Background and Objectives: The branches of the posterior division of the mandibular nerve (MNsP) are the important nerves which supply the infratemporal fossa and oral cavity. Clinically, the nerve entrapment by muscle leads to numbness, pain, or both symptoms in the respective area of nerve distribution. It could also be pain during speaking or oral movements. Therefore, this study aimed to investigate the variations of MNsP entrapment by lateral pterygoid muscle (LPM) in Thai embalmed cadavers.
Methods: One hundred hemi-sectioned heads of Thai embalmed cadavers were carefully dissected to observe MNsP distribution and the inner surface of the LPM. The patterns of nerve entrapments were recorded and photographed.
Results: The results showed that the MNsP variation (entrapment) type by LPM (superior head) was found as 9% (9 cases, males=7, females=2).In the rest 91 cases (91%; 91 cases, males=45 and females=46), the patterns of MNsP were found to be normal type and they were not entrapped by superior or inferior head of LPM.
Conclusions: The incidence of MNsP entrapment by superior head of LPM in Thai embalmed cadavers was approximately 9%.  This information may support the theory that some cases such as temporomandibular joint syndrome, persistent idiopathic facial pain, and myofascial pain syndrome may result from entrapment neuropathies of MNsP in the infratemporal fossa.
หลักการและวัตถุประสงค์: เส้นประสาท mandibular เป็นแขนงสำคัญที่เลี้ยงบริเวณใต้ต่อขมับและภายในช่องปาก ในทางคลินิกการกดทับเส้นประสาทนี้จะทำให้เกิดอาการชาหรือเจ็บปวดหรือเป็นทั้งสองอย่างในบริเวณที่เส้นประสาทกระจายไปเลี้ยง บางครั้งก็เกิดอาการเจ็บปวดเวลาพูด วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อศึกษาการกดทับของเส้นประสาท mandibular แขนงหลังโดยกล้ามเนื้อ lateral pterygoid ในศพดองคนไทย
วิธีการศึกษา: ศีรษะผ่าครึ่งซีกจำนวน 100 ข้างในศพดองคนไทย นำมาผ่าศึกษาและสังเกตการกดทับของเส้นประสาท mandibular แขนงหลังโดยผิวในของกล้ามเนื้อ lateral pterygoid บันทึกข้อมูลในแบบเก็บข้อมูล
ผลการศึกษา: พบแบบผิดปกติที่มีการกดทับของเส้นประสาท mandibular แขนงหลังโดยหัวบนของกล้ามเนื้อ lateral pterygoid จำนวนร้อยละ 9 (9 ข้าง เป็นเพศชาย 7 และหญิง 2 ข้าง) ส่วนแบบปกติที่ไม่มีการกดทับเส้นประสาทโดยหัวบนหรือหัวล่างของกล้ามเนื้อ lateral pterygoid จำนวนร้อยละ 91 (91 ข้าง เป็นเพศชาย 45 และหญิง 46 ข้าง)
สรุป: การพบการกดทับของเส้นประสาท mandibular แขนงหลังโดยหัวบนของกล้ามเนื้อ lateral pterygoid ในศพดองคนไทยจำนวนถึงร้อยละ 9 เป็นข้อมูลที่ช่วยสนับสนุนทฤษฏีที่ว่าในบางกรณีที่มีการปวดข้อต่อ  temporomandibular การปวดใบหน้าตลอดเวลาโดยไม่ทราบสาเหตุและอาการปวดของกล้ามเนื้อและเยื่อหุ้มบริเวณใบหน้า อาจมีสาเหตุจากเส้นประสาท mandibular แขนงหลังถูกกดทับในบริเวณแอ่งใต้ขมับ