Background: Thailand has approximately 3.7 million people with disability or 5.5% of total population. Many authorities recognize importance of enhancing accessibility to service and their quality of life improvement according to The Empowerment of Person with Disabilities Act 2007. However, there was limitation of applying survey data for rehabilitation the data was not represent actual capability and requirement of disabled person. The world health organization (WHO) therefore issued The International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) framework for disabled person data collection.Objective: To present disabled person’s functional data following ICF frameworkMethods: A descriptive study performed secondary data analysis of functional data questionnaire for person with disability according to ICF framework in area of Nong Bua Thong sub-district, district of Rattanaburi, Surin province during October to December 2017 which included 449 persons with disability. Results : Person with disability in area of Rattanaburi and Nong Bua Thong sub-districts accessed to national disability registry 19% and 2.9% respectively. Average age of person with disability was 56 years. Majority of person with disability is married and living with their spouse, has elementary educational level and worked as worker and farmer before disabled. Most of them could not return to their work after disabled, consequently, decreasing in family income. Common types of disability were visual impairment, deaf, dumb, mobility and cognitive impairment. Most of disabled person was elderly that has difficulty in mobilization inside and outside home, postural change from sitting to standing and stair walking. Thus, supporting equipment for mobilizing and building home environment are appropriated for elderly with disability in this area. There were 440 persons with disability enrolled in national registry, 98.0% received disability pension and 97.8% received elderly pension. Equipment that person with disability required most are urine catheter or diaper following by mobilization aid. There were 133 disabled persons required home environment building but lacked of budget and consultant. Bathroom is the most required for modification according to limited resource for renovation. Accessibility to disable health coverage welfare was 83.7% (376 persons). According to the disability welfare survey, not all disabled person accessed to the government subsidy. In order to improve the disabled person’s quality of life, information of functional disability and requirement of disabled person should be suggested to the responsible authority along with integrated co-working among community network to develop action plan to improve disabled person’s quality of life.Conclusion: ICF conceptual framework can be adopted for disabled person’s data collection to categorize by their type and functional disability including be more holistic aspect of disabled person by integrated medical and social dimensions. Based on concept that functional ability of person is considered as interaction between physical or mental status and environmental factor. Hence, public health sector should also promote accessibility of disabled person to the disabilities welfare for instance, promote receiving medical coverage according to the disabilities act, accessibility to receive disable aid and equipment, occupational training and employment. Consequently, improve quality of life of disabled person and their family.
หลักการและเหตุผล: ประเทศไทยมีประชากรที่พิการประมาณ 3.7 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 5.5 ของประชากรทั่วประเทศหลายหน่วยงานได้เห็นความสำคัญในการจัดบริการเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงบริการและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 แต่มีข้อจำกัดในการนำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจไปใช้ในการฟื้นฟูสมรรถภาพ เนื่องจากข้อมูลที่ได้ไม่สะท้อนสมรรถนะและความต้องการของคนพิการได้จริงองค์การอนามัยโลกได้ประกาศให้ใช้บัญชีสากลเพื่อการจำแนกการทำงาน สุขภาพ และความพิการ (The Internationa Classification of Functioning, Disability and Health หรือ ICF) มาใช้ในการเก็บข้อมูลสมรรถนะคนพิการวัตถุประสงค์: เพื่อนำเสนอข้อมูลสมรรถนะคนพิการตามแนวคิด ICF วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive research) จากการวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary data) แบบสอบถามข้อมูลสมรรถนะคนพิการตามแนวทาง ICF ตำบลรัตนบุรี และตำบลหนองบัวทอง อำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์ เดือนตุลาคม ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2560 จำนวน 449 คนผลการศึกษา: คนพิการที่จดทะเบียนความพิการแล้วร้อยละ 1.9 และร้อยละ 2.9 ของประชากรทั้งหมดในตำบลรัตนบุรีและตำบลหนองบัวทอง อายุเฉลี่ยของคนพิการ 56 ปี คนพิการส่วนใหญ่สมรสและอยู่ด้วยกันกับคู่ชีวิต ส่วนใหญ่จบชั้นประถมศึกษา ก่อนพิการจะประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป และเกษตรกรรม หลังจากพิการแล้วคนพิการส่วนใหญ่ไม่สามารถประกอบอาชีพเดิมได้ และมีรายได้ที่ลดลงหลังจากพิการ รวมทั้งรายได้ของครอบครัวก็ลดลงด้วยหลังจากพิการ คนพิการส่วนใหญ่มีความพิการด้านการมองเห็น การได้ยิน การพูด การเดิน และความจำ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ จะมีความยากลำบากในการเคลื่อนที่นอกบ้าน การลุกจากท่านั่งยองๆ ลุกจากท่านั่ง ขึ้นลงบันไดและการเคลื่อนที่ภายในบ้าน ดังนั้น การสนับสนุนอุปกรณ์ช่วยด้านการเคลื่อนที่ หรือการปรับสภาพบ้านของคนพิการและผู้สูงอายุเพื่อให้คนพิการสามารถช่วยเหลือตัวเองในชีวิตประจำวันได้มากขึ้น และช่วยให้การเคลื่อนที่ในบ้านสะดวกขึ้น จึงเป็นการให้บริการที่เหมาะสมกับคนพิการและผู้สูงอายุในพื้นที่คนพิการเข้าถึงการจดทะเบียนคนพิการ จำนวน 440 คน ร้อยละ 98.0 ได้รับเบี้ยผู้พิการ จำนวน 439 คนร้อยละ 97.8 และได้รับเบี้ยผู้สูงอายจำนวน 268 คน ร้อยละ 78.6 อุปกรณ์ที่คนพิการต้องการได้รับการสนับสนุนเป็นสัดส่วนที่มากที่สุดคือ สายสวนปัสสาวะหรือผ้าอ้อม รองลงมาคืออุปกรณ์ช่วยด้านการเคลื่อนที่คนพิการที่ระบุความต้องการในการปรับสภาพบ้าน มีจำนวน 133 คน สาเหตุที่ยังไม่ได้ ปรับสภาพบ้าน เพราะไม่มีเงิน และไม่ทราบว่าจะปรับอย่างไร สถานที่ที่ต้องการปรับมากที่สุดคือ ห้องน้ำ เนื่องจากทรัพยากรที่มีในการปรับสภาพบ้านมีอยู่อย่างจำกัดการเข้าถึงสิทธิการรักษา ท.74 จำนวน 376 คน ร้อยละ 83.7 จากข้อมูลสำรวจการเข้าถึงสิทธิสวัสดิการด้านต่างๆ ของคนพิการในภาพรวม พบว่าคนพิการได้รับการช่วยเหลือและความต้องการด้านต่างๆ ยังไม่ทั่วถึง ในการดำเนินงานสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการให้ ครบถ้วนตามข้อมูลนี้ ควรมีการนำเสนอข้อมูล สมรรถนะและความต้องการของคนพิการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ประสานการทำงานอย่างบูรณาการระหว่างภาคีเครือข่ายที่ดำเนินงานเกี่ยวข้องกับคนพิการ ร่วมกับชุมชน จนสามารถวางแผนการดำเนินการพัฒนาเพื่อให้คนพิการมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นสรุป: แนวคิด ICF สามารถนำมาใช้ในการเก็บข้อมูลเพื่อจัดกลุ่มคนพิการตามประเภทคน พิการและระดับความสามารถในการดูแลตนเอง รวมถึงมุมมองคุณภาพชีวิตของคนพิการที่เป็นองค์รวมมากขึ้น โดยมีการผสมผสานระหว่างมุมมองทางการแพทย์และมุมมองทางสังคม โดยเห็นว่าสมรรถนะหรือความสามารถของบุคคล เป็นผลมาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างสภาพร่างกายหรือจิตใจ และปัจจัยแวดล้อมบุคคลดังนั้น ในบทบาทด้านสาธารณสุข ควรส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิประโยชน์ของคนพิการ คือ การเปลี่ยนสิทธิการรักษาพยาบาลของคนพิการเป็นสิทธิ ท.74 การส่งเสริมให้คนพิการ ได้รับอุปกรณ์เครื่องช่วยสำหรับคนพิการ การส่งเสริมเรื่องการฝึกอาชีพ และการจ้าง งานคนพิการ เพื่อให้คนพิการและครอบครัวมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น