Background: Tooth supported overdentures have been made for aging patients in the institute of Dentistry continuously due to its major benefits. However, this treatment outcomes have never been systematically evaluated. Studying the treatment outcomes and associating factors can improve treatment efficacy. Objectives: to evaluate the success rate of treatment of Tooth-supported Overdenture Abutment Teeth (TOAT) with coping restoration as well as factors affecting the treatment outcome. Methods: patients who underwent tooth-supported overdenture at the Institute of Dentistry, Department of Medical Services, Ministry of Public Health, Thailand during January 2009 to December 2017 were clinically and radiographically examined. Previous data were reviewed. Results: among 184 patients who underwent tooth-supported overdenture, 105 patients (55 men and 50 women) with the mean age of 70 (47-90) years were recalled to participate in this study. The recall rate was 56.1% with the average recall interval of 4.3 years. The total number of abutment teeth were 230 while 20 abutment were extracted within the first 2 years after treatment. The survival rate of TOAT is 91.3% (210/230). The remaining 210 TOAT with coping were clinically examined and underwent radiographic evaluation. Treatment outcomes of this study were considered in 3 aspects: endodontic aspect (67.4% healed VS 8.2% disease), periodontal aspect (92.4% maintenance VS 7.6% progression) and restorative aspect (82.9% success VS 14.3 %failures). Among several factors analyzed, statistically significant factors associated with treatment outcomes are medical welfare scheme, frequency of patient recall, apical pathology, extension of root canal filling, underlying medical condition, Kennedy classification and gingival inflammation. Conclusions: this study demonstrates that restoring procedures of TOAT in our institute has satisfactory outcomes and high success rate. However, the outcomes are affected by several factors which should be concerned and monitoring for further improvement of the treatment outcomes.
ภูมิหลัง: สถาบันทันตกรรมได้ทำฟันปลอมเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมรากให้แก่ผู้ป่วยสูงอายุมาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากฟันปลอมดังกล่าวมีข้อดีหลายประการแต่ยังขาดการประเมินผลการรักษาอย่างเป็นระบบ การศึกษาเกี่ยวกับผลของการรักษาและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จสามารถเพิ่มประสิทธิภาพของการรักษาได้ วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินอัตราความสำเร็จของฟันที่ได้รับการบูรณะเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมรากและปัจจัยที่มีผลต่อการรักษาของฟันที่ได้รับการบูรณะเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมราก วิธีการ: ติดตามผลการรักษาผู้ป่วยที่ได้รับการบูรณะฟันเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมรากที่สถาบันทันตกรรม กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ในระหว่างเดือนมกราคม 2552 ถึง ธันวาคม 2560 ผล: ผู้ป่วยที่ได้รับการบูรณะฟันเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมรากทั้งหมดจำนวน 184 ราย ในจำนวนดังกล่าวมีผู้ป่วยกลับมาตรวจซ้ำและเข้าร่วมการวิจัยจำนวน 105 ราย (เพศชาย 55 ราย เพศหญิง50 ราย) อายุเฉลี่ย 70 ปี ( อายุระหว่าง 47-90 ปี) อัตราผู้ป่วยกลับมาตรวจซ้ำคิดเป็นร้อยละ 56.1 และมีระยะเวลาติดตามภายหลังจากการรักษาเป็นเวลาเฉลี่ย 4.3 ปี พบว่ามีฟันหลักยึดที่ได้รับการบูรณะเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมรากทั้งหมด 230 ซี่ โดยฟัน 20 ซี่ ถูกถอนก่อนเข้าร่วมวิจัย ภายหลังจากบูรณะแล้วไม่ต่ำกว่า 2 ปี อัตราการอยู่รอดเท่ากับร้อยละ 91.3 (210/230 ซี่) การศึกษานี้ แบ่งเกณฑ์การประเมินโดยการตรวจสภาวะของฟัน รักษาคลองรากฟันและพยาธิสภาพปลายราก สภาวะปริทันต์ สภาวะฟันและวัสดุบูรณะ จากการตรวจทางคลินิกและภาพถ่ายรังสี ผลการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 ส่วนดังนี้ อัตราความสำเร็จของการรักษาคลองรากฟัน พบว่าหายจากโรคร้อยละ 67.4 และไม่หายร้อยละ 8.2 อัตราความสำเร็จด้านปริทันต์ พบว่าคงสภาพได้ร้อยละ 92.4 และมีการดำเนินโรคร้อยละ 7.6 อัตราความสำเร็จด้านวัสดุบูรณะ พบว่าวัสดุบูรณะอยู่ในสภาพสมบูรณ์ร้อยละ 82.9 และไม่สามารถเก็บหรือบูรณะใหม่ได้ร้อยละ 2.9 ร่วมกับพบหลายปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอัตราความสำเร็จอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) คือ สิทธิ การรักษา ความถี่ในการกลับมาพบทันตแพทย์ พยาธิสภาพปลายรากฟันหลังบูรณะฟันหลักเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมราก ระยะห่างวัสดุอุดคลองรากกับปลายรากฟัน การมีโรคทางระบบ การจำแนก ช่องว่างใส่ฟันและสภาพเหงือก สรุป: อัตราความสำเร็จของฟัน ที่บูรณะเพื่อรองรับฟันเทียมคร่อมรากในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาที่ สถาบันทันตกรรมพบว่า ได้ผลสำเร็จในระดับสูงและเป็นที่น่าพอใจ แต่ทั้งนี้ควรคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อความสำเร็จของการรักษา เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาวิธีและรูปแบบในการดูแลผู้ป่วยเพื่อ ให้ผลการรักษาดียิ่งขึ้นต่อไป