Background: Fifty grams glucose challenge test (GCT) followed by one hundred grams oral glucose tolerance test (OGTT) are standard methods for diagnosis of gestational diabetes mellitus (GDM). The identification of characteristics associated with abnormal OGTT will be useful for diagnosis of GDM without using 50 grams GCT. This study aims to identify characteristics associated with abnormal OGTT.
Methods: Retrospective cross sectional design was conducted in Phayao hospital, among 472 pregnant women who had abnormal GCT result from January 2010 to May 2016. Demographic data, clinical data and indication for GCT were collected and analyzed by Student’s t-test, exact probability test and multiple logistic regression.
Results: In this study, 100 (21.2%) Thai pregnant women had abnormal OGTT result and 372 (78.8%) had normal OGTT result. Pregnant women aged 25 and older, had history of death fetus in utero or macrosomia significantly increase 2.8 times and 5.47 times the risk of abnormal OGTT result.
Conclusions: Pregnant women aged 25 and older, had history of death fetus in utero or macrosomia significantly increase risk of abnormal OGTT result. For these pregnant women with risk for abnormal GCT, using OGTT without GCT screening may be useful to early diagnose GDM. 
ภูมิหลัง: การตรวจคัดกรองโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ในสตรีที่มี ความเสี่ยงด้วย 50 grams glucose challenge test (GCT) และตรวจ วินิจฉัยด้วย 100 grams oral glucose tolerance test (OGTT) เมื่อผล GCT ผิดปกติ เป็นมาตรฐานที่ใช้วินิจฉัยโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ตั้งแต่ ระยะแรก การศึกษาลักษณะที่บ่งชี้ต่อการพบผล OGTT ผิดปกติ อาจนำมาเป็นแนวทางในการเลือกตรวจวินิจฉัยภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ด้วย OGTT โดยไม่ต้องรอตรวจคัดกรองด้วย GCT ก่อนในสตรีที่มีความเสี่ยงต่อ ผล GCT ผิดปกติ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจลักษณะที่บ่งชี้ต่อการพบผล OGTT ผิดปกติ ในสตรีตั้งครรภ์ที่มีผล GCT ผิดปกติ
วิธีการ: เป็นการศึกษา เชิงสมุฏฐานวิทยา รูปแบบ retrospective cross-sectional design ใน สตรีที่ตั้งครรภ์เดี่ยว เชื้อชาติไทย และมีผล GCT ผิดปกติ ที่ฝากครรภ์ ที่โรงพยาบาลพะเยา ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553 - วันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 โดยรวบรวมข้อมูลทั่วไป ข้อมูลการฝากครรภ์ ข้อมูล ทางคลินิก ข้อบ่งชี้การตรวจ GCT ผลการตรวจ GCT และ OGTT วิเคราะห์ อธิบายข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ด้วยจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบสตรีตั้งครรภ์ที่ผล OGTT ปกติ และ ผิดปกติ ด้วยสถิติ Student’s t-test และ exact probability test วิเคราะห์ลักษณะที่บ่งชี้ต่อการพบผล OGTT ผิดปกติด้วยสถิติวิเคราะห์ ถดถอยหลายตัวแปรแบบ logistic
ผล: สตรีตั้งครรภ์ที่ผล GCT ผิดปกติ ทั้งหมด 472 ราย ตรวจพบ OGTT ปกติ 372 ราย (ร้อยละ 78.8) ผล OGTT ผิดปกติ 100 ราย (ร้อยละ 21.2) กลุ่มที่ OGTT ผิดปกติ มีอายุตั้งแต่ 25 ปี ขึ้นไปในสัดส่วนที่มากกว่า (ร้อยละ 88.0 VS ร้อยละ 70.7) มีดัชนีมวลกาย ก่อนตั้งครรภ์เกินถึงอ้วน ในสัดส่วนที่มากกว่า (ร้อยละ 41.0 VS ร้อยละ 32.8) และมีข้อบ่งชี้ในการส่งตรวจ GCT ต่างกันบางประเด็น เมื่อนำลักษณะ ที่ต่างกันมาพิจารณาร่วมกันด้วยสมการ multiple logistic regression พบลักษณะที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการพบ OGTT ผิดปกติ 2 ประเด็น คือ สตรีตั้งครรภ์ที่อายุตั้งแต่ 25 ปี เพิ่มโอกาสพบ OGTT ผิดปกติเพิ่มขึ้น 2.80 เท่า สตรีตั้งครรภ์ที่ตรวจ GCT ด้วยข้อบ่งชี้อื่นๆ เช่น เคยคลอดบุตร น้ำหนักแรกคลอดมากกว่า 4,000 กรัม มีประวัติทารกเสียชีวิตในครรภ์ มีโอกาสพบผล OGTT ผิดปกติเพิ่มขึ้น 5.47 เท่า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป: ในกลุ่มสตรีตั้งครรภ์ที่มีผล GCT ผิดปกติ พบลักษณะที่บ่งชี้ต่อการ พบผล OGTT ผิดปกติ คือ อายุตั้งแต่ 25 ปีขึ้นไป หรือมีข้อบ่งชี้อื่นๆ ในการ ตรวจ GCT เช่น เคยคลอดบุตรน้ำหนักแรกคลอดมากกว่า 4,000 กรัม มีประวัติทารกเสียชีวิตในครรภ์ การตรวจวินิจฉัยโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ด้วย OGTT ในสตรีตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงต่อผล GCT ผิดปกติและมีลักษณะ เสี่ยงดังกล่าวร่วมด้วย โดยไม่ต้องรอตรวจคัดกรองด้วย GCT ก่อน อาจทำให้ ช่วยวินิจฉัย และเริ่มการรักษาโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ได้เร็วขึ้น