Ovarian cancer is one of the most important cancer of the female reproductive system in Thailand with high mortality rate. Currently, CA125 is the most commonly used tumor marker to discriminate ovarian cancer in patient who have ovarian mass and it is used in treatment monitoring the recurrence of ovarian cancer. However, it is neither sensitive nor specific enough for early diagnosis in ovarian cancer. Recently, HE4 has been investigated as a new tumor marker in diagnosis and monitoring of ovarian cancer. The objective of this study is to evaluate the sensitivity and specificity of CA125 and HE4 in 85 patients with epithelial ovarian cancer compared to 34 patients with benign gynecological conditions who received treatment in National Cancer Institute. The laboratory data from computerized record of the laboratory information system (LIS) were collected. In this study, HE4 level in patients with epithelial ovarian cancer was significantly higher than in patients with benign gynecological conditions (p=0.0308) while CA125 level was not different (p=0.2931). Of the 119 women enrolled, the sensitivity and specificity of serum CA125 at the cutoff level of 35 U/mL for prediction of epithelial ovarian cancer were 50.6% and 67.6 %. HE4, at the cutoff level of 121 pmol/L, the sensitivity and specificity were 32.9% and 97.1%, respectively. The combination of CA125 plus HE4 achieved a little improved sensitivity of 56.5% and 67.6 % specificity. We also found that HE4 was more specific than CA125 as diagnostic marker of epithelial ovarian cancer (95% CI, p=0.00148). Moreover, age was one of a high-risk personal factors of ovarian cancer (p=0.00006). However, this study is only a preliminary report of which the number of cases is small. Further study of larger population is required for high statistical power.
มะเร็งรังไข่เป็นมะเร็งของระบบสืบพันธุ์สตรีที่เป็นปัญหาสำคัญและมีอัตราการตายค่อนข้างสูง การตรวจทางห้องปฏิบัติการที่นิยมใช้ในการติดตามการรักษาและดูภาวะกลับเป็นซ้ำของมะเร็งรังไข่ คือ  การตรวจสารบ่งชี้มะเร็งรังไข่ cancer antigen 125 (CA125) ซึ่ง CA125 ยังมีข้อจำกัดเรื่องความไวและความจำเพาะ ทำให้ไม่สามารถนำมาใช้ตรวจวินิจฉัยโรคในระยะต้นๆได้ ปัจจุบันได้มีการนำ human epididymis protein 4 (HE4) ซึ่งเป็นสารบ่งชี้มะเร็งที่ค่อนข้างใหม่มาใช้ช่วยในการวินิจฉัยและติดตามผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความไวและความจำเพาะของ CA125 และ HE4 ในผู้ป่วยโรคนรีเวชที่ไม่ใช่เนื้อร้ายและผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ชนิดเยื่อบุผิวคณะผู้ศึกษาได้รวบรวมผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการของผู้มารับบริการตรวจที่คลินิกนรีเวช สถาบันมะเร็งแห่งชาติรวม 119 ราย โดยแบ่งข้อมูลผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ชนิดเยื่อบุผิวจำนวน 85 ราย และกลุ่มผู้ป่วยนรีเวชที่ไม่ใช่เนื้อร้ายจำนวน 34 ราย ผลการศึกษาพบว่าระดับ CA125 ในผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มมีค่าไม่แตกต่างกัน (p=0.2931) ในขณะที่ระดับ HE4 ในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ชนิดเยื่อบุผิวสูงกว่ากลุ่มผู้ป่วยโรคทางนรีเวชที่ไม่ใช่เนื้อร้าย (p=0.0308) และพบว่า HE4 มีความจำเพาะมากกว่า CA125 ในการใช้แยกผู้ป่วยทั้งสองกลุ่ม (95% CI 23.4-44.1, p=0.00148) เมื่อใช้ค่าตัดสินของ CA125 ที่ 35 U/mL พบว่ามีความไวและความจำเพาะในการแยกผู้ป่วยโรคทางนรีเวชที่ไม่ใช่เนื้อร้ายออกจากผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ชนิดเยื่อบุผิวร้อยละ 50.6 และ 67.6 ส่วน HE4 ที่ค่าตัดสิน 121 pmol/L มีความไวและความจำเพาะร้อยละ 32.9 และ 97.1 ตามลำดับ และเมื่อใช้ HE4 ร่วมกับ CA125 จะมีความไวเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 56.5 และความจำเพาะร้อยละ 67.6 นอกจากนี้ยังพบว่าอายุที่เพิ่มขึ้นเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญปัจจัยหนึ่งของการเกิดมะเร็งรังไข่ คือ พบว่าผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ชนิดเยื่อบุผิวมีอายุเฉลี่ยสูงกว่าผู้ป่วยโรคทางนรีเวชที่ไม่ใช่เนื้อร้าย (p=0.00006) การศึกษาครั้งนี้เป็นเพียงรายงานเบื้องต้นซึ่งมีผู้ป่วยจำนวนไม่มาก จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาต่อเนื่องโดยเพิ่มจำนวนผู้ป่วยให้มากขึ้นเพื่อเพิ่มกำลังในการวิเคราะห์ทางสถิติ