Background and objective: Postoperative nausea-vomiting (PONV) is a common postoperative complication. It causes patients discomfort and morbidity. Anesthesia service at Queen Sirikit Heart Center of the Northeast has never assessed this problem. The objective of this study was to identify the incidence and related factors of PONV which will be used to develop clinical practice guideline to decrease this issue for quality improvement.Methods: This was a retrospective, exploratory and analytical study. Inclusion criteria were adult patients undergoing elective cardiovascular thoracic surgery at Queen Sirikit Heart Center of the Northeast between January 1981 and December 1983. Demographic and relevant perioperative data until 48 hr postoperatively were retrieved from medical records and analyzed to identify incidence and related factors.Results: Among 745 patients recruited, we found 108 cases of PONV. The incidence of PONV was 14.5%. Most of the patients had PONV during 6-24 hr postoperatively. The most common severity of PONV was grade 2. PONV was found mostly in female (female : male = 2 : 1). The identified related factors for PONV were: lower dose of dexamethasone; higher dose of propofol; use of isoflurane; and postoperative pain management using IV PCA with morphine.Conclusions: The incidence of PONV was 14.5%. The related factors were: female gender; lower dose of dexamethasone; higher dose of propofol; use of isoflurane; and postoperative pain management using PCA with morphine.
หลักการและวัตถุประสงค์: ภาวะคลื่นไส้-อาเจียนหลังผ่าตัด (postoperative nausea-vomiting; PONV) เป็นปัญหา สำคัญที่พบได้บ่อย ทำให้ผู้ป่วยไม่สุขสบายและเพิ่ม ภาวะแทรกซ้อน งานบริการวิสัญญีศูนย์หัวใจสิริกิติ์ ภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ ยังไม่เคยมีการสำรวจอุบัติการณ์ของ ภาวะนี้มาก่อน คณะผู้วิจัยต้องการศึกษาหาอุบัติการณ์ ปัจจัย ที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างแนวทางการป้องกัน/ลดภาวะแทรกซ้อน นี้ในกระบวนการพัฒนาคุณภาพวิธีการศึกษา: เป็นงานวิจัยเชิงพรรณนาย้อนหลังแบบ retrospective, exploratory and analytical ศึกษาใน ผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดทรวงอก หัวใจและหลอดเลือดของ ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างเดือน มกราคม พ.ศ. 2554 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2556 รวบรวม ข้อมูลการเกิดภาวะ PONV หลังการได้รับยาระงับความรู้สึก แบบทั่วไป เพื่อหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ระยะก่อนผ่าตัด ระหว่างและหลังผ่าตัด 48 ชั่วโมงผลการศึกษา: จากผู้ป่วยที่ศึกษา 745 ราย พบเกิดภาวะ PONV 108 ราย คิดเป็นอุบัติการณ์ร้อยละ 14.5 ส่วนใหญ่ เกิดในช่วง 6-24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด ความรุนแรงส่วนใหญ่เป็น grade 2 พบในเพศหญิงมากกว่าชาย (2:1) ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง กับการเกิดภาวะ PONV ได้แก่ การได้รับยา dexamethasone ขนาดน้อยกว่า การใช้ยา proprofol ขนาดสูง การใช้ isofluraneและมีการให้ยาระงับปวดหลังผ่าตัดแบบ IV PCA โดยใช้ยา morphineสรุป: พบอุบัติการณ์เกิดภาวะ PONV ในผู้ป่วยผ่าตัดทรวงอก หัวใจและหลอดเลือดร้อยละ 14.5 ปัจจัยเกี่ยวข้อง ได้แก่ เพศหญิง การได้รับยา dexamethasone ในขนาดน้อย การได้รับ propofol ขนาดสูง การผ่าตัดที่ใช้ยาดมสลบชนิด ไอระเหยโดยเฉพาะ isoflurane ยาแก้ปวดกลุ่ม opioids โดย เฉพาะเทคนิค IV PCA ที่ใช้ยา morphine