Background and objective: Upper limb dysfunctions and complications of hemiplegic side are most common problems after stroke. However, currently no studies have been undertaken to investigate these problems in community-dwellers with stroke in Thailand. This study aimed to evaluate upper limb functions and complications of hemiplegic side in individuals with chronic stroke in a community.
Methods: Participants were stroke survivors with at least 6 months post-stroke who were able to sit independently for at least 50 minutes and understand commands to perform various tests. Upper limb functions of hemiplegic side of the patients were evaluated by the Short form Fugl-Meyer Assessment Scale (S-FM) and the Streamlined Wolf Motor Function Test for chronic stroke (SWMFT-C), which each of 6 activities. Complications of the hemiplegic upper limb were identified by interviews, observations and basic physical therapy evaluations. Data were analyzed by using descriptive statistics.
Results: Ninety-seven patients who were on average of 62.9±12.2 years old and 37.2±56.3 months post-stroke were recruited. Evaluations of the hemiplegic upper limb functions of the patients revealed that average scores of each activity of the S-FM and SWMFT-C ranged from 1.14 to 1.31 points (full score = 2 points) and 1.99 to 2.40 points (full score = 5 points), respectively. Additionally, the average timescale of the SWMFT-C activities ranged from 44.74 to 55.98 seconds. The two most common hemiplegic upper limb complications were shoulder pain and shoulder subluxation, following by wrist pain, muscle atrophy and hand edema.
Conclusions: Community-dwellers with chronic stroke had a decrease in upper limb functions of hemiplegic side. Most of them had complications of the upper limb, particularly the shoulder joint problems. So, continuing rehabilitation after hospital discharge is necessary to enhance the recovery of upper limb in hemiplegic side.
หลักการและวัตถุประสงค์: ความบกพร่องในการทำงานและภาวะแทรกซ้อนของรยางค์ส่วนบนของข้างอัมพาตเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง แต่ยังไม่มีรายงานเกี่ยวกับปัญหาเหล่านี้ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนของประเทศไทย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการทำงานและภาวะแทรกซ้อนของรยางค์ส่วนบนของข้างอัมพาตของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเรื้อรังในชุมชนแห่งหนึ่ง
วิธีการศึกษา: อาสาสมัครคือผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองมาเป็นระยะเวลาอย่างน้อย 6 เดือน สามารถทรงตัวในท่านั่งได้เป็นเวลาอย่างน้อย 50 นาที และเข้าใจคำสั่งในการทดสอบต่าง ๆ ประเมินความสามารถในการทำงานของรยางค์ส่วนบนของข้างอัมพาตของอาสาสมัครด้วยแบบประเมิน Short form Fugl-Meyer Assessment Scale (S-FM) และแบบประเมิน Streamlined Wolf Motor Function Test สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเรื้อรัง (SWMFT-C) อย่างละ 6 กิจกรรม ส่วนการประเมินภาวะแทรกซ้อนทำโดยการสัมภาษณ์ การสังเกต และการตรวจประเมินพื้นฐานทางกายภาพบำบัด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา
ผลการศึกษา: อาสาสมัครผู้ป่วยจำนวน 97 ราย มีอายุเฉลี่ย 62.9±12.2 ปี และมีระยะเวลาการเป็นโรคหลอดเลือดสมองเฉลี่ย 37.2±56.3 เดือน ผลการประเมินการทำงานของรยางค์ส่วนบนของข้างอัมพาตพบว่าอาสาสมัครได้คะแนนเฉลี่ยของ S-FM และ SWMFT-C แต่ละกิจกรรมอยู่ในช่วง 1.14-1.31 คะแนน (คะแนนเต็ม 2 คะแนน) และ 1.99-2.40 คะแนน (คะแนนเต็ม 5 คะแนน) ตามลำดับ นอกจากนี้ ในการทำแต่ละกิจกรรมของ SWMFT-C อาสาสมัครใช้เวลา 44.74-55.98 วินาที ส่วนภาวะแทรกซ้อนของรยางค์ส่วนบนของข้างอัมพาตที่พบได้มาก 2 อันดับแรก ได้แก่ ปวดข้อไหล่และข้อไหล่เคลื่อนหลุด รองลงไป ได้แก่ อาการปวดข้อมือ กล้ามเนื้อฝ่อลีบ และมือบวม
สรุป: ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเรื้อรังที่อาศัยอยู่ในชุมชนมีการทำงานของรยางค์ส่วนบนของข้างอัมพาตลดลง และผู้ป่วยส่วนใหญ่มีภาวะแทรกซ้อนของรยางค์ส่วนบนนั้นด้วย โดยเฉพาะปัญหาเกี่ยวกับข้อไหล่ ดังนั้น ผู้ป่วยจึงควรได้รับการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องหลังจากถูกจำหน่ายจากโรงพยาบาล เพื่อส่งเสริมการฟื้นตัวของรยางค์ส่วนบนในข้างอัมพาต