Background: Stroke is the most common neurological disease which is ranked as the second leading cause of death for people above 60 years and leads to disability. Intravenous recombinant tissue plasminogen activator (rtPA) treatment administered between 3-4.5 hours after the onset of symptoms significantly improved clinical outcomes. However, intravenous rtPA can cause a potential complication of intracerebral hemorrhage (ICH) leading to death or severe disability.Objective: To study the risk factors of ICH after intravenous thrombolysis in acute stroke patients.Methods: A prognostic factor research using retrospective observational cohort designwas conducted at the Department of Medicine, Buriram Hospital. The study samples were ischemic stroke patients who received intravenous rtPA between January 2016 to October 2020. The data of acute stroke patients treated with intravenousrtPA was collected. The patients’ characteristics, results of laboratory and brain computed tomography(CT) scan were compared between two groups: ICH and no ICH patients. The multivariable logistic regression was used to analyze the risk factors of ICH.Results: Among 655 patients, 15.4% of patients had ICH (asymptomatic ICH 7.3% and symptomatic ICH 8.1%). The mean age was 64 years, 51.6% were male, and mean NIHSS score was 11. The risk factors of ICH included Largeartery atherosclerosis (odds ratio, 6.80; 95%CI 1.57-29.45; p=0.010), Cardioembolism (odds ratio, 12.40; 95%CI 2.83-54.40; p=0.001), Other etiologies (odds ratio, 18.86; 95%CI 2.24-159.03; p=0.007), and early infarction in CT brain (odds ratio, 2.98; 95%CI 1.75-5.09; p<0.001). There was no statistically significant difference based on age, hyperlipidemia, systolic blood pressure, NIHSS score,and platelet count. Conclusion: Patient counseling should be provided to the patients with acute stroke caused by the Large artery atherosclerosis, Cardioembolism, and Other etiologies including the patients with CT brain show early infarction in order to explain the risks of ICH following the treatment with intravenous rtPA. The close monitoring was recommended in these groups of patients.
บทนำ: โรคหลอดเลือดสมอง เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบบ่อยเป็นสาเหตุการเสียชีวิตสูงเป็นอันดับ 2 ของ ประชากรที่อายุมากกว่า 60 ปี และนำพาไปสู่ภาวะทุพพลภาพ การให้ยาสลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำใน ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบที่มาใน 3-4.5 ชั่วโมง ช่วยลดอัตราตายและความพิการ อย่างไรก็ตามการให้ยา สลายลิ่มเลือดมีภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือเลือดออกในสมองซึ่งนำไปสู่การเสียชีวิตทั้งนี้การศึกษาในประเทศไทยยังมีไม่มากนัก ข้อมูลยังมีความแตกต่างกันในแต่ละการศึกษา วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อภาวะเลือดออกในสมองภายหลังการให้ยาสลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันรูปแบบศึกษา: การศึกษา Prognostic factor research รูปแบบ retrospective observational cohort design ที่กลุ่ม งานอายุรกรรม โรงพยาบาลบุรีรัมย์ โดยทำการศึกษาในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบที่ได้รับยาสลายลิ่มเลือด ระหว่าง เดือน มกราคม พ.ศ.2559 ถึง เดือน ตุลาคม พ.ศ. 2563 วิธีการศึกษา: ค้นหาข้อมูลผู้ป่วยเส้นเลือดสมองตีบที่ได้รับการรักษาด้วยยาสลายลิ่มเลือด บันทึกข้อมูลพื้นฐาน ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ผลเอกเรย์คอมพิวเตอร์สมอง เปรียบเทียบ 2 กลุ่มได้แก่ กลุ่มที่ไม่มีเลือดออกในสมองและกลุ่มที่มีเลือดออกในสมอง วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเกิดเลือดออกในสมองด้วยสถิติ multivariable logistic regressionผลการศึกษา: จำนวนผู้ป่วย 655 ราย พบภาวะเลือดออกในสมองร้อยละ 15.4 (asymptomatic ICH ร้อยละ7.3, symptomatic ICH ร้อยละ8.1) อายุเฉลี่ย 64 ปี เพศชายร้อยละ 51.6 คะแนน NIHSS เฉลี่ย 11 ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออกในสมองได้แก่ สาเหตุของโรคหลอดเลือดสมองชนิด Largeartery atherosclerosis เสี่ยง 6.80 เท่า (95%CI 1.57-29.45, p=0.010), Cardio embolism เสี่ยง 12.40 เท่า (95%CI 2.83-54.40, p=0.001), Other etiologies เสี่ยง 18.86 เท่า (95%CI 2.24-159.03, p=0.007) และ CT brain พบ early infarction เสี่ยง 2.98 เท่า (95%CI 1.75-5.09, p<0.001) ส่วนอายุ โรคไขมันโลหิตสูง Systolic blood pressure คะแนน NIHSS ระดับเกล็ดเลือด ยังไม่พบว่ามีนัยสำคัญทางสถิติสรุป: ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบที่เกิดจาก Large artery atherosclerosis, Cardioembolism, Other etiologies และ ผู้ป่วยที่ CT brain พบ early infarction ควร counseling ให้ผู้ป่วยทราบถึงความเสี่ยงของ การเกิดเลือดออกในสมอง และยอมรับความเสี่ยงที่เกิดขึ้นในกรณีที่มีการให้ยาสลายลิ่มเลือด และต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษในผู้ป่วยกลุ่มนี้ที่ได้รับยาสลายลิ่มเลือด