The purposes of this research and development were: 1) to study problem situations of  discharge planning model for elderly patients with pneumonia at Central Chest Institute of Thailand, 2) to develop a  discharge planning model for elderly patients with pneumonia and 3) to compare caregivers’ perception on self-efficacy and satisfaction toward the discharge planning model before and after developing the model. The samples whom were purposive sampling were: 1) nine professional nurses,  2) seventy six caregivers of elderly patients with pneumonia. The research tools were as follows. Questionnaires on caregivers’ perception of self-efficacy and satisfaction  toward the discharge planning model, and the discharge planning model.  The reliability coefficient  of  the questionnaires was  0.96.  Data were analyzed by descriptive statistics and t-test.  The research findings were as follows. 1) Problem situations of the discharge planning model  for elderly patients with pneumonia revealed  into 3 aspects including (1) Structure:  the hospital had a discharge planning policy and unclear guidelines, caregivers’ non-participation and shortage of related  tools,  (2) Process:  lack of systematic procedures and recording.  (3) Outcome:  there was no comprehensive evaluation. 2) The developed discharge planning model embraces systematic steps; patients and caregivers assessment, diagnosis, planning with nurses, patients and caregivers participation, implementation,  evaluation using the D-METHOD and empowerment along with discharge planning records. 3) The mean score of perception on self-efficacy and satisfaction toward the discharge planning model of caregivers after developing the model were significantly higher than before development at  p < .05.
การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาของรูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยสูงอายุที่เป็นโรคปอดอักเสบ สถาบันโรคทรวงอก  2) พัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยสูงอายุที่เป็นโรคปอดอักเสบ  และ 3) เปรียบเทียบการรับรู้สมรรถนะแห่งตน และความพึงพอใจต่อรูปแบบการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยสูงอายุของผู้ดูแลกลุ่มในระยะศีกษาปัญหาและหลังการใช้รูปแบบ ฯ  กลุ่มตัวอย่าง  จำนวน 85 คน เลือกแบบเจาะจง ได้แก่ 1) พยาบาลวิชาชีพ  9 คน  และ 2) ผู้ดูแลผู้ป่วยสูงอายุ  76 คน  เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตน และความพึงพอใจต่อรูปแบบการวางแผนจำหน่ายของผู้ดูแล หาค่าสัมประสิทธิ์ความเที่ยงได้เท่ากับ 0.96 และรูปแบบการวางแผนจำหน่ายที่พัฒนาขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบที  ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหา มีใน 3 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านโครงสร้าง มีนโยบายการวางแผนจำหน่าย แต่ไม่มีรูปแบบที่เป็นลายลักษณ์อักษร ไม่มีส่วนร่วมของผู้ดูแล และไม่มีอุปกรณ์  (2) ด้านกระบวนการ ไม่มีขั้นตอนการปฏิบัติ และการบันทึกที่เป็นระบบ และ (3) ด้านผลลัพธ์ ไม่มีการประเมินผลอย่างเป็นระบบ 2) รูปแบบการวางแผนจำหน่ายที่พัฒนาขึ้น มีขั้นตอนอย่างเป็นระบบ มีการประเมินผู้ป่วยและผู้ดูแล การวินิจฉัย การวางแผนร่วมกันระหว่างพยาบาล ผู้ป่วย และผู้ดูแล การปฏิบัติตามแผน การประเมินผลโดยใช้ D-METHOD  และการเสริมสร้างพลังอำนาจ  และ 3) หลังการใช้รูปแบบ ฯ ผู้ดูแลมีการรับรู้สมรรถนะแห่งตน และความพึงพอใจต่อรูปแบบการวางแผนจำหน่าย ฯ สูงกว่ากลุ่มผู้ดูแลในระยะศึกษาปัญหา (p < .05)