Diabetic patient with in-proper diet would be at a risk of serious complications that harm their health. This quasi-experimental research aimed to study the effect of a self-efficacy on dietary glycemic control program of patients with type 2 diabetes in Nakhon Pathom Province. The study sample comprised 64 diabetic patients equally assigned into experimental and a comparison group. Only the experimental group participated in the learning activities of the self-efficacy dietary glycemic control program 4 times in 8 weeks. The learning activities were; knowledge enhancement, role modeling; behavioral goals setting; proper dietary skills development through games; and other food product label reading and food selection practices; preparing food menu; setting food proportion according to food model; group discussion; and providing social support by the researcher and village health volunteer by home visit and phone. While the comparison group received normal services from the sub-district health promotion hospital. Data were collected using a structured interview questionnaire and presented in frequency, percent, mean, and standard deviation. The research hypotheses were tested using Chi-Square test, Paired Sample’s t-test, and Independent Sample’s t-test. Results revealed that, the experimental group had significantly better knowledge about complications and dietary for the diabetic patients, perceived self-efficacy and outcome expectation on diet, and dietary behaviors than before the experiment, and better than the comparison group (p < 0.05). The average fasting blood sugar lever of the experimental group was significantly lower than before the experiment, and less than the comparison group (p < 0.05). Public health service institutes could apply this program for the patient with type 2 diabetes to gain proper dietary behaviors, and control their blood sugar levels, prevent complications from diabetes resulting in good health and quality life
ผู้ป่วยเบาหวานที่มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารไม่เหมาะสม เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญและเป็นอันตราย ต่อสุขภาพ การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผล ของโปรแกรมการรับรู้ความสามารถตนเองในการบริโภคอาหาร เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดนครปฐม กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 64 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 32 ราย กลุ่มทดลองได้เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ ตามโปรแกรมการรับรู้ความสามารถตนเองในการบริโภค อาหารเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จำนวน 4 ครั้ง เป็นเวลา 8 สัปดาห์ กิจกรรมประกอบด้วยการเสริมสร้างความรู้เรื่องภาวะ แทรกซ้อนและอาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน โดยการเรียนรู้ จากตัวแบบ การตั้งเป้าหมายพฤติกรรม การพัฒนาทักษะ การบริโภคอาหารที่ถูกต้องโดยการเรียนรู้ผ่านเกม การฝึกอ่าน ฉลากโภชนาการ ฝึกการเลือกรับประทานอาหาร การจัดเมนู อาหาร และกำหนดสัดส่วนปริมาณอาหารตามโมเดลอาหาร จำลอง การอภิปรายกลุ่ม และการให้แรงสนับสนุนทางสังคม จากผู้ศึกษาและอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านโดยการ ติดตามเยี่ยมบ้านและโทรศัพท์ติดตาม ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบ ได้รับบริการตามปกติของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ Chi-Square test, Paired Sample’s t-test และ Independent Sample’s t-test ผลการ ศึกษาพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีความรู้เรื่องภาวะ แทรกซ้อนและอาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน การรับรู้ ความสามารถตนเอง ความคาดหวังในผลของการบริโภคอาหาร และพฤติกรรมการบริโภคอาหารสูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือด ก่อนอาหารเช้าลดลงมากกว่าก่อนการทดลอง และลดลงมากกว่า กลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย สถานบริการสาธารณสุขสามารถ นำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ถูกต้อง สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดเพื่อป้องกันภาวะ แทรกซ้อนจากโรคเบาหวานได้ ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยเบาหวาน มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ด