Background and Objectives: End stage renal disease (ESRD) cannot be cure and is very costly to care. Ubolratana Hospital has implemented an educational program of the pilot project to prevent chronic kidney disease (CKD) among patients with diabetes and hypertension in the public health region 7 of Thailand. The purposes of this study were to determine effects of the educational program on preventive chronic kidney disease.
Methods: A Quasi – Experimental study was conducted, using data from Ubonratana hospital’s pilot project. The data from all identified 3,332 patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM) and hypertension (HT) in experimental group and 3,153 in control group whose aged 20 to 80 years were obtained. Data collection was done using the following tools: 1) questionnaire for demographic data 2) physical health and health behaviors 3) laboratory examination for glomerular infiltration rate (GFR) and glycated hemoglobin (HbA1C). Data were analyzed using frequency; percentage; Pearson’s chi square test and odds ratio with 95% CI; and multiple logistic regression was used to test the effect of the pilot project.
Results: Majority of participants were female (70.7% in experimental group and 64.9% in control group) and farmers (77.7% in experimental group and 60.4% in control group). The educational program effected on reducing proportion of CKD compared to the control group with statistically significant [AOR= 0.55 (95% CI: 0.46, 0.67)]. The experimental group had more proportions of well-control diabetes and hypertension compared to control group but these were not statistically significant [AOR=1.03 (95% CI: 0.89, 1.21) and 1.04 (95% CI: 0.93, 1.17), respectively]. Moreover; the experimental group tended to use NSAIDs lower than the control group with statistically significance [AOR= 0.39 (95% CI: 0.29, 0.512), respectively].
Conclusion: The study revealed that the effects of the educational program can reduce the prevalence rate of patients with CKD and NSAIDs usage with statistically significance.
หลักการและวัตถุประสงค์: โรคไตวายระยะสุดท้ายนั้นรักษาไม่หายและมีค่าใช้จ่ายในการดูแลสูงมาก โรงพยาบาลอุบลรัตน์จึงได้ดำเนินโครงการนำร่องโดยอบรมให้ความรู้เรื่องกลุ่มอาการอีสานรวมมิตรและการปฏิบัติตัวแก่ผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาผลของโครงการอบรมให้ความรู้ในโครงการดังกล่าวในการป้องกันการเป็นโรคไตเรื้อรังในผู้ป่วย
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบกึ่งทดลองใช้ข้อมูลผู้ป่วยในโครงการนำร่องของโรงพยาบาลอุบลรัตน์ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างจากผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงอายุ 20-80 ปี ได้กลุ่มศึกษาและกลุ่มควบคุมจำนวน 3,332 และ 3,153 ราย ตามลำดับ ใช้เครื่องมือ 1) แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วย 2) แบบบันทึกข้อมูลสุขภาพกายและพฤติกรรมสุขภาพ 3) ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น ค่าอัตราการกรองของไต ค่าน้ำตาลสะสม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ เพียรสันไคสแควร์ อัตราส่วนออดร่วมกับช่วงเชื่อมั่นร้อยละ 95 และการวิเคราะห์การถดถอยพหุโลจิสติกส์เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างผลของโครงการต่อการเป็นโรคไตเรื้อรัง
ผลการศึกษา: กลุ่มศึกษาและกลุ่มควบคุมส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 70.7 และ 64.9 ตามลำดับ และมีอาชีพเกษตรกร ร้อยละ 77.7 และ 60.4 ตามลำดับ กลุ่มศึกษาที่ผ่านโครงการสามารถลดสัดส่วนของการเป็นโรคไตเรื้อรังได้มากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ [adjusted OR= 0.55 (95% CI: 0.46, 0.67)] และสัดส่วนของการควบคุมเบาหวานและความดันโลหิตที่คุมได้ดีในกลุ่มศึกษาเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ [adjusted OR = 1.03 (95% CI : 0.89, 1.21) และ 1.04 (95% CI : 0.93– 1.17), ตามลำดับ] นอกจากนี้ กลุ่มศึกษาที่ผ่านโครงการมีสัดส่วนของการใช้ยาต้านการอักเสบ (NSAIDs) ลดลงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ [adjusted OR = 0.39 (95% CI : 0.29, 0.52)]
สรุป: ผลการอบรมให้ความรู้ดังกล่าวแก่ผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงนั้นมีโอกาสป้องกันการเป็นโรคไตเรื้อรังและลดการใช้ยา NSAIDs ได้