Background and Objective:  The growing recognition and awareness of hepatobiliary disease as led to increase the number of surgical procedures being conducted. Appropriate knowledge of biliary tract anatomic variants is crucial in order to reduce bile duct injuries during surgery. This study aimed to  the variations in biliary anatomy in the general population of northeast Thailand using magnetic resonance cholangiopancreatography (MRCP).
Method: Three hundred and eighty-seven patients were examined by MRCP at Srinagarind Hospital between Nov 2nd, 2012 and Nov 5th, 2013.  All MRCP images were reviewed and the biliary anatomy was classified by two radiologists according to the Couinaud classification system. The interobserver agreement was analyzed using a Kappa agreement score.
Result: The prevalence of typical duct anatomy (type A) was 74.4% (n=288), and that of variation from the conventional pattern was 25.6% (n=99). Type B (or trifurcation) was found in 34 patients (8.8 %). The frequencies of other types were as follows: type C1, 0.3 % (n= 1); type C2, 3.1% (n=12); type D1, 6.2% (n= 24); type D2,1.3% (n=5); type E1, 0% (n=0); type E2, 0.5 % (n=2); and type F, 0% (n=0). The remaining 21 patients (5.4 %), all of whom had accessory hepatic ducts, were classified as “other variations.” The Kappa agreement of MRCP readings by two radiologists was 0.431 (p value <0.001).
Conclusion: There was variation from the typical pattern in 25.6% of cases. This study showed that MRCP is a non-invasive tool that can be used to evaluate anatomical variations of the intraheptatic ducts before surgical procedures.
หลักการและวัตถุประสงค์:  ปัจจุบันจำนวนการผ่าตัดรวมทั้งการส่องกล้องตรวจและรักษาของระบบตับและทางเดินท่อน้ำดีมีจำนวนมาก โดยเฉพาะในภาค ตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งเป็นเขตระบาดของโรคทางเดินน้ำดีอย่างเช่น โรคมะเร็งท่อน้ำดี , นิ่วในท่อน้ำดี เป็นต้น  จึงมีความจำเป็นอย่างมากที่จะต้องมีความเข้าใจต่อลักษณะทางกายวิภาคของระบบท่อน้ำดีของผู้ป่วย เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นได้ระหว่างการผ่าตัด ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาหาความชุกของลักษณะกายวิภาคของทางเดินท่อน้ำดีตับแบบผิดปกติในผู้ป่วยที่มารับการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทางเดินน้ำดี ในโรงพยาบาลศรีนครินทร์
วิธีการศึกษา:  ผู้ป่วยจำนวนสามร้อยแปดสิบเจ็ดคนได้รับการตรวจ ด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทางเดินน้ำดี ในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ จังหวัดขอนแก่น ตั้งแต่ 2 พ.ย.2555- 5 พ.ย.2556 โดยผู้เชี่ยวชาญทางด้านรังสีวิทยา (วินิจฉัย) ในระบบทางเดินอาหารและตับ สองคนได้วิเคราะห์และแจกแจงท่อน้ำดีเป็นชนิดต่างๆตามการแบ่งของ Couinaud หาความสอดคล้องกันของการแปลผลคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทางเดินน้ำดีแบบ interpersonal reliability และ แสดงผลความสอดคล้องกันของผู้อ่านสองคนด้วย Kappa score
ผลการศึกษา: ความชุกของลักษณะทางกายวิภาคของท่อน้ำดีปกติ (type A) 74.4 % (n=288), และ ความชุกของลักษณะทางกายวิภาคของท่อน้ำดีผิดปกติ 25.6 % (n=99) โดยที่ความชุกของ Type B พบใน คนไข้ 34 คน (8.8 %) และ ความชุกของลักษณะทางกายวิภาคของท่อน้ำดีชนิดที่เหลือได้แก่ type C1, 0.3 % (n= 1); type C2,3.1% (n=12); type D1,6.2% (n= 24); type D2,1.3%(n=5),type E1, 0% (n=0) , type E2,0.5 % (n=2), และ type F, 0% (n=0), คนไข้ที่เหลือ21 คน ( 5.4 %) , มีส่วนส่วนเพิ่มกายวิภาคของท่อทางเดินน้ำดีที่ จัดอยู่ในลักษณะทางกายวิภาคของท่อน้ำดีชนิดอื่นๆ หาและความสอดคล้องกันของการแปลผลคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทางเดินน้ำดีแบบ interpersonal reliabilityแสดงผลความน่าเชื่อถือด้วย Kappa score ได้ 0.431 (p value<0.001)
สรุป:  ความชุกของลักษณะทางกายวิภาคของท่อน้ำดีผิดปกติร้อยละ 25.6 ดังนั้นการใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทางเดินน้ำดี เพื่อเป็นเครื่องมือในการประเมินลักษณะทางกายวิภาคของท่อน้ำดี เป็นสิ่งที่สำคัญใน การผ่าตัดรวมทั้งการส่องกล้องตรวจและรักษาของระบบตับและทางเดินท่อน้ำดี