text: این فهرستی است از نام دانشگاههای کشورهای گوناگون جهان: آسیا فهرست دانشگاههای جمهوری آذربایجان فهرست دانشگاههای اردن فهرست دانشگاههای ارمنستان فهرست دانشگاههای ازبکستان فهرست دانشگاههای اسرائیل فهرست دانشگاههای افغانستان فهرست دانشگاههای امارات متحده عربی فهرست دانشگاههای اندونزی فهرست دانشگاههای ایران فهرست دانشگاههای بحرین فهرست دانشگاههای برونئی فهرست دانشگاههای بنگلادش فهرست دانشگاههای بوتان فهرست دانشگاههای پاکستان فهرست دانشگاههای تاجیکستان فهرست دانشگاههای تایلند فهرست دانشگاههای ترکمنستان فهرست دانشگاههای تیمور شرقی فهرست دانشگاههای جمهوری خلق چین فهرست دانشگاههای جمهوریهای چین(تایوان، کوئموی، ماتسو) فهرست دانشگاههای روسیه فهرست دانشگاههای ژاپن فهرست دانشگاههای سنگاپور فهرست دانشگاههای سرزمینهای فلسطینی فهرست دانشگاههای سریلانکا فهرست دانشگاههای سوریه فهرست دانشگاههای سنگاپور فهرست دانشگاههای عراق فهرست دانشگاههای عمان فهرست دانشگاههای عربستان سعودی فهرست دانشگاههای فیلیپین فهرست دانشگاههای قرقیزستان فهرست دانشگاههای قزاقستان فهرست دانشگاههای قطر فهرست دانشگاههای کامبوج فهرست دانشگاههای کره جنوبی فهرست دانشگاههای کره شمالی فهرست دانشگاههای کویت فهرست دانشگاههای لبنان فهرست دانشگاههای لائوس فهرست دانشگاههای مالدیو فهرست دانشگاههای مالزی فهرست دانشگاههای ماکائو فهرست دانشگاههای مغولستان فهرست دانشگاههای میانمار فهرست دانشگاههای نپال فهرست دانشگاههای ویتنام فهرست دانشگاههای هند فهرست دانشگاههای هنگ کنگ فهرست دانشگاههای یمن آفریقا فهرست دانشگاههای آفریقای جنوبی فهرست دانشگاههای اتیوپی فهرست دانشگاههای اریتره فهرست دانشگاههای الجزایر فهرست دانشگاههای انگولا فهرست دانشگاههای اوگاندا فهرست دانشگاههای بتسوانا فهرست دانشگاههای بنین فهرست دانشگاههای بورکینا فاسو فهرست دانشگاههای تانزانیا فهرست دانشگاههای توگو فهرست دانشگاههای تونس فهرست دانشگاههای جزایر قناری فهرست دانشگاههای جزیره موریس فهرست دانشگاههای رواندا فهرست دانشگاههای زامبیا فهرست دانشگاههای زیمبابوه فهرست دانشگاههای ساحل عاج فهرست دانشگاههای سنگال فهرست دانشگاههای سوازی لند فهرست دانشگاههای سودان فهرست دانشگاههای سومالی فهرست دانشگاههای سیرالئون فهرست دانشگاههای غنا فهرست دانشگاههای کنیا فهرست دانشگاههای گامبیا فهرست دانشگاههای لسوتو فهرست دانشگاههای لیبریا فهرست دانشگاههای لیبی فهرست دانشگاههای ماداگاسکار فهرست دانشگاههای مالاوی فهرست دانشگاههای مراکش فهرست دانشگاههای مصر فهرست دانشگاههای موریتانی فهرست دانشگاههای موزامبیک فهرست دانشگاههای نامیبیا فهرست دانشگاههای نیجریه آمریکای جنوبی فهرست دانشگاههای آرژانتین فهرست دانشگاههای اروگوئه فهرست دانشگاههای اکوادور فهرست دانشگاههای برزیل فهرست دانشگاههای بولیوی فهرست دانشگاههای پاراگوئه فهرست دانشگاههای پرو فهرست دانشگاههای شیلی فهرست دانشگاههای کلمبیا فهرست دانشگاههای ونزوئلا آمریکای شمالی فهرست دانشگاههای آمریکا فهرست دانشگاههای کانادا فهرست دانشگاههای مکزیک آمریکای مرکزی فهرست دانشگاههای السالوادور فهرست دانشگاههای بلیز فهرست دانشگاههای پاناما فهرست دانشگاههای کستاریکا فهرست دانشگاههای گوآتمالا فهرست دانشگاههای نیکاراگوآ فهرست دانشگاههای هندوراس اروپا فهرست دانشگاههای آلبانی فهرست دانشگاههای آلمان فهرست دانشگاههای اتریش فهرست دانشگاههای اسپانیا فهرست دانشگاههای استونی فهرست دانشگاههای اسلواکی فهرست دانشگاههای اسلونی فهرست دانشگاههای ایتالیا فهرست دانشگاههای ایرلند فهرست دانشگاههای ایسلند فهرست دانشگاههای بریتانیا فهرست دانشگاههای بلژیک فهرست دانشگاههای بوسنی و هرزگوین فهرست دانشگاههای بلا روس فهرست دانشگاههای بلغارستان فهرست دانشگاههای پرتقال فهرست دانشگاههای ترکیه فهرست دانشگاههای چک فهرست دانشگاههای دانمارک فهرست دانشگاههای گرجستان فهرست دانشگاههای رومانی فهرست دانشگاههای سوئد فهرست دانشگاههای سوییس فهرست دانشگاههای صربستان فهرست دانشگاههای فرانسه فهرست دانشگاههای فلاند فهرست دانشگاههای کرواسی فهرست دانشگاههای لتونی فهرست دانشگاههای لیتوانی فهرست دانشگاههای لوکزامبورگ فهرست دانشگاههای لهستان فهرست دانشگاههای لیشتنشتاین فهرست دانشگاههای مالتا فهرست دانشگاههای مجارستان فهرست دانشگاههای مقدونیه فهرست دانشگاههای مولداوی فهرست دانشگاههای موناکو فهرست دانشگاههای مونته نگرو فهرست دانشگاههای نروژ فهرست دانشگاههای هلند فهرست دانشگاههای یونان اقیانوسیه استرالیا فهرست دانشگاههای استرالیا استرالزی فهرست دانشگاههای زلاند نو فهرست دانشگاههای جزیره کریسمس فهرست دانشگاههای جزایر نارگیل فهرست دانشگاههای جزیره نورفولک پلینزی فهرست دانشگاههای توکلائو فهرست دانشگاههای تونگا فهرست دانشگاههای تووالو فهرست دانشگاههای پلینزی فرانسه فهرست دانشگاههای جزایر کوک فهرست دانشگاههای جزایر پیت کرن فهرست دانشگاههای ساموآ فهرست دانشگاههای ساموآی آمریکا فهرست دانشگاههای نیوئه فهرست دانشگاههای والیس و فوتونا ملانزی فهرست دانشگاههای اندونزی فهرست دانشگاههای تیمور شرقی فهرست دانشگاههای پاپوآ گینه نو فهرست دانشگاههای جزایر سلیمان فهرست دانشگاههای فیجی فهرست دانشگاههای کالدونیای جدید فهرست دانشگاههای وانواتو میکرونزی فهرست دانشگاههای پالائو فهرست دانشگاههای جزایر مارشال فهرست دانشگاههای کیریباتی فهرست دانشگاههای گوام فهرست دانشگاههای مجمع الجزایر ماریانای شمالی فهرست دانشگاههای میکرونزی فهرست دانشگاههای نائورو دانشگاهها بر پایه کشور فهرستها دانشگاههای کشورها فهرستهای فهرستها


source: wikipedia

text: عبدالله فراهانی معروف به میرزا عبدالله (۱۲۲۲ خورشیدی، فراهان – ۱۲۹۷ خورشیدی)، استاد برجستهٔ موسیقی ایرانی و نوازندهٔ سرشناس سهتار و تار بود. او از چهرههای اثرگذار در موسیقی ایرانی بود و ردیف موسیقی ایرانی را به نظم درآورد. میرزا عبدالله، فرزند علیاکبر فراهانی، نوازندهٔ تار دوران ناصرالدینشاه و نیز پدر احمد عبادی نوازندهٔ بزرگ سهتار بود. همچنین هوشنگ سیحون معمار برجسته ایرانی نوه دختری وی است. زندگی میرزا عبدالله، دومین فرزند علیاکبر فراهانی (بعد از میرزا حسن) بود و در سال ۱۲۲۲ خورشیدی (۱۲۶۱ قمری) در فراهان زاده شد. وی نخستین آموزشهای خود را نزد برادر بزرگترش میرزا حسن گذراند و پس از آن نزد پسر عمو و ناپدریاش آقا غلامحسین فراهانی آموزشهای خود را تکمیل کرد و به برادر کوچکتر خود آقا حسینقلی فراهانی هم آموخت. از شاگردان او میتوان مهدیقلی هدایت، فرصت شیرازی، ابوالحسن صبا، حسین هنگآفرین، سید حسین خلیفه، مهدیخان صلحی، اسماعیل قهرمانی، سید مهدی دبیری، محمد ایرانی مجرد و فرزندش احمد عبادی را نام برد. وی با تجدید نظر در دستگاههای دوازدهگانه موسیقی ملی ایران و ادغام بعضی از آنها با هم، هفت دستگاه کامل و مجزا پدیدآورد که این هفت دستگاه را سه تن از شاگردانش به نامهای میرزا نصیر، فرصت شیرازی و مهدیقلی هدایت طی هفت سال نتنویسی کردند. میرزا عبدالله در تهران در محله امامزاده یحیی کلاس درسی ترتیب داد که جوانان و متجددین دورش جمع شدند؛ ولی بر اثر تحریکات، مخالفان به خانهاش ریختند و با شکستن وسایل تعلیم بساط درسش را تعطیل کردند. با این حال تا دم مرگ دست از تعلیم نکشید و دربستر بیماری با سهتار قطعاتی بهعنوان یادگار به شاگردان برجسته خود تعلیم میداد. ابتکار ساختن برخی قطعات ضربی از اوست که در قطعات مجلسی توأم با آواز پس از اجرای چند گوشه، برای تنوع قطعه ضربی مینواخت. مضراب ریز و تک مضرابها در ساز او در تعادل و جملات موسیقی او منظم است و در همراهی با آواز پس از آن که خواننده بیتی را خاتمه میدهد، او خود گوشه جدیدی را شروع کردهاست و خواننده را هدایت میکند. در حفظ وزن قطعه دقیق بوده و غالباً نوازندگی خود را با قطعه تند رنگ مانندی پایان میداد. رنگهای او متنوع است و با آنکه آثار ضبط شده از او مربوط به حدود ۶۵ سالگی بوده ولی پنجهٔ او روان و قطعات را راحت اجرا کردهاست. میرزا عبدالله، در نواختن تار هم استاد بود، ولی شهرت وی بیشتر در نواختن سهتار است. او چهار فرزند به نامهای مولود، ملوک، جواد و احمد داشت که همه آنها با موسیقی مأنوس بودند. وی در سال ۱۲۹۷ خورشیدی در ۷۵ سالگی در تهران درگذشت. میرزا عبدالله یکی از تأثیرگذارترین استادان موسیقی کلاسیک ایرانی بود. به دلیل تمایل او به گردآوری رپرتوار بزرگی از قطعات سنتی، وبه دلیل روحیه سخاوتمند و تمایل او به آموزش دیگران، روایت خاص او از موسیقی ایرانی، به شناخته شدهترین و پرکاربردترین روایت درمیان موسیقیدانان ایرانی معاصر تبدیل شدهاست. ارتباط او با آئین بهائی و طریقتهای عرفانی، قطعاً در آزاداندیشی، سخاوت و تمایل او به گسترش اساس سنت موسیقی، چه در محتوا و چه در عمل، اثرگذار بودهاست. شهرت او به بردباری، صبر، سخاوت، معنویت و فروتنی توسط هنرمندان امروزی به عنوان الگویی برای یک موسیقیدان واقعی در نظر گرفته میشود. مکاتباتی که او از عبدالبهاء دریافت کرد، حاکی از حفظ و گسترش سنت موسیقی کلاسیک بود، بر ارتقا و گذار آن از دلمشغولیهایی چون رنج، اندوه و تأسف به موضوعاتی چون امید، وصل، و شادی معنوی تأکید داشت و بیگمان سنت موسیقایی ایران و پیشه نوازندگی در آیین بهائی را مشروعیت بخشید. میرزا عبدالله یقیناً در اجراها، تدریس و تحول ردیف، به دنبال این توصیهها بود و توانست تأثیر زیادی بر نسلهای آتی موسیقیدانان بگذارد. تلاشهای او موسیقی ایرانی را بر پایهای مستحکم شکوفا نمود و وی را به چهرهای مهم در احیای هنر و فرهنگی که از ایرانِ قرن نوزدهم برخاسته بود تبدیل کرد. داستان نوشتن ردیف میرزا عبدالله روحالله خالقی در جلد دوم از کتاب خود به نام «سرگذشت موسیقی ایران» داستان نوشتن ردیف میرزا عبدالله را چنین نقل میکند که کلنل علینقی وزیری که با ابراهیم آژنگ رئیس یکی از گروههای موسیقی آشنایی داشته موضوع به نت درآوردن ردیف میرزا عبدالله را با وی در میان میگذارد. ابراهیم خان هم که علاقه داشته ردیف یکی از استادان معاصر خود را بنویسد استقبال کرده و قرار میشود که به اتفاق، نزد میرزا عبدالله بروند. وزیری میگوید: آثار میرزا عبدالله تنها در سال ۱۲۸۴ خورشیدی صفحاتی را با همکاری کمپانی گرامافون ضبط میکند که تنها آثار شنیداری از وی میباشد که باقی ماندهاست که در ابتدا در مجموعهای به نام گنج سوخته به کوشش فرهنگ رجایی و بعدها به صورت تکمیل شده در مجموعهای به نام گلبانگ سربلندی به کوشش بهمن کاظمی، وهرز پوراحمد و مهدی فراهانی منتشر شد. کتاب «ردیف سازی موسیقی سنتی ایران» شامل ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی برومند با نتنویسی ژان دورینگ و در سال ۱۳۷۰ با ترجمهٔ پیروز سیار به زبان فارسی، را انتشارات سروش منتشر کرد. گالری تصاویر جستارهای وابسته بهائیان ایرانی علیاکبر شهنازی عبدالحسین شهنازی احمد عبادی پانویس منابع پیوند به بیرون آموزگاران موسیقی اهل ایران افراد در دوره قاجار اهالی ایران در سده ۱۹ (میلادی) اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی) اهالی تهران بهائیان اهل ایران درگذشتگان ۱۲۹۷ درگذشتگان ۱۹۱۸ (میلادی) زادگان ۱۲۲۲ زادگان ۱۸۴۳ (میلادی) موسیقیدانان اهل تهران موسیقیدانان کلاسیک فارسی نوازندگان تار اهل ایران نوازندگان سهتار اهل ایران


text: استان غازی عینتاب ، نام یکی از استانهای ترکیه است که مرکز آن هم شهری است به همین نام. این استان بزرگترین پرورشدهنده پسته در ترکیه میباشد. همچنین انگور و زیتون از دیگر محصولات کشاورزی آن میباشد. جستارهای وابسته دانشگاه غازی عینتاب منابع ویکی پدیا انگلیسی پیوند به بیرون استان غازیعینتاب غازی عینتاب کردستان


text: دیاربکر یا آمِد (به ترکی: Diyarbakır، به کردی: Amed - ئامهد/ ئامێد، به آشوری: ܐܡܝܕ) شهری کردنشین در جنوب شرقی کشور ترکیه و مرکز استان دیاربکر این کشور است. زبان حدود ۸۵٪ مردم این شهر کردی کرمانجی و زازاکی است. دیاربکر از قدیم شهر مهم و عمدهای در جنوب شرقی ترکیه بود که در بستر و جلگههای رودخانه دجله واقع بود و مرکز استان دیاربکر بود. در سرشماری رسمی سال ۲۰۱۶، ایالت دیاربکر ۲٬۱۲۸٬۹۵۸ نفر جمعیت داشت. در سال ۲۰۱۸، شهر دیاربکر ۱٬۷۲۳٬۳۹۶ نفر جمعیت داشت. دیاربکر یکی از بزرگترین شهرهای کردنشین ترکیه و جهان است که در منطقه آناتولی جنوبی واقع شده است. شهر دیاربکر دارای برج و باروی تاریخی استواری است که در زمانهای قدیم به عنوان پادگان لشکریان عثمانی برای نبرد با لشکر ایران بکار میرفتهاست. ایرانیان، عربها، ترکها و مغولها در دورههای گوناگون بر این شهر و باروهای آن فرمان راندهاند. شهر دیاربکر دارای برج و باروی تاریخی استواری است که مربوط به دوره امپراتوری روم شرقی است. نام دیار بکر یا سرزمین بکر از زبان عربی مشتق شده و به عربهای قبیله بکر بن وائل اشاره میکند که در اوایل آمدن اسلام در قرن هفتم میلادی در این منطقه سکنا گزیدند. از گذشته در داخل ترکیه، دیار بکر بخاطر هندوانههای بزرگش شناخته شده بودهاست. پیشینه پیش از اسلام دیاربکر قبلاً پایتخت منطقه دیار بکر در پادشاهی آشور از قرن سیزدهم قبل ازمیلاد تا قرن ۷ قبل ازمیلاد (۶۱۲) بودهاست. در جنگی که بین نیروهای آشور و ماد در سال ۶۱۲ قبل ازمیلاد انجام گرفت بر اثر شکست آشور از ماد منطقه دیار بکر نصیب ماد گردید. از سال ۶۱۲ قبل از میلاد مسیح این منطقه به طرف شرق و جنوب دیار بکر امروزی ماد اداره شدهاست، این منطقه بعداً در سال ۶۶ قبل از میلاد مسیح یک ایالت امپراتوری روم شد. وقتی که این منطقه تحت استیلای امپراتوری روم شرقی بود به این شهر آمیدا گفته میشد. کلمه آمید از منابع آشوری گرفته شده که نشان از مرکز استقرار رئیس کلیسای خاورزمین و بنابراین اساس آشوری/سوری دارد و شماری از سران و دینشناسان معروف را پرورش دادهاست، برخی از آنها در کلیسای مریم مقدس دفن شدهاند. تعداد زیادی از بقایای انسانی در کلیسا مانند استخوانهای توماس از حواریون مسیح و تابوت یعقوب مقدس وجود دارد(۵۲۱) در سال ۳۵۹م. شاپور دوم پادشاه ایران بعد از هفتاد و سه روز محاصره، دیاربکر را تصرف کرد. سربازان رومی و مردم شهر قتلعام شدند. این جنگ قهرمانانه بهطور دقیقی توسط تاریخنویس رومی آمیانوس مارسلینوس، که شاهد عینی این واقعه بود و با فرار از شهر از قتلعام نجات یافته بود، توصیف شدهاست. پس از اسلام منطقه دیار بکر تحت فرمانروایی مروانیان در طی سده دهم و یازدهم بعد از میلاد مسیح اداره میشد. بعد از نبرد ملازگرد، شهر تحت اداره شاخه ماردین، شاخهای از ترکمانهای آغوز (تحت فرمانروایی آل ارتق) درآمد. منطقه دیار بکر ۱۱۰۰–۱۲۵۰ م. بیش از یک سده فقط به عنوان اسمی تحت کنترل بود. ابن حوقل در وصف آن گوید بارویی دارد سیاه رنگ ساخته شده از سنگهای آسیاب. مقدسی گوید شهریست دارای استحکامات مهم و ساختمان عجیب مانند انطاکیه و دارای بارو و برجها و دروازهها که محوطهای باز میان آن و خود شهر فاصله میباشد. در داخل شهر چشمههایی وجود داشت و مقدسی گوید شهر را روی سنگهای سیاه بنیاد گذاردهاند. آمد دارای پنج دروازه بود به نام بابالماء (دروازهی آب)، بابالجبل (دروازهی کوه)، بابالروم (دروازهی روم)، بابالتل (دروازهی تپه) و بابالسر که مخصوص زمان جنگ بود. قسمتی از استحکامات باروی آن روی کوه جای داشت و مقدسی گوید که امروز شهری برای مسلمانان مستحکمتر از آن و قلعهای در مقابل رومیان مهمتر از آن سراغ ندارم. قزوینی گوید رود دجله از همه طرف آمد را در آغوش گرفته جز از یک طرف، به شکل هلال، و آن شهر دارای درختان بسیار و باغهای فراوانست. شهر آمد در پایان قرن هفتم به دست تیمور افتاد. این منطقه همواره مورد اختلاف خاندان ایلخانیان و ایوبیان بود که این اختلاف برای مدت یک قرن بعد از بالا گرفتن شورش دولت ترکمانی قره قویونلو و بعداً دولت ترکمانی آق قویونلو پایان گرفت. دوران امپراتوری عثمانی همزمان با تأسیس امپراتوری عثمانی توسط سلطان سلیم اول در این منطقه، پس از قتلعام شیعیان، این شهر بخشی از امپراتوری عثمانی شد. چون این منطقه در زمان حکومت سلطان سلیمان اول عراقین در سال ۱۳۵۴م. (دو عراق: عراق عربی و عراق ایرانی) و در همان زمان شامل موصل، بغداد و بصره میشد. ترکمانان آق قویونلو از اواخر قرن ۱۴ میلادی بر این منطقه دست بردند تا اینکه در ۱۴۰۲ میلادی تیمور همه آنرا به آنها داد. بعدها اوزون حسن پدربزرگ مادری شاه اسماعیل اول این شهر را مرکز حکومت خود قرار داد. زمانی که اوزون حسن در ۱۴۵۸ میلادی با دسپینا دختر امپراطور ترابوزان ازدواج کرد او به این شهر آمد و کلیسایی در آن تاسیس کرد. ایالت عثمانی دیار بکر دارای شرایط جغرافیایی است که امروزه به عنوان ایالت جنوب شرقی ترکیه شناخته میشود. اگرچه حدود آن در طول زمان کمی تغییر پیدا کردهاست شبیه یک سرزمین مستطیل شکل که بین دریاچه ارومیه و پالو و سواحل جنوبی دریاچه وان و جزیره و اول صحرای سوری قرار دارد. در سال ۱۸۶۴م. همراه با رواج نظام ولایتی آن به عنوان مرکز ولایت دیار بکر شدهاست. در قرن نوزدهم میلادی زندان دیار بکر شهرت بدی یافت چون پادشاهان عثمانی در زمان خود زندانیان سیاسی را از مناطق تحت بردگی بالکان برای گذراندن محکومیتهای سخت به آنجا میفرستادند تا آنها اعتراف کنند یا با آزادیخواهان ملی بجنگند. معاصر قرن بیستم دوران خشونت و ناآرامی برای دیار بکر بود. در طی جنگ جهانی اول، بیشتر جمعیت آشوری و ارمنی دیاربکر از شهر اخراج شدند. بعد از محاصره امپراتوری عثمانی، سربازان فرانسوی سعی کردند که شهر را اشغال کنند. در دهه نود بیش از سه هزار روستا در اطراف این شهر از سوی دولت ترکیه تخلیه شدهاست. علت اصلی کوچاندن مردم از روستاها در برگههای شورای امنیت ملی ترکیه، ممانعت از حمایت و پشتیبانی روستاییان از اعضای پ ک ک عنوان شدهاست. مشخصات این شهر توسط دیوارهای بازالت سیاه همگن و شگفتانگیزی احاطه شده که با طول ۵٫۵ کیلومتر محوطه شهر قدیمی را دربر گرفتهاند. کوچههای بسیار دراماتیک و بلوکهای ساختمانهای بزرگ چهره شهر قدیمی را بهطور دراماتیکی با کوچههای بلوکهای آپارتمانی مدرن و خیابانها و کوچههای gecekondu در غرب دربر گرفتهاند. دیار بکر دارای مساجد و مدرسههای قدیمی بسیار است که با فرم Ulu Cami (مساجد بزرگ) قرن یازدهم با نوارهای ترکیبی از بازالت و سنگ آهک ساخته شدهاند. همان سبک در مدرسه دلیلر هان سده شانزدهم میلادی استفاده شدهاست و حالا یک هتل و مسجد قلعه قرن دوازدهم میلادی (Kale Camii) است. کلیسای ارتدوکس سیاریکس بانوی ما اولین معبد بی دینان را در قرن اول قبل از میلاد بنا نهاد و هنوز هم محل عبادت است. دیار بکر همچنین یکی از جاهایی است که بازارهای خیابانی زنده و خیلی جالبی دارد. درگیریهای سیاسی دیاربکر همیشه مرکز ملیگرایی کردهای ترکیه بودهاست. دیار بکر مهمترین مرکز استقرار حزب کارگران کردستان (پ ک ک) به ویژه پس از آغاز جنگ شبه نظامیان در جنوب شرقی ترکیه از سال ۱۹۸۴ به بعد است. در طی این برخوردها، جمعیت شهر بهطور شگفتآوری زیاد شدهاست چون روستائیان و دهقانان از سرزمینهایی که جنگهای شدیدی جریان دارد یا به دلایل امنیتی مربوط به شهر از روستاهای خود رانده شده و به شهر هجوم آوردهاند. دیار بکر همچنین یکی از مناطقی است که حزبالله (ترکیه) در آن از نیمه دهه ۱۹۹۰ خیلی فعال بوده و گروههای از آن اغلب فعالان پ ک ک و اقلیت ارمنی جمعیت شهر سیاریکسها را هدف حمله و ترور قرار دادهاند. بعد از توقف درگیریهای میان گروه پ ک ک و دولت ترکیه، دولت ترکیه که از ابتدای جنگ داخلی و به مدت ۱۵ سال قانون وضعیت اضطراری اعلام کرده بود، از ۳۰ نوامبر سال ۲۰۰۲ به بعد محدودیتها، سختگیریهای امنیتی، سیاسی و قانونی خود در این منطقه را کاهش داد تا شرایط این نواحی تا حد زیادی به وضعیت عادی درآید. از این دوران به بعد اقتصاد محلی به آهستگی رشد و توسعه یافت و شهر دیار بکر به مکانی امن برای زندگی مردمان و بازدید گردشگران تبدیل شد. کوههای منطقه دیاربکر قرجهداغ (۱۹۳۸ متر)، پیرعجمان (۲۰۱۰ متر)، مهراب (۲۱۰۰ متر)، آدم (۲۱۰۰ متر)، لیس (۲۲۲۰ متر)، سوپلیس (۲۲۸۰ متر)، کوز (۲۲۸۳ متر)، قردیلک (۲۳۵۰ متر)، بربهیو (۲۵۹۳ متر)، اندوک (۲۸۳۰ متر) اماکن تاریخی مسجد جامع دیاربکر مسجد شیخ مختار نگارخانه جستارهای وابسته دانشگاه دجله کردیون کا- مر منابع ویکیپدیاهای انگلیسی نسخههای ۳ نوامبر ۲۰۰۶ پانویس پیوند به بیرون دیاربکر جوامع آشوری در ترکیه شهرستانهای استان دیاربکر شهرهای آشوری باستان شهرهای ترکیه کردستان مناطق مسکونی آشوریان مناطق مسکونی در استان دیاربکر مناطق مسکونی کردنشین در ترکیه میراث جهانی یونسکو در ترکیه طور عبدین کردستان ترکیه


text: قرجهداغ (به کردی: قهرهژداخ: Qerejdax، به ترکی: Karacadağ) نام کوه آتشفشانی خاموش است به بلندای ۱۹۸۳ متر در استان دیاربکر ترکیه و در غرب شهر دیاربکر قرار گرفته است. گدازههایی که در روزگاران پیشین از دهانه این کوه به همه سو افکنده شده تا مسافت زیادی در پیرامون آن وجود دارد و مردم منطقه آن را "کهڤره رهش" (سنگ سیاه) مینامند. مردم روستاها و شهرهای منطقه از ین سنگهای سیاه در ساختن خانههای خود استفاده میکنند. منابع ترجمه از قرجهداغ در ویکیپدیای کردی آتشفشانهای ترکیه آتشفشانهای سپری زمینچهرهای استان دیاربکر زمینچهرهای استان شانلیاورفه کوههای ترکیه


text: استان دیاربکر یکی از استانهای جمهوری ترکیه است که مرکز آن هم شهر دیاربکر میباشد. دیاربکر استانی کردنشین است و بیشتر ساکنین آن را مردم کرد تشکیل میدهند. اما در شهر، زبان محاورهای ترکی میباشد. مساحت استان دیاربکر ۱۵٬۳۵۵ کیلومتر مربع و جمعیت آن پیرامون یک و نیم میلیون نفر است. شمار شهرستانهای این استان ۱۴ و شمار روستاهای آن ۷۳۴ است. شهرستانهای استان دیاربکر نام ۱۴ شهرستان این استان به ترتیب چنین است: منابع ایل بهارلو ایل نفر دیاربکر جزیره (میانرودان) کردستان ترکیه کردستان ناحیه آناتولی جنوب شرقی


text: زازا-گورانی زیرشاخهای از زبانهای ایرانی شمال غربی است. این گروه معمولاً به عنوان یک زبان غیرکردی تقسیم بندی میشود ولی گویشوران این زبانها به لحاظ قومیت خود را کرد میشمارند. زازا-گورانی به عنوان زیرشاخهای مستقل از زبانهای ایرانی شمال غربی دستهبندی شدهاست، اما نزدیکیهایی میان این زبانها با زبانهای حاشیه دریای خزر که زیرشاخۀ دیگر زبانهای ایرانی شمال غربی هستند مشاهده شدهاست. دانشنامه اتنولوگ از چند زبان در این شاخه نام میبرد: گورانی، باجلانی، شبکی، سارلی، هورامی و زازاکی. زازاکی ها امروزه در میانههای آناتولی و گورانیها و هورامی ها و بقیه در استان کرمانشاه ایران و مناطق کردنشین عراق همجوار با هم نژاد ایرانی خود (قوم کرد) ساکن اند. کردها مایل اند که زبان زازا-گورانی را گویش و زبانی از زبانهای کردی بشمارند. ولی تفاوتهای زبانهای زازا-گورانی و زبانهای کردی از لحاظ ساختار دستور زبان بسیار زیاد است و بنابراین با هیچ استاندارد زبان شناختی نمیتوان زازا-گورانی را به عنوان گویشی کردی طبقهبندی کرد ولی از لحاظ ساختار واژه و فرهنگ واژه به تاثیرات کردی و زازا-گورانی بر هم با هم شباهت ها و نزدیکی های فراوانی دارند. منابع کتابشناسی MacKenzie, DN, Kurdish dialect studies. London 1961 زبان کردی زبانهای ایرانی شمال غربی زازاگورانی کردها گویشهای زبان کردی زازا


text: روشان لزگین (زاده: ۱۹۶۴ در لیجه، دیاربکر) یکی از شاعران و داستاننویسان معاصر زبان کردی و از اهالی کشور ترکیه است. زندگی روشان لزگین درس خواندن را از دبیرستان رها کرده اما کتابخوان حرفهایست. او بهطور معمول به زبان مادری خود؛ زازاکی حرف میزند و مینویسد. برای نوشتن از زبان کردی گویش کرمانجی نیز استفاده میکند. وی همچنین بر کردی سورانی و ترکی مسلط است و فارسی را نیز تا اندازهای میداند. آثار کتاب «زیر درخت بید» مجموعه داستان کوتاه روشان لزگین در سال ۲۰۰۲ در سوئد از طرف کانونهای ادبی کردی جایزه گرفتهاست. لزگین دو شعر از کتاب «عکسهای منتشر نشده» را به زبان کردی کرمانجی و ترکی ترجمه کرد. وی همچنین رمان سه قطره خون صادق هدایت را از فارسی به کرمانجی ترجمه کردهاست. روشان لزگین شعر هم مینویسد و کتابی به نام «در دیوارها صورت ما پنهان است» مجموعهای از شعرهای اخیر اوست. منابع Wîkîpediya contributors, "Roşan Lezgîn," Wîkîpediya, Ensîklopediya azad, http://ku.wikipedia.org/w/index.php?title=Roşan_Lezgîn&oldid=75729 (accessed rêbendan ۲۱، ۲۰۰۸). Roşan Lezgîn (Bîyografî), Zazakî.NET افراد زنده زادگان ۱۹۶۴ (میلادی) زبان زازاکی کردهای اهل ترکیه شاعران کرد اهل ترکیه شاعران کرد شاعران کردی کرمانجی شاعران کردی زازاکی مترجمان از فارسی به کردی


text: کاریکاتور (از ) نوعی نقاشی است که سوژهٔ دلخواه را به صورت مضحک و خنده آوری ترسیم میکند. واژهٔ کاریکاتور که اصل آن به زبان ایتالیایی کلمه کاریکاتورا Caricatura است از فعل کاریکاره ایتالیایی، به معنی بار کردن گرفته شدهاست. کاریکاره جریمهکردن و توبیخکردن نیز معنی میدهد و به نظر میرسد که نخستین بار توسط شخصی به نام موسینی در سال ۱۶۴۶ میلادی به کار رفته باشد و او نیز به نوبه خود این واژه را کاراچی، یعنی نقاشیهای خیابانی بلونیایی هم عصر خویش گرفته باشد. همچنین هانس هولبین (حکاک، چاپگر و نقاش آلمانی) مجموعه ای از آثار حکاکی شده خود را در قرن شانزدهم کاریکاتور نامید. چرا که این نقاشیها همواره دارای عناصری اغراقآمیز بودند که سوژهها را مضحکه میکردند. همچنین ممکن است که کاریکاتور از واژهٔ کاراتره (caracter) یا کارا اسپانیایی به معنای صورت اخذ شده باشد. عمدهترین بخش هر کاریکاتور صورت آن است. فی المثل در صورتهای کاریکاتوری که آلبرشت دورر و لئوناردو دا وینچی هر دو مستقلاً حدود سال ۱۵۰۰ ترسیم کردهاند، صورتهایی با دماغ دراز و چانهٔ دراز مشاهده میکردند. تاریخچه پیدایش هنر کاریکاتور خیلی پیش از پیدایش روزنامهنگاری و حتی اختراع صنعت چاپ در دنیا رواج داشته و در واقع عمری به درازای تاریخ مکتوب انسان دارد. این هنر در عصر باستان شناخته شده و رواج داشتهاست. اولین کاریکاتورهایی که در آنها مسائل سیاسی و اجتماعی مطرح شد، در حفاریهای شهر پمپی به دست آمده که تقریباً ۱۹۰۰ سال پیش در زیر گدازههای آتشفشانی پنهان بود. این کاریکاتورها بر روی ستونهای سنگی کنده شده بود و در معرض دید همگان قرار داده میشد. در قرن اخیر اگر چه در نقاشیهای نقاشان بزرگ قرن ۱۶ میلادی، از قبیل هولباین، بروگل نقشهای کاریکاتور فراوان به چشم میخورد، اما سنت کاریکاتور سازی که اساس آن تأکید بر جنبههای خندهآور اشخاص، موضوع کاریکاتور است. در قرن ۱۷ میلادی بهدست آگوستینو کاراچی در ایتالیا پایهگذاری شد. اولین و معروفترین کاریکاتوریستها آگوستینو کاراچی نقاش ایتالیایی اولین هنرمندی بود که برای سرگرمی خود و دوستانش از چهره واقعی، تصاویر کمیک میکشید. کسانی که از کارگاه او دیدن میکردند، سوژههای تصاویری وی میشدند. این بازدید کنندگان چهره خود را به صورت سگ، خوک، قاطر یا حتی پارچ آب و قرص نان میدیدند. معروفترین کاریکاتوریست در قرن ۱۸ میلادی نقاش انگلیسی ویلیام هوگارت بود(۱۷۶۴–۱۶۹۷). هوگارت نمیخواست به عنوان یک کاریکاتوریست شناخته شود. در حقیقت کارهای وی بسیار جدیتر از کاریکاتورهایی بود که پیش از آن کشیده شده بود. در طرحها و نقاشیهای وی تمام چیزهای شیطانی و احمقانه در انگلستان آن زمان نشان داده شدهاست. او به ندرت چهره واقعی مردم را میکشید، اما شخصیتها در تصاویر وی شامل آدمهای خوب و بد، مستها، مردان و زنان مد پرست هستند. هوگارت هنرمندی بزرگ بود و نشان داد که یک کاریکاتوریست تا چه اندازه میتواند پر معنا باشد. دیگر هنرمندان انگلیسی برای نمایش زشتی و حماقت به ویژه در سیاست از شیوه هوگارت پیروی کردند. اونوره دومیه هنرمند فرانسوی یکی از تاثیرگذارترین و معروفترین کاریکاتوریستهای قرن ۱۹ که با آموختن شیوه لیتوگرافی و به راه افتادن نشریه کاریکاتور شارل فیلیپون، رونق خاصی به کاریکاتور داد. آثار دومیه کلاسیکترین شیوه پرداخت کاریکاتور است. از جمله کاریکاتوریستهای ایرانی به توکا نیستانی و مسعود مهرابی میتوان اشاره کرد. مسعود مهرابی اولین ایرانی بود که چندین نمایشگاه کاریکاتور در خارج از کشور برگزار کرد و اولین ایرانی بود که جوایز بینالمللی از جمله مدال نقره جشنواره کاریکاتور ژاپن و مدال برنز برلین را دریافت کردهاست. او صاحب امتیاز و مدیر مسئول ماهنامه سینمایی فیلم بود. کاریکاتوریستهای مشهور دیگر عبارتند از: توماس رولندسون (۱۸۲۷–۱۷۵۶) جیمز گیلری (۱۸۱۵–۱۷۵۷) جورج کرویک شانک (۱۸۷۸–۱۷۹۲) دیوید لوین گیرمو موردیلو انواع کاریکاتور کاریکاتور از نظر شکل و طراحی پنج نوع است که عبارتند از: کاریکاتور ساده: در این کاریکاتور طراح، تناسب اعضای بدن انسان و اشیا را تغییر میدهد. کاریکاتور هجایی: این طرحها کاریکاتورهایی هستند که ضمن تغییر عیب جو و ریشخندکننده نیز هستند. در کاریکاتورهای سیاسی، بیشتر از این طرحها استفاده میشود. طرحهای کمیک: معمولاً ژورنالیستها، صفحه فکاهی خود را از این طرحها پر میکنند. هدف اصلی این طرحها بیشتر خنداندن خوانندگان روزنامه یا مجله است و طراح، اهداف تزیینی یا اجتماعی را دنبال نمیکنند. طرحهای ساده: نقش اصلی و اساسی آن انتقاد و تفسیر کارها و فعالیتهای روزانه در روزنامه و مجلات است. طرحهای فانتزی: این طرحها هم کم و بیش کمیک هستند اما تخیل در آنها نقش اساسی دارد. نگارخانه جستارهای وابسته جنجال کاریکاتورهای محمد در یولاندز پستن چشمبندان جنجال کاریکاتور روزنامه ایران فهرست کاریکاتورهای جنجالی در ایران منابع انیمیشن از نخستین گامها تا اعتلا. بهروز غریب پور. دانشگاه هنر. چاپ اول. ۱۳۷۷ کاریکاتوریستها


text: گوشتکوب یا لهکُن، از وسایل آشپزی و آشپزخانه است و کاربرد آن برای له کردن مواد غذایی به ویژه گوشت است. در ایران برای کوبیدن مواد موجود در آبگوشت، دیزی، گوشت و نخودآب کاربرد دارد. گوشتکوب انواع چوبی، سفالی، سنگی، پلاستیکی و فلزی از انواع آلیاژها از جمله آلومینیوم، برنج و... دارد. روش استفاده گوشتکوب را با حرکت متناوب تقریباً عمودی و چرخش همزمان بین تقریباً ۴۵ تا ۱۸۰ درجه به دفعات به روی غذا میفشارند تا زمانی که کیفیت و نرمی مورد نظر بدست آید. شکل گوشتکوب پیوسته یک تنه، تک قطعه و بدون عضو جانبی یوده و از دو بخش تشکیل میشود: دسته - کله ای گرد دارد و دارای قطری کمتر نسبت به کوبه برای دست گرفتن است. کوبه - دارای قطری بیشتر نسبت به دسته برای کوبیدن مواد است که مقطع مخروطی "مسطح" آن زاویهای بین ۱۰ تا ۲۰ درجه دارد تا ملات کاملاً خمیر نشود و در ضمن گوشت کوب بخاطر خلأ به کف دیگ نچسبد. گونۀ سنتی و چوبی آن با روش خراطی و گونههای پلاستیکی و فلزی از راه ریختهگری ساخته میشود. نسبت به نوع غذا، اندازه و حجم گوشتکوب نیز تغییر میکند، گوشتکوبی که برای «دیزی» به کارگرفته میشود و گاه «دیزیکوب» نامیده میشود تا حدی کوچکتر از گوشتکوبی است که برای «گوشت و نخودآب» یا «آبگوشت» استفاده میشود. استفاده واژه در زبان عامیانه در زبان عامیانه از این واژه برای مخاطب قرار دادن فرد زمخت و بینزاکت استفاده میشود. منابع فرهنگ معین فرهنگ سخن ابزارهای آشپزی


text: طراحی گرافیک فرایند ارتباطات بصری، و حل مسئله از طریق استفاده از تایپ، فضا، تصویر و رنگ است. رشته طراحی گرافیک زیرمجموعه ارتباطات بصری و طراحی ارتباطات در نظر گرفته شدهاست، اصطلاح «طراحی گرافیک» میتواند به خاطر اشتراکات فنی پیچیده، به جای طراحی ارتباطات و ارتباط بصری استفاده شود. طراحان گرافیک از روشهای مختلف در ایجاد و ترکیب کلمات، نمادها و تصاویر به منظور خلق یک نمایش تصویری از ایدهها و پیام استفاده میکنند. طراح گرافیک ممکن است ترکیبی از تایپوگرافی، هنرهای بصری و تکنیکهای صفحهآرایی را برای تولید یک نتیجه نهایی استفاده کند. طراحی گرافیک، اغلب به هر دو فرایند (طراحی) که توسط آن ارتباط ایجاد شدهاست و محصولات (طرح) که تولید میشوند اشارهمیکند. کاربردهای رایج طراحی گرافیک شامل هویت (لوگو و نام تجاری)، انتشارات (مجلات، روزنامهها و کتابها)، تبلیغات چاپ، پوسترها، بیلبوردها، گرافیک وبسایت و عناصر، علائم و بستهبندی محصولات است. به عنوان مثال، بستهبندی محصول ممکن است شامل یک لوگو یا دیگر آثار هنری، متنهای سازمانیافته و عناصر طراحی خالص از جمله عکسها، اشکال و رنگ باشد که ساختار متحد قطعه را شکل میدهند. ترکیببندی یکی از مهمترین ویژگیهای طراحی گرافیک است، به ویژه هنگامی که موضوع استفاده از مواد موجود از قبل یا عناصر متنوع مطرح است؛ بنابراین انتظار میرود که از نظر طراحی هم در این حیطه خوب باشی. تعریف هنر طراحی گرافیک در طول زمان بنا به انتظاری که از بازخوردهای بصری کارآمد در هر زمان است تغییر میکند و نو به نو میشود. در این میان مقتضیات زمان و چالشها و تغییرات اجتماعی و سیاسی و به تبع آن تغییرات فرهنگی بهطور مستقیم باعث ایجاد تعبیر و تعریفی نوظهور از هنر میشود تا جایی که در عصر حاضر باید پذیرفت که مفاهیم عمیقتر و گستردهتری مانند «ارتباط تصویری» خرده مفاهیم دیداری و نشانگان سنتی بصری را در خود هضم میکند و مفهوم ذهن آشنای «طراحی گرافیک» را به نوعی در دل خود مستتردارد. در فارسی واژه «طراحی» را در ترجمه «Design» به کار میبرند. این ترجمه چنانچه به معنای نقشه کاری باشد، صحیح است؛ ولی اگر طراحی به معنای کشیدن طرحی روی کاغذ، مثل طراحی از روی مدل باشد، ترجمه درستی نیست. اما طراحی گرافیک به معنای خلق و سامان دادن یک سلسله عوامل تصویری برای بیان یک مفهوم یا پیام یا اطلاعات در جهت هدفی مشخص و معیناست. دربارهٔ طراحی گرافیک دنیس. ا. داندیس در کتاب مبادی سواد بصری چنین مینویسد: طراحی گرافیک به صورتی که ما امروز میشناسیم، تا زمان انقلاب صنعتی یعنی قرن نوزدهم وجود نداشت. در این زمان پیشرفت فنون چاپ و کاغذسازی امکان استفاده از تزئینات و تصاویر بدیع همراه با متن نوشته شده به وجود آمد و نقاشان و هنرمندان گرافیک توانستند نتایج درخشانی در کار خود حاصل کنند... برای حل یک مسئله گرافیک، در طراحی بیش از یک راه مناسب وجود دارد و از این رو طراح نیز باید با به کار گرفتن عناصر بصری به شیوههای مختلف سعی میکند برای یک موضوع بیش از یک طرح مناسب بیابد. الیزابت رسنیک، مدرس و محقق در زمینه گرافیک دیزاین یا طراحی گرافیک میگوید: طراح گرافیک یک مسئله حل کن خلاق است که آموختهاست: اول بفهمد، سپس نقشه کار را بکشد، آنگاه دیزاینی را اجرا کند که یک پیام خاص را با راه و روش تصویری و تخیلی برای مخاطبینی معین جهت ارتباط بیان کند. یک ارتباط تصویری به طراح گرافیکی نیازمند است که بتواند مطلع کند و مخاطبین خود را جذب کند. برای این منظور گرافیک دیزاین یا طراح گرافیک ایده و فکری را پرورش میدهد که بتواند با فرمهای تصویری، محتوا را بیان کند. ایده و فکر در جریان عمل دیزاین تولید میشود، که طی آن گرافیک دیزاین تحقیق میکند، مرتب میکند، و اطلاعات را تفسیر میکند، هدف را معین، ایدهها را ابداع و یک شکل و شمایل تصویری جدید را خلق میکند. طراحی گرافیک اصطلاحی عام برای حرفهای متشکل از طراحی حروف، تصویرسازی، عکاسی و چاپ به منظور ارائه اطلاعات یا آموزش است. این اصطلاح را نخستین بار ویلیام ادیسون دیگینز در سال ۱۹۲۲ به کار برد، با این حال فقط از جنگ جهانی دوم به بعد بود که کاربرد آن فراگیر و رایجشد. طراحی گرافیک حوزهای در هنرهای بصری، که اساساً طراحی مواد چاپ شدنی (تصاویر، نقوش و نوشتهها) را در برمیگیرد. امروزه، طراحی گرافیک در سینما و تلویزیون نیز کاربرد دارد. صفحهآرایی، تصویرسازی، طراحی نوشتهها و حروف، طراحی برای انتشارات و تبلیغات، و طراحی برای بستهبندی کالا، از زمینههای اصلی فعالیت طراح گرافیک محسوب میشوند. سابقه این فعالیتها به کارهای ویلیام موریس، لیسیتسکی و مدرسه هنری باهاوس بازمیگردد. طراحی گرافیک دربرگیرنده نوعی زبان است با دستور زبانی نامعین و با الفبایی پیوسته در حال گسترش؛ ماهیت نامشخص قوانین آن بدان مفهوم است که فقط میتوان آنها را مطالعه کرد نه آموخت. زمانی یک اثر گرافیکی به درستی درک میشود که بتوان زبان آن را فهمید. طراحی گرافیک عبارت از انتقال تصویری یک مفهوم، پیام یا اطلاعات به مخاطبی خاص است. طراحی گرافیک از درک و بررسی اطلاعات و پیام آغاز میشود، سپس به بررسی مخاطب پیام و اطلاعات میپردازد، و دست آخر راه حلی تصویری برای ارائه پیام مییابد. امروز طراحان گرافیک با بنگاهها و آتلیهها همکاری دارند و نه فقط تبلیغات و آگهیها، بلکه مجلات و روزنامههایی را که این آگهیها در آن چاپ میشود طراحی میکنند. به علاوه طراحی مستقل به بخشی از گروه مرتبط با صنعت ارتباطات بدل شد. طراح گرافیک (به صورت منفرد یا در جایگاه مدیر هنری) با مشاوره متخصصان، هنرمندان و هنروران سایر هنرها و صنایع مرتبط به خلق اثری میپردازد که از ماهوی شکل جدیدی از جلوههای دیداری یا حتی شنیداری (گاه تلفیقی از هر دو) را به نمایش میگذارد. طراحی گرافیک از هنرهای دیگر در فرایند آفرینندگی و تولید اثر هنری مدد میگیرد. این تعامل و تبادل چند سویه بین هنرهایی چون سینما، نقاشی، عکاسی، معماری و... حتی موسیقی و طراحی گرافیک برقرار است. باید دانست که طراحی گرافیک (اعم از اینکه سیر آفرینندگی در آن توسط ابزار مکانیکی و دستی یا امکانات پیشرفته کامپیوتری صورت گرفته باشد) تا چه اندازه وابسته به ابزار (فیزیکی یا مجازی) و از آن مهمتر وابسته به مهارت و چیرهدستی آفریننده یا هنرمند است. هنر طراحی گرافیک هم به خودی خود و در شکلی مستقل به فردیت هنرمند اتکا دارد و واجد جلوههای خلاقانه تراوشات ذهن اوست و هم میتواند حاصل کاری گروهی و مدیریت شدهباشد. حضور طراحی گرافیک در تبلیغات (تجاری، فرهنگی و...) به قدری چشمگیر و اثربخش است که همواره از گرافیک به عنوان نخستین جلوهگاه عناصر دیداری در تبلیغات یاد میشود. فرایند تبلیغات به روشهای مختلف هدفگذاری و اجرا میشود. بسیاری از شاخصهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و آیینی... در شکلگیری ساختار و تعیین محتوا و دستیابی به اهداف نهایی یک بسته تبلیغاتی مؤثر هستند. غیر از آن، شاخصهای مهمی چون تحلیل مخاطبان از لحاظ گروههای سنی، جنسیتی، سطح تحصیلات و... نیز مؤلفه مؤثری به حساب میآید. نقش اصلی طراحی گرافیک در فرایند تبلیغاتی، ترجمه تصویری مستقیم یا غیرمستقیم مفاهیمی است که در بسته تبلیغاتی برای معرفی کالا و خدمات، زمینهسازی برای فروش یا توسعه بازار، مبادلات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی یا به عنوان ابزاری برای اطلاعرسانی و آگاهسازی جامعه، در قالب شناسههای دیداری و گرافیکی (ایستا و پویا) ارائه میشوند. هنر گرافیک نوین شاخههای متعدد و متنوعی دارد. از یک طرف به عرصه تبلیغات فرهنگی و تجاری و از سوی دیگر در سینما و تلویزیون کاربرد دارد. این هنر با معماری و موضوعات ارتباط محیطی نظیر علائم راهنمایی و رانندگی و کمک به زیباسازی فضاهای شهری نیز ورود پیدا کرده و از دیگر سو مواردی چون طراحی تمبر و اسکناس، طراحی کاشی، کاغذهای بستهبندی، کاغذ دیواری، پارچه و... را نیز شامل میگردد. بهطور کلی سبب شده که هنر گرافیک علاوه بر خط (فرم) و رنگ به عناصر دیگری چون حجم و نور روی آورد و نیز از «حرکت» به عنوان عامل مؤثری برای انتقال مفاهیم بصری سود جوید. پیشینه در حالی که طراحی گرافیک به عنوان یک رشته نسبتاً جدید، برای اولین بار توسط ویلیام ادیسون دیگینز در سال ۱۹۲۲ ابداع شد، فعالیتهای مانند طراحی گرافیک به گستردگی تاریخ بشریت است: از غار لاسکو، تا ستون تراژان رم تا دستخطی از سدههای میانه، تا نئونهای خیرهکننده از گنزا. در در این هر دو تاریخچه طولانی و انفجارِ اخیر ارتباط بصری در قرن بیست و بیست و یکم، گاهی اوقات تمایز و همپوشانی بهطور نامشخصی از هنر تبلیغات، طراحی گرافیک و هنرهای زیبا وجود دارد. گذشته از این، آنها در بسیاری از همین عناصر، نظریهها، اصول، شیوهها و زبان را مشترکند، و گاهی مشتریان تجاری و حامیان مشترکی نیز دارند. در هنر تبلیغات هدف نهایی فروش کالاها و خدمات است. در طراحی گرافیک، «اساس این است که به منظور ارائه اطلاعات، فرم به ایدهها، و احساس بیان به شیء تبدیل شود که قابل تجربهٔ انسانی است.» ظهور چاپ در طول سلسله تانگ (۶۱۸–۹۰۷) بین سدهٔ هفتم و نهم میلادی، تودههای چوبی به منظور چاپ بر روی پارچه و بعدها برای تکثیر متون بودایی قطع شدند. کتاب مقدس بوداییها در سال ۸۶۸ از اولین کتابهای چاپی مشهور بود. در آغاز سده یازدهم، طومارها و کتابها با استفاده از حروف چاپی متحرک تولید شد و بهطور گستردهای در دوران سلسله سونگ (۹۶۰–۱۲۷۹) در دسترس قرار گرفت. در حدود ۱۴۵۰، دستگاه چاپ یوهان گوتنبرگ بهطور گستردهای در اروپا کتابهای در دسترس همگان تولید کرد. آلدوس مانتیوس طرح ساختن و صفحهآرایی کتاب را به وجود آورد که بنیان انتشار کتاب را در غرب شکل داد. این دوره از طراحی گرافیک به نام اومانیسم یا سبک قدیمی نامگذاری شدهاست. ظهور طراحی صنعتی در اواخر قرن ۱۹ در اروپا، به ویژه در انگلستان، حرکتی آغاز شد تا طراحی گرافیک را از هنرهای زیبا جدا کند. در سال ۱۸۴۹ در بریتانیای کبیر، هنری کول یکی از نیروهای اصلی در آموزش طراحی شد، و در کتاب «ژورنال طراحی و تولیدکنندگان» دولت را از اهمیت طراحی مطلع ساخت. او مراسمی به عنوان نمایشگاه بزرگ برای جشن تکنولوژی صنعتی جدید و طراحی مربوط به دوره ملکه ویکتوریا را ترتیب داد. از سال ۱۸۹۱ تا ۱۸۹۶ نشر کلمسکات کتابهایی با مشخصات مهمی از طراحی گرافیکی که جنبشی از صنایع دستی و هنری بود چاپ کرد و همچنین تجارت پرسودی از فروش کتابهای بزرگی از ادبیات تزکیه به ثروتمندان، صورت گرفت. ویلیام موریس (بنیانگذار نشر کلمسکات) ثابت کرد که بازار کارهای طراحی گرافیکی در موقعیت خوبی قرار دارد و در جداسازی طراحی از هنرهای زیبا و دیگر کارهای هنری، پیشقدم شد. کارهای ویلیام موریس همزمان با حرکت نشر خصوصی بهطور مستقیم و غیرمستقیم در «هنر نوین» با مسوولیت توسعه در طراحی گرافیکی قرن بیستم، تأثیر عمومی گذاشت. طراحی قرن بیستم نام «طراحی گرافیک» برای اولین بار در سال ۱۹۲۲ در مقاله «نوع جدید چاپ خواستار طراحی جدید» توسط ویلیام ادیسون دیگینز، یک طراح کتاب آمریکایی در اوایل قرن بیستم ظاهرشد. طراحی گرافیک راف که در سال ۱۹۲۷ منتشر شدهاست، به عنوان اولین کتابی که در عنوان آن از «طراحی گرافیک» استفاده شده، در نظر گرفته شدهاست. نشانههای مترو لندن نمونهای نمونه طراحی کلاسیک در دوران مدرن است و با استفاده از حروف طراحی شده توسط ادوارد جانستون در سال ۱۹۱۶ طراحی شدهاست. در دهه ۱۹۲۰، کنستراکتیویسم شوروی در تولید فکری در حوزههای مختلف تولید به کار گرفته شد. این جنبش قائل به این بودند که هنر فردگرا در روسیه انقلابی بیفایده بوده و به این ترتیب به سوی ایجاد اشیایی برای مقاصد انتفاعی حرکت کرد. آنها ساختمان، مجموعه تئاتر، پوستر، پارچه، پوشاک، مبلمان، آرم، منوها، و... طراحی کردند. یان چولداری اصول تایپوگرافی مدرن را در کتاب ۱۹۲۸ خود، با عنوان تایپوگرافی مدرن تدوین کرد. او بعدها فلسفهای را که در این کتاب به عنوان فاشیستی بودن حمایت میکرد رد کرد، اما آنچه باقی ماند بسیار تأثیرگذار بود. چولداری، طراحان حروف باوهاوس مانند هربرت بایر و لازلو موهولی ناگی و اللیسیتسکی تا حد زیادی تحت تأثیر طراحی گرافیکی بودند که ما امروز میشناسیم. آنها در روشهای تولید و دستگاههای سبک مورد استفاده در سراسر قرن بیستم پیشگام شدند. سیپی پینلیز Cipe Pineles زنی پیشگام در قرن بیستم (۱۹۰۸–۱۹۹۱) بود که پا به حرفهای طراحی گرافیک گذاشت که در زمان خود، مردانه تلقی میشد، حرفهای که مانند بسیاری دیگر، مردان اولویت اول انتخاب بودند، ولی او سدها را شکست، ایدههایی نو آورد و از اینکه آنها را تحقق میبخشید هراسی نداشت. او نخستین مدیر هنری بود که اقدام به انتخاب هنرمندان تصویرساز کرد، کاری که تا قبل از آن معمول نبود. اندی وارهول و بنشان ازجمله کسانی بودند که زیر نظر او شروع به تصویرسازیهای داستانی کردند. در سالهای بعد دیده شد که طراحی گرافیک به سبک جدید، مورد پذیرش گسترده و کاربردی قرار گرفت. اقتصاد پررونقِ بعد از جنگ جهانی دوم آمریکا نیاز بیشتری برای طراحی گرافیک، عمدتاً تبلیغات و بستهبندی ایجاد کرد. مهاجرت مدرسه طراحی باوهاوس آلمان به شیکاگو در سال ۱۹۳۷ «تولید انبوه» مینیمالیسم را به آمریکا به ارمغان آورد؛ جرقه آتشی وحشی از معماری و طراحی مدرن. نامهای قابل توجه در طراحی مدرن اواسط قرن شامل آدریان فروتیگر، طراح حروف دانشگاه علوم و فروتیگر. پل رند، که از اواخر دهه ۱۹۳۰ تا زمان مرگ خود در سال ۱۹۹۶، اصول باوهاوس را گرفت و آنها را برای تبلیغات محبوب و طراحی آرم به کار برد، به ایجاد یک رویکرد منحصر به فرد آمریکایی به مینیمالیسم اروپایی کمک کرد در حالی که یکی از پیشگامان اصلی زیرمجموعهای از طراحی گرافیکی با عنوان هویت سازمانی است؛ و جوزف مولر-بروکمان، که پوستر را به شیوهای مثال زدنی در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۷۰ طراحی میکرد. رشد صنعت طراحی گرافیک حرفهای به صورت موازی با رشد مصرفگرایی افزایش یافتهاست. این موضوع سبب برخی نگرانیها و انتقادات مطرح شده، به ویژه از درون جامعه طراحی گرافیک با عنوان بیانیه First Things First شد. برای اولین بار توسط کن گارلند در سال ۱۹۶۴ راهاندازی شد، و سپس در سال ۱۹۹۹ با عنوان مانیفست ۲۰۰۰ در مجله مهاجر شماره ۵۱ بازنشر شد. «ما یک انقلاب بزرگ در جهت مفیدتر بودن طراحی گرافیک انجام دادیم، که باعث پایان پذیرفتن ارتباطات دموکراتیک شده. یک جهش فکری به دور از بازاریابی محصول و به سمت اکتشاف و تولیدات جدید؛ که آن را باید گسترش داد و باید آن را توسط سایر دیدگاهها تا حدودی، از طریق زبان بصری و منابع طراحی به چالش کشاند؛» هر دوی این برداشتها رأی طراحان حرفهای و متفکران رو به خودش جلب کرد، برای مثال رودی وندرلنز، اریک اسپیکرمن، الن لاپتون و ریک پوینور. در سال ۲۰۰۰ بیانیهای نیز در Adbusters بهطور ویژه منتشر شد، که به خاطر انتقادات عمیقش به فرهنگ بصری شناخته میشود. طراحی گرافیک به مثابه یک تخصص فقط از اواسط سده بیستم مطرح شد. تا آن هنگام اداره بنگاههای تبلیغاتی و تهیه آگهیهای تبلیغاتی توسط هنرمندان تجاری انجام میشد. این متخصصین عبارت بودند از: صفحهبند (هنرمندان صفحهآرا)، حروفچین که عنوان و متن را با تمام جزئیات طرحریزی میکرد و دستورالعملهایی برای حروفچینی میداد، انواع مختلف تصویرگرانی که هر نوع آثار ترسیمی از نمودارهای فنی تا اسکیسهای مد را تهیه میکردند، رتوش کاران، هنرمندان طراح حروف و دیگرانی که طرحهای نهایی را برای تکثیر آماده میکردند. بسیاری از هنرمندان تجاری –از جمله طراحان پوستر- همزمان واجد چند تخصص بودند. طی چندین سده، سه کارکرد اصلی گرافیک همچون کارکرد الفبای رومی تغییر اندکی یافتهاست و هر طرح ممکن است به هر سه روش مورد استفاده قرارگیرد. نخستین کارکرد طراحی گرافیک «معرفی یا شناسایی» است. گفتن این که یک چیز چیست یا متعلق به کجاست. کارکرد دوم آن که در اصطلاح حرفهای «طراحی اطلاعات» شناخته میشود، در زمینه اطلاعرسانی و آموزش است و رابطه یک چیز را با چیز دیگر مشخص میسازد؛ و کارکرد سوم نمایش و تبلیغ است که به قصد جلب توجه مخاطب و ماندگار کردن پیام است. 8 نوع اصلی طراحی گرافیک طراحی هویت بصری (Visual Identity Design) این نوع از طراحی گرافیک مبتنی بر یک برند می باشد. در تعریف کلی یک برند، پل ارتباطی یک مجموعه یا سازمان با مخاطبینش است. هویت بصری یک برند هم تعیین کننده چیستی، چگونگی و گاها چرایی تعامل با مخاطبین می باشد. در واقع اگر فرض کنیم که یک برند، یک شخص است که با مخاطب تعامل می کند، هویت برند (Brand Identity) ، نقش شخصیت (Personality) آن فرد را خواهد داشت. برای مثال طراحی لوگو. طراحی تبلیغاتی و بازاریابی (Marketing & Advertising Graphic Design) احتمالا یکی از آشناترین انواع طراحی گرافیک، طراحی تبلیغاتی باشد. این نوع طراحی به حدی برای مردم آشناست که قسمت قابل توجهی از مردم، طراحی گرافیک را را همین نوع طراحی می دانند و از دیگر انواع طراحی گرافیک آگاه نیستند. این نوع طراحی، متوجه قسمت تبلیغات و بازاریابی شرکت های بزرگ و کوچک است. در واقع جلوه اصلی و قیافه تبلیغات و برنامه های مارکتینگ یک شرکت با طراحی گرافیک معنا پیدا می کند. اهمیت این نوع از طراحی به حدی حیاتی است که اصلا، یک برنامه بازرایابی موفق با طراحی های گرافیکی هدفمند محقق می شود. طراحی رابط کاربری (User Interface Graphic Design) طراحی رابط کاربری قسمتی از طراحی گرافیک است که متوجه تعامل کاربر با یک بستر، مثل نمونه هایی که ذکر شد، می باشد. رابط کاربری (UI) چگونگی تعامل کاربر را با یک برنامه، اپلیکیشن، وبسایت، بازی و هر نوع صفحه دیگری تعیین می کند. اینکه جلوه و قیافه یک اپلیکیشن یا صفحات یک وبسایت چه شکلی باشند، کاربر چگونه با آن ها تعامل کند، چطور کاربر راحت تر بتواند با آنها تعامل کند، همه و همه در حوزه طراحی رابط کاربری یا طراحی ui می باشد. طراحی حوزه نشر (Publication Graphic Design) شاید بتوان گفت قدمت این نوع از انواع طراحی گرافیک، از بقیه شاخه ها بیشتر باشد. در واقع از زمانی که چاپ و نشر به یک صنعت تبدیل شد، این نوع از طراحی گرافیک خلق و گسترش پیدا کرد. طراحی حوزه نشر یا طراحی گرافیکی نشریات، قسمتی از طراحی گرافیک است که با حوزه چاپ، نشر، کتاب، روزنامه، کاتالوگ و ... در ارتباط است. طراحی موشن گرافیک (Motion Graphic Design) اگر به یک طراحی گرافیک، حرکت و پویانمایی اضافه کنیم، تبدیل به موشن گرافی می شود. طراحی هایی مثل انیمیشن، صداگذاری، تایپوگرافی، ویدئو، اسلاید تصاویر و ... که با حرکت همراه هستند، در این نوع از انواع طراحی گرافیک جای می گیرند. طراحی موشن گرافی از جدیدترین شاخه های طراحی است. از زمانی که تلویزیون در خانه ها جای باز کرد این شاخه به شدت رشد کرد. از نمونه های رایج آن تبلیغات تلویزیونی بود. با رشد شبکه های اجتماعی و کسب و کار های آنلاین و دیجیتالی هم به کاربردن آن در تبلیغات و تولید محتوا بسیار بیشتر از قبل شد. طراحی مبتنی بر تصویر سازی ( Art and illustration for Graphic Design) این نوع از طراحی گرافیک در واقع شامل خلق و تصویرسازی مفاهیم و تصاویری است که متناسب با مسئله ای که طراح می خواهد حل کند، به وسیله او طراحی می شود. که خود شامل طراحی انواع مختلفی از تصاویر و محصولات می شود؛ خلاقیت تفکر از منظر روانشناسی فرایند حل مسئله است. تفکر بر دو نوع است: تفکر همگرا که به حل مسئله به صورت خطی و به تفکر منطقی و استدلالی توجه دارد. تفکر واگرا که در حل مسئله به راهحلهای متعدد توجه داشته و برای کشف تمامی جایگزینهای ممکن از تداعی آزاد استفاده میکند. این تفکر را تفکر خلاق نیز مینامند. تفکر واگرا چهار ویژگی مهم دارد: اصالت، سیالی، انعطافپذیری و بسط حافظه توانایی ذخیرهسازی و بازیابی تجربیات گذشتهاست. وقتی بر حل یک مسئله تمرکز میشود، نیاز به اطلاعات موجود در حافظه است اما همیشه اطلاعات فرد برای حل یک مسئله کافی نیست، پس باید به جمعآوری اطلاعات مرتبط پرداخت. اطلاعات بیشتر در حافظه، تداعی بیشتر را به دنبال دارد. تداعی بیشتر دستیابی به ایدههای بکرتر را به دنبال خواهد داشت. بر این اساس میتوان تفکر خلاق را به انفجار هستهای ذهنی تشبیه کرد. هرگاه یک نشانه از طریق تفکر واگرا بسط یابد، مجدداً همین نشانه بسط یافته، خود به شکلی واگرا بسط مییابد و این عمل تکرار میشود. بدین ترتیب، یک نشانه به صورت تصاعدی با نشانههای دیگری پیوند مییابد. از همین روست که قارچ انفجار اتمی نشانهها، در ذهن آدمی شکل میگیرد. به عمل پدیدآوردن چیزی که پیش از آن وجود نداشته، عمل خلاقانه گفته میشود. بنا به این تعریف، اگر بتوان برای هر مورد کار گرافیک که در بنیاد جدید و بیهمتا است، راهحل جدیدی به لحاظ ایده، انتخاب سمبلها، تصاویر و اشکال پیدا کرد، در واقع عمل خلاقانه اتفاق افتادهاست. در طی انجام هر پروژه، کوشش برای پیدا کردن راهحلهایی فکری و تصویری که تا به حال انجام نشده، امکان تقویت حس خلاقیت را بالا میبرد. عمل خلق متکی به خصوصیات فردی و نیز به نوعی به خصوصیات و امکانات زمانی و اجتماعی مربوط است. نخستین بار یونانیان به اهمیت تداعی آزاد در مسیر تفکر خلاق پی بردند. امروزه برخی اندیشمندان از آن به عنوان موتور محرک خلاقیت یاد میکنند. اهمیت تداعی آزاد از آن روست که هر فردی مجموعه بزرگی از اخبار، اطلاعات، خاطرات و تجربیات را در اختیار دارد که بهطور معمول در حافظه او بایگانی شدهاند. برای بازخوانی، بازشناسی و یادآوری آنها به محرکهای خاص نیاز است. قدرت تداعی در بازخوانی امور پیش گفته به فرد کمک میکند تا همواره با مشاهده هر پدیده عناصر مرتبط با آن را در ذهن بازخوانی یا به نوعی احیاء کند و قوه تصور خود را به قوه حافظه مرتبط سازد. تداعی آزاد در واقع تجربهای است که به موجب آن، فرد هنگام فکر کردن دربارهٔ یک کلمه یا یک شکل تمامی آنچه را که به ذهن میرسد توصیف میکند. مدنیک میگوید: تفکر خلاق عبارت است از شکلدادن به تداعیها به صورت ترکیبات تازه و مفید که پاسخگوی الزامات خاصی باشد ... هرچه عناصر ترکیب جدید غیر مشابهتر باشد، فرایند حل کردن خلاقتر خواهد بود. بخش خلاقانه خود از دو قسمت در طراحی گرافیک تشکیل میشود: پیدا کردن فرم و ایده برای محتوا و پیام پیدا کردن و خلق معادلهای تصویری برای ایده اگر گفته شود بخش منطقی شناسایی مخاطب و درک پیام، بخش پنهان و ناپیدای یک کار گرافیک است، آنگاه بخش تصویر و فکر که مربوط به بخش خلاق کار است، قسمت آشکار، ملموس و دیدنی کار است. این بخش به نیروی خلاق گرافیک دیزاین احتیاج دارد تا بتواند ایده، تصاویر، فرمها و رنگها و نوشتههایی بسازد که محتوای پیام را به بهترین وجه به مخاطب بیان کند. در این بخش عمل اصلی ارتباط با مخاطب انجام میشود. عمل خلق یک عمل آگاهانه، محاسباتی و علمی نیست. عمل خلق ناشی از آن بخشی از ویژگیهای انسان است که کاملاً ناشناخته و غیرقابل کنترل و دسترسی است. خلاقیت، فرایند پیچیده و گستردهای است که ایدهای خلاقه از دل آن بیرون میآید و سعی در قاعدهمند و نظاممند بیان کردن فرایند خلاقه، تنها به جهت سهولت در امر مطالعه و ادراک موضوع صورت میپذیرد و اشاره بر این امر، که از دیدگاه برخی از روانشناسان و پژوهندگان این گونه دستهبندیها همواره عین به عین اتفاق نمیافتد امری ضروری است، بدان معنا که برخی مراحل کاملاً توامان و پیچیده انجام میپذیرد و لختی و درنگی برای طی کردن یک مرحله و رفتن به مرحله دیگر نیست؛ تا بدانجا که گاه مراحل خلق یک اثر در لحظه و آنی صورت میپذیرد. البته این اتفاق در لحظه را نباید با شهود یکی دانست؛ زیرا در عمل خلاقانه بیشک تفکر و تعقل آگاهانه و نظام یافتن روابط، حضوری بلامنازع دارد. در حالی که نگرش شهودی طی مراتب و مراحل مراقبه حاصل میگردد و گونهای خلق اتفاقی و خلقالساعه بهشمار میآید. به عبارت دیگر فرایند خلاقیت، روندی قابل کنترل به مراحلی مشخص است و خلق یک اثر گرافیکی نتیجه تفکر و تعقلی بس منضبط و دقیق است. جذابیت جذابیت اولین قدم در راه ارتباط با مخاطب است، در هر کار گرافیک یک کشش اولیه برای ارتباط با مخاطب لازم است. نقطهای که مخاطب را جذب کرده و او را درگیر کار عرضه شده کند. جذابیت کار میتواند موجب اتصال اولیه مخاطب به محوطه کار شود و پس از جذب اولیه او را به اطلاعات درون کار توجه دهد. پس از اتصال اولیه، درجهبندی اطلاعات نقش بنیادی در راهنمایی بیننده در اطلاعات دارد. مهمترین آنها در جلوترین برای مخاطب قرار میگیرد و دیگر اطلاعات به ترتیب در لایههای بعدی و بعدی چیده میشوند. جذابیت از دو طریق ممکن میشود: جذابیت از طریق ایده یا فکر تازه جذابیت از طریق نوآوری بصری ایده یک ایده اندیشهای است که از طریق پیوند دو مفهوم که از پیش با یکدیگر نامربوط اند، برانگیخته میشود. هم کناری، الگوهای جدید و رابطههای جدیدی را تشکیل میدهد و روش جدیدی از مشاهده اشیاء ایجاد میکند. این پدیده به عنوان ایجاد ناآشنای آشنا و آشنای ناآشنا توصیف شدهاست. یک ایده خلاق دربرگیرنده یک تغییر ذهنی است. به جای بدیهی دیدن، یک ایده خلاق به اشیاء به گونهای متفاوت و از زاویه دیگری نگاه میکند. بخش ایده یعنی پیدا کردن فکری که بتواند محتوا را به خلاصهترین شکل بیان کند. درست مانند اینکه یک کتاب یا فیلم در یک جمله تعریف شود؛ به شکلی که نتواند خلاصهتر از آن باشد ولی تا حد امکان تمام داستان را هم در خود داشته باشد. هرچه ایده به محتوا، پیام و مقصود نزدیکتر باشد، احتمال منحصر به فرد بودن ایده زیادتر میشود. ایده نه فقط محتوا بلکه باید درک مخاطب را هم در خود داشته باشد. وقتی گفته میشود ایده منظور فکر تصویری است. پیدا کردن ایده و خلق آن در وهله اول بایستی در حد و اندازه یک تمبر پستی قابل بیان باشد. بسیاری از فنون و تکنیکهای تفکر خلاق مبتنی بر نظریهها و مکاتب روانشناسی شکل یافتهاند. مدل مهندسی ایده عمدتاً بر مبنای تداعیگرایی پیشنهاد شدهاست. طبق نظریه تداعیگرایی ارتباط دو ایده منجر به تفکر میشود. فعالتر شدن تداعیها و ارتباط آن با قوه حافظه، خلاقیت را در پی خواهد داشت. گرچه ممکن است تداعی آزاد منشأ ایدههای تازه باشد اما نمیتوان گفت تفکر خلاق تنها از تداعی نشأت میگیرد. به همین دلیل مدل پیشنهادی مهندسی ایده، تنها میتواند بخشی از حوزه ایده یابی را پاسخگو باشد. گیلفورد میگوید: اصالت به منحصر بودن و تازگی ایدهها اشاره دارد. منظور از سیالی تعداد ایدههایی است که ظرف مدت معینی تولید میشوند. کمیتی که موجب پدید آمدن کیفیتی میشود. انعطافپذیری تفکر به معنی تنوع و گوناگونی ایدههاست. بسط به معنی توانایی تکمیل یک ایده و افزودن جزئیات وابسته به آن است. تفکر بسط یافته به تمامی جزئیات و عناصر لازم برای یک طرح میپردازد و چیزی را از نظر دور نمیدارد. نرمافزارها از علائم جادهای تا نقشههای فنی، از یادداشت درون اداری تا مرجع راهنما، طراحی گرافیک انتقال دانش و پیامهای بصری را افزایش دادهاست. خوانایی و خوانا بودن با بهبود ارائه بصری و چیدمان متن افزایش یافتهاست. طراحی همچنین میتواند در فروش یک محصول یا ایده از طریق ارتباط بصری مؤثر کمک کند و برای محصولات و عناصر هویت سازمانی مانند آرم، رنگ، بستهبندی، و متن استفاده شود. نام تجاری در کنار هویت سازمانی بهطور فزاینده در طیف وسیعی از خدمات ارائه شده توسط بسیاری از طراحان گرافیک، به موضوعی مهم تبدیل شدهاست. در حالی که این اصطلاحات اغلب به جای یکدیگر استفاده میشود، نام تجاری با تأکید بیشتر مربوط به علامت شناسایی یا نام تجاری برای یک محصول یا خدمات است، در حالی که هویت سازمانی میتواند دارای معنایی گستردهتر مربوط به ساختار و اخلاق یک شرکت باشد، و همچنین به این شرکت تصویر خارجی. طراحان گرافیک اغلب به صورت بخشی از یک تیم کار بر روی پروژه هویت سازمانی و پروژههای نام تجاری شرکتهای بزرگ هستند. سایر اعضای تیم را میتواند بازاریابان حرفهای، مشاوران ارتباطات و نویسندگان تجاری تشکیل دهند. کتابهای درسی برای ارائه موضوعاتی مانند جغرافیا، علوم، و ریاضی طراحی شدهاند. این نشریات، با مطالب تئوری تصویری و نمودار صفحهآرایی میشوند. یک مثال معمول از گرافیک استفاده از آن به منظور آموزش نمودار آناتومی بدن انسان است. طراحی گرافیک همچنین به منظور صفحهآرایی و قالببندی مواد آموزشی برای تولید اطلاعات با قابلیت دسترسی بیشتر و درک آسانتر به کارگرفته میشود. سیستم علائم مسیریابی در گرافیک برای فضاهای بزرگ عمومی مانند فرودگاهها و مراکز کنوانسیون به موضوعی مهم تبدیل شدهاند. اغلب این سیستمها به طراحی گرافیک وابستگی دارد تا برقراری ارتباط اطلاعات به سرعت انجام شود و از نظر اقتصادی از طریق یک رنگ یا نماد انجام میشود که میتواند از راه دور خوانده شده و دنبال شود (به جای مقادیر زیادی متن). چنین سیستم طراحی گرافیک محیطی، به مردم اجازه میدهد به سمت فضاهای ناآشنا حرکت کنند. اصطلاح «گرافیک معماری» توسط جین دیویس داگت، طراح پیشگام سیستم مسیریابی در فرودگاه ابداع شد، اما در سال ۲۰۱۴ معمولاً این اصطلاح در مورد گرافیک محیطی استفاده میشود. طراحی گرافیک در صنعت سرگرمی در دکوراسیون، مناظر، و گفتن داستانهای بصری نیز کاربرد دارد. نمونه کاربردهای دیگر طراحی برای مقاصد تفریحی شامل رمان، کتابهای کمیک، پوشش دیویدی، باز و بسته شدن اعتبارات در فیلمسازی و برنامهها و غرفههای روی صحنه است. همچنین میتواند شامل آثار هنری مورد استفاده برای تیشرت و موارد دیگر صفحات نمایش چاپ برای فروش باشد. از مجلات علمی تا گزارش خبری، ارائه نظر و حقایق اغلب با گرافیک و ترکیب متفکر از اطلاعات بصری بهبود یافتهاست که به عنوان طراحی اطلاعات شناخته شدهاست. روزنامهها، مجلات، وبلاگها، تلویزیون و فیلمهای مستند ممکن است از طراحی گرافیک برای اطلاعرسانی و سرگرمی استفاده کنند. با ظهور وب، طراحان اطلاعات با تجربه از ابزارهای تعاملی مانند ادوبی فلش بهطور فزایندهای برای تصویرسازی پس زمینه اخبار استفاده کردند. مهارتها پروژه طراحی گرافیک ممکن است شامل سبک و ارائه متن موجود و تصاویر موجود یا تصاویر طراحی شده توسط طراح گرافیک باشد. قطعه هنری را میتوان در هر دو فرم سنتی و دیجیتال گنجانید، که شامل استفاده از هنرهای تجسمی، تایپوگرافی، و تکنیکهای صفحهآرایی برای نشریات و بازاریابی است. به عنوان مثال، یک داستان روزنامه با روزنامهنگاران و عکاسان خبری آغاز میشود و پس از آن کار طراح گرافیک برای سازماندهی صفحه با طرحی مناسب و تعیین عناصر گرافیکی مورد نیاز آغاز میشود. در مقاله مجله یا تبلیغات، اغلب طراح گرافیک یا مدیر هنری به عکاسان یا تصویرگران برای ایجاد قطعات اصلی مأموریت میدهد تا در طراحی و صفحهآرایی گنجانده شوند. یا طراح ممکن است از تصاویر موجود یا عکاسی استفاده کند. طراحی معاصر به کامپیوترهای امروزی کشیده شدهاست، به عنوان مثال در استفاده از رابطهای کاربری WYSIWYG، که اغلب به عنوان طراحی تعاملی، یا طراحی چندرسانهای نامیده میشود. یکی دیگر از جنبه طراحی گرافیک داشتن مهارت جستجو، تجزیه و تحلیل یک اثر هنری و بهطور همزمان مشاهده آن به شیوههای جدید است. طراحی گرافیک به مهارتهایی مانند قدرت برای متقاعد کردن مخاطب و فروش طراحی نیاز دارد. ارتباطات یک بخش کلیدی در طراحی گرافیک است. طراحی هنرهای بصری قبل از اینکه هر گونه عناصر گرافیکی برای یک طراحی اعمال شود، عناصر گرافیکی باید از معانی مهارتهای هنر بصری سرچشمه گرفته باشد. این آثار گرافیکی اغلب (اما نه همیشه) توسط یک طراح گرافیک توسعه یافتهاست. هنرهای تجسمی شامل آثاری در درجه اول بصری است که با استفاده از هر چیزی در طبیعت، از رسانههای سنتی تا عکاسی یا هنر دیجیتال به کار برده میشوند. اصول طراحی گرافیک ممکن است به هر یک از عناصر هنر گرافیک به صورت جداگانه و همچنین به ترکیببندی نهایی اعمال شود. تایپوگرافی تایپوگرافی هنر، اتودهای دستی و تکنیکهای طراحی تایپ، اصلاح نوع حروف و تنظیم تایپ است. حروف تایپ (کاراکتر) با استفاده از انواع تکنیکهای تصویر ایجاد و اصلاح میشود. تنظیم تایپ انتخاب نوع تایپ، اندازه نقطه، فضای بین حروف (فضای بین همه کاراکترها استفاده میشود)، تنظیم فاصله (فضای بین دو کاراکتر خاص)، و فاصله سطرها (خط فاصله) است. تایپوگرافی توسط حروفچینی، فضاساز، توپوگرافی، هنرمندان گرافیک، مدیران هنری، و کارگران دفتری انجام میشود. تا پیش از عصر دیجیتال، تایپوگرافی یک شغل تخصصی بود. دیجیتالی شدن راه تایپوگرافی را برای نسل جدیدی از طراحان بصری و کاربران غیرمتخصص باز کرد. صفحهآرایی صفحهآرایی جنبهای از طراحی گرافیک است که با آرایش عناصر (محتوا) بر روی یک صفحه، مانند قرار دادن تصویر، و صفحهآرایی متن و سبک سر و کار دارد. ابتدا از صفحات اولیه مذهبی به شکل نسخههای خطی از قرون وسطی شروع شد و به مجلات مدرن پیچیده و صفحهآرایی کاتالوگ، طراحی صفحه، بررسی مواد چاپ و به تازگی در نمایشگرهای الکترونیکی مانند صفحات وب منتهی شدهاست. معمولاً عناصر از تایپ (متن) و تصاویر تشکیل شدهاست. چاپ دستی چاپ دستی مراحل ساخت یک اثر هنری با چاپ بر روی کاغذ، مواد یا سطوح دیگر است. به جز در مورد مونوتایپ، چاپ دستی قادر به تولید چندگانه مشابه قطعه است، که یک چاپ نامیده میشود. هر قطعه یک کپی است اما اصلی نیست چون که تولید مثل از کار دیگری هنر نیست و از نظر فنی به عنوان یک تصویر شناخته شدهاست. از سوی دیگر نقاشی و طراحی، ایجاد یک قطعه اصلی منحصر به فرد از آثار هنری است. چاپ از یک مبدأ اصلی واحد، از نظر فنی به عنوان یک ماتریکس شناخته میشود. معمولترین ماتریکس عبارتند از: صفحههای فلزی، معمولاً مس یا روی برای حکاکی یا قلمزنی، سنگ مورد استفاده برای لیتوگرافی، قالبهای چوبی برای چاپ چوبی، لینولئوم برای لینوکات و صفحات پارچه برای سطوح چاپ. چاپ نیز ممکن است به صورت کتاب منتشر شود، به عنوان کتاب هنرمند. یک چاپ واحد میتواند محصول یک یا چند تکنیک متعدد باشد. تکنیکهای اساسی تقریباً تمام مسائل طراحی در برخی جنبههای اساسی مشترک هستند: نوع نوشتار نیاز به انتخاب شدن دارد یا عکسها به شیوهای جالب در سراسر یک طرح مرتب شوند. صرف نظر از پیشنهادهای ویژهای که ممکن است در یک پروژه خاص نیاز شود، استراتژیای کلی وجود دارد که برای بیشتر طراحان استفاده خواهد شد. از پایهای برای مفاهیم پیچیدهتر بصری است، یا برای متقاعد کردن دربارهٔ مفاهیم مشترک کیفیت در ارائه نهایی ملاقات وجود دارد. ابزارها ذهن یک ابزار مهم طراحی گرافیک است. گذشته از فناوری، طراحی گرافیک نیاز به قضاوت و خلاقیت دارد. تفکر انتقادی، مشاهدهای، کمی و تحلیلی برای طرحبندی طراحی و خروجی مورد نیاز است. اگر مجری صرفاً یک راه حل را دنبال کند (به عنوان مثال طرح، اسکریپت یا دستورالعمل) که توسط طراح دیگر (مانند یک کارگردان هنری) ارائه شده، پس آن فرد یک مجری است و معمولاً طراح در نظر گرفته نمیشود. روش ارائه (به عنوان مثال آرایش، سبک، اندازه) ممکن است به همان اندازه طراحی مهم باشد. ابزارهای توسعه و ارائه مناسب تغییر قابل ملاحظهای در چگونگی درک یک مخاطب دارد. تصویر یا طرح با استفاده از رسانههای خارجی سنتی و راهنمایی، یا ابزار ویرایش تصویر دیجیتال بر روی کامپیوتر تولید میشود. ابزار در گرافیک کامپیوتری اغلب به نامهای سنتی از قبیل «قیچی» یا «قلم» است. برخی از ابزار طراحی گرافیکی مانند یک گرید در هر دو شکل سنتی و دیجیتال استفاده میشود. در اواسط دهه ۱۹۸۰، ورود نشر رومیزی و برنامههای کاربردی نرمافزارهای هنر گرافیکی نسلی از طراحان را که تصویر را توسط کامپیوتر دستکاری و ایجاد میکردند معرفی کرد در صورتی که قبلاً به صورت دستی اجرا میشد. طراحی گرافیک کامپیوتری طراحان را قادر میساخت اثرات طرح یا تغییرات چاپی را فوراً ملاحظه کنند، بدون اینکه نیاز به مقدار زیادی از فضا داشته باشند که برای شبیهسازی اثرات رسانههای سنتی لازم بود. با این حال، ابزارهای سنتی مانند مداد یا نشانگر حتی زمانی که کامپیوتر در مرحله پایانی استفاده میشود مفید است؛ یک طراح یا مدیر هنری ممکن است مفاهیم متعدد طرح را به عنوان بخشی از فرایند خلاق با دست انجام دهد. حتی ممکن است قبل از اینکه طراح این ایده را با استفاده از یک کامپیوتر و ابزار نرمافزار طراحی گرافیک بیشتر توسعه دهد، برخی از این طرحها را به یک مشتری برای تأیید مراحل اولیه نشاندهد. کامپیوترها به عنوان یک ابزار ضروری در صنعت طراحی گرافیک در نظر گرفته شدهاست. بهطور کلی کامپیوتر و برنامههای کاربردی نرمافزار توسط متخصصان خلاق به عنوان ابزار تولید مؤثرتر از روشهای سنتی دیده میشود. با این حال، برخی از طراحان همچنان به استفاده از ابزار دستی و سنتی برای تولید مشغول هستند، مانند میلتون گلیزر. ایدههای جدید میتواند از طریق تجربه با ابزار و روش به وجود بیاید. برخی از طراحان ایده را با استفاده از مداد و کاغذ جستجو میکنند. برخی از ابزارهای مختلف ساخت علامت و منابع کامپیوتر برای مجسمهسازی به عنوان وسیلهای الهامبخش خلاقیت استفاده میشوند. یکی از ویژگیهای کلیدی طراحی گرافیک آن است که یک ابزار انتخاب تصویر مناسب به منظور انتقال معنا میسازد. رایانه و فرایند خلاقیت در این باره که آیا کامپیوتر فرایند خلاق طراحی گرافیک را افزایش میدهد بحث وجود دارد. تولید سریع از کامپیوتر اجازه میدهد تا بسیاری از طراحان برای کشف ایدههای متعدد، به سرعت و با جزئیات بیشتر از آنچه میتوان با کار سنتی دستی یا چسباندن بر روی کاغذ به دست آورد، کار کنند. حرکت طراح از طریق فرایند خلاق به سرعت بیشتر انجام میپذیرد. با این حال، مواجه شدن با انتخابهای بیحد و حصر کمک نمیکند بهترین راه حل طراحی و انتخاب شود و میتواند به تکرار بیپایان بدون هیچ نتیجه طراحی منجرشود. آثار کامپ کار دست اغلب برای گرفتن تأیید ایده قبل از آنکه یک طراح زمانی را برای به پایان رساندن تولید سرمایهگذاری کند با تصاویری در کامپیوتر یا در چسباندن انجام میشوند. طرحریز یا همان پیشنویس خشن بر روی کاغذ به سرعت اصلاح میشود و تولید ایده را بر روی کامپیوتر در یک فرایند ترکیبی امکانپذیر میکند. این فرایند ترکیبی بخصوص در طراحی آرم مفید است که در آن یک منحنی یادگیری نرمافزار ممکن است از یک فرایند تفکر خلاق بکاهد؛ و پیوند طراحی سنتی/تولید کامپیوتری امکان آزاد کردن خلاقیت فرد در طرحبندی صفحه یا توسعه تصویر را موجبمیشود. تقریباً همه برنامههای نرمافزاری محبوب «استاندارد صنعتی» برای طراحیهای گرافیکی از اوایل دهه ۱۹۹۰ در محصولات سیستمهای ادوبی گنجانیدهاست. آنها نرمافزار ادوبی فتوشاپ (یک برنامه مبتنی بر پیکسل برای ویرایش عکس)، ادوبی ایلاستریتور (یک برنامه مبتنی بر بردار برای طراحی)، ادوبی این دیزاین (یک برنامه صفحهآرایی)، و دریمویور (طراحی صفحات وب) هستند. یکی دیگر از ابزار عمده طرحبندی صفحه کوارک اکسپرس (محصول از شرکت کوارک، یک شرکت جداگانه از نرمافزار Adobe) است. هر دو کوارک اکسپرس و ادوبی این دیزاین اغلب در مرحله نهایی از فرایند طراحی الکترونیکی استفاده میشود. تصاویر پیکسلی ممکن است در نرمافزار ادوبی فتوشاپ، آرم و تصاویر در نرمافزار ادوبی والاستریت ویرایش شوند، و محصول نهایی در یکی از برنامههای اصلی طرحبندی صفحه ساخته شود. از بیشتر طراحان گرافیک وارد در این رشته از حدود سال ۱۹۹۰ انتظار میرود که دست کم در یک یا دو رشته از این برنامهها مهارت داشته باشند. زمینه فعالیتهای مرتبط با طراحی گرافیک طراحی رابط (interface design) مقاله اصلی: رابط کاربری از زمان ظهور رایانههای شخصی، بسیاری از طراحان گرافیک در محیطی که معمولاً به عنوان رابط کاربری گرافیکی (GUI) از آن یاد میشود، درگیر طراحی رابط شدهاند. در زمانی که تعامل کاربر نهایی در نظر گرفتن طرحبندی یا رابط کاربری است، این فعالیت شامل طراحی وب و طراحی نرمافزار میشود. طراحان گرافیک با ترکیب مهارتهای ارتباط بصری با درک تعامل کاربر و برندسازی آنلاین، اغلب با توسعه دهندگان نرمافزار و توسعه دهندگان وب کار میکنند تا ظاهر و احساس یک وب سایت یا برنامه نرمافزاری را ایجاد کنند. یکی از جنبههای مهم طراحی رابط، طراحی آیکون است. طراحی تجربه کاربری (User experience design) مقاله اصلی: طراحی تجربه کاربری طراحی تجربه کاربری (UX) مطالعه، تجزیه و تحلیل و توسعه محصولاتی است که تجربیات معنادار و مرتبطی را در اختیار کاربران قرار میدهد. این شامل ایجاد کل فرایند به دست آوردن و یکپارچه سازی محصول، از جمله جنبههای نام تجاری، طراحی، قابلیت استفاده و عملکرد است. طراحی UX شامل ایجاد رابط و تعاملات برای یک وب سایت یا برنامه است و هم یک عمل و هم یک هنر در نظر گرفته میشود. این حرفه به ترکیبی از مهارتها از جمله طراحی بصری، روانشناسی اجتماعی، توسعه، مدیریت پروژه و مهمتر از همه، همدلی با کاربران نهایی نیاز دارد. طراحی گرافیک تجربی طراحی گرافیک تجربی بهکارگیری مهارتهای ارتباطی در محیط ساخته شدهاست. این حوزه از طراحی گرافیک به متخصصان نیاز دارد که تأسیسات فیزیکی را که باید ساخته شوند و شرایط محیطی مشابه ساختمانها را تحمل کنند، درک کنند. به این ترتیب، این یک فرایند مشترک بین رشتهای است که شامل طراحان، سازندگان، برنامهریزان شهری، معماران، تولیدکنندگان و تیمهای ساخت و ساز میشود. طراحان گرافیک تجربی سعی میکنند مشکلاتی را که افراد در تعامل با ساختمانها و فضا با آن مواجه میشوند (که طراحی گرافیک محیطی (environmental graphic design) نامیده میشود) حل کنند. نمونههایی از زمینههای تمرین برای طراحان گرافیک محیطی عبارتند از: راهیابی، مکانسازی، محیطهای برند، نمایشگاهها و نمایشگاههای موزه، تأسیسات عمومی و محیطهای دیجیتال. مشاغل اشتغال در طراحی گرافیک شامل کارگران انجام وظایف تخصصی، مانند خدمات طراحی، چاپ و نشر، تبلیغات، و روابط عمومی است. مسئولیت اصلی یک طراح گرافیک چیدمان عناصر بصری در یک نوع رسانه است. عناوین کار اصلی در صنعت میتواند متفاوت باشد و اغلب مخصوص هر کشور است. آنها میتوانند طراح گرافیک، مدیر هنری، مدیر خلاقیت، انیماتور و هنرمند تولید داخلی باشند. بسته به نوع صنعت مسئولیت ممکن است عناوین مختلف از قبیل «DTP دانشیار» یا «گرافیک هنرمند» داشته باشد، اما با وجود تغییرات در عنوان، اصول طراحی گرافیک استوار باقی میماند. مسئولیت ممکن است رهبری کردن، مهارتهای تخصصی مانند تصویرسازی، عکاسی، انیمیشن یا طراحی تعاملی باشد. فارغالتحصیلان و دانشجویان طراحی گرافیک امروز بهطور معمول با تمام این حیطهها از طراحی گرافیک روبرو هستند و همچنین به منظور رقابت باید با همه آنها آشنا باشند. طراحان گرافیک میتوانند در محیطهای مختلف کار کنند. در حالی که بسیاری در شرکتهای اختصاص داده شده به صنعت، مانند مشاوره طراحی یا سازمانهای تجاری کار میکنند، دیگران ممکن است در چاپ و نشر، بازاریابی یا شرکتهای ارتباطات دیگر کار کنند. بهطور فزاینده، به ویژه از زمان معرفی رایانههای شخصی به صنعت، بسیاری از طراحان گرافیک در سازمانهای غیر طراحی گرا، به عنوان مثال در خانه طراحان، خود مشغول به کار هستند. طراحان گرافیک نیز ممکن است به عنوان طراحان آزاد در کار شرایط خود، قیمت، ایدههای خود را، و مسائل دیگر را داشته باشند. گزارشهای طراح گرافیک به مدیر هنری، مدیر خلاق یا رسانههای ارشد خلاق است. مدیران هنری به عنوان یک طراح ارشد، ممکن است زمان کمتری را صرف طراحی رسانه و زمان بیشتری را صرف کارگردانی طراحان دیگر در فعالیتهای خلاق گستردهتر، مانند توسعه نام تجاری و توسعه هویت سازمانی کنند. اغلب انتظار میرود آنان بهطور مستقیم با مشتریان صحبت کنند، برای مثال در مصرف و تفسیر شرت پاچهدار. جستارهای وابسته هنر گرافیک گرافیک محیطی دیوارنگاری (گرافیتی) گرافیک رایانهای طراحی گرافیک سه بعدی فیلم سه بعدی پانویس منابع 8 نوع اصلی طراحی گرافیک، کوروش کریمی طراحی گرافیک رایانهای گرافیک ویکیسازی رباتیک هنر هنرهای تجسمی


text: معروفترین گرافیتیهابوسهٔ برادرانه گرافیتی تأثیرگذار در سده بیستم گرافیتی گل پرتاب کن اثر بنکسی دختر با بادکنک اثر بنکسی توتوماندو (Tuttomondo)دیوارنگاری یا گِرافیتی به تصویر کردن نقشها، اشکال، حرفها، نشانهها، نمادها، الگوها و کلمهها بر روی دیوارها یا هر مکان عمومی که بتوان از آن به عنوان مکانی برای نوشتن، نقاشی، کندهکاری و خطکشی کردن استفاده کرد، گفته میشود. دیوار نگاشتهها، هرگونه علامتگذاریای به حساب میآیند که میتوانند در شکلهای نوشتن ساده حرفها تا نقاشیهای استادانه ظاهر شوند. دیوار نوشتهها از دوران باستان به عنوان مثال یونان باستان، امپراتوریهای روم، چین و ایران وجود داشتهاند. دیوارنگاری را میتوان در طبقهبندی مدرن، به مثابهٔ هنر عمومی تعبیر کرد. در دوران مدرن نگارگری به ویژه نگارگری با افشانه یا رنگ پاش و قلمموها بیشترین کاربرد را در ترسیم دیوار نگاشتهها دارند. در بیشتر کشورها نقاشی کردن یا کشیدن هر علامت و تصویری بر روی دیوارها یا املاک متعلق به افراد بدون جلب رضایت آنان کاری غیرمجاز و جرمی دارای پیگرد قانونی بهشمار میآید. برخی از اوقات، این کار دربردارنده پیامهای سیاسی و اجتماعی و حتی فرهنگی و گونهای کامل از بیان هنری مبتنی بر سبک نقاشی روی دیوار با رنگ پاش است. برای برخی از افراد شاید کار هنری فقط هنگامی از ارزش برخوردار است که در یک نگارخانه یا نمایشگاه هنری در معرض دید همگان قرار گیرد و برای کسانی دیگر شاید دیوار نگاشتهها گونهای از ابراز احساسات قانون گریزانه بهشمار آید که عامل و اقدامکننده به آن، حالتی اعتراض آمیز به خود گرفتهاست. دیوارنگاری در سالهای اخیر در قلمرو فرهنگ عامیانه تحول یافته و در شکلهای موسیقی زیرزمینی هیپ هاپ و بی-بُیینگ یا رقص بریک و سبک زندگی که از دید همگانی پنهان است، پدیدار شده. دیوارنگاریها میتوانند به عنوان علامتی از کارهای تبهکاران بهشمار آیند که محدودههای نفوذ آنها را از یکدیگر جدا میکند. همچنین باید گفته شود که اختلاف نظر و مشاجره پیرامون دیوارنگاری میان مقامات حقوقی و قانونگذار و نیز مسئولان شهری از یک سو با کسانی که دیوارنگاری را شاید گونهای از ابراز احساسات شهروندان تلقی میکنند، ادامه دارد. با این وجود گونهها و سبکهای متفاوتی از دیوارنگاریها با سرعت زیاد در حال تبدیل شدن به شکلی ویژه از هنر هستند درحالی که بحث و گفتگو دربارهٔ ارزش آنها میان هواداران و مخالفان آن ادامه دارد. دیوارنگاری بخشی از هنرهای خیابانی ونیز از عناصر اصلی فرهنگ هیپ هاپ بهشمار میآید. از جمله خطوط نوشتاری برای شعار و تصویرسازی برای زیباسازی شهری یا تبلیغات فرهنگی و بهطور کلی رسم هر گونه اثر هنری شامل بر متن، تصویر و برجسته نگاری که توسط طراح صورت پذیرفته باشد. منظور از هنر خیابانی آن بخش از گرافیک است که در کوچه و خیابان و سطح شهر با آن برخورد میکنیم. این هنر تاریخچهای بسیار کهن دارد و ریشه در سنگنبشتههای تاریخی غارها و کتیبههای باستانی نقاشیهای دیواری در ابعاد گوناگون دیدهاید که از همین دستهاند. در سده بیستم و کمابیش همزمان با جنگ جهانی دوم، مشاهده درج نام و نشان گروهها بر روی دیوارها تبدیل به امری عادی شد. در برخی مواقع این دیوارنگاریها بسیار با دقت و هنرمندانه اجرا میشوند و سبکهای متعددی به خود میگیرند. برخی از این آثار بار معنایی بیشتری را به دوش میکشند که ممکن است حاوی یک پیام اجتماعی یا سیاسی باشد که حتی با استفاده از افشانههای رنگی بر روی دیوارها، ساختمانها و قطارها رسم میشوند. شاید شما هم تصاویری از دیوار برلین را دیده باشید که لبریز از این آثار بود یا نگارههای دیگر اینترنتی را که دست به دست یا بهتر بگویم ایمیل به ایمیل میچرخند که حاوی تصاویر نقاشیشده سه بعدی بر کف خیابانها هستند. اینها تماماً هنرهای خیابانی هستند. ریشهشناسی عبارت گرافیتی واژه گرافیتی (دیوارنگاری) از واژه گرافیتو (به ایتالیایی) مشتق شدهاست که به معنی اثرگذاری سریع یا خطخطی است و ممکن است اصل این واژه به «گرافیر» (نوشتن [با قلم فلزی]) در لاتین عامیانه بازگردد. [گرافیون: نوشتن (۱) بر اساس ریشهشناسی لغوی این واژه از مدتها پیش به معنی نوشتن یا حک خطوط روی سطوح مورد استفاده بودهاست.] - از لغتنامه امریکن هریتیج گرافیتیهای مدرن مانند مورد زیر در کشور دانمارک، در مضمون خود از هشتگها استفاده میکنند. دیوارنگاری معاصر اختراع اسپری رنگ رشد خردهفرهنگ هیپهاپ ظهور گرافیتی با استنسیل گرافیتی به مثابهٔ یادگاری تجاریشدن و ورود به فرهنگ عامهپسند جریانبدنه فرهنگبازی طرفداران گسترش بینالمللی گرافیتی دیوارنگاری در ایران همچنین رجوع شود به: هنرعمومی دیوارنگاری در ایران مانند بسیار از کشورهای دنیا شامل سبکها و شیوههای مختلفی است. برخی از آنها شعارها یا نگارههایی است که توسط سازمانهای دولتی کشیده شدهاست و شرایطی مانند وقوع جنگ عموماً شامل مسائل ملی، پیامهای اعتقادی یا سیاسی و نظامی میباشند و به مثابه هنر در عرصه عمومی یا فعالیت هنری مستقل، در مقولهٔ دیوارنویسی یا نقاشیدیواری دستهبندی نمیشوند. در صورتی که برداشتهای جامعهشناسان و مستندسازانی که به این مقولهٔ اجتماعی میپردازند پهنهٔ گستردهتری در پژوهش پیرامون آن دارند. شهرداری تهران، از طریق سازمان وابستهٔ خود زیباسازی شهر تهران (که از نظر مالی و اداری مستقل میباشد) در زمینه بهسازی و حفظ هویت محیط شهری و رشد فرهنگ عموم مردم در جهت ارتقاء کیفیت زیست شهری شهروندان فعالیت تخصصی و نوآورانه مینماید. سازمان زیباسازی شهر تهران با تصویب اساسنامهای که در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۵۴ به تصویب شهر رسید، تشکیل و تحت نظر شهرداری تهران و به صورت یکی از موسسات وابسته به آن فعالیت خود را آغاز نمود. در تاریخ ۵/۴/۱۳۶۴ طی اساسنامهای جدید نام اداره کل ایمنی و آموزش ترافیک به سازمان زیباسازی تغییر نام داد. متعاقباً به منظور استقلال هر چه بیشتر سازمان و سرعت بخشیدن به امور طرحهای مرتبط با زیباسازی شهر تهران (به استناد ماده ۸۴ قانون شهرداری) اساسنامه جدید در تاریخ ۲۶/۰۲/۱۳۷۰ به تصویب وزارت کشور رسید.تعدادی از طرحهای موجود روی دیوارهای شهر، در مورد جمهوری اسلامی، شعارهای انقلاب اسلامی و سیاستهای دولت میباشد. درحالی که در برخی نقاط تهران، مطابق با فراخوانهای آزاد از سود ادارهٔ زیباسازی شهرداری چندین دیوارنگاری که توسط جوانان تهرانی انجام شدهاست. در خلال اتفاقات مربوط به اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ ایران، مردم گاهی شعارهای خود را بر دیوارهای تهران مینگاشتند. این بین هنرمندان گرافیتی به صورت مداوم در حال تولید هنر مادیزدائیشده و بدون تاریخ انقضائی هستند که حتی در حالت بدیع خود خود توسط سیاست، قدرت و تبلیغات دستخوش تغییر نمیشود. خصیصههای یک دیوارنگاری متداول امروزی شیوهها و تولید تجربهاندوزی مدرن تگمارک موارد استفاده ابراز عقیده شخصی بیان سیاسی یا رادیکال گرافیتی به مثابه تبلیغ گرافیتیهای توهینآمیز نگارخانه جستارهای وابسته پوشش ضد گرافیتی تبلیغات محیطی گرافیک محیطی نوشتن بر شهر (حقبهشهر) منابع پیوند به بیرون گفتگو با گرافیتیکارهای ۲۱ و ۲۲ ساله پایتخت گرافیتی در جهان برنامهریزی و طراحی شهری تکنیکهای نقاشی سبکهای هنرهای تجسمی فرهنگ خیابان فعالیتهای مجرمانه سازمانیافته گونههای هنر نوشتن هنر خیابانی هنر عمومی


text: باجلانی شاخهای از خانواده زبان زازا-گورانی است که در کردستان عراق و مناطق غربی ایران دارای گویشور میباشد. منابع زبانهای ایرانی شمال غربی زبانهای زازا-گورانی


text: قهرمانمرعش یا مرعش (به کردی Mereş) (در ترکی: Kahramanmaraş) نام یکی از استانهای ترکیه است. جمعیت این استان ۱٬۰۰۲٬۳۸۴ نفر و مرکز آن شهر قهرمانمرعش است. از دیگر شهرهای مهم این استان میتوان از البستان نام برد. نام اصلی این استان مرعش است که پس از نبرد ترکها با انگلیسیها و فرانسویان در جنگ جهانی یکم در این منطقه، شورای بزرگ ملی ترکیه به این استان لقب قهرمانمرعش داده و نام رسمی این استان شد. اقتصاد این استان بیشتر بر پایه طلاسازی و به تازگی بافندگی و ریسندگی میگردد. شماره پلاک خودروها در این استان ۴۶ است. شهرستانها قهرمانمرعش افشین آندیرلین چاغلایانجریت اکیناوزو البستان گوکسون نورحق پازارجیک ترکاوغلی منابع ویکیپدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۴ اکتبر ۲۰۰۶. استان قهرمان مرعش مرعش شهرکهای سوریه عثمانی


text: اَلبِستان نام شهری است با جمعیت ۷۱٬۵۰۰ نفر در شهرستان البستان استان قهرمان مرعش ترکیه. یکی از نیروگاههای گرمایشی مهم ترکیه به نام افشین-البستان در این منطقه قرار دارد.سه عشیره اصلی کرد ساکن این استان عبارتاند از: سناملی، الخاسی و آتمی. زبان کردان این ناحیه همانند تمام مناطق کردنشین ترکیه و مناطق کردنشین کشورهای اطراف در نواحی مرزی ترکیه، کردی کرمانجی و زازاکی (فقط در ترکیه) است و نام این شهر در آن زبان به صورت اُلبیستُن تلفظ میشود. جستارهای وابسته منابع البستان شهرستانهای استان قهرمان مرعش شهرکهای ترکیه شهرهای ارمنستان غربی مناطق مسکونی در استان قهرمان مرعش مناطق مسکونی کردنشین در ترکیه


text: سیرجان شهری صنعتی و راهبردی و مرکز شهرستان سیرجان در غرب استان کرمان و غربیترین شهرستان این استان نیز میباشد. این شهر با توجه به قرار گرفتن در تقاطع محورهای مواصلاتی (شمال به جنوب و شرق به غرب و گذرگاه رسیدن به خلیج فارس) تهران - بندرعباس و کرمان - شیراز از گذشته تاکنون، مورد توجه بودهاست. جمعیت شهر سیرجان بر پایه سرشماری سال ۹۵ برابر ۱۹۹٬۷۰۴ نفر بودهاست و به لحاظ جمعیت دومین شهر استان کرمان بعد از کلانشهر کرمان میباشد. که البته در سرشماریهای اخیر به علت مهاجرپذیر بودن سیرجان با درصدی تغییر و افزایش روبرو هستیم. سیرجان یکی از شهرهای صنعتی و اقتصادی کشور بهشمار میرود و همچنین این شهر دارای بزرگترین معدن سنگ آهن خاورمیانه یعنی گل گهر و معادن متنوع دیگری از جمله مس (معدن مس چهارگنبد)، گارنت قرمز، خاکهای صنعتی مثل بنتونیت و هماتیت و ... است. ارتفاع شهر سیرجان از سطح دریا ۱۷۶۶ متر است. سیرجان در یک دشت مرتفع قرارگرفته بنام دشت ابراهیمآباد و به دلیل ارتفاع از سطح دریا، از آب و هوای معتدل تر و مناسب تری نسبت به سایر شهرهای اقلیم نیمه کویری ایران برخوردار است. و یکی از سه قطب تولید پسته در ایران است. شهر سیرجان با داشتن زیرساختهای ورزشی یکی از شهرهای ورزشی ایران نیز بهشمار میآید. وجود باشگاه ورزشی گل گهر که با حضور در لیگهای متنوع ورزشی ازجمله لیگ برتر فوتبال کشور، والیبال، بستکبال، کشتی و ... فضای ورزشی مناسبی را در این شهر ایجاد کردهاست. ثبت شهر به عنوان شهر جهانی گلیم که توضیح آن خواهد آمد، وجود آب انبارها وبازارها و تیمچههای تجاری قدیمی و بادگیرهای تاریخی و همچنین وجود باغ سنگی که به ثبت جهانی رسیدهاست سطح شهر را در این رستهها تعالی بخشیدهاست. وجود مشاهیر و بزرگانی چون شاه شجاع بزرگ صوفیان و خواجه علی حسن صوفی و عارف نامدار که در تذکرة الاولیاء به زندگی آنها پرداخته شدهاست همچنین ادیب و شاعر نامداری چون پیغمبر دزدان و بهاری سیرجانی که در تاریخ به آنها پرداخته شدهاست و همچنین مشاهیری چون بانوی منتخب جهان اسلام در یک دوره و استاد فرهیخته و مورخ صاحب سبک استاد باستانی پاریزی همچنین مبارزان عشایری که برای آب و خاک و ناموس سالها مجاهده و مبارزه را به جان خریدند همچون حسین خان بچاقچی، آقامراد خان بچاقچی و ترجمان خان ملقب به خسروشاه بچاقچی و اساتید فن و فرهیختگان نمونه ای که مقارن با ما در قید حیات بودند ارتقاء بخش همه سطوح اجتماعی در این شهر میباشند. پیشینه کهنترین سند تاریخی دربارهٔ سیرجان این نوشتهٔ ابن اثیر است: «گشتاسب یکی از پادشاهان کهن ایران بود و دین سلیمان را داشت، دین زرتشت را پذیرفت و در کوهستانی که تنبور نام داشت جای گرفت و در حالت تقیه به عبادت مشغول شد». به باور استاد باستانی پاریزی، کوه تنبور همان است که در خاور سیرجان و حدود منطقه قهستان قرار گرفته و به همین نام مشهور است. نام گذاری دربارهٔ ریشه نام گذاری سیرجان نظرهای گوناگونی گفته شدهاست، ولی پژوهشگران بیشتر بر این باورند که در زمان ساسانیان به دلیل وجود قناتهای بسیار زیاد در این منطقه، آن را سیرگان یا سیرکان یعنی سیرآب از قنات یا پر از قنات نامیدهاند. عدهای نیز کلمه گان یا کان را که به معنی معدن است به علت وجود معادن گوناگون در این منطقه دانستهاند. در استیلای عرب نام سیرگان معرب شده و به سیرجان تغییر یافت. سیرجان پیش از اسلام بنای سیرجان را به بهمن پادشاه اشکانی نسبت میدهند. ژان گوره در کتاب خواجهٔ تاجدار، شرحی بر سیرجان مینویسد و نشان میدهد که سیرجان قبل از اشکانیان نیز آباد بوده و توضیح میدهد: «سیرجان قدیم، به قول مورخان قدیم، از جمله سیسرون و کتزیاس که در دورهٔ هخامنشیان میزیستهاند، دارای ده محله بوده و در هر یک از محلات آن شهر، یک دسته از مردم زندگی میکردهاند». اما قدمت این شهر را به قبل از اشکانیان نیز نسبت دادهاند. آن گونه که در کتاب تاریخ کرمان نوشته شدهاست: «اسکندر در بازگشت از هندوستان از روی قلعهٔ سنگ که محل قدیم شهر سیرجان است، عبور کرده و از طریق بوانات به پاسارگاد رفتهاست.» سیرجان پس از اسلام مقدسی در قرن چهارم هجری قمری، سیرجان را یکی از چهار ولایت کرمان ذکر میکند. شهر قدیم سیرجان در محل قلعهٔ سنگ (در فاصله ۹ کیلومتری شهر فعلی سیرجان قرار دارد) و تا سال ۷۹۶ هجری قمری آباد بودهاست و در آن تاریخ به وسیله «ایدکو» سردار تیمور، که دو سال شهر را در محاصره داشت نابود میگردد. ساکنان باقیمانده آن به محلی در همان نزدیکی به نام باغ بمید منتقل میشوند و شهر جدید در آن موقعیت بهوجود میآید. اما باز در هجوم محمود افغان به کرمان، سیرجان هم مورد حمله و غارت قرار میگیرد. سالها بعد در حدود سال ۱۲۰۰ هجری قمری، میرزا سعید کلانتر در جنوب باغ بمید دهی را آباد نمود که سعیدآباد نامیده شد، و این سعید آباد، همین شهر فعلی سیرجان و در واقع سومین موقعیت این شهر است. آب و هوا و اقلیم اقلیم سیرجان نیمهبیابانی و بیابانی است. رطوبت متوسط آن ۳۶٪ و میانگین بارندگی سالانه ۱۶۰ میلیمتر است.این شهر تابستانهای نسبتاً گرم با شبهای تابستانی معمولاً خنک و زمستانهای سردی دارد و در مجموع به دلیل ارتفاع بالای این شهر از سطح دریا، سیرجان نسبت به شهرهای هم اقلیم خود در ایران (اقلیم نیمه کویری)، از آب و هوایی معتدل تر و بهتر برخوردار است. یکی از مرتفعترین دشتهای داخلی ایران به نام دشت ابراهیمآباد در جنوبشرقی سیرجان قرار گرفته و حداقل ۱٬۷۱۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. کویر نمک سیرجان در فاصلهٔ ۳۰ کیلومتری غرب شهر سیرجان واقع در استان کرمان میباشد. طول این کویر در حدود ۵۰ کیلومتر و عرض آن در قسمت میانی برابر با ۲۰ کیلومتر میباشد که هر چه در جهت شمال یا جنوب آن حرکت کنید از عرض آن کاسته میشود. موقعیت ژئولوژیک زمینشناسی سیرجان در کشور بینظیر است. در شرق و شمال شرق این شهر کوههای بلند و مناطق سردسیر پاریز، چهارگنبد و قهستان وجود دارد. جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر سیرجان ۱۹۹٬۷۰۴ نفر (۵۸٬۷۵۶ خانوار) بودهاست. زبان مردم شهر سیرجان به فارسی و لهجه سیرجانی سخن میگویند. گردشگری این شهر به دلیل قدمتی که دارد، مجموعه و موزهای است از ادوار مختلف تاریخ ایران که هنوز در بناهای این شهر انعکاس دارد. معماری سیرجان صاحب یکی از بینظیرترین نوع بادگیرهای ایرانی به نام بادگیر چپقی است. دیدنیهای تاریخی و فرهنگی امام زاده احمد (ع) امامزاده علی (ع) بادگیر چپقی بازار سیرجان این بازار از بناهای دوره قاجاریه است. یخدانهای دوقلو خانهٔ حاج رشید یخدان حاج رشید خانه علیاکبر شوکت سعیدی باغ سنگی آرامگاه میر زبیر قلعه سنگ سیرجان بنای شاه فیروز کاروانسراها خانه خلعتی (صدرزاده) عمارت سعیدنیا باغ سنگی خانه ناظم عمارت صدرزاده کاروانسرای هماشهر روستای تاریخی کران قنوات هماشهر بنای میرزبیر هماشهر برجهای قدیمی (محمودابادسید) امام زاده سید محمد (جاده سیرجان شهربابک نرسیده به زید آباد) مسجد قدیمی جامع سیرجان (پشت بازار) موزهها موزه تاریخ و مردمشناسی سیرجان موزه سنگهای تزئینی در محل بنای بادگیر چپقی موزه دیرینهشناسی موزه دستبافتههای عشایری سیرجان کوره آجر پزی سنتی حجت آباد دیدنیهای طبیعی منطقهٔ ییلاقی و خوش آب وهوای اسلامآباد چهارگنبد منطقهٔ حفاظتشدهٔ سیاهکوه سرو کهنسال امامزاده احمد طبیعت زیبای ییلاقی بلورد کفه نمک واقع در خیرآباد صخره باستانی بیبیدن دارستان منطقه کوهستانی و ییلاقی اسلام آبادچهارگنبد منطقه کوهستانی و ییلاقی گدارخانه سرخ باغهای پسته منطقهٔ خوش آب و هوای قهستان سیرجان یخدانهای قدیمی باغ بمید سد تنگوئیه (در فاصله ۲۵ کیلومتری جاده سیرجان به کرمان) بزرگترین دریاچه مصنوعی گهر پارک (در جاده سیرجان به شیراز نرسیده به گل گهر) منطقه خوش آب و هوای بیدخواب و باغ خشک منطقه خوش اب و هوای ده جرسی (۳۵ کیلومتری جاده سیرجان و کرمان) جغرافیای سیرجان شهر و منطقه سیرجان در دشت نسبتاً پستی واقع شدهاند که منتهیالیه جنوب خاوری فرورفتگی شرق زاگرس بهشمار میآید. این فرورفتگی خشک و بایر و طویل، از سیرجان به سمت شمال باختری تا اصفهان ادامه مییابد. در شهرستان سیرجان کوههای زیادی پیرامون این دشت واقع شدهاند که عبارتند از: کوه دالخونی، کوه لاشکار یا دکل، کوه قوچی، کوه سیاهکوه، کوه خواجویی، کوه چشمه قافل، کوه پوته ای، کوه مقولی، کوه سیاهکوه خیرآباد، کوه باغچوبی، کوه منسار، کوه کلاهی، کوه زرد، کوه خرسی، کوه خاکستری، کوه دره گرا، کوه مگسی، کوه ریزآب، کوه یال خری، کوه کمربست، کوه پوتهای، کوه شاه خیرالله، کوه هیزم بریز، کوه قله ماری، کوه تنبور، کوه یال سبز، کوه چاه طلا، کوه لانه زنبوری، کوه کویز، کوه چاه پت، کوه چک آب، کوه باغ حسن، کوه تونل، کوه پنج، کوه میان کوه زیارت، کوه کهکمی، کوه نوکن، کوه خدا نزدیک، کوه چاهزار، کوه قدارکوه، کوه چاه میل، کوه بیدسگلی. صنایع دستی سیرجان، شهر جهانی گلیم گلیم شیریکی پیچ: این نوع گلیم در میراث جهانی یونسکو ثبت شده و سیرجان به عنوان شهر جهانی گلیم معرفی شدهاست. به ندرت میتوان در میان گلیمهای شیریکیپیچ، دو نقش همانند یافت؛ چون نقوش، ترکیببندی و رنگها بیانگر اندیشه و احساس بافندهاند و شادی و اندوه او در سردی و گرمی رنگ تبلور مییابد و نشانههای ذهنی یا تقلیدی را در شکلدادن نقوش از محیط و طبیعت و از باورها، عقاید، عادات، سنتها الهام میگیرد. پته دوزی قالی هتلها و مراکز اقامتی هتل پنج ستاره رکسان سیرجان (درحال احداث) هتل عطر سیب هتل سروش هتل فدک هتل کهکشان هتل سیرجان هتل قائم هتل آکراس مهمانسرای جهانگردی سیرجان بازارها و مراکز تجاری بازارهای سیرجان شامل قدیمیترین به نام بازار کاروانسرای آقا ابراهیم و بازار قدیم و بازارنو میباشد و شامل یک بازار سنتی قهوه قوتو معروف به بازار علافی و تعدادی بازار نوساز است. بازار تاریخی سیرجان بازار و کاروانسرای آقا ابراهیم و بازارهای قدیم و نو مرکز خرید زگورات سنتر بازار مهیاشهر از بازار روزهای جدید مجتمع تجاری مهر جمعه بازار هایپر استار مرکز خرید کوثر مرکز خرید کندو (پاساژ کندو) مرکز خرید ولی عصر (نبش خیابان انقلاب) پاساژ علی ابن ابی طالب سوغات مسقطی، پسته، قوتو (قاووت) شیرینیهای خانگی از جمله باقلوا، کماچ سهن، کلمپه و دیگر شیرینیهای سنتی گلیم شیرکی پیچ و پته بادام، انار، قیصی و زردآلو و انواع میوهجات فرهنگ کتابخانهها شهر سیرجان دارای ۱۲ کتابخانه عمومی رسمی زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. سینما سینما قدس مطبوعات اولین نشریه محلی دارای مجوز رسمی در سیرجان با نام «نگارستان» در ۱۲ بهمن ماه ۱۳۷۶ با مدیر مسئولی دکتر اسدالله بلوردی بر پیشخوان دکههای مطبوعاتی نشست. اگر چه در قبل از انقلاب نشریاتی همچون «آدور» و نشریه فرهنگ اداره آموزش و پرورش به همت علاقمندان به جراید چند صباحی منتشر شدند اما دارای مجوز رسمی نبودند. بعد از نگارستان نشریات متعددی همچون «پرسیاوشان کویر» «سخن تازه» «پاسارگاد» و... نیز به جرگه مطبوعات محلی پیوستند و شهر سیرجان بواسطه تعدد نشریات و تیراژ آنها به شهر رسانه نیز مشهور گشت. امروز با سرعت انتشار اخبار در دنیای مجازی نشریات مکتوب کمرنگ شده و مثل سابق منتشر نمیشوند. این نشریات از طریق فضای مجازی با داشتن پیج خبری و کانالهای اطلاعرسانی فعال میباشند. شهرهای خواهرخوانده رفت و آمد شهری اتوبوسرانی اتوبوسرانی سیرجان ۷۸ دستگاه اتوبوس در اختیار دارد. که در مسیرهای گوناگونی در این شهر تردد میکنند و به جابجایی شهروندان سیرجانی میپردازند. تاکسیرانی رفت و آمد میانشهری فرودگاه فرودگاه سیرجان: فرودگاه سیرجان فرودگاهی در کشور ایران با کد یاتا SYJ و ایکائو OIKY است که در شهر سیرجان قرار دارد. در سال ۲۰۱۶ میلادی ۴۲۸ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۳۲٬۵۱۲ کیلوگرم بار و ۲۱۲٬۳۱۸ نفر مسافر از طریق آن جابجا شدند. راهآهن قطار بندرعباس به تهران از سیرجان میگذرد و این شهر دارای ایستگاه راهآهن است. همچنین قطار بندرعباس به مشهد از این شهر عبور میکند که امکان مسافرت به شهرهای تهران و مشهد از طریق راهآهن برای شهروندان این شهر فراهم است. عملیات احداث راهآهن سیرجان به کرمان نیز آغاز شدهاست. پایانه مسافربری بعثت پایانه مسافربری بعثت شهر سیرجان که در ابتدای جاده سیرجان به بندرعباس قرار دارد. تعدادی از میدانها و معابر مهم تقاطعهای غیرهمسطح پل روگذر دفاع مقدس زیرگذر شیخ فضلالله نوری پل حجت آباد (شهید فتحی) پل شهدای غواص علاوه بر این تقاطعهای غیرهمسطح، سه تقاطع غیرهمسطح نیز در آینده نزدیک احداث خواهد شد. بلوارها و میدانهای مهم بلوار سردار جنگل خیابان شریعتی نام قدیم (خیابان پهلوی) میدان امام علی (ع) خیابان آیتالله سعیدی نام قدیم (خیابان شهناز) بلوار دکتر صادقی نام قدیم (بلوار نادر شاه) بلوار سید جمال الدین اسدآبادی میدان آزادی (میدان مجسمه) بلوار عباسپور خیابان وحید بلوار قاآنی بلوار هجرت بلوار دکتر طاهره صفارزاده بلوار فاطمیه خیابان احمد کافی بلوار نماز بلوار شیخ مفید خیابان شهید نصیری نام قدیم (خیابان تخت جمشید) بلوار هجرت (دانشگاه آزاد واحد پردیس - مساکن مهر - نجف شهر جدید) خیابان بازار یا امام خمینی (رضاشاه کبیر) خیابان ولی عصر نام قدیم (خیابان بهار) خیابان ۱۷ شهریور نام قدیم (خیابان ۲۵ شهریور) خیابان خواجه نظام الملک خیابان شهید شفیعی نام قدیم (خیابان جابری) جابری اولین شهردار سیرجان یوده است. میدان قدس (میدان گیتی نورد) بلوار شیخ فضلالله نوری بلوار امام رضا (ع) بلوار چمران میدان نیروی دریایی میدان سنایی خیابان خواجو خیابان بروجردی میدان امام حسین (ع)(یادبود انقلاب سفید) فضای سبز شهری سرانه فضای سبز شهری سیرجان نسبتاً بالا است. این فضای سبز به گونهای است که بیشتر از میانگین سرانه فضای سبز کشور است و میتوان شهر سیرجان را یک شهر سبز توصیف کرد. سرانه فضای سبز شهری سیرجان تا سال ۹۶ بیش از ۲۰ متر مربع بودهاست. پارکها و بوستانها شهر سیرجان پارکها و بوستانهای متعدد دارد که از آن جمله میتوان به این بوستانها اشاره کرد: بوستان مسافر بوستان مهندس صبوری بوستان شاهد بوستان هادی (پارک کودک) شهربازی سیرجان بوستان سعدی بوستان گلستان بوستان یاسمن بوستان بهارستان بوستان فردوسی(۱۷ شهریور) پارک بانوان بوستان آزادگان بوستان لاله بوستان گلگهر بوستان بنفشه بوستان سرو بوستان شفا بوستان فارابی بوستان الغدیر مکی آباد بوستان ملت پارک آبی دلفین سیرجان پارک شهید آوینی (شهرک سمنگان) پارک لادن (شهرک سمنگان) اینترنت وایرلس رایگان پارکها دربرخی پارکهای شهر سیرجان اینترنت وایرلس (بیسیم) رایگان بهعنوان یکی از امکانات ارتباطی در دسترس شهروندان سیرجانی است. فاصله تا سایر شهرها فاصله تا تهران: ۹۶۶ کیلومتر فاصله تا کرمان: ۱۸۵ کیلومتر فاصله تا رفسنجان:۱۴۵کیلومتر فاصله تا بردسیر: ۱۲۰ کیلومتر فاصله تا بندرعباس: ۳۰۰ کیلومتر فاصله تا شهربابک: ۹۸ کیلومتر فاصله تا بافت: ۱۰۸ کیلومتر فاصله تا نی ریز: ۱۶۷ کیلومتر فاصله تا شیراز: ۳۶۷ کیلومتر فاصله تا یزد: ۳۵۱ کیلومتر فاصله تا حاجیآباد: ۱۴۴ کیلومتر اقتصاد منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، که الگوی توسعهٔ مناطق ویژهٔ اقتصادی در سراسر ایران محسوب میشود، نخستین منطقهٔ ویژهٔ چندمنظوره در ایران است که با مجوز فعالیتهای همهجانبه اقتصادی در بخشهای صنعت، تجارت و خدمات به سرمایهگذاران فعال خدمات ارائه میدهد. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، در بهمن ماه سال ۱۳۷۰ بر مبنای تبصرهٔ ۲۰ قانون برنامهٔ اول توسعهٔ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تأسیس و از شهریورماه سال ۱۳۷۲ تأسیسات گمرکی، انبارهای نگهداری کالا و فاز اول تأسیسات زیربنایی به بهرهبرداری رسیدهاست. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی سیرجان، تمامی امکانات و تسهیلات لازم برای تولید و تجارت بینالمللی را یکجا و به صورت قابل دسترسی فراهم آورده و شرایط و موقعیت آن برای سرمایهگذاریهای صنعتی، تولیدی، تجاری و خدمات پشتیبانی منحصربهفرد است. تاکنون بالغ بر ۴۰ واحد تولیدی با سرمایهگذاری بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد ریال در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به بهرهبرداری رسیده و فضای انباری سرپوشیده بالغ بر ۲۰۰۰۰۰ مترمربع برای نگهداشت کالا در اختیار تجار و بازرگانان محترم داخلی و خارجی قرار میگیرد. مراکز علمی و دانشگاهی حوزههای علمیه حوزه علمیهٔ حاج غلامرضا تخشید حوزه علمیه خواهران نرجسیه حوزه علمیه مفیدیه دانشگاهها و مراکز آموزش عالی دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه آزاد اسلامی واحد سیرجان دانشگاه پیام نور سیرجان دانشکده علوم پزشکی سیرجان دانشکده فنی و حرفهای پسران سیرجان (شهید کرانی) دانشکده فنی و حرفهای دختران سیرجان (کوثر) مرکز آموزش علمی کاربردی نوبنیاد سیرجان بیمارستانها و مراکز درمانی مهم بیمارستان دکتر غرضی سیرجان بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی ثامن (ع) بیمارستان ولایت (نیروی دریایی ارتش) بیمارستان فوق تخصصی گل گهر (درحال احداث واقع در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان) اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی سیرجان http://ems.sirums.ac.ir/index.php/fa/ درمانگاه شفا درمانگاه سیب درمانگاه سلامت درمانگاه رویان درمانگاه امام رضا درمانگاه آراد درمانگاه حضرت زینب درمانگاه فرهنگیان درمانگاه هلال احمر درمانگاه احمدی روشن (شهرک سمنگان) درمانگاه شهید زندی نیا زیرساختهای ورزشی سیرجان تا سال ۱۴۰۰ خورشیدی، هفده باشگاه ورزشی سیرجان در لیگهای برتر رشتههای گوناگون ورزشی ایران فعالیت کردهاند. هماکنون باشگاه فرهنگی ورزشی گلگهر با پوشش قریب به ۲۰۰۰ ورزشکار و با استفاده از ۶۰ نفر کادر فنی در غالب ۳۸ تیم ورزشی سعی در ارتقاء سطح کمی وکیفی ورزش شهرستان سیرجان و استان کرمان دارد. حضور حرفهای در رشتههای فوتبال و والیبال و همچنین حمایت از ورزش همگانی شهرستان و کارگری در سطح شرکت معدنی و صنعتی گل گهر، باعث ایجاد انگیزه، تحرک و پویایی بین نسل جوان شهر شدهاست و سلامتی و شادابی را نیز به فضای کارگری شرکت هدیه کردهاست. حضور تیمهای ورزشی باشگاه فرهنگی ورزشی گلگهر در لیگهای کشوری تبعات مثبت فراوانی را برای ورزش و اقتصاد شهر سیرجان به همراه دارد و علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، به صورت غیرمستقیم نیز باعث ایجاد اشتغال گردیدهاست. هم چنین حضور تیمهای مختلف ورزشی در سیرجان باعث رونق هتلها، رستورانها، فروشگاهها و گسترش صنعت توریسم داخلی نیز شدهاست. مجموعههای ورزشی استادیوم امام علی سیرجان استادیوم تختی استادیوم و مجموعه ورزشی شهید سلیمانی (اختصاصی گل گهر) استادیوم و مجموعه ورزشی شماره ۲ گل گهر استادیوم و مجموعهورزشی امام رضا (شهرک سمنگان) استادیوم و مجموعه ورزشی القدیر (حجت آباد) مجموعه ورزشی گل گهر مجموعه ورزشی گل گهرسیرجان شامل استادیوم و سایر امکانات ورزشی است که در شهر سیرجان واقع شدهاست. از امکانات آن میتوان به استادیوم فوتبال، استخر سرپوشیده، سالن چندمنظوره سرپوشیده، کورت اسکواش، سالن کشتی و سالن ژیمناستیک اشاره کرد. تیمهای شاخص ورزشی در لیگهای کشور سیرجان از شهرهای ورزشکار پرور است و در تربیت جوانان ورزشکار درصدر هست. تیمها و باشگاههای گوناگونی از این شهر در لیگهای کشور حضور دارند. باشگاه فوتبال گلگهر سیرجان در لیگ برتر فوتبال ایران حضور دارد. تیم فوتبال شهرداری سیرجان (بانوان) در لیگ برتر فوتبال بانوان کشور حضور دارد که قهرمان لیگ برتر فوتبال بانوان در سال ۹۹ شد. باشگاه والیبال فولاد سیرجان ایرانیان در لیگ برتر والیبال کشور حضور دارد و عنوان قهرمانی لیگ برتر در سال ۹۹ و جام باشگاههای آسیا را بدست آوردهاست. همچنین تیم والیبال گل گهرسیرجان نیز در لیگ دسته اول والیبال ایران حضور دارد. باشگاه بسکتبال نظم آوران سیرجان که در لیگ برتر بسکتبال ایران حضور دارد و به 'مقام سوم لیگ برتر بسکتبال ایران' دست یافت. باشگاه فوتبال آرمان گهر سیرجان که در لیگ دسته اول فوتبال ایران حضور دارد باشگاه فوتسال گهرزمین سیرجان که در لیگ دسته اول فوتسال کشور حضور دارد و با قهرمانی در لیگ دسته اول به لیگ برتر فوتسال ایران صعود کرد. هیئت کشتی سیرجان در لیگ برتر کشتی حضور داشته و درسال ۹۸ مقام سوم ایران را کسب نمود. تیم هیئت شطرنج سیرجان که به لیگ برتر کشور صعود کردهاست. تیم وزنهبرداری گهرزمین سیرجان که در سال ۹۹ قهرمان لیگ برتر وزنهبرداری ایران شد. رسانهها از نشریات محلی سیرجان میتوان به هفتهنامههای پاسارگاد، سخن تازه، نگارستان، صبح سیرجان، نگین و پایگاههای خبری سیرنا اشاره کرد. همچنین در فیلمهای «آقای صداقت و نسرین خانم» سیرجان مورد توجه قرار گرفت. پانویس پیوند به بیرون فرمانداری ویژه سیرجان http://ems.sirums.ac.ir/اورژانس سیرجان رسانه سیرجان آنلاین شهرداری سیرجان پایگاه خبری سیرنا نیازمندیهای آنلاین شهر سیرجان سیرجان شهرستان سیرجان شهرهای استان کرمان شهرهای ساسانیان معماری در سده ۳ (پیش از میلاد) مناطق مسکونی در شهرستان سیرجان