A correlational research study was conducted aiming to investigate the relationships among health literacy, demographic characteristics, and self-management of people with type 2 diabetes living in communities in Pathum Thani province, Thailand. The 303 participants were randomly selected using a multistage sampling method using the following inclusion criteria: (i) had been diagnosed with type 2 diabetes for at least one year (ii) consistently taking oral anti-diabetic agent(s), and (iii) were Thai citizens who spoke Thai language and were willing to be interviewed. The instruments consisted of the interview forms on demographic characteristics, Health Literacy, and the Diabetes Self-Management. Data were analyzed using descriptive statistics. Mann Whitney U test, Kruskal Wallis, and Spearman Rank Correlation Coefficient were used to investigate the associations among health literacy and other variables. The results showed that demographic characteristics such as educational level, marital status, family income, and duration of having diabetes were significantly associated with health literacy sum scale (p<0.05). Sum scale of health literacy and self-management were found to be significantly associated (p<0.001). All levels of health literacy were related to healthcare use subscale (p<0.01), and communicative health literacy was significantly related to sum scale and all subscales of self-management (p<0.05).
These research findings may assist nurses to design health teaching plans concerning self-care management that are appropriate to the level of patient’s health literacy. Additionally, the study of diabetes populations in other communities and study of predictive factors of health literacy and self-management of people with diabetes may widen such knowledge and lead to practice enhancements.
การวิจัยเชิงสหสัมพันธ์ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของความฉลาดทางสุขภาพ กับปัจจัยด้านลักษณะประชากร และการจัดการตนเองในผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ที่อาศัยในชุมชน จังหวัดปทุมธานี กลุ่มตัวอย่างเลือกโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอนจำนวน 303 คน มีเกณฑ์การคัดเข้า คือ ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 มาอย่างน้อย 1 ปี ยังคงได้รับการรักษาด้วยยาลดระดับน้ำตาลในเลือด มีสัญชาติไทย สื่อสารภาษาไทยได้ และยินดีให้สัมภาษณ์ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ข้อมูลทั่วไป แบบสัมภาษณ์ความฉลาดทางสุขภาพ และแบบสัมภาษณ์การจัดการตนเองของผู้เป็นเบาหวาน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และหาความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพและตัวแปรอื่นโดยใช้สถิติ Mann Whitney U test, Kruskal Wallis และ Spearman Rank Correlation Coefficient ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยด้านลักษณะประชากร ได้แก่ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส รายได้ของครอบครัว และระยะเวลาการเป็นเบาหวาน มีความสัมพันธ์กับความฉลาดทางสุขภาพโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< 0.05) มีความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพโดยรวมและการจัดการตนเองโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ความฉลาดทางสุขภาพทุกด้านมีความสัมพันธ์กับการจัดการตนเองด้านการใช้บริการสุขภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) และความฉลาดทางสุขภาพขั้นการมีปฏิสัมพันธ์มีความสัมพันธ์กับการจัดการตนเองทั้งโดยรวมและรายด้านทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)
ผลการศึกษาครั้งนี้จะช่วยให้พยาบาลสามารถวางแผนให้ความรู้ในการดูแลและจัดการตนเองแก่ผู้ป่วยที่เป็นเบาหวานได้เหมาะสมตามระดับของความฉลาดทางสุขภาพ นอกจากนี้การศึกษาในประชากรผู้เป็นเบาหวานในชุมชนอื่น และการศึกษาปัจจัยทำนายความฉลาดทางสุขภาพและการจัดการตนเองของผู้เป็นเบาหวาน อาจช่วยขยายองค์ความรู้และนำสู่การปฏิบัติที่ชัดเจนขึ้น