Background: The existing oral health care models in the community were inconsistent with the local context and less participation of the community Effect on oral health care in the elderly.Objective: This research aimed to study development of elderly oral health system by community network in LungtaladComunitty.Methods: This study is a action research by Stephen KemmisandMcTaggart focus on the model by using the participatory planning process (appreciation influence control), bserving, and reflecting results. Total implementation period is 7 months. The sample group consisted of 80 elderly people in LungtaladComunity and 25 participants stakeholders.Data were collected by questionnaires, observation forms, meeting records and supervision forms. The process of the development of elderly’s oral health system by community network included 6 steps. The statistics used for data analysis were frequency, percentage, average, standard deviation, minimum, maximum and paired t-test.Results: The results revealed that the process of the development of elderly’s oral health system by community network included 6 steps which were context base analysis, the problems analysis, participatory planning activities, action, supervision, and evaluation and conclusion. The dental health knowledge and practice of elderly and participation board of directors were significantly increased (p-value <0.001).Conclusion: The success factor of the implementation of the elderly oral health care system is network partners, especially Village Health Volunteer who can lead proactive activities with the team and network partners.
หลักการและเหตุผล: ระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุในชุมชนที่มีอยู่ยังไม่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และการมีส่วนร่วมของชุมชนยังมีน้อย มีผลต่อการดูแลสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ในชุมชน เขตเทศบาลเมืองสุรินทร์วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ของ Stephen Kemmis และ McTaggart มุ่งเน้นศึกษารูปแบบโดยใช้กระบวนการวางแผนการปฏิบัติการสังเกตและการสะท้อนผล ในขั้นตอนการวางแผนใช้เทคนิคกระบวนการวางแผนแบบมีส่วนร่วม (Appreciation Influence Control) ระยะเวลาดำเนินการตั้งแต่เดือนมิถุนายน – ธันวาคม พ.ศ. 2561กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้สูงอายุในชุมชนหลังตลาด จำนวน 80 คน กลุ่มผู้เกี่ยวข้องจำนวน 25 คน การเก็บข้อมูลทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติเชิงพรรณนา และสถิติที่ใช้ในการทดสอบสมมติฐาน คือ Paired t-test การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ มี 6 ขั้นตอนผลการศึกษา: พบว่า กระบวนการดำเนินงานตามการพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ 6 ขั้นตอน ได้แก่ ศึกษาบริบทของพื้นที่ วิเคราะห์สภาพปัญหา ประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อทำแผนปฏิบัติการ ปฏิบัติงานตามแผนปฏิบัติการ นิเทศติดตาม สรุปปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงานและวางแผนในการแก้ไขปัญหา กระบวนการดังกล่าวนำไปสู่ความสำเร็จในการการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุอย่างมีระบบ หลังการดำเนินงานพบว่า ความรู้ การปฏิบัติตนในการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิต (p-value<0.001) สรุปผลการศึกษา: ปัจจัยความสำเร็จของการดำเนินงานตามระบบการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ คือ ภาคีเครือข่ายโดยเฉพาะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่สามารถเป็นแกนนำในการดำเนินกิจกรรมเชิงรุกร่วมกับทีมและภาคีเครือข่ายในพื้นที่อย่างใกล้ชิด 