Background: Tuberculous tenosynovitis of hand and wrist is rare infection. Diagnosis is usually difficult in the early stage and often missed. Early diagnosis and effective treatment can achieve an excellent outcome and prevent following complications.Methods: Data of patients with tuberculous tenosynovitis of hand and wrist from October 2013 to September 2022 were collected from medical records and clinical database of Sisaket medical data center. The data were analyzed by descriptive statistics include frequency, percentage and average. Results: The prevalence of all in-patient tuberculosis from October 2013 to September 2022 was 5,561 cases, musculoskeletal tuberculosis was 771 cases (13.9%), and tuberculous tenosynovitis of hand and wrist was 58 cases (1.0%). Twenty-nine tuberculous tenosynovitis of hand and wrist were included in this study, 17 male and 12 female. Average age was 60.2 years. Four had history of TB exposure. The wrist was the most commonly involved site (75.9%), mainly on the right (69.0%). Clinical presentations were varied, but painful swelling of wrist, numbness and finger stiffness were the most common presenting features. Six combined with TB lung, which all were sputum AFB negative. Thirteen patients (44.8%) were misdiagnosed or previously treated in other conditions. All patients were operated with tenosynovectomy and followed by anti-tuberculosis drugs for 9-12 months. Hand function and stiffness were evaluated by a modified score of Green and O’Brien. All patients that had the full-course anti-tuberculosis treatment (ATT) were cure and none had recurrence until the end of the study. Eighty-nine percent had good to excellent result in hand function, but the complications can occur in cases that had delayed diagnosis and interrupted anti-tuberculosis drugs. The common complications were wound dehiscence, chronic wound, recurrent mass or pus collection and tendons rupture, that led to a poor outcome.Summary: The tuberculous tenosynovitis of hand and wrist is rare, but still occasionally encountered, especially in endemic areas as in Sisaket. The patients have a varied presentations and still misdiagnosed, especially by general practitioners. Tenosynovectomy combined with anti-tuberculosis drugs are effective treatment. Early diagnosis and patient cooperation in anti-tuberculosis treatment are the key of successful treatment and excellent outcome.
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของการเกิดโรควัณโรคเส้นเอ็นอักเสบบริเวณมือและข้อมือ ลักษณะของประชากร อาการแสดง และผลการรักษาด้วยการผ่าตัดร่วมกับกินยาต้านวัณโรควิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนา (Descriptive study) โดยการเก็บข้อมูลย้อนหลัง 10 ปีในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นวัณโรคเส้นเอ็นอักเสบที่มือและข้อมือ (Tuberculous tenosynovitis of hand and wrist) ที่เข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดและกินยาต้านวัณโรคในโรงพยาบาลศรีสะเกษ ตั้งแต่ตุลาคม พ.ศ.2556 ถึงกันยายน พ.ศ.2565 ผลการศึกษา: พบผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าติดเชื้อวัณโรคทุกระบบที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยในในโรงพยาบาลศรีสะเกษระหว่างตุลาคม พ.ศ.2556 ถึงกันยายน พ.ศ.2565 ทั้งหมด 5,561 ราย เป็นผู้ป่วยวัณโรคระบบกระดูกและข้อ 771 ราย คิดเป็นร้อยละ 13.9 และเป็นผู้ป่วยวัณโรคเส้นเอ็นอักเสบบริเวณมือและข้อมือ 58 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.0 ของกลุ่มผู้ติดเชื้อวัณโรคทั้งหมดที่เข้ารับบริการ พบมีผู้ป่วยวัณโรคเส้นเอ็นอักเสบบริเวณมือและข้อมือที่เข้าเกณฑ์การศึกษาวิจัยจำนวน 29 ราย เป็นชาย 17 คน หญิง 12 คน อายุเฉลี่ย 60.2 ปี ส่วนใหญ่มาด้วยก้อนที่บริเวณข้อมือ (ร้อยละ 75.9) ชามือ และกำมือได้ไม่สุด มักพบเป็นการติดเชื้อวัณโรคเฉพาะที่ข้อมือ (ร้อยละ 72.4) แต่ยังคงพบวัณโรคในระบบอื่นร่วมด้วย ได้แก่ วัณโรคปอด 6 ราย วัณโรคกระดูกสันหลัง 1 ราย และวัณโรคข้อเท้า 1 ราย ผู้ป่วยทุกรายได้รับผ่าตัดปลอกหุ้มเส้นเอ็นและกินยาต้านวัณโรคนาน 9–12 เดือน พบว่าทุกรายที่รักษาครบหายดีและไม่มีประวัติติดเชื้อวัณโรคเส้นเอ็นซ้ำจากการติดตามข้อมูลการรักษาในระยะเวลา 10 ปี อีกทั้งภาวะข้อนิ้วติดและความสามารถใช้งานในชีวิตประจำวันดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับก่อนรักษา อย่างไรก็ตามพบว่าผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยหรือเริ่มการรักษาล่าช้าและผู้ป่วยที่กินยาต้านวัณโรคไม่ต่อเนื่องเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้บ่อย เช่น แผลแยก เป็นหนองเรื้อรัง เส้นเอ็นฉีกขาด รวมถึงการติดเชื้อวัณโรคหลายระบบจนนำไปสู่การเสียชีวิตได้ โดยพบมีผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยคลาดเคลื่อนแต่แรกมีจำนวนถึง 13 ราย (ร้อยละ 44.8) และผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะเส้นเอ็นฉีกขาด จะมีผลการรักษาที่ไม่ดีนักสรุป: วัณโรคเส้นเอ็นอักเสบบริเวณมือและข้อมือเป็นการติดเชื้อที่พบน้อยมาก แต่สามารถพบได้มากขึ้นในพื้นที่ที่มีความชุกของวัณโรคสูง การได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้นมีความสำคัญต่อผลการรักษา การผ่าตัดร่วมกับการกินยาต้านวัณโรคอย่างสม่ำเสมอนาน 9-12 เดือนยังคงเป็นมาตรฐานการรักษา ซึ่งพบว่าได้ผลการรักษาที่ดี และสามารถช่วยลดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ จากโรคได้