Background: Tobacco use is common problem in Thailand but accessibility rate of tobacco used disorder is low. In Buntharik hospital, only 35, 54 and 23 patients with tobacco used disorder accessed for treatment in 2015-2017, respectively. After receiving treatment, about 25-35% of the patients were successful in smoking cessation. Lack of guideline for health promotion, prevention, treatment and rehabilitation was assumed to cause low service accessibility rate and low rate of smoking cessation after treatment. There were no criteria for consultation and referral patients between hospital units and outside the hospital. The research team developed a clinical guideline for tobacco used disorder and explore the rate of smoking cessation in the study area. Objective: To explore smoking cessation rate of tobacco used disorder in Buntharik hospital and identify factors associating with smoking cessation in patients with tobacco used disorder. Method: This was a cross-sectional descriptive study aimed to compare smoking cessation rate in patients with tobacco used disorder at Buntharik hospital before and after using clinical guideline for tobacco used disorder in Buntharik district, Ubonratchathani province in one month. Two hundred and thirty-eight participants aged 15 years and above were screened by ASSIST-Thai. The diagnosis was done by clinical diagnosis with F17.1-F17.2 by ICD-10 criteria. Results: After using clinical guideline, total number of patients with tobacco used disorder was 238 with male preponderance (97.9%). Average age was 37.4 years (± SD 18.0). 76.9% of those patients were diagnosed with tobacco abuse (F17.1). One hundred and one patients can stop smoking. Smoking cessation rate in patients with tobacco used disorder increased from 28.6% to 42.4%. Factors associated with smoking cessation in patients with tobacco used disorder were 1) occupation (p = 0.02) 2) smoking fewer than 10 cigarettes per day (p <0.01) 3) intention to quit smoking (p <0.01) 4) had close friends who did not smoke (p <0.01) 5) low risk on ASSIST-Thai scores (p <0.01) 6) people who can stop smoking after receiving guideline-based treatment and follow up in 1 month (p <0.01) 7) motivation to quit smoking (p = 0.02) 8) high frequency of thinking about stop smoking (p = 0.01) 9) no smoking craving (p <0.01) and 10) fewer symptoms of smoking cessation (p <0.01). However, inability to stop smoking longer than 1 week were associated with unsuccessful smoking cessation (p = 0.01). Conclusion: Smoking cessation rate in patients with tobacco used disorder in patients at Buntharik hospital was 42.4% after implementing practice guideline. Factors associated with smoking cessation should be reinforced to help people to stop smoking longer than 1 week which will increase chance of smoking cessation.
ภูมิหลัง: ผู้มีปัญหาการสูบบุหรี่มารับบริการที่โรงพยาบาลบุณฑริกในปีงบประมาณ 2558-2560 จำนวน 35 54 และ 23 ราย ตามลำดับ หลังเข้ารับบริการมีผู้ที่หยุดบุหรี่ได้ประมาณร้อยละ 25-35 โดยจำนวนของผู้มารับบริการมีค่อนข้างน้อย อัตราการหยุดสูบบุหรี่หลังรับบริการต่ำไม่มีแนวทางการดูแลที่ครอบคลุมทั้งส่งเสริม ป้องกัน บำบัดรักษา และฟื้นฟู รวมถึงไม่มีแนวทางการส่งต่อผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ระหว่างหน่วยงานในโรงพยาบาลและภายนอกโรงพยาบาลที่ชัดเจน ทางผู้วิจัยจึงร่วมกับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานสุขภาพจิต จิตเวช และยาเสพติด จัดทำแนวทางการดูแลผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ขึ้น และทำการศึกษาอัตราการหยุดบุหรี่ในผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลบุณฑริก จังหวัด อุบลราชธานีขึ้น วัตถุประสงค์: เพื่อหาอัตราการหยุดสูบบุหรี่ และปัจจัยที่ส่งผลต่อการหยุดสูบบุหรี่ ในผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี วิธีกําร: การศึกษานี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง (Cross sectional descriptive study) เพื่อเปรียบเทียบอัตราการหยุดสูบบุหรี่ในระยะเวลา 1 เดือน ของผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี ก่อนและหลังการใช้แนวทางการดูแลผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ในแผนการจัดบริการสุขภาพอำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี ประชากรที่ศึกษา ได้แก่ ผู้ป่วยที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป ที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลบุณฑริก และได้รับการวินิจฉัยโดยแพทย์ตามเกณฑ์วินิจฉัย international classification of diseases (ICD-10) ว่าเป็นผู้ที่สูบบุหรี่แบบผิดแผน (tobacco abuse : F17.1) ผู้ที่ติดบุหรี่ (tobacco dependence : F17.2) ที่ได้รับการคัดกรองด้วยแบบคัดกรอง ASSIST-Thai เพื่อใช้คัดกรองปัญหาการสูบบุหรี่ จำนวน 238 คน และยินดีเข้าร่วมวิจัย ผล: หลังการนำแนวทางมาใช้ในผู้ป่วยจำนวนทั้งสิ้น 238 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 97.9) อายุเฉลี่ย 37.4 ปี (± SD 18.0) ร้อยละ 76.9 เป็นผู้ที่สูบบุหรี่แบบผิดแผน (tobacco abuse : F17.1) ผู้ป่วยที่หยุดบุหรี่ได้มีจำนวน 101 ราย อัตราการหยุดสูบบุหรี่ในผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลบุณฑริกเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 28.6 เป็นร้อยละ 42.4 ปัจจัยที่มีผลต่อการหยุดสูบบุหรี่ คือ 1) การมีอาชีพ (p = 0.02) 2) ปริมาณการสูบบุหรี่ไม่เกิน 10 มวนต่อวัน (p < 0.01) 3) ผู้ที่มีความพยายามในการเลิกสูบบุหรี่ (p < 0.01) 4) การที่เพื่อนหรือคนใกล้ชิดไม่สูบบุหรี่ (p < 0.01) 5) ผู้ที่คะแนน ASSIST-Thai มีระดับความเสี่ยงต่ำ (p < 0.01) 6) ผู้ที่สามารถหยุดสูบบุหรี่หลังได้รับการดูแลตามแนวทางและมาติดตามการรักษาที่ 1 เดือน (p < 0.01) 7) มีแรงจูงใจในการเลิกบุหรี่ (p = 0.02) 8) ความถี่ของความคิดที่คิดจะหยุดสูบบุหรี่มาก (p = 0.01) 9) ผู้ที่ไม่มีความอยากบุหรี่ (p < 0.01) และ 10) ผู้ที่ไม่มีอาการจากการหยุดสูบบุหรี่หรือมีอาการจากการหยุดสูบบุหรี่น้อย (p < 0.01) แต่ผู้ที่มีระยะเวลาหยุดสูบบุหรี่ได้นานสุดไม่เกิน 1 สัปดาห์ มีความสัมพันธ์กับการหยุดสูบบุหรี่ไม่สำเร็จ (p = 0.01) สรุป: อัตราการหยุดสูบบุหรี่ในผู้ที่มีปัญหาการสูบบุหรี่ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลบุณฑริก เป็นร้อยละ 42.4 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มโอกาสในการหยุดสูบบุหรี่ คือ การส่งเสริมช่วยให้ผู้ป่วยมีระยะเวลาหยุดสูบบุหรี่ได้นานเกิน 1 สัปดาห์ขึ้นไป