Background : Diabetes Mellitus (DM) is characterized by abnormality of insulin secretion from pancreas which affect to blood sugar level. Higher trend of DM incidence consequently resulted in various public health problems including uncontrolled blood sugar level with other complications. Nonghong public health network provided health care for DM patient according to standard guideline of public health security office for three years since 2013. Researcher as a physician and team manager working in Nonghong public health service network therefore is interested to study outcome of DM management and self-care behavior of DM patient for further strategic planning and outcome improvement in Nonghong public health service networkObjective : To evaluate clinical outcome and self-care behavior of diabetic patients in Nonghong community hospital and compare to those of primary care unit (PCU) in Nonghong District.Setting : Diabetic clinic in Nonghong community hospital and primary care units in Nonghong district of Burirum province.Methods : A descriptive study collected data from community hospital and PCU from October 1st 2015 to September 30th 2016. There were 1,799 diabetic patients available from electronic database. Self-care behavior of 350 diabetic patients was observed and compared data between groups of patients by unpaired t-test for numerical data. Descriptive statistics were presented with frequency, percentage, mean and standard deviation. Comparative analysis of independent t-test and chi-square test were performed.Result : Majority of DM patients were women aged between 61–70 years and diagnosed with type II DM for over than 10 years (45.4%), Normal BMI was presented in 49.0% of patients. There were 73.0% and 74.2% of patients had SBP < 140 mmHg and DBP < 90 mmHg respectively. Glycemic control of patients found that 74.2 % had FBS ? 180 mg/dl and 37.5% had HbA1c ? 8. Lipid profile resulted about 67.3% of patients had cholesterol < 200 mg/dl, 56.5% had LDL 100 mg/dl, 63.8% had triglyceride between 150–499 mg/dl. Additionally majority of DM patients (53.0%) had self-care behavior at medium level in both Nonghong hospital and Nonghong PCUs. The result revealed that clinical outcome of DM clinic management in Nonghong hospitals compared with those of Nonghong PCUs was different in prevalence of eye, foot and renal complications while cardiovascular complications was similar in both groups.Conclusion : Clinical outcome of DM management in Nonghong hospitals compared with those of Nonghong primary care units resulted in different prevalence of eye, foot and renal complications. However, there was no difference in cardiovascular complication. Therefore, further operational review will beneficial for strategic planning and organizational DM management system improvement through enhancing capacity of PCU in network.
หลักการและเหตุผล : โรคเบาหวานเกิดจากความผิดปกติของการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อนทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ อัตราความชุกของโรคเบาหวานมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดปัญหาทางสาธารณสุขมากมาย ทั้งปัญหาการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนต่างๆ เครือข่ายบริการสุขภาพหนองหงส์ ได้ให้บริการรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานตามเกณฑ์มาตรฐานของหน่วยบริการในเครือข่ายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า มาตั้งแต่ปี 2556 รวมระยะเวลา 3 ปี ผู้วิจัยในฐานะผู้บริหารและแพทย์ผู้ปฏิบัติงานในเครือข่ายบริการสุขภาพหนองหงส์ จึงสนใจที่จะศึกษาผลการรักษารวมทั้งพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนดำเนินการ พัฒนาระบบบริการผู้ป่วยโรคเบาหวาน ในเครือข่ายบริการสุขภาพหนองหงส์ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นวัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลการดูแลรักษาผู้ป่วยเบาหวานที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลหนองหงส์ เปรียบเทียบกับผู้ป่วยที่รักษาในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เขตอำเภอหนองหงส์สถานที่ทำการศึกษา : โรงพยาบาลหนองหงส์ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตอำเภอหนองหงส์ จังหวัดบุรีรัมย์รูปแบบการศึกษา : การศึกษาวิจัยภาคตัดขวาง (cross-sectional study)วิธีการศึกษา : เก็บข้อมูลผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการในโรงพยาบาล และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ระหว่าง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558-30 กันยายน พ.ศ.2559 จำนวน 1,779 รายจากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์และศึกษาพฤติกรรมการดูแลตนเองจากแบบสอบถามผู้ป่วย จำนวน 350 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน independent t-test เปรียบเทียบผลการรักษาผู้ป่วยรับบริการที่โรงพยาบาลหนองหงส์และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ด้วยสถิติ Chi-square testผลการศึกษา : ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 61-70 ปี ส่วนใหญ่เป็นโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ระยะเวลาการเป็นเบาหวานมากกว่า 10 ปี ร้อยละ 45.4 ไม่สูบบุหรี่ร้อยละ 97.2 มีค่าดัชนีมวลกายปกติ ร้อยละ 49.0 ค่าเฉลี่ยของระดับFBS > 180 mg/dl ร้อยละ 37.5, HbA1c > 8 ร้อยละ 67.4, SBP<140 mmHg ร้อยละ 73.0, DBP<90 mmHg ร้อยละ 74.2, Cholesterol < 200 mg/dl ร้อยละ 56.5, triglyceride 150–499 mg/dl ร้อยละ 53.0, LDL > 100 mg/dl ร้อยละ 63.8 และพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการดูแลตนเองโดยรวมอยู่ในระดับปานกลางไม่แตกต่างกันระหว่างผู้ป่วยที่รับการรักษาในโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เมื่อเปรียบเทียบผลการรักษาพบว่าผู้ป่วยที่รับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมีภาวะแทรกซ้อนทางตา ภาวะแทรกซ้อนทางไต และมีภาวะเสี่ยงต่อการเป็นแผลที่เท้า มากกว่าผู้ป่วยที่ตรวจรักษาในโรงพยาบาลหนองหงส์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ส่วนภาวะเสี่ยงโรคหลอดเลือดและหัวใจไม่แตกต่างกัน คือ อยู่ในระดับความเสี่ยงต่ำ ร้อยละ 78.5สรุป : การรักษาผู้ป่วยเบาหวานในคลินิกเบาหวานโรงพยาบาลหนองหงส์และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลให้ผลการรักษาที่แตกต่างกันในด้านภาวะแทรกซ้อนทางตา ภาวะแทรกซ้อนทางไต และภาวะแทรกซ้อนทางเท้า ส่วนภาวะแทรกซ้อนทางระบบ หัวใจและหลอดเลือดไม่ความแตกต่างกัน ดังนั้นจึงควรทบทวนผลการดำเนินงานและนำมาใช้ในการวางแผนพัฒนาการจัดการและกระบวนการดำเนินงานขององค์กรให้มีประสิทธิภาพก่อให้เกิดการจัดการปรับปรุงและเพิ่มขีดความสามารถของเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ