Traffic accidents are major public health concern in Thailand, and specifically in Khon Kaen province. This study aimed to examine the concentration of traffic accidents sorted by various causes in Khon Kaen province, in relation to economic status in each district through an application of concentration index (CI). In this regard, cross-sectional study was performed. The dataset consisted of information from two sources: (1) Injury Surveillance (IS) data from the Provincial Public Health Office in 2015 and (2) district economy data from 21 districts in Khon Kaen province during 2006-2007 from the Provincial Statistical Office. Key variables of interest were composed of (1) incidence of traffic accidents per 100,000 population, which was divided into (1.1) motorcycle accidents and (1.2) car accidents, and was sorted according to risk factors, namely, an absence of helmet while riding motorcycle, a failure to wear seatbelt, and a history of alcoholic drinking before and/or during a journey, and (2) ratio of registered enterprises to 100,000 population. The calculation of CI was performed by Stata XI. The findings revealed that traffic accidence incidence in Khon Kaen province was mainly concentrated amongst the better-off districts (CI with positive values), particularly for no-helmet and noseatbelt risk factors, which yielded statistical significance. Policy implication for this study is the application of CI as tool to assess the intensity and urgency of traffic accident prevention measures, which might be varied according to the economic status in each district. This study still experienced some limitations, such as limited data size, a lack of cases who did not show up at health facilities, and a lack of information that accurately reflected the economic status at the district level. Future research that includes data at the household level, and takes into account the spatial data analysis concept is recommended.
ปัญหาอุบัติเหตุทางถนนเป็นปัญหาทาง สาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยและในจังหวัด ขอนแก่น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการ กระจุกตัวของอุบัติเหตุทางถนนแยกตามสาเหตุต่างๆ อันสัมพัทธ์กับสถานะทางเศรษฐกิจของอำเภอใน จังหวัดขอนแก่นโดยใช้ดัชนีการกระจุกตัว (Concentration index : CI) การศึกษานี้เป็นงานวิจัยภาคตัดขวาง ข้อมูลที่ใช้เป็นข้อมูลเฝ้าระวังการบาดเจ็บที่เก็บที่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่นใน ปี พ.ศ. 2558 และข้อมูลเศรษฐานะของแต่ละอำเภอซึ่งได้จากการ สำรวจของสำนักงานสถิติจังหวัดขอนแก่นใน ปี พ.ศ. 2549-2550 จำนวน 21 อำเภอ ตัวแปรที่ใช้วิเคราะห์ ค่า CI ประกอบด้วย (1) อุบัติการณ์อุบัติเหตุทางถนน ต่อแสนประชากร โดยแบ่งเป็น (1.1) อุบัติเหตุรถ จักรยานยนต์ และ (1.2) อุบัติเหตุรถยนต์ ซึ่งแยกตาม ความเสี่ยง ได้แก่ การไม่สวมหมวกนิรภัย การไม่คาด เข็มขัดนิรภัย และการมีประวัติดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และ (2) จำนวนสถานประกอบการต่อแสนประชากร ในแต่ละอำเภอ การคำนวณ CI ใช้โปรแกรม Stata XI? ผลการศึกษาพบว่าอุบัติการณ์อุบัติเหตุทางถนนใน จังหวัดขอนแก่นมีการกระจุกตัวมากในเขตอำเภอที่มี เศรษฐานะดี (ค่า CI เป็นบวกในทุกตัวแปร) โดยเฉพาะ อย่างยิ่งอุบัติเหตุทางถนนที่มีความเสี่ยงจากการไม่สวม หมวกนิรภัยและการไม่คาดเข็มขัดนิรภัยซึ่งค่า CI มีนัย สำคัญทางสถิติ ประโยชน์ของการศึกษานี้ในเชิง นโยบาย คือ การใช้ CI เป็นเครื่องมือในการพิจารณา ให้ความสำคัญถึงความเข้มข้นและความเร่งด่วนของ การดำเนินมาตรการอุบัติเหตุที่ต่างกันตามบริบทด้าน เศรษฐานะของแต่ละอำเภอ การศึกษานี้มีข้อจำกัด บางประการ อาทิ การมีปริมาณข้อมูลที่จำกัด การขาด ข้อมูลของผู้ที่ประสบอุบัติเหตุแต่ไม่ได้มารับการรักษา ที่สถานพยาบาล และการขาดข้อมูลเศรษฐานะใน ระดับอำเภอที่แท้จริง ดังนั้นในอนาคตพึงมีการสำรวจ ให้ลึกถึงระดับครัวเรือน และพึงมีการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ ร่วมด้วย