text: Mijn Stad Mijn Dorp - 1945 Feest met natte voeten U bent hier: Zoeken1945 Feest met natte voeten Bijschrift kopfoto: Foto Voerman Feest met natte voeten Koninklijk bezoek 5 september 1945 Strikt genomen is het geen koninklijk, maar slechts een prinselijk of beter prinsesselijk bezoek, waarmee Zwolle op 5 september 1945 ter afsluiting van alle vieringen in verband met Koninginnedag vereerd wordt. Geen Koningin Wilhelmina, geen Prins Bernhard en ook geen Prinsesjes, al had heel Zwolle daar wel op gehoopt. De feestvreugde is er niet minder om, want Oranje is een baken in woelige tijden. Zo kort na de oorlog moet er nog veel hersteld of anderszins geregeld worden. Kranten zitten nog volop in de zuiveringsperiode, Zwolle wordt bediend door een plaatselijke editie van de verzetskrant Het Parool. Die staat vol met berichten over processen tegen beruchte nationaalsocialisten, en van lange rijen toneelspelers en musici moet gemeld worden dat ze twee tot tien jaar geschorst zijn. Kortom, Nederland is nog aan het opkrabbelen. Daarom is het extra betreurenswaardig dat de Koninginnefeesten geteisterd worden door veel regen. Zo is er vlak daarna een ingezonden brief, waarin een huismoeder vertelt, hoe ze het feest, vier man sterk, op nieuwe schoenen wilde vieren. De aanschaf was al moeizaam genoeg verlopen, met uiteindelijk succes in de ... veertiende winkel. Maar op Koninginnedag werd het verse schoeisel door meedogenloze regen getest: hakken weekten los, zolen braken, en eenmaal doornat kon je ze gelijk weer weggooien. Op natte kousenvoeten kwamen we thuis, het overschot van onze nieuwe schoenen in de hand, de waarde van 17 gulden, waarvoor mijn man en ik een week lang hard moeten werken. De feestvreugde was voor ons voorbij... Maar voor de gemiddelde Zwollenaar was enige feestelijke ontspanning dus wel erg gewenst, en hoewel Prinses Juliana alleen verscheen, was het enthousiasme bijzonder groot. Dat begon al bij de Baileybrug over de IJssel en het gejuich kon zich gedurende de hele rijtoer voortzetten, te meer omdat de gesloten Cadillac toch nog, tussen de buien door, vervangen kon worden door een open cabriolet. Na de obligate ontvangst ten stadhuize eindigde de tocht aan de Stationsweg, want voor Hotel Wientjes was een podium opgeslagen, van waaraf de Prinses het defilé van kranig marcherende militaire muziekkorpsen mocht afnemen, maar vooral de grote historische optocht kon bekijken. "Historisch" moet in dit geval begrepen worden als "afreageren van oorlog en bevrijding". Dat was niet eenvoudig. Waren er vele wagens, die absoluut beneden peil bleven en waarin soms de banaliteit hoogtij vierde, er waren gelukkig ook voorbeelden die getuigden van goede smaak en gevoel voor stijl. Bij de eerste categorie worden als voorbeelden genoemd: een wagen met veroordeelden, een met zwarthandelaren, en ook de wagen over de illegale pers vond geen genade in de ogen van de verslaggever. En toch was het de moeite waard om zo positief mogelijk aandacht aan het optuigen van de praalwagens te besteden, want je kon er geld mee verdienen. Zo staat een dag later het juryrapport, in gekuiste vorm, in de krant, zodat een ieder kennis kon nemen van de hoofdprijswinnaars ( 100 gulden !!). Twee eerste prijzen verdienen ook hier vermelding: Nr. 17 Van machinist tot boer door ondergedoken locomotief-personeel. En: Nr. 6 Laat hun offer niet vergeefs zijn door Chr. Jong. Ver. op G.G. Het moet een optocht met duidelijk therapeutische werking geweest zijn. Na het (nauwelijks) historische spektakel nam de Prinses al spoedig afscheid, maar niet dan nadat een exclusief Zwolse specialiteit nog ter bezichtiging voorgeleid was – de vierling. Aan de hand van hun ouders klommen de dreumesen, hoewel niet zonder luidkeels protest, de treden van het podium op om Zwolse balletjes te overhandigen. Het bezoek bezegelde de Bevrijding: Het was alles tezamen de bekroning van een Oranjefeest, zoals we nog nimmer hier beleefden.


source: CulturaX

text: Verkoopmakelaar Stadskanaal - iQ Makelaars Oost-Groningen Wil jij een woning verkopen in Stadskanaal, en overweeg je hiervoor een verkoopmakelaar in te schakelen? Veel mensen kiezen ervoor om het verkoopproces van hun woning uit handen te geven aan een professional. En dit is begrijpelijk, want een huis verkopen is een uitgebreid en ingewikkeld proces waar veel tijd in gaat zitten. iQ Makelaars Oost-Groningen is een ervaren verkoopmakelaar in Stadskanaal, die alles op alles zet om jouw huis snel en tegen de beste prijs te verkopen. Neem vrijblijvend contact op, en kom erachter wat wij als verkoopmakelaar Stadskanaal voor jou kunnen betekenen! Stadskanaal is een uniek dorp in de provincie Groningen: het is een van de meest langgerekte dorpen van Nederland, gelegen aan het gelijknamige kanaal. Stadskanaal is in snel tempo gegroeid tot een plaats met ongeveer 20.000 inwoners en uitgebreide voorzieningen voor wonen, werken en recreëren. Voor liefhebbers van natuur is Stadskanaal de perfecte uitvalsbasis: de omgeving is rijk aan unieke heidevelden, bossen, vennen en moerassen waar heerlijk gewandeld of gefietst kan worden. Wil jij jouw huis verkopen, samen met een verkoopmakelaar Stadskanaal? iQ Makelaars Oost-Groningen is een lokale makelaar die de omgeving als geen ander kent. Met onze persoonlijke en flexibele werkwijze maken wij het verschil! Waarom een verkoopmakelaar Stadskanaal? Het inschakelen van een goede makelaar loont zich altijd. Een verkoopmakelaar heeft namelijk een groot netwerk en toegang tot woningplatforms zoals Funda, waardoor deze veel sneller een koper voor jouw woning vindt. Bovendien gaat er ontzettend veel tijd zitten in het verkopen van een woning, zeker wanneer je hier niet ervaren in bent. Je draagt verantwoordelijkheid voor de verkoopstrategie, marketingcampagne, bezichtigingen, onderhandelingen en het opstellen van een koopovereenkomst. Door een verkoopmakelaar Stadskanaal in te schakelen hoef jij je hier gelukkig geen zorgen over te maken, en bovendien weet je zeker dat alles op een juiste manier uitgevoerd wordt. Voordelen van iQ Verkoopmakelaar Stadskanaal: Begeleiding door ervaren vastgoedspecialiste Contact | Verkoopmakelaar Stadskanaal iQ Makelaars Oost-Groningen is een ervaren en deskundige verkoopmakelaar Stadskanaal. Wil jij jouw woning in Stadskanaal snel en voor de beste verkoopprijs verkopen? Neem dan vrijblijvend contact op met iQ Makelaars, dé No Cure No Pay verkoopmakelaar Stadskanaal!


text: Omdat de koperprijs enorm is gestegen is het erg aantrekkelijk geworden om koper te verkopen. Vaak blijft er bijvoorbeeld koper over na de verbouwing van een pand. Let erop dat u het koper schoon aanlevert. Anders gaat het ten koste van de prijs. Er wordt ook veel koper gestolen, omdat de prijs zo hoog is. Bij opkopers in Nederland moet een legitimatie worden getoond als er voor meer dan 1000 kilo aan koper wordt verkocht. In België hoeft dat niet meer. De koperprijs is fors gestegen. Daardoor is het erg aantrekkelijk geworden om koper te verkopen. Dit kan in de meeste plaatsen bij bedrijven die handelen in metalen. Deze verwerken de koper en maken er op hun beurt weer winst op. Het bedrag dat u voor uw koper krijgt is afhankelijk van de koperkoers en de kwaliteit van het koper. Soms is het koper vervuild, bijvoorbeeld omdat het in een machine heeft gezeten of uit een gebouw afkomstig is. In dat geval krijgt u minder geld per kilo, omdat de koper eerst schoongemaakt moet worden en dat daarmee kosten gemaakt worden. Ook kan de kwaliteit van de koper verschillen, omdat er verschillende soorten koper zijn. Als u niet zeker bent of u de juiste prijs voor uw koper krijgt kunt u deze altijd bij meerdere opkopers aanbieden. Koper verkopen in België In België is het weer mogelijk om anoniem koper te verkopen. In 2009 was er een nieuwe wet ingevoerd waarmee het lastiger was geworden om anoniem metalen te verkopen aan een recuperant in metalen. Deze wet werd door de minister van Ondernemen Vincent van Quickenborne ingevoerd, maar door de Raad van State vernietigd. De wet hield in dat elke verkoper die metaal verkocht met een waarde van meer dan 1.000 euro zichzelf moest identificeren en alleen nog maar het geld kon ontvangen door middel van een cheque of overschrijving. Kleinere bedragen konden ook alleen nog maar cash worden betaald op vertoon van een identiteitskaart. Daardoor zou het voor dieven lastiger zijn om hun koper te verkopen. De wet werd echter ingetrokken omdat de juridische basis te smal was volgens de Raad van State. De beroepsorganisatie van de recuperatiesector Coberec heeft de Belgische overheid gevraagd snel met een nieuwe wet te komen. In België zijn er ongeveer 250 bedrijven die zich bezig houden met het opkopen van koper. Gestolen koper In Nederland wordt ook steeds meer koper gestolen, omdat de koperprijs zo hoog is. In 2008 werd nog de bliksemafleider van de Martinitoren gestolen. In Groningen formeerde de politie een speciaal team dat zich bezighield met de diefstal van koper. Het is voor de politie lastig om de koperdieven te pakken, omdat ze vaak alleen opereren en dat het lastig te bewijzen is dat gevonden koper niet afkomstig is van een gesloopt gebouw of na een verbouwing. Meestal kan de politie alleen wat bewijzen als de dief op heterdaad betrapt is. In Nederland moeten opkopers van metalen vanaf duizend kilo de verkoper om een legitimatie vragen. De Metaal Recycling Federatie, de overkoepelende organisatie, heeft haar leden ook gevraagd goed op te letten. Sommige doen dat en vragen om een legitimatie wanneer ze het niet vertrouwen. Dat kan bijvoorbeeld zijn als er een partij hele nieuwe koper wordt aangeleverd. Anderen sluiten toch een oogje, omdat ze er zelf ook weer aan verdienen. Hogere strafmaat Overigens kan de strafmaat per koperdiefstal nog erg verschillen. Iemand die koper steelt van een kunstwerk zal een minder hoge straf krijgen dan iemand die bijvoorbeeld een bliksemafleider steelt. In dat laatste geval levert het namelijk gevaar op voor andere mensen. Ook in het geval van een diefstal van bijvoorbeeld leidingen bij de Nationale Spoorwegen zal de straf hoger uitvallen. © 2011 - 2021 Simcha, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd. Gerelateerde artikelen Metalen zuiveren met behulp van elektriciteitMet behulp van elektrolyse kan je een ruw (verontreinigd) metaal zuiveren. Je laat het metaal hierbij anodisch oxideren... Recycling: het recyclen van metalenEr kan goed geld worden verdiend met de recycling van metaalafval. Dit komt omdat de prijzen voor metaal de afgelopen ja... Afval: metalen kopen en verkopenEr gaat veel geld om in de handel van metalen die bijvoorbeeld bij de sloop van huizen vrij komen. Deze metalen kunnen g... Waarom is koper zo gewild?Een "slimme" dief berooft geen juwelier, maar jat koperen spoorrails of een bronzen beeld. Wat is er zo bijzonder aan di... Wat is een modaal inkomen en verdienen de buren dat ook?In 2011 verdient iemand met een modaal inkomen ongeveer 33.000 euro bruto per jaar. Netto blijft daar zo’n 22.000 euro v... Check of jouw bank mens, dier en klimaat respecteertOok bij de banken is het inzicht toegenomen dat zij een bijdrage kunnen leveren aan het naleven van de mensenrechten en... Bronnen en referenties Inleidingsfoto: Stevebidmead, Pixabay Simcha (763 artikelen) Laatste update: 18-12-2015 Rubriek: Financieel Subrubriek: Diversen Bronnen en referenties: 1 Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.


source: wikipedia

text: Berthold Konrad Hermann Albert Speer (Mannheim, 19 maart 1905 – Londen, 1 september 1981) was een Duits architect en stedenbouwkundige. Tijdens de naziheerschappij over Duitsland (1933-1945) was hij vanaf 1937 rijksarchitect en vanaf 1942 rijksminister van Bewapening en Munitie. Door zijn vriendschap met Adolf Hitler en zijn ministerschap gold hij als een van de machtigste mannen van het Derde Rijk. Na de oorlog werd Speer in Neurenberg veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Voor 1933 Het gezin waarin Speer werd geboren, was wat ze in het Duits noemen grossbürgerlich; in Nederlandse termen gegoede burgerij of bourgeoisie. Zijn vader en grootvader waren beiden architecten. Om financiële redenen studeerde Speer aanvankelijk in Karlsruhe. Van de lente van 1924 tot de zomer van 1925 zette hij zijn studie vervolgens voort aan de technische hogeschool van München. In de herfst van 1925 verhuisde hij naar Berlijn en probeerde hij vergeefs aan de Technische Hogeschool in Berlijn-Charlottenburg in het seminarie van Hans Poelzig toegelaten te worden. In 1926 ontving Heinrich Tessenow, een architect van de behoudende school met een zeer bescheiden en niet megalomane stijl, een leerstoel. Speer werd in dat jaar een van zijn studenten. Na zijn diploma te hebben behaald in 1927 bleef Speer nog meerdere jaren, als Tessenows assistent, aan de hogeschool verbonden. Architect in dienst van Hitler Speer was niet bijzonder geïnteresseerd in politiek. Hij werd echter reeds in januari 1931 lid van de NSDAP nadat hij in december 1930 een toespraak van Adolf Hitler had bijgewoond in de Berlijnse Hasenheide. Deze toespraak had een diepe indruk gemaakt op Speer. Zelf schreef hij dat hij een maand had getwijfeld, maar dat hij uiteindelijk toch besloten had om lid te worden, omdat Hitler helemaal niet stereotiep was overgekomen in de toespraak. Het was een zeer rustige toespraak waarin het woord 'Jood' niet één keer was gevallen. In 1932 verliet Speer Berlijn en ging terug naar Mannheim. Hij vestigde zich daar als architect, maar hij kreeg geen opdrachten. In 1934 werd hem gevraagd de meivieringen van de partij vorm te geven. Speers originele idee was om rond het veld in Neurenberg waar de parades werden afgenomen een reeks zoeklichten recht omhoog te laten schijnen. Hierdoor ontstond een mooi lichtspel wat een koepel van licht boven het paradeveld veroorzaakte. Hitler was hierover zeer enthousiast en zo werd Speer Hitlers huisarchitect. Toen Hitlers toenmalige Hofarchitekt, de uit München afkomstige Paul Ludwig Troost, in 1934 overleed, nam Speer diens taken over, waarmee hij zijn formele leidinggevende Rudolf Hess feitelijk snel overschaduwde in macht en ook in aanzien bij Hitler. Speer ontwierp talrijke gebouwen in klassieke stijl, die als doel hadden de pracht en de macht van het Derde Rijk te tonen en te onderstrepen. In het Deutsche Arbeitsfront (DAF) leidde hij de afdeling Schönheit der Arbeit. Verder werd hij de chef van de onderafdeling van de Rijkspropagandaleiding en verantwoordelijk voor de stedenbouw in de staf van Rudolf Hess. Voor de wereldtentoonstelling van 1937 in Parijs ontwierp hij het Duitse paviljoen. Het hoofdbestanddeel bestond uit een enorme toren in classicistische stijl met een grote Duitse adelaar erop. Speer kreeg er de Grand Prix met een gouden medaille voor. De belangrijkste gebouwen en de aanleg van urbane ruimtes voor het Derde Rijk ontwierp Speer echter in Berlijn en Nürnberg. Berlijn als rijkshoofdstad en bestuurscentrum lag voor de hand. In Nürnberg werden voor de machtsovername al diverse zogenaamde partijdagen gehouden, propagandistische massabijeenkomsten georganiseerd door de NSDAP, om het nationaalsocialisme te etaleren aan de Duitse kiezers. Deze Beierse stad lag niet ver van München, de bakermat van de nazipartij, en was daarbij goed bereikbaar via een uitgebreid verkeersnetwerk en bezat als toeristische trekpleister voldoende hotels om veel volk onderdak te bieden. Nürnberg kozen de nazi's ook meer symbolisch als zijnde een belangrijke vroegere rijksstad van het Heilige Roomse Rijk, de plek waar men destijds de rituele symbolen van de keizerlijke macht bewaarde zoals de rijksappel, de scepter en de kroon. De nazi's zetten met de keuze van Nürnberg een eeuwenoude traditie van jaarmarkten, machtige keizers en kastelen voort door daar de nazipartijdagen te laten plaatsvinden. Na de verkiezingsoverwinning in 1933 ging het terrein van de partijdagen grondig op de schop en werd in opdracht van Hitler flink uitgebreid. Berlijn In 1937 werd hij benoemd tot regeringscommissaris voor de bouw in de staf van de Führer en inspecteur-generaal voor de bouwnijverheid in Berlijn. Zijn ontwerpen waren naar de smaak van Hitler die hield van gebouwen in een neoclassicistische stijl met een minimalistische uitstraling maar dan vergroot tot buitensporige afmetingen. Voor de spaarzame aankleding wilde Hitler het liefst de klassieke Arische beelden gebruiken van de hand van de door Hitler bewonderde Arno Breker. Vooral voor Berlijn had Hitler grootse plannen. Deze stad zou na de Endsieg herdoopt worden in Germania (overigens is Speer de enige bron die dit beweerde). Met talloze statige bouwwerken en brede boulevards wilde Hitler aan zijn hoofdstad een enorme grandeur geven. Hitlers en Speers megalomane motto was: 'hoe groter hoe beter'. Speer ordonneerde stabiliteitstesten in de moerassige grond van Berlijn om na te gaan of deze het enorme gewicht van de geplande gebouwen kon dragen. Daartoe bouwde de firma Dyckerhoff & Widmann AG in 1941 tegen de prijs van 400 000 Reichsmark aan de rand van Berlijn het Schwerbelastungskörper. Het betrof een betonnen 12 360 ton wegende cilinder met een diameter van 21 m. De nog intact zijnde kolos veroorzaakte volgens Speers metingen een verzakking van 19 cm. De Berlijnse ondergrond was bijgevolg geschikt voor het bouwen van dergelijke grootschalige bouwwerken. Tevens werd een begin gemaakt met het aanleggen van de weids opgezette boulevards. In 1938 en 1939 werd in recordtijd de bouw van de nieuwe Rijkskanselarij aan de Wilhelmstrasse en de Voßstraße voltooid. Speer toonde zich hier al als een goede bouworganisator. Het bouwwerk met gigantische afmetingen (het geheel mat 200 ha) was voor Hitler een representatieve plaats om de buitenlandse gasten en diplomaten te ontvangen. Zij moesten op deze wijze onder de indruk raken van de grootsheid van het Duitse Rijk. Het merkwaardigste onderdeel van het geheel betrof een lange rechte galerij van 146 m lengte, twee maal zo lang als de spiegelzaal in Versailles van 73 meter, met een spiegelgladde vloer die leidde naar de persoonlijke ontvangstruimten van Hitler; deze "straat" werd "der lange Marsch der Diplomaten" genoemd. Sommigen maakten de opmerking dat de gladde vloer eigenlijk wel gevaarlijk was om op te lopen. Hitler wimpelde deze bezwaren weg met de woorden: “Diplomaten zijn wel gewend om zich op glad ijs te begeven”. Door het uitbreken van de oorlog moesten verdere plannen echter opgeschort worden. Gereed kwamen wel het vliegveld Tempelhof dat nog steeds een van de grootste luchthavengebouwen ter wereld heeft. Ook het nog steeds gebruikte Olympisch Stadion van 1936 was een onderdeel van de herbouw van Berlijn. Hitlers nieuwe kanselarij werd tijdens de eindstrijd in 1945 zwaar beschadigd en kort na de oorlog afgebroken. Nürnberg In deze vroegere Rijksstad, in het Nederlands wordt de stad meestal Neurenberg genoemd, ontwierp Speer vanaf 1934 een aantal gebouwen op het Reichsparteitagsgelände (de terreinen van de rijkspartijdagen) vertrekkende van het masterplan van architect-urbanist Paul Ludwig Troost. Troost kreeg van de partij opdracht om een recreatiegebied aan de stadsrand om te vormen tot een geschikte locatie voor een massa-evenement het zogenoemde Reichtsparteigelände, een gebied van 11 km2. Men verplaatste daartoe de dierentuin en de vuurtoren brak men af. Men voorzag in een Große Straße van 1,5 km lengte en 50 m breed die visueel aansloot op de middeleeuwse keizerlijke burcht van Nürnberg. Gevangenen van het concentratiekamp Flossenbürg en Mauthausen kapten het graniet voor de 6 000 tegels waarover de soldaten zouden marcheren. Langs deze lange straatas plande men de Luitpoldarena, het Zeppelinveld, het Deutsches Stadion, een Hitlerjugendstadion, een Marsveld en twee treinstations. Slechts het Zeppelinveld met dito tribune naar een ontwerp van Speer werd afgewerkt. De kosten van de oorlogsindustrie beletten de verdere uitbouw van al deze megalomane plannen. Voor de tribune met een lengte van 360 m stond het antieke kleinschaligere Pergamonaltaar model. 320 000 toeschouwers konden de parades op het Zeppelinfeld volgen. Bij nacht schenen 250 grote spots de lucht in als een van ver te ziene lichtkathedraal. Nu is de plek herschapen tot een ruïne en op eigen risico te betreden. Via Google Earth kan men inzoomen op het Zeppelinveld en krijgt men een beeld van de huidige vervallen toestand. Op deze plek filmde Leni Riefenstahl Hitlers propagandafilm Triumph des Willens over de aldaar gehouden Rijkspartijdag van 5 september 1934. Neurenberg is ook bekend van de Rassenwetten van Neurenberg en het ontnemen van burgerrechten van Joden. In deze stad vonden ook de naoorlogse processen van Neurenberg plaats. Door misleiding van het tribunaal wist Speer aan de doodstraf te ontkomen. Speer als organisator en minister van bewapening vanaf 1942 Toen Hitler later meer en meer door de oorlog werd opgeslokt, verminderde zijn aandacht voor Speer maar hij verloor Speer omwille van zijn goede managerskwaliteiten niet echt uit het oog. Op 8 februari 1942 werd Speer, ondanks (of misschien wel dankzij) zijn vrij geringe politieke aspiraties, door Hitler benoemd als opvolger van de bij een vliegtuigongeluk omgekomen rijksminister voor Bewapening en Munitie, Fritz Todt. Speer gebruikte al zijn organisatietalent, reorganiseerde de productie van wapens en munitie. Het Endspiel Hitlers laatste bevelen aan Speer In de laatste weken van de oorlog weigerde hij Hitlers bizarre bevelen nog langer uit te voeren. Hitler wist dat de oorlog verloren was en wilde het Duitse volk, dat in zijn ogen in zijn missie gefaald had, met hem mee de afgrond in sleuren in een soort Götterdämmerung met het Nero-bevel. Dit moest bereikt worden door het vernietigen van de nog overgebleven, vitale delen van Duitsland en de bezette gebieden: de tactiek van de verschroeide aarde. Speer dacht al aan het overleven van de bevolking en de wederopbouw van Duitsland na de oorlog en gaf Hitlers bevelen niet meer door aan de afdeling die voor de uitvoering moest zorgen. Een eerder voorbeeld was Hitlers bevel in 1944 om Parijs te vernietigen toen de geallieerden de stad naderden. Doordat de Duitse commandant van Parijs (luitenant-generaal Dietrich von Choltitz) hier niet aan meewerkte en ook door de zeer snelle omsingeling en verovering van Parijs werd dit verhinderd. Arrestatie Op 24 april 1945 vloog Speer, die Berlijn al was ontvlucht, speciaal terug om in de bunker onder de Rijkskanselarij afscheid van zijn Führer te kunnen nemen. Hitler pleegde uiteindelijk op 30 april zelfmoord, samen met Eva Braun die even tevoren met hem getrouwd was, en liet zijn instortende "Derde Rijk" in totale chaos achter. Op 23 mei 1945 werd Speer samen met Karl Dönitz (door Hitler per testament aangewezen als zijn opvolger) gearresteerd in Flensburg, van waaruit verschillende nazileiders, die niet in Berlijn waren gebleven, tevergeefs vredesonderhandelingen met de geallieerden trachtten te voeren. Proces van Neurenberg en gevangenschap Op 1 oktober 1946 werd Speer op het Proces van Neurenberg veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf, vooral vanwege het feit dat onder zijn leiding één miljoen van de in totaal zes miljoen dwangarbeiders uit de bezette gebieden tijdens de oorlogsjaren in de wapenindustrie te werk waren gesteld. Van alle veroordeelde nazikopstukken was hij de enige die zich "verantwoordelijk" verklaarde voor de misdrijven van de nazistaat. Desondanks pleitte hij niet schuldig met als argument dat hij nooit persoonlijk opdrachten ondertekend had om gevangenen te deporteren. Speer schoof zijn volledige schuld af op de Minister van Arbeid, Fritz Sauckel die wel werd opgehangen. Zijn straf zat hij grotendeels uit in de Spandaugevangenis in Berlijn. Op 1 oktober 1966 kwam hij vrij. Speer als de “nette nazi” Speer heeft tijdens het proces in Neurenberg als enige top-nazi bekend medeverantwoordelijk te zijn aan de misdaden die tijdens het Derde Rijk zijn begaan. Dit medeschuldig zijn werd door hemzelf echter weer snel gebagatelliseerd: hij schilderde zichzelf af als iemand die verblind was door Hitlers megalomane dromen. Vooral de mogelijkheid om zijn gigantische architectonische ontwerpen, met behulp van Hitlers steun, onbegrensd te kunnen verwezenlijken had Speer, naïef als hij toen volgens zichzelf was, over de streep getrokken. Met deze zienswijze suggereerde Speer dat zijn medewerking aan het regime toch enigszins buiten zijn schuld om was gebeurd: hij wist niet beter. Van de gruwelijke toestanden in de vernietigingskampen en de Jodenvervolging had Speer (naar eigen zeggen) sowieso keine Ahnung (geen weet). Verder schreef hij, om zich te verdedigen tijdens het Neurenberg-proces, nog enkele "goede" maatregelen op zijn naam; zo verklaarde hij bij het zien van de slaapplaatsen van de dwangarbeiders in de steenhouwerijen en fabrieken van V2-raketten voor betere verblijfplaatsen te hebben gezorgd. Na 'Spandau' en Speers overlijden Speer woonde na zijn vrijlating in de villa in Heidelberg die zijn vader in 1905 had laten bouwen. Hij trad daarna niet echt meer in de openbaarheid, op een enkel interview na, en besteedde zijn tijd aan het uitwerken van zijn aantekeningen en het publiceren ervan in verscheidene boeken. Door de inkomsten van zijn boeken en, zoals later bleek, ook door de heimelijke verkoop van tijdens de oorlog geroofde schilderijen kon Speer tot zijn dood een welgesteld leven leiden. In 1981, tijdens een bezoek aan Londen, overleed Speer vrij onverwacht aan een herseninfarct. Nalatenschap en het einde van de mythe Speer liet tekeningen en een hoeveelheid dagboekaantekeningen na, die uit de gevangenis waren gesmokkeld. Deze werden in 1969 in boekvorm uitgegeven onder de titel Spandauer Tagebücher (later vertaald in het Engels onder de titel Spandau – the secret diaries). Zijn levensverhaal vertelt hij in Erinnerungen (Herinneringen). Ook over de rol van de SS schreef hij een boek: Der Sklavenstaat: Meine Auseinandersetzungen mit der SS. Tot slot is ook het boek Technik und Macht min of meer van zijn hand, namelijk Speers woorden, vastgelegd door Adelbert Reif. Niet lang voor Speers onverwachte dood kwamen Duitse onderzoekers op het spoor van Speers werkelijke verantwoordelijkheid voor oorlogsmisdrijven. Speers vroegere medewerker Wolters was een fanatiek nazi gebleven en was zo verontwaardigd over Speers "verraad" van Hitler dat hij op zijn beurt onthullingen deed over Speer. Zo was het Speer die regelde dat tijdens de voorbereidingen voor de aanleg van de brede boulevards in Berlijn de Duitse bewoners van 23 765 onteigende woningen de woningen van Joden kregen toegewezen.<ref> Joseph Pearce, De doodsteek voor de 'goede nazi''', in: De Morgen, 26 september 2018. </ref> De Joodse bewoners werden op transport gezet naar de concentratiekampen. Albert Speer heeft zijn ontmaskering niet meer meegemaakt. Onderzoek dat na de dood van Speer door Matthias Schmidt werd gepubliceerd, toonde aan dat Speer een zorgvuldig web van misleiding rond zijn werkelijke aandeel in de oorlogsmisdaden had geweven. Nauwkeurig historisch onderzoek van de Duitse historicus Magnus Brechtken ontkracht systematisch de door Speer geschapen mythe van Hitlers onwetende architect. Speer stelde onder meer niet aanwezig te zijn geweest bij de beruchte rede in Posen waarin Heinrich Himmler de nazileiders betrok bij de massamoord op de Joden. Himmler sprak op de geluidsopname daarentegen rechtstreeks tot Speer, dat wil zeggen, alsof Speer aanwezig was. Ook een document waarop materiaal voor de bouw van crematieovens en lijkenkelders in een concentratiekamp werd vrijgegeven met Speers handtekening van goedkeuring erop was voor Speer zeer belastend. In overleg met SS leider Heinrich Himmler besprak en leidde Speer als Generalbauinspektor de uitbreiding van het concentratiekamp Auschwitz. De kampen Sachsenhausen en Mauthausen ontstonden op aansturen van Speer om slavenarbeiders te leveren voor de ontginning van graniet, nodig voor Speers monumentale nazibouwwerken. Speer heeft zijn medeplichtige Rudolf Wolters na de oorlog opdracht gegeven om belastende documenten te vernietigen. In de memoires liegt Speer over zijn bezigheden vlak voor de val van het Derde Rijk. Speer heeft een kostbare collectie romantische schilderijen, gestolen of afgeperst uit Joods bezit, verborgen. Na zijn vrijlating heeft hij de schilderijen voorzichtig en anoniem verkocht. De contant uitbetaalde opbrengst werd weggesluisd, waarschijnlijk naar zijn jonge maîtresse. De kunstwerken brachten een miljoen mark op. De opbrengst van de speculatie met een van de Joodse bankierserfgename Marie-Anne von Goldschmidt-Rothschild afgeperst stuk kostbare bouwgrond aan de oever van Schwanenwerder bij Berlijn moest Speer restitueren. Dat heeft hij ondanks een veroordeling nooit gedaan. Gesprekken met Gitta Sereny leidden tot een boek van haar hand. Ze portretteerde Speer als een man die niet met zichzelf in het reine kon komen. Perspectief voor Speers architectuur Speer bedacht het Ruinenwert-principe. Dit hield in dat de ontwerper een gebouw zo moest vormgeven dat het ook als ruïne mooi zou ogen. De aftakeling van Speers gebouwen startte vlugger dan voorzien. De tribune van het Zeppelinveld van het Reichsparteigelände in Nürnberg brokkelde af vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw. Het stadsbestuur moest daartoe in 1967 een deel van de bouwvallige zuilengalerij afbreken. De tienduizenden toeristen die de gebouwen jaarlijks bezoeken maken nu hun selfies op eigen risico.Het grootschalige karakter van Speers bouwwerken en de prominente aanwezigheid ervan vooral in Nürnberg, plaatsen de Duitsers voor een dilemma hoe om te gaan met dit beladen erfgoed dat voortdurend herinnert aan de naziperiode. Het Neurenbergse stadsbestuur is vastberaden (2016) om het patrimonium ondanks de oplopende kosten in stand te houden en in te richten als plek van educatie en herinnering. Daartoe bouwde men in 2001 al een Dokumentationszentrum Reichsparteitagsgelände aan de noordelijk gelegen kop van het congrescentrum dat in 1935 gebouwd werd door architect Ludwig Ruff op het terrein. Aldaar ingerichte tentoonstellingen geven een beeld van de Ursachen, Zusammenhängen und Folgen der nationalsozialistischen Gewaltherrschaft. Besluit Nauwkeurig en uitvoerig bronnenonderzoek leidt tot de conclusie dat Speer tijdens het twaalf jaar (1933-1945) durend nazi-bewind twee doelen nastreefde: de nationaalsocialistische leer helpen uitvoeren en zichzelf verrijken. Tijdens de Neurenbergse processen en nadien stelde Speer alles in het werk om dit te verdoezelen en zichzelf neer te zetten als een "nette onwetende technocraat" die slechts voor het regime burgerlijke bouwwerken bedacht en uitvoerde. Daarbij kreeg hij uitgebreide hulp van journalist/historicus Joachim Fest en betrokken partij uitgeverij Siedler. De Duitse historicus Magnus Brechtken, directeur van het Institut für Zeitgeschichte in München, deed in dit verband een oproep om memoires, gedenkboeken en interviews nooit meer aan te wenden bij geschiedschrijving. Zij vormen in het slechtste geval een slinks samenstel van afleidingstrucs, retorische rookgordijnen en onversneden leugens. Een alarmbel in tijden van alom aanwezig nepnieuws. Wetenswaardig Albert Speer had zes kinderen. Een van zijn zonen, Albert Speer jr. (1934-2017), was eveneens een bekend architect en stadsplanner en ontwerper van voetbalstadions in Qatar voor het WK van 2022. Speers publicaties Die neue Reichskanzlei, 1940. Een propagandaboek over de nieuwe Rijkskanselarij die hij voor Hitler gebouwd heeft.Neue deutsche Baukunst, 1941.Erinnerungen, 1969. Een boek dat is samengesteld uit de verschillende notities op onder meer wc-papier die Speer gemaakt heeft tijdens zijn gevangenisperiode in Spandau.Die Spandauer Tagebücher, 1975. Dagboek van Speers gevangenistijd.Der Sklavenstaat. Meine Auseinandersetzungen mit der SS, 1981. Nederlandse vertaling: De slavenstaat. Himmlers SS: de multinational van het Derde Rijk, Elsevier, 1981. Over Speers ervaringen met en zijn verhouding tot Himmlers SS.Alles was ich weiß, 1999. Postume getuigenis van Speer. Literatuur Magnus Brechtken, Albert Speer. Eine deutsche Karriere, 2017. (Nederlandse vertaling door Hans E. van Riemsdijk: Albert Speer. Een Duitse carrière, 2018) Heinrich Breloer: Unterwegs zur Familie Speer Joachim Fest: Die unbeantwortbaren Fragen. Notizen über Gespräche mit Albert Speer zwischen Ende 1966 und 1981 Interviews met Speer. (vertaling Gerda Meijerink, 2006, Onbeantwoordbare vragen, De Bezige Bij, 256 blz.) Joachim Fest: Speer, architect van Hitler, Aula, Amsterdam, 2004, vertaald uit het Duits. Joachim Fest: Speer, Eine biographie, Berlin 1999, uitgever Alexander Fest Verlag in Berlijn. . Lars Olof Larsson: Albert Speer, Le plan de Berlin, 1937-1943, Brussel, Archives d'Architecture Moderne, 1983. Maarten Mahieu, Op de ruïnes van het Derde Rijk. Overblijfselen van de rijkspartijdagen in Neurenberg, in: Eos. Geschiedenis nr 1, najaar 2016. Margret Nissen: Sind Sie die Tochter Speer? Matthias Schmidt: Albert Speer, das Ende eines Mythos. De onthulling van achtergehouden documenten over Speers daden in Berlijn en zijn woningpolitiek aldaar, 1982. Heinrich Schwendemann: Albert Speer. Architekt des Todes. Speer als de organisator van Duitslands oorlogsindustrie. Gitta Sereny: Das Ringen mit der Wahrheit (1995). Vertaald uit het Engels: Albert Speer - His struggle for truth. Ulrich Schlie: Die Kransberg-Protokolle 1945 Dan van der Vat: Der gute Nazi. Analyse van Speer als Anständiger nazi. Arnoud Veilbrief Kristallnacht? Viel me niet op, in NRC Handelsblad, Cultureel Supplement, 1 september 2006. Esther Villar: Speer. (toneelstuk) Verder bestaat er een boek Die intelligente Stadt, auteur Albert Speer, maar in dit geval betreft het Speers oudste zoon. Film Inside the Third Reich (1982): een film gebaseerd op het boek Die Spandauer Tagebücher met Rutger Hauer in de hoofdrol. Speer en Hitler (oorspronkelijke titel Speer und Er): een gedramatiseerde documentaire over Albert Speer uit 2004 door Heinrich Breloer. Der Untergang'': oorlogsfilm uit 2004, gespeeld door Heino Ferch. Duits architect Duits minister van Economie Duits persoon in de Tweede Wereldoorlog Minister van nazi-Duitsland NSDAP-lid


text: Andre Kirk Agassi (Las Vegas, 29 april 1970) is een voormalig tennisser uit de Verenigde Staten van Amerika. Zijn vader is afkomstig uit Perzië en van Armeense en Assyrische afkomst. In 1999 werd Agassi de vijfde speler in de geschiedenis van de tennissport die een career slam won: alle vier de grandslamtoernooien (maar niet in één seizoen): het Australian Open, Roland Garros, Wimbledon en het US Open. In totaal won hij acht grandslamtoernooien en hij staat hiermee op de lijst van grandslamtitels op een gedeelde negende plaats. Agassi is de enige speler ooit die alle grandslamtoernooien en de Tennis Masters Cup (de huidige ATP Finals) won, deel uitmaakte van een winnend Davis Cup-team en een gouden medaille op de Olympische Zomerspelen won. Daarnaast won hij zeventien Tennis Masters Series-titels. Hoewel hij daarmee recordhouder was toen hij op het US Open 2006 afscheid nam als speler, hebben enkele spelers dat aantal sindsdien overtroffen. Persoonlijk Agassi trouwde op 22 oktober 2001 met de Duitse voormalig toptennisspeelster Steffi Graf, met wie hij twee kinderen kreeg. Biografie Agassi leerde tennis van zijn vader, Mike Agassi, een bokser die ooit op de Olympische Spelen voor Iran uitkwam. Zoon Andre genoot zijn verdere opleiding op de tennisschool van Nick Bollettieri. Aan het begin van zijn carrière viel hij vooral op door zijn voor die tijd kleurrijke kledingkeuze en lange haardos. Het leverde hem de bijnaam Las Vegas Kid op. Alleen op Wimbledon paste hij zijn kledingkeuze aan (hoofdzakelijk wit) omdat de organisatie dat van de spelers vereist. Loopbaan In 1992 won hij zijn eerste grandslamtoernooi op het 'heilige gras' van Wimbledon door in de finale de Kroaat Goran Ivanišević te verslaan. Twee jaar later won hij zijn tweede grandslamtitel op het US Open en het jaar daarop won hij ook het Australian Open. Dat toernooi zou hij in totaal vier keer winnen en daarmee alleen recordhouder worden: hij was in Australië de beste in 1995, 2000, 2001 en 2003. Het US Open won hij tweemaal: in 1994 en 1999, het jaar waarin hij geschiedenis schreef. Hij werd de tweede man in het open tijdperk (vanaf 1968) en de vijfde aller tijden die alle vier grandslamtoernooien op zijn naam wist te schrijven. Hij won Roland Garros door in een beklijvende finale de Oekraïner Andrej Medvedev in vijf sets te kloppen – het werd 1-6, 2-6, 6-4, 6-3 en 6-4. Op 3 september 2006 speelde hij zijn laatste wedstrijd. Hij verloor in de derde ronde van het US Open 2006 van Benjamin Becker. Het publiek gaf hem na afloop een staande ovatie. Tegenwoordig Om het nieuwe uitschuifbare dak op 17 mei 2009 in te huldigen, speelde hij nog één keer op Wimbledon in een demonstratiewedstrijd aan de zijde van zijn vrouw Steffi Graf in een dubbelspel tegen de Brit Tim Henman en de Belgische Kim Clijsters. De overwinning ging naar Henman en Clijsters. Op 28 oktober 2009 werd bekend dat Agassi tijdens zijn loopbaan de drug crystal meth heeft gebruikt. Tevens maakte hij bekend dat zijn woeste haardos een toupet was. Die bekentenissen deed de Amerikaan in zijn in november 2009 uitgegeven autobiografie. In 1997 werd hij ook daadwerkelijk positief bevonden, maar toen wist hij de ATP ervan te overtuigen dat hij het niet opzettelijk had gebruikt. Tijdens het ATP-toernooi van Newport werd Andre Agassi op 9 juli 2011 opgenomen in de internationale Tennis Hall of Fame. Palmares Enkelspel Dubbelspel Onderscheidingen 1988: ATP Most Improved Player (ATP Meest Verbeterde Speler van het Jaar) 1992: BBC's Overseas Sports Personality (BBCs Buitenlandse Sportpersoonlijkheid van het Jaar) 1995: Arthur Ashe Humanitarian of the Year 1998: ATP Most Improved Player (ATP Meest Verbeterde Speler van het Jaar) 1999: ATP Player of the Year (ATP Speler van het Jaar) 2001: Arthur Ashe Humanitarian of the Year 2011: International Tennis Hall of Fame Resultaten grandslamtoernooien Enkelspel Mannendubbelspel Externe links Officiële website van de Andre Agassi Foundation Amerikaans tennisser Amerikaans olympisch kampioen Suryoyo


text: Groen is een Vlaamse, progressieve en groene politieke partij, die bijna 7000 leden telt (2022). Pacifisme, sociale rechtvaardigheid en ecologie (duurzame ontwikkeling) zijn drie pijlers van het Groen-programma. De partij noemt 'de kwaliteit van leven' de 'groene draad door haar programma'. Groen is een zusterpartij van het Frans- en Duitstalige Ecolo. Van 1979 tot 15 november 2003 heette de partij Agalev. Daarna werd de naam Groen!. Begin 2012 werd het uitroepteken weggelaten. De huidige voorzitters zijn Nadia Naji en Jeremie Vaneeckhout. Geschiedenis Anders Gaan Leven Omvorming tot Groen! (2003) Na een korte chaotische periode in de zomer van 2003 neemt Vera Dua het roer over van Dirk Holemans en brengt de rust terug in het groene kamp. De zware klap voor de groenen heeft nog meer gevolgen: honderden nieuwe leden melden zich aan. Intussen wordt er getimmerd aan een nieuw inhoudelijk project. De sleutelwoorden van deze vernieuwde missie zijn solidariteit, lange termijn en grenzen. Om de vernieuwing volop duidelijk te maken voor de buitenwereld kiest men ook voor een nieuwe naam die meer gelijkenis vertoont met die van de andere Europese groene partijen, kortweg Groen!. Op het congres van november 2003 wordt het partij-jargon nog meer gemoderniseerd: Dua mag zich als eerste groene voorzitter laten noemen in plaats van politiek secretaris. Voor het eerst mogen de groene verkiezingskandidaten ook persoonlijke affiches gebruiken. Ook enkele andere oude principes sneuvelen om efficiënter te kunnen werken. Desalniettemin blijft de uiteindelijke beslissingsmacht bij het ledencongres liggen. Een aantal bekende gezichten (zoals het Antwerps boegbeeld Fauzaya Talhaoui en de toenmalige minister Ludo Sannen) stapten vóór de verkiezingen van 2004 over naar het kartel sp.a - Spirit. De verkiezingen van 2004 en 2007 Groen! kiest voor de verkiezingen van 13 juni voor een gerichte campagne. Met als inzet "Vera zoekt... 280.000 mensen" worden alle creatieve en weinig kostende middelen ingezet voor een dynamische campagne. Groen! spreekt haar kiezers rechtstreeks aan met de verkiezingsslogan "De bal ligt in uw kamp". Het is een spannende campagne, maar op de avond van de verkiezingen blijkt dat Groen! het gehaald heeft: de partij haalt opnieuw scores die ruim boven de kiesdrempel uitsteken: 7,6% voor het Vlaamse, 9,8% voor het Brusselse en 8% voor het Europees Parlement. In Limburg slaagde de partij er echter niet in om de kiesdrempel te halen. Na de verkiezingen beslist de partij om in de oppositie te gaan. In de periode na de verkiezingen van 2004 keert de rust een beetje weer in de partij. Ondanks het feit dat de financiële en personele gevolgen van de nederlaag van 2003 nog zwaar doorwegen, wordt er gewerkt aan de versterking van de partij met het oog op de volgende jaren. Er wordt sterk geïnvesteerd in inhoud met congressen in 2005 en 2006. Bij de federale verkiezing in 2007 slaagt Groen! er in terug in Kamer en Senaat te komen. In 2007 had Groen! vier zetels in de Kamer van volksvertegenwoordigers, twee in de Senaat, zes in het Vlaams Parlement, één in het Brusselse en één in het Europees Parlement. In het Europees Parlement zetelt ex-Volksunie Europarlementariër Bart Staes voor de Europese Federatie van Groene Partijen/Europese Vrije Alliantie; hij vormt daar met het Nederlandse GroenLinks een transnationale fractie. Op 10 november 2007 werd tijdens een partijcongres een opvolger gekozen voor partijvoorzitster Vera Dua. Tussen zes kandidaten werd Mieke Vogels in twee stemronden verkozen. De verkiezingen van 2009 en de opname van SLP Na de Vlaamse verkiezingen op 7 juni 2009 vergrootte Groen! zijn aantal zetels in het Vlaams Parlement van 6 naar 7. Na de Europese verkiezingen die ook op 7 juni gehouden werden, bleef Bart Staes de enige vertegenwoordiger in het Europees Parlement voor de Vlaamse groene partij. Eind 2009 beslisten zowel Groen! als de Sociaal-Liberale Partij dat SLP voortaan deel zou uitmaken van Groen!. Niet iedereen was daar echter mee akkoord: ex-minister Jef Tavernier en Rita Brauwers, fractieleidster in de Brugse gemeenteraad, verlieten uit onvrede de partij. In het voorjaar van 2008 werd Wouter Van Besien, die bij de voorzittersverkiezingen tweede was, aangeduid als ondervoorzitter. Op 25 oktober 2009 volgde hij Vogels - die ontslag nam - op als voorzitter, terwijl Björn Rzoska ondervoorzitter werd. In 2013 werd die laatste opgevolgd door Elke Van den Brandt. De federale verkiezingen van 13 juni 2010 Omvorming tot "Groen" Op 11 januari 2012 veranderde de naam "Groen!" in "Groen". De partij nam ook een nieuw logo en een nieuwe ondertitel aan: "Werkt voor iedereen". De lokale verkiezingen van 14 oktober 2012 en 14 oktober 2018 Voor het eerst slaagde de partij erin op provinciaal niveau deel uit te maken van het bestuur, namelijk in Vlaams-Brabant. Op zaterdag 15 december 2012 legde Luc Robijns de eed af als provinciaal gedeputeerde. Hij werd in september 2014 opgevolgd door Tie Roefs. Na de verkiezingen in 2018 werd Riet Gillis de eerste gedeputeerde van Groen in het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen. Ondanks electorale vooruitgang in Vlaams-Brabant werd Groen er niet meer opgenomen in de nieuwe provinciale bestuurscoalitie. De Vlaamse, federale en Europese verkiezingen van 26 mei 2019 Sinds begin 2019 waren milieu en ecologie uitgegroeid tot een van de belangrijkste politieke thema's met bijzonder veel persaandacht voor onder meer de klimaatstakingen en diverse klimaatbetogingen. De partij had de beweging ontstaan rond Anuna De Wever ook van bij de start ondersteund en aangemoedigd. Toen peilingen in het voorjaar van 2019 Groen tot 16% deden pieken, met eventuele uitschieters richting 19% rekening houdend met de foutenmarge, waren de verwachtingen zeer hoog gespannen. Die verwachtingen werden echter niet ingelost: ongeveer 10 procent in het Vlaams Parlement en net geen 10 procent in de Kamer. De partij boekte daarmee een winst van iets meer dan een procentpunt op Vlaams niveau en ongeveer een procentpunt op federaal niveau. Ten opzichte van de lokale verkiezingen van 14 oktober 2018 ging de partij zelfs achteruit. Analisten linkten dit verlies mede aan twee dossiers waar de partij niet lang voor de stemslag in het defensief werd gedrongen: het afschaffen van het fiscaal interessante statuut van de salariswagen enerzijds en het invoeren van een vermogenskadaster anderzijds. Dat laatste werd op basis van de tekst die de partij in de memorie van toelichting neerschreef door Het Laatste Nieuws omschreven als: "Je moet elke fles wijn in je kelder en elk boek in je kast aangeven", wat nuancering verdiende. Toch was de balans positief : met in totaal 28 parlementsleden, waarvan 11 nieuwkomers, had Groen nog nooit zo veel verkozenen. Ook de Kamerfractie gebundeld met de Franstalige zusterpartij Ecolo, heeft met 21 leden, de grootste groene fractie ooit. Ze maakt deel uit van de meerderheid van de nieuwe federale regering-De Croo die aantrad op 1 oktober 2020. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest was Groen de grootste Vlaamse partij geworden in Brussel en de partij trad toe tot de regering-Vervoort III, waarbij minister Elke Van den Brandt tevens het ministerieel college van de Vlaamse Gemeenschapscommissie voorzit. Structuur (Voormalige) partijvoorzitters en ondervoorzitters Agalev, zoals de partij tot 2003 heette, kende geen echte partijvoorzitter. Zowel het wekelijkse Uitvoerend Comité (partijbestuur) als de maandelijkse Stuurgroep (partijraad) werden voorgezeten door een gespreksleider. Het dagelijks bestuur lag bij de secretaris(sen) enerzijds en de fractieleiders in de parlementen anderzijds. De voorzitter en ondervoorzitter worden door de leden op een congres verkozen voor een termijn van vijf jaar. Zij moeten een verschillende genderidentiteit hebben. Politieke mandaten Verleden Federale regeringsdeelnames Vlaamse regeringsdeelnames Brusselse regeringsdeelnames Gewezen ministers Minister en staatssecretaris van Groen waren: Heden Uitvoerende macht Federale regering Brusselse regering Wetgevende macht Europees Parlement Sara Matthieu Federaal parlement Kamer van volksvertegenwoordigers Kim Buyst Kristof Calvo Barbara Creemers Wouter De Vriendt (fractievoorzitter) Eva Platteau Dieter Van Besien Stefaan Van Hecke Kathleen Pisman Senaat Fourat Ben Chikha Stijn Bex Chris Steenwegen Soetkin Hoessen Brussels Hoofdstedelijk Parlement Juan Benjumea Moreno Lotte Stoops Elke Van den Brandt Arnaud Verstraete (fractievoorzitter) Vlaams Parlement Meyrem Almaci Imade Annouri Stijn Bex Johan Danen Ann De Martelaer Celia Groothedde Elisabeth Meuleman An Moerenhout Staf Aerts Björn Rzoska Mieke Schauvliege (fractievoorzitter) Chris Steenwegen Tine Van den Brande Jeremie Vaneeckhout Burgemeesters Zwijndrecht: André Van de Vyver Borgerhout: Marij Preneel Resultaten lokale verkiezingen 2006-2012 2012-2018 ° In Limburg trok Groen in kartel met sp.a naar de kiezer. 2018-2024 Bekende (ex-)leden Externe links Officiële website Jong Groen European Green Party (EGP)


text: Antonij Herman Gerard (Anthony) Fokker (Kediri, 6 april 1890 – New York, 23 december 1939) was een Nederlandse luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer. Het vliegtuigbedrijf Fokker is naar hem genoemd. Levensloop Anthony Fokker, lid van de patriciaatsfamilie Fokker, werd op 6 april 1890 geboren op Java, in het toenmalige Nederlands-Indië, als zoon van de koffieplanter Herman Fokker. Vier jaar later verhuisde de familie naar Haarlem om Tony en zijn oudere zus Toos een Nederlandse opvoeding te kunnen geven, maar Anthony hield het op school niet uit. Hij speelde liever met zijn modeltrein en zijn stoommachine, en verliet de middelbare school voortijdig. Hij vond een lekvrije autoband uit, maar de uitvinding bleek al door een ander gepatenteerd. Een vliegshow in Brussel verlegde zijn interesse. Hij begon vliegtuigmodelletjes te maken en kwam er uiteindelijk achter hoe een vliegtuig stabiel kon worden gemaakt. In de zomer van 1910 stuurde zijn vader hem naar een technische school te Bingen voor een opleiding in autotechniek. Fokker wilde echter liever vliegen, en besloot naar de Automobil Fach-Schule in Zahlbach bij Mainz te gaan, waar ook een vliegtuig werd gebouwd. Zijn eerste propellervliegtuigje, dat hij in 1910 ontwierp en construeerde, noemde hij De Spin. Hij testte zelf zijn modellen. December 1910 lukte het om er mee te vliegen, maar, niet goed gekleed, liep hij er een longontsteking mee op. Op 31 augustus 1911 gaf hij ter opluistering van Koninginnedag in Haarlem een vliegdemonstratie vanaf het kermisterrein bij de Schoterveense Molen. De dag erna maakte hij vanaf dat terrein een rondje om de toren van de Grote of Sint-Bavokerk. In 1912 vertrok Fokker naar Flugplatz Johannisthal, een vliegveld in de buurt van Berlijn, waar hij succesvolle demonstratievluchten maakte en een bedrijf oprichtte, Fokker Aeroplanbau. Hij kreeg er zijn eerste opdracht van 10.000 Mark voor twee vliegtuigen. In de jaren daarna construeerde hij diverse verbeterde vliegtuigen. In 1913 maakte Anthony Fokker zijn eerste looping. Hij was daarmee, na de Rus Pyotr Nesterov, de tweede. Ondanks verwoede pogingen van Fokker om ook vliegtuigen aan Nederland te verkopen, was Nederland alleen geïnteresseerd in Franse en Engelse toestellen. Dat deed Fokker toen definitief besluiten om voor de Duitsers te werken. Die gaven hem alle ruimte en waardeerden zijn werk. Bij het uitbreken van de oorlog werd de fabriek door de staat overgenomen en verplaatst naar Schwerin, waar Fokker aanbleef als directeur. Hij bouwde tijdens de Eerste Wereldoorlog ca. 4.000 vliegtuigen. Fokker bezocht het front en bezorgde de Duitsers een nagenoeg oppermachtige positie in de lucht, dankzij zijn revolutionaire synchronisatiesysteem. Door dit systeem werd de mitrailleur door een simpele op de propelleras gemonteerde nok geblokkeerd zodra een propellerblad zich voor de loop bevond. Dit zorgde ervoor dat men bij verschillende toerentallen van de propeller toch recht naar voren kon schieten zonder de propeller te raken. De Entente (Frankrijk en Engeland) vloog met metalen plaatjes op de propellers om de afgeschoten kogels af te doen ketsen. Het systeem van Fokker was vele keren effectiever dan dat van de geallieerden. Het eerste bekende en succesvolle vliegtuig dat Fokker produceerde, was de Fokker Eindecker, met de gesynchroniseerde mitrailleur. Deze techniek paste hij ook toe op twee zeer succesvolle vliegtuigen, de Dr.I Dreidecker en de D.VII. De Duitsers vroegen Anthony Fokker om de productie grootscheeps aan te pakken, waarop in zijn fabriekshallen in Schwerin duizenden arbeiders werden ingezet die tientallen toestellen per dag bouwden. Fokker raakte bevriend met de grote man van de Duitse oorlogsvliegers, Manfred von Richthofen, bijgenaamd de Rode Baron. De Fokker Dr.I werd vooral bekend toen Von Richthofen met dit toestel ging vliegen. De Fokker D.VII wordt beschouwd als het beste vliegtuig uit de hele Eerste Wereldoorlog. De geallieerden waren zo beducht dat ze aan het eind van de oorlog eisten dat alle D.VII’s vernietigd of ingeleverd werden. Ongeveer 140 vliegtuigen werden naar de Verenigde Staten verscheept. In 1919 keerde Anthony Fokker met een trein vol D.VII's en reserveonderdelen terug in Nederland en sloot zich aan bij de N.V. Trompenburg. Op 21 juli 1919 richtte hij de Nederlandse Vliegtuigenfabriek op. Dit kon hij doen met steun van zijn familie, de Steenkolen Handels Vereniging (SHV) (eigendom van de families Van Beuningen en Fentener van Vlissingen) en enkele rijke particulieren. Hij trouwde op 25 maart 1919 in Haarlem met Sophie Marie Elisabeth von Morgen, dochter van generaal Curt von Morgen. Dit huwelijk strandde na vier jaar. In 1922 vertrok Fokker naar de Verenigde Staten, waar hij zich tot Amerikaan liet naturaliseren. Al in 1923 begon hij ook daar met een eigen vliegtuigfabriek die uiteindelijk de grootste ter wereld werd. Er was interesse om in zijn bedrijf te investeren, en General Motors Company kocht 40 procent van de aandelen. Van het Amerikaanse leger stroomden de opdrachten binnen. Ingenieurs van GM vonden echter dat Fokker er wel erg conservatieve constructiemethodes op na hield. Dat zou uiteindelijk ook zijn zwaktepunt worden: terwijl andere vliegtuigbouwers technische vernieuwing nastreefden, zoals geheel metalen vliegtuigen, borduurde Fokker voortdurend door op bestaande ontwerpen. Fokker zou daardoor uiteindelijk uit de markt worden gedrukt. Daarom werd Anthony Fokker op een zijspoor gezet. Hij hertrouwde in juli 1927 in New York met Violet Austman, die anderhalf jaar later overleed na een sprong uit het raam van haar appartement. Fokker keerde terug naar Nederland. Zijn Nederlandsche Vliegtuigenfabriek draaide slecht doordat er geen behoefte meer was aan zijn hout-en-linnen vliegtuigen, en overleefde doordat met de dreiging van de fascistische dictatuur in Duitsland behoefte ontstond aan militaire toestellen. Door de verkooprechten voor Douglas passagiersvliegtuigen in Europa te verwerven verdiende hij meer dan ooit. In 1937 kocht hij een huis in Amerika en besteedde zijn tijd aan het ontwerpen van jachten. Anthony Fokker overleed op 49-jarige leeftijd als gevolg van complicaties na een operatie aan zijn neusbijholten. Zijn as werd bijgezet in het familiegraf op de begraafplaats Westerveld in Driehuis. Wetenswaardigheden Anthony Fokker was ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw Fokker had de bijnaam The flying Dutchman. De F.VII Southern Cross vloog als eerste van Australië naar de Verenigde Staten Fokker eindigde in 2005 op nr. 33 tijdens de verkiezing van De grootste Nederlander Anthony Fokker in de populaire cultuur Anthony Fokker kreeg de bijnaam The flying Dutchman. In 1957 verscheen de biografische film De Vliegende Hollander over zijn leven, met Ton Kuyl als Fokker. In de Vlaamse stripreeks Suske en Wiske wordt Tante Sidonia in het album De briesende bruid (1969) naar de periode rond de Eerste Wereldoorlog geflitst. Daar ontmoet ze Anthony Fokker met wie ze hoopt een relatie te kunnen beginnen. Hij is echter meer geïnteresseerd in zijn vliegtuig. In de Amerikaanse oorlogsfilm Von Richthofen and Brown uit 1971 werd hij geportretteerd door Hurd Hatfield. Anthony Fokker wordt door acteur Craig Kelly gespeeld in de Amerikaanse televisieserie The Young Indiana Jones Chronicles, aflevering Young Indiana Jones and the Attack of the Hawkmen (1995). In deze aflevering, die gebaseerd is op fictieve historie, gaat Indiana Jones in 1917 op missie naar Duitsland om Anthony Fokker ervan te overtuigen om voor de Fransen te gaan werken in plaats van voor de Duitsers. In de televisieserie Vliegende Hollanders (2020) wordt de rol van de jonge Anthony Fokker vertolkt door Bram Suijker en de oudere door Fedja van Huêt. Naar het scenario van deze serie schreef Chris Houtman een gelijknamige roman (2020). Bibliografie A.H.G. Fokker & Bruce Gould, De Vliegende Hollander, Uitg. Van Holkema en Warendorf (met voorwoord van C.J. Snijders), 1931 Marc Dierikx, Dwarswind. Een biografie van Anthony Fokker, Sdu Uitgevers, Den Haag, 1997 Marc Dierikx, Anthony Fokker. Een vervlogen leven, Uitg. Boom, Amsterdam, 2014 Externe links H.A. Somberg, 'Fokker, Anthony Herman Gerard (1890-1939)', in Biografisch Woordenboek van Nederland Aflevering Andere Tijden (VPRO, 8 mrt 2007) over Anthony Fokker met door Fokker zelf gefilmde beelden Zie ook Reinhold Platz, een belangrijk constructeur van Fokker Fokker, Anthony Fokker, Anthony Fokker, Anthony Fokker, Anthony Anthony Fokker Anthony


text: Albert Plesman ('s-Gravenhage, 7 september 1889 – aldaar, 31 december 1953) was een Nederlands luchtvaartpionier en de eerste president-directeur van de KLM. Levensloop Plesman werd geboren als zoon van een eierenhandelaar te 's-Gravenhage. Toen Plesman dertien jaar oud was, overleed zijn moeder. Hij trouwde op 27 december 1917 met Susanna Jacoba (Suus) van Eijk (1895–1974), dochter van een kaasfabrikant te Gouda. Uit dit huwelijk werden een dochter en drie zoons geboren. Plesman was in 1915 gelegerd te Soesterberg, waar hij als beroepsofficier bij de gemobiliseerde "Luchtvaartafdeeling der Koninklijke Landmacht" (LVA) in 1918 zijn militaire vliegbrevet behaalde. Plesman was mede-organisator van de Eerste Luchtverkeer Tentoonstelling Amsterdam die van 1 augustus tot 14 september 1919 gehouden werd. Er kwamen 800.000 bezoekers op af. Voor deze gelegenheid waren expositiehallen gebouwd, die na het evenement in gebruik werden genomen door Anthony Fokker, voor zijn nieuw op te richten Nederlandsche Vliegtuigenfabriek, het latere Fokker, te Amsterdam-Noord. Al deze activiteiten leidden op 7 oktober 1919 tot de oprichting van de N.V. Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën (KLM), waarvan Plesman eerst administrateur en later directeur werd. Na de Tweede Wereldoorlog werd Plesman benoemd tot president-directeur van de KLM. Na het herstel van de door de oorlog geleden schade werd het bedrijf onder zijn leiding een luchtvaartmaatschappij van grote allure. Plesman stierf in 1953 in zijn geboortestad aan een hart- en vaatziekte. Eerbewijzen In 1925 werd Plesman benoemd tot ridder in de Orde van Oranje Nassau. In 1931 werd hij bevorderd tot officier in deze orde. In 1934 werd Plesman benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 1949 werd Plesman bij het 30-jarig jubileum van de KLM bevorderd tot commandeur in de Orde van Oranje-Nassau. In 1931 werd Plesman benoemd tot ridder in de Deense Orde van de Dannebrog, in 1932 werd hij benoemd tot officier in de Belgische Orde van Leopold II en tot officier in de Zweedse Wasa Orde. In 1935 werd hij bevorderd tot commandeur in de Orde van Leopold II. In datzelfde jaar werd hij ook benoemd tot commandeur in de Tsjecho-Slowaakse Orde van de Witte Leeuw. In 1935 kreeg hij de gouden C.J. Snijders-medaille uitgereikt voor zijn verdiensten op het gebied van de luchtvaart. In 1947 verleende de Technische Hogeschool Delft hem een eredoctoraat. Voor zijn buitengewone inzet voor de ontwikkeling internationale burgerluchtvaart werd hem in 1959 door de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO postuum de eerste Edward Warner-medaille toegekend. Diversen Voor de Tweede Wereldoorlog voerde Plesman gesprekken met Hermann Göring en Benito Mussolini over de gespannen politieke verhoudingen in Europa. Direct na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog probeerde hij te bemiddelen tussen Duitsland en Engeland. Niet iedereen in Nederland kon deze acties van Plesman waarderen. In 1942 zat Plesman gevangen in het Oranjehotel en overdacht de toekomst. "Jongens van Energie, Kennis en Daad" zouden daarvoor nodig zijn en mede op Plesmans initiatief werd kort na de Tweede Wereldoorlog kasteel Nijenrode te Breukelen gehuurd van de zangeres Dési von Halban, de weduwe van Jacques Goudstikker. Zo kon hier het Nederlands Opleidings Instituut voor het Buitenland, de eerste business school van Nederland, in het najaar van 1946 geopend worden door prins Bernhard. Hoewel er in 1929 reeds gesproken werd over de randstad Holland geldt Albert Plesman als de bedenker van de naam Randstad. Volgens overlevering gebeurde dat toen hij op zoek was naar een locatie voor een nationale luchthaven. Vliegend boven het westen van Nederland zag hij "een ring van steden aan de rand van een grote groene ruimte". De ring van steden noemde hij later de Randstad. Plesman pleitte tevergeefs voor verplaatsing van Schiphol naar een locatie bij Burgerveen. In 's-Gravenhage was tot 2017 het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gevestigd in het voormalige KLM-hoofdkantoor aan de Plesmanweg. In de televisieserie Vliegende Hollanders (2020) wordt de rol van de jonge Plesman vertolkt door Steef de Bot en die van de oudere door Daan Schuurmans. Bekende familieleden Twee van de drie zonen van Plesman vonden de dood tijdens de uitoefening van hun vak als piloot. Hans Plesman (1918–1949) verongelukte als KLM-gezagvoerder van de Lockheed Constellation "Roermond" op 23 juni 1949 in zee bij Bari, Italië. Jan Leendert Plesman (1919–1944) werd op vrijdag 1 september 1944 in zijn Spitfire van de 322 Dutch Squadron RAF door de Luftwaffe neergeschoten, waarschijnlijk ten noordoosten van Saint-Omer. Nederlands luchtvaartpionier Nederlands vliegenier Nederlands luchtmachtofficier Nederlands topfunctionaris


text: Alan Mathison Turing (Maida Vale (Londen), 23 juni 1912 – Wilmslow, 7 juni 1954) was een Britse wiskundige, computerpionier en informaticus, mathematisch bioloog en logicus. Leven Jeugd Alan Turing was het tweede kind van Julius Mathison Turing en Ethel Sara Stoney. Hij had één oudere broer: John Turing. Julius werkte voor de Indian Civil Service, die hem in Brits-Indië plaatste. Daar ontmoette hij Ethel, met wie hij later in het huwelijk trad. Door de overzeese tewerkstelling van hun vader groeiden Alan en John op in verschillende pleeghuizen. In die pleeghuizen werden originaliteit, wetenschap en expressie ontmoedigd. Desondanks las Turing in zijn jeugd het boek Natural Wonders Every Child Should Know, waarover hij later zei dat het een grote invloed op hem had gehad. Turing studeerde vanaf 1931 wiskunde aan de Universiteit van Cambridge. Hij kwam terecht in een wereld van deïsme en intellectuele uitdagingen. In 1935 maakte hij kennis met het zogeheten Entscheidungsproblem en publiceerde hij zijn artikel On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem. Dit beslissingsprobleem laat zich als volgt omschrijven: "bestaat er een algoritme waarmee kan bewezen worden of een wiskundige bewering waar is of niet?" (is het antwoord op een logische vraag berekenbaar?). In 1936 kwamen Turing en, onafhankelijk van hem, ook Alonzo Church, tot de conclusie dat het algemene antwoord 'nee' luidt onder bepaalde voorwaarden: de Church-Turing-hypothese. Op basis van dit artikel bedacht Turing de Logical Computing Machine. Dit gedachte-experiment werd later de turingmachine genoemd. Na Cambridge werkte Turing van 1936 tot 1938 bij Church aan de Princeton-universiteit in de Verenigde Staten. Daarna keerde hij terug naar Cambridge. Tweede Wereldoorlog Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werkte Turing in het geheim bij de Government Code and Cipher School, gehuisvest op het landgoed Bletchley Park. Dit was de Britse crypto-analytische dienst, die als doel had onderschepte gecodeerde berichten van de Duitsers te ontcijferen, zodat de geallieerden de vijand een stap voor konden zijn. Turing maakte deel uit van een team dat succesvol voortbouwde op het werk van de Poolse wiskundigen Marian Rejewski, Henryk Zygalski en Jerzy Różycki, die een decoderingsapparaat hadden uitgevonden dat de codes kon ontcijferen die door het Enigma-apparaat, een Duits coderingssysteem, waren gegenereerd. De ontcijfering van de Enigma wordt vaak aangehaald als een van de grootste prestaties in de Tweede Wereldoorlog die de alliantie de uiteindelijke overwinning zou hebben gebracht. Na de Tweede Wereldoorlog Na de oorlog werkte Turing aan de universiteit van Manchester, waar hij de Deputy Director of the Computing Laboratory werd. Hij bouwde de Automatic Computing Engine (ACE). In 1950 publiceerde Turing in het tijdschrift Mind een artikel getiteld Computing Machinery and Intelligence. Hierin beschreef hij zijn turingtest, een methode om te onderzoeken of de intelligentie van een machine te onderscheiden is van menselijke intelligentie. Hij bleef ook in het geheim werken voor GCHQ, tot hij daar in 1948 wegens zijn homoseksualiteit geweerd werd, omdat hij daardoor door de geheime dienst als een veiligheidsrisico werd beschouwd. Turing werd voor zijn vitale bijdragen aan de oorlogsinspanning in 1945 geëerd met de benoeming tot Officier in de Orde van het Britse Rijk, en in 1951 werd hij voor zijn belangrijke bijdragen aan de wiskunde gekozen tot lid (fellow) van de Royal Society. De A.M. Turing Award wordt algemeen gezien als de hoogste onderscheiding in de informatica. Na de oorlog werkte Turing tevens aan wiskundige modellen voor de ontwikkelingsbiologie, onder meer hoe kleurpatronen op de huid ontstaan. Vervolging en overlijden In 1952 werd Turing gearresteerd wegens homoseksuele handelingen (die tot 1967 in Engeland voor mannen strafbaar waren) en veroordeeld, waarbij hij kon kiezen tussen een experimentele chemische castratie gedurende een jaar, of een gevangenisstraf. Turing koos het eerste. De hormonen waarmee hij werd geïnjecteerd, leidden onder meer tot borstvorming. Op 7 juni 1954 werd hij dood aangetroffen met een appel, die - naar beweerd werd - met cyanide vergiftigd was. Er wordt over zijn dood veel gespeculeerd. De officiële doodsoorzaak is zelfmoord, maar er wordt beweerd dat hij door de Engelse geheime dienst is vermoord, omdat hij te veel zou weten over geheime codes en daardoor een te groot veiligheidsrisico werd. In juni 2012 liet de Turingexpert Jack Copeland op een congres weten dat Turings dood een ongeluk kan zijn geweest. De appel zou, volgens deze bron, nooit op cyanide zijn onderzocht. Bovendien waren er in Turings gedrag kort voor zijn dood geen aanwijzingen dat het niet goed met hem ging. Ook is bekend dat Turing thuisexperimenten met cyanide uitvoerde, waarbij hij slordig met dit materiaal zou zijn omgegaan. In ieder geval bleek een blootstelling aan cyanide bij de autopsie de doodsoorzaak. In zijn (niet getrouw verfilmde) Turing-biografie brengt wiskundige en schrijver Andrew Hodges de mogelijkheid naar voren dat Turing inderdaad zelfmoord heeft gepleegd, maar zijn 'experimenten' gebruikte om voor zijn moeder de gedachte open te laten dat zijn dood een ongeval was. Postuum eerherstel Ter nagedachtenis aan Turing werd in 2001 het Alan Turing-monument onthuld. Het bevindt zich in de buurt van Canal Street, de homobuurt van Manchester. Anno 2009 gingen er stemmen op in het Verenigd Koninkrijk die pleitten voor een postuum eerherstel. In september dat jaar heeft premier Gordon Brown namens de regering postuum excuses aangeboden aan Alan Turing. In Ipswich is door een vriend van Alan (Chrispin Rope) een fors herdenkingsmonument opgericht, waarin door de vormgeving de wiskunde tot uiting komt. De Zweedse schrijver David Lagercrantz schreef in 2009 een biografische thriller over Turing, ́ ́Syndafall i Wilmslow ́ ́, waarvan de Nederlandse vertaling in 2016 verscheen met als titel De val van Turing. Op 24 december 2013 verleende koningin Elizabeth II Alan Turing gratie en werd zijn veroordeling wegens homoseksualiteit uit de boeken geschrapt. Bankbiljet De Bank of England maakte op 15 juli 2019 bekend dat het portret van Alan Turing op het 50 pond biljet zal verschijnen vanaf eind 2021. Het biljet is officieel in roulatie gekomen op 23 juni 2021, zijn verjaardag. Hiermee zal Turing de wetenschappers Matthew Boulton en James Watt van het biljet verstoten die daarop stonden afgebeeld vanaf 2 november 2011. Turing is uitgekozen uit een shortlist van 12 mogelijke kandidaten te weten: Mary Anning, Paul Dirac, Rosalind Franklin, Stephen Hawking, William & Caroline Herschel, Dorothy Crowfoot Hodgkin, Ada Lovelace & Charles Babbage, James Clerk Maxwell en Srinivasa Ramanujan. Werk Alan Turing heeft tijdens zijn leven veel belangrijk werk verricht. Het belangrijkst zijn zonder twijfel zijn theoretische vorderingen op het gebied van de berekenbaarheid geweest, en de turingmachine, een mechanisch model van berekening en berekenbaarheid en daarmee een model voor een computer. Het bekendst bij het grote publiek is de turingtest, en zijn betrokkenheid bij het kraken van de Enigma-code (waardoor de Britten tijdens de Tweede Wereldoorlog op de hoogte zijn geweest van de locaties van de onderzeeërs van de Duitsers). Verwijzingen in de cultuur In de jaren 80 schreef Hugh Whitemore Breaking the Code, een toneelstuk over het leven van Alan Turing. In 1989 werd de Nederlandse versie (De verbroken Code) in de regie van Jo Dua op de planken gebracht. De hoofdrol werd gespeeld door Willem Nijholt. In de Londense versie werd de hoofdrol vertolkt door Derek Jacobi. In 2001 werd het kraken van de code verfilmd onder de titel Enigma, gebaseerd op de roman Enigma uit 1995 van Robert Harris. In deze film speelde Dougray Scott de rol van de briljante wiskundige Thomas Jericho, maar die rol was gebaseerd op de figuur van Alan Turing. In 2014 kwam de Brits-Amerikaanse film The Imitation Game uit over het leven van Turing. Hij wordt hierin gespeeld door Benedict Cumberbatch. Publicaties Verzamelde werken Collected Works of A. M. Turing, 1992. Mechanical Intelligence, ed. Darrel Ince, 1992, Morphogenesis, ed. P. T. Saunders, 1992, Pure Mathematics, ed. J. L. Britton, 1992, Mathematical Logic, eds. R. O. Gandy and C. E. M. Yates, 2001, . Berekenbaarheid, beslisbaarheid en turingmachine On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem, Proceedings of the London Mathematical Society, series 2, 42, p. 230–65, 1937, , in pdfvorm On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem: A correction, Proceedings of the London Mathematical Society, series 2, volume 43, p 544–6, , 1938 submitted on 28 May 1936. Zuivere wiskunde On the Gaussian Error Function, King's College Fellowship dissertation (1935). Equivalence of Left and Right Almost Periodicity, J. London Math. Soc. 10, pp 284-285 (1935) Finite Approximations to Lie Groups, Ann. of Math. 39 (1), pp 105-111 (1938) The Extensions of a Group, Compositio Math. 5, pp 357-367 (1938) A Method for the Calculation of the Zeta-Function, Proc. London Math. Soc. (2) pp 180-197 (1943, submitted 1939) Rounding-off Errors in Matrix Processes, Quart. J. Mech. Appl. Math. 1, pp 287-308 (1948) The Word problem in Semi-Groups with Cancellation, Ann. of Math. 52 (2), pp 491-505 (1950) Some Calculations of the Riemann Zeta-function, Proc. London Math. Soc. (3) pp 99-117 (1953) Morfogenese "The Chemical Basis of Morphogenesis", Philosophical Transactions of The Royal Society of London, series B, volume 237, p. 37–72, 1952. Trivia Er wordt weleens gezegd dat het logo van Apple Inc. (een appel met een hap er uit) een verborgen hommage aan Alan Turing is. Volgens de biograaf van Turing, Andrew Hodges, is dit niet het geval. Ook Rob Janoff, ontwerper van het Apple-logo spreekt dit tegen. Het verhaal van Turing werd verfilmd in The Imitation Game''. Zie ook Turingtest A.M. Turing Award Turing Foundation Externe link korte biografie over Alan Turing - in het Engels, door Andrew Hodges Cryptograaf Geschiedenis van de informatica Brits informaticus Kunstmatige intelligentie-onderzoeker Logicus Brits wiskundige Homoseksualiteit in de geschiedenis (Verenigd Koninkrijk) Persoon overleden door zelfdoding


text: Het algoritme is een stappenplan bestaande uit een set regels in vaste volgorde om tot een oplossing te komen en het einddoel te behalen. Het wordt ingezet als een handig hulpmiddel bij eenvoudige tot complexe problemen of situaties van het dagelijks leven en de digitale vraagstukken. Eigen aan het algoritme is wanneer de stappen in verkeerde volgorde worden uitgevoerd ook niet het gewenste resultaat zal opleveren. Het algoritme werd vroeger alleen gebruikt in de geheimtaal van wiskundigen, maar vandaag de dag wordt het vooral algemeen gerelateerd aan computers en software, terwijl het algoritme een ruimer begrip kent. Dit kreeg verhaal in 1935 door de Britse wiskundige Alan Turing met zijn bekende uitdaging "bestaat er een algoritme waarmee kan bewezen worden of een wiskundige bewering waar is of niet?" Vanaf toen werden de mogelijkheden en onmogelijkheden besproken tussen wiskundigen en computerprogrammeurs. De grondlegger van het algoritme is de Perzische wetenschapper Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi. Hij introduceerde in 813 het gebruik van Hindu-numerieke getallen van 0 tot 9 en ontwikkelde hiermee systematische methodes om lineaire en kwadratische vergelijkingen op te lossen, die we algebra noemen. Hierdoor wordt hij "de vader van de moderne wiskunde" genoemd en werd zijn naam verlatijnst naar "Algorismi", waarvan het woord algoritme is afgeleid. Dagelijks gebruik Het eenvoudige van het algoritme is dat iedereen dit dagelijks toepast in de praktijk als iets vanzelfsprekend. Wanneer een diner wordt voorbereid is er ook een culinaire algoritme nodig om dit tot een goed einde te brengen: Eerst boodschappen doen Groenten snijden en stoven Oven aanzetten en vlees braden Tafel klaarzetten Het diner verorberen Computer en software Het doel van een computeralgoritme is een probleem op te lossen. De instructies kunnen in het algemeen omgaan met eventualiteiten (fouten, datakwaliteitsproblemen, inconsistenties, randeffecten) die bij het uitvoeren kunnen optreden. Algoritmen hebben in het algemeen stappen (sequentie) die zich kunnen herhalen (iteratie) of die beslissingen (logica of vergelijkingen) vereisen om de taak te voltooien. Eenzelfde taak kan gewoonlijk op verschillende manieren worden opgelost. Het verschil ligt dan meestal in de hoeveelheid tijd, ruimte of inspanning die het algoritme vergt; dit kan een indicatie zijn voor de complexiteit of de efficiëntie van het algoritme. Bij het correct uitvoeren van een computerprogramma is het belangrijk dat het algoritme inderdaad de beoogde functie uitvoert en dat het algoritme goed door het computerprogramma wordt uitgevoerd. Eventuele fouten of problemen moeten hierbij worden gerapporteerd. Formeel algoritme Algoritmen in formele systemen zijn essentieel voor bijvoorbeeld de manier waarop computers informatie verwerken, omdat een computerprogramma een formeel algoritme is dat de computer vertelt welke specifieke stappen in een specifieke volgorde uitgevoerd moeten worden om een bepaald eindresultaat te bereiken. Een groter probleem wordt opgesplitst in meerdere deelproblemen. In het algemeen wordt bij algoritmen informatie verwerkt; de informatie (data) wordt gelezen van een invoerapparaat en weggeschreven naar een uitvoerapparaat; de informatie kan ook bewaard worden voor later. Opgeslagen data worden bij het analyseren van algoritmen gezien als de "interne toestand" van het apparaat dat het algoritme uitvoert. Voor elk rekenkundig proces moet een algoritme nauwkeurig gedefinieerd worden: het specificeert namelijk hoe het apparaat zal reageren op elke mogelijke invoer en interne toestand. Omdat een algoritme een exacte lijst is met exacte stappen, is de volgorde waarin de berekening gebeurt kritisch voor het correct functioneren van het algoritme. Uniek aan het concept van formele algoritmen is de toewijzing van een waarde aan een variabele. Dit komt voort uit de notie van het geheugen als werkruimte. Computerprogramma's Waar een algoritme de beschrijving is van een oplossing van een probleem, is een computerprogramma (in een of andere programmeertaal) de implementatie van dat algoritme. Een algoritme voor een berekening met reële getallen kan bijvoorbeeld uitgaan van exacte berekeningen, terwijl de implementatie bepaalt hoe groot de afrondfouten kunnen zijn. De nauwkeurigheid van het eindresultaat kan (bij gelijkwaardige wijze van afronden van tussenresultaten) wel van het algoritme afhangen, dus bij het ontwerp van het algoritme moet er vaak al rekening mee worden gehouden dat er in de implementatie niet exact gerekend wordt. Dit geldt overigens niet alleen bij computergebruik, maar ook bij een handberekening met tussentijdse afrondingen. Grotere systemen en algoritmen worden opgesplitst in deelsystemen, modules, functies en statements, waarbij het ontwerp top-down of bottom-up wordt verwezenlijkt. In principe is het algoritme onafhankelijk van de fysieke implementatie op een bepaald computersysteem. Toch kan er in het ontwerp rekening (moeten) worden gehouden met een bepaalde architectuur. In dat geval worden de specifieke functies in een afzonderlijke module ondergebracht. Als het systeem moet worden vervangen blijven de wijzigingen beperkt tot een enkele module. De verschillende manieren om tegen een probleem aan te kijken en het te beschrijven hebben in de loop van de jaren ook verschillende vormen van programmeren opgeleverd: imperatief programmeren, objectgeoriënteerd programmeren, aspectgeoriënteerd programmeren, logisch programmeren, symbolisch programmeren, functioneel programmeren. In imperatief programmeren worden instructies expliciet opgeschreven, waarbij de berekening bovenaan begint en vervolgens stap voor stap naar beneden verloopt. Dit heet de control flow van een algoritme. Een andere manier om tegen algoritmen aan te kijken is functioneel programmeren. In programma's van dit type worden algoritmen gezien als wiskundige functies die elkaar kunnen aanroepen. Diezelfde functies kunnen ook aan variabelen worden toegewezen en zelfs als parameter in een functieaanroep gebruikt worden. Voorbeeld Een voorbeeld van een algoritme is het algoritme van Euclides, dat de grootste gemene deler van twee strikt positieve getallen in de variabelen a en b geeft. De informele beschrijving van dit algoritme is als volgt: Zolang a en b niet gelijk zijn: Trek van het grootste van de twee het andere af. Zodra ze gelijk zijn, is de grootste gemene deler a (of b). In pseudocode: function ggd(a,b) if a = b return a else if a < b return ggd(a, b-a) else return ggd(a-b, b) end Dit algoritme is recursief. Algoritmen in gebruik bij de overheid Nederland De Nederlandse overheid heeft een begin gemaakt met het opbouwen van een register van door haar gebruikte algoritmen, in de ruime zin van het woord. Een voorbeeld (nog niet opgenomen in het register) is het algoritme om op basis van een aangifte inkomstenbelasting het bedrag van de aanslag te bepalen. Bij de online aangifte wordt dit ook min of meer voorgerekend. Internationaal In haar boek Automating Inequality (“Automatisering van de ongelijkheid”) uit 2019 onderzocht Virginia Eubanks de impact van met name beleidsalgoritmen, maar ook datamining en voorspellende risicomodellen op arme mensen en mensen uit de arbeidersklasse in Amerika. Geschiedenis Het woord algoritme is een verbastering van het Oudengelse woord algorism, dat van het Latijnse woord algorismus komt, dat weer voortkomt uit de naam van de Perzische wiskundige Al-Chwarizmi (ca. 780 - ca. 845). Hij was de auteur van het boek al-Kitab al-mukhtasar fi hisab al-jabr w'al-muqabala (Boek van de beknopte rekenkundige algebra en handelsbalans) dat de algebra in de westerse wereld introduceerde. Het woord algebra zelf komt van al-Jabr uit de titel van het boek. Het woord algorisme verwees oorspronkelijk alleen naar de regels voor het rekenen met Arabische cijfers, maar was in de 18e eeuw naar algoritme geëvolueerd. Het woord algoritme wordt nu gebruikt voor alle eindige procedures om problemen op te lossen of taken uit te voeren. Grammaticaal gezien is het woord mannelijk (dus voorafgegaan door het lidwoord de). In de context van de exacte wetenschappen is dit nog het geval, maar het is door de jaren heen gebruikelijk geworden om het woord als onzijdig te beschouwen (dus met lidwoord het). De oorsprong hiervan is vermoedelijk het vermeende verband met de muzikale term ritme. Het eerste voor een computer geschreven algoritme is te vinden in de notities van Ada Byron over de analytische machine, geschreven in 1842. Daarom wordt zij wel als 's werelds eerste computerprogrammeur beschouwd. Het ontbreken van wiskundige strengheid in de definitie van een "goed gedefinieerde procedure" voor een algoritme vormde een probleem voor de wiskundigen en logici van de 19e en begin 20e eeuw. Dit probleem werd grotendeels opgelost met de beschrijving van de turingmachine, een abstract model van een computer, door Alan Turing, en de demonstratie dat elke tot dan toe gevonden methode om "goed gedefinieerde procedures" te beschrijven op een turingmachine uitgevoerd kon worden (een uitspraak die wel bekend is als de stelling van Church-Turing). Tegenwoordig is het formele criterium voor een algoritme dat het een procedure is die geïmplementeerd kan worden op een volledig gespecificeerde turingmachine, of een van de equivalente formalisaties. Turings eerste interesse lag bij de berekenbaarheidstheorie: welke functies en problemen kunnen met een algoritme opgelost worden. In de praktijk is ook de complexiteitstheorie van belang, waarbij het niet gaat om de vraag welke functies berekenbaar zijn, maar om de vraag of het kan worden opgelost, en hoe efficiënt de oplossing dan is. Discussie over privacy Duitsland De Duitse ngo AlgorithmWatch publiceerde in mei 2021 richtlijnen om te vermijden dat mensen op de werkvloer het slachtoffer worden van people analytics, complexe computersystemen die met behulp van algoritmen werknemers surveilleren, evalueren, aansturen en zelfs promoten of ontslaan. Met name Amazon was in 2019 hiermee in het nieuws gekomen. Verenigde Staten In de Verenigde Staten getuigde Frances Haugen in 2021 voor de Senaat aan de hand van de Facebook files dat de algoritmen van Facebook systematisch berichten tonen die reactie opleveren en polariseren, en dus meer platformtijd en winst opleveren. Nederland In Nederland waarschuwden critici al in 2018 voor een "algocratie" in de openbare ruimte, waarbij algoritmen een smart city gaan besturen. Toepassingen Sorteren Sorteeralgoritme Insertion sort Bubblesort Mergesort Quicksort Radix sort Straight selection sort Optimalisatie Optimalisatiealgoritme Genetische algoritmen Simulated annealing Tabu search Converteren Compressie Encryptie Decryptie Coderen en decoderen (zie ook: codec) Gerelateerde onderwerpen Computer Grafentheorie Turingmachine Lambdacalculus Complexiteitstheorie Algoritme van Lamport Online-algoritme Programmeerconcept