Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ... İlinde ticari hayatlarını sürdürdüklerini, keşide Yeri ... Keşide tarihi 15.12.2020 ... Bankası’nın ... numaralı ,... İnşaat adlı müvekkil keşidecinin  Gelişim Elektrik-... lehine düzenlediği 46.150.00TL tutarındaki çek müvekkilim ... tarafından ciro edilerek  dava dışı 3. Kişi olan ... Tic A.Ş.’ye  ticari ilişkileri karşılığında ... Kargo şirketi vasıtası ile gönderildiğini , ne varki ... Kargo  ...  Şubesi çalışanı şubelerine giren hırsızların  şube içerisindeki  malların çalındığını müvekkillerine ait davaya konu çekin bulunduğu kargonun da hırsızlar tarafından çalındığını bildirildiğini, Müvekkili ... söz konusu hırsızlık vakaası akabinde olayın Ankara’da vukuu bulması sebebi ile ... Cumhuriyet Başsavcılığı muhaberesi ile  ...  Cumhuriyet Başsavcılığı’na  suç duyurusunda bulunduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na Müvekkil ...’ın yaptığı suç duyurusunun ve dosya numarasının sorulmasını ve celbini talep ettiklerini, yine müvekkil hırsızlığa konu olan çekin iptaline ilişkin ,...  Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 2020/ ... Esas 2020/... Karar 22.10.2020 tarihli kararı ile Çekin Zayi Kararını almış ilgili bankaya durumu bildirdiklerini, çekin çalıntı/zayi davası esnasında çekle ilgili ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanlar yapılmış olup çeke ilişkin hak talebinde bulunan olmadığını,  müvekkil çekin çalıntı/ kayıp olduğuna ilişkin gerekli kayıtların ilgili bankasınca alınmasını sağladığı gibi  Mahkeme ve savcılıkta bu durumu bankaya bildirildiğini, davalının ilgili ilanları takip etmeyerek bu hususta ki muhatap banka şerhlerine itibar etmeyerek iyiniyetli olmadığı ve basiretli bir tacir gibi davranmadığı açık olduğunu, bu sebeple elinde ki hırsızlığa konu çek sebebiyle hak talebinde bulunamayacağını, haricen araştırdıklarını,  üzere  ... ) adlı firma  hırsızlığa konu çekleri bu şekilde hukuka aykırı cirolar ile ticari hayata sürerek bir nev’i çalıntı çek dolandırıcılığı faaliyeti sürdürdüklerini, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyası bu tarz dosyalardan sadece birisi olduğunu, söz konusu dosyadan ... ... adına yapılan ilanen tebligatı işbu dilekçe ekine sunduklarını, görüldüğü üzere firma ve yetkilileri ilgili adreslerinde bulunamadıklarını, söz konusu firmanın gerçekte ticari faaliyeti olmaması, hayali firma olması ihtimali olduğunu, ihtiyadi tedbir talep eden davalı dava dilekçesinde müvekkilleri ile ... Adlı şahıs ve ... adlı (icra dosyasında borçlu sıfatına haiz) tüzel kişilik ile ticari ilişkisi akabinde bu çekin hamili olduğunu iddia ettiğini, davalı bu iddiasını ispatlamaya mecbur olduğunu, davalı müvekkilleri  ile yahut ... ... adlı şahıs iler yaptığı ticari ilişkisi, ispatlamak zorundadır, tarafların tüm ticari defterlerinin incelenmesini, davaya konu çekin ticari defterlere işlenip işlenmediğinin tespitini talep ettiklerini, ciro sinsilesinin hangi ticari ilişki neticesinde kurulduğunun davalı yanca ispatını talep etiklerini, davalının  işbu çeki hangi ticari faaliyeti karşılığında iktisap ettiğini, ticari defter ve kayıtları ile ispat etmesini talep etiklerini, çekteki imzaların ilgili kaşe-firma yetkililerine ait olup olmadığının da ayrıca araştırılmasını, ... ...( TC: ... ) adlı kişinin mernis adresi bulunarak  dosyanın ihbar edilmesini, Bu şahsın huzurda imza öğreneği vererek çekteki imzanın şahsa ait olup olmadığının  araştırılmasını talep ettiklerini, davalı, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020- ... D.iş Kararı ile müvekkiller aleyhine İhtiyadi Haciz kararı almak sureti ile ... İcra Müdürlüğünün 2020-... İcra dosyası ile hakkında iptal kararı verilmiş ve ibraz edilen banka tarafından da iptale ilişkin şerh düşülmüş çeki icraya koyarak , Kambiyo Senetlerine mahsus İcra takibine başladığını,  açıklanan ve duruşmalar sırasında ortaya çıkacak sebeplerden dolayı, öncelikle kötüniyetle açılan ... icra Müdürlüğü 2010-... Esas Sayılı takibin durdurulması akabinde iptaline, ve çekin müvekkillere iadesine (İhtiyadi Tedbir talebimizin bugüne kadar yapılan hacizler nazara alınarak ivedi olarak karara bağlanmasını, teminatsız durdurma talepleri  kabul görmez ise Mahkemenin uygun göreceği Teminat Bedelinin Mahkeme veznesine depo edilmesi hususunda hazır olduğumuzu bildiririz.) ....İcra müdürlüğünün 2020-... esas sayılı icra dosyasından haczedilen gayrimenkul ve menkull malların davalıya ödenmemesi yönünde de ayrıca tedbir konulmasına,, aksi halde müvekkillerin haklılığının ortaya çıkması ihtimalinde davalı/alacaklıdan müvekkillerimin mallarının  iadesinin mümkün olmama ihtimalinin gözetilmesini talep ettiklerini,  .... İcra Müdürlüğü’nün 2020-... E Sayılı İcra Dosyasına Konu 15.12.2020 Keşide Tarihli 46.150.00TL  Bedelli Çekin İptal edildiğinin ve iptal sebebi ile müvekkillerim yönünden kambiyo seneti hükmünde olmadığından ayrıca ciro sinsilesinin bozuk olması ile yukarıda saydığımız diğer sebeple beraber değerlendirildiğinde  müvekkillerinin davalıya karşı ayrı ayrı borçlu olmadıklarının tespitine ve İptal kararı verilen çek ile Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından takibin iptaline, Çekteki keşide yerinin ... olması sebebi ile yetkili icra müdürlüğünün ... İcra Müdürlükleri olduğunun tespitine  müvekkillerinin davalıya karşı  muaccel bir borçlarının da bulunmaması, icraya koyulan çeke ilişkin olarak alınan iptal kararı ile taraflar arası herhangi bir ticari ilişki olmadığını da ayrıca  dikkate alınarak müvekkillerin borçlu olmadıklarının tespitine, kötü niyetle hareket ederek müvekkillerinin ticari hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalının%20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, her iki müvekkili  adına ayrı ayrı talep etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil davacı şirketin lehtarı ve hamili olduğu, davacı lehine düzenlenen keşidecisi ... Mu. Pa. Na. İn. Ta. So. Si. En. Ma. Gı. Te. Ür. Sa. Tic. Ltd. Şti. olan ... A.Ş. ... Şubesi ... IBAN no.lu hesaba ait EÜ ... no.lu 20.09.2018 vade tarihli, 10.000,00.-TL bedelli çekin davacı şirket çalışanlarınca, davacı nam ve hesabına müşterilerinden tahsilat makbuzu karşılığında teslim alındıktan (müvekkili şirket uhdesine geçtikten) sonra cirolanmak üzere ve kayıtlara alınmak üzere müvekkilinin merkez adresine kargolandığını, Yurtiçi kargo tarafından kargonun taşınması sırasında çalındığı bilgisini verildiğini, çekin müvekkilince arkası cirolanamadan elden çıktığını, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Dosyasında ‚çekin ödenmemesine‛ karar verildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma no ile suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin arkasındaki kaşelerin davacıya ait gibi görünen hiç kullanmadıkları sahte kaşeler ile davacı yetkililerine ait olmayan sahte imzalar olduğunu, arada bir ticari ilişki bulunmadığını,   ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, ... E. sayılı dosyasında, 17.08.2018 tarihli tensip tutanağı ile tedbir (ödeme yasağı) kararı verildiğini, davalı ve diğer cirantaların bilebilecek konumda olduklarını, davalının ve diğer cirantaların kötü niyetli ve ağır kusurlu olduklarını, davalının kötüniyetli olup müvekkili şirket müşterisinin aleyhine icra takibi başlattığını, sebepsiz zenginleşme yoluna gittiğini, davalının faktoring şirketi olduğunu, hiç bir şekilde keşideci ile ya da müvekkili davacı şirket ile irtibat kurup teyit almadan çeki teslim alan ve daha sonra icra takibi yürüten faktoring şirketi olan davalı alacaklının ağır kusurlu olduğunu, çekten borçlu olmadıkları ve iadesine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının keşideci dışındaki, ciro silsilesinde yer alan diğer şirketler ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, tanımadıklarını, ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek davanın kabulünü ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Çek bedeli faktoring işleminin müşterisi ... Nakliye Tekstil İnş. ve Tic. Ltd. Şti. 'den tahsil edildiğini, davacının Menfi Tespit davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, menfi tespite konu olabilecek bir borç kalmadığını, Davacı tarafından istirdat davası açılmasında hukuki yarar ve taraf sıfatı bulunmadığını, çek bedeli davacıdan  sonraki ciranta tarafından ödendiğinden,  çek davacının alacaklı olduğu şahıslardan dahi tahsil edilmediğinden,  İİK.md.72 gereğince  istirdat talebi  ancak borcu ödeyen borçlu tarafından ileri sürülebileceğinden, davacı tarafından istirdat davası açılmasında  HMK 114-115 hukuki yarar bulunmadığını, TTK.md.792 hükmüne göre: ‚çeki elinde bulunduran hamilden (müvekkilden)  çekin istirdatının talep edilebilmesi için,  hamilin   çekleri kötü niyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusuru bulunması‛ gerektiğini, bu hususta ispat  yükü davacı tarafta olduğunu, 6361 sayılı Faktoring Kanunu md.9/3’e göre; ‚Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.'' Denildiğini, kanun hükümleri açıkça  iktisap anındaki kötü niyeti arandığını,  Faktoring Sözleşmesi ve eklerinden görüleceği üzere; müvekkilin dava konusu çeki iktisap tarihi 19.07.2018 tarihi olduğunu, iktisap tarihi dikkate alındığında müvekkilin 17.08.2018 tarihli Ödeme Yasağı kararından haberdar olmadığını, çekin iktisabında iyi niyetli hamil olduğunu, bu hususta YARGITAY 19. HUKUK DAİRESİ 2016/10538E- 2017/4836K.12.6.2017 tarih,  Faktoring şirketleri, herhangi bir alacağı temlik alırken; 6361 sayılı Faktoring Kanunundaki usule uygun şekilde müşterinin alacağını fatura ile tevsik etme, aldığı kambiyo senedi ile faturadaki alacağın uyumlu olduğunu kontrol etme, çekin görünüşteki ciro zincirini kontrol etme, ile yükümlü olup;  bunun dışında herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığını, bu hususta; YARGITAY 19. HUKUK DAİRESİ  2016/10538E- 2017/4836K. 12.6.2017 tarihli ilamı olduğunu, bu yükümlülükler dışında kanunlar tarafından faktoring şirketlerine yüklenen bir yükümlülük bulunmadığından; faktoring şirketlerinin keşideciyi veya cirantaları mutlaka arayarak kendilerinden teyit alma gibi bir zorunluluğu bulunmamakla;  davacının aksi yöndeki iddialarının hukuki dayanağı bulunmadığını, HMK.md.190 vd. maddelerindeki ispat kuralları gereğince, davanın her aşamasında davacının tanık dinletmesine muvafakat etmediklerini, çek aslının  ''... Mah ... Yolu Cad ... ... No:10 K:13 D:54 .../...'' adresinde kaim olan Av. Erhan Köse'de olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, menfi tespit ve çek istirdatı davasıdır.Dava konusu çek incelendiğinde; ... /... Şubesine ait, ÜE-... seri nolu, 20.09.2018 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin ... Mu. Pa. Na. İn. Ta. So. Si. En. Mal. Gı. Te. Ür. Sa. Tic. Ltd. Şti. lehtarının davacı ... Cam Züc. Ltd. Şti. Olduğu arka kısımda sırasıyla  lehtar ciranta, ... Cam Züc. Mam. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Yapı Malz. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Nak. Teks. İnş. Ve Tic. Ltd. Şti., ve son hamil ... A.Ş. Tarafından ödeme için ibraz edildiği, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ödeme yasağı kararı nedeniyle ödeme yapılmadığının şerh düşüldüğü görülmüştür.