text: Մարդու իրավունքների հարցերով եվրահանձնակատար Նիլս Մուժնիեկսը սուր քննադատության է ենթարկել նախօրեին Բաքվում բլոգեր Մեհման Հուսեյնովի առեւանգման եւ խոշտանգման փաստը։ «Քաղաքացիներին ահաբեկելու, տուգանելու, կալանավորելու եւ վատ վերաբերվելու փաստերին պետք է վերջ դրվի»,– գրել է Մուժնիեկսը Թվիթերում, հայտնում է contact.az–ը։ Բլոգեր Մեհման Հուսեյնովը դատարանի կողմից մեղավոր էր ճանաչվել Ադրբեջանի ՔՕ 535.1 հոդվածով՝ ոստիկանության չենթարկվելը։ Դատարանից դուրս գալով՝ բլոգերն իրեն դիմավորող գործընկերներին հայտնել էր, որ ոստիկանությունում կտտանքների է ենթարկվել քաղաքի կենտրոնում ապօրինի ձերբակալվելուց հետո։ «Ինձ վրա 8 մարդ հարձակվեցին, բերանս փակեցին, գլխիս վրա պարկ հագցրին, էլեկտրաշոկերով հարվածեցին եւ խցկեցին մեքենան։ Ճանապարհին քթիցս արյուն էր գնում։ Նրանք հույս ունեին, որ ես ներողություն կխնդրեմ, բայց ես դա չարեցի։ Ինձ ինչ–որ տեղ տարան, սկսեցին ծաղրել եւ վիրավորել։ Ես նրանց ասացի, որ ինչ էլ ինձ հետ անեն, ես իմ աշխատանքից չեմ հրաժարվի»,– ասել է բլոգերը։


source: fineweb

text: past.am-Ամբողջ աշխարհում մինչեւ 5 տարեկան երեք միլիոն երեխա կմահանա հաջորդ տարի ինֆեկցիոն հիվանդություններից։ Այդ մասին հաղորդվում է Հիգիենայի համաշխարհային խորհրդի (The Global Hygiene Council) զեկույցում: Ինչպես գրում է Lenta.ru–ն, հղում անելով EurekAlert! պարբերականին, առաջարկվում են նաեւ մահացության նվազեցման քայլեր։ Փորձագետները եկել են եզրակացության, որ տարեկան մեկ միլիոն երեխա է մահանում թոքաբորբից, իսկ 400 հազար` փորլուծությունից։ Միաժամանակ, աշխարհում ընտանիքների կեսից ավելին չի պահպանում հիգիենայի կանոննները, որոնց համաձայն, խորհուրդ չի տրվում տանն ախտահանում իրականացնել հարբուխի եւ գրիպի սեզոնում։ Բացի այդ, մասնավոր տներն աղիքային վարակների աղբյուր են 31 տոկոս դեպքերում։ Մասնագետների խոսքով, հենց հիգիենայի բացակայությունն է վարակներից մանկական բարձր մահացության հիմնական պատճառը։ Միաժամանակ, օճառով ձեռքերը լվանալը նվազեցնում է փորլուծությունից մահվան դեպքերը 50 տոկսով։ Զեկույցի հեղինակները պնդում են, որ մաքրության պահպանումը տանը թույլ է տալիս զգալիորեն նվացեզնել փորլուծությամբ, գաստրոէնտերիտով, հարբուխով եւ գրիպով հիվանդացությունը։ Փորձագետներն առաջարկում են նաեւ հնարավորինս հազվադեպ հակաբիոտիկներ նշանակել երեխաներին ռեզիստենտ (հակաբիոտիկների ազդեցության նկատմամբ կայուն) մանրէների առաջացման վտանգի պատճառով։ Հիգիենայի համաշխարհային խորհուրդը հիմնվել է 1972 թվականին բժշկական տեղեկատվության տարածման, ինչպես նաեւ առողջապահության համակարգերի բարելավման ծրագրերի առաջախաղացման համար։ Խորհրդում ընդգրկված են մի քանի հարյուր հասարակական կազմակերպություններ ողջ աշխարհից։


text: ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳՍԻ ՄԱՍՈՒՆՔՆԵՐԻ՝ ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ ԲԵՐՎԵԼԸ Ս. Սարգսի ատամի՝ Գագա Ս. Նշանի մեջ ամփոփված լինելու մասին գրում է եւ Հարություն քահանա Ճուղուրյանը ազգագրական եւ ժողովրդական ավանդությունների հիման վրա հյուսված «Աղա Սուրբ Սարգիսը եւ Մալաք տատի հեքիաթը» գրքում։ Այս գործը կառուցված է թոռների հարցերի եւ պապի պատասխանների հիման վրա եւ գեղարվեստական շարադրանքի ձեւով նպատակ ունի նախորդ սերունդների կենսափորձը եւ ավանդույթները փոխանցել նոր սերնդին։ Պապը երբ ասում է, որ Ս. Սարգսի սեղանատամը գտնվում է իրենց մոտ, թոռները հարցնում են, թե հիմա ո՞ւմ տանն է պահվում, եւ այս հարցմանը հաջորդում է պապի հետեւյալ պատասխանը. «Հրե, Կոթի գեղի հանդըմը, Գվարզնից վերեւ, մի բացր սարի վրա մի ժամ (եկեղեցի) կա շինած, հենց էնտեղ ա։ Իմ պապն ասըմ էր Սուրբ Սարգսի սղնատամն էնտեղ թաղած ա, ընդուր համար էլ աշխարհի ամեն ծերից ամեն տարի ուխտավոր ա գալի, մուրազն առնըմ ու եդ գնըմ» (Հարություն քահանա Ճուղուրյան, Աղա Սուրբ Սարգիսը եւ Մալաք տատի հեքիաթը, Թիֆլիս, 1898, էջ 42)։ Գագի բերդի համար այս գործում նաեւ ասվում է, որ երբ թշնամիներից փախած ժողովուրդն այստեղ հավաքված է եղել եւ ջուր չի ունեցել խմելու, Ս. Սարգիսը երեւացել է նրանց, ասել՝ այստեղ փորե′ք, եւ ջուրը դուրս կգա։ ժողովուրդը զարմացել է, թե ինչպես կարող է այդտեղի ապառաժից ջուր բխել։ Ս. Սարգիսը, սակայն, պնդել է, որ այդտեղ փորեն, եւ երբ փորել են, բխել է սառը ջուրը։ Այնուհետեւ ասվում է, որ երեւացել է Ս. Սարգիսը, բխող ջրի վերեւում կանգնել եւ ասել. «Այսուհետեւ ով որ գա էս ջրիցը երեսովը տա, ինչ հիվանդություն ունենա, թողնելու ա ու գնա։ Հիմի էն ջուրը նրա հրամանով չուել (մինչեւ) օրս էլ կա, ու հիվանդի դեղ ա։ Էդպես Սուրբ Սարգիս Կոթի գեղի սարերն ու հանդերն օխնել ա, նրա համար էլ նրա սուրբ սղնատամն էն օխնած տեղն ա, որ կենըմ ա։ Եթե հանեն ուրիշ տեղ, ուրիշ գեղ տանեն, էլի դուրս կգա իր տեղը կփախչի» (Նույն տեղում, էջ 44-45)։ Գագի Ս. Նշանի զորության ու Ս. Սարգսի պահքը պահելու մասին, որպես խոսքն ամփոփող պատգամ, պապը թոռներին ասում է. «Որդիք, դեհ, Սուրբ Սարգիսը ձեզ ամենիդ էլ պահի, պահպանի. նա մեր Ղազախի խիստ զորավեր (զորավոր) խաչն ա։ Նրանից վախեցեք, նրան աղոթք արեք, պասն ու ծումը պահեցեք, որ դժար վախտներդ քյոմակ ըլի, հրեղենի պես» (Նույն տեղում, էջ 47)։ Ս. Սարգսի նահատակությունից հետո նրա նահատակության տեղիի, մարմնի ամփոփման, ապա եւ Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից Ուշիի եւ Գագի Ս. Սարգիս եկեղեցիներում ամփոփվելու մասին պատմության առավել ամբողջական եւ ընդգրկուն տարբերակը գտնում ենք «Յայսմաւուրքի»՝ Գրիգոր Ծերենց Խլաթեցու խմբագրության մեջ բերված՝ Ս. Սարգսի վկայաբանության վերջում, ուր ասվում է. «Կատարումն Սրբոյն Սարգսի եղեւ ի Մազանդարան, ի վայելուչ վայրի մօտ ի քաղաքն, որ կոչի Դաղման։ Եւ առեալ հաւատացելոցն զմարմին Սրբոյն Սարգսի եւ տարեալ եղին ի Համիան քաղաքի։ Եւ յետոյ եկեալ մեծ վարդապետն հայոց Սուրբն Մեսրոպ, էբարձ զմարմինն Սրբոյն Սարգսի եւ տարաւ ի Կարբի եւ եդ պատուով ի Յուշի եւ արար զտեղին վանք հռչակաւոր, որ է մինչեւ ցայսօր։ Եւ առեալ ատամ մի յատամանց Սրբոյն Սարգսի եւ տարեալ ի Վրաց տուն, ի դաշտն Գագայ, եդ ի մէջ փայտեւպ խաչի եւ օծեալ զխաչն՝ կանգնեաց ի վերա բլրին Գագայ, որ կոչի մինչեւ ցայսօր Գագայ Սուրբ Սարգիս եւ առնէ մեծամեծ նշանս եւ սքանչելիս ի փարա Քրիստոսի» ( Ս. Էջմիածնի ձեռագրատուն, ձեռ. հմ. 74, թերթ 285բ)։ Այսպիսով, համաձայն Խլաթեցու ծավալուն այս մեկնաբանության, Սուրբ Սարգիսը նահատակվել է Մազանդարանում՝ Դաղման քաղաքի մոտ։ Նրա մարմինը հավատացյալները վերցրել եւ տարել են Համիան քաղաք։ Այնուհետեւ եկել է Մեսրոպ Մաշտոցը եւ սրբի մարմինը տարել եւ ամփոփել Կարբիի մոտ գտնվող Ուշիում, ուր կառուցվել է Ս. Սարգիս վանքը, որը Խլաթեցու բնորոշմամբ հոչակավոր ուխտատեղի է մինչեւ այսօր։ Ս. Մեսրոպն ապա Ս. Սարգսի ատամներից մեկը տանում եւ Գագա դաշտում փայտյա մի խաչի մեջ է դնում եւ այս խաչն օծելով՝ կանգնեցնում Գագա բլրի վրա, եւ այդ խաչն անվանվում է Գագի Սուրբ Սարգիս, որը մեծամեծ հրաշքներ է գործում՝ ի փառս Քրիստոսի։ Ուշին եւս նշանավոր սրբավայր է եղել, ուր հռչակված ուխտատեղի էր Ս. Սարգսի մատուռը։ Հայոց աշխարհի սրբավայրերի՝ Կոմիտաս քհն. Քյոմուրճյանի կազմած՝ վերը հիշված քարտեզում Ուշիի մասին ասվում է. «Եպիսկոպոսարան. Սուրբ Սարգսի վանք, գերեզման»59։ Շարունակելի... Օգտագործված գրականություն Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյան, Ամենահաս Սուրբ Սարգիս, Եր. , «Տիգրան Մեծե տպագրատուն, 2009թ., էջ 38-40:


text: Փաստեր կանացի մարմնի մասին, որոնց մասին շատերդ չգիտեք Թող վերնագիրը ձեզ հեգնող չթվա՝ մենք հավաքել ենք ճշմարտացի եւ ապշեցնող փաստեր կանանց մասին։ Բավական ինտրիգային եւ խորհրդավոր... 1. Կանացի սիրտը ավելի արագ է բաբախում, քան տղամարդկայինը։ 2. Կանայք կրկնակի անգամ հաճախակի են թարթում, քան տղամարդիկ։ 3. Կանայք ճարպերն այրում են ավելի դանդաղ, քան տղամարդիկ՝ մոտավորապես 50 Կկալ օրական։ 4. Կանայք ավելի ուժեղ իմունիտետով են օժտված։ 5. Կանացի մազերի տրամագիծը կրկնակի անգամ փոքր է տղամարդու մազի տրամագծից։ 6. Կանանց ուղեղում կոշտուկավոր մարմինը ավելի հաստ է, քան տղամարդկանց մոտ։ Հենց այդ պատճառով է, որ կանայք ավելի հեշտ են գլուխ հանում բազմախնդրությունից։ 7. Կնոջ լեզվի վրա ավելի շատ համային ռեցեպտորներ կան։ 8. Կանայք ավելի շատ ցավի ռեցեպտորներ ունեն, սակայն էստրոգենի շնորհիվ, որը արգելափակում է բորբոքային պրոցեսները՝ կանայք ավելի հեշտ են տանում ցավը։ 9. Քանի որ գունազգացողությունը ուղիղ կապված է X քրոմոսոմների հետ՝ կանայք ավելի լավ են տարբերում գույները, քան տղամարդիկ։ 10. Կանացի մաշկը 10 անգամ ավելի զգայուն է տղամարդու մաշկից։ 11. Կանացի մկաններում եւ հոդերում ավելի շատ էլաստին կա, քան կոլագեն եւ հենց այդ պատճառով կանայք ավելի ճկուն են։ 12. Կանայք տղամարդկանցից շատ ավելի լավ են տարբերում բարձր հաճախականության ձայները։ 13. Քնի ժամանակ, կանացի ուղեղի էլեկտրական ակտիվությունը նվազում է միայն 10%-ով եւ հենց այդ պատճառով, կանացի երազները ավելի զգայուն են։ 14. Կանայք տղամարդկանցից շատ ավելի լավ են տարբերում քաղցր համի երանգները։ 15. Կանայք տղամարդկանցից վատ են կողմնորոշվում տարածության մեջ։ Զուգահեռ ավտոկանգառ անելը ստացվում է 83% տղամարդկանց մոտ, 71%-ի մոտ հենց առաջին փորձից։ Կանանց մոտ արդյունքները մեղմ ասած տպավորիչ չեն։ Կանանց միայն 22%-ը կարող է դա անել եւ նրանցից 2/3-րդը դա կկարողանա անել ոչ առաջին փորձից։ 16. Կանանց մոտ խոսքի համար պատասխանատու է ուղեղի երկու ակտիվ կենտրոն։ Եվ այդ պատճառով կանայք առանց դժվարության կարող են օրական արտասանել 8000-ից ավել բառ՝ օգտագործելով 3000 ձայն եւ 10 000 ոչ վերբալ ազդակներ։ Այդ նույն ցուցանիշները տղամարդկանց մոտ կրկնակի անգամ ցածր են։ 17. Կանաց մոտ ի ծնե հոտառությունը շատ ավելի լավ է զարգացած։ 18. Կանանց մոտ լավ է զարգացած մակերեսամերձ տեսողությունը, իսկ տղամարդկանց մոտ՝ թունելային։ 19. Կանացի պարանոցը ավելի շարժուն է։ Այդ պատճառով, երբ կնոջը ձայն են տալիս, նա որպես կանոն շրջում է գլուխը, իսկ տղամարդը շրջվում է ամբողջ մարմնով։ 20. Ճաղատությունը համարվում է X-կապված ռեցիսիվ առանձնահատկություն, որը տղամարդը ժառանգում է մորից։ 21. Երկու X քրոմոսոմի առկայության պատճառով, կանանց մոտ ավելի հազվադեպ է նկատվում բարդացումներ եւ քրոնիկական հիվանդություններ։ 22. Կանայք տարվա մեջ արտասվում են միջինում 30-ից 64 անգամ, տղամարդիկ՝ 6-17։ 23. Կանանց 30% հղիության ընթացքում կիրք են ապրում ոչ ուտելի իրերի հանդեպ։ 24. Պրոգեստերոն, կորտիզոլ եւ էստրադիոլ հորմոնների բարձր մակարդակը՝ կանանց մոտ ուժեղացնում են տագնապի, անհանգստության եւ վտանգի զգացողությունները։ Հենց այդ պատճառով կինը ինտուիտիվ ավելի լավ է զգում վտանգը, քան տղամարդը։


text: Տեղի ունեցավ Հայաստանի Կիոկուշին կարատեի բաց առաջնությունը Ապրիլի 23-ին տեղի ունեցավ Հայաստանի Կիոկուշին կարատեի բաց առաջնությունը, որին մասնակցում էին 570 մարզիկներ՝ Հայաստանի բոլոր մարզերից ու Արցախից։ Հաղթող մարզիկները հունիսին Հայաստանը կներկայացնեն Ռումինիայում կայանալիք Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։ Մրցաշարը նվիրված էր Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցին։ Պատվավոր հյուրերից էր Ճապոնիայի արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Ն. Գ. Էյջի Տագուչին։ Վերջինս շատ տպավորված էր տեղի ունեցած միջոցառմամբ։ Նա խոստացավ, որ հաջորդ անգամ Ճապոնիայում Հայաստանի հաղթանակի ու մեդալի արժանանալու դեպքում անձամբ է ընդունելու ու պարգեւատրելու մարզիկներին։ Պատվավոր հյուրերից էր նաեւ հանրաճանաչ դաշնակահարուհի Սվետլանա Նավասարդյանը, ով ֆեդերացիայի բարեկամն է։ Կիոկուշ7ին կարատեի ազգային ֆեդերացիա (նախագահ՝ Սպարտակ Գասպարյան)


text: Մամուլն արձագանքել է Հայաստանի երկրորդ նախագահի այն հայտարարությանը, որում Ռոբերտ Քոչարյանը, պարզաբանելով իր չառաջադրվելու պատճառները, մասնավորապես, նշել էր. - «Իշխանության պայքարը երկու ղարաբաղցիների, երկու վաղեմի գործընկերների միջեւ ինձ համար անընդունելի էր: Այն բարդ ընտրության իրավիճակ կստեղծեր շատերի համար ու կդառնար տարատեսակ շահարկումների առարկա»: «Հրապարակ»-ն այս առնչությամբ գրում է. - «Այս հարցազրույցի «ամենամեսիջը» ղարաբաղցի-հայաստանցի եզրույթի թարմացումն էր: Պարզվում է, այսքան տարի մեզ՝ հայաստանցիներիս, ուղղված մեղադրանքները, թե՝ ազգը պառակտում եք, տեղային նացիոնալիզմ եք սերմանում, թշնամու ջրաղացին ջուր եք լցնում, ճիշտ հասցեատիրոջ չեն ուղղված եղել: Իրականում «մերոնք-ձերոնք», «ղարաբաղցի-հայաստանցի» թշնամանքի սերմանողը ոչ թե մենք ենք, այլ հենց իրենք՝ մեր ղարաբաղցի նախագահները: Գոնե նրանցից մեկը: Ով անթաքույց ծրագիր ունի՝ հանրության գիտակցության մեջ կրկին թարմացնել գործող նախագահի ղարաբաղյան ծագումն ու մեզանում կլանների գոյությունը, ինչը հասարակության ցավոտ տեղն է»: «Ժողովուրդ» թերթը նկատում է. - «Ուշագրավ է, որ Քոչարյանն է այսպես բացահայտ տարբերակում դնում հայաստանցու եւ ղարաբաղցու միջեւ։ Մինչդեռ նախագահի պաշտոնում աշխատած տարիներին ինքը նախկինում մշտապես հայտարարել է, թե անթույլատրելի է սեպ խրել հայաստանցու եւ ղարաբաղցու միջեւ»։ Հարցն այլ դիրքերից է մեկնաբանում «Հայոց Աշխարհ»-ը. - «Սա այն դեպքը չէ, երբ տարիների սերտ համագործընկերությունը ավազի վրա կառուցված տնակի պես փլվում է՝ չդիմանալով ժամանակի փորձությանը։ Ու երբեմնի մտերիմ ընկերները, գործընկերները, որոնք տասնամյակներ շարունակ միասին աշխատել են, աղուհաց կիսել, ուս ուսի կռիվ տվել ադրբեջանական ագրեսիայի դեմ, պայքարել հանուն Արցախի եւ Հայաստանի պետականության կայացման, առաջին իսկ «մեղմ զեփյուռից» դարձել են անհաշտ հակառակորդներ։ Միմյանց նկատմամբ ընդգծված հարգալից վերաբերմունքով, կոռեկտ պահվածքով Ռ.Քոչարյանը եւ Ս.Սարգսյանը, ըստ էության, կարողացան կոտրել մեզանում ձեւավորված կեղծ կարծրատիպը, թե «չկան հավերժական բարեկամներ՝ կան միայն հավերժական շահեր»։ Ասել է թե՝ քաղաքականության մեջ ամեն ինչ թույլատրելի է. նպատակն արդարացնում է միջոցները։ Հատկանշական է, որ անգամ գոյություն ունեցող տնտեսական խնդիրների մասին խոսելիս երկրորդ նախագահն ինքնանպատակ չի քննադատում, չի չարախնդում՝ արձանագրում է փաստը, որ «տնտեսությունը սկսել է աճել»»։ «Հայկական ժամանակ»-ում հրապարակած հոդվածում «Սասուն» ջոկատի հիմնադիր հրամանատար Սասուն Միքայելյանը գրում է. - «ՀԱԿ-ի կողմից վերջին մեկ տարվա ընթացքում իրականացրած քաղաքականությունը ես ճիշտ չեմ համարում։ Ի սկզբանե անհեռանկար քաղաքագիտական վերլուծությունն ու դրան հաջորդած անհեռատես քաղաքական սիրախաղերը, համաժողովրդական պայքարի հստակ նախանշված ուղուց շեղումը եւ անհասկանալի ինտրիգների մեջ մտնելը, ի վերջո բերել են նրան, որ առաջիկա քաղաքական ամենակարեւոր միջոցառմանը` նախագահական ընտրություններին մոտենում ենք գրեթե ամայացված քաղաքական դաշտով։ Փաստորեն այն, ինչը հալածանքներով, բանտարկություններով ու այլ բիրտ մեթոդներով վերջին չորս տարիների ընթացքում չկարողացան անել իշխանությունները, ՀԱԿ-ի ղեկավարությունը ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում իրականություն դարձրեց։ Իշխանությունների վերարտադրման ճանապարհը հնարավորինս մաքրված է»։ Ամերիկաբնակ միջազգայնագետ Արմեն Խարազյանը «Առավոտ» թերթի հետ զրույցում պատասխանելով Հայաստանից Արեւմուտքի ունեցած ակնկալիքների մասին հարցին` մանրամասնում է. - «Արեւմուտքի ակնկալիքներն են՝ ժողովրդավարությունը, կառավարման դրական փորձը ու կուլտուրայի բարելավումը, կոռուպցիայի հաղթահարումը, ինչպես նաեւ հասարակական, տնտեսական, տեխնոլոգիական ու ենթակառուցվածքային արդիականացումը։ Միաժամանակ, Արեւմուտքը կցանկանար տեսնել առաջընթաց ԼՂ հակամարտության ու հայ-թուրքական հարաբերությունների խնդիրներում։ Բոլորն էլ հասկանում են Հայաստանի ստրատեգիական սահմանափակումներն ու նեղ հնարավորությունները, սակայն տարակուսանքի տեղիք է տալիս Հայաստանի անկարողությունը՝ հաղթահարելու առնվազն իր այն խնդիրները, որոնք Ղարաբաղի կամ Թուրքիայի հետ որեւէ կապ չունեն, այլ բացառապես արդյունք են հայաստանյան այն իրականության, որից բոլորն օձիք են թափ տալիս, օրինակ՝ կոռուպցիա, գավառականություն, անհաղորդություն, արդիականացման ցանկության իսպառ բացակայություն եւ համառ, անհասկանալի դիմադրություն արտաքին աշխարհի հետ մեզ օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ ինտեգրացման բոլոր լուրջ փորձերին»։


text: Ատոմակայանը վերսկսել է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը Պլանային նորոգման եւ վերալիցքավորման աշխատանքները հաջողությամբ ավարտելուց հետո հուլիսի 7-ի առավոտյան, նախատեսված ժամկետից երկու օր շուտ, Հայաստանի ատոմային էլեկտրակայանը վերսկսել է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը: Այս մասին տեղեկացրին ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարության տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի բաժնից: Հիշեցնենք, որ մայիսի 10-ին ՀԱԷԿ-ը դուրս բերվեց էներգաարտադրության ցանցից՝ հերթական պլանային նորոգման եւ վերալիցքավորման աշխատանքների իրականացման նպատակով։ Պլանային աշխատանքներին զուգահեռ շարունակվել են նաեւ ՀԱԷԿ-ի գործող էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարաձգման ծրագրով նախատեսված միջոցառումները։ Սահմանված ժամանակացույցի համաձայն, ատոմակայանը նախատեսված էր ցանցին միացնել հուլիսի 9-ին։


text: Փաստաբանների դպրոցի լսարաններից մեկն անվանակոչվեց փաստաբան Տիգրան Տեր- Եսայանի անունով: Մեկ տարի առաջ կյանքից անժամանակ հեռացած փաստաբանի ավանդը անհնար է թերագնահատել։ «Տիգան Տեր-Եսայանի անվան հետ կարելի է կապել համարձակություն բառը, նա համարձակ մարդ էր, շատ ակտիվ փաստաբանական գործութնեություն էր վարում»,- ասում է փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբայանը: 2000- ականների սկզբներին Տիգրան Տեր- Եսայանը ստեղծեց Փաստաբանների միջազգային միությունը, որը դարձավ բազմաթիվ ճանաչված ու հաջողակ փաստաբանների առաջին քայլերի դպրոցը: Փաստաբան Տիգրան Տեր- Եսայանի ամենահայտնի գործը 2002թ եթերազրկված «Ա1+» հեռուստաընկերության շահերի պաշտպանությունն էր, ընդհուպ մինչեւ Եվրադատարան։ Իսկ վերջին շրջանում նա պաշտպանում էր Նորք Մարաշում վնասազերծված «հանցախմբի» գործով մեղադրյալ, ՀՀ ՊՆ նախարարի նախկին տեղակալ Վահան Շիրխանյանի շահերը, որը ցավոք մնաց կիսատ՝ փաստաբանի անժամանակ մահվան պատճառով: Մանրամասները՝ ռեպորտաժում


text: Պուտինը, Մերկելը եւ Օլանդը քննարկել են Սիրիան եւ Ուկրաինան 21:35, չորեքշաբթի, 12 հոկտեմբերի, 2016 թ. ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի եւ Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի հետ, որի ընթացքում քննարկվել է Սիրիայի եւ Ուկրաինայի հարցը: Այս մասին հաղորդում է Կրեմլի պաշտոնական կայքը: Հաղորդվում է, որ 3-կողմ հեռախոսազրույցը կայացել է Գերմանիայի նախաձեռնությամբ: Ուկրաինայի հակամարտության հարցով կողմերը կարեւորել են Մինսկի համաձայնագրի իրականացումը:


text: Երեկ` դեկտեմբերի 7-ին, Ազգային ժողովի պատգամավոր Ռուբիկ Հակոբյանը բռնություն է կիրառել «Հրապարակ» օրաթերթի թղթակից Վահե Մակարյանի նկատմամբ: Լրագրողը խորհրդարանում հավատարմագրված գործընկերների հետ հարցեր է ուղղել պատգամավորին նրա՝ ՀՅԴ-ին անցյալում անդամակցելու եւ կուսակցության հետ այժմյան հարաբերությունների վերաբերյալ, սակայն «արժանացել է» կոպիտ վերաբերմունքի։ Վահե Մակարյանի՝ պատգամավորին ավելի ուշ հարց ուղղելու փորձը կրկին ձախողվել է եւ վերածվել վիճաբանության, որի ընթացքում Ռուբիկ Հակոբյանն ասել է, թե «կուլտուրա» կսովորեցնի լրագրողին, իսկ լրագրողն էլ հակադարձել է, թե ինքը կարող է սովորեցնել։ Այս զրույցը շարունակելու համար պատգամավորը լրագրողին առաջարկել է առանձնանալ եւ ըստ Վահե Մակարյանի՝ վեճի ընթացքում բռունցքով հարվածել է իրեն ու սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Հարվածի հետքն ակնհայտորեն երեւում է լրատվամիջոցներում հրապարակված տեսանյութում, որտեղ լրագրողը մանրամասներ է ներկայացնում միջադեպի վերաբերյալ։ Մեզ հետ հեռախոսազրույցում պատգամավորն իր պահվածքը հիմնավորեց Վահե Մակարյանի հանդուգն վարքով։ Սա առաջին դեպքը չէ, երբ քաղաքական գործիչները, բարձրաստիճան պաշտոնյաներն ու հայտնի այլ անձինք կորցնում են ինքնատիրապետումն անհաճո հարցեր լսելիս եւ թույլ են տալիս իրենց զբաղեցրած դիրքին ոչ հարիր արարքներ։ Մենք՝ ներքոստորագրյալ լրագրողական կազմակերպություններս, պահանջում ենք. – պատգամավոր Ռուբիկ Հակոբյանից՝ անհապաղ ներողություն խնդրել լրագրող Վահե Մակարյանից եւ ապագայում բացառել լրագրողների նկատմամբ բռնություն կիրառելն ու անվայել պահվածք դրսեւորելը, -Աժ Էթիկայի հարցերով ժամանակավոր հանձնաժողովից՝ քննարկել պատգամավորի՝ այս միջադեպում դրսեւորած վարքագիծը եւ հրապարակել իր եզրակացությունը։ ԽՈՍՔԻ ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿՈՄԻՏԵ ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱԿՈՒՄԲ ՄԵԴԻԱ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԵՆՏՐՈՆ (ՆԱԽԿԻՆ «ԻՆՏԵՐՆՅՈՒՍ») ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐԻ «ԱՍՊԱՐԵԶ» ԱԿՈՒՄԲ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԼՐԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԱԿՈՒՄԲ ԲԱԶՄԱԿՈՂՄԱՆԻ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ – ՀԱՅԱՍՏԱՆ «ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐ ՀԱՆՈՒՆ ԱՊԱԳԱՅԻ» ՀԿ «ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐ ՀԱՆՈՒՆ ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ» ՀԿ ԳՈՐԻՍԻ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱԿՈՒՄԲ


text: Գինի է, թե՞ հյութ, ջուր է, թե՞ օղի, գուշակեք՝ վճարելով 50 դրամ, եւ կմտնեք ցուցհանդես։ Երեւանի ժամանակակից արվեստի թանգարանի մոտ բեռլինաբնակ հայտնի արվեստագետ Արչի Գալենցը այսպես էր դիմավորում իր հյուրերին՝ “Ժամանակացույց. Խուսափելով աղետից” ցուցահանդեսի մուտքը նույնպես դարձնելով տեսողական ինստալացիայի մաս։ Ներսում արդեն մի այլ Արչի էր դիմավորում՝ մեծադիր լուսանկարի տեսքով եւ արտիստիկ դեմքով։ Այստեղ վերջին 13 տարիներին եվրոպական ու հայկական մամուլում նրա հրապարակումներեն են, տարբեր տարիների լուսանկարները, թե անձնական իրերը, թե տարբեր տարիների գործերը։ Ամենատպավորիչը դրոշներից պատրաստված նոր շարքն է, որ միանգամից փոխում է ցուցասրահի մթնոլորտն ու ընկալումը։ Անցյալից միանգամից վերադառնում ես ներկա։ ,,Այս ցուցահանդեսը շատ կարեւոր է ինձ համար, քանի որ այն անցկացվում է Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, որը 1972 թվականին բացվեց եւ առաջին անկախ ժամանակակից արվեստի թանգարանն էր Խորհրդային Միությունում,,- ասում է մեզ հետ զրույցում Արչի Գալենցը։ – Անշուշտ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո եւ Հայաստանի անկախության տարիներին շատ բան փոխվեց այս ճանապարհին, բայց ի վերջո սա այն թանգարանն է, որի հավաքածուն ամփոփում է նաեւ մեր մեծերի՝ Հակոբ Հակոբյանի, Գառուզիի, Մինասի, իմ պապիկի՝ Հարություն Կալենցի եւ այլոց գործերը։ Միաժամանակ ես փորձեցի այս ցուցահանդեսն իբրեւ հաշվետվություն չներկայացնել, որովհետեւ առայժմ դժվար է հայացք նետել քո անցյալին, քանի որ շատ ակտիվ ստեղծագործական ընթացքի մեջ եմ։ Անցյալ ամիս ցուցահանդես ունեցա Բեռլինում, հիմա՝ Երեւանում, օգոստոսի 8ին եւս մեկ ցուցահանդես կունենամ Բեռլինոմ,,- ասաց Արչին։ Ի՞նչ է ցանկացել ասել արվեստագետը իրարից տարբեր գործերով եւ ինստալացիաներով,, հարցիս պատասքանում է. ,, Այս աշխատանքներով ոչ միայն ես փնտում եմ ինքս ինձ, այլեւ այդ աշխատանքների կառուցման ճանապարհները։ Արվեստագետի շրջապատում տարածք է պետք, որ նա ազատ շնչի։ Այս ծածանվող դրոշներով գործերը կոչ են երեւանցի արվեստագետներին, որպեսզի նրանք միանան աշնանը Բեռլինում իմ կողմից հռչակվող ընկերակցությանը, որը երկարատեւ ծրագրեր է իրականացնելու, այդ թվում ուսումնասիրելու է ժամանակակից հայ կերպարվեստը, թե ինչպես է այն արտերկրում ներկայացվելու, եւ հանդես գալու առողջ քննադատությամբ եւ առաջարկներով։ Այս ամենը ոչ Հայաստանի կառավարության կողմից է արվում, ոչ էլ սփյուռքի։ Միշտ ցրված նախաձեռնություններ են լինում։ Համակարգված աշխատանքի մեծ կարիք կա։ Դրա համար էլ ,,Ժամանակացույց. Խուսափելով աղետից, դրան է գնում ներկայանելով այն տեղի ունեցած իրողությունները, որ մեզ ե՛ւ նշաններ են տալիս, ե՛ւ աղետներ։ Հետեւաբար պետք է համախմբել արվեստագետներին եւ միասին աշխատել,,։ ,,Առանց սեփական պատմության, դու չես կարող փաստարկներ անել, հետեւաբար ընկերակցությունը պետք է լուրջ աշխատանք տանի սեփական փորձից ելնելով։ Այսօր միայն գաղափարախոսությունը չի գործում։ Ինձ համար շատ ավելի կարեւոր է ներկայացնել սեփական փորձառությունը։ Այդ հագուստներն էլ տեղական դերձակների հետ համագործակցության ձեւեր են։ Դրանք նոր կերպար փնտրելու ճանապարհներն են, դա ոչ թե փնթի արվեստագետն է, այլ պատասխանատու մեկն է, որ ներկայացնում է տարբեր կերպարներ,,- ասում է նա։ Ցուցահանդեսում հանդիպում ես տարբեր Գալենցների, տարբեր դեմքերով ու եվրոպական հագուկապով։ Նա համոզված է, որքան կոկիկ է հագնված արվեստագետը, այնքան նա ազատ է։ Այդ ազատությունը նաեւ դուք կարող եք տեսնել, եթե մինչեւ հուլիսի 16-ը լինեք Երեւանում եւ այցելեք Ժամանակակից արվեստի թանգարան։ Նախօրեին Արչի Գալենցին ընդունել էր նաեւ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը, ծանոթացել նրա ծրագրերին եւ հաջողություն մաղթել բեռլինաբնակ հայ արվեստագետին։ Հ.Ասատրյան Երեւան


text: ՊԵԿ-ի ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել սուպերմարկետները. «Ժողովուրդ» «Վերջերս ՊԵԿ-ի ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել սուպերմարկետները, որտեղ նրանք սկսել են ստուգումներ անցկացնել։ ԱԺ ՀՀԿ-ական պատգամավոր Արտակ Սարգսյանին պատկանող սուպերմարկետների ցանցում ստուգումները «հորով-մորով» անելուց հետո հերթը հասել է մյուսներին։ «Ժողովուրդ»– ի տեղեկություններով՝ երեկ ՊԵԿ-ը ստուգումներ է սկսել «Շիրակ» սուպերմարկետում։ Պարզվում է՝ երեկվանից փակ են նաեւ մայրաքաղաքում գտնվող «Ծիրան» սուպերմարկետների ցանցի մի քանի խանութներ, որտեղ եւս ՊԵԿ-ը ստուգումներ է իրականացնում։ Հուսանք, որ վերոնշյալ սուպերմարկետների ստուգումները չեն մնա «պետական գաղտնիք», եւ հայտնի կդառնա, թե ինչ հայտնաբերեցին ՊԵԿ աշխատակիցները, եւ ով ինչ պատժի արժանացավ»,–գրում է թերթը։ Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։


text: Тамазян Гамлет Сергеевич (1947 - 2011) В 1992 г. распространился слух о том, что Мгер тяжело заболел. Разрыв язвы желудка произошел во время репетиции. Артиста прооперировал известный хирург Института хирургии Микаэляна Гамлет Тамазян. Когда больной полностью выздоровел, он поставил в основанном им "Артистический" театре драму Марселя Паньоля “Жена пекаря” - гениальный актер был не только режиссером, но и сыграл главную роль - пекаря Эмебле. На премьеру этого памятного многим спектакля Мгер Мкртчян пригласил весь коллектив врачей во главе с Гамлетом Тамазяном. После окончания¤ спектакля знаменитый актер объявил, что тот, кто его прооперировал и спас ему жизнь, находится¤ здесь, в зале театра. Артист пригласил Гамлета Тамазяна подняться на сцену. Одареннейший актер встал на колени перед своим спасителем и поцеловал руку хирурга, и тот в свою очередь преклонил колени перед великим армянским артистом. И они оба, на коленях друг перед другом, обнялись и, как дети, тихо плакали, а весь зал стоя, долго и бурно им рукоплескал... Спектакль «Жена пекаря» рассказывал о возникшей связи хорошенькой жены пожилого пекаря с молодым пастухом. Общество осуждает этот проступок жены, обвиняет и пекаря Эмебле. Наивный и добропорядочный булочник и сам чувствует себя в этой ситуации чем-то виноватым. Тем не менее, пекаря тревожит не столько проступок жены, сколько само общество — хранитель морали. Неверная жена совершает попытку покаяния. Пекарь-Мкртчян — добрый и прощающий, скромный и человеколюбивый, и, естественно, что он прощает свою жену. Виновная жена возвращается, пекарь Эмебле всю свою желчь изливает на ни в чем не повинное животное — кота в доме, потом хватает ведро воды и выплескивает себе на голову, создавая трагикомическую ситуацию. В своей постановке гениальный актер, изображая драму пекаря, создал неповторимый чудо — спектакль. Эта постановка полна интересных и остроумных решений, краски её новы и свежи, и она занимает свое достойное место в истории армянского театра. А здесь, в одной из самых значительных ролей Мгера Мкртчяна, выявился драматический в сочетании с трагическим талант великого армянского актера. Мгер Мкртчян показал в этой роли пекаря свой драгоценный талант трагика, но, как говорится, талант не имеет границ, ему сыграть ещё - новые, более масштабные трагические роли, но увы! .. Чарли Чаплин, всемирно известный актер, как-то сказал, что если комическое и драматическое соединяются в одном актере, то этот артист оказывается владеющим великим даром. Существует такое мнение профессионалов, что роль пекаря — это шедевр великого актера, и хотя нам и трудно настаивать, но мы склонны все-таки думать, что главная роль актера — это Казар со всеми его разнородными проявлениями. Великий армянский актер Mrep Мкртчян лелеял самые яркие и красочные мечты, связанные с театром «Артистический», но... Сегодня «Артистическим» руководит Альберт Мкртчян - достойный брат Мгера Мкртчяна, выдающийся кинорежиссер, народный артист Республики Армения, лауреат государственных премий Армении. Из книги Айказа Ераносяна "Мгер Мкртчян" «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ խորհրդի նախագահ Ա՜խ, Համլետ Սերգեյի, Իմ կյանքի իրիկնամուտին Նվիրեցիր լուսաբաց։ Երկար կյանք քեզ, եղբայրս։ Քո Ֆրունզիկ Թամազյան 1991 թվականին կյանքի ցուցումով վիրահատել եմ Ֆրունզիկ Մկրտչյանին։ Կատարել եմ ստամոքսի մասնահատում։ Խոցային հիվանդ էր եւ աղեստամոքսային տրակտի արյունահոսություն ուներ։ Վիրահատական շրջանը անցել է հարթ։ Այդ օրվանից մինչեւ մահը ինձ հետ շատ էր կապված։ Համարյա ամեն օր գալիս-գնում էր։ Իրեն շատ սիրում էի, քանի որ արդեն այդքան փառքի հասած անձնավորություն՝ դեռ մեծ երեխա էր։ Երբ իրեն այդ խառը տարիներին տվեցին՛ մի փոքր տարածք, որ իր թատրոնը ստեղծի, նա շփոթվել էր։ Անգամ չգիտեր հիմնարկ ղեկավարելն ինչ է։ Անընդհատ իմ կոդքին է եղել, ես եմ նրան հուշել։ Աշխատավարձ ո՞նց են տալիս, աշխատավարձից ինչ հարկեր են տալիս պետությանը։ Մի խոսքով՝ վիրահատությունից հետո շատ մտերմացանք։ Մեր կոլեկտիվի բոլոր անդամները նրա բարեկամները դարձան։ Հիշում եմ, նախքան վիրահատությունը բոլոր վիրաբուժական միջոցառումները պետք է պատրաստեինք կորցրած արյունը վերականգնելու։ Ինքը անգի-տակից վիճակում էր։ Ուղիղ փոխներարկում էր անհրաժեշտ։ Ալբերտն ասաց. «Ես արյուն կտամ»։ Փոխներարկեցինք։ Հետո անցավ ահագին ժամանակ, արդեն լավ էր։ Երբ հայտնեցինք, որ Ալբերտը իրեն արյուն է տվել, ասաց. «Ես էլ մտածում եմ՝ իմ բնավորաթյունն ինչո՞ւ է փոխվել։ Ալբերտի մեջ ինչքան վատ բան կար, անցել է իմ մեջ»։ Երկրորդ անգամ էլ վիրահատվեց այստեղ։ Ուներ անոթների լայնացում։ Իմ ծննդյան օրն էլ կոլեկտիվի հետ միասին ինձ անակնկալ մատուցեց։ Իմ 45-ամյակն էր։ Առավոտյան գալիս եմ խորհրդակցության, ամբողջ դահլիճը լիքն է։ Երկու վայրկյան հետո Ֆրունզին պառկած բերում են, ու ինքը պառկած պատմում է այն կլինիկական մահը, որը տարել է առաջին վիրահատության ժամանակ։ Եվ այդ ամբողջը՝ բեմականացված։ Այդ ընթացքում 45 աղջիկներ էին գալիս 45 մեխակներով։ Մի 10-15 րոպեանոց բեմադրություն էր դա։ Ու հետո ելույթներ, շնորհավորանքներ։ Իսկ երկրորդ վիրահատությունը աոանց նարկոզի արեցինք։ Անընդհատ խոսեցնում էի, ինքը պատմում էր, իր գրած «Երկրաշարժ» պոեմը Էյֆորիայի մեջ արտասանում էր։ Իր թատրոնում նա բեմադրեց «Հացթուխի կինը», եւ պրեմիերան մեր կոլեկտիվի համար ներկայացրեց։ Նոր էր դուրս գրվել հիվանդանոցից եւ իր խաղով ուզում էր ամբողջ կոլեկտիվին իր մարդկային շնորհակալությունը հայտնել։ Այնպես էր խաղում, այնպես էր տրվել դերին, որ ինձ թվաց, թե այս մարդը բեմի վրա կմեռնի։ Հետո ինձ կանչեց բեմ, խոնարհվեց, ձեռքս համբուրեց, ես էլ խոնարհվեցի, ու այդպես լաց եղանք բեմում։ Կոլեկտիվի անդամները հոտնկայս ծափահարում էին... Դրանից հետո փոքր ընդունելություն կազմակերպեց եւ ինձ նվիրեց իր տղայի նկարած նկարը։ Նկարի հետեւի մասում գրել էր. «Համլետ Թամազյանին՝ Ֆրունզե Թամազյանից»։ Ասում էր. «Դու իմ փրկիչն ես, իմ ա՛զգանունը փոխելու եմ՝ դնեմ Թամազյան»։ Շատ մարդիկ են եկել, մեծ գումարներ են առաջարկել, նույնիսկ մինչեւ 50000 դոլար, որ նկարը տամ։ Բայց դա ինձ համար այնքա՜ն թանկ նվեր էր։ Մհերն ինձ համար լավ ընկեր էր, լավ հայ, լավ դերասան։ «Հիշում եմ մի անգամ Զուլումի մոտ էինք, նա Օմար Խայամ էր կարդում, հայրիկը, որ արդեն լուրջ հիվանդ էր, հանկարծ առաջարկեց գուշակություն անել. ասաց` գիրքը բացենք, տեսնենք, թե ինչ է ընկնում յուրաքանչյուրիս։ Եվ իրեն մի շատ տխուր քառատող ընկավ, ծանր կորստի մասին... կարդաց, մի պահ ծիծաղեց, ապա հուզվեց ու բարձրաձայն լացեց... Այդպես, իրար սիրող ու ջերմորեն գնահատող, բայց եւ սպասվող դաժան իրողությունը գիտակցող երեք հարազատ ու հասուն մարդիկ` մանկան նման սկսեցինք լացել,-պատմում է Լուսինեն, հավելելով,- նույն կերպ ժամանակին շատ մտերիմ էր Ֆրունզիկ Մկրտչյանի հետ, նրա կյանքն էր մի քանի անգամ վիրահատությամբ փրկել։ Ու կապվել էին միմյանց, հաճախ էին հանդիպում, կիսվում. Ֆրունզիկը վհատված էր իր որդու առողջական վիճակով, իր առողջությունն էլ այն չէր,-շարունակում է Լուսինեն, ցույց տալով լուսանկարը, որտեղ «Հացթուխի կինը» ներկայացման պրեմիերայից հետո հոր հետ լացակումած գրկախառնվել էր Ֆրունզիկ Մկրտչյանը, -այդպես անկեղծ մաքուր ընկերություն էր սիրում, ազնիվ ու մաքուր զգացողություններից փոքրի նման կարող էր հուզվել, արտասվել»։ Ռուզան ՊԵՊԱՆՅԱՆ http://www.df.am/news/768/tamazyan_65.html


text: Մանկապարտեզ Մանկապարտեզ, նախադպրոցական տարիքի երեխաների հասարակական դաստիարակության հիմնարկ։ Գոյություն ունի գրեթե բոլոր երկրներում։ ժողկրթության համակարգի առաջին օղակն է (տես Նախադպրոցական հիմնարկներ)։ Մանկապարտեզի տիպի մանկական անդրանիկ հիմնարկությունը՝ փոքրերի դպրոցը, կազմակերպել է Ռ. Օուենը 1802 թվականին, Նյու Լանարկում (Շոտլանդիա)։ Նախադպրոցական հիմնարկը «Մանկապարտեզ» է անվանել Ֆ. Ֆրեբելը (Գերմանիա) 1837 թվականին։ Ռուսաստանում առաջին մանկապարտեզները բացվել են XIX դարի 60-ական թվականներին։ Մանկապարտեզների լայն ցանց է ստեղծվել խորհրդային իշխանության տարիներին։ 1979 թվականին ԽՍՀՄ-ում կար 32 հազար 600 (2 միլիոն 442 hզ. երեխա), ՀԽՍՀ-ում՝ 1061 (130 հազար երեխա)։ Մանկապարտեզներ են բաց անում ժողովրդական դեպուտատների տեղական սովետները, ձեռնարկությունները, գերատեսչությունները, կոլտնտեսությունները։ Նախադպրոցական բոլոր հիմնարկների աշխատանքը ղեկավարում են լուսավորության մինիստրություններն ու դրանց տեղական մարմինները։ Մանկապարտեզների դաստիարակչական աշխատանքի բովանդակությունը որոշվում է մանկապարտեզի երեխաների դաստիարակության վերաբերյալ պետական ծրագրով։ Մանկապարտեզում իրականացվում է ֆիզիկական, մտավոր, գեղագիտական եւ աշխատանքային դաստիարակություն՝ ելնելով երեխաների տարիքային առանձնահատկություններից։ Խմբերը կազմվում են տարիքային սկզբունքով, յուրաքանչյուր խմբում ընդգրկվում է 20-25 երեխա, կրտսերների խմբում՝ 4-ամյա, միջին՝ 5-ամյա, մեծերի՝ 6-ամյա, նախադպրոցականների՝ 7-ամյա։ Գոյություն ունեն նաեւ գիշերօթիկ մանկապարտեզներ։ Մանկապարտեզ ռեժիմում շատ ժամանակ է հատկացվում բազմազան, հատկապես՝ դիդակտիկական խաղերին, որոնք նպաստում են խոսքի եւ լսողության, հաշվելու, գույների իմացության եւ այլ կարողությունների զարգացմանը (տես Մանկական խաղեր)։ Պարապմունքների ընթացքում երեխաները ծանոթանում են բնության երեւույթներին եւ հասարակական կյանքին, սովորում նկարել, կառուցել, երգել, տիրապետում տարրական գիտելիքների։ Մանկապարտեզը երեխաներին նախապատրաստում է դպրոցի համար։ Նախադպրոցական հիմնարկի աշխատողների համար բաց են թողնվում զննական պիտույքներ, նկարներ, ալբոմներ, կինոնկարներ, մեթոդական գրականություն, տեղեկատուներ եւ այլն։ Մանկապարտեզի երեխաների դաստիարակության հարցը լայնորեն լուսաբանում է «Նախադպրոցական դաստիարակություն» («Дошкольное воспитание») հանդեսը։ Սոցիալիստական մյուս երկրներում նախադպրոցական հիմնարկները նույնպես մտնում են ժողկրթության համակարգի մեջ եւ պահվում պետության միջոցներով։ Կապիտալիստական երկրներում Մանկապարտեզները պահվում են գլխավորապես մասնավոր, ինչպես նաեւ եկեղեցական եւ հասարակական կազմակերպությունների միջոցներով։ Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] |Ընթերցե՛ք «մանկապարտեզ» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։|


text: Հայությունը ամբողջ աշխարհում տարբեր կերպ է մեկնաբանում սիրիահայերի վերադարձը հայրենիք։ Ոմանք գտնում են, որ սիրահայերի Հայաստան ներգաղթը դրական երեւույթ է եւ կնպաստի նաեւ հայրենիքի բարգավաճմանը, ոմանք էլ պնդում են, որ սիրիահայերի ներգաղթը կթուլացնի հայերի դիրքը Սիրիայում եւ նույնիսկ ամբողջ Մերձավոր Արեւելքում։ Իսկ ո՞րն է Հայաստանի կառավարության պաշտոնական քաղաքականությունը սիրիահայերի ներգաղթի հարցում։ Այս մասին Ամերիկայի Ձայնի Հայկական բաժնի ղեկավար Արաքսի Վանը վերջերս Հայաստան կատարած այցելության ժամանակ զրուցել է Սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի հետ, որը հանձնում ենք ձեր ուշադրությանը։


text: Անտոն ԵՎՍՏՐԱՏՈՎ Քաղաքական վերլուծաբան Վորոնեժ, Ռուսաստան Վերջին տարիները նշանավորվել են ռուսաստանյան ոչ առեւտրային կազմակերպությունների եւ, մասնավորապես, ոչ կառավարական միավորումների աշխատանքի պայմանների վատթարացմամբ։ Այդ վատթարացումը պայմանավորված է 2012թ. «Ոչ առեւտրային կազմակերպությունների մասին» օրենքի ընդունմամբ, որն արտասահմանից դրամական միջոցներ ստացող եւ քաղաքական գործունեությամբ զբաղվող ոչ առեւտրային կազմակերպությունները դասում էր «օտարերկրյա գործակալների» թվին։ Հարցականի տակ է հայտնվել Ռուսաստանի տարածքում մի շարք ոչ կառավարական կազմակերպությունների (ՈԿԿ) գոյությունը. հիշյալ կազմակերպությունները ենթարկվում էին չափազանց մեծ տուգանքների, իսկ պետական մակարդակով ծավալված հարձակողական քարոզչությունը վարկաբեկում էր նրանց բարի անունը։ Միայն 2014թ. ընթացքում օտարերկրյա գործակալների թվին են դասվել ռուսաստանյան 52 ՈԿԿ-ներ, իսկ 2016թ. վերջի դրությամբ՝ 148-ը։ Դրանցից 26-ը հարկադրաբար դադարել են գործել։Ամենածանր հարվածը ստացել են իրավապաշտպան եւ բնապահպանական կազմակերպությունները. դրան անուղղակիորեն ի պատասխան՝ 2015թ. ընդունվել է իրավապաշտպանների դերի եւ նրանց պաշտպանության մասին ՄԱԿ-ի բանաձեւը։ Հիշյալ փաստաթուղթն արժանացել է սույն կազմակերպության 117 անդամ-պետությունների հավանությանը։ Եվրոպայի Խորհուրդը նույնպես աննկատ չի թողել ռուսաստանյան օրենսդիրների որոշումը՝ կազմակերպության հատուկ ներկայացուցիչ Նիլս Մույժնիեքսի շուրթերով հայտարարելով, որ «Նոր կանոնները հանգեցրել են մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպությունների փակման, իսկ այլ ՈԿԿ-ներն այժմ ինքնագրաքննությամբ են զբաղվում եւ գերզգույշ վարքագիծ դրսեւորում, հրաժարվելով մասնակցել այնպիսի միջոցառումների, որոնք կարող են որպես «քաղաքական» գնահատվել»։ «Մեմորիալ» միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպության հատուկ հայտարարության մեջ ասված է. «Օտարերկրյա գործակալների մասին օրենքի հայեցակարգն, ըստ էության, չի բխում օրենքի գերակայության սկզբունքից։ Չկա ոչ մի խնդիր, որը սույն օրենքով կարող է լուծում ստանալ։ Օրենքի ընդունման ջատագովների նպատակները բացառապես քաղաքական ու կոնյուկտուրային էին, իսկ դրա ձեւակերպումներն ի սկզբանե ստեղծում են ակնհայտ իրավական անորոշություն։ Օտարերկրյա գործակալների մասին օրենքը փաստորեն ուժի մեջ է մտցնում կազմակերպությունների նշված խմբի մեղավորության կանխավարկածը»։ Քանի որ «քաղաքական գործունեություն» եզրույթը ռուսաստանյան արդարադատության կողմից բավական ազատորեն է մեկնաբանվում եւ հաճախ չունի կիրառության հստակ սահմաններ՝ «օտարերկրյա գործակալ» կարող է ճանաչվել (եւ ճանաչվում է) կազմակերպությունների լայն շրջանակ։ Կիրառվող միակ չափորոշիչը՝ այս կամ այն մակարդակում իշխանություններին ոչ հաճո գործունեությունն է։ Պատահական չէ, որ միջազգային «Amnesty International» կազմակերպությունը օտարերկրյա գործակալների մասին ռուսաստանյան օրենքը մեկնաբանել է որպես ոչ այլ ինչ, քան քաղաքացիական հասարակությունը եւ սեփական կարծիքի արտահայտման ազատությունը ճնշելուն միտված ակտ։ Արդարադատության նախարարությունը մի քանի տարիների ընթացքում անընդհատ մեծ քանակի բողոքի նամակներ էր ստանում. դիմողների թվում էին ռուսական ՊԵՆ-կենտրոնի եւ Ազատ պատմագիտական ընկերության անդամները, գիտնականներ, գրողներ եւ հասարակական գործիչներ՝ խմբովին եւ անհատապես։ Սա բոլորովին զարմանալի չէ, չէ՞ որ ՌԴ-ում օտարերկրյա գործակալների թիվն անընդհատ աճում է. նրանց շարքերում են հայտնվում ոչ միայն քաղաքականությունից միանգամայն հեռու, այլեւ ներկայիս Ռուսաստանին լիովին օգտակար բնապահպանական, կրթական կամ մինչեւ իսկ հաշմանդամների հարցերով զբաղվող կազմակերպություններ։ Օրինակ, վերջերս դադարել է գործել Սոսնովի Բոր քաղաքի «Կանաչ աշխարհ» կազմակերպությունը։ Այս կազմակերպության գործունեության շնորհիվ ստեղծվել է հատուկ պահպանության քաղաքամերձ գոտի, դադարեցվել է (ուշադրություն) ռուս-ամերիկյան ալյումինի գործարանի կառուցումը Լենինգրադյան ատոմային էլեկտրակայանի հարեւանությամբ, մշակվել է հիշյալ ատոմակայանի աշխատանքի դադարեցման՝ Ռոսատոմի եւ ՄԱԳԱՏԵ-ի ընդունած հայեցակարգը։ Արդեն 2017թ. օտարերկրյա գործակալ է ճանաչվել Սանկտ-Պետերբուրգում գործող «Բելոնա» բնապահպանական կազմակերպությունը։ Վերջինս դեռեւս 1998 թվականից ի վեր բնապահպանության ոլորտում իրականացնում էր բացառիկ իրավաբանական փորձաքննություն ու խորհրդատվություն եւ պարբերաբար կազմակերպում էր բնապահպանության խնդիրներին նվիրված կրթական միջոցառումներ։ «Բելոնայի» աշխատակիցները պարբերաբար հրապարակում էին ՌԴ-ում բնապահպանական օրենսդրության խախտմանը եւ միջուկային թափոններին ու չեռնոբիլյան վթարի հետեւանքներին առնչվող տեղեկատվություն։ 2015թ. «Բելոնայի» Մուրմանսկի մասնաճյուղը հայտարարվել է «օտարեկրյա գործակալ» եւ փակվել։ Բնապահպանական ՈԿԿ-ների նկատմամբ ճնշումը միանգամայն բացատրելի է Վլադիմիր Պուտինի հայտնի արտահայտությամբ, թե տվյալ կազմակերպությունները ջանում են «խեղդել» Ռուսաստանի տնտեսությունը։ Բայց եթե ռուսաստանցի բնապահպաններին պատուհասած խդիրները որոշակիորեն սպասելի էին, ապա սոցիալական հարցումներով եւ շուկայական վերլուծություններով զբաղվող «Լեւադա կենտրոնի»՝ օտարերկրյա գործակալների շարքին դասելն առաջին հայացքից հասկանալի չէր։ Պարզվում է, որ օտարերկրյա գործակալների մասին օրենքում վերջերս կատարված փոփոխությունների համաձայն սոցիալական հարցումները դիտվում են որպես հասարակական-քաղաքական հայացքների ձեւավորման միջոց, ուստի նույնպես քաղաքական գործունեություն են համարվում։ Սկզբնապես ՈԿԿ-ները պարզապես անտեսում էին Արդարադատության նախարարության՝ «օտարերկրյա գործակալի» նոր կարգավիճակով գրանցվելու կոչը։ Ռուսաստանյան հասարակության մեջ «օտարերկրյա գործակալ» բառակապակցության ունեցած խիստ բացասական ընկալումը ստիպում էր խուսափել համապատասխան պիտակից։ Սակայն հիշյալ օրենքն անհապաղ կիրառելու ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի անձամբ հնչած պահանջից հետո ՈԿԿ-ների դեմ գործի են անցել դատախազությունն ու վերահսկիչ գործառույթներով այլ պետական կառույցներ։ Որոշ ժամանակ անց Արդարադատության նախարարությունը սկսել է սեփական հայեցողությամբ օտարերկրյա գործակալների շարքը դասել իրեն առանձնապես «դուր եկող» կազմակերպություններին։ «Լուծելով» ՌԴ-ում անհանգստություն առաջացնող կազմակերպությունների հարցերը՝ ռուսաստանցի օրենսդիրներն անցել են դրանց արտասահմանյան գործընկերներին։ 2015թ. հուլիսին Դաշնության Խորհուրդը հաստատել է 12 օտարերկրյա ՈԿԿ-ների «հայրենասիրական» հորջորջված “ստոպ-ցուցակը”։ Ցուցակում տեղ գտած կազմակերպությունների գործունեությունը պետք է բծախնդրորեն ստուգվեր Գլխավոր դատախազության կողմից։ Կատարված ստուգումների արդյունքում այդ ՈԿԿ-ները Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում համարվել են անցանկալի։ Այս կարգավիճակն ինքնաբերաբար հանգեցնում է ՌԴ տարածքում այդ կազմակերպությունների դրամական եւ գույքային գործողությունների դադարեցմանը եւ կառուցվածքային ստորաբաժանումների ստեղծման արգելքին։ Վերոնշյալ օտարերկրյա կազմակերպությունների հետ համագործակցող Ռուսաստանի քաղաքացիները կարող են տուգանվել մինչեւ 15 հազար ռուբլի, իսկ կազմակերպությունները՝ մինչեւ 100 հազար ռուբլու չափով։ Արգելքի երկրորդ խախտման դեպքում կարգազանց անձին սպառնում է 2-ից 6 տարի ազատազրկում։ Անցանկալի կազմակերպություններն իրավունք չունեն անցկացնելու հրապարակային միջոցառումներ եւ նյութեր բաժանել՝ այդ թվում եւ ԶԼՄ-ների միջոցով։ «Հայրենասիրական» ցուցակում է Սորոսի «Բաց հասարակություն» հիմնադրամը, Միջազգային հանրապետական ինստիտուտը, Ազգային ժողովրդավարության հիմնադրամը, Արտաքին գործերի ազգային ժողովրդավարական հիմնադրամը, Freedom House-ը, Մակարթուրի հիմնադրամը, Չառլզ Սթյուարթ Մոթի հիմնադրամը, Հանուն ժողովրդավարության կրթության հիմնադրամը, Մարդու իրավունքների Ղրիմի դաշտային առաքելությունը, Ուկրաինայի համակարգող խորհուրդը եւ Ուկրաինացիների համաշխարհային կոնգրեսը։ Բոլորովին վերջերս էլ՝ սույն թվականի մարտի կեսերին, վերոհիշյալ կազմակերպություններին արգելվել է նաեւ իրավաբանական անձինք ստեղծել, ինչն ամբողջությամբ անհնարին է դարձնում նրանց գործունեությունը Ռուսաստանի տարածքում։ Հետաքրքիր է, որ ՌԴ Գլխավոր դատախազության տվյալներով՝ միայն Ժողովրդավարության աջակցության ազգային հիմնադրամը մասնակցել է ռուսաստանյան ՈԿԿ-ների շրջանում յուրաքանչյուր չորրորդ «օտարերկրյա գործակալի» ֆինանսավորմանը։ Ժողովրդավարության աջակցության ազգային հիմնադրամը մեղադրվում էր ընտրությունները ոչ օրինավոր ճանաչելու, իշխանության մարմինների որոշումների վրա ազդելու եւ ՌԴ բանակում ծառայությունը վարկաբեկելուն ուղղուած 5,2 միլիոն դոլար ծախսելու համար։ Կան նաեւ այնպիսի «անցանկալի» կազմակերպություններ, որոնց հնարավոր չէ ներկայացնել անգամ վերոնշյալ տարօրինակ մեղադրանքները։ Օրինակ, Մակարթուրի հիմնադրամը, չունենալով ԱՄՆ կառավարության աջակցությունը եւ չզբաղվելով ռուսաստանցի օրենսդիրներին այդչափ վախեցնող քաղաքական գործունեությամբ, 1992 թվականից ի վեր բարձրագույն կրթության աջակցության, մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ Ռուսաստանում միջուկային զենքի տարածման դեմ պայքարի համար հատկացրել է 173 միլիոն դոլար։ Ոչ առեւտրային եւ հատկապես ոչ կառավարական կազմակերպությունների աշխատանքը դադարեցնել ջանալուց բացի Ռուսաստանում ի հայտ են գալիս նաեւ ավելի ընդհանուր բնոյթի միտումներ։ Խոսքն, առաջին հերթին,ազատությունների մակարդակն էապես սահմանափակելու մասին է։ ՌԴ-ի եւ Արեւմուտքի միջեւ արտաքին քաղաքական դիմակայության աստիճանի բարձրացմանը զուգահեռ աճում են կառավարության, օրենսդիրների եւ տեղական վարչակազմերի գործունեությունը քննադատող ՈԿԿ-ների նկատմաբ ճնշումները։ Տվյալ համատեքստում բոլորովին կարեւոր չէ, թե որ ոլորտին է վերաբերում քննադատությունը։ Այն կարող է վերաբերել բնապահպանական, իրավական, առողջապահական կամ մինչեւ իսկ քաղաքական հարցերին։ Ի վերջո, ցանկության դեպքում ամեն ինչ էլ կարելի է քաղաքականություն կոչել։ Ստեղծված իրավիճակն ու միտումները վտանգավոր են ոչ միայն ՌԴ, այլեւ հետխորհրդային տարածության՝ հատկապես դեպի Ռուսաստան կողմնորոշված ԵԱՏՄ անդամ այլ երկրների համար։ Ունենալով խիստ անկատար, լիովին չձեւավորված ու չկայացած քաղաքական (երբեմն ավտորիտար) համակարգեր, կայացման ուղղությամբ սոսկ առաջին քայլեր կատարող քաղաքացիական հասարակություն, գտնվելով Ռուսաստանի վճռորոշ ազդեցության գոտում՝ հիշյալ երկրներն այդ ուղիով թերեւս էլ ավելի հեռու ընթանան։ Եթե Տաջիկստանի, Բելառուսի կամ Ղազախստանի պես պետություններն, ընդհանուր առմամբ, արդեն լուծել են իշխանությունների կողմից չվերահսկվող ՈԿԿ-ների հարցերը, ապա Հայաստանն ու Ղրղզստանը դեռեւս ունեն այդ ճանապարհից հետ դառնալու հնարավորություն։ Հաշվի առնելով այն փաստը, որ, օրինակ, որոշ խմբերի քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության կամ բնապահպանական ոլորտի հարցերն այդ պետություններում իշխանությունների կողմից գործնականում չեն կարգավորվում եւ գտնվում են հիմնականում ոչ կառավարական կազմակերպությունների գործունեության տիրույթում, վերջիններիս նկատմամբ զգուշավորությունը, մեղմ ասած, չէր խանգարի։


text: Հայաստանում հաջորդ շաբաթ տեղի է ունենալու ՀՀ-ի եւ Եվրոպական միության միջեւ շրջանակային նոր համաձայնագրի բանակցությունների հինգերորդ փուլը: Այդ մասին հոկտեմբերի 18-ին հայտարարեց Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին։ «Դա լինելու է շատ կարեւոր փուլ: Կարծում եմ, որ երկու կողմերն էլ պատրաստվում են գրանցել վճռորոշ առաջընթաց»,- «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ նշեց Սվիտալսկին։ Հոկտեմբերի 18-ին Սվիտալսկիի հետ հանդիպմանը ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը վստահություն էր հայտնել, որ կողմերին կհաջողվի պահպանել դրական միտումը:


text: ՕՐԵՆՔԸ «ՀՈԳԵԲՈԻԺԱԿԱՆ ՕԳՆՈԻԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ» ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԵՎ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Հոդված 1. «Հոգեբուժական օգնության մասին» Հայաստանի Հանրապետության 2004 թվականի մայիսի 25-ի ՀՕ 80-Ն օրենքի 3-րդ հոդվածի 11-րդ կետում «(նրանցից մեկը հրավիրվում է այլ հոգեբուժական կազմակերպությունից)» բառերում «հոգեբուժական» բառը փոխարինել «բժշկական» բառով: Հոդված 2. Օրենքի 7-րդ հոդվածը լրացնել հետեւյալ բովանդակությամբ 3-րդ եւ 4-րդ մասերով. «3. Արտահիվանդանոցային եւ հիվանդանոցային հոգեբուժական բժշկական օգնության տրամադրման կարգը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը: 4. Ստացիոնար եւ ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննությունների անցկացման կարգը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:»: Հոդված 3. Օրենքի 13-րդ հոդվածում «տրամադրվում են» բառից հետո հանել «միայն» բառը, իսկ նույն հոդվածը «կարգով» բառից հետո լրացնել «, ինչպես նաեւ օրենքով սահմանված այլ դեպքերում» բառերով: Հոդված 4. Օրենքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասը շարադրել հետեւյալ խմբագրությամբ. «2. Հոգեբուժական uտացիոնարում հոժարակամ (կամավոր) կարգով գտնվող հիվանդի դուրuգրումը կատարվում է հոգեբույժի եզրակացության հիման վրա կամ հիվանդի պահանջով, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հիվանդը տվյալ պահին հասարակական վտանգ է ներկայացնում: Այս դեպքում հոգեբուժական այն կազմակերպության տնoրինությունը, որում բուժվում է քաղաքացին, սույն օրենքի 23-րդ հոդվածով սահմանված կարգով եւ ժամկետներում դիմում է դատարան` քաղաքացուն հոգեբուժական հիվանդանոցային ոչ հոժարակամ (հարկադիր) բուժման ենթարկելու համար: Դուրսգրումից առաջ հոգեբուժական կազմակերպության տնօրենը գրավոր ծանուցում է հիվանդի օրինական ներկայացուցչին` ծանուցման մեջ նշելով դուրսգրման օրը եւ ժամը:»: Հոդված 5. Օրենքի 22-րդ հոդվածը լրացնել հետեւյալ բովանդակությամբ 1.1-րդ եւ 1.2-րդ մասերով. «1.1. Հոգեբուժական կազմակերպություն հոսպիտալացվող անձն իրավունք ունի` 1) մայրենի կամ իրեն հաuկանալի այլ լեզվով տեղեկություններ uտանալու իր իրավունքների, ազատությունների եւ պարտականությունների վերաբերյալ. 2) օգտվելու առողջության պահպանման իրավունքից, այդ թվում` uտանալու բավարար uնունդ, անհետաձգելի բժշկական oգնություն, ինչպեu նաեւ զննության ենթարկվելու իր նախընտրած բժշկի կողմից սեփական միջոցների հաշվին. 3) օգտվելու իր նկատմամբ բարեկիրթ, անձը չնվաստացնող վերաբերմունքից. 4) իր իրավունքների եւ ազատությունների խախտման վերաբերյալ դիմումներով, բողոքներով, անձամբ կամ պաշտպանի կամ oրինական ներկայացուցչի միջոցով դիմելու հոգեբուժական կազմակերպության ղեկավարին, նրա վերադաu մարմնին, դատարան, դատախազություն, մարդու իրավունքների պաշտպանին, պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններին, հաuարակական միավորումներին եւ կուuակցություններին, զանգվածային լրատվության միջոցներին, ինչպեu նաեւ մարդու իրավունքների եւ ազատությունների պաշտպանության միջազգային մարմիններին կամ կազմակերպություններին. 5) օգտվելու uոցիալական ապահովության իրավունքից. 6) uտանալու իրավաբանական oգնություն. 7) օգտվելու անձնական անվտանգության ապահովման իրավունքից. 8) հաղորդակցվելու արտաքին աշխարհի հետ թերթերի եւ ամսագրերի միջոցով` հաստատելով նամակագրական կապ, հանդիպելով այցելուների հետ. 9) հանգuտի, ներառյալ` բացoթյա զբոuանքի կամ մարմնամարզության եւ ութժամյա գիշերային քնի իրավունքը, որի ընթացքում արգելվում է նրան ներգրավել բժշկական կամ այլ գործողություններում. 10) կոչվելու իր անվամբ կամ ազգանվամբ. 11) անձնական ընդունելության խնդրանքով դիմելու հոգեբուժական կազմակերպության ղեկավարին, դրա գործունեության նկատմամբ հuկողություն եւ վերահuկողություն իրականացնող մարմիններին. 12) կնքելու քաղաքացիաիրավական գործարքներ, բացառությամբ քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանված սահմանափակումների: 1.2. Սույն հոդվածի 1.1-րդ մասի 8-րդ, 9-րդ (բացառությամբ հանգստի եւ ութժամյա գիշերային քնի իրավունքի) եւ 12-րդ կետերով սահմանվող իրավունքները կարող են սահմանափակվել օրենքով կամ հետազոտող բժշկի կամ հոգեբուժական հանձնաժողովի կողմից, եթե դրանց իրականացումը վտանգ է ներկայացնում հիվանդի կամ հասարակության համար կամ խոչընդոտում է բժշկական հետազոտությանը կամ փորձաքննությանը: Հոգեբուժական հանձնաժողովի կամ հետազոտող բժշկի կայացրած որոշումները պետք է լինեն պատճառաբանված եւ պարտադիր ամրագրվեն բժշկական փաստաթղթերում:»: Հոդված 6. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ` Ս. ՍԱՐԳՍՅԱՆ 09.06.2009 ՀՕ-127


text: Աստվածաշնչում հունարեն բառը, որը երբեմն թարգմանվել է «եկեղեցի», վերաբերվում է երկրպագության համար հավաքված մարդկանց, ոչ թե այն վայրին, որտեղ հավաքվել են նրանք։ Ուշադրություն դարձրեք հետեւյալ օրինակին։ Երբ Պողոս առաքյալը գրում էր Հռոմի քրիստոնյաներին, նա բարեւներ ուղարկեց մի ամուսնական զույգի՝ Ակյուղասին եւ Պրիսկիղային, եւ ավելացրեց, որ բարեւեն «նորանց տանը լինող եկեղեցուն» (Հռոմեացիներ 16:5, «Արարատ» թարգմանություն)։ Պողոսի բարեւները ուղղված էին ոչ թե շինությանը, այլ մարդկանց խմբին՝ ժողովին, որ հավաքվում էր այդ տանը։ * Ուստի մեր երկրպագության վայրը եկեղեցի կոչելու փոխարեն, մենք այն անվանում ենք Թագավորության սրահ։ Ինչո՞ւ «Եհովայի վկաների Թագավորության սրահ» Այս անունը շատ համապատասխան է, քանի որ... Այս շինությունը մի ընդարձակ սրահ է, հանդիպում անցկացնելու վայր։ Հրավիրում ենք ձեզ մեր Թագավորության սրահ, որտեղ ձեր աչքերով կտեսնեք՝ ինչպես են անցկացվում Եհովայի վկաների հանդիպումները։ Իմացիր ավելին ԺՈՂՈՎՆԵՐ Այցելիր Թագավորության սրահ եւ իմացիր, թե մարդիկ ինչու են հավաքվում այնտեղ։


text: Ցանկանո՞ւմ եք կարդալ այս հոդվածը %% լեզվով Ցանկանո՞ւմ եք կարդալ այս հոդվածը %% լեզվով Օնլայն Աստվածաշունչ | ԱՍՏՎԱԾԱՇՈՒՆՉ. ՆՈՐ ԱՇԽԱՐՀ ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 1 Շատերը ձեռնարկեցին գրել պատահած այն բոլոր դեպքերի մասին+, որոնց մենք նույնպես լիովին հավատում ենք, 2 ինչպես որ սկզբից+ ականատես եղողները+ եւ այս պատգամը հռչակող սպասավորները+ այս բաները պատմեցին մեզ։ 3 Ուստի ես նույնպես, որ սկզբից բոլոր բաները ճշգրտությամբ հետազոտել եմ, որոշեցի տրամաբանական հաջորդականությամբ+ գրել դրանք, ո՛վ պատվարժան+ Թեոֆիլոս+, 4 որպեսզի լիովին համոզվես, որ այն ամենը ինչ սովորեցիր*+, ճշգրիտ է։ 5 Հրեաստանի Հերովդես թագավորի օրերում+ մի քահանա կար Զաքարիա անունով՝ Աբիայի+ քահանայական խմբից, իսկ նրա կինը Ահարոնի դուստրերից էր+, անունը՝ Եղիսաբեթ։ 6 Նրանք երկուսն էլ արդար+ մարդիկ էին Աստծու առաջ, որովհետեւ անարատությամբ+ էին քայլում՝ Եհովայի+ բոլոր պատվիրանների+ եւ օրենքների+ համաձայն։ 7 Սակայն նրանք երեխա չունեին, որովհետեւ Եղիսաբեթը ամուլ էր+, եւ երկուսն էլ տարիքն առած էին։ 8 Մի անգամ, երբ Զաքարիան Աստծու առաջ կատարում էր իր քահանայական պարտականությունը, քանի որ իր խմբի հերթն էր+, 9 քահանայական ծառայության հաստատված սովորության համաձայն՝ պատիվ ունեցավ մտնելու Եհովայի սրբարանը+ եւ խունկ ծխելու+։ 10 Խունկ ծխելու ժամանակ ամբողջ ժողովուրդը դրսում աղոթում էր+։ 11 Հանկարծ նրան երեւաց Եհովայի հրեշտակը՝ խնկի սեղանի աջ կողմը կանգնած+։ 12 Նրան տեսնելով՝ Զաքարիան շփոթվեց եւ վախով լցվեց+։ 13 Սակայն հրեշտակն ասաց նրան. «Մի՛ վախեցիր, Զաքա՛րիա, որովհետեւ Աստված քո աղաչանքը լսեց+. քո կին Եղիսաբեթը քեզ համար մի որդի կծնի, եւ նրա անունը Հովհաննես կդնես+։ 14 Դու ուրախություն ու մեծ ցնծություն կապրես, եւ շատերը կուրախանան+ նրա ծնունդով, 15 քանի որ նա մեծ կլինի Եհովայի առաջ+։ Նա գինի եւ ոգելից խմիչք բոլորովին չպետք է խմի+ եւ դեռ իր մոր արգանդից սուրբ ոգով լցված կլինի+, 16 եւ Իսրայելի որդիներից շատերին նա հետ կդարձնի դեպի Եհովան+՝ նրանց Աստվածը։ 17 Նա կքայլի Աստծու առջեւից Եղիայի+ ոգով ու զորությամբ, որպեսզի հայրերի սրտերը զավակներին դարձնի+ եւ անհնազանդներին՝ արդարների իմաստությանը, որպեսզի Եհովայի համար+ մի ժողովուրդ պատրաստի»+։ 18 Զաքարիան հարցրեց հրեշտակին. «Ինչպե՞ս հավատամ դրան։ Չէ՞ որ ես ծեր եմ+, եւ կինս էլ տարիքն առած է»։ 19 Հրեշտակն ասաց նրան. «Ես Գաբրիելն եմ+, որ կանգնում եմ Աստծու առաջ. ես ուղարկվել եմ քեզ հետ խոսելու+ եւ այս ամենի մասին բարի լուրը քեզ հայտնելու։ 20 Քանի որ չհավատացիր իմ խոսքերին, որոնք նշանակված ժամանակին պիտի կատարվեն, դու համր+ կլինես եւ չես կարողանա խոսել մինչեւ այն օրը, երբ այս ամենը տեղի ունենա»։ 21 Այդ ընթացքում մարդիկ սպասում էին Զաքարիային+ եւ զարմանում էին, որ նա ուշանում է դուրս գալ սրբարանից։ 22 Երբ նա դուրս եկավ, չէր կարողանում խոսել նրանց հետ, եւ նրանք հասկացան, որ սրբարանում նա գերբնական+ ինչ-որ բան է տեսել։ Նա նշաններով էր խոսում նրանց հետ եւ համր էր մնում։ 23 Երբ նրա ծառայության օրերը լրացան+, նա գնաց տուն։ 24 Այդ օրերից հետո Եղիսաբեթը՝ նրա կինը, հղիացավ+։ Հինգ ամիս նա տնից դուրս չէր գալիս ու ասում էր. 25 «Այսպես վարվեց Եհովան ինձ հետ այս օրերում. նա ուշադրություն դարձրեց ինձ վրա, որպեսզի իմ նախատինքը վեր առնի մարդկանց միջից»+։ 26 Նրա հղիության վեցերորդ ամսում Աստված Գաբրիել+ հրեշտակին ուղարկեց Գալիլեայի քաղաքներից մեկը, որի անունը Նազարեթ էր՝ 27 մի կույսի մոտ, որը նշանված էր Դավթի սերնդից Հովսեփ անունով մի մարդու հետ։ Այդ կույսի+ անունը Մարիամ էր+։ 28 Գալով նրա մոտ՝ հրեշտակն ասաց. «Ողջո՛ւյն+, ո՛վ շնորհընկալ, Եհովան+ քեզ հետ է»+։ 29 Բայց Մարիամը այս խոսքերից խիստ հուզվեց ու սկսեց խորհել, թե ինչ կարող է նշանակել այդ ողջույնը։ 30 Ուստի հրեշտակն ասաց նրան. «Մի՛ վախեցիր, Մարիա՛մ, որովհետեւ դու Աստծու բարեհաճությանը+ արժանացար։ 31 Դու կհղիանաս եւ մի որդի կծնես+ ու նրա անունը Հիսուս կդնես+։ 32 Նա մեծ կլինի+ եւ Բարձրյալի Որդի+ կկոչվի։ Եհովա Աստված նրան կտա նրա հոր՝ Դավթի+ գահը+, 33 նա հավիտյան կթագավորի Հակոբի տան վրա, եւ նրա թագավորությանը վերջ չի լինի»+։ 34 Մարիամն ասաց հրեշտակին. «Ինչպե՞ս է դա հնարավոր, եթե ես երբեք հարաբերություն չեմ ունեցել+ տղամարդու հետ»։ 35 Հրեշտակը պատասխանեց նրան. «Սուրբ ոգին+ կգա քեզ վրա, եւ Բարձրյալի զորությունը հովանի կլինի քեզ։ Դրա համար էլ այն երեխան, որ պիտի ծնվի, կկոչվի սուրբ+, Աստծու Որդի+։ 36 Ահա քո ազգական Եղիսաբեթը, որն ամուլ+ է կոչվում, ծեր հասակում նույնպես հղի է եւ որդի պիտի ծնի։ Արդեն նրա հղիության վեցերորդ ամիսն է։ 37 Չէ՞ որ չկա մի խոսք, որ Աստված ասի ու չկարողանա կատարել»+։ 38 Մարիամն էլ ասաց. «Ահա՛ Եհովայի աղախինը+։ Թող քո խոսքի համաձայն լինի ինձ»։ Եվ հրեշտակը գնաց նրա մոտից։ 39 Այդ օրերին Մարիամը վեր կացավ ու շտապելով գնաց լեռնային շրջանները՝ Հուդայի քաղաքներից մեկը, 40 եւ մտնելով Զաքարիայի տուն՝ ողջունեց Եղիսաբեթին։ 41 Երբ Եղիսաբեթը լսեց Մարիամի ողջույնը, մանուկը նրա արգանդի մեջ խաղաց, եւ Եղիսաբեթը սուրբ ոգով լցվեց 42 ու բարձր ձայնով ասաց. «Օրհնյա՜լ ես դու կանանց մեջ, եւ օրհնյա՜լ է+ քո արգանդի պտուղը։ 43 Ինչի՞ համար ինձ այս պատիվը եղավ, որ իմ Տիրոջ+ մայրը եկավ ինձ մոտ։ 44 Երբ քո ողջույնի ձայնը ականջիս հասավ, մանուկը ուրախությունից+ խաղաց իմ արգանդում։ 45 Երջանիկ ես դու, որ հավատացիր, որովհետեւ այն ամենը, ինչ որ Եհովան ասաց քեզ+, ամբողջությամբ պիտի կատարվի»+։ 46 Մարիամն էլ ասաց. «Հոգիս մեծարում է Եհովային+, 47 եւ սիրտս չի կարող չցնծալ+ իմ Փրկիչ+ Աստծով, 48 որովհետեւ նա ուշադրություն դարձրեց իր աննշան աղախնին+։ Այսուհետեւ բոլոր սերունդները ինձ երջանիկ պիտի կոչեն+, 49 որովհետեւ Հզորը մեծ գործեր արեց ինձ համար։ Սուրբ է նրա անունը+, 50 եւ նրա ողորմությունը սերնդից սերունդ իրենից վախեցողների վրա է+։ 51 Նա զորավոր գործեր արեց իր բազկով+, ցրիվ տվեց նրանց, ովքեր գոռոզ են իրենց սրտի մտադրություններում+։ 52 Նա զորավորներին վայր գցեց+ իրենց աթոռներից, իսկ ցածրերին բարձրացրեց+, 53 քաղցածներին կշտացրեց բարիքներով+, իսկ հարուստներին դատարկաձեռն ուղարկեց+։ 54 Նա օգնության հասավ իր Իսրայել ծառային+, որպեսզի ցույց տա, որ հիշում է իր խոստումը, որ հավիտյան պիտի ողորմություն ցույց տա+ 55 Աբրահամին ու նրա սերնդին, ինչպես որ ասել էր մեր նախահայրերին»+։ 56 Մարիամը մոտ երեք ամիս մնաց նրա մոտ եւ հետո վերադարձավ իր տուն։ 57 Եկավ Եղիսաբեթի ծննդաբերելու ժամանակը, եւ նա որդի ծնեց։ 58 Հարեւաններն ու նրա ազգականները լսեցին, որ Եհովան մեծ ողորմություն+ էր ցուցաբերել նրա հանդեպ, եւ ուրախացան+ նրա հետ։ 59 Ութերորդ օրը նրանք եկան երեխային թլփատելու+ եւ պատրաստվում էին նրան իր հոր՝ Զաքարիայի անունով կոչել։ 60 Բայց մայրն ասաց. «Ո՛չ, նա Հովհաննես պիտի կոչվի»։ 61 Նրանք էլ ասացին. «Քո ազգականների մեջ չկա մեկը, որ այդ անունն ունենա»։ 62 Ապա սկսեցին նշաններով հարցնել նրա հորը, թե նա՛ ինչ անուն է ուզում նրան տալ։ 63 Նա էլ մի տախտակ խնդրեց ու վրան գրեց. «Նրա անունը Հովհաննես է»+։ Եվ բոլորը զարմացան։ 64 Այդ պահին Զաքարիայի բերանը բացվեց+, ու լեզուն արձակվեց, եւ նա սկսեց խոսել՝ Աստծուն օրհնելով։ 65 Նրանց հարեւանությամբ ապրող բոլոր մարդկանց վրա վախ ընկավ։ Հրեաստանի ողջ լեռնային շրջաններում ամենուրեք խոսվում էր այս ամենի մասին, 66 եւ բոլոր լսողները դա իրենց սրտերում+ էին դնում ու ասում. «Այս երեխան ի՞նչ պիտի դառնա»։ Եվ Եհովայի ձեռքը+ նրա հետ էր։ 67 Նրա հայրը՝ Զաքարիան, սուրբ ոգով լցվեց+ ու մարգարեացավ+. 68 «Օրհնյա՜լ լինի Եհովան՝ Իսրայելի Աստվածը+, որովհետեւ նա իր ուշադրությունը դարձրեց իր ժողովրդին+ եւ ազատագրում բերեց+ նրան։ 69 Նա փրկության եղջյուր+ բարձրացրեց մեզ համար իր ծառա Դավթի տանը, 70 ինչպես որ հնում ապրած իր սուրբ մարգարեների+ բերանով խոսել էր 71 մեր թշնամիներից եւ բոլոր մեզ ատողների ձեռքից փրկելու մասին+, 72 որպեսզի մեր նախահայրերին տված խոստման համաձայն՝ մեր հանդեպ ողորմություն ցուցաբերի եւ հիշի իր սուրբ ուխտը+՝ 73 այն երդումը, որ մեր նախահայր Աբրահամին էր տվել+, 74 որպեսզի երբ ազատվենք թշնամիների ձեռքից+, նա շնորհի մեզ անվախորեն իրեն սուրբ ծառայություն մատուցելու պատիվը+՝ 75 նվիրվածությամբ եւ արդարությամբ նրա առջեւ մեր բոլոր օրերում+։ 76 Իսկ դու, ո՛վ մանուկ, Բարձրյալի մարգարե կկոչվես, որովհետեւ դու Եհովայի առջեւից կքայլես, որպեսզի նրա ճանապարհները պատրաստես+, 77 նրա ժողովրդին հռչակես պատգամը փրկության՝ նրանց մեղքերի ներման միջոցով+ 78 եւ մեր Աստծու խոր կարեկցանքի շնորհիվ։ Այս կարեկցանքի շնորհիվ լուսաբացը+ կայցելի մեզ վերեւից+, 79 որպեսզի լույս տա նրանց, ովքեր նստած են խավարում ու մահվան ստվերում+, եւ մեր քայլերն ուղղի խաղաղության ճանապարհում եւ օրհնի մեզ նրանում»։ 80 Երեխան մեծանում էր+ ու զորանում ոգով։ Նա անապատներում էր մնում մինչեւ այն օրը, երբ հայտնապես ներկայացավ Իսրայելին։ ^ Այստեղ խոսքը բանավոր կերպով սովորելու մասին է։


text: Ֆուլ հաուս 5 - Սերիա 3 Չունենալով երեխային դաստիարակելու եւ խնամելու փորձ, Մուշեղը հենց առաջին օրը կանգնում է լուրջ խնդրի առաջ: Հիվանդ որդուն խնամելու հարցում Մուշեղին օգնության է հասնում Տամարան, ինչն այդքան էլ դուր չի գալիս Մուշեղին: Ինքը՝ Տամարան, վստահեցնում է, որ երեխային հարկավոր է մայրական խնամք: Not having an experience to raise and take care of a child, on the very first day Musheg faces a big problem. Tamara rushes to help him to take care of his sick son. But Mushegh doesn’t like Tamara’s behavior. Whereas Tamara assures that the kid needs mother care. Не имея опыта в воспитании и в заботе детей, в первый же день у Мушега появляется серьезная проблема. Тамара спешит помочь по заботе ребенка, но Мушегу это не нравится. Сама Тамара уверяет, что ребенку нужна материнская забота.


text: ՆԱԽՔԱՆ երկինք համբարձվելը Հիսուսը ասաց իր աշակերտներին. «Իմ վկաները կլինեք.... մինչեւ աշխարհի ծայրերը» (Գործ. 1։8)։ Ինչպե՞ս էին առաջին դարի քրիստոնյաները կատարելու այս դժվար հանձնարարությունը։ Օքսֆորդի համալսարանի պրոֆեսորներից Մարտին Գուդմանը նշում է, որ «քրիստոնյաների առաքելությունը նրանց առանձնացնում էր Հռոմեական կայսրությունում եղած մյուս կրոնական խմբերից, այդ թվում հրեաներից»։ Հիսուսը տեղից տեղ էր շրջում, որ կատարեր իր ծառայությունը։ Նրա օրինակին հետեւելով՝ ճշմարիտ քրիստոնյաները «Աստծու թագավորության բարի լուրը» տարածելու համար փնտրում էին այն մարդկանց, ովքեր կցանկանային իմանալ Աստվածաշնչի ճշմարտությունները (Ղուկ. 4։43)։ Սա պատճառներից մեկն է, թե ինչու առաջին դարի քրիստոնեական ժողովում «առաքյալներ» կային. այդ բառը բառացի նշանակում է ուղարկված, պատվիրակ (Մարկ. 3։14)։ Հիսուսը պատվիրեց իր հետեւորդներին. «Ուրեմն գնացեք եւ բոլոր ազգերի մեջ աշակերտներ պատրաստեք» (Մատթ. 28։18–20)։ Հիսուսի 12 առաքյալները այլեւս երկրի վրա չեն, սակայն Եհովայի ծառաներից շատերը նույն միսիոներական ոգին են դրսեւորում։ Քարոզչական գործը ընդլայնելու հրավերին նրանք արձագանքում են այսպես. «Ահա՛ ես, ի՛նձ ուղարկիր» (Ես. 6։8)։ Օրինակ՝ «Գաղաադ» դպրոցն ավարտած հազարավոր քարոզիչներ տեղափոխվել են հեռավոր երկրներ։ Ուրիշներն էլ ծառայել են իրենց երկրի տարբեր վայրերում։ Շատերը նոր լեզու են սովորել, որպեսզի օգնեն օտարախոս ժողովներին եւ խմբերին։ Եղբայրներն ու քույրերը, որոնք օտար լեզու են սովորել կամ տեղափոխվել են այնտեղ, որտեղ կարիք կա, գուցե չեն ունեցել լավագույն պայմանները եւ թերեւս նրանց համար հեշտ չի եղել։ Սակայն անձնազոհ ոգի ունենալով՝ նրանք իրենց սերն են դրսեւորել Եհովայի եւ մերձավորի հանդեպ։ Հաշվելով ծախսը՝ այդ քարոզիչները հայտնել են օգնելու իրենց պատրաստակամությունը (Ղուկ. 14։28–30)։ Եղբայրների ու քույրերի այս ջանքերի շնորհիվ շատ մեծ գործ է արվել այն վայրերում, որտեղ կարիք է եղել։ Ոչ բոլոր Վկաները կարող են նոր լեզու սովորել կամ տեղափոխվել այնտեղ, որտեղ մեծ կարիք կա, քանի որ մարդկանց հանգամանքները տարբեր են։ Իսկ կարո՞ղ ենք միսիոներական ոգի դրսեւորել հենց մեր ժողովում։ ՄԻՍԻՈՆԵՐ ԵՂԻՐ ՔՈ ԺՈՂՈՎՈՒՄ Առաջին դարի քրիստոնյաների միսիոներական ոգին ակնհայտ էր, բայց հնարավոր է՝ նրանցից շատերը ծառայելու համար ոչ մի տեղ չեն տեղափոխվել։ Տիմոթեոսին տրված հետեւյալ հորդորը արդիական է եղել թե՛ նրանց համար, թե՛ Աստծու ներկայիս բոլոր ծառաների. «Ավետարանչի գործն արա եւ ամբողջովին կատարիր քո ծառայությունը» (2 Տիմոթ. 4։5)։ Այո՛, Թագավորության լուրը քարոզելու եւ աշակերտներ պատրաստելու պատվերը վերաբերում է բոլոր քրիստոնյաներին, որտեղ էլ նրանք լինեն։ Դա նշանակում է, որ նույնիսկ մեր ժողովում մենք կարող ենք լինել «միսիոներ»։ Ինչպե՞ս։ Օրինակ՝ օտար երկրում ծառայող միսիոները պետք է հարմարվի նոր տարածքի հանգամանքներին։ Իսկ ի՞նչ կարող ենք անել, եթե հնարավորություն չունենք տեղափոխվելու այնտեղ, որտեղ մեծ կարիք կա։ Եզրակացնելու փոխարեն, թե ամեն բան գիտենք մեր ժողովի տարածքի մասին՝ փորձենք նոր ձեւեր գտնել մարդկանց քարոզելու համար։ 1940թ.-ին եղբայրներին հորդորեցին, որ ամեն շաբաթ մեկ օր հատկացնեն փողոցի վկայությանը։ Կարո՞ղ ես այդպես անել։ Կամ փորձիր ծառայել գրականության շարժական ցուցատախտակով։ Մտածե՞լ ես մասնակցել բարի լուրը քարոզելու այն ձեւերին, որոնց դեռ չես մասնակցել։ Դրական տրամադրվածություն ունենալը կօգնի մեզ եռանդորեն եւ խանդավառությամբ քարոզել։ Նրանք, ովքեր պատրաստ են տեղափոխվելու այնտեղ, որտեղ մեծ կարիք կա, կամ ծառայելու օտարախոս դաշտում, հիմնականում փորձառու քարոզիչներ են։ Ուստի նրանք կարող են օրհնություն լինել շատերի համար, երբ առաջնորդություն են վերցնում ծառայության մեջ։ Միսիոներները նաեւ ստանձնում են ժողովի պատասխանատու գործերը, քանի դեռ ժողովում համապատասխան եղբայրներ չկան։ Եթե մկրտված եղբայր ես, ձգտո՞ւմ ես «վերակացուի պարտականության», պատրա՞ստ ես ծառայելու հավատակիցներիդ քո ժողովում (1 Տիմոթ. 3։1)։ «ԶՈՐԱՎԻԳ ԵՂԻՐ» Ծառայությանը եռանդորեն մասնակցելուց եւ ժողովում պատասխանատվություններ ստանձնելուց բացի, կան ուրիշ բաներ էլ, որ կարող ենք անել ժողովին օգնելու համար։ Երիտասարդ թե տարեց, տղամարդ թե կին՝ բոլորս էլ կարող ենք «զորավիգ լինել» մեր հավատակիցներին (Կող. 4։11)։ Որպեսզի օգնենք մեր քույր-եղբայրներին, պետք է լավ ճանաչենք նրանց։ Աստվածաշունչը հորդորում է ժողովում «ուշադիր լինել միմյանց հանդեպ» (Եբր. 10։24)։ Այս խոսքերից կարող ենք ենթադրել, որ թեեւ չենք խառնվում ուրիշների գործերին, պետք է ձգտենք իմանալ, թե ինչ կարիքներ ունեն նրանք։ Գուցե մեր հավատակիցները ունենան էմոցիոնալ, հոգեւոր կամ որեւէ այլ օգնության կարիք։ Քույր-եղբայրներին օգնելը միայն երեցների կամ ծառայող օգնականների պատասխանատվությունը չէ, թեեւ կլինեն դեպքեր, երբ նրանց հենց այդ եղբայրները կկարողանան օգնել (Գաղ. 6։1)։ Այնուհանդերձ, բոլորս էլ կարող ենք օգնել տարեցներին կամ այն ընտանիքներին, որոնք դժվարություններ ունեն։ Օրինակ՝ երբ Սալվատորեն ֆինանսական խնդիրներ ունեցավ, ինչի պատճառով ստիպված եղավ վաճառել իր բիզնեսը, տունը եւ ընտանիքի ունեցվածքի մեծ մասը, անհանգստանում էր, թե ինչպես են իրենք դուրս գալու այդ վիճակից։ Ժողովից մի ընտանիք առաջարկեց իր օգնությունը։ Նրանց նյութապես աջակցեցին եւ օգնեցին, որ աշխատանք գտնեն։ Շատ անգամ երեկոները այդ ընտանիքը լսում էր նրանց եւ քաջալերում։ Երկու ընտանիքների միջեւ ամուր ընկերական կապ հաստատվեց։ Հիմա արդեն, երբ այդ խնդիրները անցյալում են մնացել, նրանք հաճույքով են հիշում միասին անցկացրած այդ ծանր ժամանակները։ Ճշմարիտ քրիստոնյաները իրենց հավատալիքները չեն պահում ուրիշներից, այլ Հիսուսի օրինակին հետեւելով՝ յուրաքանչյուր մարդու հայտնում են Աստվածաշնչի հրաշալի խոստումների մասին։ Անկախ նրանից՝ կարող ենք տեղափոխվել այլ վայր, թե ոչ, մենք մեր լավագույնն ենք անում բոլորին օգնելու համար։ Մենք կարող ենք դա անել այն ժողովում, որտեղ ծառայում ենք (Գաղ. 6։10)։ Այդպես վարվելով՝ կզգանք այն ուրախությունը, որ գալիս է տալուց, եւ «կշարունակենք պտուղ բերել ամեն բարի գործում» (Կող. 1։10; Գործ. 20։35)։


text: 18:51Ֆելիքս Մագատ. «Նեյմարին իմ թիմ չէի վերցնի նույնիսկ անվճար» «Ֆուլհեմի» գլխավոր մարզիչ Ֆելիքս Մագատը խոսել է Բրազիլիայի հավաքականի եւ «Բարսելոնայի» հարձակվող Նեյմարի մասին։ «Ինձ դուր են գալիս թիմային ֆուտբոլիստները։ Այնպիսի խաղացողները, ինչպիսին Նեյմարն է, ով միայն մտածում է միայն իր անհատական մրցանակների մասին... Չգիտեմ։ Ես ամենայն հավանականությամբ, նրան իմ թիմ չէի վերցնի նույնիսկ անվճար։ Բայց եթե նա Բրազիլիայի հետ հաղթի Աշխարհի առաջնությունում, գուցե մտածեմ այդ մասին», – Մագատի խոսքերն է մեջբերում Daily Mail-ը։ |Կատեգորիա: Մամուլի ասուլիսներ եւ հարցազրույցներ | Դիտումներ: 261 ||


text: Ի՞նչն է խանգարում վարչապետ Կարեն Կարապետյանին մտնել ապրիլյան ընտրապայքար. Yelaket.am Yelaket.am-ը գրում է. Կընդգրկվի՞ արդյոք ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը՝ գալիք ԱԺ ընտրություններում որպես ՀՀԿ թեկնածու. ուշագրավ այս հարցն արդեն մի քանի օր է, ինչ գտնվում է տեղական լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում: Ի վերջո, հնարավոր կլինի՞ Կարապետյանի մասնակցությունը ընտրապայքարին, այն պարագայում որ. 1. Փաստացի՝ նա գործադիր իշխանության ղեկավար է, 2. Վերջին 5 տարիներին մշտապես չի բնակվել Հայաստանում: Այս երկու խնդրահարույց հարցադրումներն իրոք մտածելու տեղիք են տալիս, այնինչ Կարապետյանը բազմիցս շեշտել է, որ այո՛, հույս ունի շարունակել աշխատանքը համապետական ընտրություններից հետո: Թեպետ խնդրո առնչությամբ ՀՀԿ-ն դեռեւս հստակ դիրքորոշում չունի, սակայն մամուլի հրապարակումներին ի պատասխան, ԱԺ-ում իշխանական խմբացկության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը շտապել է ո՛չ հերքել եւ ո՛չ էլ հաստատել Կարապետյանի առաջդրման շուրջ ծագած խոչընդոտի առկայության փաստը, նշելով, միայն, որ ոչ միայն Կարապետյանի, այլեւ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ցուցակում լինելու առնչությամբ որեւէ քննարկում դեռ չի եղել. «Ես նման տեղե կություն չունեմ, մենք այդ մասին որեւէ քննարկում չենք ունեցել: Դա ընդամենը լրատվական հետաքրքրության դրսեւորում է», - ընդգծել է նա Արմենպրես-ին տված պարզաբանման մեջ: Իր հերթին, Կենտրոնական Ընտրական Հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Մուկուչյանը նշել է, որ կոնկրետ այս պահին Կարեն Կարապետյանին որպես թեկնածու գրանցելու մասին խոսելը ժամանակավրեպ է. «Երբ կլինեն ցուցակներ, երբ ԿԸՀ-ն կիրականացնի գրանցումներ, դրանից հետո նոր ճիշտ կլինի խոսել որեւէ թեկնածուի գրացման մասին», - ասել է նա, ավելցնելով, որ օրենքը շատ հստակ ասում է՝ պատգամավոր կարող է ընտրվել վերջին 4 տարում միայն ՀՀ քաղաքացի հանդիսացող եւ վերջին 4 տարում Հայաստանում մշտապես բնակվող անձը: «Ժամանակ» թերթն էլ սրամտորեն նկատում է, որ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը փաստացի կանգնած է ԺԷԿ-ի տեղեկանքի» լինել-չլինելու իրողության առջեւ, իսկ վերջինիս վարչապետության գործոնը ստացվում է, լուծելի հարց է. մի ձեւ այդ խնդրի տակից էլ դուրս կգան՝ դրանում կասկած չկա...


text: Մեր բոլորի մեջ ռումբ էր պայթել, եւ մենք պետք է ինչ-որ բան անեինք։ Հասարակությունը դարձել էր թույլ ու հետամնաց, ավելի ճիշտ թուլակամ ու անգործ։ Շատերը կորցրել էին իրենց աշխատանքն ու համբերությունը։ Հինն ասոցացվում էր անիրականի հետ, իսկ նորն անհուսության։ Ռումբը մեր մեջ էր պայթել ու հարկավոր էր ինչ-որ բան անել։ Հանդիսատեսին տրվում է ոչ պատշաճ, «հավելյալ» քանակով անշարժություն եւ ապա նույն տեւողությամբ էլ շարժում, ինչը գերազանցում է պայմանական սպառողի հանդուրժողականության նորմերը։ Գուցե ավելի ճիշտ կլիներ սվեմայով նկարել։ Ինչպե՞ս զուգադրել այդ իներտ բետոնե պատերը, որ մեկուսացնում են մեզանից շատերին, ճնշող մեծամասնությանը, ազատ մարմինների շարժման հետ։ Ինչ-որ բան անել նշանակում է զինվել լավատեսությամբ։ Թող մասերը միավորվեն այդ անցումային ձայնի միջոցով, որը ստատիկ շենքերից կտանի դեպի շարժումը։ Չէ, սվեմայով նկարելն ավելորդ է, քանի որ պատերն արդեն հղում են ամբողջատիրությանն ու խորհրդային ստանդարտին։ Երեւի ոչ-պատմողական, ոչ-ռեպորտաժային ոճով։ Մեզանից շատերն այսօր, գուցե լավագույնները, բաց չեն մեր առջեւ, նրանք թաքնվում են մգացված հետխորհրդային ապակիների հետեւում։ Մեր մեջ ռումբ էր պայթել, իսկ մենք պետք է շարունակեինք ապրել։ Բացել մեր բազմաբնակարանային շենքերի պատուհաններն ու պատմել ձանձրույթի մասին։ Ահա։ Չգիտեի որ Գերմանիայում էիր ու որ ընդհանրապես ընտանիք ունես, դե էն պարզ պատճառով որ ընտանիք տանել չեմ կարողանում։ Մի տեղից մի ուրիշ տեղ տեղափոխվելն էլ իր անտեղիությունն ունի, եթե իհարկե ունես գրքերի համար ամուր տուփեր։ Իմոնք դեռ տուփերի մեջ են։ Չէի կարծում որ էսքան երկար կմնամ էստեղ։ Դե Խլեբնիկովն էր ասում դեռ 15ին, որ մարդ պետք է ցանկացած քաղաքում ունենա իր սեփական սենյակը, ունենա մշտապես շարժվելու, տեղը փոխելու իրավունք (տարածական սահմանումից զերծ բնակարանի իրավունք)։ Թռչող մարդկությունը չի սահմանափակում իր սեփականության իրավունքները մասնավոր տեղով։ Երբ մեր մեջ ամեն ինչ փոխվեց։ Ուզում ես ասել մեր միջեւ՞։ Չէ, չեմ ուզում ոչնչացնել մեր միջեւ եղած հեռավորությունը. կարեւոր պահերի արանքում պետք է լինի ոչինչ. ոչինչը՝ որպես տարածական հնարք։ Ուրեմն փլուզվում է ժամանակը։ Նրանց համար՝ այո, բայց ոչ մեր, սերս։ Զուգահեռները միշտ միայն տեղ-տեղ են համընկնում։ Ինձ հաճախ թվացել է, թե համեմատությունները լրացնում են, ամբողջացնում, բայց իրականում դրանք թերի են. որքան աշխարհներն ավելի են մոտեցնում միմյանց, այնքան կյանքն անճանաչելի է դառնում։ Հիշո՞ւմ ես, թե գլասնոստից ինչպես անցանք «մեկ ազգ-մեկ մարմնին»։ Արի ուրեմն նույնանանք։ Արի տուն, սերս։ Երեւանն աննկարագրելի է, երբ ծաղկում է եղրեւանին։ Տիտրեր՝ Ֆիլմն ուղղված է 2012թ.-ի մայիսի 8-ին, առավոտյան ժամը 05:00-ի սահմաններում Երեւանում Փարպեցի 14/11 հասցեում գտնվող DIY ակումբի պայթեցման հանգամանքներին ու հասարակության արձագանքին։


text: Մանկավարժական նախագծային մեթոդն ուսման հատուկ եղանակ է, որը կենտրոնանում է որեւէ խնդրի շուրջ։ Առաջադրանքը ոչ միայն խնդիրը լուծելը կամ այն ընտրելն է, այլեւ դրան իրական կյանքում սերտորեն փոխկապակցված հնարավորինս շատ հայեցակետեր բացահայտելն է։ Յուրաքանչյուր նախագիծ յուրօրինակ եւ անվերջ է, քանի որ խնդիրները վերացական հասկացություններ չեն, այլ վերցված են իրականությունից։ Չկա երկու նմանատիպ նախագիծ, քանի որ մասնակից աշակերտները, ուսուցիչները եւ հանգամանքները մշտապես տարբեր են։ Նախագծային մեթոդը պահանջում է աշակերտների աշխատանքի գիտակցված ծրագրում։ Ծրագրումը կատարվում է երկու տարբեր մակարդակներով։ Առաջին մակարդակը վերաբերում է ամբողջ գործընթացին, որի ընթացքում նախատեսվում է, որ աշակերտին կներկայացվեն որոշակի գիտելիքներ, եւ կզարգացվեն որոշակի կարողություններ։ Երկրորդ մակարդակը ենթադրում է անհատական նախագծերի ծրագրում, որի համար անհրաժեշտ է ուսուցչի կողմից օժանդակության ցուցաբերում։ Անհրաժեշտ է նշել, որ այս դեպքում խոսքի հմտությունները գերիշխող չեն, եւ տարբեր կարողություններ ունեցող աշակերտներ հավասարապես մասնակցում են համատեղ ընտրված խնդրի լուծման գործընթացին։ Այս մեթոդի աշխատանքների իրականացման համագործակցային բնույթն ապահովվում է նրանով, որ ուսուցչի ղեկավարման դերն աննշան է, նա գործում է գրեթե աննկատ, իսկ համագործակցությունն իրականացվում է միայն համատեղ պլանավորման, գործողությունների եւ գնահատման միջոցով։ Առաջադրանքների բազմազանությունն աշակերտներին հնարավորություն է տալիս դրանց մասնակցելու տարբեր ձեւերով։ Սովորողները կարող են աշխատանքի իրենց բաժինն ընտրել ըստ իրենց նախկին փորձի, ունակությունների եւ հավակնությունների՝ առանց ուսուցչի կողմից որեւէ ցուցումի: Նախագծային մեթոդը կարեւորում մասնակիցների փորձառությունը։ Նախագծի աշխատանքային գործընթացը. ա) թեմաներ ընտրելը եւ դրանք քննարկելը բ) ենթաթեմաներ ընտրելը եւ հանձնարարելը (կազմակերպվում է ուսուցչի կողմից կամ ընդհանուր համաձայնությամբ) գ) հաղորդակցման ուղիներ ընտրելը (էլ. փոստ, ֆորում, բլոգներ, համացանց) դ) հաղորդակցման ռազմավարություն մշակելը (տեղեկությունների փոխանցման պարբերականությունը, աշակերտներին հանձնարարված մասերի վերաբերյալ զեկույցների ստուգման վերջնաժամկետները) ե) խմբերում փոքր թեմաները քննարկելը եւ ներկայացնելը զ) ներկայացումներն ըստ խմբերի պատրաստելը. փոքր թեմաների մասին զեկույցներն «իրար միացնելը» է) խմբերի ներկայացումները ը) դիտողությունները, գնահատումը – գնահատում խմբերում՝ աշակերտներին հանձնարարված թեմայի մասերը«» – գնահատումը դասարանում՝ խմբերի ներկայացումների գնահատումը Ստուգման եւ գնահատման խնդիրը Գնահատումը, ինչպես նաեւ ինքնագնահատումը կատարվում են ըստ ձեռքբերումների: Տարբերակված, իրագործելի առաջադրանքը, որի ժամանակ հաշվի են առնվում սովորողի անհատական հմտություններն ու ունակությունները: Միաժամանակ չի կարելի հաշվի չառնել կոնկրետ սովորողի իրական կարողությունները, այն է՝ որքանո՞վ է նա օգտագործել իր ունակություններն առաջադրանքը կատարելու համար։ Սխալները քննարկվում եւ ուղղվում են համատեղ։ Սխալ կատարելը համարվում է ուսման գործընթացի բաղկացուցիչ մասը։ Այն աշակերտներին տալիս է որոշակի ապահովության զգացում եւ թեթեւացնում է լարվածությունը։ Գնահատման գործընթացի ժամանակ մենք պետք է ոչ թե պարզապես գնահատենք, այլեւ ամրագրենք զարգացման փուլը,գնահատենք սովորողի առաջադիմությունը իր նախորդ ձեռքբերումների համեմատ,մատնանշենք, թե որքանով է աշակերտն օգտագործել իր ընդունակությունները։ Գնահատման հայեցակետերը համապարփակ են եւ կենտրոնանում են ավելի շատ աշակերտի անհատականության զարգացման, քան առարկայի վրա։ Այս հայեցակետերը ներառում են՝ - ուսումնական գործընթացի վրա ներազդող գործոնների գնահատումը - ուսման տարբեր եղանակների մակարդակների գնահատումը - հաղորդակցման եւ կարդալու հմտությունների գնահատումը - ինչպես նաեւ աշակերտների ամենակարեւոր հատկանիշների՝ հուզական կյանքի եւ շփումների գնահատումը Ուսումնական գործունեության առանձնահատկությունները Ուսումնական գործունեության ընթացքում կլինեն որոշակի դժվարություններ եւ հակասություններ, բայց քիչ չեն նաեւ առավելությունները: Մանկավարժ-հոգեբանների կարծիքով դեռահասն աչքի է ընկնում ուսումնական նյութի ընկալման բարձր որակներով: Դեռահասի ամենամեծ արժանիքը ուսումնական բազմատեսակ գործընթացներին մասնակից լինելու պատրաստակամությունն է, քանի որ սրանով նա հենց ինքն իր աչքում է դառնում հասուն մարդ: Բացի սրանից՝ սովորողին հրապուրում է դասի ընթացքում ինքնուրույնություն դրսեւորելու հնարավորությունը, ինչպես նաեւ դպրոցի պատերից դուրս ընդհանրապես ճանաչողական գործունեության ծավալումը: Սակայն նա իր պատրաստակամությունը չի կարողանում գործնականում կիրառել, քանի որ չի տիրապետում ուսումնական գործունեության բազմազան եւ նոր եղանակների: Մեր խնդիրն է սովորեցնել ուսումնառության այդ նոր եղանակներն ու ձեւերը եւ օգնել, որ դպրոցը նրա համար դառնա հոգեւոր կենտրոն, ուսումնական գործունեության ընթացքում բավարարվի սովորողի ինքնահաստատման պահանջը:(Ա. Ն. Լեոնտեւ): Իսկ երբ սովորողները հասկանում են ուսումնառության գլխավոր դրդապատճառները, ապա կարողանում են ինքնուրույնաբար ուսումնական խնդիրներ որոշել, դրանց լուծման առավել իրատեսական ուղիներ ընտրել, հսկել եւ գնահատել սեփական աշխատանքը: Ուսուցման արդյունավետության բարձրացման միջոցներից մեկը ուսումնական դրդապատճառների (մոտիվացիաների) նպատակաուղղված ձեւավորումն է: Դրանք անմիջականորեն կապված են տարիքային խմբին հատուկ գերիշխող պահանջմունքների բավարարման հետ: Այդ պահանջմունքներից առաջինը ճանաչողությունն է, որի բավարարման արդյունքում ձեւավորվում են կայուն հետաքրքրություններ եւ ուսումնական առարկաների նկատմամբ դրական վերաբերմունք: Սովորողին հրապուրում է գիտելիքները հարստացնելու, ընդարձակելու, ուսուցանվող երեւույթների մեջ թափանցելու, դրանց պատճառահետեւանքային կապերը բացահայտելու հնարավորությունը: Սովորողի մտավոր հասունությունը դրսեւորվում է իսկապես ինչ-որ բան իմանալու եւ կարողանալու ձգտումով: Հենց այս բուռն ցանկությունն էլ խթանում է սանի ճանաչողական գործունեությունը, ընդգծում է նրա ինքնուրույն աշխատանքը: Ուսումը ձեռք է բերում անձնական իմաստ եւ վերաճում է ինքնակրթության: Այստեղ մենք պիտի կարողանանք ուսումնական գործունեությունը դարձնել «իմացական ուրախության» աղբյուր: Հետազոտական գործունեությունը նրանց մեծ բավականություն է պատճառում: Նրանք ուզում են ինքնուրույնաբար հասնել ինչ-որ բանի, «գյուտեր» եւ բացահայտումներ անել: Ճանաչողական պահանջմունքները չբավարարելու դեպքում սովորողների մոտ նկատվում են ձանձրույթի, ընկճվածության, անտարբերության դրսեւորումներ, իսկ երբեմն էլ բացասական վերաբերմունք ընդհանրապես ուսման կամ ինչ-ինչ առարկաների հանդեպ: Ընդ որում՝ նրանց համար հավասարապես կարեւոր են ինչպես ուսումնական նյութի բովանդակությունը, այնպես էլ այդ նյութից գիտելիք քաղելու գործընթացը, միջոցները, եղանակները: Ճանաչողական հետաքրքրությունների հետ միասին դրական վերաբերմունք կարող է ծնել գիտելիքի ձեռքբերման անհրաժեշտությունը: Սովորողի համար շատ կարեւոր է հասկանալ եւ իմաստավորել դրանց կենսական նշանակությունը, ինչպես նաեւ իր անձի զարգացման հարցում ունեցած կարեւորությունը: Սա վկայում է սովորողի ինքնագիտակցության զարգացման մասին: Շատ առարկաներ նրան դուր են գալիս այն բանի շնորհիվ, որ հնարավորություն են ընձեռում ոչ միայն շատ բան գիտենալ, այլեւ շատ բան կարողանալ, լինել բարեկիրթ, բազմակողմանիորեն զարգացած մարդ: Պետք է քաջալերել սովորողին եւ ամրապնդել այն մտայնությունը, թե կրթված եւ ուսյալ մարդը իսկապես մեծ օգուտ կարող է բերել հասարակությանը: Համոզմունքները եւ հետաքրքրությունները մեկտեղվելով՝ ստեղծում են հուզական երանգավորում ունեցող մթնոլորտ, որն էլ հնարավորություն է տալիս գործուն մասնակցություն ունենալու ուսումնառության գործընթացին: Ուսումնական պարապմունքի ընթացքը պայմանավորված է պարապմունքի բովանդակությամբ, դրա ծավալով, ուսուցման համար նախատեսված ժամանակով, սովորողների տարիքային առանձնահատկություններով, տեխնոլոգիայի ընտրված տարբերակով: Հետեւաբար այս փուլը տարբեր ընթացք կարող է ունենալ: Կոլեկտիվ փոխուսուցման համար ամենաբնորոշ տարբերակն ունի հետեւյալ փուլերը. - ամեն սովորող մշակում է իրեն հանձնարարված հատվածը կամ պարբերությունը (նախադասություն, տեքստի հատված, նկարագրություն, բնութագիր, դասագրքի պարագրաֆ կամ ենթաբաժին, հոդված, պատմական փաստաթուղթ եւ այլն). - դասընկերոջ հետ աշխատանք. իրար հաղորդում են սովորածը - սովորեցնողն առաջարկում է հատվածի իր վերնագիը, իր կազմած պլանը, պատասխանում է առաջադրված հարցերին, ինքն է առաջադրում ստուգիչ հարցեր կամ առաջադրանքներ. - հենց նոր ստացած տեղեկատվության կամ գիտելիքի մշակում եւ նոր զուգընկերոջ որոնում, որ տեղի ունենա փոխուսուցման հաջորդ փուլը - Խմբի յուրաքանչյուր անդամ պատասխանատու է ոչ միայն իր, այլեւ ողջ խմբի աշխատանքի եւ հաջողության համար, ձեւավորվում է անձի համարժեք գնահատականը սեփական հնարավորությունների եւ կարողությունների, արժանիքների եւ թերությունների հանդեպ:


text: Հանրապետության 1000 խոշորագույն հարկատուները միասին այս տարվա առաջին կիսամյակում պետբյուջե են վճարել 347.6 մլրդ դրամի հարկեր եւ տուրքեր։ Նախորդ տարվա առաջին կիսամյակի համեմատ՝ 1000 խոշորների կողմից վճարված հարկերն ավելացել են 21.7 մլրդ դրամով կամ 6.7%-ով։ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցերըե խոշոր հարկատուների ցանկի 3-րդ հորիզոնականում է՝ 9.2 մլրդ դրամի չափով վճարած հարկերով։ 2016 թվականի հունվար-հունիս ամիսների արդյունքներով՝ խոշորագույն հարկատուն շարունակում է մնալ Գազպրոմ-Արմենիա ընկերությունը՝ 24.56 մլրդ դրամի հարկերով։ Երկրորդ հորիզոնականում է Գրանդ-Տոբակոն։ Ընկերությունը նախորդ տարվա առաջին կիսամյակի 7.4 մլրդ դրամի փոխարեն այս տարի վճարել է 11.8 մլրդ դրամ։


text: Сильва Капутикян Շեն ու ամենաբաշխ հոգի Յոթանասնական թվականներն էին։ ՍԱ ծովի ափին գտնվող հայաբնակ վայրերից մեկում հանդիպման երեկո ունեի։ Երեկոյի վերջում ինձ շրջապատողների մեջ հանկարծ տեսա Մհեր Մկրտչյանին։ Զարմացա իսկապես. —Ֆրունզի՞կ, էդ ի՞նչ ես անում էս կողմերում։ —Սիլվա ջան, քույրս, հոգուդ մեռնիմ, նկարահանվում եմ,— ասաց ու ինձ փաթաթվեց, թեեւ մինչ այդ հազիվ ծանոթներ էինք։ Այսպես սկսվեց ու այդպես էլ շարունակվեց մեր բարեկամությունը։ Հանդիպելիս ամենեւին էլ ոչ ապոլոնյան դեմքը գեղեցկանում էր ներքին մի ճառագայթումով, որն անմիջապես հաղորդվում էր քեզ, եւ ինչքան էլ տխուր ու մտահոգ լինեիր, ակամա հաղորդվում էիր այդ ճառագայթմանը, ողողվում նույն ջերմությամբ։ Անհանգիստ հոգի էր, շեն, շռայլ, ամենաբաշխ հոգի։ Գ. Սունդուկյանի թատրոնի սյուներից էր, հայ եւ օտար շարժանկարների կենտրոնական դեմքը։ Խորհրդային Սիության բազմազգ հանդիսատեսին ստիպեց արտաբերել իր դժվարահունչ ազգանունը՝ Մկրտչյան, արտաբերել սիրով, հիացումով, ժպտերես։ Ամեն տեղ հետը տանում էր Հայաստանի ջերմությունը, հայ հանճարի անսպառ կուտակումներից իրեն հասած ժառանգությունն ու այն ցրում ամենքին։ Սակայն ինչքան էլ ցրում, միեւնույն է, իր հողին, հայրենի Գյումբիին, Երեւանին, իր ժողովողին մնում էր մի անսպառ բաժին, որից օգտվում էինք բոլորս, օգտվում առատորեն։ Նրա հետ ծիծաղում էինք, նրա հետ մտորում, նրա հետ ծերանամ էինք ու մանկանում։ Այնպես պատահեց, որ մի անգամ միասին Արզնիի առողջարանում էինք։ Բուժարանի բոլոր չորս հարկերը լցվել էին Ֆրունզիկով։ Որտեղ որ լինում էր՝ բակում, ճաշարանում, նախասրահներում, հանգստացողներն անմիջապես հավաքվում էին շուրջը, եւ բժիշկների ու բուժքույրերի ոչ մի հորդոր՝ անցնել բուժական նշանակումների կատարմանը, չէր օգնում. անհնար էր պոկվել արտիստի հմայքից, խոսք ու զրույցից, սրամտություններից։ Մի օր էլ Մհերր խնդրեց առանձին հանդիպել, սիրով համաձայնեցի։ Մտավ սենյակս՝ ձեռքին ինչ-որ թղթեր։ —Սիլվա ջան, հացդ խլել եմ, մի պոեմ եմ գրել, կուզեմ կարդամ։ Տեղավորվեց փոքրիկ սեղանի շուրջր, սկսեց կարդալ։ Նույն Ֆրունգիկը չէր կարծես, անսովոր լուրջ էր ու հուզված։ Պոեմում նկարագրված էր, թե ինչպես երկրաշարժի օրերին ամբողջ երկրագնդի մարդիկ ձեռք մեկնեցին աղետյալ հայ ժողովողին, եկան օգնելու Վրաստանից, Ռոաաստանից, Իտալիայից, Ֆրանսիայից, Անգլիայից, Ամերիկայից, Աֆրիկայից, Ալժիրից, Անգորայից, Շրի֊ Լանկայից, Պակիստանից, Հնդկաստանից, Սինգապուրից եւ այսպես շարունակ... Երբ կարդաց վերջացրեց, սպասողական հայացքը ուղղեց ինձ... —Լավ էր, Ֆրունգիկ ջան, շատ անկեղծ էր, ապրված... Խորաթափանց խոսակիցս զգաց, որ այնքան էլ հիացած չեմ իր չափածոյով։ Սի բան ասելու համար հարցրեցի. —Ուրիշ ո՞վ է գործդ կարդացել։ —Համո Սահյանը։ —Եվ ի՞նչ ասաց։ —Ասաց. «էդ ինչըխ լավ աշխարհագրություն գիտես...»։ Երկուսս էլ հորդ ծիծաղեցինք։ Ինչպես ամեն խելացի մարդ, Սհեր Սկրտչյանը գիտեր նաեւ ինքն իր վրա ծիծաղել, եւ դա նրա հոգու մեծությունն էր։ Գիտեր նաեւ ծիծաղի քողի տակ ծածկել իր խորունկ տխրությունը, եւ դա նույնպես իր մեծությունն էր։ Այն պահին, երբ ողջ առողջարանը թնդամ էր Ֆրունզիկի ծաղրաբանություններից, ծաղրաբանի աչքր մոտակա անտառի մի անկյունում սուսուփուս նկարչությամբ գբաղվող իր տղայի կողմն էր։ Տղային վերաբերվում էր անսահման քնքուշ, վրան դողալով, երեւի գիտեր նրա մեջ բուն դրած դարանակալ հիվանդության մասին։ Չէ՞ որ կինն էլ, սքանչելի մի դերասանուհի, նույն պահին գտնվում էր հոգեբուժարանում։ Քմահաճ բնությունր երբեմն սիրում է դաժան խաղեր խաղալ, արտաքուստ ամենաուրախ մարդուն տալիս է ներսից տխուր լինելու անթիվ առիթներ։ Այդ մարդկանցից էր նաեւ Սհեր Սկրտչյանը։ Տարիներ շարունակ նա իր հոգու ամենախորունկ ծալքերում իրեն պահեց իր ահռելի տառապանքը ու մեզ տվեց ծիծաղ, խնդություն, իր ձիրքերի լույսր վայելելու անսահման երջանկությու Սիլվա Կապուտիկյան Բանաստեղծուհի, ՀՀ ԳԱՍ ակադեմիկոս Free Joomla Lightbox Gallery


text: Հյութ |Ուշադրություն, այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում եւ ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ Հյութ, սննդային խմիչք, որ օգտագործվում է ողջ աշխարհում։ Առավել տարածված են բույսերի ուտելու պտուղներից ստացված հյութերը, սակայն երբեմն օգտագործում են նաեւ բույսի ցողունից, արմատից կամ տերեւներից պատրաստված հյութերը։ |Ընթերցե՛ք «հյութ» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։|


text: Գունավոր հեղափոխությունների տեխնոլոգիաները եւ դրանց դրսեւորումները հետխորհրդային տարածաշրջանում Գունավոր հեղափոխությունները հանդիսանում են սոցիալ-հոգեբանական պատերազմի մոդերնիզացված՝ ավելի կատարելագործված տարբերակը: Գունավոր հեխափոխությունների կոնտեքստում ,կազմակերպիչների ձեռքում խաղաքարտ է հանդիսանում բնակչությունը եւ այդ գործընթացի մեջ նրանց ներգրավվումը ապահովում են ագիտացիայի միջոցով , սակայն գունավոր հեղափողության պարագայում ագիտացիան կատարվում է ոչ թե մասսայի ռացիոնալ համոզմամբ ,այլ մասսայի գիտակցության մանիպուլյացիայի միջոցով: Պետության արմատական համակարգի,էթնոսի պահպանման մեխանիզմի մեջ խաթարումներ կազմակերպելու հիմնական միջոցներից են՝ տվյալ հասարակության համար օտար գաղափարախոսություն , արժեհամակարգ սերմանելը եւ այադ ամենը հասարակությանը ներկայացվում է բավականին գրավիչ տեսքով: Տվյալ գործընթացում ցանկալի արդյունքի հասնելու համար իրականացնում են հետեւյալ գործողությունները` արտահայտիչ եւ արագ ձեւով ցուցաբերում են ֆինանսական եւ ինֆորմատիվ աջակցություն հեղափոխությունը իրականացնելու համար։Սովորաբար իրենց առջեւ խնդիր դնելով ավարտել ամբողջ այդ գործընթացը եւ հասնել ցանկալի արդյունքի 1.5-2 տարի ժամկետում: Այդ ամենը իրականացնելու համար կիրառվում են մի շարք մեթոդներ՝ ընդիմության, ժողովրդավարական կուսակցույունների բլոկի ամրապնդում եւ համատեղ մեկ թեկնածուի թեկանածության առաջադրում, ուժային կազմավորումների՝ ներքին զորքերի ,կանոնավոր բանակի առանձին ներկայացուցիչների ֆինանսավորում կամ կաշառում ,որոնք հետաքրքրված են երկրում արմատական փոփխությունների մտքի հետ , «ցանցային մարքետինգի» , «առանց լիդերների շարժումների» , «գովազդային մենեջմենթի» եւ նմանատիպ տեխնոլոգիաների օգտագործումով ստեղծել բազմամարդ կուսակցություններ եւ հասարակական շարժումներ , որոնք կընդգրկեն բողոքող զանգվածի բոլոր շերտերը ։ Մեկ միասնական ղեկավարության բացակայությունը նման շարժումներին թույլ են տալիս հավաքել անխոցելիության մեծ թափ։ Հետխորհրդային ժամանակահատվածում «գունավոր հեղափոխության» տեխնոլոգիաները մեծագույնս արտացոլվեցին եւ լայնորեն առաջինը կիրառվեցին 2000 թ-ին «Բուլդոզերյան հեղափոխության» ժամանակ՝ Սերբիայում։ Յուրաքանչյուր գունավոր հեղափոխություններում իրենց ուրույն դերը ունեն հասարակական կազմակերպությունները ,որոնք հանդիսանում եմ միջնորդող գործոն եւ բավականին վտանգավոր են։ Հասարակական կազմակերպությունները ստանում եմ բավականին շռայլ դրամական միջոցներ լիազորված ԱՄՆ-ի կոնգրեսի կողմից եւ դրանց միջոցով ամրապնդում է ազդեցությունը այլ երկրներում ։«Քաղաքացիական հասարակություն» կազմակերպման , մարդու իրավունքների պաշտպանության, «ժողովրդավարական» ընտրությունների անցկացման աջակցության, այլընտրանքային մամուլի ստեղծման պատրվակով միջամտում են պետության ներքին գործերին։ Գունավոր հեղափոխությունների միջոցով «ժողովրդավարության առաջխաղացման» մեջ կարեւոր տեղ ունի ՝ ձեւականորեն անկախ ԱՄՆ-ի միջազգային զարգացման գործակալությունը,որի գործունեությունը նպատակաուղղված է աշխարհում ժողովրդավարության տարածմանը եւ դեմոկրատական ռեժիմի ամրապնդմանը։ Գունավոր հեղափոխությունների նոր տեխնոլոգիաների զարագցումը առաջին անգամ արտահայտիչ կերպով հետխորհրդային տարածաշրջանում,որը դրսեւորվեց 2003թ-ին Վրաստանում։ Հեղափոխության պատճառ հանդիսացավ 2003 թ. պառլմենտական ընտրությունները, որոնց արդյունքում հաղթել էին պրո կառավարական ուժերը, արդյունքները բողքարկվեցին։ Բողոքի ելույթները կրում էին խաղաղ բոնույթ։ Հետագայում բողոքի ակցիաները վերաճեցին բախումների։ Հեղափոխական գործընթացի գագաթնակետը հանդիսացավ ցուցարարների կողմից նոյեմբերի 22-ին պառլամենտի շենքի գրավումը։ Սահակաշվիլին եւ կողմնակիցները ներխուժեցին պառլաենտի շենք վարդերի փնջերով։ Գրավելով պառլամենտի շենքը՝ հեղափոխականները մտադրություն հայտնեցին գրավել նաեւ նախագահականը։ Է. Շեվարդնաձեն այդպես էլ չկողմնորոշվելով ուժի կիրառման հարցում ՌԴ ԱԳ նախարար Իգոր Իվանովի հետ հանդիպելուց հետո որոշեց հայտարարել իր հրաժարականի մասին։ Պառլամենտական ընտրությունների արդյունքները չեղյալ հայտարարվեցին։ Մինչ հեղափոխական գործընթացների սկիզբը դեռեւս 2001 թ-ին Մ. Սահակաշվիլիի կողմից ստեղծվել էր «Միասնական ազգային շարժումը», որի շուրջ համախմբվել էին տարբեր գաղափարախոսության, աշխարհայացքի, արժեհամակարգի կրող անձիք, որոնց գլխավոր նպատակը Շեվարդնաձեի վարչակարգի դեմ դուրս գալն էր, որոնց թիվը 2003 թ-ին հասնում էր 20 հազարի։ Հեղափոխության հարվածային ուժը դարձավ «Կմարա» («Բավական է») կոչվող շարժումը, որը ձեւավորվել էր Թբիլիսիի պետական համալսրանի ուսանողների հիմքի վրա դեռեւս 2000 թ-ին։ Ինֆորմացիոն աջակցությունը հեղափոխական գործընթացին ապահովում էր Վրաստանում ամենահայտնի մասնավոր «Ռուսթավի 2» հեռուստաալիքը։ Հեռուստալիքը ուղիղ եթերով հրապարակում էր բողոքի ակցիաները։ Յուրաքանչյուր թողարկման վերջում հնչում էր բողոքարարներին միանալու կոչ։Իշխանությունները չունեցան բավարար վճռականություն ժամանակին փակելու հեռուստաընկերությունը։ Դոմինոյի տեսության համաձայն վրացական հեղափոխությունը ելման կետ հանդիսացավ հետխորհրդային տարածաշրջանում մյուս հեղափոխությունների համար։ Որոնցից ամենաուժեղը հետագայում եղավ 2004 թ-ին Ուկրաինայում, որն անվանվեց «Նարնջագույն հեղափոխություն»։ Մյուս մեծ հեղափոխությունը տեղի ունեցավ 2005 թ-ին Ղրղզստանում, որը կողչվեց «Կակաչների» հեղափոխություն։ «Կակաչների» հեղափոխությունը Ղրղզստանում տեղի ունեցավ գունավոր հեղափոխություններին համապատասխան դասական սցենարով։ Ինչպես Վրաստանում եւ Ուկրաինայում վերջինիս համար եւս շարժիչ ուժ հանդիսացան ընտրությունները։ Ընդդիմությունը հայտարարեց՝ ընտրությունների կեղծված լինելու մասին, իսկ միջազգային դիտորդները աջակցեցին այս դիրքորոշմանը։ Գլխավոր կազմակերպիչը ինչպես մյուս հեղափոխությունների ժամանակ այս անգամ եւս ԱՄՆ-ը էր։ Ղրղզստանի տարածքում ազատ գործում էին Freedom House, USAID, NED եւ այլն։ Ասկար Ակաեւի՝ նախագահի պաշտոնից հեռանալու նպատակահարմարության մասին արեւմուտքում խոսում էին դեռեւս 2004 թ-ից։ Ակաեւը լավ հասկանում էր, որ երկրում պատրաստվում է պետական հեղաշրջում։ Դեռեւս դեկտեմբերին նա մեղադրեց ընդդիմությանը օտարերկրյա կազմակերպություններից ֆինանսական աջակցություն ստանալու եւ վերջինս «կեղտոտ» քաղաքական տեխնոլոգիաներ կիրառելու մեջ։ Ղրղզստանը խորհրդային ժամանակից ժառանգություն էր ստացել կլանային հիերարխիկ կառավարման մոդել։ Այդ ժամանակ Վաշինգտոնին ձեռնտու էր բորբոքել միջկլանային բախումներ։ Պառլամենտակն ընտրությունների երկրորդ փուլից հետո Ղրղզստանի հարավում բռնկվեցին հակակառավարական ելույթներ, որոնց կենտրոն հանդիսացան Օշը եւ Ջալալ-Աբադը։ Փաստացի կառավարությունը կորցրել էր իր վերահսկողությունը երկրի հարավում։ Այդ շրջաններից բողոքարարները տեղափոխվում էին Բիշքեք։ Այնուամենայնիվ հակամարտոթյան խաղաղ հանգուցալուծման հաշվարկը չարդարացավ։ Տեղի ունեցան բախումներ։ Արդյունքում իշխանության եկավ Բակիեւի կլանը։ 2005թ-ի հեղափոխությունը պատճառ դարձավ նոր հեղափոխության, որի արդյունքում իշխանության եկավ նոր՝ կլանային կոալիցիոն կառավարությունը։ ԶԼՄ-ները պնդում էին՝ 2010 թ-ի հեղափոխությունը Ղրղզստանում ավելի ձեռնտու էր Ռուսաստանին։ Եթե 2005 թ-ի հեղափոխությունը տեղի ունեցավ հակառուսական տրամադրությունների հիման վրա եւ հարց էր դրվել երկրի՝ Եվրազեսից եւ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու, ռուսական ռազմաբազայի դուրս բերման մասին, ապա 5 տարի անց շատ բան փոխվեց եւ արդյունքում Ռուսաստանը էլ ավելի ամրապնդեց իր դիրքերը այդ երկրում՝ քաղքական եւ տնտեսական առումով։ Այնուամենայնիվ ավելի խորը վերլուծելով իրադարձությունները հանգում ենք այն եզրակացությանը, որ 2010 թ-ի հեղափոխությունը ավելի ձեռնտու էր ԱՄՆ-ին, քանի որ ինչպես հայտնի է Բակիեւը որոշում էր ընդունել Մանասեում գտնվող ամերիկյան բազայի փակման մասին, որը հավանության էր արժանացել պառլամենտական հատուկ հանձնաժողովի կողմից եւ Բկիեւի քաղաքական լիկվիդացիայի հարցը դարձել էր ժամակաի խնդիր։ Հետխորհրդային տարածաշրջանում ամենահուժկու ցնցումն առաջացրեց Ուկրաիյում տեղի ունեցած 2013-14 թթ. հեղափոխությունը։ Վերլուծելով «Եվրամայդանը» կարելի է հանգել այն եզրակացությանը, որ ի սկզբանե ցույցերի մասնակիցները բաժանվում էին երկու խմբի՝ խաղաղ ցուցարարներ եւ ռադիկալներ: Ի սկզբանե «Եվրամայդանը» սկսվեց, որպես խախաղ բողոքի ակցիա ի պաշտպանություն եվրաինտեգրացիայի: Հետագայում ցույցերի զարգացումն ու ծավալումը հանգեցրին նրան, որ դրանք դարձան ավելի ռադիկալիզացված եւ ագրեսիվ: Պատահական չէ, որ «Եվրամայդանի» օրերին Կիեւում կազմակերպվեց այսպես կոչված «Անտիմայդանը», որի մասնակիցները իրենց աջակցությունն էին ցույց տալիս կառավարությանը, եւ որի մասնակիցների քանակը չէր զիջում «Եվրամայդանի» մասնակիցների քանակին: Սակայն արեւմտյան ԶԼՄ-ները, ինտերնետհամայնքը ոչ մի ուշադրություն չէին դարձնում այդ իրադարձություններին: Սա վկայում է այն մասին, որ արեւմտյան «անկախ» եւ «անաչառ» լրատվամիջոցները ուղղորդված լուսաբանում էին միայն «Եվրամայդանում» տեղի ունեցող իրադարձությունները, որոնք ներկայացվում էին որպես ժողովրդի ազատ կամքի դեմ բռնություն: : Բացի այդ գունավոր հեղափոխության հետքերի մասին է վկայում նաեւ այն հանգամանքը՝ «Աջ սեկտորի» գործողությունները, կանոնակարգվում էին «Facebook» եւ «Вконтакте» սոցիալական ցանցերի միջոցով, ինչը ակամայից հիշացնում է Եգիպտոսի հեղափոխությունը, որտեղ եւս հանրային ելույթները կանոնակարգվում էին սոց. ցանցերի միջոցով։ Ուկրաինայում հեղափոխության հաջողման հիմնական պատճառը, սակայն, շարունակում է մնալ իշխանությունների անվճռականությունը կրիտիկական պահերին որոշումներ կատարելու առումով: Կրիտիկական պահերին իշխանությունները, մասնավորապես, նախագահ Յանուկովիչը անընդհատ գնում էին զիջումների, որն էլ ավելի էր թեւ տալիս ցուցարարներին իրենց գործողությունները շարունակելու համար: Ուկրաինական իշխանությունները չօգտագործեցին իրնեց վարչական ռեսուրսը՝ ցույցերը ավելի խաղաղ բնույթի տրանսֆորմացնելու համար, իսկ նախագահի փախուստը երկրից նշանակեց հեղափոխականների հաղթանակը: Այսպիսով Ուկրաինայում տեղի ունեցած դեպքերը կարելի է որակել որպես ձեւախեղված գունավոր հեղափոխություն, որի ընթացքում օրինական իշխանությունները կուլ գնալով ԱՄՆ-ի եւ եվրոպական երկրների ճնշումներին կորցրեցին վստահությունը ժողովրդի շրջանում, որի հետեւանքով էլ զրվեցին իշխանությունից: Այսպիսով եթե փորձենք ընդհանրացնել, կարելի է պնդել՝ «Եվրամայդանի» պարագայում գունավոր հեղափոխությունը իր բոլոր դրսեւորումներով հաջողել է, սակայն դրա հետ մեկտեղ այն ուղղորդվել է ավելորդ բռնություններով եւ ռասիստական արտահայտություններով: Տվյալ պարագայում գործ ունենք գունավոր հեղափոխության նոր տարատեսակի հետ, որը կարող ենք անվանել «Կապույտ հեղափոխություն» հաշվի առնելով Ուկրաինայի՝ ԵՄ ձգտելը: Այսպիսով նման տեխնոլոգիաների եւ մեխանիզմների գործնական կիրառումը հանդիսանում է պետությունների կազմաքանդման հիմնական միջոց,իսկ պետությունների կազմաքանդման ի՞նչպիսի սցենար կան։ Հիմնական սցենարներն են. 1. Պետության դեգրադացիա՝ վաղ, թե ուշ հանգեցնելու է պետության կազմաքանդման։ Այդպես տեղի եւնեցավ Օսմանյան Կայսրույան հետ, որին 19-րդ դարում անվանում էին «Եվրոպայի հիվանդ մարդ», եւ վերջինիս կազմմաքանդումը ժամանակի հարց էր։ 2. Պետության փսեվդո զարգացում՝ այս սցենարի համաձայն երկիրը կարծես,թե զարգանում է , որոշակի արտահայտիչ հաջողությաուններ են գրանցվում , բայց հանկարծ տեղի է ունենում ինչ որ խաթարում։ Հետագա զարգացման աճի ակնքալիքները չեն արդարանում։ Չարդարացված հույսերի ճգնաժամը ստեղծում է հասարակական պայթուն եւ պետությունը դադարում է գոյություն ունենանլուց։ Այդպիսին էր ԽՍՀՄ փլուզման սցենարը։ 3. Անհեռատես վերնախավ՝ իշխող վերնախավը (էլիտան), գերագնահատելով եղած ռեսուրսները , մտնում է ավանտյուրայի մեջ եւ վերջնական արդյունքում քանդում է պետությունը։ Այդպես տեղի ունեցավ, օրինակ Ֆաշիստական Գերմանիայի հետ։ Այս ամենին, որպես ենթակետ կարելի է ավելացնել «գունավոր հեղափոխությունների գործոնը», սկայն «գունավոր հեղափոխություն» կարող է տեղի ունենալ այն ժամանակ, երբ համակարգը այն թույլ կտա։ Համապատասխանաբար, հակառակորդ կողմերի գործունեությունների պատճառները կրում են զուտ երկրորդական բնույթ։ Գլխավոր պատճառը պետք է փնտրել համակարգի թերությունների մեջ։ Պետության գործողությունները ինչպես միասնական մեխանիզմ ապահովում են տարբեր համակարգերը, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր խոցելի կետը։ Եվ երբ հայտնաբերվեն հենց այդ խոցելի կետերը , կարելի կլինի քանդել պետությունը։ Այսպիսով յուրաքանչյուր համակրգի գերխնդիրն է գտնել իր իսկ խոցելի կետերը եւ աշխատել դրանց վերացման ուղղությամբ, արդյունքում նվազագույնի կհասցվեն պետության ընդհանուր խոցելի կետերը ։ Այս ամենի մեջ է կայանում հենց պետության հիմնական խնդիրը։ «Գունավոր հեղափոխությունների» մեխանիզմը ինչպես գիտենք աշխատում է հենց այդ խոցելի կետերի հայտնաբերման եւ դրանք երկրի կազմմաքանդման մեխանիզմի վերածելու ուղղությամբ։ Գունավոր հեղափոխությունների մխանիզմների օգտագործման դեպքեր հանդիպում ենք նաեւ Հայաստանում ։ «Կակաչների հեղափոխությունից» հետո կարելի է նշել 2008թ-ի Երեւանի մարտիմեկյան դեպքերը, որոնք գունավոր հեղափոխությունների տրամաբանական շարունակությունն էին համարվում հետխորհրդային տարածաշրջանում, սակայն ՀՀ իշխանությունները կարողացան օգտագործելով իեւենց ռեսուրսները եւ թույլ չտալ հեղափոխության հաջողմանը։ Մյուս այդպիսի դեպքը գրանցվեց 2015 թ–ին էլեկտրաէներգիայի գների թանկացման դեմ բողոքի ակցիաների ժամանակ։ Այսեղ նույնպես օգտագործվեցին գունավոր հեղափոխությունների բնորոշ մեխանիզմները, սակայն այս անգամ էլ բողոքի ալիքը կարողացան տրանսֆորմացնել ավելի խաղաղ բնույթի ։ Այսպիսով ուսումնասիրելով գունավոր հեղափոխությունների իրականացման մեխանիզմները,կարելի է հանգել հետեւյալ եզրակացությունների. 1. Գունավոր հեղափոխությունների մեխանիզմները ուսումնասիրելով կարելի է պնդել, որ դրանք միծամասամբ հիմնվում են սոցիալկան բողոքի, անհավասարության եւ այլ տարատեսակ անարդարությունների հենքի վրա։ 2. Գունավոր հեղափոխությունների մեխանիզմը գործի է դրվում հիմնականում ԶԼՄ-ների, հասարակական կազմակերպությունների, սոցիալական ցանցերի միջոցով, որոնք ունեն բավական ռեսուրս եւ ազդեցություն հասրակական կարծիքի վրա։ 3. Գունավոր հեխափոխությունները սկսվում են բողոքի խաղաղ ակցիաներով, որոնց լուսաբանմամբ զբաղվում են հետաքրքրված ԶԼՄ-ները, իրականացնելով «անաչառ» լուսբանում։ 4. Գունավոր հեղափոխությունները իրենց զարգացման փուլում կարող են վերաճել զինված բախումների կառավարական ուժերի հետ կամ էլ մարել։ 5. Գունավոր հեղափոխությունների հետեւանքները կարող են լինել տարբեր՝ մի դեպքում պետությունները բռնում են զարգացման եւ ժաողովրդավարական ուղի, իսկ մյուս դեպքում, որն ավելի հաճախ է լինում պետությունները կազմաքանդվում են,տնտեսությունը կոլապսի է ենթարկվում, իսկ ներքաղաքական իրավրճակը տարիներով մնում է անկայուն։ Ամփոփելով կարելի է նշել, որ գունավոր հեղախությունները ներկայում հանդիսանում են հիմնականում արեւմտյան պետությունների ձեռքին աշխարհաքաղաքական մի գործիք, որի միջոցով այդ երկրները առաջ են են տանում իրենց սեփական աշխարհաքաղաքական շահերը մոլորակի տարբեր հատվածներում նպատակ ունենալով ապակայունացնել տվյալ տարածաշրջանները։ Գունավոր հեղափոխությունների կամ առհասարակ հեղափոխությունների ռիսկը նվազեցնելու համար անհաժեշտ է պետության եւ ժողովրդի միջեւ անխափան եւ ամուր կապի առկայություն,պետական կառավարման մարմինների տարատեսակ թափանցիկ ստուգումների իրականացում, որը թույլ կտա երեւան հանել վերոնշյալ մարմինների թույլ կետերը եւ ռիսկային օղակները, որոնց վերացումը կապահովի ավելի արդյուվաետ կառավարման աշխատանք։ Ազգային ինքնագիտակցության բարձրացումը նախակրթական հաստատություններում, դպրոցներում եւ բուհերում, որը թույլ կտա նվազեցնել գունավոր հեղափոխությունների հիմքում ընկած օտար գաղափարախոսությունների եւ օտար արժեքների ազդեցությունը ազգային ինքնագիտակցության վրա։Աղանդավորական կազմակերպություններին՝ երկրի կողմից վերահսկման տակ վերցնել, որը թույլ կտա նվազեցնել հոգեորսության հետեւանքով ազգի բարոյալքումը եւ կեղեքումը։ Վերոնշյալ մեխանիզմները հնարավորություն կտան որոշակիորեն նվազեցնել գունավոր հեղափոխությունների ռիսկը՝ նորանկախ պետություններում կամ էլ ժողովրդավարացման ուղին բռնած պետություններում, որոնց տնտեսությունը գտնվում է անցումային փուլում։ Նարեկ ՂԱԶԱՐՅԱՆ Տիգրան ԿԱԽՅԱՆ Բորիս ՂԱԶԱՐՅԱՆ