Background and Objective: Prevention of liver fluke infection Opisthorchis viverrini and Clonorchis sinensis is a strategy to reduce Cholangiocarcinoma incidence. Many studies evaluated the effectiveness of health education methods for preventing liver fluke infection. However, there is not clear evidence of the prevention. This study was aimed to conduct a systematic review for evaluating the effectiveness of health education methods for preventing liver fluke infection.Methods: We searched electronics databases of PubMed, SCOPUS, ISI, and Cochrane library, including Thai medical and public health journals. We also considered the reference lists of the retrieved studies. The search keywords included health education, control effectiveness, strategy, liver fluke, raw fish, O. viverrini, C. sinensis. We included randomised or quasi-randomised trials. Two review authors independently screened studies based on the pre-specified inclusion criteria, extracted data, and assessed the studied risk of bias. We assessed heterogeneity among the included studies results by using I square, Tau square and Chi square statistics. We assessed effectiveness of health education by using standardized mean difference (SMD) for continuous data and risk ratio (RR) for binary data.Results: We included 26 studies involved 17,882 participants. Three studies were randomized controlled trials. Twenty-five studies were conducted in Thailand. All twenty six studies were assessed as at high risk of bias. We found health education methods gave statistically significant higher scores of prevention of liver fluke than those for the routine method (Pooled SMD; Random 1.18; 95% CI: 0.87 to 1.50) and lower liver fluke infection than routine health education (Pooled RR; Random 0.57; 95% CI: 0.47 to 0.69)Conclusions: We found low-quality evidence that health educations have a little effectiveness for preventing liver fluke infection when compared with regular practices in all groups of population
หลักการและวัตถุประสงค์: การป้องกันการติดเชื้อพยาธิ ใบไม้ตับชนิด Opisthorchis viverrini และ Clonorchis sinensisเป็นกลยุทธ์หนึ่งเพื่อลดอุบัติการณ์ของมะเร็งท่อน้ำดี มีรายงานวิจัยประสิทธิผลของวิธีการทางสุขศึกษาในการ ป้องกันการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับจำนวนมาก แต่ยังไม่มี ข้อสรุปที่ชัดเจน การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมิน ประสิทธิผลของวิธีการทางสุขศึกษาต่อการป้องกันการติดเชื้อ พยาธิใบไม้ตับโดยการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ และวิเคราะห์เมตต้าวิธีการศึกษา: สืบค้นรายงานวิจัยในฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ PubMed, SCOPUS, ISI และ Cochrane library รวมทั้ง วารสารทางการแพทย์และสาธารณสุขไทย และเอกสาร อ้างอิงในงานวิจัยที่สืบค้นได้ คำสำคัญคือ Health education, Control effectiveness, Strategy, Liver fluke, Raw fish, Opisthrochis viverrini, Clonorchis sinensis เลือกรายงาน วิจัยเชิงทดลองแบบสุ่ม หรือกึ่งทดลอง นักวิจัยสองคน คัดเลือกรายงานวิจัยเข้าตามเกณฑ์ที่กำหนด ดึงข้อมูล และ ประเมินอคติ โดยทำอย่างเป็นอิสระต่อกัน การประเมิน ความแตกต่างระหว่างรายงานวิจัยพิจารณาจากค่าสถิติ ไอกำลังสอง ค่าทาวกำลังสอง และค่าไคกำลังสอง ประเมิน ประสิทธิผลของวิธีการทางสุขศึกษา โดยใช้ค่าความแตกต่างของค่าเฉลี่ยกรณีข้อมูลต่อเนื่อง และอัตราส่วนความเสี่ยง กรณีข้อมูลทวินามผลการศึกษา: รายงานวิจัยที่ผ่านเกณฑ์การคัดเข้า 26 รายงาน ศึกษาในตัวอย่างทั้งสิ้น 17,882 ราย 3 รายงาน มีรูปแบบการศึกษาเชิงทดลองแบบสุ่ม 25 รายงาน ศึกษาใน ประเทศไทย ทั้ง 26 รายงาน วิจัย มีความเสี่ยงต่อการเกิดอคติ สูง ผลการวิเคราะห์เมตต้าพบกลุ่มที่ได้รับวิธีการทางสุขศึกษา มีค่าเฉลี่ยมาตรฐานคะแนนการปฏิบัติตนสูงกว่ากลุ่มที่ได้ รับบริการปกติ (Pooled standardized mean difference; Random 1.18; 95% CI: 0.87 ถึง 1.50) และมีการติดเชื้อ น้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับบริการปกติ (Pooled risk ratio; Random 0.57 เท่า; 95% CI: 0.47 ถึง 0.69 เท่า)สรุป: หลักฐานที่พบมีคุณภาพไม่ดี และให้ข้อสรุปว่า วิธีการ ทางสุขศึกษามีประสิทธิผลในการป้องกันการติดเชื้อพยาธิ ใบไม้ตับได้น้อยเมื่อเทียบกับวิธีปกติในทุกกลุ่มประชากร