text: یوکاتان نام سیویکمین ایالت کشور مکزیک است و در شبهجزیره یوکاتان قرار دارد. فرهنگ حاکم بر منطقه پیش از کشف قاره آمریکا از سوی سفیدپوستان، فرهنگ قوم سرخپوست مایا بود. امروزه هم مردم مایاتبار بخش بزرگی از جمعیت منطقه را تشکیل میدهند. دانشمندان بر این باورند که شهابسنگ سترگی که باعث برافتادن نسل دایناسورها از روی زمین شد، در همین ناحیه یوکاتان به سطح زمین برخورد کردهاست، در شمال شبه جزیره یوکاتان واقع شدهاست. این کشور با ایالتهای کامپچه در جنوب غربی، کوئینتانا رو در جنوب شرقی، و با خلیج مکزیک در ساحل شمالی آن همسایه است. پیش از ورود اسپانیاییها به شبهجزیره یوکاتان، نام این منطقه مایاب بود. در زبان یوکاتک مایا، مایاب به «مسطح» ترجمه شدهاست، و منبع خود کلمه «مایا» است. این منطقه بسیار مهمی برای تمدن مایا بود که در اینجا به اوج توسعه خود رسید، جایی که مایاها شهرهای چیچن ایتزا، ایزامال، موتول، مایاپان، اکبالام و ایچکاانزیهو (همچنین به نام T'ho) را تأسیس کردند. مریدا پس از فتح یوکاتان توسط اسپانیاییها، شبهجزیره یک واحد اداری و سیاسی واحد بود، کاپیتانی ژنرال یوکاتان. پس از استقلال و فروپاشی امپراتوری مکزیک در سال ۱۸۲۳، اولین جمهوری یوکاتان اعلام شد که سپس در ۲۱ دسامبر ۱۸۲۳ بهطور داوطلبانه به جمهوری فدرال ایالات متحده مکزیک ملحق شد. در ۱۶ مارس ۱۸۴۱ در نتیجه درگیریهای فرهنگی و سیاسی پیرامون پیمان فدرال، یوکاتان استقلال خود را از مکزیک اعلام کرد. (تشکیل جمهوری دوم یوکاتان) سرانجام در ۱۴ ژوئیه ۱۸۴۸، یوکاتان مجبور شد دوباره به مکزیک بپیوندد. در سال ۱۸۵۸، در میانه جنگ طبقاتی، ایالت یوکاتان برای اولینبار تقسیم شد و کامپچه به عنوان یک ایالت جداگانه (بهطور رسمی در سال ۱۸۶۳) تأسیس شد. در طول پورفیریاتو، در سال ۱۹۰۲، ایالت یوکاتان دوباره تقسیم شد تا قلمرو فدرال تشکیل شود که بعداً به ایالت فعلی کوئینتانا رو تبدیل شد. امروزه یوکاتان امنترین ایالت مکزیک است و مریدا در سال ۲۰۱۱ جایزه شهر صلح را دریافت کرد. تاریخ دوران پیش از کلمبیا منشأ اولین سکونتگاهها از نظر علمی تأیید نشدهاست، اگرچه بر اساس یافتههای غارها و غارهای لولتون تولوم، حضور اولین انسانها در این منطقه به اواخر پلیستوسن یا عصر یخبندان (حدود ۱۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ سال) برمی گردد (زنان نخل). اولین مایاها در حدود سال ۲۵۰ پس از میلاد، از پتن (امروزه شمال گواتمالا) به شبهجزیره نقل مکان کردند تا در شبهجزیره جنوب شرقی در باکالار مدرن، کوینتانا رو، ساکن شوند. در سال ۵۲۵، چانز (قبیله مایا که قبل از ایتزابود)، به شرق شبهجزیره نقل مکان کردند و چیچن ایتزا، ایزامال، موتول، اکبالام، ایچکانزیهو (مریدا امروزی) و شامپوتون را تأسیس کردند. بعدها، توتول شیوئز، تبار تولتک، که از سواحل خلیج مکزیک آمده بودند، در این منطقه مستقر شدند و باعث جابجایی ایتزا و کومز - شاخهای متنوع از ایتزا - شدند و سرانجام پس از سالها و نبردهای فراوان، لیگ مایاپان تشکیل شد. (متشکل از ایتزا، شیوسو میآید)، که در نهایت در حدود ۱۱۹۴ تجزیه شد، و جای خود را به دورهای از هرجومرج و تکهتکه شدن به حوزههای کوچک داد که فاتحان اسپانیایی در قرن ۱۶ یافتند. اواخر قرن بیستم تا اواسط قرن بیستم بیشتر تماس یوکاتان با جهان خارج از طریق دریا بود. تجارت با ایالات متحده و کوبا، و همچنین اروپا و سایر جزایر کارائیب، مهمتر از تجارت با بقیه مکزیک بود. در دهه ۱۹۵۰ یوکاتان از طریق راهآهن به بقیه مکزیک متصل شد و پس از آن در دهه ۱۹۶۰ به بزرگراه متصل شد و به انزوای نسبی منطقه پایان داد. امروزه یوکاتان هنوز فرهنگ منحصربهفردی را از بقیه مکزیک نشان میدهد، از جمله سبک غذای خود هواپیماهای جت تجاری در دهه ۱۹۶۰ وارد مریدا شدند و فرودگاههای بینالمللی اضافی ابتدا در کوزومل و سپس در جامعه تفریحی برنامهریزیشده جدید کانکون در دهه ۱۹۸۰ ساخته شدند و گردشگری را به یک نیروی اصلی در اقتصاد شبهجزیره یوکاتان تبدیل کردند. اولین فرماندار مایا در یوکاتان، فرانسیسکو لونا کان، در سال ۱۹۷۶ انتخاب شد. امروزه شبهجزیره یوکاتان یک مقصد اصلی گردشگری و همچنین خانه یکی از بزرگترین جمعیت بومی مکزیک، قوم مایا است. جغرافیا ایالت یوکاتان در شبهجزیره یوکاتان واقع شدهاست. از جنوب غربی با ایالتهای کامپچه، از شرق و جنوب شرقی با کوئین تانا رو و از شمال و غرب با خلیج مکزیک همسایه است. بهطورکلی، این ایالت بسیار مسطح با تغییرات توپوگرافی کمیا بدون تغییر است، به استثنای تپههای Puuc، واقع در بخش جنوبی ایالت. زبانها گستردهترین زبان بومی یوکاتان یوکاتک مایا است که بهطور بومی توسط تقریباً ۸۰۰۰۰۰ نفر در یوکاتان و کوئینتانا رو و کامپچه مجاور آن بهویژه در مناطق روستایی صحبت میشود. اسپانیایی که در یوکاتان صحبت میشود دارای واژگانی و برخی از واژگان واژگانی از مایا است و بسیاری از واژههای منشأ مایا را به کار میگیرد، مانند پروکس("چربی")، توچ("ناف") و وخار. دولت و سیاست دولت قانون اساسی یوکاتان مقرر میدارد که دولت یوکاتان، مانند دولت هر ایالت دیگر در مکزیک، از سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه تشکیل شدهاست قدرت اجرایی در اختیار فرماندار یوکاتان است که مستقیماً توسط شهروندان با استفاده از رایگیری مخفی انتخاب میشود و برای یک دوره ششساله بدون امکان انتخاب مجدد انتخاب میشود. قدرت قانونگذاری در کنگره یوکاتان است که یک مجلس قانونگذاری تک مجلسی متشکل از ۲۵ نماینده است. قدرت قضایی در دیوان عالی دادگستری یوکاتان و دادگاههای منطقهای آن سرمایهگذاری میشود. شهرداریها ایالت یوکاتان به ۱۰۶ شهرداری تقسیم شدهاست که هر کدام توسط رئیس شهرداری (شهردار) اداره میشود معمولاً شهرداریها از نام شهری که به عنوان مقر شهرداری عمل میکند نامگذاری میشوند به عنوان مثال، مقر شهرداری مریدا شهر مریدا است. سیاست آخرین انتخابات محلی در یوکاتان در ۶ ژوئن ۲۰۲۱ برگزار شد. منابع "La bandera de Yucatán". Diario de Yucatán. Archived from the original on December 24, 2009. Retrieved August 30, 2010. Nettie Lee Benson; Colegio de México. Centro de Estudios Históricos; Universidad Nacional Autónoma de México (1994). La diputación provincial y el federalismo mexicano. UNAM. pp. 227–. ISBN 978-968-12-0586-7. Retrieved February 20, 2011. "Senadores por Yucatán LXIV y LXV Legislatura". "Listado de Diputados por Grupo Parlamentario del Estado de Yucatán". "Mexico en Cifras". INEGI. Archived from the original on April 20, 2011. Retrieved April 9, 2011. "Reporte: Jueves 3 de Junio del 2010. Cierre del peso mexicano". "Yucatán". Collins English Dictionary. HarperCollins. Retrieved July 26, 2019. Bricker, Victoria (1998). Dictionary Of The Maya Language: As Spoken in Hocabá, Yucatán. University of Utah Press. p. 181. ISBN 978-0874805697. ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۸۲۳ (میلادی) ایالتهای مکزیک بنیانگذاریهای ۱۸۲۳ (میلادی) در مکزیک شبهجزیره یوکاتان مکزیک در ۱۵۴۰ (میلادی)


source: wikipedia

text: امیرارسلان نامدار، یکی از داستانهای عامیانهٔ زبان فارسی است، که ظاهراً در دوران ناصرالدینشاه ساخته و پرداخته شدهاست. این داستان ژانری تاریخی دارد و پرداختی بر شرایط فرهنگی و تاریخی دوران سلجوقی، جنگهای صلیبی، فتوحات و منش رفتاری ارسلانبنداوود و فرزندش ملکشاه دارد، که در قالب شخصیت امیر ارسلان و پدرش ملکشاه نمایان میشود و از حیث ایدئولوژیک در راستای نبرد مسلمانان با مسیحیان (جنگهای صلیبی) است. به مرور زمان شکل این داستان تغییر کرده و به ژانری داستانی و رمانس مذهبی-عاشقانه با بنمایههای سحر و جادو تبدیل شدهاست و مسلماً پیش از تدوین آن در دوران ناصرالدینشاه، قسمتهای مهمی از این اثر در میان بخشی از مردم نوشته یا نانوشته روایت میشدهاست. در مورد نقال این داستان ابهام وجود دارد، ممکن است یکی ازین دو، احمد نقیبالممالک یا محمدعلی نقیبالممالک نقالی این داستان برعهده داشته باشند. این داستان را نقیبالممالک، قصه گوی ناصرالدینشاه قاجار برای وی میگفت و در این هنگام، فخرالدوله، دختر ناصرالدین شاه پشت در نیمه باز اتاق خواجه سَرایان مینشست و ماجراها را بادقت مکتوب میکرد و برای آنها نقاشی میکشید. داستان امیرارسلان اینگونه برجا ماندهاست. دو داستان دیگر نقیب الممالک عبارتاند از «داستانهای ملک جمشید» و «زرین ملک (ملک بهمن)». در جای جای متن کتاب شعرهای متنوعی آمده که حس خوبی را به خواننده منتقل میکند. از روی کتاب فیلمی هم در دههٔ ۱۳۳۰ ساخته شد که بسیار پرفروش بود و یک سال بر پردهٔ سینماها بود. امیرارسلان نامدار در دیگر زبانها در سال ۱۹۸۶ یوشیکی تاناکا داستاننویس مشهور ژاپنی امیرارسلان نامدار را به ژاپنی بازنویسی کرد. این کتاب Arslan Senki アルスラーン戦記 به معنی افسانه قهرمانی ارسلان (Heroic Legend of Arsalan) یکی از پرفروشترین کتابهای داستانی ژاپن شد و بعدها سریال انیمه{arsalan senki} از روی آن ساختند که البته هیچ شباهتی با داستان ارسلان ندارد و به نظر تنها از اسم ارسلان استفاده شده.ا. چهرههای داستان امیرارسلان نام اشخاص داستان امیرارسلان بدین شرح است: ارسلان آصف وزیر الماس خان ایلچی فرنگ الماس خان داروغه الهاک دیو الیاس فرنگی امیر هوشنگ امیرارسلان نامدار پاپ اعظم پاپاس شاه فرنگی پطرس شاه پیر زاهد خدیو مصر خواجه طاووس و کاووس خواجه فیروز تاجر خواجه نعمان خواجه یاقوت دیو قلعهٔ سنگباران ریحانهٔ جادو سام خان فرنگی سلیمان پیغمبر سهیل وزیر شمس وزیر شیر گویا فرخلقا فرهاد غلام فولادزره قمر وزیر کاردان وزیر گوهرتاج مادر فولادزره ماه منیر مرآت جنی مرجانه بانو ملک اقبال شاه ملک التجار ملک ثعبان ملک جان شاه ملک خازن ملک شاپور ملک شاهرخ شاه ملک فیروز ملک لعل شاه ملک شاه رومی منظر بانو همسر ملکشاه خلاصه داستان ملکشاه رومی در جنگ با سلاطین متجاوز کشته میشود. همسر باردارش میگریزد و با خواجه نعمان تاجر مصری آشنا میشود و ازدواج میکند. چندی بعد فرزندی را که از ملکشاه در شکم دارد به دنیا میآورد و نامش را امیرارسلان میگذارند. امیرارسلان پسر بسیار زیبا و شجاعی است که همه دوستش دارند. سالها بعد وقتی امیرارسلان پی میبرد که پدرش ملکشاه بوده، به روم لشکر میکشد تا تاج و تخت پدر را بازپس گیرد و در همین لشکرکشی عکس فرخلقا دختر پطرس خان فرنگی را میبیند و یک دل نه صد دل عاشق او میگردد و به جستجویش رهسپار فرنگ میشود. شاه فرنگ دو وزیر ماهر در رمل و اسطرلاب به نام شمس وزیر و قمر وزیر دارد که شمس با امیرارسلان موافق و قمر مخالف است. بر اثر شرارتهای قمر وزیر، فرخلقا به دست دیوان و عفریتها گرفتار میشود و امیرارسلان راهی نجات او از سرزمین جادو میگردد و... شرح جنگهای امیرارسلان با فولادزره و ریحانه جادو و... را داریم. ریحانه و مرجانه و سهیل از شخصیتهای منفی کتاب هستند. جستارهای وابسته ادبیات فارسی ادبیات عامیانه افسانه قهرمانی ارسلان اسطورهشناسی ایرانی اسطورهشناسی ایرانی در فرهنگ عامه پانویس پیوند به بیرون وبگاه رسمی سابق داستان امیرارسلان نامدار ادبیات عامیانه ادبیات فارسی اسطورهشناسی ایرانی افراد دارای شمشیر معروف داستانهای ایرانی دربار فرهنگ عامه ایران قاجاریان ناصرالدینشاه نقالی


text: در فرهنگهای گوناگون و در میان ملل گوناگون جهان به نام جانداران افسانهای و تخیلی زیادی برمیخوریم. نام این جانداران در زیر میآید: پگاسوس ابوالهول پری دریایی تکشاخ خونآشام گرگینه آرگوس پاگنده انکانتادو پیچالپری گارودا زیلانت اوگر والکیری اِلف ترول ناگا کاپره کلپی کراکن کوبولد کوریگان مانتیکور هیدرا هیولای لاخ نس یتی زامبی جانداران خیالی در یونان باستان آخرون، ، رودی در جهان زیر زمین. پگاسوس، اسب بالدار جاودانی؛ یار با وفای بلروفون. آرگوس کایمرا سایکلوپ اکیدنا هکاتونکایر غول گورگون مدوسا تایفوئیوس سربروس سیرن پگاسوس کریسائور قنطورس اسب ماهی، جانوری با سر اسب و تنهٔ ماهی. جانوران افسانهای دریای پارس ماهی آدمخوار پریان دریایی عروسان دریایی انشرتو مادر دریا بابای دریا گاوماهی خرچنگ عجیب جزیره متحرک جن زیر آبی ام منداس بوسلامه منتیل پو اکوان دیو هیولای قنات برگرفته از نوشتار افسانههای دریای پارس مرجع https://web.archive.org/web/20111016003952/http://www.chn.ir/news/?Section=1&id=32357 جستارهای وابسته فهرست شخصیتها، مکانها و رویدادهای افسانهای ایران فهرست شخصیتها، مکانها و رویدادهای افسانهای یونان باستان جانداران افسانهای فهرستها


text: خونآشام در افسانهها و فرهنگ فولکلوریک مردم اروپا و آسیا موجودی زندهاست که اکثرا از خون انسانها تغذیه میکند. در این داستانها خونآشامها دندانهای نیش بلندی دارند که با آنها از گردن زندگان خون میمکند و معمولاً دارای قدرتهای فوق بشری از جمله زندگی جاودانه و حرکت سریعتر از باد و پرواز و کنترل و هیپنوتیزم موجوادت زنده به جز خود خونآشام هستند. برای دور کردن خونآشامها طلسمهای ویژهای استفاده میشود. برای کشتن او یا باید سرش را با شمشیر ، چاقو و یا وسایل دیگری که تماماً از نقره ساخته شده باشند از تن جدا کرد و یا تکه چوبی را به قلب او فرو کرد. همچنین در گذشته مردم برای دور کردن خونآشامها از سیر استفاده میکردند و اعتقاد داشتند که خونآشامها تصویرشان در آینه (عکس) دیده نمیشود و از سیر بدشان میآید. قصه خونآشامها به شکل امروزی در قرن شانزدهم و از بالکان پا گرفت. در قرن هفدهم مسافرانی که از بخش مرکزی اروپا میآمدند افسانههای هولناکی از موجودات خونآشام و خبیث شیطانی نقل میکردند. وحشت خونآشامها در مجارستان قرن هجدهم آنچنان گسترش یافت که هیئتی از طرف دولت مجارستان مسئول بررسی موضوع شد. بسیاری از نویسندگان قرن نوزدهم مانند گوته، دکتر پولیدوری و بودلر قطعاتی دربارهٔ خونآشامها به رشتهٔ تحریر درآوردند. نمایشهایی در این زمینه نوشته و اجرا شد. در آلمان اپرایی نیز بر صحنه آمد. خونآشامها از باورهای فولکوریک اروپا به ادبیات کلاسیک و نوین جهان وارد شدهاند و امروزه کتابها و فیلمهای فراوانی با داستانهای متفاوت در مورد آنها ساخته میشود. مشهورترین شخصیت خونآشام در عرصهٔ ادبیات، دراکولا نام دارد که زادهٔ ذهن برام استوکر، نویسنده بریتانیایی، است. در ۱۸۹۷ برام استوکر دراکولا را نوشت. استوکر کنت قصه گوتیکی دراکولا را بر مبنای شخصیت پرنس منفور رومانی که در قرن پانزدهم میزیست و اعمال خلاف اخلاق و دیگر آزارهای ترسناک او معروف بود، نوشت. او خون دشمنان خود را مینوشید و آنها را به قتل میرساند. لقب او دراکولا به زبان رومانیایی معنای فرزند شیطان را میدهد. در افسانهها آمدهاست که خونآشامها دارای ۲ دندان نیش بلند هستند که در گردن قربانی فرو میکنند و آنها را میکشند البته گاهی ممکن است در برخی داستان های افسانه ای تمام دندانهای خونآشامها مانند دندانهای نیششان باشد آن ها نسبت به سایر موجودات زبان چسبنده و بلند و پهن تری دارند. درافسانههای عامیانه قدرتهایی فوق طبیعی به این موجودات نسبت میدهند. آنها میتوانند از گوری به عمق ۲ متر از میان خاک و سنگ بیرون بیایند. آنها تسلطی اسرار آمیز بر حیوانات دارند و گفته میشود میتوانند به حیواناتی مانند خفاش تبدیل شوند. افسانهها از گرگها، خفاشها، جغدها و موشهایی سخن میگویند که زیر نفوذ شیطان به اعمال شیطانی میپردازند. آنها قدرت هیپنوتیزم دارند که به آنها امکان میدهد قربانیان خود را از مقاومت بازدارند و خاطرههای ترسناک را از ذهن بزدایند. صبح روز بعد از حملهٔ خونآشامها قربانی تنها خستگی غیرعادی احساس میکند که به گمان او نتیجهٔ کابوسی است که شب قبل دیدهاست. خونآشام زیر نور خورشید یا نابود شده یا ضعیف میشوند. خونآشام البته همیشه موجودی خارج از اجتماع و در لب مرز نیست، بلکه میتواند نقش پادشاهی را داشته باشد. ولتر از کلمه خونآشام، به عنوان صفتی برای خونآشامهای واقعی جامعه استفاده کرد- بدون دلیل نیست که خونآشامهای ادبیات، معمولاً از خانوادههای سلطنتی هستند. یک عنصر جدانشدنی از خونآشام، خون است. خونآشام خون قربانیان خود را میمکد و با این روش تولید مثل میکند، نوعی پارادوکس تولد برای مرگ، که برای نمایش دادنش از نقش سنتی و سمبلیک خون به عنوان نیروی زندگی استفاده میشود. اما این مکیدن خون جنبه دیگری نیز دارد: خونآشام با این عمل نه تنها دستور انجیل را زیر پا میگذارد (طبق کتاب مقدس قدیم، نوشیدن خون حرام است)، بلکه از سنن انجیلی برای خود استفاده میکند و به عنوان مثال با نوشیدن خون، تبدیل به یک «نامیرا» میشود و عمر جاودان پیدا میکند، چیزی که در انجیل برای مسیح در نظر گرفته شدهاست؛ بیدار شدن دوباره گوشت و زندگی جاودان. به این ترتیب، خونآشام به عنوان موجودی زاده شده در جهنم نمایش داده میشود و به این خاطر مخالفان او با حربههای خدایی به جنگ او میروند، مانند صلیب یا آب مقدس. دراکولا دراکولا بدون شک یکی از مشهورترین شخصیتهای خونآشام است که توسط برام استوکر خلق شدهاست. بسیاری گمان میکنند که شخصیتی که برام استوکر برای دراکولا در نظر گرفته در واقع مربوط به ولاد سوم که حاکم ظالم رومانی بودهاست، گفته میشود او مخالفین خود را با روشهایی وحشتناک شکنجه میداد و جانشان را با شکنجه میگرفت.كريستوفر لى يكى از مشهور ترين بازیگران نقش دراكولا در مجموعه فيلم هاى وى است. نمونههای فرهنگی خونآشامها در ادبیات ۱۷۴۸ - شعر خونآشام نوشتهٔ هنریش اوگوست اوزنفلدر ۱۷۷۳ - لنور نوشتهٔ گوتفرد اوگوست برگر ۱۷۹۷ - عروس کورینث نوشتهٔ گوته ۱۸۱۳ - جیائور اثر لرد بایرون ۱۸۱۹ - خونآشام نوشتهٔ جان پولیدوری ۱۸۹۷ - دراکولا نوشتهٔ برام استوکر ۱۹۷۶–۲۰۰۳ - تاریخچهٔ خونآشام نوشتهٔ آن رایس قصههای سرزمین اشباح (ترجمه درست قصههای سرزمین خون آشامان) اثر دارن شان حماسه کرپسلی اثر دارن شان ۲۰۰۵–۲۰۰۸ - سری گرگ و میش یا شفق نوشته استفانی میر ومیراکبرحسینی از سال ۱۹۹۲ - رمان خاطرات خونآشام نوشته ال. جی. اسمیت ۱۳۹۶ - نمایشنامهٔ «دراکولا» نوشتهٔ جلال تهرانی | انتشارات مکتب تهران ۱۳۸۷ - تهران، کوچهٔ اشباح (مجموعهٔ خونآشام) نوشتهٔ سیامک گلشیری | نشر افق خونآشامها در سینما هتل ترانسیلوانیا تنها عشاق زنده ماندند، ۲۰۱۳ به کارگردانی جیم جارموش دراکولای برام استوکر به کارگردانی فرانسیس فورد کوپولا دنیای مردگان خونآشام سهگانهٔ تیغه: تیغه، تیغه ۲، تیغه ۳ پسران گمشده نوسفراتو گرگ و میش سوپر نچرال سیرک عجایب ون هلسینگ مصاحبه با خونآشام جکی و خونآشامان بگذار وارد شوم سایههای تاریک سریال گرگ و میش (بر اساس رمان سپیده دم) دراکولا ساخته رضا عطاران آنان که زنده نمیمانند خاطرات خونآشام آکادمی خونآشامها [[شیفت روز]* دندان شب سریال ضربان قلب 2023 خونآشامها در تلویزیون خون حقیقی (True Blood) خاطرات خونآشام سوپرنچرال خون حقیقی اصیلها دراکولا سریال دادستان خونآشام سریال دادستان خونآشام ۲ مربای پرتقال انیمیشنی سریالی برای کودکان به نام monster high,شخصیت خونآشامی به نام دختر دراکولا (draculoura)بود میراث سریال گرگ و میش (بر اساس رمان سپیده دم) وب درام خون شیرین the sweet blood (کرهای) جستارهای وابسته دمفیر خفاش خونآشام منابع پیوند به بیرون خونآشامها. شامل اطلاعاتی دربارهٔ اسطورهشناسی پدیده و ظهور آن در ادبیات و سینما. اسطوره انساننما افسانههای فراطبیعی خونآشامی دگرپیکری عناصر تکرارشونده در فولکلور فناناپذیری جسمانی آفریدههای افسانهای اسلاو آفریدههای پندارین


text: گرگینه (انگلیسی: werewolf) بر اساس افسانههای باستانی برخی افراد حین کامل شدن ماه در آسمان شب به هیولایی تبدیل میشوند که از نیم تنه گرگ و نیم دیگر انسان تشکیل شده است. در زمان تبدیل شدن انسان به گرگینه فرد به درندهای شکارچی و خونخوار تبدیل میشود که هیچ کنترلی روی رفتارش ندارد. در طول تاریخ گرگینهها در کتب و فیلمهای سینمایی و سریالهای ترسناک و فانتزی حضور پررنگی داشتهاند. در ادبیات میتوان به مجموعه کتابهای گرگ و میش نوشته استفانی مایر و هری پاتر نوشته جی. کی. رولینگ و زوزه ابلیس در بندر مه آلود نوشته احسان صادقی حمزه اشاره کرد. همچنین در فیلمهای جهان زیرین (زیرزمین)، ون هلسینگ، گرگ (با بازی جک نیکلسون)، سربازان سگی، گرگینه: هیولایی میان ما و در سریالهای خاطرات خوناشام، اصیلها میتوان از حضور گرگینهها نام برد. منابع پیوند به بیرون اسطوره انساننما اسطوره ماه دگرپیکری گرگ در مذهب، ادبیات مردمی و طریقتها گرگینهها آفریدههای افسانهای اسلاو آفریدههای افسانهای هیولاها در اسطورهشناسی افسانههای فراطبیعی


text: روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از شاخههای جدید علم و معرفت است که بر مسئله نیروی انسانی و سایر جنبههای مربوط به دنیای کار تمرکز دارد.روانشناسی صنعتی و سازمانی نوعاً برای شرکتها به کار میرود و مسائل مورد توجه آن گزینش مناسبترین افراد برای هر شغل یا طراحی ساختارهایی است طوری که همکاری و کار گروهی را آسان میکند. به این شاخه از روانشناسی گاه «روانشناسی کار» و «روانشناسی شغلی» هم گفته میشود. این رشته در ایالات متحده آمریکا تحت عنوان و در اروپا تحت عنوان شناخته میشود. موضوع این شاخه از دانش مطالعهی علمی، رابطهی میان انسان و دنیای کار است. در واقع، کاربرد و بسط و گسترش اصول روانشناسی است به مسائلی که انسان در تجارت و صنایع با آنها دست به گریبان است. از آنجا که شاخه روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از شاخههای کاربردی و فعال رشته مهم روانشناسی است و همچنین کشور نیز در آستانه توسعه اقتصادی و صنعتی است لذا استفاده از خدمات مشاوره روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از ضروریات دنیای تولید و کار است و بدون این گونه خدمات تولید با کیفیت در دنیای پر رقابت فعلی با مشکل روبروست. خدمات مشاورهای با حل و فصل مشکلات کارکنان در ابعاد مختلف میتواند تخصص، انرژی و توان کارکنان را در اختیار اهداف و مأموریت سازمان قرار دهد. ایمنی H.S.E و بهداشت روانی در محیط کار : یکی از مهمترین موضوعات برای مدیران ارشد در سازمانها و وزارتخانه ها، شرکت ها و کارخانه ها، کاهش آمار حوادث صنعتی و افزایش راندمان کاری پرسنل، انگیزش شغلی، بهره وری، افزایش تولید و سرعت انجام کار و ... است، که با استفاده و استقرار سیستم مدیریت ایمنی- بهداشت - محیط زیست یا H.S.E که از رشته های مختلف از جمله بهداشت حرفه ای، محیط ، روانشناسی صنعتی و سازمانی، ایمنی صنعتی، محیط زیست و ... در تمامی مراکز شغلی به وسیله تدوین دستورالعمل ها و روش های اجرایی، ارزیابی ریسکها در ابعاد بهداشت جسمانی و روانی، ایمنی و محیط زیست تشکیل شده، انجام می گردد. این کارشناسان در نتیجه عملکرد و خدماتشان ریسکهای مربوطه برای سازمان را مدیریت و کاهش می دهند، اما یکی از بیشترین دلایل وقوع حوادث شغلی بر اساس آمارها و گزارش آنالیز علل وقوع حوادث، خطای نیروی انسانی است از این رو بررسی و ارزیابی ریسکهای روانی مربوط به خطای انسانی پرسنل و نیروی انسانی در سیستم مدیریت H.S.E.M.S بر عهده روانشناسان صنعتی و سازمانی می باشد تا با شناسایی فرسودگی شغلی، استرس شغلی، ناکارآمدی و ناهماهنگی تیپ شخصیتی نیروی انسانی با جایگاه شغلی که منجر به کاهش عملکرد و حادثه می شود سازمان را یاری نماید . کارگر، مهندس و هر فردی که در محیط کاری قرار دارد هر چقدر هم آموزش دیده باشد و تجربه کاری نیز داشته باشد، باید از نظر جسمانی و روانشناختی در وضعیت سالمی باشد، از طرفی استرس شغلی و فرسودگی شغلی اش نیز شناسایی و کنترل شده باشد تا با داشتن توجه و تمرکز باعث وقوع حوادث نشود، این ارزیابی ریسکهای روانشناختی و انجام اقدامات پیشگیرانه از وظایف روانشناسان صنعتی و سازمانی شاغل در ادارات و واحد های HSE می باشد. کارشناسان ایمنی و بهداشت روانی در کنار یکدیگر و با کار تیمی، با همکاری هم سازمان را برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده و بهبود مستمر یاری می دهند. همان طور که ذکر گردید سیستم مدیریت ایمنی- بهداشت و محیط زیست، قسمت بهداشت شامل بهداشت محیط، بهداشت جسم و بهداشت روان است، و این سیستم مدیریتی بین رشته ای با بهره گیری از خدمات فارغ التحصیلان و کارشناسان این رشته ها سطح ریسک های بهداشتی و خطرات ایمنی و بحران های زیست محیطی را شناسایی، مدیریت، پیشگیری و کاهش می دهند. آثار عملی روانشناسی صنعتی و سازمانی در سازمانها بهبود رضایت کارکنان، پیشگیری از فرسودگی منابع انسانی، کمک به توسعه منابع انسانی، معنادار کردن سازمان غیررسمی، فراهم کردن بستر لازم برای اتخاذ تصمیمات استراتژیک برای روان سازمان، بالابردن انگیزه کارکنان، تقویت فرهنگ استفاده از خدمات مشاورهای، جلوگیری از پیری زودرس سازمان و هماهنگی بین خانه و کارخانه را نام برد که همگی این آثار صرف نظر از صرفه جویی در سرمایهگذاری جدید برای نیروی انسانی موجب تحقق رسالت توجه به کرامت انسانی در سازمانها میشود و بهرهوری و سلامت و شادابی را در کارکنان و سازمان تا حدود زیادی تضمین میکند. روانشناسان صنعتی و سازمانی میتوانند در زمینههایی از قبیل: کارمندیابی، گزینش، کارگماری و طبقهبندی کارکنان، برنامهریزی و آموزش نیروی انسانی، ارزشیابی شغل و عملکرد شغلی، کاهش سوانح و افزایش ایمنی، بهبود شرایط محیط کار، افزایش انگیزه و روحیه کار، افزایش دلبستگی، خشنودی شغلی و تعهد سازمانی، کاهش فشار روانی شغلی، بهبود ارتباطات، ایجاد تغییرات مناسب، مشاوره شغلی و حرفهای، افزایش بهداشت روانی، روابط فرهنگی و هماهنگی میان انسان و ماشین نقش مؤثر و کارساز داشته باشند. تاریخچه روانشناسی صنعتی و سازمانی بهطور رسمی از حدود اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ با فعالیت اولیه گروهی از روانشناسان تجربی که به دنبال کاربرد اصول روانشناسی بودند و اصطلاحاً به آنها روانشناسان کاربردی گفته می شد، شروع شد. به دلیل رویدادهای گوناگونی که در طول یک دوره مشخص در حوزه روانشناسی صنعتی و سازمانی رخ داد و چون هر کدام از آنها بر شکلگیری این رشته اثرگذار بودهاند، نمی توان سال مشخصی را بهعنوان زمان شروع روانشناسی صنعتی و سازمانی در نظر گرفت. خاستگاه این شاخه از روانشناسی را می توان کشور آمریکا دانست به این دلیل که اولین انجمن علمی روانشناسی صنعتی و سازمانی (SIOP) در سال ۱۹۴۴ بهعنوان زیرمجموعهای از انجمن روانشناسی آمریکا (APA) شروع به فعالیت نمود و همینطور اولین کتاب مرجع و اولین درجه دکتری این رشته نیز در آمریکا منتشر و اعطاشده است. در ایران نیز این رشته از حوالی سال ۱۳۵۳ در دانشگاه شهید چمران اهواز شروع به فعالیت کرد ولی بعد از انقلاب مدتی فعالیت آن به حالت تعلیق درآمد و دوباره بعد از ابتدای دههٔ ۸۰ شروع به فعالیت نمود. نیاز به روانشناسی صنعتی و سازمانی از سالها قبل و با تغییر شکل صنایع و سازمانها، انباشت سرمایههای مادی و انسانی، رشد فنّاوری، افزایش ساعات کاری و شاید مهمتر از همه این موارد مصرفگرایی و تمایل به تولید بیشتر در کشورهای اروپایی و آمریکا، احساس میشد تا بتوان به نهایت بهرهوری و رفاه شغلی رسید؛ اما دو اتفاق مهم باعث گستردگی این علم و افزایش پژوهشها و تحقیقات و همینطور کاربرد این رشته شد: _کاهش آمار حوادث صنعتی در سیستم مدیریت HSE با به کارگیری روانشناسان صنعتی در این جایگاه شغلی. -افزایش تمایل صنایع و سازمان برای پیشرفت بیشتر و بالا بردن بهرهوری -عملگرا و کاربردی بودن. رویدادهای مهم در روانشناسی صنعتی پدیدهها معمولاً بهصورت یکباره خلق نمیشوند و زنجیرهای از اتفاقات و مسائل باعث میشود که آنها به وجود بیایند و رشد کنند. رشته روانشناسی صنعتی و سازمانی نیز از این مسئله مستثنا نبوده و اتفاقات زیادی در طول تاریخ، بر رشد و شکلگیری آن مؤثر بودهاند: به راه افتادن جنبش رفاه اجتماعی در اوایل قرن بیستم جنگ جهانی اول و استفاده گسترده از آزمونهای روانشناسی برای استخدام افراد جنگ جهانی دوم و بکارگیری بیشازپیش روانشناسی صنعتی و سازمانی با هدف افزایش بهرهوری مطالعات هاوتورن و آغاز توجه بیشتر به جنبههای اجتماعی شغل و همینطور اهمیت یافتن بخش سازمانی در روانشناسی صنعتی و سازمانی تصویب قانون حقوق مدنی و توجه بیشتر به رفاه کارکنان و حقوق آنها رشد سریع فنّاوری و گسترش استفاده از اینترنت در صنعت و سازمانها چهرههای شاخص علم روانشناسی صنعتی و سازمانی تاریخ طولانی و پیچیدهای ندارد ولی در طول همین تاریخ کوچک انسانهای بزرگی با تلاش و همت خود توانستهاند مسیر را برای رشد و گسترش آن هموار کنند. یکی از پیشگامان و مهمترین دانشمندان روانشناسی صنعتی و سازمانی که میتوان او را بهعنوان پدر این علم شناخت روانشناس آلمانی-آمریکایی به نام دکتر هوگو مانستربرگ است(۱۸۶۳–۱۹۱۶). او اولین کتاب مرجع این علم را به نام «روانشناسی و اثربخشی» در سال ۱۹۱۳ به چاپ رساند و سه سال بعد از آن در میانه سخنرانی خود از دنیا رفت. او از شاگردان ویلهم وونت بوده و در سال ۱۹۸۷ ریاست انجمن روانشناسی آمریکا را بر عهده داشتهاست. از دیگر چهرههای اولیه و مهم این رشته میتوان به دکتر والتر دیل اسکات اشاره کرد. والتر دیل اسکات روانشناس آمریکایی که کتاب روانشناسی تبلیغات را در سال ۱۹۰۸ نوشت و در جریان استفاده از آزمونهای روانشناختی در جنگ جهانی اول تأثیر زیادی داشت. والتر دیل اسکات هم از شاگردان ویلهم وونت در دانشگاه لایپزیک آلمان بودهاست. فردریک تیلور از چهرههای دیگر مهم در تاریخ روانشناسی صنعتی و سازمانی است. ایشان در اصل یک مهندس و مدیر بود و در سال ۱۹۱۱ نظریه مدیریت علمی خود را مطرح کرد که همچنان از این نظریه در سطوح مختلف سازمانی و مدیریتی استفاده میشود. همچنین رابرت یرکز که پیشگام کاربرد آزمونهای روانشناختی در ارتش بود، التون مایو که توانست توجه سازمان و صنایع را به بعد انسانی نیروی کار و نیازهای اجتماعی آن جلب کند، کرت لوین و مطالعاتش روی انگیزش کارکنان و فرانک گیلبرت و همسر او لیلین گیلبرت که در منابعی آنها را اولین نفرات دریافتکننده درجه دکتری در این رشته میدانند، همه از بزرگان و پیشگامان این رشته بودند. از چهرههای برجسته این علم در کشور خودمان باید به نام دکتر حسین شکر کن اشاره کرد که به حق به عنوان پدر این رشته در ایران شناخته میشوند. ایشان درجه دکتری در روانشناسی صنعتی و سازمانی را از دانشگاه برکلی کالیفرنیا دریافت کردند و بعد از آن به کشور برگشته و در سال ۱۳۵۲ این رشته را برای اولین بار در دانشگاه شهید چمران اهواز (محل تولد خود) تأسیس نمودند. ایشان همچنین در سال ۱۳۹۵ انجمن روانشناسی صنعتی و سازمانی کشور را تأسیس و تا امروز سمت دبیری آن را بر عهده دارند. ارگونومی هنگامی که دربارهٔ روانشناسی صنعتی صحبت میکنیم یکی از موضوعاتی که به ذهن خطور میکند، حوزهای است با نام ارگونومی یا فرایند طراحی ابزار و رویههای کاری به طوری که هر چه بهتر با تواناییها و محدودیتهای انسان هماهنگ باشد. از متخصصان این حوزه انتظار میرود محیط و ابزار مورد نیاز برای کار را طوری طراحی کنند که ایمن و دارای بیشترین بهرهوری باشند. برای مثال یک روانشناس صنعتی ممکن است در طراحی یک وسیلهٔ کامپیوتری یا یک خط مونتاژ کمک کند و آن را متناسب با تواناییهای فیزیکی کارگران بسازد. پانویس روانشناسی_صنعتی_و_سازمانی روانشناسی کاربردی شاخههای روانشناسی علوم رفتاری علوم کاربردی مدیریت منابع انسانی محل کار


text: جروم دیوید سَلینجر (زادهٔ ۱ ژانویهٔ ۱۹۱۹ – درگذشتهٔ ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۰) نویسندهٔ معاصر آمریکایی بود. رمانهای پرطرفدار وی، مانند ناطور دشت در نقد جامعهٔ مدرن غرب و خصوصاً آمریکا نوشته شدهاند. سلینجر بیشتر با حروف ابتداییِ نام خود «جی. دی. سلینجر» معروف است. زندگینامه اطلاعات اندکی دربارهٔ زندگی سلینجر منتشر شدهاست، و او، با توجه به شخصیت گوشهگیر خود، همواره تلاش میکرد دیگران را به حریم زندگیاش راه ندهد. او در سال ۱۹۱۹ در منهتن نیویورک از پدری یهودی و مادری مسیحی (که پس از ازدواج با پدرش به یهودیت گروید) به دنیا آمد. در هجده ـ نوزده سالگی، چند ماهی را در اروپا گذرانده و در سال ۱۹۳۸، همزمان با بازگشتش به آمریکا، در یکی از دانشگاههای نیویورک به تحصیل پرداخته، اما آن را نیمهتمام رها کرد. نخستین داستان سلینجر به نام جوانان در سال ۱۹۴۰ در مجلهٔ استوری به چاپ رسید. چند سال بعد (طی سالهای ۱۹۴۵ و ۱۹۴۶)، داستان ناطور دشت به شکل دنبالهدار در آمریکا منتشر شد و سپس در سال ۱۹۵۱ روانهٔ بازار کتابِ این کشور و بریتانیا گردید. ناطور دشت، نخستین کتاب سلینجر، در مدت کمی شهرت و محبوبیت فراوانی برای او به همراه آورد و بنگاه انتشاراتی راندوم هاوس (Random House) در سال ۱۹۹۹ آن را بهعنوان شصتوچهارمین رمان برتر سده بیستم معرفی کرد. این کتاب در مناطقی از آمریکا بهعنوان کتاب «نامناسب» و «غیراخلاقی» شمرده شده و در فهرست کتابهای ممنوعهٔ دههٔ ۱۹۹۰ ــ منتشرشده از سوی «انجمن کتابخانههای آمریکا» ــ قرار گرفت. فرنی و زویی، نُه داستان (در ایران با عنوان دلتنگیهای نقاش خیابان چهل و هشتم (یکی از داستانهای آن) ترجمه و منتشر شده) تیرهای سقف را بالا بگذارید، نجاران و سیمور: پیشگفتار، جنگل واژگون، نغمهٔ غمگین، هفتهای یه بار آدمو نمیکشه و یادداشتهای شخصی یک سربازاز جمله آثار کمشمارِ سلینجر هستند. همچنین بعد از مرگ او، مجموعه داستانی به نام «داستانهای پس از مرگ» در ایران ترجمه و چاپ شد. سلینجر دارای شخصیتپردازی نیرومند در داستانهای خود است. او بهطور ویژهای خانوادهٔ گلَس را، که معروفترین شخصیتهای داستانهای او هستند، به عرصه کشاند و در داستانهای متفاوت از افراد این خانواده پردهبرداری کرد. خانوادهای که دارای هفت بچه هستند، نابغههایی که در یک برنامهٔ رادیویی بهطور پیاپی حضور دارند و در دورههای مختلف جزء شرکتکنندگان برنامهٔ «بچه باهوش» هستند؛ ولی در این خانواده بزرگترین برادر، مرشد دیگران است و او شخصیتی است با نام سیمور. سیمور ابتدا با اشارهٔ کوچکی در یکی از داستانهای کوتاه با نام یک روز خوش برای موز ماهی حضور مییابد و همانجا پس از گفتگو با دختری کوچک به اتاق خود میرود و خودکشی میکند. در فرنی و زویی نیز اشارههایی به او میشود، ولی در کتاب تیرهای سقف را بالا بگذارید، نجاران و سیمور: پیشگفتار، سلینجر از زبان بادی، پسر دوم خانواده، شروع به گسترش و بیان سیمور میکند. این که شباهتهای زیادی بین سیمور و خود سلینجر و بادی وجود دارد کمابیش در قهرمانهای دیگرِ سلینجر با خود او مشخص است. بهعنوان نمونه، شخصیت هولدن در ناطورِ دشت نیز از این قاعده مستثنی نیست. جنبهٔ مهم زندگی سلینجر، مبهمبودن او برای منتقدان و هواداران اوست. به بیان بهتر، نوعی دور از دسترس بودن است. به همین دلیل، اطلاعات زیادی در مورد زندگی روزمره و عادی او موجود نیست. سلینجر در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۰ و به مرگ طبیعی در محل زندگی خود در شهر کوچک کورنیش در نیوهمپشایر درگذشت. آثار رمانها و داستانهای بلند ناطور دشت، ترجمهٔ محمد نجفی، انتشارات نیلا؛ ترجمهٔ احمد کریمی ، انتشارات علمی فرهنگی، ناطور دشت ترجمهٔ شبنم اقبال زاده انتشارات اوای مکتوب، ترجمه رضا زارع انتشارات آسمان علم فرنی و زویی، ترجمهٔ میلاد زکریا، نشر مرکز؛ ترجمهٔ امید نیکفرجام، انتشارات نیلا تیرهای سقف را بالا بگذارید، نجاران و سیمور: پیشگفتار، ترجمهٔ امید نیکفرجام، انتشارات ققنوس؛ همچنین با عنوان بالابلندتر از هر بلندبالایی، ترجمهٔ شیرین تعاونی، انتشارات نیلوفر جنگل واژگون، ترجمهٔ بابک تبرایی و سحر ساعی، انتشارات نیلا ۱۶ هپورث، ۱۹۲۶، ترجمهٔ رحیم قاسمیان، انتشارات نیلا مجموعه داستانها دلتنگیهای نقاش خیابان چهل و هشتم، ترجمهٔ احمد گلشیری، انتشارات ققنوس هفتهای یه بار آدمو نمیکشه، ترجمهٔ امید نیکفرجام و لیلا نصیریها، انتشارات نیلا نغمهٔ غمگین، ترجمهٔ امیر امجد و بابک تبرایی، انتشارات نیلا یادداشتهای شخصی یک سرباز، ترجمهٔ علی شیعهعلی، انتشارات سبزان دختری که میشناختم، ترجمهٔ علی شیعهعلی، انتشارات سبزان ۱۶ هپورث، ۱۹۲۴، ترجمهٔ علی شیعهعلی، انتشارات سبزان داستانهای چاپنشده در روزهای پایانیِ ماه نوامبر ۲۰۱۳، سه داستان از جی. دی. سلینجر به فضای اینترنت نشت کرد: اقیانوس پر از توپهای بولینگ، پائولا و تولد پیش از این در دو کتابخانهٔ دانشگاهی آمریکایی، صرفاً برای مطالعه، در دسترس بود. برداشتها داریوش مهرجویی، کارگردان و فیلمنامهنویس ایرانی، فیلم پری را با برداشتی آزاد از رمان فرنی و زویی ساخته که به دلیل عدم کسب اجازه از نویسنده موجب شکایت او شد. همچنین، مهرجویی در فیلم هامون، از زبان از شخصیت اصلیِ فیلم، اشارهای به آن دارد. کتاب ناطور دشت بهوفور در سریال شبح درون پوسته: مجموعه خوداتکا از فرنچایز شبح درون پوسته مورد بحث قرار گرفتهاست. منابع پیوند به بیرون زندگی «جی. دی. سلینجر» از نگاه زنهای تأثیرگذار زندگی او آثار جروم دیوید سلینجر افراد آمریکایی آلمانیتبار افراد آمریکایی اسکاتلندیتبار افراد آمریکایی ایرلندیتبار افراد آمریکایی لیتوانیایی یهودیتبار افراد آمریکایی یهودیتبار افراد در عملیات اورلرد افراد مبتلا به اختلال اضطراب پس از سانحه اهالی آپر ایست ساید اهالی منهتن پرسنل ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم جی. دی. سلینجر دانشآموختگان دانشگاه کلمبیا سالینجر، جروم دیوید رماننویسان آمریکایی یهودیتبار رماننویسان اهل نیویورک (ایالت) رماننویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا رماننویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا سالینجر، جروم دیوید ساینتولوژیستهای اهل ایالات متحده آمریکا سربازان ارتش ایالات متحده آمریکا سربازان ارتش ایالات متحده گروندگان به مسیحیت از یهودیت مسیحیان اهل ایالات متحده آمریکا نظامیان اهل نیویورک نظامیان ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم نویسندگان آمریکایی یهودیتبار نویسندگان اهل نیویورک نویسندگان اهل منهتن نویسندگان اهل نیوهمپشایر نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل ایالات متحده آمریکا نویسندگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا هندوهای اهل ایالات متحده آمریکا


text: گریگور نارکاتْسی ، از زادروز گریگور اطلاع دقیقی در دست نیست. سال تولد گریگور به روایتی بین سالهای ۹۴۱ تا ۹۴۹ و به روایتی دیگر میان سالهای ۹۵۰ تا ۹۵۱ بودهاست. گریگور نارکاتسی بزرگترین و سرشناسترین نماینده ادبیات عرفانی-مذهبی این دوران است که در کنار آثار مذهبی متعدد، اثر معروف «فغان نامه» یا به زبان عامیانه، «نارِک» را آفرید. اثری که طی سدههای متمادی کتاب مجبوب و مقدس ارمنیان بودهاست. براساس یادداشت پایان کتاب فغان نامه، تاریخ نگارش آن بین سالهای ۱۰۰۰ تا ۱۰۰۳ میلادی میباشد. زندگینامه گریگور تحصیلات خود را در صومعه، نارکاوانک واقع در آبادی رشتونی، به پایان رساند و در همان صومعه نیز در کسوت روحانیت روزگار گذراند. گریگور نارکاتسی، فرزند جاثلیق خسرو آندزواتسی است که پس از فوت زود هنگام همسرش به جرگه روحانیون تارک دنیا در آمد و به مقام اسقفی استان آندزواتس رسید. خسرو آندزواتسی استاد متون و کتابهای کلیسایی بود و اساساً به عنوان دانشمند و روحانی سرشناس و مترقی عصر شهرت داشت. از وی تألیفاتی نظیر تفسیر تشریفات مخصوص کلیسایی و تفسیر مفهوم نیایش مقدس به جا مانده است، که این آثار نشان دهنده وسعت افق فکری اوست. در مورد مرگ گریگور قدیس میگویند: «روزی وی برای دعا به غاری میرود و دیگر بر نمیگردد. پس از انتظار و جستجوی بسیار وارد همان غار میشوند، ولی او را نمییابند. سپس جستجوگران روزه میگیرند و با دعا به درگاه خداوند از او میخواهند، جا و مکان قدیس را به آنان بنمایاند. در پاسخ به دعاهای آنان، فرشته خداوند نازل میشود و میگوید: قدیس به سوی خداوند عروج کرده است.» تاریخ تقریبی فوت گریگور نارکاتسی قدیس بین سالهای ۱۰۰۳ تا ۱۰۱۰ میلادی ذکر شدهاست. آثار گریگور نارکاتسی از گریگور نارکاتسی به عنوان حکیم دانشمند، استاد مسائل کلیسایی و زاهد، آثار ادبی بسیار غنی ای بر جای مانده است. سرودهای نارکاتسی که بیش از بیست شعر با مضامین دنیوی و روحانی است. همگی بیان گر نگاه وی به طبیعت و زندگی معنوی است. در اشعار نارگاتسی از لحاظ بیان و شکل و مضمون سنتهای شعر غنایی مذهبی بسیار نیرومند است. لیکن برخی عناصر دنیوی نیز در آثار وی به چشم میخورد. آثار قابل توجهی از این شاعر به جامانده که در میان آنها منظومه «ماتیان وُقبرگوتیان» دارای ارزشهای بسیار والای هنری و زیبایی شناسانه است. واژه (ماتیان) یا (ماتیکان) در زبان پارتی به معنی دفتر و کتاب است و در زبان ارمنی نیز به همین معنی استعمال میشود. در فارسی ماتیان وُقبرگوتیان را به زبان ساده میتوان (مصیبت نامه یا سوگنامه یا کتاب مصیبت صفیر) ترجمه کرد. این منظومه که از نود و پنج سرود تشکیل یلفته در ادبیات قرون وسطا ارمنی یک شاهکار شعری است. هوانس تومانیان دربارهٔ نارکاتسی گفته است: «زبان نیست که سخن میگوید، دهان نیست که حکایت میکند، قلب آتش گرفته است که میسوزد و جان شکنجه دیده است که فریادش تا به آسمان میرسد.» در منظومه ماتیان وُقبرگوتیان شاعر به شکایت از وضع موجود میپردازد و خود و زمانه اش را بیامان به باد انتقاد و ملامت میگیرد و میخواهد تا به خدا برسد و همه چیز را دریابد. حتی بداند که چرا خون در رگها به گردش درمی آید. او در همه چیز شک میکند و برضد زاهدان ریائی زمانه به پیکار برمی خیزد. گریگور نارکاتسی نخستین شاعر غنایی سرای ارمنی است که در آثارش از مظاهر طبیعی، (گل سرخ، سوسن، شبنم، دریای گل)، و غیره سخن به میان میآید و این برای دورانی که شعر غالباً چشم بر طبیعت میبندد و شاعر (فرزند آسمان) خوانده میشود، خود نوعی جسارت هنری و نوآوری محسوب میگردد و همین ویژگی، نارکاتسی را به هیئت نخستین پایهگذار شعر لیریک یا غنایی متمایل به واقع گرایی ابتدایی و شعرهایش را از نخستین آثار در برگیرنده مضامین طبیعی و انسانی در ادبیات ارمنی در میآورد. نارکاتسی به این نیز اکتفا نمیکند و (عشق انسانی) و (زیبایی زنانه) را هم که پیش از آن جایی در شعر غنایی ارمنی نداشت، به مضامین شعر خود میافزاید و (لباسهای زیبا و رنگارنگ) و (ناز و کرشمه زیبا رویان) را با بیانی شگرف میسراید. طبیعت، گلها، ستارهها، نور و شبنم، همه و همه جان شیفته شاعر را به وجد می آرند و شاعر در تمام این پدیدهها مظاهر وجود خدا را میبیند و آنها را تقدیس میکند. فغان نامه نارکاتسی خود را غرق در مرداب گناه احساس میکند. این احساس گناه، روح او را متلاطم و مضطرب میکند و با وجود این حس است که خداوند را با تمامی شکوه و جلال اش دست نیافتنی میبیند و میسراید: «خداوند تو از برای خویش عدل را و از برای من شر و سرافکندگی را مقدر داشتنی. از برای خویش جلال و شکوه را و از برای من ننگ و رسوایی را. از برای خاطرهای شیرین و از برای من بلغم ترشیده واپسین روز را. برای خویشتن تحسینی بی پایان و از برای من فریاد و فغان. برای خویشتن سرودهای سرور و شادی و از برای من هجران و تبعید. برای خویشتن حقوقی شایان و از برای من پاسخ گویی و پریشانی. برای خویشتن مدح و شتایش وصف ناپذیر و برای من کیفر حقیر لیسیدن خاکستر». کتاب فغان نامه جستجو و تفحص روح انسانی در مورد مرگ و پایان زندگی است. افزون بر این جلوهای از هیجانات و نگاه درون است. نگاهی که او از این منظر میآفریند. در اندیشه نارکاتسی جهان هستی متشکل از سه بخش است: آسمان، زمین و دوزخ یا جهنم. آسمان مکان فرشتگان خداوند و معصومین است. زمین منزلگاه موقت انسانها و دوزخ شکنجه گاه شیاطین است. این سه بخش مضامین الهام بخش و تمام نشدنی او بودهاست. جستارهای وابسته ادبیات ارمنی منابع الهیدانان مسیحی سده ۱۱ (میلادی) اهالی ارمنستان در سده ۱۰ (میلادی) اهالی ارمنستان در سده ۱۱ (میلادی) پزشکان کلیسا درگذشتگان ۱۰۰۳ (میلادی) زادگان ۹۵۱ (میلادی) شاعران اهل ارمنستان شاعران سده ۱۰ (میلادی) شاعران سده ۱۰ (میلادی) اهل ارمنستان شاعران سده ۱۱ (میلادی) اهل ارمنستان شاعران مرد اهل ارمنستان شاعران مسیحی عارفان مسیحی قدیسان اهل ارمنستان قدیسان کاتولیک رومی اهل ارمنستان قدیسان کلیسای حواری ارمنی قدیسان مسیحی در سده ۱۱ (میلادی) مسیحیان ارتدکس مشرقی اهل ارمنستان نویسندگان اهل ارمنستان نویسندگان مرد اهل ارمنستان رهبران مذهبی اهل ارمنستان


text: آشتاراک (به ارمنی: Աշտարակ) یک شهرک در ارمنستان است که در استان آراگاتسوتن واقع شدهاست. در کیلومتری شمال آشتاراک، مرکز استان آراگاتسوتن واقع شدهاست. ۱۹٬۶۱۵ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفتهاست. تاریخچه آشتاراک مرکز استان آراگاتسوتن ارمنستان و یکی از کهنترین سکونتگاهها در ارمنستان است و آن منطقه آکنده از یادمانهای تاریخی و معماری است طوریکه میتوان آن را موزه روباز معماری کهن ارمنستان نامید. نخستین باری که در منابع از شهر آشتاراک نام برده شده در سده ۹ میلادی بودهاست اما گمان میرود که روستایی به این نام از دوران باستان وجود داشته و نام آن را از خدای اورارتویی ایشتار میدانند. مردم آشتاراک مردمی شاعرپیشه، مِی دوست و خوشرو هستند و نویسندگان و سرایندگان و بزرگان زیادی را تحویل جامعه ارمنی دادهاند. جغرافیا آشتاراک ۷٫۵ کیلومتر مربع مساحت دارد. شهر آشتاراک در غرب ساحل رود کاساغ، ۱۳ کیلومتری جنوب غربی پایتخت، ایروان و در ارتفاع ۱٬۱۱۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شدهاست. این شهر تقریباً در نقطه مرکزی توسط کوه آراگاتس از سمت جنوب و دشت آرارات از سمت شمال احاطه شدهاست. جمعیت فرهنگ خانه-موزه پرژ پروشیان، رماننویس در سال ۱۹۴۸ میلادی در خانه مسکونی پروشیان در آشتاراک افتتاح شد. این مکان آخرین بار در سال ۲۰۰۸ مرمت شدهاست. اقتصاد آشتاراک یکی از مهمترین قطبهای اقتصادی جمهوری ارمنستان محسوب میشود. صنایع بر مبنی تولیدات غذایی، لبنی و نوشیدنی و بهطور عمده پردازش مواد خام داخلی و انگور استوارند شرکت "Ashtarak-Kat" یکی از تولیدکنندگان عمده لبنیات، پنیر و بستنی در ارمنستان میباشد. مرغداری "Ashtarak Dzu" و تعاونی تولید مواد ساختمانی "Kharam" در این شهر واقع شدهاست. آموزش و پرورش در شهر آشتاراک ۷ مدرسه دولتی، ۶ کودکستان و ۴ مدرسه هنری وجود دارد. موزهها و کتابخانههای عمومی بسیاری نیز در سطح شهر فعالیت میکنند. دو مؤسسه پژوهشی مهم در شهر آشتاراک وجود دارد: مؤسسه پژوهشی فیزیک و مؤسسه رادیوفیزیک و الکترونیک ورزش میکا در سال ۱۹۹۹ در نتیجه ادغام دو باشگاه فوتبال میکا آشتاراک و کاساخ آشتاراک تشکیل شد. خواهرخوانده شهر آلفورویل، فرانسه از سال ۱۹۹۳ میلادی خواهرخواندهٔ آشتاراک هست. سرشناسان بومی نرسس پنجم آشتاراکتسی (۱۷۷۰–۱۸۵۷), جاثلیق تمام ارمنیان پرژ پروشیان (۱۸۳۷–۱۹۰۷), رماننویس سمبات شاهعزیز (۱۸۴۰–۱۹۰۸), شاعر نورایر سیساکیان (۱۹۰۷–۱۹۶۶) زیستشیمیدان ارمنستان شوروی و از بنیانگذاران اخترزیستشناسی گئورگ امین (۱۹۱۸–۱۹۹۸), شاعر وارتزگس پطروسیان (۱۹۳۲–۱۹۹۴), نمایشنامهنویس و رماننویس ریشهشناسی تاریخچه جغرافیا و آب و هوا جمعیتشناسی فرهنگ مجسمهها رسانهها ترابری اقتصاد آموزش و پرورش ورزش مشاهیر بومی دورنمای شهر جاذبههای تاریخی جاذبههای گردشگری نگارخانه جستارهای وابسته پیوند به بیرون نگارخانه جاذبههای تاریخی جاذبههای گردشگری نگارخانه جستارهای وابسته فهرست شهرداریهای ارمنستان پانویس منابع Kiesling, Brady. Rediscovering Armenia Guidebook. Tigran Mets: 2001. پیوند به بیرون جاذبههای گردشگری در استان آراگاتسوتن شهرها و شهرکهای ارمنستان فرمانداری ایروان مناطق مسکونی در استان آراگاتسوتن مناطق مسکونی ایزدینشین در ارمنستان


text: جمهوری ارمنستان از ۱۰ استان و ۱ شهر با وضعیت ویژه تشکیل شدهاست. در زبان ارمنی به استان «مرز» (به خط ارمنی: մարզ) میگویند که وامواژهای است از زبان پهلوی. مشخصات استانها نام استانهای ارمنستان به ترتیب شمارهگذاریشده بر روی نقشه بدین ترتیب است: نگارخانه منابع سرویس آمار ملی جمهوری ارمنستان زیربخشهای ارمنستان زیربخشهای کشور آسیا تقسیمات کشوری در اروپا فهرستهای تقسیمبندی کشوری فهرستهای مربوط به ارمنستان فهرستهای مرتبط با جغرافیای ارمنستان


text: آرماویر ، استان کوچکی در غرب ایروان، میان ایروان و کوه آرارات جای دارد. جغرافیا و تاریخچه نام آرماویر از نام یکی از نخستین پایتختهای ارمنستان گرفته شده است. زمینهای این استان میان دو رشته کوه آرارات و آراگاتس قرار دارد و از دید گیتاشناختی بخشی از دره آرارات بشمار میآید. تمام بخش جنوبی این استان کرانه رود ارس است که مرز ارمنستان و ترکیه را تشکیل میدهد. آب و هوای آرماویر خشک و آفتابی است. پشتهای که ارمنستان بر روی آن جای گرفته چهل دره دارد و بزرگترین و بارورترین دره آن همین دره آرماویر است. مرکز این استان شهر آرماویر است که تا چند سال پیش هوکتِمبریان نام داشت. در این شهر یک باغ گیاهشناسی شخصی وجود دارد. از شهرهای دیگر این استان شهر یغِگنوت است که نام قدیم آن در زمان ایرانیان، صفی آباد بود و بعدها قمیشلو و بعد هم یغگنوت نام گرفت. شهر تازه دیگری هم در این استان ساخته شده بنام مِتسامور بمعنی مهمانسرا. متسامور برای جایگزین کردن کارکنان نیروگاه هستهای ارمنستان در سال ۱۹۷۹ ساخته شد. البته این نیروگاه اکنون از کار افتاده است. شهر دیگر این استان کاراکِرت است که بازمانده یک دژ عصر آهن در پیرامون آن قرار دارد. روستایی به نام آیگِک در این استان وجود دارد که در سال ۱۹۴۶ به منظور اسکان مهاجران ایرانی ساخته شده است. از روستای هوکتمبر که تا سال ۱۹۳۵ سردارآباد نام داشت به سمت روستای دزِرژینسکی که برانیم به مکانی میرسیم که دژ مهم حکومت ایران به نام دژ سردار در آنجا بوده. (ارمنیها آن را سرداری برد مینامند). این دژ را سردار حسینقلی خان قاجار ملقب به سردار ایروانی واپسین والی ایران در خانات ایروان در سال ۱۸۱۰ ساخت. برغم پدافند جانانه حسن خان قاجار، برادر حسینقلی خان، روسها در ۱۸۲۸ به فرماندهی ارتشبد پاسکویچ بر این دژ چیره شدند. شورویها بعدها این دژ و یادگار ایرانی را به کل ویران کردند تا اثری از آن نماند. تقسیمات استانی شهر مقدس اچمیادزین در این استان واقع شده است. استان آرماویر was formed پس از قانون جدید ۴ سپتامبر 1995, regarding the Administrative-territorial division جمهوری ارمنستان. As of the beginning of 2009, the population of the urban communities was ۱۰۱٬۷۰۰; forming ۳۵٫۸٪ of the province's total population, while the rural communities had a population of ۱۸۲٬۸۰۰; forming ۶۴٫۲٪ of the province's population. استان آرماویر شامل موارد زیر است 97 communities (hamaynkner), of which 3 are considered urban و 94 are considered rural. شهرکها یا جوامع شهری روستاها یا جوامع روستایی آغاوناتون آکنالیج آکناشن آلاشکرت آماسیا آمبرد آپاگا آراگاتس آراکس آراکس آراتاشن آرازاپ آرواداشت آرواشات آرویک، آرماویر آرگاواند آرگینا آرماویر آرشالویس آرتامت آرتاشار آرتیمت آیگک آیگشات آیگشات آیگوان باگاران باغرامیان باغرامیان بامباکاشات برکاشات دالاریک داشت دوغس فریک گای گغاکرت گتاشن گریبادوف هاتسیک هایکاشن هایکاوان هایتاغ هووتامج هوشاکرت جانفیدا جرارات جراربی جراشن کاراکرت خانجیان خورونک کوغباوان لنوغی لرناگوگ لرنامردز لوکاشین لوساگیوغ مارگارا مائیسیان مردزاوان متسامور مرگاستان مرگاشات موسیلر میاسنیکیان نالباندیان نوراکارت نور آرماویر نور آرتاگرس نور کساریا نوراپات نوراوان پاراکار پشاتاوان پتغونک سردارآباد شاهومیان شاهومیان ترچنافاربیکا شناوان شنیک تالووریک تاندزوت تارونیک تساغکالانج تساغکونک تسیاتسان واناند وارداناشن ووسکهات یغنود یراسخاهون یروانداشات زارتونک روستاهای بدون جوامع تایروف متعلق به ناحیه پاراکار اماکن گردشگری سازههای تاریخی، گردشگری و مذهبی این استان عبارتنداز: یادبود نبرد سارداراباد موزه مردمنگاری ارمنستان کلیسای هریپسیمه مقدس، واغارشاپات کلیسای گایانه قدیس صومعه تارگمانچاتس، آیگشات زوارتنوتس (تاریخی) فرودگاه بینالمللی زوارتنوتس کلیسای جامع اچمیادزین کلیسای شوغاکات کلیسای جامع زوارتنوتس کلیسای سنت هریپسیمه <center> منابع پیوند به بیرون استان آرماویر زیربخشهای ارمنستان کوه آرارات منطقههای ارمنستان


text: تاکنون چندین اثر از نویسندگان ارمنی به زبان فارسی ترجمه گشته است. نام این آثار بدین شرح است: «فغاننامه نارک» ترجمه «آزاد ماتیان» رمان «تکدرخت فندق» اثر «وارتزگس پطروسیان» گزیده شعرهای «بارویر سواگ» حماسه جاوید دلاوران ساسون «باغ سیب، باران و چند داستان دیگر» (۲۰ قصه از ۱۵ نویسنده ارمنی) «درخت خردمند، مجموعه شعر به زبان ارمنی» اثر «آندرانیک طهمازیان» «گلچینی از ادبیات نظم و نثر ارمنی» گردآورده «میناس هوسپیان» مجموعه داستان کوتاه ارمنی شامل هفت داستان از، آلکساندر موُوسسیان (شیروانزاده)، نار-دوس، هوهانس تومانیان و روبن سواگ «هفده داستان کوتاه» از گریگور ظهراب رمان «چشمه هغنار» از مگردیچ آرمن از ی.د. پاپازیان (بر اساس این اثر آربی آوانسیان فیلم چشمه را کارگردانی نمود) رمان زندگی برشاهراههای قدیم روم اثر «واهان توُتوُونتس» «داستان چالو» اثر «هاماستغ» دو مجموعه شعر ارمنی به نامهای آنوش و گرونگ ترجمه هراند قوکاسیان از آلک در-خاچاطوریان: حماسه اندوه، مجموعهای از شعر ارمنی آنوش، آختامار، پروانه «سیامانتو و خجه زاره» اثر «هوهانس شیراز». بی جا، ۱۳۵۰. «آوای خاموش نشدنی ناقوس» اثر «بارویر سواگ». انتشارات نائیری کتابهای دربارهٔ ارمنیان به فارسی نخستین فرهنگ کامل فارسی-ارمنی در سال ۱۸۲۶ میلادی بدست گِوُرگ دبیر پدید آمده است. «ارمنیان گیلان»، اثر «علی فروحی و فرامرز طالبی» «ارمنیان ایران»، اثر «آندرانیک هویان»، چاپ اول. تهران: مرکز بینالمللی گفتگوی فرهنگها با همکاری انتشارات هرمس، ۱۳۸۰. «تاریخ ارمنیان»، اثر «گارون سارکیسیان» «ارمنستان و سلوکیان»، اثر «ژاسمن الچیبگیان»، ترجمهٔ گارون سارکسیان. انتشارات نائیری، ۱۳۸۲. «زندگی مسروب ماشتوس»، اثر «گارون سارکسیان» «تاریخ ارمنیان»، اثر «پاوستوس بوزند» (ترجمه گارون سارکسیان) «جنگ تحمیلی ۸ ساله و ارامنه ایران»، اثر «گارون سارکسیان» «فرهنگ املائی ارمنی»، اثر «آرداشس آبقیان» «ریشه یابی نامهای خاص ارمنی برگرفته از زبانهای ایرانی»، اثر «ماریا (ترزیان) آیوازیان» «پیوندهای ادبی ارمنیان و ایرانیان از قرن پنجم تا هجدهم»، اثر «بابگن چوگاسزیان» (به فارسی نوشته شدهاست). «نگرشی کوتاه به ۲۲ قرن ادبیات ارمنی»، اثر «آلک در-خاچاطوریان» «مادرانه در ادب آرمن» اثر «آلک در-خاچاطوریان» «چهل روز موسی داغ»، اثر فرانتس ورفل ترجمه محمد قاضی (در مورد اخراج ارامنه از ترکیه). «صد سال شعر ارمنی (از اواخر قرن نوزدهم تا اواخر قرن بیستم)»، اثر «احمد نوریزاده»، نشر چشمه، پائیز ۱۳۶۹. «تاریخ و فرهنگ ارمنستان»، اثر «احمد نوریزاده»، نشر چشمه، پائیز ۱۳۷۶. «ارامنه و سینمای ایران»، گروه تحقیق و پژوهش سینما. تهران: انتشارات روزنه کار، ۱۳۸۳. «دانشنامه ایرانیان ارمنی»، اثر «ژانت دیگرانوهی لازاریان»، چاپ اول. تهران: انتشارات هیرمند، ۱۳۸۲. «ایرانیان ارمنی»، اثر «اسماعیل رائین»، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۴۹. «قتل عام ارمنیان»، اثر «اسماعیل رائین»، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۰. «یپرم خان سردار»، اثر «اسماعیل رائین»، انتشارات زرین «تاریخ ارمنستان»، اثر «هراند پاسدرماجیان»، تهران: انتشارات زرین، ۱۳۷۷. منابع فرهنگ در ارمنستان ارمنی


text: کیلان شهری واقع در بخش مرکزی شهرستان دماوند در استان تهران ایران است.از آثار تاریخی این شهر میتوان به مسجد جامع کیلان،مسجد صاحب الزمان،قلعه حاج عسگر،قلعه کوهان، قلعه رستم گیو ،حمام شمس و مش خدیجه، چنار محله ساران و... نام برد. جمعیت جمعیت این شهر براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۲۸۸۲ نفر (۹۲۷ خانوار) شامل ۱۴۷۸ مرد و ۱۴۰۴ زن میباشد جمعیت کیلان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۰۳۸ نفر بودهاست. زبان بنابر نظر مهدی علمداری پژوهشگر زبان شناس گویش مردم کیلان همچون مناطق دماوند و آبسرد و عین ورزان، گویش دماوندی است. بناهای تاریخی منطقه کیلان کهنترین سکونتگاه انسان در اطراف کیلان در نزدیکی قلعه حاجی عسگر قرار دارد که در سال ۱۳۶۸ توسط هیئت بررسی منطقه دماوند به سرپرستی عنایت اله امیرلو شناسایی و در سال ۱۳۶۹ کاوش شد. در این کاوشها ابزارهای سنگی و استخوان حیوانات یافت شد که طبق نظر کاوشگر مربوط به دوره فراپارینه سنگی و بین ۱۴ تا ۱۸ هزار سال قدمت دارند. بازنگری یافته های قلعه عسگر توسط فریدون بیگلری در موزه ملی ایران نشان داد که ابزارهای سنگی یافت شده از لحاظ فناوری و گونه شناسی دارای ویژگیهای مشخص صنایع دوره نوسنگی منطقه از جمله استفاده از تکنیک تراش فشاری است. با توجه به نتایج این مطالعه جدید قدمت سکونت در قلعه عسگر حدود ۸ هزار سال است. مهمترین آثار و ابنیه تاریخی کیلان عبارتند از: تپههای باستانی با محوطههای تاریخی که در واقع قلعه و دژهایی میباشند که در درون سلسله اساطیر کیلان و در عصر مادها بر روی تپهها و خاکریزهای مصنوعی بنا گردیده و در طی دوره اول جنگهای آشور و ماد به کلی ویران شدهاند. مسجد جامع کیلان :این مسجد بین ۸۵۰ تا ۱۲۰۰ سال قدمت تاریخی دارد و به قولی بنا به فرمان حسن عسگری و به سبک مساجد دوره اولیه اسلامی بنا گردیدهاست. نمای دخلی این مسجد از نظر معماری و گچ بریهای سر در و محراب آن قابل توجه است. در داخل این مسجد ،۱۵ ستون قطور به نام فیل پایه وجود دارد که بر ارزش و اعتبار این بنا میافزاید. در سال ۱۳۶۸، اداره کل میراث فرهنگی استان تهران به منظور حفظ این اثر ارزشمند و جلوگیری از تخریب احتمالی به ویژه ریزش و سقوط پوشش سقف و بام نسبت به مرمت آن اقدام نمود. این اقدامات شامل افزایش ارتفاع بنا از داخل و برداشت و تعویض پوشش بنا و ایجاد پوشش شیروانی به جای پوشش چوبی و گلی آن میباشد. حسینیه کیلان :بنای اولیه این حسینیه جزء نخستین حسینیههایی است که بعد از وقایع کربلا، در ایران ساخته شد. این ساختمان تاکنون سه بار تجدید بنا شدهاست. حمامهای تاریخی مثل حمام عمادین، حموم مشخدیجه، شمس، علی جمال و چندین خانه تاریخی. امامزادههای موجود در محلههای کوهان، زیارت وساران. آثار تاریخی موجود در روستاهای پراکنده مجاور کیلان. صنایع دستی و محلی منطقه کیلان در گذشته ریسندگی و بافندگی به شیوه سنتی آن بخش از فعالیت اقتصادی این ناحیه بود. صدها کارگاه کوچک ریسندگی و بافندگی و صنایع وابسته به آن در کیلان فعالیت داشت و پارچههایی در طرحها و رنگهایی مختلف با کیفیت بسیار عالی در همین کارگاههای کوچک تولید و مازاد آن در نقاط دیگر به فروش میرسید. با گذشت زمان، به علل بالا رفتن قیمت مواد اولیه و ورود پارچههای رنگارنگ و عدم حمایت دولت از صنایع داخلی، این کارگاههای کوچک اما بسیار با ارزش رفته رفته رونق گذشته خود را از دست داده بهطوریکه تعداد انگشت شماری از این کارگاهها به صورت فعال باقی ماندهاست. مهمترین صنایع دستی این منطقه عبارتند از:حوله حمام، حوله دست و صورت، چادر شب، سفره، پارچهها ی مخصوص بقچه لباس و معدودی کارگاه بافت قالی و قالیچه. سوغات منطقه کیلان سوغات منطقه کیلان شامل آبنبات، نان محلی، نان شیرمال و توتک، هسته قیسی، لب لبو، قیسی، سفره کیلانی، حوله حمام و حوله دست و صورت است که مسافران به عنوان سوغاتی به همراه میبرند. منابع ویکیپدیای انگلیسی. اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳خ. مختصات و ارتفاع شهرستان دماوند شهرهای استان تهران شهرهای شهرستان دماوند ویکیسازی رباتیک


text: گرینلند یا گروئنلند کشوری جزیره ای در آمریکای شمالی است که بخشی از قلمروی پادشاهی دانمارک است. گرینلند در آبهای اقیانوس منجمد شمالی واقع شده و محل زندگی حدود ۵۶ هزار نفر است. همچنین این کشور بهعنوان کمتراکمترین منطقه جهان از لحاظ جمعیتی شناخته میشود. جمعیت آن از مردم بومی (از تبار اسکیموها) و مهاجران دانمارکی تشکیل شدهاست. پایتخت آن به زبان کالاآلیت، نوک و به زبان دانمارکی، گودتهاب نام دارد. نام گرینلند به معنی «سرزمین سبز» یا «سبزستان» است. بهجز چند نقطه محدود که محل سکونت اهالی گرینلند است دیگر مناطق این آبخوست، یخزده و بهطور کلی خالی از سکنه است. این سرزمین از نظر جغرافیایی در محیط قاره آمریکای شمالی واقع شده اما از نظر سیاسی و فرهنگی با اروپا به ویژه کشورهای نروژ و دانمارک مراوده بیشتری دارد. گرینلند در حالی بزرگترین جزیره کرهزمین است که ۹۷٪ از مساحت آن معادل با لایههای یخی به ضخامت ۳ کیلومتر پوشیده شدهاست. یکی از ارزشهای راهبردی کشور دانمارک، مالکیت گرینلند است. از آنجایی که بخشی از پادشاهی دانمارک است، مردم این سرزمین، شهروند دانمارک محسوب میشوند. ریشه نام نام گرینلند ریشه به معنای سرزمین سبز در زبانهای اسکاندیناوی دارد. سرگذشتنامههای ایسلندی گزارش میدهند که شخصی نروژیتبار به نام اریک سرخ به خاطر جنایت از خاک ایسلند تبعید شد. او به همراه خانواده و بردگانش با قایق، خاک ایسلند را ترک نمود و به آبخوستی دورتر در شمال باختر رسید؛ و آنجا را گرینلند به معنی سرزمین سبز نامید به این امید که این نام، فریبندگی خاصی برای مهاجران تازه داشته و جمعیت بیشتری را برای مهاجرت به آن نقطه تشویق نماید. تاریخ مردم اسکیمو که نیاکانشان از کانادا آمدهبودند دستکم در ۴۵۰۰ سال گذشته بهطور متناوب در بخشهایی از گرینلند زندگی میکردند. گرینلند با وجود اینکه از میانه هزاره سوم (پیش از میلاد) سابقه زندگی (البته نه بهطور مداوم) اروپائیان را داشته اما تا سده ۱۰ (میلادی) برای آنها ناشناخته مانده بود. تا اینکه گروهی از نورسها (وایکینگ نروژی) که در راه ایسلند بودند راه خود را گم کرده و به کرانههای غیر مسکونی گرینلند رسیدند. نورسها در سده ۱۰ (میلادی) در مناطق غیرمسکونی جنوب گرینلند سکونت یافتند و پس از آن، در سده ۱۳ (میلادی) اینوئیتها و در سده ۱۵ (میلادی) سایر بومیان در این آبخوست بهطور دائمی مستقر شدند. سکونتگاههای نورسها اما رفتهرفته برچیده شد تا اینکه در اواخر سده ۱۵ (میلادی) دیگر از روستاهای نورس اثری در گرینلند باقی نماند. کمی پس از ترک گرینلند از سوی نورسها، پرتغالیها در سال ۱۴۹۹ (میلادی) به اکتشاف بخشهای کوچکی از گرینلند روی آوردند و مدعی مالکیت کل آبخوست گرینلند شدند. پرتغالیها برای گرینلند نام «تِرا دو لاورادور» را استفاده میکردند. در اوایل سده ۱۸ (میلادی) مردم اسکاندیناوی و گرینلند بار دیگر تماس پیدا کردند و دانمارک در همان سده پس از اختلاف با نروژ گرینلند را مستعمره خود ساخت. در جریان جنگ جهانی دوم و پس از اشغال دانمارک به دست آلمان نازی، ایالات متحده آمریکا کنترل آبخوست گرینلند را به دست گرفت و آن را یک سرزمین «تحتالحمایه» نامید. پس از پایان جنگ، گرینلند دوباره به دانمارک بازگردانده شد و در ۱۹۵۳ (میلادی) دانمارک، گرینلند را به خاک خود ضمیمه کرد. جغرافیا گرینلند با پهناوری کمابیش به اندازه عربستان سعودی است. گرینلند بزرگترین آبخوست غیر قارهای جهان است. این آبخوست در شمال اقیانوس اطلس جای دارد و دریای گرینلند از مهمترین دریاهای آن است. بلندترین نقطه آن کوه گونبیورن است. بیشتر مساحت گرینلند در بالای مدار شمالگان قرار دارد. به همین دلیل در بخش شمالی آبخوست، ۵ ماه از سال را خورشید پیوسته و بدون غروب در آسمان میتابد. در بخش میانی گرینلند نیز، از پایان ماه مه تا پایان ماه ژوئیه، پدیده غروب خورشید روی نمیدهد. گرینلند، سرزمینی سرد و خشک و دارای اقلیم قطبی است. ۸۱٪ رویه آن پوشیده از یخچالهای طبیعی است. در برخی مناطق عمق این یخ تا چهار کیلومتر نیز میرسد. این یخچالها، یخسار بزرگی را میسازند که پهناوری آن، در حدود ۸/۱ میلیون کیلومتر مربع است. در آبهای پیرامون گرینلند، یخکوههای بسیاری روی آب شناورند. در درون آبخوست، دمای هوا در گرمترین ماههای سال (ژوئن، ژوئیه و اوت)، به ۱۰ درجه سلسیوس میرسد. حال آنکه در کرانههای جنوبی گاه از ۲۰ درجه سلسیوس افزایش مییابد که دلیل آن، کمتر بودن عرض جغرافیایی و جریانهای آب گرم اقیانوس اطلس شمالی است. گرینلند سرزمینی کمباران است. اما میزان بارندگی در جنوب گرینلند از شمال آن بیشتر است. بارش رگبار بهندرت رخ میدهد. میزان بارش برف نیز در بخشهای مختلف، متفاوت است. در کرانهها (که بیشتر شهرهای گرینلند در آن سامان ساخته شدهاند) بارش عمده برف از ماه دسامبر آغاز شده و تا ماه مارس ادامه مییابد. در پی گرمایش جهانی در میان سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸، در حدود ۱۵۰۰ میلیارد تُن از تاقچههای یخی گرینلند از میان رفته که این برابر افزایش میانگین سالانه ۰٫۴۶ میلیمتر به ارتفاع آب دریاهاست. تاقچههای یخی، لایههای افقی بزرگی از یخ هستند که از یک سو با یخچالهای روی خشکی پیوند داشته و از سویی دیگر به دریا راه دارند. سرعت آب شدن کوههای یخی گرینلند نگران کننده است. پوشش گیاهی گرینلند، شامل گیاه، گل، خزه و درختچههای بید است که در تابستانهای کوتاه این سرزمین میرویند. خرس قطبی، گوزن شمالی، و نهنگ، مهمترین جانوران اقلیم قطبی گرینلند هستند. سیاست با این که گرینلند هنوز بخشی از پادشاهی دانمارک بهشمار میآید اما از سال ۱۹۷۹ (میلادی) به خودگردانی رسیدهاست. از سال ۲۰۰۸ (میلادی) گرینلند خودمختاری بیشتری بدست آورد. به جز امور نظامی و سیاست خارجی، کنترل همه امور در دست مردم گرینلند است. بر پایه قانون اساسی، اگر مردم گرینلند در همهپرسی، خواستار استقلال شوند دانمارک نمیتواند با آن مخالفت کند. اقتصاد اقتصاد گرینلند به شدت به ماهیگیری وابسته است. ماهیگیری بیش از ۹۰ درصد از صادرات گرینلند را تشکیل می دهد.صنعت میگو و ماهی بیشترین درآمد را دارد. مردم جمعیت گرینلند ۵۵٬۸۷۷ نفر (برآورد سال ۲۰۱۸) است که ۸۷ درصد آن بومی اسکیموهای کالاآلیت (شامل نژادهای ترکیبی با اینوئیت و دانمارکیها) و ۱۳ درصد بقیه بیشتر دانمارکیهای گرینلند و دیگر نژادهای اروپایی هستند. بیشتر مردم گرینلند شهرنشین هستند. کمتر از ۲۰٪ در روستاها و اردوگاهها میزیَند. گرینلند تنها ۱۸ شهر و ۶۰ روستا و اردوگاه دارد. زبان گرینلند دانمارکی و گرینلندی است و دین مردم آن مسیحیت (کلیسای دانمارک) و جانباوری (اسکیموها) است. فرهنگ واژهٔ «اِکومیتسولیورنِک» در زبان گرینلندی بهمعنی «آفریدن چیزهای شگفتانگیز» است و میتوان آن را همارز واژهٔ پارسی هنر دانست. هنر مردم بومی گرینلند، الهامگرفته از حیات وحش و طبیعت سخت و منجمد این سرزمین است و به باورهای سنتی مردم مربوط میشود. صنایع دستی گرینلند، بیشتر شامل توپیلاکها است. هر توپیلاک (بهمعنی «روح نیاکان»)، پیکرهٔ کوچک و کندهکاریشدهای از استخوانهای جانوران است که با وجود سادگی، بازتابی از عناصر طبیعی، تاریخ و اسطورههای این سرزمین است. بومیان بر این باور بودهاند که هر توپیلاک، تقدیسکنندهٔ ارواح نیاکان و طلسمی است که به شکست دشمن میانجامد. امروزه در بیشتر شهرهای گرینلند، موزههایی ساخته شدهاند که در آنها آثار هنری تاریخی و معاصر، به صورت دائم یا موقت به نمایش درمیآیند. خانهٔ فرهنگ گرینلند در نوک، یکی از مهمترینِ این موزههاست. اقتصاد بخش زیادی از هزینههای گرینلند را دولت دانمارک میپردازد. بیکاری، یکی از مشکلات عمده مردم گرینلند است و هزینه این مردم را دولت دانمارک میپردازد. سازمان زمینشناسی آمریکا در سال ۲۰۰۸ (میلادی) از منابع طبیعی نفت خام و گاز طبیعی فراوان گرینلند پرده برداشت. ۲۲ درصد نفت و گاز دستنخورده جهان در قطب شمال است. بهتدریج، اکتشافهای دیگری برای یافتن ذخایر معدنی گوناگون انجام و مشخص شد که گرینلند، کانسارهای زیادی از سنگ آهن، مس، روی، سرب، اورانیم، فلورید، طلا، یاقوت و عنصرهای خاکی کمیاب (مورد استفاده در برخی صنایع مانند تولید تلفن همراه، پنلهای خورشیدی و توربینهای بادی) دارد. کشف این منابع باعث شد که تمام احزاب سیاسی اصلی گرینلند به اتفاق آرا از توسعه صنعت معدن این کشور پشتیبانی کنند. اما مطرح شدن موضوعاتی مانند اینکه فعالیتهای معدنی منجر به افزایش گرمایش جهانی و قطب و ذوب شدن ذخایر یخ و یخچالهای طبیعی این کشور میشود باعث شد که همفکری شهروندان گرینلند از بین برود. توسعه معادن گرینلند بر افزایش دمای زمین خواهد افزود و نهادهای بینالمللی و سیاستگذاران زیستمحیطی برای اطمینان یافتن از اینکه میانگین دمای کره زمین در سطح مطلوب ۲ درجه باقی میماند، بر فعالیتهای معدنکاری گرینلند نظارت خواهند داشت. بر پایهگزارش وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا به مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا آب شدن یخهای قطبی باعث بازشدن راههای تجاری تازه میشود و گرینلند در مسیر این راهها قرار دارد. تقسیمات کشوری گرینلند به چهار ایالت تقسیم میشود: کویالق قاسیوتسوپ ققاتا سرمرسوق منطقه بزرگ «پارک ملی شمال خاوری گرینلند» جزء استانهای این کشور بهشمار نمیآید. آمریکا استفاده نظامی بر پایه یک قرارداد نظامی بین ایالات متحده آمریکا با دانمارک، آمریکا تجهیزات ردیابی موشکی خود را در پایگاه نظامی در گرینلند نصب کردهاست. در سال ۲۰۱۸ (میلادی) برای جلوگیری از نفوذ چین در گرینلند، آمریکا همچنین موفق شد گرینلند را متقاعد کند که ساخت فرودگاههای خود را به چین ندهد. پیشنهاد خرید آمریکا تا به امروز سه بار پیشنهاد برای خرید گرینلند دادهاست، بار اول در سال ۱۸۷۶ (میلادی) و بار دوم پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۶ (میلادی) و بار سوم در اوت ۲۰۱۹ دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا درخواست خرید گرینلند را داد. اما دولت دانمارک این درخواست را رد کرد. توضیحات پانویس منابع پیوند به بیرون وبگاه ملی جهانگردی گرینلند به زبانهای انگلیسی، دانمارکی و آلمانی. ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۹۷۹ (میلادی) بنیانگذاریها در هزاره سوم (پیش از میلاد) دانمارک سرزمینهای شمالی کشورهای فراقارهای قلمرو پادشاهی دانمارک قلمروهای وابسته در آمریکای شمالی کشورها و سرزمینهای دانمارکیزبان کشورهای جزیرهای کشورهای هممرز با اقیانوس اطلس مستعمرههای پیشین دانمارک مستعمرههای پیشین نروژ مناطق ویژه اتحادیه اروپا منطقههای شمالگان


text: سرود ملی گرینلند که «نونارپوت اوتُقارسوئانگوراویت» (به معنی "ای سرزمین باستانی ما") نام دارد توسط هنریک لوند نوشته شده و موسیقی آن ساخته یوناتان پیترسون است. این سرود ملی از سال ۱۹۱۶ رسمیت یافتهاست. سرود به زبان گروئنلندی Nunarput, utoqqarsuanngoravit niaqqut ulissimavoqq qiinik. Qitornatit kissumiaannarpatit tunillugit sineriavit piinik. Akullequtaastut merletutut ilinni perotugut tamaani kalaallinik imminik taajumavugut niaqquit ataqqinartup saani. Atortillugillu tamaasa pisit ingerlaniarusuleqaagut, nutarterlugillu noqitsigisatit siumut, siumut piumaqaagut. Inersimalersut ingerlanerat tungaalitsiterusuleqaarput, oqaatsit "aviisit" qanoq kingunerat atussasoq erinigileqaarput. Taqilluni naami atunngiveqaaq, kalaallit siumut makigitsi. Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq, saperasi isumaqaleritsi. برگردان فارسی ای سرزمین باستانی ما، با سری پوشیده از گیسوان سپید، تو همیشه ما فرزندانت را در آغوش خود نگاه داشته و از محبتهای سواحلت به ما ارزانی داشتهای ما همچون فرزندانِ میانی خانواده، در اینجا شکوفا شدیم، ای کَلالیت* ما خواهان آنیم تا در پیشگاه سر پرغرور و شریف تو، نام خود را برخوانیم با اشتیاقی آتشین، برای پروراندن و بهرهیابی از آنچه تو به ما میبخشی، از نو میسازیم. همه موانعات را بر سر راه نِیل به اشتیاق خود، برکنده و به پیش میپوییم، به پیش. رسیدن به مسیر جوامع بالغ، هدف غیرتمندانهٔ ماست، شوق حفظ تأثیر سخن و نوشتار را در دل داریم، فروتنی، مسیر و راه نیست، ای کلالیت، از خواب خیز و سرفراز باش! زندگیای باکرامت و وقار هدف ماست؛ پُردلانه موضعی قوی برگزین. پانویس کَلالیت نام گرینلند به زبان بومی گرینلند است. منابع ویکیپدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۷ ژانویه ۲۰۰۷. آهنگسازی سرود ملی در می بمل ماژور سرودهای آمریکای شمالی سرودهای دانمارک سرودهای شمالگان گرینلند موسیقی گرینلند نمادهای ملی گرینلند


text: ابوجعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی (۵۷۹–۶۵۳ ه) (۱۲۰۱–۱۲۷۴ م) شاعر، همهچیزدان، فیلسوف، متکلم، فقیه، ستارهشناس، اندیشمند، ریاضیدان، منجم، پزشک، عارف و معمار ایرانی بود. کنیهاش «ابوجعفر» و به القابی چون «نصیرالدین»، «محقق طوسی»، «استاد البشر» و «خواجه» شهرت دارد. ابن خلدون (۱۴۰۶–۱۳۳۲) او و فخر الدین رازی را بزرگترین دانشمندان ایران دانستهاست. فعالیتهای علمی سنت فلسفه مشایی را که پس از ابن سینا در ایران رو به افول گذاشته بود، بار دیگر احیا کرد. مجموعه آرا و دیدگاههای کلامی شیعه را در کتاب تجرید الاعتقاد گرد آورد. رصدخانه مراغه را ساخت. جداول بسیار دقیق از حرکت سیارهای ایجاد کرد، که یک مدل سیارهای به روز شده و انتقاداتی از نجوم بطلمیوسی بود. در کنار رصدخانه مراغه کتابخانهای با حدود چهل هزار کتاب ایجاد کرد. مثلثات را به عنوان یک شاخه ریاضی بهعنوان یک علم مطرح کرد. با پرورش شاگردانی همچون قطب الدین شیرازی و گردآوری دانشمندان ایرانی عامل انتقال تمدن و دانشهای ایران پیش از مغول به آیندگان شد. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد او بر نظریه خورشید مرکزی کوپرنیک تأثیر داشتهاست. زندگینامه وی علوم دینی و عقلی را زیر نظر پدرش و منطق و حکمت طبیعی را نزد داییاش آموخت. تحصیلاتش را در نیشابور به اتمام رساند و در آنجا به عنوان دانشمندی برجسته آوازه یافت. در زمان حمله مغول به ایران نزد ناصرالدین محتشم قهستان در قلعه کوه قاین، به کارهای علمی مشغول شد و اخلاق ناصری را نوشت. پس از مدتی به نزد اسماعیلیان در دژ الموت نقل مکان کرد. پس از یورش مغول و پایان یافتن فرمانروایی اسماعیلیان (۶۳۵ ه.خ) هلاکو نصیرالدین را مشاور و وزیر خود ساخت و وی هلاکو را در تسخیر بغداد و سرنگونی عباسیان یاری داد. زادگاه و تولد دربارهٔ زادگاه خواجه نصیرالدین طوسی اختلاف است بعضی کتابها و منابع پدر وی را «شیخ وجیه الدین محمد بن حسن» از بزرگان و دانشوران قم میدانند اما در بعضی منابع پدر او را زاده روستای جهرود، قم میدانند که به همراه خانواده برای زیارت امام هشتم شیعیان به مشهد عازم میشود و پس از زیارت، در هنگام بازگشت به علت بیماری همسرش، در یکی از محلههای شهر توس مستقر میشود؛ و پس از چندی به درخواست اهالی محل علاوه بر اقامهٔ نماز جماعت در مسجد، به تدریس در مدرسه علمیّه مشغول میگردد. خواجه نصیر طوسی در ایام اقامت پدر در آنجا در پانزدهم جمادیالاول سال ۵۹۸ ق، متولد گردید؛ و پدرش با یاد دادن قرآن کریم به او، او را «محمد» نامید. تحصیل و اساتید روزهای کودکی و نوجوانی خواجه توسی در شهر توس سپری شد. وی در این روزها پس از خواندن و نوشتن، قرائت قرآن، قواعد زبان عربی و فارسی، معانی و بیان و حدیث را نزد پدر خویش آموخت. پس از آن به توصیه پدر، نزد داییاش «نورالدین علی بن محمد شیعی» که از دانشمندان نامور در ریاضیات، حکمت و منطق بود، به فراگیری آن علوم پرداخت. سپس با راهنمایی پدر در محضر «کمال الدین محمد حاسب» که از دانشوران نامی در ریاضیات بود، به تحصیل پرداخت اما هنوز چند ماهی نگذشته بود که استاد آهنگ سفر کرد و آوردهاند که وی به پدر او چنین گفت: من آنچه میدانستم به او (خواجه نصیر) آموختم و اکنون سؤالهایی میکند که گاه پاسخش را نمیدانم! پس از چندی دایی پدرش «نصیرالدین عبدالله بن حمزه» که تبحر ویژهای در علوم رجال، درایه و حدیث داشت، به توس آمد و خواجه در نزد او به کسب علوم پرداخت. گرچه او موفق به فراگیری مطالب جدیدی از استاد نشد، اما هوش و استعداد وافرش شگفتی و تعجب استاد را برانگیخت به گونهای که به او توصیه کرد تا به منظور استفادههای علمی بیشتر به نیشابور مهاجرت کند. او در شهر توس و به دست استادش «نصیر الدین عبدالله بن حمزه» لباس عالمان دین را بر تن کرد و از آن پس به لقب «نصیرالدین» از سوی استاد مفتخر شد. خواجه سپس به نیشابور پای نهاد و به توصیه دایی پدر به مدرسه سراجیه رفت و مدت یک سال نزد سراج الدین قمری که از استادان بزرگ درس خارج فقه و اصول در آن مدرسه بود، به تحصیل پرداخت. سپس در محضر استاد فریدالدین داماد نیشابوری - از شاگردان امام فخر رازی - کتاب «اشارات ابن سینا» را فرا گرفت. پس از مباحثات علمی متعدد فرید الدین با خواجه، علاقه و استعداد فوق العادة خواجه نسبت به دانش اندوزی نمایان شد و فریدالدین او را به یکی دیگر از شاگردان فخر رازی معرفی کرد و بدین ترتیب نصیرالدین طوسی توانست کتاب «قانون ابن سینا» را نزد «قطب الدین مصری شافعی» به خوبی بیاموزد. وی علاوه بر کتابهای فوق از محضر عارف معروف آن دیار «عطار نیشابوری» (متوفی ۶۲۷ ه.ق) نیز بهرهمند شد. خواجه که در آن حال صاحب علوم ارزشمندی گشته و همواره به دنبال کسب علوم و فنون بیشتر بود، او پس از تحصیل در نزد دانشمندان نیشابور به ری شتافت و با دانشور بزرگی به نام برهان الدین محمد بن محمد بن علی الحمدانی قزوینی آشنا گشت. او سپس قصد سفر به اصفهان کرد امّا در بین راه، پس از آشنایی با «میثم بن علی میثم بحرانی» به دعوت او و به منظور استفاده از درس خواجه ابوالسعادات اسعد بن عبدالقادر بن اسعد اصفهانی به شهر قم رو کرد. توسی پس از قم به اصفهان و از آنجا به عراق رفت. او علم «فقه» را از محضر «معین الدین سالم بن بدران مصری مازنی» (از شاگردان ابن ادریس حلی و ابن زهره حلبی) فرا گرفت؛ و این شخصیت را استاد برتر خواجه نصیر دانستهاند. خواجه در سال ۶۱۹ ه.ق از استاد خود اجازهٔ نقل روایت دریافت کرد. آن گونه که نوشتهاند خواجه مدت زمانی از «علامه حلی» فقه و علامه نیز در مقابل، درس حکمت نزد خواجه آموختهاست. «کمال الدین موصلی» ساکن شهر موصل (عراق) از دیگر دانشمندانی بود که علم نجوم و ریاضی به خواجه آموخت و بدین ترتیب پژوهشگر توسی دوران تحصیل را پشت سر نهاده، پس از سالها دوری از وطن و خانواده، قصد عزیمت به خراسان کرد. خواجه طوسی در قلعههای اسماعیلیان اسماعیلیه فرقهای از شیعیان است که به باور پیروانش اسماعیل فرزند جعفر صادق جانشین اوست. این گروه پس از مدتها در سال ۴۸۳ ه.ق به دست حسن صباح در ایران رونقی دوباره یافتند و پس از چندی، گرایشهای شدید سیاسی پیدا کرده، فعالیتهای خود را گسترش دادند. قلعه الموت در حوالی قزوین پایتخت آنان بود و علاوه بر آن قلعههای متعدد و استواری داشتند که جایگاه امنی برای مبارزان سیاسی بهشمار میرفت و دستیابی بر آنها بسیار سخت بود. خواجه نصیرالدین پس از چند ماه سکونت در قائن، به دعوت «ناصر الدین عبدالرحیم بن ابی منصور» که حاکم قلعه قهستان بود و نیز مردی فاضل و دوستدار فلاسفه بود، به همراه همسرش به قلعه اسماعیلیان دعوت شد و آزادانه و با احترام ویژه در آنجا زندگی کرد. او در مدت اقامت خود کتاب «طهارة الاعراق» نگاشت. نصیرالدین طوسی حدود ۲۶ سال در قلعههای اسماعیلیه به سر برد اما در این دوران لحظهای از تلاش علمی باز ننشست و کتابهای متعددی از جمله «شرح اشارات ابن سینا»، «تحریر اقلدیس»، «تولی و تبری» و «اخلاق ناصری» و چند کتاب و رسالة دیگر را تألیف کرد. کتاب روضه التسلیم و مطلوب المومنین؛ تولی و تبری، آغاز و انجام رساله ای موجز در باب اعتقادات اسماعیلی از جمله آثاری است که به فرمان امام اسماعیلی در الموت نوشتهاست. خواجه در پایان کتاب شرح اشارات مینویسد: «بیشتر مطالب آن را در چنان وضع سختی نوشتهام که سختتر از آن ممکن نیست و بیشتر آن را در روزگار پریشانی فکر نگاشتم که هر جزئی از آن، ظرفی برای غصه و عذاب دردناک بود و پشیمانی و حسرت بزرگی همراه داشت؛ و زمانی بر من نگذشت که از چشمانم اشک نریزد و دلم پریشان نباشد و زمانی پیش نمیآمد که دردهایم افزون نگردد و غمهایم دو چندان نشود...» از همکاران خواجه در الموت میتوان به حسن محمود کاتب یا حسن صلاح منشی اشاره کرد که همراه خواجه از قهستان به الموت آمده بود وی در طول روز آنچه را که خواجه تدریس میکرد مکتوب میکرد و برداشت خویش را در اوقات فراغت به صورت شعر بیان کردهاست. دیوان اشعار وی دیوان قائمیات نام دارد. خواجه طوسی و هلاکوخان مغول از آنجا که وجود اسماعیلیان حاکمیت و قدرت سیاسی مغولان را به خطر میانداخت هلاکوخان در سال ۶۵۱ ه.ق با اعزام لشکری به قهستان آنجا را فتح کرد. حاکم قلعه پس از مشورت با خواجه نصیر، علاوه بر تسلیم کامل قلعه، از مغولان اطاعت کرد و چندی پس از آن در سال ۶۵۶ ه.ق تاج و تخت اسماعیلیان در ایران برچیده شد و بدین سان خواجه نصیر بزرگترین گام را در جلوگیری از جنگ و خونریزی و قتلعام مردم برداشت. از این رو نزد خان مغول احترام و موقعیت ویژهای یافت. برخی گفتهاند هلاکو به جز خواجه نصیرالدین طوسی و دو پزشک دیگر، رکن الدین و همه همراهان وی را به قتل رساند و زندهنگهداشتن خواجه نصیر به دلیل آن بود که هلاکو از جایگاه علمی و فکری او مطلع بود. از آن پس خواجه نصیر همراه هلاکوخان بود و بعدها نزد او مقامی بلند یافت و مورد اعتماد خان قرار گرفت هلاکو بدون مشورت خواجه هیچ تصمیمی نمیگرفت، هیچ سفری نمیرفت و هیچ حکمی نمیداد. دربارهٔ نقش خواجه نصیر در گشایش بغداد و کشتن واپسین خلیفه عباسی گزارشهای متضادی در منابع تاریخی وجود دارد. برخی از نویسندگان اهل سنت و نیز پارهای از نویسندگان شیعه و محققان معاصر خواجه نصیر را تشویق کننده هلاکوخان در حمله به بغداد میدانند. در مقابل برخی از پژوهشگران با بررسی منابع برآنند که کشتن خلیفه ارتباطی به نظر خواجه نصیرالدین نداشته و این اتهام ناشی از اختلاف شیعه و سنی است و شواهد استواری در تأیید آن وجود ندارد. مستعصم (آخرین خلیفه عباسی) در دوران حکومت خود علاوه بر لهو و لعب، به خونریزی مسلمانان پرداخت. عدهای از شیعیان بغداد به دست پسرش (ابوبکر) به خاک و خون کشیده شدند و اموالشان به غارت رفت. مقام علمی و ارزش فکری نصیرالدین توسی موجب شد تا هلاکو، او را در شمار بزرگان خود دانسته، نسبت به حفظ و حراست از جان وی کوشا باشد و او را در همه سفرها به همراه خویش دارد تأثیرات و یادگارها یک دهانه آتشفشانی ۶۰ کیلومتری در نیمکره جنوبی ماه به نام خواجه نصیرالدین طوسی نامگذاری شدهاست. یک خرده سیاره که توسط ستارهشناس روسی نیکلای استفانویچ چرنیخ در ۱۹۷۹ کشف شد نیز به نام وی نامیده شدهاست. دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی در تهران، رصدخانهٔ خواجه نصیرالدین طوسی تبریز و رصدخانه شامخای در جمهوری آذربایجان نیز به نام او نامگذاری شدهاند. در سال ۲۰۱۳ میلادی، پایگاه جستجوگر گوگل، به مناسبت هشتصد و دوازدهمین سالگرد تولد خواجه نصیرالدین طوسی، تصویری از وی در تارنمای خود گذاشت که در کشورهای عربی قابل دسترسی بود. به گفته بیبیسی، در این عکس بر ایرانیتبار بودن این دانشمند تأکید شده بود که واکنشهایی را در کشورهایی عربی در پی داشت. در ایران روز ۵ اسفند، سالروز تولد خواجه نصیرالدین طوسی، روز مهندسی نامگذاری شدهاست. فعالیتهای شاخص علمی فلسفه مشائی خواجه نصیر کوشید تا با پاسخ به انتقادات متکلمین اشعری بهخصوص محمد غزالی و فخر رازی، از فلسفه مشائی دفاع کند و با شرح و بسط آرای فلسفی ابن سینا به آن قوتی مجدد ببخشد. کلام شیعه خواجه نصیر با استفاده از آرای فلسفی ابن سینا کلام شیعه را بر برهانهای عقلی مبتنی کرد. اثر وی به نام تجرید الاعتقاد یکی از مهمترین متون کلامی شیعه است که شرحهای متعددی بر آن نگاشته شدهاست. کتاب تجرید العقائد یکی از نوشتههای پرتاثیر خواجه در دانش کلام است. این کتاب سهم عمدهای در تحول علم کلام داشتهاست و به مدت چند قرن متوالی به عنوان متن معیار محسوب میشدهاست. گفته شدهاست که بسیاری از مکتبهای فلسفی همچون مکتب شیراز، نوآوریهای خویش را با توجه به متن این کتاب آشکار کردهاند. در مکتب فلسفی اصفهان تا اندازهای این کتاب در حاشیه قرار گرفت و بیشتر به عنوان متنی کلامی ملاحظه شد. کلام فلسفی هم در میان شیعیان و هم در میان اهل سنت مورد توجه بودهاست چنانکه کتاب طوالع قاضی بیضاوی و مواقف عضدالدیم ایجی نظایر کتاب تجرید در میان اهل سنتاند. مثلثات در کتاب شکل القطاع مثلثات را برای اولین بار به عنوان دانشی مستقل معرفی کرد و آن را در پیشگفتار علم نجوم معرفی میکند و قوانین اساسی برای حل مثلثات مسطح و کروی مطرح میکند. فیزیک در کتاب تجریدالکلام دربارهٔ نور و با تکیه بر نظریهٔ ذره مطالبی را عنوان میکند که فوقالعاده اهمیت دارد. در کتاب البصائر نوشتهٔ اقلیدوس وی انتشار صوت را به امواج آب تشبیه میکند و به آن پرداختهاست. وی در نحوهٔ استفاده از ساعت آفتابی ابتکار جدیدی برای رصد کردن به خرج دادهاست که این ابتکار در علم ستارهشناسی ارزشمند است. نجوم خواجه نصیرالدین طوسی «زیج ایلخانی» را از روی رصدهای انجامشده در رصدخانهٔ مراغه تدوین کردهاست. زیج ایلخانی سدهها از اعتبار خاصی در بسیاری از سرزمینهای آن زمان -از جمله در چین- برخوردار بودهاست و در سال ۱۳۵۶ میلادی، ترجمه و در اروپا منتشر شد. قدیمیترین نسخهٔ این زیج در کتابخانهٔ ملی پاریس نگهداری میشود. تأثیر خواجه در علم کلام دو قرن پیش از خواجه، تحولات کلامی بنوعی با ابوالحسین بصری آغاز شد و فخر رازی در کتاب محصل این رویکرد را ادامه داد. ابوالحسین بصری که از شاگردان قاضی عبدالجبار معتزلی بود از پیروان بهشمی بود. بصری تحت تأثیر آموزههای فلسفی در برخی آموزههای معتزلی تجدید نظرهایی را آغاز کرد که همزمان با تدوین آثار این سینا در خراسان همراه شد. تأثیر نظرات فلسفی و شهرت آنها بیشتر به خاطر کتب غزالی یعنی مقاصد الفلاسفه و تهافت بود که باعث شهرت آرای فلسفی ابن سینا در میان متکلمان شد. مکتب ابوالحسین بصری توسط یکی از شاگردانش به نام ملاحمی گسترش یافت. اندیشههای فخر رازی و ملاحمی و بصری تأثیر بسزایی در فلسفی شدن کلام شیعه داشتند متکلمان امامی همچون سدیدالدین حمصی نیز در اواخر سده ششم هجری با آموزههای بصری آشنا شدند و از وی تأثیر پذیرفتند. در واقع میتوان گفت که خواجه با سه سنت آشنا بود. نخست سنت ابوالحسین بصری که در برخی آثار خواجه تأثیر واضحی دارد. دیگر سنت فلسفی ابن سینا و شارحان وی در خراسان قرار داشت؛ و سنت رواج نظرات فخر رازی و تأثیری پذیری خواجه از وی بود. بیشتر کتب کلامی و فلسفی فخر در زمان خواجه در خراسان رایج بودهاست. نمونهای از اشعار علمی خواجه نصرالدین برای آسانتر کردن علوم برای دانشجویان بعضی از مباحث علمی را به صورت شعر (نظم) بیان میکرد. فرق بین دال و ذال معجم تشریح ۷ پردهٔ چشم و سه گونه آب که در آنهاست مذهب بر اساس آثار خواجه نصیر در مسلمان و شیعه بودن او تردیدی نیست. اما در اینکه آیا او در ادوار مختلف زندگیش شیعه امامی یا شیعه اسماعیلی بوده نزد مورخان اختلافاتی وجود دارد. از این لحاظ زندگانی خواجه را میتوان به سه بخش تقسیم کرد. او به باور اکثر تاریخ نویسان در ابتدای زندگی و قبل از پیوستن به اسماعیلیان شیعه امامی بودهاست. در عین حال، عدهای این احتمال را که او در یک خانواده شیعی اسماعیلی به دنیا آمده باشد منتفی ندانستهاند. خواجه بین سالهای ۶۱۹ تا ۶۲۴ ه.ق به قلاع اسماعیلیه وارد شد. نظر نویسندگان دربارهٔ علت ورود خواجه به قلاع مختلف است. گروهی قائلند که خواجه به اجبار، نزد اسماعیلیان رفتهاست، و در مقابل، عدهای برآنند که او با میل خود نزد آنان رفته و با این حال پس از اینکه تصمیم گرفت از پیش آنان برود به وی اجازه ندادند و او را محبوس کردند. گروهی نیز معتقدند که او در تمامی دوران حضورش در میان اسماعیلیان آزادی کامل داشت و میتوانست بدون درد سر عقاید مخالف خود را ابراز کند. در طی حدود ۳۰ سال اقامت در قلاع اسماعیلیه در مورد مذهب خواجه طوسی نظرات گوناگونی وجود دارد. به بیان حمید ملک مکان «فعالیتهای علمی متعدد، کتابها و رسالههایی که وی در زمینههای مختلف نوشته، و نیز مدت طولانی ای که با اسماعیلیان زندگی کرده و با آنان حشر و نشر داشتهاست، عامل مهمی در اختلاف آرا و اقوال دانشمندان و نویسندگان دربارهٔ وی شدهاست.» از طرفی «علمای اثناعشری که خواجه را امامی میدانند مصرانه منکرند خواجه به کیش اسماعیلی درآمده بوده و صحت انتساب رسالات اسماعیلی بدو را که در میان اسماعیلیان محفوظ ماندهاست، انکار میکنند.» برخی از آنها با قبول انتساب این رسالات به او آنها را محصول تقیه خواجه برای حفظ جان خود در دوره اسارت میدانند. این نظر با تغییر مقدمه اخلاق ناصری منتسب به خواجه تقویت میشود، چرا که در آنجا تصریح میکند که «به حکم اضطرار بر اسماعیلیان وارد شده و مقدمه کتاب را بر طبق عقیده آنان، نه اهل شریعت و سنت نگاشتهاست.» عدهای هم بر این باورند که خواجه در این دوران واقعاً تحت تأثیر عقاید اسماعیلیان قرار گرفته و به کیش ایشان روی خوش نشان داده بود. خانواده خواجه نصیر سه پسر از خود به یادگار نهاد: صدرالدّین علی، فرزند بزرگ او که همواره در کنار پدر و همگام با او بود و در فلسفه، نجوم و ریاضی بهره کافی داشت. دومین فرزندش اصیل الدین حسن نیز اهل دانش و فضیلت بود و در زمان حیاتش اغلب به امور سیاسی مشغول بود. درگذشت تاریخ درگذشت وی ۱۸ ذیقعده ۶۷۳ ه.ق است؛ و در حرم کاظمین و پایین پای دو امام به خاک سپرده شدهاست. بنا به وصیتش بر روی سنگ مزارش این آیه قرآن از سوره کهف را نگاشتند: «وَ کَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَیْهِ بِالْوَصید» = «و سگشان (به حالت پاسبانی) دو دست خویش بر درگاه (غار) گشاده بود». آثار زندگی او بر پایه دو هدف اخلاقی و علمی بنا نهاده شده بود. او در بیشتر زمینههای دانش و فلسفه، تألیفات و رسالههایی از خود به یادگار گذاشته که بیشتر عربی هستند، اما ۲۵ درصد نوشتههای وی به زبان پارسی بودهاند. خواجه نصیرالدین طوسی برخلاف ابن سینا اقدامی برای ترجمه لغتهای عربی و به وجود آوردن اصطلاحات فارسی به جای اصطلاحات عربی نکرد و همان واژههای رایج روزگار خود را در آثار فارسی به کار برد. از معروفترین آثار او به پارسی، «اساس الاقتباس» و «اخلاق ناصری» را میتوان یاد کرد. وی در اخلاق ناصری رستگاری راستین انسانها را در «سعادت نفسانی»، «سعادت بدنی» و «سعادت مدنی» میداند و این نکته نشان میدهد که خواجه در مسایل مربوط به بهداشت جسمانی و روانی هم کارشناس بودهاست. خواجه نصیر حدود یکصد و نود کتاب و رسالهٔ علمی در موضوعات متفاوت به رشتهٔ تحریر درآورد. که ذیلاً به برخی از آنها اشاره میشود: تجرید الاعتقاد: که در موضوع کلام نگاشته شده و به دلیل اهمیت فوقالعاده آن مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و شرحهای بسیاری پیرامون آن نوشته شدهاست. شرح اشارات بوعلی سینا: این کتاب شرحی بر اشارات بوعلی سینا است. قواعد العقاید اخلاق ناصری یا اخلاق طوسی آغاز و انجام اوصاف الاشراف تحریر مجسطی تحریر اقلیدس تجریدالمنطق تلخیص المحصل اساس الاقتباس زیج ایلخانی آداب البحث آداب المتعلمین روضةالقلوب اثبات بقاء نفس تجرید الهندسه اثبات جوهر جامع الحساب اثبات عقل جام گیتی نما اثبات واجب الوجود الجبر و الاختیار استخراج تقویم خلافت نامه اختیارات نجوم رساله در کلیات طب ایام و لیالی علم المثلث الاعتقادات شرح اصول کافی کتاب الکل ترجمهٔ صورالکواکب تعدیل المعیار فی نقد تنزیل الافکار تصورات یا روضةالتسلیم رساله تولا و تبری معیار الاشعار (در تعریف شعر و علم عروض و قافیه) شاگردان جمالالدین حسن بن یوسف مطهر حلی (علامه حلی، درگذشته ۷۲۶ ه.ق) او از دانشوران بزرگ شیعه بود که آثار گرانسنگی از خود به جای نهاد. وی شرحهایی نیز بر کتابهای خواجه نگاشت. کمالالدین میثم بن علی بن میثم بحرانی (ابن میثم بحرانی، درگذشته ۶۷۹ یا ۶۹۹ ه.ق) او حکیم، ریاضیدان، متکلم و فقیه بود و عالمان بزرگی از محضرش استفاده کردند. وی گرچه در رشته حکمت زانوی ادب و شاگردی در مقابل خواجه بر زمین زد، از آن سو خواجه از درس فقه وی بهرهمند شد. این محقق بحرینی شرح مفصلی بر نهجالبلاغه نوشته که به شرح نهجالبلاغه ابن میثم معروف است. محمود بن مسعود بن مصلح کازرونی (قطبالدین شیرازی، درگذشته ۷۱۰ ه.ق) او از شاگردان ممتاز خواجه است وی در چهارده سالگی به جای پدر نشست و در بیمارستان به طبابت پرداخت. سپس به شهرهای مختلفی سفر کرد و علم هیئت و اشارات ابوعلی را از محضر خواجه نصیر فرا گرفت. قطبالدین کتابهایی در شرح قانون ابن سینا و در تفسیر قرآن نوشتهاست. کمالالدین عبدالرزاق شیبانی بغدادی (ابن فوطی، درگذشته ۷۲۳ ه.ق) او مذهب حنبلی داشت و معروف به ابن الفُوَطی بود. این دانشمند مدت زیادی در محضر خواجه علم آموختهاست. وی از تاریخنویسان معروف سده هفتم است و کتابهای معجمالآداب، الحوادثالجامعه و تلخیص معجمالالقاب از آثار اوست. سید رکنالدین استرآبادی (متوفی ۷۱۵ ه.ق) از شاگردان و همراهان خاص خواجه بوده و شرحهایی بر کتابهای استاد خویش نوشته و علاوه بر تواضع و بردباری، از احترامی افزون برخوردار بودهاست. وی در تبریز به خاک سپرده شدهاست. علامه کمال الدین حسین اخلاطی (متوفی ۸۰۸) فرزند میر زین العابدین سیدعلی زوردانی از اکابر قاینات. ایشان در زمان حمله مغول، همگامی که خواجه نصیر در قلعه کوه قاین کتاب اخلاق ناصری را مینوشت، ملازم و شاگرد او بود. برخی دیگر از شاگردان خواجه نصیر عبارتند از: ابراهیم حموی جوینی اثیرالدین اومانی مجدالدین طوسی مجدالدین مراغی از نظر دیگران احمد کسروی دربارهٔ وی چنین گفته: «خواجه نصیر آن مرد بیدین شکمپرست که گاهی باطنی میبوده و گاهی شیعه میگردیده، «لعنتنامه» ای ساخته.» وی همچنین در جایی دیگر چنین گفته: «به گفته مسیو ماربین، نصیرالدین توسی کار بسیار نیکی کرده که در زمان تاخت مغولان و در چنان هنگام، گرفتاری، کینهٔ شیعی و سنی را فراموش نساخته و مغولان را به سر بغداد برده و کینه از دشمنی خاندان علی جستهاست. این بوده آرزویش که شیعیان همیشه چنان باشند و هیچگاه کینهٔ سنیان را از دل بیرون نکرده به کارهای دیگری نپردازند.» ویکنز (مترجم اخلاق ناصری به زبان انگلیسی): خواجه نصیرالدین طوسی دارای روحی نیرومند و حساس بوده که گرفتار تحولات شدید سیاسی و معنوی گشتهاست و در عین این گرفتاریها به گونه ای سخن گفتهاست که تو گویی با مردم این روزگار در نیمه دوم قرن بیستم سخن میگوید. علامه حلی: [خواجه نصیر] کان افضل اهل عصره فی العلوم العقلیه و النقلیه و کان اشرف من شاهدناه فی الاخلاق: [خواجه نصیر] بهترین زمانه خود در علوم عقلی و نقلی و با اخلاقترین فردی بود که تا به حال دیده بودیم. علامه جعفری: دانشگاهی ذاتاً حوزوی است و حوزوی ذاتاً دانشگاهی همان طوری که در طول تاریخ سراغ داریم، خواجه نصیرالدین تجسمی از این دو نهاد بزرگ جامعه بشری است. علامه حسنزاده آملی: خواجه نصیرالدین طوسی انسانی است قرآنی که قلم و قدم و سیاست عملی او تمامٹ برای رضای خدا بودهاست. جستارهای وابسته رصدخانه مراغه دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی رصدخانه خواجه نصیرالدین طوسی تبریز ادعاهای دیگران درباره میراث فرهنگی و معنوی ایران اختراعهای دوران طلایی اسلام دارالحکمه منابع و پانویس خلاصه زندگینامه علمی دانشمندان؛ بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی؛ زیر نظر احمد بیرشک کتاب ریاضیدانان مسلمان و سیر علوم ریاضی در شرق اسلامی بقلم: غلامرضا تاتاری. صفحات۲۶۲–۲۷۰ پیوند به بیرون همایش بینالمللی هفتصد و پنجاهمین سالگشت خواجه نصیرالدین طوسی خواجه نصیر الدین طوسی که بود؟ در مورد خواجه نصیرالدین طوسی در مورد خواجه نصیرالدین طوسی نگاه عربی به خواجه نصیرالدین طوسی در لوگو گوگل مجموعه مقالات منتشر شده دربارهٔ خواجه نصیرالدین طوسی در شماره ۴ مجلهٔ دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به تاریخ سوم تیر ۱۳۳۵ رِساله در تولّا و تبرّا - خواجة نصیرالدّین أبو جعفر محمّدبن محمّدبن حَسَن طوسی رسالة فی فضیلة أمیرالمؤمنین عَلیّ - العلّامة الخواجة نصیرالدّین الطوسی اخترشناسان اسلام قرون وسطی اخترشناسان فارسیزبان قرون وسطی اسلامشناسان مسلمان سده ۱۳ (میلادی) اسلامشناسان مسلمان شیعه اهالی ایران در سده ۱۳ (میلادی) اهالی توس اهالی خراسان دانشمندان علوم غریبه دانشمندانی که بر روی تعیین قبله کار کردهاند درگذشتگان ۱۲۷۴ (میلادی) درگذشتگان ۶۵۳ درگذشتگان ۶۷۲ (قمری) ریاضیدانان اسلام قرون وسطی ریاضیدانان اهل ایران در قرون وسطی ریاضیدانان اهل ایران ریاضیدانان سده ۱۳ (میلادی) زادگان ۱۲۰۱ (میلادی) زادگان ۵۷۹ زادگان ۵۹۸ (قمری) ستارهشناسان سده ۱۳ (میلادی) عالمان شیعه عالمان مسلمان فقیهان شیعه دوازدهامامی فیلسوفان اهل ایران فیلسوفان سده ۱۳ (میلادی) فیلسوفان فارسیزبان قرون وسطی فیلسوفان فارسیزبان فیلسوفان مسلمان وزیران ایلخانیان


text: رابرت فرانسیس «بابی» کِنِدی (زاده ۲۰ نوامبر ۱۹۲۵ – درگذشته ۶ ژوئن ۱۹۶۸)، معروف به آرافکی، سیاستمدار اهل ایالات متحده آمریکا بود. او از سال ۱۹۶۵ تا هنگام ترورش در سال ۱۹۶۸، سناتور نیویورک در مجلس سنای ایالات متحده آمریکا و پیش از آن از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۴، در دولتهای جان اف کندی و لیندون جانسون، دادستان کل ایالات متحده آمریکا بود. او که از نمادهای لیبرالیسم مدرن در آمریکا است برای کسب نامزدی حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا در انتخابات ریاستجمهوری ۱۹۶۸ ایالات متحده آمریکا رقابت می کرد. در جریان مبارزات انتخاباتی، لحظاتی بعد از پیروزی در ایالت کالیفرنیا در آشپزخانه هتل آمباسادور در شهر لسآنجلس، هدف گلولهٔ سرحان سرحان، دانشجوی ۲۴ سالهٔ فلسطینیتبار شهروند اردن، قرار گرفت و مانند برادر بزرگترش، جان اف کندی، کشته شد. منابع Barnes, John A. Irish-American Landmarks. Canton, Mich.: Visible Ink, 1995. Grubin, David, director and producer, RFK. Video. (DVD, VHS). 2hr. WGBH Educ. Found. and David Grubin Productions, 2004. Distrib. by PBS Video Hilty, James M. Robert Kennedy: Brother Protector (1997), vol. 1 to 1963. Temple U. Press., 1997. Martin, Zachary J. The Mindless Menace of Violence: Robert F. Kennedy's Vision and the Fierce Urgency of Now. Lanham, Md.: Hamilton Books, 2009. آدمکشیهای ۱۹۶۸ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا اعضای کابینه جان اف. کندی اعضای کابینه لیندون بی. جانسون افراد آمریکایی ایرلندیتبار افراد پادکمونیست اهل ایالات متحده آمریکا افراد کشتهشده در کالیفرنیا افسران نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا اهالی برانکسویل، نیویورک اهالی بروکلین، ماساچوست پیروان کلیسای کاتولیک رم اهل ایالات متحده آمریکا ترقیخواهی در ایالات متحده آمریکا جنبش حقوق مدنی حقوقدانان اهل ایالات متحده آمریکا خاکسپاریها در گورستان ملی آرلینگتون خانواده کندی خواهر/برادران رؤسای جمهور آمریکا دانشآموختگان دانشگاه هاروارد دانشآموختگان مدرسه حقوق دانشگاه ویرجینیا درگذشتگان ۱۹۶۸ (میلادی) دریافتکنندگان مدال طلای کنگره دموکراتهای اهل ماساچوست دموکراتهای اهل نیویورک (ایالت) رابرت اف. کندی زادگان ۱۹۲۵ (میلادی) سیاستمداران اهل ایالات متحده آمریکا سیاستمداران ترورشده اهل ایالات متحده آمریکا سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا کندی دانشآموختگان کالج هاروارد قربانیان قتل در آمریکا کشتگان در لس آنجلس کشتهشدگان مرد لیبرالیسم در ایالات متحده آمریکا مخالفان آپارتاید در آفریقای جنوبی مرگها به وسیله اسلحه گرم در کالیفرنیا نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا ۱۹۶۴ (میلادی) نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا ۱۹۶۸ (میلادی) نمایندگان سنای حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا نمایندگان مجلس سنای ایالات متحده آمریکا از نیویورک (ایالت) نویسندگان اهل نیویورک (ایالت) نویسندگان اهل بوستون نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا نظامیان اهل ماساچوست نظامیان ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم نظامیان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم وزیران دادگستری ایالات متحده آمریکا وکیلان اهل نیویورک (ایالت) وکیلان اهل ماساچوست طرفداران مبارزه با فقر اهالی مکلین، ویرجینیا دانشمندان علوم سیاسی اهل ایالات متحده آمریکا کاتولیکهای رومی سده ۲۰ (میلادی) فعالان حقوق مدنی آمریکایی آفریقاییتبار فعالان ضد جنگ ویتنام اهل ایالات متحده آمریکا پیروان کلیسای کاتولیک اهل نیویورک (ایالت) حامیان خشونتپرهیزی


text: جُملِه یک یا چند فراکرد مرتبط به هم را شامل میشود که پیام کاملی را از فرستنده پیام (گوینده، نویسنده) به گیرنده پیام (شنونده، خواننده) برساند. افراد مقصود خود را به صورت جمله بیان میکنند. جمله یک یا مجموع چند کلمه است. از نگاه ساختار جمله ساده: جملهای که تنها از یک فراکرد تشکیل یافته باشد. نمونه: فردا سالگرد پیروزی مردم نیکاراگوئه است. جمله مرکب: جملهای که از دو یا چند فراکرد همپایه ساخته شدهاست. نمونه: اگر به مریض دارو داده نشود، خواهد مرد. جمله پیچیده: جملهای که از یک فراکرد پایه و یک یا چند فراکرد پیرو ساخته شدهاست. نمونه:علی به درس ریاضیات که از درسهای مشکل است، علاقه دارد. از نگاه هدف جمله از لحاظ هدف و پیامی که منتقل میکند دارای انواع زیر است: جمله خبری: جملهای است که واقع شدن (یا نشدن) یا بودن (یا نبودن) حالتی را بیان میکند. نمونه: خدا مرده است. جمله پرسشی: جملهای است که در آن با استفاده از کلمات پرسشی یا تغییر لحن پیرامون موضوعی سؤال میکند. نمونه: فردا چه روزی است؟ جمله عاطفی یا جمله تعجبی:جملهای است منعکسکننده یکی از عواطف انسانی که اگر شامل تعجب یا تحسین باشد بدان جمله تعجبی نیز گفته و در انتهای جمله از این نشانه «!» استفاده میکنیم. نمونه: چه باغ باصفایی! جمله امری: جملهای است که با آن انجام دادن کاری یا دست داشتن و پذیرفتن صفت یا حالتی به صورت مثبت یا منفی خواسته میشود؛ که به شکل مثبت آن فعل امر و شکل منفی آن فعل نهی میگوییم. جمله امری میتواند فقط دارای یک کلمه باشد. نمونه: همه در جای خود بایستند. جمله یک لغتی: بنویسید. بیا. بفرمائید. ننویس. نگو. جمله دعایی: جملهای است که حاوی دعا یا نفرین باشد. نمونه: به امید دیدار! سفر بخیر! از نظر معنی جمله از نظر معنی نیز به دو قسمت تقسیم میشود: ۱- جملهٔ خبری: اگر جملهای بیانکنندهٔ خبری باشد، چه در زمان گذشته و چه در زمان حال و چه در زمان آینده، آن را جملهٔ خبری میگویند؛ مانند: تقی رفت، حسین میآید، منوچهر خواهد رفت. ۲- جملهٔ انشایی: جملهای است که مفهوم جملهٔ خبری را نرساند؛ مانند: جملهٔ امری – دعایی – استفهامی – تمنایی- شرطی – ندایی؛ بنابراین جملات زیر انشایی هستند: بیا / مرو / الهی او به زودی نجات یابد / کاش او را بیابد / اگر او به خانهٔ ما بیاید... / ای پسر به کار نیک بکوش. بهطور کلی اگر بتوانیم در جملهای احتمال صدق و کذب بدهیم خبری و در غیر این صورت انشایی است. از نظر مکان اجزای جمله از نظر مکان اجزای آن نیز به دو قسمت تقسیم میشود: ۱- جملهٔ مستقیم: اگر جملهای فعلی باشد، ترتیب قرار گرفتن اجزای آن بدین طریق است: فاعل/ مفعول بیواسطه / مفعول با واسطه یا متمم / قید/ فعل و اگر جملهای اسمی باشد، ترتیب قرارگرفتن اجزای آن بدین شکل است: مسندٌالیه/ مسند / رابطه ۲- جملهٔ مقلوب یا غیرمستقیم: اگر مکان قرار گرفتن اجزای جملهای غیر از آنچه ذکر شد، باشد یعنی اجزای آن تغییر مکان داده باشند آن را جملهٔ مقلوب یا غیرمستقیم مینامند. دیگر دستهبندیها ۱- جملهٔ کامل: جملهای را کامل میگوییم که معنای تام از آن حاصل شده و سکوت گوینده و عدم انتظار شنونده در آن بجا باشد؛ مانند: دیروز به خانهٔ تقی رفتم، خدا بزرگ است، روزگار هر کس را ادب میکند. ۲- جملهٔ ناقص: جملهای ناقص است که شنونده انتظار بقیهٔ مطلب را داشته باشد و سکوت گوینده باعث عدم کمال آن باشد؛ مانند: وقتی او را دیدم ...، اگر او آمد.... هریک از این جملات کامل یا ناقص میتواند مکمل جملهٔ ناقص دیگری باشد؛ بنابراین: جملهٔ مکمل: آن است که کاملکنندهٔ جملهٔ ناقص باشد؛ مانند: از بازار برمیگشت (مکمل جملهٔ ناقص: وقتی او را دیدم)، من میروم (مکمل جملهٔ ناقص: اگر او آمد)، از اینجا فرار کرد (مکمل جملهٔ ناقص: تا او را صدا زدم). جملهٔ معترضه: ممکن است جملهای را بتوانیم از میان گفتار گوینده حذف کنیم ولی به معنی گفتار او لطمهای وارد نسازیم که آن را جملهٔ معترضه میگویند؛ مانند: اگر حسن آمد (که نمیآید) میروم. دی پیر می فروش (که یادش به خیر باد) گفتا شراب خور که غم دل برد ز یاد جمله از نظر دیگری نیز به دو قسم تقسیم میشود: اسمی و فعلی. ۱- جملهٔ اسمی: هرگاه جملهای دارای فعل ربطی باشد، آن را جملهٔ اسمی مینامند و در حقیقت آن جمله از مسندٌالیه و مسند و رابطه تشکیل شدهاست؛ مانند: خدا داناست. اتاق بزرگ بود. ۲- جملهٔ فعلی: هرگاه جملهای دارای فعل خاص یا تام باشد، آن را جملهٔ فعلی مینامند و در حقیقت آن جمله از فعل و فاعل و... تشکیل شدهاست؛ مانند: تقی آمد، من حسین را دیدم. جمله از نظر دیگری نیز به دو قسمت تقسیم میشود: مطلق و مقید. ۱- جملهٔ مطلق: اگر جملهای مقید به زمان یا مکان یا ... نباشد و مقید به جملهٔ قیدی دیگر هم نباشد، آن را مطلق مینامند؛ مانند: او را دیدم، پرویز مریض است. ۲-جملهٔ مقید: اگر جملهای دارای قید زمان یا مکان یا ... باشد آن را جملهٔ مقید میگویند؛ مانند: دیروز او را دیدم. پرویز خیلی مریض بود. حسن اینجا آمد ... پانویس منابع کتاب درسی «زبان فارسی» سال «اول دبیرستان» ایران - مرکز چاپ و نشر کتب درسی عناصر نحوی گزارهها واحدهای معنایی


text: ضَمیر یا فَرانام واژهای است که میتواند جایگزین گروه اسمی شود، مثلاً به جای آنکه بگوییم «سهراب را دیدم و به سهراب گفتم»، میگوییم «سهراب را دیدم و به او گفتم» توضیح اینکه واژهٔ "ضمیر" در زبان پارسی به معنای وجدان و وجود، نهان و درون، یعنی "خود" اوست. ضمیر ضمیرهای فارسی در زبان فارسی ضمیر نقش نیست بلکه نوع واژه است و میتواند مانند اسم در جمله نقشهای مختلفی بگیرد. ضمیرهای فارسی دارای هشت گونهاند: شخصی، مشترک، اشاره، پرسش، مبهم، تعجّب، شمارشی، ملکی (اختصاصی). ضمیر شخصی == ضمیر شخصی منفصل یا ناپیوسته (گسسته) ضمیری است که تنها به کار میرود و معنی مستقل دارد. ضمیر شخصی متصل یا پیوسته ضمیری است که به کلمهٔ دیگر میپیوندد و معنی مستقل ندارد. این ضمیر معمولاً به اسم و گاه به فعل و حرف میپیوندد. جدول زیر نشاندهندهٔ همهٔ ضمیرهای شخصی فارسی (گسسته و پیوسته) است. ضمیر «شما» (بههمراه ضمیر پیوسته «تان» و شناسه دوم شخص جمع) همچنین برای دوم شخص مفرد و در هنگام رعایت احترام بکار میرود؛ و همچنین از ضمیر سوم شخص جمع «ایشان» (به همراه ضمیر گسسته «شان» و شناسه سوم شخص جمع) برای سوم شخص مفرد و در هنگام حفظ احترام او استفاده میشود (مانند «مادرم گفتند»، «ایشان گفتند»). گاهی نیز به جای «او» ضمیر سوم شخص مفرد «وی» میآید. در زبان پهلوی (پارسی میانه) «وی» برای حالت مفعولی و «او» برای حالت فاعلی به کار میرفت. (البته در متون متاخر پهلوی این امر رعایت نمیشود). ضمیر مشترک ضمیری که همواره یک صورت دارد و میان شش ساخت مشترک است: خود، خویش، خویشتن. جز در زبان محاوره، این ضمیر جمع بسته نمیشود. واژگان اشاره، پرسش، مبهم و تعجّب اگر همراه اسم نباشند، خود جانشین اسم هستند و ضمیر محسوب میشوند. همچنین اگر این واژگان جمع باشند، صفت نیستند، بلکه ضمیر هستند زیرا در این حالت قطعاً نمیتوانند همراه اسم باشند. ضمیر اشاره ضمیری است که مرجع آن به اشاره معلوم شود: آن/ این و ترکیباتش مثل اینان/ آنها - (کتاب را بگیر و آن را بخوان) اگر صفتهای اشاره (ان-این-همین و ...) بدون اسم بیایند ضمیر اشاره هستند و نقش میپذیرند. ضمیر پرسش واژههای پرسشی اگر به تنهایی در جمله بیایند. (بدون همراهی اسم): که/ چه/کدام/کی/ کجا/چگونه/چند/چقدر - (تا یار که خواهد و میلش به که باشد) ضمیر مبهم واژههایی که بر شخص یا مقدار مبهمی دلالت میکنند. چند/همه/هیچ/یکی/هرکه/کمی/دیگری - (همه آمدند). -(مثال از خیام: آرند یکی و دیگری بربایند / بر هیچکسی همی نگشایند). ضمیر تعجّب واژههایی که مفهوم تعجب و شگفتی را برساند: به/ چقدر/ وه... - (وه که چگونه میرزمند شیرمردان مبارز!) ضمیر شمارشی صفت شمارشی که بدون همراهی اسم بیاید. - (اولی رفت و دست خالی برگشت، اما دومی مدال طلا گرفت) ضمیر ملکی واژه مرکب «از آن» است که معنی «مال» / «متعلق به» را میدهد. - (من زان خودم هرآنچه هستم، هستم) نقش ضمیر در زبانهای مختلف زبانها به دو دستۀ «ضمیر آزاد» (free pronoun) و «ضمیر وابسته» (bound pronoun) تقسیم میشوند. در زبانهای ضمیر آزاد، ضمیرها بیشتر به شکل گسسته (independent pronoun) به کار میروند، یعنی ضمیرها، واژگانی هستند که از نظر نحوی، یک واحد مستقل به شمار میآیند. حتی اگر در این زبانها، ضمیرها به صورت شناسه (agreement) و واژه بست یا ضمیر پیوسته (clitic) به کار رود، باز هم نقشهای دستوری اصلی در ضمیر گسسته خود را نشان میدهند. در زبانهای ضمیر وابسته، ضمیرها بیشتر به شکل ضمیر پیوسته و شناسه خود را نشان میدهند و ضمیرهای گسسته، یا اصولاً در زبان وجود ندارند، یا اینکه نقشی فرعی ایفا میکنند و بیشتر برای تأکید به کار میروند. اوایل زبانشناسان گمان میکردند که اگر در زبانی، ضمیر به اشکال مختلف (ضمیر گسسته، ضمیر پیوسته یا شناسه) به کار رود، طبعاً ضمیر گسسته، نقش اصلی را دارد و کاربرد آن اجباری است. به عبارت دیگر، ضمیرهای پیوسته یا شناسهها همواره دارای نقش فرعی هستند و فقط یک سری اطلاعات را که در ضمیر گسسته آمدهاست، تکرار میکنند. همچنین اعتقاد بر آن بود که نشانههای حالت (case markers) به ضمیرهای گسسته میچسبند و بنابراین ضمیرهای گسسته، موضوعها (arguments) را نشان میدهند. بر اساس این مقدمات، نتیجهگیری نهایی نیز آن بود که هم از لحاظ در زمانی و هم از لحاظ همزمانی، ضمیرهای گسسته اهمیت بیشتری دارند و در سیر تحولات تاریخی، طبیعتاً ابتدا ضمیرهای گسسته در زبانها به کار رفته و سپس به صورتهای دیگری تبدیل شدهاست. اما در برخی زبانها، دیده شد که شناسهها و واژهبستها، نقش اصلی را بر عهده دارند و ضمیرهای گسسته بیشتر از لحاظ تأکیدی یا تقابلی مورد استفاده قرار میگیرند (از جمله در زبان فارسی). همچنین در برخی زبانها، نشانههای حالت نیز به ضمیرهای پیوسته یا شناسهها میچسبند. در این زبانها، ضمیرهای پیوسته و شناسهها، اجباری هستند و ضمیرهای گسسته جنبۀ اختیاری دارند؛ بنابراین فرضیات قبلی زبانشناسان رد شد. دو نوع مطابقه در زبانها وجود دارد: «مطابقۀ دستوری» (grammatical agreement) و «مطابقۀ مرجعدار» (anaphoric agreement). در مطابقۀ دستوری که بیشتر در زبانهای ضمیرآزاد دیده میشود، ضمیرهای گسسته نقش اصلی را بر عهده دارند و شناسهها و ضمیرهای پیوسته یا واژهبستها با ضمیرهای گسسته مطابقه میکنند (تکرار اطلاعات). در مطابقۀ مرجعدار، خودِ شناسهها و ضمیرهای پیوسته، مستقیماً به اسمها اشاره دارند و نیازی به ضمیرهای گسسته نیست. این نوع مطابقه بیشتر در زبانهای ضمیروابسته دیده میشود. در زبانهایی که از این نوع مطابقه استفاده میکنند، از آنجا که کلمات دارای شناسه هستند و نقش خود را مشخص میکنند، ترتیب کلمات (word order) چندان ثابت نیست. با توجه به تقسیم زبانها به دو دسته ضمیر آزاد و ضمیر وابسته و همچنین معرفی دو نوع مطابقه (مرجعدار و دستوری)، باید این دستهبندیها را به صورت یک طیف (تقسیمبندی نسبی و نه مطلق) در نظر گرفت. به عبارت دیگر، برخی زبانها هستند که کاملاً ضمیرآزاد یا کاملاً ضمیروابسته بهشمار میروند و برخی دیگر، ترکیبی از دو نوعِ ضمیرآزاد و ضمیروابسته هستند. مثلاً به نظر میرسد زبان آبخازی کاملاً ضمیروابسته باشد، زیرا همه ضمیرها به صورت شناسه در فعل به کار میروند و از سوی دیگر همان فعل، نشاندهنده همه موضوعها و حالتها است. زبان انگلیسی تا حد زیادی ضمیرآزاد است. باید گفت گوناگونی فراوانی در این زمینه بین زبانها مشاهده میشود. زبانشناسان در ابتدا گمان میکردند که ضمیرهای گسسته و به خصوص ضمیرهای گسستۀ «اول شخص» و «دوم شخص»، جنبۀ جهانی (universal) دارند و در همه زبانها قطعاً این دو مفهوم، به شکل واحدهای نحوی مستقل به کار میروند. همچنین این ضمیرهای گسسته، از لحاظ معنایی و ساختی، قابل تحلیل نیستند. یعنی نمیتوان آنها را به تکواژهای مختلف تقسیم کرد و از لحاظ معنایی هم، در هیچ زبانی، تکواژی که برای اشاره این ضمیرها به کار میرود، در ابتدا معنای دیگری نداشتهاست. با این وجود، دیده شد که در برخی زبانها، اصولاً ضمیرهای گسسته وجود ندارند و در برخی دیگر که دارای ضمیرهای گسسته (به منظور تأکید بیشتر) هستند، گاهی این ضمیرها از دو یا چند تکواژ تشکیل شدهاند. علاوه بر این، گاهی این ضمیرهای گسسته، دارای ریشه معنایی هستند و به مفهوم دیگری نیز به کار میروند. در بررسی تاریخی مسئله زبانهای ضمیرآزاد و ضمیروابسته، باید توجه داشت که در تحولات تاریخیِ زبانهای ضمیر آزاد، عمدتاً شناسهها و ضمیرهای پیوسته تغییر میکنند و ضمیرهای گسسته، ثابت هستند. برعکس، در زبانهای ضمیروابسته، ضمیرهای گسسته تغییر میکنند و ضمیرهای پیوسته ثابت هستند. برخی زبانها فاقد ضمیر یا ضمیرانداز. در این زبانها، ضمیرها شخصی به شکل عادی وجود ندارد و کلماتی که معانی دیگری دارند، گاهی برای اشاره به مفهوم شخص به کار میروند. در این زبانها، عواملی مانند مقام اجتماعی و احترام، نوع کاربرد این واژهها را تعیین میکند. مثلاً در زبان برمهای، کلمه «بنده» (slave) برای اشاره به اولشخص به کار میرود و برخی عنوانهای دینی (برای احترام) برای اشاره به دومشخص مورد استفاده قرار میگیرند. برای تعیین دقیق آنکه آیا میتوان این کلمات را همان ضمیر در نظر گرفت یا خیر، چند معیار وجود دارد. اولاً این کلمات باید در بافت کارگفتها (speech acts) به کار روند تا مشخص شود آیا میتوانند دقیقاً جایگزین ضمیر شوند یا خیر. روش دوم آن است که مشخص شود این کلمات «تغییر دهنده» (shifter) هستند یا خیر. معیار سوم آن است که مشخص کنیم با وجودِ ذکر این کلمات در زبان، آیا باز هم لازم است تعیین کنیم که این کلمات به چه اسمهایی اشاره میکنند یا خیر. تفاوت این واژهها با ضمیرها عبارتاند از: این کلمات ریشه اسمی و معنایی دارند. تعداد آنها بسیار زیادتر از ضمیرها معمولی است. نشاندهنده جایگاه اجتماعی و شغلی و همچنین مفهوم احترام هستند. این واژهها بیشتر دارای ویژگی اسمها و گروههای اسمی هستند. جستارهای وابسته ضمیرهای فارسی: من، تو، او، ما، شما، ایشان ضمیرهای انگلیسی: I, He, She, It, We, You, They منابع اقسام کلمه ضمیرها


text: شُهره آغْداشْلو (با نام تولد پری وزیریتبار؛ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۳۱) بازیگر ایرانی-آمریکایی است. او برای بازی در فیلم خانهای از شن و مه (۲۰۰۳) نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد. او برای به تصویر کشیدن ساجده طلفاح در مجموعهٔ تلویزیونی خانهٔ صدام (۲۰۰۸) موفق به دریافت جایزهٔ اِمی پرایمتایم در رشتهٔ بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد. زندگی شهره آغداشلو با نام پری وزیریتبار در اردیبهشت ۱۳۳۱ در تهران متولد شد. او نام خانوادگی «آغداشلو» را به خاطر مخالفت خانوادهٔ پدریاش با داشتن نام خانوادگی آنان و پس از ازدواج با آیدین آغداشلو انتخاب کرد. آغداشلو پیش از انقلاب ایران، در سه فیلم مطرح آن زمان بازی کرد و با سه کارگردان بزرگ سینمای ایران، عباس کیارستمی، علی حاتمی و محمدرضا اصلانی همکاری داشت. او در بحبوحهٔ انقلاب ۱۳۵۷ ایران و در ژانویهٔ ۱۹۷۹ میلادی و زمانی که هنوز دولت شاپور بختیار بر سر کار بود از ایران خارج شد و از طریق ترکیه به لندن و سپس به لس آنجلس رفت و به اتفاق همسرش، هوشنگ توزیع، در نمایشهای متعددی بازی کرد. او یک فرزند دارد. وی، با آن که چندین بار برای اجرای نمایش به دربار دعوت شد و با محمدرضا شاه و فرح دیبا در کاخ نیاوران دیدار کرد، شخصیت شاه را در میان جوانان آن زمان «مردمی» نمیداند و سبب این بیگانگی را تحصیلات شاه در سوئیس و نه در دارالفنون ایران میپندارد. وی پس از نامزدی جایزهٔ اسکار اقدام به نوشتن زندگینامه و خاطرات خود کرد که در سال ۲۰۱۳ به زبان انگلیسی با عنوان کوچهٔ عشق و یاسمنهای زرد در آمریکا منتشر شد. در سال ۲۰۰۰ میلادی آغداشلو برای نخستینبار پس از مدتها دوری از سینما در فیلم سینمایی راز بهشت بر پردهٔ سینماهای آمریکا رفت. این فیلم به نویسندگی و کارگردانی کامشاد کوشان نخستین فیلم سینمایی ایرانی به زبان انگلیسی بود که در سینماهای کشور آمریکا نمایش همگانی میشد. فیلم راز بهشت به جشنوارههای بینالمللی پرشماری دعوت شد؛ از جمله جشنوارهٔ بینالمللی فیلم قاهره که در آن به عنوان یکی از ۱۰ فیلم برگزیده و دعوتشده از کشور آمریکا، در کنار فیلمهایی چون پسرها گریه نمیکنند و محصور اثر برناردو برتولوچی رقابت کرد. در سال ۲۰۰۳، آغداشلو نامزد جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای فیلم خانهای از شن و مه شد. افزون بر آن، چهار جایزهٔ منتخب انجمن منتقدان لس آنجلس، نیویورک، سینسیناتی و آنلایم را از آن خود کرد. او در فیلم خانهای از شن و مه نخستین ساختهٔ وادیم پرلمان در کنار بازیگران معروفی چون بن کینگزلی برندهٔ اسکار برای بازی در فیلم گاندی در سال ۱۹۸۲ و جنیفر کانلی برنده اسکار برای بازی در فیلم یک ذهن زیبا در سال ۲۰۰۱ نقش آفرینی کرد. آغداشلو در این فیلم در نقش «نادره» زنی ایرانی و افسرده را بازی میکند که به اتفاق همسرش، سرهنگ مهاجر ایرانی (با بازی بن کینگزلی)، در سانفرانسیسکو زندگی میکنند و بر سر تصاحب خانهای با صاحب قبلی خانه (با بازی جنیفر کانلی) درگیر میشوند. شهره آغداشلو در سال ۲۰۰۹ میلادی، برای بازی در نقش مکمل زن در سریال خانهٔ صدام، موفق به دریافت جایزهٔ امی شد. او در این مجموعه در کنار ایگال نائور بازیگر اسرائیلی در نقش همسر صدام حسین به ایفای نقش پرداخت. فیلمشناسی فیلمهای سینمایی مجموعهٔهای تلویزیونی گویندگی بازیهای ویدئویی پویانمایی دِکلَمه نمایشها قوی تر چرخ فلک گلدونه خانم بانویی میمیرد موضوع جدی نیست شبیخون آیینه هفت رنگ کافه اکبر آقا نوستالژی بوی خوش عشق سهم ما از خانه پدری امیر ارسلان ۲۰۰۰ تهیهکننده تهیه برنامه «زیر آسمان کبود» در تلویزیون ایران تهیه برنامه رادیویی «صدا و نوای ایران» پخش از کانال بینالمللی سراسری آمریکا جوایز و افتخارات منابع پیوند به بیرون افراد آمریکایی ایرانیتبار افراد دارای تابعیت ایالات متحده آمریکا افراد زنده اهالی تهران بازیگران آمریکایی آسیاییتبار بازیگران تئاتر زن اهل ایالات متحده آمریکا بازیگران تئاتر زن اهل ایران بازیگران تلویزیون زن اهل ایالات متحده آمریکا بازیگران زن اهل تهران بازیگران زن بازی ویدئویی اهل ایالات متحده آمریکا بازیگران زن تلویزیونی اهل ایران بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا بازیگران زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران بازیگران زن فیلم اهل ایالات متحده آمریکا بازیگران زن فیلم اهل ایران بازیگران مخالف جمهوری اسلامی ایران برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر مکمل زن در مجموعه تلویزیونی کوتاه یا فیلم تلویزیونی برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برندگان جایزه امی برندگان جایزه ایندیپندنت اسپیریت برندگان جایزههای ماهوارهای دور از وطنهای اهل ایران در ایالات متحده آمریکا زادگان ۱۳۳۱ زادگان ۱۹۵۲ (میلادی) صداپیشگان زن اهل ایالات متحده آمریکا صداپیشگان زن اهل ایران مسلمانان اهل ایالات متحده آمریکا مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا