Background and Objective : The population of Northeast Thailand is one of the highest rates of Cholangiocarcinoma. Diagnosis cholangiocarcinoma is importance. Multiphase CT for diagnosis cholangiocarcinoma is used precontrast, arterial phase, portovenous phase and delayed phase. This study aimed to compare computed tomographic characteristics between arterial phase and portovenous phase assessment cholangiocarcinomaMethods : A retrospective descriptive study was conducted on cholangiocarcinoma patients diagnosed from January 2016 - December 2016 in Yasothon Hospital. All patients have sign symptom and computed tomographic characteristics of cholangiocarcinoma with at least one choice following by 1. Abnormal CEA or CA19-9 2. Pathological report 3. MRI assessment cholangiocarcinoma. The Chi-Square test and Fisher’s Exact test were used for statistical analysis.  Results : Of 105 patients , the author was able to detect tumor mass 97 patients by arterial phase less than102 patients by portovenous phase. Tumor enhancement most of them were hypodense 84 patients by arterial phase, 87 patients by portovenous phase. Adenopathy 72 patients by portovenous phase more than 66 patients by arterial phase. Bile duct dilatation were able detect 101 patients by arterial phase equal to portovenous phase. Arterial phase and portovenous phase could not detect arterial involvement. Hepatic artery could detect105 patients by arterial phase, 3 patients by portovenous phase. These findings were not statistically significant (p value >0.05) by Chi-Square test. But venous involvement (5 patients by arterial phase, 38 patients by portovenous), portal vein and hepatic vein (3 patients by arterial phase, 105 patients by portovenous phase) were seen by portovenous phase more than arterial phase (p value <0.05). It was statistically significant by Fisher’s Exact test.Conclusion : Arterial phase and portovenous phase were detected tumor mass, tumor enhancement, adenopathy, bile duct dilatation, hepatic artery, artery involvement no statistical significant but venous involvement portal vein and hepatic vein by portovenous phase were seen more than arterial phase
หลักการและวัตถุประสงค์: มะเร็งท่อน้ำดีในประเทศไทย พบมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวินิจฉัยโรคจึงมีความ สำคัญ การวินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดีด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ มีหลายระยะทั้งก่อน และหลังจากฉีดสารทึบรังสีในช่วง หลอดเลือดแดง ช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัล และช่วงยืดเวลา การศึกษานี้สนใจศึกษาเปรียบเทียบลักษณะภาพเอกซเรย์ คอมพิวเตอร์ของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีในช่วงหลอดเลือดแดง และช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัลวิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาย้อนหลัง ในผู้ป่วยที่เข้ารับการ ตรวจวินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งมีวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล เวชระเบียนผู้ป่วยที่เข้ารับการตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์ คอมพิวเตอร์ในระหว่างวันที่ 1 มกราคม-31 ธันวาคม 2559 ในโรงพยาบาลยโสธร ผู้ป่วยทั้งหมดที่มีอาการ อาการแสดง และมีภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เข้าได้กับมะเร็งท่อน้ำดี ร่วมกับข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้อย่างน้อย 1 ข้อ ได้แก่ 1. มีผลการ ตรวจ Carcinoembryonic Antigen (CEA) หรือ Carbohydrate Antigen 19-9 (CA19-9) มากกว่าค่าปกติ 2. มีผล การตรวจทางพยาธิวิทยายืนยัน 3. มีผลการตรวจด้วย คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเข้าได้กับมะเร็งท่อน้ำดี นำมาวิเคราะห์ ข้อมูลโดยใช้สถิติ Chi-Square test และ Fisher’s Exact testผลการศึกษา: ผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของกลุ่ม ตัวอย่างที่สงสัยมะเร็งท่อน้ำดี 105 ราย พบว่าก้อนมะเร็งใน ช่วงหลอดเลือดแดง พบ 97 ราย น้อยกว่าช่วงหลอดเลือด ดำพอร์ทัลที่พบ 102 ราย ลักษณะ tumor enhancement ส่วนใหญ่พบก้อนมะเร็งมีสีดำกว่าเนื้อตับ (hypodense) โดยพบ 84 รายในช่วงหลอดเลือดแดง และ 87 รายในช่วง หลอดเลือดดำพอร์ทัล การตรวจพบต่อมน้ำเหลืองในช่วง หลอดเลือดดำพอร์ทัลพบได้มากกว่าโดยพบ 72 ราย ส่วนช่วง หลอดเลือดแดงพบ 66 ราย การขยายของท่อน้ำดีพบเท่า กันทั้งในช่วงหลอดเลือดแดงและช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัล คือพบ 101 ราย ไม่พบการลุกลามของส้นเลือดแดงทั้งใน ช่วงหลอดเลือดแดง และช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัล การพบ เส้นเลือดแดงตับพบในช่วงหลอดเลือดแดง 105 ราย และช่วง หลอดเลือดดำพอร์ทัล 101 ราย เมื่อนำข้อมูลที่ได้นี้มาทดสอบ พบว่าไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 แต่ กลับพบว่าการตรวจพบเส้นเลือดดำพอร์ทัลและเส้นเลือดดำ ตับในช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัล 105 ราย มากกว่าช่วงหลอด เลือดแดง ที่พบเพียง 3 ราย และการลุกลามเส้นเลือดดำใน ช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัล พบ 38 ราย มากกว่าช่วงหลอด เลือดแดงที่พบ 5 ราย ซึ่งพบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมี นัยสำคัญทางสถิติ (p <0.05)สรุป: การตรวจในช่วงหลอดเลือดแดงและช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัลพบก้อนมะเร็ง tumor enhancement ต่อมน้ำเหลืองการขยายท่อน้ำดี เส้นเลือดแดงตับ และลุกลามเส้นเลือดแดง พบว่าผลไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ในส่วนของการตรวจพบเส้นเลือดดำพอร์ทัลและเส้นเลือดดำตับการลุกลามเส้นเลือดดำ ตรวจพบในช่วงหลอดเลือดดำพอร์ทัลได้มากกว่าในช่วงหลอดเลือดแดง