Introduction: Several end-stage cancer patients always often experience uncomfortable symptoms such as pain, breathlessness, anorexia, insomnia, fatigue. Modern modality cannot fully relieve those symptoms. Medical cannabis is mainly utilized as alternative medicine in palliative cancer patients, however the benefit of medical cannabis in those patients is inconclusive. The present study aimed to determine the effect of medical cannabis on distressing symptoms and quality of life in palliative cancer patients. Methods: The quasi-experimental study with one-group pretest-posttest design was implemented prospectively in 50 palliative cancer patients who prescribed medical cannabis during 1st October 2021 – 1st October 2022. Two weeks after medical cannabis was introduced distressing symptoms had assessed by using Edmonton symptom assessment scale, Cronbach's alpha= 0.75 and Quality of life measure by Thai version of The EQ-5D-5L health questionnaire (intra-class correlation coefficient = 0.89) were compared by pair T-test statistic. The significance level was indicated as 0.05.Results: Of 50 palliative cancer patients, the majority of them were female (56%). The average age was 67.4 years. Colorectal was mainly reported, 38%. Comparing the differences before and after medical cannabis treatment, which distressing symptoms that reach statistically significant were nausea-vomiting score (p-value <0.001), anorexia score (p-value = 0.007), and fatigue score (p-value = 0.001) but the quality of life was no statistically significant (p-value=0.227) Conclusions: Medical cannabis contributes benefits to palliative cancer patients. It relieves the nausea-vomiting, anorexia, and fatigue symptoms among them. Medical cannabis should be promoted among palliative cancer patients more than ever.
หลักการและเหตุผล: ผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายจำนวนมากต้องเผชิญกับอาการไม่สุขสบาย เช่น อาการปวด เบื่ออาหาร หายใจเหนื่อย นอนไม่หลับ ซึ่งยาในขนานปัจจุบันยังไม่สามารถตอบสนอง ต่ออาการบางอย่างได้ดีจึงได้มีการนำสารสกัดกัญชาทางการแพทย์มาใช้เป็นทางเลือกในผู้ป่วยกลุ่มนี้ อย่างไรก็ตามการศึกษาถึงผลของการใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะ ประคับประคองยังคงมีจำกัด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลการใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ต่ออาการไม่สุขสบายและคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยมะเร็งระยะประคับประคอง วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการวิจัยในกลุ่มเดียวชนิดกึ่งทดลองที่มีการเก็บข้อมูลก่อนและหลัง (Quasi- Experimental study with one group pretest-posttest design) ใช้การเก็บข้อมูลไปข้างหน้าในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะประคับประคองที่ใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2564 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 จำนวน 50 คน วัดผลจากแบบประเมินอาการไม่สุขสบาย Edmonton symptom assessment scale (ESAS) มี ค่าความเชื่อมั่น Cronbach's alpha ที่ 0.75 และแบบประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพแบบทั่วไป EQ-5D-5L ฉบับภาษาไทย มีความเที่ยงใน การทดสอบซ้ำอยู่ใน ระดับดี (intra-class correlation coefficient = 0.89) โดยเปรียบเทียบคะแนนอาการไม่สุขสบาย ค่าคะแนนอรรถประโยชน์คุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ก่อนและหลังการใช้กัญชาทางการแพทย์เป็นระยะเวลา 2 สัปดาห์ โดยใช้สถิติ Pair T-test โดยกำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05ผลการศึกษา: ผู้เข้าร่วมวิจัยทั้งหมด จำนวน 50 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง 28 ราย คิดเป็นร้อยละ 56 มีอายุเฉลี่ย 67.4 ปี ส่วนใหญ่เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ (Colorectal cancer) จำนวน 19 ราย คิดเป็นร้อยละ 38 เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างก่อนและหลัง การใช้สารสกัดกัญชา ทางการแพทย์ พบว่าอาการไม่สุขสบาย ที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อาการคลื่นไส้อาเจียน (p-value < 0.001) อาการเบื่ออาหาร (p-value =0.007) และอาการเหนื่อยเพลีย (p-value =0.001) ส่วนคุณภาพชีวิต ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value=0.227) สรุป: การใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์มีประโยชน์ในการบรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียน อาการเบื่ออาหารและอาการเหนื่อยเพลียในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะประคับประคอง จึงควรมีการสนับสนุน เชิงนโยบายให้มีการใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ในผู้ป่วยกลุ่มนี้เพิ่มขึ้น