Background: Dysphagia is a common condition in stroke and associated with increased mortality and morbidity. This study aimed to estimate the prevalence of dysphagia in hospitalized stroke patients in Sisaket Hospital and to investigate the association between dysphagia and pneumonia.
Subjective: Hospitalized stroke patients in Sisaket Hospital
Duration of study: 1st January 2018 to 30th April 2018
Methods: This study design wascross sectional descriptive study. All subject completed thequestionnaire, which include demographic data and Bathel index. Dysphagia was evaluated by using the Modified Water Swallowing Test (MWST). The data of stroke type, location of stroke and pneumonia during hospitalized were collected by chart review.
Results: Sixty-six stroke patients entered the study (39 men, 27 women, mean age 65 years). Sixty patient were ischemic stroke and six patients were hemorrhagic stroke. The prevalence of dysphagia among those stroke patients was 30 percent. In addition there was a statistically significant association between dysphagia and pneumonia in stroke patients.
Conclusion: The prevalence of dysphagia in hospitalized stroke patients in Sisaket hospital was relatively high (30 percent). Furthermore, dysphagia was significantly associated with pneumonia in stroke patients.
บทนำ: ภาวะกลืนลำบากเป็นภาวะที่มีความสำคัญและพบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งการที่ผู้ป่วยมีภาวะกลืนลำบากอาจส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยหลายด้าน เช่น การสำลักอาหารลงสู่ปอดทำให้เกิดปอดติดเชื้อ ภาวะขาดน้ำ และภาวะขาดสารอาหาร การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของภาวะกลืนลำบากในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลศรีสะเกษ และศึกษาความสัมพันธ์ของภาวะกลืนลำบากกับภาวะปอดติดเชื้อในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
ประชากรศึกษา: ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ที่เข้ารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลศรีสะเกษ
ระยะเวลาที่ศึกษา: 1 มกราคม พ.ศ.2561 ถึง 30 เมษายน พ.ศ.2561
วิธีการศึกษา: การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลการศึกษา โดยใช้แบบสัมภาษณ์เก็บข้อมูลทั่วไป และคะแนนความสามารถในการช่วยเหลือตนเองของผู้ป่วย (Bathel index) ตรวจประเมินภาวะกลืนลำบาก โดยใช้การประเมิน Modified water swallowing test (MWST) และทำการศึกษาข้อมูล ได้แก่ ชนิดของโรคหลอดเลือดสมอง ตำแหน่งพยาธิสภาพของสมอง และประวัติการเกิดภาวะปอดติดเชื้อขณะนอนโรงพยาบาลครั้งนี้ จากเวชระเบียนผู้ป่วย
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเข้าร่วมการวิจัยทั้งหมด 66 ราย เป็นเพศชาย 39 ราย เพศหญิง 27 ราย มีอายุเฉลี่ย 65 ปี ผู้ป่วยที่มีสมองขาดเลือด 60 ราย และมีเลือดออกในสมอง 6 รายการศึกษานี้พบความชุกของภาวะกลืนลำบากในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มารับการรักษาที่แผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลศรีสะเกษ ร้อยละ 30 และพบว่าภาวะกลืนลำบากมีความสัมพันธ์กับภาวะปอดติดเชื้อในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.001)
สรุปและข้อเสนอแนะ: จากศึกษาพบว่าภาวะกลืนลำบากในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลศรีสะเกษมีความชุกค่อนข้างสูง และพบว่าภาวะกลืนลำบากมีความสัมพันธ์กับภาวะปอดติดเชื้อในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้นจึงควรมีการประเมินและให้การรักษาภาวะกลืนลำบากตั้งแต่ระยะแรกที่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน เช่น ภาวะปอดติดเชื้อ ที่อาจเกิดขึ้นตามมา