Background: Over recent years, using computerized tomography (CT scan) is increased because of its short study time with high quality images. Disadvantage of CT scan is radiation delivered during procedure, and concern with biological effect, cancer risk. Therefore, monitoring radiation dose is important to promote optimization in CT scan.Objective: To obtain radiation dose values of CT scan of the brain using CT dose index volume (CTDIvol) and dose length product (DLP). Methods: Retrospective descriptive study of stratified randomly selected CT scans of 327 patients performed CT brain without contrast and 146 patients performed CT brain with contrast enrolled between 1st July 2022 to 31st December 2022. CTDIvol and DLP values were collected and analyzed using mean, standard deviation, median, interquartile range. The third quartile was analyzed to yield diagnostic reference levels (DRLs) of CTDIvol and DLP. The DRLs were compared to Thai national DRLs and international DRLs.Results: The mean (standard deviation), median, interquartile range of patients performed CT brain without contrast were 93.8(46.6), 69.7, 52.3 for CTDIvol and 1968.1(1143.1), 1489.1, 1019.2 for DLP. The mean (standard deviation), median, interquartile range of patients performed CT brain with contrast were 91.6(44.4), 69.7, 63.4 for CTDIvol and 1909.7(832), 1475.1, 1208.1 for DLP. The DRLs of CT brain without contrast were 122 mGy(CTDIvol) and 2508.3 mGy.cm(DPL) and The DRLs of CT brain with contrast were 126.8 mGy(CTDIvol) and 2584.6 mGy.cm(DLP).Conclusions: The DRLs of both CT brain without contrast and CT brain with contrast were higher than Thai national DRLs and international DRLs.
หลักการและเหตุผล: ปัจจุบันการใช้ภาพเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์เพื่อการวินิจฉัยโรคเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลาย เนื่องจากความสะดวกรวดเร็ว มีส่วนช่วยในการกระบวนวินิจฉัยโรคได้หลากหลายและแม่นยำ แต่ในการเข้ารับการตรวจด้วยเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์จะทำให้ผู้ป่วยได้รับรังสี ซึ่งจะก่อให้เกิดผลข้างเคียงทางชีวภาพ จึงมีความจำเป็นต้องมีการติดตามเฝ้าระวังปริมาณรังสีที่ใช้ในการตรวจวัตถุประสงค์: เพื่อหาค่าปริมาณรังสี CTDIvol และ DLP ของผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์บริเวณศีรษะ และคำนวณหาค่าปริมาณรังสีอ้างอิงของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสระแก้ววิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา หาค่าปริมาณรังสี CTDIvol และ DLP ในกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยที่เข้ารับการตรวจเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์บริเวณศีรษะที่โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสระแก้ว ในระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ.2565- 31 ธันวาคม พ.ศ.2565 และมีอายุมากกว่า 15ปี โดยแบ่งตามประเภทการตรวจ 2 ประเภท คือ การตรวจ แบบไม่ฉีดสารทึบรังสี และ ฉีดสารทึบรังสี เป็นจำนวน 327 และ 146 คน ตามลำดับ ผลการศึกษา: ค่าเฉลี่ย(ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน), ค่ามัธยฐาน, พิสัยควอไทล์ ของปริมาณรังสี CTDIvol และ DLP ของกลุ่มไม่ฉีดสารทึบรังสี มีค่าดังนี้ 93.8(46.6), 69.7, 52.3 และ 1968.1(1143.1), 1489.1, 1019.2 ตามลำดับ ค่าเฉลี่ย(ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน), ค่ามัธยฐาน, พิสัยควอไทล์ ของปริมาณรังสี CTDIvol และ DLP ของกลุ่มฉีดสารทึบรังสี มีค่าดังนี้ 91.6(44.4), 69.7, 63.4 และ 1909.7(832), 1475.1, 1208.1 ตามลำดับ ค่าปริมาณรังสีอ้างอิงของ CTDIvol และ DLP ในกลุ่มไม่ฉีดสารทึบรังสีมีค่า 122 mGy และ 2508.3 mGy.cm ตามลำดับ ค่าปริมาณรังสีอ้างอิงของ CTDIvol และ DLP ในกลุ่มฉีดสารทึบรังสีมีค่า 126.8 mGy และ 2584.6 mGy.cm ตามลำดับ ค่าปริมาณรังสีอ้างอิงของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสระแก้วสูงกว่าค่าปริมาณรังสีอ้างอิง ของประเทศไทย สหราชอาณาจักร และอเมริกาสรุป: ค่าปริมาณรังสีอ้างอิง CTDIvol และ DLP ทั้งในกลุ่มไม่ฉีดสารทึบรังสีและฉีดสารทึบรังสี มีค่าสูงกว่าค่าปริมาณรังสีอ้างอิงของประเทศไทย สหราชอาณาจักร และอเมริกา ดังนั้นควรมีการเปลี่ยนแปลงค่าพารามิเตอร์ในการตรวจเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง