Background: From the record between 2017–2019, head and neck cancers were considered to be the most common cancer in male patients at Lopburi Cancer Hospital. Radiotherapy has been very effective in treatment of these head and neck cancer patients. However, the most common acute side effect in treatment head and neck cancer patients with radiotherapy is oral mucositis. Normal saline solution has been used in order to relieve this symptom. Anyway, there are still high incidence of more than 90% of patients who experience this symptom despite using normal saline solution.There are many studies that try to find the solution in treatment of this oral mucositis condition. One study used dexamethasone plus normal saline solution in breast cancer patients who received chemotherapy. The results showed that this combined solutions decreased rate of oral mucositis about 45.8%. Objective: To compare the rate of radiation induced oral mucositis between using normal saline solution versus dexamethasone plus normal saline solution in head and neck cancer patients who receive radiotherapy Methods: There were 44 patients in this study which were divided into 2 groups equally, the control group and the study group. Control group received normal saline solution and study group received dexamethasone plus normal saline solution. Our tools in this study included general data form and oral mucositis grading form. Fisher’s exact test was us for data analysis. Result: No statistically significant different in rate of radiation induced oral mucositis between two study groups (p-value =1.000) Conclusion: Dexamethasone plus normal saline solution in head and neck cancer patients who receive radiotherapy as primary treatment did not decrease the rate of radiation induced oral mucositis when compared with normal saline solution alone.
ภูมิหลัง: สถิติในปีพ.ศ. 2560-2562 ของโรงพยาบาลมะเร็งลพบุรีพบมะเร็งศีรษะและคอเป็นอันดับ 1 ในเพศชาย  การฉายรังสีเป็นการรักษาที่ให้ผลดีในผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอ  ภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบเป็นผลข้างเคียงระยะเฉียบพลันที่พบบ่อยที่สุดผู้ป่วยได้รับการฉายรังสี วิธีการจัดการกับภาวะดังกล่าวคือการใช้น้ำเกลือบ้วนปาก  แต่ยังพบอุบัติการณ์การเกิดภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบมากกว่าร้อยละ 90  มีการศึกษาจำนวนมาก ที่ใช้ผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างกันในการลดผลข้างเคียงนี้  งานวิจัยที่น่าสนใจคือการใช้ยากลุ่มเดกซ่าเมททาโซนร่วมกับน้ำเกลือบ้วนปากในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัด  พบว่าการเกิดภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบลดลงร้อยละ 45.8 วัตถุประสงค์: เปรียบเทียบภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบ ระหว่างการใช้น้ำเกลือบ้วนปากและการใช้ยากลุ่มเดกซ่าเมททาโซนร่วมกับน้ำเกลือบ้วนปากในผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับการฉายรังสี วิธีการ: กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับการฉายรังสี ณโรงพยาบาลมะเร็งลพบุรีกลุ่มละ 22 คน กลุ่มควบคุมใช้น้ำเกลือบ้วนปาก และกลุ่มทดลองใช้ยากลุ่มเดกซ่าเมททาโซนร่วมกับน้ำเกลือบ้วนปาก  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบแบ่งตามระดับความรุนแรงของโรคและ วิเคราะห์เปรียบเทียบการเกิดภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบระหว่างสองกลุ่มด้วยสถิติ Fisher’s exact test ผล: พบการเกิดภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบระหว่างสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน (p-value =1.000) สรุป:การใช้ยากลุ่มเดกซ่าเมททาโซนร่วมกับน้ำเกลือบ้วนปากในผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับการฉายรังสีไม่สามารถลดการเกิดภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบลดลงเมื่อเทียบกับการใช้น้ำเกลือเพียงอย่างเดียว