text: مسجد حکیم یا مسجد جورجیر از مساجد چهارایوانی مربوط به پایان دوره صفوی در منطقه قدیمی بابالدشت اصفهان در انتهای بازار رنگرزان جای گرفتهاست. این مسجد و در دورهٔ شاه عباس دوم به دست پزشک او حکیم محمد داوود در محل ویرانههای مسجد جامع دیلمی جورجیر یا مسجد صاحب اسماعیل بن عباد از قرن چهارم هجری بنا شدهاست. کتیبههای سردرها و ایوانهای داخل این مسجد به سالهای ۱۰۶۷ تا ۱۰۷۳ هجری قمری مورخ است و آنها را محمدرضا امامی خوشنویس معروف عصر صفویه نوشتهاست. سردر مسجد جوجیر در شمال غربی این مسجد قرار دارد. مسجد دیلمی جورجیر «مسجد جامع صغیر» نام داشته و در نیمهٔ دوم قرن چهارم هجری مسجدی زیبا و باشکوه بودهاست. نامها و دلایل نامگذاری بانی آن حکیم محمد داود ملقب به تقرب خان، پزشک شاه عباس دوم و شاه صفی بوده و بدین سبب، مسجد به حکیم شهرت یافته و چون در محله قدیمی جورجیر، در محل مسجدی از قرن چهارم معروف به مسجد جوءجوء یا جورجیر که صاحب بن عباد آن را بنا کرده بود، ساخته شد، مسجد جورجیر نیز نامیده شدهاست. دیرینگی بنای مسجد، بر اساس کتیبه سردر شرقی آن، در ۱۰۶۷ آغاز شده و بنابر کتیبه سردر شمالی، در ۱۰۷۳ پایان یافتهاست. توصیف بنا مسجد حکیم، با نقشهای نامنتظم، در حدود ۸۰۰۰ مترمربع وسعت دارد. این بنا -که مانند بسیاری از بناهای دوره صفویه از آجر ساخته شده-از نوع مساجد چهار ایوانی است. این مسجد، از نوع مساجد بدون مناره و گنبد برجسته و بزرگ است که مسجد سید از دوره قاجار مشابه آن محسوب میشود. مسجد حکیم از آخرین آثار دوره صفوی است و شاید از دیدگاه پژوهشگران غربی، در مقایسه با مسجد امام و شیخ لطفاللّه نمونهای یأسآور باشد؛ اما این مسجد با نگاهی معمارانه، به سبب نمایش شکوهمند طرح چهار ایوانی در مقیاسی بزرگ و داشتن آجرکاری، کاشیکاری، گرهکشی و بهویژه خط بنّایی، در زمره آثار برجسته آن دوران، در خور ارزیابی است. سردر ورودیها این مسجد، سه ورودی اصلی دارد. سردر شرقی به شکل پنج ضلعی، با دو سکو در دو طرف، کتیبهای با اشعار فارسی، مقرنس کاری در قوسِ سردر، و دو پشتبغل مزین به خط بنّایی کاشیکاریشدهاست. سردر غربی با مقرنس گچی ساده در قوس، در انتهای کوچهای بنبست قرار دارد و به خیابان حکیم راه مییابد و نزدیک به در جورجیر است. سردر شمالی با انواع کاشیکاری و آجرکاری و دو سکو در دو طرف، ایوان کوچکی به عرض مدخل با طراحی زیبا، در بالای در ورودی دارد که به حجرهای راه مییابد. در بالای حجره دو پشتبغل و در قوسِ ایوان، مقرنس با پوشش کاشیکاری مَعْقَلی دیده میشود. اضلاع و ایوانها مسجد حکیم، با صحنی به ابعاد تقریبی ۶۱ متر × ۵۳ متر که در هر ضلع آن ایوانی قرار گرفته، دارای حوض سنگی مستطیل شکل و دو مهتابی (سکو) در دو طرف آن است که در جنوب هر دو مهتابی، جایگاهی به طول ۱/۷۰ متر برای امام جماعت تعبیه شدهاست. ضلع شمالی ایوان ضلع شمالی به طول ۱۱/۵ متر و عمق ۹ متر، در حدود ۱۵ سانتیمتر بالاتر از سطح حیاط قرار دارد. کتیبهای کاشیکاری، شامل اشعاری در وصف مسجد، در وسط ایوان دیده میشود. ازاره این ایوان تا ارتفاع ۱/۲۰ متر با کاشیهای معقلی پوشیده شدهاست. در وسط دیوار غربی، راهرویی به عرض ۳/۳ متر دیده میشود که راه دستیابی به مدخل شمالی مسجد است و اکنون با دیوار آجری مشبک پوشانده شدهاست. در بخش فوقانی راهروها، دو ایوان کوچک جلو حجرهها قرار دارد. کتیبهای به خط ثلث، از محمدرضا امامی، با زمینه لاجوردی در سه جانب ایوان کار شدهاست. این کتیبه به همراه پوشش سقف، که کلمه علی را با خط بنّایی از ترکیب آجر و کاشی فیروزه شکل داده، به این ایوان جلوهای خاص بخشیدهاست. در دو طرف ایوان، ایوانی کوچکتر با تزیینات مشابه بنا گردیده و هر کدام از این ایوانها در دو طرف خود طاقنمایی به عرض سه متر دارند. ضلع جنوبی جبهه جنوبی صحن و نیز ایوان، مشابه ضلع شمالی است و فقط در تزیینات، متفاوت به نظر میرسند، از جمله در مقرنسی که در دل رسمیبندی بالای ایوان ساخته شدهاست. ضلع شرقی و غربی جانب شرقی و غربی صحن همانند است، مشتمل بر ایوانی به عرض حدود هشت متر و در هر طرف ایوان ابتدا یک طاقنما و سپس سه ایوان کوچکتر، با عرض نزدیک به پنج متر، قرار دارد. دو طاقنمای کوچک نیز در ابتدا و انتهای هر ضلع دیده میشود که از داخل آنها میتوان به حجرههای بالای آنها دسترسی یافت. در طبقه بالای دو ضلع شرقی و غربی، برای زیباسازی اطراف صحن، طاقنماهایی ساخته شدهاست که هیچگونه بنایی در پشت آنها وجود ندارد، بهطوریکه هوا از میان آنها جریان مییابد. بدینترتیب، در هر طرف ایوانهای شرقی و غربی شش طاقنما قرار گرفتهاست. ایوان شرقی به شکل بدیعی دارای شاهنشینی است که طول فرورفتگی آن حدود ۵/۵ متر و دارای قوسی است و روی آن ایوانکی (بالکنی) تعبیه کردهاند که حجرههای دو طرف بدان راه دارند. تزیینات کاشیکاری این ایوان در پشتبغلها با نقش هشت و چهار سُلی معقلی و نیز کتیبه سرتاسری، مشاهده میشود. ایوان غربی نیز با دارا بودن یک شبکه کاشیکاری معرق با نقش اسلیمی، در دیوار مقابل ایوان طراحی شدهاست. شبستانها و محرابها مسجد حکیم دارای چهار شبستان و محراب است که شبستان اصلی یا شبستانِ زیر گنبد آن، در پشت ایوان جنوبی واقع شده و به شکل مربعی به ضلع۱۱/۵ متر است. ازاره دیوارها تا ارتفاع ۱/۳۰ متر از نقوش متنوع با آجر و کاشی مزین شدهاند. همچنین طاقنماهایی با تزیینات مشابه با خط بنّایی کار شدهاست، شامل کلمات «علی»، «یاحنّان»، یا «یامنّان» و غیره. سقف گنبد نیز با نقش هشت و زُهره معقلی طراحی شدهاست و در زیر آن کتیبه دیگری از محمدرضا امامی دیده میشود. بزرگترین و زیباترین محراب مسجد در این شبستان قرار دارد. این محراب، با عرض تقریبی ۶/۵ متر، همعرض ایوان جنوبی است. ازاره محراب، به ارتفاع ۱/۳۰ متر، از سنگ مرمر است و نبش دیوار داخلی و خارجی محراب با کاشیپیچ فیروزهای پوشیده شدهاست. کتیبهای از آیات قرآن بر لبه خارجی محراب به عرض هشتاد سانتیمتر، بر زمینه کاشی لاجوردی کار شده و بر زیبایی محراب افزودهاست. در دو طرف شبستان زیر گنبد، دو شبستان به ابعاد ۲۲ متر × ۷/۵ متر وجود دارد. در جانب شرقی و غربی این شبستانها ورودیهایی به راهروهای اطراف شبستان جای گرفتهاند. ازارهها دارای تزیینات آجر و کاشیاند، بهطوریکه در شبستان جنوبغربی این تزیینات به شکل حصیرِ بافتهای که مربعهایی از کاشی را در میان خود دارند، دیده میشود. نقاط دیگر، مانند طاقنماها، پشتبغلها و سقف شبستانها، نیز پوشیده از سطوح تزیینی مشابه دیگر جاهای مسجد است. محرابهای این دو شبستان کوچکترند. محراب شبستان شرقی به شکل نیمهشتی است و کتیبهای کاشیکاری در لبه پخِ محراب کار شدهاست. پشتبغلها نیز تزیینات کاشیکاری دارند و سقف محراب با مقرنسکاری آجری شکل گرفتهاست. محراب شبستان غربی، طراحی سادهتری دارد. شبستان دیگری معروف به شبستان زمستانی در ضلع غربی مسجد قرار دارد و دارای دو بخش زنانه و مردانه است. سقف شبستان مردانه خیمهای و ازاره آن مزین به کاشیکاری با نقش هشت و صابونک است. شبستان زنانه دارای سیزده ستون با سقفهای چهاربخشی است. وسط هر سقف سوراخی با درپوشی از سنگ مرمر، برای حفظ گرمای داخل شبستان و جذب نور، دارد. در دیوار جنوبی شبستانِ مردانه، محرابی به شکل یک نیم هشت ضلعی منتظم پوشیده از کاشیکاری و کتیبه در نیمه بالایی آن است. روی پشت بام شبستان زنانه یک مهتابی و محرابی برای نمازگزاران در فصل تابستان پیشبینی شدهاست. حوض در ضلع شمالغربی مسجد، نزدیک درِ دیالمه، حوضخانهای به ابعاد ۸/۸۰ متر × ۷/۷۰ متر قرار دارد. اطراف حوضخانه از طاقنماهایی تشکیل شده و طاقنمای جنوبی شاهنشین است. قسمتی از روشنایی این فضا از شبکههای شش ضلعی منظم بالای دیوارها تأمین میشود. کف طاقنماها در حدود پنجاه سانتیمتر از کف حوضخانه بلندتر است تا در موقع وضوگرفتن بتوان روی آن نشست و هم محلی برای قرار دادن لباسهای اضافی باشد. در وسط حوضخانه حوضی بهطول چهار متر و عرض سه متر تعبیه شدهاست. در وسط حوض فوارهای است که آب را از منبع مادر چاه به اینجا منتقل میکند. هر چند که شیرهای آب لولهکشی نیز در اطراف حوض نصب شدهاند. این حوضخانه از نظر ساخت رسمیبندی زیبایی که در زیر کاسه سقف و بر چهار ستون کلافکشی شده اطراف حوض قرار گرفته، شیوه جالبتوجهی از سقفسازی است. این حوضخانه نمونهای است که در مساجد مشابه آن کمتر طراحی شدهاست. ساعتهای آفتابی از دیگر ویژگیهای این مسجد، دو ساعت آفتابی است که یکی در زاویه شمالغربی مسجد و دیگری در بالای ایوان شمالغربی نصب شدهاند. معمار، کاشیکار و کتیبهنگار براساس کتیبههای مسجد، از معماران این بنا محمدعلی بن استاد علیبیک بنّا اصفهانی، از کارشیکاران آن میرزامحمد کاشیپز، و کتیبهنگار آن خوشنویس نامآور عهد صفوی، محمدرضا امامی، بودهاند. نام خوشنویس دیگری به نام محمدباقر شیرازی نیز در یکی از کتیبهها دیده میشود. این مسجد موقوفات بسیاری دارد که بخشی از آنها از بین رفته و بخشی شامل تعدادی از دکانهای اطراف مسجد و مغازههای بازارهای اصفهان است. بازسازی و نوسازی در ۱۳۱۸ش قسمتی از سردر شمالغربی، یا سردر مسجد دوره دیلمیان، از زیر خاک نمایان شد و در ۱۳۳۵ش کاهگل آن کاملاً زدوده گردید. این مسجد در دهه سی شمسی و نیز در دهههای اخیر، به همت سازمان میراث فرهنگی و همچنین امام جماعت مسجد احمد کلباسی اشتری، مرمت شدهاست. ثبت در آثار ملی این بنا در ۱۳۱۳ش به شماره ۲۲۳ به ثبت آثار ملی رسید. پانویس منابع آشنایی با شهر تاریخی اصفهان، لطفالله هنرفر دانشنامه جهان اسلام وبگاه شهرداری اصفهان ناصر پازوکی طرودی و عبدالکریم شادمهر، آثار ثبت شده ایران در فهرست آثار ملی: از ۲۴/۶/۱۳۱۰ تا ۲۴/۶/ ۱۳۸۴، تهران ۱۳۸۴ش. آرتور اپهام پوپ، معماری ایران، ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران ۱۳۷۰ش. محمدحسن جابری انصاری، تاریخ اصفهان، چاپ جمشید مظاهری (سروشیار)، اصفهان ۱۳۷۸ش. ابوالقاسم رفیعی مهرآبادی، آثار ملی اصفهان، تهران ۱۳۵۲ش. محمدیوسف کیانی، «کاشیکاری در معماری ایران دوره اسلامی»، در تزئینات وابسته به معماری ایران دوره اسلامی، به کوشش محمدیوسف کیانی، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۶ش. آندره گدار، «اصفهان»، در آثار ایران، اثر آندرهگدار و دیگران، ترجمه ابوالحسن سروقدمقدّم، ج ۴، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۶۸ش. گنجنامه: فرهنگ آثار معماری اسلامی ایران، دفتر:۲ مساجد اصفهان، زیرنظر کامبیز حاجیقاسمی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۷۵ش. مُفَضَّلبن سعد مافَرّوخی، کتاب محاسن اصفهان، چاپ جلالالدین حسینیطهرانی، تهران ۱۳۱۲ش. محمود ماهرالنقش، معماری مسجد حکیم، تهران ۱۳۷۶ش. کریم نیکزاد امیرحسینی، تاریخچه ابنیه تاریخی اصفهان، اصفهان ۱۳۳۵ش. لطفاللّه هنرفر، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، اصفهان ۱۳۴۴ش. Jean Chardin, Voyages du Chevalier Chardin en Perse et autres lieux de l'Orient, new ed. by L. LanglÉs, Paris 1811. Robert Hillenbrand, Islamic architecture: form, function and meaning, Edinburgh 1994. پیوند به بیرون تصاویری دیدنی از مسجد حکیم اصفهان آثار ملی شهر اصفهان بناهای تاریخی شهرستان اصفهان جاذبههای گردشگری اصفهان مسجدهای استان اصفهان مسجدهای اصفهان مسجدهای تاریخی شهرستان اصفهان مسجدهای تشیع معماری ایرانی معماری دوره صفویان


source: wikipedia

text: پل جوبی که برخی مورخان پل چوبی نوشتهاند و امروزه نیز به همین نام معروف است، نام پلی در اصفهان و بر روی زاینده رود است. این پل راه اختصاصی برای رفتوآمد کاخ هفتدست و کوشک آیینهخانه بوده و روی این پل جوی آبی روان بوده به این مناسبت آن را پل جوبی مینامیدند. پلی است با عرض کم و طول ۱۴۷ متر در شهر اصفهان میان دو پل اللهوردی خان و پل خواجو قرار دارد. این پل به دستور شاه عباس دوم در سال ۱۰۶۵ قمری بنا گردید. پل جوبی در سال ۱۳۱۹ خورشیدی به همت حاج سید عبدالرحیم محمودیه، تاجر و خیر اصفهانی کاملاً تعمیر گردید. معماری این پل که با ۲۱ چشمه (دهنه)، پهنای کم و درازای نزدیک ۱۴۷ متر بر بستر زاینده رود، میان دو پل اللهوردی خان و پل خواجو ساخته شدهاست از سازههای دوره شاه عباس دوم در سال ۱۰۶۵ هجری است. برج شش گوشه وسط پل با چشمههای آب جاری فرح بخش حال امیران، اشراف، مهمانان و سفیرانی بود که به حضور شاه شرفیاب میشدند. در قسمت غربی این پل آب رودخانه به صورت دریاچهای درمیآمد به همین لحاظ به آن «پل دریاچه» نیز میگفتند. نام دیگر آن پل سعادتآباد است. این پل هماکنون در خیابان کمال اسماعیل قرار دارد. کاربرد این برای آمدوشد عامهٔ مردم نبودهاست بلکه تنها وسیلهٔ ارتباط باغهای سلطنتی دو کناره شمالی و جنوبی رودخانه یعنی باغ معروف به «باغ دریاچه» با باغهای گستردهٔ سعادت آباد میان پل اللهوردی خان و پل خواجو و بناهای با شکوه کاخ هفتدست و کوشک آیینهخانه و کشکول و نمکدان بودهاست و در اصل محل عبور خانواده شاه صفوی و امرا و بزرگان و مهمانها و سفرایی بودهاست که اجازه دیدار با شاه عباس دوم را داشتهاند. نام وجه تسمیه این پل «جوبی» را به فراخور جوی کوچک ظریفی از سنگ پارسی بوده که آب را از سوی دیگر به طرف دیگر پل جاری میکردهاست و آن در عهد صفویه بر روی پل تعبیه کرده بودند، میدانند. با این حال شاردن در کتابش به صراحت این پل را از جنس چوب بر پایههای سنگی ذکر کردهاست و نمیتوان قاطعانه گفت که عنوان «پل چوبی»، نادرست است. شاعری متخلص به تأثیر و هم دوره شاه سلیمان صفوی در بخشی از متنوی که در مورد بناهای اصفهان سروده میگوید (منظور از شرقی پل خواجو و غربی پل چوبی است): نام اصلی آن پل «سعادتآباد» بوده و به فراخور مجاورت با هفت کاخ از کاخهای سلطنتی عصر شاه عباس دوم «پل هفت دست» نیز نام داشتهاست. در بخش شرقی و غربی این پل، آب رودخانه بر روی هم انباشته میشده و به گونهٔ دریاچهای درمیآمده به آن «پل دریاچه» نیز میگفتهاند. در کتاب فواید الصفویه که از مآخذ تاریخ عهد صفویان است به روشنی نام این پل «پل سعادتآباد» یاد شده و نویسنده آن کتاب در روزگار صفوی بنای «شهر تازهای» را به محاذات باغ سعادت آباد در سال ۱۰۶۹ هجری و همزمان با هفدهمین سال سلطنت شاه عباس دوم متذکر میگردد. حوادث تاریخی با گذشت از یک سال از استبداد صغیر و به توپ بسته شدن مجلس و در پی دعوت آقانجفی و حاج آقا نورالله نجفی اصفهانی از ضرغام السلطنه نیروهای بختیاری خود را به اردوگاه باغ ابریشم رساندند. در شب نهم ذی حجه ۱۳۲۶ گروهی از بختیاریها به سرپرستی ضرغام السلطنه از پل جوبی گذشته خود را به مجاهدین شهری در مسجد امام رساندند و گروهی نیز از دروازه مارنان به مجاهدین شهری ملحق شدند جنگ در میدان نقش جهان میان حکومت قاجاری و سواران بختیاری به اوج خود رسید و سرانجام با شکست سربازان حاکم و فرار اقبال الدوله کاشی خاتمه یافت. در پی این واقعه مجاهدان مشروطه خواه بختیاری کنترل شهر اصفهان را به دست گرفتند. نگارخانه پانویس هنرفر. بهنیا. هنرفر. همان. منابع بهنیا، سارا. پل جوئی، دانشنامهٔ رشد، ۱۰ اسفند ۱۳۸۳ (۱۳ آبان ۱۳۸۴). هنرفر، لطفالله. آشنایی با شهر تاریخی اصفهان. آثار ملی شهر اصفهان بنیانگذاریهای ۱۶۶۵ (میلادی) در ایران پلها در اصفهان پلها در ایران پلهای استان اصفهان پلهای تاریخی شهرستان اصفهان پلهای کاملشده در ۱۶۶۵ (میلادی) ساختمانها و سازهها در اصفهان معماری ایرانی


text: جَنگاَفزار وسیلهای است که برای کشتار و تخریب بهکار میرود. از برخی سلاحها برای کاربردهای غیرنظامی مانند ورزش، تفریح و شکار نیز استفاده میشود. اسلحه برای افزایش تأثیر و دقت در عمل جنگاوری و شکار، اعمال قانون و دفاع شخصی استفاده میشود. در مواردی ممکن است به هر چیزی که باعث برتری در موقیعتهای استراتژیک، روحی، روانی و اقتصادی و... نسبت به حریف یا دشمن میشود، سلاح گفته شود. دربرخی موارد، چیزهایی مثل چوب، وسیله نقلیه و بطری میتوانند به عنوان اسلحه کاربرد داشته باشند، اسلحههای ساده مثل تبر، چماق و شمشیر از این دست هستند. با پیشرفت صنایع و دستاوردهای بشری سلاحهایی با ساختار پیچیدهتر پا به عرصه وجود گذاشتند. سلاحهای گرم، تانک، موشک بالستیک قارهپیما، سلاحهای بیولوژیک و سلاحهای سایبری از جملهٔ این دستاوردها در این عرصه هستند. چیزهایی مانند ویروس یا میکروبهای آزمایشگاهی که ماهیت کاربردی به عنوان سلاح ندارند میتواند با دستکاری به عنوان سلاح استفاده شوند. پیشینه بهرام چوبین سردار ایرانی دورهٔ ساسانی، هنگام بازدید از محل فوران نفت خام در ناحیه بادکوب (باکو) با توجه به قدرت اشتعالزایی این ماده، بر آن شد تا نوعی جنگافزار ساخته شود و این کار را به مهندسان ارتش ایران واگذار نمود. در مدتی کمتر از یک سال، پیکانی ساخته شد شبیه به موشکهای امروزی که حامل گوی دوکی شکلی بود که به نفت خام آغشته شده بود و از روی تختهای که بر پشت قاطر قرار داشت با کشیدن زه پرتاب میشد. این دستگاه از یک زه (رودهٔ خشک شده) و چوب گز ساخته شده بود که بر تخته سوار میشد و دارای ضامن بود که دارای پنج خدمتکار بودهاست که دو نفر از آنها کمانکش بودند و نفر سوم نشانهگیری میکردهاست. نفر چهارم مسئول افروختن بخش آغشته به نفت خام بوده و نفر پنجم قاطر را نگه میداشتهاست. طبقهبندی جنگافزارها جنگافزار متعارف جنگافزار سرد جنگافزار انفرادی (شمشیر، خنجر، تیر و کمان، ...) جنگافزار جمعی (منجنیق) جنگافزار گرم انفرادی (سلاح کمری، تفنگ، نارنجکانداز، ...) جمعی (توپ، تانک، هواپیمای جنگی، ...) رباتیک (هوش مصنوعی ، کنترل از راه دور) سیستم جنگافزار متعارف جنگافزار نامتعارف جنگافزار شیمیائی جنگافزار میکروبی جنگافزار هستهای جنگافزار سمی جستارهای وابسته فهرست جنگافزارها پانویس منابع فاولر، ویل. اسلحه و جنگافزارها در دوران جدید. مترجم سهیلا زمانی. ویراستاران امیرهادی تاجبخش، رضا عشر. تهران: انتشارات دلهام، ۱۳۸۲. ویکیپدیای انگلیسی، ارجاع به مقالهٔ weapon. امنیت تجهیزات نظامی جنگافزارها


text: مین مقداری مواد منفجره یا ماده دیگری است که در محفظهای فلزی، چوبی یا پلاستیکی در اندازههای گوناگون قرار دارد و برای نابودی خودروها یا کشتیها یا قایقها و آسیب زدن به آنان و زخمی کردن افراد بهکار میرود. بر اساس تعریف مندرج در پیمان اتاوا مین هر وسیلهای است که روی سطح زمین یا زیر خاک قرار میگیرد و طوری طراحی شده که در اثر حضور، نزدیکی یا با تماس یک فرد منفجر شود. در حال حاضر ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون مین در جهان کار گذاشته شده که ۴ میلیون آن باقیمانده جنگ جهانی دوم است و ۲۳۰ میلیون مین نیز در انبار های نظامی وجود دارد. سرعت مینگذاری ۴ برابر بیش از سرعت خنثیسازی مینها است و گردآوری مینهای کارگذاشته شده کنونی به ۳۰۰ میلیارد دلار هزینه و هزار سال زمان نیاز دارد. استفاده از مین به عنوان یک تاکتیک نظامی بسیار بحثبرانگیز است. مینها تفاوتی بین نظامیان و غیرنظامیان قائل نیستند و پس از پایان درگیری هم همچنان خطرناک باقیمانده و زمینها را تا مدتها گذرناپذیر و غیرقابل استفاده میکنند. در بسیاری از موارد هم مکان دقیق مینگذاری مشخص نیست و این کار مینروبی را دشوار و آهسته میکند. این خطرات باعث شده تا مناطق دارای زمینهای مینگذاریشده با مشکلات بزرگی در زمینه سکونت مجدد، کشاورزی و گردشگری روبرو باشند. تلاش بینالمللی برای منع کاربرد مین به ویژه مینهای ضدنفر در قالب پیمان اتاوا در سال ۱۹۹۷ با نام کامل کنوانسیون ممنوعیت استفاده، تولید، انبار و نقل و انتقال مینهای ضد نفر و نابودی آنها متجلی شده است. تاکنون ۱۵۶ کشور با امضای این پیمان بینالمللی پذیرفتهاند که از تولید، استفاده، طراحی، ذخیره و تجارت مینهای ضد نفر خودداری کنند. در بین کشورهایی که به این پیمان نپیوستهاند سه عضو دائم شورای امنیت؛ چین، روسیه و آمریکا هم قرار دارند. بر اساس گزارش سال ۲۰۱۰ کمپین نظارت بر مینهای زمینی ۱۲ کشور چین، کوبا، هند، ایران، میانمار، کره شمالی، کره جنوبی، پاکستان، روسیه، سنگاپور، آمریکا و ویتنام همچنان تولیدکننده مین ضدنفر هستند. البته کشورهای چین، آمریکا، ویتنام و ایران اعلام کردهاند که هماکنون در حال تولید مین ضد نفر نیستند. انواع مین مین صوتی (Acoustic mine): با امواج منتشرشده از هدف منفجر میشود. مین ضد هوابرد (Anti-airborn mine) در محلهای احتمالی پیاده شدن نیروهای هوابرد کار گذاشته میشود. مین ضد نفر (Antipersonnel mine): برای وارد کردن تلفات و ضایعات به افراد پیاده و ناتوان کردن آنان بهکار میرود. مین ضد تانک (Antitank mine): تانک را از حرکت بازمیدارد یا باعث انهدام آن میشود. مین کفنشین (Bottom mine): پس از رها شدن از ناو یا زیردریایی یا هواپیما در کف دریا قرار میگیرد و حسگرهای عملکننده از نوع مغناطیسی و آوایی و فشاری دارد و برای نابودی شناور سطحی و زیرسطحی بهکار میرود. مین جهنده ضدنفر (Bounding mine): نوعی مین ضدنفر با خرج کوچک که بدنه مین را به هوا پرتاب کند و در بلندی ۳ یا ۴سانتیمتر منفجر میشود و تکههای آن در همه جهتها پرتاب میشود. مین شیمیایی (Chemical mine): دارای مواد شیمیایی سمی برای کشتن افراد یا از کار انداختن یا آلوده کردن وسایل و زمین است. مین دورفرمان (Controlled mine): از راه دور هدایت و منفجر میشود. مین تأخیری (Delayed action mine): مدتی پس از تحریک شدن منفجر میشود و اغلب پشت سر نیروهای عقبنشینیکننده و برای به ستوه آوردن و انهدام نیروهای تعقیبکننده دشمن بهکار میرود. مین آموزشی (Training mine): مانند مین جنگی است و ماده منفجره ندارد. مین تمرینی (Drill mine): گونهای مین آموزشی که از دید اندازه و شکل و وزن مانند مین جنگی است و برای تمرینهای لجستیکی بهکار میشود. مین مشقی (Practice mine): نوعی مین آموزشی که از دید اندازه و شکل و وزن مشابه مین جنگی است و ماسوره آن مقدار کمی ماده منفجره کُندشکن یا دودزا دارد. مین بیاثر (Inert mine): گونهای مین آموزشی که از دید اندازه و شکل و وزن مانند مین جنگی است؛ اما همه مواد منفجره و آتشزای آن بیاثر است. مین فوگاز (Fougasse): نوعی مین است که بجای مواد منفجره از بنزین استفاده میشود، این مورد در جنگ باعث نابودی فرد فعال کننده مین و لو رفتن موقعیت بقیه گروه میشود. مین کلیمور (Claymore mine) : نوعی مین ضد نفر است که استفاده ان بر موارد جنگ های شهری استفاده میشود این مین از نوع لیزری یا صودی بوده و درصورت فعال شدن تکه های ضایعات آهن را پرتاب میکند. مین مهارشده (Moored mine): با استفاده از لنگر به کف دریا (در مناطق حساس دریا) مهار میشود. این مین در ژرفای متناسب با آبخور کشتیها غوطهور است و با برخورد بدنه کشتی به آن منفجر میشود. مین پخشی (Scatterable mine): هواپیما یا بالگرد یا توپخانه یا خودروها آن را پخش میکنند و در زیر خاک قرار داده نمیشود. مناطق آلودهشده به مین در حال حاضر کشورهای مصر، ایران و افغانستان دارای بیشترین اراضی آلوده به مین در سراسر جهان هستند. ایران در حدود ۴۲۰۰۰ کیلومتر مربع از اراضی ایران آلوده به مینهای بهجا مانده و عملنکرده جنگ ایران و عراق است که نظامیان عراقی در زمان اشغال این مناطق در زمین تعبیه کردهاند. دولت ایران نیز همچنان به تولید، استفاده و صادرات مینهای ضدنفر ادامه میدهد و معتقد است استفاده از این مینها تنها راه مؤثر برای تأمین امنیت مرزهای طولانی این کشور است. بر همین اساس بخشهایی از مرزهای ایران با افغانستان، پاکستان و عراق مینگذاری شدهاست. در جریان درگیریهای دهه ۱۳۶۰ در کردستان هم بسیاری از اراضی این منطقه مینگذاری شدند. منابع پیوند به بیرون اختراعهای چینی تبعات جنگ جنگافزار انفجاری مین مینها


text: ورزشگاه المپیک رم در شهر رم و در کشور ایتالیاست و حدود ۷۰ هزار نفر گنجایش دارد. این ورزشگاه صحنه رقابت ۲ تیم آ اس رم و لاتزیو در مقابل حریفانشان است. مسابقات میزبانی شده بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۶۰ فینال جام باشگاههای اروپا ۱۹۷۷ فینال جام باشگاههای اروپا ۱۹۸۴ مسابقات جهانی دو و میدانی ۱۹۸۷ جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ فینال لیگ قهرمانان اروپا ۱۹۹۶ فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۰۹ جام ملتهای اروپا ۲۰۲۰ منابع Wikipedia contributors, "Stadio Olimpico," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Stadio_Olimpico&oldid=196024709 (accessed March 7, 2008). باشگاه فوتبال آ.اس. رم باشگاه فوتبال لاتزیو بنیانگذاریهای ۱۹۳۷ (میلادی) در ایتالیا معماری مدرن در ایتالیا ورزشگاههای اتحادیه راگبی در ایتالیا ورزشگاههای المپیک ورزشگاههای بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۶۰ ورزشگاههای جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ ورزشگاههای جام ملتهای اروپا ۱۹۶۸ ورزشگاههای جام ملتهای اروپا ۱۹۸۰ ورزشگاههای جام ملتهای اروپا ۲۰۲۰ ورزشگاههای دو و میدانی بازیهای المپیک ورزشگاههای دو و میدانی در ایتالیا ورزشگاههای رم ورزشگاههای فوتبال ایتالیا ورزشگاههای کاملشده در ۱۹۳۷ (میلادی)


text: نام فرهنگسرایی است در شهر اصفهان. فرهنگسرای شهید محمد منتظری وابسته به سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان در مردادماه ۱۳۷۵ گشایش یافت. مساحت زیربنای آن در سه طبقه ۲۰۹۰ متر مربع است. کتابخانه این فرهنگستان بیش از ۶۰۰ جلد کتاب و ۱۶۰۰ نفر عضو دارد. (برگرفته از اطلاعات منطقه ۴ شهرداری اصفهان) اصفهان


text: کرسی ریاضیات لوکاسین نام یک کرسی معروف علمی در جهان است. این کرسی در سال ۱۶۶۳ به وسیلهٔ هنری لوکاس در دانشگاه کمبریج انگلستان بنا نهاده شد. پیشینه فهرست دارندگان کرسی منابع ویکی انگلیسی آموزش ریاضی در بریتانیا استاد در ریاضیات بنیانگذاریهای ۱۶۶۳ (میلادی) در انگلستان بنیانگذاریهای ۱۶۶۴ (میلادی) در انگلستان دارندگان کرسی ریاضیات لوکاسی دانشگاه کمبریج ریاضیات استادان ریاضیات، دانشگاه کمبریج


text: ایتالیا با نام رسمی جمهوری ایتالیا کشور فراقارهای است که در اروپای جنوبی قرار گرفته و پایتخت آن، شهر تاریخی رم است. این کشور، نهمین اقتصاد بزرگ جهان از نظر تولید ناخالص داخلی است. کشور از شبهجزیره ایتالیا و دو جزیرهٔ سیسیل و ساردِنی در دریای مدیترانه تشکیل شدهاست. امروزه ایتالیا کشوری توسعهیافته است و جزو گروه هفت بهشمار میآید. کشور ایتالیا به دلیل شکل ظاهری قلمرو آن به کشور چکمهای معروف است. واحد پول این کشور یورو و زبان رسمی آن ایتالیایی است. جمعیت ایتالیا حدود ۶۰٫۴ میلیون نفر است و ۹۳/۹ درصد مردم آن مسیحی هستند. ایتالیا پنجمین کشور پرجمعیت اروپا و بیست و سومین کشور پرجمعیت دنیا است. ایتالیا آبوهوای معتدل فصلی دارد و آبوهوای مناطق ساحلی آن با شرایط هوایی کوهستانهای داخلی تفاوت زیادی دارد. دو کشور مستقل بسیار کوچک به نامهای واتیکان و سان مارینو در درون خاک ایتالیا قرار دارند و یک تکه از خاک ایتالیا هم در داخل سوئیس قرار دارد که کامپیونه دیتالیا نامیده میشود. رم، به عنوان پایتخت امپراتوری روم و اقامتگاه پاپ، برای سدههای پیاپی از مراکز سیاسی و مذهبی تمدن غرب بود. پس از فروپاشی امپراتوری روم، منطقهٔ ایتالیا به مناطق و شهرهای خودگردان بسیاری تقسیم شدهبود (ازجمله جمهوری ونیز و دولت کلیسا) ولی واحدهای مختلف سیاسی در منطقه ایتالیا در سال ۱۸۶۱ متحد شده و کشور کنونی ایتالیا را بهوجود آوردند. نامشناسی یکی از فرضیههای بیشمار خاستگاه نام ایتالیا این است که از واژه Víteliú در زبان باستانی اتروسکی وام گرفته که همریشه آن در زبان لتونیایی، تلش به معنای گوساله است. واژه همریشه آن در فارسی واژه تلیسه به معنای گاو شیرده است. تاریخ دوران باستان و میانه اتروسکها، یونانیها و سپس رومیها در دوران باستان بر ایتالیا حکمرانی میکردند و در قرون وسطی کنترل ایتالیا در دست پاپها، فرانکها، بیزانسیها و سپس نورمنها در پارهای از اوقات بودهاست. از میان مشکلات پرشماری که اتحاد ایتالیا (۱۸۷۰–۱۸۴۸) در پی داشت، آنچه بیش از همه اضطراری مینمود، همانا یکدست ساختن سرزمینی بود که از لحاظ سیاسی و اقتصادی بسیار متفاوت بود. اتحاد ایتالیا بهکارگیری ساختارهای اداری دوره رژیم سلطنتی ساوویا در طول زمان باعث وخیمتر شدن اختلافات قبلی میان مناطق مختلف ایتالیا شد و به دنبال آن موج مهاجرت طبقهٔ روستایی به سوی آمریکای شمالی و جنوبی آغاز شد. میان سالهای پایانی سده نوزدهم و سالهای آغازین سده بیستم، چند میلیون ایتالیایی به خارج از کشور مهاجرت کردند. از دیدگاه اقتصادی و اجتماعی، دورهٔ قبل از اتحاد تا زمان آغاز جنگ جهانی اول با پدیده رشد کلی کشور همراه بود که با تکیه بر موقعیت بینالمللی مثبت، این امکان را یافت تا سر و سامانی به وضعیت مالی و ساختارهای دولتی داده و بخشهای اصلی برای کمک به پیشرفت و توسعهٔ صنعتی را گسترش دهد و در این راستا البته از کمک سخاوتمندانه سرمایههای خارجی نیز بهره برد. شرایط اجتماعی کشور که همراه با اختلافات میان مناطق روستایی و شهری بود، سالهای اولیه صنعتیسازی کشور و نخستین گامها به سوی یک ساختار نوین اجتماعی را با شکلگیری احزاب سیاسی رقم زد. ظهور این احزاب سیاسی و تنشهای اجتماعی ناشی از آن تأثیر گستردهای بر جریانهای بعدی تاریخی ایتالیا بر جای گذاشت. جنگ جهانی اول به دنبال برخورداری شهروندان از حق رأی در سال ۱۹۱۳، روند یکپارچهسازی سیاسی کشور تکمیل شد. چهرهٔ بینالمللی ایتالیا که به دنبال اصلاحات آغاز شده پس از اتحاد هماهنگتر و مدرنتر شده بود، وجهه بیشتری یافته و تقویت شد. در آستانهٔ جنگ جهانی اول، ایتالیا چشمانداز ترسیم شده تا آن زمان را دگرگون ساخته و در کنار قدرتهای متحد فرانسه، انگلیس و ایالات متحده وارد جنگ شد. بهدنبال کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ مناطق ترنتینو، التوادیجه و ونتریا جولیا بهدست آورد. ایتالیا هر چند از جنگ پیروز خارج شده بود اما از دیدگاه اقتصادی زیر بار فشارهای وارده دچار چنان آشفتگیهایی شد که دولتهای وقت توان هدایت آن را بهسوی دستاوردهای مثبت را نداشتند. در این برهه برخی از تشکیلات سیاسی که بعدها دهها سال بر آینده کشور تأثیرات عمیقی گذاشت، پا به عرصه وجود گذاردند. از جمله حزب ملت (۱۹۱۹) که بعدها به حزب دموکرات مسیحی تغییر شکل داد، حزب سوسیالیست، حزب کمونیست که توسط گرامشی پایهگذاری شد (۱۹۲۱) و طبقات مبارز که توسط موسولینی شکل گرفت (۱۹۱۹) و بعداً در سال ۱۹۲۱ به حزب فاشیست ملی تغییر شکل داد و عامل به قدرت رسیدن موسولینی شد. دوره میان دو جنگ و جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۲۵ با ممنوع شدن فعالیت تمامی دیگر احزاب، دوره رژیم فاشیست آغاز شد که با سیاست استبدادی و در پوشش ملیگرایی، باعث دگرگونیهای ریشهای در زندگی مردم این کشور گردید. این رژیم برای ممانعت از دشمنی کلیسای کاتولیک، در سال ۱۹۲۹ به توافقی با واتیکان دست یافت. در این سالها اقدامات جدی برای تقویت و توسعه فعالیتهای صنعتی و کشاورزی صورت گرفت. در زمینه سیاست خارجی، موسولینی سعی کرد با اتکا به سیاست توسعهطلبانه و قدرتهای متحد، برای خود آبرو آفرینی کند که نقطهٔ اوج آن اتحاد با آلمان و ورود به جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵–۱۹۴۰) علیه متفقین و متعاقباً سقوط رژیم فاشیست بهدنبال ناکامیهای نظامی بود. ایتالیا در مجموع ۳٫۵ میلیون را جنگ جهانی دوم بسیج کرد و بین سالهای ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۳ متحمل ۲۳۰ هزار نفر تلفات گردید. بازسازی دموکراسی و اداره وضعیت سخت کشور پس از پایان جنگ و کوشش در از بین بردن هر آنچه از رژیم فاشیست به ارث مانده بود، باعث شد تا مجمع قانون اساسی شکل بگیرد. در دوم ژوئیه سال ۱۹۴۶، و بهدنبال انجام همهپرسی «جمهوری ایتالیا» متولد شد و این تاریخ تبدیل به جشن ملی شد. قانون اساسی جدید از تاریخ اول ژانویه ۱۹۴۸ رسمیت یافته و به مرحله اجرا درآمد. ایتالیا بعد از جنگ، تلاش زیادی برای نزدیکی به کشورهای غرب انجام داد و در این راستا به ناتو ملحق شد. در سطح اروپا، ایتالیا در آن دوره از جمله کشورهایی بود با حداکثر توان در راستای یکپارچگی اروپا در طی مراحل مختلف آن، چه از نظر اقتصادی و چه سیاسی کوشش کرد. از اول ژانویه ۱۹۹۹، ایتالیا از جمله ۱۱ کشوری است که واحد پولی یورو را به عنوان پول واحد برگزید. جغرافیا ایتالیا با نقشهای شبیه چکمه در جنوب اروپا با مختصات جغرافیایی تقریبی ۵۰ ۲۲ شمالی، ۳۰ ۱۲ شرقی قرار دارد. مساحت کل آن ۳۰۱٬۳۴۰ کیلومتر مربع (تقریباً یک پنجم ایران) است که از آن ۲۹۴٬۰۲۹ کیلومتر مربع خشکی و ۷۲۱۰ کیلومتر مربع آب است. ۷۶۰۰ کیلومتر ساحل دارد. جزایر ساردنی و سیسیل در دریای مدیترانه نیز جزو ایتالیا است که میتوان با کشتی یا هواپیما به آنها رسید. همچنین این کشور از جنوب با لیبی مرزهای دریایی مشترک دارد. آب و هوای ایتالیا مدیترانهای است. در شمال به دلیل وجود رشتهکوه آلپ سرد، در جنوب خشک و در کل کشوری تقریباً گرم است. بلندترین نقطه آن کوه مونته بیانکو با ارتفاع ۴۸۰۸ متر از سطح دریا و کمترین ارتفاع آن همسطح با دریای مدیترانهاست. مرزهای این کشور ۲۹۳۲۱ کیلومتر است. با کشورهای زیر مرز مشترک دارد: اتریش: ۴۳۰ کیلومتر فرانسه: ۴۸۸ کیلومتر واتیکان: ۳٫۲ کیلومتر (واتیکان در داخل شهر رم پایتخت ایتالیا قرار دارد) سان مارینو: ۳۹ کیلومتر (کشور سان مارینو در شمال ایتالیا و در دل ایالت امیلیا رومانیا قرار دارد) اسلوونی: ۲۳۲ کیلومتر سوئیس: ۷۴۰ کیلومتر تقسیمات کشوری ایتالیا از نظر جغرافیایی به ۲۰ ناحیه تقسیم میشود که ۵ ناحیهٔ آن دارای نوعی خودمختاری در وضع قوانین محلی است و امور این نواحی توسط انتخابشدگان محلی انجام میشود. از سوی دیگر ایتالیا به ۱۱۰ استان و ۸٬۱۰۰ شهرداری تقسیم میشود. علاوه بر این در سال ۲۰۰۹ میلادی ۱۵ شهر ایتالیا به عنوان ابرشهر یا متروپولیس در نظر گرفته شدند که البته این تقسیمات جدید هنوز به مرحله رسمی و اجرایی نرسیدهاست. گروههای قومی و نژادی ایتالیاییها. گروههای نژادی آلمانی، فرانسوی و ایتالیایی اسلاوتبار در شمال و آلبانیاییتبار و ایتالیایی یونانیتبار نیز در جنوب هستند. در سال ۲۰۰۵ نزدیک به ۵٪ از جمعیت ایتالیا خارجیها بودهاند. ۱۰٪ کودکانی که در سال ۲۰۰۷ در ایتالیا به دنیا آمدهاند، دستکم یکی از والدینشان خارجی بودهاند. در سال ۲۰۰۷ بیشترین مهاجرتها به ایتالیا به ترتیب از اروپای شرقی (۵۲٫۰۲٪) شمال آفریقا (۱۶٫۱۷٪) آسیا (۱۶٫۰۸٪) و آمریکا لاتین (۸٫۵٪) بودهاست. زبانها عمده ایتالیاییها رومیتبار هستند و زبانهای رایج در ایتالیا هم تقریباً همگی شاخههایی از زبان رومی بهشمار میروند. با وجود اینکه زبان رسمی ایتالیا زبان ایتالیایی است اما زبانهای پرگویشور دیگری در این کشور وجود دارند که حالتی نیمه رسمی و گاه محلی دارند. بسیاری از این زبانها در معرض نابودی قرار گرفتهاند که شروع مرگ تدریجی این زبانها به دوره حکومت فاشیسم بر ایتالیا بازمیگردد. ایتالیایی زبان رسمی این کشور است که از سال ۱۸۶۱ تاکنون این مقام را دارد. آلمانی: آلمانی زبان رسمی ایالت خودمختار تیرول جنوبی در شمال ایتالیا است. همچنین در بخشهایی از ایالت بولتزانو به دلیل هممرز بودن با اتریش مردم به این زبان تکلم میکنند. فرانسوی: در شمال غربی و در ایالت وال له داوستا به دلیل هممرز بودن با فرانسه مردم با این زبان آشنایی دارند. لیگوری: در مناطق شمالی ایتالیا به ویژه شهر جنوا رایج است و بیش از یک میلیون گویشور در ایتالیا دارد. گویش جنوایی و بریگاسکی از مهمترین گویشهای این زبان در ایتالیا هستند. اسلوونیایی: در شهرهای تریسته و گوریتزیا مردم به دلیل همسایگی با اسلوونی با این زبان آشنایی دارند. لومباردی: در مناطق شمالی ایتالیا به ویژه نقاط هممرز با سوئیس رایج است و بیش از سه میلیون گویشور در ایتالیا دارد. پیدمونتی: زبان رایج منطقه پیدمونت ایتالیا است که بیش از دومیلیون نفر از مردم ایتالیا بدان تکلم میکنند. ونیزی: زبان قدیمی منطقه ونیز که از زبانهای رومی بهشمار میرود و در ایتالیا قریب دو میلیون نفر از اهالی منطقه ونیز و مناطق مجاور بدان تکلم میکنند. این زبان در اسلوونی نیز رایج است. ناپلی: زبان رایج منطقه جنوب ایتالیا به ویژه نواحی پالرمو و ناپولی است که بیش از شش میلیون نفر از سکنه ایتالیا بدان سخن میگویند. گویش ایتالیایی جنوبی در واقع گویشی از همین زبان است و نه ایتالیایی. توسکانی: زبان رایج در منطقه توسکانی است که گاهی گویشی از زبان ایتالیایی نیز شمرده میشود. حدود سه میلیون تن به این زبان تکلم میکنند. ساساری: این زبان اگرچه تنها ۱۲۵ هزارتن گویشور دارد اما در منطقه خودمختار ساردینیا زبان رسمی بهشمار میرود. ساردوکمپیدانی از زبانهای بومی جنوب ایتالیا است که هنوز نزدیک به یک میلیون گویشور دارد اما بیشتر گویشورانش در مناطق کوهستانی شمال ایتالیا بهسر میبرند که این به دلیل سیاستهای فاشیستی ایتالیا در زمان جنگ جهانی دوم بودهاست. زبان ایتالیایی-یهودی از زبانهای رومی است که در ایتالیا امروزه بیش از دویست تن گویشور ندارد. دینها حاکمیت و آیین مسیحیت است و اکثریت با مسیحیت کاتولیک است، ولی پروتستانها، یهودیها و مسلمانان (که اکثراً مهاجر هستند) نیز در این کشور زندگی میکنند. ۹۳/۹٪ جمعیت ایتالیا مسیحی و بیشتر کاتولیک هستند که کمی بیشتر از یک سوم آنها (۳۷/۵٪) عضو فعال هستند. امروزه ۷۱۵۰۰۰ نفر مسلمان در ایتالیا زندگی میکنند که (۱٪) جمعیت ایتالیا را تشکیل میدهند که از بین آنها فقط ۳۰۰۰۰ نفر ملیت ایتالیایی دارند. شهرهای پر جمعیت ایتالیا ۲۰۲۱ اقتصاد ایتالیا دارای اقتصادی پیشرفته در نظام سرمایهداری و از اعضای مهم آن نظام است. از جمله مهمترین صنایع کشور میتوان به صنایع فلزکاری، ماشینآلات، شیمیایی، وسائل نقلیه، مواد غذایی و مشروبات، منسوجات و البسه، هواپیماسازی، کشتیسازی، پتروشیمی، الکتریکی، اتمی و جنگافزار و انرژی پاک اشاره نمود. گندم، چغندر قند، ذرت، برنج، گوجهفرنگی، سبزی، میوه (نظیر هلو، گلابی و کیوی)، انگور، ماهی، گاو و خوک نیز مهمترین محصولات کشاورزی و دامپروری کشور را تشکیل میدهند. تا سال ۲۰۱۰ تعداد ۱٫۶ میلیون مزرعهٔ کشاورزی در ایتالیا وجود داشته که این رقم ۳۲٫۴٪ کمتر از آمار سال ۲۰۰۰ است. سرانه زمین مزروعی برای هر نفر بالغ بر ۳۲٫۰ هکتار است. تولید سالیانه گوشت گاو ۴۰۰٫۱ هزار تن، گوشت خوک ۵۰۰٫۱ هزار تن، گوشت گوسفند ۹۰۰٫۱۵۴ تن و ۸۰۶ هزار تن صید ماهی است. تولید سالیانه نیروی الکتریسیته نیز معادل ۱٫۲۴۱ میلیارد کیلووات ساعت است. جنوب ایتالیا بیشتر کشاورزی و به نسبت فقیرتر و شمال آن صنعتی و ثروتمندتر است.در دورههای اخیر با سرمایهگذاری و سیستم حمل و نقل مدرن و سریع در جنوب این کشور و با داشتن زیر ساختهای مناسب، تنوع غذا، اب و هوای عالی و طبیعت و تاریخ منحصر به فرد ایتالیا، امروزه محل مناسب تعطیلات شخصیتهای شناخته شده و ستارگان سینما و موسیقی جهان شدهاست فستیوال بسیاری از هنرها، مد، طراحی، مطالعات زمین، تاریخ و محل مشاهیر و بزرگان جهان بوده. در این کشور میتواند تعداد کارگران بیشتری در بازار کار وجود داشته باشد، زیرا مردان و زنان قبلاً در سن 57 سالگی بازنشسته شدهاند و نرخ بیکاری در آن نسبتاً بالا است یعنی 8.2 درصد. سیاست ایتالیا دارای نظام جمهوری پارلمانی است. رئیسجمهور برای مدت هفت سال توسط یک مجمع ملی متشکل از پارلمان به علاوه اعضای پارلمانهای محلی به ترتیبی که در قانون اساسی آمده انتخاب شده و عملاً نقشی تشریفاتی برعهده دارد. هماکنون سر جیو ماتارلا رئیسجمهور بوده که سابقاً عضو دیوان قانون اساسی بودهاست. نخستوزیر توسط رئیسجمهور مأمور تشکیل دولت شده و باید از مجلسین رای اعتماد بگیرد. پارلمان ایتالیا از دو مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده که مجلس نمایندگان با رای مستقیم و مخفی مردم انتخاب میشود و مجلس سنا از نمایندگان منطقه ای که آنها نیز توسط مردم انتخاب میگردند. احزاب در ایتالیا نقش عمده ای در پارلمان ایفا میکنند. حزب چپ میانه دموکراتیک و احزاب راست افراطی و پوپولیست لیگا به رهبری ماتئو سالوینی و جنبش پنج ستاره به رهبری لوئیجی دی مایو و سایر احزاب مانند فورزا ایتالیا در صحنه سیاسی این کشور حاضر هستند. در انتخابات که در سال ۲۰۱۸ برگزار شد جنبش پنج ستاره و حزب لیگا بیشترین آرا را به خود اختصاص داده و پس از گفتگوها برای تشکیل دولت سرانجام دولت ائتلافی به ریاست یک حقوق دان و استاد دانشگاه به نام جوزپه کونته تشکیل شده و ماتئو سالوینی به عنوان وزیر کشور و دی مایو به عنوان وزیر اقتصادی معرفی شدند. پس از ۱۴ ماه از پدید آمدن راست افراطی در ایتالیا که حکومتی ضد ساختار و ضد مهاجرت بود و با اتحادیه اروپا به مشکل برخورد چهارده ماه پس از تشکیل دولت ماتئو سالوینی که به خیال خود در نظرسنجیها محبوبیتش افزایش داشته درخواست انتخابات زودهنگام کرده و در نتیجه پس از استعفای نخستوزیر در صحن سنا دولت سقوط کرد. رئیسجمهور به احزاب فرصت داد تا بتوانند بر سر تشکیل یک دولت جدید به نتیجه برسند که پس از گفتگوهای بسیار میان دوحزب پنج ستاره و دموکراتیک بالاخره هر دو بر سر دولت جدید توافق کرده و دوباره کونته نخستوزیر شد. ماتئو سالوینی که حالا باید در جایگاه اپوزسیون بنشیند در پیامی تنها وجه اشتراک این دو حزب را ضدیت با لیگا خواند . انتظار میرود کابینه جدید ایتالیا سیاستهای ملایم تری نسبت به دوره قبل اتخاذ کند. توان نظامی نیروی زمینی ایتالیا: ۲۳۰٬۰۰۰ نفر (۱۹۲۰ عراده تانک) نیروی هوایی ایتالیا: ۷۶٬۰۰۰ نفر (۴۴۹ فروند هواپیمای جنگی) نیروی دریایی ایتالیا: ۴۸٬۰۰۰ نفر (۱ فروند ناو هواپیمابر، ۸ فروند زیردریایی، ۱ فروند ناو موشکانداز، ۳ فروند رزمناو و ۲۴ فروند ناوشکن) گردشگری بر اساس محاسبهای که یونسکو انجام داده، بیش از نیمی از میراث فرهنگی جهانی در کشور ایتالیا واقع شدهاست، کشوری کوچک که مساحتش فقط ۰/۲۵ ٪ از کل خشکیهای جهان است. نشانههای باقیمانده از گذشته، آثار هنری و تنوع فوقالعاده طبیعت در شبه جزیره ایتالیا از جمله عوامل جذب توریست در ایتالیا یکی از توریستیترین کشورهای جهان بهشمار میآید. رم، فلورانس، ونیز و بسیاری شهرهای دیگر، از جمله مقصدهای هنری هستند که برنامه هر بازدیدکنندهای از شبه جزیره ایتالیا را تشکیل میدهند. در کنار این شهرهای بزرگ و معروف، میراثهای فرهنگی پنهانی هم در شهرهایی با تاریخ هزار ساله وجود دارند که البته در مسیر اصلی بازدیدها قرار ندارند و علیرغم اینکه کمتر شناخته شدهاند، اما به همان اندازه شهرهای هنری ایتالیا دارای جذابیت هستند. هر ساله بهطور میانگین حدود شصت میلیون گردشگر خارجی از ایتالیا بازدید میکنند و از این نظر پنجمین کشور پربازدید شده در جهان است. توریسم در عمل یکی از مهمترین منابع اقتصادی ایتالیا بهشمار میرود که حدود ۵/۵٪ از تولید داخلی کشور را به خود اختصاص دادهاست و این به معنای آنست که از نظر ارزش بالاتر از کل تولید بخش کشاورزی قرار دارد. به همین خاطر گردشگران خارجی در ایتالیا تمام ویژگیهای مورد نظر خود از قبیل محلهای تاریخی، کلاسیک، هنری، مدرن و تمام نیاز آرامش و رضایتمندی را تجربه خواهید کرد. سینمای ایتالیا غذاها جستارهای وابسته برج پیزا فهرست ناحیههای ایتالیا فهرست استانهای ایتالیا فهرست شهرهای ایتالیا فهرست دانشگاهها در ایتالیا فوتبال ایتالیا حزب کمونیست ایتالیا نگارخانه منابع پیوند به بیرون وبگاه سفارت ایتالیا در تهران وبگاه دولت ایتالیا وبگاه ریاست جمهوری ایتالیا وبگاه مجلس سنای ایتالیا وبگاه مجلس نمایندگان ایتالیا دیوان عالی کشور ایتالیا اطلاعات در مورد قوه مجریه ایتالیا ایتالی توریست ایتالیا در جنگ جهانی ویکیپدیای انگلیسی ویکیپدیای ایتالیایی ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۸۶۱ (میلادی) ایتالیا بنیانگذاریهای ۱۸۶۱ (میلادی) در اروپا جمهوریها کشورهای فراقارهای کشورها و سرزمینهای ایتالیاییزبان کشورهای آلپ کشورها در اروپا کشورهای جاده ابریشم کشورهای جی۷ کشورهای ساحلی مدیترانه کشورهای عضو اتحادیه اروپا کشورهای عضو اتحادیه مدیترانه کشورهای عضو جی ۸ کشورهای عضو سازمان ملل متحد کشورهای عضو ناتو کشورهای گروه ۲۰ لیبرال دموکراسی


text: البرز رشته کوهی در بخش شمالی ایران است. ریشهٔ نام آن در زبان اوستایی هره بره زئیتی و در زبان پهلوی هره بُرز است و ریشه نام البرز در زبان پارسی میانه هَرْبورْزْ میباشد. این رشته کوه از سوی باختر از جمهوری آذربایجان آغاز میشود و در سوی شرق تا درون ترکمنستان و افغانستان دنباله مییابد. بخش بزرگی از البرز در راستای کنارهٔ جنوبی دریای مازندران کشیده شدهاست. در این بخش، جبههٔ شمالی البرز سرسبز و جبههٔ جنوبی آن خشک است. یک دلیل این دوگانگی وجود رشته کوه البرز است که همچون سدّی طبیعی از گذر رطوبتِ برخاسته از دریای مازندران به سوی جنوب جلوگیری میکند و بیشتر این رطوبت در جبههٔ شمالی البرز میبارد. بلندترین کوه البرز و ایران، کوه دماوند (۵۶۱۰ متر) است که در استان مازندران، شهرستان آمل، در منطقه لاریجان قرار دارد. دامنهها و درههای البرز از تفرجگاههای مهم مردم استانهای مازندران، تهران، زنجان، البرز، قزوین، سمنان و گلستان است. از مهمترین رودهای دامنهٔ شمالی البرز سفیدرود و دامنههای جنوبی کرج و جاجرود را میتوان نام برد. قلههای بسیاری برای کوهنوردی در این رشته کوه وجود دارند که میتوان از میان آنها دماوند، علمکوه، سماموس، خلنو، آزادکوه، شاهالبرز، سیالان، وروشت، دوبرار، توچال و پهنهحصار را نام برد. ویژگیهای زمینشناسی و جغرافیایی از دید چینهشناسی و زمینساخت (تکتونیک)، رشته کوه البرز به سه بخش خاوری (شرقی)، مرکزی و باختری (غربی) بخشبندی میشود. البرز باختری از رودخانه آستاراچای تا دره سپیدرود، البرز مرکزی از دره سپیدرود تا دره فیروزکوه و رود تالار، و البرز خاوری از دره فیروزکوه تا گرگانرود و مرز خراسان کشیده شدهاست. البرز باختری بخش مهمی از کوههای تالش را در برمیگیرد. این کوهها از گردنه حیران تا غرب شهرستان هشتپر کمابیش به خط راست به سمت جنوب سپس به سوی جنوبشرقی امتداد یافته و در جنوب شهرستان رشت به دره سپیدرود میپیوندد. در دامنههای شمالی این نوار کوهستانی، چشمانداز طبیعی ویژهای شکل گرفتهاست که از لحاظ حجم و تراکم پوشش گیاهی و درجه حاصلخیزی در ایران منحصر به فرد بهشمار میآید. در دامنه شمالی البرز و در ارتفاع حدود ۲۵۰۰ متری از سطح دریا، جنگلهای خزاندار کوهستانی آغاز میگردد که با چهرهای متنوع همراه با انواع گونههای درختی تا جنگلهای انبوه و بعضاً غیرقابل نفوذ دشتهای پست خزر جنوبی امتداد مییابد. تاریخ زمینشناسی سلسله البرز به نوبه خود بسیار پیچیدهاست؛ به کرات در حین چینخوردگیها یا بعد از آن پدیدههای آتشفشانی ظاهر شدهاند. مهمترین مرحلهٔ این چینخوردگیها به دورهٔ نومولیتیک میرسد. فرسایشی که طبیعتاً از بالا آمدن کوهها ناشی میگردد بر اثر حرکات زمین و بروز چینخوردگیها و گسلها در دورهٔ میوسن و پلیوسن متوقف ماندهاست. این حرکات و عوارض ناشی از آن حتی تا دوران چهارم نیز ادامه داشتهاست. دستگاههای آتشفشانی غالباً وسعت کمی را اشغال مینمایند ولی ارتفاع آنها قابل توجه است. این امر بهخصوص میتواند با جوان بودن سعیرهای آتشفشانی در این مناطق در ارتباط باشد. البرز مرکزی بهطرف مغرب در بالای منطقهٔ قزوین، سلسله البرز کمارتفاعتر شده و تراکم و گسترش سنگهای آذری در آن اهمیت مییابد. بهجانب مشرق، این بخش سلسله امامزاده هاشم را تشکیل داده و راهی که تهران را به دره علیای هراز اتصال میدهد از آن میگذرد. سلسله امامزاده هاشم در حقیقت طاقدیسی است که به طرف جنوب خمیدگی یافته و در آن ماسههای سرخ قدیمی و طبقات کربونیفر دیده میشود. واژهشناسی در اوستا «هره برزَیتی» Harā Bərəzaitī پهلوی «هربرز» مرکب از دو جزء: هر، به معنی کوه و برز به معنی بالا و بلند و بزرگ. در ادبیات پارسی «برزکوه» هم به معنی البرز آمده و ترجمهٔ تحتاللفظی آن است. اسطورهشناسی رشته کوه البرز و قلهٔ دماوند و به خصوص قارن کوه در ناحیهٔ شمال سمنان نقش برجستهای در متون تاریخی طبرستان و افسانههای ایرانی دارند. در افسانههای کهن از رشته کوه البرز تحت عنوان تیراگ نام بردهاند که در واژهنامه کتاب سوشیانس نیز از آن یاد شدهاست. بر اساس اعتقادات ایرانیان، کوه مقدس البرز، وسط زمین قرار دارد و به آسمان پیوستهاست و طبق باوری کهن، زایش مهر را از آذرخش دو قطعه سنگ در کوه البرز میدانند. پل چینوت هم که بر اساس باور ایرانیان باستان، روح انسانها پس از مرگ، برای رسیدن به بهشت یا دوزخ باید از آن بگذرند هم در البرز قرار داشتهاست. در ایران به لحاظ جغرافیای طبیعی هم کوه یک اصل بوده و اگر کوه نبود، آب و جنگل نبود و فلات ایران اینگونه شکل نمیگرفت بنابراین کارکردهای بسیار و دست نیافتنی بودن البرز در گذشته سبب شده بود تا معانی بسیاری برای ایرانیان داشته باشد که این مسئله هم در دوره مهرپرستی، هم دوره زرتشتی و هم دوران اسلام، قابل مشاهده است. البرز در بندهش در کتاب بندهش در بخش آفرینش قسمت کوهها آمدهاست: «نخستین کوهی که فراز رست البرز ایزدی بخت بود. از آن پس، همه کوههای دیگر به هیجده سال فرا رستند. البرز تا بهسر رسیدن هشتصد سال میرست: دویست سال به ستاره پایه، دویست سال تا به ماه پایه، دویست سال تا به خورشیدپایه، دویست سال تا به بالای آسمان. چنین گوید که دیگر کوهها از البرز فراز رستند بهشمار دوهزار و دویست و چهل و چهار کوه است» و در ادامه نامهای آنها را ذکر میکند. در بخش پیدایش رودها در کتاب بندهش از البرز به عنوان نقطه پیدایش رودهای ایران یاد شده که از آن رودهای بسیار جاری شدهاست و به گوشه گوشه ایران گسترش یافته نام برده میشود و بیان میشود که رودی به سمت خراسان و رودی به سمت آسورستان و رودی به سمت دجله و رودی از سپاهان (اصفهان) به خوزستان و رودی به سمت دیلمان و رودی به سمت گرگان و رودی به سمت آذربایجان جاری شدهاست پیش از تاریخ قدیمیترین آثار سکونت انسان در البرز در غار دربند رشی در گیلان یافت شده که طبق کاوشهای باستانشناسی و تاریخگذاری آنها بیش از ۲۰۰ هزار سال قدمت دارد. انسانهای اواخر دوره پارینه سنگی قدیم از این غار بهطور فصلی استفاده میکردند. بقایای خرس منقرض شدهای موسوم به خرس غار نیز در این محل یافت شدهاست آثار سکونت انسانهای نئاندرتال در غارهای بوزیر در تالش و کیارام در گرگان کشف شدهاست از دوره پارینه سنگی جدید که انسان هوشمند وارد البرز شد، آثاری در گرم رود کشف شدهاست از اواخر دوران پارینه سنگی که باستان شناسان فراپارینه سنگی یا میان سنگی میگویند، آثار مهمی در غارهای کمربند، هوتو، ال تپه و کمیشان در اطراف بهشهر یافت شده که بین ۱۲ تا ۱۵ هزار سال قدمت دارند در مجموع انسانهای اولیه ساکن البرز حداقل از حدود ۲۰۰ هزار سال پیش تا پایان عصر یخبندان در حدود ۱۲ هزار سال پیش در این منطقه وسیع از طریق شکار و گردآوری امرار معاش میکردند. فسیل حیوانات یافت شده نشان میدهد که گاو وحشی، مرال، آهو و فک از شکارهای مهم در این دوران بودهاند البرز مرکزی کوههای مرتفع رشته کوه البرز دماوند، ۵۶۱۰ متر علم کوه، ۴۸۵۰ متر خرسان شمالی، ۴۶۸۰ متر خرسان جنوبی، ۴۶۵۹ متر تخت سلیمان، ۴۶۵۹ متر سیاهسنگ، ۴۶۰۹ متر هفت خوان، ۴۵۳۷ متر چالون، ۴۵۱۶ متر سیاه گوک جنوبی، ۴۵۰۰ متر سیاه گوک شمالی، ۴۴۴۵ متر سیاه کمان، ۴۴۷۲ متر شانه کوه، ۴۴۶۵ متر کالو، ۴۴۱۲ متر گردونکوه، ۴۴۰۲ متر میان سه چال، ۴۳۴۸ متر آزاد کوه، ۴۳۹۸ متر خلنو، ۴۳۷۵ متر ناظر بزرگ (شکر لقاس)، ۴۳۵۰ متر لشگرک، ۴۲۵۶ متر پالان گردن، ۴۲۵۰ متر سیالان، ۴۲۵۰ متر کلون بستک، ۴۲۰۰ متر زرین کوه (ماسه چال)، ۴۲۰۰ متر شاه البرز، ۴۲۰۰ متر خشچال، ۴۱۸۰ متر سرکچال، ۴۱۵۰ متر وروشت، ۴۱۰۰ متر خرسنگ، ۴۱۰۰ متر ناز، ۴۱۰۰ متر کهار، ۴۰۵۰ متر آلانه سر، ۴۰۵۰ متر کرما کوه، ۴۰۲۰ متر پسند کوه، ۴۰۰۰ متر سیاه لیز، ۳۹۷۵ متر توچال، ۳۹۶۰ متر مهرچال، ۳۹۲۰ متر آتشکوه، ۳۸۵۰ متر شاهنشین، ۳۸۵۰ متر زرین کوه، ۳۸۵۰ متر نیزوا، ۳۸۱۰ متر سماموس، ۳۶۲۰ متر خرو و نرو، ۳۶۰۹ متر کوه لوارک، ۳۵۶۰ متر کلکچال، ۳۳۵۰ متر کوه لیچه، ۲۸۷۸ متر ارفع کوه، ۲۸۵۰ متر کوه مزرا، ۲۴۲۰ متر کوه سهپایه، ۲۲۰۰ متر کوه مرتفع غرب کوههای تالش دیگر کوههای مرتفع شرق شاهوار ۳۹۴۵متر (بلندترین قله البرز شرقی) چالویی (دامغان)۳۸۵۰ متر گاوکشان ۳۸۱۳متر نیزوا ۳۸۱۰ متر کهکشان ۳۸۰۰متر کرکسی (دامغان) ۳۷۰۰متر قله قدمگاه ۳۶۵۱ متر نمازگاه ۳۶۰۵متر ناقاره خانه ۳۶۰۵متر شاهدارکوه (دامغان)۳۲۵۲متر بادله کوه (دامغان)۳۲۲۰متر بینالود ۳۲۱۱ متر (واقع در رشته کوه بینالود) کوه گر (سبزوار) ۲۹۲۴ متر (واقع در رشته کوههای جغتای) قلل بالای ۴۰۰۰ متر ارتفاع با برجستگی (ارتفاع نسبی) بیش از ۳۰۰ متر دماوند ۵۶۱۰ متر، برجستگی ۴۶۶۱ متر علم کوه، ۴۸۲۸ متر، برجستگی ۱۸۴۸ متر کالاهو، ۴۴۱۲ متر، برجستگی ۳۰۵ متر آزادکوه، ۴۳۹۸ متر، برجستگی ۹۸۰ متر خلنو، ۴۳۷۵ متر، برجستگی ۷۴۶ متر دوخواهران، ۴۳۱۰ متر، برجستگی ۶۴۴ متر ناظر بزرگ (شکر لقاس)، ۴۲۶۰ متر، برجستگی ۵۱۰ متر کمانکوه، ۴۲۳۴ متر، برجستگی ۵۳۳ متر آویدر، ۴۲۸۶ متر، برجستگی ۵۰۳ متر زرین کوه (ماسه چال)، ۴۱۹۸ متر، برجستگی ۴۵۱ متر سرکچال، ۴۱۹۴، برجستگی ۳۱۷ متر سیالان، ۴۱۶۰ متر، برجستگی ۱۱۶۰ متر کلون بستک، ۴۱۵۶ متر، برجستگی ۳۵۹ متر شاه البرز، ۴۱۲۵ متر، برجستگی ۹۳۱ متر ناز، ۴۱۰۸ متر، برجستگی ۱۰۱۸ متر دوبرار، ۴۰۸۲ متر، برجستگی ۱۳۵۲ متر کهون، ۴۰۷۵ متر، برجستگی ۳۴۲ متر وروشت، ۴۰۲۵ متر، برجستگی ۸۵۲ متر کرما کوه، ۴۰۲۰ متر، برجستگی ۳۵۹ متر پرچنان، ۴۰۱۵ متر، برجستگی ۱۱۴۴ متر سات، ۴۰۰۳ متر، برجستگی ۴۲۸ متر جستارهای وابسته البروس البرزکوه جهرم زاگرس منابع پیوند به بیرون دید ماهوارهای از البرز خاوری، البرز باختری ایالت چهرنگاشتی جاذبههای گردشگری استان گیلان جاذبههای گردشگری استان مازندران دریای خزر رشتهکوههای ایران زمینچهرهای استان اردبیل زمینچهرهای استان البرز زمینچهرهای استان تهران زمینچهرهای استان سمنان زمینچهرهای استان گلستان زمینچهرهای استان گیلان زمینچهرهای استان مازندران فلات ایران کوههای استان مازندران کوههای ایران نام استانها با ریشه پهلوی


text: چینهشناسی شاخهای از دانش زمینشناسی است که چگونگی پیدایش، ترتیب توالی، ساختمان، سنگوارهها و سنگشناسی، قدمت سنگها و چینههای پوسته زمین را بررسی میکند. تاریخچه چینهشناسی را ابتدا در سال ۱۶۶۹ یک کشیش کاتولیک به نام نیلز ستیاینسن با آوردن چند موضوع از جمله قانون برهمچینی پایه گذاشت. اولین کاربرد مقیاس وسیع چینهشناسی توسط ویلیام اسمیت در دهه ۱۷۹۰ و اوایل قرن ۱۹ بود. او معروف به «پدر زمینشناسی انگلیسی» شد. ارتباط چینه شناسی با سایر علوم علم چینه شناسی تاریخ حوادث زمینی را بر ما معلوم می دارد. بنابراین، میتوان گفت که این علم تقریبا با تمام علوم زمین کم و بیش ارتباط دارد. پانویس منابع چینهشناسی روشها و اصول باستانشناسی زمینشناسی سنگشناسی


text: چینه در زمینشناسی لایه مشخصی از پوسته زمین مانند لایهای از سنگهای رسوبی با کلفتی چند سانتیمتر تا چند متر است. چینه عبارت است از لایهای از سنگ که سراسر آن لایه کمابیش یکسان تشکیل یافته و نسبت به لایههای بالایی و پائینی خود، مشخص و دیگر (متفاوت) باشد. به دانش بررسی چینهها، چینهشناسی گفته میشود. جستارهای وابسته چینهبندی چین (زمینشناسی) چینهشناسی روشها و اصول باستانشناسی زمینشناسی واژگان زمینشناسی


text: در زمینشناسی به تهنشین شدن و انباشته گردیدن مواد رسوبی به صورت یک لایه یا چینه، چینهبندی گفته میشود. پارهای دانشمندان زمینشناس این واژه را به مفهوم سنگهایی که به صورت لایهلایه یا مطبق درآمده باشد نیز بکار میبرند. منابع جعفری، عباس، فرهنگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیایی)، تهران: سازمان گیتاشناسی، 1368 خ، ص137. روشها و اصول باستانشناسی زمینشناسی


text: کاج مُطَبَّق یا کپیناژ نوعی کاج سوزنی است از خانواده مطبقکاجیان (Araucariaceae). مطبقکاجیان درختان همیشهسبزی هستند راسته کاجسانان (Pinales)، رده ناژویان (Pinopsida)، دستهٔ مخروطیان (Coniferae یا Pinophyta). زیستگاه اصلی کاج مطبق جزیره نورفک استرالیا است. رشد آن در محیط طبیعی زیاد ولی در آپارتمان به کندی رشد میکند، احتیاج به اکسیژن فراوان دارد و درجه حرارت بالا را تحمل نمیکند. نیازها کاج مطبق به نور معمولی، هوای خنک، خاک همیشه خیس، رطوبت نسبی بین ۵۰ تا ۹۰ درصد و به خاک کمی اسیدی احتیاج دارد. نور اگرچه سایهٔ روشن را تحمل میکند ولی نزدیک به پنجره با نور ملایم نگهداری کنید البته درختانی که در زمین کاشته شدهاند قابلیت نگهداری در آفتاب را نیز دارند. گیاهان گلدانی که در داخل منزل پرورش یافتهاند نمیتوانند یکباره در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند. دما در تابستان گرما را تا ۴۰ درجه تقریباً تحمل میکند ولی در زمستان به هیچ وجه تحمل یخبندان را ندارد. آبیاری در تابستان هفتهای دو بار و در زمستان در ۷ تا ۱۰ روز یکبار آبیاری نمایید خاک را همیشه مرطوب نگهدارید. برای طراوت هرچه بیشتر این گیاه و سبز ماندن برگهای زیبای آن لازم است روزی یکبار با آب پاش برگهای گیاه به ویژه برگهای فوقانی آن را مرطوب نمایید. خاک خاک کمپوست برای این گیاه مناسب است. خاک را سبک تهیه نمایید مخلوطی از دو قسمت ماسه و سه قسمت برگ پوسیده برای این گیاه مناسب است. تکثیر تکثیر کاج مطبق در خانه بسیار مشکل و تقریباً ناممکن است. برای تکثیر از بذر یا قلمه استفاده میشود که البته قلمه باید از انتهای ساقه گیاه باشد در غیر اینصورت گیاه حاصل کج در میآید. در نوک این کاج ساقه فوقانی قرار دارد که به صورت عمودی و رو به بالا است. اگر این ساقه آسیب ببیند یا قطع شود چند ساقهٔ دیگر در محل بریدگی به وجود میآید که برای تکثیر از آنها میتوان استفاده نمود. البته قلمه را باید با استفاده از هورمون ریشهزا مثل اسید ایندول بوتیریک ریشهدار کرد. هرس کردن ۱-شاخههای خشک پائینی را تا انتها قطع کنید. ۲-پودر گوگرد و روغن وازلین به محل قطع بمالید. رشد کاج مطبق بسیار کند و هر سال یک طبقه و یا حداکثر دو طبقه بر طبقات خود میافزاید، زیبایی این گیاه در داشتن برگهای سوزنی شفاف در طبقات و محیط جانبی تنه اصلی است، برای این منظور سعی کنید از دستمالی کردن برگهای سوزنی و استفاده از مواد براقکننده جلوگیری و با آبفشان رطوبت گیاه را تأمین کنید. مشکلات زرد و قهوهای شدن برگها زرد شدن و یا قهوهای شدن برگها به عواملی همچون کمبود مواد غذایی به خصوص آهن و یا بیماری گیاه مربوط میشود و برای رفع این مشکلات از قارچکش مانکوزب استفاده کنید و همچنین برای تأمین مواد مغذی از کود کامل مخصوص گیاهان آپارتمانی و همچنین کود آهن استفاده کنید. خشکی نوک برگ خشکی نوک برگ این گیاه میتواند علتهای متفاوتی داشته باشد از جمله: گرما، رطوبت کم، نور زیاد، خشکی محیط و آبیاری کم و نامناسب؛ که باید تکتک دلایل مورد بررسی قرار گیرد. برای تأمین رطوبت میتوان آب را روی برگها اسپری کرد، ولی بهترین روش برای تأمین رطوبت قرار دادن یک سینی یا زیر گلدانی روی سنگریزه است که فقط باید دقت شود که آب با خاک گلدان تماس نداشته باشد. خشکی برگهای پایینی علت خشک شدن برگهای پایینی بخاطر شرایط نامناسب محیطی مانند نور، درجه حرارت و همچنین پایین بودن رطوب میباشد که با استفاده از مطالب بالا رطوبت و شرایط گیاه را فراهم کنید. منابع آراوکاریا فهرست سرخ IUCN از گونههای آسیبپذیر فهرست سرخ IUCN از گونههای کمترین نگرانی کاجیان کاجیان استرالیا گیاگان آسیبپذیر استرالیا گیاگان آسیبپذیر اقیانوسیه گیاگان جزیره نورفک


text: محمّدرضا شجریان (۱ مهر ۱۳۱۹ – ۱۷ مهر ۱۳۹۹) موسیقیدان و خوانندهٔ موسیقی سنتی ایرانی بود. شجریان در میان دوستداران خود با عنوان «استاد آواز ایران» و «خسروِ آواز ایران» شناخته میشود. بسیاری از مردم ایران او را مهمترین چهرهٔ موسیقی ایرانی و یکی از نمادهای مهم فرهنگ و موسیقی ایرانزمین میدانند. شجریان از آوازهای بینالمللی نیز برخوردار است. محمدرضا شجریان از بنیاد آقاخان، جایزهٔ خداوندگار موسیقی را دریافت کردهاست و نامزد جایزه گرمی نیز بودهاست. وی همچنین خوشنویس خطِ نستعلیق، رئیس شورای عالی خانه موسیقی ایران، بنیانگذار گروه شهناز، شرکت دلآواز، باغ هنر بم و طراح چند ساز موسیقی بود. او در قرائت قرآن نیز فعالیت داشت و دعای ربنا، نامدارترین تلاوت قرآنیِ او بود. وی علاوه بر اشعار کلاسیک شاعرانی چون حافظ، سعدی، مولانا، عطار، باباطاهر و خیام، در برخی کنسرتها و کارهای خود از «شعر نو» شاعرانی چون فریدون مشیری، نیما یوشیج، سهراب سپهری، محمدرضا شفیعی کدکنی، مهدی اخوان ثالث و هوشنگ ابتهاج استفاده کردهاست. از جمله کارهای مشترک او گزیدهای است از رباعیات خیام با صدای شجریان و رباعیخوانی احمد شاملو. همچنین، وی تعدادی از دعاهای قرآنی را در اثر مشهور به دعای ربّنا خواندهاست که در هنگام افطارهای ماه رمضان از صداوسیمای ایران پخش میشد. همچنین بعد از درگذشت پدرش که از استادان و قاریان مشهور قرآن در مشهد بود، برخی از تلاوتهای قرآن خود را با عنوان به یاد پدر در دو سیدی مجزا (به یاد پدر ۱ و به یاد پدر ۲) منتشر کرد. از فرزندان او، همایون و مژگان در زمینهٔ موسیقی فعالیت دارند. خوانندگانی چون ایرج بسطامی، مظفر شفیعی، حسامالدین سراج، حمیدرضا نوربخش، علی جهاندار، بیژن کامکار، سینا سرلک و پسرش همایون از شاگردان شجریان بودند. زندگی و فعالیت موسیقی محمدرضا شجریان، ۱ مهر ۱۳۱۹ در مشهد زاده شد. آواز خواندن را از کودکی آغاز کرد و با توجه به استعداد و صدای خوبش، تحت آموزش پدر خود که قاری قرآن بود، مشغول به پرورش صدای خویش شد. دههٔ ۱۳۳۰ در سال ۱۳۳۱، برای نخستین بار، صدای تلاوت قرآن او از رادیو خراسان پخش شد. وی در سال ۱۳۳۸ به دانشسرای مقدماتی مشهد رفت و برای نخستین بار با یک معلم موسیقی آشنا شد. پس از دریافت دیپلم دانشسرای عالی، به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به تدریس مشغول شد و در این زمان با سنتور آشنا شد و فراگیری این ساز را نزد جلال اخباری آغاز کرد. دههٔ ۱۳۴۰ شجریان در سال ۱۳۴۰ با فرخنده گلافشان ازدواج کرد که حاصل آن سه دختر به نامهای فرزانه (راحله)، افسانه (همسر پرویز مشکاتیان) و مژگان و یک پسر (همایون) بود. او سال ۱۳۴۶ در تهران با احمد عبادی آشنا شد و همچنین در کلاس اسماعیل مهرتاش شرکت کرد. در همین سال برای آموختن خوشنویسی در انجمن خوشنویسان ایران نزد ابراهیم بوذری رفت. شجریان از سال ۱۳۴۷ خوشنویسی را نزد حسن میرخانی ادامه داد و در سال ۱۳۴۹ درجهٔ ممتاز را در خوشنویسی به دست آورد. دههٔ ۱۳۵۰ محمدرضا شجریان تا سال ۱۳۵۰ بهخاطر اینکه پدرش میخواست خانوادهٔ آنها (شجریان) بیشتر با قرائت قرآن و چهرهٔ مذهبی شناخته شوند، با نام مستعار سیاوش بیدگانی با رادیو همکاری میکرد، ولی بعد از آن پدرش به او اجازهٔ استفاده از نام اصلیاش را داد. وی تا سال ۱۳۴۷ در استخدام آموزش و پرورش بود و پس از مدت زمانی تدریس و مدیریت مدارس، به وزارت منابع طبیعی انتقال یافت. وی در مدت خدمت در آموزش و پرورش در رادکان از توابع چناران به تدریس پرداخت و مدتی در این شهر سکونت داشت. در ۱۳۵۰ با فرامرز پایور آشنا شد و یادگیری سنتور و ردیفهای آوازی را نزد وی دنبال کرد. در سال ۱۳۵۱ در برنامه گلها با نورعلیخان برومند آشنا شد و شیوهٔ آوازی حسین طاهرزاده را نزد او آموخت. از سال ۱۳۵۲ نزد عبدالله دوامی ردیف آوازی ایشان و شیوههای تصنیفخوانی را فراگرفت. در همین سال، به همراه گروهی از هنرمندان همچون محمدرضا لطفی، ناصر فرهنگفر، حسین علیزاده، جلال ذوالفنون و داوود گنجهای، به عضویت مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی به سرپرستی داریوش صفوت درآمد. در آن زمان تصنیف داروَگ را که مربوط به آهنگی از محمدرضا لطفی بر روی شعری از نیما یوشیج بود، اجرا کرد. تصنیف داروَگ از اولین تصنیفهایی است که در آن شعر نو به کار گرفته شدهاست. از جمله تصنیفهای شجریان که به زبان محاورهای هستند، میتوان به تصنیف مگه نه (شعر بیژن سمندر، آهنگ از عطاالله خرم) اشاره کرد که در همان دوران اجرا شدهاست. اجرای زندهٔ راستپنجگاه در سال ۱۳۵۴ در جشن هنر شیراز بههمراه محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگفر که بعدها در یک آلبوم موسیقی با همین نام منتشر شد، مورد استقبال واقع شد. در آن زمان راستپنجگاه بهندرت اجرا میشد و این دستگاه در حال فراموش شدن بود. محمدرضا شجریان در سال ۱۳۵۶ در مسابقهٔ تلاوت قرآن کشوری، رتبهٔ نخست را به دست آورد. و در اول اسفندماه همان سال شرکت دلآواز را بنیانگذاری کرد. محمدرضا شجریان در سال ۱۳۵۷ همانند بسیاری از هنرمندان آن زمان همکاری خود را با سازمانهای دولتی (مثل رادیو)، بهدلیل آنچه خود گفتهاست، «آن موقع، آنجا با روحیهها من نمیخواند، سیاست پخش صداها را از رادیو تلویزیون، من حس میکردم کابارهدار دارد تعیین میکند و ابتذال فرهنگی ...» ادامه نداد. البته سایر هنرمندان (گروههای شیدا و عارف) و رئیس بخش موسیقی رادیو در آن زمان، هوشنگ ابتهاج نیز آن زمان از رادیو پس از واقعهٔ ۱۷ شهریور به نشانهٔ اعتراض خارج شدند. پس از این اتفاق محمدرضا لطفی کانون چاووش را با حمایت هوشنگ ابتهاج بنیانگذاری کرد. بیشتر اعضای کانون چاووش همان اعضای گروههای شیدا و عارف بودند. در آن زمان، محمدرضا شجریان بههمراه شهرام ناظری در چند آلبوم مشترک از کانون چاووش آواز خواندن را بر عهده گرفتند که بیشتر محتوای آنها انقلابی و میهنی بود. از میان آلبومهای مشترک شجریان و ناظری میتوان به چاووش ۲ اشاره کرد که شامل دو سرود بسیار معروف شبنورد (برادر نوجوونه، با صدای شجریان) و آزادی (آن زمان که بنهادم، با صدای ناظری) میشد. شجریان در مصاحبه با بیبیسی گفته بود که در آن زمان زیاد انقلابی نبوده (هرچند دولت قبلی را نیز قبول نداشته)، اما چون دوستان او (اعضای کانون چاووش) فعالیت انقلابی داشتند او نیز با آنها همکاری کرده. یکی از سرودهای شناخته شده، چاووش ۶ (امروزه با نام سپیده شناخته میشود) است که مربوط به کنسرت گروه شیدا با آواز شجریان و به سرپرستی لطفی است و در آذر ۱۳۵۸ در دانشگاه ملی اجرا شده که یک اجرا با محتوای انقلابی بوده. جمعیت بسیاری در این کنسرت حضور داشتند و تصنیف معروف سپیده (ایران ای سرای امید) که مربوط به شعری از هوشنگ ابتهاج و آهنگی از محمدرضا لطفی است، در همان کنسرت اجرا شدهاست. البته در آن زمان گروه به فکر ضبط اجرا نبود و به صورت اتفاقی کیوان ابتهاج (پسر هوشنگ ابتهاج) این اثر را ضبط کرد. او از آن زمان به بعد در خانه به تحقیق و تدوین ردیفهای آوازی پرداخته و به آموزش شاگردان قدیمیاش همت گماشت. برخی از آلبومهای چاووش امروزه تصحیح شدهاند و مؤسسه فرهنگی و هنری آوای شیدا با تغییر نام آن را زیر نظر محمدرضا لطفی بازنشر کردهاند. از این آثار چاووشهای ۱ (به یاد عارف)، ۶ (سپیده) و ۹ (جان جان) با حضور شجریان تصحیح شده و با تغییر نام بازنشر شدهاند. وی در سال ۱۳۵۸ دعای ربنا (برخی آیات قرآن که شجریان آنها را با صوت خوانده) و مناجات مثنوی افشاری را به صورت بداهه و بدون تمرین خواند. ابتدا به قصد اینکه به هنرجویان آموزش دهد و بهترین را در ماه رمضان برای افطار پخش کنند اما رادیو همان اجرای خودش را پخش کرد و این دعا به مدت ۳۰ سال از اصلیترین برنامههای رادیو در ماه رمضان بودند. بعدها، دعای ربنای شجریان را سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری به عنوان اثر ملی ثبت کردهاست. دههٔ ۱۳۶۰ در فاصلهٔ سالهای دههٔ ۱۳۶۰، شجریان همکاری گستردهای را با پرویز مشکاتیان آغاز کرد که حاصل آن آلبومهایی چون بیداد، آستان جانان، سرّ عشق (ماهور)، نوا، دستان، گنبد مینا، دود عود، جان عشاق و قاصدک بود. در این سالها به همراه گروه عارف به سرپرستی مشکاتیان کنسرتهایی را در خارج از ایران اجرا کرد. از میان این آثار، آلبوم بیداد به خاطر متأثر بودن محتویات آن از شرایط اجتماعی و سیاسی ایران در اوایل انقلاب و دههٔ ۱۳۶۰ و داشتن حالت اعتراضی بسیار در میان عموم مردم مورد استقبال قرار گرفت. خود محمدرضا شجریان نیز در مصاحبه با بیبیسی گفته بود که این اثر بیانگر اعتراض آنها به آن شرایط و پیگیری وعدههای عملی نشدهٔ حکومت بودهاست. دههٔ ۱۳۷۰ محمدرضا شجریان در سال ۱۳۷۰ با همکاری داریوش پیرنیاکان، مرتضی اعیان و جمشید عندلیبی کنسرتهایی را در تور اروپا و آمریکا برگزار کرد که آلبومهای پیام نسیم، دل مجنون و سرو چمان حاصل این اجراها هستند. محمدرضا شجریان پس از طلاق از فرخنده گلافشان، در حدود ۵۳ سالگی و در سال ۱۳۷۱ با کتایون خوانساری ۲۶ ساله ازدواج کرد. حاصل ازدواج دوم او پسری بهنام رایان است که در سال ۱۳۷۶ در کانادا متولد شدهاست. در سال ۱۳۷۱ با همکاری گروه آوا آلبوم آسمان عشق را منتشر کرد. مدتی بعد آلبوم مربوط به کنسرت پاریس سال ۱۳۷۲ محمدرضا شجریان به همراه محمدرضا لطفی و مجید خلج در قالب آلبوم چشمه نوش به بازار عرضه شد. شجریان مدتی بعد آلبومهای بهاریه، جان عشاق و گنبد مینا را که حاصل همکاری خودش با پرویز مشکاتیان در سالهای دههٔ ۱۳۶۰ هستند، منتشر کرد. آلبوم قاصدک که آخرین همکاری شجریان با مشکاتیان است نیز در همین دوران اجرا شد، اما هیچگاه به صورت رسمی و با کیفیت مناسب به بازار نیامد. آلبوم یاد ایام که حاصل کنسرت آمریکا در تابستان ۱۳۷۱ بود و این اثر اولین آلبوم منتشر شده از همکاری محمدرضا شجریان با پسرش، همایون شجریان بود. یاد ایام در سال ۱۳۷۴ انتشار یافت. مدتی بعد آلبوم رسوای دل با همکاری گروه آوا منتشر شد. وی در سال ۱۳۷۵ نیز در آلبومی با آهنگسازی مجید درخشانی تحت عنوان در خیال همکاری کرد. در سال ۱۳۷۶ آلبومهای معمای هستی با همکاری محمدرضا لطفی، عبدالنقی افشارنیا و همایون شجریان و عشق داند که مربوط به بداههخوانی و بداههنوازی به همراه محمدرضا لطفی در سال ۱۳۵۹ بود، منتشر شدند. همچنین در این سال، آلبوم شب وصل با همکاری داریوش طلایی، سعید فرجپوری و همایون شجریان به بازار عرضه شد. شجریان در سال ۱۳۷۷، آلبوم شب، سکوت، کویر را با آهنگسازی کیهان کلهر منتشر کرد که بر اساس موسیقی مقامی شمال خراسان با آواز محلی است و در آن برخی سازهای محلی نیز استفاده شدهاند. حاج قربان سلیمانی در این اثر به هنرمندی پرداختهاست. محمدرضا شجریان کمی بعد نیز یک بار دیگر با گروه آوا همکاری کرد که حاصل آن دو آلبوم آهنگ وفا و آرام جان بودند. محمدرضا شجریان در سال ۱۳۷۸ جایزه پیکاسو را از طرف سازمان یونسکو دریافت کرد. شجریان با همکاری حسین یوسفزمانی آلبوم بوی باران را در سال ۱۳۷۸ منتشر کرد و از سال ۱۳۷۹، همکاری خود را با حسین علیزاده، کیهان کلهر و پسرش همایون آغاز کرد و این همکاری تا اوایل دهه ۱۳۸۰ ادامه داشت. اولین آلبوم حاصل این همکاری زمستان است بود که در سال ۱۳۷۹ به صورت زنده در کالیفرنیا اجرا و ضبط شد و سپس به بازار آمد. آلبوم زمستان است بر اساس شعر زمستان اثر مهدی اخوان ثالث اجرا شدهاست. دههٔ ۱۳۸۰ محمدرضا شجریان در سال ۱۳۸۱ دو آلبوم بی تو بهسر نمیشود و فریاد را منتشر کرد که با همکاری حسین علیزاده، کیهان کلهر و همایون شجریان اجرا شده بودند. این دو آلبوم نامزد جایزهٔ گرمی شدند. این گروه چهارنفره در زمستان سال ۱۳۸۲ نیز جهت کمک به زلزلهزدگان بم در تهران کنسرتی برگزار کردند که با نام همنوا با بم شناخته میشود. وی درآمد حاصل از فروش دیویدی این کنسرت را به پروژهٔ باغ هنر بم که خودش آن را تأسیس کرده بود، اختصاص داد. شجریان، علیزاده، کلهر و همایون شجریان در پاییز ۱۳۸۴ نیز یک کنسرت برگزار کردند که حاصل آن آلبومهای ساز خاموش و سرود مهر بود و پس از آن دیگر این چهار نفر با یکدیگر همکاری نکردند. از سال ۱۳۸۶ محمدرضا شجریان به همکاری با گروه آوا پرداخت و کنسرتهایی در تهران، اصفهان، اروپا، آمریکا و کانادا اجرا کرد. در این دوران دو اثر به نامهای غوغای عشقبازان (آلبوم صوتی) و کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا (آلبوم تصویری) به همراه گروه آوا اجرا و به بازار عرضه شد. در همین سال مادر شجریان درگذشت و وی در مراسم ختم مادرش پس از ۳۰ سال، دعای ربنا را دوباره خواند. شجریان در این دوره به همراه پسرش، همایون شجریان، موسیقی اصیل و سنتی ایرانی را ترویج و اشاعه میدهد. پس از برگزاری کنسرت شجریان در ونکوور کانادا، روزنامه کانادایی گلوب اند میل، شجریان را افسانهٔ موسیقی شرق معرفی کرد. محمدرضا شجریان در سال ۱۳۸۷ یک گروه موسیقی بنیانگذاری کرد و آن را به افتخار جلیل شهناز (نوازندهٔ نامی تار)، گروه شهناز نامید. از جمله اعضای این گروه میتوان به مژگان شجریان (دختر او) و مجید درخشانی (نوازنده تار و سهتار) اشاره کرد. از آن زمان به بعد، محمدرضا شجریان با این گروه فعالیت داشتهاست. یکی از ویژگیهای مهم این گروه موسیقی، استفاده از سازهای ابداعی محمدرضا شجریان است که برخی از آنها ویژگیهایی دارند که آنها را مناسب جایگزین با سازهای غربی همچون ویولون میکند. پس از دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران، محمدرضا شجریان در نامهای به عزتالله ضرغامی از وی خواست تا از پخش آثار او در صدا و سیما خودداری کند. وی گفت: «سرودهایی که خوانده بهویژه سرود ایران، ای سرای امید متعلق به سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ بوده و هیچ ارتباطی با شرایط کنونی ندارد». وی اعلام کرد سازمان صدا و سیما هیچ نقشی در تهیهٔ این آثار نداشته و به حکم قانون و شرع از این سازمان خواسته صدا و آثار او را در هیچیک از واحدهای رادیو و تلویزیون پخش نکند.البته همزمان در آن نامه، شجریان دعای «ربنا» و «مناجات افشاری» خود را به ملت ایران تقدیم و تأکید کرد حساب این دو اثر از بقیه آثارش جداست. اما پس از شکایت رسمی وی از صدا و سیما عدهای از مدیران صدا و سیما اعلام کردند دیگر حتی دعای ربنای ایشان را هم پخش نمیکنیم. محمدحسین صوفی، معاون صدای سازمان نیز اعلام کرد: «از این پس حتی در ماه رمضان صدای محمدرضا شجریان از شبکههای رادیویی پخش نمیشود». محمدرضا شجریان در گفتگو با بیبیسی گفت: «در شرایطی که مردم در بهت و حیرت هستند و به گفته آقای احمدینژاد، خس و خاشاک به حرکت درآمدهاند، صدای من در صدا و سیما جایی ندارد. صدای من صدای خس و خاشاک است و همیشه هم برای خس و خاشاک خواهد بود». در همین دوران شجریان تکآهنگ زبان آتش را در حمایت از معترضان و در پی اعتراضات سال ۱۳۸۸ با آهنگسازی خودش و تنظیم مجید درخشانی و شعر فریدون مشیری منتشر کرد. پس از این اتفاقات، پخش دعای ربنا نیز در صدا و سیما ممنوع شد. در سال ۱۳۸۹، محمدرضا شجریان به همراه گروه شهناز یک تور کنسرت جهانی برگزار کرد که دو مورد از این کنسرتها منتشر شدهاند. کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز در دبی و اثر دیگر کنسرتی در لندن است که بیبیسی به صورت رسمی پخش کرد. مجید درخشانی (سرپرست گروه شهناز)، این دو کنسرت را از موفقترین کنسرتهای این گروه میداند که در آن بسیاری از سازهای ابداعی محمدرضا شجریان مورد استفاده قرار گرفتهاند. آلبومهای بیتو بهسر نمیشود، فریاد، همنوا با بم، جام تهی، ساز خاموش، سرود مهر، غوغای عشقبازان، کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا، آه باران و رندان مست همگی در دههٔ ۱۳۸۰ را شرکت دلآواز منتشر کرد. دههٔ ۱۳۹۰ محمدرضا شجریان آلبوم صوتی مرغ خوشخوان و دو آلبوم تصویری کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز در دبی و کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز در تهران که مربوط به همکاری او با گروه شهناز بود را در اوایل دههٔ ۱۳۹۰ منتشر کرد. پس از آن، به صورت موقت با برادران پورناظری (تهمورس پورناظری و سهراب پورناظری) همکاری کرد که حاصل آن آلبوم رنگهای تعالی است. البته این اثر به صورت رسمی منتشر نشده، بلکه بر روی اینترنت پخش شدهاست. محمدرضا شجریان، بعد از آن، همکاری با برادران پورناظری را قطع کرد و در سال ۱۳۹۳ یک بار دیگر بههمراه گروه شهناز و با حضور سعید فرجپوری یک تور کنسرت جهانی با عنوان سرگشتگان عشق برگزار کرد. سال ۱۳۹۱، شجریان به تبریک زادروز بهرام بیضایی به خانهٔ وی در کالیفرنیا رفت؛ و بهار سال بعد در آواخوانیِ آرش بیضایی در دانشگاه استنفورد حضور یافت. در سال ۱۳۹۴ حسین نوشآبادی اعلام کرد که محمدرضا شجریان برای برگزاری کنسرت ممنوعیت قانونی دارد. شجریان در هفتم شهریور ۱۳۹۴ بهعلت عوارض ناشی از سرماخوردگی، در بیمارستان کسری بستری شد. در روز پنجم مهرماه ۱۳۹۵، آلبوم طریق عشق اثر مشترک محمدرضا شجریان و پرویز مشکاتیان منتشر شد و همایون شجریان آن را در تالار وحدت رونمایی کرد. در بیستم اسفندماه ۱۳۹۸، آلبوم خراسانیات، اثر مشترک محمدرضا شجریان و پرویز مشکاتیان، با اشعاری از ملکالشعرای بهار و باباطاهر منتشر شد. استادی و شاگردان محمدرضا شجریان در زمینهٔ آواز شاگردان بسیاری را تعلیم دادهاست که برخی از معروفترین آنها عبارتاند از: معصومه مهرعلی حسامالدین سراج مظفر شفیعی قاسم رفعتی همایون شجریان ایرج بسطامی علی رستمیان محسن کرامتی علی جهاندار حمیدرضا نوربخش سینا سرلک محمد اصفهانی درگذشت محمدرضا شجریان در پیام ویدئویی برای تبریک نوروز ۱۳۹۵ با چهرهای دگرگونه و موهای بسیار کوتاه حاضر شد. برخی سایتها از ابتلای او به سرطان کلیه خبر دادند. بهرام بیضایی پس از مشاهدهٔ این ویدئو متأثّر شد و شعری برای شجریان سرود که در زادروزش در ۱ مهرماه ۱۳۹۵ با این مطلع منتشر شد: از اوایل بهمن سال ۱۳۹۸، وضعیت ریههای او به وخامت گرایید که منجر به بستری شدن در بیمارستان برای عمل جراحی بهمنظور «تعبیه راه عروقی جهت دارورسانی راحتتر و مؤثرتر» شد. اما ۲۰ روز پس از مرخص شدن شجریان از بیمارستان، مشکلات تنفسی مجدداً او را در روز پنجشنبه ۱ اسفند ۱۳۹۸ راهی بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان کرد و تا فروردین ۱۳۹۹ در بیمارستان باقی ماند. پس از آن مراقبت ویژه از محمدرضا شجریان در خانه ادامه یافت تا روز شنبه، ۲۵ مرداد ۱۳۹۹ که با افت سطح هوشیاری، افت فشار خون و شوک عفونی بار دیگر در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان جم بستری شد و پس از حدود ۱۰ روز، ۳ مهرماه، از بیمارستان به خانهاش منتقل شد. محمدرضا شجریان چهار سال پس از آنکه برای آخرین بار جلوی دوربین ظاهر شد و اعلام کرد ۱۵ سال است به بیماری سرطان مبتلاست، روز یکشنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۹ به دلیل افت سطح هوشیاری در حدِ کمایِ عمیق به بخش مراقبتهای ویژه در بیمارستان جم تهران منتقل شد و عاقبت بعدازظهرِ پنجشنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۹ در ۸۰ سالگی درگذشت. در ساعت ۱۷ همان روز، همایون شجریان، فرزند وی نیز خبر درگذشت پدرش را در اینستاگرام رسمی خود تأیید کرد و نوشت: «خاک پای مردم ایران به دیار معشوق پرواز کرد». ساعاتی پس از درگذشت شجریان، در هنگام سخنرانی همایون شجریان مقابل بیمارستان جم، عدهای از حضار شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند. آنها همچنین در شب درگذشت، شعارهای «ننگ ما ننگ ما صدا و سیمای ما» و «دیکتاتور بمیرد شجر هرگز نمیرد» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند و به ممنوعالتصویری وی از سوی صدا و سیما به دلیل مواضع سیاسیاش پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ معترض شدند. همچنین هواداران او در مقابل بیمارستان تجمع کردند و برای ادای احترام، تصنیف «مرغ سحر» شجریان و دیگر آثاری را که او خواندهاست، به صورت آواز دستهجمعی خواندند. در همین حال، ویدئوهای به اشتراک گذاشتهشده در شبکههای اجتماعی نشان میداد که یگان ویژهٔ نیروی انتظامی به مردم تجمع کننده در روبهروی بیمارستان جم حمله کرد. همچنین گزارشهایی در رسانههای اجتماعی از حضور پلیس ضد شورش برای متفرق کردن این تجمع منتشر شد. افراد سرشناسی چون عبدالوهاب شهیدی، احمد سمیعی گیلانی، ابراهیم گلستان، عالیم قاسمف، سیما بینا، محمود دولتآبادی، ایران درودی، سید محمد خاتمی، حسن روحانی، نچیروان ادریس بارزانی، محمدرضا عارف، فرناز فصیحی، رضا پهلوی، علی لاریجانی، محمدجواد ظریف، سید مصطفی تاجزاده، علی دایی و همچنین بسیاری از مردم در شبکههای اجتماعی به درگذشت وی واکنش نشان داده و از درگذشت وی ابراز تأسف کردند. همچنین چند سفارتخانهٔ خارجی، از جمله سفارت فرانسه در ایران نیز درگذشت او را تسلیت گفتند. پیکر شجریان صبح روز ۱۹ مهر ۱۳۹۹ نزدیک آرامگاه فردوسی به خاک سپرده شد. پیکر او با نوای ربنا به محل دفن رسید و پیش از خاکسپاری، همایون و مژگان شجریان به همراه جمعیت مرغ سحر را با گریه خواندند. ورود به محوطهٔ دفن ممنوع اعلام شد و ترافیک سنگینی در راه به وجود آمد. همچنین در شبکههای اجتماعی گفته شد که نیروی انتظامی مسیرهای ورودی به مشهد و توس را بسته و نیروهای امنیتی حضور سنگینی در مراسم داشتند. حسامالدین سراج، خوانندهٔ ایرانی، از لغو مراسم هفتمین روز درگذشت محمدرضا شجریان در تهران با وجود اخذ مجوز و بدون اطلاع قبلی به برگزارکنندگان و شرکتکنندگان خبر داد. او که یکی از برگزارکنندگان این مراسم بود، در اینستاگرام نوشت که قرار بود این برنامه روز پنجشنبه، ۲۴ مهر، برگزار شود که «بدون اطلاع قبلی اما به دلیل جلوگیری از گسترش بیماری کرونا لغو شد». قرار بود مراسم بزرگداشت محمدرضا شجریان در پردیس سینمایی شهرک غرب برگزار شود ولی مدیریت این مجموعه اعلام کرد: «همه مجوزها و هماهنگیها اخذ و انجام شده بود، اما متأسفانه ۴۰ دقیقه قبل از شروع مراسم لغو برنامه اعلام شد و مراسم تعطیل شد.». برخی گزارشها حاکی از پایین کشیدن تصاویر محمدرضا شجریان از روی بیلبوردهای شهر همدان بود در حالی که هشت روز به پایان تاریخ مجوز باقی مانده بود. شهرداری همدان گفت که ربطی به شهرداری ندارد و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان مجوز نصب این بنرها را صادر و بعد هم باطل کرده و خود این ارگان باید پاسخگو باشد. باورها و گرایشها موسیقی در صدای آمریکا سال ۲۰۱۱: صدای آمریکا: «استاد شجریان آیا با توجه به این صحبتهایی که در یکی دو سال اخیر کردهاید در مصاحبههاتون، نگران سلامتی خودتان در ایران نیستید؟» شجریان: سیاست سایر فعالیتها خوشنویسی محمدرضا شجریان علاوه بر آوازخوانی، علاقهٔ زیادی به خوشنویسی ایرانی داشت. او از سال ۱۳۴۴ به فراگیری خط نستعلیق نزد ابراهیم بوذری و حسین میرخانی پرداخت. او دارای درجهٔ ممتاز در خط نستعلیق بود. محمدرضا شجریان در سال ۱۳۸۹ آثار خطاطی خود را در نمایشگاهی در تالار وحدت به همراه منتخبی از خوشنویسان معاصر به نمایش گذاشت. تلاوت قرآن محمدرضا شجریان اولین بار نزد پدرش (مهدی شجریان) که خود از قاریان مشهد بود، قرائت قرآن را فرا گرفت. او برای اولین بار در ۱۲ سالگی به تلاوت قرآن در رادیو مشهد پرداخت. محمدرضا شجریان تا قبل از سال ۱۳۴۶ که به تهران مهاجرت کرد، به صورت افتخاری در رادیو مشهد قرآن میخواند. پدر او با آواز خواندن پسرش موافق نبود و محمدرضا شجریان به همین دلیل تا چهار سال در رادیو تهران با نام «سیاوش بیدگانی» آواز خواند. محمدرضا شجریان در مصاحبه با بیبیسی گفته بود که پدر او میخواست خانوادهٔ آنها (شجریان) بیشتر با چهرهٔ مذهبی شناخته شود و محمدرضا شجریان برای این که پدرش را ناراحت نکند از نام مستعار «سیاوش بیدگانی» استفاده کرد تا این که مهدی شجریان با احمد عبادی، نوازندهٔ نامی سهتار ملاقات کرد و پس از این ملاقات، رضایت داد تا پسرش با نام اصلی آواز بخواند. پس از آن محمدرضا شجریان در کنار آوازخوانی، قرائت قرآن را نیز ادامه داد. وی در سال ۱۳۵۶ در مسابقهٔ تلاوت قرآن کشوری، رتبهٔ نخست را به دست آورد. همچنین در مسابقات بینالمللی تلاوت قرآن در سال ۱۳۵۷ (تابستان ۱۹۷۹) در مالزی، هنگامی که قاری ایرانی قادر به شرکت در مسابقه نبوده، محمدرضا شجریان بدون هماهنگی و آمادگی قبلی، بهعنوان نمایندهٔ ایران در مسابقه شرکت میکند و رتبه دوم جهان را به دست میآورد. در سال ۱۳۵۸ چهار آیه برگرفته از آیات قرآن را با صوت خواند و این آیات (که تمامی آنها با واژهٔ «ربنا» شروع میشدند)، در ماه رمضان در برنامه افطار پخش شدند و به نام دعای ربنای شجریان معروف شدند. دعای ربنا به همراه مناجات مثنوی افشاری (این دهان بستی دهانی باز شد) با صدای شجریان به مدت ۳۰ سال از اصلیترین برنامههای رادیو و تلویزیون برای ماه رمضان بودند. محمدرضا شجریان دعای ربنا را متعلق به مردم معرفی کرده و حتی هنگامی که صدا و سیما را از پخش آثار منع کرد، پخش دعای ربنا را به عنوان یک مورد استثناء منع نکرد. یک مجموعهٔ تلاوت قرآن به نام به یاد پدر وجود دارد که در قالب ۲ سیدی مجزا (به یاد پدر ۱ و به یاد پدر ۲) انتشار یافته و مربوط به برخی تلاوتهای محمدرضا شجریان بین سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۱ است. محمدرضا شجریان این اثر را پس از درگذشت پدرش، مهدی شجریان برای یادبود او در سال ۱۳۷۸ منتشر کرد. این مجموعه شامل تلاوت سورههای قصص، انعام، فجر، بلد، فتح و نمل است و البته شجریان در به یاد پدر ۲ دعای ربنا را نیز اضافه کرد. او در مصاحبه با بیبیسی گفته بود که هنگامی که در زمینهٔ آواز آلبومهایی را منتشر میکرد، پدرش سفارشهای زیادی به او میکرده که در کنار آواز چند مجموعه قرائت قرآن نیز منتشر کند اما او به خاطر پیشگیری از سوءتفاهمها این کار را نمیکرده؛ اما پس از وفات پدرش به این فکر بوده که باید به حرف او عمل میکرده و برای همین برخی از تلاوتهایش را در مجموعهٔ به یاد پدر منتشر میکند. همچنین فیلمی از قرائت قرآن محمدرضا شجریان در مراسم پدرش بر روی فضای مجازی منتشر شدهاست که در آن بخشی از سورهٔ الرحمن را تلاوت میکند. البته این فیلم ناقص بوده و کامل آن منتشر نشدهاست و تنها فیلمی است که مربوط به قرائت قرآن محمدرضا شجریان در دسترس است. سازهای ابداعی محمدرضا شجریان مبدع چند ساز جدید در موسیقی ایرانی بود. وی در اردیبهشت ۱۳۹۰ در نمایشگاه در تهران این سازها را رسماً به نمایش عمومی درآورد. برخی این سازها عبارتند از: صراحی، شهرآشوب، ساغر، کرشمه، سبو و... نمایشگاه سازهای ابداعی شجریان ۱۳۹۰ نمایشگاهی از سازهای ابداعی محمدرضا شجریان است که در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۰ در تالار بهارخانه هنرمندان افتتاح گردید. تولید سازهای ابداعی به دست شجریان با انتقاداتی مواجه شد و در نشستی با حضور کارشناسانی همچون: جلال ذوالفنون، محمدجمال سماواتی، محمد سریر، داریوش طلایی و ... مورد نقد قرار گرفت. همچنین سجاد پورقناد در گفت و شنودی با حضور موافقان سازهای شجریان، به نقد این سازها پرداخت. پروژه باغ هنر بم بعد از زلزله بم در دی ماه ۱۳۸۲ محمدرضا شجریان برای حمایت و همدردی با مردم زلزلهزده بم در تهران چند نوبت به اجرای کنسرت همنوا با بم پرداخت، او عواید کنسرتها و فروش لوحهای فشرده آن را به کمکی برای ایجاد باغ هنر بم که پایهگذار آن بود اختصاص داد، روند تکمیل پروژه باغ به کندی پیش رفت و با سنگاندازی برخی مسوولین شجریان از ادامه این کار دلسرد و از این کار کنار کشید، او در نامهای به رئیس شورای شهر وقت در سال ۱۳۸۸ نوشت: ماهها است که توان ما به جای پیشبرد پروژه، به رفع حاشیهها و مشکلات برخاسته از آن معطوف شدهاست. من دیگر توان مقابله با این همه موانع و دشواریهای ناروای ایجاد شده را ندارم و از آن جایی که ابتدا با شورای محترم شهر بم طرف بودیم، اکنون نیز رسماً این پروژه را به همان شورا تحویل میدهیم." مشخصات پروژه باغ هنر بم: در جنوب غربی شهر بم با ۷ هزار مترمربع زیربنا با در نظر گرفتن سازههایی مانند مدرسه موسیقی، گالریها، کتابخانه هنری، واحدهای تجاری و فرهنگی و سالن اجتماعات. به گفته مجریان پروژه باغ هنر بم، سعی شدهاست در طراحی، از مفاهیم معماری اصیل و بومی ایرانی با تأکید بر ملاحظات اقلیمی و منطقهای استفاده شود. اجرای این پروژه پس از زلزله شهر بم در سال ۱۳۸۲ آغاز و ایجاد فضایی فرهنگی و هنری در بم در کنار تقویت و ایجاد روحیهای تازه در بین ساکنان بم، هدف اصلی اجرای آن اعلام شده بود. مردم نیز برای ساخت و پیشرفت پروژه کمکهایی مالی کردند. با انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ و انتخاب مجدد شوراهای شهر فضای پیشین جای خود را به آرامش نسبی داد. رئیس شورای شهرستان بم دربارهٔ پروژه باغ هنر بم میگوید: این پروژه را محمدرضا شجریان بعد از زلزله شهرستان بم برای کمک به مردم آسیب دیده شروع کرد حالا امیدواریم بعد از تغییر مدیریت شورای شهر بار دیگر همراهی وی را با پروژهای که خود سنگهای اولش را گذاشت شاهد باشیم. فهرست آثار آلبومهای موسیقی منتشرشده برخی از آلبومهای زیر، آثار مشترکی بین محمدرضا شجریان با شهرام ناظری یا همایون شجریان هستند. در بین این آثار آهنگسازانی چون محمدرضا لطفی، پرویز مشکاتیان، حسین علیزاده و فرامرز پایور حضور دارند. رباعیات خیام (۱۳۵۱) چاووش ۱ (به یاد عارف) (۱۳۵۶) گلبانگ شجریان (۱۳۵۷) چاووش ۲ (۱۳۵۷) سپیده (چاووش ۶) (۱۳۵۸) چاووش ۷ (۱۳۵۸) جان جان (چاووش ۹) (۱۳۵۸) راز دل (۱۳۵۸) انتظار دل (۱۳۵۸) پیوند مهر (۱۳۶۳) آستان جانان (۱۳۶۴) بیداد (۱۳۶۴) سرّ عشق (ماهور) (۱۳۶۵) نوا، مرکبخوانی (۱۳۶۵) دستان (۱۳۶۷) ساز قصهگو و کنسرت بزرگداشت حافظ (۱۳۶۷) دود عود (۱۳۶۸) دل مجنون (۱۳۶۹–۱۳۷۰) خلوتگزیده (۱۳۷۰) پیام نسیم (۱۳۷۰) سرو چمان (۱۳۷۰) آسمان عشق (۱۳۷۰) دلشدگان (۱۳۷۱) یاد ایام (۱۳۷۱) چشمهٔ نوش (۱۳۷۲) بهاریه (۱۳۷۳) گنبد مینا (۱۳۷۳) جان عشاق (۱۳۷۴) پیغام اهل دل (همایونمثنوی) (۱۳۷۴) در خیال (۱۳۷۵) رسوای دل (۱۳۷۵) عشق داند (۱۳۷۶) شب وصل (۱۳۷۶) معمای هستی (۱۳۷۶) راستپنجگاه(۱۳۷۷) چهره به چهره (۱۳۷۷) شب، سکوت، کویر (۱۳۷۷) آرام جان (۱۳۷۷) آهنگ وفا (۱۳۷۸) بوی باران (۱۳۷۸) زمستان است (۱۳۸۰) بی تو بهسر نمیشود (۱۳۸۱) فریاد (۱۳۸۱) همنوا با بم (۱۳۸۲) جام تهی (۱۳۸۳) ساز خاموش (۱۳۸۶) سرود مهر (۱۳۸۶) غوغای عشقبازان (۱۳۸۶) کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا (۱۳۸۷) کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز (رندان مست و مرغ خوشخوان) (۱۳۸۷) آه باران (۱۳۸۸) زبان آتش (۱۳۸۸) رندان مست (۱۳۸۸) کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز در دبی (۱۳۸۹) مرغ خوشخوان (۱۳۹۰) رنگهای تعالی (۱۳۹۲) طریق عشق (۱۳۹۵) خراسانیات (۱۳۹۸) دیلمان (تاریخ نامشخص) خوانندهٔ تیتراژ فیلم دلشدگان (۱۳۷۰) ابجد (۱۳۸۱) زمستان است (۱۳۸۴) آثار بدون انتشار رسمی (خصوصی) آثار خصوصی محمدرضا شجریان با هنرمندان مختلف که اطلاعات کامل یا دقیقی از بسیاری از اینها در دسترس نیست؛ و فیلم کنسرتهای چهره به چهره (جشن هنر شیراز، سال ۱۳۵۶)، پیام نسیم، یاد ایام، قاصدک، کنسرت به همراه ارکستر ملی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی (باغموزه چهلستون، تیرماه ۱۳۷۷)، زمستان است، فریاد، کنسرت پاییز ۱۳۸۴ (ساز خاموش و سرود مهر). البته فیلم کنسرتهای راستپنجگاه (جشن هنر شیراز، سال ۱۳۵۴) و کنسرت به همراه گروه شهناز در لندن نیز با وجود این که تلویزیون پخش کردهاست اما هیچ ناشری به بازار ندادهاست. فهرست کامل آنها را در مقاله آثار محمدرضا شجریان ببینید. برنامههای اجرا شده در رادیو محمدرضا شجریان در بیشتر اجراهای رادیویی خود به علت عدم رضایت پدرش از نام مستعار «سیاوش بیدگانی» استفاده کردهاست. شجریان برنامههای متعددی در برنامههای گلها، گلهای رنگارنگ، گلهای تازه، گلچین هفته، برگ سبز، یک شاخه گل و برنامهٔ موسیقی ایرانی اجرا کردهاست. یکی از نخستین برنامههای بسیار موفق او، اجرای دستگاههای راستپنجگاه و نوا بود. این دو دستگاه به خاطر پیچیدگیها و دشواریهایی که دارد کمتر مورد توجه و بهرهگیری بودهاست. کنسرتها فهرست برخی از کنسرتهای معروف با حضور محمدرضا شجریان: ۱۳۹۳ - تور بزرگ کنسرت به همراه گروه شهناز در کشورهای مختلف با عنوان سرگشتگان عشق ۱۳۹۲ - اجرای رنگهای تعالی به همراه برادران پورناظری ۱۳۸۹ - تور بزرگ کنسرت به همراه گروه شهناز در آمریکا، استرالیا، ترکیه، انگلیس و... که از میان آنها کنسرت در دبی، سالن شیخ راشد (فوریه ۲۰۱۱) شرکت دل آواز آن را به بازار دادهاست و کنسرت در لندن بیبیسی به صورت رسمی پخش کردهاست. ۱۳۸۷ - کنسرت محمدرضا شجریان و گروه شهناز: اجرای زندهٔ آلبومهای رندان مست و مرغ خوشخوان در تهران (پاییز ۱۳۸۷) به همراه گروه شهناز، شرکت دل آواز این کنسرت را مدتی بعد از انتشار آلبومهای استودیوییاش به صورت تصویری به بازار داد. ۱۳۸۶ - کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا، شامل دو بخش به نامهای سخن عشق و غوغای عشقبازان، اجرا به همراه گروه آوا، انتشار: شرکت دل آواز در سال ۱۳۸۷ ۱۳۸۴ - اجرای زندهٔ آلبومهای ساز خاموش و سرود مهر در تهران (پاییز ۱۳۸۴) به همراه همایون شجریان، حسین علیزاده و کیهان کلهر ۱۳۸۲ - کنسرت همنوا با بم، اجرا در تهران جهت کمک به زلزلهزدگان بم و همدلی و همدردی با مردم شهر بم، به همراه همایون شجریان، حسین علیزاده و کیهان کلهر، شرکت دل آواز این کنسرت را در قالب آلبوم تصویری به بازار دادهاست. ۱۳۸۱ - اجرای زندهٔ آلبوم فریاد در لس آنجلس (پاییز ۱۳۸۱) به همراه همایون شجریان، حسین علیزاده و کیهان کلهر ۱۳۷۹ - اجراهای زندهٔ آلبوم زمستان است بر اساس شعر زمستان اثر مهدی اخوان ثالث، به همراه همایون شجریان، حسین علیزاده و کیهان کلهر در اروپا، آمریکا و کانادا (زمستان ۱۳۷۹)، اجرای کالفرنیا در آلبوم صوتی زمستان است منتشر شدهاست. ۱۳۷۷ - اجرای ارکستر ملی ایران با نود و سه نوازنده به رهبری فرهاد فخرالدینی و آواز محمدرضا شجریان در باغ موزه چهلستون در تیرماه سال ۱۳۷۷ با حضور حسن کسایی، شاه زیدی و فریدون مشیری و علی تجویدی به عنوان مهمانان افتخاری. ۱۳۷۳ - آلبوم قاصدک به همراه پرویز مشکاتیان و همایون شجریان، آخرین همکاری شجریان و مشکاتیان، این آلبوم هرگز به صورت رسمی و با کیفیت مناسب ارائه نشد. ۱۳۷۱ - اجرای زندهٔ آلبوم یاد ایام در آمریکا به همراه داریوش پیرنیاکان، جمشید عندلیبی و همایون شجریان، اولین اثر با حضور همایون شجریان، این اثر در آلبوم صوتی یاد ایام به بازار آمدهاست و فیلم آن در فضای اینترنت انتشار یافتهاست. ۱۳۷۰ - اجرای زندهٔ آلبوم پیام نسیم در سوئیس به همراه داریوش پیرنیاکان، جمشید عندلیبی و مرتضی اعیان، آهنگسازی تمامی قطعات را نیز خود محمدرضا شجریان بر عهده داشتهاست، این اثر در آلبوم صوتی پیام به بازار آمدهاست و فیلم آن در فضای اینترنت انتشار یافتهاست. ۱۳۵۶ - اجرای زندهٔ آلبوم چهره به چهره در حافظیه شیراز (جشن هنر سال ۱۳۵۶) به همراه گروه شیدا به سرپرستی و آهنگسازی محمدرضا لطفی، این اثر در آلبوم صوتی چهره به چهره انتشار یافتهاست. ۱۳۵۴ - اجرای زندهٔ آلبوم راست پنجگاه در حافظیه شیراز (جشن هنر سال ۱۳۵۴) به همراه محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگفر، از اولین و از مهمترین کنسرتهای باحضور شجریان، این اثر در آلبوم صوتی راست پنجگاه انتشار یافتهاست و تلویزیون فیلم آن را هم در همان زمان پخش کردهاست. انتقاد از جمله فعالان موسیقی که از رویه حرفهای یا سیاسی شجریان انتقاد کردهاند، میتوان به اکبر گلپایگانی اشاره کرد. گلپا در یک مصاحبه به انتقاد از شجریان پرداختهاست. همچنین گلپا وی را متهم به قبضه کردن موسیقی کرد و در مصاحبهای دربارهٔ شجریان و هوشنگ ابتهاج چنین گفت: «این افراد میخواستند همه مقلدشان باشند و به ویژه در دهه شصت چوب لای چرخ هر کسی که میآمد کار موسیقی انجام دهد میگذاشتند.» برخی کنشگران فرهنگی نیز با اعتراض به وزرای میراث فرهنگی و فرهنگ ارشاد اسلامی ، خاکسپاری محمدرضا شجریان را در آرامگاه فردوسی ،خلاف موازین میراث فرهنگی در رعایت عرضه و حریم محوطه های تاریخی دانستند. ایشان بر این باور بودند که خانواده شجریان با خودسری قوانین میراث فرهنگی را زیر پا گذاشته اند. قدردانی و جوایز جوایز کسب شده توسط محمدرضا شجریان عبارتند از: جایزه ویژهٔ «خداوندگار موسیقی» بنیاد آقاخان، «نشان عالی هنر برای صلح» جشنوارهٔ بینالمللی هنر برای صلح، نشان شوالیهٔ ملی لیاقت دولت فرانسه، جایزهٔ بیتا،جایزهٔ پیکاسو سازمان یونسکو، نشان موتسارت سازمان یونسکو، نامزدِ دو جایزهٔ گرمی برای آلبومهای فریاد و بی تو بهسر نمیشود سایت انجمن آسیا محمدرضا شجریان را پرآوازهترین هنرمند موسیقی اصیل ایرانی، خبرگزاری بیبیسی و سیانان وی را خوانندهٔ افسانهای ایران، روزنامهٔ ونکوورسان او را یکی از مهمترین هنرمندان موسیقی ملل و همچنین رادیوی عمومی ملی (NPR) در سال ۲۰۱۰ وی را یکی از ۵۰ صدای برتر جهان معرفی کرد. سازمان جهانی مالکیت معنوی (وایپو) «مدال خلاقیت» را پس از مرگ به او اهدا کرد. مدال خلاقیت وایپو به هنرمندان اثرگذاری که نقش بسزایی در توسعه فرهنگی و هنری ایفا کرده و ابتکارها و فعالیتهای آنها تأثیر شایانی بر ارتقای احترام به آثار خلاقانه داشتهاند اهدا میشود. نامگذاری یک خیابان به نام «شجریان» در فروردین ۱۳۹۸ اعضای شورای شهر تهران با پیشنهاد نامگذاری یک خیابان به نام «محمدرضا شجریان» موافقت کردند. در این جلسه، تغییرِ نام بلوار فلامک جنوبی و شمالی در منطقه ۲ تهران به نام «محمدرضا شجریان» به تصویب رسید.تابلوی این خیابان در آستانه شب یلدا سال ۹۹ نصب شد. چند روز بعد از نصب این تابلو جمعی با نام خانوادههای شهدا این تابلو را به اسم محسن فخریزاده تغییر دادند.این اقدام بازتاب منفی گستردهای در فضای مجازی به همراه داشت. عیسی فرهادی، فرماندار تهران، در روز چهارشنبه ۳ دی ماه ۱۳۹۹ دربارهٔ موضوع خیابان شجریان گفت شورای شهر هیچ مصوبه ای برای ما ارسال نکرده و تا مصوبه ای ارسال نشود نامگذاری هیچ خیابانی به نام شجریان قانونی نیست. او همچنین کندن تابلوی نصب شده را هم خلاف قانون دانست. این ادعای او درحالی مطرح شدهاست که در روز ۲۵ آبان ۹۹ خبرگزاری ایسنا، خبری را در رابطه با اجرای مصوبه شورای شهر در مورد نامگذاری خیابان شجریان و اجرای آن منتشر کرد. خانواده محسن فخریزاده نیز در بیانه ای اعلام کردند که با تغییر نام این خیابان بدون هماهنگی با مسئولان مخالف هستند. در قسمتی از این بیانیه نوشته شدهاست: «هرگونه تغییر در نامها و عناوین معابر و خیابانها باید از طریق مراجع رسمی صورت گیرد و اقداماتی خارج از رویههای جاری، شایسته و به مصلحت نمیباشد.» و اینکه فخریزاده خود به هنر و موسیقی اصیل ایرانی علاقهمند بود و «هرگونه تغییر در نامها و نمادهای این عرصه» به گفته خانواده او «دور از اندیشه و سیره» فخریزاده بودهاست. تندیس سالنوا ۱۱ بهمن ۱۳۹۹، در اختتامیهٔ آیینِ ششمین سالنوای موسیقی ایران، از تندیس ویژهٔ سالنوای موسیقی ایران، یادبودِ محمدرضا شجریان توسط حسین علیزاده و فریدون شهبازیان رونمایی شد. این تندیس برای نگهداری، به موزهٔ موسیقی ایران ارسال شد. یادداشت پانویس منابع یادداشت سایت موسیقی فارس به مناسبت زادروز استاد محمدرضا شجریان ۱۳۹۸ پیوند به بیرون وبگاه رسمی محمدرضا شجریان وبگاه رسمی شرکت دلآواز محمدرضا شجریان در اسپاتیفای سالشمار (تایملاین) چندرسانهای زندگی محمدرضا شجریان محمدرضا شجریان؛ گفتگویی که پس از ۳۷ سال منتشر شد آموزگاران موسیقی اهل ایران استادان دانشگاه تهران اعضای گروه عارف افراد مبتلا به سرطان اهالی مشهد برندگان جایزه بیتا برندگان مدال پیکاسو خوانندگان اهل مشهد خوانندگان دارای نشان شوالیه خوانندگان فارسیزبان خوانندگان مرد اهل ایران خوانندگان مرد گلها (برنامه رادیویی) خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی اهل ایران خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی خوشنویسان اهل مشهد دارندگان لژیون دونور دانشآموختگان دانشسرای عالی درگذشتگان ۱۳۹۹ درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی) درگذشتگان به علت تومور کلیه درگذشتگان به علت سرطان در ایران دریافتکنندگان نشان عالی هنر برای صلح زادگان ۱۳۱۹ زادگان ۱۹۴۰ (میلادی) محمدرضا شجریان مدفونان در مقبرةالشعرای آرامگاه فردوسی موسیقیدانان اهل مشهد موسیقیدانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران موسیقیدانان کلاسیک فارسی موسیقیدانان مرد اهل ایران موسیقیدانان موسیقی سنتی ایرانی نوازندگان سنتور اهل ایران


text: {{جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی | پسزمینه = non_vocal_instrumentalist | تصویر = Alizadeh.jpg | دورنما = | توضیح_تصویر = حسین علیزاده در حال نواختن شورانگیز در کنسرت میلان ۲۰۱۰ | تولد = تهران، ایران | ملیت = | مرگ = | سبک = کلاسیک ایرانی | استاد = هوشنگ ظریف، حبیبالله صالحی، محمود کریمی، علی اکبر شهنازی، داریوش صفوت، نورعلی برومند، سعید هرمزی، یوسف فروتن، و عبدالله دوامی، حسین دهلوی | ساز = تار، سهتار، تنبور، شورانگیز، سلانه، دیوان، بربط و رباب | مدت = | فعالیت = آهنگساز، ردیفدان، پژوهشگر، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و نوازنده تار و سهتار و شورانگیز | ناشر = ماهور، مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود، دلآواز | نقشهای_مرتبط = | تحصیلات = | دانشگاه = دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد برلین | آلبوم معروف = دلشدگان، نینوا، بی تو بسر نمیشود، گبه، ترکمن، زیر تیغ، شورانگیز، راز و نیاز،فریاد| وبگاه = وبگاه رسمی حسین علیزاده | جایزه = *سیمرغ بلورین بهترین موسیقی فیلم از جشنواره فجر برای فیلمهای گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشکها و ملکه (۴بار) نامزد دریافت جایزه جایزه گرمی برای آلبومهای فریاد، بی تو بسر نمیشود و به تماشای آبهای سپید (۳بار) | اندازه_تصویر = | نام_اصلی = حسین محمد علیزاده | نام_مستعار = | نوع_صوت = | اعضای_کنونی = | اعضای_پیشین = }} حسین محمد علیزاده (زادهٔ ۱ شهریور ۱۳۳۰) فرزند محمدباقر موسیقیدان، ردیفدان، آهنگساز، پژوهشگر و نوازنده تار و سهتار اهل ایران و نامزد دریافت ۳ جایزه گرمی است. وی یکی از چهرههای تحسینشده موسیقی فیلم در ایران بهشمار میآید و آثاری چون دلشدگان (۱۳۷۰)، گبه (۱۳۷۴)، زشت و زیبا (۱۳۷۷)، زمانی برای مستی اسبها (۱۳۷۸)، لاکپشتها هم پرواز میکنند (۱۳۸۶)، آواز گنجشکها (۱۳۸۷) و ملکه (۱۳۹۰) از ساختههای اوست. وی با کسب ۴ سیمرغ بلورین برای فیلمهای گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشکها و ملکه، مشترکاً به همراه مجید انتظامی و محمدرضا علیقلی برنده بیشترین سیمرغ بلورین در بخش بهترین موسیقی متن از جشنواره فیلم فجر است. زندگی علیزاده سال ۱۳۳۰ در منطقه سید نصرالدین بازار تهران از پدری اهل ارومیه متولد شد. پس از تحصیل در هنرستان موسیقی به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت و همزمان در مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی به یادگیری و اجرای کنسرت پرداخت. او نزد هوشنگ ظریف، حبیبالله صالحی، محمود کریمی، علی اکبر شهنازی، داریوش صفوت، نورعلی برومند، سعید هرمزی، یوسف فروتن و عبدالله دوامی موسیقی آموختهاست و در سالهای آغازین دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی در مدرسهٔ عالى هنرهاى برلین غربى (دانشگاه هنرهاى برلين امروز) نیز تحصیل کردهاست. علیزاده در سال ۱۳۴۷ عضو ارکستر رودکی شد. او با عضویت در کانون چاووش همراه با دیگر استادان موسیقی ایران از جمله محمدرضا لطفی و پرویز مشکاتیان آثار جاودانهای در موسیقی ایران به نام مجموعه آلبومهای چاووش اجرا کرد و نیز با آموزش به هنرجویان موسیقی تأثیر مهمی در تربیت موسیقیدانان و نوازندگان پس از انقلاب گذاشت. بخش مهمی از تصنیفهای انقلابی آن روزگار از جمله تصنیف شهید با صدای شهرام ناظری از ساختههای علیزاده در آن دوران است. علیزاده در اوایل دههٔ هفتاد ریاست هنرستان موسیقی را بر عهده داشت. وی از اواخر دهه ۷۰ تا سال ۱۳۸۴ با محمدرضا شجریان در قالب گروهی چهار نفره همراه با کیهان کلهر و همایون شجریان به برگزاری کنسرت و اجرای برنامه در کشورهای مختلف مشغول بود. حسین علیزاده دارای دو فرزند به نامهای صبا (نوازندهٔ کمانچه) و نیما (نوازندهٔ رباب و تار) است که هماکنون در گروه همآوایان زیر نظر علیزاده فعالیت دارند. افتخارات حسین علیزاده تا به حال سه بار برای آلبومهای فریاد، بی تو به سر نمیشود و به تماشای آبهای سپید نامزد جایزه گرمی در بخش «بهترین آلبوم سنتی جهان» شدهاست. جوایز گرمی معتبرترین جایزه صنعت ضبط و پخش موسیقی در آمریکا محسوب میشوند. حسین علیزاده چهار بار جایزه بهترین موسیقی فیلم را از جشنواره فیلم فجر برای فیلمهای گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشکها و ملکه به دست آوردهاست. دریافت جایزه بهترین موسیقی متن برای فیلم آسمان زرد کم عمق در جشن انجمن منتقدان سینمای ایران در سال ۱۳۹۲. وی در هفتم آذر ۱۳۹۳، در نامهای از دریافت «نشان شوالیه هنر و ادب فرانسه» اعلام انصراف کرد و نوشت که «خود را بینیاز از دریافت هر نشانی» میداند. علیزاده در عین حال گفتهاست که «هدیه ملت بافرهنگ فرانسه» را «ارج مینهیم». او در نامه خود گفت: «اگر سفیر سیاسی و فرهنگی کشور فرانسه هدیه ملت بافرهنگ فرانسه را به سینه هنرمندان بزرگ ما نصب میکند، آن را ارج مینهیم و ما نیز ستایش میکنیم ستارگان پرافتخار تاریخ خود را.» علیزاده با این حال اضافه کرد: «شاید اگر در دیار ما توجه و درک از هنر والای موسیقی نزد مسئولان میبود، یک هدیه و عنوان غیرخودی این همه انعکاس نداشت. وقتی در فضای هنری نور کافی نباشد، چراغی کوچک خورشید میشود». او در پایانِ نامه خود نوشت: «ضمن قدردانی از مسئولان کشور و سفارت فرانسه، به احترام مردم هنرپرور و هنردوست ایران، به نام حسین علیزاده قناعت کرده، تا آخر عمر به آن پیشوند یا پسوندی نخواهم افزود.»حسین علیزاده نشان هنر شوالیه دولت فرانسه را نپذیرفت بیبیسی فارسی دریافت جایزهٔ دو سالانهٔ موسیقی جهانی آسیا از بنیاد مرکز موسیقی جهان ، کرهجنوبی، در ۴ خرداد ۱۳۹۶ (۲۶ می ۲۰۱۷). این جایزه به هنرمندانی که باعث ارتباط کشورشان با دیگر نقاط جهان، بهویژه کشورهای آسیایی شدهاند، اهدا میشود. آثار موسیقی فیلم کتابها ده قطعه برای تار ۱ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ده قطعه برای تار ۲ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ده قطعه برای تار ۳ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ده قطعه برای تار ۴ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ده قطعه برای تار ۵ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود ده قطعه برای تار ۶ نشر مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود پارتیتور نینوا نشر مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود آموزش سهتار، دوره مقدماتی مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور آموزش تار و سهتار، دوره متوسطه مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ردیف مقدماتی تار و سهتار (کتاب سوم هنرستان) بوسههای باران (تصنیفهای حسین علیزاده) نشر مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور، ۱۳۸۴، بازنویسی و نتنگاری: علی صمدپور ابتکارها سلانه، سازی است که سیامک افشاری زیر نظر علیزاده ساختهاست و صدایی شبیه عود و تار دارد. ابداع مقام داد و بیداد که از ترکیب گوشهٔ «داد» از دستگاه ماهور و گوشهٔ «بیداد» از دستگاه همایون است، از دیگر ابتکارهای حسین علیزاده است. نگارخانه پانویس منابع جلد نوار هجرانی، شماره ثبت ۴۸۱و، انتشارات ماهور جلد نوار نینوا، انتشارات ماهور جلد نوار شورانگیز، انتشارات ماهور بانک جامع اطلاعات سینمای ایران شهرنازدار، محسن. گفتگو با حسین علیزاده دربارهٔ موسیقی ایران''، تهران: نشر نی، ۱۳۸۳، وبسایت رسمی حسین علیزاده پیوند به بیرون متن کامل سخنرانی حسین علیزاده در دانشگاه فردوسی مشهد: نگاه رهبر انقلاب به موسیقی نگاه والایی است وبگاه رسمی حسین علیزاده علیزاده - گاسپاریان وبگاه = وبگاه رسمی نشر ماهور آهنگسازان فیلم اهل ایران آهنگسازان کلاسیک اهل ایران اعضای گروه عارف افراد ایرانی آذریتبار افراد زنده اهالی تهران برندگان سیمرغ بلورین بهترین موسیقی حسین علیزاده خوانندگان آذریزبان خوانندگان فارسیزبان دانشآموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران دانشآموختگان دانشگاه آزاد اسلامی دانشآموختگان دانشگاه تهران ردکنندگان لژیون دونور زادگان ۱۳۳۰ زادگان ۱۹۵۱ (میلادی) موسیقیدانان آذری اهل ایران موسیقیدانان کلاسیک اهل ایران موسیقیدانان کلاسیک فارسی موسیقیشناسان اهل ایران موسیقیشناسان نوازندگان تار اهل ایران نوازندگان رباب اهل ایران نوازندگان سهتار اهل ایران


text: رنده یکی از وسایل آشپزی است که برای خرد کردن مواد غذایی به قطعات ریز بکار میرود. کاربرد آن بیشتر در رنده کردن مواد غذایی مانند پیاز، سیر و پنیر است. هدف از رنده کردن خوردنیها، پخش یکسان آنها در همه خوراک است. موسیقی در جامائیکا و بلیز از رنده نارگیل به عنوان ساز به همراه طبل، فیفه، و دیگرسازها (و گاهی به همراه منتو) برای اجرای مراسم کومینا و جونکانو استفاده میشود. تاریخچه رنده پنیر را یک فرانسوی در دهه ۱۵۴۰ (میلادی) به نام François Boullier اختراع کرد تا نشان دهد که میتوان همچنان از پنیر سفتشده استفاده کرد. نگارخانه منابع ابزار صنعتی ابزارهای آشپزی


text: در کاربرد امروزی، وزارت یکی از بخشهای ساختار دولت است. دولتهای جهان، امور گوناگونی را که با آنها سر و کار دارند به شاخههای گوناگون بخش کردهاند و برای هر شاخه از فعالیتها یک مسئول ویژه به نام «وزیر» گماردهاند. هر وزیر مسئول گرداندن امور یک وزارت است. نهاد وزارت و ساختمانی که یک وزارت در آن جا دارد وزارتخانه نام دارد. ریشهشناسی وزارت گونه عربیشده واژه فارسی «وزیری» است. واژه وزیر در زبان پارسی میانه بهصورت «وَچیر» خوانده میشد و به معنی رایزن شاه دربارهٔ موضوعی ویژه یا چندین موضوع گوناگون بود. منابع پیوند به بیرون حکومت دولت وزارتخانهها


text: کُنسِرت یا کانسِرت به یک اجرای زنده (بیشتر موسیقی) در برابر شماری تماشاگر گفته میشود. اجرای یک کنسرت میتواند به وسیلۀ یک گروه، مانند یک ارکستر انجام گیرد. کنسرتها از دسته رسانههای حضوری هستند و از نظر تأثیرگذاری در مباحث پیام رسانی و تبلیغات در رده بالایی از توجه همگانی قرار دارند. کنسرتها همانند همایشها و کنگرهها از جمله گردهماییهای هدفدار شمرده میشوند که بخش مهمی از هدف آنها ایجاد شادی در مخاطبان میباشد. میزان تأثیرگذاری این رسانه به دلیل آنکه روحیه مخاطبان آن در سطح بالایی قرار دارد و همگی آنها در شادی و نشاط هستند، پیامها به سرعت و با دقت توسط ایشان جذب میگردد. پیشینه در حالی که نخستین کنسرتها هنوز تا واپسین دوره قرن هفدهم میلادی بهطور رسمی پدیدار نشده بودند، گردهماییهای مشابهی در قرن هفدهم در چندین دانشگاه اروپایی مانند آکسفورد و کمبریج وجود داشت. سده ۱۸ در این سده گزارشهای رسمی برگزاری کنسرت بیشتر به انگلستان محدود شدهاند. دهه ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ با افزایش پیوسته کیفیت کنسرتهای خوانندگان زن در سراسر جهان و روزافزون شدن محبوبیت زنان در موسیقی پاپ و راک، در پایان دهه ۲۰۱۰، بیش از ۶۰ درصد کنسرتهای موسیقی در انواع سبکها متعلق به زنان بود. همچنین نظرسنجیها از بالاتر بودن درصد رضایت از این کنسرتها خبر دادند. بسیاری از بندهای راک و پاپ زنانه درآمد خالص قابل توجهی کسب کردند بخش اعظمی از آن، حاصل از تورهای بینالمللی بود. بر پایه برآورد ۲۰۱۹ زنان تا چند دهه پس از ۲۰۲۰ با توجه به همسویی و پتانسیل جوامع در موسیقی زنده و کنسرت سلطهگری خواهند کرد و بخش اعظم درآمد موسیقی را زنان و گروههای موسیقی آنان کسب خواهند کرد. گونهها و جای برگزاری رسیتال، تئاتری، کلاسیک و راک گونههای امروزی کنسرت هستند. با توجه جایگاه بالا و موضع قدرتمند زنان در موسیقی، در طول تاریخ کنسرتهای زنان یا دخترانه نیز در برخی کشورها رایج بودهاست که پس از اعتراض مردان برای کسب اجازه ورود، دگرگون شدند. جای برگزاری مکانهای کنسرت بسیار متنوعی وجود دارند که میتوانند از نظر اندازه، مکان و گونه موسیقی که در آن مکان خاص میزبانی میشود، متفاوت باشند. سالن کنسرت جای برگزاری کنسرت است که بیشتر وقتها میزبان موسیقی کلاسیک مانند سمفونی است و اغلب بخشی از یک مرکز بزرگتر هنرهای نمایشی میباشد. در سال ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ میلادی، بیشتر سالنهای کنسرت پرجمعیت در اختیار خوانندگان یا بندهای زنان بودهاند که در گزارشی چرایی آن، اقبال عمومی بیشتر به کنسرت زنان اعلام شد. جستارهای وابسته کنسرت خانگی جشنواره راک زنان در موسیقی رقص کنگره همایش جشنواره گردهمایی منابع پیوند به بیرون اجرای موسیقی


text: وزارت کار و امور اجتماعی یکی از وزارتخانههای پیشین دولت ایران بود که در سال ۱۳۲۵ تأسیس و در سال ۱۳۹۰ با تصویب مجلس با ادغام وزارت تعاون و وزارت رفاه و تأمین اجتماعی به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تغییر نام داد. وزارت کار و امور اجتماعی یکی از بخشهای دولت است که در بسیاری از کشورها برپا شدهاست. البته نام و دامنه کاری این نوع از وزارتخانه در هر کشوری تا اندازهای متفاوت است. برای نمونه در کشور هلند نام این نهاد، «وزارت امور اجتماعی و موقعیت شغلی» است که بخش بزرگی از فعالیتهای آن در زمینه امور پرداخت کمک هزینه رفاهی به بیکاران تشکیل شدهاست. تاریخچه آبان سال ۱۳۲۳ در وزارت پیشه و هنر، اداره مستقلی به نام ادارهکل کار تشکیل شد. این ادارهکل ابتدا برای رسیدگی به اختلافات تصویبنامهای تنظیم کرد که در فروردین سال ۱۳۲۴ به تصویب هیئت وزیران رسید. اولین طرح قانون کار در تاریخ ۲۸ اردیبهشت سال ۱۳۲۵ و در زمان تعطیلی مجلس به تصویب هیئت وزیران رسید. از آنجا که با تصویب قانون کار، سازمان کوچک ادارهکل کار، قادر به حل و فصل امور کارگری نبود و از طرف دیگر یکی از گردانندگان حزب توده نیز در راس وزارت پیشه و هنر قرارگرفته بود و حکومت وقت به سبب مخالفتهای سیاسی حزب مزبور، مایل نبود امور کارگری کشور را سلطه و اختیار وی قراردهد، لذا با تصویب هیئت دولت در ۱۳۲۵/۵/۱۳ وزارتخانه جدیدی به نام وزارت کار و تبلیغات از ادغام ادارهکل کار، ادارهکل انتشارات و تبلیغات و اداره عمران و اصلاحات وزارت کشور تشکیل و مأمور اجرای قانون کار گردید. در سال ۱۳۲۵ مظفر فیروز بهعنوان اولین وزیر وزارت کار و تبلیغات معرفی شد. تاریخچه وزارت کار و امور اجتماعی را میتوان به دو دوره قبل و بعد از انقلاب اسلامی ۱۳۲۵ تا ۱۳۵۷ و ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۲ تقسیم کرد. در سال ۱۳۲۵ بعد از تصویب وزارت کار و تبلیغات توسط هیئت دولت، سرانجام در سال ۱۳۲۸ اجازه قانونی تأسیس وزارت کار از طرف مجلس به دولت داده شد و وزارت کار موجودیت قانونی پیدا کرد. هدف و وظایف وزارت کار و تبلیغات در بدو امر با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی آن زمان به شرح ذیل بود: ایجاد مرجع بیطرف صلاحیتدار برای حل اختلافات کارگر و کارفرما و تمرکز امور مربوط به کار و مراقبت در تهیه اجرای مقررات قانون کار و قانون بیمه کارگران و حمایت و تأمین بهداشت و رفاه کارگران و برقراری روابط با تشکیلات بینالمللی کار در سال ۱۳۴۱، نام این وزارتخانه به «وزارت کار و خدمات اجتماعی» و در سال ۱۳۴۳ به «وزارت کار و امور اجتماعی» تغییر پیدا کرد. در کشور ایران فعالیتهای این نهاد متمرکز بر تنظیم روابط کار و صیانت از نیروی کار و ایجاد بستر اشتغالزایی است. از جمله دیگر امور این وزارتخانه میتوان به امر کارآفرینی اشاره کرد. بر این منوال برگزاری منظم جشنواره کارآفرینان برتر کشور هر ساله توسط وزارت کار و رفاه و تأمین اجتماعی هر ساله برگزار و جوایز نفیسی به منتخبان و برندگان این جشنواره اهداء میشود. وزیران در دوره پهلوی مظفر فیروز کابینه قوام السلطنه (اولین وزیر کار ایران) احمد آرامش کابینه قوام السلطنه عبدالمجید مجیدی کابینه امیرعباس هویدا منوچهر آزمون کابینه امیرعباس هویدا منوچهر آریانا کابینه شاپور بختیار در دوران جمهوری اسلامی ایران داریوش فروهر (دولت موقت) علی اسپهبدی (دولت موقت) محمدرضا نعمتزاده سید محمد میرمحمدصادقی احمد توکلی ابوالقاسم سرحدیزاده حسین کمالی صفدر حسینی ناصر خالقی سید محمد جهرمی عبدالرضا شیخالاسلامی منابع پیوند به بیرون وبگاه رسمی وزارت کار و امور اجتماعی جمهوری اسلامی ایران انحلالهای ۲۰۱۱ (میلادی) در ایران انحلالهای ۲۰۱۱ (میلادی) بنیانگذاریهای ۱۳۲۸ در ایران بنیانگذاریهای ۱۹۵۰ (میلادی) در ایران وزارتخانههای امور اجتماعی وزارتخانههای بنیانگذاریشده در ۱۹۵۰ (میلادی) وزارتخانههای پیشین ایران


text: سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور از سازمانهای وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است که از ادغام سه نهاد آموزشی در سال ۱۳۵۹ و به منظور ارائه آموزشهای فنی و حرفهای تشکیل شده است. این سازمان علاوه بر ستاد مرکزی، دارای ۳۱ اداره کل در سطح کشور، یک مرکز تربیت مربی و ۱۱۶۵۳ آموزشگاه فنی و حرفهای آزاد میباشد و به منظور دستیابی به تازههای علوم و فناوری روز و همگامی با استانداردهای بینالمللی، همواره سعی بر گسترش روابط بینالمللی از جمله با سازمان بینالمللی کار (ILO) و سازمان بینالمللی آموزش حرفهای و کشورهای مختلف دنیا نمودهاست. در این راستا سازمان صرفنظر از تفسیر کلیت ساختار تشکیلاتی، صرفاً در قسمت آموزش، با حمایت حوزه پژوهش فعالیتهای خود را انجام میدهد. سازمان آموزش فنی وحرفه ای از ادغام کانون کارآموزی و مرکز تعلیمات حرفه ای وصندوق کار آموزی و... تشکیل شد. دپارتمان ها و رشته ها یک تعداد از دپارتمانها شامل موارد زیر است حوزه خدمات خدمات تغذیه ای صنایع پوشاک فناوری اطلاعات لوازم خانگی حوزه صنعت الکترونیک برق تأسیسات جوشکاری و بازرسی جوش صنایع چرم و پوست و خز صنایع خودرو کنترل و ابزار دقیق معماری مکانیک تراشکار حوزه فرهنگ و هنر صنایع دستی طلا و جواهرسازی فرش هنرهای تجسمی نقاشی حوزه کشاورزی امور باغی زنبورداری فضای سبز ادارات کل اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان تهران اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان گیلان منابع irantvto.ir پیوند به بیرون درگاه سازمان سایت سازمان سازمانهای آموزشی و پژوهشی سازمانهای دولتی ایران سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور بنیانگذاریهای ۱۳۵۹ در ایران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی