text: – Սէրը ոչ երբեք անկանէ[1]։ Պողոս Առաքյալ Բառեր կան, որ օգտագործվել ու մաշվել են անհամապատասխան տեղերում, ու դրանցով մարդու մասին խոսելը գրեթե ոչինչ չի նշանակելու։ Կարելի է գուցե գտնել այլ բառ՝ մտավորականի փոխարեն կամ նվիրյալի՝ խոսելու 97-ամյա Պարգեւ Շահբազյանի մասին, բայց այլ բառ գտնելու ճիգը նունպես տեղին չեմ գտնում հիմա։ Խոսել գեղեցկության, ճշգրտության միջից, այլ դարի ազատության։ Պարգեւ Շահբազյանը ծնվել է Պոլսում 1920-ին։ Մայրը՝ Կարինից տեղահանված տասնհինգամյա Հրանուշ Լաճիկյանն իր քառասուն հոգանոց ընտանիքից միակ վերապրողն էր։ Շահբազյանների ընտանիքն հետո տեղափոխվում է Սիրիա, ապա՝ Լիբանան։ Պարգեւ Շահբազյանն ավարտում է Հալեպի ֆրանսիական քոլեջը, նաեւ հաճախում է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի արեւելյան լեզուների հայագիտության բաժնի դասընթացներին: 1946-ին ընտանիքը հայրենադարձվում է Հայաստան եւ բնակվում Երեւանում: Պարգեւ Շահբազյանը Ֆրանսերեն է դասավանդել Երեւանի Գորկու անվան միջնակարգ դպրոցում ու հեղինակել ֆրանսերենի դասագրքերի շարք։ Նաեւ սփյուռքահայ դպրոցների համար կազմված «Հայոց լեզու» դասագրքերի ամբողջ շարքի խմբագիրն է եղել։ Վազգեն Առաջին կաթողիկոսը 1956-ին նրան հրավիրում է Մայր աթոռ, որպես Գեւորգյան հոգեւոր ճեմարանի հայոց լեզվի եւ գրականության, ինչպես նաեւ արեւմտաեվրոպական գրականության դասախոս: Մայր աթոռում երկար տարիներ վարել է նաեւ Գերագույն հոգեւոր խորհրդի ատենադպրի պաշտոնը եւ Հայոց Հայրապետին ուղեկցել արտասահման կատարած նրա բազմաթիվ ուղեւորությունների ժամանակ: Մասնակցել է Աստվածաշնչի արեւելահայերեն թարգմանության աշխատանքներին։ Ֆրանսերենից հայերեն է թարգմանել բազմաթիվ ստեղծագործություններ։ Պարգեւ Շահբազյանի կինը՝ Իննա Երիցյանը եղել է Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանում ֆրանսերենի դասախոս. նրա գործակիցն է ու խորհրդատուն, մոռացածը հիշեցնողը, հուշողը, օգնողը, այսօր էլ։ Շատ բան պիտի պատմեի, եթե փորձեի նույնությամբ, ինչպես պարոն Շահբազյանը պատմեց, վերապատմել իր կյանքի պատմությունը՝ որպես Վազգեն Վեհափառի քառասնամյա գործակցի, ուսուցչի, թարգմանչի ու վաստակը շատ նվիրյալի։ Բայց վերապատմելն էջեր կլցներ։ Ցանկացողը կարող է Գուգլում գրել Պարգեւ Շահբազյանի անունը։ Կան որոշ բաներ՝ «Ազգ» օրաթերթի անդրադարձը[2] նրա ծննդյան իննսունհինգամյակին նվիրված միջոցառմանը Ֆրանսիական դեսպանատանը, որտեղ պարգեւատրվել է Ֆրանսիայի «Ակադեմիական արմավենիներ» շքանշանով՝ ֆրանսերենից իր թարգմանությունների, ֆրանսերենը դասավանդելու ու տարածելու համար, կա Արթուր Բախտամյանի «Չակերտներ» հաղորդաշարը[3], որտեղ հյուր է պարոն Շահբազյանը, կա «40 տարի Վազգեն Վեհափառի հետ» վերնագրով web.tv-ի երեքմասանոց հաղորդումը[4], որտեղ պատմում է Վազգեն Առաջինի, Պարույր Սեւակի ու Աստվածաշնչի թարգմանության մասին եւ այլն, եւ մի հղում՝ Վահե Քաչայի «Դեւը արթնացավ» գործի թարգմանությունից։ Շատ բան չէ եղածը։ Երկարամյա բեղմնավոր կյանքի ոչ երկար ու անպաճույճ քարտեզագրում, այդքանը։ Վահան Թեքեյանի խոսքով «Ի՞նչ մնաց, կեանքեն ինծի ի՞նչ մնաց։ Ինչ որ տվի ուրիշին, տարօրինակ, այն միայն»: Ձեռքիս են Պարգեւ Շահբազյանի մի քանի թարգմանություններ. Շատոբրիան՝ «Ատալա։ Ռընե», Ժորժ Դյուհամել՝ «Սալավենի օրագիրը», Ռոմեն Ռոլան՝ «Բեթհովենի կյանքը», Ֆիլիպ Վիդըլիե՝ «Թուրքական գիշեր», սրանք պարոն Շահբազյանի՝ ինձ նվիրածներն են, բայց կան նաեւ Բոդլերի, Անրի Թրուայայի, Անդրե Ժիդի, Վահե Քաչայի եւ այլ հեղինակների երկերի ընտիր թարգմանությունները։ Ես այցելեցի Պարգեւ Շահբազյանին ու տիկին Իննային։ Քիչ եմ հանդիպել մարդկանց, որ այդքան գեղեցիկ խոսեն։ Որ այլ ժամանակի միջից կապվեն քո ժամանակին՝ այնքան հմայքով։ Որ առաջացած տարիքի միջից ժպտա պայծառ միտքը, երիտասարդությունը, առաքինությունն ու անուշությունը։ Որ առաջացած տարիքի միջից այդպես հնչի պարտքի անտրտունջ ձայնը՝ հանդեպ քսանամյա բանաստեղծը։ – Ես շտապում եմ,- ասում է,- ուզում եմ իմ պարտքը փակված տեսնել. «Ջրտուքը» ըստ արժանվույն չի ընթերցվել։ (նյութը պատրաստ էր հրապարակման երբ Ինքնագիրը ստացավ տիկին Իննայի մահվան լուրը): Սեղանին դրված էին դեղին ծաղիկներ։ Փոքր, գեղեցկություն պատմող։ Երկար փնտրեցինք, բայց չկարողացանք հիշել դրանց անունը։ Նա պատմելիք շատ ուներ, բայց տարօրինակ է, թե ինչ արագությամբ կարող է զարգանալ սերը։ Աննա Դավթյան Արյուն է եղել աշխարհում: Եղել է եղեռն ու կռիվ: Լեռնացել են ուժեր վիթխարի՝ ամեհի ելած իրար դեմ: Աշխարհից հեռու մի գյուղում, եղեգնյա մի սրինգ կտրած, Արեւ է երգել ու գարուն այս հիվանդ, հանճարեղ պատանին: Եղիշե Չարենց Միսաք Մեծարենց ՋՐՏՈՒՔ Հոյհո ̃յ, գետը կը թրջե ցայգուն քամակն արծաթված, Իր հորձքին մեջ ծեծելով անդուլ խարակն ու խութեր, Հոյհո ̃յ, առուն հորդառատ դալարին ծոցն է նետվեր Գաղջ տարփանքովն իր ջուրին` ուր արեւը կապրի դեռ: Հակուրջի մը առկախված գյուղակն անդին կ’օրորեն Անրջական հյուսվածքով խումբ մը ժայռի ըստվերներ. Վանքին բակը` կ’աղոթեն հսկա ծառեր տարորեն` Վանքին տամուկ շուքին մեջ Աստվածամարն է կայներ: Ու գյուղակին դեմ նստած, երիտասարդ ու պչրոտ, Պարտեզները` վերեն վար վազող ջուրին կըսպասեն. Ա ̃լ հափրացած խոլ գետին անարգավանդ դարպասեն, Ու լըռությունը խածնող լուտանքներեն արհավրոտ: Գիշերային ջրտուքի ժամն է. լույսին մեջ կայնած, Մըշակն անքուն կըսպասե ̃, ոտքը բոպիկ, բահն ուսին. Պարտեզներուն վրա կ’իջնե թեթեւ քողք մը միգամած, Ու ծղրիդներ` լուսնակով արբշիռ` անվերջ կը խոսին: Ու կ’երկարի լուսարծաթ ժապավենն այդ բարբառին, Ինչպես փախչող ասուպի կոթունները կաթնավետ. Ավազին վրա ջուրերու կ’իյնա շառաչը վետվետ, Խարույկները` ոսկեբաշ` ուրեք ուրեք կը վառին: Հոյհո ̃յ, առուն կը հասնի ցանկապատին քովերեն Եվ երգի քուղ մը կու գա պլլըված իր գոտիին. Սյուք մը կ’անցնի, տերեւներ ծա ̃փ կը զարկեն ցնծագին. Վարեն ջուրը կը խայտա, կը խնդա լույսն ալ վերեն: Թումբերն անդուլ կը բացվին, ջուրն անդադար կ’ոռոգե Վարդենիքը, թըթաստանն եւ ածուները բոլոր. Բահի երկու հարվածով նայիս առուն կը թեքե Օձաճապուկ ձեւերով հեղուկ իրանն իր ոլոր: Ջուրն անընդմեջ կը հոսի, ածուները կը լենան, Ու, դարձուցե ̃ք, կը կանչե ծեր մը մութին ընդմեջեն. Խիճերուն ու սիկին մեջ, բահերը` խու ̃լ կը հնչեն, Ու դարձուցե՛ք, դարձուցե՛ք, կը կոչե ձայնն անխափան: Աղջնակ մը, արիշին տակ նստած, շե ̃ր կը կանչե, Ու հոգնաբեկ մըշակին օրորի մը պես կու գա. Հողը ծըծեց ջուրերուն տարփանքն` որ դեռ կը հնչե, Եվ հիմակ` թա ̃ց` կը խոկա իր երկունքին ապագա: Կրկին կարդանք Մեծարենցի «Ջրտուք»-ը Տասնամյակներ անց ցանկանում ենք կրկին անդրադառնալ մեծատաղանդ բանաստեղծ Միսաք Մեծարենցի գրական ժառանգությանը եւ այս վերնագրի տակ շարադրել մեր հոդվածը՝ կանգ առնելով հատկապես «Ջրտուք» վերնագիրը կրող նրա զմայլելի բանաստեղծության վրա եւ այն համարել հեղինակի չափածո ստեղծագործությունների անգին գոհարներից մեկը։ Արդեն ավելի քան մեկ հարյուրամյակ է անցել այն օրից, երբ 1907 թվականին Կ.Պոլսում առաջին անգամ լույս տեսավ այս քերթվածը բանաստեղծի երկրորդ՝ «Նոր տաղեր» վերնագիրը կրող բանաստեղծությունների ժողովածուի մեջ եւ իսկույն գրավեց իր ժամանակի հայտնի հայ գրողների եւ գրականագետների ուշադրությունը։ Ոմանք այս քերթվածը դասեցին Մեծարենցի մյուս չափածո լավագույն ստեղծագործությունների շարքին, ինչպես՝ «Հյուղը», «Ձմռան պարզ գիշեր», «Կիրակմուտք», «Ի՜նչ արբեցությամբ» եւ այլ սիրված գողտրիկ բանաստեղծություններ։ Ուրիշներ, ավելի առաջ գնալով, «Ջրտուք»-ը համարեցին հեղինակի բանաստեղծությունների գլուխգործոցը՝ առանձին մասերի համաչափությամբ փայլող իր կուռ կառուցվածքով եւ գեղարվեստական խոսքի պատկերավորությամբ։ Ուրիշներ էլ ընդգծեցին բանաստեղծի սահուն եւ գեղեցիկ լեզուն, նրա հարուստ բառապաշարը, իսկ շատերն էլ կանգ առան մանավանդ բանաստեղծության մեջ գործածված նորօրինակ ինքնատիպ պատկերների առատության վրա՝ դրանք համարելով հեղինակի հարուստ երեւակայության արգասիքը, ինչպես, օրինակ՝ «Հակուրջի մը առկախած՝ գյուղակն անդին կօրորեն անրջական հյուսվածքով խումբ մը ժայռի ստվերներ» կամ՝ «Վանքին բակը կաղոթեն հսկա ծառեր տարորեն, որոնց տամուկ շուքին մեջ «Աստվածամայրն» է կայներ» (Աստվածամոր անունը կրող Բինկյան գյուղի պատմական եկեղեցին)։ Երկար տարիներ անց այս բանաստեղծությունն արժանացավ նաեւ խորհրդահայ հեղինակավոր գրականագետներից մեկի «գնահատականին», ով իր սահմանափակ եւ միակողմանի մոտեցմամբ (ինչպես դա հատուկ է նրանցից շատերին) այս բանաստեղծության մեջ տեսան միայն աշխատավոր գյուղացու՝ աշխույժ ջրվորի կերպարը։ Ուրիշներ էլ (բացի մեկ-երկու գրչակներից (Փայլակ, Ենովք, Արմեն) իրենց ճղճիմ քննադատական հոդվածներով փորձեցին դատափետել բանաստեղծին՝ ուրանալով նրա վավերական տաղանդը։ Վերեւում մեր հիշատակած գնահատական այս գեղեցիկ խոսքերն անշուշտ միանգամայն տեղին են եւ արդար, բայց ինքնին չեն արտահայտում այն բուն գնահատականը, որին արժանի է այս բանաստեղծությունը։ Հեղինակը կարողացել է (ինչքան էլ դա անհավատալի թվա քսանամյա մի երիտասարդ բանաստեղծի համար) «Ջրտուք»-ի պարզ գործողությանն առնչվող իրարահաջորդ գեղեցիկ պատկերներով արտահայտել այս բանաստեղծության բուն գնահատականը, բանաստեղծություն, որի խոր իմաստը առաջին հայացքից գուցե ընկալելի չէ միջին մակարդակի ընթերցողի համար։ Դա բնության երկու հզոր տարրերի՝ ջրի եւ հողի միջոցով տեղի ունեցող տիեզերական արգասավորության մեծ խորհուրդն է։ Բանաստեղծության հենց առաջին տողերից հեղինակի արձակած «հոյհո՜յ» պոռթկուն, ուրախ բացականչությունը նրա հիացման, զմայլանքի վկայությունն է՝ ի դեմս այդ խորհրդի։ «Հոյհո՜յ, առուն հորդառատ դալարին ծոցն է նետվեր գաղջ տարփանքով իր ջուրին, ուր արեւը կապրի դեռ»։ Քերթվածում ջրի այդ «գաղջ տարփանքով» են արգասավորվում բնության մեծ եւ փոքր բոլոր տարրերը՝ «վարդենիքը, թթաստանն ու ածուները բոլոր», այդ գաղջ ջրի հեղուկ իրանը օձաճամուկ ձեւերով թեքվում եւ հասնում է «հյուղակին դեմ նստած երիտասարդ ու պչրոտ պարտեզներին», որոնք այլեւս հափրացած խարակների եւ խութերի վրա փշրվող «խոլ գետին անարգավանդ դարպասեն»՝ տարփատենչ կարոտով անհամբեր սպասում են «վերեն վար վազող գաղջ ջրի» հոսանքին՝ պտղավորվելու համար։ «Ջրտուք»-ի այս գործողությունը բանաստեղծության մեջ թեեւ տեղի է ունենում գեշարամտին, սակայն հեղինակը ցանկացել է այն ներկայացնել մեզ շքեղ հրավառության մեջ, որպես լուսեղեն մի տոնահանդես, որին իրենց մասնակցությունն են բերում ճռճռան ծղրիդները, որոնք, «լուսնակով արբշիռ, անվերջ կխոսին», ծառերի տերեւները, որոնք «ծափ կզարնեն ցնծագին», «ոսկեբաշ խարույկները», որոնք «ուրեք-ուրեք կվառին», «վարեն ջուրը կխայտա, կխնդա լույսն ալ վերեն»։ Ինչպես երեւում է, այս բանաստեղծության մեջ ամեն ինչ վկայում է մեծատաղանդ բանաստեղծի հանճարեղ երեւակայության եւ գեղագիտական բարձր ճաշակի մասին։ Տպավորիչ է մանավանդ բանաստեղծության ավարտը. «Աղջնակ մը, արիշին տակ նստած, շե՜ր կկանչե»։ Նրա երգը, որպես քաղցր օրոր, տարածվում է արգասավորված բոլոր տարրերի վրա, որոնք խաղաղ ննջում են, որովհետեւ հողը արդեն ծծել է «ջուրերուն տարփանքը, որ դեռ կհնչե», եւ հիմա, թաց, «կխոկա իր երկունքին ապագա», իր հրաշալի ծննդագործությանը, որ չի ուշանալու։ Այս խոսքերով էլ փակելով մեր հակիրճ հոդվածը հանճարեղ երեւակայության արդյունք հանդիսացող սույն բանաստեղծության մասին՝ չհապաղենք նշել, որ նման չափածո ստեղծագործություններ շատ քիչ են ոչ միայն հայ դասական քնարերգության, այլ (թող թույլ տրվի մեզ անվարան ասել) նաեւ համաշխարհային քնարերգության մեջ։ [1] Պարգեւ Շահբազյանը պատմում է, որ Պողոս Առաքյալի Թղթերից այս տողը Վազգեն Վեհափառը քաջագիտությամբ ընտրել է, որն այժմ փորագրված է նրա տապանաքարին։


source: fineweb

text: ՀՀ Քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության վարույթում հարուցվել է քրեական գործ՝ բժշկական կենտրոնում Արթուր Սարգսյանի մահվան դեպքի առթիվ։ Երեւան քաղաքի բնակիչ, 1968թ. ծնված Արթուր Սարգսյանը 2017թ. մարտի 15-ին՝ ժամը 18:50-ին, «սպիտակ գծի օղակված ճողվածք» ախտորոշմամբ ընդունվել է «Արմենիա» բժշկական կենտրոն եւ ենթարկվել վիրահատության, որից ժամեր անց նույն բժշկական կենտրոնում արձանագրվել է նրա կենսաբանական մահը՝ սիրտ-անոթային անբավավարություն, բազմօրգանային անբավարարություն, թոքերի տոտալ այտուց ախտորոշմամբ: Նկատի ունենալով, որ նյութերում առկա են բժշկական օգնություն եւ սպասարկում իրականացնողների կողմից մասնագիտական պարտականությունները ենթադրյալ ոչ պատշաճ կատարելու հետեւանքով բուժվող հիվանդին անզգուշությամբ մահ պատճառելու՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 130-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության վարույթում հարուցվել է քրեական գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 130-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ ՔԿ նախագահի հանձնարարությամբ ստեղծվել է քննչական խումբ, մշակվել է քննչական պլան։ Արսեն Սարգսյանը ճանաչվել է տուժողի իրավահաջորդ։ Արթուր Սարգսյանի մահվան պատճառները պարզելու համար նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն, որի կատարմանը հնարավորություն կտրվի մասնակցելու տուժողի իրավահաջորդին եւ նրա ներկայացուցիչներին։ Տուժողի իրավահաջորդը եւ նրա ներկայացուցիչները միջնորդել են նախաքննական մարմնին փորձաքննությանը ներգրավել նաեւ միջազգային փորձագետներին։ Միջնորդությունը բավարարվել է, եւ ներկայումս քննարկվում է տուժողի իրավահաջորդների ներկայացուցիչների վկայակոչված միջազգային փորձագետներին՝ փորձաքննության կատարմանը մասնակից դարձնելու հարցը։ Փորձաքննության համար առգրավվել են ոչ միայն «Արմենիա» բժշկական կենտրոնում Արթուր Սարգսյանի հիվանդության պատմագիրը, այլ նաեւ՝ շտապօգնության, «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում, «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում նրա առողջական վիճակի վերաբերյալ առկա բժշկական փաստաթղթերը։ Քննության ընթացքի եւ արդյունքների մասին տեղեկույթ կտրամադրվի պարբերաբար։


text: Քրիստինե Պեպելյանն իր նոր՝ «Կամաց- կամաց» երգի տեսահոլովակի պրեմիերան իրականացրել է շնորհանդեսով։ Փակ երեկույթին մասնակցել են նրա մտերիմներն ու աշխատանքային թիմը: Հրավիրյալների թվում են եղել Արամեն ու Աննան, Արսեն Սաֆարյանը, Արփի Գաբրիելյանը, Անահիտ Սիմոնյանը, Դիանա Շատվերյանը, Սոֆյա Գուլյանը, Ալեքսանդր Բաբասյանը, Վիկա Մարտիրոսյանը, երաժիշտներ Կարենն ու Սեւակը, Սարոն, Էլեն Սարգսյանը եւ այլք։ BRAVO.am-ն արդեն տեղեկացրել է, որ Գուրո Գասպարյանի ու Նարեկ Ստամբոլցյանի հեղինակած երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է մարտին՝ Փարիզում, ռեժիսորն Արթուր Մանուկյանն է, ոճաբանը՝ Արամ Նիկոլյանը: Քրիստինեն մեզ հետ զրույցում հայտնել է, որ երեկույթի նպատակը գործընկերներին ուրախացնելն էր.«Այս միջոցառումն արել եմ՝ իմ թիմին շնորհակալություն հայտնելու համար, որ իրենց լավ զգան եւ մեր համատեղ աշխատանքի հետ կապված գեղեցիկ օր ունենան։ Պլանավորել էի, որ հյուրերս իրենց հանգիստ ու ազատ զգան։ Առաջին դիտողների արձագանքը դրական է, նույնիսկ հուզված էին երգի էմոցիաներից»։ Նյութն ամբողջությամբ՝ սկզբնաղբյուր կայքում։


text: Դերասանուհի եւ ռեժիսոր Ինգրիդ Կոկչյանը բաժանվել է ամուսնուց: Այս մասին տեղեկանում ենք դերասանուհու ֆեյսբուքյան էջից, որտեղ նա փոխել է կարգավիճակը՝ նշելով, որ իր եւ Արմեն Մկրտչյանի հարաբերություններն ավարտվել են: Tert.am Life–ը կապ հաստատեց Ինգրիդի հետ։ Վերջինս չցանկացավ այդ թեմայի շուրջ մեկնաբանություն տալ։ «Այս պահին ինձ հարմար չէ զրուցել, բացի այդ այս թեմայի շուրջ չեմ ցանկանում խոսել»,– ասաց Ինգրիդը։ Հիշեցնենք, որ զույգը դուստր ունի, որը մեկ տարեկան է։ Սա դերասանուհու երկրորդ բաժանությունն է։ Նախկինում Ինգրիդն ամուսնացած է եղել հաղորդավար Արման Մարգարյանի հետ: Համատեղ ամուսնության ընթացքում նրանք ունեցել են որդի, որը արդեն 11 տարեկան է: Աղբյուրը՝ http://life.tert.am/am/news/2017/07/22/ingrid/42580


text: «Այսուհանդերձ, հիմա հայ հանրությանն անհանգստացնող հիմնական հարցը հետեւյալն է. ի՞նչ է լինելու հետո, եւ ինչպիսին է լինելու սահմանային իրավիճակի առաջիկա ամիսներին։ Մեծ է հավանականությունը, որ ընդհանուր առմամբ իրավիճակը կլինի այնպիսին, ինչպիսին եղել է վերջին մեկ տարվա ընթացքում։ Այսինքն սահմանային գնդակոծություններն ու հրետակոծությունները կշարունակվեն եւ չեն վերաճի մեծամասշտաբ ռազմական գործողությունների։ Այսինքն Ադրբեջանը լայնամասշտաբ հարձակման չի անցնի։ Վերջին օրերի իրադարձությունները, սակայն, գալիս են վկայելու, որ իր հարձակողական մարտավարության մեջ Ադրբեջանը «քայլ առաջ» կանի եւ առաջիկա շրջանում կսկսի հարվածել ոչ միայն սահմանի պռնկին գտնվող գյուղերին, այլեւ կփորձի պատերազմի շունչը հասցնել ավելի խորքում գտնվող բնակավայրեր։ Այս գործողությունները մեկ հիմնական նպատակ ունեն. Հայաստանի սահմանամերձ գյուղերին հանգիստ կյանքի հնարավորություն չտալ, անընդհատ պահել ռազմական լարվածության մեջ, այդպիսով ռազմական լարվածության մեջ պահելով ողջ Հայաստանն ու մայրաքաղաք Երեւանը։ Ի վերջո, սահմանամերձ գյուղերի գնդակոծումների, հրետակոծությունների մասին տեղեկատվությունը կայծակնային արագությամբ հասնում է Երեւան եւ մեծ արձագանք գտնում հանրության շրջանում։ Առավելեւս այս իրավիճակում հայաստանցիները պետք է ամուր պահեն իրենց նյարդերը եւ պատրաստ լինեն նրան, որ գնդակոծությունների եւ հրետակոծությունների մասին լուրեր են լսելու, եւ պատերազմական խրոնիկան ավելի հաճախ է հայտնվելու մեր լրահոսում։ Ի վերջո, ոչ մեկի համար նորություն չէ, որ մեր երկիրը գտնվում է պատերազմական վիճակում։ Բայց կա մի խնդիր, որի մասին պետք է առանձնահատուկ մտածել, դա սահմանամերձ գյուղերի բնակիչների կեցության եւ անվտանգության հարցն է։ Այս մարդկանց համար գնդակոծությանն ու հրետակոծությանը ոչ թե լրատվական իրադարձություններ են, այլ ֆիզիկական անվտանգության հարց, ու պետությանը պետք է մտածի ի՞նչ է ասում այդ մարդկանց։ Սահմանամերձ գյուղերին էլեկտրական էներգիայի, գազի սակագնի զեղչեր տալու՝ նախորդ տարվա օրենքը այն ժամանակ արդեն բավարար չէր, եւ զարգացող իրավիճակում առավել եւս բավարար չէ Սահմանամերձ գյուղերն այսօր ռազմաճակատային գիծ են փաստացի, եւ այստեղ թերեւս շատ պատեհ է հնչում երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հայտնի կարգախոսը. «Բոլորը ռազմաճակատի համար, ամեն ինչ ռազմաճակատի համար»։ Սահմանամերձ գյուղերը պետք է զգան Հայաստանի քաղաքական, բարոյական եւ նյութական աջակցությունը»,–գրում է թերթը։ Մանրամասները՝ <Հայկական Ժամանակ> թերթի այսօրվա համարում։


text: Անարդարացի է Անարդարացի է ռուսական զաւթիչների դէմ պայքարի նոյնականութիւն գտնել այս երկու ազգային գործիչների միջեւ։ Մէկն Արցախից հեռանալիս ասել էր՝ «ես չեմ կարող իմ զինուորներին հրամայել կրակել ռուսի վրայ» եւ վերջում երկիրը ռուս բոլշեւիկներին յանձնելու գործն էր գլուխ բերել ու հանգրուանել ապահով Արեւմուտքում, միւսը մինչեւ վերջ կռուել էր տականք բոլշեւիզմի դէմ ու կռուով հեռացել, ապա գերուել եւ սպանուել բոլշեւիկեան բանտում... Ի՞նչ ընդհանրութիւն այս ճակատագրերի մէջ։


text: Ամերիկայի հայտնագործում Ամերիկայի հայտնագործում, իրադարձություն, որի արդյունքում «Հին աշխարհի» բնակիչներին ծանոթ է դառնում Երկիր մոլորակի արեւմտյան կիսագունդը՝ Ամերիկա աշխարհամասը։ Այն բաղկացած է երկու մայրցամաքից՝ Հյուսիսային Ամերիկա եւ Հարավային Ամերիկա։ 1492 թվականին իտալացի ծովագնաց Քրիստափոր Կոլումբոսը (1451-1506) առաջին անգամ արշավել էր արեւմուտք՝ հայտնաբերելու Եվրոպան Հնդկաստանին միացնող ամենակարճ ծովային ճանապարհը, քանի որ նախկին՝ ցամաքային ուղին, որով անցնում էր Մետաքսի ճանապարհը, ամբողջությամբ նվաճվել էր Օսմանյան կայսրության կողմից։ Կոլումբոսը Իսպանական թագավորության նավատորմով կատարել է նման 4 արշավանք։ Նոր աշխարհի՝ «Ամերիկա» անվանումը, սակայն, բաժին հասավ մեկ այլ իտալացի ծովագնացի՝ Ամերիգո Վեսպուչիին (1454-1512)։ Նա Ամերիկայում առաջին անգամ հայտնվել էր 1499 թվականի մայիսին՝ Կոլումբոսի քարտեզների շնորհիվ։ Այստեղ նա հիմնադրում է նոր բնակավայր՝ Վենեսուելան (իտալ.՝ Venezuela` «փոքրիկ Վենեցիա»)։ 1500 թվականին նա վերադառնում է Պորտուգալիա։ Կան եզրակացություններ ու փաստեր, որ մինչ այդ Ամերիկայում ոտք էին դրել փյունիկեցիները (մ.թ.ա. 371), չինացիները, վիկինգները, ճապոնացիները եւ այլն։ Ամերիկայի հայտնագործման պաշտոնական օրը համարվում է 1492 թվականի հոկտեմբերի 12-ը, երբ Քրիստափոր Կոլումբոսը ափ է իջնում Սան Սալվադոր կղզում։ Բովանդակություն - 1 Պատմություն - 2 Մինչկոլումբոսյան Ամերիկա - 3 Քրիստափոր Կոլումբոս - 4 Նոր հայտնագործություններ - 5 Տես նաեւ - 6 Ծանոթագրություններ - 7 Գրականություն - 8 Արտաքին հղումներ Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Վիկինգներն Ամերիկայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Մինչեւ Քրիստափոր Կոլումբոսը իսպանական նավատորմով հայտնաբերել էր Ամերիկա աշխարհամասը, իրենից կես հազարամյակ առաջ այնտեղ հայտնվել էին վիկինգները։ Սկանդինավական ժամանակագրությունում «վիկինգ» եզրը ներկայիս իմաստով չի օգտագործվել, ավելի շուտ բնութագրել է սոցիալական երեւույթ, երբ անհող բոնդերը (ազնվականությանը չպատկանող ազատ մարդիկ) լավ կյանք փնտրելով լքում էին հայրենիքը։ Վիկինգները սկանդինավյան ծագում ունեցող հեթանոսներ էին, ապրում էին հիմնականում ժամանակակից Նորվեգիայի, մասամբ՝ Շվեդիայի ու Դանիայի տարածքում՝ զարգացած միջնադարում[1]։ Նրանք չեն եղել մեկ ազգի ներկայացուցիչներ այլ՝ տարասեռ ռազմիկներ, ճանապարհորդներ եւ առեւտրականներ՝ ցեղապետերի առաջնորդության ներքո։ Վիկինգների արշավանքների ժամանակ Սկանդինավյան թերակղզին բաժանված էր բազմաթիվ շրջանների, որոնք ղեկավարվում էին նման խմբերի կողմից։ Վիկինգներն ապրում էին անբարենպաստ պայմաններ ունեցող տարածքներում, ուստի կարիք ունեին հաստատվել նոր հողերում, գոյությունն ապահովելու համար կատարել ծովահենություն եւ խոշոր ռազմական արշավանքներ։ Նրանց շրջանում համայնական-տոհմական կարգի քայքայումը ուղեկցվում էր վերնախավի հզորացմամբ, որի համար ավարը հարստանալու հիմնական միջոցն էր։ Համայնքի շատ ազատ անդամներ լքում էին խիտ բնակեցված ափամերձ շրջանները մշակելի հողերի պակասի պատճառով։ Այդպես ծովափնյա շրջաններում բնակվող վիկինգների մոտ սկսում է զարգանալ նավաշինությունը։ Նրանց հին բնակավայրերի պեղումների ժամանակ առավել հաճախ հանդիպող իրերն են սանրերը, ածելիները, ունելիները եւ այլ պարագաներ, օճառի մնացորդներ, որը վիկինգները պատրաստում էին ինքնուրույն։ Անգլիայում վիկինգներին ընդհանրապես մաքրասեր էին համարում, քանի որ վերջիններս լողանում էին ամեն շաբաթ օրը, իսկ սկանդինավյան լեզուներում առ այսօր շաբաթ բառը նշանակում է «լոգանքի օր»։ 8-11-րդ դարերում Եվրոպային հարող Հյուսիսային ու Բալթիկ ծովերում կատարած ռազմական արշավանքները զուգորդվում էին ավազակություններով։ Վիկինգները հայտնվեցին նաեւ Միջերկրական ծովում եւ խարիսխ գցեցին Բյուզանդական կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում։ Ծովում հիանալի կողմնորոշվելու վիկինգների ունակությունը նրանց թույլ տվեց հասնել Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային ափերը՝ Իսլանդիա ու Գրենլանդիա կղզիները եւ նույնիսկ՝ Ամերիկա, տարածքն անվանելով «Վինելանդ»՝ խաղողի երկիր։ Առաջին անգամ 7-րդ դարում Հեբրիդյան կղզիներ հասած վիկինգները 9-րդ դարում նվաճում են Ֆարերյան, Օրկնեյան եւ Շետլանդական կղզիները, ապա ժամանակակից Իռլանդիայի տարածքում ստեղծում իրենց թագավորությունը (820-1170)։ 983 թվականին Էրիկ Ռաուդը (Շիկահերը) սպանության համար աքսորված էր Իսլանդիայից։ Նա գնաց փնտրելու նոր հողեր, եւ հասավ Գրենլանդիա՝ մի խումբ իսլանդացիների հետ հիմնելով Բատտալիդե բնակավայրը։ Բյարնի Հերյուլֆսոնը 986 թվականի դուրս եկավ Իսլանդիայից՝ հորը գտնելու հույսով, ով Գրենլանդիա էր մեկնել Շիկահերի հետ միասին։ Ճանապարհին նա երեք անգավ ընկավ անծանոթ մայրցամաք, մինչեւ հասավ Գրենլանդիա։ Վերադարձի ճանապարհին Բյարնին այդ մասին պատմեց Էրիկին։ Նրա որդին՝ Լեյֆ Էրիքսոնը, Բյարնիից գնեց նավ եւ նրա հետ ճանապարհ ընկավ նոր ցամաքը փնտրելու։ Նրա արշավանքների մասին հայտնի է սկանդինավյան սագաներից, մասնավորապես՝ իսլանդական ասքերից («Ասք Էրիկ Շիկահերի մասին» եւ «Ասք գրենլանդացիների մասին»)։ Դրանց հավաստի լինելը հաստատվել է 20-րդ դարի հնագիտական հայտնագործությունների միջոցով։ 999 թվականին, նախքան նոր ցամաքը փնտրելը, Լեյֆը առեւտրական արշավանք է կազմակերպում Նորվեգիա, որտեղ Օլաֆ արքան մկրտում է նրան[2]։ Վերջինիս օրինակով նա Գրենլանդիա է տանում քրիստոնյա եպիսկոպոսի[3]։ Նրա մայրը եւ շատ այլ գրենլանդացիներ ընդունում են քրիստոնեություն, սակայն Էրիկ Շիկահերը շարունակում է մնալ հեթանոս։ 1000 թվականին Լեյֆ Էրիքսոնը 35 հոգանոց խմբով մեկնում է արեւմուտք։ Նրանք հայտնագործում են Հելլուլլանդը (Բաֆինի երկիր), Մարկլանդը (Լաբրադորի թերակղզի) եւ Վինլանդը (Նյուֆաունդլենդ)։ Այնտեղ հիմնադրվում են մի քանի ձմեռային բնակավայրեր, որտեղ վիկինգներն անցկացնում են ձմեռը։ Հետադարձ ճանապարհին Լեյֆը կարողանում է փրկվել ծովային աղետից, որի պատճառով ստանում է «Երջանիկ» անունը։ Լեյֆի եղբայրը՝ Տորվալդը, նրա պատմությունից հետո նույն նավով կրկնեց նրա անցած ճանապարհը եւ հասավ Վինլանդ, որտեղ ապրեց երկու տարի։ Տեղաբնիկ հնդկացիների ցեղերից մեկի հետ մենամարտի արդյունքում Տորվալդը մահացու վիրավորվեց, իսկ վիկինգները լքեցին բնակավայրը։ Այս ամենի հետ անցած ուղին փորձեց կրկնել Լեյֆի երկրորդ եղբայր՝ Տորստեյնը, որը սակայն չկարողացավ գտնել բնակավայրը։ Եվրոպայի ժողովուրդների մեծ մասը, ծանոթ չլինելով վիկինգների մշակույթին ու պատմությանը, չի գնացել իրենց հետքերով՝ նոր աշխարհում հայտնվելու համար։ Ուստի երկրորդ անգամ Ամերիկայում եվրոպացիները հայտնվեցին կես հազարամյակ անց։ 2016 թվականին արբանյակային նկարահանման շնորհիվ հնագետները հայտնաբերել են վիկինգների երկրորդ բնակատեղին՝ հիմնված Հյուսիսային Ամերիկայի տարածքում։ Նրա մնացորդները գտնվում են Նյուֆաունդլենդի հարավարեւմտյան ծայրակետում[4]։ Քաղաքական իրավիճակը Եվրոպայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Նախքան Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից Ամերիկայի հայտնագործումը, Եվրոպայում եղել են աշխարհաքաղաքական լուրջ տեղաշարժեր։ Դեռեւս 11-րդ դարի վերջին Երուսաղեմի ազատագրման կոչով հանդես եկած Հռոմի Պապ Ուրբանոս II-ը (1088-1099) կարողացել էր սկիզբ դնել խաչակրաց արշավանքներին։ Դրանց արդյունքում Մերձավոր Արեւելքում քրիստոնեադավան պետությունների՝ Բյուզանդական կայսրության ու Կիլիկիայի հայկական իշխանության կողքին հիմնադրվում են խաչակրաց 4 պետություններ։ Չունենալով ընդհանուր սահմաններ եվրոպական պետությունների հետ՝ դրանք որոշ ժամանակ անց նվաճվում են հարեւան իսլամադավան պետությունների կողմից։ Առաջինը կործանվում է Եդեսիայի կոմսությունը (1144), ապա՝ Անտիոքի դքսությունը, Տրիպոլիի կոմսությունը եւ Երուսաղեմի թագավորությունը[5]։ Ավելի ուշ՝ 14-րդ դարում անկում է ապրում Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը, 15-րդ դարում մասնատվում է Վրաց թագավորությունը։ Փոքր Ասիա թերակղզում հաստատված թյուրքական օղուզ ցեղերը 1453 թվականին նվաճում են Կոստանդնուպոլիսը եւ փակում քրիստոնյա Արեւելքի վերջին էջը։ Թուրքերի ստեղծած պետությունը՝ Օսմանյան կայսրությունը, իր գերիշխանությունն է հաստատում ամբողջ Բալկանյան թերակղզում, ավելի ուշ՝ Արեւելյան Միջերկրականում, Հայկական լեռնաշխարհում, Միջագետքի դաշտավայրում, Եգիպտոսում ու Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Նրա արեւելքում ստեղծվում է մեկ այլ իսլամադավան պետություն՝ Սեֆյան Իրանը։ Երկու տերությունները մի քանի դար շարունակ վարում են թշնամական քաղաքականություն, որը հանգեցնում է Մերձավոր Արեւելքում խաղաղության իսպառ վերացմանը։ Միեւնույն ժամանակ քաղաքական անցուդարձեր են տեղի ունենում Հարավային Եվրոպայում։ Մուսուլմանների իշխանությունը խիստ թուլացել էր Պիրենեյան թերակղզու տարածքում։ Կորդովայի խալիֆայության (929-1031) մնացորդները՝ տաիֆա-իշխանապետությունները, մեկը մյուսի հետեւից նվաճվում էին քրիստոնյա արքաների կողմից։ Նրանցից առավել զորեղ էին Կաստիլիայի եւ Արագոնի թագավորությունները, որոնց միացյալ բանակը 1492 թվականի հունվարին գրավում է մուսուլմանների վերջին հենակետն Իսպանիայում՝ Գրանադայի ամիրայությունը[6]։ Բերբերներն ու արաբները զանգվածաբար հեռանում են Պիրենեյան թերակղզուց։ Մինչ այդ Կաստիլիայի թագուհի Իզաբելլա I-ը եւ Արագոնի թագավոր Ֆերդինանդ II-ը ամուսնանում են եւ հռչակում նորաստեղծ պետության՝ Իսպանիայի թագավորության ծնունդը։ Նրա հարեւանությամբ զորեղանում էր մեկ այլ ծովապետություն՝ Պորտուգալիան։ Նախկինում արաբական լծի տակ գտնվող այս երկու պետությունները դառնում են համաշխարհային առաջին կայսրությունները, որոնք ծովային արշավանքներով կարողանում են գրավել տասնյակ երկրներ ու կատարում են աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ։ Ապենինյան թերակղզին, որ դարեր շարունակ գտնվում էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության գերիշխանության տակ, սկսում է աստիճանաբար անկախանալ. ինքնուրույն քաղաքականություն վարող Սիցիլիայի թագավորությունը, Տոսկանայի դքսությունը, ինչպես նաեւ՝ վաճառաշահ Պիզայի, Ջենովայի եւ Վենետիկի հանրապետությունները լիակատար ինքնիշխանություն ձեռք բերեցին։ Նրանց օրինակին հետեւեցին իտալական այլ պետություններ, որոնք սկսեցին տնօրինել Միջերկրական ծովի առեւտուրը։ Արեւելքի ու Արեւմուտքի միջեւ գոյություն ունեցող դարավոր կապն, այդպիսով, կտրվեց։ Երկու կրոնների բաժանված Եվրոպան եւ Ասիան կարիք ունեին տարածքային նոր ընդլայնումների, սակայն միմյանց միջեւ պատերազմել չէին ցանկանում։ Ավատատիրական հարաբերությունների քայքայման, Վերածննդի ու Ռեֆորմացիայի դարաշրջանում առավել աշխուժացավ քաղաքային կյանքը։ Այն ենթադրում էր արհեստների ու արվեստների զարգացում, առեւտրի ու վաճառականության առաջընթաց[7]։ Եվրոպացիներին անհրաժեշտ էր գտնել նոր ճանապարհներ՝ Չինաստանի ու Հնդկաստանի հետ կապվելու համար։ Այդպիսով, իտալացիները անմասն չեն մնում քաղաքական անցուդարձերից, քանի որ Իսպանիան ու Պորտուգալիան կաթոլիկ երկրներ էին եւ ընդունում էին Հռոմի Պապի գերագահությունը։ Մինչկոլումբոսյան Ամերիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը] 15-րդ դարի վերջին եվրոպացիները վերջնականապես հաստատվեցին Ամերիկայում՝ Քրիստափոր Կոլումբոսի հայտնագործության շնորհիվ։ Այդ ժամանակ Ամերիկա աշխարհամասում ապրում էին 15-20 մլն մարդ։ Սկզբում եվրոպացիները կարծում էին, որ Ամերիկան Հնդկաստանն է, ուստի տեղաբնիկներին անվանեցին «հնդկացիներ»։ Ինչպես եւ այլ աշխարհամասերում, Ամերիկայում մարդիկ նույնպես գտնվում էին զարգացման տարբեր աստիճանների վրա։ Մասնավորապես Հյուսիսային Ամերիկայում` ժամանակակից Կանադայի ու ԱՄՆ-ի տարածքում, Կարիբյան ծովի կղզիներում, հնդկացիների մի մասը ապրում էր նախնադարյան համայնական հասարակարգի տարբեր փուլերում եւ զբաղվում էր որսորդությամբ, ձկնորսությամբ եւ հավաքչությամբ։ Կենտրոնական ու Հարավային Ամերիկայի բնակիչները` մայաները, ացտեկները, ինկերը, նստակյաց երկրագործներ էին եւ ստեղծել էին իրենց պետությունները։ Նրանք մշակում էին եգիպտացորեն, լոբի, ծխախոտ, դդում, կակաո, լոլիկ, կարտոֆիլ։ Տնային կենդանիներից պահում էին շներ եւ հնդկահավեր։ Սակայն նույնիսկ ամենազարգացած քաղաքակրթություններին անծանոթ էին երկաթը, անիվը, բրուտի դուրգը։ Մայաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Մայա ժողովուրդը բաղկացած էր մի քանի ցեղախմբերից, որոնք ստեղծել էին ինքնուրույն քաղաք-պետություններ։ Դրանք կառավարում էր քուրմ-թագավորը։ Քաղաքի կենտրոնում գտնվում էր ընդարձակ հրապարակ, որում կառուցված էր լինում բարձր բուրգ, գագաթին՝ տաճար։ Ծիսակատարությունների ժամանակ բնակիչները հավաքվում էր հրապարակում։ Մայաների համայնքները բաղկացած էին գյուղացիական ընտանիքներից։ Համայնքը համարվում էր հողի կոլեկտիվ սեփականատեր, որն իրավունք ուներ գյուղացիական ընտանիքների միջեւ բաժանել հողակտորներ։ Հարկերը վճարելուց հետո բերքը տնօրինում էր ոչ թե համայնքը, այլ ընտանիքը։ Որոշակի զբաղմունքներ համայնքում արվում էին միասնականորեն՝ որսորդություն, ձկնորսություն եւ աղի արտադրություն։ Դրանց եկամուտներն արդեն տնօրինում էր համայնքը, որը հասանելիքը բաժանվում էր գյուղացիների միջեւ։ Մայաների միակ ընտանի կենդանին շունն էր, որի միսը օգտագործում էին որպես սննդամթերք՝ ծիսակարգերի ժամանակ։ Առօրյա մսամթերքը ձեռք էին բերում որսորդության եւ ձկնորսության ժամանակ։ Մայաների հասարակության ամենավերին աստիճանին կանգնած էր գերագույն իշխանությամբ օժտված քուրմ-թագավորը։ Հաջորդ աստիճաններում զորահրամանատարներն էին, քրմերը եւ նվաճված տարածքների կառավարիչները։ Հերթական աստիճանները զբաղեցնում էին զինվորները, առեւտրականները, արհեստավորները, ազատ գյուղացիները։ Ստորին աստիճանը զբաղեցնում էին կախյալները եւ ստրուկները, ովքեր ազատություն չունեին։ Մայաները միակն էին Ամերիկայում, որ ունեին գրային համակարգ։ Նրանց գիտունները ստեղծել էին 365 օրից բաղկացած օրացույց, որն ուներ 18 ամիսներ, յուրաքանչյուրը՝ 20 օր։ Լրացուցիչ 5 օրերը համարվում էին վատ օրեր, ուստի մարդիկ աշխատում էին այդ օրերին ոչինչ չանել, նույնիսկ հաց չէին ուտում։ Մեկ այլ օրացույց կազմվել էր գուշակությունների եւ ծիսակատարությունների համար, որը կարող էին կարդալ եւ մեկնաբանել միայն քրմերը։ Ացտեկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Ամերիկյան մեկ այլ զարգացած քաղաքակրթություն՝ ացտեկների պետությունը, նույնպես ձեւավորվել է ժամանակակից Մեքսիկայի եւ Գվատեմալայի տարածքում։ 12-րդ դարում նրանք հաստատվում են Մեխիկոյի հովտում եւ հիմնում իրենց պետությունը։ 1325 թվականին նրանք կառուցեցին իրենց մայրաքաղաքը՝ Տենոչտիտլանը, որի բնակչության թիվը 15-րդ դարում 75 հազար էր։ Այն բաժանված էր չորս համայնքների, որոնք խորհրդանշում էին հորիզոնի չորս կողմերը, եւ 20 թաղամասերի, որոնք խորհրդանշում էին ացտեկների տոհմացեղային կառուցվածքը՝ 20 ցեղ, 20 տոհմ։ 15-րդ դարի սկզբին ացտեկների պետությունը վերածվեց կայսրության, որի ամենահզոր ներկայացուցիչը Մոնթեսումա II-ն էր (1502-1520)։ Ացտեկների հիմնական զբաղմունքը նույնպես նստակյաց հողագործությունն էր, որը իրականացվում էր մշակելի հողերը ոռոգելով ու ճահիճները չորացնելով։ Մայաների նման՝ նրանք միայն շուն էին պահում։ Ընտանի թռչուններից պահում էին հնդկահավեր, սագեր, բադեր։ Ացտեկ արհեստագործներից հայտնի էին ջուլհակները եւ ոսկերիչները։ Ինչպես եւ մայաների մոտ, ացտեկները նույնպես ունեին հասարակական աստիճանակարգ. պետության գլուխ կանգնած էր գերագույն իշխանությամբ օժտված թագավորը, ապա ազնվականները, ովքեր միակն էին, որ իրավունք ունեին ապրելու քաղաքներում։ Ացտեկներն ունեին լավ կազմակերպված բանակ։ Զինվորները հավատում էին, որ պատերազմի ժամանակ զոհվածները գնում էին աստվածների հետ երկնքում ապրելու։ Բանակում առավել հայտնի էին արծվի եւ հովազի զորամասերը։ Հաջորդ աստիճանին առեւտրականները, արհեստավորներն ու գյուղացիներն էին, ովքեր բնակվում էին քաղաքների արվարձաններում եւ գյուղերում։ Կային նաեւ ստրուկներ, որոնց մեծ մասը ռազմագերիներ էին եւ պարտքերը չվճարած բնակիչներ։ Ինկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Հնդկացիների երրորդ զարգացած քաղաքակրթությունը հաստատվել էր ժամանակակից Պերուի եւ Բոլիվիայի լեռնային շրջաններում։ Դա ինկերի (ինկաների) քաղաքակրթությունն էր, որի անունը Կուսկոյի հովտում ապրող ցեղերից մեկի անվանումն էր։ 15-րդ դարում ինկերի նվաճումների արդյունքում պետության տարածքը քառապատկվեց, իսկ բնակչության թիվը հասավ շուրջ 6 000 000-ի։ Պետությունն իր հզորության գագաթնակետին հասավ Սապա Ինկա (Բարձրագույն Ինկա) Պաչակուտիի օրոք (1438-1471)։ Ինկերի կայսրության մայրաքաղաքը Կուսկոն էր, որն ուներ շուրջ 200 հազար բնակիչ։ Այստեղ էր գտնվում ինկերի գերագույն աստծու՝ Արեւի տաճարը։ Նրանց կրոնական կյանքում նույնպես մեծ տեղ էին զբաղեցնում աստվածների համար կենդանիների եւ հատուկ մթերքների զոհաբերությունները։ Քրմապետի գործառույթները սովորաբար իրականացնում էր Սապա Ինկան։ Ինկերի հասարակությունը նույնպես բաղկացած էր կաստաներից։ Բոլոր ինկերը մտնում էին բարձրագույն կաստայի մեջ, չէին աշխատում եւ հարկեր չէին վճարում։ Պետությունը նրանց տրամադրում էր հողատարածքներ եւ ստրուկներ։ Ինկերի մի մասը զբաղվում էր ռազմական ծառայությամբ, իսկ մյուսները իրականացնում էին կառավարման եւ կրոնական-մշակութային գործառույթներ։ Ինկերի բանակ զորակոչելու համար տղաների խմբին տանում էին ձյունապատ լեռան գագաթ եւ թողնում այնտեղ ինը օր առանց ուտելիքի, զենքի եւ այլ միջոցների։ Ժամկետը լրանալուց հետո նրանց հետ էին բերում. կենդանի մնացածները բանակում ծառայում էին զորահրամանատարներ։ Նվաճված ցեղերի ավագանու հողերը մշակում էին գյուղացի համայնականները։ Նվաճված ցեղերի արհեստավորները եւ գյուղացիները կազմում էին երրորդ կաստան։ Կառավարությունն էր որոշում, թե նրանք երբ եւ ում հետ պետք է ամուսնանային, քանի որ ամուսնական զույգերին առանձին հողաբաժին էր հասնում։ Ինկաների պետությունում մշակում էին շուրջ 40 տեսակի բույսեր, մասնավորապես կարտոֆիլ, դդում։ Բերքահավաքը հսկում էին հատուկ պաշտոնյաները, որովհետեւ բերքը հավասարապես բաժանվում էր բնակչությանը, իսկ մի մասը թողնվում էր պետության կարիքների համար։ Նույնը կատարվում էր արհեստագործական արտադրանքի հետ։ Քրիստափոր Կոլումբոս[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Քրիստափոր Կոլումբոսը ծնվել է Ջենովայում` Դոմենիկո Կոլոմբոյի (իտալ.՝ Domenico Colombo) եւ Սուզաննա Ֆոնտանառոսայի (իտալ.՝ Susanna Fontanarossa) ընտանիքում։ 14 տարեկանում դառնում է նավաստի[8]։ Նա կարդում եւ գրում էր լատիներեն, ծանոթ էր երկրաչափությանը, աստղագիտությանը, աշխարհագրությանը, տիրապետում էր քարտեզագրության ու գեղագրության արվեստին։ Առեւտրական նավերով ճամփորդել է Միջերկրական ծովով` եղել Քիոսում, Թունիսում եւ այլուր։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն, Կոլումբոսը ոչ թե իտալացի, այլ իսպանացի էր[9]։ Իսպաներեն անվան առավել հստակ արտասանությունն էր՝ Կրիստո′բալ Կո′լոն։ Կոլումբոսը կրթություն է ստացել Պավիայի համալսարանում։ 1472 թվականից նա տեղափոխվում է Սավոնա, որտեղ շարունակում է մասնակցությունը առեւտրականների արշավանքներին։ Այդ տարիներից նա սկսում է մտածել դեպի Հնդկաստան տանող առավել կարճ ուղիներ փնտրելու մասին։ Գտնելով, որ երկիրը գնդաձեւ է (դա հակասում էր ժամանակի եկեղեցական ուսմունքներին ու գաղափարախոսությանը), Կոլումբոսը կարծում էր, որ պետք է հասնել Աֆրիկայից արեւմուտք գտնվող Կանարյան կղզիներին եւ այնտեղից նավարկել այնքան, մինչեւ հասնեն Ճապոնիային։ Իր հաշվարկներով՝ ճանապարհը պետք է ձգվեր մոտ 5000 կմ։ 1476 թվականին Կոլումբոսը ժամանում է Պորտուգալիա, որտեղ ապրում է ինը տարի։ 1477 թվականին նա լինում է Անգլիայում, Իռլանդիայում ու Իսլանդիայում, որտեղ ստանում է աշխարհագրական նոր գիտելիքներ։ Դիոգու դե Ազամբուժայի արշավախմբի կազմում 1481 թվականին Կոլումբոսը ուղեւորվում է կենտրոնական Աֆրիկա՝ Գվինեա, որտեղ մասնակցում է Էլմինա ամրոցի շինարարությանը։ Հնդկաստանի հայտնագործման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների ու նավատորմի համար նա դիմում է Ջենովայի կառավարությանը։ Բացասական պատասխան ստանալով՝ 1483 թվականին իր ծրագիրը ներկայացնում է Պորտուգալիայի արքա Ժուան II-ին, ով նույնպես մերժում է իտալացի ծովագնացին։ 1485 թվականին Քրիստափոր Կոլումբոսը որդու՝ Դիեգոյի հետ մեկնում է Իսպանիա։ Այդ ժամանակ Իսպանիայի թագավորը գտնվում էր Կորդովայում ու պատրաստվում էր Գրանադայի ամիրայության դեմ պատերազմին։ Այդ ընթացքում Կոլումբոսը հանդիպումներ է ունենում իսպանական հոգեւոր ու աշխարհիկ վերնախավի ներկայացուցիչների հետ ու ներկայացնում իր ծրագրերը։ Երեք տարի անց՝ 1488 թվականի ապրիլի 20-ին, Կոլումբոսը նամակ է ստանում Պորտուգալիայի թագավորից, ով առաջարկում էր նրան վերադառնալ։ 1492 թվականի օգոստոսի 3-ին իսպանական երեք նավեր՝ «Սանտա Մարիա», «Նինյա» եւ «Պինտա», դոնի կոչում ստացած Կոլումբոսի գլխավորությամբ դուրս են գալիս Իսպանիայից։ Ճամփորդության դուրս գալուց առաջ Կոլումբոսի եւ իսպանական կառավարության միջեւ կնքվում է մի պայմանագիր, համաձայն որի՝ նա նշանակվում էր օվկիանոսում հայտնագործված բոլոր կղզիների ու ծովերի ծովակալ, փոխարքա եւ գեներալ նահանգապետ՝ ժառանգական իրավունքներով[10]։ Առաջին արշավանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Քրիստափոր Կոլումբոսն իր արշավանքը իրականացնում է երեք նավերով՝ «Սանտա Մարիա» (սեփականատեր՝ Խուան դե լա Կոսա), «Պինտա» (սեփականատեր՝ Մարտին Ալոնսո Պինսոն) եւ «Նինյա» (սեփականատեր՝ Խուան Նինյա)։ Նավատորմում անձնակազմը հասնում էր 100 հոգու։ Եվրոպացիներն առաջինը ոտք են դնում Գուանախանի (Բահամյան կղզիներ), Էսպանյոլա (Հայիթի) եւ Խուանա (Կուբա) կղզիներում։ Առաջին կղզին՝ Գուանախանին, ծովագնացն անվանում է «Սան Սալվադոր»։ Կոլումբոսը կարծում էր, որ նոր հայտնաբերած երկրները Արեւելյան Ասիայի մաս են կազմում. նրանք մտնում են Չինաստանի, Ճապոնիայի կամ Հնդկաստանի կազմի մեջ։ Հետագայում այս տարածքները եվրոպացիներն անվանում են «Վեստ Ինդիա»` արեւմտյան Հնդկաստան` ի հակասություն Հնդկաստանի եւ Ինդոնեզիայի, որոնք կոչվում էին «Օստ Ինդիա»։ Հայտնի է, որ Ֆերդինանդ եւ Իզաբելա միապետերին Կոլումբոսը գրել էր, որ պատրաստվում է մեկնել Չիպանգու (Ճապոնիա), այդտեղից՝ Չինաստան, ապա՝ երկու Հնդկաստաններ (Հնդկաստան եւ Եթովպիա)։ Այսինքն՝ Կոլումբոսի առաջնահերթ խնդիրը ոչ թե Հնդկաստանն էր, այլ Ճապոնիան[11]։ - օգոստոսի 3 - Կոլումբոսը նավերը դուրս է բերում Պալոս դե լա Ֆրոնտերա քաղաքի նավահանգստից - սեպտեմբերի 6 - Կանարյան կղզիներ - սեպտեմբերի 16 - Սարգասյան ծով - հոկտեմբերի 12 - ցամաք - հոկտեմբերի 13 - Սան Սալվադոր կղզի. տեղաբնիկները ծխախոտ են նվիրում, որոշ կղզիների բնակիչներ հագել էին բամբակե հագուստներ եւ տներում ունեին գամակներ։ Կոլումբոսը ենթադրում է, որ սա Հնդկաստանն էր - հոկտեմբերի 28 - Բահամյան հերթական կղզիներում իսպանացիները հայտնաբերում են եղեգից պատրաստված տնակներ, իսկ բնիկները մշակում էին բամբակենի, կարտոֆիլ, ծխախոտ եւ եգիպտացորեն։ Ենթադրելով, որ սա Չինաստանն էր՝ Կոլումբոսը ուղղվում է արեւելք՝ Ճապոնիա - նոյեմբերի 20 - անհետանում է «Պինտա» նավը, հայտնաբերվում է Կուբա կղզին - դեկտեմբերի 6 - հայտնաբերվում է Հայիթի եւ Տորտուգա կղզիները - դեկտեմբերի 25 - «Սանտա Մարիան» ժայռերի վրա ջարդվում է. Կոլումբոսը կառուցել է տալիս նավահանգիստ, այնտեղ տեղավորում 39 նավաստու, իրենց մոտ թողնում մեկ տարվա ռազմավար, եւ մի քանի կղզեբնակների հետ հունվարի 4-ին հեռանում, երկու օր անց գտնվում է «Պինտա» նավը - հունվարի 16 - երկու նավերը դուրս են գալիս բաց ծով - փետրվարի 12 - փոթորիկ ծովում. նավերը դարձյալ կորցնում են իրար - փետրվարի 15 - «Նինյա» նավը հասնում է Ազորյան կղզիներին - մարտի 9 - «Նինյա» նավը խարիսխ է գցում Լիսաբոնում, որտեղ ջերմ ընդունելության է արժանանում Ժուան թագավորի կողմից - մարտի 15 - «Նինյա» նավը վերադառնում է Իսպանիա. նույն օրը վերադառնում է նաեւ «Պինտա» նավը։ Կոլումբոսը բերում է նոր հողերի տեղաբնիկներին, ում եվրոպացիներն անվանում էին «հնդկացիներ», ոսկի, բույսերի տեսակներ ու թռչունների փետուրներ Երկրորդ արշավանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Կոլումբոսի երկրորդ արշավանքին (1493-96) մասնակցում էին 17 նավեր։ Նավատորմի առաջատարն էր «Մարիա Գալանտեն», որի տարողունակությունը կազմում էր 200 տոննա։ Տարբեր տվյալներով՝ արշավանքի մասնակից նավաստիների ու նրանց օգնականների թիվը տատանվում էր 1500-2500 թվաքանակի մեջ։ Նրանց մեջ էին նոտարիուս Ռոդրիգո դե Բաստիդասը, Կուբայի նահանգապետ Դիեգո Վելակսես դե Կուելյարը, հոգեւորականներ, պալատականներ, այլ պաշտոնյաներ։ Իսպանացիներն իրենց հետ տանում էին ձիեր եւ էշեր, խոշոր եղջերավոր անասուններ ու խոզեր, խաղողի որթեր, բանջարանոցային ու հացահատիկային մշակույթների սերմեր եւ այլն։ Գաղութարարները պատրաստվում էին այնտեղ բնակություն հաստատել։ Հայիթի կղզին ամբողջությամբ նվաճելուց հետո հիմնադրվում է Սանտո Դոմինգո քաղաքը։ Հայտնաբերվում են Փոքր Անտիլյան կղզիները, Վիրջինյան կղզիները, Պուերտո Ռիկոն եւ Ճամայկան։ Գրեթե ամբողջությամբ ուսումնասիրված էր Կուբա կղզու հարավային եզերքը։ Այդքանով հանդերձ, Կոլումբոսը շարունակում էր պնդել, որ գտնվում է Արեւմտյան Հնդկաստանում։ - սեպտեմբերի 25, 1493 - արշավախումբը դուրս է գալիս Կադիսից, Կանարյան կղզիներում վերցնում շաքարեղեգ ու որսաշներ - նոյեմբերի 3, 1493 - Դոմինիկա կղզու հայտնաբերում - նոյեմբերի 4 - Գվադելուպա կղզու հայտնաբերում, որտեղ ապրող «հնդկացի» բնակչության հիմնական զենքը նետ ու աղեղն էր - նոյեմբերի 11 - Մոնսերրաթ, Անտիգուա եւ Նեւիս կղզիներ - նոյեմբերի 13 - առաջին ռազմական ընդհարումը կարիբցիների հետ - նոյեմբերի 15 - Վիրջինյան կղզիներ - նոյեմբերի 19 - Պուերտո Ռիկո - նոյեմբերի 27 - Հայիթի կղզում իսպանացիները հայտնաբերում են անցած տարի մնացածների դիակները - հունվար, 1494 - Լա Իզաբելլա քաղաքի կառուցում՝ ի պատիվ Իսպանիայի թագուհի Իզաբելլայի։ Ավելի ուշ այնտեղ ղեկավար է նշանակվում Կոլումբոսի որդի Դիեգոն - մարտ, 1494 - սկսում է համաճարակ, որից հետո Կոլումբոսը իր մոտ է թողնում 500 հոգու եւ 5 նավ՝ մնացածներին ուղարկելով Իսպանիա։ Նրանք պետք է թագավորին հայտնեին, որ հայտնաբերվել են ոսկու մեծ պաշարներ, եւ իրենց անհրաժեշտ են անասուններ, երկրագործական իրեր եւ այլ ունեցված՝ դրանց դիմաց առաջարկելով ստրուկներ՝ տեղացի բնակչությունից - ապրիլի 24 - ուղեւորում Կուբա - մայիսի 1 - Գուանտանամոյի ծոց - մայիսի 5 - Ճամայկա (Սանտ Յագո) - հունիսի 12 - նավատորմը շրջանցում է կղզին - սեպտեմբերի 29 - վերադարձ Լա Իզաբելլա. երկպառակություն իսպանացիների շարքերում - ապրիլի 10, 1495 - Իսպանիայի իշխանությունները կտրում են կապը Կոլումբոսի հետ ու ֆինանսավորում Ամերիգո Վեսպուչիին[12] - հունիսի 11, 1496 - վերադարձ Իսպանիա Երրորդ արշավանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Երրորդ արշավանքը մեծ դժվարությամբ է վստահվում Կոլումբոսին։ Իսպանիա հասած նավաստիներն ու ազնվականները, դժգոհ լինելով իտալացի ծովագնացից՝ նաեւ ազգային հողի վրա, իսպանական արքունիքում ցածրացրել էին նրա վարկանիշը։ Բացի այդ, ոսկու առանձնապես մեծ պաշարներ չէին գտնվել նոր հողերում։ Մյուս կողմից, երբ Կոլումբոսի խնդրանքով Ամերիկա ժամանեց թագավորի օգնությունը, օգտվելով նրա բացակայությունից՝ իսպանացիների մի մասը շահարկել էին այն եւ սկսել զբաղվել ծովահենությամբ։ Այդուհանդերձ, երկու տարի անց Քրիստափոր Կոլումբոսը երրորդ անգամ մեկնեց ծովային արշավանքի։ 1498 թվականի մայիսի 30-ին սկսած հերթական ծովագնացությունը առանձնապես հաջող չեղավ. նրան մասնակցում էին վեց նավեր՝ ընդհանուր 300 հոգի անձնակազմով, որոնց թվում էին մի շարք իսպանացի բանտարկյալներ։ Նավատորմը դուրս եկավ Գվադալկիվիր գետից։ Երրորդ արշավանքը Կոլումբոսը նախաձեռնել էր իրականացնել ավելի հարավային ուղիով՝ ենթադրելով, որ կարող է ոսկի գտնել հասարակածին հարող շրջանում։ Երբ նրանք հասնում են Կանարյան կղզիներ, նավերից երեքը ուղարկվում են Հայիթի, իսկ մյուս երեքը ուղղվում են Կանաչ Հրվանդանի կղզիներ՝ ձգտելով մոտենալ հասարակածին։ Հասնելով հյուսիսային լայնության՝ 9°30′-ին՝ նրանք ուղղվեցին արեւմուտք։ Հուլիսի 31-ին հայտնաբերվում է Տրինիդադ կղզին։ Նավարկելով հարավ՝ Կոլումբոսը հասնում է Օրինոկո գետին եւ Պարիայի ծոցին։ Երկու շաբաթ անց ծանր հիվանդությունը ստիպում է նրան լքել այդ վայրերը եւ ուղղվել դեպի հյուսիս՝ Սանտո Դոմինգո։ Օգոստոսի 20-ին Կոլումբոսը հասնում է Էսպանյոլա, որտեղ գաղութարարները զինված ապստամբություն էին բարձրացրել իր եղբոր՝ Բարտոլոմեի դեմ։ Այն ավարտվում է նրանով, որ Կոլումբոսը համաձայնվում է հողակտոր հատկացնել գաղութարարներին, ինչպես նաեւ՝ տեղաբնիկների հանդեպ զենք կիրառելու իրավունք։ Իսպանական թագավորական գանձարանը նոր գաղութից եկամուտներ գրեթե չէր ստանում, երբ 1498 թվականին հարեւան Պորտուգալիայից դուրս եկացած նավատորմը Վասկո դա Գամայի գլխավորությամբ գտնում է Հնդկաստան տանող նոր ճանապարհը՝ շրջանցելով Աֆրիկա մայրցամաքը։ Նրանք Լիսաբոն են վերադառնում համեմունքների մեծ պաշարով եւ ցույց տալիս, որ Կոլումբոսը ամենեւին էլ Հնդկաստանի ճանապարհը չի գտել, եւ որ նա խաբեբա է։ 1499 թվականին Կոլումբոսի՝ նոր հողերի հանդեպ մոնոպոլիստական իրավունքը չեղյալ է հայտարարվում։ 1500 թվականին Հայիթի է ուղարկվում Ֆրանսիսկո դե Բոբադիլիային։ Վերջինս իր ձեռքում է կենտրոնացնում իշխանությունը, բանտարկում Կոլումբոսին ու իր եղբայրներին եւ ուղարկում Իսպանիա։ Նրանց վերադարձի ժամանակ, սակայն, իսպանացի ձեռներեցները կարողանում են համոզել արքունիքին՝ մեղմացնել վերաբերմունքը Կոլումբոսի հանդեպ եւ վերականգնել իրավունքները։ Չորրորդ արշավանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Քրիստափոր Կոլումբոսը մեծ ձգտում ուներ՝ գտնելու Հարավային Ասիա տանող ծովային ճանապարհը, որտեղ իսպանացիները կարող էին ազատ առեւտուր անել։ Նա համոզված էր, որ այդ ճանապարհը գոյություն ունի, քանի որ մեկ անգամ Կուբա կղզու ափերին մեծ փոթորիկ էր նկատել, որը գալիս էր Կարիբյան ծովի արեւմուտքից։ Երկար տատանումներից հետո Իսպանիայի թագավորը համաձայնվում է Կոլումբոսին եւս մեկ հնարավորություն տալ։ Չորրորդ արշավանքի ժամանակ Կոլումբոսն իր հետ վերցնում է եղբորը՝ Բարտոլոմեոյին, եւ իր տասներեքամյա որդի Էռնանդոյին։ Կուբայից արեւմուտք նավարկելով՝ նա հայտնաբերում է մայրցամաք. դա Կենտրոնական Ամերիկայի ծովափն էր։ Այդպիսով Կոլումբոսն ապացուցում է հնդկացիների՝ իրեն պատմած փաստը, որի համաձայն Ատլանտյան օվկիանոսը «Հարավային մեծ ծովից» բաժանված է ցամաքով։ - մայիսի 9, 1502 - արշավանքի սկիզբը. «Լա Կապիտանա» նավի ղեկավարությամբ նոր նավատորմի ծովագնացությունը - հունիսի 15 - Փոքր Անտիլյան կղզիներ եւ Մարտինիկա - հունիսի 29 - Հայիթին հրաժարվում է ապաստան տալ Կոլումբոսին - հուլիսի 30 - ժամանակակից Հոնդուրասի հայտնաբերում. մայաների քաղաքակրթություն - սեպտեմբերի 18 - «մոծակների ափ» (Նիկարագուա) եւ «ոսկե ափ» (Կոստա Ռիկա՝ «հարուստ ափ») - հոկտեմբերի 5 - հնդկացիներից Կոլումբոսն իմանում է, որ «Հարավային մեծ ծովից» Ատլանտյան օվկիանոսը բաժանում է ցամաքի նեղ հատված (Պանամայի պարանոց) - հոկտեմբերի 17 - հեծյալ զինվորներով բանակ ունեցող քաղաքակրթության հանդիպում (Ինկերի քաղաքակրթություն, հեծյալ կենդանին՝ լամա) - նոյեմբեր - Կոլումբոսը հասնում է Պանամա - դեկտեմբեր - Խաղաղ օվկիանոսին հասնելու համար մնում է 65 կմ եւ Պանամայի ցամաքային հատվածը - հունվար 1503 - Կոլումբոսը վերադառնում է Մոծակների ափ - ապրիլի 16 - Կոլումբոսը շարժվում է արեւելք՝ ձգտելով նեղուց գտնել - մայիսի 1 - հասնելով Տիբուրոն հրվանդանին (Դարյենի ծոց), Կոլումբոսն իմանում է, որ այստեղ երկու տարի առաջ՝ 1501 թվականին, արդեն եղել են եվրոպացիները, ու շրջվում է Ճամայկա - հունիսի 25 - Կայմանյան կղզիներ - փետրվարի 29, 1504 - Քրիստափոր Կոլումբոսը օգտագործում է լուսնի խավարումը՝ վախեցնելով Ճամայկայի հնդկացիներին - հունիս - Ճամայկա է հասնում Կոլումբոսի անձնական միջոցներով բեռնված նավը - հունիսի 29 - Կոլումբոսը լքում է Ճամայկան եւ մեկուկես ամիս անց հասնում Հայիթի - սեպտեմբեր 12 - Կոլումբոսի եղբայրները լքում են Հայիթին եւ հասնում Իսպանիա Նոր հայտնագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] 1499 թվականին՝ անմիջապես այն բանից հետո, երբ Կոլումբոսը զրկվել էր նոր հողերի հանդեպ ունեցած իր իրավունքներից, Արեւմտյան Հնդկաստան են ուղեւորվում նոր արշավախմբեր՝ Պեդրո Ալոնսո Նինյո (մայիս, 1499-1500), Ալոնսո Օխենդա (20 մայիսի 1499 - փետրվար 1500, 1502), Վիսենտե Յանյես Պինսոն (դեկտեմբեր 1499-1500), Ռոդրիգո դե Բաստիդաս (հոկտեմբեր 1500-1502)։ Վերջինում ներկա էին նաեւ Վասկո Նունյես դե Բալբոան եւ Խուան դե լա Կոսան։ Պեդրո Ալոնսոն, օրինակ, 1499-1500 թվականներին հասնելով Կարիբյան ծովի «մարգարտյա ափը»՝ հայրենիք է տանում 38 կգ մարգարիտ։ Բալբոան առաջինն է լինում, ով Պանամայի պարանոցից միաժամանակ տեսնում է Խաղաղ ու Ատլանտյան օվկիանոսները[13]։ Ալոնսո Օխենդայի հետ 1499 թվականին նոր հողեր է ուղեւորվում Ամերիգո Վեսպուչին։ Նա 1200 կմ երկայնքով նավարկում է Գայանայի ափով, հասնում Վենեսուելա եւ մարգարտի ափ։ Ավելի ուշ նա հայտնաբերում է Ամազոն եւ Պարա գետերը։ Հոսանքն ի վեր բարձրանալով 100 կմ՝ նա չի կարողանում ափ իջնել, քանի որ անտառները չափազանց խիտ էին։ Նա հայտնաբերում է նաեւ Գվիանական հոսանքը։ Այդպիսով՝ նա բացահայտում է Հարավային Ամերիկա մայրցամաքը եւ վերադառնում Օխենդայի նավատորմ[14]։ 1499 թվականի դեկտեմբերին օվկիանոս է մեկնում Կոլումբոսի առաջին արշավանքի մասնակից Վիսենտ Յանյես Պինսոնը։ Նա առաջին իսպանացիներից էր, ով անցավ հասարակածը, իսկ 1500 թվականի հունվարի 26-ին հասավ Հարավային Ամերիկայի ամենաարեւելյան ծայրակետին՝ Սան Ռոկի հրվանդան։ Բաստիդաս ծովագնացը 1500 թվականի հոկտեմբերին դուրս է գալիս Իսպանիայից եւ հասնում Ամերիկա՝ ուսումնասիրելով 1000 կմ ափ եւ ձեռք բերելով մեծաքանակ ոսկեղեն։ Նա առաջինն էր, ով հասավ Պանամայի պարանոցին։ Անօրինական առեւտրի մեջ մեղադրվելով՝ նա ձերբակալվում է Էսպանյոլայի նահանգապետի կողմից եւ ուղարկվում Իսպանիա։ Այս եւ այլ հետազոտությունները ապացուցեցին, որ Կոլումբոսի հայտնաբերածը նոր մայրցամաք էր, ոչ թե Հնդկաստանը։ 1502 թվականին ծանր հիվանդ վիճակում Կոլումբոսին բերեցին Սեւիլյա, որտեղ էլ 1506 թվականի մայիսի 20-ին նա կնքեց մահկանացուն։ Միայն կես դար անց իսպանացիները ըստ արժանվույն գնահատեցին նրա հայտնագործությունը, երբ նվաճեցին Մեքսիկան, Պերուն եւ այլ պետություններ՝ Եվրոպա վերադառնալով մեծաքանակ ոսկու ու արծաթի պաշարներով։ 16-րդ դարում սկսվեց գաղութատիրական պայքարը երկու ծովային կայսրությունների՝ Իսպանիայի ու Պորտուգալիայի միջեւ։ Դեռ 15-րդ դարի վերջում Հռոմի պապի կոնդակով արեւմուտքը եւ արեւելքը բաժանվեցին «լավագույն հոգեզավակներին»։ Դրանց բաժանման գիծն անցնում էր Ատլանտյան օվկիանոսով՝ Աֆրիկան ու Հնդկաստանը թողնելով Պորտուգալիայի, իսկ Ամերիկան՝ Իսպանիայի ազդեցության գոտում։ Ավելի ուշ սահմանը տեղափոխվեց արեւմուտք, եւ Պորտուգալիայի ազդեցության տակ հայտնվեց Բրազիլիան։ Ֆեռնան Մագելանի ձեռնարկած շուրջերկրյա առաջին ճանապարհորդությունը խառնեց խաղաքարտերը. նա ցույց տվեց, որ երկիրը գնդաձեւ է, եւ որ անընդհատ նավարկելով արեւմուտք՝ կարելի է հասնել արեւելքին։ Այդ ճանապարհին նա նվաճեց Ֆիլիպինները, որտեղ եւ կնքեց իր մահկանացուն։ Գաղութատիրական այս երկու կայսրությունների համար 17-րդ դարում հայտնվեցին լուրջ մրցակիցներ, որոնցից առավել վտանգավոր էին Անգլիան եւ Ֆրանսիան։ Նրանք արագորեն գրավեցին Աֆրիկայի ու Ամերիկայի չնվաճված հատվածները եւ թուլացրին իսպանա-պորտուգալական համաշխարհային տիրապետությունը։ Քրիստափոր Կոլումբոսի առաջին արշավանքի երեք նավերը (կրկնօրինակներ)՝ «Սանտա Մարիա», «Նինյա» եւ «Պինտա» Տես նաեւ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] - Վիկինգների մասին Բրիտանիկա հանրագիտարանում - Лейф Эрикссон, Энциклопедия Кругосвет - Leif Eriksson in "Eirik the Red’s Saga" Chapter 5 - Ամերիկայում վիկինգների երկրորդ բնակատեղին են հայտնաբերել - Լ. Տեր-Պետրոսյան, Խաչակիրները եւ հայերը,հ. Ա, Ուսումնասիրություն եւ թարգմանություններ, Երեւան, 2005, 552 էջ։ - Prescott William H.; Edited and annotated by Albert D. McJoynt (1995)։ The Art of War in Spain: The Conquest of Granada, 1481–1492։ London: Greenhill Books։ ISBN 1-8536-7193-2 - Возрождение, эпоха // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. - Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Колумб, Христофор - Колумб был испанцем, а не итальянцем, утверждают американские ученые - Քրիստափոր Կոլումբոս, Հայկական հանրագիտարան - The Atlantic Connection: A History of the Atlantic World, 1450-1900 - «The letters of Amerigo Vespucci. London, 1894, стр. V»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 11 հուլիսի 2012-ին - «Хроника Перу. Часть Первая. — Киев, 2008 (пер. А. Скромницкий)»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 9 հուլիսի 2012-ին - Encyclopædia Britannica Online, Amerigo Vespucci; and Room, Adrian. 2004. Placenames of the world: origins and meanings of the names for over 5000 natural features, countries, capitals, territories, cities and historic sights: America believed to have derived their name from the feminized Latin version of his first name. Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը] - Магидович И. П. История открытия и исследования Северной Америки. — М.: Географгиз, 1962. - Магидович И. П. История открытия и исследования Центральной и Южной Америки. — М.: Мысль, 1963. - Джон Ллойд и Джон Митчинсон. Книга всеобщих заблуждений. — Фантом Пресс, 2009. Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] - 1492: Conquest of Paradise ֆիլմը imdb.com կայքում |Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։| |Այս հոդվածն ընտրվել է Հայերեն Վիքիպեդիայի օրվա հոդված:|


text: Իմպլիկացիա |Ուշադրություն, այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում եւ ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ Իմպլիկացիա (լատ. implicatio – սերտորեն կապում եմ), տրամաբանական գործողություն, որի ժամանակ երկու ասույթներից կազմվում է բարդ ասույթ՝ «իմպլիկացիա» տրամաբանական շաղկապի կիրառմամբ։ Ստացված բարդ ասույթն անվանում են իմպլիկատիվ ասույթ։ «Իմպլիկացիա» տրամաբանական շաղկապը սիմվոլիկ նշանակվում է «→», «C» եւ այլ նշաններով, իսկ իմպլիկատիվ ասույթը համապատասխանաբար նշանակվում է՝ «p→q», «Cpq» եւ այլ ձեւերով։ Կարդացվում է «եթե p, ապա q»։ Հայերենում «իմպլիկացիա» տրամաբանական շաղկապը սովորաբար արտահայտվում է «եթե ... ապա» լեզվական կառույցի միջոցով։ Սակայն, կենդանի խոսքում հնարավոր են այդ լեզվական կառույցի տարբեր ձեւափոխություններ։ Իմպլիկատիվ ասույթի այն բաղկացուցիչ ասույթը, որը դրված է «եթե» (կամ համապատասխան այլ) բառից հետո՝ կոչվում է «նախորդող» (կամ «անտեցեդենտ»)։ Իմպլիկատիվ ասույթի այն բաղկացուցիչ ասույթը, որը դրված է «ապա» (կամ համապատասխան այլ) բառից հետո՝ կոչվում է «հաջորդող» (կամ «կոնսեքվենտ»)։ Եթե դիսյունկտիվ, կոնյունկտիվ, համարժեքության ասույթների բաղկացուցիչ անդամնեի տեղերը կարելի է փոխել եւ դրանից այդ ասույթների ճշմարտությունը չի փոխվի, ապա իմպլիատիվ ասույթի անդամների՝ անտեցեդենտի եւ կոնսեքվենտի տեղերը չի կարելի փոխել։ Խոսքը չի վերաբերում նրան, որ իմպլիկատիվ ասույթի բառային (ոչ սիմվոլիկ) ձեւակերպման դեպքում անտեցենդենտը կարող է արտահայտվել կոնսեքվենտից հետո։ Մաթեմատիկական տրամաբանության տեսանկյունից նշանակություն չունի, թե անտեցեդենտի եւ կոնսեքվենտի միջեւ պատճառահետեւանքային կամ բովանդակային կապ գոյություն ունի, թե ոչ։ Այն իմպլիկացիան, որի բաղկացուցիչ ասույթների միջեւ չի պահանջվում բովանդակային կապի առկայություն կոչվում է «մատերիական իմպլիկացիա»։ «Մատերիական իմպլիկացիա» արտահայտությունը շրջանառության մեջ է դրել Բերտրան Ռասելը։ Իմպլիկացիայի ճշմարտության աղյուսակն ունի հետեւյալ տեսքը. |p||q||p→q| |Ճ||Ճ||Ճ| |Ճ||Ս||Ս| |Ս||Ճ||Ճ| |Ս||Ս||Ճ| Աղյուսակից երեւում է, որ p→q իմպլիկատիվ ասույթը սխալ է միայն այն դեպքում, երբ անտեցեդենտը ճշմարիտ է, իսկ կոնսեքվենտը՝ սխալ։ Մնացած բոլոր դեպքերում իմպլիկատիվ ասույթը ճշմարիտ է։


text: Կարգապահություն Կարգապահություն հասարակական, վարքի կարգավորման ձեւ, որը մարդկանց պարտադրում է հաստատված իրավական, բարոյական, քաղաքական նորմերի կատարումն ու ապահովում է կոլեկտիվներում մարդկանց գործողությունների համաձայնեցվածությունը։ Կարգապահությունը հասարակության բնականոն գոյության անհրաժեշտ պայման է։ Գոյություն ունեն համապարտադիր Կարգապահություն եւ հատուկ Կարգապահություն (աշխատանքային կարգապահություն, կարգապահություն պետական, կուսակցական կարգապահություն)՝ պարտադիր միայն որոշակի կազմակերպության անդամներին։ Ըստ դրսեւորման եղանակների՝ տարբերվում են ներքին Կարգապահություն կամ ինքնակարգապահություն (ելնում է մարդու ինքնագիտակցությունից, պարտքի ու պատասխանատվության զգացումից, համապատասխան նորմերի յուրացումից ու կատարումից), հանուն շահի Կարգապահություն, հարկադրանքի Կարգապահություն, որոնց ուղեցույցը արտաքին հարկադրանքը եւ սանկցիան են։ Կարգապահությունը դրսեւորվում է բարքերի, սովորույթների, ավանդույթների, նորմերի, մարդկանց հասարակական դաստիարակության, հարգանքի, համոզմունքի եւ հարկադրանքի միջոցով։ Կարգապահությունը որպես մարդկանց վարքի կարգավորման միջոց, արտացոլում է տվյալ հասարակարգին հատուկ սոցիալական (հատկապես տնտեսական) հարաբերությունները եւ ծառայում դրանց պահպանմանը։ Այդ պատճառով, ցանկացած հասարակական-տնտեսական ֆորմացիային բնորոշ են Կարգապահության որոշակի տեսակներ։ |Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ. 5, էջ 314)։|


text: ԵՐԵՎԱՆ, 13 հոկտեմբերի — Sputnik. Հանրահայտ ռեփեր Էմինեմը BET մրցանակաբաշխության ժամանակ կոշտ քննադատության է ենթարկել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին եւ նրա մասին տեսահոլովակ է հրապարակել։ Էմինեմը Թրամփին անվանել է «ռասիստ-պապիկ» եւ մեղադրել զինված ուժերին չհարգելու մեջ։ Տեսահոլովակն այս պահին ավելի քան 20 միլիոն դիտում ունի։ Անցած տարի Էմինեմն իր երգում նախագահի թեկնածուին համեմատել էր թնդանոթից արձակված արկի հետ:


text: Հուլիսի 28-ին, ժամը 10:00-ի դրությամբ Երեւանի բժշկական կազմակերպություններում ՀՀ ոստիկանության պարեկապահակային ծառայության գնդի տարածքում զինված միջադեպի եւ հետագա զարգացումների հետեւանքով հիվանդանոցային բուժօգնություն է ստանում 11 հիվանդ, որից 4-ը` ոստիկան: Այս մասին հայտնում են ՀՀ առողջապահության նախարարության լրատվական ծառայությունից։ Եվս 3 հիվանդ գտնվում է դատապարտյալների հիվանդանոցում: Հիշեցնենք, որ հուլիսի 17-ին «Սասնա ծռեր» խմբի զինված անդամները մուտք են գործել եւ 12 օր է՝ գտնվում են ՀՀ ոստիկանության պարեկապահակային ծառայության գնդի տարածքում։ Երեւանի Խորենացի փողոցում գտնվող գնդի հարակից տարածքում քաղաքացիները հանրահավաքներ են կազմակերպում՝ ի աջակցություն զինված խմբի անդամների։


text: Սուրբ Գայանե եկեղեցի, գմբեթավոր բազիլիկ տիպի եկեղեցի Էջմիածին քաղաքում, Հայ Առաքելական Եկեղեցու գլխավոր սրբավայրերից մեկը, հայկական ճարտարապետության հուշարձան։ Պլաստիկ եւ ավարտուն այս շինությունը զուրկ է հատուկ դեկորատիվ տարրերից։ Իր տիպով՝ գմբեթավոր բազիլիկ տիպի եկեղեցի է, ունի դասական, պարզ ձեւ։ Կառուցվել է 630 թվականին, Եզր կաթողիկոսի օրոք՝ տեղում եղած մատուռի փոխարեն, Սուրբ Գայանե կույսի գերեզմանի վրա։ Եկեղեցու բոլոր տարրերը՝ թաղերը, կամարները եւ այլն, ներդաշնակ են ու խոսուն։ Ավագ սեղանի տակ գտնվում է Սուրբ Գայանեի գերեզմանը։ Սուրբ Գայանե եկեղեցին հայկական ճարտարապետության առաջին ծաղկման շրջանի լավագույն հուշարձաններից մեկն է։ Այն գմբեթավոր-բազիլիկ տիպի եկեղեցի է, որի հորինվածքը մշակվել է Հայաստանում V-VII դարերում եւ ներկայացված է նույն ժամանակաշրջանին վերաբերվող մի շարք հուշարձաններով (Տեկորի, Բագավանի, Մրենի եւ Օձունի տաճարներ)։ Եկեղեցին ունի երեք դուռ. գլխավորն արեւմտյան կողմից է, իսկ մնացած երկուսը՝ հարավից եւ հյուսիսից, տեղավորված իրար դիմաց։ Հարավային ավանդատան միջից բացվում է մեկ այլ դուռ, որ տանում է դեպի ավագ սեղանի տակ տեղավորված տապանատունը, որտեղ ըստ ավանդության թաղված է կույս Գայանեն։ 1652 թվականին, Փիլիփոս կաթողիկոսի օրոք եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է։ Քիչ անց՝ 1679թ. Արարատյան դաշտավայրումտեղի է ունենում մեծ երկրաշարժ, որից զգալիորեն տուժում է նաեւ Գայանեի վկայարանը։ Եվ ահա Եղիազար Այնթապցի կաթողիկոսը ձեռնամուխ է լինում այս տաճարի վերակառուցմանը։ Այդ առիթով թողած արձանագրության մեջ ասվում է, որ վերակառուցման ժամանակ վանքը շրջապատվել է միաբանական խցերով, ավելացվել են խորաններ Սբ. Պողոս եւ Պետրոս առաքյալների անուններով, որոնք զետեղված են եռակամար գավիթ-սրահի տակ, որը հետագայում դարձել է կաթողիկոսական դամբարան։ Որոշ ժամանակ անց՝ 1764թ. Սիմեոն Երեւանցի հայրապետը վանքի տարածքում կառուցում է խոշոր սառցատուն, մառան կամ ինչպես այն ժամանակ էին ասում՝ «մաղազա», որը ծառայում էր վանքի մթերքները պահելու համար։ Իսկ 1847թ. Ներսես Աշտարակեցի կաթողիկոսը վանքի արեւելյան պարսպին կից կառուցում է մեծածավալ գոմ, որն այսօր մեզ է հասել կիսավեր վիճակում։ Նույն ժամանակաշրջանում Գայանեի վանքի վանահայր Վահան եպս. Բաստամյանցը վերանորոգում է վանքը, կառուցում է արեւմտյան կամարակապ դարպասը, նրա երկու կողմերում զետեղված շենքերը, որոնցից մեկը ծառայում է որպես դպրոց, որտեղն ինքն անձամբ է դասավանդում։ Նա նաեւ այստեղ հիմնում է փոքրիկ տպարան եւ սկսում հրատարակել «Դպրոց» ամսագիրը։ 1910թ. Նոր Նախիջեւանի հայ համայնքը սրբուհու գերեզմանի համար սեւ գրանիտից տապանաքար է նվիրաբերում վանքին։ 1959թ. Վազգեն Վեհափառի կարգադրությամբ բարեկարգվում է եկեղեցու տարածքը, ինչպես նաեւ կառուցվում է մատաղատուն եւ աղբյուր(ճարտ. Ռ. Իսրայելյան)։ Գայանեի վանքի առջեւի կամարակապ գավիթ-սրահում են ամփոփված Եղիազար Այնթապցի(1681-1691թթ.), Աբրահամ Խոշաբեցի (1730-1734թթ.), Ղազար Ջահկեցի (1737-1751թթ.), Մինաս Ակնեցի (1751-1753թթ.), Հակոբ Շամախեցի (1759-1763թթ.), Սիմեոն Երեւանցի (1763-1780թթ.), Ղուկաս Կարնեցի (1780-1799թթ.), Դավիթ Էնեգեթցի (1801-1807թթ.) եւ այլ հայրապետների աճյուններ, իսկ վանքի շուրջ գտնվող գերեզմանատանն են հանգչում Րաֆֆու «Խենթի» հերոսը, զորահրամանատար Դանիել Բեկ-Փիրումյանը, Ամենայն Հայեց Սոխակ՝ Լուսինե Զաքարյանը, Խ. Աբովյանի որդին՝ Վարդան Աբովյանը, Վազգեն Վեհափառի մայրը՝ տիկին Սիրանույշը եւ շատ ու շատ այլ նշանավոր մարդիկ։


text: Երբ երեւում է ոչ թե դատարկ խոստում, այլ կատարված գործ «Կենտրոն» Հեռուստաընկերության նախաձեռնությամբ Գագիկ Ծառուկյանի հոբելայանական տարեդարձի առթիվ 4 մասից բաղկացած ֆիլմաշար է պատրաստվել։ Պայմանականորեն ֆիլմերը կրում են «Բիզնես», «Եկեղեցաշինություն», «Սպորտ», «Բարեգործություն» վերտառությունները։ Ինչպես եւ սպասելի էր, Ծառուկյանի գործունեությանն ու անցած ճանապարին նվիրված այս ֆիլմաշարը չէր կարող միանշանակ գնահատականի արժանանալ։ Առավել քան պարզ է, որ Ծառուկյանի նման հասարակական-քաղաքական գործիչն ամենուր հանդիպելու էր տաբեր վերաբերմունքների ու գնահատականների, սակայն մեկ բան միանշանակ էր, որ Գագիկ Ծառուկյանը ամենաշատը կարեւորել եւ կարեւորում է միայն հանրային եւ հասարակական վերաբերմունքը, մնացած կարծիքների հետ ոչ միայն հաշվի չի նստում, այլեւ հաճախ չի էլ անդրադառնում, քանի որ հանրության գնահատականից բարձր գնահատական չի կարող տալ որեւէ անհատ, գործիչ կամ պաշտոնյա։ Թերեւս հենց այս հանրային վերաբերմունք է արտահայտված նաեւ վերոհիշյալ ֆիլմաշարում։ Հայաստանյան իրականության մեջ ներկայումս շատ քիչ կան գործիչներ, որոնց գործունեությունն ու անցած ճանապարհը ներկայացնելու համար կարիք կլիներ 4 մասից բաղկացած ֆիլմի, միեւնույն ժամանակ հնարավոր չէ միանշանակ ասել, որ այս 4 ֆիլմերը կարող են լիովին ներկայացնել Ծառուկյան մարդուն, հասարակական-քաղաքական գործչին, քաղաքացուն եւ բարեգործին։ Ամենահետաքրքիրն այն է, որ չնայած Ծառուկյանը տարիներ շարունակ ընկալվել է որպես ոչ միայն գործարար, այլեւ առատաձեռն բարեգործ, այդուհանդերձ նրա գործունեության գերակշիռ հատվածի մասին մենք տեղեկանում ենք ֆիլմից, ակնհայտ է, որ սա նշանակում է այն, որ գործիչը երբեք առաջին տեղում չի դրել սեփական անձի ու գործունեության գովազդը, իսկ այն ամենը, ինչի մասին տեղեկանում է լայն հասարակությունը, ընդամենը Ծառուկյանի բազմաբնույթ գործունեության «ծաղիկներն են»։ Այս ամենից զատ, անշուշտ, սպասելի էին նաեւ տարատեսակ քննադատություններն ու քաղաքականություն վերադարձի հեռանկարներ տեսնողները, եւ իհարկե չարախոսներն ու ամենասովորական ընդդիմամոլները, սակայն ըստ էության պետք է փաստել, որ կան դեպքեր, երբ քննադատությանը, չարախոսությանը կամ նմանատիպ որեւէ այլ վերաբերմունքին բացառապես հակադարձելու կարիք չկա, քանի որ ամեն ինչ ասված է՝ փաստերով եւ գործով։ Արդյոք այս հարցում հնարավոր է վիճել, տեսականորեն այո, քանի որ վիճել կարելի է միշտ եւ հաճախ նույնիսկ առանց պատճառի, սակայն դրանից արվածը չի կորչում եւ չի ոչնչանում, քանի որ այն ինչ ստեղծված է գործով, միայն խոսքով հնարավոր չէ փլուզել կամ սեւացնել։ Ի վերջո պետք է խոստովանել, որ ներկայումս Ծառուկյանն այն հատուկենտ գործիչներից է, որի գործունեության մասին կարելի է պատրաստել ոչ թե մեկ այլ մի քանի ֆիլմ եւ սա վկայում է ոչ այնքան ֆիլմերի ստեղծման պահանջի կամ հրատապության մասին, ինչն անշուշտ առկա է, որքան նման ֆիլմերի ստեղծման համար անհրաժեշտ նյութի ու պաշարի առկայության եւ առատության մասին, որովհետեւ ի վերջո կարելի է խոսել միայն արվածի ու ռեալի մասին, որովհետեւ կարելի է ցույց տալ միայն արդյունքը եւ ոչ թե խոստումը։ Թերեւս այս հարցում հայաստանյան հասարակական ու քաղաքական գործիչների մեծ մասը պետք է օրինակ վերցնեն եւ փորձեն հասարակությանը մատուցել ոչ թե լոկ տասնյակ ու հարյուրավոր խոստումներ, այլ իրական ու շոշափելի արդյունքներ։ Վերջապես ֆիլմաշարի բովանդակության մեջ տարատեսակ ենթատեքստեր տեսնողներին թերեւս պետք է հշեցնել, որ հայաստանյան իրականության մեջ նմանատիպ ֆիլմաշարեր շատ քիչ կան, վերջիններիցս ժամանակին ամենաաղմուկ հանածն ըստ էության նախկին նախագահներից մեկին նվիրված ֆիլմն էր, որը չափազանց հակասական գնահատականների արժանացավ, քանի որ հասկանալի է, խոսքը գնում էր քաղաքական ժամանակաշրջանի ու քաղաքական իրադարձությունների գնահատականների մասին, բացի այդ, նշված ֆիլմում ներկայացված «երանելի» ժամանակներն ավարտվեցին մարտիմեկյան ողբերգությամբ։ Թերեւս այս համեմատության մեջ պետք է ասել, որ չափազանց դժվար է այսօրինակ կերպով մոտենալ Գագիկ Ծառուկյանի գործունեության վերաբերյալ հոբելյանական ֆիլմաշարին, քանի որ այս դեպքում մենք գործ ունենք ոչ թե քաղաքական բագաժ հավաքելու միտումների հետ, այլ ուղղակի արված գործի հանրահռչակման, որն ինքնին ծառայում է հանրային նպատակին։ Թերեւս հենց այս առումով էլ երբեմն պետք է դիմել նման համեմատականների, քանի որ մի դեպքում բարձրագույն պոստից հեռացած պաշտոնյան ֆիլմեր է պատրաստում իր ժամանակաշրջանը գովերգելու համար, մյուս դեպքում քաղաքականությունից սեփական նախաձեռնությամբ եւ երկրի ներքին անդորրը պահպանելու նպատակով քաղաքականությունից հեռացած գործչի հոբելյանին նախաձեռնվում է նման ֆիլմի ստեղծումը։ Հենց այս կոնտրաստով էլ առանձնանում է վերոհիշյալ ֆիլմաշարը մինչ այժմ ստեղծված նմանատիպ ֆիլմերից։ Տիգրան Դավթյան


text: Տուգանք կրակոց խաղացողների Բրազիլիայի լիգայի, ընտրեք ձեր սիրած ֆուտբոլիստները է հավաքականի selecion, սկսած այն pentalis, փորձելով դադարեցնել առավելագույն նպատակներին, ինչպես դուք կարող եք եւ դրեց բոլոր դուք կարող նպատակին ձեր մրցակիցների. օգտագործել մկնիկը նպատակը, ու կրակում են տույժեր, ինչպես նաեւ դադարեցնել դրանք: Ձեզ դուր է գալիս Penalty Fever 3D Brazil? Share այն Ձեր ընկերների հետ! Share հղում:


text: Բնություն Բնություն (լատ.՝ natura, հուն.՝ physis (φύσις) մարդուն շրջապատող ֆիզիկական միջավայրն է եւ սովորաբար ընդգրկում է ֆիզիկական տիեզերքի բոլոր առարկաներն ու երեւույթները, բացի նրանցից, որոնք ստեղծված են մարդկանց կողմից։ Բնությունը մշտապես շարժվում է եւ զարգանում, ընդգրկում անօրգանական եւ օրգանական աշխարհները։ Անօրգանական աշխարհին են պատկանում տիեզերական մարմինները, ջուրը, հողը, օդը, ապարները, օգտակար հանածոները։ Բուսական եւ կենդանական օրգանիզմների ողջ բազմազանությունը կազմում է օրգանական աշխարհը։ Զարգացման ընթացքում անօրգանական բնությունը օրինաչափորեն առաջ է բերում օրգանական բնություն (կենսոլորտ)՝ մարդու կենսագործունեության համար բոլոր անհրաժեշտ պայմաններով։ Հասարակական կյանքը, արտադրությունը, մարդը եւ նրա բանականությունը գոյատեւում են բնական նյութերի հենքի վրա, գործում բնական օրինաչափություններին համապատասխան։ Բնության ներդաշնակությունն ու հավասարակշռությունը պայմանավորված են բազմազան փոխադարձ կապերով, եւ 1 օղակի խախտումը կարող է կտրել երեւույթների ամբողջ շղթան։ Ուստի բնության հետ հարաբերություններում անհրաժեշտ է ճանաչել ու ճիշտ կիրառել նրա օրինաչափությունները, տիրապետել բնության հետ ներդաշնակ ապրելու արվեստին, չխախտել բնական շարժընթացների հավասարակշռությունը, այլապես փոխազդեցությունը կարող է վերածվել հակասության։ Նեղ իմաստով՝ բնությունը մարդուն անմիջապես շրջապատող եւ նրա գոյությունն ապահովող բնական տարրերի ու պայմանների ամբողջությունն է։ Այս առումով այն համընկնում է բնական միջավայր հասկացության հետ, որն իր մեջ ներառում է միջավայրի անկենդան եւ կենդանի բնության օբյեկտները։ Բովանդակություն Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը] «Բնություն» բառը ծագել է հուն.՝ natura բառից (հիմնական հատկություններ, ներքին մղում) եւ հնագույն ժամանակներում բառացի նշանակել է «ծնունդ»։ Natura բառը հուն.՝ physis (φύσις) բառի լատիներեն թարգմանությունն է, որը կապված է բույսերի, կենդանիների եւ աշխարհի այլ մասերի ինքնուրույն, սեփական կամքով զարգանալու հատկության հետ։ Բառի սկզբնական իմաստներից մեկը ներառել է ամբողջական բնության եւ ֆիզիկական տիեզերքի գաղափարները, որը օգտագործվել է նախասոկրատյան փիլիսոփաների կողմից եւ եղել «φύσις» բառի նշանակություններից միայն մեկը։ Այս նշանակությունը, սակայն, վերջին մի քանի դարերի ընթացքում նորագույն գիտական մեթոդների կիրառման հետեւանքով գերիշխող դիրք է գրավել։ Երկիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Երկիր մոլորակը կամ Երկիրը, ըստ երեւույթին, միակ մոլորակն է, որտեղ գոյություն ունի կյանք, եւ որի բնական հատկությունների ուսումնասիրությունն ընկած է գիտական հետազոտությունների բազում բնագավառների հիմքում։ Արեգակնային համակարգում այն թվով երրորդ մոլորակն է ըստ Արեւից ունեցած հեռավորության, ամենամեծ ցամաքային մոլորակը եւ հինգերորդն ըստ մեծության։ Երկրի ամենահայտնի կլիմայական հատկանիշները նրա երկու մեծ բեւեռային շրջաններն են, երկու համեմատաբար նեղ բարեխառն գոտիները եւ լայն հասարակածային, արեւադարձային եւ մերձարեւադարձային գոտիները։ Տեղումների քանակը փոփոխվում է կախված տեղանքից՝ սկսած տարեկան մի քանի մետրից մինչեւ ավելի քիչ քան մեկ միլիմետրը։ Երկրի մակերեւույթի 71 տոկոսը ծածկված է աղի օվկիանոսներով։ Մնացած մասը բաղկացած է մայրցամաքներից, կղզիներից, որոնցից ամենաշատ բնակեցվածը գտնվում է Հյուսիսային կիսագնդում։ Երկիրն անցել է աշխարհագրական եւ կենսաբանական տարբեր գործընթացների միջով, որոնք հետք են թողել ներկայիս տեսքի վրա։ Արտաքին մակերեւույթը բաղկացած է մի քանի աստիճանաբար տեղաշարժվող տեկտոնական պլատֆորմներից։ Ներքին հատվածը ակտիվ է՝ ճկուն թիկնոցի հաստ շերտով եւ երկաթով լցված կենտրոնով, որն առաջացնում է մագնիսական դաշտը։ Մթնոլորտային պայմանները նշանակալից կերպով փոխվել են սկզբնական վիճակից. սա պայմանավորված է եղել կյանքի ձեւերի առաջացմամբ[1], որը ստեղծել է մակերեւութային պայմանները կարգավորող էկոլոգիական հավասարակշռություն։ Բացի կլիմայական գոտիների՝ աշխարհագրական լայնությունից կախված բազմազանությանը եւ այլ աշխարհագրական գործոնների՝ երկարատեւ միջին գլոբալ կլիման գրեթե նույնն է սառցե ժամանակաշրջանների միջեւ[2], իսկ միջին ջերմաստիճանից մեկ կամ երկու աստիճանով շեղումները պատմական կարեւորագույն ազդեցություն են ունեցել էկոլոգիական հավասարակշռության եւ Երկրի ներկայիս աշխարհագրության վրա[3][4]։ Երկրաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Երկրաբանությունը գիտություն է Երկիր մոլորակը կազմող պինդ եւ հեղուկ տարրերի մասին։ Երկրաբանության ուսումնասիրության ոլորտը ներառում է Երկիրը կազմող տարրերի կազմի, կառուցվածքի, ֆիզիկական հատկությունների, դինամիկայի, պատմության եւ այն գործընթացների մասին ուսումնասիրությունները, որոնց միջոցով դրանք ձեւավորվել, տեղաշարժվել եւ փոփոխվել են։ Ոլորտը խոշոր գիտական ճյուղ է։ Այն նաեւ կարեւոր է հանքային եւ ածխաջրածնային նյութերի արդյունահանման եւ երկրատեխնիկական ճարտարագիտության ոլորտների համար։ Երկրաբանությունը տեղեկություններ է տրամադրում բնական աղետների եւ դրանց մեղմացման, նախկին կլիմայական պայմանների եւ շրջակա միջավայրի մասին։ Կենդանի բնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] - «Calculations favor reducing atmosphere for early Earth»։ Science Daily։ 2005-09-11։ Վերցված է 2007-01-06 - «Past Climate Change»։ U.S. Environmental Protection Agency։ Վերցված է 2007-01-07 - Hugh Anderson, Bernard Walter (մարտի 28, 1997)։ «History of Climate Change»։ NASA։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2008-01-23-ին։ Վերցված է 2007-01-07 - Weart Spencer (June 2006)։ «The Discovery of Global Warming»։ American Institute of Physics։ Վերցված է 2007-01-07


text: Ռուսաստանում տվյալների փոխանցման (ինտերնետ հասանելիություն) շարժական տրաֆիկի ընդհանուր ծավալում պլանշետների մասնաբաժնը 2013թ. — ի երրորդ եռամսյակում աճել է` հասնելով 8 տոկոսի` տարեսկզբին գրանցված 5 տոկոսի համեմատ, նշվում է «Մոբիլնիե Տելեսիսիտեմի» (ՄՏՍ) օպերատորի ուսումնասիրության մեջ,- հաղորդում է digit.ru — ն։ Միաժամանակ տվյալների փոխանցման շարժական տրաֆիկում (data-տրաֆիկ) մոդեմների մասնաբաժինը նույն ժամանակահատվածում նվազել է `75 տոկոսից հասնելով 70 տոկոսի, չնայած այս սարքը շարունակում է առաջատարը լինել որպես ինտերնետի շարժական հասանելիության միջոց։ Ինչպես Digit.ru — ին տեղեկացրեցին ՄՏՍ — ից, մինչեւ 2012 թ.-ի չորրորդ եռամսյակը տրաֆիկում մոդեմների մասնաբաժնի աճ էր նկատվում ամսական միջինը 0,5 տոկոսային կետով, իսկ 2013 թ.-ի երկրորդ — երրորդ եռամսյակներում նկատվում է ընդհանուր տրաֆիկում մոդեմների մասնաբաժնի անկում` ամսական մոտ 0,8 տոկոսային կետով։ Ռուսաստանում, ըստ ՄՏՍ — ի տվյալների, շարժական ինտերնետի հասանելիության առավել տարածված սարքը սմարթֆոնն է. 2013 թ.-ի երրորդ եռամսյակի արդյունքներով` շարժական ինտերնետի ակտիվ բաժանորդների մոտ 45 տոկոսը համացանց է մտնում սմարթֆոնի օգնությամբ, սա շարժական ինտերնետ հասանելիության ամենամեծ լսարանն է։ Միաժամանակ data — տրաֆիկի ընդհանուր ծավալում սմարթֆոնների մասնաբաժինը, երրորդ եռամսյակի արդյունքում, կազմել է մոտ 20 տոկոս, այսինքն` տվյալների տրաֆիկի գեներացման ինտենսիվությամբ սմարթֆոնները զիջում են պլանշետներին։ Միաժամանակ սմարթֆոնների տերերը ոչ միայն գեներացնում են տվյալների տրաֆիկի զգալի ծավալը, այլեւ սովորական բջջային հեռախոսների տերերից ավելի ակտիվ են օգտվում ձայնային կապից` օպերատորներին բերելով ավելի մեծ եկամուտ, քան մնացած բաժանորդները։ 2013 թ.-ի հունվար — սեպտեմբերի արդյունքներով շարժական օպերատորների եկամուտների կառուցվածքում ամենամեծ մասնաբաժինը պատկանում է սմարթֆոններին` մոտ 50 տոկոս։ Չնայած պլանշետների տերերը շարժական ինտերնետի ռուսական լսարանի այդքան էլ մեծ մասը չեն կազմում, սակայն data — տրաֆիկի կիրառման միջին ցուցանիշը մեկ պլանշետից հաշվով (MboU) ավելի քան երեք անգամ գերազանցում է սմարթֆոնների տերերի MboU — ին։ «Ծանր» կոնտենտի կիրառման վառ առաջատարներն են մոդեմներից օգտվողները, ովքեր գեներացնում են տրաֆիկի ամենաշատ ծավալը։ Սակայն նրանց data-ARPU — ն (մեկ ինտերնետի օգտվողից ստացված միջին եկամուտը) զուգադրելի է սմարթֆոնների միջոցով համացանցից օգտվողների data-ARPU — ին եւ շուրջ 35 տոկոսով զիջում է պլանշետների data-ARPU — ին` մասնավորապես պլանշետների տերերի կողմից հավելվածների եւ շարժական հեռուստատեսության ակտիվ կիրառման հաշվին։


text: «Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանի կողմից Հայաստանում ծավալելիք քաղաքական գործունեության բնույթն արդեն սկսել է նշմարվել։ «Ժողովուրդ»–ի տեղեկություններով նա իր կողմնակիցների հետ որոշել է դաշտում վարել «ագրեսիվ» մարտավարություն։ Սակայն նրանց թիրախում լինելու են ոչ թե իշխանությունները, այլ Աբրահամյան «փրկչի» կերպարը կասկածի տակ դնողները։ Նա արդեն իսկ հանձնարարել է ֆեյսբուքյան մեկնաբանություններ գրող «լաչառներ» հավաքել։ Ենթադրվում է, որ այդ թիմը պետք է հակազդի բոլոր նրանց, ովքեր կհամարձակվեն Աբրահամյանին պիտակավորել՝ասելով անգրագետ, Ռուսաստանի ծառա եւ այլն։ Նույն գործելաոճով ծրագրում են լռեցնել նաեւ այն լրագրողներին ու լրատվամիջոցներին, որոնք կհամարձակվեն քննադատել նորահայտ «փրկիչին»։ Թե ինչքանով կօգնեն լրատվական դաշտին ու անհատներին ուղղված հարձակումները՝ պիտակներից ազատվելու հարցում, դժվար է ասել»,–գրում է թերթը։ Մանրամասները՝ <Ժողովուրդ> թերթի այսօրվա համարում։


text: Ֆրանսիայի հավաքականի նախկին հարձակվող Նիկոլյա Անելկան կարծիք է հայտնել այն մասին, թե ով է պատմության լավագույն ֆուտբոլիստը։ «Լիոնել Մեսին արժանիորեն է նվաճել 5 «Ոսկե գնդակ», բայց ինձ համար միակ ու անկրկնելի ֆուտբոլիստը, որը գերազանցում էր մնացած բոլորին, Ռոնալդոն էր։ Երբ ես հանդես էի գալիս «Յուվենտուսի» կազմում, նա ներկա էր «Միլանի» հետ մրցավեճին։ Չկարողացա շփվել նրա հետ, քանի որ նրա շուրջ շատ մարդիկ էին հավաքվել, բայց գոհ էի, որ սեղմել էի նրա ձեռքը։ Ու նա գիտի, որ ես շատ եմ հավանել նրա խաղը»,- նշել է Անելկան։


text: Հայկական շախմատի առաջատար Լեւոն Արոնյանը հույս ունի թբիլիսյան խաղաշրջանից հետո իրավունք ստանալ հանդես գալ աշխարհի չեմպիոնի հավակնորդների մրցաշարում։ Այս մասին Թբիլիսիում շախմատիստն ասել է «Ռադիոլուրին»։ Հիշեցնենք՝ այս օրերին Վրաստանի մայրաքաղաքում ընթանում է աշխարհի գավաթի խաղարկությունը։ Արոնյանը արդեն առաջնության քառորդ շրջան է դուրս եկել։ Թբիլիսիում սեպտեմբերի 2-ին մեկնարկած աշխարհի գավաթի խաղարկությունը Լեւոն Արոնյանը սկսել է հաղթանակներով։ Նա Ռուսաստանը ներկայացնող Դանիիլ Դուբովի հետ երկարատեւ պայքարից հետո հաղթանակ տարավ՝ անցնելով քառորդ եզրափակիչ: Արոնյանը «Ռադիոլուրի» հետ զրույցում նշեց, որ այս մրցաշարը շատ է կարեւորում. «Եթե կարողանամ անցնել մինչեւ վերջ, տեղ կունենամ աշխարհի չեմպիոնի հավակնորդների մրցաշարում»։ Այդ պատճառով, ասում է՝ մի փոքր նյարդայնանում է, բայց նրան օգնում է հարազատ միջավայրը, վիրահայությունը, որ ամեն անգամ երկրպագելու է գալիս իրեն, ինչպես նաեւ Թբիլիսին։ «Պարզ է` երբ խաղում ես Թիֆլիսում, որը հայերի համար հարազատ քաղաք է, կարեւոր է։ Այս քաղաքը բազամաթիվ հայ Մեծեր է տվել»։ Նա նշում է, որ, բացի այդ, մայրական կողմը արմատներով Թիֆլիսից է։ «Ինձ համար սարերը, օդը միշտ կարեւոր է. սիրում եմ խաղալ այնտեղ, որտեղ Հայաստանի նման բնություն կա»,-ասում է շախմատիստը։ Լեւոն Արոնյանի հաջորդ հանդիպումը ուկրաինացի գրոսմայստեր Իվանչուկի հետ է: Նա հավատում է, որ հաղթանակներով կփակի խաղաշրջանը, որը ավարտվում է իր հարսանեկան արարողությունից երկու օր առաջ։


text: Թուրքիայի քրդամետ ընդդիմության ղեկավար Սելահեթթին Դեմիրթաշը, 14 ամիս առաջ ձերբակալվելուց հետո, ուրբաթ օրն առաջին անգամ կանգնեց դատարանի առջեւ։ Թուրքիայում նրան ձերբակալել էին 2Օ16 թվականի հեղաշրջման ձախողված փորձից հետո իշխանությունների կողմից սկսված գործողությունների ընթացքում։ Ստամբուլի դատարանի շենքի առջեւ հավաքված մի քանի հարյուր ցուցարարներ վանկարկում էին Դեմիթաշին աջակցող կոչեր։ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Դեմիրթաշի նկատմամբ ներկայացված է 2Օ մեղադրանք։ Ուրբաթ օրը նա դատարան բերվեց ՝՝երկրի նախագահին վիրավորելու՛՛ մասին մեղադրանքով։ Իր հասցեն ներկայացնելու դատարանի պահանջին Դեմիրթաշը պատասխանել է - ՝՝Թուրքիայի խորհրդարան՛՛։ Մասնագիտությամբ իրավաբան Դեմիրթաշը, հարցականի տակ դնելով դատարանի իրավասությունները, պահանջել է իր գործը փոխանցել ավելի բարձր դատարան։ Նա բողոքում է նաեւ, որ իրեն ձերբակալելով, երկրի իշխանությունները ոտնահարել են խորհրդարանական անձեռնմխելիության իր իրավունքը։ Մինչեւ ուրբաթ օրն անցկացված դատական նիստը, նրան չի թույլատրվել մասնակցել նախորդ 9Օ լսումներին։ Իշխանություններն այդ կապակցությամբ հանդելս են եկել ՝՝անվտանգության պատճառաբանություններով՛՛։ Թուրքիայում հեղաշրջման փորձից հետո այստեղ ձերբակալվել է Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցությունը ներկայացնող 9 պատգամավոր, մի քանի տասնյակ քաղաքագլուխ ու ավելի քան 1Օ հազար այլ պաշտոնյա։ Այս ամիս ավելի վաղ այս կուսակցության անդամներից, խորհրդարանի անդամ Իդրիս Բալուքենի նկատմամբ կայացվել էր 17 տարվա ազատազրկման վճիռ։


text: NINGBO GILLSEN ELECTRONIC CO., LTD մեկն է պրոֆեսիոնալ արտադրողի դրսում սարքավորումների, իր սեփական առեւտրային ընկերությունը, NINGBO DAMISER TRADING CO., LTD. Since կառուցվել է 2007 թ., Gillsen ն արդեն կենտրոնանալով վրա զարգացող, արտադրող, մարկետինգի եւ սպասարկման հետո վաճառքի Բացօթյա սարքավորումների. Նշենք, որ գործարար պարունակում Hunting & Fishing սարքավորումներ, Կրակոցներ սարքավորումներ, Արշավ եւ արշավային սարքավորումներ, ինչպես նաեւ նաեւ այլ անվտանգության եւ գոյատեւման սարքավորումներ. Համար ավելի լավ որակի եւ սպասարկման է համապատասխանեն վաճառքի աճող, Gillsen ներդրում է հարյուրավոր միլիոններ է նոր արտադրական օբյեկտների, ներկայացնում է մի քանի տասնյակ բացառիկ տաղանդներ RD, կառավարման եւ մարքեթինգային բաժինների:


text: 40 օր է անցել նոյեմբերի 4-ին պահեստում տեղի ունեցած հակատանկային նռնակի պայթյունի հարվածը իր մարմնի վրա ընդունելու պատճառով զոհված ժամկետային զինծառայողի՝ քրոջս որդու (իմ որդու) դժբախտ պատահարի օրվանից։ Նրա այլանդակած դին մեզ հանձնելուց հետո ՝ մեր ճնշումների ու պարտադրանքների ազդեցության տակ, մեր որդուն ՝ Հրանտ Մանգասարյանին, զինվորական բոլոր պատիվներով ճանապարհելուց հետո մեր ազգային սովորության համաձայն նրա մահը սգալու 40 օրվա ընթացքում այլեւս ոչ մի բարձրաստիճան պաշտոնյա՝թե՛ քաղաքացիական,թե՛ զինվորական,չթակեց մեր դուռը կիսելու մեզ հետ մեր վիշտը...բանակի ներսում եղած անփութության պատճառով զոհ դարձած ՝ պատվով իր ծառայության ավարտին մոտեցած օրինակելի զինվորի համար։ Կառավարությունը սեփական ժողովրդի «մայրն» է, բանակը՝ «հայրը»։ Ուստի մենք՝ ժողովուրդս վստահում ենք մեր եղբայրներին եւ քույրերին, որպեսզի նրանք մեր« հայր» բանակն ու մեր «մայր» կառավարությունը ծառայեցնեն մեր իսկ ազգի եւ պետության հզորացմանը։ Մենք՝ժողովուրդս, պետական հարկերի ու տուրքերի, տուգանքների ծանր բեռի տակ կքած, մեր հայացքը հույսով ուղղել ենք մեր կառավարության խոստացած «պայծառ ապագային»՝ անտրտունջ տանելով մեր քայքայվող կեցությունը՝մնալով կպած մեր հարազատ հողին։ Բայց զավակը չի կարող չաղաղակել, երբ իր հոր անփութության պատճառով զոհ դարձած իր եղբոր նկատմամբ տեսնում է անտարբերության դիրքորոշում։ Անտաբերություն,թե՞ մոռացկոտություն որակավորենք սա։ Նոյեմբերի 4-ից հետո ՝ հակատանկային ականի պատճառով զոհ տված միջադեպով զբաղված տեսնել նրանց, թե՞ բազմաթիվ զոհերի հոգսերից հոգնած։ Ի՞նչ մեթոդներով են պատրաստվում ապահովել հայ ժողովրդի բազմացումը երկրի ներսում հայ ժողովրդի «մայրը եւ հայրը» ՝ մի քանի քոսոտ կոպեկ նրանց դեմքին շպրտելով։ Ո՞ւր է նրանց ծնողական դրսեւորումը, ո՞ւր են նրանց սրտացավ մոտեցումները։ Ի՞նչը պիտի պարտադրի մեզ հայրենիք տեսնելու այս օր օրի գերեզմանների քանակով ծածկվող հողի մեջ։ Սփյուռքում թափառող հայ ժողովրդի գերեզմանատան սահմանները բռնե՞նք... քաղաքացիական ուժով օտար զավթիչներից պաշտպանվելու հավատարմության կրակը դեռ որքա՞ն կարող է մնալ անմար, այսօրինակ անհոգի «մոր եւ հոր» կառավարության ձեռքի տակ։ Մեր սրտերը ողբում են եւ մենք հուսալքված ենք ոչ թե մեր կորստի պատճառով, այլ դժբախտ գալիքը նկատելու կարողությունից դրդված, որում տեսնում ենք մեր անիմաստ մեռնող եղբայրների, որդիների շարասյունը։ Օտար ազգերը քնած չեն, նրանք օր օրի հափշտակում են ապաշնորհ հոր եւ մոր արժեքավոր որդիները, եւ ես վախ եմ ապրում, որ մի օր մենք կհայտնվենք մի երկրում, որտեղ մնացած կլինի անօգնականների եւ կեղեքողների մի բուռ բազմություն։ Մենք աշխարհում երեւի թե միակ ազգն ենք, որի 90 տոկոսը թափառում է իր երկրից դուրս, իսկ մնացած 10 տոկոսը կամ կառավարությունն են, կամ երկրից դուրս գալու կարողություն դեռեւս չունեցողները։ Թող ների ինձ կառավարությունը, բայց վաղվա օրը օտար ազգերը կխլեն նրանից իր գահը, որովհետեւ երկրի ողջ ունեցվածքը արդեն նրանցը կլինի։ Չգիտեմ, հույս կա՞... Արամ ՀԱԿՈԲՅԱՆ


text: ԵՐԵՎԱՆ – Մայրաքաղաքում խուճապային իրավիճակ է, որովհետեւ այս առավոտ քաղաքացիներին չեն տեղեկացրել քանի տղա եւ քանի աղջիկ է ծնվել Երեւանում։ Հետեւելով քաղաքապետարանի լրահոսին, քաղաքացիները ամեն օր գրեթե նույն ժամին ստանում էին այդ չափազանց կարեւոր տեղեկությունը. իսկ այսօր արդեն 5 ժամից ավել է ոչ մի լուր չկա։ Չնայած քաղաքապետարանի դիմաց հավաքված քաղաքացիները պնդում են, որ իրենց ցույցը խաղաղ բնույթ է կրում, ոստիկանությունը ուժեղացրել է հսկողությունը այդ տարածքում։ Ծննդային ակտիվիստ Անահիտը նշեց. «Չի կարելի մարդկանց անտեղյակ պահել։ Առավոտվանից չգիտեմ ինչ մտածել՝ 35 տղա եւ 28 աղջիկ է ծնվել թե՞ հակառակը։ Ինչու՞ են ինձ տանջում»։ Մեկ այլ քաղաքացի՝ 37 ամյա Արմենը սպառնացել է անձամբ գնալ ծննդատներ եւ հաշվել երեկ ծնված երեխաների քանակը, եթե մոտակա ժամերի ընթացքում նորություն չլինի։ Քաղաքապետարանի ներկայացուցիչը խոստացավ հաղորդել ծնված երեխաների քանակը, միայն մեկ պայմանով՝ եթե քաղաքացիները ապամոնտաժեն կառուցված բարիկադները եւ վերադառնան տներով։ «Մեզ հետ շանտաժի լեզվով չի կարելի խոսել։ Տեղեկությունը կհայտարարվի, բայց ժամանակ է հարկավոր», – ցուցարարների սուլոցի ներքո հայտարարեց քաղաքապետարանի խոսնակ Գնունի Ամիրյանը։ Երեւանի ընդդիմադիր ավագանի Ստյոպա Սաֆարյանը նույնպես խնդրեց ցուցարարներին խուճապի չմատնվել՝ խոստանալով շուտափույթ ճշտել տեղեկությունները։ «Անթույլատրելի է քաղաքացիներից թաքցնել այդ տեղեկությունը, բայց այս պահին բոլորին խնդրում եմ սթափվել եւ կտրուկ քայլերի չդիմել։ «Բարեւ, Երեւան» դաշինքն էլ է գտնում, որ հենց այնպես այդ տեղեկությունը չէր թաքցվի, բայց ժամանակ է պետք հասկանալու ինչ է տեղի ունեցել», – հորդորեց Սաֆարյանը։


text: Մարիամ Մելիքյանը երեկ ամեն հնարավոր տարբերակներով պատասխանեց իրեն քննադատողներին ու թույլ տվեք նկատել, որ դա նա արեց շատ տգեղ եւ հենց գիշերային ակումբի պարուհու ոճով: Նա իր տեսքի ու կազմակերպածի հնչած բացասական կարծիքներին մասնավորապես ասել էր. «Մարմինս թերագնահատող կանանց մի խորհուրդ կտամ՝ ինձ քննադատելու փոխարեն աշխատեք գոնե մի փոքր ձեզ կարգի բերել՝ խնամվեք, հետեւեք ձեր տեսքին, որ ձեր ամուսինները ձեզ թողած օրուգիշեր իմ նկարներով ու ինձնով չապրեն:)» Դերանուհուն ուզում եմ ասել, որ սա գիշերային ակումբի պարուհու դասական պատասխան է: Եթե քեզ քննադատողները նշում էին, որ դու հագնվել ես նման կերպ, դու հրապարակային ապացուցեցիր, որ ոչ միայն հագնվել ես այլ նաեւ ունես հենց գիշերային ակումբի պարուհու հոգեբանություն ու բառապաշար: Ու պետք է նաեւ նկատել, որ դու ամուսնացած կին ես ու եթե մի փոքր հարգանք ունենաս քո ամուսնու նկատմաբ հրապարակային չես հայտարարի, որ իր կինը շատ տղամարդկանց սեքսուալ ոգեշնչումների աղբյուրն է: Բայց այստեղ նշեմ մի փոքր առանձնահատկություն, որ քո նման հագուկապով կանայք ավելի շատ գրավում են արաբական եւ մուսուլմանական երկրների տղամարդկանց: Դու մնան տեսքով օրուգիշեր կարող ես պորտապար պարել քո թուրք էֆենդու բեղերով ամուսնու համար: Ի դեպ, փաստորեն պետք է շնորհակալ լինենք, որ մեր ամուսններին խորհուրդ չես տալիս, որ իրենց կանանց կանչեն կրակայրիչը վառելով։ Եվ վերջում, հիշեցման կարգով եւ գիշերային ակումբի պարուհի լինել չլինելու թեման ամփոփելով.....


text: |Հարց| | Ինչպես տեսնում եք մեր կայքը բավականին փոփոխվել է: Ինչ կարծիքի եք նոր կայքի մասին? |Պատասխանել| |Ձեր կարծիքները | Արմինե Խառատյան. Շնորհակալություն հարցերի համար: Նշեմ, որ <Հետադարձ կապ> բաժնում նշված է ինչպես կարող եք կապվել մեզ հետ, իսկ տարիքային սահմանափակում կա` անդամ կարող են դառնալ 18 տարին լրացած քաղաքացիները: Ավետիսյան Ահարոն. Ես չկարողացա գտնել հետեւյալ հարցի պատասխանը:Կա տարիքային սահմանափակում(նկատի ունեմ 18-ից ցածր) Արման. Կայքը ինք իրեն վատ չէ, սակայն կան որոշ թերություններ. օրինակ կայքում հնարավոր չէ գտնել ինչ որ կոնտակտային հեռախոսահամար կամ էլ. հասցե:Ներկայացված չէ երիտասարդ պատգամավորների ընտրության կարգը / կանոնակարգը թերի է/, մի խոսքով անուղղակի պատրաստված ուղղակի կայք է: A. Kharatyan. Hargeli Diana, derevs 18.12.2011 patasxanel em namakid. Dianna Engibaryan. hargeli Armine Xaratyan , xndrum em patasxaneq im el -posti namakin Տաթեւիկ. Ասեմ առաջին անգամ եմ այցելում ձեր կայք եւ գնահատելի ոչ թե այս կայքն է այլ այն աշխատանքը, որ անում եք...Շնորհավորում եմ... Արամ. Անիմաստ բան է Anahit. Naxordin canot chem,bayc vorpes nor aycelu dzer kayq,piti asem,vor bavakanin hajox e stacvel. Լիանա . Բավականին գործ է արված շնորհավորում եմ Ձեզ, լավ գործ եք անում քաղցկեղով հիվանդ մարդկանց օգնելու համար։ Ա.Խառատյան. Հարգելի' Տիգրան, Երիտասարդական խորհրդարանի վերաբերյալ բոլոր հարցերը կարող եք ուղղել ինձ` հետեւյալ էլեկտրոնային հասցեով. email@example.com Տիգրան. Անչափ հետաքրիր է սակայն ոչ մի կերպ չկարողացա կայքից պարզել թե ինչպես եւ ում դիմել խորհրդարանի պատգամավոր գրանցվելու համար, չնայած կայքում տեղադրված է դիմումի ձեւը այդ ու հանդերձ ում հասցեավորել այն պարզ չէ: A A. Բոլոր նրանք, ովքեր ուզում են օգնել քաղցկեղով հիվանդ երեխաներին, կարող են մայիսի 27, 28 եւ 29-ին, ժամը 19-21-ը գալ Կասկադ: Մեզ կճանաչեք գունեղ-միանման հագուստներից եւ բանկաներից, որոնց մեջ կկուտակվեն քաղաքացիների տված գումարները A A. Erexeq inch enq anum amsi 24-in??? ааа. ааа Ասատուր Ասլանյան. Սրտանց շնորհավորում եմ Արմինե Խառատյանին Քաղաքցիական ծառայության խորհրդի անդամ վերանշանակվելու կապակցությամբ: Ամենալավ բաները Ձեզ. Անահիտ. համաձայն եմ ձեզ հետ, շատ լավ կայք է, ապրեք. Ասատուր. Բավականին լավ գործ եք կատարում AA. Shnorhavorum em bolor kananc, kananc nvirvats miamsiaki kapakcutyamb. Dzez uraxutyun u zhpit, ser u yerjankutyun em cankanum. Ա. Ա.. Հոդված 7. Պետական երիտասարդական քաղաքականության սկզբունքները: Պետական երիտասարդական քաղաքականության սկզբունքներն են` 1. Պետական երիտասարդական քաղաքականության մշակման ու իրականացման գործընթացում պետության, հասարակության ու անձանց շահերի, քաղաքացիների իրավունքների ու պարտականությունների համադրում, 2. Երիտասարդների, երիտասարդական կազմակերոպությունների մասնակցության հավասար հնարավորությունների ապահովում պետական երիտասարդական քաղաքականության իրականացման գործընթացներին, 3. Երիտասարդ մասնագետներին աշխատանքով ապահովման աջակցություն, 4. Պետական երիտասարադական քաղաքականության իրականացմանն ուղղված ծրագրերի նկատմամբ մոնիտորինգի ապահովում, 5. Երիտասարադական հիմնադրամների մոնիտորինգի ապահովում, 6. Հրապարակայնություն 7. Մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանություն, ազգային ու համամարդկային արժեքների, պատմամշակութային առանձնահատկությունների պահպանում, 8. Սոցիալական ծառայություններից երիտասարդների ազատ օգտվելու իրավունքի ապահովում, 9. Երիտասարդների ինքնազարգացման եւ ինքնադրսեւորման պայմանների ապահովում, 10. Կրթության, հոգեւոր եւ ֆիզիկական զարգացման, առողջության պահպանման, քաղաքացիական եւ ռազմահայրենասիրական դաստիարակության, մասնագիտական պատրաստման եւ աշխատանքի տեղավորման իրավունքների ու երաշխիքների ապահովում, 11. Պետության եւ հասարակության հանդեպ պատասխանատվության գիտակցում: Կարծում եմ, որ 3-րդ եւ 8-րդ սկզբունքները դեռ վաղ է ամրագրել որպես սկզբունք, քանի որ ՀՀ-ի ներկայիս վիճակում իրատեսական չի պահանջել պետությունից` ապահովելու սոցիալական ծառայություններից օգտվելու իրավունք, ինչպես նաեւ աջակցելու աշխատանքով ապահովվելուն: Չնայած, վստահ եմ, որ դրա ժամանակն էլ է գալու: Իսկ 10-րդ սկզբունքի “աշխատանքի տեղավորման” արտահայտությունը, առաջարկում եմ փոխել “աշխատանքի ընտրության” արտահայտությամբ: Ա. Խառատյան. Սիրելի' բարեկամներ, շնորհակալ եմ բարի խոսքերի եւ բոլոր կարծիքների համար: Ուրախ եմ,որ հնարավորություն ունենք կարծիքներ փոխանակել մեր կայքում: Նշեմ, որ առայժմ չունենք երիտասարդության մասին օրենք, սակայն ՀՀ ԱԺ-ում շրջանառության մեջ է <Պետական երիտասարդական քաղաքականության մասին> ՀՀ կառավարության կողմից ներկայացված օրենքի նախագիծը, որը դեռեւս չի ընդգրկվել նստաշրջանի օրակարգ: Նախագծին կարող եք ծանոթանալ http://www.parliament.am/drafts.php?sel=showdraft&DraftID=12130 էջում: Առաջարկում եմ նախագիծը քննարկման նյութ դարձնել: Խնդրում եմ ներկայացնել ձեր առաջարկություններն ու դիտողությունները եւ ակտիվորեն մասնակցել քննարկմանը: Շնորհակալություն Մանուկ. Երիտասարդ ջան, ուշադիր որ նայեք ամբողջ կայքը, ահագին կծանոթանաք մարդկանց աշխատանքին: Համ էլ, ինչու միանգամից ինչ եք անում ու եթե անում եք... եկեք մի բան էլ մենք առաջարկենք: Օրինակ, ես իմ կողմից առաջարկ խնդրանք ունեմ: Կարող եք տեղադրել ձեր կայքում երիտասարդության մասին օրենքը: eritasard. karevory site-y chi, karevory dzer ashxatanqnern en(te inch eq anum duq?). Ete karox eq da qnnarkman nyut dreq, ete iharke inch vor ban anum eq. Nver. zgacvum e nor shunch...shnorhavorum enq, sirov kuzienq masnakcel zer ashxatanqnerin,,, Seryozha Hovhannisyan. Tsankanum em nmanatip bazum hajoxutyunner haj eritasard. zagcvum e shat mec aragyntac, SHNORHAVORUM ENQ.......... Ani. SHNORHAVORUM EM!!!!!!!!!!!! Shat lav e stacvel Անհայտ. Լավնա-լավնա :)


text: Նոր Ընտրական օրենսգիրքը չի լուծելու արատավոր համակարգի բոլոր բացերը. կարծիք | Yerevan.today 12:30, երեքշաբթի, 18 հոկտեմբերի, 2016 թ. ԱԺ-ն արտահերթ կարգով քննարկում է Ընտրական նոր օրենսգիրքը: Մինչ քվերակությունը Yerevan.Today-ը զրուցեց ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լեւոն Զուրաբյանի եւ ԲՀԿ խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանի հետ: Այս համատեքստում վերջինս անդրադարձավ ՏԻՄ ընտրություններին եւ առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին: http://yerevan.today/


text: Երեկ Ազգային ժողովը քննարկեց Միասնական քննչական մարմնի ստեղծման հարցը: Կոմիտեի մասին մենք շատ ենք գրել: Հիշեցնենք, որ այն միավորելու է քննչական գործառույթ ունեցող տարբեր գերատեսչությունների նմանատիպ մարմինները: Սակայն եթե նախապես ասվում էր, որ կոմիտեի մեջ են լինելու ոստիկանության, պաշտպանության նախարարության, Պետեկամուտների կոմիտեի քննչականները, չեն ընդգրկվելու միայն ԱԱԾ քննչականն ու Հատուկ քննչական ծառայությունը, ապա ավելի ուշ այս ցանկից դուրս մնաց նաեւ ՊԵԿ-ի քննչականը: Երեկ ԱԺ քննարկման ժամանակ ամենասուր ելույթն ունեցավ Նիկոլ Փաշինյանը, ով իր ելույթում քաղաքական ենթատեքստ տեսավ այս կոմիտեի ստեղծման մեջ՝ նկատելով, որ այն ընդամենը ստեղծվում է նախկին գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանին «գործի տեղավորելու» համար։ Այս առումով Միասնական քննչականի մասին օրենքի նախագծի հարակից զեկուցող Արփինե Հովհաննիսյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ ինքը կոռեկտ չի համարում առայժմ դեռ միայն ԱԺ օրակարգում առաջին ընթերցման ռեժիմում գտնվող եւ դեռեւս չքվեարկված օրինագծի վերաբերյալ նմանատիպ քաղաքական մեկնաբանություն անելը, եւ նշեց, որ դա ընդամենը անուն է (նկատի ունի Աղվան Հովսեփյանին), որը շրջանառվում է, եւ երբ օրենքը կընդունվի, կոմիտեն կստեղծվի, ու դրա նախագահի նշանակման ժամանակը կգա, այդ ժամանակ էլ բոլորն այդ մասին կիմանան, թե ով է լինելու ղեկավարը։ Իսկ օրենքով, քննչական կոմիտեի նախագահին նշանակում է հանրապետության նախագահը՝ վարչապետի ներկայացմամբ։ Հարցին՝ ի՞նչ ռեսուրսներով է ստեղծվելու այս նոր Միասնական քննչական մարմինը, եւ արդյո՞ք պետբյուջեից հատուկ միջոցներ կհատկացվեն դրա համար, Ա. Հովհաննիսյանն ասաց, որ, կառավարության հավաստմամբ, դրա համար լրացուցիչ ֆինանսավորում պետբյուջեից չի լինի, քանի որ այն երկու քննչական մարմինները, որոնք պետք է միավորվեն մեկ ընդհանուր կոմիտեի կազմում, դրանց համար նախատեսված հաստիքները, ֆինանսավորումն ու բազան տեղափոխվելու են այստեղ։ «Միակ բացառությունը շենքային պայմաններն են, որն էլ դեռեւս որոշված չէ»,-հավելեց պատգամավորը։


text: Սա համառոտ ուղերձը Advance քոլեջի կոնֆերանսի Raleigh, NC. Դուք կարող եք կարդալ ձեռագիրը ստորեւ: Ես ուզում եմ խոսել ձեզ հետ շատ հակիրճ, օգտագործելով մեր նվերներ ի փառս Հիսուսի. Երբեւէ լսել եք երեխաները հարցեր տալ? Նրանք ունեն զարմանալի հետաքրքրասիրությունը, որը կարծես չունեն վերջ. Որ կախարդական հարցը “ինչու” կարող է գնալ ժամեր. Ես ունեմ ընկերներ, ովքեր երեխաները այս փուլում հենց հիմա. Դե, դա թվում է, որ կա մի փոքր երեխա է, իմ հոգում, որ սիրում է հարցնել, թե ինչու, բայց դա ոչ թե վերացական հարցերի, այն մասին, առօրյա բաների. Ես չեմ, շատ հեշտ է մոտիվացված. Կան մարդիկ, ովքեր, բնականաբար, հիմնված, եւ այն փաստը, որ ինչ-որ բան պետք է անել է բավարար դրդապատճառ նրանց համար. Կինս մեկն այդ մարդկանց; ես չեմ. Որպեսզի ինձ համար որեւէ բան անել, Ես պետք է այն առումով, որ ես անում ինչ - որ բան մեծ. «Բայց եթե ես վերցնել այդ աղբը դուրս, պիտի թափոն մարդը փրկել?«Ես մեծ նկարը guy, եւ ես հազվադեպ կազմված է մանրամասներին կամ հոգնեցուցիչ առաջադրանքներ. Ցավոք,, մանրամասները եւ հոգնեցուցիչ խնդիրներն են մեծամասնությունը իրական կյանքում. Սա, թերեւս, պատճառը, որ ես պայքարել այնքան շատ ավագ դպրոցում, նույնիսկ այն բանից հետո ես քրիստոնյա եմ դարձել. Իմ Մաթեմատիկա դասեր թվում էր անիմաստ է եւ տնային զգացի նման վատնում իմ ժամանակ. Ես գիտեմ, որ ես ոչ միայն մեկ, որը կարող է գտնում է, որ դժվար է մոտիվացված, երբեմն. Մենք բոլորս ունենք այդ շաբաթ, որտեղ նա իրեն զգում է մի անվերջանալի փուլի blah. Մենք երբեմն, միայն ուզում է հիմնավորել մեծ բաների, բայց ամեն ինչ մեծ է, քանի որ ամեն ինչ մի մասն է մեծ պատմությունը. Մեծ պատմությունը, որ Աստված է պատմում իր եւ իր փառքով. Սա նույնիսկ ճիշտ է մեր նվերների. Մենք կարող ենք լինել գայթակղվում է մտածել մեր նվերների քանի մասի պատմում մասին մեզ. Ինչպես եւ բոլոր կյանքի մի քիչ ռեզյումեն, որը տանում է դեպի մյուսների տպավորված մեզ հետ. Երբ փոխարեն ամբողջ կյանքի մի գլուխ մեծ պատմությունը Աստծո փառքի. Ձեր նվերներ կան, որոնք կօգնեն պատմել մեծ պատմությունը. Այն բոլոր մասին Աստուծոյ փառքին Հիշում եմ, երբ ես սկսեցի մտածել ամեն ինչ այս կերպ. Ես սկսել rapping, երբ ես էի իրական երիտասարդ, եւ ես rapped մասին էր ինքս. Հետո ես հասկացա, որ ամեն ինչ այնտեղ Աստուծոյ փառքին, ոչ թե փառքը Trip. Ահա մեկը հատվածներ, որոնք, իրոք, messed ինձ. 15 Նա պատկերն է աներեւոյթ Աստուծոյ, անդրանիկը բոլոր արարածների. 16 Որովհետեւ նրա բոլոր բաները ստեղծվել, երկնքում եւ երկրի վրա, տեսանելի եւ անտեսանելի, թէ գահերը կամ տիրապետության կամ իշխանաւորներից կամ մարմիններին, բոլոր բաները, որոնք ստեղծուեցան անով եւ անոր համար. Colossians 1:15-16 Ես սիրում եմ, թե ինչպես պարզ Paul այն է, որ Հիսուսը, ստեղծել է ամեն ինչ. Նա չի թողնում ոչինչ դուրս. Բաներ հողի եւ երկնքում, բաներ, որ դուք կարող եք տեսնել եւ բաներ, դուք չեք կարող տեսնել, թագավորները եւ իշխանները տարբեր տեսակի, նույնիսկ հոգեւոր ուժերն ու իշխանությունները. Ավելի ուշ գրքում (եւ այլուր) Paul վերաբերում է չար հոգիների են Ռետիններ կամ մարմիններին. Եւ նա, ասելով, որ ստեղծվել են Աստծո կողմից, եւ Աստուծոյ. Դե, եթե նույնիսկ դեւերը ստեղծվել Հիսուսի կողմից, Հիսուսի համար, ապա, անշուշտ, մեր նվերներ են. Աստված ստեղծեց ամեն ինչ, եւ նա ունի իշխանություն դրա. Մեկը առանձին բաներ, որ մոտ Աստծո իշխանությունը այն է, որ երբեք չի հանձնվել է նրան. Kings գալ հաջորդ որպես ժառանգի. Նախագահները ընտրվում են. Cops են պատրաստված եւ տրվում է կրծքանշան. Աստված մենակ է նա, ով է մարմինը միշտ էլ եղել է. Նա չի ստանձնել ուրիշի դերում. Նա չի պատրաստել դրա համար. Նա չի պետք է որակել դրա համար. Նա երբեք չի ընտրվել, եւ նա երբեք չի է պաշտոնանկ արվել. Things ստեղծվել են հանուն լինելու իր հեղինակությունը, եւ օգտագործվում է իր բարի նպատակներով. ուստի, Աստված չի մտադիր է ձեռք բերել փառք միայն մասի ձեր կյանքում, բայց բոլոր այն. Ձեր նվերներ ստեղծվել են Աստծո կողմից, ինչպես նաեւ կոնկրետ նպատակի, Ինչպես պատմել պատմությունը Նրա փառքի. Երբ ես գնում կահույք IKEA, Ես արդեն գիտեմ, երկու բան: 1, Սա, ամենայն հավանականությամբ, աշնանը առանձնացնում հաջորդ տարի. Եւ 2, կան լինելու շատ կտորների եւ հրահանգների ներսում. Չէր լինի համր, եթե ես վերցրել որոշ պտուտակներ, որոնք նախատեսված է գրադարակում, եւ օգտագործվում է նրանց բան? Նրանք ինձ տրվել է մի նպատակ ից փայտի planks մինչեւ պտուտակներ եւ գործիքներ, եւ նրանք մի մասն են կառուցելու այդ Գրքերի. Նվերներ, որ ամեն մարդ օժտված է գործիքներ Ձեր storytelling Գործիքներ. Մասնավորապես տրվում է պատմել պատմությունը Աստծո փառքի համար. Նրանք գոյություն ունեն բերել Աստծուն փառք. Ինչ-որ մեկը կարող է ասել,, ինչ է իմ մասին, թեեւ? Ինչ վերաբերում է իմ անձնական կատարման? Ես ուզում եմ լինել մեծ. Դե, որ ամենամեծ դերը դուք կարող եք երբեւէ խաղալ, Սա դերը մեծ նկարի. Եւ Աստված կանչել է մեզ բոլորիս լինել մի մասը. Բայց ինչպես մենք կարող ենք հասնել մի տեղ, որտեղ մենք օգտագործել ենք մեր նվերներ Աստծո փառքի համար? Մենք չենք բոլորս դա անել կատարելապես. Սիրահարվում փառս Աստուծոյ Խնդիրն այն է, որ մենք հաճախ չենք տեսնում Աստուծոյ փառքը, ինչպես նաեւ ինչ - որ բան արժանի պայքարում եւ կենդանի է. Եվ դա այն պատճառով, որ մենք չենք տեսնում Աստծուն, քանի փառավոր բավականաչափ. Երբ եք սկսել հասկանալ, թե ինչպես Grand Աստված է, Դուք պետք է սկսել հասկանալ, թե ինչու է Տիեզերքը պտտվում շուրջը, եւ նա մենակ. Երբ դուք կարդում Եսայիա 40 տեսնում եք, որ փորձում է իր փառքը Ձեր կամ մեկ ուրիշի ոչ պակաս, քան կողոպուտի. Այն պատկանում է նրան, եւ նա արժանի է դրան! Ես կցանկանայի, խորհուրդ ենք տալիս կարդալ այն մասերը սուրբ գրության, որտեղ մարդիկ պարծենում Աստուծոյ. Եսայիան 40. Աննայի աղոթքը 2 Samuel 2. Մովսէսը երգ հետո նրանք անցնում են Կարմիր ծովի. սաղմոս 135. Մինչեւ դուք ստանում եզրափակվեց փառս Աստուծոյ, ձեզ չի հետաքրքրում օգտագործել Ձեր նվերներ նրա համար. Երբեմն դժվար է մտածել այն մասին, թե ինչպես պետք է օգտագործել Ձեր նվերներ Աստուծոյ փառքին, քանի որ դա միշտ չէ, որ ակնհայտ է. Դա ավելի ակնհայտ է, երբ դուք, կարծես, պետք է հստակ խոսելու նվերներ կամ մի բան, որ կարծես հոգեւոր. Կամ նույնիսկ արվեստի. Բայց դա ոչ թե որպես պարզ, երբ ձեր նվերներ, կարծես թե վարչակազմը կամ հյուրընկալություն. 3 հարցեր Պողոսը մեզ որոշ clues այլուր Կողոսացիս. Լսեք, թե ինչ է նա ասում է, Կողոսացիս 3. 23 Այն, ինչ դուք անում եք,, աշխատել սրտե, քանի որ Տիրոջ համար, եւ ոչ թե տղամարդկանց համար, 24 իմանալով, որ Տիրոջից պիտի ստանաք ժառանգութեան քո պարգեւատրման. Դուք ծառայում Տէր Քրիստոսին. Colossians 3:23-24 Paul ներքո չէ տպավորություն է, որ վարչական նվերների, կամ նվերներ է օգնել երեխաներին, կամ նվերներ պարզապես անել մի աշխարհիկ աշխատանքը լավ չի կարող օգտագործվել ի փառս Հիսուսի. Գոյություն ունեն երեք հեշտ հարցեր, մենք կարող ենք հարցնել ինքներս մեզ վրա, թե ինչ է նա ասում է Ինչպես պետք է աշխատել? Մենք պետք է «աշխատել սրտե» Մենք կարող ենք լինել գայթակղվում է աշխատել lazily. Հատկապես բաների, որտեղ կապը Աստծու փառքի չէ, քանի որ պարզ է. Բայց Պօղոս ասում է աշխատանքը սրտե կամ բոլոր ձեր սրտի. Մենք պետք է աշխատենք անկեղծությամբ ու աշխատասիրության 2. Ով եք դուք աշխատում է? Դուք աշխատում է Յիսուսով. Երբեմն մենք կարող ենք լինել գայթակղվում է ավելի ծանր ջանաք, բայց պետք է դա անել սխալ մարդկանց. Ենք մեր շեֆը կամ մեր ծնողներին կամ coworkers. Թեեւ մենք հաճախ պետք է իշխանություններին, մեզ, մենք ի վերջո աշխատում են հաճեցնել Աստծուն, ոչ նրանց. Մենք չենք կարող վաստակում է իր սերը, բայց մենք կարող ենք վստահել նրան եւ բերել նրան հաճույք է պատվելով նրան. 3. Ինչ պիտի ստանաք? Ձեր ժառանգութիւնը, ինչպես դուք կհատուցի Երբեմն մենք կարող ենք լինել գայթակղվում նույնիսկ աշխատել Յիսուսով, բայց կարծում եմ, վայ ինձ, Ես աշխատում եմ ոչինչ. Դա այն է, սխալ է! Դուք աշխատում է հաճեցնել Աստծուն, դուք պատասխանել Նրան. Եվ մենք կպարգեւատրվեն մեր գործերը, Աստծո շնորհով. Նրա շնորհը դրդում է մեզ աշխատել սրտե, եւ նա պարգեւատրում մեզ համար աշխատանքի նա անում է մեզ. A աշխատավարձը բավարար չէ կառուցել ձեր կյանքը, բայց հավերժական պարգեւատրում են. Խառնակիչ Աստծո փառքի համար Երբեւէ նկատել եք, թե ինչպես ենք մենք սխեմա բաներ, որ մենք իսկապես փաթաթված է? Ես տեսել եմ, սա իմ կյանքում, եւ դատապարտվել է այն. Ահա մի օրինակ. Ես պատահել լինել սիրահար սպորտային կոշիկներ. Եվ որոշ ժամանակ ես կարող եմ ստանալ չափազանց եզրափակվեց դրան. Այնպես որ, մի քանի շաբաթ առաջ մենք ունեինք մի հնարավորություն գնալ մի մեծ մատնիչ խանութ, իսկ մենք էինք մեկ այլ քաղաք, եւ ես ոգեւորված դրա մասին. Եվ ապա դա նայեցի նման չի պատրաստվում է մշակել. Ես գծավոր դուրս, եւ անցնում է շատ դժվարությունների, որպեսզի դա պատահել. Ես կատարել զանգեր եւ մտածում փոխվում թռիչքներ, եւ այլն. Բայց հետո ես կանգ առավ եւ հարցրեցի ինքս ինձ, «Ինչու?«Քանի որ ես եզրափակվեց դրան. Մենք կարծես սխեմայով այն բաների համար, որ մենք սիրում. Մենք գտնում ենք, ուղիներ, որպեսզի բաներ պատահում. Եվ երբ դուք սիրում փառքը Աստուծոյ եք գտնել ուղիներ օգտագործել ամեն անկյուն ու ծակ ձեր կյանքի դրա համար. Նա արժանի է դրան. Իմ խորհուրդն է սա: Chase Յիսուս եւ սիրահարվում նրա հետ, մինչեւ տեսնում եք, ամեն ինչ, քանի որ հնարավորություն է պատմել մարդկանց նրա մասին.


text: Ըմբոստ երիտասարդներ, սերունդների բախում, պայքար ու կրքեր՝ BRAVO.am-ը երեկ ԵԹԿՊԻ Ուսանողական թատրոնում դիտել է «Սեր, ջազ, սատանա» ներկայացումը: Լիտվացի գրող Յուզաս Գրուշասի պիեսի հերոսները երիտասարդներն են՝ Բեատրիչեն, Անդրյուսը, Յուլիուսը եւ մյուսները, որոնք ներկայացնում են իրական բարքերը։ Մեկ գործողությամբ տրագիկոմեդիայի դերասանական կազմում են Մարիամ Ադամյանը, Բեն Ավետիսյանը, Վաչե Երիցյանը, Աղվան Ավետիսյանը, Քրիստինա Կարապետյանը, Կարապետ Քարաջյանը եւ այլք։ Այս ներկայացումը տարիներ առաջ եղել է բեմադրող ռեժիսոր Կարո Նաղդալյանի դիպլոմային աշխատանքը, այն խաղացել են Երեւանում եւ Կապանում: Դադարից հետո այն կրկին բեմում է որոշակի փոփոխությամբ։ Ինչպես նշեց գլխավոր հերոսին՝ Անդրյուսին մարմնավորող Բեն Ավետիսյանը, հոգեբանական դրաման ներկայացնում է երիտասարդների փոխհարաբերությունները ծնողների ու միմյանց հետ.«Կարեւոր է ընտանիքում դաստիարակությունը, ինչն այս դեպքում բացակայում է, քանի որ հետագա քայլերը կարող են լինել ինչպես բեմում՝ գողություն, բռնաբարություն, ծեծ, ջարդ։ Մեծ հաշվով՝ տղաները բացասական կերպարում են, իսկ ամենավատ հատկանիշները խտացված են իմ կերպարի մեջ։ Ամեն անգամ ներկայացումը տարբեր է լինում. քո խաղաոճը կախված է նաեւ խաղընկերներիցդ: Ձգտում ենք ավելի լավ խաղալ»։ Մարիամ Ադամյանը նախկինում էլ մարմնավորել է գլխավոր հերոսուհուն: Նա պատմեց, որ միջավայրը չեն տեղայնացրել.«Սցենարում նշված է՝ երիտասարդները սիրում են հայկական կոնյակ, փաստորեն մեր կոնյակը գովերգել է հեղինակ Յուզաս Գրուշասը։ Ճիշտն ասած, ի սկզբանե չէի ուզում ուսանողական որեւէ ներկայացման մեջ խաղալ ժամանակի սղության պատճառով, բայց այս գործը հավանեցի։ Իմ խաղը հիմա փոխվել է. այն ժամանակվա Բեատրիչեն մեղմ էր, հիմա ավելի վայրի ու ազատ աղջիկ է։ Ինքս մեծացել եմ եւ այլ կերպ եմ հիմա խաղում։ Դեռ կան պահեր, որ ինձնից դժգոհ եմ, գիտեմ՝ ինչն եմ լավ ու վատ անում, ինչքան էլ մարդիկ մոտենան ու ասեն, որ հիասքանչ էր»։ Մեր զրույցին միացավ նաեւ Վաչե Երիցյանը, եւ Մարիամը նշեց, որ երջանիկ է նման խաղընկեր ունենալու համար, Վաչեն էլ հավելեց՝ երիտասարդական ներկայացումը կհետաքրքրի երիտասարդ թատերասերներին.«Հերոսները սխալվում են, լավ քայլեր էլ են անում, մտորելու տեղ են թողնում։ Կարծում եմ՝ կգրավի երիտասարդներին: Մեր խնդիրն է ճիշտ ներկայացնել»։ Առաջիկայում «Սեր, ջազ, սատանա» ներկայացումը, հավանաբար, կներկայացվի Վանաձորում։ Տեքստը` Լիանա Մեյթարջյանի/Bravo.am/ Լուսանկարները` Էմին Արիստակեսյանի/Bravo.am/