Families play an important role in caring for chronic kidney disease patients requiring peritoneal dialysis. The purpose of this study was to identify factors affecting family functioning on home care for chronic kidney disease patients receiving continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) by applying the McMaster Model of Family Functioning (MMFF), which is a conceptual research framework. The research sample consisted of 224 families of CAPD patients who received treatment at Ban Phaeo- Charoen Krung Hospital. They were selected by simple random sampling. Structured questionnaires were used for data collection and were composed of five parts related to the general information of the family and patient, family relationship, knowledge of family, social support, and family functioning. Their reliability scores of the questionnaires were found to be .78, .70, .87 and .81, respectively. Data were analysed using descriptive statistics and enter multiple regression analysis. The results showed that family functioning in caring for chronic kidney disease patients undergoing continuous peritoneal dialysis was at the highest level (M = 3.27, SD = 1.01). Knowledge about caring for CAPD (β = .342 p < .05), family relationship (β = .316 p < .001), social support (β = .245, p < .001), dialysis period (β = -. 165 p < .05) and number of family members (β = .148, p < .05) could jointly explain 25.1% of the variance in family functioning (F = 12.130, p - value < .001). The results of this research are available to nurses and health care teams. The functioning of the family should be promoted by educating and counseling families, promoting the relationship of the number of family members, and social support by the family in follow-up care throughout the dialysis period, especially for the group of patients who started dialysis in the early stages.
ครอบครัวมีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ต้องได้รับการล้างไตทางช่องท้อง การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการทำหน้าที่ของครอบครัวในการดูแลสุขภาพที่บ้านของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการรักษาด้วยการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง โดยประยุกต์แนวคิดการปฏิบัติหน้าที่ของครอบครัวของแมคมาสเตอร์โมเดล (McMaster Model of Family Functioning; MMFF) เป็นกรอบแนวคิดการวิจัย กลุ่มตัวอย่าง คือ ครอบครัวที่มีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการรักษาด้วยการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง และมารับการรักษาที่โรงพยาบาลบ้านแพ้ว สาขาเจริญกรุง จำนวน 224 ครอบครัว คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบบันทึกที่ 1 ข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามสัมพันธภาพในครอบครัว ความรู้ในการดูแลผู้ป่วยของครอบครัว การสนับสนุนทางสังคม และการทำหน้าที่ของครอบครัว ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .78, .70, .87 และ .81 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยายและสถิติถดถอยพหุคูณแบบนำตัวแปรเข้า ทั้งหมด (enter multiple regression analysis) ผลการศึกษา พบว่า การทำหน้าที่ของครอบครัวในการดูแลสุขภาพที่บ้านของผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (M = 3.27, SD = 1.01) ปัจจัยร่วมทำนายการทำหน้าที่ครอบครัวในการดูแลสุขภาพที่บ้าน ได้แก่ ความรู้ในการดูแลผู้ป่วย ของครอบครัว (β = .342, p < .05) สัมพันธภาพในครอบครัว (β = .316, p < .001) การสนับสนุน ทางสังคม (β = .245, p < .001) ระยะเวลาการล้างไต (β = -.165, p < .05) และจำนวนสมาชิกใน ครอบครัว (β = .148, p < .05) สามารถร่วมกันทำนายได้ร้อยละ 25.1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F = 12.130, p-value < .001) ผลจากการวิจัยนี้พยาบาลและทีมสุขภาพ ควรส่งเสริมการทำหน้าที่ ของครอบครัวได้ด้วยการให้ความรู้และคำปรึกษาครอบครัว ส่งเสริมสัมพันธภาพของจำนวนสมาชิก ในครอบครัว และการสนับสนุนทางสังคมของครอบครัว ในการติดตามดูแลตลอดระยะเวลาการล้างไต โดยเฉพาะกลุ่มผู้ป่วยที่เริ่มล้างไตในระยะแรก