The objectives of this quasi-experimental research were to compare the muscular strength rehabilitation ability of cerebrovascular patients, muscle strength and daily activities ability in an experimental group and comparison group before and after experiment and after experiment between the experimental group and the comparison group. The sample comprised 2 groups: (1) cerebrovascular patient caregivers who were the main caregivers at homes and lived with patients and (2) cerebrovascular patients who attended at Phanom Dong Rak Community Hospital Commemorating His Majesty the King's 80th Birthday Anniversary and lived in Phanom Dong Rak district, Surin province. They were selected by purposive sampling technique as inclusion criteria to be in the experimental group and the comparison group, 30 persons in each group. The experimental tool was the Muscular Strength Rehabilitation Ability Development Program for Caregivers of Cerebrovascular Patients based on the supportive and educative nursing system of Orem’s self-care theory. The data collecting tools were the muscular strength rehabilitation ability of cerebrovascular patients’ questionnaires, the reliability was 0.94 and patient data record including; personal data, muscle strength and daily activities ability. Data were analyzed by descriptive statistics,  t-test, Wilcoxon Signed Rank test and Mann-Whitney U test. The results founded as follows. (1) After experiment, the muscular strength rehabilitation ability for cerebrovascular patients of the experimental group was significantly higher than that before and the comparison group (p < .05). The muscular strength rehabilitation ability of cerebrovascular patients in the comparison group was not significantly different from before. (2) After experiment, the muscular strength and daily activities ability of the experimental group were significantly higher than before (p < .05) and the right side muscular strength and daily activities ability of the experimental group were significantly higher than the comparison group (p < .05). Muscular strength and daily activities ability of the comparison group were not significantly different than before.
การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการฟื้นฟูสมรรถภาพกล้ามเนื้อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของผู้ดูแล กำลังกล้ามเนื้อและความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ ระหว่างก่อนและหลังทดลอง และระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ หลังทดลอง กลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้ดูแล  ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เป็นผู้ดูแลหลักและอาศัยอยู่บ้านเดียวกับผู้ป่วย และผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลพนมดงรักเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา และอาศัยอยู่ในอำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ จำนวน 66 คน เลือกแบบเจาะจง  แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 33 คน  เครื่องมือทดลองเป็นโปรแกรมพัฒนาความสามารถในการฟื้นฟูสมรรถภาพกล้ามเนื้อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของผู้ดูแล ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นตามแนวคิดทฤษฎีการดูแลตนเองของโอเร็ม โดยใช้ระบบการพยาบาลแบบสนับสนุนและให้ความรู้ เครื่องมือรวบรวมข้อมูล เป็นแบบสอบถามความสามารถในการฟื้นฟูสมรรถภาพกล้ามเนื้อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค 0.94 และแบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล กำลังกล้ามเนื้อผู้ป่วย และความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา การทดสอบที วิลคอกซันซายน์แรงค์ และแมนวิทนีย์ยู  ผลการวิจัย พบว่า (1) หลังทดลอง ผู้ดูแลกลุ่มทดลองมีความสามารถในการฟื้นฟูสมรรถภาพกล้ามเนื้อผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสูงกว่าก่อนทดลอง และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ผู้ดูแลกลุ่มเปรียบเทียบมีความสามารถในการฟื้นฟูสมรรถภาพกล้ามเนื้อ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองไม่แตกต่างจากก่อนทดลอง และ (2) หลังทดลอง ผู้ป่วยกลุ่มทดลองมีกำลังกล้ามเนื้อและความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันสูงกว่าก่อนทดลอง และมีกำลังกล้ามเนื้อซีกขวาและความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ผู้ป่วยกลุ่มเปรียบเทียบมีกำลังกล้ามเนื้อและความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันไม่แตกต่างจากก่อนทดลอง