Background: Fine needle aspiration cytology is a part of triple assessment of breast lesions, including clinical breast examination, imaging studies (Mammogram and Ultrasound) and pathological diagnosis (Fine needle aspiration cytology: FNAC or Core needle biopsy: CNB). It has an important role as a guide to preoperative decision and management. It is useful due to fast turnaround time, high accuracy, cost efficiency, and minimal invasive procedure. Objective: The aim of this study was to evaluate the accuracy of fine needle aspiration cytology (FNAC) compared with histology of breast lumps and was to determine factors affecting the discordant diagnosis between cytology and histology.Materials and Methods: The study was a cross-sectional study by collecting data in patients with breast lumps and underwent a cytological diagnosis with fine needle aspiration cytology (FNAC) followed by a histology in the same lesion in Surin Hospiral from 1st January 2012 to 31st December 2020. FNAC were reported based on The International Academy of Cytology Yokohama System for Reporting Breast Fine-Needle Aspiration Biopsy Cytopathology. The numbers of cytological specimens were 485 cases; which remained 373 cases from 342 patients after unsatisfactory samples were excluded. For calculating, categories of C2 and C3 were reclassified as benign diagnoses while C4 and C5 were reclassified as malignant diagnoses. The quantitative data were analyzed by using the statistical analysis software (STATA) and using Generalized Estimating Equations (GEE) method. Data were evaluated the likelihood ratio and were calculated accuracy, sensitivity, specificity, positive predictive value, negative predictive value, false positive and false negative. The relationships of factors affecting the discordant diagnosis were also described.Results: A series of 373 cases revealed benign lesions (C2) in 274 cases (73.5%), atypical lesions (C3) in 5 cases (1.3%), suspicious for malignancy (C4) in 20 cases (5.4%) and malignant (C5) in 74 cases (19.8%). The present study showed sensitivity, specificity, PPV, NPV and accuracy of 90.3%, 99.6%, 98.9%, 96.4% and 97.1%, respectively. False positive and false negative were 0.3% and 2.7%, respectively. FNAC likelihood ratio for malignant of the benign diagnosis was 0.10 (95% CI, 0.06-0.18), of the atypical diagnosis was 0, of the suspicious favor malignant diagnosis was 49.81(95% CI, 6.75-367.31), and of the malignant was not applicable. There were 11 cases in cytohistological discordance; occurred significantly in older patients (52.8±13.8 years compared with 38.7 ± 15 years, OR=1.06,95% CI (1.03-1.11), p<0.001), correlated with breast lumps containing cysts (OR=4.76 95% CI (1.31-17.25), p=0.018) and occurred in case of technical problems; including limited cellularity and slide preparation (OR=10.09, 95% CI(2.61-39.00), pConclusion: FNAC is still accurate for the diagnosis of breast lumps. However, the interpretation may be restricted in some conditions; breast lumps with cystic components, technical problems (limitation of cellularity and slide preparation) and specimens collecting from elderly patients, leading to cytohistological discordance. The triple assessment including physical examination, pathological assessment, and imaging studies are recommended to maximize accurate diagnosis.
หลักการและเหตุผล: การวินิจฉัยทางเซลล์วิทยาจากการเจาะดูดด้วยเข็มขนาดเล็ก (FNAC) เป็นส่วนหนึ่งในการประเมินผู้ป่วยมีก้อนที่เต้านม 3 ด้าน (Triple Assessment) ประกอบด้วยการตรวจร่างกายรวมถึงการซักประวัติ ร่วมกับการประเมินทางรังสีวินิจฉัย (Mammogram และ Ultrasound) และการวินิจฉัยทางพยาธิวิทยา (Fine needle aspiration cytology: FNAC หรือ Core needle biopsy: CNB) มีบทบาทสำคัญสำหรับใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจและการจัดการก่อนการผ่าตัด มีประโยชน์เนื่องจากรายงานผลวินิจฉัยได้เร็ว มีความแม่นยำ ประหยัดต้นทุนและไม่ทำให้ผู้ป่วยเจ็บตัวมาก วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความถูกต้องของ FNAC เมื่อเทียบกับผลชิ้นเนื้อและศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการวินิจฉัยกรณีไม่สอดคล้องระหว่างผล FNAC และผลชิ้นเนื้อวิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบตัดขวาง โดยการรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่มีก้อนเต้านมและได้รับการวินิจฉัยทางเซลล์วิทยาด้วยเข็มเจาะดูดขนาดเล็ก (FNAC) ตามด้วยการตรวจชิ้นเนื้อจากรอยโรคเดียวกันในโรงพยาบาลสุรินทร์ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2555 ถึง 31 ธันวาคม 2563 มีการรายงานผล FNAC อ้างอิงจาก The International Academy of Cytology Yokohama System for Reporting Breast Fine-Needle Aspiration Biopsy Cytopathology จำนวนสิ่งส่งตรวจทางเซลล์วิทยามี 485 เคสคัดเลือกกลุ่มรายงานผลเซลล์วิทยาเป็น Unsatisfactory ออกจากการศึกษา ได้จำนวนเคสที่เข้าทำการศึกษาทั้งสิ้น 373 เคส จากจำนวนผู้ป่วย 342 ราย โดยจัดกลุ่ม C2 และ C3 อยู่ในกลุ่มไม่ใช่มะเร็ง จัดกลุ่ม C4 และ C5 อยู่ในกลุ่มมะเร็ง เพื่อคำนวณหาค่าความแม่นยำ ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์โดยใช้ซอฟต์แวร์การวิเคราะห์ทางสถิติ (STATA) และ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธี Generalized Estimating Equations (GEE) ข้อมูลได้รับการประเมินอัตราส่วนความน่าจะเป็น (likelihood ratio) คำนวณความแม่นยำ (accuracy) ความไว (sensitivity) ความจำเพาะ (specificity) ค่าทำนายเชิงบวก (positive predictive value) ค่าทำนายเชิงลบ (negative predictive value) ผลบวกเท็จ (false positive) และผลลบเท็จ (false negative) และมีการอธิบายความสัมพันธ์ของปัจจัยที่มีผลต่อการวินิจฉัยที่ไม่ลงรอยกัน (discordant) ระหว่างผล FNAC และผลชิ้นเนื้อผลการศึกษา: การศึกษาสิ่งส่งตรวจทั้งหมดจำนวน 373 เคส พบรอยโรค benign (C2) 274 เคส (ร้อยละ 73.5); รอยโรค atypical (C3) 5 เคส (ร้อยละ 1.3); รอยโรคสงสัยมะเร็ง (C4) 20 เคส (ร้อยละ 5.4) และรอยโรคที่เป็นมะเร็ง (C5) 74 เคส (ร้อยละ 19.8) ผลการศึกษาการตรวจวินิจฉัยก้อนบริเวณเต้านมโดย Fine Needle Aspiration Cytology(FNAC) เมื่อเทียบกับผลชิ้นเนื้อ พบว่ามีค่าความไว(sensitivity), ความจำเพาะ (specificity), โอกาสที่ผู้ป่วยมีผลชิ้นเนื้อเป็นมะเร็งหากรายงานผล FNAC เป็นมะเร็ง (positive predictive value), โอกาสที่ผู้ป่วยมีผลชิ้นเนื้อไม่เป็นมะเร็งหากรายงานผล FNAC ระบุว่าไม่เป็นมะเร็ง (negative predictive value) และมีความแม่นยำ (accuracy) คิดเป็นร้อยละ 90.3, 99.6, 98.9, 96.4 และ 97.1 ตามลำดับ มีผลบวกลวง (false positive) คิดเป็นร้อยละ 0.3 ผลลบลวง (false negative) คิดเป็นร้อยละ 2.7 เมื่อได้รับการวินิจฉัย FNAC ไม่เป็นมะเร็ง(benign) อัตราการต่อรองที่ผู้ป่วยจะเป็นมะเร็ง (likelihood ratio) ลดลงจาก baseline risk 0.10 เท่า ในช่วงความเชื่อมั่น 0.06-0.18 เมื่อได้รับการวินิจฉัยสงสัยเป็นมะเร็ง (suspicious, favor malignancy) อัตราการต่อรองที่ผู้ป่วยจะเป็นมะเร็ง (likelihood ratio) เพิ่มขึ้นจาก baseline risk 49.81 เท่า ในช่วงความเชื่อมั่น 6.75 ถึง 367.31 แต่อัตราการต่อรองที่ผู้ป่วยจะเป็นมะเร็ง (likelihood ratio) เมื่อได้รับการวินิจฉัยเป็น atypical (C3)และ malignant (C5) มีค่าเป็นศูนย์และประเมินค่าไม่ได้ตามลำดับ การศึกษานี้พบกรณีวินิจฉัยไม่สอดคล้องกันระหว่างผล FNAC และผลชิ้นเนื้อ 11 เคส เกิดขึ้นในผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (52.8 ±13.8 ปี เทียบกับ 38.7±15 ปี, OR=1.06, 95% CI (1.03-1.11), p<0.001) ลักษณะก้อนที่มีถุงน้ำร่วมมีแนวโน้มที่จะทำให้มีการวินิจฉัยไม่สอดคล้องกันเมื่อเทียบกับก้อนแข็ง (OR=4.76, 95% CI(1.31-17.25), p=0.018) การวินิจฉัยไม่สอดคล้องกันยังพบได้ในกรณีมีปัญหาคุณภาพสไลด์ ทั้งกรณีขีดจำกัดของปริมาณเซลล์ รวมถึงการเสียสภาพของเซลล์และการปนเปื้อน (OR=10.09, 95% CI(2.61-39.00), p<0.001) และ OR=22.42, 95% CI (3.50-143.57), p<0.001)สรุป: FNAC มีความแม่นยำสำหรับการวินิจฉัยก้อนที่เต้านม แต่ยังพบข้อจำกัดจากการวินิจฉัยในรอยโรคบางลักษณะที่มีส่วนประกอบเป็นถุงน้ำ (cyst) ปัญหาทางเทคนิค (ขีดจำกัดปริมาณเซลล์และการเตรียมสไลด์) และสิ่งส่งตรวจที่เก็บมาจากผู้ป่วยสูงอายุ ดังนั้นควรพิจารณาร่วมกับการประเมินผู้ป่วย 3 ด้าน (Triple Assessment) เสมอเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัย 