        This study aimed to examine the effects of a health belief model (HBM) program for breast cancer prevention among female high school students (Grade 10) in the Bangkok metropolitan area. This quasi-experimental study comprised an experimental group (n=30) and a comparison group (n=31) whose subjects were randomly recruited by assigned classroom.The experimental group received 4-week activities of the HBM program. The intervention procedures were conducted once a week, consisting of health education, group discussion, videotape, modeling, skills training on breast self-examination (BSE) and buddy friends in the classroom. Data were collected by self-administered questionnaires and a checklist for technical skills before intervention, immediately after intervention, and the follow-up period. The KR-20 of 0.72 was reported for knowledge, Cronbach’s alpha of 0.75 and 0.71 were reported for perception of health belief model and breast cancer prevention. The content validity index was 0.83. Data were analyzed using two-way repeated measure ANOVA and independent t-test.
        The results revealed that immediately after intervention, the mean scores for the knowledge of breast cancer and knowledge of breast self-examination, perception of health belief model, and technical skills of BSE were significantly higher than before the intervention and those in the comparison group (p<.001), and this was sustainable at the follow-up period, but the mean score for breast cancer prevention did not differ, immediately after and at follow-up (p >.05).                        
        The findings suggested that the program could be further developed to enable student leaders for BSE and the students could apply this knowledge and skills to their female family members.
         งานวิจัยนี้เพื่อศึกษาโปรแกรมแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันมะเร็งเต้านมของนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ของโรงเรียนเขตกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่าง 61 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง (n=30) และกลุ่มเปรียบเทียบ (n=31) คัดเลือกโดยการสุ่มห้องเรียน กลุ่มทดลองได้รับกิจกรรม 4 ครั้ง ทุก 1 สัปดาห์ ประกอบด้วย บรรยายให้ความรู้ กิจกรรมกลุ่ม ดูวีดีทัศน์ ใช้ตัวแบบ และฝึกทักษะการตรวจเต้านม เก็บข้อมูลก่อน-หลัง และระยะติดตามผล โดยใช้แบบวัดความรู้ แบบวัดการรับรู้ ตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ และแบบวัดพฤติกรรมการป้องกันมะเร็งเต้านมที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.72, 0.75, และ 0.71 ตามลำดับ และเก็บข้อมูลทักษะโดยการ checklist จากแบบตรวจสอบทักษะการตรวจเต้านมด้วยตนเอง เครื่องมือมีค่าความตรงทั้งฉบับเท่ากับ 0.83 วิเคราะห์ด้วยสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำและทดสอบค่าที
        ผลการวิจัย ภายหลังการทดลองและระยะติดตามผล กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ การรับรู้ และทักษะการตรวจเต้านมด้วยตนเองสูงกว่าก่อนการทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) แต่พฤติกรรมการป้องกันมะเร็งเต้านมใกล้เคียงกันระหว่างก่อน-หลังการทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ (p>.05)
        ข้อเสนอแนะ สามารถนำโปรแกรมไปพัฒนาความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็งเต้านม การรับรู้ และทักษะการตรวจเต้านมด้วยตนเองให้กับวัยรุ่นเพื่อเป็นแกนนำในการตรวจเต้านม และนักเรียนหญิงสามารถนำความรู้ และทักษะดังกล่าวไปแนะนำให้กับคนในครอบครัวได้