Background: Sustainable Development Goals (SDGs) is used for the country development framework in the worldwide and for targeting of Thailand to be the one third in health development of Asia, life expectancy at birth (LE) and healthy life expectancy at birth (HALE) not less than 85 and 75 years in 2036 respectively under the TwentyYear National Strategic Plan for Public Health (2017-2036).
Objective: to study the health-related SDGs and overall health status of Thailand and Asia.
Method: This study was cross- sectional descriptive study from secondary data of the health-related SDGs in 43 indicators, 9 goals including 4 life expectancy and health expenditure indicators in 47 countries of Asia in WHO’ world health statistic report 2019 by ranking and rating, clustering, factor and multiple regression analysis.
Result: 1) Thailand was in top third 16 indicators (42.1%). For Thai’s HALE was 66.8 years in top third higher than average mean of Asia, LE was 75.5 years and current health expenditure per capita was 222 US$ in the middle third, while current health expenditure was 3.7% of GDP in the bottom third. 2) The clustering into 3 groups of 27 indicators, Thailand was in the moderate development level of the health-related SDGs consisted of 21 countries (44.7%). 3) The factor and multiple regression analysis, the results were as follows: the health-related analyzed to be 7 factors. In particular, the obtained factors were accounted for 75.7 percentage of the health-related SDGs which predicted to LE and HALE at 86.8 and 88.1 percentage respectively.
Conclusion: This study could indicate the development status and make use of revising and inspecting, priority setting, prediction and integration with multi-transdisciplinary for the health and national development to meet the targeting efficiently. So, it needs to be developed as the tools of monitoring and evaluation system, and planning specifically and continuously.
ภูมิหลัง: เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals-SDGs) ใช้เป็นกรอบการพัฒนาประเทศระดับโลก และแผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี ด้านสาธารณสุข (พ.ศ. 2560-2579) ให้ประเทศไทยเป็น 1 ใน 3 ของเอเชีย และคนไทยมีอายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดไม่น้อยกว่า 85 ปี และอายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาพดีไม่น้อยกว่า 75 ปี ภายในปี 2579
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสถานภาพเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านสุขภาพและสุขภาพภาพรวมของประเทศไทยในเอเชีย
วิธีการ: เป็นงานวิจัย เชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง วิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากรายงานสถิติสุขภาพขององค์การอนามัยโลกปี 2562 มี SDGs ด้านสุขภาพ 43 ตัวชี้วัด จาก 9 เป้าหมาย รวมทั้งตัวชี้วัดด้านสุขภาพภาพรวมอายุคาดเฉลี่ยและรายจ่ายด้านสุขภาพ 4 ตัวชี้วัดของ 47 ประเทศในเอเชีย โดยจัดอันดับและระดับตัวชี้วัด จัดกลุ่มประเทศวิเคราะห์ปัจจัยและการถดถอยพหุ
ผล: 1) SDGs ด้านสุขภาพประเทศไทยอยู่ในระดับ Top third 16 ตัวชี้วัด (ร้อยละ 42.1) สุขภาพภาพรวมในปี 2559 คนไทยมีอายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาพดีเมื่อแรกเกิด 66.8 ปี อยู่ในระดับ Top Third และสูงกว่าค่ากลางของเอเชีย รองลงมาอยู่ในระดับ Middle Third คือ อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิด 75.5 ปี และรายจ่ายสุขภาพต่อหัวประชากร 222 ดอลล่าสหรัฐ และระดับ Bottom Third คือ รายจ่ายสุขภาพต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศเพียงร้อยละ 3.7 2) การจัดกลุ่มประเทศในเอเชียจาก 27 ตัวชี้วัด ประเทศไทยจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีการพัฒนา SDGs ด้านสุขภาพปานกลางใน 21 ประเทศ (ร้อยละ 44.7) 3) การวิเคราะห์ปัจจัยและการถดถอยพหุได้ 7 ปัจจัย มีค่าความแปรปรวนสะสมที่สามารถร่วมกันอธิบาย SDGs ด้านสุขภาพ ได้ร้อยละ 75.7 โดยสามารถพยากรณ์อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดและอายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาพดีได้ร้อยละ 86.8 และ 88.1 ตามลำดับ
สรุป: การศึกษานี้สามารถบ่งชี้สถานภาพการพัฒนาและใช้เป็นแนวทางในการทบทวนและตรวจสอบ จัดลำดับความสำคัญคาดการณ์บูรณาการทิศทางการพัฒนาสุขภาพและประเทศที่หลากหลายและข้ามสาขาเสริมหนุนกันให้บรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจำเป็นต้องพัฒนาใช้เป็นเครื่องมือในระบบติดตามประเมินผลและการวางแผนอย่างจริงจังและต่อเนื่อง