Background and Objectives :  Antineoplastic drug has adverse health effects related to risk activities such as handling drug-vial, receiving drug, preparing and transferring drug to ward, administrating drug and contacting secretion of patients who were treated with these drugs. Such medical professional is subjected to these unavoidable risk activities. The aim of this study was to determine Ifosfamide (IF) concentration in urine of risk person and identify factors associated with exposure and type of work.Methods :  Seventy subjects who worked on handing IF in oncology wards or  antineoplastic drug preparing units at a hospital school of medicine were collected  their urine samples at 1 - 2 hours prior to the end of shift. Self-administered questionnaires and interview were taken immediately after collecting urine and record the pattern of exposure such as location, type of drug, time, dose of drug and time of urine collection. IF was extracted from urine and analysed by gas chromatography / mass spectrometry (GC/MS).Results :  Twenty subjects were found positive urinary IF (28.6%)  with geometric mean (GM) of  95.1 ng /mL,  range 16.0 ? 526.0 ng/mL (limit of detection; LOD = 10 ng/mL).  GM of urinary IF was ranked from highest to lowest  among the pharmacist assistant (526.0 ng/mL), nurse (136.0 ng/mL), nurse assistant (110.9 ng/mL), janitor (92.1 ng/mL),  pharmacist (86.8 ng/mL), clerk (28.9 ng/mL), general officer 28.8 ng/mL and physician (16.0 ng/mL), respectively.   Subjects aged 41 ? 60 year were found positive IF at 53.8 percent and negative IF at 45.2 percent (p = 0.04).  Personnels who worked on drug preparing unit were found urinary IF at 4.3 percent (p = 0.02).Conclusions :  Urinary IF was found in all groups of healthcare workers related to antineoplastic medication. The risk was divided into 3 groups: high risk including pharmacist assistant; intermediate risk including nurse, nurse assistant, janitor and pharmacist; and low risk including clerk, general officer and physician. Factors that correlated to finding of urinary IF were related to drug preparing unit and duration of work especially those who aged 41 ? 60 years due to their decrease awareness on personal protective equipment.
หลักการและวัตถุประสงค์ : ยาเคมีบำบัดมีผลกระทบที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย ซึ่งสัมพันธ์กับกิจกรรมเสี่ยงต่อการรับสัมผัสยา เริ่มตั้งแต่การสัมผัสภายนอกขวดยา เตรียมและบริหารยาสู่ผู้ป่วย สัมผัสสิ่งคัดหลั่งของผู้ป่วย จนกระทั่งการทำความสะอาดและเก็บขยะปนเปื้อน บุคลากรที่ปฏิบัติงานดังกล่าวไม่สามารถหลีกเลี่ยงกิจกรรมเสี่ยงได้ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจวัดความเข้มข้นของยา Ifosfamide (IF)ในปัสสาวะของบุคลากรที่มีความเสี่ยง และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการรับสัมผัสและชนิดของงานวิธีการศึกษา : เก็บปัสสาวะบุคลากรที่ขึ้นปฏิบัติงานในวันที่เตรียมหรือบริหารยา IF ในหอผู้ป่วยมะเร็งและห้องเตรียมยาในโรงเรียนแพทย์แห่งหนึ่งจำนวน 70 ราย โดยเก็บปัสสาวะก่อนเลิกงาน 1 - 2 ชั่วโมง เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและสัมภาษณ์หลังจากเก็บปัสสาวะทันทีในเรื่องรูปแบบการสัมผัสยา เช่น สถานที่ ชนิดของยา เวลา ขนาดของยา และเวลาที่เก็บปัสสาวะ จากนั้นนำตัวอย่างปัสสาวะไปสกัดและวิเคราะห์ยา IF ด้วยเครื่องมือ gas chromatography/mass spectrometer (GC/MS)ผลการศึกษา : พบระดับยาเคมีบำบัด IF ในปัสสาวะจำนวน20 ราย คิดเป็นร้อยละ 28.6 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต (geometric mean; GM) ของยา IF ในปัสสาวะ 95.1 นก./มล. (นาโนกรัม/มิลลิลิตร) โดยมีช่วงของค่าต่ำสุด-ค่าสูงสุด 16.0-526.0 นก./มล. (limit of detection; LOD = 10 นก./มล.) ค่า GMของยา IF ในปัสสาวะของบุคลากรที่ปฏิบัติงาน ณ ตำแหน่งงานต่างๆ โดยเรียงลำดับจากค่าสูงสุดเป็นต่ำสุด ดังนี้ ผู้ช่วยเภสัชกร 526.0 นก./มล. กลุ่มพยาบาล 136.0 นก./มล. กลุ่มผู้ช่วยพยาบาล 110.9 นก./มล. กลุ่มพนักงานทำความสะอาด92.1 นก./มล. เภสัชกร 86.8 นก./มล. เจ้าหน้าที่ธุรการ 28.9 นก./มล.พนักงานทั่วไปและอื่นๆ 28.8 นก./มล. และกลุ่มแพทย์16.0 นก./มล. ตามลำดับ นอกจากนี้กลุ่มตัวอย่างในช่วงอายุ41 ? 60 ปีที่ตรวจพบและตรวจไม่พบระดับยาเคมีบำบัด ร้อยละ 53.8 และ 45.2 ตามลำดับ (p = 0.04) กลุ่มบุคลากร ที่ตรวจพบระดับยาเคมีบำบัดเป็นผู้ที่ปฏิบัติงานที่ตู้ผสมยาได้แก่ เภสัชกรและผู้ช่วยเภสัชกร ร้อยละ 4.3 ของกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด (p = 0.02)สรุป: พบระดับของยาเคมีบำบัด IF ในปัสสาวะของบุคลากรทางการแพทย์ทุกตำแหน่งงานที่เกี่ยวข้องกับยาเคมีบำบัดโดยแบ่งกลุ่มเสี่ยงเป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มเสี่ยงสูง (ผู้ช่วยเภสัชกร) กลุ่มเสี่ยงปานกลาง (พยาบาล ผู้ช่วยพยาบาลพนักงาน ทำความสะอาด และเภสัชกร) และกลุ่มเสี่ยงต่ำ(เจ้าหน้าที่ธุรการ พนักงานทั่วไป และแพทย์) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการตรวจพบยาเคมีบำบัดในปัสสาวะคือการเตรียมยาและอายุการทำงานโดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มบุคลากรช่วงอายุ41 ? 60 ปี ซึ่งมีความตระหนักในเรื่องการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลลดลง