Background and Objective : Absolute contraindications for administration of radioiodine in nuclear medicine are pregnancy and lactation, because radioactive iodine can be transferred across the placenta and be secreted in breast milk. When ingested, it can cause radiation exposure to the infant. The calculation of internal dose quantity according to MIRDOSE and the risk of radiation for fetus following the ICRP Publication 60 are strongly recommended for the suspected pregnancy after maternal radioiodine therapy especially in case of hyperthyroidism and thyroid cancer patients. This study aim to develop a computer program based on the IAEA standard accurately and rapidly calculate absorbed dose and assess the radiation risk for fetus whose mother was using radioiodine. Material and method : The program to embed libraries and steps of expected fetus absorbed dose and risk assessment in the computer code is written in Microsoft Excel 2010. The computerized values are then compared with those retrospective and manual calculations according to the experts accounting for 5 cases from 2005 to 2015. Results : From 5 cases of radioiodine treatment during pregnancy in Siriraj Hospital, the calculated fetus doses using the program are 377.4, 377.4, 0.21, 0.59 and 29.4 mGy respectively. Moreover, the risk assessment for fetus of all cases can be completely achieved. Conclusion : The comparison of the absorbed dose obtained from the two methods show the similar accuracy under IAEA standard. Besides, the program is not time-consuming and provides more information for risk assessment of fetus than the manual calculation.
หลักการและวัตถุประสงค์ : การตรวจวินิจฉัยหรือรักษาโรค ต่อมไทรอยด์ในงานเวชศาสตร์นิวเคลียร์ มีข้อบ่งชี้ที่ชัดเจน ประการหนึ่ง คือ ห้ามทำการตรวจในผู้ป่วยที่กำลังอยู่ในภาวะ ตั้งครรภ์หรืออยู่ในระหว่างให้นมบุตรด้วยไอโอดีนรังสี เนื่องจาก สารกัมมันตรังสีดังกล่าวสามารถผ่านรกไปสู่ทารกในครรภ์ หรือขับออกทางน้ำนมสามารถก่อให้เกิดอันตรายต่อทารกได้ การประเมินความเสี่ยงที่ทารกได้รับจากมารดาที่ได้ไอโอดีน รังสีในการวินิจฉัยหรือรักษาทั้งโรคภาวะต่อมไทรอยด์ทำงาน เกินและโรคมะเร็งไทรอยด์นั้น จึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก ภายหลังจากเกิดอุบัติการณ์ดังกล่าวขึ้น โดยใช้วิธีการคำนวณ หาปริมาณรังสีที่อยู่ภายในร่างกายแบบ MIRDOSE และ ประเมินความเสี่ยงสำหรับผู้ป่วยที่ตั้งครรภ์และทารกตาม ICRP Publication 60 การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อใช้คำนวณปริมาณรังสีและประเมิน ความเสี่ยงสำหรับทารกที่ได้รับรังสีจากมารดาในระหว่างการ ตั้งครรภ์ได้อย่างถูกต้องและรวดเร็วตามมาตรฐานของทบวง การปรมาณูระหว่างประเทศ วิธีการศึกษา : สร้างโปรแกรมที่ใช้ในการคำนวณหา fetus absorbed dose และประเมินความเสี่ยงจากการที่มารดาได้ รับรังสีขณะตั้งครรภ์หรือหลังตั้งครรภ์ด้วยโปรแกรม Microsoft Excel 2010 พร้อมทั้งเปรียบเทียบค่าปริมาณรังสีที่ทารกได้รับ จากมารดาที่ได้ไอโอดีนรังสีจากการคำนวณในอดีตที่คำนวณ ด้วยมือโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวนทั้งสิ้น 5 รายตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 จนถึงปี พ.ศ. 2558 เทียบกับค่าที่ได้จากโปรแกรมที่สร้างขึ้นอีกด้วย ผลการศึกษา : พบว่าอุบัติการณ์ที่ผู้ป่วยตั้งครรภ์ขณะได้รับ การรักษาด้วยไอโอดีนรังสีในโรงพยาบาลศิริราชทั้งสิ้นจำนวน 5 รายสามารถคำนวณโดยใช้โปรแกรมเพื่อหาปริมาณรังสี ที่ทารกได้รับจากมารดา คือ 377.4, 377.4, 0.21, 0.59 และ 29.4 mGy ตามลำดับ และทุกรายสามารถประเมินความเสี่ยง ได้อย่างครบถ้วน สรุป : การคำนวณค่าที่ปริมาณรังสีที่ทารกได้จากมารดา ที่ได้รับไอโอดีนรังสีด้วยโปรแกรมที่สร้างขึ้นนั้นสามารถ ให้ความถูกต้องภายใต้มาตรฐานของทบวงการปรมาณูระหว่าง ประเทศ ไม่แตกต่างจากค่าที่คำนวณด้วยมือโดยผู้เชี่ยวชาญใน อดีต และยังใช้เวลาที่ลดน้อยลงรวมถึงให้ข้อมูลของการประเมิน ความเสี่ยงของทารกที่ครบถ้วนสมบูรณ์เพิ่มมากขึ้นอีกด้วย