Background: Diabetes mellitus is growing global health problem with increasing number of patients every year resulting in an increase in hospital congestion. In response to this problem Thailand has developed a primary care system to help reduce the burden on hospital. The different contexts of chronic disease clinic located within the hospital and the primary care service network such as the multidisciplinary team, characteristics of diabetic patients and the environment of service. The researcher is interested to compare the outcomes of treatment for diabetic patients at NCD Clinic and Primary Care Service Network in Satuek District, Buriram province.
Objective: To compare the treatment outcomes of type 2 diabetes patients without complications, which are served at the NCD clinic of Satuek hospital and the Primary Care Service Network, including the Nikhom Primary Care Cluster, Nongyai Primary Care Cluster and all Primary Care Units in Satuek district.
Setting: Satuek Hospital.
Design: Cross-sectional analytical study.
Subject: 2,197 type 2 diabetic patients without complications, who are served at the NCD clinic of Satuek Hospital, Nikhom Primary Care Cluster, Nongyai Primary Care Cluster and all Primary Care Units in Satuek district.
Methods: The data were collected form the last record electronic database of Satuek Hospital, from October 1st, 2017. - March 15th, 2018, with the content of the general characteristics of the patient and the outcome of treatment. The data were analyzed by frequency, percentage, mean, standard deviation, comparison of chi-square and one-way ANOVA results using statistically significant at p <0.05Result: The research shown control HDL (p = 0.004), SBP (p = 0.017), DBP (p = 0.019), BMI (p = 0.022), Nikhom Primary Care Cluster has the most HDL control, Nongyai Primary Care Cluster has the most SBP, DBP, BMI control and mean score of FBS (p = 0.020), BMI (p = 0.004) are statistical significance. Nikhom Primary Care Cluster has an average FBS lower than all Primary Care Units but average BMI is higher than all Primary Care Units.
Conclusion: Diabetes care in the Nikhom and Nongyai Primary care cluster are appropriate process in the care of diabetic patients.
หลักการและเหตุผล: เบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่เป็นปัญหาสาธารณสุขของโลก ปริมาณผู้ป่วยเบาหวานเพิ่มขึ้นทุกปีส่งผลในเกิดความแออัดในโรงพยาบาล ประเทศไทยมีการพัฒนาระบบการแพทย์ปฐมภูมิให้มีบทบาทในการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระของโรงพยาบาล แต่ด้วยบริบทที่แตกต่างกันของคลินิกโรคเรื้อรังที่ตั้งอยู่ภายในโรงพยาบาลและเครือข่ายระบบบริการปฐมภูมิ เช่น ทีมสหวิชาชีพ ผู้ป่วยที่รับบริการและสภาพแวดล้อมต่างๆ เช่น ระยะทางในการเดินทางมารับบริการของผู้ป่วย ผู้วิจัยจึงมีความสนใจที่จะศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาผู้ป่วยเบาหวานที่รับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรังและเครือข่ายระบบบริการปฐมภูมิในอำเภอสตึก จังหวัดบุรีรัมย์ 
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาตามมาตรฐานของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อนซึ่งรับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรังโรงพยาบาลสตึกและเครือข่ายระบบบริการปฐมภูมิ ได้แก่ คลินิกหมอครอบครัวตำบลนิคม คลินิกหมอครอบครัวสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลหนองใหญ่และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่งในอำเภอสตึก
สถานที่ศึกษา: โรงพยาบาลสตึก
รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวาง
กลุ่มตัวอย่าง: ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ยังไม่มีภาวะแทรกซ้อนซึ่งรับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรังโรงพยาบาลสตึกและเครือข่ายระบบบริการปฐมภูมิอำเภอสตึก จำนวน 2,197 คน
วิธีการทำวิจัย: การเก็บข้อมูลใช้แบบเก็บข้อมูลที่สร้างขึ้นเพื่อบันทึกข้อมูลการตรวจสุขภาพประจำปีครั้งล่าสุดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนซึ่งได้จากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์โรงพยาบาลสตึกซึ่งบันทึกตั้งแต่ 1ตุลาคม พ.ศ. 2560 - 15 มีนาคมพ.ศ. 2561 แล้วทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบผลการรักษาด้วย Chi-square test และ One Way ANOVA โดยใช้ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05
ผลการศึกษา: จากการศึกษาพบว่าการควบคุมHDL (p=0.004) SBP (p=0.017) DBP (p=0.019), BMI (p=0.022)มีความสัมพันธ์กับหน่วยบริการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยคลินิกหมอครอบครัวตำบลนิคมควบคุมHDLได้มากที่สุดคลินิกหมอครอบครัวสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลหนองใหญ่ควบคุมค่า SBP DBP และ BMIได้มากที่สุดและค่าเฉลี่ยFBS(p=0.020) BMI (p=0.004)มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05โดยพบว่าคลินิกหมอครอบครัวตำบลนิคมมีค่าเฉลี่ย FBS ต่ำกว่าและค่าเฉลี่ย BMI สูงกว่าโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 
สรุป: กระบวนการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในคลินิกหมอครอบครัวตำบลนิคมและคลินิกหมอครอบครัวสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลหนองใหญ่เป็นกระบวนการที่เหมาะสมในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน 