HIV is the virus destroying body immune system especially, white blood cell named CD-4 cell. This cell can protect the body from many infectious diseases. Early antiretroviral therapy (ART) and continuing will make people living with HIV (PLWHIV) healthy, improve quality of life and prolonged life. Thailand national guideline on HIV/AIDS treatment and prevention 2017 was recommended the first line ART; 2 nucleoside reverse transcriptase inhibitor plus 1 non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor. It was called highly active ART (HAART) leading to a long life. However, antiretroviral drugs (ARV) are associated with lipid profile, insulin resistance and lipodystrophy resulting in high risk of non-AIDs illness such as cardiovascular disease and metabolic syndrome. Though immune system was improved after ART but it is not full restoration increasing risk of cancer and mortality rate from non-AIDs illness. According to privilege for PLWHIV and AIDS by national health security, laboratory and special investigations did not cover all non-AIDs illness. Then, screening and diagnosis could not be performed and accessing to prophylaxis and treatment will be delayed. Reconsideration of their privilege will improve patient care and promote quality and prolong their life.
เชื้อเอชไอวีเป็นไวรัสที่สามารถทำลายระบบภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเซลล์เม็ดเลือดขาวซีดีโฟร์ที่ป้องกันร่างกายจากการติดเชื้อต่างๆ หากผู้ติดเชื้อเริ่มรับประทานยาต้านไวรัสเร็วและต่อเนื่อง จะทำให้ผู้ติดเชื้อมีสุขภาพแข็งแรง มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีชีวิตยืนยาว แนวทางการตรวจรักษาและการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีของประเทศไทยปี 2560 แนะนำสูตรยาต้านไวรัสสูตรแรกซึ่งประกอบไปด้วยยาในกลุ่ม  nucleoside reverse transcriptase inhibitor 2 ตัวและยาในกลุ่ม  non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor 1 ตัว ยาต้านไวรัสเอชไอวีสูตรนี้มีประสิทธิภาพสูง ทำให้ผู้ป่วยมีชีวิตที่ยาวนานขึ้น อย่างไรก็ตามยากลุ่มนี้มีผลโดยตรงต่อระดับไขมันในเลือด ภาวะดื้ออินซูลิน และการกระจายตัวของไขมันที่ผิดปกติ ทำให้ผู้ป่วยเหล่านี้จึงยังคงมีความเสี่ยงต่อความเจ็บป่วยที่ไม่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์ (non-AIDs illness) เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด ภาวะอ้วนลงพุง แม้ว่ายาต้านไวรัสจะฟื้นฟูระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย แต่การฟื้นฟูมิได้เป็นไปอย่างสมบูรณ์ทำให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง ส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตจากโรคที่ไม่เกี่ยวเนื่องกับเอดส์นั้นมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจด้วยเครื่องมือพิเศษอื่นๆตามสิทธิประโยชน์การบริการผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ในหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ายังไม่ครอบคลุมโรคดังกล่าว ทำให้ไม่สามารถคัดกรองและวินิจฉัยผู้ป่วย ส่งผลให้การเข้าถึงการป้องกันหรือการรักษาล่าช้าไป การพิจารณาทบทวนสิทธิประโยชน์ดังกล่าวจะทำให้การดูแลผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้ผู้ติดเชื้อเอชไอวีมีคุณภาพชีวิตที่ดีและมีอายุยืนยาวขึ้น