Background and Objective: Almost half of end-state renal disease patients under universal health coverage scheme in Uttaradit  province rejected dialysis despite receiving counseling from the multidisciplinary team from 2015 to 2017, which has been a barrier to treatment. This study aimed to understand patients’ decision making regarding dialysis rejection.
Methods: A qualitative study was then conducted based on semi-structure in-depth interviews with explanatory model and non-participatory observation with 36 ESRD (End-Stage Renal Disease) patients under universal coverage scheme who rejected dialysis in Kidney Disease Center at Uttaradit hospital during January to March 2018. These data were examined using content analysis.
Results: Most patients could not describe chronic kidney disease and dialysis based on biomedical knowledge. However, patients had a model of thinking, definition and the decision to reject dialysis based on their beliefs, experience and individual context. There were five explanatory models, which were; dialysis indicated impending death, dialysis made independent life impossible, dialysis reduced the ability to care for their family, dialysis was a shackle, and dialysis decreased the remaining quality of life.
Conclusion:  Patients’ view, dialysis is not just a treatment but it is liked to living and context with constraints. So the multidisciplinary team should understand, respect the decision of the patients and treat patients holistically.
หลักการและวัตถุประสงค์: ในปีพ.ศ. 2558-2560 พบผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าในจังหวัดอุตรดิตถ์เกือบครึ่งหนึ่งปฏิเสธการฟอกไตหลังเข้ารับการให้คำปรึกษาแนะนำโดยทีมสหวิชาชีพ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการรักษา การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสาเหตุการปฏิเสธฟอกไตในมุมมองของผู้ป่วย
วิธีการศึกษา:  เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกในผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ปฏิเสธการฟอกไต 36 ราย โดยใช้แนวคำถามแบบกึ่งโครงสร้างจากแบบจำลองการอธิบายความเจ็บป่วย และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม ณ ศูนย์โรคไต โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ ในระหว่าง เดือนมกราคม -มีนาคม 2561 วิเคราะห์ผลด้วย content analysis
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่สามารถอธิบายโรคไตวายเรื้อรัง และการฟอกไตตามหลักทางชีวการแพทย์ได้ แต่มีรูปแบบการให้ความหมาย โดยผ่านความเชื่อ ประสบการณ์ และบริบทของแต่ละบุคคล 5 รูปแบบได้แก่ การฟอกไตบ่งชี้ถึงการเดินทางสู่ความตาย การฟอกไตทำให้ชีวิตอยู่ในภาวะพึ่งพิง การฟอกไตลดทอนความสามารถในการดูแลครอบครัว การฟอกไตเปรียบเสมือนเครื่องพันธนาการและการฟอกไตสัมพันธ์กับการให้คุณค่าของชีวิตที่เหลืออยู่
สรุป: ผู้ป่วยมองการฟอกไตในมุมที่มากกว่าการรักษา มองหลายมิติที่มีผลต่อการดำรงชีวิตในบริบทแวดล้อมที่มีข้อจำกัด ดังนั้นทีมสหวิชาชีพควรทำความเข้าใจในมุมมองของผู้ป่วย เคารพการตัดสินใจ และดูแลผู้ป่วยแบบองค์รวม