This descriptive correlational research aimed to examine the level of health literacy and the level of self-care behavior to examine the association between health literacy and self-care behaviors in patients with type 2 diabetes mellitus. The samples consisted of 146 patients with type 2 diabetes mellitus living in the Mueang district of Mahasarakham province in Thailand. The sample were recruited according to the inclusion criteria and simple random sampling. Data were collected between February to and March 2022. The research instruments included a health literacy questionnaire and a self-care behavior questionnaire. The reliability of the instruments tested by Cronbach’s Alpha Coefficient was measured to be .79 and .82, respectively. The data were analyzed by descriptive statistics and Pearson’s correlation coefficient.
The results revealed that the sample possessed health literacy in all aspects at the moderate level with a value of 58.20% (Mean = 59.03, SD = 6.93) and for self-care behavior in all aspects at the moderate level with a value of 71.90% (Mean = 42.69, SD = 5.14). Overall, health literacy showed a statistically significant positive correlation with self-care behavior in patients with type 2 diabetes mellitus at the high level (r = .72**, p-value < .001).
Therefore, nurses or healthcare providers should play a role in organizing activities to increase health literacy to encourage diabetes patients to possess the knowledge, positive attitudes, and skills to take care of themselves and appropriately modify self-care behaviors.
 
การวิจัยนี้เป็นเชิงพรรณนาเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพกับพฤติกรรม การดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่พักอาศัยใน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 146 ราย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์การคัดเลือกและ สุ่มตัวอย่างโดยวิธีการอย่างง่าย เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบประเมินความฉลาดทางสุขภาพ และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแล ตนเอง ค่าความเชื่อมั่นด้วย การคำนวณหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ .79 และ .82 ตามลำดับวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยายและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความฉลาดทางสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 58.20 (Mean = 59.03, SD = 6.93) และมีพฤติกรรมการดูแลตนเองโดยรวมอยู่ในระดับ ปานกลาง ร้อยละ 71.90 (Mean = 42.69, SD = 5.14) จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ความ สัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพโดยรวมมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงกับพฤติกรรมการดูแล ตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .72**, p-value < .001) ดังนั้นพยาบาล หรือบุคลากรที่เกี่ยวข้องควรมีบทบาทในการจัดกิจกรรมในการเพิ่มความฉลาดทางสุขภาพ เพื่อส่งเสริมให้ ผู้ป่วยมีความรู้ มีทัศนคติที่ดี และมีทักษะในการดูแลตนเอง สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ ตนเองได้อย่างเหมาะสม
 