, 8 december 1922 – Londen, 20 juli 2011) was een Britse schilder van Joods-Oostenrijkse afkomst. Hij is een kleinzoon van Sigmund Freud en de vader van schrijfster Esther Freud en modeontwerpster Bella Freud. Biografie Freud werd geboren in Duitsland als zoon van de Oostenrijkse architect Ernst Freud en de Duitse Lucie Brasch. Het gezin Freud, van Joods-Oostenrijkse origine, week in 1933 uit naar Engeland. Zijn grootvader Sigmund Freud volgde in 1938 na de 'Anschluss' van Oostenrijk. In 1939 kreeg Lucian de Britse nationaliteit. Hij volgde een artistieke opleiding aan de Central School of Art (nu bekend als Central Saint Martins College of Art and Design) in Londen, waar hij zich vooral op het beeldhouwen toelegde. Hij begon met schilderen aan het begin van de Tweede Wereldoorlog en liet zich inspireren door het expressionisme van George Grosz en Otto Dix. Na de oorlog werkte hij een tijd in Parijs en men noemde hem al snel "de Otto Dix van de Neue Sachlichkeit", duidend op zijn rauw-realistische weergave. Terug in Londen won zijn werk aan intensiteit en monumentaliteit. Zijn portretten en talloze naaktfiguren imponeren door een vaak agressief realisme, bijvoorbeeld het portret dat hij maakte van zijn vriend Francis Bacon in 1952. Freud was ook bevriend met David Hockney en schilderde diens portret in 2002. Ook bekend is zijn rauwe portret van koningin Elizabeth II, dat hij maakte op een opzettelijk klein formaat. Hij was een non-conformist die soms rebels, onhandelbaar en onbenaderbaar was en soms schulden maakte door gokken. Hij had een voorliefde voor zware jongens, dikke modellen en aristocratische vrouwen. Hij wilde werelden van uitersten tegelijk beleven. In 1951 ontving Lucian Freud een Prijs van de Arts Council op het Festival of Britain. Aanvankelijk kreeg zijn werk weinig internationale erkenning. Figuratieve kunst was niet in de mode en zijn doeken waren niet in trek bij verzamelaars. In de jaren negentig kwam daarin een kentering. Werkwijze Freud gebruikte vooral tertiaire kleuren en aardkleuren. Zijn schildertechniek veranderde van heel gedetailleerd eind jaren veertig naar een veel grover verfgebruik aan het eind van de 20e eeuw. De uitdrukking van de personen in de schilderijen blijft echter gedurende zijn hele leven dezelfde afwezige sfeer weergeven. Hij besteedde veel aandacht aan de stofuitdrukking van de voorwerpen om zijn onderwerp heen, zoals beddengoed, de vloeren, de muren. De poseersessies voor Freud waren voor de modellen zeer langdurig. Een van de geportretteerden had uitgerekend dat hij in totaal 150 uur had geposeerd. De vermoeidheid van de modellen spreekt soms ook uit het werk. Soms zijn de modellen slapend afgebeeld. Schilderstijl Het werk van Freud behoort tot de hedendaagse kunst en het neorealisme. De bekende criticus Herbert Read noemde hem ooit "de Ingres van het existentialisme". Naast portretten en naakten schilderde Freud ook bomen en planten. Vaak figureert een hond of een plant op de schilderijen van mensen. Freud wordt ook wel gezien als een exponent van het existentialisme, de geschilderde modellen lijken niet echt aanwezig, hebben een blik die vooral naar binnen gericht is. De kijkrichting is meestal naar een punt buiten het schilderij. De naakten zijn vaak in een zeer exposerende positie afgebeeld, de geslachtsdelen vragen prominent de aandacht. Het werk wordt daarom soms confronterend gevonden. Het werk van Freud is duidelijk autobiografisch, zoals dat van Pierre Bonnard of Balthus, maar met soberder kleurgebruik. Freud wordt door voorstanders als een van de grootste kunstenaars van deze tijd beoordeeld, maar er zijn ook kunsthistorici die zijn schilderwerk niet van deze tijd vinden, evenals felle tegenstanders. Het werk brengt hoge prijzen op: een portret van Kate Moss uit 2002 bijvoorbeeld 3,9 miljoen pond in 2005. Het schilderij Benefits Supervisor Sleeping heeft in New York een recordbedrag van 30 miljoen dollar (19,4 miljoen euro) opgebracht, het hoogste bedrag dat ooit voor een werk van een nog levende kunstenaar op een veiling is betaald. Tentoonstellingen 1944 - Eerste tentoonstelling in de Lefevre Gallery, Londen 1954 - Tentoonstelling met Ben Nicholson en Francis Bacon in het Britse paviljoen op de Biënnale van Venetië 1958 tot 1968 - Tentoonstellingen in de Marlborough Gallery in Londen 2008 - Tentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag 2010 - Lucian Freud. L'atelier in het Parijse Centre Pompidou. 2012 - National Portrait Gallery London Musea Museum of Modern Art en het Metropolitan Museum of Art in New York National Gallery of Scotland in Edinburgh National Gallery of Australia in Canberra Kunstmuseum Den Haag Schilderijen Benefits Supervisor Sleeping, 1995 (op 13 mei 2008 bracht dit doek $ 33.641.000 op bij Christie's New York – het hoogste bedrag ooit betaald op een veiling voor een werk van een nog levende kunstenaar) After Cézanne Painter's Mother in Bed, 1983 Man Posing, 1985 Large Head, 1993 ets Large Head, 1993 Portrait of Queen Elizabeth II, 2001 Zie ook Lijst van deelnemers aan de Biënnale van Venetië Literatuur Geordie Greig, Ontbijt met Lucian, Ludion uitgeverij, 2013, Externe links Lucian Freud op Artcyclopedia met veel links Schilderijen van Freud Tentoonstelling Gemeentemuseum Den Haag 2008 Brits kunstschilder Portretschilder


text: Landen (België), een stad in de Belgische provincie Vlaams-Brabant Landen (Verenigde Staten), een plaats in de Amerikaanse staat Ohio Landing (luchtvaart), het op de grond terugkomen van vliegtuigen, vogels etc. Zie ook Land (doorverwijspagina)


text: Hieronder volgt een lijst van historische landen en in enkele gevallen bijvoorbeeld mandaatgebieden en historische landstreken. Zelfstandige landen A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Zie ook Lijst van fictieve plaatsen Lijst van voormalige koloniën Lijst van landen die hun naam hebben gewijzigd Historische vlaggen Voormalige landen historische landen


text: Lebowa is een voormalig thuisland in het noordoosten van Zuid-Afrika. Het bestond uit drie grotere en acht kleine enclaves in de voormalige Zuid-Afrikaanse provincie Transvaal. De hoofdstad was Lebowakgomo. Het was het thuisland van ca. 2,6 miljoen Noord-Sotho sprekende Pedi. In tegenstelling tot andere thuislanden werd Lebowa nooit formeel "onafhankelijk" verklaard. Lebowa betekent noord; dit slaat op de taal Noord-Sotho. (In Lesotho en Qwaqwa wordt Zuid-Sotho gesproken.) Op 2 oktober 1972 kreeg Lebowa "zelfbestuur". Op 27 april 1994 werd het, samen met de negen andere thuislanden, herenigd met Zuid-Afrika. Bantoestan in Zuid-Afrika Geschiedenis van Transvaal Limpopo Historische enclave


text: Luc Philips (Antwerpen, 2 januari 1915 – Westmalle, 26 juli 2002) was een Belgisch acteur en regisseur. Van 1962 tot 1980 was hij lesgever en sturende kracht in de toneelopleiding van de Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen. Hij richtte in 1956 het Mechels Miniatuur Teater op. Philips bouwde een acteurscarrière in het theater uit met onder andere een King Lear bij de Koninklijke Nederlandse Schouwburg in Antwerpen. Hij speelde Benzamien in de tv-serie Jeroom en Benzamien in 1966 aan de zijde van Robert Marcel. Zijn bekendste televisierol was die als pastoor Munte in het Vlaamse televisiefeuilleton Wij, Heren van Zichem (1969). Een rol die hij ook in de speelfilm De Witte van Sichem (1980) van Robbe De Hert zal opnemen. Ook speelde hij mee in De filosoof van ’t Sashuis (België, 1963), een film van Maurice Balfoort naar de gelijknamige roman van Maurits Sabbe uit 1907. Eind jaren 80 speelde hij Bompa in de sitcom Bompa. In 1994 hernam hij zijn rol van Bompa in de spin-off van Bompa, Chez Bompa Lawijt. In de film Max speelde hij Gaspard De Keukeleire, de vader van Max, gespeeld door Jacques Vermeire. Hij overleed aan de gevolgen van een bronchitis. Onderscheidingen Luc Philips won het Gouden Oog voor beste acteur in 1989 en 1990 voor zijn rol als "Bompa" in de VTM-reeks Bompa. Voor een rol op het toneel ontving hij het laureaat van de Theatronprijs voor beste acteur. Externe link Vlaams acteur Vlaams filmregisseur


text: Rudolphus Franciscus Marie (Ruud) Lubbers (Rotterdam, 7 mei 1939 – aldaar, 14 februari 2018) was een Nederlands christendemocratisch politicus, minister van staat, ondernemer en diplomaat. Hij was van 4 november 1982 tot 22 augustus 1994 minister-president van Nederland. Lubbers volgde een economie-opleiding en ging daarna aan de slag bij het bedrijf Hollandia. In 1973 maakte hij zijn politieke intrede als minister van Economische Zaken in het kabinet-Den Uyl. Na zijn eerste ministerschap klom Lubbers in de Tweede Kamer snel op tot het fractieleiderschap en speelde hij in 1980 een grote rol bij de totstandkoming van het Christen-Democratisch Appèl (CDA) als christelijke fusiepartij. Door het onverwachtse vertrek van CDA-lijsttrekker Dries van Agt na de parlementsverkiezingen in 1982 werd Lubbers naar voren geschoven als onderhandelaar namens de partij en trad hij in 1982 (op een leeftijd van 43 jaar) aan als Nederlands jongste minister-president. Als premier van de kabinetten Lubbers I, Lubbers II en Lubbers III maakte Lubbers naam als een bekwaam manager, een 'coalitiemonteur'. Tweemaal (1982-1989) regeerde hij met de conservatief-liberale VVD, eenmaal (1989-1994) met de sociaaldemocratische PvdA. Onder Lubbers' bewind hervormde Nederland zich door de economische recessie van de vroege jaren 80 en werd de sociale zekerheid herzien. Als voorstander van een kleine overheid werd Lubbers het voornaamste gezicht van het neoliberalisme in Nederland, de stroming waarmee ook politieke generatiegenoten als Thatcher en Reagan geassocieerd worden. Tegelijkertijd zette Lubbers met het Nationaal Milieubeleidsplan vooruitstrevende stappen op het gebied van duurzame ontwikkeling. Na zijn premierschap doceerde Lubbers aan de Harvard-universiteit en de Universiteit Tilburg en was hij tussen 2001 en 2005 de hoge commissaris voor de Vluchtelingen voor de Verenigde Naties. In zijn laatste jaren zette hij zich in als activist voor het behoud van het milieu, multiculturalisme, voor de terugdringing van kernwapens en voor een positieve benadering van allochtonen en vluchtelingen. Levensloop Jeugd en start loopbaan Lubbers werd geboren in een katholiek ondernemersgezin. Hij zat als kind op R.K.Sint Bavoschool in de Rotterdamse wijk Kralingen, van 1945 tot 1950. Hij volgde de middelbare school bij de Jezuïeten aan het Canisius College te Nijmegen en studeerde vervolgens van september 1957 tot april 1962 economie aan de Nederlandse Economische Hogeschool in Rotterdam; hij studeerde cum laude af. Zijn vader Paul Lubbers gaf leiding aan Hollandia, een constructiewerkplaats en machinefabriek in Krimpen aan den IJssel, waarvan hij door een managementbuy-out eigenaar werd. Toen Lubbers senior in 1963 plotseling stierf, namen zijn zonen Rob en Ruud de leiding van de zaak over. Lubbers was lid van de Katholieke Studentenvereniging Sanctus Laurentius en werd voorzitter van de toenmalige Unie van Katholieke Studentenverenigingen in Nederland. Hij trouwde in 1962 met Ria Hoogeweegen te Rotterdam. Zij kregen twee zoons en een dochter. Vanaf midden 1965 begon hij een reeks maatschappelijke functies te vervullen; eerst bij Jong Management NCW en later bij het NCW (Nederlands Christelijk Werkgeversverbond) zelf. Ook vervulde hij bestuursfuncties in de binnenvaart (moeder Van Laack was op de Rijn geboren) en bij de KRO (Katholieke Radio Omroep). Hij werkte aan de vernieuwing van de samenleving en behoorde tot de christen-radicalen, een progressieve stroming ter linkerzijde van het politieke centrum. Bij de afsplitsing van de PPR (een van de voorlopers van GroenLinks) in 1968 bleef Lubbers echter trouw aan de KVP. Lubbers woonde in Rotterdam, maar hij had ook een familiehuis in de gemeente Dalfsen. Ministerschap Van 11 mei 1973 tot 19 december 1977 was hij minister van Economische Zaken in het kabinet-Den Uyl. Hij moest de gevolgen opvangen van de oliecrisis en werd bekend als de minister die de mensen vroeg de gordijnen een uurtje eerder dicht te doen en van de autoloze zondag. Maar hij bracht ook de eerste Energienota uit, waarin de doelstelling van het Reactor Centrum Nederland verbreed werd tot het Energieonderzoek Centrum Nederland, dus ook energiebesparing en alternatieve energie. Als minister bracht Lubbers ook een Nota Selectieve Groei uit (1976), een reactie op het alarmerende rapport aan de Club van Rome uit 1972 over de grenzen aan de economische groei. In augustus 1979 oordeelde het College van Beroep voor het Bedrijfsleven dat twee jaar eerder minister Lubbers aan de firma Hoffmann-La Roche ten onrechte een prijsmaatregel had opgelegd voor de geneesmiddelen Librium en Valium. Lubbers kwam enkele malen in botsing met Den Uyl. Dat betrof met name het minimumjeugdloon, de levering van reactorvaten aan Zuid-Afrika en de vermogensaanwasdeling. Kamerlid en fractievoorzitter In 1977 werd Lubbers, nummer 4 op de kandidatenlijst van het CDA, plaatsvervangend fractieleider onder Willem Aantjes. Toen de laatste in 1978 in opspraak raakte wegens een verzwegen lidmaatschap van de Nederlandsche SS bleef Lubbers hem steunen. Na Aantjes' aftreden volgde Lubbers hem op. In de fractie had Lubbers te kampen met acht dissidenten die keer op keer het voortbestaan van het kabinet Van Agt-Wiegel in gevaar brachten. De fractieleider ontwikkelde het vermogen om met wollige formuleringen zijn schaapjes bijeen te houden. Als fractievoorzitter speelde Lubbers ook een belangrijke rol in de totstandkoming van het Christen-Democratisch Appèl (CDA) in 1980. Hier ging het om de overbrugging van de verschillen tussen protestanten en katholieken op weg naar een gezamenlijke principiële grondslag. Hij was als minister nauw betrokken bij de redding van de bouwbedrijven van het Nederhorstconcern. Het staalbedrijf Hollandia Kloos wilde met overheidssteun de staaldivisie van Nederhorst overnemen. Lubbers, die grootaandeelhouder was, werd door critici beschuldigd van belangenverstrengeling. De Nederlandse staat betaalde Hollandia Kloos tientallen miljoenen guldens. Premierschap Omdat Dries van Agt na de verkiezingen van 1982 plotseling zijn vertrek aankondigde kwam Lubbers in beeld als minister-president. Het regeerakkoord kwam tot stand onder leiding van staatsraad Willem Scholten. Van 4 november 1982 tot 22 augustus 1994 gaf Lubbers leiding aan drie achtereenvolgende kabinetten (Lubbers I, II en III) en werd daarmee niet alleen de jongste, maar ook de (op dat moment) langstzittende minister-president in de Nederlandse geschiedenis. Lubbers I Zijn eerste kabinet (1982-1986) stond in het teken van miljardenbezuinigingen. De staatsschuld was de laatste tien jaar enorm opgelopen en een combinatie van inflatie met een stagnerende economie, de zogenaamde stagflatie, bracht de staatshuishouding in gevaar. Ook het bedrijfsleven had dit gezien en twee dagen na de installatie van het kabinet sloten werkgevers en werknemers het Akkoord van Wassenaar, onder druk en dreiging van het kabinet om in de arbeidsvoorwaarden in te grijpen. In ruil voor arbeidstijdverkorting accepteerde de vakbeweging dat de meeste werknemers op de min-lijn kwamen te zitten. Daarbij kwamen de bezuinigingen op de Rijksuitgaven, die zonder al te grote protesten van de vakverenigingen werden doorgevoerd. Weekblad Time noemde hem om al deze bezuinigingen Ruud Shock. Verder waren er tijdens zijn eerste kabinetsperiode veel spanningen over de plaatsing van kruisraketten. Lubbers vond een uitweg door het parlement voor te stellen de Sovjet-Unie te laten weten dat ook Nederland tot plaatsing over zou gaan als na een jaar zou blijken dat de Sovjet-Unie nog weer verdergegaan zou zijn met de plaatsing van SS20 raketten. Toen dat een jaar later het geval bleek te zijn, kwam het tot een daadwerkelijke beslissing om te gaan plaatsen. Maar door het INF-verdrag tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie begin december 1987 kwam het uiteindelijk toch niet tot plaatsing. Lubbers II De verkiezingscampagne van 1986, die het CDA voerde onder de leuze Laat Lubbers zijn karwei afmaken, werd een groot succes. Dit ging grotendeels ten koste van het aantal zetels van coalitiepartner VVD, hetgeen de verhoudingen niet ten goede kwam. Lubbers II (1986-1989) vulde zijn sociaal-economisch programma aan met het eerste Nationaal Milieu- en Natuurbeleidsplan (NMP). Dit was een integraal beleidsplan in lijn met duurzame ontwikkeling, dat inmiddels als politieke doelstelling zijn plaats had gevonden in “Our Common Future”, een VN-rapport tot stand gekomen onder voorzitterschap van Gro Harlem Brundtland. Dit N.M.P. leidde tot een kabinetscrisis. VVD-fractievoorzitter Joris Voorhoeve was tegen het besluit van het kabinet om het reiskostenforfait af te schaffen en diende een motie in om de afschaffing te blokkeren. Nog voor deze motie in stemming werd gebracht, diende Lubbers het ontslag van zijn kabinet in. Wel werd Nederland door het baanbrekende NMP gidsland voor veel andere landen op milieugebied. In mei 2014 werd in een speciaal daarvoor georganiseerde bijeenkomst het 25-jarig jubileum gevierd van het NMP1. Lubbers blikte hier samen met Ed Nijpels terug op die gebeurtenis. Lubbers III Zo kwam het tot Lubbers III (1989-1994), een coalitie tussen CDA en PvdA. Dit kabinet werd vooral bekend door de veranderingen in de sociale zekerheid; met name de ziektewet en de wet op de arbeidsongeschiktheid. Het was de beleidsreactie op "Nederland is ziek", waarmee Lubbers deze problematiek agendeerde. Lubbers wordt soms gekenschetst als een bekwaam manager die de conflicten binnen zijn kabinet bijna altijd wist te beheersen. Hij wist veel problemen te voorkomen door tijdens meningsverschillen binnen zijn kabinetten een compromis te zoeken. Hans van Mierlo noemde hem 'de beste coalitiemonteur'. Van Agt vond daarentegen, toen hij zelf premier was, dat Lubbers te snel compromissen sloot. Lubbers had al ruim voor de landelijke verkiezingen van 1994 aangekondigd na 12 jaar in het Catshuis uit de politiek te willen treden. Hij nam dan ook niet meer deel aan de Tweede Kamerverkiezingen in mei 1994. Hij faalde echter in de voorbereiding van zijn opvolging bij het CDA en de partij verloor 20 zetels in het parlement. Daarna kwam voor het eerst sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in 1917 tot een coalitie zonder confessionelen. Hoogleraarschap Na zijn premierschap was Lubbers vanaf voorjaar 1995 tot eind 2000 voor twee dagen per week hoogleraar Globalisering aan de Katholieke Universiteit Brabant en visiting professor aan de John F. Kennedy School of Government, Harvard University, in Cambridge (USA), waar hij jaarlijks een maand college gaf. Lubbers nam daarnaast een aantal nieuwe functies op zich. Internationaal was hij onder meer vicevoorzitter van de Independent World Commission on the Oceans en voorzitter van het World Wildlife Fund. Hij speelde een belangrijke rol in het in Nederland promoten van het door Maurice Strong en Michail Gorbatsjov gestarte Earth Charter initiatief. Nationaal was hij onder meer voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek, van de Adviesraad Internationale Vraagstukken en van Clingendael. In 1995 werd hij benoemd tot minister van staat. Van april 1995 tot 2001 was Lubbers tevens voorzitter van de Mijnraad. Hoge commissaris voor de Vluchtelingen Lubbers deed vergeefse pogingen om voorzitter te worden van de Europese Commissie (Helmut Kohl was tegen) en secretaris-generaal van de NAVO (de Amerikanen wilden hem niet). Eind 2000 werd Lubbers door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, gevraagd per 1 januari 2001 Sadako Ogata op te volgen als hoge commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR). In deze functie zette hij zich in voor de bescherming en opvang van de naar schatting 21 miljoen vluchtelingen en ontheemden in meer dan 120 landen. Hij gaf leiding aan de ruim vijfduizend medewerkers van de VN-organisatie die wereldwijd voor de UNHCR werkzaam waren. Lubbers gaf zichzelf een salaris van 1 US-dollar per jaar en betaalde een groot deel van zijn werkreizen uit eigen zak. Jaarlijks, vier jaar lang, doneerde hij zo'n 300.000 US-dollar aan UNHCR. Tijdens de periode dat hij hoge commissaris voor de Vluchtelingen was, werden er veel vluchtelingen gerepatrieerd. Hij introduceerde de 4R-programma's (Repatriation, Rehabilitation, Reconstruction and Reintegration). Ook zorgde hij ervoor dat ruimte ontstond voor bescherming van mensen die weliswaar niet uit hun land vluchtten, maar 'ontheemd' zijn om dezelfde redenen als vluchtelingen. Tijdens Lubbers' periode bij de UNHCR daalde het aantal vluchtelingen wereldwijd met bijna 22% van 21,8 miljoen in 2001 tot bijna 17,1 miljoen begin 2004. Voor Nederland stond hem een ruimhartig asielbeleid voor ogen en sprak hij kritisch over de uitvoering van de Vreemdelingenwet. Dat sinds zijn aantreden de jarenlange kritiek op de UNHCR van voor die tijd sterk afnam wordt als een verdienste van Lubbers beschouwd. Ook slaagde hij er in de financiële toestand van de UNHCR te stabiliseren en de financiële middelen voor de opvang van vluchtelingen aanzienlijk te verruimen. Lubbers kwam in opspraak door een tuchtklacht van VN-medewerkster Cynthia Brzak. Ze beklaagde zich erover dat hij haar onzedelijk zou hebben betast. Op 18 december 2003 zou hij volgens haar na afloop van een vergadering en bij het verlaten van de vergaderruimte met beide handen haar middel hebben vastgepakt, haar even hebben vastgehouden en even naar achteren tegen zich aan hebben geduwd, waarbij een lies haar achterwerk zou hebben geraakt. Op 28 april 2004 diende ze hierover een tuchtklacht in. Lubbers ontkende de aantijgingen. Hij zei dat hij zich het voorval niet meer kon herinneren, maar voerde aan dat hij wel vaker bij het passeren van een deurportaal voorrang verleende aan een vrouw en daarbij zijn rechterhand op haar heup legde om aan te geven dat ze eerder dan hem door de deur mocht. Hij zei dat dit zich mogelijk had voorgedaan. Het United Nations Office of Internal Oversight Services (OIOS), het VN-onderzoeksbureau voor dergelijke klachten, stelde een intern onderzoek in en oordeelde dat de aantijgingen aannemelijk waren en dat Lubbers in elk geval ongewenst lichamelijk contact had gehad. Gedurende het onderzoek kwamen meer vrouwen naar voren met klachten over vermeende ongewenste intimiteiten van de kant van Lubbers. Het OIOS deelde mee dat minstens vier van deze vrouwen door het VN-onderzoeksbureau waren ondervraagd. Uit angst voor repercussies wenste geen enkele vrouw met naam in het rapport vermeld te worden. Geen van hen diende een officiële klacht in. Het VN-onderzoeksbureau concludeerde dat er bij Lubbers een patroon zichtbaar was van seksuele intimidatie. Lubbers werd verder verweten oneigenlijke druk te hebben willen uitoefenen om de uitkomst van het onderzoek te beïnvloeden. Ten slotte vroeg het VN-onderzoeksbureau om afdoende maatregelen tegen Lubbers. Eind mei 2004 bestreed Lubbers tegenover het UNHCR-personeel met klem alle beschuldigingen. Op 2 juni 2004 zond de OIOS haar voorlopige bevindingen naar Annan, die daarop krachtens de VN-procedures Lubbers om zijn weerwoord vroeg. Inmiddels was door Lubbers en volgens hem in overleg met de Nederlandse regering en met instemming van Annan aan de Nederlandse minister van staat Max van der Stoel gevraagd een analyse van het OIOS-rapport te maken. Van der Stoel bekritiseerde het rapport en noemde het "in strijd met fundamentele rechtsbeginselen en bewijsbaar toegankelijk voor de media, zelfs nog vóór het OIOS-rapport uitkwam". Aanvankelijk meldde Annan dat hij de geuite beschuldigingen niet bewezen achtte. Hij gaf te kennen kennisgenomen te hebben van de conclusies van het OIOS en de reactie hierop van Lubbers. Hij baseerde zijn oordeel mede op door hem ingewonnen juridisch advies. Hij meldde verder zorgen geuit te hebben richting Lubbers in een brief, maar liet weten de inhoud ervan niet bekend te willen maken. Daarmee leek deze pijnlijke zaak rond Lubbers afgesloten. In februari 2005 kwam de zaak opnieuw in het nieuws toen de Britse krant The Independent het interne OIOS-rapport in handen kreeg en details daarvan publiceerde. Ook nu weer ontstond opschudding in de internationale en Nederlandse pers. Het UNHCR-management sprak tegenover Annan zijn steun uit voor Lubbers en ook ander personeel steunde Lubbers in een open brief. Desondanks werd Lubbers door Annan gevraagd ontslag te nemen en bij weigering zou er juridische actie ondernomen worden. Daarop besloot Lubbers op 20 februari 2005 af te treden. In zijn ontslagbrief stelde hij dat hij hiermee geen schuld bekende, maar slachtoffer was geworden van zwartmakerij. Hij zou zijn opgestapt "in het belang van de organisatie", zo zei hij, en verweet Annan gezwicht te zijn voor druk van de media. Annan verklaarde op zijn beurt nogmaals dat Lubbers aan niets schuldig was bevonden. De Nederlandse minister-president en partijgenoot Jan Peter Balkenende noemde het vertrek van Lubbers in een officiële verklaring "wrang". Tijdens een afscheidsbijeenkomst voor Lubbers als hoge commissaris voor de Vluchtelingen ontving hij onder een staande ovatie van het personeel uit handen van de plaatsvervangend hoge commissaris Chamberlin de eerste jaarlijkse UNHCR Achievement Award voor uitzonderlijke verdiensten voor de UNHCR en de vluchtelingen in de wereld. You humble us and you inspire us, as you've inspired many, many refugees throughout the world. We hope to show you our gratitude because you leave a very deep mark in the lives of so many people, aldus Chamberlin. Brzak liet het er niet bij zitten. Zij voerde rechtszaken tot aan het Amerikaanse hooggerechtshof, temeer daar haar functie na het indienen van haar tuchtklacht door de VN werd opgeheven; ze voelde zich tekort gedaan. Het hooggerechtshof gaf te kennen niets voor haar te kunnen betekenen, aangezien zowel de VN als Lubbers diplomatieke onschendbaarheid genoten. Een en ander leidde er wel toe dat Annan voor VN-medewerkers een protocol opstelde dat klokkenluiders bescherming moest bieden tegen repercussies. Terug in Nederland Na terugkomst in Nederland richtte Lubbers zich op duurzaamheid. Sinds 1 juni 2005 was Lubbers voorzitter van de Raad van Toezicht van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Hij volgde Jan Terlouw op. Op het Lowlandsfestival in 2005 gaf hij het eerste college van Lowlands University, over het behoud van de aarde, daartoe uitgenodigd door Coolpolitics. Ook Wubbo Ockels hield hier een lezing en beiden gingen in 2006 onder de naam Lowlands University on Tour op tournee langs universiteitssteden. Op het terrein van duurzaamheid liet Lubbers zich inspireren door het Earth Charter (Handvest van de Aarde). In het mondiale Earth Charter Initiatief, waarvoor in Nederland NCDO aanspreekpunt is geweest, speelde Lubbers een leidende rol. In 2013 besloot hij met een aantal andere prominente en invloedrijke vrienden tot de oprichting van Earth Charter Vrienden Nederland. Van 2007 tot 2012 was Lubbers voorzitter van het Rotterdam Climate Initiative. Deze organisatie had als belangrijkste doel om Europese subsidies (180 miljoen euro) binnen te halen ten behoeve van CO2-productie, afvang en opslag in de Rotterdamse haven. Lubbers heeft de bouw van nieuwe kolencentrales in de Rotterdamse haven mogelijk gemaakt. Lubbers was mede-initiatiefnemer van de "Round Table of Worldconnectors for People and the Planet", waarvan hij van 2006 tot april 2009 covoorzitter was. Samen met andere Worldconnectors, onder wie schrijfster en moslima Naema Tahir en antropologe Halleh Ghorashi sprak hij zich publiekelijk uit voor een positieve benadering van migratie. In Stalemate bepleitte Lubbers het non-proliferatieverdrag opnieuw te bevestigen en nucleaire wapens te verminderen en geleidelijk uit te bannen. In hetzelfde artikel bepleitte hij een supranationale status van het IAEA. In 2008 leidde hij de Worldconnectors en publiceerde tezamen met Carolina Lo Galbo De Vrees Voorbij. Eind 2008 schreef hij samen met hoogleraar Willem van Genugten en internationaal ondernemingsrecht deskundige Tineke Lambooy het boek Inspiration for Global Governance, waarin een brug geslagen wordt tussen mensenrechten en het Handvest van de Aarde. Lubbers beschrijft hierin hoe volgens hem de macht van overheden verschuift naar bedrijven en burgers. Lubbers profileerde zich door aan te dringen op een andere manier van omgaan met allochtonen in Nederland. Participatie was naar Lubbers' mening meer dan integratie de voornaamste uitdaging. Volgens Lubbers was dat veel meer een verantwoordelijkheid van de samenleving dan van de regering. Van 1 juli 2006 tot 1 mei 2014 was Lubbers voorzitter van het bestuur van Stichting voor Vluchteling Studenten UAF. Tijdens zijn eerste openbare optreden in die hoedanigheid, op 23 september 2006 in De Rode Hoed in Amsterdam, gaf hij aan dat hij van mening is dat het Nederlandse asielbeleid te "verkrampt" is. Hij wees er op dat Nederland behoefte heeft aan kenniswerkers, en vroeg in dat verband aandacht voor het talent dat naar zijn mening onder vluchtelingen is te vinden. Binnen het CDA werd hij de ambassadeur voor het in 2008 opgerichte CDA Kleurrijk. Informateur Na de val van het kabinet-Balkenende II werd Lubbers tijdens de kabinetsformatie 2006 door koningin Beatrix benoemd tot informateur om de mogelijkheden te onderzoeken voor een doorstart van een CDA-VVD-coalitie. Dit kabinet zou in afwachting van de verkiezingen in november 2006 voornamelijk de begroting voor 2007 en het dekkingsplan moeten indienen en verdedigen, alsmede het reeds ingediende wetsvoorstel "werken aan winst" (verlaging vennootschapsbelasting). Binnen een week rondde Lubbers zijn werkzaamheden af en op 7 juli 2006 startte het kabinet-Balkenende III. Tijdens de kabinetsformatie 2010 werd op 21 juli Lubbers opnieuw aangesteld als informateur nadat zijn voorgangers Jacques Wallage (PvdA) en Uri Rosenthal (VVD) er niet in waren geslaagd de basis te leggen voor een paars-plus kabinet (VVD+PvdA+D66+GL). Tijdens de informatieperiode van Lubbers was er een doorbraak; VVD en CDA wilden samen een minderheidskabinet vormen, met gedoogsteun van de PVV. Later zou Lubbers zich tegen deze politieke samenwerking keren. In 2011 was Lubbers een van de oud-premiers die door Annemarie Gualthérie van Weezel werd geïnterviewd voor haar boek De smaak van de macht - gesprekken met oud-premiers. Hij wordt hierin door haar bestempeld als "behendig". Overlijden Lubbers overleed op 14 februari 2018 op 78-jarige leeftijd in zijn geboorte- en woonplaats Rotterdam. De laatste jaren van zijn leven leed hij aan vasculaire dementie. Vanwege zijn gezondheidsproblemen was hij al geruime tijd niet meer in het openbaar verschenen. Op 19 februari was er in de Rotterdamse HH. Laurentius- en Elisabethkathedraal gelegenheid voor het publiek om afscheid te nemen. Op 20 februari was er in dezelfde kerk een pontificale mis van requiem. Hierbij verzorgde bisschop Van den Hende de homilie. Aansluitend is Lubbers begraven op Rooms-katholieke begraafplaats St. Laurentius. Op 22 februari werd Lubbers herdacht tijdens een plenaire zitting van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Hierbij voerden Kamervoorzitter Arib en minister-president Rutte het woord. Nalatenschap Stijl, taal en verschijning Lubbers' kenmerkende stijl van spreken en debatteren leverde de Nederlandse taal twee nieuwe woorden op. Zijn academische taalgebruik werd al voor, maar vooral tijdens zijn premierschap omschreven als 'lubberiaans' - in Van Dale-woordenboek gedefinieerd als "vaag en omslachtig". Een voorbeeld van dit lubberiaanse taalgebruik, daadwerkelijk door Lubbers gebruikt, van de hand van NRC-columnist Ewoud Sanders is de volgende zin: "Dit probleemveld moet worden neergetunneld in een motie, om langs deze weg en in lijn met de afspraken met het kabinet al zwaluwstaartend de pijnpunten snelstens en bestens af te concluderen.” Het andere woord, hoewel niet in het woordenboek vermeld, is de term 'belubberen'. Dat begrip wordt uitgelegd als het misleiden of bedonderen van de toehoorders door een wollige spreek- of schrijfstijl, en werd voor het eerst gebruikt door PvdA-Kamerlid Marcel van Dam tijdens een Kamerdebat in 1983. Lubbers leverde zelf ook een bijdrage aan de Nederlandse politieke eponiemenverzameling. In 2006 zei hij in Amnesty's mensenrechtenmagazine Wordt Vervolgd dat Nederland moest "ontverdonken" refererend aan het asielbeleid van toenmalig minister Rita Verdonk. Lubbers' taalgebruik was weliswaar technisch, maar daarmee niet houterig. In 1990, vlak na de doorbraak van de Berlijnse Muur, was Lubbers de hoofdspreker op een CDA-congres waar vertegenwoordigers van nieuw-opgerichte christendemocratische partijen uit Midden- en Oost-Europa aanwezig waren. Lubbers hield een toespraak over het thema 'ieder mens telt'. Na afloop vroegen buitenlandse journalisten bij de congresbalie of ze een exemplaar van de toespraak konden krijgen. Het antwoord was: "Er is geen tekst op papier, hij deed het uit zijn hoofd". Lubbers stond in zijn beginjaren als politicus bij cartoonisten mede bekend om zijn spleet tussen de voortanden. Toen hij die spleet liet wegwerken, bleven de cartoonisten hem daarmee portretteren. Ook het weergeven van zijn stoppelbaard, borstelige wenkbrauwen en grote neus waren favoriete details. Lubbers werd daarnaast door verscheidene cabaretiers en komieken geïmiteerd, meestal in zijn tijd als minister-president. André van Duin deed dit in de programma's Wegtrekkers & Animal Crackers en De Jaap Aap Show. Het personage van Lubbers werd op het beeldscherm vertoond met af en toe knipperende ogen, maar de mond werd door die van Van Duin vervangen. Van Duin maakte van Lubbers een echt typetje met steeds terugkerende uitspraken. In het radioprogramma Spijkers met koppen werd Lubbers eind jaren tachtig geïmiteerd door Cees Wijburg en in de tijd dat Lubbers hoge commissaris voor de Vluchtelingen was werd hij nagedaan door Paul Groot in het televisieprogramma Kopspijkers. Eredoctoraten en onderscheidingen Lubbers ontving tijdens zijn leven meerdere eredoctoraten: Op 9 mei 1989 van de Georgetown University te Washington D.C.; Op 10 december 1989 van de universiteit "Trás-os-Montes e Alto Douro" te Vila Real (Portugal); In 1994 van de Grand Valley State University te Allendale (Michigan); Op 6 september 2004 van de Radboud Universiteit Nijmegen. Na zijn eerste ambtstermijn als minister werd Lubbers, zoals toen gebruikelijk in het Nederlandse decoratiestelsel, op 11 april 1978 benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Op 8 oktober 1994 volgde de bevordering, met overslaan van de graad van commandeur, tot ridder-grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Op 3 april 1995 ontving hij de Four Freedoms Award van de Roosevelt Stichting Freedom medal. In 2004 werd aan Lubbers de Van Oldenbarneveltpenning toegekend, de hoogste onderscheiding van Rotterdam. Lubbers was sinds maart 1994 ereburger van Maastricht. Als premier, minister en bestuurder ontving hij diverse hoge buitenlandse onderscheidingen. In 1993 ontving hij de "Orden wider den tierischen Ernst" van de Aachener Karnevalsverein, als opvolger van o.a. Adenauer, Scheel en Strauß. Trivia Lubbers noemde zich een maatje van Jan de Koning, die in de eerste twee kabinetten-Lubbers (1982-89) minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was, nadat deze in 1982 aan Dries van Agt te kennen had gegeven dat Lubbers meer geschikt was als premier dan hij. Lubbers heeft brieven gestuurd naar de hoogste baas van het OM en de voorzitter van de commissie-stiekem om te voorkomen dat hij zou worden vervolgd voor uitspraken over kernwapens op vliegbasis Volkel. Dat concludeerde RTL Nieuws uit documenten die het in handen kreeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Bibliografie Haagse jaren. De politieke memoires van Ruud Lubbers, Theo Brinkel. Amsterdam: Ambo|Anthos, 2020 op basis van gesprekken met Lubbers De smaak van de macht. Gesprekken met oud-premiers, Annemarie Gualtherie van Weezel, Conserve, 2011 Alle 42 premiers. Hun leven en loopbaan, Gerry van der List, Elsevier Boeken, 2010 Het grote marathon interview boek, Aukje Holtrop, Contact, 2009 3 uur durende interviews voor de VPRO-radio met o.a. Ruud Lubbers Inspiration for global governance. The Universal Declaration of Human Rights and the Earth Charter, Ruud Lubbers, Kluwer, 2008 De vrees voorbij. Een hartenkreet, Ruud Lubbers, De Bezige Bij, 2007 Merkstenen, Dag Hammarskjold, 22e druk, Ten Have, 2007, met een voorwoord van Ruud Lubbers Als je moet vluchten, Ruud Lubbers, Gianotten, 2002 Ruud Lubbers. Peetvader van het poldermodel, Bert Steinmetz, Prometheus, 2000 Sociale cohesie in een tijdperk van globalisering, Ruud Lubbers, RabobankAcademieSeminars, 1998 Geloof in de samenleving. Christen-democratie in 3 generaties: Ruys, Klompé, Lubbers, Ruud Lubbers, Valkhof pers, 1998 De stranding. Het CDA van hoogtepunt naar catastrofe, Marcel Metze, SUN, 1995 over de dramatisch afgelopen machtsoverdracht van Lubbers aan zijn kroonprins Elco Brinkman Europe. A continent of traditions, Ruud Lubbers, Cambridge University Press, 1994 Samen onderweg. Over democratie, christendom en samenleving, economie en internationale vraagstukken, Ruud Lubbers, Het Spectrum, 1991 Ruud Lubbers. Manager in de politiek, Arendo Joustra, Anthos, 1989 Het succes van Lubbers. Hoe word ik minister-president?, Niels Rood, Kios, 1989 Inzake het kabinet-Lubbers, Joop van Tijn & Max van Weezel, Sijthoff, 1986 o.a. over de macht van Lubbers als minister-president De baard van Lubbers. Zin en onzin over de premier, Jan Tromp, De Haan, 1983 Bedrijven in moeilijkheden. Een serie universitaire voordrachten over een economisch beleid in moeilijkheden, Ruud Lubbers, Tjeenk Willink, 1980 Democratie en efficiency. Congrespapers van de landelijke economistendag, 3 september 1977, Ruud Lubbers, Meulenhoff Educatief, 1977 Energienota, Ruud Lubbers, Staatsuitgeverij, 1974 Externe links Het marathoninterview VPRO, 28 december 2007, Radio 1, drie uur durend vraaggesprek met Lubbers, interviewer Chris Kijne (te beluisteren) Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) over Ruud Lubbers CDA-politicus KVP-politicus Hoge commissaris voor de Vluchtelingen Nederlands milieuactivist Minister-president van Nederland Nederlands diplomaat Hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg Nederlands ondernemer Nederlands minister van Economische Zaken Nederlands minister van Koninkrijksrelaties Nederlands minister van Staat Tweede Kamerlid Nederlands vredesactivist Lid van de Adviesraad Internationale Vraagstukken