text: در هنرهای تجسمی، سبک عبارت است از «... شیوهای متمایز که امکان گروهبندی آثار در دستههای مرتبط را فراهم میکند» یا «... هر روشی متمایز و در نتیجه قابل تشخیص، که در آن یک عمل یا یک مصنوع ساخته میشود. یا باید اجرا و ساخته شود». به ظاهر بصری یک اثر هنری اشاره دارد که آن را به آثار دیگر همان هنرمند یا یکی از همان دوره، آموزش، مکان، «مکتب»، جنبش هنری یا فرهنگ باستانشناختی مرتبط میکند: «مفهوم سبک از دیرباز مطرح بوده است. شیوۀ اصلی مورخ هنر برای طبقهبندی آثار هنری؛ او بر اساس سبک، تاریخ هنر را انتخاب و شکل میدهد». سبک اغلب به سبک همگانی یک دوره، کشور یا گروه فرهنگی، گروهی از هنرمندان یا جنبش هنری، و سبک فردی هنرمند در آن سبک گروهی تقسیم میشود. تقسیمبندی در هر دو نوع سبک اغلب، به «اوایل»، «میانه» یا «متأخر» انجام میشود. در برخی از هنرمندان، برای مثال پیکاسو، این تقسیمبندیها ممکن است مشخص باشد و به راحتی قابل مشاهده باشد؛ اما در دیگران، آنها نامحسوستر هستند. سبکها معمولاً پویا هستند و در اغلب دورهها همیشه با یک فرآیند تدریجی تغییر میکنند، اگرچه سرعت آنها بسیار متفاوت است، به عنوان نمونه از پیشرفت بسیار کند در سبک هنر پیشاتاریخ یا هنر مصر باستان تا تغییرات سریع در سبکهای هنر مدرن. سبکها اغلب در یک سری از جهشها، با تغییرات نسبتاً ناگهانی و به دنبال دورههای توسعۀ کندتر ایجاد میشوند. پس از تسلط بحث آکادمیک در تاریخ هنر در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی، به اصطلاح «تاریخ هنر سبک» در دهههای اخیر مورد حملۀ فزایندهای قرار گرفته است و بسیاری از مورخان هنر اکنون ترجیح میدهند تا جایی که میتوانند از طبقهبندی سبکشناختی اجتناب کنند. بررسی اجمالی هر اثر هنری در تئوری قابلیت تحلیل بر حسب سبک را دارد. نه دورهها و نه هنرمندان نمیتوانند از داشتن سبک اجتناب کنند، مگر با بیکفایتی کامل، و برعکس نمیتوان گفت که اشیا یا مناظر طبیعی دارای سبک هستند، زیرا سبک تنها از انتخابهای سازنده ناشی میشود. این که هنرمند آگاهانه سبک را انتخاب کند یا بتواند سبک خود را شناسایی کند، به سختی مهم است. هنرمندان در جوامع توسعهیافتۀ اخیر تمایل دارند که نسبت به سبک خود بسیار آگاه باشند، احتمالاً بیش از حد آگاهانه، در حالی که برای هنرمندان پیشین، انتخاب سبک احتمالاً «تا حد زیادی ناخودآگاه» بوده است. بیشتر دورههای سبکشناسی بعداً توسط مورخان هنر شناسایی و تعریف میشوند، اما برخی هنرمندان ممکن است سبک خود را تعریف کرده و نام ببرند. اسامی بیشتر سبکهای قدیمی ابداع مورخان هنر است و برای دستاندرکاران آن سبکها قابل درک نبوده است. برخی به عنوان اصطلاحات تمسخرآمیز، از جمله گوتیک، باروک، و روکوکو سرچشمه گرفتهاند. از سوی دیگر عنوان کوبیسم شناسایی آگاهانهای بود که توسط چند هنرمند ساخته شد؛ به نظر میرسد که این کلمه به جای نقاشان، از منتقدان سرچشمه گرفته است، اما به سرعت توسط هنرمندان پذیرفته شد. هنر غربی، مانند برخی از فرهنگهای دیگر، به ویژه هنر چین، تمایل قابل توجهی به احیای سبکهای «کلاسیک» از گذشته دارد. در تحلیل انتقادی هنرهای تجسمی، سبک یک اثر هنری معمولاً متمایز از شمایلنگاری آن تلقی میشود که موضوع و محتوای اثر را پوشش میدهد، اگر چه برای جاش السنر این تمایز «البته در هیچ مثال واقعی درست نیست؛ اما از نظر لفاظی بسیار مفید بوده است». تاریخچۀ مفهوم نوشتههای نسبتاً معدود نقد هنر کلاسیک در قرون وسطی دربارۀ زیباییشناسی، مفهوم سبک در هنر یا تحلیل آن را چندان توسعه ندادند، و اگر چه نویسندگان دورۀ رنسانس و باروک در مورد هنر به شدت به آنچه ما سبک مینامیم توجه داشتند، اما آنها یک نظریۀ منسجم از آن، حداقل در خارج از معماری ایجاد نکردند:سبکهای هنری با شرایط فرهنگی تغییر میکنند؛ حقیقتی بدیهی برای هر مورخ هنر مدرن، اما ایدهای خارقالعاده در این دوره [اوایل رنسانس و پیش از آن]. همچنین مشخص نیست که چنین ایدهای در دوران باستان بیان شده باشد... پلینی به تغییرات در شیوههای هنر-ساختی توجه داشت، اما او چنین تغییراتی را بهخاطر فنآوری و ثروت ارتباط میداد. وازاری نیز غرابت و از نظر او کمبودهای هنر پیشین را ناشی از عدم دانش فنی و پیچیدگی فرهنگی میداند.جورجو وازاری گزارشی بسیار تأثیرگذار، اما بسیار مورد تردید از توسعۀ سبک در نقاشی ایتالیایی (عمدتاً) از جوتو تا دورۀ مانریستی خود را ارائه کرد. او بر توسعۀ سبک فلورانسی بر اساس طراحی مبتنیبر-خط، به جای رنگ ونیزی تأکید کرد. او با دیگر نظریهپردازان رنسانس مانند لئون باتیستا آلبرتی به بحثهای کلاسیک دربارهٔ بهترین شیوۀ تعادل در هنر، میان تصویر واقعگرایانه طبیعت و ایدهآلسازی آن ادامه داد؛ این بحث تا قرن نوزدهم میلادی و ظهور مدرنیسم ادامه داشت. نظریهپرداز نئوکلاسیک، یوهان یواخیم وینکلمان، تغییرات سبکی در هنر کلاسیک یونان را در سال ۱۷۶۴ میلادی تجزیه و تحلیل کرد و آنها را از نزدیک با تغییرات هنر رنسانس مقایسه کرد و «گئورگ هگل این تصور را مدون کرد که هر دورۀ تاریخی دارای یک سبک معمول خواهد بود.» سایهای بسیار طولانی که بر مطالعۀ سبک انداخته است. هگل اغلب به اختراع کلمۀ آلمانی تسایتگایست (روح زمانه) نسبت داده میشود، اما او هرگز از این کلمه استفاده نکرد، اگرچه در سخنرانیهای فلسفۀ تاریخ، از عبارت دِر گایست زاینر تسایت (روح زمان خود) استفاده میکند و مینویسد: «هیچ کس نمیتواند از زمان خود پیشی بگیرد، زیرا روح زمان او، روح خود او نیز هست.» بنای تمهیداتی از سبکهای هنر و معماری دورهای، از دغدغههای اصلی محققان قرن نوزدهم میلادی در زمینۀ جدید و عمدتاً آلمانی-زبان تاریخ هنر بود، با نویسندگان مهمی در زمینۀ نظریۀ گستردۀ سبک از جمله: کارل فردریش فون روموهر، گوتفرید زمپر، و آلوئیس ریگل در اشتیلفراگن (کتاب مسائلسبک) خود در سال ۱۸۹۳ میلادی، با هاینریش ولفلین و پل فرانکل که بحث را در قرن ۲۰ میلادی ادامه دادند. پل یاکوبشتال و یوزف استرزیگوفسکی از جمله مورخان هنر هستند که از ریگل پیروی کردند و طرحهای بزرگی را برای ردیابی انتقال عناصر سبکها در محدودههای زمانی و مکانی بزرگ ارائه کردند. این نوع تاریخ هنر به فرمالیسم، یا مطالعۀ فرمها یا اشکال در هنر نیز معروف است. زمپر، ولفلین و فرانکل و بعداً آکرمن پیشینههایی در تاریخ معماری داشتند و مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر برای سبکهای دوره، چون «رومانسک» و «گوتیک» در ابتدا برای توصیف سبکهای معماری ابداع کردند، که در آن تغییرات عمده میان سبکها میتواند واضحتر و آسانتر برای تعریف باشد، به ویژه به این دلیل که سبک در معماری با پیروی از یک مجموعه قوانین آسانتر از سبک در هنرهای فیگوراتیو مانند نقاشی است. اصطلاحاتی که برای توصیف دورههای معماری به وجود آمدهاند، اغلب متعاقباً در حوزههای دیگر هنرهای تجسمی به کار میروند، و سپس به طور گستردهتر در موسیقی، ادبیات و فرهنگ عمومی به کار میروند. در معماری، تغییر سبک اغلب به دنبال کشف تکنیکها یا مصالح جدید، از طاق جناغی به سبک گوتیک تا سازههای فلزی و بتن مسلح مدرن، به وجود میآید. یک حوزۀ اصلی بحث در تاریخ هنر و باستانشناسی این بوده است که تا چه حد تغییر سبک در زمینههای دیگر مانند نقاشی یا سفالگری نیز پاسخی به امکانات فنی جدید است، یا انگیزۀ خاص خود را برای توسعه دارد (کونستوُلن [میلهنری] از ریگل)، یا تغییرات در پاسخ به عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر حمایت و شرایط هنرمند، همان گونه که تفکر کنونی تمایل دارد بر آن تأکید کند، با استفاده از نسخههای کمتر سفت و سختتر از تاریخ هنر مارکسیستی. اگرچه سبک به عنوان یک مؤلفۀ اصلی تحلیل تاریخی هنر به خوبی تثبیت شده بود، با توجه به اینکه آن را عامل اصلی تاریخ هنر میدانستیم، در جنگ جهانی دوم از مُد افتاده بود، زیرا روشهای دیگر نگاه به هنر در حال توسعه بود، و همچنین واکنشی در برابر تأکید بر سبک؛ برای سوتلانا آلپرز، «استعمال عادی سبک در تاریخ هنر در واقع امری افسرده کننده است». به گفتۀ جیمز الکینز «در اواخر قرن بیستم، انتقاد از سبک با هدف کاهش بیشتر عناصر هگلیِ این مفهوم و حفظ آن به شکلی بود که به راحتی قابل کنترل باشد.». مایر شاپیرو، جیمز آکرمن، ارنست گامبریچ و جورج کوبلر (شکل زمان: ملاحظاتی دربارۀ تاریخ اشیاء، ۱۹۶۲ میلادی) سهم قابل توجهی در این بحث داشتهاند، که همچنین بر تحولات گستردهتری در نظریۀ انتقادی متمرکز شده است. در سال ۲۰۱۰ میلادی جاش السنر آن را با شدت بیشتری بیان کرد: «تقریباً در تمام قرن بیستم میلادی، تاریخ هنر سبک، سلطان مسلم این رشته بوده است، اما از زمان انقلابهای دهۀ هفتاد و هشتاد، پادشاه مرده است». اگرچه مقالۀ او راههایی را بررسی میکند که در آن «تاریخ هنر سبک» زنده میماند، و نظر او به سختی برای باستانشناسی قابل استفاده است. به نظر میرسد که استفاده از اصطلاحاتی مانند کنتر-مانیرا رو به کاهش است، زیرا بیحوصلگی نسبت به چنین «برچسبهای سبک» در میان مورخان هنر افزایش مییابد. در سال ۲۰۰۰ میلادی مارسیا بی. هال، مورخ هنر برجستۀ نقاشی ایتالیایی قرن ۱۶ میلادی و مربی سیدنی جوزف فریدبرگ (۱۹۹۷–۱۹۱۴ میلادی)، که این اصطلاح را ابداع کرد، توسط منتقدی دربارۀ کتاب وی با عنوان: پس از رافائل: نقاشی در ایتالیای مرکزی در قرن شانزدهم میلادی، به دلیل «نقص اساسی» او در ادامۀ استفاده از این و سایر اصطلاحات، علیرغم عذرخواهی «یادداشت در مورد برچسبهای سبک» در ابتدای کتاب و قول به حداقل رساندن استفاده از آنها، انتقاد کرد. تلاش نادر اخیر برای ایجاد نظریهای برای توضیح فرآیند محرک تغییرات در سبک هنری، نه صرفاً نظریههایی در مورد چگونگی توصیف و طبقهبندی آنها، توسط روانشناس رفتاری کالین مارتیندیل است که نظریۀ تکاملی را بر اساس اصول داروینی ارائه کرده است. با این حال نمیتوان گفت که این موضوع در میان مورخان هنر مورد حمایت زیادی قرار گرفته است. سبک فردی تاریخ هنر سنتی همچنین تأکید زیادی بر سبک فردی، که گاهی اوقات سبک امضاء یک هنرمند نامیده میشود، داشته است: «مفهوم سبک شخصی — این که فردیت را میتوان به طور منحصر به فرد نه تنها در شیوۀ ترسیم یک هنرمند، بلکه همچنین در ویژگیهای سبکی نوشتار یک نویسنده بیان کرد (به عنوان مثال) — شاید امری بدیهی از مفاهیم غربی از هویت باشد.». شناسایی سبکهای فردی به ویژه در انتساب آثار به هنرمندان، که عاملی غالب در ارزشگذاری آنها برای بازار هنر است، بیش از همه برای آثار سنت غربی پس از دوران رنسانس است. شناسایی سبک فردی در آثار «اساساً به گروهی از متخصصان در این زمینه موسوم به خبرهها اختصاص داده میشود»، گروهی که در تجارت هنر و موزهها، اغلب تنشهایی میان آنها و جامعۀ مورخان دانشگاهی هنر همراه است. عوامل بررسی توسط خبرهگان تا حد زیادی موضوع برداشتهای ذهنی است که تجزیه و تحلیل آنها دشوار است، اما همچنین به دانستن جزئیات تکنیک و «دست» هنرمندان مختلف بستگی دارد. جیووانی مورلی (۱۸۹۱–۱۸۱۶ میلادی) پیشگام مطالعۀ تشخیصی سیستماتیکِ بررسی دقیق جزئیات کوچک بود که کوتاهنویسی و قراردادهای به ندرت آگاهانۀ هنرمندان را برای به تصویر کشیدن، به عنوان مثال، گوش یا دست، در نقاشیهای اساتید قدیمی غربی آشکار میکرد. تکنیکهای او توسط برنارد برنسون و دیگران پذیرفته شد، و در مجسمهسازی و بسیاری از انواع هنرهای دیگر، به عنوان مثال توسط سِر جان بیزلی برای نقاشی گلدان آتیک استفاده شده است. تکنیکهای شخصی میتواند در تحلیل سبک فردی مهم باشد. اگر چه آموزش هنرمندان قبل از مدرنیسم اساساً تقلیدی بود؛ آموزشی با تکیه بر روشهای فنی، چه به عنوان شاگرد در یک کارگاه یا بعداً به عنوان دانشجو در یک آکادمی، اما همیشه جایی برای تنوع شخصی وجود داشت. ایدۀ «اسرار» فنی که به شدت توسط استادی که آنها را توسعه داده محافظت میشود، یک موضوع دیرپای در تاریخ هنر است، از روایت احتمالاً اسطورهای وازاری از یان وان آیک تا عادات پنهانی ژرژ سورا. با این حال، ایدۀ سبک شخصی مطمئناً به سنت غربی محدود نمیشود. در هنر چینی به همان اندازه عمیقاً مورد توجه است، اما به طور سنتی به عنوان عاملی در قدردانی از برخی از انواع هنرها، بالاتر از همه خوشنویسی و نقاشی ادبی، اما نه دیگران، چون پرسلان چینی، تلقی میشود. تمایزی که اغلب در هنرهای به اصطلاح تزئینی در غرب دیده می شود. نقاشی چینی همچنین امکان بیان دیدگاههای سیاسی و اجتماعی توسط هنرمند را بسیار زودتر از آنچه در غرب به طور معمول مشاهده میشود، فراهم میکند. خوشنویسی که در جهان اسلام و شرق آسیا نیز به عنوان یک هنر زیبا تلقی میشود، عرصۀ جدیدی را در محدودۀ سبک شخصی به ارمغان میآورد. آرمان خوشنویسی غربی سرکوب سبک فردی است، در صورتی که گرافولوژی که بر آن تکیه دارد خود را یک علم میداند. ادوارد ادواردز نقاش در حکایتهای نقاشان (۱۸۰۸ میلادی) میگوید: «شیوه قلمزنی آقای گینزبرا آنقدر برای خودش عجیب بود که کارش نیازی به امضا نداشت». نمونههایی از سبکهای شدیداً فردی عبارتند از: هنر کوبیستِ پابلو پیکاسو، سبک پاپ آرتِ اندی وارهول، سبک امپرسیونیستیِ ونسان ون گوگ، نقاشیِ قطرهای جکسون پولاک. شیوه «شیوه» یک اصطلاح مرتبط است، که اغلب برای آنچه در واقع تقسیمبندی فرعی از تاثیرپذیری از یک سبک، و احتمالاً بر نقاط خاصی از یک سبک یا تکنیک متمرکز است، استفاده میشود. در حالی که بسیاری از عناصر سبک دورهای را میتوان به فرمها یا اشکال مشخص تقلیل داد، که میتواند به اندازۀ کافی در نمودارهای-خطی ساده نشان داده شود، «شیوه» بیشتر به معنای سبک و فضای کلی یک اثر، به ویژه آثار پیچیده مانند نقاشیهایی که به این راحتی نمیتوانند مورد تحلیل دقیق قرار گیرند، است. این یک اصطلاح تا حدودی در تاریخ هنر دانشگاهی منسوخ شده است و از به کار بردن آن اجتناب میشود، زیرا نادقیق است. هنگامی که از آن استفاده میشود اغلب در زمینۀ تقلید از سبک فردی یک هنرمند است، و یکی از سلسله مراتب اصطلاحات محتاطانه یا دیپلماتیک است که در تجارت هنر برای رابطۀ بین یک اثر برای فروش و یک اثر شناخته شده استفاده میشود. هنرمند، با «شیوۀ رامبرانت» نشان میدهد که رابطهای دور بین سبک کار و سبک خود رامبرانت وجود دارد. «توضیح شیوه فهرستنویسی» حراجگذاران کریستیز توضیح میدهد که «روش ...» در کاتالوگهای حراجی آنها به معنای: «به نظر ما اثری که به سبک هنرمند اجرا شده اما به تاریخ متأخرتر» است. منریسم (شیوهگرایی)، برگرفته از مانیرای ایتالیایی («شیوه») مرحله خاصی از سبک عمومی رنسانس است، اما «شیوه» را میتوان بسیار گسترده استفاده کرد. سبک در باستانشناسی در باستانشناسی، علیرغم تکنیکهای مدرن مانند تاریخگذاری رادیوکربنی، دوره یا سبک فرهنگی ابزاری حیاتی در شناسایی و تاریخگذاری نه تنها آثار هنری، بلکه همۀ طبقات مصنوعات باستانشناسی، از جمله آثار صرفاً کاربردی است (با نادیده گرفتن این سؤال که آیا مصنوعات صرفاً کاربردی وجود دارند یا خیر). شناسایی سبکهای فردی هنرمندان یا صنعتگران نیز در برخی موارد حتی برای دورههای دور مانند هنر عصر یخبندان در پارینهسنگی زبرین اروپا پیشنهاد شده است. همانطور که در تاریخ هنر، تحلیل فُرمال مورفولوژی (شکل) مصنوعات فردی نقطه شروع است. این برای ساختن گونهشناسی برای انواع مختلف مصنوعات استفاده میشود، و با تکنیک پیایهبندی، یک تاریخگذاری نسبی بر اساس سبک برای یک سایت یا گروهی از سایتها به دست میآید که در آنها نمیتوان از تکنیکهای تاریخگذاری مطلق علمی استفاده کرد، به ویژه در مواردی که فقط سنگ، سرامیک یا مصنوعات یا بقایای فلزی در دسترس هستند، که اغلب چنین است. تکههای سفال اغلب در مکانهایی از فرهنگها و دورههای مختلف بسیار زیاد است، و حتی قطعات کوچک ممکن است با اطمینان از سبک آنها تاریخگذاری شوند. برخلاف روندهای اخیر در تاریخ هنر دانشگاهی، توالی مکاتب تئوری باستانشناسی در قرن اخیر، از باستانشناسی فرهنگی-تاریخی تا باستانشناسی روندگرا و در نهایت ظهور باستانشناسی پساروندگرا در دهههای اخیر به میزان قابل توجهی از اهمیت باستانشناسی کاسته نشدهاست. بررسی سبک در باستانشناسی، به عنوان مبنایی برای طبقهبندی اشیاء قبل از تفسیر بیشتر. سبکوار سبکوار (Stylization) و استایلیزه (Stylized) [یا سبکسازی (Stylisation) و ایجادسبک (Stylised) به ترتیب در انگلیسی بریتانیایی (غیر-آکسفورد)] معنای مشخصتری دارند، به تصاویر بصری اشاره میکنند که از روشهای سادهسازی شده برای بازنمایی اشیاء یا صحنههایی استفاده میکنند که سعی در نمایش کامل، جامع و دقیق ندارند. ظاهر بصری آنها (تقلید یا «واقعگرا») که یک تصویر کلی جذاب یا رسا را ترجیح میدهند. از نظر فنیتر، «تعمیم تزئینی فیگورها و اشیاء با استفاده از تکنیکهای مرسوم مختلف، از جمله سادهسازی خط، فرم و روابط فضا و رنگ» و مشاهده شده است که «هنر سبکوار ادراک بصری را به ساختارهایی از الگو در خط، جزئیات سطح و فضای مسطح کاهش میدهد.» هنرهای باستانی، سنتی و مدرن، و همچنین فرمهای رایج مانند کارتون یا پویانمایی اغلب از نمایشهای سبکوار استفاده میکنند، بنابراین برای مثال، سیمپسونها مانند هنر آفریقایی سنتی، از تصاویر بسیار سبکوار استفاده میکنند. دو تابلوی پیکاسو که در بالای این صفحه نشان داده شدهاند، حرکتی را برای نمایش سبکتر از پیکر انسان در سبک نقاش نشان میدهند، و اسب سپید آفینگتون نمونهای از تصویر بسیار سبکوار ماقبل تاریخ از اسب است. نقوش در هنرهای تزئینی مانند برگ نخلی یا اسلیمی اغلب نسخههای بسیار سبکوار از اجزاء گیاهان هستند. حتی در هنری که به طور کلی سعی در تقلید یا «رئالیسم» دارد، درجهای از سبکسازی اغلب در جزئیات، و بهویژه چهرهها یا سایر ویژگیها در مقیاس کوچک، مانند افراد یا درختان و غیره در پسزمینۀ دور، حتی یک اثر بزرگ، دیده میشود. اما این سبکسازی نیست که مورد توجه بیننده قرار گیرد، مگر با بررسی دقیق. ترسیمات، پیشنمونهها و سایر پیشطرحهایی که بهعنوان آثار نهایی برای فروش در نظر گرفته نشدهاند نیز اغلب سبکوار میشوند. «سبکوار» ممکن است به معنای پذیرش هر سبکی در هر زمینهای باشد، و در انگلیسی آمریکایی اغلب برای سبک تایپوگرافی نامها استفاده میشود، همانطور که در «ایتیاندتی (AT&T) نیز به عنوان ATT و at&t استایلیزه میشود»: این یک کاربرد خاص است که به نظر میرسد از فرهنگ لغت گریز شده است، اگرچه بسط کوچکی از سایر معانی موجود کلمه است. شناسایی کامپیوتری در آزمایشی در سال ۲۰۱۲ میلادی در دانشگاه فنآوری لارنس در میشیگان، یک کامپیوتر تقریباً ۱۰۰۰ نقاشی از ۳۴ هنرمند مشهور را با استفاده از یک الگوریتم توسعهیافته، مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و آنها را در دستههای سبکی مشابه با مورخان هنر انسانی قرار داد. تجزیه و تحلیل شامل نمونهبرداری از بیش از ۴۰۰۰ ویژگی بصری در هر اثر هنری بود. چند عنوان در هنر با توجه به نوع رسانه سبکهای گوناگونی وجود دارد، برخی همنام هستند و برخی کاملاً مختص همان هنر. معدودی از شناختهشدهترین آنها عبارتند از: کلاسیسیسم نئوکلاسیسیسم باروک روکوکو گوتیک رُمانتیکگرایی (رومانتیسیسم) واقعگرایی (رئالیسم) دریافتگری (امپرسیونیسم) هیجاننمایی (اکسپرسیونیسم) ساختگرایی (کانستراکتیویسم) فوویسم (دَدگرایی) حجمگرایی (کوبیسم) آیندهگری (فوتوریسم) دادا (دادائیسم) فراواقعگرایی (سوررئالیسم) هنر همگانی (پاپ آرت) هنر دیدگانی (اُپ آرت) نوگرایی (مدرنیسم) کمینهگرایی (مینیمالیسم) فرا-انگاشت (ترانسپرسیونیسم) دورانگری (ورتیسیسم) راستخطکاری (پرسیژنیسم) پسانوگرایی (پستمدرنیسم) ساختارشکنی (دیکانستراکشن) و... جستارهای وابسته مکاتب نگارگری ایرانی جنبشهای هنری ترکیببندی (هنرهای تجسمی) میزانسن منابع مطالعه بیشتر «کاربردهای سبک در باستانشناسی»، کانکی، مارگارت دبلیو.، هاستورف، کریستین آن (ویرایشگران)؛ ۱۹۹۰ میلادی، کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، (بررسی توسط کلمنسی چیس کوگینز در مجلۀ باستانشناسی میدانی، ۱۹۹۲ میلادی)، از جیاستور. «تکرارها: باستانشناسی، تاریخ هنر، روانکاوی»، دیویس، دبلیو.؛ پنسیلوانیا: انتشارات دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، ۱۹۹۶ میلادی. (فصل «سبک و تاریخ در تاریخ هنر»، صفحات ۱۹۸–۱۷۱). شابک: ۰-۲۷۱-۰۱۵۲۴-۱ «سه مقاله دربارهٔ سبک»، پانوفسکی، اروین؛ کمبریج، ماساچوست، انتشارات امآیتی، ۱۹۹۵ میلادی. شابک: ۰-۲۶۲-۱۶۱۵۱-۶ «سبک»، در «نظریه و فلسفهٔ هنر: سبک، هنرمند و جامعه»، شاپیرو، مایر؛ نیویورک: جورج برزیلر، ۱۹۹۵ میلادی، ۱۰۲–۵۱. «دربارهٔ منابع سبک جانوری سکایی»، مردمشناسی قطب شمال، شر، یاکوف ای.؛ جلد. ۲۵، شماره ۲، ۱۹۸۸ میلادی، صفحات ۶۰–۴۷، انتشارات دانشگاه ویسکانسین، جیاستور؛ ص ۵۱–۵۰، دربارهٔ دشواری تسخیر سبک در کلمات بحث میکند. «زیباییشناسی و چندوجهی بودن سبک»، سیفکس، مارتین، آریلی، امانوئل؛ ۲۰۱۸ میلادی، نیویورک، پیتر لانگ، شابک: ۹۷۸۳۶۳۱۷۳۹۴۲۶ «سبک در هنر چین»، واتسون، ویلیام؛ ۱۹۷۴ میلادی، نشر پنگوئن، شابک: ۰۱۴۰۲۱۸۶۳۷ «اصول تاریخ هنر. مسئله توسعهٔ سبک در هنرهای متأخر»، ولفلین، هاینریش؛ ترجمه شده از ویرایش هفتم آلمانی (۱۹۲۹ میلادی)، به انگلیسی توسط: ام. دی. هاتینگر، انتشارات دوور نیویورک، ۱۹۵۰ میلادی و چندین تجدید چاپ. همچنین به فهرستهای السنر، ۱۰۹–۱۰۸ و الکینز مراجعه کنید. تاریخ هنر مفهومهای زیباییشناسی سبک نقاشی نظریه هنرهای تجسمی هنرهای تجسمی


source: wikipedia

text: بیگ زاده یا بگزاده (به کردی: بهگزاده)، نام یکی از ایلهای کُرد ایران است که در شمال غرب ایران و منطقۀ ترگور یکی از سه دهستان واقع در سیلوانا شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی کشور ایران پراکنده است. حدود ۲۰ روستای واقعشده در منطقهٔ ترگور معروف به منطقهٔ بیگزادههای عباسی ترگور یا بیگزاده های برده سور همگی کردنشین بوده و اغلب ساکنان آن کشاورز و دامدار هستند. نسب این بیگزاده ها به بیگزادگان مکری در جنوب استان و از شاخه بیگزادگان مکری میاندواب ، موسوم به بیگزاده شیربیگی یا باریک می رسند . بر اساس نوشته های میرمحمد بیگ بیگزاده و چند منبع دیگر ، جد بزرگ بیگزادگان عباسی ترگور ، عباس بیگ نام داشته که یکی از پسران ارشد شیرسلطان بیگ ایلخان مکری مشهور به خانی باریک بوده و از طرف مادری نوەی زینال بیگ حکاری در نواحی حکاری ترکیه بوده است و تا اوایل جوانی در آنجا بسر بردە و سپس بە همراه برادران تنی اش میرقلندر بیگ و حسن خان بیگ به ایران و ناحیه ترگور اورمیه آمدە و امارت مستقل بزرگی بە مرکزیت بردەسور تشکیل می دهد. عباس بیگ در دوره سلطنت محمدشاه قاجار بر اثر برخی جریانات تاریخی بعنوان حاکم اورمیه انتصاب گردیده و به میر عمادالدین ملقب میشود و سپس این لقب جایگزین نام وی یعنی عباس بیگ میگردد. از این جهت ایل بیگزاده عباسی ترگور (نوادگان میر عمادالدین و برادرش میرقلندربیگ) و بیگزادگان شمزینان نیز جزو بیگزادگان شیربیگی مکری محسوب میشوند. پس از میرعمادالدین بیگ ریاست ایل بدست پسرش حسن بیگ میرسد و بعد از وی پسر ارشدش میرحاج بیگ حدود ۱۵ سال ریاست ایل بیگزاده را برعهده گرفته سپس برادرزادەش سرتیپ گرگین بیگ رئیس ایل میشود. بعد از وی پدرش حسین بیگ و سپس برادرش نوری بیگ به ریاست میرسد. ریاست ایل بیگزاده هم اکنون در دست حاج یزدانشیربیگ (یزدین بیگ) عباسی نژاد فرزند عادل بیگ فرزند نوری بیگ فرزند حسین بیگ فرزند حسن بیگ فرزند میر عمادالدین بیگ می باشد. پیشینه خاستگاه کردهای بگ زاده ترگور به امرای مکری در مکریان میرسد. ابن سیاح فرانسوی که در (۱۹۰۶-۱۹۰۷م) در ایران به سر میبرد، راجع به بگزادههای ایران مینویسد: نسب آنها به پیربداق بیگ یا بداق سلطان فرزند شیرخان بنیانگذار ساوجبلاغ، از کردان مُکری آذربایجان میرسد. بیگزاده های ترگور اورمیه از نوادگان عباس بیگ (میرعمادالدین) مکری بیگزاده فرزند شیرسلطان بیگ ایلخان مکری فرزند میربهرام بیگ مکری بابامیری حاکم مکری فرزند خسروخان حاکم مکری فرزند فرخ پاشای مکری حاکم ولایت مکری ، مراغه و اورمیه فرزند کیکاوس بیگ فرزند محمدخان بیگ فرزند بهرام بیگ فرزند بداق سلطان (بنیانگذار مهاباد و حاکم مکریان) میباشد کە نسب ایشان نیز با چند نسل به سلطان صلاح الدین ایوبی و شاهزادگان شدادی و روادی (ڕەوەندی) کورد و پادشاهی هزبانی و مادها می رسد. بگزادگان تا اواسط قرن (۱۳ق/۱۹م)، رئیس و خانِ کردهای مکری و حکمران ساوجبلاغ آذربایجان بودند.[۲] گروهی دیگر از بگزادگان نیز که به بگزادههای هورامان (اورامان) معروفند، اصل و نسب خود را، برخلاف خاندانهای دیگر کُرد، به تهمورث کیانی (پادشاه افسانهای ایران) میرسانند. [۳] بگزادههای جاف ایران و عراق با چند پشت به «زایربگ» (ظاهربگ) میرسند و نخستین تیره امیران و خانهای عشایر جاف از آنها برخاستهاند. [۴][۵] ظاهربگ در (۱۱۸۶ق/۱۷۷۲م) همراه با گروهی از جافها که در جنگ با والیان اردلان شکست خورده بودند، از ایران به «بانی خیلان»، واقع در کناره غربی سیروان عراق، کوچ کردند و تحت حمایت پاشای کرد سلیمانیه درآمدند.[۶][۷][۸] رفته رفته بگزادگان به رهبری ظاهربگ با غلبه بر عشایر بومی منطقه، رهبری جافهای ایران و کردستان عراق را بر عهده گرفتند و بر قدرت و نفوذ جافها افزودند. در این دوره، بگزادهها با نفوذ در میان ایلها و طایفههای دیگر کرد، قدرتمندترین تیره امیران را در میان عشایر کرد عراق و ایران پدید آوردند. [۹][۱۰][۱۱] اعتمادالسلطنه نیز بگزادهها را از اعیان، و معتبرترین طوایف جوانرود کردستان دانسته است. [۱۲] نقش تاریخی در اوایل دورة قاجار، بیگهای طوایف کُرد حوالی ارومیه و دو سوی مرز ایران و عثمانی، برای عباسمیرزا نایبالسلطنه د ۲۴۹ ق، در جنگ، سرباز سواره و پیاده تأمین میکردند و از این رو، مورد حمایت او بودند. در زمان محمدرضا شاه پهلوی ، کردهای بیگزاده نیز به سرکردگی نوری بیگ بیگ زاده عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان در محال ترگور، واقع در منطقة غربی ارومیه، کنترل کامل منطقه غربی ارومیه رو به دست داشتند،به همین دلیل در تقسیم بندی ها زیر مجموعه هیچ ایلی نیستند و به صورت جداگانه حساب میشوند. قليج بيگ: قليج بيگ بیگزاده يكي از شخصیتهای برجستۀ تاريخ بيگزاده است. وی در سن ۱۱ سالگی پیشتاز قشون بیگزادهها بوده و در جنگی واقع در حد فاصل روستای انبی و روستای آوردی از ناحیۀ ران خود زخمی شده و تا پایان عمرخود میلنگیده و به همین خاطر در تاریخ به قلیجبیگ معروف شد. قلیجبیگ بعد از عقبنشینی قوای روس از ارومیه به مدت سه سال به همراه بزرگانی دیگر که جمعاً سی و چهار نفر میشدند به روسیه رفتند و آموزش های لازم را دریافت کرده و پس از بازگشت به عنوان مستشار پایههای جمهوری مهاباد را بنا نهادند. ایشان در دو دوره اشغال ارومیه به دست روسها برای کردستان نقش مهمی داشتند. در زمان تأسیس جمهوری مهابادنیز رشادتهای فراوانی در جبهۀ خود به نمایش گذاشتند. چنان چه خالو قربان هرسینی که به عنوان فردی خائن و مزدور برای قلیجبیگ شناخته میشد که در قیام جنگل باعث شکست میرزا کوچک خان و قیام او نیز شدهبود و در صدد ضربه زدن به استقلال کردها برآمدهبود را در جبهۀ بوکان از پای در آورد. نوریبیگ و سمکو شکاک: در روایات آمده که وقتی سمکو شکاک داشت قلعۀ معروفش را میساخت از تمام سران طایفههای کرد اطراف خواست تا هر کدام یک سنگ را از پایین کوه تا بالای کوه بر دوش برداشته تا با آنها پایۀ قلعهاش را بنا کند که با مخالفت نوریبیگ بیگزاده همراه شد و روز بعد سمکو ۲ تا از سوارانش را به آنجا فرستاد که نوریبیگ دست رد به سینۀ آنها زد که باعث شد روز بعد سمکو با تعدادی سوار راهی منطقۀ بیگزادهها شود<وقتی سمکو وارد دیوان نوریبیگ شد همه به غیر از نوریبیگ به احترام وی بلند شدند> آن روز سمکو به خاطر شجاعت نوری بیگ ۲ کیسه سکۀ طلا به نوریبیگ داد که نوریبیگ همانجا پیش چشم سمکو شکاک آن طلاها را بین سواران و غلامانش تقسیم کرد. سمکو، نوریبیگ را به قلعهاش دعوت کرد. وقتی نوریبیگ به آنجا رسید سمکو یک سنگ کوچک به دست گرفت و دستش را روی شانههای نوریبیگ گذاشت و با هم به بالای کوه و به داخل قلعه رفتند سپس سمکو آن سنگ کوچک را به نوریبیگ نشان داد و گفت که تو هم یک سنگ برای قلعۀ من آوردی و دوستی شدیدی بین سمکو و نوریبیگ ایجاد شد. (بارزانیها): حمایت بیگ زاده های منطقه ترگور از بارزانی ها در دهۀ چهل و پنجاه هجری شمسی را میتوان یکی از نقشههای تعیینکننده برای هدف رسیدن بارزانی به قدرت دانست. جستارهای وابسته ایل پنیانشین ایل جلالی ایل میلان ایل شکاک منابع ۱۳۶۶ش. . ایلات کرد ایلهای کرد ایران پراکنش کرد عشایر ایران فرهنگ در ایران کردها مردمان ایرانیتبار ویکیسازی رباتیک جمهوری مهاباد فرهنگ و هنر کردها عنوانهای عثمانی عنوانهای پادشاهی عنوانها در هند عنوانها در پاکستان عنوانها در صربستان


text: صنایع دستی یا کاردستی نوعی کار است که در آن لوازم تزئینی و کاربردی تنها با استفاده از دست یا ابزار ساده ساخته میشود. معمولاً این کلمه به روشهای سنتی ساختن کالاها و وسایل مختلف گفته میشود. استادکاری مخصوص هر یک از این موارد مهمترین ملاک است. چنین چیزهایی اغلب از لحاظ فرهنگی یا مذهبی فوقالعاده هستند. لوازمی که به صورت تولید انبوه یا با ماشین آلات مختلف ساخته میشوند، جزء صنایع دستی نیستند. هر اثر یا صنعتی را به راحتی نمیتوان در زمره صنایع دستی قرار داد. برای آنکه محصولی را جزو صنایع دستی قلمداد کنیم، باید ویژگیهایی داشته باشد، از جمله این ویژگیها میتوان به نقش فرهنگی و هویتبخشی به یک ملت (داشتن بار فرهنگی)، عدم نیاز به سرمایهگذاری کلان در مقایسه با دیگر رشتههای صنعتی، قابلیت ایجاد و توسعه در مناطق مختلف (شهر، روستا و جوامع عشایری)، سهولت در ایجاد مراکز تولید، دارا بودن ارزش افزوده زیاد در مقایسه با صنایع دیگر، خودکفا و متکی به مواد اولیه داخلی، کمک به رشد و توسعه اقتصادی و داشتن زمینههای مناسب جهت صادرات اشاره کرد. آنچه مقولهٔ صنایع دستی را از هنر کاردستی متمایز میسازد، هدف از ساختن آنهاست. صنایع دستی لوازمی هستند که قرار است مورد استفاده قرار گرفته و کهنه، پوسیده و غیره شوند. موارد استفاده از آنها بیش از یک تزئین سادهاست. صنایع دستی اغلب کارهای فرهنگی و مرسوم تلقی میشوند زیرا به عنوان بخشی از الزامات زندگی روزمره مطرح هستند. درحالی که هنر و کاردستی بیشتر یک فعالیت سرگرمی گونه و یک ارائه بی نقص از یک تکنیک خلاقیت است. از جنبههای عملی انواع مختلف صنایع دستی به دلیل شباهت مورد استفاده، مپوشانی زیادی دارند. ۱۰ ژوئن روز جهانی صنایع دستی است. صنایع دستی در ایران از نظر سازمان صنایع دستی در ایران ۳۷۰ رشته صنایع دستی وجود دارد که در ۲۴ دسته قرار میگیرند. از جمله صنایع دستی برتر کشور که در سطح بینالمللی مورد توجه قرار گرفتهاند میتوان به فرشهای دستباف اشاره کرد که معرف بنیه فرهنگی و هنری ایران در جهان است. در سازمان جهانی یونسکو ۶۰۰ صنعت دستی ثبت شدهاست که ۴۵۰ صنعت دستی متعلق به کشور ایران است، از این تعداد ۲۸۷ صنعت متعلق به شهر اصفهان است. ایران سومین کشور تولیدکننده صنایع دستی در جهان است و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی متولّی این بخش است. صنایع دستی معروف ایرانی گلیم، فرش، گبه، قلمزنی، شیشهگری، منبّت کاری، مینا کاری، سفال، چوب، خاتم کاری، ملیله دوزی و فلزکاری دواتگری ... جنبش هنر و صنایع دستی در غرب جنبش هنر و صنایع دستی در اواخر قرن ۱۹ به صورت اصلاحات طراحی و جنبشهای اجتماعی در اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا آغاز شد و تا امروز ادامه دارد. حامیان آن با آرمانهای بنیانگذاران جنبش مانند ویلیام موریس و جان روس کین، که پیشنهاد کردند در جوامع قبل از صنعتی مانند اروپای قرون وسطی، مردم به تحقّق بخشیدن از طریق فرایند خلّاق صنایع دستی رسیدهاند. این امر در تضاد با چیزی بود که به عنوان اثرات بیگانه کار صنعتی تلقی میشد. این فعّالیّتها صنایع دستی نامیده میشدند زیرا بسیاری از آنها در حرفه صنفی تخصّص داشتند. نوجوانان به شاگردی استاد، کار میکردند و مهارتهای خود را در مدت چند سال در ازای دستمزدهای پایین پرورش میدادند. زمانی که آموزش آنها تکمیل شد، آنها به خوبی تجهیز شده بودند تا برای خود تجارت کنند و زندگی خود را با مهارتی که میتوانند مستقیماً درون جامعه مبادله شود و اغلب برای کالاها و خدمات است، به دست آورند. انقلاب صنعتی و افزایش بهرهوری فرآیندهای تولید به تدریج، بسیاری از نقشهای هنرمندان حرفهای را کاهش داده یا حذف کردهاست و امروزه بسیاری از صنایع دستی بهطور فزایندهای شاهد رکود هستند، به خصوص هنگامی که دیگر به عنوان یک سرگرمی، هنر مردمی و گاهی حتّی هنر زیبا دیده میشوند. جستارهای وابسته فهرست صنایع دستی ایران صنایع دستی (هرمزگان) صنایع دستی شمال شرق ایران صنایع دستی اصفهان صنایع دستی استان مازندران صنایع دستی بختیاریها صنایع دستی قزوین صنعتگر فهرست صنایع دستی استان اصفهان فهرست صنایع دستی استان فارس فهرست صنایع پتروشیمی ایران فهرست صنایع تبریز منابع هنر هنرها و مهارتها هنرهای تجسمی هنرهای تزئینی