Background : Sappsithiprasong hospital has been developed the service system and quality management potential for HIV/AIDs patient care since 2003. According to the service review from 2010 to 2012; incidence of non-adherence patient to continuum of care by year were 44.4%, 49.6% and 34.9% respectively, mortality rate were 15.9%, 49.6% and 29.8% respectively and mortality rate in non-adherence patient within twelve months after antiretroviral medication commencement were 6.3%, 4.5% and 19.0% respectively. These outcome affected HIV/AIDs patient’s quality of life and increase mortality rate.Objective : to study outcome of the developed HIV/AIDs patient care system in Sappsithiprasong HospitalMethods : This study was research and development study in which conducted during March 2009 to March 2004. The study divided into three phases; Phase I was to describe the problems and verify need in HIV/AIDs patient care including related concepts analysis. Phase II was the development of HIV/AIDs patient care system which consisted of 1) improvement of service accessibility 2) increase the coverage of antiretroviral treatment and 3) improve medication safety including antiretroviral drug resistant infection surveillance. Phase III was to assess the outcome of developed HIV/AIDs patient care system. Sample group was 23 administrators and officers in charge of HIV/AIDs patient care and 70 cases of eligible HIV/AIDs patients in holistic care center. Research instrument were development of service system questionnaire, multi-disciplinary and customer satisfaction questionnaire and quality of life measurement tool. Data was analyzed quantitatively by descriptive statistics.Results : The result of this study found that 1) Outcome of medical service of HIV/AIDs patient process; more patients accessed to the service system in which resulted in decreasing of mortality in HIV/AIDs patient from 49.6% in 2001 to 29.8% in 2002. The service system had explicit pattern, all of HIV/AIDs patient care providers were accomplished skill and knowledge training in HIV/AIDs patient care while all in the sample group were received social welfare service. 2) Outcome of service system development; patient medication adherence wasimproved by 100%, 99.1% and 99.3% from year 2010 to 2012 respectively. Mortality rate within twelvemonths after antiretroviral medication commencement was fallen to 4.7%, 3.6% and 2.8% from year 2010to 2012 respectively. Moreover the HIV/AIDs patient referral system performed to all patients between thetertiary care hospital and 21 community hospitals. 3) Satisfaction rate of HIV/AIDs patient to the developedservice system was high as 77.43% while the health care provider satisfaction rate was 69.6%. The patientquality of life was considered as moderate level and there were 21 self-help groups among the HIV/AIDs patients.Conclusion: The explicit service system development for enhance service accessibility, increase coverage of antiretroviral drug treatment, improve medication safety and antiretroviral drug resistant infection surveillance conse quently enable more HIV/AIDs patients to access the service system, improve medication adherence andquality of life as well as decrease mortality rate from HIV/AIDs.
หลักการและเหตุผล : โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์เริ่มมีการพัฒนาระบบบริการและพัฒนาศักยภาพด้านการบริหารจัดการคุณภาพการดูแลผู้ติดเชื้อ/ผู้ป่วยเอดส์ในโรงพยาบาล ตั้งแต่ปี 2546-ปัจจุบันจากการทบทวนปัญหาที่เกิดจากการให้บริการในปี พ.ศ.2553-2555พบว่าอุบัติการณ์ผู้ป่วยที่ขาดการรักษาต่อเนื่องร้อยละ 44.0,49.6และ 34.9 ตามลำดับ อัตราการเสียชีวิตร้อยละ15.9, 49.6 และ 29.8 ตามลำดับและอัตราการเสียชีวิตในผู้ที่ขาดการติดตามการรักษาหลังเริ่มรับยาต้านไวรัสใน 12 เดือนร้อยละ 6.3, 4.5 และ 19.0 ตามลำดับจากสถิติดังกล่าวส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์และอัตราการเสียชีวิตมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นวัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาระบบบริการการดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ในโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์วิธีการศึกษา : การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนมีนาคม พ.ศ. 2552 – มีนาคม พ.ศ. 2555 แบ่งเป็น3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ศึกษาวิเคราะห์แนวคิดที่เกี่ยวข้อง ระยะที่ 2 พัฒนาระบบการดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ พัฒนาการเข้าถึงระบบบริการ พัฒนาเพิ่มความครอบคลุมในการดูแลรักษาด้วยยาต้านไวรัส และเพิ่มความปลอดภัยจากการใช้ยา รวมทั้งเฝ้าระวังติดตามการเกิดเชื้อเอชไอวีดื้อยาต้านไวรัสเอดส์ ระยะที่ 3 ศึกษาผลของการพัฒนาระบบบริการ การดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์กลุ่มตัวอย่าง : คือ ผู้บริหารและบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านเอดส์ จำนวน 23 ราย และผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ที่มารับบริการที่ศูนย์องค์รวมคัดเลือกตามคุณสมบัติที่กำหนดจำนวน 70 รายเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามการพัฒนาระบบบริการ แบบวัดความพึงพอใจของทีมสหวิชาชีพและผู้รับบริการและแบบวัดคุณภาพชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาผลการศึกษา : พบว่า 1) ด้านกระบวนการในด้านบริการทางการแพทย์ผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ เข้าถึงระบบบริการมากขึ้นทำให้อัตราตายจากโรคเอดส์ลดลงจากร้อยละ 49.6 (2554) เป็น ร้อยละ 29.8 (2555) 2) และมีรูปแบบการดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ที่ชัดเจนผู้ให้บริการร้อยละ 100 ผ่านการอบรมทักษะและความรู้ในการดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์และกลุ่มตัวอย่างได้รับบริการด้านสังคมสงเคราะห์ร้อยละ 100 2) ด้านผลลัพธ์จากการพัฒนาระบบบริการตั้งแต่ปี พ.ศ.2550 – ปัจจุบันสามารถให้บริการครอบคลุมตามเป้าหมายการพัฒนาส่งผลให้ความสมํ่าเสมอในการรับประทานยาของผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์อยู่ในระดับที่สูงกว่าเป้าหมายคือร้อยละ 100, 99.1 และ 99.3 ในปี 2553-2555 ตามลำดับ อัตราการเสียชีวิตในช่วง 12 เดือนแรกหลังเริ่มยาต้านไวรัสลดลงจากร้อยละ 4.7, 3.6 และ 2.8 ในปี 2553-2555 นอกจากนี้ มีระบบการรับและส่งต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ระหว่างโรงพยาบาลศูนย์และโรงพยาบาลชุมชนทั้ง 21 แห่ง ดำเนินการได้ ร้อยละ 100 3) ผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ มีความพึงพอใจต่อการจัดระบบบริการในระดับมากร้อยละ77.43ส่วนบุคลากรพึงพอใจต่อการจัดระบบบริการ ในระดับมาก ร้อยละ 69.6 ผลที่เกิดต่อเนื่องพบว่าผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์มีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับปานกลางและเกิดกลุ่มช่วยเหลือตนเองของสมาชิกผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ 21 กลุ่มสรุป : การพัฒนาระบบบริการที่มีรูปแบบชัดเจนในการส่งเสริมการเข้าถึงระบบบริการ เพิ่มความครอบคลุมในการดูแลรักษาด้วยยาต้านไวรัส และเพิ่มความปลอดภัยจากการใช้ยา รวมทั้งเฝ้าระวังติดตามการเกิดเชื้อเอชไอวีดื้อยาต้านไวรัสเอดส์ส่งผลให้ผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ เข้าถึงระบบบริการมากขึ้นเกิดความสมํ่าเสมอในการรับประทานยาต้านไวรัส เพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และส่งผลให้อัตราตายจากโรคเอดส์ลดลง