Հայաստանի նորագույն պատմության ուրացումն ու կեղծումը... ՄԱՍ 4-րդ. 1990-1998 թթ.իրողություններն ու քաղաքական արդյունքները - iLur.am` Ի լուր աշխարհի Հայաստանի նորագույն պատմության ուրացումն ու կեղծումը... ՄԱՍ 4-րդ. 1990-1998 թթ.իրողություններն ու քաղաքական արդյունքները Մաս 1, Մաս 2, Մաս 3 «Պատմության կեղծարարներին պետք է կախել, ինչպես կեղծ դրամ կտրողներին»: - 1988-ի երկրաշարժից մեկ երրորդով ավերված երկիր՝ կես միլիոնի չափ անօթեւաններով, - 300.000-ի չափ մազապուրծ բռնագաղթվածներ, - տնտեսական խուլ շրջափակում, ու դրա հետեւանք՝ էներգետիկ սուր ճգնաժամ, - ըստ էության՝ օկուպացված Լեռնային Ղարաբաղ, փաստական պատերազմական վիճակ, քիչ անց՝ իրական պատերազմ, - խիստ սահմանափակ ռեսուրսներ։ Այս խնդիրներից յուրաքանչյուրը լուրջ մարտահրավեր կարող էր համարվել անգամ եվրոպական միջին կարգի մի պետության համար։ Միակ ռեսուրսը, որով Հայաստանը գերազանցում էր մյուս հանրապետություններին, նյութական չէր։ Դա հաղթած ժողովրդի բարձր բարոյահոգեբանական մակարդակն էր, հասարակության ոգեւորությունը, անկախությանը նախապատրաստվածության աստիճանը, նոր իշխանության նկատմամբ ժողովրդի վստահությունը։ Սահմանադրական ճանապարհով, օրենքի տառի պահպանմամբ, ընտրությունների միջոցով իշխանության հասած Համաժողովրդական շարժման քաղաքական կառույցը՝ Հայոց համազգային շարժումը, հետեւողականորեն ապավինելով իր քաղաքական ծրագրին եւ հռչակած սկզբունքներին, ձեռնամուխ եղավ անկախ պետականության ստեղծմանը եւ նրա կառույցների շինարարությանը։ 1990 թ. օգոստոսի 23-ին ընդունվեց Անկախության հռչակագիրը՝ հայտարարելով անկախության գործընթացի սկիզբը։ 1991թ. սեպտեմբերի 21-ին համաժողովրդական հանրաքվեով հռչակվեց Հայաստանի անկախությունը,սեպտեմբերի 25-ին ընդունվեց «Անկախ պետականության հաստատման մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենքը, իսկ հոկտեմբերի 16-ին, 83,4 % ձայներով Հանրապետության նախագահ ընտրվեց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը։ Հայաստանը միակ հանրապետությունն էր, որն անկախության հասավ բացառապես ԽՍՀՄ օրենքների շրջանակներում ու դրանով իսկ ապահովեց ապագայում, երբեւէ, որեւէ իրավիճակում իր անկախության իրավական անխոցելիությունը։ 2. Առաջին հետկոմունիստական՝ Հայոց համազգային շարժման իշխանությունն օժտված էր բարձր օրինակարգությամբ, հեղինակությամբ եւ հասարակական վստահությամբ։ Այն հենվում էր, մի կողմից՝ շուրջ երկուսուկեսամյա Հայկական ժողովրդավարական շարժման վաստակի, մյուս կողմից՝ նոր իշխանության վստահ եւ արդյունավետ քայլերի ու գործողությունների վրա։ Հասարակական այդ վստահությունից օգտվելով եւ վճռականություն ցուցաբերելով՝ հենց սկզբում՝ 1990 թ. ամռանը, նոր իշխանությունը կարողացավ չեզոքացնել Խորհրդային Միության հոգեվարքի անկառավարելի շրջանում, որպես կանոն՝ բոլոր հանրապետություններում ազգայնականության հիմքի վրա գոյացած զանազան խմբավորումների եւ զինված բանդաների վտանգը։ Հայաստանում դա, այսպես կոչված, ՀԱԲ-ն էր, ու նաեւ այլ, ավելի մանր, նույնաբնույթ զինված խմբավորումները։ Պատկերացնելու համար դրա վտանգավորությունը, պետք է ընդամենը աչքի առաջ ունենալ հարեւան Ադրբեջանի եւ Վրաստանի օրինակը, որտեղ դա չհաջողվեց անել, ինչի հետեւանքը եղան այդ երկրներում անիշխանության, ընդհուպ՝ քաղաքացիական պատերազմի կործանարար երեւույթներ եւ, վերջին հաշվով, տարածքային կորուստներ։ Չափազանց կարեւոր այդ խնդրի լուծմամբ ապահովվեց ինչպես երկրի ներքին կայունությունը, կարգուկանոնի հաստատումը, այնպես էլ առաջիկա պետերազմում հաջողությունները։ 3. Պետականության կայացման, կառուցման գործում առանցքային դեր խաղաց իշխանության եկած ուժի քաղաքական որակը։ Ի տարբերություն մյուս նորանկախ հանրապետությունների, Հայաստանում իշխանության եկած նոր քաղաքական ուժը հաջողությամբ խույս տվեց պետական պաշտոնները միայն իր կուսակիցներին տալու, կուսակցապետություն ստեղծելու գայթակղությունից։ Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալի, վարչապետի, ՀՀ փոխնախագահի, տարբեր ոլորտների նախարարների պաշտոններ վստահվեցին Կոմունիստական կուսակցության ներկայացուցիչների, գիտության եւ արտադրության ոլորտի ոչ կուսակցական կարող անձանց, ինչպես նաեւ Սփյուռքի մի շարք ներկայացուցիչների։ Փաստ է, որ ՀՀՇ իշխանության օրոք գործած երեք կառավարություններից յուրաքանչյուրում թվով 36-38 նախարարներից ՀՀՇ անդամ են եղել հինգ կամ վեց հոգի։ Հարաբերակցությունը նույնն էր նաեւ միջին պաշտոնեության մակարդակում։ Նրանցից շատերը հաջողությամբ կարողացան իրացնել իրենց մասնագիտական, կազմակերպական եւ այլ կարողությունները՝ ի նպաստ հայկական պետականության կայացման։ Բնականաբար, եղան նաեւ իրենց նկատմամբ վստահությունը չարդարացնողներ։ Լայն կադրային բազայի ապահովումը նույնպես կարեւոր դեր խաղաց երկրի ներքին կայունության ապահովման ու հասարակական վստահության համար, մի բան, որ կենսականորեն անհրաժեշտ էր փաստական պատերազմի մեջ գտնվող երկրին։ 90-ականների իշխանությունը, նաեւ մինչեւ Սահմանադրության ընդունումն էլ, գործում էր իշխանությունների լիակատար տարանջատման սկզբունքով, յուրաքանչյուր ոլորտի ղեկավար լիակատար ազատ էր իր իրավասությունների շրջանակներում որոշումներ ընդունելու տեսակետից։ Այս հանգամանքը եւ առանցքային քաղաքական պաշտոններ զբաղեցնող մարդկանց քաղաքական պատասխանատվությունն ապահովում էին աշխատանքի արդյունավետությունն ու ներդաշնակությունը, ծագած խնդիրների ռացիոնալ լուծումը։ Նկատի ունենք,առաջին հերթին,պետականության չորս հիմնասյուները. Հայաստանի՝ օրենսդրական աշխատանքի փորձ չունեցող պատգամավորներից ձեւավորված Գերագույն խորհուրդը (ապա՝ Ազգային ժողովը), Բաբեկեն Արարքցյանի ղեկավարությամբ, ոչ միայն կայացավ որպես բազմարդյուն օրինաստեղծ մարմին, այլեւ ամենասուր քաղաքական քննարկումների ասպարեզ՝ առ այսօր իր որակով անհասանելի հաջորդ խորհրդարանների համար, Կառավարությունը՝ Հրանտ Բագրատյանի ղեկավարությամբ, որ համարձակորեն իրականացրեց հիմնական արմատական վերափոխումները, բարեփոխումները, պաշտպանության բնագավառը, որտեղ Վազգեն Սարգսյանին հաջողվեց բանակի հիմքում համատեղել ու ներդաշնակել բնույթով ֆիդայական ջոկատների, պրոֆեսիոնալ զինվորականության եւ նորակոչիկների ռեսուրսը, եւ ներքին գործերը, որ կոմունիստական իշխանության վերջին տարիներին բարոյալքվել եւ անզոր էր դարձել ամեն տեսակ կրիմինալի դեմ, կարճ ժամանակում իրեն վերագտավ ու հասարակական կարգի պահպանության իր գործառույթը լիակատար իրականացրեց Վանո Սիրադեղյանի ղեկավարությամբ։ Փաստ է, որ նորանկախ հանրապետություններում իշխանության եկած ժողովրդավարական շարժումները,այդ թվում՝ մերձբալթյան շարժումները, չկարողացան հաղթահարել իշխանության փորձությունը եւ 1-2 տարի հետո կորցրին իշխանությունը։ Հայկական ժողովրդավարական շարժումը միակն էր, որը կարողացավ հաղթահարել իշխանության փորձությունը՝ միաժամանակ լուծելով երկրին բաժին ընկած տասնապատիկ ծանր խնդիրները, հարատեւեց ութ տարի։ Դա տվյալ քաղաքական ուժի որակի եւ հասունության ապացույցն է։ 4. Հայաստանի իշխանությունը բարձր հեղինակությամբ էր օժտված նաեւ երկրի սահմաններից դուրս։ 1991 թ. օգոստոսին՝ Մոսկվայում ռեակցիոն ուժերի իրականացրած պետական հեղաշրջման օրերին, թերեւս, ամենամեծ վտանգի առաջ էր կանգնած Հայաստանը՝ խորհրդային կենտրոնի «աչքի փուշը»։ Իշխանությունը ոչ միայն կարողացավ բացառիկ ճկունությամբ խուսափել այդ վտանգից, այլեւ ամեն ինչով օժանդակել Ռուսաստանի ժողովրդավար ուժերին՝ ծագած դավադրությունը տապալելու գործում։ Դրանից հետո Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը նաեւ առանցքային դերակատարություն ունեցավ խորհրդային կենտրոնական իշխանության վերակենդանացմանը միտված փորձերը կանխելու, ԽՍՀՄ անցնցում կազմաքանդումն ապահովելու գործում։ Այդ օրերին նրա ելույթներից մեկի խոսքերը՝ «Կենտրոնը մեռած է, Կենտրոնն ինքնասպան եղավ։ Եւ հիմա վերակենդանացնել այդ մեռյալին, նշանակում է վերստեղծել այն աղետի վտանգը, ինչ տեղի ունեցավ»՝ աշխարհի բազմաթիվ առաջատար թերթեր որպես վերնագիր էին օգտագործում տվյալ թեմայով իրենց հրապարակումների համար։ Հայաստանի նախագահը առանցքային դերակատարում ունեցավ նաեւ Ռուսաստանում կոմունիստների իշխանության վերականգնման երկրորդ վտանգը կանխելու գործում 1996 թվականին։ Նրա ձեւակերպած բանաձեւի տակ է, որ դրվեցին ԱՊՀ երկրների խորհրդաժողովի մասնակիցների ստորագրությունները, մի փաստաթուղթ, որը կարեւոր դեր խաղաց նախագահական ընտրություններում Ելցինի հաղթանակն ապահովելու գործում։ 5. Նորանկախ Հայաստանի իշխանության քաղաքական օրակարգի առաջին տեղում, բնականաբար, շարունակեց մնալ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը։ Ադրբեջանի դեմ ջոկատային կռիվները շուտով վերածվեցին իրական լայնամասշտաբ պատերազմի, որը պետք է խլեր հազարավոր մարդկային կյանքեր եւ հանրապետության՝ առանց այն էլ սուղ ռեսուրսների առյուծի բաժինը։ Ըստ էության՝ Հայաստանի վրա էր նաեւ Ղարաբաղի տնտեսական, սոցիալական ապահովումը։ Տարածքային, մարդկային, տնտեսական ռեսուրսներով մի քանի անգամ գերազանցող հակառակորդի դեմ պատերազմն ավարտվեց հաղթանակով, 1994 թվականի մայիսի 12-ին հայկական կողմի համար հնարավոր ամենաշահեկան վիճակում կնքվեց զինադադար։ Ադրբեջանի կողմից, ըստ էության՝ օկուպացված Ղարաբաղը ոչ միայն ազատագրվեց, այլեւ նրա շուրջ ստեղծվեց տարածքային լայն ու ապահով անվտանգության գոտի։ Ո՛չ Հայաստանում, ո՛չ Լեռնային Ղարաբաղում 1988-ից ի վեր, երբեւէ ոչ մեկը չէր պատկերացրել եւ չէր երազել նման արդյունք։ Ադրբեջանի նյութական, ռեսուրսային եւ այլ գերազանցությունները հնարավոր եղավ չեզոքացնել ու նրա նկատմամբ հաղթանակ ապահովել մի շարք հանգամանքների շնորհիվ. Ա) Հակառակորդի նկատմամբ առաջանցիկ տեմպերով անկախ պետականության կառույցների կայացումը, բանդիտիզմի վտանգի ժամանակին կանխումը, ներքին կարգուկանոնի հաստատումը. Բ) Առաջանցիկ տեմպերով կանոնավոր բանակի ստեղծումը, հնարավոր բոլոր ռեսուրսների համախմբմամբ զինված ուժերի հմուտ կազմակերպումը եւ ղեկավարումը. Գ) Ռուսաստանի հետ ամենաբարձր մակարդակում ջերմ հարաբերությունների ստեղծումը, զենքի եւ զինամթերքի ավելի շուտ ձեռքբերումը. Դ) Արմատական բարեփոխումների շնորհիվ միջազգային ասպարեզում, որպես ժողովրդավարական երկիր, Հայաստանի հեղինակության ապահովումը. Ե) Ճկուն եւ արդյունավետ արտաքին քաղաքականությունը, հաղթանակների ձեռքբերման ու դրանց արդյունքների պահպանման դիվանագիտական ապահովումը. Զ) Ողջ ժողովրդի՝ Շարժման տարիներից եկած ու պահպանվող բարոյահոգեբանական գերազանցությունը հակառակորդի նկատմամբ, բանակում դրանից բխող մարտական ոգին ու զինվորների քաջությունը. Կարծես թե՝ այս ամենը դժվար է ուրիշ մեկին վերագրել, քան, առաջին հերթին, ժամանակի իշխանությանը։ 6. Պատերազմ մղող երկրում սովորաբար գործում են պատերազմական օրենքներ. դադարեցվում են ամեն կարգի բարեփոխումները, սահմանափակվում են մարդկանց որոշակի իրավունքներ, ազատություններ եւ այլն։ Նման բաները նախատեսում են անգամ ամենաժողովրդավարական երկրների սահմանադրությունները։ Հայաստանն, իրական պատերազմի մեջ գտնվելով հանդերձ, չէր կարող գնալ այս ճանապարհով։ Պետք է աշխարհին ներկայացվեր, որ պաշտոնապես պատերազմող կողմը Լեռնային Ղարաբաղն է, այլապես Հայաստանը կճանաչվեր ագրեսոր՝ դրանից բխող բոլոր հետեւանքներով եւ, առաջին հերթին, հենց Ղարաբաղի կորստով։ Պատերազմի տարիներին չսահմանափակվեց ոչ մի ժողովրդավարական նորմ ու մարդու իրավունք։ Անգամ պատերազմի ամենածանր ու պատասխանատու օրերին Ազատության հրապարակն ու Բաղրամյան պողոտան ազատ էին ընդդիմության ամեն կարգի հանրահավաքների ու ցույցերի համար։ Զանազան ընդդիմադիր խմբավորումներ լայնորեն օգտվում էին այդ հնարավորությունից՝ հաճախ դրանով մեծապես վնասելով ռազմաճակատում մեր հաջողություններին։ Մամուլը եւ զանգվածային լրատվության այլ միջոցներ բացարձակ ազատ էին իրենց հրապարակումներում ու հաղորդումներում։ Հենց այդ տարիներին իրականացվեցին հիմնական ժողովրդավարական ու տնտեսական վերափոխումները։ Հենց այդ տարիներին էր, որ միջազգային ասպարեզում Հայաստանի համար օգտագործվում էր «ժողովրդավարության կղզյակ» բնորոշումը։ 7. Ռազմաճակատում առարկայացած հաղթանակները, մասնավորապես՝ ազատագրված տարածքների տեսքով, տեսանելի ու շոշափելի են բոլորին։ Ռազմաճակատում հաղթանակները, նաեւ դրանց արդյունքների ամրագրումն ու պահպանումը, սակայն, անհնար են առանց դիվանագիտական նախապատրաստության եւ ապահովման։ Պատերազմը միայն դաշտային ռազմաճակատը չէ։ Իր նշանակությամբ ու կարեւորությամբ նույնպիսի մի ռազմաճակատ է արտաքին հարաբերությունները։ Հանրապետության նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի ընդհանուր ղեկավարությամբ, հարեւանների համեմատությամբ առաջանցիկ տեմպերով, կայացավ հայկական դիվանագիտական դպրոցը եւ կառույցը՝ հընթացս արձանագրելով փայլուն հաջողություններ։ Հասարակությունը դիվանագիտական ճակատում քիչ բան է տեսնում, շատ բաներ մնում են տասնամյակներով փակ փաստաթղթերում, շատ բաներ էլ ընդհանրապես փաստաթղթերի չեն վերածվում։ Առանց դիվանագիտական նախապատրաստության՝ ռազմաճակատում ու պատերազմում չեն կարող լինել հաղթանակներ ու ամրագրվել հաղթանակների արդյունքները։ Ուստիեւ՝ Ղարաբաղյան պատերազմում տարած հաղթանակների ու շահեկան վիճակում հրադադարի արձանագրման տակ դրված են դիվանագիտական ճակատում ահռելի աշխատանք, շատերին անհայտ տասնյակ ու հարյուրավոր հաջողություններ ու հաղթանակներ։ Դրանցից այստեղ հիշատակենք ամենակարեւոր, ֆունդամենտալ երկու հաջողություն, որոնք իրենց նշանակությամբ հավասարազոր են ռազմական հաղթանակներին։ Առաջին. ապահովվեց, որ ընթացող պատերազմի մասին միջազգային ամենաբարձր ատյանների փաստաթղթերում չլինեն այնպիսի ձեւակերպումներ, որոնք կարող էին Հայաստանի նկատմամբ սանկցիաների հիմք հանդիսանալ։ Մասնավորապես, 1993 թ.ՄԱԿ-ի 822, 853, 874, 884 բանաձեւերում արձանագրվեց, որ Լեռնային Ղարաբաղում պատերազմն ընթանում է Ադրբեջանի եւ «տեղական հայկական ուժերի» (որ նշանակում է՝ Ղարաբաղի ուժերի) միջեւ։ Սա նշանակում էր բացառել Հայաստանն ագրեսոր համարելու մեղադրանքը։ Սա կենսականորեն կարեւոր էր Ղարաբաղի ներկայի, ռազմական հաջողություններին չխոչընդոտելու իմաստով։ Սա, ըստ էության, նաեւ կարեւոր հիմք էր ավելի ուշ՝ Լեռնային Ղարաբաղը ոչ թե որպես հակամարտության օբյեկտ, այլ հակամարտություն սուբյեկտ (կողմ) արձանագրելու համար։ Երկրորդ.Լեռնային Ղարաբաղի համար ձեռք բերվեց հակամարտության կողմի միջազգայնորեն ճանաչված մանդատ։ Դա տեղի ունեցավ 1994 թվականի Բուդապեշտի ԵԱՀԿ-ի գագաթնաժողովում եւ վերահաստատվեց Պրահայի հաջորդ տարվա գագաթնաժողովում: Դրանով Ղարաբաղը լիարժեք, որպես հավասար կողմ՝ մասնակցում էր հակամարտության գործընթացի կարգավորմանը։ Դա հայկական կողմին նաեւ ճկունության մեծ հնարավորություն էր ընձեռում։ Եւ վերջապես՝ դա, ըստ էության, բացառում էր ինքնորոշման խնդիրը տարածքային վեճի վերածելու ու այդ հիմքի վրա հակամարտության կարգավորման որեւէ տարբերակ, ինչին ինքնամոռաց ձգտում էր Ադրբեջանը։ Հակամարտության կողմի այդ մանդատը ձեռք էր բերվել հայկական դիվանագիտության քառամյա ամենանուրբ, համառ ու քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ։ Ձեռք էր բերվել՝ հաղթահարելով ոչ միայն Ադրբեջանի համառ դիմադրությունը, այլեւ միջազգային հանրության հասկանալի չկամությունը (նրա համար տարածքային ամբողջականության հիման վրա որեւէ հակամարտության կարգավորումն ավելի դյուրին է)։ Ղարաբաղի՝ միջազգայնորեն ճանաչված մանդատի ձեռքբերումը հակամարտության որեւէ կարգավորման դեպքում անհնար էր դարձնում ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքի ստորադասումը տարածքային ամբողջականության սկզբունքին, անշրջանցելի էր դարձնում Ղարաբաղի ինքնորոշման հեռանկարը։ Այսինքն՝ դա կենսականորեն կարեւոր էր Ղարաբաղի ապագայի իմաստով։ Հենց որպես այդպիսին էլ այն Հայաստանի արտաքին քաղաքական հաջողությունների պսակն էր, Ղարաբաղի ապագայի երաշխիքը։ Եռանախագահները կարգավորման որեւէ ծրագիր ներկայացնում էին միաժամանակ երեք կողմերին՝ Հայաստանին, Ադրբեջանին եւ Լեռնային Ղարաբաղին, որոնցից յուրաքանչյուրը «վետոյի» հավասարազոր իրավունք ուներ։ 8. Ինչպես ասվեց, Հայաստանի դիվանագիտությունը Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքի անխոցելիությունն ապահովող այս հաջողություններին հասել էր նաեւ հաղթահարելով միջազգային հանրության չկամությունը։ 1996 թ. դեկտեմբերին փորձ արվեց հետ մղել Հայաստանին այդ դիրքերից։ ԵԱՀԿ Լիսաբոնի գագաթնաժողովում, որին մասնակցում էին 54 երկրների ղեկավարներ, ներկայացվեց մի բանաձեւ, որտեղ որպես կարգավորման հիմք՝ միասին նշվում էին ինչպես Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքի, այնպես էլ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության սկզբունքները միաժամանակ։ Ինքնորոշման եւ տարածքային ամբողջականության սկզբունքների՝ որպես կարգավորման հիմք՝ միատեղ հիշատակման դեպքում նշանակում է՝ առաջինը պետք է տեղավորվի երկրորդի մեջ։ Այլ կերպ անհնար է։ Այսինքն՝ դրանով կանխորոշվում էր Ղարաբաղի կարգավիճակը, նշանակում էր, որ մեկի (Ղարաբաղի) ինքնորոշումը կարող էր լինել մյուսի (Ադրբեջանի) տարածքային ամբողջականության շրջանակներում։ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը, հակադրվելով բոլորին, վստահորեն վետո դրեց ԵԱՀԿ բանաձեւի այդ կետի վրա։ Նման քայլ իրեն կարող էր թույլ տալ երկրի օրինակարգ, անձնապես լիակատար անխոցելի, պետական գործչի մտածելակերպով օժտված, միջազգային ասպարեզում որոշակի կշիռ եւ համարում ունեցող երկրի նախագահը, որը նաեւ խնդիր չուներ նման քայլով հարուցելու անձամբ իր նկատմամբ աշխարհի հզորների դժգոհությունը։ 9. Հայաստանի արտաքին քաղաքականության երկրորդ կարեւորագույն խնդիրը բոլոր հարեւանների հետ բարիդրացիական հարաբերություններ ունենալն էր։ Դա կարեւոր է երկրի անվտանգության իմաստով՝ ընդհանրապես, իսկ տվյալ դեպքում առաջնահերթ գործնական նշանակություն ուներ շրջափակման՝ տնտեսության համար կործանարար պայմանների վերացման համար։ Խնդիրը վերաբերում էր, մասնավորապես, Թուրքիային՝ նկատի ունենալով Հայոց ցեղասպանության հարցը։ Հարաբերությունների հիմքում դրվեց նման դեպքերի համար միջազգային պրակտիկայում հայտնի «համաձայնություն տարաձայնությունների մասին» բանաձեւը։ Արձանագրվում էր երկու իրողություն. Հայաստանը համարում է, որ 1915 թվականին Թուրքիայում ցեղասպանություն է իրականացվել հայերի դեմ, Թուրքիան համարում է, որ նման բան չի եղել։ Առայժմ լուծման չտրվող այս խնդիրը մի կողմ դնելով՝ երկու պետությունների հարաբերությունները կարգավորվում են։ Այս հիմքի վրա հայ-թուրքական հարաբերությունները հաջողությամբ մոտենում էին վերջնական կարգավորման եզրագծին։ Հայաստանի համար ամենածանր շրջանում Թուրքիան բացեց սահմանը, եւ Հայաստանը նրա ճանապարհներով ցորենի մեծ խմբաքանակ ստացավ։ Կարգավորման գործընթացը կանգ առավ հայկական ուժերի՝ Քարվաճառ մտնելուց հետո։ Եւ այնուամենայնիվ, Թուրքիայի հետ հարաբերությունների վերոհիշյալ բանաձեւը շարունակեց պահպանվել՝ պատերազմի եւ հետագա տարիներին ըստ հնարավորի ապահովելով Թուրքիայի չեզոքությունը։ (Ծանոթագրություն.1998 թվականին կատարված պետական հեղաշրջումից հետո տրամագծորեն, 180 աստիճանով փոխվեց Հայաստանի արտաքին քաղաքականության փիլիսոփայությունը եւ ուղղությունը։ Դրա հիմքում դրվեցին ամբողջ մի տասնամյակ մերժված ավանդական պատկերացումները, հայդատականությունը, պատմական իրավունքի վրա հենված պահանջատիրությունը, իսկ ավելի ճիշտ՝ դրանց խրտվիլակը։ Արդեն հարյուր տարուց ավելի այդ ամենը ծառայել էր որպես ժողովրդի մեջ էժան հեղինակություն ու համարում ձեռք բերելու, անձնական կամ խմբային հարցեր լուծելու, ոչ օրինակարգ իշխանության կամ ազդեցության հաստատման միջոց՝ անհամար փորձանքներ ու արհավիրքներ բերելով նույն այդ ժողովրդին։ Բնականաբար, այն նույնպիսի հետեւանքների պիտի հանգեցներ նաեւ արտաքին քաղաքական վերոհիշյալ երկու հիմնական հարցերում։ Հայ-թուրքական հարաբերություններում. 1998 թ. սեպտեմբերի 25-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի նստաշրջանում Ռ. Քոչարյանը Ցեղասպանության մասին ելույթով ազդարարեց այդ անցումը։ Այդ պահին հայ հասարակության՝ քաղաքական նրբություններին անտեղյակ շրջանակները, ու մանավանդ՝ Սփյուռքը, բուռն ծափահարություններով ընդունեցին «հերոսական» այդ ելույթը։ Հաջորդ պահին կամ տարիներին, սակայն, նրանք մոռացան, որ այդ ելույթին չհետեւեց խնդիրը որպես այդպիսին ՄԱԿ-ի օրակարգ մտցնելու գործողությունը՝ երկիրը միջազգային ասպարեզում դարձնելով ծիծաղի առարկա։ Եւ այս ելույթի քաղաքական միակ արդյունքը եղավ այն, որ Թուրքիան հիմք ստացավ սեղանին դնելու Ցեղասպանության լինել-չլինելու հարցով «պատմաբանների հանձնաժողով» ստեղծելու առաջարկը։ Ավելի ուշ, արդեն Ս. Սարգսյանը դրա տակ դրեց Հայաստանի ստորագրությունը։ Քաղաքական իմաստով դա այլ բան չէր, քան Հայոց Ցեղասպանությունը կասկածի տակ դնելու, ուրանալու խայտառակ փաստ։ 100 տարվա ընթացքում ավելի մեծ վնաս Հայոց ցեղասպանության խնդրին ոչ մեկը չէր տվել։ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման բուն խնդիրը մտավ վայրիվերումների փուլ եւ դարձավ շատ ավելի անհեռանկար, քան եղել էր երբեւէ։ Լեռնային Ղարաբաղի հարցում. Ռ. Քոչարյանի եւ նրա հաջորդ Սերժ Սարգսյանի օրոք ու նրանց ձեռքով ի չիք դարձան նաեւ Ղարաբաղի հարցում հայկական դիվանագիտության երկու կարեւորագույն ձեռքբերումները։ 1999 թ. նոյեմբերի 19-ին Ռ. Քոչարյանը ստորագրեց ԵԱՀԿ Ստամբուլի խարտիան, որով, ըստ էության, ճանաչվում էր Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը եւ Ղարաբաղյան հակամարտությունը՝ որպես Ադրբեջանի ներքին գործ։ Հաջորդ քայլով Ռ. Քոչարյանը զրկեց Լեռնային Ղարաբաղին հակամարտության կողմի միջազգային մանդատից՝ համարելով, որ ինքը, որպես ծագումով ղարաբաղցի, կարող է կարգավորման գործընթացում ներկայացնել ե՛ւ Հայաստանը, ե՛ւ Ղարաբաղը։ Միաժամանակ նա կատարեց, ըստ էության՝ դավաճանական քայլ՝ բանակցությունների սեղանին դնելով Մեղրին Լաչինի հետ փոխանակելու ծրագիրը։ Այս քայլերը, կարծես թե, պայմանավորված էին մեկից ավելի հանգամանքներով, այն է՝ քաղաքական տկարամտության ու գավառամտության դրսեւորում, միջազգային հանրությանը դուր գալու, Հոկտեմբերի 27-ը մարսելու, չունեցած ներքին օրինակարգությունն արտաքին օրինակարգությամբ լրացնելու ձգտում։ Սա նաեւ յուրատեսակ տուրք էր հայդատականության՝ պահանջատիրության գաղափարախոսությանը, ըստ որի՝ Հայաստանը պետք է պահանջի եւ ստանա իր պատմական հողերը, ինչին տրամագծորեն հակադիր էր Ղարաբաղի խնդիրը ինքնորոշման իրավունքի վրա լուծելու գործընթացը։ Բոլոր դեպքերում՝ Ադրբեջանը ստացավ երկու նվեր, որոնց մասին չէր կարող անգամ երազել։ Դրանով լիակատար փոխհատուցվեցին 1991-94թթ. նրա դիվանագիտական ծանր պարտությունները։ Շուտով միջազգային զանազան փաստաթղթերում, պաշտոնյաների հայտարարություններում սկսեցին օգտագործվել «օկուպացված տարածքներ», «գրավյալ տարածքներ», «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականություն» եւ այլ վտանգավոր ձեւակերպումներ։ Վերջապես, որպես այս ամենի հետեւանք՝ ծնվեցին «Մադրիդյան սկզբունքները», որում առանցքային դրույթը հետեւյալն է. հակամարտության կարգավորում՝ Ադրբաջանի տարածքային ամբողջականության եւ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքի հիման վրա միաժամանակ։ Հայաստանը, ի դեմս Ռ. Քոչարյանի եւ Ս. Սարգսյանի, ոչ միայն համաձայնել են սրան, այլեւ այն տարփողում են որպես Ղարաբաղի հարցում կարեւորագույն ձեռքբերում։ Բայց դա բառացի հենց այն դրույթն էր, որի վրա, չնայած միջազգային հանրության, այդ թվում ՝ ԱՄՆ-ի բուռն ճնշումներին, 1996 թ. վետո էր դրել Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը ԵԱՀԿ Լիսաբոնի գագաթնաժողովում։ Որովհետեւ, կրկնենք, երկու սկզբունքների համատեղ հիշատակումն այլ բան չի նշանակում, քան Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշում՝ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության շրջանակներում։ Որովհետեւ «տարածքային ամբողջականությունը» քարտեզով ամրագրված կոշտ հասկացություն է, «ազգի ինքնորոշումը»՝ առաձգական՝ սկսած մշակութային ինքնավարությունից մինչեւ լիակատար անկախություն։ Հասկանալի է, որ այս երկու սկզբունքների համատեղ հիշատակումը նշանակում է, որ «առաձգականը» պետք է տեղավորվի «կոշտի» մեջ։ Եւ դա՝ անկախ այն բանից, թե ուրիշ էլ ինչ է գրված Մադրիդյան փաստաթղթում։ 10. Հաջողությամբ լուծվեց Հայաստանի արտաքին քաղաքական երրորդ կարեւորագույն՝ անվտանգության համակարգի անդամ դառնալու խնդիրը։ 1991 թ. դեկտեմբերի 8-ին Ռուսաստանի նախագահ Բ. Ելցինի նախաձեռնությամբ Ռուսաստանը, Բելառուսը եւ Ուկրաինան ստորագրեցին Բելովեժյան համաձայնագիրը ԽՍՀՄ-ի՝ որպես միջազգային սուբյեկտի գոյության դադարեցման եւ միջազգային համագործակցության նոր սուբյեկտ՝ Անկախ պետությունների համագործակցություն կազմավորելու մասին։ Հայաստանի նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն առաջինը Հայաստանի անդամակցության հայտ ներկայացրեց այդ համագործակցությանը։ Հետաքրքիր է, որ նա դրանից դեռ մոտ մեկ տարի առաջ կանխատեսել էր ոչ միայն Խորհրդային Միության այդօրինակ վախճանը, նշել այն սկզբունքները, որոնցով պիտի նրա տեղում կառուցվեր համագործակցության եւ անվտանգության նոր համակարգը, այլեւ, իր բնորոշմամբ՝ ճշգրիտ գտել հետխորհրդային այդ կառույցի անունը. «...Խորհրդային Միության ապագան մենք պատկերացնում ենք հետեւյալ կերպ. միջազգային իրավունքի սուբյեկտ հանդիսացող անկախ պետությունների համագործակցություն, որտեղ բացառվում է միութենական կառավարության, ընդհանուր Սահմանադրության եւ միասնական օրենսդրության գոյությունը» (տե՛ս՝ «Ընտրանի», էջ 175)։ Հայաստանի անվտանգության իմաստով կարեւորագույն նշանակություն ունեցան 1993 թ. Հայաստանում ռուսական սահմանապահ զորքերին ռազմաբազայի կարգավիճակ տալը, 1997 թվականին կնքված Հայ-ռուսական մեծ պայմանագիրը, Իրանի եւ Վրաստանի հետ բարիդրացիական հարաբերությունների հաստատումը։ 11. Հայտնի է, որ երկրի հասարակական, տնտեսական կյանքում արմատական վերափոխումների, բարեփոխումների իրականացումը յուրաքանչյուր իշխանության համար ոչ միայն քաղաքական կամք, այլ նաեւ ռիսկ է պահանջում։ Քանզի այդ բարեփոխումները, տվյալ ոլորտում արդեն գործող մեխանիզմների խախտում լինելով, դրական արդյունքներն ի հայտ են բերում ոչ անմիջապես, այլ տարիներ անց, հաճախ՝ հաջորդ իշխանության օրոք։ Իսկ իրականցման շրջանում եւ առաջին տարիներին դրանք, նախ եւ առաջ, անխուսափելի դժվարություններ հարուցող գործոններ են՝ ամենեւին ոչ դրական ազդեցությամբ տվյալ իշխանության հասարակական վարկանիշի վրա։ Ասել է թե՝ լայնամասշտաբ բարեփոխումներ իրականացնող քաղաքական ուժն առաջնորդվում է ոչ թե այդ պահին սեփական վարկանիշի բարելավման եւ իշխանության պահպանման մղումով, այլ պետական մտածողությամբ քաղաքական կամք ու ռիսկ է դրսեւորում՝ ելնելով պետության ու ժողովրդի ապագայի շահերից։ Անկախ Հայաստանի առաջին ժողովրդավար իշխանությունը 1990 թվականից ի վեր երկրում, նորանկախ այլ հանրապետությունների համեմատությամբ՝ առաջանցիկ տեմպերով, իրականացրեց ամենաարմատական վերափոխումներ հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում՝ ելնելով Անկախության հռչակագրի դրույթներից։ Հաստատվեց բազմակուսակցական համակարգ։ Դեռ 1990 թ. նոյեմբերին ապագաղափարախոսականացվեց եւ ապաքաղաքականացվեց երկրի հասարակական կյանքը՝ կուսակցությունների գործունեության համար սահմանելով միայն տարածքային սկզբունքը։ Առանձին օրենքներով եւ որոշումներով ապահովվեց մարդու՝ միջազգայնորեն ճանաչված իրավունքների եւ ազատությունների լիակատար գործողությունը։ Լեզվի մասին օրենքով ապահովվեց հայոց լեզվի գործառությունը որպես պետական լեզու՝ ինչպես կրթության, այնպես էլ գործավարության մեջ։ Անհատույց սեփականաշնորհվեց հողը եւ պետական բնակարանային ողջ ֆոնդը։ Մանր եւ միջին ձեռնարկություններից սկսվեց սպասարկման եւ արտադրական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհումը։ Ազատականացվեց շուկան, հաստատվեց մրցակցային սկզբունքը։ Սկսվեցին սպասարկման եւ արտադրական օբյեկտների սեփականաշնորհման, շուկայի ազատականացման ծանրագույն բարեփոխումները։ Հասարակական ու մանավանդ տնտեսական կյանքում իրականացված բարեփոխումների ընթացքի եւ արդյունքների մասին օբյեկտիվ գնահատականները պետք է փնտրել ոչ թե ժամանակի դեղին մամուլում, այլ բարձրակարգ մասնագիտական վերլուծություններում ու հետազոտություններում, միջազգային ֆինանսական կառույցների տված գնահատականներում։ Իսկ դրանցում տրված են միմիայն դրական, խրախուսական գնահատականներ։ Այլ բան է, որ 1998 թվականից հետո, Հայաստանում հաստատված բոլորովին այլ համակարգի պայմաններում, այս բարեփոխումներն ու դրանց բնականոն ընթացքը խեղվեցին ու խեղաթյուրվեցին։ 12. Յուրաքանչյուր ժողովրդի համար կարեւոր նշանակություն ունեն տարբեր առարկայական գործոններ՝ տարածքը, ժողովրդագրությունը (թվաքանակը), ռեսուրսները, աշխարհագրական դիրքը եւ այլն։ Բայց ոչ պակաս, երբեմն՝ հենց առաջնային նշանակություն է ձեռք բերում սուբյեկտիվ՝ ժողովրդի բարոյա-հոգեբանական գործոնը։ Հանգամանքների բերմամբ պատմության շատ տեւական մի շրջան հայ ժողովրդի մեջ ձեւավորվել էին բարդույթներ, որոնք նրա զարգացման ու առաջընթացի համար միայն կաշկանդիչ, խոչընդոտող դեր կարող էին խաղալ։ Դրանք, մի կողմից՝ առաջացել էին դարավոր անազատության մեջ գտնվելու վիճակից, մյուս կողմից՝ հենց այդ վիճակի ներգործությամբ ստեղծված պատմագրական, գրական, պատմագիտական գրականության ազդեցությամբ։ Այս ամենի անհերքելի ապացույցն է, ասենք՝ Փոքր Մհերին ժայռում փակելը, օտար լծից ազատվելու համար «Ֆռանկ թագավորին» սպասելը, «ռուսի ոտքը մեր աշխարհը մտնելու սհաթն օրհնելը», մեր առաջին հիմնի համար ընտրված՝ «Մեր հայրենիք, թշվառ, անտեր» խոսքերը, «մի խուլ Աստծու դատաստանի» սպասելը եւ այլն։ Մյուս կողմից, որպես այդ բարդույթների բնազդական-ինքնապաշտպանական հակազդեցություն, պատմության ինչ-ինչ դրվագների խիստ չափազանցմամբ կամ անհատների գերհերոսականացմամբ ի հայտ էր գալիս քաղաքական իմաստով նույնքան վտանգավոր՝ ազգային սնապարծությունը։ Լրջագույն քաղաքական խնդիրներ լուծելու համար ազգային հոգեբանությունից անհրաժեշտ էր բացառել թե՛ մեկը, թե՛ մյուսը։ Ղարաբաղյան կամ Հայկական ժողովրդավարական շարժման երկուսուկես տարիները`նման խնդիր լուծելու համար պատմականորեն չափազանց կարճ մի շրջան, էականորեն ջարդեցին հայ ժողովրդի մեջ ազգային հատկանիշի վերածված դարավոր բարդույթները, ազգային մտածողության իռացիոնալիզմը։ Յուրաքանչյուր հզոր հանրահավաք, փոքր ու մեծ յուրաքանչյուր նվաճում քայլ առ քայլ հայ մարդու մեջ նոր հոգեբանություն ու մտածողություն էր ներարկում, ազգային ինքնության ու մտածողության նոր որակներ։ Ինքնանվաստացման բարդույթների ու մտածողության իռացիոնալիզմի վերացման այս գործընթացը նույն ինտենսիվությամբ շարունակվեց նաեւ Շարժման հաղթանակից հետո, նրա ձեւավորած իշխանության տարիներին։ Այսօրվա հասարակության դեռ կեսից ավելին այն սերունդն է, որը շատ լավ է հիշում այն զգացողությունները, որ ունենում էր՝ լսելով «Շուշիի ազատագրման», «Լաչինի բացման», «Աղդամի գրավման», տասնյակ այլ հաղթանակների լուրերը։ Պատմության շատ-շատ հեռավոր էջերում վերջին անգամ հայկական բանակների համար օգտագործված «հաղթանակ», «ազատագրել» բառերը առաջացնում էին զգացումներ, որ չէին ունեցել նրա նախորդ տասնյակ սերունդներ։ Եւ նա պատրաստակամ գնում էր հնարավոր ամեն կարգի զոհողությունների՝ այդ հաղթանակների անմիջական կամ միջնորդավորված մասնակիցը լինելու, դրանցում ներդրում ունեցած լինելու հպարտության զգացում ապրելու համար։ Այսօրվա հասարակության դեռ կեսից ավելին կազմող սերունդն ամբողջությամբ ունեցավ այդ ներդրումը՝ անմռունչ ու գլուխը բարձր կրելով պատերազմի տարիների բոլոր դժվարությունները։ 1988-ից ի վեր, ընդամենը մի տասնամյակ՝ պատմականորեն չափազանց կարճ մի շրջան, հայ ժողովրդի մեջ դարերով ամրացած նվաստալի բարդույթներին փոխարինելու եկան ինքնավստահությունը, սեփական ուժերին ապավինելու ու վստահելու մտածողությունը, ազգային արժանապատվության բոլորովին այլ մի զգացում, արժեքային բոլորովին այլ մի համակարգ՝ ամենաբարձր աստիճանում դնելով Ազատությունը՝ ոչ թե որպես տեսական գաղափար, այլ արդեն ձեռքբերված գերագույն արժեք։ 13. Հայ իրականության մեջ առաջին անգամ ոչ թե դրսում կամ դրսի ազդեցությամբ, այլ Հայաստանում եւ լիակատար ինքնուրույն ստեղծվեց պատմության մեջ հետագիծ թողած քաղաքական մի ուժ՝ ի դեմս «Ղարաբաղյան շարժման Հայաստանի կոմիտեի» եւ նրա նախաձեռնած «Հայոց համազգային շարժման»։ Հայ իրականության մեջ առաջին անգամ ոչ թե արտասահմանում, այլ Հայաստանում կազմվեց ազգային ազատագրման տանող եւ անկախ պետականության ստեղծման՝ գործողության մեջ դրված քաղաքական մի ծրագիր՝ ի դեմս Հայոց համազգային շարժման ծրագրի։ Եւ հայ իրականության մեջ առաջին անգամ այդօրինակ քաղաքական մի ծրագիր իրականություն դարձավ իր բոլոր կետերով։ Յուրաքանչյուր քաղաքական ուժ կամ իշխանություն գնահատվում է իր գործունեության որոշակի շրջանում գրանցած քաղաքական արդյունքներով, աշխարհում այլ չափանիշ չկա։ Արդ, սակավագույն ռեսուրսների եւ ծանրագույն իրավիճակի պայմաններում, աննախադեպ համաժողովրդական համախմբմամբ ու քաղաքական հմտությունների գործադրմամբ, 1988-1998թթ. գրանցվեցին արդյունքներ, որոնց համարժեքը դժվար է գտնել հետխորհրդային որեւէ հանրապետությունում։ Դրա համարժեքը դժվար է գտնել Հայոց պատմության վերջին հազարամյակի պատմության որեւէ տասնամյակում։ Դրա համար պետք է ճանապարհորդել պատմության խորքերը։ Հայոց համազգային շարժումն իր դասական քաղաքական որակներով, կայացվածությամբ եւ գործելակերպով շեշտակի առանձնացավ Հայաստանի քաղաքական դաշտի մյուս բոլոր հին ու նոր միավորներից։ Տասնյակ օրինակներից հիշենք միայն ամենահայտնին. 1998 թ. փետրվարի 3-ին քաղաքական այս ուժի առաջնորդ, Հանրապետության նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը հրաժարական տվեց ոչ թե ընդդիմության ճնշմանը կամ ժողովրդի դժգոհությանը տեղի տալով։ Նա հրաժարական տվեց մաքուր քաղաքական հիմքի վրա՝ երբ Հայաստանի քաղաքական օրակարգի ամենակարեւոր՝ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման նրա ծրագիրը հավանության չարժանացավ առանցքային պաշտոններ զբաղեցնող մի քանի անհատների՝ Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարության եւ Հայաստանի ուժային կառույցների ղեկավար՝ նրա թիմակիցների կողմից։ Իշխանությունից այս կերպ, զուտ քաղաքական հիմքի վրա հեռանալը հատուկ է պետականության եւ քաղաքական կյանքի դարավոր ավանդույթներ ունեցող երկրներին։ Իշխող ուժի կայացածության ու դասական քաղաքական բնութագրի մասին է խոսում նաեւ այդ հրաժարականին հետեւած երկու փաստ։ Երկրի Նախագահի հետ հրաժարական տվեցին նրա քաղաքական թիմակից տասնյակ հանգուցային պաշտոնյաներ. Ազգային ժողովի նախագահ Բաբկեն Արարքցյանը, փոխնախագահներ Արա Սահակյանը եւ Կարապետ Ռուբինյանը, խորհրդարանական մշտական հանձնաժողովների նախագահներ Սամվել Գեւորգյանը, Վիգեն Խաչատրյանը եւ Տեր-Հուսիկ Լազարյանը, Արտաքին գործերի նախարար Ալեքսանդր Արզումանյանը, Տարածքային կառավարման նախարար Գալուստ Գամազյանը, Երեւանի քաղաքապետ Վանո Սիրադեղյանը, Կենտրոնական բանկի նախագահ Բագրատ Ասատրյանը, Արմավիրի մարզպետ Սեդրակ Հովհաննիսյանը, «Հայաստան» հիմնադրամի տնօրեն Մանուշակ Պետրոսյանը, Ֆրանսիայում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան Վահան Փափազյանը, Հանրապետության նախագահի խորհրդականներ Վահագն Խաչատրյանը, Նիկոլ Շահգալդյանը, Կարեն Շահինյանը, Նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Ավետիս Ավագյանը, մամլո քարտուղար Լեւոն Զուրաբյանը, կադրերի բաժնի վարիչ Ժոզեֆ Ավետիսյանը, Մշակույթի եւ երիտասարդության հարցերի փոխնախարար Արշակ Բանուչյանը,Ազգային ժողովի աշխատակազմի ղեկավար Աշոտ Անտինյանը, «Ռեսպուբլիկա Արմենիա» պաշտոնաթերթի խմբագիր Արմեն Խանբաբյանը, Երեւանի քաղաքապետարանի բարձրաստիճան աշխատակիցներ Սամսոն Ղազարյանը եւ Վարդան Հարությունյանը։ Ազգային ժողովում Հայոց համազգային շարժման գլխավորած 115 հոգանոց «Հանրապետություն» խմբակցությունից (վեց կուսակցությունների դաշինք, նաեւ անկուսակցականներ), դուրս եկավ եւ նոր կազմավորվող իշխանական խմբակցություն տեղափոխվեց մեծագույն մասը, եւ դուրս չեկավ Հայոց համազգային շարժման անդամ 45 պատգամավորներից եւ ոչ մեկը։ Համեմատության եզր կա՞ հայ իրականության մեջ եղած եւ առկա որեւէ այլ քաղաքական ուժի հետ։ Քանի՞ մարդ կհետեւեր Ռ. Քոչարյանին կամ Ս. Սարգսյանին նման դեպքում։ Բնական հարց կառաջանա. իսկ այդ ընթացքում (1988-1998թթ.) չե՞ն եղել սխալներ, չե՞ն եղել թերացումներ, բաց թողնված շանսեր,«ստվերոտ կողմեր», իշխանության որեւէ օղակում պաշտոնեական դիրքի չարաշահումներ եւ այլն։ Անշուշտ՝ եղել են, ինչից անհնար է, որ խուսափի հատկապես նորանկախ որեւէ երկրի իշխանություն ամենախառնակ ժամանակներում։ Ճիշտ այնպես, ինչպես ամեն մի շինարարությունից, այնպես էլ պետության կառուցումից գոյանում է երկու բան՝ կառույցը եւ շինարարական աղբը։ Կառույցը մնում է, օգտագործվում, հիշվում, գնահատվում, դառնում պատմական փաստ, աղբը հեռացվում է ու մոռացվում։ Ոչ թե հակառակը։


Elementor- ը WordPress- ի համար քաշել եւ թողնել էջի կառուցապատող լավագույն հավելյալներից մեկն է հենց հիմա. Այս plugin- ով դուք կարող եք ակնթարթորեն ստեղծել պիքսել կատարյալ, արագ բեռնման եւ արձագանքող կայքեր. Բայց իմանալը, թե այնտեղ ինչ թեմաներ ավելի լավ են աշխատում Elementor- ի հետ, կարող է բարդ լինել: Այսպիսով, ահա այն ցուցակների իմ ցուցակը, որոնք 100% -ով համատեղելի են այս էջի ստեղծողի հավելվածի հետ. Եթե դու ցանկանում եք ձեր WordPress կայքը առանձնանա, ձեզ հարկավոր է դիզայն, որն օգնում է առանձնանալ. Չնայած կարեւոր է ունենալ վեբ ձեւավորում, որը տարբերվում է ձեր խորշի այլ բլոգերի մեծամասնությունից, ձեզ հարկավոր է թեմա, որը կարող եք հարմարեցնել ինքնուրույն առանց որեւէ ծրագրավորման իմացության . Բայց, ցավոք, եթե լավ չեք html / css կոդավորման հարցում WordPress- ը սահմանափակ է դիզայնի հարմարեցման առումով. Սա այն դեպքում, երբ Elementor- ը գալիս է փրկարարի. Քանի որ սա ա էջի կառուցապատիչ հավելված որը փոխարինում է WordPress- ի հիմնական խմբագրիչը պարզ քաշելու եւ թողնելու ինտերֆեյսով, որը թույլ է տալիս ստեղծել գեղեցիկ ձեւավորված կայքեր. Ձեզ փրկելու համար Elementor թեմաներով անցնելու ձեր ժամանակի ժամերը վատնելու խնդիրը, ես ստեղծել եմ Elementor- ի լավագույն թեմաների լավագույն ցուցակների այս ցուցակը, որոնք իրականում աշխատում են Elementor- ի հետ:. 1 WordPress- ի 10 լավագույն թեմաները Elementor- ի համար 2020 թ 1.1 1. Ստեղծեք Elementor թեմաներ 1.2 2. WP Astra Elementor թեմաներ 1.3 3. OceanWP Elementor թեմաներ 1.4 4. Hestia Elementor թեման 1.5 5. Centaurus Elementor թեման 1.6 6. Arteon Elementor թեման 1.7 7. Qudos Elementor թեման 1.8 8. Selfer Elementor թեման 1.9 9. Ashe Free Elementor թեման Գինը: Անվճար. Համատեղելի է Elementor- ի հետ: Այո Լրացուցիչ տեղեկություններ / ներբեռնեք Live demo Ashe- ը շատերից մեկն է պաշտոնապես առաջարկվող թեմաները Elementor կայքի միջոցով. Այս թեման առաջարկում է ամբողջական աջակցություն Elementor- ին եւ plugin- ի կողմից առաջարկվող բոլոր հնարավորություններին: Այն առաջարկում է բլոգի պարզ ձեւավորում հիմնական գունային սխեմայով, որը կարող եք հարմարեցնել WordPress Theme Customizer- ի հետ. Դուք կարող եք հեշտությամբ հարմարեցնել այս թեմայի գույներն ու տպագրությունը մի քանի կտտոցով: Այս թեման հնարավորություն է տալիս ընտրել 800+ անվճար Google տառատեսակներ: Այն նաեւ առաջարկում է հարմարեցված առաջադեմ տարբերակներ ինչպես գրառումների, այնպես էլ էջերի համար. Այն աջակցում է տարբեր ձեւաչափերի տարբեր ձեւաչափերին եւ առաջարկում է կամընտիր կպչուն նավիգացիոն բար: Ashe- ն ամբողջովին աջակցում է WooCommerce- ին `այն դյուրին դարձնելով գեղեցիկ առցանց խանութ ստեղծելը. Օգուտները: Այս թեմայի անվճար տարբերակն առկա է, որն առաջարկում է ավելի քիչ հնարավորություններ, քան պրեմիում տարբերակը. Լրիվ աջակցություն Elementor- ին եւ plugin- ի կողմից առաջարկվող տարբեր տարբերակիչ առանձնահատկություններին. Թարգմանությունը պատրաստ է եւ RTL աջակցությունը մատչելի է. Ներկառուցված 14 ձեւանմուշ, որոնք կարող եք հարմարեցնել WordPress Theme Customizer- ի հետ. Թույլ է տալիս հարմարեցնել տպագրության ոճերը եւ ընտրել ավելի քան 800 անվճար Google Fonts. Ձեւավորման շատ տարբեր տարբերակներ. Ամբողջ աջակցություն WooCommerce- ին եւ ընտրելու ձեւանմուշները. Կպչուն նավիգացիա, որն անցնում է օգտագործողի հետ, որը կարող եք անջատել WordPress Theme Customizer- ից. Պաշտոնապես առաջարկվում է Elementor էջի ստեղծողի հավելումների կայքի միջոցով. Լրացուցիչ տեղեկություններ / ներբեռնեք Live demo 10. Զաքրա ազատ տարրական թեման 2 Ինչ է Elementor- ը 3 Ինչու՞ է պետք տարր 4 Ինչու ընտրել WordPress թեման, որը համատեղելի է Elementor- ի հետ? WordPress- ի 10 լավագույն թեմաները Elementor- ի համար 2020 թ 1. Ստեղծեք Elementor թեմաներ ԳինըԱզատ տարբերակ եւ պրեմիում տարբերակ ՝ ավելի շատ հնարավորություններով ՝ 49,95 դոլարով. Համատեղելի է Elementor- ի հետ: Այո Լրացուցիչ տեղեկություններ / ներբեռնեք Live demo GeneratePress- ը WordPress- ի համապարփակ թեման շրջանակն է, որը Ինտերնետում յուրաքանչյուր պրոֆեսիոնալ բլոգեր կա՛մ օգտագործում է, կա՛մ օգտագործում է նախկինում. Դա է թեթեւ թեման, որը կշռում է 30 կմ-ից ցածր. Դա պակաս է քան WordPress- ի թեմաներից շատերը: WordPress թեմաների մեծ մասը գալիս է շատ բորբոքված բովանդակությամբ, որը դանդաղեցնում է ձեր կայքը. Այս թեթեւ քաշային թեման առաջարկում է բոլոր այն հնարավորությունները, որոնք ձեզ հարկավոր է ստեղծել ցանկացած տեսակի կայք, որը ցանկանում եք: Դուք կարող եք օգտագործել հարմարեցման ընտրանքները `էջերը հնարավորինս հարմարեցնելու համար, ներառյալ տիպոգրաֆիան կամ գունային սխեման փոխելը. Եթե ցանկանում եք, որ ձեր կայքը արագ բեռնի եւ սահուն աշխատի, սա ձեզ համար թեման է: GeneratePress- ը տուփից համատեղելի է այնտեղի էջի ստեղծողի գրեթե բոլոր plugins- ի հետ: Այո, դա ներառում է Էլեմենտորը. Այս թեման օգտագործելու լավագույն մասը հենց դա է աշխատում է Elementor- ի հետ, ինչպես ցանկացած այլ էջ ստեղծողի հետ. Այսպիսով, եթե ապագայում որոշեք անցնել նոր էջի ստեղծողի հավելվածի, ապա կարող եք վստահ լինել, որ այս թեման կաշխատի դրա հետ. WordPress- ի ամենաարագ թեմաներից մեկը շուկայում: Այն կշռում է 30 կմ-ից պակաս: Թեմաների մեծ մասը գալիս է տասնյակ եւ տասնյակ առանձնահատկություններով, որոնք կարող են դանդաղեցնել ձեր կայքը: Սա թեթեւ քաշային թեման է, որն առաջարկում է միայն ձեզ անհրաժեշտ քանակի նվազագույն չափը. Աջակցություն WordPress էջի ստեղծողի բոլոր plugin- ներին, ներառյալ Elementor- ը: Այս թեման կաշխատի, նույնիսկ եթե ապագայում անցնեք այլ էջերի ստեղծող. Թույլ է տալիս հարմարեցնել դիզայնի գրեթե բոլոր ասպեկտները, ներառյալ տպագրությունը, գույները եւ այլն: Դուք կարող եք ամեն ինչ հարմարեցնել WordPress Theme Customizer- ի հետ:. Համատեղելի է WordPress- ի գրեթե բոլոր հավելումների հետ. Աջակցում է RTL- ին եւ հասանելի է 20 տարբեր լեզուներով. 2. WP Astra Elementor թեմաներ ԳինըԱզատ տարբերակ եւ ավելի շատ հնարավորություններով Pro տարբերակ ՝ 59 դոլարով. WP Astra- ի ստեղծողները դա գովազդում են որպես թեմա, որը պատրաստված է Elementor- ի համար: Այս թեման կատարյալ է Elementor- ի համար, քանի որ այն պատրաստված է Elementor plugin- ի օգտագործման համար. Այս թեման գալիս է մի քանի տասնյակ կայքի թեմաներով, որոնց միջոցով դուք կարող եք ներմուծել եւ փոփոխել Elementor- ը: Այս թեմայով ձեզ հարկավոր չէ զրոյից սկսել: Կարող եք ընտրել թեմա իրենց պրոֆեսիոնալ տեսք ունեցող հսկայական գրադարաններից եւ հարմարեցնել ձեզ դուր եկած բոլոր տարրերը. Դա գալիս է ընտրության դասավորության տասնյակ տարբերակների հետ: Կարող եք անջատել վերնագիրը, ցուցադրված պատկերը կամ կողային սլաքը ձեր ցանկացած էջում. WP Astra- ն է թեթեւ, փխրուն թեման, որը արագ բեռնում է եւ բարձր է գնահատվում վեբ կայքի արագության փորձարկման բոլոր գործիքները, ներառյալ GTMetrix- ը, Pingdom- ը եւ Google PageSpeed- ը. Այս թեման լիովին պատասխանատու է եւ սահուն է աշխատում էկրանին բոլոր չափերի սարքերով: Այն նաեւ գալիս է բջջային մենյուի համար անհատականացման տասնյակ տարբերակներ. Elementor- ի միջոցով կարող եք հարմարեցնել այս թեման `ձեր ուզած ձեւը տեսնելու համար. Պատրաստված է Elementor էջի ստեղծողի համար, այս թեման գործում է սահուն, եւ այս թեմայի յուրաքանչյուր նոր տարբերակ փորձարկվում է Elementor- ով. Գնում է ընտրության դասավորության տարբեր տարբերակներ. Առաջարկում է տասնյակ ցուցադրական կայքի ձեւանմուշներ, որոնք կարող եք օգտագործել եւ հարմարեցնել Elementor- ը. Ներկառուցված աջակցություն WooCommerce- ին: Կարող եք սկսել ձեր սեփական առցանց խանութը. Թեթեւ քաշի թեման, որը 50 կմ-ից փոքր չափի է: Հաշիվ բարձր է վեբ կայքի արագության բոլոր փորձարկման գործիքներում. 3. OceanWP Elementor թեմաներ ԳինըԱզատ տարբերակ եւ Պրեմիում տարբերակ ՝ ավելի մեծ ընդարձակմամբ ՝ 39 դոլարից. OceanWP աջակցում է էջի գրեթե բոլոր շինարարներին ներառյալ Elementor, Thrive Architect, Beaver Builder եւ այլն: Այս թեման լիովին պատասխանատու է եւ աշխատում է բոլոր շարժական սարքերի հետ: Այն գալիս է ներկառուցված աջակցությամբ WooCommerce- ի համար, այնպես որ անհրաժեշտ չէ տեղադրել տասնյակ plugins ՝ էլեկտրոնային առեւտրի կայք սկսելու համար:. Այս թեման գալիս է տասնյակ գեղեցիկ ցուցադրություններով, որոնք դուք կարող եք ներկրել պարզապես մեկ սեղմումով եւ սկսեք անհատականացնել Elementor- ը կամ էջի ցանկացած այլ շինարար: Այս թեմայով հեշտությամբ կարող եք հարմարեցնել ձեր կայքի ցանկացած էջ: Այն պատրաստ է թարգմանության եւ աջակցում է RTL լեզուներին. OceanWP- ը բազմակողմանի թեման է, որը դուք կարող եք հարմարեցնել ՝ ձեր ցանկացած ցանկի համար օգտագործելու համար: Դուք կարող եք ցանկացած ձեւավորել ցանկացած տեսողական տարր `ներառյալ տիպոգրաֆիան, գույները, տարածությունը եւ այլն. Աջակցում է ոչ միայն Elementor- ը, այլեւ բոլոր էջերի կառուցապատիչ պլյուսները, ներառյալ Thrive Architect- ը եւ Beaver Builder- ը. Բազմաբնույթ թեմա, որը կարող է օգտագործվել ցանկացած խորքում: Գալիս է տասնյակ հարմարեցված ցուցադրական ձեւանմուշների, որոնք կարող եք ներմուծել եւ խմբագրել ՝ ձեր սեփականը դարձնելու համար. Մտածելով արագությամբ ՝ այս թեման բարձր է գնահատվում արագության փորձարկման բոլոր գործիքներում. WooCommerce- ին առաջարկում է լիակատար աջակցություն. WordPress.org թեմաների պահոցում ունի ավելի քան 1500 ակնարկ. Պատասխանատու թեման, որը լավ տեսք ունի բոլոր սարքերում. 4. Hestia Elementor թեման ԳինըԱզատ տարբերակ եւ Pro տարբերակ ՝ 98 դոլարով. ThemeIsle- ի Հեստիան ա թեման, որը պատրաստված է Elementor- ի համար. Կարող եք վստահ լինել, որ այս թեմայի բոլոր նոր տարբերակները սահուն կաշխատեն Elementor- ի հետ: Այն գալիս է տասնյակ էջերի ձեւանմուշների միջոցով ՝ ներառյալ Mobile App- ի գործարկման էջերի օրինակները, էջերի եւ գնագոյացման էջերը: Այս թեմայով դուք կարող եք ձեւավորել ցանկացած տեսակի կայք, որը ցանկանում եք. Ի տարբերություն թեմաների մեծամասնության, Hestia- ն առաջարկում է ամբողջ լայնության կտավ, որը, այնուամենայնիվ, կարող եք խմբագրել `ձեր ուզած ձեւավորման ձեւը ստեղծելու համար: Ոչ միայն դա, դուք ընտրում եք, թե ինչ տարրեր եք ցանկանում ցուցադրել / թաքցնել առանձին էջերում: Յուրաքանչյուր անհատական էջում կարող եք շրջանցել գլոբալ էջի կարգավորումները. Այս թեման լիովին համատեղելի է WooCommerce- ի հետ եւ առաջարկում է պատրաստի ձեւանմուշներ, որոնք կարող եք ներմուծել ընդամենը մեկ կտտոցով: Կարող եք ընտրել ձեր բլոգի մատուցման եւ բլոգի առանձին հաղորդագրությունների համար մատչելի դասավորությունների շատ տարբեր ոճեր: Կարող եք որոշել կողպեքը թաքցնել բլոգի գրառումներում, որտեղ ուզում եք շեղել ընթերցանության միջավայրը. Պատրաստի ձեւանմուշների մեծ գրադարան ընտրելու համար, ներառյալ WooCommerce- ի պատրաստված ձեւանմուշները: Դուք կարող եք հարմարեցնել այս ձեւանմուշները `ձեր դիզայնի պահանջներին համապատասխան. Բազմաթիվ դասավորության ընտրանքներ ՝ ձեր բոլոր էջերի եւ բլոգային հաղորդագրությունների համար ընտրելու համար: Հեշտությամբ շրջանցեք գլոբալ կարգավորումները անհատական էջերում. Սահուն է աշխատում Elementor- ի հետ, քանի որ այս թեման պատրաստված է plugin- ի համար. Այս թեման օպտիմիզացված է արագության բեռնման համար եւ աշխատում է բոլոր պահոցային հավելվածներով, ինչպիսիք են W3 Total Cache- ը. Անհատականացրեք դիզայնի բոլոր տարրերը ՝ տառատեսակներից մինչեւ կոճակի գույներ. Թարգմանություն պատրաստ եւ աջակցում է RTL լեզուներին. 5. Centaurus Elementor թեման Գինը: 59 $. Centaurus- ը WordPress- ի համար բազմակողմանի թեման է, որն առաջարկում է մաքուր, նվազագույն ձեւավորում: Չնայած դիզայնը նվազագույն է, այն կօգնի ձեզ առանձնանալ: Այս թեման տասնյակ ձեւանմուշներ է ընտրելու, որից կարող եք օգտագործել ցանկացած տեսակի կայք ստեղծելու համար, ներառյալ էլեկտրոնային առեւտրի կայքը կամ ստեղծագործական պորտֆոլիոն:. Դուք կարող եք հարմարեցնել այս թեմայի ձեւավորման բոլոր ասպեկտները `օգտագործելով WordPress Theme Customizer: Այս թեման ավարտվում է 500 տարբերակման ընտրանքներ որ դուք կարող եք կսմթել, առանց շոշափելու մեկ տողի կոդ: Այս թեման լավ է խաղում Elementor- ի եւ այլ էջերի ստեղծողների հետ. Այն առաջարկում է ամբողջական աջակցություն բոլոր այն հատկանիշներին, որոնք Elementor- ն է ստիպված է առաջարկել. Centaurus- ը գալիս է պրեմիում հեղափոխական սլայդերի միջոցով, որը շուկայի լավագույն սահիկ հավելվածներից մեկն է: Այն առաջարկում է նաեւ WooCommerce- ի աջակցման արկղից, այնպես որ կարող եք հեշտությամբ ստեղծել առցանց խանութ եւ հարմարեցնել այն, որքան ցանկանում եք:. Այս թեմայի լավագույն մասը նրա նվազագույն, մաքուր ձեւավորումն է: Ի տարբերություն թեմաների մեծ մասի, որոնք սաղմված են հազար տարրերով, այս թեման առանձնանում է իր նվազագույն ընդարձակ ձեւավորմամբ. Ձեր էջերի եւ գրառումների ընտրության շատ տարբեր տարբերակներ. Տասնյակ տարբեր ձեւանմուշներ, որոնք կօգնեն ձեզ ստեղծել կատարյալ կայք: Դուք կարող եք օգտագործել ձեւանմուշները ՝ էլեկտրոնային առեւտրի կայք, պորտֆոլիոն կամ անձնական բլոգ ստեղծելու համար. Նվազագույն դիզայնը մաքուր եւ ընդարձակ է, որպեսզի օգնի ձեզ առանձնանալ. Լիարժեք աջակցություն Elementor- ի բոլոր հատկությունների համար. Ավելի քան 500 տարբեր ընտրանքների տարբերակ, կարող եք կսմթել դիզայնը փոխելու համար `ձեր ոճին կամ ապրանքանիշին համապատասխան. Ներկառուցված աջակցությունը WooCommerce- ին թույլ է տալիս սկսել էլեկտրոնային առեւտրի կայք ընդամենը մի քանի կտտոցով. 6. Arteon Elementor թեման Arteon- ն իրեն գովազդում է որպես Ultimate WordPress թեման: Դա գալիս է բազմաթիվ տարբեր էջերի ձեւանմուշներով ՝ կախված ձեր բիզնեսից: Անկախ նրանից, թե դուք գործում եք միլիոնավոր դոլարների առցանց կոշիկի խանութ կամ պարզ դիզայներական բիզնես, այս թեման հիանալի ձեւանմուշ է ձեզ համար. Այս թեման գալիս է մասնագիտորեն մշակված գեղեցիկ ձեւանմուշներով, որոնք կարող եք օգտագործել ՝ առանձնահատուկ կայքեր ստեղծելու համար: Այն առաջարկում է նվազագույն ձեւավորում, որը կատարյալ է պորտֆելի կայք ստեղծելու համար: Դուք պետք է ընտրեք մի քանի պորտֆոլիոյի թեմաներ, որոնք հեշտությամբ կարող եք հարմարեցնել ձեր կարիքներին համապատասխան. Այս թեման առաջարկում է նաեւ գեղեցիկ ձեւանմուշներ առցանց խանութ ստեղծելու համար: Այն գալիս է WooCommerce- ի լիակատար աջակցությամբ `օգնելու ձեզ ստեղծել հարթ առեւտրի խանութների խանութ. Arteon- ը համատեղելի է Elementor- ի հետ եւ թույլ է տալիս ստեղծել ցանկացած տեսակի էջ, որը ցանկանում եք. Դուք կարող եք օգտագործել Elementor- ը ՝ վայրէջքի էջեր ստեղծելու կամ էջի հիմնական մասին: Դուք նաեւ ստանում եք անհատականացման հարյուրավոր ընտրանքներ, որոնք թույլ են տալիս ընտելացնել ամեն ինչ ՝ տպագրությունից մինչեւ կոճակների գույներ, մինչեւ դասավորության լայնությունը. Լրիվ արձագանքող թեմա, որն աշխատում է բոլոր տեսակի սարքերի հետ, անկախ էկրանի չափից. Գնում է WooCommerce- ի աջակցությամբ եւ առցանց խանութների համար առաջարկում է տասնյակ գեղեցիկ ձեւավորված ձեւանմուշներ. Ավելի քան 500 ընտրանքային տարբերակ ՝ կսմթել թեմայի դիզայնը: Դուք կարող եք ընտրել ձեր Google- ի տառատեսակներից ավելի քան 600 անվճար տառատեսակներ. Գալիս է պրեմիում Revolution Slider WordPress plugin- ով. 7. Qudos Elementor թեման Qudos- ը WordPress- ի բազմակողմանի թեման է, որն առաջարկում է գեղեցիկ մեկ էջանոց դասավորություն. Այն գալիս է բազմաթիվ տարբեր տեսակի դասավորությունների, ներառյալ 3 բլոգերի դասավորությունը եւ պորտֆելի 8 դասավորությունը: Այս թեման լավագույնն է ձեր կամ ձեր ընկերության համար պորտֆելի կայք ստեղծելու համար: Այն գալիս է շատ տարբեր գեղեցիկ բովանդակության էջի ձեւանմուշներով, ներառյալ About Page- ը, Առաքելության էջը եւ Կոնտակտային Էջը. Կուդոսը գալիս է լիակատար աջակցություն Elementor- ին թույլ տալու համար նախագծել ձեր էջերը պարզ քաշելու եւ թողնելու ինտերֆեյսով: Elementor- ի միջոցով դուք կարող եք ստեղծել ցանկացած տեսակի դիզայն, որը ցանկանում եք ընտրել հարյուրավոր տարբեր տարրերով. Այն առաջարկում է դասավորության շատ տարբերակներ էլեկտրոնային առեւտրի խանութ ստեղծելու համար եւ ներկառուցված աջակցություն է առաջարկում WooCommerce- ին: Այս թեմայով առցանց խանութ ստեղծելու համար ձեզ հարկավոր չէ որեւէ լրացուցիչ plugin. Հիանալի է պորտֆելի կայք կամ գործակալության կայք կամ ապրանքի կայք ստեղծելու համար. Առաջարկում է մաքուր, նվազագույն մեկ էջանոց դասավորություն գլխավոր էջի համար: Դիզայնը եզակի է եւ կօգնի ձեզ առանձնանալ. Պորտֆոլիոյի կայքի ընտրության համար 8 տարբեր պորտֆելի դասավորություններ. Լրիվ աջակցություն WooCommerce- ին ընտրելու մի շարք առցանց խանութների ձեւանմուշներ. Աջակցեք Elementor- ի կողմից առաջարկվող բոլոր հատկություններին. 8. Selfer Elementor թեման Selfer- ը անձնական կայքի ստեղծման կատարյալ թեման է: Անկախ նրանից, թե ցանկանում եք ստեղծել անձնական բլոգ կամ ստեղծագործական պորտֆելի կայք ՝ ձեր աշխատանքի համար, այս թեման ունի բոլոր անհրաժեշտ հատկությունները. Դրա պրոֆեսիոնալ ձեւավորումն օգնում է ձեզ առանձնանալ եւ տարբեր ձեւավորման տարբեր տարբերակներ ունի: Դուք ստանում եք բազմանշանակ տարբեր տարբերակների ընտրանքներ, որպեսզի գլխավոր էջը ընտրվի եւ հարմարեցվի: Այս թեմայի էջերը հարմարեցնելու համար կարող եք օգտագործել Elementor էջի կառուցիչը կամ WordPress Theme Customizer- ը. Այս թեման համատեղելի է Elementor- ի հետ եւ ունի ավելի քան 18 տարբեր վիդջեթներ Elementor- ի համար: Այն առաջարկում է բջջային առաջին դիզայն, որը գործում եւ հիանալի տեսք ունի էկրանի բոլոր չափսերի վրա: Այս թեման նախատեսված է արագության համար եւ, որպես այդպիսին, բարձր է բոլոր արագության փորձարկման գործիքների վրա. Մաքուր, նվազագույն պորտֆոլիոյի թեման, որն առաջարկում է հարյուրավոր տարբեր հարմարեցման տարբերակներ. Պորտֆոլիոյի գեղեցիկ բաժնի դիզայն `ձեր ստեղծագործական աշխատանքը ցուցադրելու համար. Elementor- ի ամբողջական աջակցությունը թույլ է տալիս ընտելացնել եւ ստեղծել ցանկացած տեսակի էջ, որը ցանկանում եք. GDPR պատրաստված թեմա. Պատասխանատու, բջջային առաջին ձեւավորում, որը հիանալի տեսք ունի բոլոր սարքերում. Հեշտությամբ ավելացնել կամ հեռացնել իրերը ձեր պորտֆելից ընդամենը մի քանի կտտոցով. 9. Ashe Free Elementor թեման Ashe- ը շատերից մեկն է պաշտոնապես առաջարկվող թեմաները Elementor կայքի միջոցով. Այս թեման առաջարկում է ամբողջական աջակցություն Elementor- ին եւ plugin- ի կողմից առաջարկվող բոլոր հնարավորություններին: Այն առաջարկում է բլոգի պարզ ձեւավորում հիմնական գունային սխեմայով, որը կարող եք հարմարեցնել WordPress Theme Customizer- ի հետ. Դուք կարող եք հեշտությամբ հարմարեցնել այս թեմայի գույներն ու տպագրությունը մի քանի կտտոցով: Այս թեման հնարավորություն է տալիս ընտրել 800+ անվճար Google տառատեսակներ: Այն նաեւ առաջարկում է հարմարեցված առաջադեմ տարբերակներ ինչպես գրառումների, այնպես էլ էջերի համար. Այն աջակցում է տարբեր ձեւաչափերի տարբեր ձեւաչափերին եւ առաջարկում է կամընտիր կպչուն նավիգացիոն բար: Ashe- ն ամբողջովին աջակցում է WooCommerce- ին `այն դյուրին դարձնելով գեղեցիկ առցանց խանութ ստեղծելը. Այս թեմայի անվճար տարբերակն առկա է, որն առաջարկում է ավելի քիչ հնարավորություններ, քան պրեմիում տարբերակը. Լրիվ աջակցություն Elementor- ին եւ plugin- ի կողմից առաջարկվող տարբեր տարբերակիչ առանձնահատկություններին. Թարգմանությունը պատրաստ է եւ RTL աջակցությունը մատչելի է. Ներկառուցված 14 ձեւանմուշ, որոնք կարող եք հարմարեցնել WordPress Theme Customizer- ի հետ. Թույլ է տալիս հարմարեցնել տպագրության ոճերը եւ ընտրել ավելի քան 800 անվճար Google Fonts. Ձեւավորման շատ տարբեր տարբերակներ. Ամբողջ աջակցություն WooCommerce- ին եւ ընտրելու ձեւանմուշները. Կպչուն նավիգացիա, որն անցնում է օգտագործողի հետ, որը կարող եք անջատել WordPress Theme Customizer- ից. Պաշտոնապես առաջարկվում է Elementor էջի ստեղծողի հավելումների կայքի միջոցով. 10. Զաքրա ազատ տարրական թեման Zakra- ն ThemeGrill- ի առաջարկած բազմակողմանի թեման է: Այն գալիս է ավելի քան 10 տարբեր ձեւանմուշների համար, որոնք պետք է ընտրեն ձեր վեբ կայքը: Այն առաջարկում է լիարժեք աջակցություն ինչպես Elementor- ի, այնպես էլ Gutenberg- ի էջի ստեղծողներին. Կարող եք անցնել երկուսի միջեւ `ձեր հաղորդագրությունների եւ էջերի ձեւավորումը հարմարեցնելու համար: Այս թեման համահունչ է GDPR- ին, քանի որ այն չի պահպանում օգտվողի որեւէ տվյալ. Zakra- ն առաջարկում է տարբերակման տարբեր տարբերակներ, որոնք կարող եք կսմթել ՝ օգտագործելով WordPress Theme Customizer: Դուք կարող եք ամեն ինչ հարմարեցնել գունային սխեմայից եւ վերնագրի ոճերից: Կարող եք նաեւ հարմարեցնել տպագրության ոճերը `տառատեսակի չափը, գծի բարձրությունը եւ այլ ընտրանքներ. Ընտրելու համար ավելի քան 7 տարբեր վիդջեթ տարածքներ: Դուք պետք է ընտրեք տարբեր ձեւավորման տարբեր տարբերակներ `ներառյալ ամբողջ լայնությունը, աջակողմնորոշիչը եւ կողային գոտին. Դուք կարող եք հարմարեցնել այս թեմայի ձեւավորման գրեթե բոլոր ասպեկտները. Գալիս է ամբողջ Elementor էջի ստեղծողի աջակցությունը եւ պաշտոնապես առաջարկվում է հավելվածի կայքում. Առաջարկում է տարբեր ձեւավորման տարբեր տարբերակներ `ներառյալ լրիվ լայնությունը եւ կողային գծերի դասավորությունը: Այն առաջարկում է նաեւ 7 վիդջեթ տարածք, որտեղ կարող եք տեղադրել ֆայլեր. Թարգմանությունը պատրաստ է եւ օժանդակում է RTL լեզուներին. Դուք կարող եք հեշտությամբ հարմարեցնել տպագրությունն ու գունային սխեմաները, օգտագործելով WordPress Theme Customizer. GDPR- ը բավարարում է, քանի որ ինքնին թեման չի պահպանում օգտվողի օգտագործողի որեւէ տվյալ. Ինչ է Elementor- ը Elementor- ը Ինտերնետում WordPress- ի ամենաշատ օգտագործված 10-րդ հավելումն է: Այն օգտագործվում է ընդամենը 1 միլիոն կայքերի տակ; դա հավանաբար ներառում է ձեր մրցակիցները. Դա պարզ, բայց հզոր էջերի ստեղծող մի հավելված է, որն օգնում է ոչ միայն հարմարեցնել ձեր կայքի էջերը, այլեւ ձեւավորել դրանք, որքան ուզում եք. Elementor- ի միջոցով դուք կարող եք ստեղծել ցանկացած տեսակի էջի ձեւավորում, որը ցանկանում եք. Դուք դա անում եք ՝ քաշելով եւ թողնելու միջերեսը. Էջը ձեւավորելու համար դուք պետք է պարզապես քաշեք տարրերը եւ դրանք էջում գցեք. Անկախ նրանից, թե ցանկանում եք ձեւավորել գեղեցիկ About page կամ առաջատար կապի էջ `ավելի շատ բաժանորդներ ստանալու համար, Elementor- ն առաջարկում է ձեզ անհրաժեշտ բոլոր գործիքները. Ի տարբերություն շուկայում էջի այլ շինարարների մեծամասնության, Elementor- ն առաջարկում է ձեր կայքի էջերը կառավարելու համար բոլորը մեկ պլատֆորմ. Կոնտակտային էջ կամ վայրէջք էջ ստեղծելու համար ձեզ հարկավոր չէ առանձին plugin: Դուք կարող եք ամեն ինչ անել Elementor- ի հետ. Elementor- ի մասին ամենալավ բանը, որ դուր է գալիս չի պահանջում որեւէ ծրագրավորման նոու-հաու. Կարող եք ինքնուրույն գեղեցիկ էջեր կառուցել ՝ առանց կոդերի մեկ տող գրելու. Եվ եթե դուք գիտեք, թե ինչպես գրել կոդը, կարող եք օգտագործել ձեր գիտելիքները հնարավորինս առաջատար էջեր ստեղծելու համար. Ինչու՞ է պետք տարր Եթե նոր եք սկսում, շատ դժվար է հենակետ ձեռք բերել: Համացանցում բոլոր շուկաներն ու նիշերը օրեցօր ավելի ու ավելի հագեցած են դառնում. Բոլորը հրապարակում են նույն հին խորհուրդներն ու խորհուրդները: Եթե ցանկանում եք, որ ձեր բլոգը առանձնանա, ձեզ հարկավոր է դիզայն, որն ավելի լավ է, քան ձեր տեղը. Անհրաժեշտ չէ լինել մրցանակակիր դիզայներ ՝ պրոֆեսիոնալ ձեւավորող դիզայն ստեղծելու համար: Դուք պարզապես անհրաժեշտ եք ճիշտ գործիքներ. Դա է Ձեր երազների WordPress էջը ստեղծող էջը. Այն օգնում է ստեղծել ձեր կայքում բոլոր տեսակի էջերը: Անկախ նրանից, թե դուք պարզապես ցանկանում եք ստեղծել կոնտակտային էջ, կամ ուզում եք ստեղծել առաջադեմ վաճառքի էջ, Elementor- ը ձեզ լուսաբանել է. Elementor- ի միջոցով գեղեցիկ էջի ստեղծումը բառացիորեն նույնքան հեշտ է, որքան տարրերը քաշելը եւ դրանք էջը շպրտելը: Լավագույն մասը `դուք կարող եք ստեղծել պրոֆեսիոնալ տեսք ունեցող էջեր` առանց կոդերի մեկ տող գրելու. Ինչու ընտրել WordPress թեման, որը համատեղելի է Elementor- ի հետ? Elementor- ը աշխատում է WordPress- ի բոլոր թեմաներով. ..եթե ուզում եք, որ Elementor- ը սահուն աշխատի, ձեզ հարկավոր է մի թեմա, որը համատեղելի է Elementor- ի հետ. Ի վերջո, դուք չեք ցանկանում, որ ձեր վաճառքի էջը դադարի աշխատել մեկնարկի օրը, ճիշտ է? Այնտեղ թեմաների մեծ մասը գովազդում է, որ դրանք համատեղելի են Elementor- ի հետ. Բայց ճշմարտությունն այն է, որ նրանց մեծ մասը այդպես չէ: Թեմաների հեղինակներից շատերը պարզապես Elementor- ի հետ մի քանի վայրկյան փորձարկում են իրենց թեմաները եւ թեմաները նշում են որպես «Elementor Compatible» Բայց սա չէր կարող հեռու լինել ճշմարտությունից. Թեմաների մեծ մասը «Էլեմենտորի» տուփից դուրս չի մնում. Այս ցուցակի բոլոր թեմաները առաջարկում են «Elementor» – ի աջակցման տուփը. Անկախ նրանից, թե դուք ցանկանում եք կայք ստեղծել տեղական սուրճի խանութի կամ պորտֆոլիոյի կայքի համար `ձեր ստեղծագործական աշխատանքի համար, այս թեմայում կգտնեք ճիշտ թեման. Եթե դուք փնտրում եք պրոֆեսիոնալ հետաքրքրող թեմա `պորտֆոլիո կայք սկսելու համար, ես խորհուրդ եմ տալիս գնալ դրանցով Ինքնակիր կամ Quodos- ը. Երկուսն էլ առաջարկում են գեղեցիկ դասավորություն `պորտֆոլիո, որն առանձնանում է, եւ երկուսն էլ առաջարկում են պատասխանատու ձեւավորում, որը կաշխատի բոլոր սարքերի վրա. Եթե ցանկանում եք ապրանքը վաճառել առցանց, գնացեք դրանցից որեւէ մեկը GeneratePress- ը կամ OceanWP. Երկուսն էլ առաջարկում են տարբեր ձեւավորման տարբեր տարբերակներ եւ ընտրության էջի ձեւանմուշներ: Դուք նաեւ ստանում եք հարյուրավոր տարբեր ընտրանքային տարբերակներ, որոնք կարող եք օգտագործել `դիզայնը հարմարեցնելու համար, առանց շոշափելու կոդերի մեկ տող. Ինչ կայք էլ որ ուզում եք կառուցել, Elementor WordPress- ի բոլոր այս թեմաները կաշխատեն ձեզ համար: Նրանց բոլորն առաջարկում են հարյուրավոր ձեւանմուշներ, որոնք կարող եք հեշտությամբ հարմարեցնել ձեր կարիքներին համապատասխան.


Ուշադիր եղեք իշխանական քարոզչական նոր նարրատիվին. Էլիբեգովա - 4News.am Ուշադիր եղեք իշխանական քարոզչական նոր նարրատիվին. Էլիբեգովա Ուշադիր եղեք իշխանական քարոզչական նոր նարրատիվին՝ դե նացիստներն էլ էին հրեաներին ցեղասպանել, հիմա լավ են իրար հետ, մենք ինչի Թուրքիայի հետ լավ չլինենք՞: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Անժելա Էլիբեգովան «Ու քանի որ դա տարածողները բութ են եւ տգետ, իրենք վստահաբար չգիտեն, որ Գերմանիայի եւ Իսրայելի հարաբերությունները հնարավոր են դարձել միայն այն դեպքում, երբ Գերմանիան իր մեղավորությունը ճանաչել է, պատասխանատվությունը ստանձնել է, իրավական եւ ֆինանսական բոլոր հետեւանքները կրել է եւ շարունակում է կրել մինչ օրս։ Թուրքիան դա, իհարկե, չի արել։ Հետեւաբար նման համեմատությունը ոչ միայն անընդունելի է եւ անբարոյական, այլ նաեւ շատ վտանգավոր է հանրային կարծիքի վրա ազդելու տեսանկյունից։ Զգոն եղեք»,- գրել է Էլիբեգովան։ ← Պետք է օգտվել պետությունը վերջնական կործանումից փրկելու այս պատմական հնարավորությունից.Էդգար Ղազարյան Մենք միայնակ այն ժամանակ դուրս եկանք փողոց,երբ դեռ որեւէ քաղաքական ուժ փողոցում չկար.Վահան Բաբայան →


«Եթէ չկանգնեցնեք Թուրքիային Սիրիայում, կը կրկնւի 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը». Օսման Բայդեմիր - «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ You are here:Գլխաւոր էջ»Լուրեր»Քաղաքական»Միջազգային»«Եթէ չկանգնեցնեք Թուրքիային Սիրիայում, կը կրկնւի 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը». Օսման Բայդեմիր «alikonline.ir» - Թուրքիայի քրդական «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցութեան նախկին պատգամաւոր, Դիարբեքիրի նախկին քաղաքապետ Օսման Բայդեմիրը խիստ է արձագանքել Սիրիա ներխուժելու Թուրքիայի քայլերին։ Գրում է News.am-ը՝ թուրքական Sabah-ին յղումով: Օսման Բայդեմիրը յայտարարել է, որ եթէ չկանգնեցնեն Թուրքիային Սիրիայում, ապա պատմութիւնը կը կրկնւի եւ 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը կը կրկնւի քրդերի հետ։ Օսման Բայդեմիրի այս խօսքերի հետ կապւած արդէն նրա դէմ Թուրքիայում հայց է ներկայացւել։ Նշենք, որ Օսման Բայդեմիրը նախկինում այցելել է Հայաստան եւ ծաղիկներ դրել Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիրում:


Երեւանում նշել են հունվարին Ստամբուլում սպանված լրագրող Հրանտ Դինքի 53-ամյակը ԵՐԵՎԱՆ, 8 հոկտեմբերի./Նովոստի-Արմենիա/. Երեւանում երկուշաբթի նշեցին Ստամբուլի հայկական «Ակոս» թերթի գլխավոր խմբագիր Հրանտ Դինքի 53-ամյակը, որն այս տարվա հունվարին զոհ գնաց ահաբեկչի գնդակին։ Այս կապակցությամբ Երեւանի պետական համալսարանում (ԵՊՀ) զոհված լրագրողի այրու՝ Ռաքել Դինքի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ 25-րոպեանոց «Հավերժ թռիչք. Հրանտ Դինք» վավերագրական ֆիլմի առաջին ցուցադրումը։ Ինչպես լրագրողներին հայտնեց սցենարի հեղինակ եւ ֆիլմի ռեժիսոր Հրանտ Հակոբյանը, ֆիլմը պատմում է Հրանտ Դինքի մարդկային որակների մասին։ «Ֆիլմը ստեղծվել է հոգու մղումով։ Ֆիլմի համար նյութեր հավաքելու համար ես եղա Ստամբուլում, հանդիպեցի նրա հարազատներին, ընկերներին, գրծընկերներին»,-ասաց նա։ Դինքի 53-ամյակի կապակցությամբ ԵՊՀ-ում բացվեց նաեւ «Պատում հայկական լեռների մասին» լուսանկարչական ցուցահանդեսը։ Լուսանկարների հեղինակ, ԵՊՀ հայագիտության կենտրոնի գիտաշխատող Քեթի Ղոնթախչյանի խոսքերով, ցուցահանդեսում ներկայացված են Արեւմտյան Հայաստանի երկու շրջանների՝ Ղարսի եւ Վասպուրականի (այժմ գտնվում են ներկայիս Թուրքիայի տարածքում) 102 լուսանկարներ։ «Լուսանկարները նվիրված են Հրանտ Դինքին, քանի որ նա մեծ հայրենասեր էր եւ մեծատառով մարդ»,-ասաց նա։ Հրանտ Դինքը ծնվել է 1954թ.-ին թուրքական Մալաթիա մարզում։ Նա յոթ տարեկան էր, երբ ծնողները տեղափոխվել են Ստամբուլ։ Միջնակարգ կրթությունը նա ստացել է Ստամբուլի հայկական դպրոցում, ապա ավարտել է Ստամբուլի համալսարանը՝ ստանալով կենդանաբանի, ապա եւ փիլիսոփայի մասնագիտություն։ 1996թ.-ից Դինքը ղեկավարել է հայերեն եւ թուրքերեն լույս տեսնող «Ակոս» թերթը։ Դինքը Թուրքիայում հայտնի է դարձել նրանով, որ գրել է սուր, այդ թվում՝ Օսմանյան Կայսրությունում տեղի ունեցած Հայոց Մեծ Եղեռնին (որին զոհ գնաց ավելի քան 1,5 մլն. հայ) վերաբերող թեմաներով։ Դինքի մասնագիտական գործունեությունը դժգոհություն էր առաջացնում՝ նախեւառաջ թուրք ազգայնականների մոտ. նա բազմիցս ենթարկվել է դատական հետապնդման։ 2005թ.-ին նրան Թուրքիայի ՔՕ 301-րդ հոդվածով («թուրք ազգությանը հասցված վիրավորանք») դատապարտեցին վեց ամսվա ազատազրկման, բայց հետո մեղադրանքը նրա վրայից վերցվեց։ «Ակոսի» գլխավոր խմբագիրը սպանվեց հունվարի 19-ին Ստամբուլում՝ իր թերթի խմբագրության մոտ։ Մեկ օր անց ձերբակալվեց նրա վրա կրակած Սամաստը, որը խոստովանեց մեղքը՝ խոստովանագրում գրելով, որ հանցանքը գործել է Դինքի՝ հայերի ցեղասպանությանը նվիրված հոդվածների ազդեցության տակ։ Մեղադրյալի աթոռին 19 կասկածյալներ են։ Պետական մեղադրող կողմը պահանջում է Դինքի սպանության կազմակերպիչներին եւ կատարողին դատապարտել ցմահ բանտարկության, իսկ այն անձանց, որոնք առնչվել են գործին՝ 18-24 տարվա ազատազրկման։ Իր պահանջները մեղադրող կողմը հիմնավորում է թուրքական ՔՕ «ահաբեկչական կազմակերպության գործունեությանը մասնակցության», «սպանության», «հրազենի ապօրինի պահպանման», «պայթուցիկ նյութերի արտադրության, պահպանման եւ կիրառության», «ֆիզիկական հաշվեհարդարի սպառնալիք» հոդվածներով։ Քրեական գործերով Ստամբուլի դատարանի որոշմամբ, Դինքի սպանության գործով դատը տեղափոխվել է մյուս տարվա փետրվար։ Հերթական դատական նիստը տեղի կունենա փետրվարի 11-ին։—0--


Անկարան ու ԻՊ-ը հայտնվում են միեւնույն ճամբարում - ankakh.com Պարզ է, որ մինչ այս հայտարարությունը, Վաշինգտոնը շարունակում էր օժանդակել քրդերին, հաճախ ոչ բացահայտ, երբ հարկ լիներ եւ Անկարային ուղերձ փոխանցելու հարց լիներ` ուղղակի. համենայնդեպս քրդական գործոնը եղել եւ շարունակում է լինել խաղաթղթային շահարկման ազդակ տարածաշրջանում իրավիճակ ստեղծելու կամ որոշակի փոփոխություն բերելու գործընթացներին։ Առայժմ ուղղակի հայտարարվում է, որ քրդերը կարեւորագույն ազդակն են ԻՊ-ի դեմ պատերազմին. ուրեմն քրդերին զինելը անհրաժեշտ գործողություն է, որի նպատակն էլ ԻՊ-ի չեզոքացումն է։ Սակայն քրդերի զինումը ուղղված չէ միայն ԻՊ-ին. ահա այստեղ ԻՊ-ն ու Անկարան նույն ճակատի վրա են դիտարկվում եւ տեղադրվում։ Նման դիրքորոշման մեկնաբանությունն այն է, որ Անկարան դիտվում է իբրեւ ԻՊ-ին սատարող, նրան աջակցող, ֆինանսավորող եւ իր տարածքների վրա տեղակայման միջավայր տրամադրող եւ իր սահմաններից անարգել եռուզեռ ապահովող պետական միավոր։ Անկարայի սկսած խաղը շրջվում է. Անկարան, որ ահաբեկչություն հասկացության հավասարազոր բաղադրիչ էր նկատում թե ԻՊ-ի զինյալ խմբերն ու թե քրդական զինյալ ուժերը, այս հայտարարությամբ եւ դիրքորոշման խորքում ի՜նքն է հայտնվում ԻՊ-ի հետ հավասարազոր թիրախի դիրքերում։ Սա նաեւ հակասական պատկերներ է ուրվագծում միջազգային ընտանիքի հետ լարվածության մեղմացման գոտիների եւ Անկարայի առաջադրած ու հանկերգած անվտանգության գոտիների միջեւ։ Չմոռանանք, որ մարդասիրական, ապա անվտանգության գոտիների ստեղծման առաջադրանքը քրդական վտանգի կանխարգելման միտող զինվորաքաղաքական ծրագիր էր առաջ մղված Անկարայի կողմից։ Հիմա ստացվում է այն, որ Վաշինգտոնը լարվածության մեղմացման գոտի ձեվավորելու սկզբունքի շուրջ համաձայնելով զինում է քրդերին։ Էրդողանի արձագանքը չէր ուշացել. նա ասել էր, որ Միջին Արեւելքում առանց Թուրքիայի հետ խորհրդակցելու ոչ ոք չի կարող քայլեր ձեռնարկել, աւելի՛ն` Անկարային շրջանցողները պետք է թանկ գին վճարեն իրենց քայլերի համար։ Ակնարկը պարզորեն ուղղվում է Վաշինգտոնին։ Անկարան թանկ գին վճարել տվեց Եվրոպային՝ փախստականների հարցով ստեղծելով համաեվրոպական մարդասիրական եւ ֆինանսական ճգնաժամային իրավիճակներ. հիմա սպառնում է նաեւ Վաշինգտոնին։ Հարեւանների հետ պրոբլեմները առանց զրոյացնելու, հիմա էրդողանական Թուրքիան պրոբլեմներ է ստեղծում հեռու հարեւանների հետ։ Սարերի հետեւում չէ Էրդողանի այցը Վաշինգտոն։ Էրդողանից առաջ իր ամերիկացի պաշտոնակցի հետ տեսակցեց Մոսկվայի դիւանագիտության ղեկավարը եւ հայտարարեց, որ ընդհանուր հայտարարների են հասել Սիրիայի տագնապի լուծման պատկերացումներում։ Առայժմ պարզ չէ, որ Անկարայի հետ մերձեցած Մոսկվան ի՞նչ դեր կունենա քրդական գործոնի նկատմամբ Վաշինգտոնի ձեռնակելիք քայլերի ուղղությամբ։ Սա արդեն հզոր ազդակ կհաղորդի տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակի փոփոխության գործընթացում նոր շրջափուլ ստեղծելու առումով, եթե իհարկե այս հարթության վրա նոր հակասություններ երեւան։ Տեգեր: քրդական գործոն, Շահան Գանտահարյան, Թայիփ Էրդողան, ԻՊ, Անկարա, էսսե


ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանն այսօր՝ հունվարի 17-ին, ԱԺ-ում լրագրողների հետ զրույցում պարզաբանեց, թե ինչու էր համաձայնել իշխանության ներկայացուցիչների հետ գործուղման մեկնել ԱՄՆ։ «ԱՄՆ նախատեսված այցի չեղարկման վերաբերյալ ամեն ինչ ասված է տարածած հայտարարության մեջ, այս պահին ու առհասարակ ասելու բան չկա»,-ասաց նա: Իշխանության հետ ճանապարհ գնալու վերաբերյալ հարցին ի պատասխան Վանեցյանն արձագանքեց. «Ես իշխանության հետ ճանապարհ չեմ գնում: Ես ԱԺ պատգամավոր եմ, որն ունի լիազորություններ, պարտականություններ ու պատասխանատվություն իր ընտրողի առջեւ։ Կարծում եմ, ընդդիմության ընտրողների ձայնը պետք է լսելի դարձնել միջազգային հարթակներում»։ Նա նշեց, որ պաշտպանում է ընդդիմադիր գործընկերներ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավորների որոշումը՝ բոյկոտելու միջազգային կառույցներում աշխատելը, մինչեւ սահմանափակումները չվերացվեն որոշ պատգամավորների նկատամամբ։ Նա նկատեց, որ մարդիկ այսօր հարց են տալիս, թե ինչու նախկինում միջազգային կառույցներն ակտիվորեն արձագանքում էին Հայաստանում կատարվող գործընթացներին, խնդիրներին, իսկ այսօր՝ ոչ. «Ընդդիմությունը պետք է բարձրաձայնի խնդիրների մասին։ Մենք չպետք է չհրաժարվենք միջազգային հարթակներում մեր պարտականություններն ու լիազորությունները կատարելուց»,-ասաց Վանեցյանը։ «Իշխանության ներկայացուցիչները երբ լինում են միայնակ, ներկայացնում են միայն իրենց տեսակետը, այսինքն՝ այլ տեսակետ մեր երկրից միջազգային կառույցներում չի ներկայացվում։ Դա իրենց ազատ գործելու իրավունք է տալիս։ Հետո զարմանում ենք, թե ինչու միջազգային կառույցներից չունենք արձագանքներ Հայաստանում տիրող իրավիճակի մասին, ինչու ընդդիմության կողմից Հայաստանի ներսում բարձրացվող հարցերի մասին տեղեկացված չեն մեր միջազգային գործընկերները։ Ես իշխանության հետ ճանապարհ չեմ գնում, ես ԱԺ պատգամավոր եմ, ով ունի լիազորություններ, պարտականություններ եւ պարտականություն՝ իր ընտրողի առջեւ։ Կարծում եմ, որ ընդդիմության ընտրողների ձայնը պետք է լսելի դարձնել միջազգային ատյաններում», - ասաց «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավարը: Ավելի վաղ NEWS.am-ը հայտնել էր, որ ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար, «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանը չեղարկել էր իր աշխատանքային այցն ԱՄՆ՝ ՀՀ Ազգային ժողովի պատվիրակության կազմում:


ՉԱԼՈՆ ԻՄ ՇՈՒՆՆ ԷՐ | Ժամանակ ՉԱԼՈՆ ԻՄ ՇՈՒՆՆ ԷՐ -Չալիկս, եկուր քիչ մը խաղանք,- իրենց համեստ առանձնատան դուռը բանալով ըսաւ փոքրիկ Արփին։ Գարնանային լուսապայծառ ու արեւոտ օր մըն էր։ Ծառերը կը ծաղկէին իրենց ճիւղերուն վրայ կրելով հազարաւոր երփներանգ՝ կարմիր, վարդագոյն, ճերմակ, կապոյտ գոյնի անուշաբոյր ծաղիկներ։ Այդ ծաղիկները քանի մը շաբաթ վերջ պիտի թափէին ու անոնց փոխարինելու պիտի գային պտուղներու բողբոջները։ Ժրաջան մեղուներն ալ կ՚աճապարէին ժամ առաջ օգտուելու, հաւաքելու ծաղկած պէս-պէս ծառերու ծաղիկներու նեկտարը։ Ամէնուր լսելի էր մեղուներու բզզոցը։ Տեղ-տեղ ալ մարդուս ականջին կը հասնէր թռչուններու առինքնող դայլայլը... Սեւ-ճերմակ փոքրիկ, ցածրահասակ շունիկը, զոր Արփին տեսնելուն պէս շատ սիրած էր զայն ու կնքած էր Չալօ անունով, դուռին դիմաց, արեւուն շողերուն տակ երկննալով կը մրափէր՝ վայելելով գարնանային արեւը։ Դրան ձայնը լսելուն պէս, մրափած շունը կիսաքուն վիճակի մէջ տնկեց ականջները ու սեթեւեթանքով սկսաւ շարժել ճերմակ փարթամ պոչիկը։ Արփին կքելով նստաւ Չալոյին քովը ու անոր գլուխը շոյելով, ինչպէս կ՚ընէր սովորաբար, ժամանակները փոխելով արտասանեց Գուրգէն Մահարիէն իր սիրելի բանաստեղծական տողերը. Չալոն իմ շո՛ւնն է, չալ-չալ աչքո՛ւն է, Չալոն չքնաղ է, պայծա՛ռ Չալօ. Ընկնում է ոտիս, աչքը փակում է... Կարծես Չալոն կը հասկնար այս տողերուն իմաստը։ Անմիջապէս սեւուկ աչուկները բացաւ ու գոհունակութեամբ լեզուն կախած նայեցաւ իր փոքրիկ տիրուհիին։ Այնուհետեւ առոյգ շարժեց պոչիկը, լիզեց Արփիին ձեռքերը, երեսը։ Երկուստեք զիրար փաթթուեցան, խաղացին, թաւալուեցան գետինը, աղուոր մը զուարճացան... Առհասարակ Չալոն շատ կը սիրէր խաղալ Արփիին հետ։ Շունիկի տրամադրութիւնը բարձր էր, ան կը հաջէր, կը ցատկռտէր. վայրկեանի մը ընթացքին վազքով քանի մը պտոյտ կ՚ընէր Արփիին շուրջ։ Սլացիկ պոչը ցցած, կը քսուէր Արփիի ոտքերուն, ուրախութեան ձայներ կ՚արձակէր։ -Սեւուլիկս, այժմ ես կը կերակրեմ քեզ, որմէ ետք մենք միասին կ՚երթանք պտոյտի, րսաւ Արփին ու տունէն կտոր մը չոր հաց բերաւ շունիկին։ Վերջինս հոտուըտաց հացը, պահ մը ուզեց հրաժարիլ, սակայն անօթութենէն դրդուած կերաւ։ -Ներողամիտ գտնուէ իմ բարի շունիկ։ Տունը ուրիշ ուտելիք չկար։ Ստիպուած կրկին քեզի ցամաք հաց բերի։ Գոնէ մասամբ կը յագենաս։ Գիտեմ, տաք ճաշիկ մը կ՚ուզէիր, աւա՜ղ,- խորը յառաջ քաշելով, տխրութեամբ ըսաւ Արփին։- Գիտես, վստահ եմ, կու գայ այնպիսի օր, երբ մայրիկս թոյլ կու տայ, որպէսզի դուն մեզի հետ բնակիս մեր տանը։ Այլեւս ստիպուած չես ըլլար ձմրան ցուրտին, սառնամանիքին դրան դիմաց դողալու։ Բաց աստի, երբ մեծնամ, սկսիմ դրամ վաստակել, կը խոստանամ ամէն օր քեզ կերակրել տեսակ-տեսակ ճաշերով։ Ամէն օր քեզի համար կ՚առնեմ միս, կաթ, պանիր եւ այլն,- երանութեան գիրկը ինկած շարունակեց Արփին։ Արփիի սէրը կենդանիներու հանդէպ անսահման էր։ Իսկ Չալոն ան կը սիրէր ամենէն շատ։ Նոյնիսկ իր ընտանիքի անդամներէն ալ շատ։ Օր մը, քանի մը ժամով Չալոն անհետացաւ։ Արփին բոլոր թաղամասը ոտքի հանեց։ Անդադար աղեկտուր կու լար եւ ամէնուր կը փնտռէր իր սիրելի շունիկը։ Նոյնիսկ ստիպեց իր մայրիկին դիմել ոստիկանութեան։ Երբ երեկոյեան Չալոն ինքնակամ յայտնուեցաւ, ընտանիքը վերագտաւ իր անդորրը։ Հաւաքուած դրացիները ցրուեցան իրենց տուները։ Չալոն Արփիի միակ հաւատարիմ ընկերն էր, որ միշտ իր կողքին էր։ Ան իր բոլոր գաղտնիքները, տրտունջքը, սպասումներն ու երազները կը պատմէր մի միայն Չալոյին։ Փոքրիկ աղջնակը դպրոցէն վերջ երբեմն Չալոն քաղաք զբօսնելու կը տանէր։ Շունիկը կը քայլէր պչրուհիի մը նման, հարցանշանի նմանող փոչիկը շարժելով աջ ու ձախ։ Իսկ ամառնային արձակուրդներուն անոնք միասին կ՚երթային գետ լողալու... Կրկին ամառ էր. յուլիս ամիս։ Արփին գնաց արտերկիր ապրող մօրաքրոջը այցելութեան։ Իրականութեան մէջ ինքնակամ չմեկնեցաւ, այլ մօր յորդորով։ Առանց Չալոյի ոչ մէկ տեղ երթալ ուզեց։ Սակայն տնեցիները վստահեցուցին, թէ աչքի լոյսի պէս պիտի նային Չալոյին։ Արփին վստահեցաւ մօր խոստումին։ Երբ այգաբացին Չալոյէն հրաժեշտ առաւ ու նստաւ ինքնաշարժ, տեսկըըըւցեալ երգահանի եղբօր՝ ամերիկահայ յայտնի երաժիշտ Արթօ Թունչպոյաճեանի մասնակցութիւնը։ երաժշտութեան գլուխ գործոցներ։ քէ ներս սակ մը տխրութիւն պատեց անոր փխրուն հոգիին մէջ։ Կարծես Չալոն ալ վշտացած էր։ Շունը մինչեւ իր տեսադաշտէն ինքնաշարժի անհետանալը տխուր հայեացքով ճամբեց իր տիրուհին։ Արփին ամիս մը մնաց մօրաքրոջ ամարանոցը։ Հիանալի ժամանակ անցուց։ Սակայն Չալոն միշտ մտքին մէջն էր։ Ամէն անգամ երբ կը մօտենար հեռաձայնի ընկալուչին, իր մօրմէ նախապէս կը հետաքրքրուէր Չալոյով, այնուհետեւ կ՚անցնէր բուն խօսակցութեան։ Իսկ վերջաւորութեան անպայման կ՚աւելցնէր. «Մայրիկ, Չալոյիրփին ներքուստ շատ ուրախացաւ։ Առաջին իսկ հանդիպած խանութէն Չալոյին քանի մը տեսակ հացահատիկ գնեց։ Սրտատրոփ կը սպասէր Չալոյի հետ հանդիպման... Ահաւասիկ ինքնաշարժը մօտեցաւ իրենց առանձնատան դարպասներուն։ Արփին ուրախութեամբ իջաւ ինքնաշարժէն ու վազեց դէպի տուն։ Զինքը դիմաւորող չկար։ «Թերեւս Չալոն դրացիներու շուներուն մօտ գնաց», ինքնիրեն խորհեցաւ Արփին։ Տնեցիները ուրախութեամբ դուրս ելան Արփին դիմաւորելու։ Աղջնակի միտքը Չալոն էր, ուստի. -Բարեւ ձեզ, իսկ ո՞ւր է Չալոն։ Ինչո՞ւ զիս չի դիմաւորեր։ Խորհրդաւոր լռութիւն մը տիրեց։ Ոչ մէկը համարձակեցաւ պատասխանելու։ -Ինչպէ՞ս ես աղջիկս,- ես լաւ եմ, իսկ Չալոն ո՞ւր է, ինչո՞ւ չէք պատասխաներ։ -Չալոն, Չալոն քանի մը օրով գիւղ՝ մեր ազգականի տուն ղրկեցինք,- շփոթահար պատասխանեց Արփիի մեծ եղբայրը։ -Շունիկս շատ կարօտցայ, այլեւս չեմ կրնար համբերել։ Զիս անոր քով տարէք։ -Արփի, եկուր նստէ, քիչ մը զրուցենք,- զգուշութեամբ ըսաւ մայրը։ -Ոչ, նստիլ չեմ ուզեր, դուք բան մը կը թաքցնէք։ Անմիջապէս պատասխանեցէք, թէ ո՞ւր է իմ Չալոն,- տամուկ աչքերով ու բարկացած պահանջեց Արփին։ -Չալոն այլեւս չկայ։ Դուն չես կրնար զայն տեսնել։ Չալոն սատկեցաւ,- ափսոսանքով, հազիւ լսելի ձայնով ըսաւ Արփիին եղբայրը։ -Ի՞նչ,- հարցուց Արփին եւ ուշագնաց եղաւ... Արփին բնաւ չկրցաւ համակերպիլ իր շունիկի կորուստին հետ։ Ան տարիներ շարունակ սգաց Չալոյին մահը։ Շունիկը յաճախ Արփիին երազին մէջ այցի կու գար ու կը թուէր. Օրերի հեռուում նրա հաջոցը Չալոն չքնաղ էր, պայծա՜ռ Չալօ... (Գուրգէն Մահարի)։ Հինգշաբթի, Դեկտեմբեր 19, 2019


«Փաշինյանը խառնվում է իրեն ոչ ենթակա կառույցների գործերին՝ զրկելով նրանց ինքնուրույնությունից» Նորություններ » «Փաշինյանը խառնվում է իրեն ոչ ենթակա կառույցների գործերին՝ զրկելով նրանց ինքնուրույնությունից» 11.06.2019 | 01:08 Սոցիոլոգ ԱՀԱՐՈՆ ԱԴԻԲԵԿՅԱՆԸ վերջին շաբաթվա ընթացքում Հայաստանում արձանագրված հրաժարականները բացատրում է նոր իշխանությունների կադրային քաղաքականության իսպառ բացակայությամբ։ «Աչքաչափով մարդ են նշանակում այս կամ այն պաշտոնի, եթե, ըստ իրենց, այդ պաշտոնյան իրեն արդարացնում է, մնում է, եթե ոչ, հեռանում է։ Դա կոչվում է փորձի եւ սխալների տեսություն, որն առնետներն են կիրառում, ոչ թե գիտակից մարդիկ։ Գոյություն ունի համակարգ, որի միջոցով որոշվում է՝ տվյալ մարդը այս կամ այն պաշտոնում ունա՞կ է աշխատելու, թե՞ ոչ։ Ընդ որում, այդ մարդը պետք է աշխատի ոչ թե հանուն երկրի, այլ պետք է աշխատի ոչ իր առողջության հաշվին։ Երկու վարչապետի խորհրդական եմ եղել կադրերի նշանակման գծով, երբ թեկնածու է եղել, ես գնահատել եմ՝ նա ունա՞կ է իր առջեւ դրված խնդիրները կատարելու իր կարողությունների շնորհիվ, թե՞ դա պետք է անի իր առողջության հաշվին։ Սա է պատճառը, որ մեզ մոտ պաշտոնաթողությունները կլինեն բավականին հաճախ»,- ասում է սոցիոլոգը։ Նա նաեւ նկատում է, որ վարչապետը խառնվում է իրեն ոչ ենթակա կառույցների գործերին՝ զրկելով նրանց ինքնուրույնությունից ու ամբողջ պատասխանատվությունը վերցնելով իր վրա. «Ժողովրդավարական երկրներում վարչապետը չի կարող հրահանգել նախարարին ինչ-որ բան կատարել։ Ընդհանուր քաղաքականություն կա, եւ նախարարն այդ սկզբունքներով է ընթանում։ Եթե փորձում է շեղվել, ապա ստիպում են հրաժարական տալ։ Հայաստանում այդպես չէ, վարչապետը փորձում է բոլոր լծակները պահել իր ձեռքում, ինչը ժողովրդավարական համակարգին բնորոշ երեւույթ չէ»։ Ինչ վերաբերում է իշխանությունների կողմից սեւերի դեմ տարվող պայքարին, պարոն Ադիբեկյանը նշում է, որ պայքար իրականում գոյություն չունի. «Սեւերը լռակյաց են, նստած են իրենց տեղերում։ Լավագույն դեպքում գուցե ֆեյսբուքով կամ համացանցային այլ տիրույթներում մի քիչ աղմուկ բարձրացնեն։ Փողոցներում փորձում են սեւերին ի հայտ բերել, որպեսզի սպիտակների դերակատարությունը երեւա։ Ոնց որ թե այդ մարտավարությունն էլ է տապալվում։ Այնպես որ, բոլորը սպասողական վիճակում են, որպեսզի տեսնեն՝ այս նոր իշխանությունների խոստումների կարեւոր, արմատական մասը կիրականացվի՞, թե՞ ոչ։ Եթե չիրականացնեն, տեղի կունենա հերթական իշխանափոխությունը»։ Իսկ իշխանափոխության համար հիմք կա՞, գոյություն ունի՞ այլընտրանքային ուժ։ Այս հարցադրմանը Ահարոն Ադիբեկյանը պատասխանում է. «Երբ ես խոսում եմ առաջատար կուսակցությունների գործիչների հետ, նրանք ասում են, թե դեռ պահպանում են իրենց ընտրազանգվածը, աշխատում են տեղերում, ժամանակը կգա, եւ իրենք ոտքի կկանգնեն։ Նույնը ասում են ՀՅԴ-ն, ՀՀԿ-ն։ «Բարգավաճ Հայաստանը» բավականին ամուր կանգնած է, եւ Աբովյանի քաղաքապետի ընտրությունը դա ցույց տվեց։ Այնպես որ՝ պետք է մի փոքր սպասենք»։ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների մասին խոսելով՝ սոցիոլոգը նշում է, որ դրանք բազմաշերտ են, միանշանակ գնահատական տալ անհնար է։ «Հայաստանում մի քանի հարյուր ռուսական ընկերություն է աշխատում։ Մենք Ռուսաստանին ապահովում ենք սննդամթերքով, խմիչքով։ Տեղի ունեցող գործողությունները կապ չունեն բարձր քաղաքականության հետ, դրանք տնտեսական մակարդակի փոխհարաբերություններ են։ Խնդիրը դրանց աճն է, զարգացումը։ Այ, այստեղ կարծես Ռուսաստանը վստահություն չունի, թե Հայաստանը լիարժեքորեն իր ռազմավարական գործընկերն է։ Եվ նույնիսկ այն մեկնաբանները, որոնք հայամետ են եղել, հիմա հակահայկական դիրքերից են խոսում, անվանում են մեզ դավաճան, անշնորհակալ եւ այլն։ Այս տրամադրությունները Ռուսաստանում տարածված են, եւ Ադրբեջանը դրանից բավականին օգտվում է»,- նկատում է սոցիոլոգը։


Շակրոն եւ Իտալյանեցը իրենց մեղավոր չեն համարել — Criminal.am Շակրոն եւ Իտալյանեցը իրենց մեղավոր չեն համարել 28/10/2017- 10:39 . ՕՐԵՆՔՈՎ ԳՈՂԵՐ. Բացի այդ Զախարի Կալաշովը անհեթեթ է համարել գողական (օբշագի) կառավարման մասով իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Մոսկվայի Նիկուլինսկի շրջանային դատարանում ընթանում է Զախարի Կալաշովի ավելի հայտնի որպես «օրենքով գող» Շակրո Մոլոդոյ եւ նրա հանցախմբի դատավարությունը: Ինչպես հայտնում են ռուսական ԶԼՄ-ները՝ թե Շակրոն եւ թե քրեական հեղինակություն Անդրեյ Կոչույկովը (Իտալյանեց) չեն ընդունել իրենց առաջադրված մեղադրանքները: Հիշեցնենք, որ նրանք մեղադրվում են դրամաշորթության՝ զուգորդված բռնության կիրառմամբ. (Ռուսաստանի Քրեական օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի 3-րդ մասով): «ELEMENTS» ռեստորանի սեփականատեր Ժաննա Կիմից 8,000,000 ռուբլի շորթելու մեղադրանքով: «Ես հասկանում եմ ինձ առաջադրված մեղադրանքները եւ չեմ ընդունում դրանք».- ասել է Շակրոն դատական նիստի ժամանակ. հայտնում է «Մոսկվա» լրատվական գործակալությունը: Անդրեյ Կոչույկովն իր հերթին հայտարարաել է. «Հասկանում եմ ինձ առաջադրված մեղադրանքը եւ չեմ ընդունում, դա նման է նրան, որ ես փոխեմ իմ սեռական կողմնորոշումը»: Թե ինչպես կզարգանան դատական իրադարձությունները կանրադարնանք մեր հաջորդ հրապարակումներում:


Թուրքիայում առեւանգված իրանցի գործարարին հայտնաբերելուց հետո խարդախություն է բացահայտվել 15:18 Հունիսի 20-ին Արմավիրում կարկուտը վնասել է հողատարածությունների 30-100 տոկոսը. Նախարարն է այցելել 15:16 «Ռեալին» հետաքրքրում է Կոլումբիայի հավաքականի կիսապաշտպանը 15:12 Չինաստանում HBO-ն արգելափակվել է Սի Ցզինպինինի հասցեին արված կատակից հետո 15:11 Հայկական մշակութային ժառանգությունը՝ Վաշինգթոնում. «Սմիթսոնյան ֆոլքլայֆ փառատոն 2018» 15:05 ՓՄՁ-ների հարկային վճարումները նվազել են ընդհանուր հարկային եկամուտներում՝ կազմելով 16,7 տոկոս. վերլուծություն 15:04 Աշնանն հակածխախոտային օրենքի նախագծի լրամշակված տարբերակը կուղարկվի խորհրդարան – Արսեն Թորոսյան 15:02 ՆԱՏՕ–ի նախկին գլխավոր քարտուղարին թույլ չեն տվել ԱՄՆ տարածք մուտք գործել 14:57 Վարկավորման բացառիկ պայմաններ Արդշինբանկի Մեղու քարտերով 14:56 Աննա Դովլաթյանի եւ նրա սիրելիի ջերմ գրկախառնությունը՝ Գյումրիից 14:54 «Եվրանեսթ» խորհրդարանական վեհաժողովում բուռն քննարկում տեղի ունեցել. մանրամասնում է Աշոտյանը 14:51 Մշակույթի նախարարությունը համալրում է պատմության եւ մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակները 14:49 ԵԽԽՎ–ն այս տարվա հինգերորդ նախագահին է ընտրել 14:49 Քաղաքացիները փակել են Երեւանի քաղաքապետարանի մուտքը եւ պահանջում են Տարոն Մարգարյանի հրաժարականը (Ֆոտո) 10:32 Մասիսի քաղաքապետին նոր մեղադրանք է առաջադրվել 10:29 Սիսիան-Գորիս ճանապարհին «Մերսեդեսը» բախվել է շինտեխնիկային. կան վիրավորներ 10:18 Հունաստանում 5.3 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել 10:15 ATP. Նադալն այս տարի երրորդ անգամ շրջանցեց Ֆեդերերին եւ դարձյալ առաջինն է Թուրքիայի Քոնիա քաղաքում ոստիկանները հայտնաբերել են 5 օր առաջ առեւանգված իրանցի գործարար Քազեմ Մորադիիին։ Թուրքական Milliyet–ի փոխանցմամբ՝ մայիսի 12–ին Քազեմ Մորադին Թուրքիա է այցելել, սակայն մեկ օր անց անհետացել։ Այնուհետ որոշ անձիք զանգահարել են Իրանում գտնվող Մորադիի կնոջն ու 150 մլն ռիալ փրկագին պահանջել։ Կինն էլ շտապ մեկնել է Թուրքիա ու հայտնել ոստիկանություն։ Իրանցի գործարարին ազատելուց հետո ոստիկանները պարզել են, որ Քազեմ Մորադին զբաղվում է կեղծ անձնագրեր պատրաստելով, իսկ իրեն առեւանգողներն էլ իրեն կեղծ անձնագրի պատվեր տվողներն են եղել։ Նրանք իմանալով, որ Մորադին հարուստ է, որոշել էին առեւանգել ու փրկագին պահանջել։ Ոստիկանությունը հայտնաբերել է նաեւ մեծ քանակությամբ կեղծ անձնագրեր, որոնք Մորադին Թուրքիայում պետք է իրացներ։ Իտալիան փախստականների հարցով արտակարգ նիստին իր սեփական ծրագիրն է առաջարկել Այդ մարդիկ իրենց ամենամարտունակ ագահությամբ կրակել են հայ զինվորի թիկունքին. «Ելք»-ի պատգամավոր Վարողին երեսպաշտության մեջ են մեղադրել ուղիղ եթերում արտասվելու համար Չարենցավանում «Հոնդա» մակնիշի մեքենան այրվել է Երկրում ամենաթողության մթնոլորտ է եղել. Դավիթ Սանասարյան


Մերժվեց Միքայել Մինասյանին կալանավորելու վերաբերյալ արդեն 2-րդ միջնորդությունը. Ամրամ Մակինյան «Նշված միջնորդության մասին դեռեւս առիթ կունենանք խոսել։ Կարող եմ ասել միայն, որ այն ավելի ապօրինի եւ անհիմն էր, քան նախորդ միջնորդությունը։ Սպասվու՞մ են, արդյոք, Միքայել Մինասյանին կալանավորելու վերաբերյալ նոր միջնորդություններ։ Համոզված եմ, որ այո։ Արդյո՞ք դրանք կլինեն ավելի ապօրինի եւ անհիմն, քան նախորդ միջնորդությունները։ Նույնպես կասկած չունեմ։ Արդյո՞ք քննչական մարմինների հետ համատեղ Միքայել Մինասյանի վերաբերյալ տեսանյութեր պատրաստող հանրային հեռուստաընկերությունը եւ «Ազատություն» ռադիոկայանը երկրորդ անգամ անընդմեջ չեն լուսաբանի Միքայել Մինասյանին կալանավորելու վերաբերյալ միջնորդության մերժումն անհիմն եւ ապօրինի լինելու հիմքով։ Պատասխանը ցավալիորեն ակնհայտ է», - գրել է Մակինյանը։ Սուպեռ մաման ամոթ ունենար սեռը կփոխեր. Նարեկ Սամսոնյանը՝ Հայկ Մարությանին 14.08.2020/07:32 «Իզգոյ նախագահ», «ընտրակեղծարար»... ինչ կարծիք ուներ Նիկոլ Փաշինյանը Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի մասին նախկինում (Ռետրո մամուլ) 14.08.2020/07:23 Բելառուսում օգոստոսի 9-13-ը քաղաքացիների անօրինական գործողությունների արդյունքում վիրավորվել է 103 իրավապահ, որոնցից 28-ը հոսպիտալացվել են 14.08.2020/07:29 ԿԳՄՍ փոխնախարարը խախտել է պարետատան կանոնները. Tert.am 14.08.2020/07:41 Պարետը դեռ որոշում չի կայացրել ավտոմեքենաներում դիմակ դնելու պահանջը վերացնելու մասին, չնայած հայտարարեցին այդ մասին. Ռուբեն Մելիքյան 14.08.2020/07:29 Սեւրի պայմանագրի 100-ամյակի առթիվ 10 կուսակցությունների հայտարարությունը 14.08.2020/07:29 (VIDEO) Տրանսվեստիտների մասնակցությամբ հերթական բազմամարդ ծննդյան արարողությունն` արտակարգ դրության պայմաններում. Լուրեր.com 14.08.2020/07:10 Ամատունի Վիրաբյանի մասով Գլխավոր դատախազություն հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացվել. «Ժողովուրդ» 14.08.2020/07:39 Ինչ է սպասվում Տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտոր Դիանա Գալոյանին. վարույթն ավարտվել է. «Ժողովուրդ» 14.08.2020/07:39 Արսեն Թորոսյանը հաջորդ զոհին է թիրախավորել. «Հրապարակ» 14.08.2020/07:39 (LIVE) Ընթանում է Կառավարության հերթական նիստը 14.08.2020/07:39 (VIDEO) Բռնցքամարտի աշխարհի չեմպիոն Իսրայել Հակոբկոխյանը հացադուլ է հայտարարել 14.08.2020/07:39 Հեղափոխական Մգեր Արմենիան բելառուս ժողովրդին կոչ է անում չկրկնել նենգ, անպատասխանատու, շառլատան եւ ստախոսներին երկրի կառավարումը հանձնելու հայ ժողովրդի սխալը 14.08.2020/07:04 ԱԱԾ նախկին տնօրեն Էդուարդ Մարտիրոսյանը նշանակվել է ՀԱԷԿ տնօրենի պաշտոնում 14.08.2020/07:39 Բելառուսի ընդդիմությունը հայտարարել է նոր միավորման ստեղծման մասին. ТАСС 14.08.2020/07:53 Վարչապետի մամուլի խոսնակը հրաժարվում է Նիկոլ Փաշինյանի այցերի վերաբերյալ տեղեկատվություն տրամադրել. «Փաստինֆո» 14.08.2020/07:42 Բելառուսում 17 քրեական գործ է հարուցվել, մեկ օրվա ընթացքում ձերբակալվել է ավելի քան 1000 մարդ. ТАСС 14.08.2020/07:54 Երեք կուսակցությունների հաղորդման հիման վրա քրեական գործի հարուցումը մերժելու որոշման դեմ բողոքը քննարկվում է դատախազությունում. «Փաստինֆո» 14.08.2020/07:16 (LIVE) Ընթանում է ՀՀ Ազգային ժողովի հատուկ նիստը 14.08.2020/07:43 (PHOTO) Խ. Աբովյանի արձանի հարակից այգում ծառեր են հատվել. Արսեն Բաբայան 14.08.2020/07:43 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 7 14.08.2020/07:40 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 2 14.08.2020/07:40 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 1 14.08.2020/07:40 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի վիրավորանքներ եւ հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 4 14.08.2020/07:41 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 3 14.08.2020/07:41 Նարեկ Սամսոնյանը հրապարակել է 101 իրական փաստ «Նոր Հայաստանի» մասին, որոնք երբեք չեք լսի Նիկոլ Փաշինյանից 14.08.2020/07:45 Մանրամասներ Ռուբեն Հայրապետյանի որդու դեմ նախապատրաստվող քրեական գործից 14.08.2020/07:48 «Անտարեսը» վերջին 2 տարում պետբյուջեից 11 անգամ մեկ անձից գնման ընթացակարգով գումար է ստացել. ընդհանուր՝ ավելի քան 136 միլիոն դրամ։ Հետաքրքիր փաստեր «Անտարեսի» եւ Արմեն Մարտիրոսյանի մասին 14.08.2020/07:51 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 10 14.08.2020/07:48 Կառավարությունը «մերժեց» նույնասեռ կամ սեռը փոխած անձանց ամուսնությունը եւ նրանց կողմից որդեգրումը օրենքով արգելելու վերաբերյալ պատգամավորների նախաձեռնությունը 14.08.2020/07:48 Նիկոլ Փաշինյանի աջակիցները կեղծիք, զրպարտություն եւ թշնամանք են տարածում youtube-յան ալիքների միջոցով. հետաքննություն 14.08.2020/07:51 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 8 14.08.2020/07:49 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 6 14.08.2020/07:41 Պետոյին անվանում են Նատաշկա, որը չափից շատ լափելու պատճառով կորցրել է կանացի գրավչությունը. Փաշինյանը՝ Պետրոս Ղազարյանի մասին (Ռետրո մամուլ) 14.08.2020/07:51 Ֆեյսբուքում սեռական բնույթի հայհոյանքներ գրող կանայք. Մաս 9 14.08.2020/07:50 Ով է եղել Դավիթ Սանասարյանի հետ մեքենայում 9-ամյա տղային վրաերթի ենթարկելու ժամանակ 14.08.2020/07:51 Ինչպես են ոստիկանները բռնություն գործադրում «#sutnikol» գրությամբ մեքենայի վարորդի նկատմամբ (Տեսանյութ) 14.08.2020/07:53 Համացանցում տարածվող նկարում ՍԴ նախագահը չէ. պատգամավոր Արման Բաբաջանյանը կեղծիք է տարածում 14.08.2020/07:56 Շուրջ 2 մլն դոլար պետական բյուջեից «հույժ գաղտնի» պայմաններում Նիկոլ Փաշինյանի կառավարական առանձնատունը հիմնանորոգելու համար 14.08.2020/07:54 Եվս մի երիտասարդ աղջիկ հրաժարվում է վերցնել Փաշինյանի տված բուկլետն ու Շուշանի նվիրած ծաղիկը (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) 14.08.2020/07:54


Քրիստոսի անվան մասին • Հոգեւոր կայքէջ Քրիստոսի անվան մասին 20 Հոկտեմբերի, 2016 Տեր Համբարձում Մանուկ Հիսուսին ծննդյան ութերորդ օրը տաճարում թլփատեցին եւ անուն դրեցին (Ղուկ. 2.21)։ Ըստ հրեական օրենքի` ութ օրեկանը լրացած երեխաներին տանում էին տաճար, արու զավակներին թլփատում եւ անվանակոչում։ Թլփատությունը հուշում էր, որ մարդը պետք է հեռու մնա իր մարմնի մեղավոր հաճույքներից եւ կրքերից. Հին Կտակարանի մարդը նախ մարմնականին վերաբերող ըմբռնումների միջոցով պետք է բարձրանար դեպի հոգեւորը։ Սակայն այժմ, երբ Նոր Կտակարանի ժամանակներում մենք ունենք սրտի թլփատությունը, այսինքն` այն գիտակցությունը, որ պետք է հրաժարվենք մեղավոր ու ստոր հաճույքներից, այլեւս կարիք չունենք մարմնավոր թլփատության, ինչպես որ ուսուցանում է Պողոս առաքյալը` հիմնվելով մարգարեի խոսքերի վրա, թե` ձեր սրտի անթլփատությո՜ւնը թլփատեցեք (Հռ. 2.29, Երեմ. 4.4)։ Ավետարանում գրված է, որ մանկացյալ Աստվածորդուն կոչեցին Հիսուս, ինչպես, որ պատվիրել էր հրեշտակը (Մատթ. 1.21)։ Հիսուս անունը հրեական Հեսու անվան հունարեն տարբերակն է։ Հեսու անունով Հին Կտակարանից հայտնի է հրեաների ամենամեծ գործիչներից մեկը` Նավեի որդի Հեսուն։ Նրա սկզբնական անունն էր Օսես, որը նշանակում է ազատություն: Նա քանանացիների երկիր ուղարկված հետախույզներից էր (Թվեր 13.9), Մովսեսի կողմից ընտրվել էր իբրեւ իր օգնականը։ Հետագայում աստվածային հայտնությամբ Մովսեսն իմացավ, որ Հեսուն է հաջորդելու իրեն եւ նա պետք է հրեաներին առաջնորդի ավետյաց երկիր։ Եվ Մովսեսն անվանափոխեց իր օգնականին (Թվեր 13.17)` նրա Օսիա կամ Օսես անվանն ավելացնելով Աստծո Եհովա անունը, որով առաջացավ Հեսու անունը կամ եբրայական ավելի ճիշտ արտասանությամբ` Հեշուա, որ նշանակում է Տերը փրկում է։ Իսկ Քրիստոս նշանակում է օծյալ։ Հետեւաբար Տիրոջ Հիսուս Քրիստոս անունը եւս ցույց տալիս, որ Նա է օծյալ Փրկիչը համայն մարդկության։ Եկեղեցական հեղինակները նմանություն են տեսնում Հիսուս Քիստոսի եւ Հեսուի միջեւ։ Ըստ նրանց` Հեսուի առաջնորդությամբ հրեաների մուտքը ավետյաց երկիր խորհրդանշում էր Քրիստոսի առաջնորդությամբ հավատացյալների մուտքը Երկնքի Արքայություն։ Մեր Եկեղեցու աստվածաբան հեղինակներից Կաթողիկոս Ղազար Ջահկեցին հատուկ ուշադրություն է հրավիրում Տիրոջ անվան արտասանության վրա։ Նա գրում է, որ մեր Եկեղեցու վարդապետության համաձայն` չի կարելի Փրկչին կոչել միայն Հիսուս անունով, որովհետեւ այդ անունը գործածվում է նաեւ հասարակ մարդկանց համար։ Այս անունը կարող են ունենալ նաեւ սովորական ավազակները, եւ մենք պետք է հատուկ ձեւով գործածենք Հիսուս անունը` ցույց տալու համար նրա աստվածությունը կամ տարբերությունը սովորական մարդկանցից։ Սա շատ լավ երեւում է հատկապես Պիղատոսի խոսքերից. «Այս երկուսից որի՞ն էք ուզում, որ ձեզ համար արձակեմ. Հեսու Բարաբբայի՞ն, թէ՞ Հիսուսին` Քրիստոս կոչվածին» (Մատթ. 27.17): Զարմանալի է, բայց զուգադիպությամբ Քրիստոսի փոխարեն ազատ արձակվող ավազակ Բարաբբայի անունը եւս ՀեսուՀիսուս էր: Ինչպես նաեւ Բարաբբայի անվան նմանությունը Տիրոջ անվանը երեւում է ավազակի անվան թարգմանությունից: Եբրայերենում բար նշանակում է որդի, իսկ աբբա` հայր, հետեւաբար, Բարաբբա թարգմանվում է հոր որդի, եւ Քրիստոս եւս ճանաչվում է որպես Բարձրյալ Հոր Որդի: Ադամ քահանա Մակարյան, «Քրիստոնեության իսկությունը» (գիտելիքներ հավատացյալներին)


Քաղաքապետը չպետք է լինի պաշտոնյա, նա պետք է լինի Երեւանի բնակիչներից մեկը. Հայկ Մարության ԵՐԵՎԱՆ, 30 հուլիսի./Նովոստի–Արմենիա/. Դերասան Հայկ Մարությանը (կարգին Հայկո), ով նախօրեին «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կողմից առաջադրվել է Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնում, մեկնաբանել է իր առաջադրումն ու խոսել է պաշտոնավարման իր տեսլականների մասին։ «Ծրագիրը կլինի ընդհանուր մեր կուսակցության կողմից։ Շուտով մենք կներկայացնենք այն հասարակությանը։ Ուզում եմ նշել, որ 2012 թ.–ից դերասանական աշխատանքն իմ կյանքում կազմում է ընդամենը 20 տոկոս, 80 տոկոս կազմում է իմ կազմակերպչական եւ կառավարչական աշխատանքը», – ասել է Մարությանը։ Նա վստահություն է հայտնել, որ քաղաքապետը չպետք է լինի պաշտոնյա, նա պետք է լինի Երեւանի բնակիչներից մեկը։ «Եթե, իհարկե, մենք հաղթենք այս ընտրություններում, ես լինելու եմ ձեզանից մեկը, եւ այդ աչքերով ենք նայելու մեր քաղաքին եւ այդ աչքերով բոլորով միասին մեր քաղաքը բերելու ենք այն վիճակին, ինչը բոլորս ենք ցանկանում, որ մենք բոլորս հպարտանանք: Թեւերս քշտած մեր երեւանցիների հետ միասին պետք է լուծեմ մեր Երեւանի խնդիրները: Ես այդպես եմ ընկալում էդ պաշտոնը», – նշել է Մարությանը։ Նրա խոսքով, հարկավոր է առաջ շարժվել` հաշվի առնելով անցյալի խնդիրներն ու բացթողումները։ Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնը մնացել է թափուր հուլիսի 9–ին քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի հրաժարականից հետո։ Նոր քաղաքապետի ընտրությունները պետք է տեղի ունենային հուլիսի 16–ին Ավագանու խորհրդի արտահերթ նիստի ժամանակ, սակայն հետաձգվեցին քվորումի բացակայության պատճառով։–0– #Հայկ Մարության #«Քաղաքացիական պայմանագիր» #Երեւանի քաղաքապետ #թեկնածու #պաշտոնյա ԶԼՄ. Ի՞նչ հարցեր են ընդգրկված դատավորների ընդհանուր ժողովում. հայտնի է ՍԴ դատավորի թեկնածուի անունը Երեւանի քաղաքապետարանի նախկին պաշտոնյային մեղադրանք է առաջադրվել ԶԼՄ. Հրայր Թովմասյանին փոխարինող են փնտրում. ո՞վ է հավանական թեկնածուն


Ովքե՞ր են խորհրդանշում Հայաստանն ու հայությունը. նոր թղթադրամների տեսքը հանրային կրքեր է բորբոքել - ankakh.com Ովքե՞ր են խորհրդանշում Հայաստանն ու հայությունը. նոր թղթադրամների տեսքը հանրային կրքեր է բորբոքել Արդեն հայտնի է, որ բացի թղթադրամների տեսքից, կփոխվեն նաեւ դրանց վրա պատկերված գործիչները։ Ըստ Կենտրոնական բանկի հաղորդագրության՝ 1000 դրամ անվանական արժեքով նոր թղթադրամի վրա պատկերված կլինի Պարույր Սեւակը, 5000- դրամանոցի վրա՝ Վիլյամ Սարոյանը, 10 000-դրամանոցի վրա՝ Կոմիտասը, 20 000- դրամանոցի վրա՝ Հովհաննես Այվազովսկին, իսկ 50 000-դրամանոցի վրա՝ Գրիգոր Լուսավորիչը։ Շրջանառության մեջ կդրվի նաեւ 2000-դրամանոց թղթադրամ, որի վրա պատկերված կլինի Տիգրան Պետրոսյանը։ Իսկ 100 000-դրամանոցները շրջանառությունից դուրս կգան։ ԿԲ-ից տեղեկացնում են, որ թղթադրամների թեմաները քննարկել են Հայ առաքելական եկեղեցու ներկայացուցիչների եւ մտավորականների հետ, հաշվի են առել քաղաքացիների՝ ԿԲ այցելուների կենտրոն ներկայացրած առաջարկները։ Չնայած ԿԲ պնդումներին, թե հանրության կարծիքը հաշվի է առնվել, նոր թղթադրամների մասին բարձրաձայնելուց ի վեր հանրային քննարկումները չեն դադարում. քաղաքացիների մի մասը դեմ է թղթադրամների ընտրված թեմաներին, ոմանք ընդհանրապես դեմ են նոր թղթադրամներ շրջանառության մեջ դնելուն, կան նաեւ մարդիկ, որոնք ընդունելի են համարում թղթադրամների ԿԲ-ի առաջարկած տեսքը։ «Անշուշտ, թողարկելիք թղթադրամներին մեծանուն հայերին պատկերելը մի յուրօրինակ գնահատանքի ու հարգանքի մատուցում է եւ, ինչու չէ, նաեւ այդ կերպ ավելի ճանաչելի դարձնելու միջոց, սակայն գտնում եմ, որ թղթադրամի վրա առաջին հերթին պետք է պատկերված լինեն պետականության կերտման գործում առավել մեծ ավանդ ունեցող անձերը, քանի որ այն պետական արժեթուղթ է»,- ասում է հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը: Նրա կարծիքով՝ հայկական թղթադրամներին ճիշտ կլիներ պատկերել հայոց մեջ առավել հզոր պետականություն ստեղծած ու վարած դեմքերին: Նա առաջարկում է հայոց յուրաքանչյուր թագավորական դինաստիայից մեկ ներկայացուցչի պատկերել թղթադրամներին. «Օրինակ՝ Արտաշեսյաններից՝ Տիգրան Մեծին, Բագրատունիներից` Գագիկ Ա-ին, Կիլիկիայի հայոց թագավորությունից՝ Լեւոն Մեծագործին եւ, իհարկե, հայ պետականության ակունքում գտնվող Հայկ Նահապետին, բնականաբար՝ 50.000-անոցի վրա»: Նա նշում է, որ այսպիսով կշեշտվի, որ հայերս եւս գիտակցում ենք, թե ինչ ասել է պետականություն, գնահատում ու հպարտանում ենք նրանով, նրա ստեղծման ու պահպանման համար մաքառած պետական գործիչներով: «1991-ից ի վեր այս խնդրում երկու անգամ արդեն սխալվել ենք: Եկեք գոնե երրորդ անգամ չկրկնենք նույն սխալը»,- կոչ է անում Կարապետյանը Կենտրոնական բանկին։ Ազգագրագետ Լեւոն Աբրահամյանը, անդրադառնալով տարբեր երկրների փորձին, ասում է, որ ամեն երկիր իր մոտեցումն ունի այդ հարցում։ Նա նկատել է, որ սովորաբար ամենահեղինակավոր գործիչներին պատկերում են ամենամանր թղթադրամներին, որոնք ամենից շատ են շրջանառության մեջ լինում։ Անդրադառնալով այն հարցին, թե ում պատկերները կարող են լինել թղթադրամի վրա, որպեսզի նաեւ ազգին ու պետությանը խորհրդանշեն, Աբրահամյանն ասում է. «Գլխավորը, որ քաղաքական գործիչներ չլինեն։ Նրանց դերը պատմության ընթացքում վերարժեւորվում է, մինչդեռ մշակութային գործիչները մնայուն են»։ Աբրահամյանը կողմ է, որ մշակութային գործիչներից բացի, թղթադրամների վրա պատկերվեն նաեւ հուշարձաններ: Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը, անդրադառնալով միջազգային փորձին, ասում է, որ աշխարհի շատ երկրներում դրամանիշները փոփոխվում են, բայց դիմանկարները մնում են կայուն։ «Օրինակ՝ ամերիկացիները հազար տեսակ փոփոխությունների են ենթարկում իրենց թղթադրամները, բայց նախագահների դիմանկարները մնում են. ուրեմն հասկանում են, որ ցանկացած այս կարգի փոփոխություն պետք է հարցադրումներ բերի»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ մշակութային գործիչների առումով առավել եւս հարց է առաջանում՝ ինչու մեկը, ոչ թե մյուսը։ Նրա կարծիքով՝ լավագույն լուծումը կլիներ, եթե թղթադրամների վրա պատկերվեին աշխարհագրական տեղանքներ, հուշարձաններ։ «Կա՛մ պետք է այդ տարբերակը լիներ, կա՛մ մնար անփոփոխ»,- կարծում է նա: Քաղաքագետ Լեւոն Շիրինյանի կարծիքով՝ թղթադրամների վրա պետք է պատկերվեն պետական եւ ռազմական գործիչներ։ «Ժողովուրդը պետք է իմանա, որ ինքը պետություն է ունեցել, որ խուժան ժողովուրդ չէ»,- ասում է նա։ Իր մոտեցումը հիմնավորելու համար Շիրինյանը նշում է. «Մշակույթի եւ քաղաքակրթության բարձրագույն նվաճումը պետականությունն է։ Այն մշակույթի բարձրագույն ձեւն է։ Հետեւաբար, պետական գործիչները, այլաբանությամբ ասած, ամենամեծ մշակութային գործիչներն են։ Պետականություն ստեղծելն ամենաբարդ մշակույթն է։ Այվազովսկու «Իններորդ ալիքից» ավելի բարձր Տիգրան Մեծի ստեղծած պետականությունն է։ Բայց Այվազովսկուն հիշում են, Տիգրան Մեծին՝ ոչ, այդ պատճառով էլ սերնդեսերունդ չենք հասկանում պետության դերն ու նշանակությունը»։ Շիրինյանն ասում է, որ սա լավ առիթ է գոնե աճող սերնդի մեջ սերմանելու այն գաղափարը, որ պետք է սիրեն պետությունը, որ իրենք են պետության տերը։ Անդրադառնալով պետական-քաղաքական գործիչների դերի վերարժեւորման հիմնավորմանը՝ Շիրինյանն ասում է, որ ներկայիս կոռուպցիոներ իշխանավորները, այդ պատմական դեմքերի հետ համեմատած, գաճաճներ են, դրա համար էլ փորձում են նրանց անունները մոռացության տալ։ «Մեր գործիչները պետք է վերադառնան մեր առօրյա կյանք, յուրաքանչյուր մարդ պետք է իմանա, որ այսպիսի դիվանագետներ կամ պետական, ռազմական գործիչներ ենք ունեցել»,- ասում է նա։ Երեւանի ավագանու անդամ Անահիտ Բախշյանը, երրորդ սերնդի թղթադրամների վերաբերյալ հարցը լսելով, ասում է. «Ամեն խաղ խաղացել էինք, մնացել էր սարի սմբուլը»։ Նա նշում է, որ թղթադրամների պատկերից առավել իրեն հուզում է այն հարցը, թե որքանով ունեինք դրանց կարիքը ներկայում։ «Ինձ հուզում է ծախսը, որքանով էր դա անհրաժեշտ տնտեսական այս ծանր պահին»,- ասում է նա։ ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունից, մեկնաբանելով նոր թղթադրամների անհրաժեշտությունը, «Անկախին» տեղեկացրին, որ դրամաշրջանառության կանոնների համաձայն՝ թղթադրամները պետք է թարմացնել յուրաքանչյուր 10-15 տարին մեկ՝ հաշվի առնելով տպագրական եւ պաշտպանական նոր տեխնոլոգիաները։ Հարցին, թե ինչ սկզբունքով են ԿԲ-ում առաջնորդվում թղթադրամների թեմատիկան ընտրելիս, ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունը պատասխանում է, որ միջազգային ասպարեզում մի քանի թեմաներ կան, որոնք ընդունված է պատկերել թղթադրամների վրա. պետական այրեր, պետական խորհրդանիշներ, հուշարձաններ, մշակութային գործիչներ, տվյալ երկրի բուսական ու կենդանական աշխարհը։ «Հարավային Աֆրիկան, օրինակ, ընտրել է թղթադրամների վրա իր կենդանական աշխարհը ներկայացնելու մոտեցումը, ԱՄՆ-ն՝ պետական գործիչներին։ ՀՀ ԿԲ խորհուրդը որդեգրել է թղթադրամների վրա մշակութային գործիչներին պատկերելու մոտեցումը»,- նշում են ԿԲ-ից՝ հավելելով, որ միայն առաջին սերնդի թղթադրամներին են պատմական հուշարձաններ պատկերված եղել։ Տեգեր: դրամ, Սամվել Կարապետյան, Լեւոն Աբրահամյան, Հովիկ Չարխչյան, Լեւոն Շիրինյան, Անահիտ Բախշյան, Կենտրոնական բանկ, խմբագրի ընտրանի, Դրամաշրջանառություն, երրորդ սերնդի թղթադրամ