text: Onafhankelijke Politiek Nederland (OPNL) is een Nederlandse politieke partij. De partij is een platform van onafhankelijke provinciale partijen. Tot 4 december 2021 was de partijnaam Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF). De partij is sinds 1999 vertegenwoordigd in de Eerste Kamer. Geschiedenis Voorgeschiedenis De vertegenwoordiging van provinciale partijen in de Eerste Kamer kwam voor het eerst ter sprake na de Provinciale Statenverkiezingen in 1987, toen de Partij Nieuw Limburg (PNL) met vier zetels de Limburgse Staten binnenkwam. De PNL nam contact op met de Fryske Nasjonale Partij (FNP) en de Noord-Hollandse Groenen over een mogelijke lijstverbinding, zodat de drie partijen samen kans zouden maken op een restzetel bij de getrapte Eerste Kamerverkiezingen van dat jaar, met PNL-lid Fons Lenoir als kandidaat-Senator. Uiteindelijk zouden ze echter D66 helpen aan een vijfde Senaatszetel. De PNL en FNP zouden de jaren daarna de samenwerking doorzetten. Na verkiezingswinst van de provinciale partijen bij de Provinciale Statenverkiezingen in 1991 leek het erop dat zij nu wel een Senaatszetel zouden kunnen bemachtigen, gezien de zes verkozen provinciale partijen, verenigd in het Platform van Onafhankelijke Groeperingen (POG), nu ruim genoeg stemmen hadden voor één zetel. Wegens onenigheid over wie er dan Senator moest worden, deed het platform uiteindelijk niet mee, en de Partij Nieuw Limburg en de Brabantse Onafhankelijke Fracties onder een eigen lijst. Hierdoor kwamen er wederom geen zetels in handen van de provinciale partijen. Na de Provinciale Statenverkiezingen in 1995 hadden de verscheidene provinciale partijen en De Groenen gezamenlijk een lijst (zonder aanduiding van een politieke groepering) ingediend voor de Eerste Kamerverkiezingen in 1995. Deze lijst behaalde één zetel. Lijsttrekker was hierbij Folkert Kuperus van de Federatie Gemeentebelangen Friesland, maar wegens voorkeurstemmen werd de zetel toegewezen aan Marten Bierman, lid van De Groenen. In de Eerste Kamer opereerde de fractie onder de naam Platform van Onafhankelijke Groepen/De Groenen. Partij Provinciale partijen richtten op 22 maart 1999 de partij Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF) op. Dankzij een wetswijziging bestaat er nu een apart register van aanduidingen voor de verkiezing van de Eerste Kamer. De OSF liet haar statutaire naam hierin registreren en nam sindsdien onder die naam deel aan de Eerste Kamerverkiezingen. Bij de Eerste Kamerverkiezingen in 1999 behaalde de OSF één zetel, die wederom bezet werd door Bierman. Bij de Eerste Kamerverkiezingen in 2003 werd Henk ten Hoeve verkozen als Eerste Kamerlid namens de OSF; hij was eerder lid geweest van de Provinciale Staten van Friesland namens de Fryske Nasjonale Partij (FNP). In 2007 werd hij herkozen. Op 19 december 2007 richtte Irene Kraak het Wetenschappelijk Bureau van de OSF op. Bij de Provinciale Statenverkiezingen in 2011 behaalden de regionale partijen gezamenlijk te weinig Statenleden om een Senaatszetel voor de OSF te bemachtigen. Daarom werd er een overeenkomst gesloten met de partij 50PLUS; een aantal Statenleden van die partij zou op de OSF stemmen en in ruil daarvoor zette de OSF 50PLUS-lid De Lange bovenaan haar kandidatenlijst. Bij de Eerste Kamerverkiezingen in 2011 werd hij gekozen om namens de OSF zitting te nemen in de Eerste Kamer. De Lange verliet op 19 mei 2015 de fractie, maar behield zijn Kamerzetel. De reden van het vertrek van De Lange was de mogelijke samenwerking tussen OSF en de Volkspartij Limburg, de partij van Jos van Rey, hetgeen onacceptabel was voor De Lange. In april 2011 werd bekend dat Statenlid Robesin van de Partij voor Zeeland (een OSF-lid) bij de verkiezingen voor de Eerste Kamer in mei 2011 niet voor de OSF zou stemmen, maar voor een van de partijen van de regeringscoalitie. Het kabinet-Rutte I (VVD en het CDA, met gedoogsteun vanuit de Tweede Kamer van de PVV) zou hierdoor precies de meerderheid krijgen in de Eerste Kamer. Volgens Robesin zou premier Rutte hebben toegezegd dat in ruil voor zijn steun de Hedwigepolder niet zou worden ontpolderd. Rutte bestreed dit. Bij de Eerste Kamerverkiezingen in 2015 won de OSF weer zelfstandig een zetel, die opnieuw ingenomen werd door Henk ten Hoeve. Bij de Provinciale Statenverkiezingen in 2019 behaalden de OSF-leden net genoeg zetels in de Provinciale Staten om de Senaatszetel te behouden. Lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen in 2019 was oud-burgemeester Gerben Gerbrandy. Gerbrandy stapte in januari 2021 op als senator en werd opgevolgd door Ton Raven, oud-wethouder in Sittard-Geleen namens de Stadspartij. Op 4 december 2021 werd de naam van de partij gewijzigd in Onafhankelijke Politiek Nederland (OPNL). Sinds de installatie van de nieuwe Eerste Kamer op 13 juni 2023 zit de partij ook onder die naam in de Eerste Kamer. Op hetzelfde moment volgde Auke van der Goot Raven op als OPNL-Senator. Verkiezingsuitslagen Leden OPNL heeft als platform geen individueel lidmaatschap, maar kent alleen het lidmaatschap toe aan provinciale partijen. Deze provinciale partijen werken op hun beurt als platform in hun eigen provincie voor lokale en regionale partijen. Zij voorzien de gekozen senator van input, versterken elkaars functioneren als Provinciale Politieke Groeperingen (PPG’s) en verrichten wetenschappelijk onderzoek middels het Wetenschappelijk Bureau. Voormalige leden De enige provinciale partij die in de huidige periode zitting heeft in de Provinciale Staten, maar geen deel uitmaakt van de OPNL, is de Partij voor het Noorden. Voorheen was deze partij wel lid van de OSF. Echter, in 2019 ontstond er een breuk tussen de Partij voor het Noorden en de OSF vanwege de stemming over de Mijnbouwwet. OSF-senator Henk ten Hoeve stemde vóór deze wetgeving, tot grote verrassing van de Partij voor het Noorden, die vervolgens haar lidmaatschap van de OSF beëindigde. Andere voormalige leden zijn: Actief Drenthe (2007) Brabantse Onafhankelijke Fracties/Leefbaar Brabant/Brabantse Partij (tot 2011) Delta Anders (pre-OSF) Drents Belang (2003-2018) Drentse Ouderen Partij (2003-2011) Leefbaar Gelderland/Gelderland Lokaal (tot 2011) Leefbaar Overijssel (tot 2011) Leefbaar Noord-Holland (2003-2011) Leefbaar Provinciale Partij (2003) Leefbaar Provincie Utrecht (2003) Mooi Utrecht (2007-2011) Noord-Holland Anders (tot 2011) Onafhankelijken Zuid-Holland/Leefbaar Zuid-Holland (tot 2010) Onafhankelijke Partijen Drenthe (tot 2018) Onafhankelijke Politieke Partij Groningen (tot 2002) OPA Flevoland (2015-2017) Partij Nieuw Gelderland (pre-OSF) Partij Nieuw Limburg (tot 2011) Platform Lokale Partijen Utrecht (2011) Platform Lokale Partijen Zuid-Holland (2011) Provincie@Inwonersbelangen (2015-2017) Zeeland Lokaal (2016-2018) Zeeuwsch Vlaamse Volkspartij (pre-OSF)


source: wikipedia

text: Octave Maus (Brussel, 12 juli 1856 - aldaar, 26 november 1919) was een Belgisch advocaat en schrijver. Hij schreef vooral over kunst. In 1881 startte hij een eigen tijdschrift, L'Art Moderne. Omstreeks die tijd ontstond de modernistische beweging in de schilderkunst, die zich manifesteerde tegenover de "pompierskunst" van het nationaal erkende academisme, in België althans. In 1883 richtte Maus met verschillende kunstenaars Les XX op, in de Taverne Guillaume, op de Brusselse Museumplaats. Het werd wellicht de meest opmerkelijke kunstenaarsgroepering uit de Belgische kunstgeschiedenis. Maus was er niet alleen oprichter van, hij was ook de secretaris, de mecenas, de expositie-organisator en de bezieler. De vereniging doorstond tien jaar vaak woelige discussies, zodat Maus ten slotte een einde maakte aan "het twisten onder lichtgeraakte individualisten". Op 29 oktober 1893 liet hij "Les XX" opvolgen door een nieuwe kunstkring "La Libre Esthétique". Deze vereniging zou het uithouden tot 1914, dankzij een strikter statutair beheer. Madeleine, de weduwe van Octave Maus, publiceerde in 1926 zijn Trente années de lutte pour l'art 1884-1914, een belangrijke bron van informatie over de Belgische Nieuwe Kunst. Octave Maus werd verschillende malen op doek vereeuwigd door Théo van Rysselberghe (KMSK, Brussel). Belgisch advocaat


text: De ontwikkeling van de schaatssport heeft ondanks het traditionele karakter van de sport sinds de jaren 60 van de 20e eeuw een hoge vlucht genomen. Elke nieuwe ontwikkeling was erop gericht de lucht- en ijsweerstand te verminderen en zorgde voor snellere tijden bij het schaatsen. Ontwikkeling Al in de zeventiende eeuw zijn er allerlei wedstrijd- en spelvormen op schaatsen bekend, zoals het ringrijden en het hardrijden op korte, rechte banen. Op Nederlands initiatief wordt in Scheveningen in 1892 de Internationale Schaatsunie (ISU) opgericht. De ISU bepaalde dat internationale hardrijwedstrijden voortaan verreden zouden worden om 500, 1500, 5000 en 10 000 meter. Men ging ertoe over om wedstrijden te rijden op 400-meter banen. Daarna was de schaats aan de beurt: de Friese doorlopers en andere houten glijders werden vervangen door de vaste schoen met daaraan bevestigde lange, ongebogen ijzers. Later kwamen de 'noren', waarbij de ijzers in een holle buis onder de schoen werden gelast. De belangrijkste ontwikkelingen kan men als volgt indelen: De introductie van de noor Kunstijsbanen Professionalisering van de trainingsmethodes Aerodynamische pakken Overdekte kunstijsbanen De klapschaats Kunstijsbanen Het eerste grote toernooi op een (open) buitenbaan met kunstmatig gecreëerd ijs werd in 1960 bij de Olympische Winterspelen in Squaw Valley gehouden. Al in 1924 was overigens de baan van Boedapest voorzien van een kunstmatige vloer, en eind jaren 50 kwam in Göteborg de Ullevi kunstijsbaan gereed. Dat maakte schaatsen bij hogere temperaturen mogelijk. Bovendien kon de ijskwaliteit worden beïnvloed en op een constante kwaliteit gehouden. Vele snelheidsrecords volgden op deze ontwikkeling. In 1986 kwam een tweede revolutie op gang: het indoor schaatsen op kunstijs. Het Sportforum in Berlijn werd geopend, in Heerenveen werd de schaatsbaan Thialf overdekt, gevolgd door het Vikingschip in het Noorse Hamar, de hooglandbaan in Calgary, Canada en de Olympic Oval in Salt Lake City. Het grote voordeel was dat er nu eerlijke concurrentie mogelijk was. De ijskwaliteit kon constant worden gehouden en weersinvloeden speelden een ondergeschikte rol. Hierop volgde een ware hausse aan snelheidsrecords. Aerodynamische pakken Werden schaatskampioenschappen tot de jaren zeventig van de 20e eeuw nog gereden met losse, enigszins fladderende broeken, losse schaatsmutsen en warme wanten, de decennia daarna werd de professionele schaatskleding steeds strakker, gladder en aerodynamischer. Ook het materiaal veranderde: na de wollen kleding kwam het tricot, gevolgd door het nylon en ten slotte kunststof. Elke belangrijke verbetering leverde op de lange afstanden al gauw 15 à 20 seconden voordeel op. De Wereldkampioenschappen schaatsen van 1974 beleefde de primeur van het 'skinpak': de muts was onderdeel van het strak op het lichaam gesneden schaatspak. Echter, niet de Nederlanders, Russen of Noren kwamen hiermee, maar de toen 45-jarige Zwitserse schaatsveteraan Franz Krienbühl, die op die leeftijd hiermee in één klap 30 seconden van zijn persoonlijk record op de 10 km afhaalde, waardoor de aanvankelijke kritiek wel moest verstommen. Toch had de schaatswereld als geheel twee jaar nodig om aan het skinpak te wennen; pas in 1976 werd het algemeen aanvaard. De Noren namen het skinpak in 1976 als eerste over. De vier S-en (Stenshjemmet, Stensen, Storholt en Sjöbrent) eisten prompt de eerste vier plaatsen op bij het Europees Kampioenschap. Hun pakken waren gefabriceerd door een Noorse firma die niet aan rijders van andere landen wilde leveren. De Nederlanders bestelden hun pakken voor het WK dat jaar toen maar bij een Zweedse firma en prompt won Piet Kleine de wereldtitel. Aan het eind van dat seizoen waren alle wereldrecords in handen van skinpakrijders. Bij de Olympische Winterspelen 1998 in Nagano hadden de Nederlandse rijders voordeel van een nieuwe vinding, de zogenaamde 'aerodynamische strips'. Smalle, ribbelige strips werden op hoofd en benen aangebracht en verminderden wederom de luchtweerstand. Dat gaf zoveel profijt, dat de Nederlanders 5 x goud, 4 x zilver en 2 x brons wonnen, op dat moment het hoogste aantal medailles ooit door Nederland bij de Winterspelen behaald. In 2002 in Salt Lake City schaatsten de Noren in pakken waarop tientallen driehoekige 'Deltastrips' waren aangebracht, een doorontwikkeling van de vinding van 1998. De Nederlandse rijders probeerden in Salt Lake City een pak uit, dat werd ontwikkeld door Nike op basis van de kleding die de Australische atlete Cathy Freeman droeg tijdens de door haar gewonnen 400-meter race bij de Olympische Zomerspelen 2000 in Sydney. Beide laatste vindingen hebben nog geen duidelijk voordeel aangetoond. De klapschaats In 1986 werd in de laboratoria van de Vrije Universiteit in Amsterdam de klapschaats ontwikkeld. Dat gebeurde door medewerkers van de vakgroep Inspanningsfysiologie onder leiding van Gerrit-Jan van Ingen-Schenau. Het voordeel van de klapschaats is dat het zogenaamde 'glijmoment' bij de afzet verlengd wordt. De schoen is slechts met de punt aan de schaats bevestigd, de hiel staat los op de schaats, waardoor bij de afzet het ijzer langer in zijn geheel op het ijs blijft. De klapschaats vereist een andere schaatstechniek dan de conventionele Noorse schaats. In 1994 begon een juniorenploeg in Zuid-Holland er wedstrijden mee te rijden, wat meteen veel persoonlijke records opleverde. Dat was het sein voor de Nederlandse professionele rijders om er ook mee te beginnen. Eén seizoen lang wonnen de Nederlandse dames toernooi op toernooi van de tot dan toe onoverwinnelijke Duitse Gunda Niemann. Maar binnen een maand begonnen alle schaatsers met de klapschaats te trainen, waardoor het voordeel geleidelijk aan weer verdween. De klapschaats deed in 1998 z`n intrede op de Olympische Winterspelen in Nagano met als gevolg een regen van wereldrecords. Een nadeel van de klapschaats is echter dat het lopen bij de start enigszins bemoeilijkt wordt. Vooral voor sprinters kan dit een probleem zijn. De Nederlandse schaatsfabrikant Viking kwam begin 2002 met een oplossing: de 'Computerschaats'. Hierbij blijft een instelbaar aantal slagen de schaats aan de schoen vastzitten en klapt pas daarna open. De Olympische Winterspelen 2002 van Salt Lake City kwamen net te vroeg voor deze vinding: de ISU, de Internationale Schaatsunie, verbood de computerschaats. De reden die daarvoor werd opgegeven was dat het gebruik van elektronische hulpmiddelen bij internationale schaatswedstrijden verboden is. Gedurende korte tijd is er ook geëxperimenteerd met de 'carbonschaats' en de 'carveschaats', een uit de skiwereld overgenomen vinding die het schaatsen door bochten makkelijker zou maken. Een doorbraak van dit type schaatsen is tot op heden (2010) echter uitgebleven. Schaatsijzer Al in 1903 werd een schaatsijzer met een dikte van 0,5 mm gebruikt. De standaard dikte ligt tussen de 0,9 en 1,1 mm. Al zo'n honderd jaar wordt er geëxperimenteerd met de dikte van het schaatsijzer. Voetnoot Langebaanschaatsen


text: De Olympische Winterspelen is een internationale wintersportmanifestatie die elke vier jaar wordt georganiseerd door het Internationaal Olympisch Comité. Geschiedenis De eerste editie van de Olympische Winterspelen vond plaats in 1924 in het Franse Chamonix-Mont-Blanc, 28 jaar na de eerste editie van de moderne Olympische Zomerspelen. Tot en met 1992 vonden ze in hetzelfde jaar als de Olympische Zomerspelen plaats. Sinds 1994 vinden de Winterspelen in de even jaren tussen de Zomerspelen plaats. Sporten Edities Reglementen Het IOC heeft in 2014 tijdens de 127ste IOC-sessie in Monaco besloten dat er vanaf dat moment een limiet wordt gezet op het maximaal aantal deelnemers per Olympische Winterspelen van 2.900. Tevens is besloten om de limiet voor het aantal onderdelen op 100 te zetten. De limiet op het aantal sporten is komen te vervallen. Verder is besloten om de wachttijd voor het toevoegen van een nieuwe sport aan het programma te verkorten, van 7 naar 3 jaar en kunnen organiserende steden zelf voorstellen indienen, welke onderdelen ze aan het olympische programma willen toevoegen. Zie ook Olympische Spelen Olympische Zomerspelen Internationaal Olympisch Comité


text: De Olympische Spelen (OS) zijn een internationale sportmanifestatie. De eerste moderne Olympische Spelen werden in 1896 gehouden, geïnspireerd door het gelijknamige Griekse evenement in de Oudheid. Sinds 1924 zijn er twee versies, de Zomerspelen en de Winterspelen, elk om de vier jaar. Er doen duizenden atleten aan uiteenlopende sporten mee. Ruim anderhalf jaar na de Zomerspelen, in het tweede kalenderjaar erna, zijn steeds de Winterspelen, vervolgens duurt het dus een kleine tweeënhalf jaar tot de volgende Zomerspelen. Tot 1992 werden zowel de Zomerspelen als de Winterspelen in hetzelfde jaar gehouden. De filosofie achter 'de Spelen' wordt uitgedragen door de 'Olympische Beweging'. Die beweging omvat de internationale sportbonden, de Nationaal Olympisch Comité's en de organisator van de Spelen. Het Internationaal Olympisch Comité is verantwoordelijk voor het uitkiezen van de gaststad en het olympische programma. Steeds wordt tijdens een IOC-bijeenkomst zeven jaar van tevoren de locatie / organisator gekozen uit enkele kandidaten, met andere woorden: in het jaar na de Spelen wordt de organisator voor de editie na de eerstvolgende editie van de Spelen gekozen. De organisatie van de Spelen is verantwoordelijk voor het naleven van de olympische regels, die zijn omschreven in het Olympisch Handvest. Er gaan enkele symbolen en rituelen gepaard met de organisatie van de Olympische Spelen, waaronder de olympische vlag en de olympische vlam. Oudheid De originele Olympische Spelen werden gehouden in de oude Griekse stad Olympia. Deze stad was sinds de 10e eeuw v.Chr. een religieuze en politieke ontmoetingsplaats. Rond het eind van het 2e en het begin van het 1e millennium v.Chr. kwamen de Eliërs uit het noorden naar het Griekse schiereiland dat wij tegenwoordig de Peloponnesos noemen. Zij vestigden zich in de omgeving van Olympia, dat toen onder de heerschappij stond van de Pisaten. Rond de 6e eeuw v.Chr. braken tussen hen de eerste twisten uit. Die leidden tot oorlog. Waarschijnlijk wijdden de nieuwe immigranten de plaats aan de oppergod Zeus en noemden hem Olympia, ter herinnering aan de berg Olympos in Thessalië. De eerste Spelen werden echter gehouden ter ere van Pelops, na zijn overwinning in de wedrennen op Oinomaos, de koning van Pisatis. Pelops was ook de naamgever van de Peloponnesos. De volgende Spelen werden ter ere van Zeus gehouden. Sinds 776 v.Chr. werden de namen van de overwinnaars opgetekend; dit jaartal gold als het begin der Olympiaden en was ook de basis van de Griekse tijdrekening. Hoewel de Spelen oorspronkelijk gehouden werden op de velden voor de tempel, werd er met de groei van de Spelen steeds meer gebouwd ten behoeve van de Spelen. Uiteindelijk bevond zich in Olympia een stadion dat plaats bood aan 40.000 toeschouwers. De Olympische Spelen die hier elke vier jaar gehouden werden, waren een van de vier Panhelleense Spelen (openbare feesten voor alle Grieken van de poleis die dan ook de goden vereerden). Doel van die Olympische Spelen was om jonge mannen hun fysieke kwaliteiten te laten tonen en om de relatie tussen de verschillende Griekse steden te bevorderen. Alleen Griekse mannen mochten meedoen aan de Spelen, geen vrouwen. Langzaamaan kregen de Romeinen het voor het zeggen in Griekenland en werden de Spelen minder belangrijk gevonden. Toen het christendom de officiële religie werd van de Romeinen, werden de Spelen gezien als een heidens feest. De Romeinse keizer Theodosius I verbood de Spelen uiteindelijk in 393. Tempels en gebouwen Olympia, aan de voet van de beboste Kronosheuvel en begrensd door de rivieren Alfeios en Kladeios, was een heiligdom, het oudste en belangrijkste uit de oudheid. In de zevende eeuw voor onze jaartelling vond men in Olympia nog de graven van Pelops en Hippodameia. Er stond ook nog een zuil die was overgebleven van het paleis van Oinomaos, dat althans volgens de mythologie door een bliksemschicht van de oppergod Zeus was vernield. Gaandeweg rezen een na één monumentale gebouwen uit de grond en het heiligdom werd daarmee steeds belangrijker. Binnen de omheining van dat heiligdom was de Heratempel de mooiste en die van Zeus de belangrijkste. Buiten de muren lagen de verblijven van de priesters, van de gasten, de baden en de worstelschool. Aan het westelijke uiteinde kan het oudste stadion hebben gelegen, maar er is geen spoor van teruggevonden. In de eerste helft van de 5de eeuw voor onze tijdrekening werd een tweede stadion aangelegd, maar het verdween toen men besloot de Zeustempel op te richten. Het jongste stadion is 212,54 m lang en 28,5 m breed. Het had de vorm van de letter U. Het bood plaats aan 45.000 toeschouwers die voor het merendeel op de grond plaats namen. Zitplaatsen waren voorbehouden aan enkele vooraanstaanden: de hellanodikai of scheidsrechters en aan de priesteres van Demeter. Rondom het stadion waren fonteinen voor de bezoekers. Moderne tijd Vijftien eeuwen na de opheffing van de klassieke Spelen werden verspreid over Europa meerdere initiatieven gestart om de Olympische Spelen weer te laten herleven, alhoewel dat meestal in nationaal verband plaatsvond. In 1850 werd in het Engelse plaatsje Much Wenlock de "Olympische Klasse" opgericht, die later werd hernoemd tot Wenlock Olympian Society Annual Games en tegenwoordig nog steeds gehouden wordt. De Griekse filantroop Evangelis Zappas sponsorde in 1859 de eerste 'Olympische Spelen' die op een plein in Athene werden gehouden. De Brit William Penny Brookes organiseerde in 1866 nationale Spelen in het Crystal Palace. Geïnspireerd door de initiatieven bedacht de Fransman Pierre de Coubertin in 1890 dat een grootschalige herrijzenis van de Olympische Spelen mogelijk was. Coubertin was voor de bevordering van een harmonieuze lichamelijke en geestelijke opvoeding van de jeugd en de versterking van de vriendschapsbanden tussen de volkeren, overtuigd als hij was dat de sportieve krachtmeting edelmoedigheid en ridderlijkheid bij de atleet zou aankweken, alsmede respect voor de prestatie van de tegenstander. Coubertin werkte de ideeën van Zappas en Brookes uit en besprak zijn plannen tijdens het eerste Olympisch Congres van het Internationaal Olympisch Comité in Parijs. Er werd besloten tot de invoering van de moderne Olympische Spelen, waarvan de eerste editie twee jaar later in Athene plaats zouden moeten vinden. De Griekse schrijver Demetrius Vikelas werd verkozen tot de eerste voorzitter van het IOC. Olympische Spelen 1896 De Spelen van de 1ste Olympiade waren de eerste Spelen sinds het verbod van keizer Theodosius I in 393. Het evenement trok 14 landen en 241 atleten aan, die meededen aan 43 onderdelen. Veranderingen Na het succes van de eerste Olympische Spelen in 1896 werden de daaropvolgende edities in Parijs en Saint Louis overschaduwd door de wereldtentoonstellingen die op dezelfde locatie en op hetzelfde moment werden gehouden. Het voortbestaan van de Spelen werd bedreigd, maar door het succes van de tussenliggende Spelen in 1906 leefde de populariteit en de omvang van het evenement op. Er werd later echter afgezien van het plan om zogenaamde "tussenliggende" Spelen te organiseren, een idee waar De Coubertin tegen was geweest. Olympische Winterspelen Gezien het feit dat het onmogelijk is om wintersporten in de zomer te organiseren, werd op het zevende Olympisch Congres in 1921 in Lausanne besloten tot het houden van de Olympische Winterspelen. De wens van het IOC om meer (winter)sporten toe te voegen werd zo gehonoreerd. De eerste wintereditie van de Spelen werd drie jaar later in Chamonix-Mont-Blanc gehouden. In eerste instantie werd besloten om de wintereditie in hetzelfde jaar als de zomereditie te organiseren, deze traditie werd tot 1992 voortgezet, sinds 1994 worden de Winterspelen tussen de Zomerspelen gehouden. Paralympische Spelen In 1948 organiseerde Ludwig Guttman een sportwedstrijd in Engeland voor veteranen uit de Tweede Wereldoorlog met een rugletsel, het evenement kreeg de naam Stoke Mandeville Wheelchair Games en wordt tegenwoordig nog steeds gehouden. Twaalf jaar later werden in Rome de eerste Paralympische Zomerspelen gehouden. Sinds 2012 is de organisator van de Olympische Spelen automatisch ook de organisator van de Paralympische Spelen. Olympische Jeugdspelen Vanaf 2010 worden de Olympische Jeugdspelen gehouden. Er doen sporters mee in de leeftijdscategorie van 14 tot en met 18 jaar. Tijdens het 119e vergadering van het IOC werd tot invoering van de Jeugdspelen besloten. De eerste Jeugdzomerspelen werden in 2010 in Singapore gehouden, de eerste Jeugdwinterspelen vonden in 2012 plaats in Innsbruck. Amateurs en beroepssporters Oorspronkelijk was het De Coubertins bedoeling dat uitsluitend niet-professionele sporters mee zouden mogen doen aan de Olympische Spelen: er was alleen plaats voor amateurs. Dit heeft tot wat controverse geleid: zo werden de gouden medailles die Jim Thorpe in 1912 op de vijfkamp en de tienkamp gewonnen had, in 1913 teruggevorderd nadat bleek dat hij eerder betaald was om honkbal te spelen. Zwitserse en Oostenrijkse skiërs boycotten de Winterspelen van 1936 omdat hun trainers uitgesloten werden omdat deze geld met hun sport verdienden. Andersom deden namens enkele Oostbloklanden (waaronder de DDR), door de staat gesponsorde "fulltime amateurs" mee. Het verschil tussen dit soort amateurs en beroepssporters is moeilijk te bepalen. Vanaf begin jaren zeventig kwam een kentering in het beleid: het werd voortaan aan de individuele sportfederaties overgelaten of professionele spelers mee mochten doen of niet. Tegenwoordig is boksen de enige sport waarbij professionele spelers uitgesloten worden (hoewel sommige amateurs wel geldprijzen winnen). Bij het herenvoetbal mogen per team maximaal drie spelers ouder dan 23 jaar meespelen. Met dit veranderende inzicht was het mogelijk dat Jim Thorpe in 1983 postuum zijn medailles terugkreeg. Olympische symbolen De olympische beweging gebruikt verscheidene symbolen, waarvan de meeste de ideeën en idealen van Pierre de Coubertin weergeven. Het bekendst is waarschijnlijk de olympische vlag met vijf geschakelde ringen van verschillende kleur op een witte achtergrond. De zes kleuren (wit, rood, blauw, groen, geel en zwart) werden gekozen omdat de vlag van elk land in de wereld minstens een van deze kleuren bevat. De vijf ringen staan voor de vijf werelddelen (volgens de klassieke telling). Ze zijn geschakeld om de eenheid van de continenten bij de bijeenkomst te benadrukken. De vlag werd als symbool aangenomen in 1914, en bij de zomerspelen van 1920 in Antwerpen voor het eerst gevoerd. De officiële slogan van de olympische beweging is citius, altius, fortius (Latijn voor "sneller, hoger, sterker"). De idealen van Pierre de Coubertin worden weerspiegeld in het olympische credo: "het belangrijkst bij de Olympische Spelen is niet de overwinning, maar de deelname, zoals ook in het leven niet de overwinning, maar het streven naar een doel het belangrijkst is. Het belangrijkst is niet, om veroverd te hebben, maar om goed gevochten te hebben." De olympische vlam wordt in de historische stad Olympia met zonlicht aangestoken en in estafette naar de bestemming gebracht. Het olympisch vuur brandde voor het eerst in 1928 in Amsterdam. De estafette werd voor het eerst gehouden voor de spelen in Berlijn van 1936, die door Adolf Hitler geopend werden. Tijdens de openingsceremonie van de spelen wordt de vlam in het olympisch stadion ontstoken met behulp van de fakkel, waarna deze gedurende de hele spelen blijft branden totdat hij tijdens de sluitingsceremonie wordt gedoofd. De olympische sporters die het best bij een onderdeel presteren ontvangen een olympische medaille, die wordt uitgegeven in goud, zilver en brons. Tegenwoordig ontvangen sporters met een top-achtklassering in het klassement ook een olympisch diploma. Internationaal Olympisch Comité Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) is het organiserend orgaan achter de Olympische Spelen. Het heeft sinds 10 september 2013 de Duitser Thomas Bach als voorzitter. Olympische Beweging De Olympische Beweging brengt alle groeperingen die genoemd worden in het Olympisch Handvest en die de autoriteit van het IOC erkennen, samen. Hieronder vallen de internationale sportbonden van de olympische sporten, de Nationaal Olympisch Comités, de organisaties van de Olympische Spelen, de atleten, de juryleden en de scheidsrechters. De Beweging wil bijdragen aan een vreedzamere en betere wereld door op een vriendschappelijke en solidaire manier jongeren te onderwijzen door middel van sport. Enkele activiteiten zijn het via sportorganisatie onder de aandacht brengen en ondersteunen van sportcompetities overal ter wereld, het streven naar 'sport voor iedereen' en sportieve gelijkheid voor mannen en vrouwen. Olympisch Handvest In het Olympisch Handvest zijn fundamentele principes en regels van de Olympische Beweging, het IOC en de organisatie van de Olympische Spelen vastgelegd. Het handvest bestaat uit 5 hoofdstukken, die in totaal 61 artikelen bevatten. De officiële talen zijn Engels en Frans, maar tijdens congressen van het IOC zijn er ook vertalingen in het Duits, Spaans, Russisch en Arabisch. Een aantal belangrijke artikelen uit het Handvest: Artikel 2: De missie van het IOC het wereldwijd promoten van Olympisme en het leiden van de Olympische Beweging. Hieronder valt het behouden van ethiek, het bevorderen en aanmoedigen van sportdeelname en -ontwikkeling, het zorgen voor een reguliere Olympische cyclus en het beschermen van de Olympische Beweging. Artikel 8: Het symbool van de Olympische Spelen bestaat uit 5 met elkaar verbonden ringen in de kleuren (van links naar rechts) blauw, geel, zwart, groen en rood. Artikel 14: Lid 1: Het IOC is een internationale non-gouvernementele non-profitorganisatie, van onbeperkte duur, in de vorm van een associatie met de status van een rechtspersoon, erkend door de Zwitserse Federale Raad in een overeenkomst van 1 november 2000 Artikel 15: Lid 2: De missie van het IOC is het uitvoeren van de missie, rol en verantwoordelijkheden opgelegd door het Olympisch Handvest Artikel 28: De missie van de Nationale Olympische Comités (NOC's) is het ontwikkelen, promoten en beschermen van de Olympische Beweging in hun respectievelijke land. De rol van NOC's in elk land is het promoten van de Olympische geest, verzekeren van inachtneming van het Olympisch Handvest, en het stimuleren van ethiek en ontwikkeling van sport. Ze zijn de baas over de representatie van hun land tijdens de Spelen, bepalen de gaststad voor de Spelen, en samenwerking met gouvernementele en niet-gouvernementele organen tijdens de Spelen. Boycots In de moderne olympische geschiedenis is een aantal Spelen door een of meer landen geboycot. 1936 Spanje, waar begin 1936 het Volksfront aan de macht was gekomen, organiseerde uit protest tegen de Olympische Zomerspelen 1936 in het Duitsland van Adolf Hitler de Olympiade van het volk. 6000 atleten uit 22 landen schreven zich hiervoor in. Deze manifestatie ging uiteindelijk niet door vanwege het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog, een paar dagen voor het begin van deze alternatieve spelen. 1956 De Olympische Zomerspelen 1956 te Melbourne waren de eerste die effectief werden geboycot. Nederland, Spanje en Zwitserland weigerden deel te nemen wegens de repressie door de Sovjet-Unie van Hongarije tijdens de Hongaarse Opstand. Zwitserland kwam later terug op zijn boycot, maar moest op de Spelen toch verstek laten gaan doordat geen geschikt vervoer meer kon worden gevonden om Melbourne te bereiken. Cambodja, Egypte, Irak en Libanon namen niet deel wegens de Suezcrisis. 1972 en 1976 Een groot aantal Afrikaanse landen dreigde ermee niet deel te nemen aan de Olympische Zomerspelen 1972 en de Olympische Zomerspelen 1976 om het IOC te verplichten Zuid-Afrika en Rhodesië uit te sluiten wegens hun segregationistische regimes. Nieuw-Zeeland trachtten zij ook te laten uitsluiten omdat hun nationaal rugbyteam een aantal wedstrijden had betwist in Zuid-Afrika. Het IOC sloot Zuid-Afrika en Rhodesië uit maar weigerde Nieuw-Zeeland uit te sluiten omdat rugby geen olympische sport was. De Afrikaanse landen voerden hun dreigement uit. Guyana en Irak sloten zich bij hen aan in een door Tanzania geleide terugtrekking van de Spelen in Montreal, ondanks dat enkele van hun atleten al hadden deelgenomen. Taiwan besloot ook deze Spelen te boycotten wegens de druk die China uitoefende op het organiserend orgaan in Montreal om de delegatie van Taiwan niet te laten deelnemen onder de naam Republiek China zoals Taiwan zich officieel noemt. Taiwan weigerde een compromis te aanvaarden waarbij ze wel hun volkslied en vlag mochten gebruiken maar onder een andere naam. Taiwan keerde pas in 1984 terug naar de spelen onder de naam Chinees Taipei, met een andere vlag en volkslied. 1980 en 1984 In 1980 en 1984 boycotten de Koude Oorlogopponenten elkaars Spelen. Vijfenzestig landen boycotten de Olympische Zomerspelen 1980 in Moskou vanwege de Sovjet-invasie van Afghanistan. Hiermee werd het aantal deelnemende landen teruggebracht tot 81, het laagste aantal sinds 1956. De Sovjet-Unie, op haar beurt, boycotte de Olympische Zomerspelen 1984 in Los Angeles. Veertien andere landen, waaronder alle Oostbloklanden met uitzondering van Roemenië, volgden. Hun motivatie was dat de veiligheid van hun atleten niet door de Verenigde Staten kon worden gewaarborgd en dat de Amerikanen door hun overheid werden aangezet tot een hetze tegen de Sovjet-Unie. Enkele van deze landen organiseerden in juli en augustus hun eigen spelen, de zogenoemde Vriendschapsspelen. 2008 De Olympische Zomerspelen 2008 in China kregen tegenstand als protest tegen de schending van de mensenrechten en de onrust in Tibet, Darfur en Taiwan. President George W. Bush zette alles nog eens extra in de verf tijdens een speech die hij vlak voor het begin van de Spelen in Thailand hield. Uiteindelijk trok geen enkel land zich terug. Zie ook Lijst van olympische medaillewinnaars Olympisch record Medaillespiegel Olympische Zomerspelen aller tijden Medaillespiegel Olympische Winterspelen aller tijden Externe link Officiële website van het Internationaal Olympisch Comité


text: De Olympische Zomerspelen of de Spelen van de Olympiade zijn een internationaal multisportevenement dat elke vier jaar wordt georganiseerd door het Internationaal Olympisch Comité. Een olympische overwinning wordt wereldwijd gezien als de meest prestigieuze overwinning in een sport. Medailles worden uitgereikt in elk onderdeel, met een gouden medaille voor de eerste plaats, zilver voor de tweede en brons voor de derde, een traditie die gestart werd in 1904. De Spelen zijn gegroeid van 43 onderdelen met minder dan 250 mannen uit veertien landen in 1896 tot meer dan 300 onderdelen voor zo'n 11.000 sporters van beide geslachten uit meer dan 200 landen in 2012. Deelnemers worden aangemeld door het Nationaal Olympisch Comité (NOC) van hun land. Nationale volksliederen en vlaggen begeleiden de medailleceremonies. Tabellen die het aantal gewonnen medailles per land aangeven, worden veel gebruikt. In het algemeen worden alleen erkende landen gerepresenteerd, maar enkele niet erkende landen is het toegestaan deel te nemen. Taiwan heeft van het Internationaal Olympisch Comité toestemming gekregen deel te nemen onder de naam "Chinees Taipei", om de Volksrepubliek China niet te provoceren. Kwalificatie Zomerspelen Kwalificatieregels voor elke olympische sport worden opgesteld door de betreffende internationale federatie die deze internationale competitie regelt. Voor individuele sporten kwalificeren deelnemers zich door een bepaalde plaats te behalen bij een grote internationale wedstrijd of op de ranglijst van de federatie. Nationale Olympische Comités mogen een gelimiteerd aantal gekwalificeerde deelnemers aanmelden bij elk onderdeel (3 is een veelvoorkomend aantal) en de NOC bepaalt welke gekwalificeerde atleten mogen deelnemen als meer atleten de kwalificatie-eis hebben gehaald. Veel onderdelen voorzien in een bepaald aantal wildcards, deze worden veelal gegeven aan atleten uit ontwikkelingslanden. Landen kwalificeren teams voor teamsporten door het spelen van continentale kwalificatietoernooien. Elk continent krijgt een bepaald aantal plaatsen in het olympisch toernooi. Het gastland krijgt een automatische plaatsing voor het toernooi. Lijst van olympische sporten 42 sporten, bestaande uit in totaal 56 verschillende disciplines, maken of hebben deel uitgemaakt van de Olympische Spelen. Op de Spelen van 2000, 2004 en 2008 stonden 28 sporten op het programma. Op de Spelen van 2012 waren het er twee minder vanwege het verdwijnen van het honkbal en het softbal. In 2016 werden deze sporten vervangen door golf en rugby. Ook binnen sporten zijn disciplines verdwenen. Zo waren bijvoorbeeld de volgende atletiekonderdelen ooit olympische sporten: het in de Griekse stijl discuswerpen, het tweehandig discuswerpen, het tweehandig kogelstoten en het tweehandig speerwerpen, het uit stand speerwerpen, het uit stand verspringen, het uit stand hoogspringen en het uit stand hink-stap-springen. De verschillende Olympische sportfederaties zijn verenigd onder een gemeenschappelijke koepelorganisatie: de Association of Summer Olympic International Federations (ASOIF). Naast sporten, werden er tussen 1912 en 1948 ook kunstwedstrijden georganiseerd. Hiermee werd gestopt, omdat de sporters amateurs waren en de kunstenaars als professionals werden gezien. Edities van de Olympische Zomerspelen {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%;" !rowspan=2| Spelen !rowspan=2| Jaar !rowspan=2| Gaststad !rowspan=2| Gastland !rowspan=2| Datum !rowspan=2| Landen !colspan=3| Sporters !rowspan=2| Sporten !rowspan=2| Onderdelen |- ! Totaal ! Mannen ! Vrouwen |- |I |1896 |align=left| Athene |align=left| |align=left| 6–15 april |14||241||241||0||9||43 |- |II |1900 |align=left| Parijs |align=left| |align=left| 14 mei – 28 oktober |24||997||975||22||18||95 |- |III |1904 |align=left| Saint Louis |align=left| |align=left| 1 juli – 23 november |12||651||645||6||17||91 |- |IV |1908 |align=left| Londen |align=left| |align=left| 27 april – 31 oktober |22||2.008||1.971||37||22||110 |- |V |1912 |align=left| Stockholm |align=left| |align=left| 12 mei – 27 juli |28||2.407||2.359||48||14||102 |- |VI |align=center colspan="10"|Toegekend aan Berlijn, maar afgelast vanwege Eerste Wereldoorlog |- |VII |1920 |align=left| Antwerpen |align=left| |align=left| 20 april – 12 september |29||2.626||2.561||65||22||154 |- |VIII |1924 |align=left| Parijs |align=left| |align=left| 4 mei – 27 juli |44||3.089||2.954||135||17||126 |- |IX |1928 |align=left| Amsterdam |align=left| |align=left| 17 mei – 12 augustus |46||2.883||2.606||277||14||109 |- |X |1932 |align=left| Los Angeles |align=left| |align=left| 30 juli – 14 augustus |37||1.332||1.206||126||14||117 |- |XI |1936 |align=left| Berlijn |align=left| Duitsland |align=left| 1–16 augustus |49||3.963||3.632||331||19||129 |- |XII |align=center colspan="10"|Eerst toegekend aan Tokio, later aan Helsinki, maar afgelast vanwege Tweede Wereldoorlog |- |XIII |align=center colspan="10"|Toegekend aan Londen, maar afgelast vanwege Tweede Wereldoorlog |- |XIV |1948 |align=left| Londen |align=left| |align=left| 29 juli – 14 augustus |59||4.104||3.714||390||17||136 |- |XV |1952 |align=left| Helsinki |align=left| |align=left| 19 juli – 3 augustus |69||4.955||4.436||519||17||149 |- |XVI |1956 |align=left| Melbourne |align=left| |align=left| 22 november – 9 december |72||3.314||2.938||376||17||145 |- |XVII |1960 |align=left| Rome |align=left| |align=left| 25 augustus – 11 september |83||5.338||4.727||611||17||150 |- |XVIII |1964 |align=left| Tokio |align=left| |align=left| 10–24 oktober |93||5.151||4.473||678||19||163 |- |XIX |1968 |align=left| Mexico-Stad |align=left| |align=left| 12–27 oktober |112||5.516||4.735||781||18||172 |- |XX |1972 |align=left| München |align=left| West-Duitsland |align=left| 26 augustus – 11 september |121||7.134||6.075||1.059||21||195 |- |XXI |1976 |align=left| Montreal |align=left| |align=left| 17 juli – 1 augustus |92||6.084||4.824||1.260||21||198 |- |XXII |1980 |align=left| Moskou |align=left| |align=left| 19 juli – 3 augustus |80||5.179||4.064||1.115||21||203 |- |XXIII |1984 |align=left| Los Angeles |align=left| |align=left| 28 juli – 12 augustus |140||6.829||5.263||1.566||21||221 |- |XXIV |1988 |align=left| Seoel |align=left| |align=left| 17 september – 2 oktober |160||8.391||6.197||2.194||23||237 |- |XXV |1992 |align=left| Barcelona |align=left| |align=left| 25 juli – 9 augustus |169||9.356||6.652||2.704||25||257 |- |XXVI |1996 |align=left| Atlanta |align=left| |align=left| 19 juli – 4 augustus |197||10.318||6.806||3.512||26||271 |- |XXVII |2000 |align=left| Sydney |align=left| |align=left| 15 september – 1 oktober |199||10.651||6.582||4.069||28||300 |- |XXVIII |2004 |align=left| Athene |align=left| |align=left| 13–29 augustus |201||10.625||6.296||4.329||28||301 |- |XXIX |2008 |align=left| Peking |align=left| |align=left| 8–24 augustus |204||10.942||6.305||4.637||28||302 |- |XXX |2012 |align=left| Londen |align=left| |align=left| 27 juli – 12 augustus |204||10.820||5.992||4.776||26||302 |- |XXXI |2016 |align=left| Rio de Janeiro |align=left| |align=left| 5–21 augustus |207||11.551||6.179||5.059||28||306 |- |XXXII |2021 |align=left| Tokio |align=left| |align=left| 23 juli – 8 augustus |204||11.091|| || ||33||339 |- |XXXIII |2024 |align=left| Parijs |align=left| |align=left| 2–18 augustus | || || || || || |- |XXXIV |2028 |align=left| Los Angeles |align=left| |align=left| 21 juli – 6 augustus | || || || || || |- |XXXV |2032 |align=left| Brisbane |align=left| |align=left| 23 juli – 8 augustus | || || || || || |} Bekende atleten De Olympische Spelen gelden als het grootste sportevenement op aarde en vele sporters zijn dan ook mede of vooral door hun prestaties op de Olympische Spelen beroemd geworden. Enkele namen: Nikolaj Andrianov, 15 medailles waaronder 7 goud bij het turnen, 1972-1980 Bob Beamon, vertesprong van 8,90 in 1968, 55 centimeter verder dan het vorige wereldrecord, nog steeds het olympisch record Abebe Bikila, won in 1960 de marathon in recordtijd – op blote voeten Matt Biondi, 7 medailles waarvan vijfmaal goud in het zwemmen in 1988 Fanny Blankers-Koen, viermaal goud op de sprintnummers in 1948 Usain Bolt, in 2008, 2012 en 2016 winnaar van zowel de 100 als de 200 meter sprint en van de estafette, de triple triple. De gouden medaille voor de estafette in 2008 werd begin 2017 ingetrokken wegens dopinggebruik van een van Bolts teamgenoten. Sebastian Coe en Steve Ovett, Britse middenafstandslopers die elkaar bestreden in Moskou 1980 Nadia Comăneci, 9 medailles waaronder 5 goud in het turnen 1976-1980, behaalde een perfecte score van 10 punten Aleksandr Ditjatin, won op alle 8 turnonderdelen een medaille in 1980 Edward Eagan, goudenmedaillewinnaar bij het boksen (1920) en bobsleeën (1932), enige atleet die zowel bij de Zomer- als de Winterspelen goud won Ray Ewry, achtvoudig gouden-medaillewinnaar in het springen uit stand (plus tweemaal in 1906) Mo Farah, in 2012 en in 2016 winnaar van zowel de 5000 als de 10000 meter hardlopen, de double double'' Dick Fosbury, introductie van de fosburyflop in het hoogspringen Anton Geesink, winnaar van het judo in de Open Categorie in Tokio 1964 Aladár Gerevich, won goud op zes verschillende Zomerspelen (1932, 1936, 1948, 1952, 1956 en 1960) Anky van Grunsven, driemaal goud, vijfmaal zilver, eenmaal brons op het paardensportonderdeel dressuur Larissa Latynina, 18 medailles waaronder 9 goud in het turnen, 1956-1964 Carl Lewis, negenmaal goud op sprintnummers en verspringen 1984-1996 Spiridon Louis, winnaar van de eerste marathon Paavo Nurmi, negenmaal goud, driemaal zilver bij de lange-afstandsloopnummers 1920-1928 Kristin Otto, zesmaal goud in het zwemmen in 1988 Jesse Owens, viermaal goud op de sprintnummers in 1936 Michael Phelps, acht keer goud bij het zwemmen in 2008; een absoluut record. In 2004 won hij zes keer goud en twee keer brons. In 2012 won Phelps vier gouden en twee zilveren medailles. In 2016 won hij vijf gouden en een zilveren medaille. Zijn totaal van 28 medailles (waarvan 23 goud) is eveneens een record. Hiermee is Phelps de meest succesvolle Olympiër aller tijden. Dorando Pietri, moest bij de marathon van 1908 over de finishlijn geholpen worden en werd gediskwalificeerd Steve Redgrave, vijfmaal achter elkaar winnaar van een gouden medaille in het roeien (1984-2000) Jacques Rogge, gewezen voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité, nam deel aan de Olympische Spelen van 1968, 1972 en 1976, aan het zeilen in de Finnklasse. Mark Spitz, zevenmaal zwemgoud in 1972 Jim Thorpe, winnaar vijfkamp en tienkamp in 1912 Lasse Virén, in 1972 en 1976 winnaar van zowel de 5000 als de 10000 meter hardlopen Johnny Weissmuller, vijfmaal goud in het zwemmen in 1924-1928, later bekend als filmster (Tarzan) Maarten van der Weijden, in 2008 winnaar van de 10 kilometer open water zwemmen nadat bij hem in 2001 acute lymfatische leukemie was vastgesteld. Emil Zátopek, goud op 5000 meter, 10.000 meter en marathon in 1952 Teams het voetbalelftal van Uruguay, olympisch kampioen in 1924 en 1928 het Amerikaanse 'dream team' van top-basketballers dat de Olympische Spelen van 1992 won Reglementen Het IOC heeft in 2014 tijdens de 127ste IOC-sessie in Monaco besloten dat er vanaf dat moment een limiet wordt gezet op het maximaal aantal deelnemers per Olympische Zomerspelen van 10.500. Tevens is besloten om de limiet voor het aantal onderdelen op 310 te zetten. De limiet op het aantal sporten is komen te vervallen. Het IOC stapte daarmee af van het principe dat het olympische programma uit 28 sporten bestaat. Verder is besloten om de wachttijd voor het toevoegen van een nieuwe sport aan het programma te verkorten, van 7 naar 3 jaar en kunnen organiserende steden zelf voorstellen indienen, welke onderdelen ze aan het olympische programma willen toevoegen. Zie ook Olympische Spelen Medaillespiegel Olympische Zomerspelen aller tijden Olympische Winterspelen


text: De XIXe Olympische Winterspelen werden in 2002 gehouden in Salt Lake City (Verenigde Staten). Ook de steden Quebec (Canada), Sion (Zwitserland) en Östersund (Zweden) hadden zich kandidaat gesteld om deze spelen te organiseren. Salt Lake City had zich al eerder kandidaat gesteld om onder andere de spelen van 1998 te organiseren, toen de Winterspelen van 1998 uiteindelijk met een klein verschil (46-42) werden toegewezen aan Nagano (Japan) werd besloten om de volgende keer alles uit de kast te halen. In de aanloop naar verkiezing van de organisator voor de spelen van 2002 door het IOC in 1995 werden de IOC-leden door Salt Lake City getrakteerd op onder andere geheel verzorgde ski-trips, beurzen en banen voor familieleden van de IOC-leden en plastische chirurgie. De opzet werkte en de spelen werden inderdaad aan Salt Lake City toegewezen. Op 10 december 1998 kwam het schandaal aan het licht toen IOC-lid Marc Holder bekendmaakte dat een aantal IOC-leden waren omgekocht. Dit schandaal leidde uiteindelijk tot het aftreden van een aantal IOC-leden en een aanscherping van de regels omtrent het aanwijzen van de organisator van de daaropvolgende spelen. Hoogtepunten Skeleton maakte voor het eerst sinds de Spelen van 1948 weer deel uit van het programma. Voor het eerste stond er ook voor de vrouwen een bobslee-onderdeel op het programma. De Utah Olympic Oval is gelegen op een hoogte van 1425 meter en daarmee de hoogst gelegen overdekte schaatsbaan. De Australische shorttrackschaatser Steven Bradbury was vooraf niet getipt als kanshebber. In de halve finale op de 1000 m lag hij ver achter zijn concurrenten, twee deelnemers kwamen echter ten val en een derde werd gediskwalificeerd en zo wist Bradbury toch de finale te bereiken. Wederom leek hij geen rol van betekenis te kunnen spelen. Zijn tegenstanders gingen met zijn vieren de laatste bocht in en Bradbury lag bijna een halve baan achter. Een massale valpartij schonk hem echter alsnog de overwinning en daarmee de eerste gouden medaille voor Australië tijdens de Winterspelen. Ook China won voor het eerst gouden medailles op de Winterspelen, alle twee bij het shorttrack. Ole Einar Bjørndalen (Noorwegen) wist alle vier de onderdelen bij de biatlon te winnen. De Rus Aleksej Jagoedin wint goud bij het kunstrijden; alle juryleden vonden hem op alle onderdelen de beste. Hij kreeg van vier van hen de perfecte 6,0 voor artistieke waarde. In de geschiedenis van de Olympische Spelen was het voordien nooit gebeurd dat een man meer dan één 6,0 kreeg. Belgische prestaties Zes Belgen namen deel aan de Spelen; 4 shorttrackers, kunstrijder Kevin Van der Perren en schaatser Bart Veldkamp. Ze wisten geen medailles te winnen. Nederlandse prestaties Tijdens de openingsceremonie werd het Nederlandse team (veertien mannen en dertien vrouwen) voorafgegaan door Nicolien Sauerbreij (snowboarden) die de vlag droeg. Gerard van Velde weet de 1000 meter te winnen door het schaatsen van een nieuw wereldrecord (1:07.18). Hij was bij de twee voorgaande Spelen net buiten de prijzen gevallen (tweemaal vierde). Jochem Uytdehaage schaatst drie wereldrecords. Op de 1500 meter is een paar ritten later Derek Parra nog sneller en wint Uytdehaage zilver. Op de vijf en tien kilometer blijken zijn tijden wel goed genoeg voor de titel. Vooral zijn tijd op de tien kilometer van 12:58.92 waarmee hij als eerste schaatser onder de dertien minuten duikt maakt indruk. Marathonschaatsster Gretha Smit legt beslag op de zilveren medaille op de 5000 meter achter Claudia Pechstein. Nederlandse medailles Disciplines Tijdens de Olympische Winterspelen van 2002 werd er gesport in zeven takken van sport. In vijftien disciplines stonden 78 onderdelen op het programma. Mutaties Schandalen Dopinggevallen Voor het eerst in de geschiedenis is het product darbepoëtin, bekend als NESP of Aranesp, gevonden bij een dopingcontrole. De langlaufers Johann Mühlegg (Spanje), Larisa Lazoetina (Rusland) en Olga Danilova (Rusland) werden betrapt met een te hoog hemoglobinegehalte. Hun gouden medailles voor de betreffende wedstrijden werden hen afgenomen en aan de nummers twee gegeven. Corruptie Het kunstrijden kende een curieus conflict tussen de Canadese en Russische deelnemende paren. De jury had het Russische paar tot winnaars uitgeroepen, maar na protesten van de Canadezen en aanhoudende druk van de publieke opinie werd de jurering doorgelicht. Het Franse jurylid bekende niet objectief te hebben gehandeld, waarna ook het Canadese paar door het IOC een gouden medaille werd toegekend. Medaillespiegel Er werden 234 medailles uitgereikt. Het IOC stelt officieel geen medailleklassement op, maar geeft desondanks een medailletabel ter informatie. In het klassement wordt eerst gekeken naar het aantal gouden medailles, vervolgens de zilveren medailles en tot slot de bronzen medailles. In de volgende tabel staat de top-10. Het gastland heeft een blauwe achtergrond en het grootste aantal medailles in elke categorie is vetgedrukt. Zie de medaillespiegel van de Olympische Winterspelen 2002 voor de volledige weergave. Deelnemende landen Een recordaantal van 78 landen nam deel aan de Spelen. Dit waren er zes meer dan bij de vorige editie. Hun debuut maakten Hongkong, Kameroen, Nepal, Thailand en Tadzjikistan. Hun rentree maakten Costa Rica, Fiji, Libanon, Mexico en San Marino. Ten opzichte van de vorige editie ontbraken Luxemburg, Noord-Korea, Portugal en Uruguay. Uiteindelijk kwam van 77 landen deelnemers in actie omdat de deelnemers uit Puerto Rico niet mochten meedoen. Externe links IOC website over de Olympische winterspelen van 2002 (Engels) De website van NOC-NSF over de winterspelen van 2002


text: Schaatsen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City, Verenigde Staten. Het schaatsevenement werd in de Utah Olympic Oval in Kearns gehouden. Mannen 500 m 1000 m 1500 m 5000 m 10.000 m Vrouwen 500 m 1000 m 1500 m 3000 m 5000 m Medaillespiegel


text: Alpineskiën is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Afdaling Super G Reuzenslalom Slalom Allan Baxter () eindigde als derde. Hij werd positief bevonden bij de dopingtest. De bronzen medaille werd een paar maanden later uitgereikt aan Benjamin Raich in diens woonplaats. Combinatie Dames Afdaling Super G Reuzenslalom Slalom Combinatie Medaillespiegel Externe links Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Alpineskien Alpineskiën op de Olympische Spelen Alpineskiën in 2002


text: Biatlon is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City, Verenigde Staten. De wedstrijden vonden plaats in Soldier Hollow in Midway. Heren 10 kilometer sprint 12,5 kilometer achtervolging 20 kilometer individueel 4 x 7,5 kilometer estafette Dames 7,5 kilometer sprint 10 kilometer achtervolging 15 kilometer individueel 4 x 7,5 kilometer estafette Medaillespiegel Externe link Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Biatlon Biatlon op de Olympische Spelen 2002


text: Bobsleeën is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren 2-mansbob 4-mansbob Dames 2-mansbob Medaillespiegel Externe links Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Bobsleeen Bobsleeën op de Olympische Spelen Bobsleeën in 2002


text: Curling is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Groepsfase Uitslagen Eindstand Halve finale Bronzen medaille Finale Eindrangschikking Dames Groepsfase Uitslagen Eindstand Tie-Break Halve finale Bronzen medaille Finale Eindrangschikking Medaillespiegel Externe links Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Curling Curling op de Olympische Spelen Olympische Winterspelen Curling in de Verenigde Staten


text: Freestyleskiën is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Aerials Moguls Dames Aerials Moguls Medaillespiegel Freestyleskiën Freestyleskiën op de Olympische Spelen Freestyleskiën in 2002 Freestyleskiën in de Verenigde Staten


text: Het kunstrijden is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Het was de 21e keer dat het kunstrijden op het olympische programma stond. In 1908 en 1920 stond het op het programma van de Olympische Zomerspelen. De wedstrijden vonden plaats van 11 tot en met 23 februari in het Salt Lake Ice Center. In totaal namen 143 deelnemers (72 mannen en 71 vrouwen) uit 31 landen deel aan de vier disciplines. Vier deelnemers, Elvis Stojko in het mannentoernooi, Laetitia Hubert in het vrouwentoernooi en het ijsdanspaar Margarita Drobiazko / Povilas Vanagas, namen voor de vierde keer deel. Margus Hernits bij de mannen, Elena Liasjenko bij de vrouwen, paarrijdster Yelena Berezhnaya en bij het ijsdansen het paar Shae-Lynn Bourne / Victor Kraatz en Tatjana Navka namen voor de derde keer deel. Acht mannen, zes vrouwen, negen paarrijders (waaronder drie paren) en acht ijsdansparen namen voor de tweede keer deel. De olympische kampioenen bij de paren (Berezhnaya / Anton Sikharulidze) en bij het ijsdansen (Marina Anissina / Gwendal Peizerat) veroverden hun tweede medaille, in 1998 behaalden ze respectievelijk de tweede en de derde plaats. Bij de vrouwen veroverde bronzen-medaillewinnares Michelle Kwan haar tweede medaille, in 1998 behaalde ze de zilveren medaille. Het paarrijden kende een curieus slot. De jury had het Russische paar tot winnaars uitgeroepen, maar na protesten van de Canadezen en aanhoudende druk van de publieke opinie werd de jurering doorgelicht. Het Franse jurylid bekende niet objectief te hebben gehandeld, waarna ook het Canadese paar door het IOC een gouden medaille werd toegekend. Mede naar aanleiding van deze zaak, werd de ISU min of meer gedwongen het systeem van jurering drastisch te wijzigen, met als resultaat het systeem dat vanaf 2005 gangbaar is. Uitslagen Mannen Op 14 (korte kür) en 16 februari (vrije kür) streden 28 mannen uit 20 landen om de medailles. pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/kk = plaatsingcijfer/korte kür (x0.5; 33,3%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 66,7%), Vrouwen Op 21 (korte kür) en 23 februari (vrije kür) streden 27 vrouwen uit 19 landen om de medailles. pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/kk = plaatsingcijfer/korte kür (x0.5; 33,3%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 66,7%), Paren Op 11 (korte kür) en 13 februari (vrije kür) streden 20 paren uit twaalf landen om de medailles. pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/kk = plaatsingcijfer/korte kür (x0.5; 33,3%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 66,7%), IJsdansen Op 17 (verplichte figuren), 19 (originele kür) en 20 februari (vrije kür) streden 24 ijsdansparen uit achttien landen om de medailles. pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/vf1 = plaatsingcijfer/verplichte figuren #1 (x0.2; 10%), pc/vf2 = plaatsingcijfer/verplichte figuren #2 (x0.2; 10%), pc/ok = plaatsingcijfer/originele kür (x0.6; 30%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 50%), Medaillespiegel Kunstrijden Kunstrijden op de Olympische Spelen Kunstrijden in 2002 Kunstrijden in de Verenigde Staten


text: Langlaufen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. De wedstrijden werden ontsierd door drie dopinggevallen welke achteraf tot correcties in de uitslagen leidde. Mannen Sprint 1,5 kilometer vrije stijl 15 kilometer klassieke stijl 20 kilometer achtervolging Oorspronkelijk was de gouden medaille uitgereikt aan Johann Mühlegg, in 2004 werd deze hem definitief afgenomen 30 kilometer vrije stijl (massastart) Oorspronkelijk was de gouden medaille uitgereikt aan Johann Mühlegg, in 2004 werd deze hem definitief afgenomen 50 kilometer klassieke stijl Oorspronkelijk was de gouden medaille uitgereikt aan Johann Mühlegg, na de uitslag van een positieve dopingtest werd deze hem afgenomen 4 x 10 kilometer estafette Vrouwen Sprint 1,5 kilometer vrije stijl 10 kilometer klassieke stijl Olga Danilova eindigde als 1e maar werd gediskwalificeerd 10 kilometer achtervolging Olga Danilova eindigde als 1e, Larisa Lazoetina eindigde als 2e maar beiden werden gediskwalificeerd 15 kilometer vrije stijl (massastart) Larisa Lazoetina eindigde als 2e maar werd gediskwalificeerd 30 kilometer klassieke stijl Larisa Lazoetina eindigde als 1e maar werd gediskwalificeerd 4 x 5 kilometer estafette Medaillespiegel Externe link Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 (Engels) Langlaufen Langlaufen op de Olympische Spelen


text: Noordse combinatie is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Individueel Sprint Team Medaillespiegel Externe links Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Noordse combinatie Noordse combinatie op de Olympische Spelen


text: Rodelen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Dames Dubbel Medaillespiegel Externe links Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Rodelen Rodelen op de Olympische Spelen Rodelen in 2002


text: Schansspringen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren K90 Schans K120 Schans K120 Schans Team Medaillespiegel Externe link Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Schansspringen Schansspringen op de Olympische Spelen


text: Shorttrack is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Mannen 500 meter 1000 meter 1500 meter 5000 meter aflossing Vrouwen 500 meter 1000 meter 1500 meter 3000 meter aflossing Medaillespiegel Externe link Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Shorttrack Shorttrack op de Olympische Spelen Shorttrack in 2002 Shorttrack in de Verenigde Staten


text: Skeleton is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Daarmee was het opnieuw een officiële sport op de winterspelen na een hiaat van 54 jaar. Mannen Vrouwen Medaillespiegel Skeleton Skeleton op de Olympische Spelen


text: Snowboarden is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Halfpipe Parallel Reuzenslalom Dames Halfpipe Parallel Reuzenslalom Medaillespiegel Externe link Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 Snowboarden Snowboarden op de Olympische Spelen Snowboarden in de Verenigde Staten


text: IJshockey is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Heren Voorronde Groep A Groep B Plaatsingsronde 13e en 14e plaats 11e en 12e plaats 9e en 10e plaats Hoofdronde Groep C Groep D Kwartfinales Halve Finales Bronzen Finale Finale Eindrangschikking Dames Voorronde Groep A Groep B Plaatsingsronde 5e t/m 8e plaats 7e en 8e plaats 5e en 6e plaats Halve Finales Bronzen Finale Finale Eindrangschikking Medaillespiegel Bronnen IIHF-link naar Olympische toernooien IJshockey IJshockey op de Olympische Spelen IJshockey in 2002 IJshockey in de Verenigde Staten


text: Object (ding), synoniem van voorwerp Object (taalkunde), grammaticale term Object (filosofie), filosofisch concept Kenobject, filosofisch begrip Wiskundig object, onderwerp van wiskundig onderzoek Informatica Object (informatica), begrip uit het object-georiënteerd programmeren Objectcode, representatie van een broncodebestand Russische tank Object 277 Object 279 Object 770 Object 775


text: OpenOffice.org (afgekort OOo) was een opensource-kantoorsoftwarepakket dat werd gedistribueerd onder de LGPL-licentie. Voorheen was dit een duale licentie SISSL/LGPL. Er waren versies voor Linux, Windows, Solaris (Sparc), en macOS. Sinds versie 3.0 draait de software native op Mac OS X, waardoor gebruik van X11 niet meer nodig is. Geschiedenis Star Division en Sun OpenOffice ontstond uit StarOffice van het Duitse bedrijf Star Division. In 1998 werd dit softwarepakket voor privégebruikers gratis ter beschikking gesteld onder de naam "StarOffice 5.0 Personal Edition"; de betalende versie voor bedrijven bleef bestaan. Nadat Sun Microsystems Star Division overnam, werd StarOffice 5.2 nog gratis ter beschikking gesteld. Met de lancering van StarOffice 6 in 2002 werd het pakket echter betalend. De broncode en een gratis versie met de naam OpenOffice werden onder de GPL-licentie ter beschikking gesteld. Het verschil tussen OpenOffice.org 1.0 en StarOffice 6 bestond uit een databanktoepassing, speciale fonts, templates, clip art, enkele bestandsfilters en training en support van Sun. Oracle Nadat Oracle overgenomen had, bleef de gratis versie van het pakket bestaan onder de naam OpenOffice.org, maar de licentie veranderde in LGPL versie 3. De betaalde versie kreeg de naam . Tegelijk werd ook , een webgebaseerde versie, aangekondigd. LibreOffice In september 2010 richtten vrijwilligers van OpenOffice.org The Document Foundation op om OpenOffice.org verder te ontwikkelen onder de naam LibreOffice. LibreOffice is eveneens beschikbaar voor Windows, Mac en Linux. Het project wordt gesteund door ondernemingen zoals Red Hat, Novell, Google Inc. en Canonical Ltd.. Apache Software Foundation In april 2011 besliste Oracle om te stoppen met de ontwikkeling met een commerciële variant van OpenOffice.org en om het softwarepakket te herleiden tot een puur gemeenschapsgebaseerd project. Het succes van LibreOffice speelde waarschijnlijk mee in de beslissing van Oracle om de commerciële kant van OpenOfice.org op te geven. Heel wat werknemers en bedrijven waren inmiddels overgestapt op de fork LibreOffice. In juni 2011 droeg Oracle het gehele Openoffice.org project, inclusief de broncode, over aan de Apache Software Foundation, dat het project sinds december 2011 Apache OpenOffice noemt (.org is dus weggevallen uit de naam). Met de overdracht aan de Apache Software Foundation is ook de licentievorm gewijzigd. Werd OpenOffice.org gepubliceerd onder de LGPL-licentie, Apache OpenOffice wordt onder de Apache-licentie (versie 2.0) verspreid. Naam Het softwarepakket heette OpenOffice.org vanwege een handelsmerkconflict met een aantal internationale bedrijven dat de naam "Open Office" al eerder gebruikte. Onder andere in de Benelux was deze naam al in 1999 in gebruik door een bedrijf dat automatiseringsoplossingen op basis van Linux en opensourcesoftware levert. Sinds maart 2000 is "Open Office" door dit bedrijf als merk geregistreerd bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Licentie OpenOffice werd gedistribueerd onder de LGPL. Voorheen was dit een dubbellicentie van SISSL en LGPL. Doelstelling OpenOffice was een opensourceproject met als doelstelling: De ontwikkeling van hét internationaal toonaangevende kantoorpakket, dat door de voornaamste besturingssystemen wordt ondersteund, en dat toegang biedt tot alle functionaliteit en gegevens via open, componentgebaseerde API's en een op XML gebaseerd bestandsformaat. OpenOffice was bovendien het product dat in deze context wordt ontwikkeld: een voor iedereen vrij kantoorpakket met modules voor tekstverwerking, spreadsheet, vectorgrafiek, HTML-bewerking en presentatie. Qua functieomvang en bediening was het vergelijkbaar met de bekende (niet gratis) kantoorpakketten. Het was goed bruikbaar zijn voor thuisgebruik en in veel gevallen ook in bedrijven. Sommige computerwinkels boden OpenOffice.org aan als optie bij het kopen van een computer. Programmeurs mogen de broncode als startpunt gebruiken, aanpassingen aanbrengen en eventueel commercialiseren. OpenOffice.org was algemeen gezien als belangrijkste alternatief voor marktleider Microsoft Office. OpenOffice.org gebruikte het standaarddocumentformaat OpenDocument, waardoor met name overheidsorganisaties in verschillende landen (die steeds meer verplicht worden om een open bestandsformaat te gebruiken) neigde naar overstappen. Modules Het pakket bestond uit de volgende programma's: Writer voor tekstdocumenten en HTML-documenten (vergelijkbaar met Microsoft Word) Calc voor werkbladen (spreadsheets) (vergelijkbaar met Microsoft Excel) Base voor databases (sinds OOo 2.0) (vergelijkbaar met Microsoft Access) Draw voor tekeningen (vectorgrafiek) Impress voor presentaties (vergelijkbaar met Microsoft PowerPoint) Math voor formules Deze programma's kunnen bestanden in verschillende formaten openen en opslaan. Standaard worden documenten opgeslagen als XML-bestand. Andere bestandsformaten worden ook ondersteund, zoals de meeste bestanden uit de Microsoft Office-bundel. Ook bestaat er de mogelijkheid om PDF te exporteren. OpenOffice zou kunnen worden uitgebreid met zogenaamde extensies: gebruikers kunnen extensies downloaden van een aparte website; ontwikkelaars van extensies vinden de nodige informatie in de wikipagina's van het project. Versiegeschiedenis Internationale versies OpenOffice was beschikbaar in enkele tientallen talen. De vertaling van de gebruikersinterface en de hulpinformatie wordt uitgevoerd door localisatieprojecten. OOo4Kids OOo4Kids was een vereenvoudigde versie van OpenOffice.org voor kinderen van 7 tot 12 jaar. Het programma was beschikbaar in meerdere talen, waaronder ook het Nederlands. Het was echter geen officiële variant. Zie ook Apache OpenOffice, nakomeling kantoorsuite LibreOffice, meest actief ontwikkelde afstammeling van OpenOffice.org Lotus Symphony van IBM is op OpenOffice.org gebaseerd O3spaces is een manier om OOo uit te breiden om het samenwerken aan en beheren van OpenOffice.org-documenten mogelijk te maken. Externe links De Nederlandstalige OpenOffice.org-wiki OpenOffice.org, informatie en downloaden Release notes Opensourcesoftware en vrije software OpenOffice Alternatieve economie Software geschreven in C++ Software geschreven in Java


text: De Oscar, officieel de Academy Award, is de belangrijkste filmprijs in de Verenigde Staten, uitgereikt door de Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS). Jaarlijks in het voorjaar worden de prijzen in 24 categorieën uitgereikt in het Dolby Theatre in Hollywood. Geschiedenis De eerste Academy Awards werden uitgereikt op 16 mei 1929, tijdens een privébrunch in het Hollywood Roosevelt Hotel. Er waren ongeveer 270 mensen aanwezig bij de uitreiking. Na de uitreiking werd een viering gehouden in het Mayfair Hotel. Er werden 15 prijzen uitgereikt ter erkenning van filmprestaties in de periode 1927–1928. De eerste prijs voor beste acteur ging naar Emil Jannings voor zijn rol in The Last Command en The Way of All Flesh. Hij moest echter voor de ceremonie plaatsvond weer naar Europa terugkeren, dus werd besloten om hem de prijs voor die tijd al te geven. Daarmee is hij officieel de eerste winnaar van de Academy Awards ooit. De winnaars van de eerste Oscars werden drie maanden voor de uitreiking al bekendgemaakt. Dit werd vanaf de tweede uitreiking, in 1930, veranderd. De lijst met winnaars werd pas op de vooravond van de uitreiking bekendgemaakt aan de pers. Deze traditie bleef de eerste tien jaar dat de prijs werd uitgereikt in stand. In 1941 werd besloten enkel de nominaties bekend te maken, maar de winnaar pas op de avond van de uitreiking te onthullen na opening van verzegelde enveloppen. Gedurende de eerste zes uitreikingsceremonies konden films uit de twee jaar voor de uitreiking in aanmerking komen voor de prijzen. Voorbeeld: de uitreiking van de tweede Academy Awards vond plaats op 3 april 1930, en behandelde de periode van 1 augustus 1928 tot 31 juli 1929. Vanaf de zevende uitreiking, in 1935, werd vastgehouden aan het gewone volle kalenderjaar van 1 januari t/m 31 december. Sinds 2004 vindt de ceremonie eind februari of begin maart plaats. In 2021 werden de Oscars echter pas in april en in 2022 pas eind maart uitgereikt vanwege de coronapandemie die in 2020 uitbrak. Hierdoor moesten bioscopen in 2020 en 2021 vaak en langdurig sluiten. Oscarbeeldje Ontwerp De Academy Award bestaat uit een gouden beeld van 34,3 centimeter hoog. Het beeldje weegt 3,8 kilo en stelt een naakte ridder voor die, gewapend met een zwaard, de wacht houdt op een filmrol, met vijf spaken. De vijf spaken vertegenwoordigen de beroepen van mensen die deze prijs kunnen winnen: acteurs, schrijvers, producers, technici en regisseurs. Artdirector Cedric Gibbons ontwierp het beeldje in 1927 uit de losse pols, tijdens de lunch, op een tafelkleed. De Academy of Motion Picture Arts and Sciences was (zo wil de legende) meteen enthousiast over zijn schets en gaf aan beeldhouwer Georges Stanley de opdracht er een beeld van te maken. Later wist Cedric Gibbons elf exemplaren van zijn eigen creatie in de wacht te slepen. De acteur Emilio Fernández poseerde voor het ontwerp. De firma R.S. Owens and Co uit Chicago fabriceert de Oscars: jaarlijks zestig voor de winnaars en veertig reserve-exemplaren voor in de kluis. De kostprijs is ongeveer 275 euro per stuk. "Financieel worden we er niet veel wijzer van", beweert directeur Owen Siegel. "Maar het is natuurlijk een fantastische reclame voor ons bedrijf." Het materiaal waarvan de Oscar gemaakt is, is niet altijd hetzelfde geweest. Aanvankelijk was het beeldje van brons met een laagje goud. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het wegens de schaarste aan metalen gemaakt van gips met goudverf, maar na de oorlog kregen de winnaars alsnog een bronzen beeldje. Tussen 1983 tot 2015 werden er elk jaar in Chicago ongeveer 50 Oscars in een tinlegering met goudlaag gefabriceerd door fabrikant RS Owens & Company uit Illinois. Het kostte tussen de drie en vier weken om 50 beeldjes te vervaardigen. In 2016 keerde de Academie terug naar brons als het kernmetaal van de beeldjes, waarbij de fabricage werd overgedragen aan Walden, de in New York gevestigde Polich Tallix Fine Art Foundry. Hoewel ze zijn gebaseerd op een digitale scan van een originele Oscar uit 1929, behouden de beeldjes hun eigentijdse afmetingen en zwarte sokkel. Gegoten in vloeibaar brons uit 3D-geprinte keramische mallen en gepolijst, worden ze vervolgens gegalvaniseerd in 24-karaats goud door Epner Technology uit Brooklyn, New York. De tijd die nodig is om 50 van dergelijke beeldjes te maken, is nu ongeveer drie maanden. RS Owens zal naar verwachting doorgaan met het produceren van andere prijzen voor de Academie en de bestaande Oscars voorzien van een nieuw laagje goud wanneer nodig. Naam Margot Herrick, bibliothecaresse en uiteindelijk directielid van de Academy – zo wil het verhaal – komt de eer toe de naam te hebben bedacht. Ze zou zich in 1932 hebben laten ontvallen dat het mannetje als twee druppels water op haar oom Oscar leek. Sindsdien spreekt men van de Oscars. Volgens een ander verhaal doopte Bette Davis haar Academy Award voor Dangerous (1935) "Oscar", naar de tweede naam van haar eerste echtgenoot Harmon O. Nelson. Deze versie van de geschiedenis bleek apocrief; twee jaar eerder werd al over de "Oscar" geschreven in een column. Nominatie De huidige regeling stelt dat een film in het kalenderjaar voorafgaand aan de uitreikingsceremonie in première moet zijn gegaan om in aanmerking te kunnen komen voor de Academy Award. Alleen voor de categorie “beste buitenlandse film” wordt een uitzondering gemaakt. De film moet de lengte van een speelfilm hebben, wat wordt gedefinieerd als 40 minuten of langer. Enige uitzonderingen zijn de prijzen voor beste korte film. Voor de Oscars van 2021 en 2022 kwamen vanwege de coronapandemie die in 2020 uitbrak tijdelijk ook films in aanmerking die via streaming, video on demand of een drive-in bioscoop werden uitgebracht. Doordat de bioscopen vaak en langdurig moesten sluiten konden veel films in 2020 en 2021 niet in de bioscoop worden vertoond. Deze waren dan alleen via de streamingdiensten te zien. Uit de genomineerde films worden de winnaars gekozen door ongeveer 6000 leden van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS), onder wie de Nederlandse regisseur Paula van der Oest. Categorieën Er worden thans 29 Oscars uitgereikt: 23 na gewone stemming onder de leden en zes speciale Oscars. Tegenwoordig uitgereikt (chronologisch) Oscar voor beste film – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste mannelijke hoofdrol – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste regisseur – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste bewerkte scenario – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste productieontwerp – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste camerawerk – vanaf aanvang 1928 Oscar voor beste geluid – sinds 1930 Oscar voor beste korte animatiefilm – sinds 1932 Oscar voor beste korte film – sinds 1932 Oscar voor beste originele muziek – sinds 1934 Oscar voor beste originele nummer – sinds 1934 Oscar voor beste montage – sinds 1934 Oscar voor beste mannelijke bijrol – sinds 1936 Oscar voor beste vrouwelijke bijrol – sinds 1936 Oscar voor beste originele scenario – sinds 1940 Oscar voor beste korte documentaire – sinds 1941 Oscar voor beste documentaire – sinds 1943 Oscar voor beste internationale film – sinds 1947 Oscar voor beste kostuumontwerp – sinds 1948 Oscar voor beste visuele effecten – sinds 1963 Oscar voor beste grime en haarstijl – sinds 1981 Oscar voor beste animatiefilm – sinds 2001 Niet meer uitgereikt (chronologisch) Oscar voor beste technische effecten – in 1928 Oscar voor beste tussentitels – in 1928 Oscar voor beste unieke en artistieke film – in 1928 Oscar voor beste verhaal – 1928–1956 Oscar voor beste regieassistent – 1933–1937 Oscar voor beste dansinstructie – 1935–1937 Oscar voor beste speciale effecten – 1938–1962 Speciale Oscars De speciale Oscars worden toegekend door een comité en niet door een ledenstemming. De Oscars kunnen ook door de winnaar ingeruild worden voor 50.000 dollar. In de gehele geschiedenis van de Oscars heeft echter nog geen enkele acteur dit gedaan. Tegenwoordig (chronologisch) Academy Honorary Award – sinds 1928 Academy Award, Scientific or Technical – sinds 1931 The Irving G. Thalberg Memorial Award – sinds 1938 The Jean Hersholt Humanitarian Award Gordon E. Sawyer Award Niet meer uitgereikt Academy Juvenile Award – 1934–1960 Academy Special Achievement Award – 1972–1995 Tijdlijn 1 de Oscar voor beste geluid hanteerde verschillende namen. 2 tot 2019 bekend als "Beste niet-Engelstalige film". 3 ook bekend als "geluidseffecten" en "geluidseffectbewerking". Winnaars Opmerkelijke winnaars uit de rijke historie zijn: De jongste: Shirley Temple (6 jaar) won in 1934 de eerste Juvenile Award. Lost Horizon werd in 1938 genomineerd voor zeven Academy Awards, waaronder voor beste film. De film won er twee. De jongste in een gewone categorie: Tatum O'Neal (10 jaar) in 1973 voor haar rol in Paper Moon. De oudste: James Ivory (89 jaar) in 2018 voor Beste Bewerkte Script Call Me by Your Name. De eerste Oscar voor beste korte speelfilm: Hal Roach voor The Music Box van Laurel en Hardy in 1932. De eerste Oscar voor een Nederlands werk: Glas van Bert Haanstra in 1958. De eerste Oscar voor een Belgisch werk: Een Griekse tragedie van Nicole Van Goethem in 1986. De meeste (in één keer): Ben-Hur (1959), Titanic (1997) en The Return of the King (2003, derde deel uit de The Lord of the Rings-trilogie) wonnen ieder elf stuks. De recordhouder (totaal) is Walt Disney met 22 gewone en 4 speciale Oscars en 59 nominaties. De persoon na Disney met de meeste nominaties, componist John Williams, werd 53 keer genomineerd en won 5 keer. Belgische en Nederlandse genomineerden en winnaars Zie ook: Lijst van Belgische Oscarwinnaars en -genomineerden Zie ook Belgische inzendingen voor de Oscar voor beste niet-Engelstalige film Nederlandse inzendingen voor de Oscar voor beste niet-Engelstalige film Externe link Website van de Academy Awards Website van de Academy Awards


text: De 74ste Oscaruitreiking, waarbij prijzen werden uitgereikt aan de beste prestaties in films uit 2001, vond plaats op 24 maart 2002 in het Kodak Theatre in Hollywood. De ceremonie werd voor de vierde keer gepresenteerd door Whoopi Goldberg. De genomineerden werden op 12 februari bekendgemaakt door Frank Pierson, voorzitter van de Academy, en actrice Marcia Gay Harden in het Samuel Goldwyn Theater te Beverly Hills. Grote winnaars waren A Beautiful Mind (over het leven van John Forbes Nash jr.), met vier Oscars, die voor beste film, beste regisseur, beste vrouwelijke bijrol en beste bewerkte scenario, en de film The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (eerste deel uit de gelijknamige trilogie van J.R.R. Tolkien) met eveneens vier Oscars: beste grime, beste camerawerk, beste visuele effecten en beste originele muziek. Winnaars en genomineerden De winnaars staan bovenaan in vet lettertype. Beste film A Beautiful Mind Gosford Park In the Bedroom The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring Moulin Rouge! Beste regisseur Ron Howard - A Beautiful Mind Robert Altman - Gosford Park Peter Jackson - The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring David Lynch - Mulholland Drive Ridley Scott - Black Hawk Down Beste mannelijke hoofdrol Denzel Washington - Training Day Russell Crowe - A Beautiful Mind Sean Penn - I Am Sam Will Smith - Ali Tom Wilkinson - In the Bedroom Beste vrouwelijke hoofdrol Halle Berry - Monster's Ball Judi Dench - Iris Nicole Kidman - Moulin Rouge! Sissy Spacek - In the Bedroom Renée Zellweger - Bridget Jones's Diary Beste mannelijke bijrol Jim Broadbent - Iris Ethan Hawke - Training Day Ben Kingsley - Sexy Beast Ian McKellen - The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring Jon Voight - Ali Beste vrouwelijke bijrol Jennifer Connelly - A Beautiful Mind Helen Mirren - Gosford Park Maggie Smith - Gosford Park Marisa Tomei - In the Bedroom Kate Winslet - Iris Beste originele scenario Gosford Park - Julian Fellowes Amélie - Guillaume Laurant en Jean-Pierre Jeunet Memento - Christopher Nolan en Jonathan Nolan Monster's Ball - Milo Addica en Will Rokos The Royal Tenenbaums - Wes Anderson en Owen Wilson Beste bewerkte scenario A Beautiful Mind - Akiva Goldsman Ghost World - Daniel Clowes en Terry Zwigoff In the Bedroom - Rob Festinger en Todd Field The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Fran Walsh, Philippa Boyens en Peter Jackson Shrek - Ted Elliott, Terry Rossio, Joe Stillman en Roger S.H. Schulman Beste niet-Engelstalige film No Man's Land - Bosnië en Herzegovina Amélie - Frankrijk Elling - Noorwegen Lagaan - India Son of the Bride - Argentinië Beste animatiefilm Shrek - Aron Warner Jimmy Neutron: Boy Genius - Steve Oedekerk en John A. Davis Monsters, Inc. - Pete Docter en John Lasseter Beste documentaire Murder on a Sunday Morning - Jean-Xavier de Lestrade en Denis Poncet Children Underground - Edet Belzberg LaLee's Kin: The Legacy of Cotton - Susan Froemke en Deborah Dickson Promises - Justine Shapiro en B.Z. Goldberg War Photographer - Christian Frei Beste camerawerk The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Andrew Lesnie Amélie - Bruno Delbonnel Black Hawk Down - Slawomir Idziak The Man Who Wasn't There - Roger Deakins Moulin Rouge! - Donald M. McAlpine Beste montage Black Hawk Down - Pietro Scalia A Beautiful Mind - Mike Hill en Dan Hanley The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - John Gilbert Memento - Dody Dorn Moulin Rouge! - Jill Bilcock Beste artdirection Moulin Rouge! - Catherine Martin en Brigitte Broch Amélie - Aline Bonetto en Marie-Laure Valla Gosford Park - Stephen Altman en Anna Pinnock Harry Potter and the Sorcerer's Stone - Stuart Craig en Stephenie McMillan The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Grant Major en Dan Hennah Beste originele muziek The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Howard Shore A.I.: Artificial Intelligence - John Williams A Beautiful Mind - James Horner Harry Potter and the Sorcerer's Stone - John Williams Monsters, Inc. - Randy Newman Beste originele nummer "If I Didn't Have You" uit Monsters, Inc. - Muziek en tekst: Randy Newman "May It Be" uit The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Muziek en tekst: Enya, Nicky Ryan en Roma Ryan "There You'll Be" uit Pearl Harbor - Muziek en tekst: Diane Warren "Until" uit Kate & Leopold - Muziek en tekst: Sting "Vanilla Sky" uit Vanilla Sky - Muziek en tekst: Paul McCartney Beste geluid Black Hawk Down - Michael Minkler, Myron Nettinga en Chris Munro Amélie - Vincent Arnardi, Guillaume Leriche en Jean Umansky The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Christopher Boyes, Michael Semanick, Gethin Creagh en Hammond Peek Moulin Rouge! - Andy Nelson, Anna Behlmer, Roger Savage en Guntis Sics Pearl Harbor - Kevin O'Connell, Greg P. Russell en Peter J. Devlin Beste geluidsbewerking Pearl Harbor - George Watters II en Christopher Boyes Monsters, Inc. - Gary Rydstrom en Michael Silvers Beste visuele effecten The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Jim Rygiel, Randall William Cook, Richard Taylor en Mark Stetson A.I.: Artificial Intelligence - Dennis Muren, Scott Farrar, Stan Winston en Michael Lantieri Pearl Harbor - Eric Brevig, John Frazier, Ed Hirsh en Ben Snow Beste kostuumontwerp Moulin Rouge! - Catherine Martin en Angus Strathie The Affair of the Necklace - Milena Canonero Gosford Park - Jenny Beavan Harry Potter and the Sorcerer's Stone - Judianna Makovsky The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Ngila Dickson en Richard Taylor Beste grime The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Peter Owen en Richard Taylor A Beautiful Mind - Greg Cannom en Colleen Callaghan Moulin Rouge! - Maurizio Silvi en Aldo Signoretti Beste korte film The Accountant - Ray McKinnon en Lisa Blount Copy Shop - Virgil Widrich Gregor's Greatest Invention - Johannes Kiefer A Man Thing (Meska Sprawa) - Slawomir Fabicki en Bogumil Godfrejow Speed for Thespians - Kalman Apple en Shameela Bakhsh Beste korte animatiefilm For the Birds - Ralph Eggleston Fifty Percent Grey - Ruairi Robinson en Seamus Byrne Give Up Yer Aul Sins - Cathal Gaffney en Darragh O'Connell Strange Invaders - Cordell Barker Stubble Trouble - Joseph E. Merideth Beste korte documentaire Thoth'' - Sarah Kernochan en Lynn Appelle Artists and Orphans: A True Drama - Lianne Klapper McNally Sing!'' - Freida Lee Mock en Jessica Sanders Jean Hersholt Humanitarian Award Arthur Hiller Ere-award Sidney Poitier, als erkenning voor zijn opmerkelijke prestaties als artiest en als mens. Robert Redford, acteur, regisseur, producer, initiator van Sundance, inspiratie voor onafhankelijke en innovatieve filmmakers wereldwijd. Films met meerdere nominaties De volgende films ontvingen meerdere nominaties: Externe links Academy of Motion Picture Arts and Sciences Academy Awards 2002 in de Internet Movie Database Academy Award Oscar