The purposes of this analytic cross-sectional research were to study the level and the selected factors related with the Health Literacy of Village Health Volunteer in Mueang District Nakornpathom Province. The samples were 342 Village Health Volunteers (VHS.) selected by using Stratified random sampling. The research tool was ABCDE-Health Literacy questionnaire of Health Education Division, Ministry of Public Health, consisted of 2 parts 1) The selected factors composed of: gender, age, educational level, occupation and marital status 2) The questionnaire of health knowledge and understanding in health. The reliability was KR 20 at 0.64. and the questionnaire of health information and services, health communication, self-management, media literacy and the decision to right practice was yielded of Cronbach’s alpha coefficient at 0.78. Data was analyzed by descriptive statistics and chi-square.The study revealed that VHS’s ABCDE-Health literacy and 5 skills of Health Literacy level were fair excluding the decision to right practice that was very good. Gender, age, education, occupation and marital status factors had no relationship with ABCDE-Health Literacy. For each dimension analysis, gender related with health knowledge and understanding in health including education related with media literacy was shown significantly .Occupation was significantly related with self-management as well. The suggestion was to provide budget supported by Provincial Health Office to develop the program enhancing the level of Health Literacy on 6 skills especially skill 1-5.
การวิจัยแบบสำรวจเชิงวิเคราะห์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและปัจจัยคัดสรรที่มีความสัมพันธ์กับความฉลาด ทางสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม กลุ่มตัวอย่างเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน(อสม.) จำนวน 342 คน เลือกแบบมีชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลเป็นแบบประเมินความฉลาดทางสุขภาพตามหลัก “3อ.2ส.” ของกองสุขศึกษา กระทรวงสาธารณสุข แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1) ปัจจัยคัดสรร ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ สถานภาพสมรส 2) แบบประเมินความฉลาดทางสุขภาพ ประกอบด้วย แบบสอบถามความรู้ความเข้าใจทางสุขภาพมีค่า KR 20 เท่ากับ 0.64 และแบบสอบถามการเข้าถึงข้อมูลและบริการสุขภาพ การสื่อสารทางสุขภาพ การจัดการตนเอง การรู้เท่าทันสื่อ และการตัดสินใจเลือกปฏิบัติที่ถูกต้อง มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.78 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติไคสแควร์ ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีระดับความฉลาดทางสุขภาพโดยรวม และรายด้าน 5 ด้าน อยู่ในระดับพอใช้ ยกเว้น การตัดสินใจเลือกปฏิบัติที่ถูกต้องอยู่ในระดับดีมาก ปัจจัยเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และสถานภาพสมรสไม่มีความสัมพันธ์ กับความฉลาดทางสุขภาพโดยรวม เมื่อวิเคราะห์รายด้านพบว่า ปัจจัยเพศมีความสัมพันธ์กับความรู้ ความเข้าใจทางสุขภาพ ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ และอาชีพมีความสัมพันธ์กับการจัดการตนเองอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ ข้อเสนอแนะคือสาธารณสุขจังหวัด ควรจัดงบประมาณพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความฉลาดทางสุขภาพทั้ง 6 ทักษะโดย เฉพาะทักษะที่ 1-5 แก่อสม.