text: Հայաստանը միջազգային կազմակերպությունների ցանցում. ի՞նչ պետք է իմանա ՀԿ-ն ծրագրեր մշակելիս (Jam Session 10) | EPF Շատ հաճելի է, բոլորդ բարով եք եկել եւ մենք հիմա կխոսենք մի թեմայով, որը ինձ թվում է Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության համար բավական կարեւոր է։ Կներեք նախօրոք, եթե ինչ-որ բաներ գիտեք կամ շատ բան գիտեք էն բաներից, ինչ ես արդեն ասելու եմ: Նպատակներիցս մեկն այն է, որ հավասարաչափ չէ բաշխված այդ գիտելիքը: Մյուս բանը, որ ուզում եմ ասեմ՝ շատ մեծ ասպարեզի մասին եմ խոսելու ու ամեն հարցում չէ, որ ես մասնագետ եմ: Բնավ, բայց ես ուզում եմ, էսպես, ներածական համայնապատկերը տալ իրադրության: Սկսել, սակայն, ես ուզում եմ մեկ այլ պահից: Գիտեք, շատ արդեն զգացվում է, ինչքան կենտրոնացած լսարան է, նոր է սկսվում մեր այս երկօրյա դպրոցը: Պարզ է դեռ թարմ են մարդիկ եւ կենտրոնացած, բայց շատ հաճելի է դա ընկալել: Ես ուզում եմ սկսել մի բանից, որը ասել է փիլիսոփա Մերաբ Մամարդաշվիլին եւ պիտի դա ցույց տամ: Ասում է. «կյանքը մի այնպիսի բան է, որ դու նստած ես աթոռին, հետո ինչ-որ ձայն ես լսում, վեր ես կենում, նայում ես, հետո ուզում ես հետ նստել, նայում ես, տեսնում ես, էնտեղ դու նստած ես: Ուրեմն գիտեք ինչ, ՀԿ, միջազգային կազմակերպություն, դեպո: Մենք դեպո բառն ենք օգտագործում, հատուկ չէ՝ չնայած դա հապավում է՝ Development Program, բայց նաեւ նշանակում է լավ իմաստով ինչ-որ փինաչիություն՝ տեխնիկական ինչ-որ բաներ սարքել, բայց իրականում այս ամենը տեխնիկականից ու տնտեսականից շատ դուրս է: Սա ապրելակերպ է եւ փիլիսոփայություն է եւ մոտեցում է կյանքին ու աշխարհին՝ անհատական մակարդակից մինչեւ համաշխարհային մակարդակը: Եվ ինչ որ Մամարդաշվիլին ասել է ուրիշ բառերով, ասել է նաեւ Սոկրատը, այսինքն դա էդպիսի գիծ է, որ գնում է, եւ ես չեմ ուզում շատ կենտրոնանալ փիլիսոփայություն բառի վրա, բայց եթե դուք պատկերացնում եք այսօրվա ժամանակակից աշխարհի, միջազգային կազմակերպությունների ոլորտը, ապա անհերքելի է, որ փիլիսոփաները՝ հատկապես նրանցից ոմանք կամ գաղափարներից ոմանք, հսկայական դեր են կատարել այդ ոլորտը կերտելու մեջ: Օրինակ՝ միջազգային համակարգի դրական արժեքների նկատմամբ ուղղվածությունը շատ ուժեղ ազդված է Իմանուիլ Կանտի մտածողությամբ: Այսինքն, այս ամենը մեր համար պիտի լինի մտածելու, ապրելու, վերապրելու, դրսից մեզ նայելու պատճառ, կամ հնարավորություն: Ինչու՞ եմ ես ասում, որովհետեւ մենք այսօր այդքան էլ մոդայիկ չենք համարում միջազգային կազմակերպությունները ո՛չ հանրային կարծիքի մակարդակով, ո՛չ էլ նույնիսկ մասնագիտական կարծիքի մակարդակով: Մենք շատ ավելի հաճախ տեսնում ենք քննադատական մոտեցումներ, քննադատական վերլուծություններ դեպի միջազգային կազմակերպությունների գործունեությունը եւ ամբողջ աշխարհում, կարելի է ասել, դա ներկա է: Մինչդեռ, որպեսզի այդ քննադատականի, որը շատ հաճախ արդարացի է, որպեսզի այդ քննադատականը չծածկի ամբողջ էությունը հարցի, որպեսզի դրականը չթվա պրոպագանդա, ես ձեզ էդ օրինակը բերեցի` աթոռից վեր կենալու օրինակը, այսինքն եկեք աշխատենք նայել էդ հարցերին ոչ թե որպես միակողմանի, տափակ ինչ-որ մոտեցում, այլ ամբողջական մոտեցում: Օրինակ, եթե հիշում եք, կային հազարամյակի նպատակներ, մարտահրավերները, չգիտեմ, արդեն երկրորդական, երրորդական ձեւակերպում էր, հայերենով մտավ: Կային հազարամյակի նպատակներ, որոնք բավական հայտնի էին, որովհետեւ մինչեւ 2000 թիվը աշխարհը մտածում էր՝ դա խորհրդանշական թիվ էր լինելու. 2000 թիվն է գալու՝ ի՞նչ է կատարվելու դրանից հետո, եւ եթե գիտեք, եւ որքանով գիտեք, եւ որքանով չգիտեք։ Ես, օրինակ, այդքան էլ լավ չգիտեմ դրա մասին, բայց դրանք ավարտվեցին 2015 թվականին: Ընդամենը տասնհինգ տարվա մեջ, հազարամյակի մարտահրավերների այն չափանիշները, որոնք նշանակված էին, արդեն արդյունքի բերեցին եւ կարիք եղավ նոր մոտեցումներ ստեղծելու եւ ստեղծվեց նպատակների հաջորդ փուլը, որը կոչվում է կայուն զարգացման նպատակներ: Բայց մենք դրա մասին, Ռիո դե Ժանեյրոյում տեղի ունեցավ այդ հավաքը, մենք դրա մասին առանձնապես շատ չգիտենք ու դա այդքան մոդայիկ չէ, էն՝ հազարամյակինը, ավելի հաճախ էր հնչում, էս մեկը բավական քիչ է հանդիպում: Այսինքն մենք տեսնում ենք, ինչպես աշխարհում մի կողմից այդ միջազգային կազմակերպությունների մոտեցումները ու գործունեությունները ամենօրյա են դառնում, մյուս կողմից, ինչպես ասացի արդեն, մոդայից ընկնում են: Կարելի է ասել՝ նոր մարտահրավերները ինտերնետի ու մեդիայի միջոցով մեր ուշադրությունն ավելի են գրավում, ասենք՝ տեռորիզմը: Բայց սկսենք մի քիչ սկզբից, ամենասկզբից, իհարկե, հնարավոր չի սկսել, բայց գոնե մի քիչ սկզբից: Ինչպե՞ս ստեղծվեց Միացյալ ազգերի կազմակերպությունը: Շատ հետաքրքիր պատմություն է, ես չեմ պատրաստվում ձեզ ասել այն ինֆորմացիան, որը կարող եք դուք ինտերնետից ստանալ, բայց շատ էսպես հպանցիկ։ Կարեւոր հանգամանքներից մեկը ինձ համար ո՞րն է, որ Միացյալ ազգեր հասկացությունը, ընդ որում անգլերեն տարբերակով՝ United Nations, որտեղ ազգ նշանակում է պետություն, չսխալվենք, հա՞: Այսինքն մեզ մոտ բառացի է թարգմանվել, եւ դա սխալ է ինչ-որ իմաստով: Ուրեմն, Միացյալ ազգեր հասկացությունը առանց կազմակերպություններ վերջին բառի ստեղծվեց 39 թվականին, երբ Բրիտանիան եւ ԱՄՆ-ն, եւ կարծեմ մեկ-երկու երկիր էլ պայմանավորվեցին պայքարել նացիզմի դեմ: Այսինքն դա, «անտանտ» էր, ինչպես եւ առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ միավորում, միություն ստեղծվեց՝ պատերազմելու, այդպես էլ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ: Այն ժամանակ կոչվում էր Անտանտ, այս անգամ կոչվեց Միացյալ ազգեր: Հետո միայն արդեն պատերազմի սկսվելուց հետո՝ 41 թվականին, նոր դեկլարացիա ընդունեց այդ խումբը եւ դրան միացավ արդեն Խորհրդային Միությունը, երբ միայն Խորհրդային Միության դեմ պատերազմը սկսվեց՝ միայն դրանից հետո, մինչեւ էդ որովհետեւ նացիզմի հետ, եթե գիտեք, 39 թվականին Խորհրդային Միությունը միություն էր կազմել: Ուրեմն, դա եղել է արդեն պատերազմի ժամանակ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, ստեղծված կոնցեպտ, եւ նշանակել է ռազմական ալիանս, միավորում: Հետո, երբ պատերազմը դադարի էր գալիս, ստեղծվեց այդ ալիանսի, միավորման կազմակերպությունը: Մինչեւ հիմա, եթե նկատել եք, անգլերենով՝ «անգլոամերիկերենով», մենք ասում ենք United Nations, շատ քիչ էր լինում, որ United Nations Organization, բայց մնացած գրեթե բոլոր լեզուներում ասում են կազմակերպությունը: Մի բան էլ ասեմ: Եթե գիտեք ՄԱԿ-ը ֆինանսավորվում է երկրների բյուջեներից, բոլոր պետությունների, ովքեր իր անդամներն են, եւ հիմա կարծեմ 190-ից ավել անդամներ ունի, այսինքն գրեթե որքան պետություն կա, բոլորը անդամ են, ճանաչված: Երբեմն կարող է ոչ բոլորի կողմից ճանաչված, չգիտեմ, օրինակ Կոսովոն անդամ է, թե ոչ, բայց այդ փողը բնականաբար հավասարաչափ չի գալիս, չէ՞: Կարո՞ղ ենք գուշակել, ո՞վ է ամենաշատ փողը տալիս: ԱՄՆ-ն իհարկե: Իսկ երկրորդը՞: Ճապոնիան եւ Գերմանիան, իրոք, ամենաշատ փող տվողներից են: Այսինքն նախկին թշնամիները, որովհետեւ իրենք շատ հպարտ են եւ փոխել են իրենց մոտեցումը հարցերի նկատմամբ եւ միավորված են այդ համակարգի մեջ եւ ուզում են այդ համակարգի մեջ մասնակցել: Ուրեմն, մենք ՀԿ ենք: ՀԿ-ն քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների ինստիտուցիոնալիզացված տարբերակն է: Այն նաեւ անվանվում է ոչ կառավարական կազմակերպություն, եւ ՀԿ-ների պատմությունը մի քիչ ուրիշ է: Իհարկե, միջազգային կազմակերպությունների պատմությունն էլ չի սկսվում 45 թվին: Մինչ այդ կային եւ՛ Ազգերի լիգան, եւ՛, մինչ այդ կային, ասենք, Վեսթֆալյան համակարգը, եւ այլն: Այսինքն միշտ կային ինչ-որ համաձայնություններ: Բայց եթե մենք ասում ենք կարճ քաղաքացիական հասարակության եւ ոչ կառավարական սեկտորի պատմությունը, մենք սկսում ենք հայոց ցեղասպանությունից: Մի քիչ ավելի շուտ սկսում ենք Կարմիր խաչից՝ 1860-ականներին ստեղծվեց առաջին ոչ կառավարականը, հա՞, իսկ արդեն Նանսենի ստեղծած Նորվեգիայի փախստականների խորհուրդը ստեղծվեց հայոց ցեղասպանության հետ կապված, եւ այդ պահերից, առաջին համաշխարհային պատերազմից սկսեցին ստեղծվել ոչ կառավարական կազմակերպությունները, եւ դրանց խոսքը ահագնացավ արդեն միայն 50-60-ական թվականներից: Ուրեմն դա մի պատմություն է, զուգահեռաբար, ասենք, միջազգային կազմակերպության պատմությունը, եւ եթե, օրինակ, նայում եք, թե ինչպես է հումանիտար օգնությունը բաշխվում մեծ վթարներից հետո, կարող եք տեսնել, որ միջազգային կառավարական կազմակերպությունները, ասենք հենց ՄԱԿ-ը, մրցակցում են Կարմիր խաչի հետ՝ էն իմաստով, որ կարող է Կարմիր խաչը ավելի շատ հումանիտար գործունեություն ծավալի ֆինանսական գործունեության առումով տվյալ տարածքում, քան ՄԱԿ-ը: Եվ իհարկե այսօր արդեն անհերքելի փաստ է, որ ոչ կառավարական կազմակերպությունները դարձել են աշխարհի մի մասը, էսպես ասենք՝ կազմակերպման մի մաս: Այսինքն անհնարին է պատկերացնել այսօրվա աշխարհը առանց ոչ կառավարական կազմակերպությունների, ինչպես եւ ասենք առանց ինտերնետի, բայց դա նորույթ է, համեմատաբար, համեմատաբար նորույթ է: Դա լրիվ չի ընկալվել։ Եթե մենք նայում ենք աշխարհի համակարգերին կամ մեր մտածողությանը հենց Հայաստանի ներսում, մենք կխոսենք կրթության մասին եւ կհասկանանք կրթական գոյություն ունեցող համակարգը՝ մանկապարպեզ, դպրոց, ինստիտուտ, համալսարան, ասպիրանտուրա: Մենք կխոսենք բիզնեսի մասին, կխոսենք կառավարական համակարգի մասին, բայց այն, որ դրանց կողքին գոյություն ունի, այդ բոլոր ինստիտուցիաների կողքին գոյություն ունի ոչ կառավարական, հասարակական սեկտորը, ավելի շատ մոդա է արտասահմանյան, եվրոպական, միջազգային եւ արեւմտյան համակարգերի հետ զրուցելիս կամ նրանց մասին մտածելիս: Մի խոսքով նրանց հետ է կախված: Բայց այն փաստը, որ մեզ մոտ նույնպես արդեն դա ինստիտուցիոնալիզացված վիճակ է, մենք դեռ լավ չենք հասկանում, թե դա ինչ է նշանակում: Տեսնենք Ռուսաստանը. էնտեղ կռվում են քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների դեմ, որոնք ֆինանսավորում են ստանում Արեւմուտքից, բայց արդյոք անհետանում են քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունները, բնավ: Ոչ կառավարական կազմակերպությունները Ռուսաստանում՝ ձեւեր գտնելով, նորերը առաջանալով շարունակում են գոյություն ունենալ: Իհարկե Խորհրդային Միությունը այնպիսի իրադրություն էր, որտեղ գրեթե չկար ոչ կառավարական կազմակերպություն, սակայն անունով նույնիսկ Խորհրդային Միության ժամանակ կային հասարակական կազմակերպություններ, ինչպես բոլորդ գիտակցում եք, եւ ես շատ հաճախ սիրում եմ նշել, որ ի վերջո այնպիսի կազմակերպություն, ինչպիսին գրողների միությունն է կամ նկարիչների միությունը, դրանք Խորհրդային Միությունից ժառանգած հզոր հասարակական կազմակերպություններ են, որոնք, ավաղ աշխատում են հին ձեւով, մեծ մասամբ, դրա համար չեն դառնում, ոչ ոք չի ֆինանսավորում: Հենց դա է աշխատելը հին ձեւով: Եթե սպասում ես, որ ինչ-որ մեկը քեզ կֆինանսավորի, դա նշանակում է՝ աշխատում ես հին ձեւով: Ոչ մեկին աշխարհում ոչ մեկը չի ֆինանսավորում, այդպիսի համակարգ չկա: Ուրեմն մյուս խումբը կազմակերպությունների, որոնք նույնպես գոյություն ունեին մի պահ, հայրենակցական միություններն էին, օրինակ Խորհրդային Միությունում, հիմա էլ գոյություն ունեն, բայց մենք դրանք էլ բաց ենք թողնում, երբ մենք մտածում ենք Հայաստանի ՀԿ-ների դաշտի մասին: Բայց սա ես ձեզ ուղղակի ուզում էի ասեի, որ զուգահեռ քաղաքացիական հասարակության սեկտորը եւ միջազգային կազմակերպությունները զարգանում են, եւ աշխարհում ավելի ու ավելի մեծ տեղ գրավում իրենց գործունեության մեջ եւ մեր ամեն մեկի կյանքում: Ինչու՞ իմ ներկայացման այս թեման, չասեմ դասախոսության, չնայած մեծ մասամբ մոնոլոգ է լինելու, ինչու՞ է կոչվում «Հայաստանը միջազգային կազմակերպությունների ցանցում», որովհետեւ եթե մենք նայենք Հայաստանի այսօրվա ներգրավվածությանը, ընդգրկմանը, մենք կտեսնենք, որ նա բազում միջազգային կազմակերպությունների մեջ է ներգրավված եւ նույնիսկ կարող է ներգրավված լինել միջազգային կազմակերպությունների մեջ, որոնց անդամը չէ, գործ ունենալ նրանց հետ, եւ՛ Հայաստանը, եւ՛ հայությունը, եւ՛ հայերը: Եվ էլի, ես իհարկե միշտ կենտրոնականը սկսում եմ ՄԱԿ-ից, բայց երեւի կան ուրիշներն էլ: Եկեք մի քանի միջազգային կազմակերպություններ ասենք, գրենք էստեղ: Խնդրեմ, միկրոֆոնով, ո՞վ է ուզում ասել: ՄԱԿ-ը գրեմ, մնացածը դուք ասեք: 16:41- Եվրամիություն։ 16:42- Եղավ 16:43- Եվրոպայի Խորհուրդ, ՀԱՊԿ, Սեւծովյան տնտեսական համագործակցություն միությունը։ 16:55- Շատ լավ, մեկը ասեց Համաշխարհային բանկ, ՆԱՏՕ, ՕՊԵԿ, շատ լավ, ԵԱՀԿ եւ ասվեց ԱՄՆ ՄԶԳ եւ դա շատ կարեւոր է, հենց էստեղ կանգ առնենք, որովհետեւ սա միջազգային չէ, սա մեկ պետության կազմակերպություն է, բայց շատ կարեւոր է դա նշել: Շնորհակալություն։ Իհարկե, իրենք բազում են, եւ էլի եմ ասում՝ ոմանց անդամ կարող է Հայաստանը լինել, ոմանց չլինել, հա՞: Ասենք ՆԱՏՕ-ի հետ թեեւ անդամ չէ, էլի ունի հարաբերություններ, իսկ ասենք ամերիկյան կազմակերպությունների միություն կա այդպիսի, նրանց հետ չունի ոչ մի ձեւի էդպիսի պայմանագրային հարաբերություն, բայց էլի առնչվում է: Ուրեմն, հիմա եթե մենք նայենք, այ տեսեք ասվեց ՄԱԿ, հետո առանձին ասվեց Համաշխարհային բանկ: Համաշխարհային բանկը մի քանի ինստիտուցիա է իրականում, չէ՞: Առնվազն հինգ, եթե չեմ սխալվում եւ համարվում է ՄԱԿ-ի ընտանիքի անդամ: Այսինքն ՄԱԿ-ը ավելի վերադիր կազմակերպություն է, քան Համաշխարհային բանկը: Այդպես չէ այլ կազմակերպությունների դեպքում: Օրինակ՝ Եվրամիությունը իրեն չի համարում ՄԱԿ-ի ինչ-որ փիլիսոփայության շարունակություն, հա՞, ՆԱՏՕ-ն չի համարում, ՕՊԵԿ-ը չի համարում, Եվրոպայի խորհուրդը չի համարում: Իհարկե նրանք մեծ կապեր ունեն: ԵԱՀԿ-ն չի համարում: Շատ ուժեղ կապեր ունեն, բայց տարբեր են: Հիմա եթե խոշորացույցով պատկերացնենք, որ նայում ենք սրանցից որեւէ մեկին: Սկսենք ՄԱԿ-ից, որը էլի ամենակարեւորներից մեկն է: ՄԱԿ-ի ընտանիքի մեկ անդամ գտանք: Դա Համաշխարհային բանկն էր: Կա՞ն արդյոք այլ ՄԱԿ-ի ընտանիքի անդամներ: Ո՞վ կարող է ասել: Լսում եմ: 19:04 Կա, Պարենի եւ գյուղատնտեսության միջազգային կազմակերպություն։ 19:06 UNESCO, UNDP, UNICEF, UNFPA եւ այլն, եւ այլն եւ այլն: Սկսեց ձեւավորվել ՄԱԿ-ի ընտանիքը: Խոսենք գուցե Եվրոպական միության մասին: Ի՞նչ մասնաբաժիններից է բաղկացած: Հայ ժողովուրդը, երբ հարցումներ են անում հաճախ ասում է, մենք Եվրոպական միության անդամ ենք, որովհետեւ խառնում են Եվրոպայի խորհրդի հետ: Եվ իրոք խառնաշփոթային է, որովհետեւ նաեւ Եվրոպական միության խորհուրդ գոյություն ունի, կա Եվրոպական հանձնաժողով, չէ՞, կա առանձին Եվրոպական դատարան եւ պառլամենտը: Առնվազն այսքանը: Սրանք կառուցվածքային մասեր են: Սրանք, ՄԱԿ-ին եթե նայենք, ոչ թե ընտանիքի անդամներ են, այլ կառուցվածքի մասեր են: ՄԱԿ-ի կառուցվածքային մասերը էդ դեպքում կլինեին Ավտանգության խորհուրդը եւ Գլխավոր ասամբլեան, եւ էլի մի երկու օրգան կա այստեղ՝ ավելի քիչ հայտնի, որոնք կառուցվածքային մասով ՄԱԿ-ին են պատկանում: Հիմա ես ինչու՞ եմ էս ամեն ինչը ասում, որը թվում է, թե բոլորս էլ քիչ, թե շատ գիտենք, որովհետեւ եւ՛ ամենաբարձր մակարդակի վրա, եւ՛ իրենց յուրաքանչյուր ինստիտուցիայի մակարդակի վրա, այս կազմակերպությունները զբաղված են ինչո՞վ, անընդհատ գաղափարներ, ծրագրեր եւ քաղաքականություններ արտադրելով: Երբ ասում են բյուրոկրատ, դրա մեջ եւ՛ լավ իմաստ կա, եւ՛ վատ իմաստ կա: Եթե մենք մի պահ վատ իմաստից դուրս գանք, հա՞, օրինակ սոցիոլոգիայում, սոցիալական տեսություններում բյուրոկրատ հասկացությունը կարեւորագույն, մեխային հասկացություններից մեկն է, նշանակում է, որ ժամանակակից պետությունները իրենց հաջողության հասնելու համար պետք է ստեղծեին հզոր բյուրոկրատիա: Նույն կերպ մենք խոսում ենք ՄԱԿ-ի, Եվրամիության եւ այլ կազմակերպությունների բյուրոկրատիաների մասին: Դրանք հզոր օֆիսներ են, շատ զարգացած, շատ կարող անձնավորություններով համալրված, հզոր անձնավորություններ են, որոնք անընդհատ որոշումներ են ընդունում, քաղաքականություններ են ստեղծում եւ ազդում են աշխարհի վրա, եւ մենք կարող ենք տեսնել, զգալ մեր վրա այդ ազդեցությունը: Երբ ՄԱԿ-ը ստեղծվեց, առաջին փուլում նա մոտավորապես յոթը հիմնական ուղղություն ստեղծեց: Այսինքն տարբերությունն ի՞նչն էր ՄԱԿ-ի ստեղծման 45 թվի եւ նախորդ բոլոր, ավելի թույլ այդպիսի փորձերի: Տարբերությունն այն է, որ ի տարբերություն ռազմական միություն ստեղծելուց եւ անվտանգության հարցերի վրա կենտրոնանալուց, ՄԱԿ-ը եւ՛ դա արեց, եւ՛ անվտանգության հարցերի վրա կենտրոնացավ եւ նաեւ կենտրոնացավ միջազգային զարգացման հարցերի վրա: Նույնը՝ ՄԱԿ-ի շնորհիվ ի վերջո եւ ամերիկյան ազդեցությամբ ստեղծված եւ այդ պահերին, այդ թվերին արդեն սկսում էին մտածել, բյուրեղացնել այդ գաղափարը՝ Եվրամիության գաղափարը, Եվրոպական միության: Խոսքը ոչ միայն անվտանգության համակարգի մասին է, այլեւ զարգացման, իսկ դրանք սկզբունքորեն տարբեր բաներ են, որովհետեւ գործնականում անվտանգությունը նշանակում է ներփակվել, անընդհատ մտածելով է վտանգը, այսինքն դա ինչ-որ իմաստով բացասական տարր ունի մարդկային զարգացման տեսակետից, իսկ զարգացումը ընդհակառակը՝ բաց, դեպի առաջ գնալ եւ ահա ՄԱԿ-ը խնդիր է դնում ամբողջ աշխարհով մեկ զարգացում ստեղծել: Այսինքն, որ մարդիկ ավելի քիչ մեռնեն, ավելի ուշ մեռնեն, ավելի լավ պայմաններում ապրեն եւ այլն: Եվ դա հետո սկսում է դառնալ սկզբունքներ: Ես ինչու՞ եմ, էլի եմ ասում, այս անգամ սրանից սկսում, ինչու՞ ենք մենք այս դպրոցը սրանից սկսում, որովհետեւ եթե ՀԿ-ն չի պատկերացնում, որ ինքը այս մեծ ընտանիքի մասերից մեկն է, եթե ինքը չի պատկերացնում, թե աշխարհի գաղափարները հիմնականում միջազգային զարգացման, աշխարհի զարգացման որտեղ են ծնում, որտեղ են ձեւավորվում, ապա նա չի կարողանա ճիշտ կողմնորոշվել՝ եւ՛ հայտերին դիմելու, եւ՛ իր գործունեության մեջ: Այսինքն ես Ձեզ խորհուրդ եմ տալիս, կամ մասնագետ դառնալ այս որեւէ միջազգային կազմակերպության գործունեության մեջ, իսկ դա հեշտ է, որովհետեւ ինտերնետում հսկայական քանակությամբ կա ինֆորմացիա, կամ ունենալ մասնագետ մոտիկից, եւ այդ մասնագետը չպիտի լինի միայն տնտեսագետ, եւ դա չպիտի լինի միայն իրավագետ: Դա պիտի լինի ավելի հումանիտար մասնագետ, որը նաեւ Կանտի գաղափարներից է հասկանում եւ կարող է հասկանալ թե Եվրամիությունը ինչպես է աշխատում, ինչու՞ է աշխատում, ներքինից զգալ, երեւակայել: Իհարկե, իմ այս ասածները քարի վրա փորագրված բաներ չեն, բայց ինձ դա է օգնում այս կյանքում շփվել աշխարհի հետ՝ եւ՛ իմ կազմակերպության ներսում, եւ՛ հանդիպումների ժամանակ բոլոր միջազգային կազմակերպությունների հետ, եւ՛ իմ գործունեության մեջ, եւ՛ անձնական, եւ՛ կազմակերպության հետ կապված: Ես ներսից մի քիչ զգում եմ, շատ քիչ գիտեմ, որովհետեւ սրանք շատ բարդ, ինչպես ասացի, կառույցներ են, բայց ներսից զգում եմ, թե ինչպես են իրենք աշխատում, մի քիչ հասկացել եմ, ունեմ շրջապատ այդ կառույցների ներսում եւ այդ կառույցների, եթե հնարավոր է լինում նաեւ, քիչ թե շատ գլխավոր, բարձրաստիճան դերակատարներին աշխատում եմ ճանաչել, եթե ոչ անձամբ, ապա գոնե նրանց պրոֆիլը՝ ներքին, որովհետեւ մենք գիտենք, որ անձը կարեւոր պաշտոնի վրա, քաղաքականության վրա ուժեղ ազդում է, նույնիսկ եթե դա պետական եռանկյունի, բուրգային համակարգ չէ, որտեղ ավտորիտար լիդերն է վերեւում նստած, բայց նույնիսկ Մոգերինին ազդում է, բնականաբար, Եվրամիության արտաքին քաղաքականության վրա: Նույնիսկ, բնականաբար, Պան Գի Մունը ազդում է ՄԱԿ-ի ամբողջ գործունեության վրա: Ուրեմն պետք է ճանաչել, իմանալ, թե դու որ ընտանիքին ես պատկանում, որտեղից ես գալիս: Այսինքն, բացի հայկական ՀԿ-ներից, բացի աշխարհի քաղաքացիական հասարակությունից, մենք՝ որպես քաղաքացիական հասարակության մասնիկ, այս ընտանիքի մաս ենք: Ընդ որում մեկը՝ շատ, մյուսինը՝ քիչ: Այսինքն պարզ է, եթե դու ռազմական հարցերով չես զբաղվում, կարող է ՆԱՏՕ-ի հետ ոչ մի հարցում, երբեւէ ոչ մի առնչության չմտնես: Ուրեմն ասացի, որ սկսվեց յոթը բավական լայն ուղղություններից. ջուր եւ սանիտարական վիճակ, իրար հետ փոխկապակցված, տեսեք ինչ հետաքրքիր է: Այսինքն մի բան է, որ դու ծարավում ես, գիտեք ջրի պակաս կա աշխարհով մեկ շատ տարածքներում, մի բան է, որ դա կապվում է սանիտարական իրավիճակի հետ: Հետո նաեւ առողջապահություն որպես առանձին գիծ, ուսում, ուսուցում, տանիք, մարդու իրավունքներ, կյանքի հնարավորություն, այն որ կոչվում է Livelihood, չգիտեմ ինչպես թարգմանել, եւ ֆինանսներ: Հետո քսան-երեսուն տարի այդ ուղղություններով աշխատելով, ընդ որում հասկանալի է չէ՞, դա ուղղություն է, հետո ճյուղավորվում է, հետո հանդիպում է ամեն երկրում իր պարագաներին, ըստ այդ երկրի ստեղծվում են հատուկ քաղաքականություններ: Այսինքն եթե պատկերացնենք ցանկացած այդպիսի ուղղություններ, ասենք յոթ ուղղություններ, այ սա սրանցից մեկն է, սրանցից սկսվում են այլ ուղղություններ բաժանվել, այստեղից այլ ուղղություններ, ու սա դառնում է քաղաքականություն: Հետո եկան «Millenium»-ի նպատակները՝ Հազարամյակի նպատակները: Հազարամյակի նպատակներից էին աղքատությունը հաղթել, ամենասոսկալի աղքատությունը, ստեղծել այնպիսի իրադրություն, որ մարդիկ, երեխաները տարրական կրթություն են ստանում աշխարհով մեկ՝ բոլորը, գենդերային հավասարությունը եւ կանանց իրավունքները: Իջեցնել, նվազեցնել մանկական մահացության դեպքերը աշխարհով մեկ, կանանց առողջությունը, ՄԻԱՎ-ը, ՁԻԱՀ-ը, մալարիան եւ այլ նման հիվանդությունները, շրջակա միջավայրը եւ ստեղծել զարգացման համար համաշխարհային, գլոբալ համագործակցություն, որը ամենատեսական գիծն է: Հիմա նախորդ յոթը ասպարեզներում պատկերացրեք, որ տասնհինգ տարվա ընթացքում հաջողության հասցվեց աշխարհով մեկ: Մենք հիմա հաճախ ենք վատ նորությունների ազդեցության տակ մտածում՝ էս ու՞ր է գլորվում աշխարհը, բայց սառնասիրտ գիտնականները եւ սոցիոլոգները եւ միջազգային կազմակերպությունների ջատագովները մեզ ասում են, որ մինչ այժմ դեռեւս դրական տենդենցներն են շարունակվում, որ այս տասնհինգ տարվա ընթացքում, եթե մենք նայենք այդ յոթ ուղղությունների զարգացման իրադրության վրա, ես չեմ ուզում գրաֆիկը ցույց տալ, բայց շատ կարճ էստեղ ցույց տամ: Ուրեմն էսպիսի վիճակ է լինելու, ինչ-որ հարցերում զարգացումը շատ ուժեղ է գնացել, որոշ հարցերում գրեթե նույնն է մնացել, իսկ այն հարցերում, որտեղ ընդհակառակը, պետք էր կասեցնել ինչ-որ բան, օրինակ աղքատությունը քչացնել՝ քչացել է: Սա՝ այս մեջտեղի գծերից մեկը, որտեղ քիչ զարգացում է եղել, դա մարդու կյանքի տեւողությունն է, բայց էլի կա վերելք: Եվ խոսքը 70 կամ 80 թվականների, մինչեւ 15 թիվը իրադրություն է եւ հիմա էլ այդ տենդենցը բնականաբար շարունակվում է: Եվ երբ ասում են պատերազմներ, օրինակ պատերազմները շատ ուժեղ են իջել, բայց իհարկե ի նկատի ունեն միջպետական պատերազմները, իհարկե ներպետական պատերազմների քանակը շատ է ավելացել, սակայն դեռ այնտեղի զոհերի քանակը այնպիսի մեծ թիվ չի կազմում, որպեսզի ազդի նախկին միջպետական պատերազմների զոհերի քանակի վրա, որպեսզի համեմատելի լինի: Այսինքն մենք դեռեւս ապրում ենք, եւ Աստված տա, որ այդպես էլ շարունակվի, հաջողությամբ զարգացող աշխարհում՝ աշխարհում, որը նպատակներ է դնում իր առջեւ եւ այդ նպատակներին հասնում է: Իհարկե, կարող ենք չհամաձայնել այդ թեզի հետ: Երեկ մենք կարդացինք, որ Հայաստանում կա 15% երեխաներ՝ հինգից ցածր տարիքի, որոնք սոված են մնում եւ 15%, որոնք չափից դուրս գեր են, ինչը նշանակում է, որ էլի սխալ են սնվում: Մենք անընդհատ հանդիպում ենք այդ վիճակին: Եթե իրադրությունը դնես մեր վրա ի՞նչ է ստացվում եւ ինչու՞մն է մեր դժվարությունը հաճախ եւ՛ որ ասում են փողը քիչ է, եւ՛ որ ասում են դոնորները գնում են, որովհետեւ Հայաստանը մի կողմից չի կարողանում իր պրոբլեմները հաղթահարել մեկընդմիշտ, մյուս կողմից այդքան վատ վիճակում չի գտնվում, ինչպես մի շարք այլ երկրներ աշխարհի, որոնց համար էլ նախեւառաջ ստեղծվում են այս ուղղությունները: Բայց նշենք նաեւ կայուն զարգացման ուղղությունները, արդեն հաջորդ փուլի՝ 2015-ից հետո: Սովը վերացնել իսպառ, շարունակել զարգացնել մարդկանց առողջությունը, որակական ուսուցում, գենդերային հավասարությունը մնում է, ջուրը եւ սանիտարական վիճակը մնում է, մաքուր էներգիա, տնտեսական զարգացում եւ արժանապատիվ աշխատանք: Ես ուզում եմ այս արժանապատիվ բառը, որ աշխատանքի հետ է կապված, ուզում եմ առանձին գրել, որովհետեւ այս ամբողջ փիլիսոփայությունը՝ սկսած Կանտից եւ նրանից էլ շուտ, որ մարդկությունը պետք է ունենա արժանապատիվ կյանք, այս արժեքի նկատմամբ է, եւ այս արժեքը մարդու իրավունքների դեկլարացիայում առաջին տողում է նշված, 48 թվականի: Անհավասարության քչացում, չեն ասում վերացում՝ նվազեցում: «Ինդուստրիաներ»–ի, ինֆրաստրուկտուրաների զարգացում եւ իննովացիաների զարգացում, կայուն քաղաքներ եւ համայնքներ, պատասխանատու սպառում, կլիմայի հարցը, գիտեք, որ այսօր ամենաշատ շոշափվող հարցերից է, կյանքը ջրի տակ: Խոսքը ստորջրյա, ստործովյա կենդանական եւ բուսական աշխարհի մասին է, կյանքը երկրի երեսին, խաղաղություն եւ արդարություն եւ կրկին համագործակցություն այդ նպատակներին հասնելու համար: Հիմա, էդ համագործակցություն բառը շատ կարեւոր է, դուք լսել եք PPP, Public Private Partnerships, այսինքն հասարակական եւ մասնավոր համագործակցություն: Այստեղ էլ համագործակցությունը նրա մասին է, որ այս քաղաքականությունները ձեւավորվում են, սակայն պետությունները հետո, եթե իրենք նույնիսկ համաձայնվում են, որ թող սա լինի քաղաքականությունը, հետո առանձնապես գործ չեն անում դա իրագործելու համար: Մանավանդ տեսնում եք, որ ՄԱԿ-ին փողը անհավասար են տալիս՝ ըստ իրենց բյուջեի, շատերը պարտքը չեն կատարում նույնիսկ էն փոքր մասով, որ պիտի տան փողը ՄԱԿ-ին: Այսինքն դա կոչվում է նապաստակի էֆեկտ՝ փողը ՄԱԿ-ից կգա ինչ-որ չափով, բայց պետությունը առանձնապես գործ չի անում, որպեսզի այդ նպատակներին իրոք հասնի կայուն կերպով: Բայց այս առաջին ցանցն է նպատակների, որի մեջ Հայաստանը այսօր գոյություն ունի: Առաջին մակարդակի, համաշխարհային մակարդակի: Կան հարցեր, որոնք մեզ այդքան չեն վերաբերվում, սակայն նույնիսկ ամենա, թվում է, թե հեռու հարցը՝ կյանքը ջրի տակ, սարսափելի շատ է մեզ վերաբերվում, որովհետեւ մենք ունենք եւ՛ Սեւան, եւ՛ ունենք հատուկ գետերի այդ համակարգը, որպիսին աշխարհում այլեւս ոչ մի տեղ չկա եւ մենք ունենք բնություն, վայրի բնություն, որը օրինակ Եվրոպայում չկա, որը սարսափելի մեծ արժեք է այսօր աշխարհում, եթե այդ բնությանը ճիշտ նայեն: Ու մենք դա չենք գիտակցում: Այսինքն բոլոր այս հարցերը ռելեվանտ են Հայաստանի համար, բայց սրանցից ընտրվում է մի մասը եւ մի մասը ավելի է դետալիզացվում, մանրամասնվում եւ ըստ դրա ստեղծվում է քաղաքականության մեկ այլ մակարդակ, օրինակ Եվրամիություն-Հայաստան հարաբերություններում այն բանակցությունները, որոնք հիմա տեղի են ունենում ինչպես գիտեք, քանի որ Հայաստանը գնաց Եվրասիական տնտեսական միության հետ, այդ բանակցություններում տնտեսականը արդեն այդքան էլ մեծ դեր չի կատարում, բայց կառավարման հարցերը, մարդու իրավունքների ռեֆորմի հարցերը, նման հարցերը շատ մեծ դեր են սկսել կատարել, չնայած տնտեսականն էլ մնում է, բայց էլի Հայաստանի շահերից ելնելով, ինչպես ցույց է տալիս օրինակ գյուղատնտեսության զարգացումը: Ուրեմն, եթե պատկերացնենք այս քաղաքականությունների խոշոր մասը, որը ես նոր թվարկեցի եւ եթե պատկերացնենք, որ այս պահին խաղի մեջ է մտնում Եվրամիությունը, եւ նա սկսում է Հայաստանի հետ բանակցել: Այդ բանակցության կետերը անպայման այս կամ այն կերպ առնչվում են այնտեղ: Եվ էլի հարց է առաջանում՝ վաղը ի՞նչ կետ է լինելու: Ո՞վ է ստեղծում այդ կետերը: Գիտնականները, այն մարդիկ եւ ինստիտուցիաները, որոնք ապագայի մասին են մտածում: Ինչու՞, օրինակ, գենդերը: Որտեղի՞ց առաջացավ: Առաջ ֆեմինիզմ էր, չէ՞: Ինչու՞ է համարվում որ դա սկզբունքային հարց է աշխարհի զարգացման համար: Ո՞վ է դա հորինել: Եվ գիտեք, թե ինչքան բացասական վերաբերմունք է հաճախ առաջացնում տարբեր խմբերի մոտ, բայց դա դարձել է խոշորագույն եւ կարեւորագույն սկզբունքներից մեկը աշխարհի զարգացման: Եվ այն փաստը, որ այստեղ կանանց թիվը ավելի մեծ է, քան տղամարդկանց, ցույց է տալիս, որ դա իմաստ ունի: Ուրեմն, մյուսը՝ ի՞նչ է լինելու, հա՞, օրինակ կայուն զարգացում ձեւակերպումը որտեղի՞ց է եկավ: Սկզբում դա եկավ էկոլոգիայից, հիմա դա արդեն փիլիսոփայական կոնցեպցիա է, այսինքն կայուն շրջակա շրջապատ ստեղծել, այսինքն վարի չտալ շրջակա շրջապատը: Հիմա դա մի կատեգորիա է, որը քաղաքականացված է եւ խոսքը գնում է կայուն զարգացման մասին: Այսինքն, եթե մենք ծրագիր ենք մտածում, այնտեղ կա անպայման մաս՝ կայունությունը: Այսինքն, երբ փողը տրվեց, գործը արվեց, ի՞նչ է դրանից մնալու: Ինչպե՞ս ստեղծել մի բան, որ եթե երբեւէ ոչ ոք նույն հարցի համար փող չտա, հարցը լուծված լինի, կամ ինքն իրեն սկսի լուծվել: Կարեւորագույն մի սկզբունք, որը շատ դժվար է իրագործել, եթե քեզ տալիս են 10,000 դոլար եւ ասում են Հայաստանում լուծի, ասենք թե սոված երեխաների հարցը: Բայց մտածել, թե ինչպես ստեղծել կայունության սկզբունք ծրագրի մեջ շատ կարեւոր է, եւ կարեւոր է ոչ միայն դոնորի համար եւ կարեւոր է ոչ այնքան: Մեզ համար է կարեւոր, որովհետեւ մյուս անգամ այդ 10,000 դոլարը կարող է չգալ ու մենք էս երկու օրը դրա մասին ենք մտածելու: Այլ կոնցեպտներ, կոնցեպտներ, որոնք առայժմս գուցե եւ չեն մտել քաղաքականության այս մակարդակի վրա, սակայն դրանք անընդհատ մտածվում են եւ վաղ, թե ուշ գուցե եւ մտնեն: Օրինակ գլոկալիզացիա՝ գլոբալիզացիայի եւ լոկալիզացիայի համարդրություն: Ես չեմ էլ ուզում հիմա սկսել քննարկել ձեզ հետ, թե դա ինչ է նշանակում, դուք կարող եք տարբեր պատկերացումներ ունենալ եւ ամեն ինչն էլ ճիշտ կլինի: Բայց սկզբունքներից մեկը ստեղծեց ինչ որ մի գիտնական եւ հիմա շրջանառվում է: Կամ սկզբունք, որը ինտերնետի մասնագետների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների աշխատանքից ծնվեց եւ նրանք որոշեցին մոնոպոլիաների դեմ դուրս գալ, թանկանոց ծրագրերի դեմ`crowd-funding: Սկզբում կոչվում էր crowd-sourcing: Այսինքն ժողովուրդը իրար գլխի էր գալիս եւ միասին ստեղծում էին ինչ որ մի բան ձրի տեղը եւ ով երբ է աշխատում, ոնց է աշխատում, ով երբ կարող է, ինչպես է այդ կամավոր աշխատանքը դառնում կազմակերպված եւ արդյունքի բերում, ինչ-որ չափով մնում է գաղտնի: Գալիս է մարդկանց էնտուզիազմից: Ես ձեզ պիտի ասեմ, որ սոցիալական շարժումները, սոցիալական շարժում հասկացությունը նույնպես միջազգային քաղաքականությունների մեջ, համաշխարհային, գլոբալ քաղաքականությունների մեջ կարեւորագույն հասկացություններից մեկն, որը նախ մենք մեր աչքով էինք տեսնում, որ սկսեցին զարգանալ ու ստեղծվել, հա՞, երկրորդը՝ հասկանալի է, որ միջազգային զարգացման համար հսկայական նշանակություն ունեն: Երբեմն կարող է եւ բացասական նշանակություն ունենան: Հաճախ, եթե քաղաքականի են վերածում եւ հեղափոխականի, արյան եւ զոհերի հետ են առնչվում: Բայց սոցիալական շարժումները՝ որպես մի փաստ աշխարհի, երեւույթ, համեմատաբար ասած, որը միջազգային զարգացմանն է առնչվում, արդեն ճանաչված փաստ է: Վաղը կարող է լինել եւս մեկ հասկացություն: Մենք կարող ենք հասկացություն հորինել եւ այնքան հաջող լինի, որ աշխարհով սկսի ընկալվել: Մի հասկացություն, որը այս վերջերս Նոբելյան մրցանակի արժանացավ, եթե հիշում եք, սոցիալական ձեռնարկատիրության հետ կապված, որը նույնպես այս ընտանիքի հասկացություններից է, հնդիկ մի մարդու ձեւն էր, փոքր կանանց, փոքր վարկեր տրամադրելու համակարգը, որի շնորհիվ նա քանի միլիոն հոգու համար ստեղծեց, ոչ թե նա ստեղծեց, այլ այդ կանայք իրենք իրենց համար ստեղծեցին կայուն հնարավորություններ: Ես գրեթե վերջացրի, մի բան էլ եմ ուզում ավելացնել, որ եթե իմանայինք, օրինակ, Եվրամիություն եւ Հայաստան պայմանագրերի այդ զարգացմանը կամ մարդու իրավունքների հարցերի վերաբերյալ մի փաթեթ, որը Հայաստանը հանձն է առել ինքն իր նպատակներից ելնելով իրագործել: Ձեզնից ոմանք երեւի գիտեն, դա բաց տեղեկատվություն է, եւ այդ փաթեթում կա ասենք մի այսպիսի դետալ, որ հարցաքննությունների տեղը երեխաների դեպքում, պիտի հատուկ ձեւի կահավորված լինի եւ պետք է ներկա լինի քննիչ, որը անցել է հատուկ մասնագիտական պատրաստություն: Ես ինչի՞ եմ էդ օրինակ բերում: Դուք տեսեք՝ ինչ մանրամասն փոքրիկ դետալ, այսինքն դա արդեն այս մի դետալի ինչ որ մի դետալն է, եւ այդպիսի դետալներ, մի տարվա, երկու տարվա մեջ, որ Հայաստանը հանձն է առել, որ պիտի իրագործի կամ գոնե առաջընթաց արձանագրի, գրեթե երկու հարյուր են, եթե չեմ սխալվում: Այսինքն մենք ապրում ենք այդ իրադրության մեջ, այդ ցանցի մեջ: Մենք վաղը զգալու ենք մեր մաշկի վրա այդ բոլոր պայմանագրերը, այդ բոլոր հանձնառությունները, այդ բոլոր քաղաքականությունները, որոնց մեջ Հայաստանը ընդգրկված է՝ իրագործվում են, թե՝ ոչ, որքանով են իրագործում, արդյոք կա տեղաշարժ, արդյոք ինչ-որ բան փոխվում է, թե ոչ: Եվ մենք մասնակցում ենք արդ փոփոխության մեջ: Եթե մենք լավ ենք պատկերացնում այս քաղաքականությունները, մենք կարող ենք ավելի լավ պատկերացնել դետալայինը եւ մեր անելիքները եւ կարող ենք նաեւ ազդել նրանց վրա, որովհետեւ ասել կարող են, որ գիտեք ինչ, Հայաստանին այս իրադրությունը չի համապատասխանում։ Որովհետեւ ինչպես գիտեք, քննադատությունը միջազգային կազմակերպությունների, հատկապես, ասենք համաշխարհային բանկի, բայց նաեւ ՄԱԿ-ի, հաճախ գալիս է, բացի կոռուպցիայից նաեւ այն մասին, որ իրենք առանց խորանալու տեղանքի էության մեջ, քանդում են, փոխանակ կայուն իրադրություն ստեղծեն։ Գալիս են եւ իրենց ռեֆորմներով քանդում են ինստիտուցիաները եւ անկարող են լինում նոր ինստիտուցիաները այնպես հիմնադրել, որ նրանք լավ աշխատեն, կամ տեղակալներն են անկարող լինում դա անել: Լսում են՝ վարկը վերցնում են, ռեֆորմը անում են, հետո ընկնում են կրակը: Եվ Հայաստանի ռեֆորմիստների առաջին սերնդին նույնպես մեղադրում են հաճախ դրա մեջ, չէ՞, որ լսում էր Արժույթի միջազգային հիմնադրամին կամ Համաշխարհային բանկին եւ այլն, եւ այլն: Բայց մենք կարող ենք ազդել, եւ էստեղ մի բան էլ ասեմ եւ լրիվ վերջացնեմ արդեն: Ուրեմն տեսեք, Բարաք Օբաման վերջերս տվեց մի հարցազրույց, որը շատերի կողմից համարվում է իր հրաժեշտի ռազմավարական հարցազրույցը, որտեղ նա արտահայտեց հետեւյալ մոտեցումը, ես բառացի չեմ կարող կրկնել, բայց այն մոտեցումը, որ մարդիկ իրենք պետք է որոշեն իրենց ճակատագիրը: Մեզ մոտ կա նաեւ սխալանքի այդ կողմը, մի կողմից մենք ասում ենք՝ սխալ են էս միջազգային կազմակերպությունները, որ գալիս են Հայաստան առանց մեզ լսելու, հասկանալու մեզ հետ գործ են բռնում ու մենք քանդում ենք շատ բաներ, որ պետք չէր: Մյուս կողմից մենք լսում ենք հակառակ թեզը, հատկապես ՀԿ-ների, դեռ երիտասարդ, նոր ստեղծված սերունդների կողմից, որ փող չեն տալիս, փող չկա, չեն ուզում մեզ աջակցել եւ այլն: Հիմա աշխարհը գնում է դեպի նրան, որ հենց այդ առաջին հարցը, որ ես ասացի, դրա վերաբերյալ քննադատությունից խուսափելու համար եւ՛ միջազգային կազմակերպությունները, եւ՛ միջազգային այնպիսի խաղացողները, ինչպես արեւմտյան երկրներն են, ասում են՝ ձեր վրա է, սուվերենը դուք եք՝ ժողովուրդն է սուվերենը, ձեր երկրի վրա է, դուք պիտի հարցը լուծեք: Շատ նման է այն լոզունգին, որ մենք ենք սիրում ասել, որ «Հայաստանը ես եմ», «ես եմ տերը այս քաղաքի» եւ այլն, եւ այլն: Իրենք էլ նույն բանն են ասում: Այսինքն մեր փոխարեն դա ոչ-ոք չի անելու եւ դա համաշխարհային տենդենց է, եւ՛ հաջողությունը, եւ՛ անհաջողությունը ռեֆորմների որոշվում է ոչ թե նրանով արդյոք նա է մեղավոր, թե նա է մեղավոր: Որոշվում է նրանով, թե մենք այստեղ ինչ արեցինք: Եվ եթե մենք ունենք կոռուպցիա եւ ունենք վատ հասարակարգ եւ ունենք դատական համակարգը վատ վիճակում եւ գործազուրկների հսկայական բանակ եւ այլն, եւ այլն, մեր մեղքն է, մի քիչ ավելի ավագ սերնդի մեղքը ավելի շատ, իսկ ավելի երիտասարդ սերնդի մեղքը նույնպես հասունանում ու գալիս է եւ վաղը, մյուս օրը դուք էլ ինձ պես, ավելի երիտասարդ սերնդին կասեք. «գիտեք ինչ, չկարողացանք»: Այ ինչքանով որ կարողացանք, դա է տարբերությունը: Բայց մի բան էլ: Մենք պիտի հասկանանք, որ մենք այս ընտանիքների անդամ ենք: Մենք պիտի հասկանանք, որ մենք կարողանում ենք օգուտ բերել, եթե մենք դառնում ենք լավ մասնագետ ռեֆորմների, հանրային գործունեության ասպարեզում: Մենք կարող ենք օգուտ բերել ոչ միայն մեր հասարակարգին, ոչ միայն մեր երկրին, ոչ միայն մեր համայնքին, այլեւ մեր համայնքի հարեւան համայնքին եւ մեր երկրից դուրս: Մենք կարող ենք դառնալ միջազգային զարգացման մասնագետ: Եվ դուք գիտեք, շատերի մոտ այդպիսի զարգացում է լինում: Օրինակ հենց մեր օֆիսից, մենք հիմնադրամ ենք, բայց, փաստորեն տեղական հիմնադրամ ենք, աշխատակիցները գնում են աշխատելու ՄԱԿ-ում եւ այլն, եւ այլն: Ու հարց է առաջանալու: Եթե դու աշխատում ես ՄԱԿ-ում Ինդոնեզիային օգուտ տալու համար, բայց դու հայ ես, հայաստանցի կամ նույնիսկ ոչ հայաստանցի, սփյուռքահայ: Դու ինչպես ես հարմարվում քո գործունեությանը եւ քո ինքնությանը: Այդ հարցը ինչպե՞ս ես լուծում քեզ մոտ: Եվ քանի որ տարիներ շարունակ աշխատել եմ արտասահմանում, ես այդ հարցը միայն մի ձեւով էի ինձ համար լուծում, որ ես ամեն ինչ անում եմ, որ օգուտ լինի Հայաստանին ու հայությանը: Դա մի քիչ, էսպես, ուղղակի ասված բան է, հա՞, իմ պես մարդկանց, իմ տեսակին: Ես էդպես լուծեցի այդ հարցը: Մարդ կա, որ երեւի լուծում է ճիշտ հակառակ ձեւով, ասում է. «կապ չունի ես ով եմ, ես ունեմ սկզբունքներ, ես ունեմ աշխատանքային սկզբունքներ, որտեղ հանձնարարել են, ես այնտեղ էլ աշխատում եմ»: Նույնպես լեգիտիմ ընտրություն է: Բայց ես ուղղակի ուզում էի ձեզ ցույց տայի, որ այդ ինքնության եւ գործունեության խաչմերուկը մեզ շատերիս սպասելու է: Եվ հատկապես եթե Հայաստանում ենք գտնվում եւ եթե մեզ մոտ գալիս է միջազգային կազմակերպություն, որ ինքը ուզում է տասնհինգերորդ անգամ, վերջին տասը տարվա ընթացքում անել այն նույն բանը, որը վերջին տասնչորս անգամ էլ, դու որպես մասնագետ գիտես, որ ոչ մի հետեւանք չի թողել, ոչ մի օգուտ չի բերել, Աստված տա, որ վնաս չի բերել: Դու ինչպես ես այդ նոր, երիտասարդ, ուրախ գործչին համոզում, որ գիտեք ինչ՝ եկեք դուք էլ ազդեք ձեր ղեկավարության վրա եւ փոխենք էս քաղաքականությունը, որովհետեւ էլի օգուտ չի բերելու, ափսոս ա էդ ներդրումը, հա՞: Էդ հարցը մենք շատ հաճախ ենք հանդիպում ու շատ դժվար ենք լուծում, հիմնականում ստատիստիկորեն մենք ասում ենք՝ շատ լավ, մի անգամ էլ կանենք, կաշխատենք ավելի լավը անել: Հա՞: Կոմենտարներ եթե կան, խնդրեմ: 50:30 Վերադառնանք այդ աթոռին նստած փիլիսոփային, որի անունը ես չհիշեցի: 50:47 Մերաբ Մամարդաշվիլի, վրացի է ծագումով, բայց Խորհրդային Միության վերջին փիլիսոփաներից է: 51:02 Շատ լավ, այդ գաղափարը վեր կենալու եւ տեղում մնալու, շատ խորը իմաստ ունի, ինչպես ես եմ հասկանում, որովհետեւ նա նստած էր իր տեղում, բայց դա նրա հոգու թռիչքն էր, նրա արձագանքն էր, նրա այդ չարձագանքելու ցավն է, որ կա մեր հասարակության մեջ, եւ ես շատ ուրախ եմ այստեղ էս քանակությամբ երիտասարդներ եւ մի քանի անգամ էս քանակությամբ, որոնք կան եւ իրենց երկրի ցավերով են մտահոգված եւ սա է էն հոգու թռիչքը, որ ես ուզում էի ողջունել: Եվ ես երեւի ճիշտ հասկացա՝ էդպես մեկնաբանելով: Քսանհինգ տարի ես Սպիտակ եմ գնացել, միայն նրա համար, որ չկարողացա անտարբեր մնալ իմ երկրի ցավին եւ մտածեցի, որ ամեն մեկս պետք արձագանքենք եւ ոչ միայն պետք է զարմանանք, ուղղակի ցավենք ու էլի գնանք հանգիստ մնանք: Պիտի գնաս էդ ճանապարհով ու քեզ փոխես: 53:42 Շնորհակալություն: Գիտեք ինչ, դուք շատ ճիշտ նշեցիք, որը ցավը, օգնելու կարիքը իրականում հանդիսացել է պատճառներից մեկը հենց առաջին քաղաքականությունների ստեղծման: Առաջին պահին, երբ որ նացիզմի դեմ պատերազմը տեղի ունեցավ Համաշխարհային եւ պետք էր հսկայական քանակությամբ հարցեր լուծել՝ հումանիտար եւ այլն, եւ այլն: Բայց դրանից հետո այս մտածողությունը շատ ու շատ առաջ է անցել, եւ հաճախ նաեւ, ասենք ամերիկյան մշակույթի ազդեցության տակ: Ես ձեզ կարող եմ հետո որոշ գրականություն ուղարկել, որ դուք տեսնեք, ես մի քիչ գրած ունեմ այդ բաների մասին: Տեսեք, օրինակ ամերիկացիները երեխայի ոտքերը չեն բարուրում, միշտ բաց են թողնում, սառն են միշտ ոտքերը, հա՞: Մեզ մոտ միշտ բարուրում էին: Եթե հիվանդանում են սառույց են ուտում, եթե մրսում են: Երեւի ով, որ եղել է ԱՄՆ-ում կամ շփվել է ամերիկացիների հետ, նկատած կլինի: Եվ ոչ միայն ամերիկացիները, դա կարող են անել եւ՛ անգլիացիները, եւ՛ սկանդինավյան ժողովուրդները: Նրանք շուռ են տալիս արժեքները: Մեկ այլ օրինակ. CV-ն գիտեք ինչ է: CV-ն ամերիկյան տարբերակով գրվում է վերջին պահից մինչեւ առաջին պահը: Եթե հիշում եք ոնց էր գրվում մեզ մոտ ավանդաբար՝ ծնվեցի այս թվին եւ էդպես: Իրենց մոտ վերջինից՝ առաջինը, ապագայից դեպի անցյալը: Ինչու՞ է դա: Դա մտածողության փոփոխություն է: Այսինքն ոչ թե պրոբլեմից գնալ, այլ մտածել՝ ինչ ես ուզում փոխել, ինչ ես ուզում ստեղծել, դրականը դեպի: Ոչ թե ցավից, օգնելու կարիքից, դա միայն հումանիտար, կարճաժամկետ, կատաստրոֆիկ իրավիճակներում, այլ մտածել, թե ինչ ես ուզում կայուն ստեղծել, որ լավ աշխատի եւ երբեւէ այլեւս այդ հարցը չառաջնա, հումանիտար: Եվ ես ասեմ՝ մենք քննադատում ենք Ադրբեջանին, որ ասում ենք ՝ քսանհինգ տարի, ի՞նչ փախստական: Քսանհինգ տարի, որերորդ սերունդն է արդեն ծնվել: Այդ փախստականների քանակը ավելանում է, ասում ենք մենք: Դուք մինչեւ հիմա ասում եք՝ նրանք պիտի հետ դառնան, իսկ նրանց թոռներն են, ինչպե՞ս կարելի է ասել՝ փախստական են: Իսկ մենք, ինքներս, անամոթաբար, ասում ենք, մեր աղետի գոտին, մինչեւ հիմա անտուններ, փող ենք հավաքում էլի: Անհարմար է: Պետք է փոխել պարադիգմը: Պետք է նայել, թե ինչ ես ուզում ստեղծել, եւ դեպի դա աշխատել: Ուրիշ կոմենտարներ կան՞, կարճ։ Խնդրեմ, Սաշիկ: 56:27 Շնորհակալություն բավական հետաքրքիր ներկայացման համար: Այստեղ շատ հետաքրքիր գաղափար հնչեց, որ մարդկությունը կարող է իր առջեւ նպատակներ դնել ու հասնել այդ խնդիրների լուծմանը եւ դրանք լուծեն հանրային օրակարգ ձեւավորելով: Այսինքն, մի սովորական քաղաքացի, մի քանի այլ քաղաքացիների հետ ասոցիացիա ստեղծելով՝ կարող է փոքր, բայց օրակարգ ձեւավորել: Բայց չե՞ք կարծում, որ կան խնդիրներ, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ, որ էդ օրակարգը իրականացվի, օրինակ, տեռորիզմը, հա՞: Ի՞նչ եք կարծում այդ հարցի շուրջ: Ի՞նչպես կարող է հասարակ քաղաքացին ստեղծել այնպիսի մի իրավիճակ, որը կպայքարի տեռորիզմի դեմ: 57:13 Սաշիկ ջան, իհարկե, ես հարցի համապարփակ պատասխանը չունեմ, կիսվեմ մեկ-երկու իմ մտքին եղածով, բայց դա իմ ասելիքը չի իրականում: Նախ տեռորիզմը: Ես հենց երեկ տեսա հերթական այս գրաֆը, որը գնում է հակընդդեմ մեր պատկերացումներին: Վերջին երեսուն տարիներին տեռորիստական հարձակումների պատճառով շատ ավելի քիչ մարդ է մահացել, քան նախորդ վաթսուն տարում՝ տեռորիստական հարձակումների պատճառով: Այսինքն մենք էլի տեսնում ենք ինտերնետի գալը, լուրերի արագ գալը, որը մեզ թվում է, որ շատացել է քանակը: Չնայած պիտի ասեմ, որ այդ տեղեկությունը, չնայած վստահելի աղբյուրից է էդ գրաֆը գալիս, բայց գուցե եւ նա էլ է ոչ հարյուր տոկոսանոց: Պետք է ստուգել եւ ստուգել: Բայց դա առաջինը: Երկրորդը. ինձ թվում է, ես հիմա մի հատ շատ անբնական բան պիտի ասեմ, ես միշտ համարել եմ, որ մարդը ինքը սուվերեն է: Անհատը, անհատը ինքը սուվերեն է: Այսինքն, ինքն է իր կյանքի տերը, իր որոշման տերը, ինքն իր պետությունն է, ինքն իր ազգն է: Էդ տեսակետից, ինձ թվում է՝ տեռորիստը նույն կերպ է վարվում: Այսինքն նա այլանդակված տարբերակն է այդ նույն մտքի: Այսինքն, երբ ես եմ իմ կյանքի սուվերենը եւ ես ձեզ եմ դարձնում ձեր կյանքի սուվերենը վատ նպատակներով: Բայց այս նույն գաղափարի տարատեսակն է, իմ կարծիքով: Համենայնդեպս տեռորիստների մի տարատեսակը: Կարող եք ասել, մյուսը՝ ոչ, որովհետեւ նրանք ուզում են գնալ Ալլահի մոտ եւ այլն, բայց ինձ թվում է՝ դա կա։ Ու դա ցույց է տալիս պետության քչությունը այսօրվա աշխարհում, որը նույնն է, ինչ որ ցույց է տրվում ՄԱԿ-ի կողմից, ինչը ցույց է տրվում միջազգային կազմակերպությունների կողմից, որ այլեւս պետությունը քիչ է, սահմանները սպունգի պես թափանցելի են, պետության անվտանգության համակարգերը այլեւս քիչ են լինելու: Ամբողջ աշխարհում եթե թերզարգացած, քիչ զարգացած պետություններ առանց էդ էլ քիչ էին, հա՞, իսկ հիմա էլ ավելի քիչ են դառնալու նաեւ զարգացած պետությունների: Այսինքն պիտի օգնության գան մյուս ինստիտուցիաները՝ միջազգային համակարգը, եւ՛ քաղաքացիական հասարակությունը, եւ՛ բիզնեսը, որովհետեւ պետությունը այլեւս չի կարողանում այդ պաշտպանությունը, անվտանգությունը մինչեւ վերջ իրագործել: Որովհետեւ ամեն մարդ ռումբ է, եթե ուզեց մարդը, ինքը կարող է ռումբ դառնալ: Դա իր որոշումն է, հա՞: Էդքան բան ասեմ դրա մասին: Ես ուզում մեկ այլ բան իմ բաց թողածներից ասել, որովհետեւ ես նշեցի տարբերությունը սրա եւ մյուսների եւ չասացի: Ես ուզում եմ ձեր ուշադրությունը գրավել, նույնպես մասնագիտորեն, որ բնականաբար կան մի շարք ՄԶԳ-ներ, հա՞: Կա երկու SIDA՝ մեկը կանադական, մեկը՝ շվեդական: Իսկ գիտեք, որ, օրինակ, շվեդականը դուրս եկավ Հայաստանից մինչեւ 2013թ. սեպտեմբերի 3-ը, բայց հետ չվերադարձավ դրա պատճառով, որովհետեւ նրանք, լինելով Արեւելյան գործընկերության գաղափարի ստեղծողներից, հեղինակներից մեկը, շատ տխրեցին, որ Հայաստանը դուրս եկավ եւ իրենց առաջնահերթություններից Հայաստանը դուրս եկավ: Բայց մյուս կողմից նրանք այստեղ ստեղծել են դեսպանություն, որը առաջ չկար եւ կա Chargé d'affaires մշտական: Վերադարձնել շվեդական SIDA-ն, դա մեր հասարակության, քաղաքացիական հասարակության նպատակներից մեկն է, իսկ կանադական SIDA-ն դուրս եկավ տասնյակ տարիներ առաջ՝ տասից ավել երեւի եւ եթե չեմ սխավում ինչ-որ անհաջող ծրագրի պատճառով, ինչ-որ անհաջող ծրագրի հետ կապված: Եվ դա շատ վատ է, որ նա չկա: Ուրեմն կան մի շարք ՄԶԳ-ներ: Անգլիական ՄԶԳ-ն էլ դուրս եկել՝ բրիտանական, եթե գիտեք DIFID-ը, որոնք պետական մակարդակով փաստորեն համալրում են այս քաղաքականությունները եւ հավելյալ փող տրամադրում: Մի մասը ՄԱԿ-ի միջոցով է գալիս, մի մասը Եվրամիության, մյուս մասը՝ ուղղակիորեն, իրենց ծրագրերը էլի աշխարհի զարգացումը իրագործելու համար: Եվ իրենք հաճախ մեղադրվում են նրա մեջ, որ իրենք պետության քաղաքականությունն են առաջ տանում, բայց այս պետության քաղաքականությունը տվյալ որեւէ տարածքի նկատմամբ, 70-80 տոկոսով նույնն է, ինչ որ միջազգային զարգացման այն քաղաքականությունները, որոնք ես թելադրեցի, հա՞: Ուրեմն կա նաեւ այս տեղում, որտեղ գաղափարները ստեղծվում են, թե ինչ է արվելու, ինչ պիտի արվի, որտեղ կուտակվում են իննովացիաները, որտեղից դուրս են գալիս իննովացիաները ինստրումենտալիզացված, տեխնոլոգիզացված ձեւով: Դա էլ պետք է հաշվի առնել: Ուրիշ կոմենտար եթե կա, կարճ, եւ արդեն ավարտենք, որովհետեւ մի ժամ էր մեզ տրված ժամանակը: 1:02:24 Շնորհակալություն ելույթի համար: Փոքրիկ հարց ունեի: Երբ միջազգային կազմակերպությունները մշակում են քաղաքականությունը, արդյոք իրագործման փուլում, օրինակ Հայաստանի մակարդակով, երբ տարբեր ծրագրեր են իրականացվում տարբեր կազմակերպությունների կողմից: Կուզենայի իմանայի կազմակերպությունների համագործակցությունը տեղական մակարդակում ոնց է իրականացվում: Էդ կետերը իրանք իրանց հետ նստում, բանակցում են, թե՞ արդեն բանակցությունները իրականացվում է ավելի ցածր մակարդակով, երբ որ ծրագիրը արդեն հայտարարում են ու սկսում հարմարացնել մյուս կազմակերպության առաջնահերթություններին: 1:03:09 Նկատի ունեք ո՞ր կազմակերպությունները՝ ՄԱԿ-ը ՞ եւ ԵՄ-ն՞: 1:03:13 Ենթադրենք ՄԱԿ-ը եւ ԵՄ-ն ունեն ծրագրեր, որոնք զուգահեռ բնապահպանության ոլորտում գնում են: Ուզում էի հասկանայի, թե համագործակցությունը որտեղ է: 1:03:18 Շատ կարեւոր հարց եք տալիս: Ես 2007-ին վերադարձա Հայաստան, մինչ այդ 14 տարի Հայաստանում չէի եւ երբ վերադարձա, ինձ սկսեցին հրավիրել դոնորների նիստերին, որոնք գոյություն ունեին, հենց միջազգային կազմակերպությունների, որոնք Հայաստանում կան: Եվ պետք է ասեմ, որ տարիների ընթացքում այդ նիստերի որակը ու մակարդակը սկզբունքորեն փոխվել է, լավացել է, զարգացել է: Այն ժամանակ, սկզբնական շրջանում, երբ ես սկսեցի տեսնել, թե դա ինչպես է լինում՝ զուտ ինֆորմացիայի փոխանակում էր լինում կլոր սեղանի շուրջ: Ընդ որում, ասենք, ղեկավարները այս կամ այն օրգանի, հա՞, նստած են, իրենք առանց այն էլ շփվում են այս համակարգից դուրս, իրենք չէին էլ ասում, գլխավորները գիտեին, մյուսներին չէին էլ հաղորդում, թե ինչ է կատարվում իրականում: Ժամանակի ընթացքում այդ համակարգը լավացել է: Չեմ կարող ասել, որ արդեն շատ լավն է, էլի լիքը տեղ կա գնալու, բայց շատ է զարգացել՝ շնորհիվ մեր միջազգային կազմակերպությունների եւ գլխավոր դեսպանությունների ակտիվ գործունեության եւ դեսպանների, իրենց շահախնդրառության, որովհետեւ դեսպանները հատուկ դրա վրա աշխատում են, որ այդ կոմունիկացիան ավելի լավանա: Էլի չեմ կարող ասել, որ դա հարյուր տոկոսանոց լավ արդյունք է տալիս, որովհետեւ մենք հաճախ քննադատություն ենք լսում, որ երբ ասենք, օրինակ, մենք թերթերում կարդում ենք քննադատություն, որ երբ «Millenium»-ը դադարեցրեց տրանշը Հայաստանին, որովհետեւ 2008 թվի մարտի մեկի պատմության պատճառով, համաշխարհային բանկը վարկ տվեց միաժամանակ: Այսնինքն այնպես ստացվեց, որ մեր ժողովրդի պարտքը ավելացավ: «Millenium»-ինը գրանտ էր լինելու: Ջրվեց ուրեմն այդ պատիժը, որ կրում էր Հայաստանը այդ դեպքերի համար եւ միեւնույն ժամանակ մեր պարտքն էլ ավելացավ: Այդպիսի քննադատություն հնչում է, բայց համենայնդեպս այդ կոմունիկացիան է, որ քիչ է իհարկե: Իհարկե ինձ թվում է՝ Հայաստանի քաղաքացիական հասարակությունը ի դեմս Արեւելյան գործընկերության քաղաքացիական հասարակության ֆորումի Հայաստանի ազգային պլատֆորմի, կարողացա ճիշտ ասել, օրինակ պիտի հարց դնի, եւ դնում է, ոչ ֆորմալ ձեւով, որ այդ դոնորների հանդիպումներին ներկա լինեն նաեւ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները: Այդ հանդիպումները ինչպե՞ս են լինում: Լինում են դոնորներ, պետական աշխատողներ որոշակի հիմնարկների եւ վերջ: Իսկ էստեղ պետք է նաեւ ավելացնել քաղաքացիական հասարակությունը եւ միասին անցկացնել եւ այդ դեպքում շատ կուժեղանա համագործակցությունը, որովհետեւ բավական է դեմքի արտահայտությանը նայես ՀԿ-ի եւ կարող ես հասկանալ՝ ճիշտ ծրագիր ես գծագրում, թե ոչ, հա՞: Եթե նույնիսկ խոսք չհասնի ամեն մեկին: Էնպես, որ ավելի էսպես էվոլուցիոն ճանապարհով։ Եվ էս վերջերս մենք մի հոյակապ միջոցառում ունեցանք, իմ կարծիքով հոյակապ, երբ հենց ՄԱԿ-ի գրասենյակը Եվրամիության հետ էր կազմակերպել՝ մարդու իրավունքների ծրագրի քննարկումը, որտեղ ներկա էին բոլոր գերատեսչություններից, մի շարք ՀԿ-ներ մարդու իրավունքների հարցերով զբաղվող եւ միջազգային հանրությունը: Եվ էլի ՀԿ-ները դժգոհ էին, ասում էին, որ բացի արդարադատության նախարարությունից, մնացած նախարարություններից ցածրաստիճան պաշտոնյաներ էին՝ չնայած շատ լավ մասնագետներ էին ներկա, բայց նույնիսկ այն փաստը, որ բոլոր ռելեվանտ, կարեւոր այդ գործընթացում ներգրավված նախարարություններից մարդ կար եւ արդարադատության փոխնախարարը ամբողջ երկու օր շարունակ այդ միջազգայինների հետ միասին կառավարում էր, վարում էր այդ հանդիպումը եւ երկու օր քննարկում էր գնում: Այդքան խորությամբ քննարկում ես երբեւէ չէի տեսել, ներկա չէի եղել: Ինձ թվում է՝ դա արդեն դրական քայլ էր այդ ուղղությամբ: Ինձ թվում է՝ սրանով ավարտենք, շնորհակալություն: Եթե հարցեր լինեն, ինձ հեշտ է գտնելը Facebook-ում եւ դուք կունենաք նաեւ իմ էլեկտրոնային հասցեն: Էնպես որ միասին կշփվենք: Հետո վաղը նույնպես շփվելու ենք, առանձին ելույթի առիթով: Շնորհակալություն: Սույն դասախոսությունը իրականացվել է Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության միջոցով: Այստեղ արտահայտված տեսակետները միմիայն մասնակիցներինն են եւ պարտադիր չէ, որ արտահայտեն ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները:


source: CulturaX

text: Ինչպե՞ս է Երեւանը պատրաստվում իր տոնին - ankakh.com «Մի քանի կարգախոս էր քննարկվում: Վերջիվերջո ընտրեցինք «Սրտումս Երեւան», քանի որ քաղաքի ցանկացած բնակիչ իր սրտում ունի Երեւանը: Սա նաեւ սիրո յուրօրինակ խոստովանություն է», - նշում է քաղաքապետի տեղակալ Տիգրան Վիրաբյանը: «Սրտումս Երեւան»: Խոստովանությունը բառերով հնչում էր, իսկ ինչպե՞ս այն պետք է գրվեր ու մատուցվեր: Տարբերանշանի ստեղծման ու պաստառների մշակման գործին անցան գրաֆիկ-դիզայներները: «Էրեբունի-Երեւան 2801» տարբերանշանով պաստառներն արդեն հանդիպում են քաղաքի տարբեր հատվածներում եւ հուշում առաջիկա համաքաղաքային տոնի մասին: Տարբերանշանը օգտագործվում է նաեւ տարբեր աքսեսուարների թողարկման ժամանակ: «Հետեւի՛ր արեւին, արի՛ Երեւան». տոնը կհիշվի ու կնշանավորվի մանսուրյանական երաժշտությամբ: Մաեստրոյի ստեղծագործությունը, որը գրվել էր հատուկ պատանեկան սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, արդեն ձայնագրված է: Այս օրերին նկարահանվում է նաեւ տեսահոլովակը: Ռեժիսորի մտահղացմամբ, ստեղծագործության հնչյունները լսվում են քաղաքի տարբեր անկյուններում: Դրանք պատշգամբ են հրավիրում մշակութային հայտնի գործիչներին, արվեստագետներին, նաեւ պետական ու քաղաքական դեմքերին: Տեսահոլովակում նկարահանվել են նաեւ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը եւ քաղաքապետ Հայկ Մարությանը: Քաղաքի օրն այս տարի առաջին անգամ հավասարապես կտոնեն բոլոր վարչական շրջաններում: «Կենտրոնից միջոցառումները հանում ենք եւ տեղափոխում վարչական շրջաններ: Սա նշանակում է, որ հավասարապես է տոնը նշվելու»,- ասում է փոխքաղաքապետը: Տոնին քիչ ժամանակ է մնացել, իսկ անելիքները դեռ շատ են: Փոխքաղաքապետը վարչական շրջաններում անձամբ է ծանոթանում նախապատրաստական ընթացքին, խնդիրներին: Հոկտեմբերի 19-ի միջոցառումները կմեկնարկեն ժամը 13:00-ից: Վարչական ամեն մի շրջան կներկայանա իր բնակիչներին համայնքային մարզամշակութային կենտրոնների նախաձեռնություններով: «Էրեբունի-Երեւան 2801» պաշտոնական միջոցառումն ու գալա համերգը կկայանա Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում: Ելույթ կունենան Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարած Ազգային ակադեմիական երգչախումբը եւ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը: «Կներկայացվի մեկ տարվա հաշվետվությունը, կլինի նաեւ պարգեւատրման արարողություն եւ մշակութային մաս»,-նշում է Տիգրան Վիրաբյանը: «Երաժշտացանկում կլինեն Խաչատրյան, Բաբաջանյան, բայց խուսափում ենք ավանդական ռեպերտուարից, կառաջարկենք մի փոքր այլ տարբերակ: Իսկապես կլինի տոն»,-ասում է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար եւ գլխավոր դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանը: «Էրեբունի - Երեւան 2801» հիմնական միջոցառումները կմեկնարկեն հոկտեմբերի 19-ի երեկոյան: Ժամը 19:00-ից մինչ 22:00-ն վարչական շրջաններից կհնչեն ամենատարբեր ոճերի ռիթմեր: Մալաթիայում էստրադային բեմն է: Էլեկտրոնային երաժշտությունը կհնչի Նոր Նորքում: Ազգագրական տրամադրությունը՝ Նորք-Մարաշում: Ռոքի հայ աստղերին լսելու համար պետք է Նուբարաշեն հասնեք, հեղինակ-կատարողներին լսելու համար՝ Շենգավիթ: Ռետրո երաժշտությունն էլ կլինի Քանաքեռ-Զեյթունում: 22.00-ին Երեւանի երկինքը կլուսավորվի վարչական շրջանների միաժամանակյա հրավառությամբ: 2019-ի համեմատ Երեւանի բյուջեի եկամտային մասը շուրջ 24 մլրդ դրամով ... Երեւանի քաղաքապետարանի ֆեյսբուքյան էջում արված գրառումից տեղեկանում ենք, որ Մայրաքաղաքում ծնվող եւ զարգացող բարձրարժեք մշակույթը հասանելի է դառնում այլ ... Երեւանի փոխքաղաքապետ Տիգրան Վիրաբյանը առաջարկել է «Երեւանի կենդանաբանական այգի» ՀՈԱԿ-ի տնօրեն Ռուբեն Խաչատրյանին ազատման դիմում գրել։ Այս մասին Վիրաբյանը գրել է իր ֆեյսբուքյան էջում։ Սոցիալական հավասարության ապահովումը մանկապարտեզներում անհրաժեշտ պահանջ է. հանդիպումներ տնօրինության հետ


text: Հրшտապ. Պուտինը ստորագրեց հայերի սшրսшփը! Ողջ Հայ ազգի համար շատ կարեւոր լուր. — — MediaBlog.am Հրшտապ. Պուտինը ստորագրեց հայերի սшրսшփը! Ողջ Հայ ազգի համար շատ կարեւոր լուր. — Ժիրինովսկին 10 միլիոն ռпւբլի է խпստшնում նրան, Ով կհшմարձшկվի անել այս քայլը... шհш ինչի մասին է խոսքը: Ռուսաստանի Լիբերալ-դեմոկրшտակшն կուսակցության հիմնшդ իր եւ նախագահ Վլադիմիր Ժիրինովսկին հայտարարել է , որ 10 միլիոն ռուբլի կպարգեւատրի նրան, ով «Ռուսաստանի դրոշը կբարձրացնի Կիեւի վրա»: Այս առաջարկով Ժիրինովսկին դիմել է ոստիկաններին, ովքեր Դաշնային ժողովի Վլադիմիր Պուտինի ուղերձի ընթացքում հuկnւմ էին «Մանեժի» տարածքը: «Ով կկախի Ռուսաստանի դրոշը Կիեւի վրա ես տալիս եմ 10 միլիոն ռուբլի: Ուղղակի դրոշը բարձրացրեք Կիեւի վրա: Պատրաստվեք ես խոստանում եմ», – ասել է Ժիրինովսկին: Նշենք , որ այսօր իր ուղերձի ընթացքում Վլադիմիր Պուտինը նախազգուշացրեց արեւմտյան երկրներին Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում «կարմիր գծերը չհատել»: Ըստ Ժիրինովսկու, նախագահի խոսքերը նշանակում են, որ Դոնբասում Ուկրաինայի шգրեuիվ գործողությունների դեպքում Ռուսաստանը կարող է պատասխան միջոցներ ձեռնարկել: «Նախագահն ասաց. Մենք կորոշենք, թե երբ կլինի այդ կարմիր գիծը, եւ կմտածենք հետագայի մասին: Հետեւաբար, մենք Մոսկվայում կորոշենք , նախագահը կորոշի, թե երբ կանցնեն այդ կարմիր գիծը: Եվ նա կտա հրшմшնը: Դա նշանակում է վերшցնել նրանց, ովքեր վնш uшկшր են Դոնբասի եւ մեզ համար:», – ասել է Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդը: Հիշեցնենք Դաշնային ժողովին ուղղված իր ուղերձում, խոսելով արտաքին քաղաքականության մասին, Վլադիմիր Պուտինն ասաց, որ «Ռուսաստանը չի ցանկանում որեւէ մեկի հետ կամուրջները այրել , բայց անհրաժեշտության դեպքում կլինի կnշտ պատասխան»: ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԸ՝, https://www.youtube.com/watch?v=jGeGzLDJh7M Zhirinovsky owes 10 million rubles to anyone who dares to take this step. This is exactly what it is about. Vladimir Zhirinovsky, the founder of the Liberal Democratic Party of Russia, has announced that he will award 10 million rubles to anyone who "raises the Russian flag over Kiev." Zhi rinovsky made this proposal to the police, who were in control of the Manege area during Vladimir Putin's address to the Federal Assembly. "Who will hang the Russian flag on Kiev, I give 10 million rubles. Just raise the flag over Kiev. "Get ready, I promise," Zhirinovsky said. To note, during his address today, Vladimir Putin warned Western countries not to "cross red lines" in their relations with Russia. According to Zhirinovsky, the president's words mean that Russia can retaliate in the event of a written action by Ukraine in Donbas take: "The president said. We will decide when that red line will be, we will think about the future. Therefore, we will decide in Moscow, the president will decide when they will cross that red line. And he will give the fire. "It means resurrecting those who are in danger for us in Don bas," said the Liberal Democrat leader. In his address to the Federal Assembly, speaking on foreign policy, Vladimir Putin said that "Russia does not want to burn bridges with anyone, but if necessary, there will be a short answer."


text: Կարլ Դրեզ - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան Կարլ Դրեզ գերմ.՝ Karl Drais ապրիլի 29, 1785(1785-04-29)[1][2][3][...] Կարլսրուե, Margraviate of Baden, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն դեկտեմբերի 10, 1851(1851-12-10)[1][2][4] (66 տարեկան) Կարլսրուե, Գերմանական միություն Hauptfriedhof Karlsruhe եւ Alter Friedhof (Karlsruhe) գյուտարար, forester եւ դիզայներ հայր՝ Karl Wilhelm Ludwig Friedrich Drais von Sauerbronn? Karl Drais Վիքիպահեստում Բարոն Կարլ Դրեզ (գերմ.՝ Karl Drais, ամբողջական անունը՝ Կարլ Վիլհելմ Լյուդվիգ Ֆրիդրիխ ֆոն Դրեզ ֆոն Զաուերբրոն, գերմ.՝ Karl Wilhelm Ludwig Friedrich von Drais von Sauerbronn, ապրիլի 29, 1785(1785-04-29)[1][2][3][...], Կարլսրուե, Margraviate of Baden, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - դեկտեմբերի 10, 1851(1851-12-10)[1][2][4], Կարլսրուե, Գերմանական միություն), գերմանացի գյուտարար։ Նրան են պատկանում հեծանիվի[5][6][7], գրամեքենայի[5], մսաղացի[8] գյուտերը։ Դրեզի հեծնիվը, Մանհայմ: Կարլ Դրեզը ծնվել է 1785 թվականի ապրիլի 29-ին Բադենի մեծ դքսության մայրաքաղաք Կարլսրուեում։ Նրա ծնողները՝ բարոն Կարլ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Լյուդվիգ Դրեզը եւ բարոնուհի Քրիստինա Մարգարիտա դե Կալենտալալը՝ մեծ կարողություն չունեին, չնայած որ հայրը դատարանի խորհրդական էր։ Նրա կնքահայրը` Բադենի մեծ դուքս Կարլ Ֆրիդրիխն էր։ Երիտասարդ Կարլը ուսումը սկսել է հայրենի քաղաքում, այնուհետեւ շարունակել՝ Պֆորցհայմի ջրային եւ անտառային կառավարման մասնավոր դպրոցում։ 1803-1805 թվականներին Հեյդելբերգի համալսարանում ուսումնասիրել է մաթեմատիկա, ֆիզիկա եւ ճարտարապետություն։ Ուսումնառությունից հետո նա աշխատանքի է անցել Բադենի մեծ դքսության ջրային եւ անտառային ընկերությունում։ 1811 թվականին մեկնել է Մանհայմ՝ ծնողների մոտ, որտեղ հայրն արդարադատության բարձրագույն դատարանի նախագահ էր նշանակվել։ Հենց այս ժամանակաշրջանից էլ սկսել է զբաղվել գյուտարարությամբ։ 1813-1814 թվականներին կոնգրեսին է ներկայացրել իր ստեղծած երկու մեքենաներից մեկը։ Այն ուներ չորս անիվ եւ աշխատում էր մարդու կողմից ուժ կիրառելու շնորհիվ։ Դրեզի գերեզմանը 1817 թվականի հունիսի 12-ին Կարլ Դրեզը, 33 տարեկանում, իր ստեղծած «քայլող մեքենայով» Մանհայմից մեկնեց Շվեցինգեն` 14,4 կիլոմետրն անցնելով մեկ ժամից քիչ ավել ժամանակահատվածում։ Այն ուներ երկու անիվ եւ նստատեղ։ Առջեւի անիվն ապահովում էր շարժման ուղղությունը։ Այս գյուտը ֆինանսական մեծ հաջողություն չբերեց։ Բադենի Մեծ Դուքս Կարլ Ֆրիդրիխի աջակցությաբ, այս գյուտի համար Դրեզը ստացավ մեխանիկայի պրոֆեսորի կոչում, 10 տարվա անդորրագիր եւ կենսաթոշակ։ Կարլ Դրեզի վերջին տարիներն այնքան էլ նպաստավոր չէին ֆինանսական տեսակետից։ 1849 թվականի հեղափոխության պատճառով զրկվել էր կենսաթոշակից։ Կարլ Դրեզը մահացել է 1851 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ Կարլսրուեում։ Audrey Malgras-Serra, Karl Drais - la nouvelle biographie, Goethe-Institut Mannheim-Heidelberg, 2006, 3 p. lire [archive] (consulté le Keizo Kobayashi, Histoire du vélocipède de Drais à Michaux 1817-1870: Mythes et réalités, Tokyo, Bicycle culture center, 1993 Hans-Erhard Lessing, Automobilität - Karl Drais und die unglaublichen Anfänge, Maxime-Verlag, Leipzig 2003 [1] [archive] ↑ 5,0 5,1 Die Welt: Карл Дрез — человек, который изобрел велосипед (Karl Drais — Der Mann, der das Fahrrad erfand)(գերմ.) ↑ Stern: 225 лет со дня рождения изобретателя велосипеда Карла Дреза (225. Geburtstag des Fahrrad-Erfinders Karl Drais)(գերմ.) ↑ Официальный сайт города Карлсруэ: Карл Фридрих Дрез фон Зауербронн: изобретатель велосипедов — (Karl Friedrich Drais von Sauerbronn: Erfinder des Zweirades)(գերմ.) ↑ ИЗ ИСТОРИИ МЯСОРУБКИ / Наука и Жизнь, 2006 No12 Բրիտանիկա (օնլայն) · Բրոքհաուս · Մեծ նորվեգական · Allgemeine Deutsche Biographie BNF: 11991789g · GND: 118702459 · ISNI: 0000 0000 5532 9322 · LCCN: n85175736 · NKC: xx0030961 · NUKAT: n2019071314 · SUDOC: 086302906 · VIAF: 3265262 · WorldCat VIAF: 3265262


text: Թող Համաշխարհային բանկից մեկ մլրդ պարտքով վերցնեն ու ժողովրդին բաժանեն. Ծառուկյանը` իշխանություններին - ՓԱՍՏԻՆՖՈ | Իրավական լուրեր, իրադարձություններ, վերլուծություններ, տեսանյութեր Թող Համաշխարհային բանկից մեկ մլրդ պարտքով վերցնեն ու ժողովրդին բաժանեն. Ծառուկյանը` իշխանություններին 09/19/2020 21:04 | Քաղաքական ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանն այսօր հանդիպում է ունեցել Արարատի մարզի ակտիվիստների հետ: «Պետությունն այսօր պետք է կանգնի ժողովրդի կողքին՝ օգնելու հաղթահարել համավարակի առաջացրած դժվարությունները եւ մարդկանց առջեւ ծառացած բազմաթիվ խնդիրները», - հայտարարել է Ծառուկյանը` Վեդիում: Նա ընդգծել է, որ երկրում տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական ճգնաժամ է, որից դուրս չգալու դեպքում անդունդում ենք հայտնվելու: ԲՀԿ ղեկավարը նշել է, որ 120 հազար ընտանիք պահող մարդ չի մեկնել արտագնա աշխատանքի, օրավարձով աշխատողներն աշխատանք չունեն, շրջանառությունը նվազել է եւ նման պայմաններում պետությունը պետք է մեկ տարով սուբսիդավորի գլուղատնտեսական, սպառողական, կրթական վարկերը: Գ.Ծառուկյանը հայտարարել է, որ իշխանությունները վերջին շրջանում ավելացրել են պետական պարտքը 1,4 մլրդով, սակայն պարզ չէ, թե ինչի վրա են այդ գումարը ծախսել: «Պետական պարտքը ավելացրել է` ոչ աշխատատեղ է ստեղծել, ոչ էլ մարդկանց տոկոսներն է ներում շնորհել, ոչ ոք չգիտի, թե ինչ են արել», - նշել է ԲՀԿ առաջնորդն ու առաջարկել իշխանություններին`Համաշխարհային բանից մեկ մլրդ պարտք վերցնել եւ ամեն ընտանիքի երկու հազար դոլար բաժանել` մինչեւ վիճակը շտկվի:


text: Վրաստանի համար սպառնալիք է Ադրբեջանը, քանի որ այսօր Ադրբեջանն է օկուպացրել վրացական տարածքը` Դավիթ Գարեջին. ջավախահայ գործչի պատասխանը ադրբեջանցի պատգամավորին | Վրաստանի համար սպառնալիք է Ադրբեջանը, քանի որ այսօր Ադրբեջանն է օկուպացրել վրացական տարածքը` Դավիթ Գարեջին. ջավախահայ գործչի պատասխանը ադրբեջանցի պատգամավորին 28.09.2020 . Ախալքալաք Վրաստանում անցկացվելիք խորհրդարանական ընտրություններում «Հայրենասերների ալյանս» կուսակցությունից թեկնածու առաջադրված Սամվել Պետրոսյանը ֆեսյբուքյան իր էջում անդրադարձել է սեպտեմբերի 27-ին արցախա-ադրբեջանական շփման գծում Ադրբեջանի սանձազերծած ռազմական գործողություններին՝ աջակցություն հայտնելով հայկական կողմին: «Բոլորին հայտնի է, որ սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանի կողմից ագրեսիա է իրականացվել ԼՂՀ-ի նկատմամբ, որին զոհ են դարձել խաղաղ մարդիկ: Մենք՝ հայերս, խաղաղասեր ենք եւ պատերազմ չենք ցանկանում: Սակայն երբ մեզ պատերազմ է պարտադրվում, ընդունում ենք մարտահրավերը: Այսօր մեր համերաշխությունն ենք հայտնում ԼՂՀ բնակչությանը եւ լիովին աջակցում նրանց արդար պայքարին: Մենք՝ Վրաստանի տարածքում բնակվող եւ Վրաստանի քաղաքացի հանդիսացող հայերս, գիտակցում ենք, որ Վրաստանում եւս ադրբեջանցիներ են բնակվում, եւ մենք պետք է ամեն ինչ անենք, որ այստեղ իրավիճակը չսրենք ու լարվածություն չստեղծենք հայերի ու ադրբեջանցիների միջեւ: Տարակուսանք է առաջացնում այն, որ վրացական խորհրդարանի՝ ազգությամբ ադրբեջանցի պատգամավորներն աջակցություն են հայտնել Ադրբեջանի ագրեսիային եւ միաժամանակ հայտարարել, որ Հայաստանը սպառնալիք է Վրաստանի համար: Միանշանակ հայտարարում ենք, որ Վրաստանի համար սպառնալիք է Ադրբեջանը, քանի որ այսօր Ադրբեջանն է օկուպացրել վրացական տարածքը, որտեղ գտնվում է վրացական պատմական հուշարձան Դավիթ Գարեջին»,- գրել է Պետրոսյանը: Հիշեցնենք՝ Վրաստանի խորհրդարանի երկու գործող պատգամավորներ՝ «Միացյալ ազգային շարժումից» Ազեր Սուլեյմանովը եւ «Վրացական երազանքից» Ռուսլան Գաջիեւը, իրենց ֆեյսբուքյան էջերում անդրադարձել են արցախա-ադրբեջանական շփման գծում ստեղծված իրադարձություններին: Ազեր Սուլեյմանովը նաեւ բաց նամակով է դիմել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւին եւ նշել որ «նրա որոշիչ քայլերով իրենց հողերը վերջանականապես կազատագրվեն»: Ազեր Սուլեյմանովը Հայաստանին մեղադրում է Հարավային Կովկասում անկայունություն մտցնելու եւ Ադրբեջանի տարածքի 20 տոկոսի օկուպացման մեջ: Պատգամավորը նաեւ Հայաստանին մեղադրում է Վրաստանի դեմ հանցագործության մեջ: Ինչ վերաբերում է իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության պատգամավոր Ռուսլան Գաջիեւին, նա նույնպես իր աջակցությունն է հայտնել Ադրբեջանին եւ նշել, որ «Ադրբեջանի զինված ուժերի հաջող ռազմական գործողությունները՝ նրա տարածքային ամբողջականությունը հաստատելու համար, հիմք են տալիս ասելու, որ մեր տարածաշրջանում նման հակամարտությունները պետք է շուտափույթ լուծում ստանան»: Previous Post:Խստորեն դատապարտում ենք Ադրբեջանական ագրեսիան ընդդեմ Արցախի ժողովրդի եւ կոչ ենք անում Վրաստանի հայազգի պատգամավորներին դատապարտել Ադրբեջանական ագրեսիան Next Post:Ադրբեջանը այս անգամ Թուրքիայի աջակցությամբ կռվի է ելել հերոսական արցախցիների հետ. Հենզել Մկոյան


text: Ադրբեջանում միասեռ ամուսնության նկատմամբ պետության եւ հասարակության վերաբերմունքը հիմնականում բացասական է։ Այս մասին է վկայում վիճակագրությունը. երկիրն աութսայդերներից մեկն է աշխարհում ԼԳԲՏ համայնքի նկատմամբ հանդուրժողականության հարցում։ Սակայն դա չի խանգարում սիրահար միասեռ զույգերին միասին ապրել։


text: Կանանց 2015-01-22 01:20:40 15870 Դեղին մարմինն իր անվանումն ստացել է բնորոշ գույնից, որ ապահովում է ճարպալույծ գունանյութը: Դեղին մարմինը հայտնվում է դաշտանի երկրորդ փուլում, որը կոչվում է լյուտեինային փուլ: Նորմայում այս մարմնի առավելագույն չափը 2-2,5 սմ է: Եթե հղիություն չի գրանցվում դաշտանային ցիկլի շրջանում, ապա մարմինը հետզհետե փոքրանում է չափերով եւ դադարեցնում է պրոգեստերոնի արտադրությունը: Բեղմնավորման դեպքում դեղին մարմինը շարունակում է մեծանալ, արտադրում է պրոգեստերոն հորմոն եւ գործում է մինչեւ հղիության 16-րդ շաբաթը: Ի՞նչ է դեղին մարմնի կիստան: Այն պահին, երբ ելունը չի ներծծվում լյուտեինային փուլում եւ արյան շրջանառության խանգարման պատճառով կուտակում է իր մեջ շիճուկային կամ հեմոռագիկ ծագման հեղուկ, վերածվում է կիստայի: Դրա առավելագույն չափը կարող է կազմել 8սմ եւ, ընդհանուր առմամբ, այդպիսի կիստան առաջանում է հաստատուն երկփուլային դաշտանային ցիկլ ունեցող կանանց օրգանիզմում: Տարբերում են նախքան հղիությունը եւ հղիության ընթացքում առաջացած նորագոյացություններ: Դեղին մարմնի կիստան ընդունում է խոռոչի տեսք, որը ներսից պատվում է լյուտեինային բջիջներով: Լյուտեինային նորագոյացությունն ինքնուրույն ներծծվում է 2-3 դաշտանից հետո կամ հղիության 2-րդ եռամսյակում: Ո՞րն է առաջացման պատճառը: Այս տիպի կիստայի առաջացման հիմքում ընկած է բնական հորմոնային հավասարակշռության փոփոխությունը: Դեղին մարմնի կիստան առաջանում է հետեւյալ պատճառներով՝ ձվարանների երկարատեւ բորբոքում, ոչ ռացիոնալ սննդակարգ՝ սննդակարգում մեկ տեսակի սննդի գերակշռությամբ, հուզական եւ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություն, կենսագործունեության վնասակար պայմաններ եւ այլն: Վաղ շրջանում ախտանշանները չեն արտահայտվում: Դրանք կարող են ի հայտ գալ ավելի ուշ՝ նորագոյացության զարգացումից հետո մի քանի ամիսների ընթացքում եւ հետո անհետանալ: Ավելի տարածված նշաններն են՝ դաշտանի ժամանակ պարբերական ցավերը, ծանրության զգացողությունը, կարող է ավելանալ դաշտանային ցիկլի օրերի թիվը: Վիրահատական միջամտություն կարող է պահանջվել այն դեպքում, երբ տեղի է ունեցել կիստայի ոտիկի շրջում, եթե հայտնաբերվել է դեղին մարմնի կիստայի պատռվածք կամ ձվարանի պատռվածք՝ ներորովայնային արյունահոսություն, եւ այլն: Ուժեղ ցավերի, ինքնաթունավորման նշանների եւ փսխելու դեպքում անհրաժեշտ է հնարավորինս արագ դիմել հիվանդանոց օգնության համար: Նախնական ախտորոշումը տրվում է բնորոշ ախտանշանների, հիվանդի գանգատների, ՈՒՁՀ տվյալների, լապարասկոպիայի հիման վրա: Նորագոյացությունը հնարավոր է հայտնաբերել հեշտոցային զննման արդյունքում եւս: Այն իրենից ներկայացնելու է առաձգական գոյացություն, շոշափելիս հնարավոր է ցավել: ՈՒՁ հետազոտության ժամանակ կարելի է տեսնել նորագոյացությունը՝ բնորոշ էխոգեն ակտիվությամբ, մինչեւ 8սմ հասնող տրամագծով: Նորագոյացության ներսում կարող է դիտվել սուսպենզիա: Գոյացության ուրվագիծը հարթ է: Ճշգրտորեն ախտորոշելու նպատակով դաշտանային ցիկլի ֆոլիկուլյար փուլում անցկացնում են ՈՒՁՀ, որպեսզի որոշվի զարգացման արագությունը: Գունային դոպլեր հետազոտությունը թույլ է տալիս տարբերել իրական կիստան ուռուցքից եւ տեսնել, թե արդյո՞ք այն ունի իրեն սնուցող անոթների սեփական ցանց: Բոլոր նորագոյացությունների եւ ուռուցքների հայտնաբերման դեպքում ստանդարտ կերպով անհրաժեշտ է անցկացնել СА-125 թեստ, լրացուցիչ նշանակվում է արյան մեջ խորիոնային գոնադոտրոպինի խտության որոշման քննություն եւ հղիության թեստ: Լապարասկոպիկ հետազոտություն նշանակվում է այն դեպքում, երբ հնարավոր չէ տարբերել կիստան այլ գոյացություններից եւ արտարգանդային հղիությունից: Դեղին մարմնի կիստան ունի բուժման մի քանի մեթոդ՝ գինեկոլոգի մշտական հսկողությամբ, ՈՒՁՀ ախտորոշմամբ եւ գունային դոպլեր հետազոտությամբ: Այդ միջոցառումներն անցկացվում են մի քանի ցիկլի ընթացքում: Սովորաբար այդ ժամանակահատվածը բավարար է կիստայի հետաճի համար, այսինքն՝ այն կարող է անհետանալ: Ինչպե՞ս բուժել դեղին մարմնի կիստան, եթե այն ինքն իրեն չի ներծծվում: Հաճախ հանդիպող, վառ արտահայտված ախտանշաններով կիստաներն արդյունավետ ենթարկվում են պահպանողական թերապիայի՝ հակաբորբոքային միջոցներով, հորմոնային հակաբեղմնավորիչներով, բուժիչ վաննաներով, մագնիսական եւ լազերային թերապիայով: Հիմնական խորհուրդներ: Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության սահմանափակում, սեռական հանգիստ՝ շրջվելու հավանականությունը հաշվի առնելով, որը կարող է կիստայի պատռվածք առաջացնել: Եթե 1-3 ամիս անց լյուտեինային կիստայի թերապիան արդյունավետ չի լինում, որոշվում է կիստան վիրահատական ճանապարհով հեռացնելու հարցը: Վիրահատությունը ենթադրում է լապարասկոպիկ մեթոդով ձվարանի խոռոչի մաքրում, որի արդյունքում հեռացվում է նորագոյացությունը, իսկ առողջ հյուսվածքը չի տուժում: Եթե կիստան մեծ է, ապա իրականացվում է ձվարանի ռեզեկցիա: Եթե հանկարծ բարդություն է առաջանում, օրինակ արյունահոսություն է սկսվում, որոշվում է ձվարանի շտապ հեռացման հարցը: Այդ դեպքում դեղին մարմնի կիստայի բուժումը համարվում է անարդյունավետ: Կանխարգելման հիմնական միջոցները Վերարտադրողական համակարգի բորբոքային հիվանդությունների վաղ հայտնաբերումն ու թերապիան, կնոջ հորմոնային համակարգի խանգարումների վերացումը թույլ են տալիս խուսափել նորագոյացությունների առաջացումից: Վաղ ախտորոշումը եւ գինեկոլոգի հսկողությունը, ուլտրաձայնային վերահսկումը կկանխեն բարդությունների առաջացումը: Կիստայի առկայությունը չի ազդում կնոջ հղիության ընթացքի եւ ելքի վրա: Դեղին մարմնի կիստան, որի հետեւանքները կարող են վտանգավոր լինել, պահանջում է բժշկի մշտական հսկողություն:


text: Կիրակնօրյա աղոթք. Հավերժի Աստված եւ բոլորի Արարիչ, որ այս օրից սկսած նախ ստեղծեցիր երկինքն ու երկիրը, առանձնացրիր լույսը խավարից... Կիրակնօրյա աղոթք. Հավերժի Աստված եւ բոլորի Արարիչ, որ այս օրից սկսած նախ ստեղծեցիր երկինքն ու երկիրը, առանձնացրիր լույսը խավարից... 27.04.2019 Рубрика: ԱղոթքАвтор: editor Հավերժի Աստված եւ բոլորի արարիչ, որ այս օրից սկսած նախ ստեղծեցիր երկինքն ու երկիրը, առանձնացրիր լույսը խավարից: Մեղքով խավարյալս ընկնում եմ քո առջեւ եւ աղաչում քեզ, իմ Տեր եւ Աստված, լուսավորիր խավար խորհուրդներս ու մութով ծածկված մտքերս, բաց արա զգայարանիս առագաստը գործելու եւ անպիտան ծառայիս ծագեցրու քո ճառագայթների շողը: Փա՛ռք անպատում, որ փարում էիր անհուն համասփյուռ ջրերի վրա, փայլեցրու նվաստիս փառքիդ սրբարար լույսը, մեղքերից մաքրիր բազմամեղիս եւ սրբիր անսահման սխալներից: Տեր եւ Աստված իմ, որ այս օրը լույսը տիվ անվանեցիր, իսկ խավարը` գիշեր, իմ մեղքի գիշերը եւ իմ անօրինությունների խավարը հերքիր ու հեռացրու ինձնից: Բայց դու, Տեր, գթած եւ մարդասեր, որ երկնքի ու երկրի լինելուց առաջ նախապես պատրաստեցիր արքայությունդ սուրբ առաքյալներին եւ բոլոր քեզ սիրողներին, ինձ եւս արժանի արա նրանց հետ ժառանգելու խոստացածդ բարիքները եւ նրանց հետ փառավորելու Երրորդությունդ. հավիտյանս հավիտենից. ամեն: Յաւիտենից Աստուա՛ծ եւ արարիչ բոլորից, որ յայսմ աւուր սկսեալ՝ ի սկզբանէ արարեր զերկինս եւ զերկիր եւ որոշեցեր զլոյսն ի խաւարէն, խաւարեալս մեղաւք անկանիմ առաջի քո եւ աղաչեմ զքեզ. Տէ՛ր իմ եւ Աստուա՛ծ իմ, լուսաւորեա՛ զխաւարեալ խորհուրդս եւ զմթով ծածկեալ միտքս, բա՛ց զառ ի գործեալ զառագաստ զգայարանիս եւ ծագեա՛ առ ծառայս անպիտան զնշոյլ ճառագայթից քոց: Փա՛ռքդ անպատում, որ փարէիր ի վերայ անհուն համասփիւռ ջուրցն, փայլեցո՛ առ փանաքիս զփառացդ լոյսդ սրբարար, մաքրեա՛ ի մեղաց զբազմամեղս եւ սրբեա՛ յանսահման սխալանաց: Տէ՛ր իմ եւ Աստուա՛ծ իմ, որ յայսմ աւուր կոչեցեր զլոյսն տիւ, եւ զխաւարն կոչեցեր գիշեր, զգիշեր մեղաց իմոց եւ զխաւար անաւրէնութեանց իմոց հերքեա՛ եւ հեռացո՛ յինէն: Այլ դու, Տէ՛ր, գթա՛ծ եւ մարդասէր, որ յառաջ քան զլինելն երկնի եւ երկրի պատրաստեցեր զարքայութիւնդ ի սկզբանէ՝ սրբոց առաքելոց եւ ամենայն սիրողաց քոց, արա՛ եւ զիս արժանի ընդ նոսին ժառանգել զխոստացեալ բարիսն եւ ընդ նոսին փառաւորել զամենասուրբ զԵրրորդութիւնդ յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:


text: Ռուբեն Հայրապետյանը 2003-ից ՌԴ քաղաքացի է. ՀՀ գլխավոր դատախազություն 04-08-2020 16:13:48 | Հայաստան | Մամլո հաղորդագրություն «Թեեւ ՌԴ գլխավոր դատախազությունից դեռեւս չենք ստացել Ռուբեն Հայրապետյանի նկատմամբ միջպետական հետախուզումը ՌԴ տարածքում դադարեցնելու եւ դրա հնարավոր հիմքերի մասին հարցման պատասխանը, սակայն վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից քրեական գործի շրջանակներում ձեռք են բերվել տվյալներ, որոնք փաստում են, որ Ռ. Հայրապետյանը 2003 թ. հունիսի 20-ից հանդիսանում է ՌԴ քաղաքացի»,- 1lurer.am-ի հարցին ի պատասխան տեղեկացրեց ՀՀ գլխավոր դատախազի խորհրդական Գոռ Աբրահամյանը: Հիշեցնենք՝ օրերս Ռուսաստանը դադարեցրել է ՀՀԿ-ական նախկին պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանի հետախուզումը իր տարածքում։ ՀՀ գլխավոր դատախազությունը հետախուզման դադարեցման պատճառներն իմանալու համար դիմել էր ՌԴ իրավապահներին։ ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության նախկին պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանը մեղադրվում է 2 քրեական գործով` քաղաքացուն ֆիզիկական ուժեղ ցավ կամ հոգեկան ուժեղ տառապանք պատճառելու, ազատությունից ապօրինի զրկելու, ինչպես նաեւ ինքնիրավչության համար. այս քրեական գործով մեղադրյալի կարգավիճակ ունի նաեւ Հայրապետյանի որդին: Երկրորդ գործով նա մեղադրվում է ծանր հետեւանքներ առաջացնելով՝ պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելուն դրդելու եւ ծանր հետեւանքներ առաջացնելով՝ որպես կազմակերպության ծառայող կարգադրիչ լիազորությունները չարաշահելու համար: Այս գործով էլ որպես մեղադրյալ ներգրավված են Երեւանի նախկին փոխքաղաքապետ Վահե Նիկոյանն ու քաղաքապետարանին ենթակա ընկերության ներկայացուցիչ Գեւորգ Հակոբյանը: Շոյգուի ծաղրից հետո Բաքուն հրաժարվեց (377) Գտեք միասնության բանալին. այժմ նոր սերնդի հերթափոխն է (264) Մենք փառաբանում ենք մեր կողքին ապրող մարդկանց, ովքեր չեն վախեցել համարձակ գտնվել. Աննա Հակոբյան (228)


text: Իրանցի մարզիկն իր ոսկե մեդալը նվիրել է Արցախի պատերազմի ժամանակ զոհված հայ մարզիկ Արթուր Սուքիասյանի ընտանիքին (ՖՈՏՈ) — Echo.am


text: Շահութահարկը նվազում է, ներդրվում է ԱԱՀ գումարի վերադարձի նոր մեխանիզմ. ՊԵԿ - Karevor.com Karevorinfo Karevorinfo Իրադարձություններ 292 2021-01-23T15:10:07+04:00 15:10 շաբաթ, 23 հունվարի, 2021 թ. Հարկ վճարողները մինչեւ ապրիլի 20-ը 2020 թվականի հաշվետու ժամանակաշրջանի համար շահութահարկի հաշվետվությունը ներկայացնելիս առաջին անգամ նոր` ավելի ցածր դրույքաչափ են կիրառելու: Շահութահարկի նախկին` 20%-ի փոխարեն արդեն գործում է 18% դրույքաչափը, ինչը հնարավորություն կտա բիզնեսին, ազատ ֆինանսներ ունենալով, տնօրինել` ընկերության առաջնահերթություններից ելնելով: Պետական եկամուտների կոմիտեի կանխատեսմամբ` հօգուտ բիզնեսի կատարված փոփոխության ազդեցությունը պետբյուջեի հարկային եկամուտների վրա հնարավոր կլինի գնահատել 2021թ. ապրիլի 20-ից հետո, երբ ներկայացված կլինեն շահութահարկի հաշվարկները, տեղեկացնում է ՀՀ ՊԵԿ տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի բաժինը:


text: Մարտ 2018 - PPAN Ամսական արխիվ - Մարտ 2018 Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի միջազգային օրը՝ մարտի 24-ին, "Stop TB Partnership" կազմակերպության (http://www.stoptb.org) ջատագովությամբ, ամբողջ աշխարհում իրականացվեցին հանրային միջոցառումներ «Փնտրվում են լիդերներ ՏԲ-ից ազատ երկիր ունենալու համար» խորագրով: Նմանատիպ խորագրով հանրային միջոցառումներ իրականացվեցին աշխարհի գրեթե 20 քաղաքներում, եւ հատուկ նշանակության կառույցները լուսավորվեցին կարմիր գույնով:Հայաստանը, ի դեմս «Դրական մարդկանց հայկական ցանց» սոցիալական հասարակական կազմակերպության, Գլոբալ hիմնադրամի TB-REP տարածաշրջանային ծրագրի ֆինանսավորմամբ եւ Երեւանի քաղաքապետարանի եւ ՀՀ պատմության թանգարանի աջակցությամբ, արդեն երկրորդ տարին անընդմեջ եւս ցույց տվեց իր պատրաստակամությունը տուբերկուլոզի դեմ պայքարում՝ միանալով [...] Մարտ 26, 2018 By admin Նորություններ 0 կարծիք admin2018-09-03T10:21:48+00:00 Սույն թվականի մարտի 25-ին, Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի միջազգային օրվա կապակցությամբ, «Դրական մարդկանց հայկական ցանց» սոց. ՀԿ-ն կմիանա միջազգային "Stop TB Partnership" կազմակերպության նախաձեռնած ակցիային: Ակցիայի ընթացքում, Երեւանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ, կարմիր գույնով կլուսավորվի Հայաստանի պատմության թանգարանի եւ Ազգային պատկերասրահի շենքը: Նմանատիպ միջացառում կիրականացվի աշխարհի շուրջ 20 երկրներում։ Հայաստանը՝ հանձին «Դրական մարդկանց հայկական ցանց» սոց. ՀԿ-ի համաշխարհային ակցիային միանում է արդեն երկրորդ տարին անընդմեջ։Հավելենք, որ ակցիայի ընթացքում անցորդներին նաեւ կբաժանվեն նպատակային տեղեկատվությամբ բրոշուրներ եւ լիֆլետներ: Ակցիայի շրջանակներում հանրությունը կիրազեկվի ՀՀ-ում տուբերկուլոզի առկա իրավիճակի, անվճար [...] Մարտ 23, 2018 By admin Միջոցառումներ 0 կարծիք Մարտի 15-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս «Տուբերկուլյոզի վաղ հայտնաբերման եւ հիվանդների նկատմամբ խտրականության նվազեցմանն ուղղված ջանքերը Հայաստանում» թեմայով: Բանախոսներն էին՝ Անահիտ Հարությունյան, «Դրական մարդկանց հայկական ցանց» սոցիալական հասարակական կազմակերպության նախագահ Լյուբով Նիկոլայան , Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային կենտրոնի տնօրենի գիտական գծով խորհրդական, ԱՆ գլխավոր ֆտիզիատոր Ալվինա Ալագուլյան, «Դրական մարդկանց հայկական ցանց» Գնահատման եւ մոնիթորինգի մասնագետ Աննա Գալստյան, «Դրական մարդկանց հայկական ցանց», Հանրային կապերի պատասխանատու Մամլո ասուլիսի ընթացքում ներկայացվեց Հայաստանում ՏԲ հիվանդության հետ առնչություն ունեցող վիճակագրությունը, հիվանդակենտրոն մոդելի ներդրման փորձը, ֆինանսավորման աղբյուրները, 240 հիվանդների շրջանում կատարված կարիքների գնահատման արդյունքները, ինչպես նաեւ ՏԲ [...]


text: 22:36 13.11.2020 (Թարմացված է 22:38 13.11.2020) ԵՐԵՎԱՆ, 13 նոյեմբերի — Sputnik. Իրանցի 3 սահմանապահ զոհվել են երկրի հյուսիս-արեւմտյան հատվածում՝ Արեւմտյան Ադրբեջան շրջանում, գրոհայինների հետ բախման ընթացքում։ Տեղեկությունը հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին։ Իրանական պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն` սահմանապահները կանխել գրոհայինների ներթափանցումն Իրանի տարածք։ Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում սեպտեմբերի 27-ից նոյեմբերի 10-ն ընթացող մարտական գործողությունների ընթացքում բազմիցս նշվել է, որ Ադրբեջանի կողմից կռվում են վարձկաններ, որոնց Թուրքիան Մերձավոր Արեւելքից Հարավային Կովկաս էր բերել։ Ավելի վաղ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության փորձագետները կոչ էի արել վարձկաներին հանել տարածաշրջանից։ Վարձկանների մասին ՄԱԿ-ի աշխատանքային խմբի տեղեկությունների համաձայն՝ Ադրբեջանի կառավարությունը Թուրքիայի աջակցությամբ ղարաբաղյան հակամարտության գոտում հույսը դրել էր սիրիացի գրոհայինների վրա։ ՄԱԿ-ի փորձագետների խոսքով՝ գրոհայինների` պատերազմներին մասնակցելու դրդապատճառն առաջին հերթին անձնական շահն է, քանի որ նրանց մահվան դեպքում ազգականներին ֆինանսական փոխհատուցում ու Թուրքիայի քաղաքացիություն են խոստացել։


text: 1.Հոդված 3-ում անհրաժեշտ է հստակ սահմանել եւ տարանջատել «ուսումնառության կրթաթոշակ» եւ «ուսումնառության նպաստ» (36-րդ եւ 37-րդ մասեր) հասկացությունները։ Առկա սահմանումերով դրանք ոչ միայն ըստ էության տարբերակված չեն եւ առաջացնում են խառնաշփոթ, այլեւ օգտագործված են անհասկանալի արտահայտություններ, օրինակ՝ «ակադեմիական առավելություն», «գիտահետազոտական, գիտատեխնիկական եւ աշխատանքային կրեդիտների (չափանիշների» համար։) Պետք է հաշվի առնել նաեւ, որ պետական ֆինանսավորմամբ տեղերի համար 20-րդ հոդվածում կիրառված է կրթաթոշակ եզրույթը։ Առաջարկվող սահմանումներն են. Ուսումնառության կրթաթոշակ՝ բուհ ընդունելության արդյունքների կամ ուսումնառության ընթացքում ցուցաբերած առաջադիմության հիմքով ուսանողի ուսման վարձի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցում: Ուսումնառության նպաստ՝ սոցիալապես խոցելի կամ այլ առանձին խմբերի ուսանողների ուսման վարձի փոխտահուցում: 2.Հոդված 15-ի 7-րդ մասի 5-րդ կետում հղում է կատարված 17-րդ հոդվածի 2-րդ եւ 10-րդ կետերում սահմանված ժամկետների վրա, սակայն 17-րդ հոդվածի 2-րդ եւ 10-րդ կետում որեւէ ժամկետ սահմանված չէ։ Ավելին, հոդվածի 7-րդ մասով լիցենզիայի գործողության դադարեցման հիմք է սահմանված ինստիտուցիոնալ հավատարմագրման չդիմելը եւ ծրագրային հավատարմագրման 2 անգամ անընդմեջ մերժվելու հանգամանքը, ինչն կարծում ենք խնդրահարույց է։ Նախ բուհի կրթական ծրագրերի իրականացման լիցենզիայի գործողությունը ամբողջությամբ կարող է դադարեցվել, իսկ լիցենզիան ուժը կորցրած ճանաչվել, եթե բուհը ոչ միայն սահմանված ժամկետում ինստիտուցիոնալ հավատարմագրման չի դիմել, այլեւ եթե երկու անգամ անընդմեջ չի ստացել ինստիտուցիոնալ հավատարմագրում, այլ ոչ թե ծրագրային հավատարմագրում (օրենքի նախորդ տարբերակում այս դրույթը այդպես էր սահմանված)։ Երկրորդ, որեւէ ծրագրի հավատարմագրումը երկու անգամ մերժվելու դեպքում կարող է դադարեցվել միայն տվյալ ծրագրի մասով լիցենզիան, այլ ոչ թե բուհի բոլոր կրթական ծրագրերի լիցենզիան։ Ընդ որում, եթե ծրագրային հավատարմագրումը պարտադիր չէ (քանի որ պարտադիր լինելու պահանջը օրենքից հանված է), ապա բուհը ինքը պետք է որոշի դիմել ծրագրային հավատարմագրման, թե ոչ։ 3.Հոդված 15-ի 7-րդ մասով սահմանված են բուհերի լիզենզիայի գործողության դադարեցման հիմքերը, սակայն օրենքի նախագծի 40-րդ հոդվածի (Անցումային դրույթների) 2-րդ մասով սահմանված է 15-րդ հոդվածին հակասող այլ դրույթ: Մասնավորապես, 40-րդ հոդված 2-րդ մասով նախատեսվել է, որ ՀՀ բոլոր բուհերին անժամկետ տրված լիցենզիաները գործում են մինչեւ 2022 թ.-ի հունիսի 30-ը, եթե «փաստաթղթերը չեն համալրում»՝ բուհի գործունեությունը դադարեցվում է 2022թ. հուլիսի 15-ից։ Հստակ չէ «փաստաթղթերը չհամալրելու դեպքում» արտահայտությունը եւ լիցենզիայի գործողությունը դադարեցնելու նման հիմք օրենքի նախագծի 15-րդ հոդվածում նշված չէ։ Ավելին, բուհերին արդեն իսկ տրված լիցենզիաները ըստ գործող օրենքի անժամկետ են, իսկ որակի վերահսկողության եւ լիցենզայի գործողության դադարացման պետական գործիքը, ինչպես նշեց վերը, ինստիտուցիոնալ հավատարմագրումն է։ Այսպիսով, նախագծի 40-րդ հոդվածի 2-րդ մասը առաջարկում ենք հանել, քանի որ լիցենզիայի գործողությունը չի կարող դադարեցվել արդեն իսկ հավատարմագրում ստացած բուհերի պարագայում։ Ուստի, բուհերին անժամկետ տրված լիցենզիաների ուժը կորցրած ճանաչելու Հոդված 40-ի 2-րդ մասով սահմանված անցումային դրույթն առհասարակ անհրաժեշտ է հանել։ 4.Հոդված 40, մաս 5-ում անհրաժեշտ է հստակ նշել, որ հավատարմագրման պարտադիր լինելը վերաբերվում է միայն ինստիտուցիոնալին եւ հանել ժամկետները, քանի որ ԲՈՒՀ-երը արդեն իսկ հավատարմագրվել են, գումարը տվել են եւ ժամկետի ավարտից հետո նորից հավատարմագրվելու են: 5.Հոդված 36 մաս 13-ում անհրաժեշտ է ուսանողական խորհուրդ բառերը փոխարինել ուսանողական կառույցներ եւ միավորումներ բառերով: Բացի այդ անհրաժեշտ է տալ հստակ կարգավորում, թե ֆինանասավորումը ուսանողական կառույցների եւ միավորների միջեւ ինչպ՞ես է բաշխվելու, ի՞նչ համամասնությամբ, ի՞նչ սկզբունքով եւ կառավարման խորհրդում ուսանողների ներկայացուցիչը ո՞ր ուսանողական մարմնից է ընտրվելու: 6.Անհրաժեշտ է սահմանել ռեկտորի պաշտոնավարման սահմանափակում, այն է չի կարող 2-ից ոչ ավել անգամ ընտրվել նույն ԲՈՒՀ-ում ռեկտոր: Այսպիսի սահմանափակում օրենքը նախատեսում է դեկանի, ամբիոնի վարիչի եւ բուհի՝ որոշակի ոլորտում գիտահետազոտական գործունեություն իրականացնող ինքնուրույն կառուցվածքային միավորի ղեկավարի պաշտոնների համար:


text: Քննություն է տարվում՝ պարզելու մանկահասակ երեխայի՝ ՄԻԱՎ վարակով վարակվելու հանգամանքները - BlogNews.am Քննություն է տարվում՝ պարզելու մանկահասակ երեխայի՝ ՄԻԱՎ վարակով վարակվելու հանգամանքները event_note14:45 , 31 հոկտեմբեր 2019 visibility 419 commentմեկնաբանել ՔԿ-ից հայտնում են, որ հոկտեմբերի 16-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում ստացվել է քաղաքացու՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրված դիմումն այն մասին, որ 2019թ. օգոստոսի կեսերից մինչեւ հոկտեմբերի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում անչափահաս թոռնուհին ստացիոնար բուժման մեջ է գտնվել «Արաբկիր» բժշկական կենտրոնում, որտեղ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է ՁԻԱՀ, որով երեխան մինչ այդ վարակված չի եղել:


text: ԽՈՍՏՈՒՄՆԵՐԻ ՓՈԽԱՐԵՆ ՀԱՐԿ Է ՍԻՐԵԼ ԵՐԵՎԱՆՆ ՈՒ ԵՐԵՎԱՆՑՈՒՆ 22:50 25 Ապրիլ 2017 ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ Ով ինչ է խոստանում ու ինչ գնով Երեկ մեկնարկած Երեւանի ավագանու ընտրությունների քարոզարշավին քաղաքապետի ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերը մատնանշեցին իրենց համար կարեւոր խնդիրները: Դրանցից երկուսը վերաբերում էր քաղաքի խնդիրներին, իսկ մյուսն ավելի շատ քաղաքական էր: Խոսքը Զարուհի Փոստանջյանի՝ քաղաքապետարանում կոռուպցիան վերացնելու մասին է: Ի տարբերություն նրա՝ ՀՀԿ-ի թեկնածու, գործող քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը խոստացել է լուծել տրանսպորտի հարցը, իսկ Փաշինյանը՝ ավելացնել մետրոյի 3 կայարան: Արդյո՞ք խոստումներն իրատեսական են: Եթե գործող քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը գիտե տրանսոպորտի խնդրի լուծման ճանապարհը, ինչո՞ւ դա չի արել մինչ այս ընտրությունները՝ իր պաշտոնավարման 8 տարիների ընթացքում: Իհարկե երեւանցին չի մոռացել հանրային տրանսպորտի նկատմամբ նրա մակ մտահոգությունը՝ 50%-ով ուղեվարձը թանկացնելու փորձը, ինչը, բարեբախտաբար, անփառունակ վախճան ունեցավ: Այդ քայլը նաեւ «լակմուսի թուղթ» էր դարձավ՝ փաստելով, որ քաղաքացիական հասարակության գոնե սաղմը ձեւավորվել է: ՈՒ եթե նրա նախընտրական այս խոստումը նախորդ սցենարի կրկնությունն է լինելու, ապ Տերը մի արասցե, որ վերստինվերընտրվելով՝ նորից անվճարունակ երեւանցու գրպանի հաշվին ծրագիր իրագործի: Այո՛, անվճարունակ երեւանցու, որովհետեւ ո՞ր հարուստն է հանրային փոխադրամիջոցներով երթեւեկում: Զարուհի Փոստանջյանի խոստումն էլ հավատընծա չէ, քանի որ «Երկիր Ծիրանի» կուսակցությանղեկավարը չի մատնանշում կոռուպցիայի դեմ պայքարի հստակ ուղիները: Միայն չարչրկված ասֆալտապատման ոլորտը մատնանշելը համոզիչ չէ, քանի որ կոռուպցիան «ծաղկում»է նաեւ այլ ոլորտներում՝ կանաչապատում, ծաղկապատում, հողաբաշխում: Պատահական չէր, որ վերջերս ԱԱԾ-ն ձերբակալեց Երեւանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի քաղաքաշինության եւհողի վերահսկողության վարչության տարածքային բաժնի պետ Արամայիս Ավետիսյանին: Տեղին է հիշել ԱԱԾ պետի նախկին պաշտոնակատար Գուրգեն Եղիազարյանի բնութագրումը. - Բարձրացրե՛ք ծաղիկները եւ տեսեք՝ իրականում դրանց տակ ինչ է կատարվում: Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի խոստմանը, ապա հանուն արդարության ասենք, որ քաղաքի զարգացման հեռանկարում մետրոյի կայարանների թիվն ավելացնելու ծրագիրը, թերեւս ամենաառաջնահերթերից է Երեւանի համար: Պարզապես այն մինչ այժմ չի արվել՝ անբավարար միջոցների պատճառով, իսկ Նիկոլ Փաշինյանը գուցե գիտե, թե ինչ ծախսերի կրճատման հաշվին հնարավոր կլինի ընդարձակել մետրոպոլիտենը: Այնպես որ, երեք քաղաքական ուժերի համար դյուրին չի լինելու համոզել ընտրողներին՝ նրանց քվեն ստանալու համար: Ի դեպ. իշխանական քարոզչամեքենան, հավանաբար, իրեն միակ մրցակից համարելով Ելք-ին, շրջանառության մեջ է դրել երեւանցի-ոչ երեւանցի բաժանումը: Որպես առավելություն՝ Տարոն Մարգարյանի համար նշում են Երեւանում ծնված լինելու հանգամանքը՝ Փաշինյանին համարելով մարզաբնակ, ով լավ չի պատկերացնում քաղաքի խնդիրները: Սակայն արժե «թարմացնել» այսպես կարծողների հիշողությունը եւ հարցնել՝ իսկ Հայաստանում բոլոր բարձր պաշտոններ ստանձնածնե՞րն են երեւանածին: Եթե այո, ապա ինչու են այսքան «հոգատար»ու «սրտացավ»քաղաքի ու երկրի հանդեպ: Այս առումով շատ դիպուկ էր մի մտավորականի պատկերավոր համեմատությունը, որ պատվավոր երեւանցու կոչմանն են արժանանում մարդիկ, ովքեր անգամ իրենց գյուղում պատիվ չունեն: Հետեւաբար, «աչոկներ»հավաքելու համար սա, թերեւս, չաշխատող տարբերակ է:


text: Սուրճի ընդմիջում. Կապում, փոքրիկ եւ բարձրահասակ ՝ Գլեֆնիր апрель 2020 Սուրճի ընդմիջում. Կապում, փոքրիկ եւ բարձրահասակ ՝ Գլեֆնիր ԱրվեստԽաղատունIndie խաղՎիդեո Խաղեր Երեխայի շրջապատից իր ծնողների զավեշտական գրքերով գրկախառնված լինելով ՝ փոքրիկ Պինեսը ստեղծեց կրպակ պատմություններ պատմելու նկարչության միջոցով, հենց որ նա կարող էր գրիչ պահել: Տարիներ անց Թալ Փինսը սովորեց տիրապետել իր արհեստին արվեստի դպրոցներում ՝ կորպորատիվ շուկայավարման հարցում շրջանցելով: Նրա կոմիքսների ժապավենները (միշտ զվարճալի, հաճախ սյուրռեալիստական), որում ներառված են սիրված դուետը փոքրիկ եւ Tall- ը, տարիներ շարունակ ձեռք են բերել բավականին մեծ երկրպագու: Մինչեւ խաղի նախնական գիտելիքներ խաղերի պատրաստման մեջ, բայց խաղային ժամերի շատ ժամացույցներ, Պինսն անցկացրել է վերջին 4 տարիները `զարգացնելով ինքն իր կողմից հիանալի: աբսուրդի եւ փոփ մշակույթի Laurel & Hardy- ի պատմությունը: փոքրիկ եւ բարձր. Gleipnir- ը ՝ այս զվարթ տիեզերքում առաջին խաղը, արդեն դուրս է եկել համակարգչում: Ողջույն կապում: Բարի գալուստ մեր սուրճի ընդմիջում: Առաջին խաղը դուրս, շնորհավորանքներ: Ի՞նչը ձեզ ստիպեց թռիչքներ առաջացնել կոմիքսներ ստեղծելու եւ վիդեո խաղ մշակելու միջեւ: Բարեւ եւ շնորհակալություն ինձ հրավիրելու համար: Շնորհակալություն! Ես դեռ արվեստի դպրոցում էի, երբ սկսեցի խաղալ խաղի զարգացման գաղափարի հետ: Ամեն ինչ գալիս է մի քանի անգամ լսել մեկնաբանությունից: Մարդիկ ինձ ասում էին, թե իմ զավեշտական պանելների ֆոնը հին տեսանկյունից էր թվում, ինչը զարմանալի չէր. Ես LucasArt- ի բոլոր խաղերի հսկայական երկրպագու եմ: Այնպես որ, ես մտածեցի, որ հաճելի կլինի պարզապես փորձել եւ մեկը դարձնել: Եվ... դա այդպես է: Ծրագրի իրական ֆայլը հենց այդ պահից է նույնը եղել: Դեռ պետք է որոշեմ, թե որ ճանապարհով ես կավարտվեմ ՝ լինելով կոմիկ նկարիչ կամ խաղի հեղինակ, բայց առայժմ թվում է, որ իրականում պետք չէ կատարել որոշակի ընտրություն: Նախկինում տեսախաղերի զարգացման փորձ չունեիք, եւ փոքրիկ եւ բարձր: Gleipnir- ը հեռու է մի պարզ առաջին խաղից: Առաջադրանքը երբեք շատ մեծ զգաց: Այո, այդպես էլ եղավ: Դա դեռ այդպես է: Դա, հավանաբար, չափազանց շատ էր: Տեխնոլոգիական արկածային խաղ զարգացնելուց ոչ մի բան էլ չի վախեցնում, մասնավորապես, երբ օգտագործում ես աշխույժ համայնք ունեցող լավ պահպանված շարժիչ, բայց ակտիվների, երաժշտության, տեքստերի, թարգմանության համար կատարված ակտիվության զանգվածը շատ վախեցնում է: Կարծում եմ ՝ ինչն ինձ թույլ տվեց անել, այն է, որ ես գաղափար չունեի, թե որքան դժվար է դա կամ պարզապես, թե որքան... իրեր, որոնք ես պետք է ստեղծեի: Գործընթացը շատ անիշխանական էր, եւ ես հետագայում պետք է անեի շատ կոկիկ գործողություններ կատարելիս: Նկատի ունեմ, որ ես մտածում էի մի օր արվեստի գրքի համար կտորները հավաքելու մասին եւ, ճիշտն ասած, դրանցից շատերը ծպտյալ կլինեն: Այնուամենայնիվ, ես այժմ շատ ավելի վստահ եմ զգում ապագա ծրագրերի համար: փոքր եւ բարձր: Gleipnir- ն օգտագործում է Visionaire Studio- ն: Ինչու՞ եք այդ շարժիչը ուրիշի փոխարեն օգտվել: Visionaire- ը օգտագործման համար հեշտ շարժիչ է: Այն նաեւ օգուտ է քաղում այն համայնքից, որը միշտ պատրաստ է օգնել, խորհուրդներ կամ կարծիքներ հաղորդել: Ծրագրի հենց սկզբում ես փորձեցի տարբեր շարժիչներ, բայց ես փորձեցի ոչ թե շատ կենտրոնանալ գործիքների վրա, այլ բովանդակության վրա: Ես զգում եմ, որ ինչ-որ պահի վերջում դուք փնտրում եք այնպիսի շարժիչ, որը կատարելապես կտեղավորի ձեր տեսլականը ամեն առումով, եւ, իհարկե, դուք երբեք չեք գտնի: Այսպիսով, ես փակեցի իմ ընտրությունը բավականին վաղ: Բարեբախտաբար, ես երբեք չէի զգացել, որ շարժիչը դեմ է իմ գաղափարներին: Մի քանի կոպիտ անկյուններ կային, երբ ես ստիպված էի բարձրաձայնել ձայնս, բայց դա արեց այն, ինչ ինձ հարկավոր էր անել: Ամենից հաճախ, խաղերի նորեկները դժվարությամբ են զբաղվում իրենց խաղերը շուկայահանելով, քանի որ դա ինքնուրույն աշխատանք է: Արդյո՞ք այդ հարցում ձեզ օգնեցին կորպորատիվ շուկայավարման ձեր անցյալի փորձը: Զբոսանքի տակ ընկնելուց հետո գուցե զարմանալով ընդունեի, որ նրանք արեցին: Դա իսկապես լիաժամկետ աշխատանք է: Կարծում եմ, որ եթե ինչ-որ ինդի խաղերի արդյունքում թվում է, որ դա հետագա խնդիր է, դա հիմնականում այն է, որ, քանի որ թեզերի մշակողները պետք է ամեն ինչ իրենք անեն, նրանք դա անում են խելոք: Նրանք զարգացնում են իրենց խաղը կտոր-կտորով, նախ մեխանիկայի, ակտիվների եւ այլնի վրա: Այնուհետեւ նրանք, մի անգամ արվել են, նայում են մարկետինգին եւ նման են «Լավ, հիմա իմ հաջորդ խնդիրն է. Վաճառել այդ խաղը, որը ես պատրաստել եմ»: . Ինձ համար խնդիրն այն է, որ շուկայավարումը պետք է շարունակական գործընթաց լինի գրեթե ամենասկզբից: Հենց թվում էր, թե ես կկարողանամ խաղ զարգացնել եւ շուկայացնել այն, ես սկսեցի Twitter- ում նկարահանել զավեշտական ժապավեններ ՝ ներկայացնելով խաղի հիմնական հերոսները: Նրանք շուտով որոշակի թափ ստացան, ես նույնիսկ այդ գիրքերով տպագրեցի գիրք, եւ կարծում եմ, որ այն իսկապես օգնեց շուկայավարմանը: Ես, իհարկե, կարող եմ լիովին սխալվել այդ հարցում: Ես դեռ չեմ կարծում, որ բավականաչափ արեցի: Ակնհայտ է, որ դա երբեք բավարար չէ, բայց եթե ավելի շատ ժամանակ ունենայի, ես կտպագրեի իմ շերտերը ավելի շատ հարթակներում: Դժբախտաբար, կա միայն շատ կարճ ժամանակ, որը դուք կարող եք հատկացնել յուրաքանչյուր նախագծի այսպիսի նախագծի վերաբերյալ: Լավ! փոքրիկ եւ բարձրահասակ խայթոցների չափսի կոմիքսներ են: Չնայած ոմանք շարունակական պատմություն ունեն, շերտերը հիմնականում ինքնաբավ են: Բայց փոքրիկ եւ բարձր: Gleipnir- ը լիովին բորբոքված պատմություն է: Ձեր սովորական շրջանակը կոտրելը այնպիսի բան էր, որին իսկապես անհամբերությամբ սպասում եք, կամ, ընդհակառակը, բարդ խնդիր էր: Ես սովորաբար ներկայացնում եմ նման բաներ. T & T: Gleipnir- ը (t & T- ն հանդես է գալիս փոքր եւ բարձրահասակ, հետեւաբար փոքր տ եւ մեծ T!) 3-ից 4 ժամ տեւողությամբ ժապավեն է: Ես ցանկացել եմ երեք դեպքից այն կողմ անցնել: Ես երբեմն ավելի շատ ժամանակ ունեի 6 դեպքի ժապավեններ: Ինձ համար շատ, շատ կոշտ էր երեք դեպքերում զսպելը, ես սիրում եմ բարի կատակներ, սիրում եմ տեքստի պատեր: Այս ժապավեններն ինձ շատ օգնեցին, որ ավելի հակիրճ, պակաս բամբասանք լինեմ: Հնարավոր է, որ դա կօգնի վերջապես խաղի գրելու հարցում: Խաղը, ըստ էության, կոմիքսի հարմարեցում է (ներառված է խաղի մեջ ՝ որպես անբացատրելի լրացուցիչ): Առկա են մի քանի լիամետրաժ t & T արկածներ, որոնց մեծ մասը դեռեւս չի կարող ցուցադրվել: Ես պատրաստում եմ եւս մեկ երկար պատմություն, այս անգամ շատ ավելի պատմական, քանի որ երբ ես ավարտվում եմ Գլեպրնիրի լեգենդի հետ: փոքրիկ եւ բարձր: Gleipnir- ը գեղեցիկ անիմացիոն է; մինչ ակնհայտորեն ստացաք պատկերազարդ տաղանդներ, անիմացիան յուրահատուկ գազան է: Նմանապես ծրագրավորում, դուք սովորե՞լ եք շարժման ծրագրաշարեր, երբ խթանեցիք զարգացումը: Առաջին բանը, որ ես արեցի խաղի համար, փոքրիկ զբոսանքի ցիկլ էր: Ինձ որոշ ժամանակ տեւեց, ես շատ հղումներ էի օգտագործում, բայց դա կատարյալ ցատկ էր: Կարծում եմ, որ եթե կարողանաք համոզիչ քայլելու ցիկլ վարել, կարող եք շատ բաներ սանձել: Ես անիմացիայի դասընթացքում ընկերներ ունեի արվեստի դպրոցում, եւ երբեմն քայլում էի դեպի իրենց դենը: Դրանք ցնցված էին եւ աչքերի տակ մուգ շրջանակներով, ինչ-որ մի տեսակ ստորգետնյա դժոխք, բայց նրանց էկրաններին եւ իրենց ուրվագծերում, իրերը շարժվում էին: Դա ինձ համար միշտ հետաքրքրաշարժ էր, բայց ես խաղից առաջ այն իսկապես չեմ փորձել: Անիմացիոն այս ընկերներից ես մի քանի պատկերացում ստացա, հիմնականում առանցքային հիմնահարցերի կարեւորությունը: Իրականում զվարճալի է վերաբերմունքը հիմնավորված հիմնաբառեր մշակելը: 2D անիմացիայի իրական խնդիրը (եւ, ամենայն հավանականությամբ, 3D նույնպես, բայց այդ մեկի մասին ես ոչինչ չգիտեմ) կարծում եմ `որքան ժամանակատար է: Ես աշխատում եմ բավականին արագ, բայց անիմացիան, հավանաբար, այն է, ինչը ինձ երկար տեւեց այս նախագծի վրա: Ձեր երկու պաշտելի կերպարները շարժման մեջ տեսնելը ձեզ տվեց հետագա գաղափարներ, օրինակ, մուլտֆիլմեր: Դա արեց: Ես ունեցել եմ մի քանի զավեշտական ժապավեն, որոնք իրականում չեն աշխատել, դա շփոթեցրել է մարդկանց, եւ դա իսկապես հիասթափեցնում է ինձ: Երբեմն դա այն պատճառով է, որ այն մշակութային տեղեկանքը, որի հիմքում ես կատակն եմ հիմնավորում, պարզապես չի ռեզոնանսվում մարդկանց հետ, բայց երբեմն էլ հենց այդպես է ստացվում ... կատակին չի կարելի ասել որպես զավեշտական: Այնուամենայնիվ, այն կաշխատի որպես անիմացիոն կարճ ... Ես արդեն մի որոշ ժամանակ խաղում եմ այդ գաղափարի հետ, եւ ես պատրաստել եմ որոշ սյուժետային ցուցանակներ: Երբ ես ավելի շատ ազատ ժամանակ ունեմ... Հետադարձ հայացքով, ո՞րն էր այս նախագծի ամենադժվար մասը ՝ այն, ինչը քեզ ստիպեց մտածել. «Ինչու եմ ես նորից անում դա»: Հա՛հ, ամեն մի մասը ստիպեց ինձ ասել այս մասին, ինչ-որ պահի: Ես հիշում եմ, որ փորձում էի լուծել կոդավորման խնդիրները եւ գնում եմ. «Ինչու՞ եմ դա ինձ պատճառում: Ես նկարիչ եմ, չեմ կարող կոդավորել »: Հատկապես հիասթափեցնող էր, քանի որ ինձ հետ պահելու միակ բանը իմ սեփական անտեղյակությունն էր: Ոչ մի ֆիզիկական, իրական պատճառ չկար, որը ես չկարողացա անցնել դրա միջից, դա պարզապես շատ մտավոր, շատ տրամաբանության վրա հիմնված մի բան էր, եւ ես ատում էի դա: Բայց ես չէի ասի, որ կոդավորումը իմ ամենաքիչը սիրված մասն է, չնայած, ես պարզեցի, թե որքան գոհացուցիչ կարող է զգալ այն, երբ աշխատում է այնպես, ինչպես ուզում է: Անիմացիա, որը պարզապես չի հոսում ինչպես պատշաճ կերպով, կարող է դա անել նաեւ: Երբ քո գլխում եղած գաղափարը շատ ավելի ստատիկ էր, քան դու կարծում ես, եւ պատկերների հաջորդականությամբ թարգմանելը պարզապես չի գործում: Այնուհետեւ, դուք կարող եք տեսնել բոլոր միջանկյալ շրջանակները, բոլոր նոր շրջանակները, որոնք դուք պետք է նկարեք, եւ դա պարզապես այնքան պարտություն է զգում: Ես գտա, որ այս պահերին երբեմն ավելի լավ է պարզապես ազատվել ամեն ինչից, այլ բան անել եւ ավելի ուշ սկսել: Դա ամեն ինչ մենակ անելու հիմնական առավելությունն է: Ամեն անգամ անիմացիան ինձ զղջում է, որ երբեւէ մատիտ եմ վերցրել, կարող եմ գնալ եւ որոշ երաժշտություն պատրաստել խաղի համար, եւ այն դեռ օգտակար կլինի: Anyանկացած խորհուրդներ ձեր ընկերոջ ՝ ինժեներ մշակողներին, թե նրանց, ովքեր դեռ պետք է լինեն: Կարծում եմ ՝ իմ հիմնական խորհուրդը կլինի հենց նոր սկսել աշխատել: Չեն շատ կենտրոնանալ գործիքների վրա: Իմ խաղի մեծ մասն արվել է ողբերգականորեն հնացած ծրագրաշարով եւ ապարատով: Իմ Wacom- ը պետք է լինի 10 տարեկան եւ պառակտվում է (ես այն դեռ թանկ եմ սիրում): Դրա ծածկը, ըստ էության, նկարված է փակված, այնպես որ իմ հիմար, քրտնած ձեռքը դադարում է այն վերացնել ինչպես Մերիլինի փեշը, ամեն անգամ, երբ ես նկարում եմ սեփական նկարները: Նրանց խորհուրդ կտամ նաեւ սկսել աշխատել այն բաների վրա, որոնք օգտակար կլինեն անկախ շարժիչից, եթե նրանք դեռ չեն կողպել իրենց ընտրությունը: Իմ խաղի առաջին մակարդակի համար ակտիվների մեծ մասը կատարվել է նախքան Visionaire շարժիչի վրա տեղադրվելը: Դուք կարող եք շատ բաներ անել հենց հիմա ձեր խաղի համար, եւ ամեն ինչ օգտակար կլինի ՝ անկախ այս առաջադրանքներից որեւէ մեկի հմտությամբ: Ի՞նչ կարող են սպասել փոքր եւ բարձր երկրպագուները ապագայում: Ես կաշխատեմ Mac & Linux- ի ադապտացիայի վրա, որքան հնարավոր է շուտ, բայց նաեւ, իհարկե, Gleipnir- ի 2-րդ մասի վրա: Ես իրականում սկսել եմ որոշ տեսարաններ նկարագրել հայեցակարգային արվեստներ եւ ֆոնային նկարներ, սցենարը բավականին լավ նկարագրված է այստեղից մինչեւ պատմության ավարտ: Կլինի նաեւ մեկ այլ գիրք, որը կգա ավելի ուշ, հետեւելով առաջին հավաքված ժապավեններին: Ես շատ կցանկանայի, որ ինչ-որ պահի առաջին գիրքը թողարկվի անգլերեն: Բոնուսային հարց. Սուրճ, թեյ, թե գարեջուր: ? Ես շատ ցավում եմ, քանի որ այս հարցազրույցն, ի վերջո, կոչվում է «Սուրճի ընդմիջում», բայց ես ստիպված կլինեմ թեյ գնալ: Ծխախոտ սեւ թեյ ամբողջ ճանապարհին. Ես հիասքանչ խանդավառ խանդավառ եմ: tiny & tall: Gleipnir- ն այսօր PC- ում է, եւ այն կարող եք ձեռք բերել այստեղ ՝ https://store.steampowered.com/app/431280/tiny__Tall_Gleipnir/ Պինեսի զվարճալի կոմիքսները կարող եք կարդալ ավելին ՝ իր թվիթերյան հաշվի վրա ՝ @chance_meeting կամ էլ. փոքրիկ Քեզ համար ֆրանսախոս ընթերցողներ, նրա առաջին գիրքը կարող եք ձեռք բերել իր հրատարակչի կամ սովորական վերավաճառողների միջոցով ՝ http://librairie.lapin.org/librairie/311-tiny-tall-9782377540037-9782377540037.html Եվ, վերջապես, հետեւեք մեզ @GOFIG_news- ում ՝ ավելի շատ խաղերի համար անհատական նորությունների համար;) Դավիթը եւ Առյուծի Դենը, XVIAll Is Fair In Love & Hip-Hop- ըԵս սիրահարվել եմ ռեփ բառեր գրելու միջոցով գրելու միջոցովԱռաքինությունը պատված պատերին#tfw ձեր կողային շտապողականությունը դառնում է ձեր հիմնական հանճարը


text: Տեսադարան | Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն | Page 3 Ուիլիըմ Սարոյեանի մասին Թուրքիոյ մէջ նկարահանուած ֆիլմն արդէն հասանելի է համացանցի միջոցով Հրանդ Տինքի եղբօր՝ Խոսրովի աղջկան, բեմադրիչ Լուսին Տինքի «Սարոյեանի երկիրը» ֆիլմը արդեն հասանելի է համացանցի միջոցով։ 2013-ին Թուրքիոյ մէջ ստեղծուած փաստագեղարուեստական այս ֆիլմը կը պատմէ անուանի ամերիկահայ գրող Ուիլիըմ Սարոյեանի հայրենիքի կարօտին, դէպի հայրենի Պիթլիս կատարած ուղեւորութեան եւ այդ հողերուն վրայ ժամանակին եղած իրադարձութիւններու մասին։ Այս մասին ԵՌԱԳՈՅՆ–ին կը հաղորդէ Ermenihaber.am-ը՝ վկայակոչելով Gazetekarinca.com-ը։ 20-րդ դարու... Թուրքիայի Անկարա եւ Ստամբուլ քաղաքներում պատկան մարմիններն արգելել են հայ հեղափոխական Արմենակի (Օրհան Բաքըր) մասին պատմող վավերագրական ֆիլմի ցուցադրումը։ Ֆիլմը կրում է «Արմենակ. ճակատի վրա թրի սպին» անվանումը։ Արմենակը, ըստ միջոցառման կազմակերպիչների մեկնաբանության, հանդիսանում է թուրք, քուրդ, հայ, հույն եւ այլ ազգերի եղբայրության պատմական խորհրդանիշերից մեկը։ Եվ այս առումով միայն ծայրահեղ ու հետադիմական հայացքներ ունեցողներն... Մեր գրականութեան մէջ առաջին անգամ գիւղագիր Յակոբ Մնձուրի իր «Մունչ» անուն պատմուածքով անդրադարձած էր Արեւմտեան Հայաստանի մէջ տարածուն սովորութեան։ Ըստ այդ հարսերը պարտաւոր էին մունչ պահել մինչեւ, որ ծնի անդրանիկ որդին։ Կին անհատը ստրկացնող այդ սովորութիւնը ու նմանները յետադիմական շրջանակներու կողմէ փառաբանուեցան, իբրեւ «նահապետական ատադ»։ Ամերիկահայ հեղինակ եւ բեմադրիչ Քարլա Քէքէճեանի «Հարսներէն՝ հայ հարսերու... Հրանդ Տինքի մասին «Վոսփոր» թատրերգութիւնը մրցանակ շահեցաւ «Bosphore» («Վոսփոր») թատրերգութիւնը, որուն համահեղինակներն են Կորիւն Ափրիկեան եւ Էրիք տը Ռոքֆէօյ, որ առաջին անգամ ընթերցումի ձեւով ներկայացուած էր 2017ին, Փարիզի 9-րդ թաղամասի «Ռոսինի» սրահին մէջ, Հրանդ Տինքի սպանութեան 10-րդ տարելիցին առթիւ կազմակերպուած յուշ-երեկոյին արժանացաւ ARTCENA (Կրկէսի ու փողոցի արուեստներու եւ թատրոնի ազգային կեդրոն) հեղինակաւոր մրցանակին: Կորիւն Ափրիկեան այս պատուաբեր գնահատանքին պատճառած հպարտութենէն անդին յոյս... ՊՈԼԻՍ, «Մարմարա».- Իզմիրի մէջ ցուցադրուեցաւ վաւերագրական ֆիլմ մը, որ նուիրուած է յունիս 15, 1915ին Պոլսոյ Պէյազըտի հրապարակին վրայ Հնչակեան կուսակցութեան 19 այլ անդամներու հետ կախաղան հանուած Փարամազի ¤Մատթէոս Սարգիսեան) կեանքին։ Անիկա պատրաստուած է Գատիր Ագընի կողմէ, որ նաեւ հեղինակն է՝ «Հայ Յեղափոխական Փարամազ» գիրքին։ Ներկայացումէն ետք, Ագըն գոհունակութիւն յայտնեց ֆիլմին ստեղծած մեծ հետաքրքրութեան համար։ «Ուրախացայ,... «Ուրարտու. մոռացված թագավորություն» առաջին ֆիլմն է՝ վավերագրական դրամայի ձեւաչափով, նվիրված Հայաստանի հնագույն պատմությանը։ Այն նկարահանել են HAYASA եւ PARA TV ստուդիաները: Ուրարտուն ամենահին պետություններից է: Աստվածաշնչում Ուրարտուն հիշատակվում է որպես Արարատի երկիր: Նոյի տապանը, ըստ Սուրբ գրքի, կանգ առավ հենց Ուրարտուի լեռներում՝ Արարատի վրա: Եվ հենց այստեղ մարդկությունը գտավ իր աստվածային փրկությունը: Ուրարտուի բնակիչները տիեզերքի... Ամերիկյան սերիալում Թուրքիայի քարտեզը մասնատված է պատկերվել. երկրում բողոքի ձայն են բարձրացրել Ամերիկյան Netflix ընկերության նկարահանած «Lրտեսը» սերիալը բացասական արձագանք է գտել Թուրքիայում: 4 մասից բաղկացած սերիալի դրվագներից մեկում նկատվել է պատից կախված քարտեզ, որտեղ Թուրքիան մասնատված է պատկերված, գրում է «Յենիաքիթ»-ը: Անցյալում նույն ընկերության նկարահանած «13 պատվիրաններ» սերիալում նույնպես նկատվել են հակաթուրքական տարրեր, գրում է աղբյուրը: Այդ սերիալի կադրերից մեկում եղել են Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի... Հարցազրոյցներ, Նորութիւններ, ֆիլմեր «Եթէ քու առջեւ նպատակ կը դնես, ապա անպայման կը հասնիս այդ նպատակին...» «Ակօս»ի նախորդ թիւերուն վրայ ծանօթացուցած էինք Կիլիկիան թագաւորութեան պատմական անցեալը նիւթ առնող ժապաւէնի մասին։ Այս թիւով մեր ընթերցողներուն ուշադրութեան կը յանձնենք Սարիկ Սեւադայի շահեկան հարցազրոյցը ֆիլմի բեմադրիչ եւ սցենարի հեղինակ Աշոտ Առաքելեանի հետ։ ՍԱՐԻԿ ՍԵՒԱԴԱ Ողջոյն Աշոտ, խօսինք «Կիլիկիա. Առիւծների երկիր» ֆիլմի ստեղծման մասին։ Ինչպէս առաջացաւ նախագծի ստեղծման գաղափարը։ Այս նախագիծը կեանքի կոչուած է «Գոհար»... Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը տինոջ՝ Աննա Հակոբյանի հետ «Կինո Պարկ» կինոթատրոնում ներկա է գտնվել «Կիլիկիա. Առյուծների երկիր» կարճամետրաժ ֆիլմ-ակնարկների պրեմիերային: «Կիլիկիա. Առյուծների երկիր»-ը Կիլիկիայի հայոց թագավորության մասին պատմող առաջին եւ միակ խաղարկային կինոնախագիծն է. այն ընդգրկում է թագավորության 300-ամյա պատմությունը: Կինոնախագիծը բաղկացած է 3 ֆիլմ ակնարկներից, որոնք հանդիսականին տեղափոխելու են միջնադար՝ ծանոթանալու Կիլիկիո 3 իշխող դինաստիաների՝... Հնդիկ հայտնի ռեժիսոր Շեքար Կապուրը սկսել է Հայոց ցեղասպանության մասին ֆիլմի նկարահանումները՝ գրող Միշել Ահարոնյանի «Երկնքից երեք խնձոր ընկավ» վեպի հիման վրա: «Գիրքը հիմնված է Ցեղասպանությունից փրկված գրողի տատիկի հիշողությունների վրա։ Ֆիլմի սցենարը գրել է Խոսե Ռիվերան: Կինոնկարի գործողությունները տեղի են ունենում 1915-1917 թվականներին», – գրում է ամերիկյան Deadline-ը։ Կինոնկարի պրոդյուսերը ամերիկահայ Սոնա Թաթոյանն է`...


text: Կրակել են իշխանությունների մտերիմ հեղինակության՝ չաղ Ռուստամի մեքենայի վրա - Լուրեր Հայաստանից 14.01.2021 ● 19:35 Կրակել են իշխանությունների մտերիմ հեղինակության՝ չաղ Ռուստամի մեքենայի վրա Dejavu-ն գրում է. Մամուլում երեկ գրվեց, որ «Ռեդիսոն Բլու» հյուրանոցի ավտոկայանատեղիում եւ մուտքի մոտ հայտնաբերվել են կրակոցի հետքեր ունեցող «Յաշիկ» եւ Mercedes AMG GL42 մակնիշի ավտոմեքենաներ՝ ռուսական պետհամարանիշներով։ Նշենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը նոյեմբերի 9-ի հայտնի փաստաթղթի ստորագրումից հետո անվտանգության խնդիր է ունեցել, որը իրականացրել են նաեւ քաղաքացիական անձինք, այդ թվում՝ Չաղ Ռուստամը, որը ԱԺ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի (Շիշ բռնող) մտերիմը լինելով, ներգրավվել է այդ գործին։