Background: Tuberculosis(TB) is a preventable and curable disease. Despite the comprehensive care and proper anti-tuberculous drug, mortality remains high among tuberculosis patient. Thailand is one of high TB burden country which mortality rate is in the 9th of Asia. Similar to the data of Surin hospital, which the mortality rate was increased every year. The aim of this study is to identify the risk factors associated with death in smear-positive pulmonary tuberculosis who were hospitalized in Surin hospital, Thailand. 
Methods: A retrospective cross-sectional review was conducted. Smear positive pulmonary TB patient admitted to Surin Hospital from January 2015 to June 2017 was reviewed. Univariate and multivariate logistic regression analyses were used to evaluate the risk factors for TB mortality. 
Results: Of the 303 TB admission (292 patients) reviewed, 91 patients (30%)died during TB admission. About eighty-eightpercent of the TB deaths occurred in the intensive phase of the treatment. In univariate analysis, the main risk factors for TB mortality were female(OR,1.86 (1.08, 3.19)), presenting symptom as fever(OR, 2.4; (1.36, 4.31)), dyspnea(OR,4.76; (2.7, 8.47)), stuporous(OR, 3.02; (1.3, 7.01) initial septic shock (OR, 16.69; (7.03, 43.5)), late septic shock (OR, 29.58; (6.83, 264.11)), drug-induced hepatitis (OR, 2.03; (0.97, 4.18)), complication as acute kidney injury (OR, 13.01; (4.89, 40.04)), hospital-acquired pneumonia (OR, 7.18; (2.85, 19.58)) In multivariate analysis, pulmonary TB with tuberculous meningitis (adjusted OR, 653.19; (3.33, 128307.03)), multilobar infiltration (adjusted OR, 21.18; (1.71, 262.14)) and acute respiratory failure (adjusted OR, 97.99; (11.45, 838.8)) are significantly increased risk of death. 
Conclusion: Acute respiratory failure is the main risk factor for death, to improve TB mortality, we should focus more on the management of the critical respiratory care.
หลักการและเหตุผล: วัณโรคเป็นโรคติดเชื้อที่ป้องกันและรักษาได้ แต่ถึงแม้จะมีการมาตรการการดูแลรักษาที่ดีขึ้นกว่าในอดีต อัตราเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคก็ยังสูง โดยอัตราเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคของประเทศไทยสูงเป็นอันดับ 9ของประเทศแถบทวีปเอเชีย อัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคของจังหวัดสุรินทร์เองพบว่าสูงขึ้นทุกปี การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาปัจจัยที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคชนิดเสมหะพบเชื้อที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยใน เพื่อนำข้อมูลไปพัฒนาการดูแลรักษาผู้ป่วยวัณโรค โดยหวังเพื่อจะลดอัตราการเสียชีวิตต่อไป
วิธีการศึกษา: ทำการศึกษาย้อนหลังผู้ป่วยในโรงพยาบาลสุรินทร์ที่ได้รับการวินิจฉัยวัณโรคปอดชนิดเสมหะพบเชื้อ รหัส ICD-10 A150- A159 ในช่วง 1 มกราคม พ.ศ. 2558 ถึง 30 มิถุนายน พ.ศ. 2560 และวิเคราะห์หาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเพิ่มอัตราการเสียชีวิตในโรงพยาบาล
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่เข้ารับการศึกษา 292 ราย 303 admission เสียชีวิต 91ราย(ร้อยละ 30.3) การวิเคราะห์แบบ univariate analysis พบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเพิ่มอัตราการเสียชีวิตได้แก่เพศหญิง (OR,1.86; (1.08, 3.19)) อาการไข้(OR, 2.4; (1.36, 4.31)) หอบเหนื่อย(OR,4.76; (2.7, 8.47)) ซึม(OR, 3.02; (1.3, 7.01) septic shock แรกรับ(OR, 16.69; (7.03, 43.5)) หรือเกิดภายหลัง 48 ชั่วโมง (OR, 29.58; (6.83, 264.11)) ตับอักเสบ(OR, 2.03; (0.97, 4.18)) ภาวะแทรกซ้อนไตวายเฉียบพลัน (OR, 13.01; (4.89, 40.04)) ปอดติดเชื้อในโรงพยาบาล(OR, 7.18; (2.85, 19.58)) ส่วน multivariate analysis พบว่า วัณโรคปอดร่วมกับเยื่อหุ้มสมอง (adjusted OR, 653.19; (3.33, 128307.03)) ภาพรังสีปอดแบบ multilobar infiltration(adjusted OR, 21.18; (1.71, 262.14)) และผู้ป่วยที่มี acute respiratory failure (adjusted OR, 97.99; (11.45, 838.8)) สัมพันธ์กับการเพิ่มอัตราการเสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป: ปัจจัยที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคปอดชนิดเสมหะพบเชื้อที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยในได้แก่ วัณโรคปอดร่วมกับเยื่อหุ้มสมอง ภาพรังสีปอดแบบ multilobar infiltration และ acute respiratory failure การเน้นพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยวิกฤตที่มี acute respiratory failureและใช้เครื่องช่วยหายใจ น่าจะทำให้ลดอัตราการเสียชีวิตในโรงพยาบาลได้