Background and Objective: In Kanchanaburi province, malaria caused by Plasmodium (P) vivax has increased in higher proportion compared to P. falciparum but little is known about genetic structure of P. vivax in this area. This study aimed to compare genetic characteristics of P. vivax isolates collected from malaria patients in Saiyok district of Kanchanaburi province in year 2010 and years 2013-2014. Material and Methods: Two microsatellite markers, i.e. PV3.27 and PV3.502 were amplified by nested polymerase chain reaction, followed by fragment analysis of PCR products. Result: P. vivax population of years 2013-2014 had statistical significance higher in genetic diversity than population of year 2010. Expected heterozygosity values of microsatellite marker, PV3.27 of year 2010 and 2013-2014 were 0.898 and 0.927; those values of PV3.502 were 0.873 and 0.912, respectively. Polyclonal infection of P. vivax population in Saiyok district, Kanchanaburi province was high. The average polyclonal infections were 52.1%; 54.8% in 2010 and 48.4% in 2013-2014. Mean multiplicity of infection was 2.35, 2.38, and 2.45 for microsatellite markers, PV3.27, PV3.502, and the combination, respectively. Conclusion: P. vivax population in Saiyok district, Kanchanaburi province had increase in genetic diversity when compared between isolates collected in year 2010 and year 2013-2014. This suggests that there is still high malaria transmission and parasite evolution in this area.
หลักการและวัตถุประสงค : ปจจุบันสถานการณของชนิดเชื้อมาลาเรียเปลี่ยนแปลงไป ที่จังหวัดกาญจนบุรี มีผู้ปวยมาลาเรียชนิด P. vivax มากกวาชนิด P. falciparum วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อเปรียบเทียบลักษณะพันธุกรรมของประชากร P. vivax ในอําเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีโรคมาลาเรียชุกชุม ในสองช่วงเวลาคือ ป พ.ศ. 2553 และ ป พ.ศ. 2556-2557 วิธีการศึกษา : เพิ่มปริมาณดีเอ็นเอของเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท PV3.27 และ PV3.502 ของ P. vivax ดวยปฏิกิริยาลูกโซพอลิเมอเรส เปรียบเทียบขนาดของผลิตภัณฑพีซีอารของแตละตัวอยางดวยการวิเคราะหขนาดของชิ้นสวน ผลการศึกษา : ประชากรเชื้อมาลาเรียของสองชวงเวลามีความหลากหลายของเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลทที่ใชตรวจสูงมาก และแตกตางกันอยางมีนัยสําคัญทางสถิติ โดยประชากร ป พ.ศ. 2556-2557 มีความหลากหลายทางพันธุกรรมมากกวาประชากร ป พ.ศ. 2553 คาคาดหวัง เฮเทอโรไซโกซิตี้ของเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลทที่ตําแหนง PV3.27 ของประชากร ป พ.ศ. 2553 และ ป พ.ศ. 2556-2557 เทากับ 0.898 และ 0.927 และคาคาดหวังเฮเทอ โรไซโกซิตี้ของเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลทที่ตําแหนง PV3.502 ของประชากร ป พ.ศ.2553 และ ป พ.ศ.2556-2557 เทากับ 0.873 และ 0.912 ตามลําดับ คาเฉลี่ยการติดเชื้อพรอมกันหลายโคลนของประชากร P. vivax ที่อําเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี มีอัตราสูงถึงรอยละ 52.1 โดย ป พ.ศ.2553 พบรอยละ 54.8 และ ป พ.ศ. 2556-2557 พบรอยละ 48.4 คาเฉลี่ยจํานวนโคลนที่ติดเชื้อในกลุมที่มีการติดเชื้อมากกวา หนึ่งโคลนเทากับ 2.35, 2.38 และ 2.45 สําหรับเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท PV3.27, PV3.502 และรวมทั้งสองเครื่องหมาย ตามลําดับ สรุป : ประชากรเชื้อ P. vivax ที่อําเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี ใน ป พ.ศ.2556-2557 มีความหลากหลายเพิ่มขึ้น จากป พ.ศ.2553 แสดงถึงยังคงมีการแพรเชื้อในพื้นที่สูงและ มีวิวัฒนาการของเชื้อมาลาเรียชนิดนี้