This predictive correlational research aimed to study the factors predicting antibiotic use behavior among village health volunteers. The samples consisted of 148 village health volunteers living in Talat subdistrict, Mueang Nakhon Ratchasima district, Nakhon Ratchasima province. The samples were selected by purposive sampling method. The research instruments were questionnaire which developed by researcher. The content validity and reliability of the knowledge questionnaire was analyzed by using KR-20 at 0.64. The attitude and antibiotic use behavior questionnaire were also analyzed by using Cronbach’s alpha coefficient at 0.77 and 0.81, respectively. The data were analyzed by descriptive statistics, Chi-square test, Pearson’s product moment correlation coefficient and Stepwise multiple regression analysis.
The results revealed that 72.3% of samples had a good level on antibiotic use behavior. When each factor was considered, it was found that the two predisposing factors were statistically significantly associated and could predict antibiotic use behavior. The attitude (ß = 0.388, p < .001) and the knowledge toward antibiotic use (ß = 0.173, p < .05) were significantly positively correlated and could predict antibiotic use behavior at the level of 21% (R2 = 0.210, p < .001). The result of this study could be used as guideline to develop the antibiotic smart use behavior promoting program for village health volunteers and they could be able to convey the knowledge about rationales for using antibiotics to people in community.
การวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลตลาด อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 148 คน จากการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บ ข้อมูลเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่น โดยค่าคูเดอร์-ริชาร์ดสัน 20 ของแบบสอบถามความรู้เท่ากับ 0.64 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคของแบบสอบถามด้านทัศนคติและพฤติกรรมการ ใช้ยาปฏิชีวนะเท่ากับ 0.77 และ 0.81 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ เพียร์สัน และสถิติการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอยู่ในระดับดี ร้อยละ 72.3 เมื่อพิจารณาปัจจัย นำ ปัจจัยเอื้อ และปัจจัยเสริม ที่มีความสัมพันธ์และสามารถร่วมทำนายพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะได้ พบว่า ปัจจัยนำ ด้านทัศนคติ เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะ (ß = 0.388, p < .001) และความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะมีผลทางบวกกับพฤติกรรมการใช้ยา ปฏิชีวนะ (ß = 0.173, p < .05) โดยสามารถร่วมทำนายพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของกลุ่มตัวอย่างได้ร้อยละ 21 อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ (R2 = 0.210, p < .001) ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้สามารถนำใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริม พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลให้แก่กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เพื่อให้เกิดความรู้ด้านการใช้ยาปฏิชีวนะ อย่างถูกต้องเหมาะสมและสามารถถ่ายทอดสู่ประชาชนในพื้นที่ได