Objective : We sought to compare the Cobb angle measurement in idiopathic spinal scoliosis using plain radiography and three-dimensional volumerendered images of multidetector computed tomography. Methods : Cobb angle measurement using plain radiography and three-dimensional volume-rendered images from multidetector computed tomography (3D VR CT) from thirty patients were examined by three observers. The Cobb angle, upper end vertebra, and lower end vertebra of the scoliotic curve were measured by each observer, and the inter-observer reliability was also analyzed. Results : The mean difference between inter-observer measured angles was 2 to 4 degrees. No statistically significant difference of mean’Cobb angle between 3 observers in each measurement was found. The 95% confidence intervals for inter-observer variability in Cobb angle measurement using plain radiography and 3D VR CT in idiopathic scoliosis were 4.04 (3.22-4.85) and 3.08 (2.41-3.74) degrees, respectively. Inter-observer reliability shown as Pearson’s correlation coefficient (r), in plain radiography r between observer 1 versus 2, observer 1 versus 3 and observer 2 versus 3 were 0.964, 0.949, and 0.900, in 3D VR CT were 0.958, 0.970, and 0.956, respectively. The reliability of Cobb angle measurement between plain radiography and 3D VRCT were 0.936, 0.913 and 0.907 for the observer 1, 2 and 3 respectively. Conclusion : The mean’s Cobb angles from plain radiography is higher than the Cobb angle from 3D VR CT due to scoliosis curve geometry between supine and standing positions and variability in the selection of the end vertebrae. The inter-observer reliability and reliability of measurement are high. 3D VR CT images could be used for digital measurement of coronal Cobb angles in idiopathic scoliosis with similar variability to the digital measurement of plain radiographs.
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความสอดคล้องของการ วัดมุมกระดูกสันหลังคดซึ่งวัดโดยวิธี Cobb ระหว่าง เอกซเรย์ธรรมดา กับเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง ในผู้ป่วยกระดูกสันหลังคดซึ่งไม่ทราบสาเหตุใน โรงพยาบาลราชวีถี วิธีการ : รวบรวมผู้ป่วยที่มารักษา ที่โรงพยาบาลราชวิถีที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะ กระดูกสันหลังคดระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2555 ถึง มิถุนายน พ.ศ. 2557 ทุกคนได้รับการส่งตรวจเอกซเรย์ ธรรมดากับเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูงเพื่อ ประเมินภาวะกระดูกสันหลังคดตำแหน่งที่เกิดกระดูก สันหลังคด และวัดมุมแบบวิธี Cobb โดยผู้สังเกตการณ์ 3 คน ผล : ผู้ป่วยภาวะกระดูกสันหลังคดซึ่งไม่ทราบสาเหตุ 30 ราย โดย 20 รายมีกระดูกสันหลังคดโค้ง เดียว (single curve) คิดเป็นร้อยละ 66.7 และ 10 ราย กระดูกสันหลังคดโค้งคู่ (double curves) คิดเป็นร้อยละ 33.3 ผลการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่ามุมกระดูกสันหลังคด ซึ่งวัดโดยวิธี Cobb ระหว่างเอกซเรย์ธรรมดา ให้มุมที่ สูงกว่าเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนค่าเฉลี่ยของมุมระหว่างผู้สังเกต- การณ์ที่ทำการวัดทั้งด้วยวิธีเอกซเรย์ธรรมดา และ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง ไม่แตกต่างกันทางสถิติ ค่าความแปรปรวน (95% CI) ของการวัดโดยผู้สังเกตการณ์ ทั้ง 3 ราย ในวิธีเอกซเรย์ธรรมดาเท่ากับ 4.04 (3.22- 4.85) องศาและเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูงเท่ากับ 3.08 (2.41-3.74) องศา ค่าความสอดคล้อง ระหว่างผู้วัดแสดงด้วยค่า Pearson’s correlation coefficient ในการวัดด้วยวิธีเอกซเรย์ธรรมดา ระหว่าง ผู้สังเกตการณ์ คนที่ 1 กับ 2, 1 กับ 3 และ 2 กับ 3 เท่ากับ 0.964, 0.949 และ 0.900 ในส่วนของการวัดด้วย เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง เท่ากับ 0.958, 0.970 และ 0.956 ค่าความสอดคล้องระหว่างเครื่องมือ เอกซเรย์ธรรมดา และเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็ว สูง ในผู้สังเกตการณ์ คนที่ 1, 2 และ 3 เท่ากับ 0.936, 0.913 และ 0.907 ตามลำดับ สรุป : ไม่มีความแตกต่าง ทางสถิติของค่าเฉลี่ยมุมกระดูกสันหลังคดซึ่งวัดโดยวิธี Cobb ระหว่างผู้สังเกตการณ์ แต่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในการวัดมุมกระดูกสันหลังคด ซึ่งวัดโดยวิธี Cobb ระหว่างเอกซเรย์ธรรมดากับเอกซเรย์ คอมพิวเตอร์ความเร็วสูงโดยมุมกระดูกสันหลังคดของ การถ่ายภาพรังสีธรรมดาสูงกว่ามุมกระดูกสันหลังคด ของเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูงเนื่องจากความ แตกต่างการทรงตัวและความแปรปรวนในการเลือก ของกระดูกสันหลัง ค่าความสอดคล้องระหว่างผู้สังเกต- การณ์ (inter-observer reliability) และค่าความสอดคล้อง ระหว่างเครื่องมือวัด 2 เครื่องมือดังกล่าว (reliability of measurement) มีค่าความสอดคล้องสูง ดังนั้น การ เอกซเรย์ธรรมดา และเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็ว สูงสามารถใช้ทดแทนกันได้