Background: Diabetes is a top health problem in the world and of Thailand due to the rapid increase in the type 2 diabetes mellitus. In addition to genetic factor, the age is in appropriate. Strength and lack of exercise are important contributing factors. Screening tests is useful for finding people who have no symptoms for diagnosis and treatment from the initial stage. In order to prevent complications, Thailand, a developing country for economy. The use of Five verbal screening tests to predict type 2 diabetes is the most cost effective and save time.Objective: To investigate Five verbal screening predicting type 2 diabetes mellitus in general population of 15 years old and older of Surin Hospital’s primary care network.Method: Cross sectional cohort study.Materials: A study on the use of five verbal screening in screening for the general population of 15 years old and older for the prediction of type 2 diabetes mellitus in the primary care network of Surin Hospital. Period of study (1 September 2016 -1 December 2017) in the age of 15 and above 56,517, the normal group 49.989 is a diabetes group of 6,528. Results: It found significant between diabetic and normal group (systolic blood pressure, body mass index, family history of diabetes, acanthosis nigrican, smoking). Relative risk between Five verbal screening and type 2 diabetes mellitus found that people obese have a relative risk of 0.932 (OR 0.932, 0.876-.992 95%CI), family history of diabetes is relative to the equivalent, 1.014 (OR 1.014, 1.009 – 1.020 95%CI) people with high blood pressure, with relative risk of equal 0.183 (OR .183, .177-.19095%CI) smoking with relative risk 1.125 equal (OR 1.125, 1.049-1.20795%CI)people with acanthosis nigican with a relative risk 1.014 times (OR 1.014, .953-1.079 95%CI) when the variable is taken into the equation multiple logistic regression, found smoking, family history of diabetes and high blood pressure can predict diabetes mellitus type 2 by smoking (p<0.009) with the 0.9 prediction power, the family history of diabetes (p<0.001) can predict 0.7 as much as obese (p<0.001) has a power predict 1.0 as high blood pressure (p<0.001)can predict up to 10.0 that acanthosis nigrican cannot to use in the prediction of diabetes. Considering the whole equation, Five verbal screening can predict type 2 diabetes mellitus in the age of 15 years and up to 0.2 times (p<0.001) Conclusion: Five verbal screening is possible to predict the type 2 diabetes mellitus but the predicted power is relatively low. Therefore, it may not be suitable to be used as the main tool only in the screening, however, in the hospitals with limited personnel and medical supplies. Using Five verbal screening, it may be the right choice because of low cost and convenience save time.
หลักการและเหตุผล: เบาหวานเป็นปัญหาสาธารณสุขลำดับต้นๆ ของโลกและของประเทศไทย เนื่องจากอัตราการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของเบาหวานชนิดที่สองจากสถิติของประเทศไทยพบความชุกของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ร้อยละ 8.9 จังหวัดสุรินทร์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 – พ.ศ.2561 พบโรคเบาหวานสะสมมากขึ้นในทุกๆ ปี โดยพบจำนวน 41,706 ราย, 43,566 ราย, 46,742 ราย ตามลำดับนอกจากปัจจัยด้านพันธุกรรมแล้ว อายุอาหารที่ไม่เหมาะสม ความอ้วนและขาดการออกกำลังกายเป็นปัจจัยส่งเสริมที่สำคัญ การตรวจคัดกรอง(screening test)มีประโยชน์ในการค้นหาผู้ซึ่งไม่มีอาการเพื่อการวินิจฉัยและให้การรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรก โดยมุ่งป้องกันมิให้เกิดโรคแทรกซ้อนอย่างไรก็ดีประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศกำลังพัฒนาเพื่อความประหยัด การใช้วิธีการคัดกรองความเสี่ยงของเบาหวานด้วยวาจา (Verbal Screening) 5 ข้อเพื่อใช้ทำนายการเกิดเบาหวานชนิดที่2 จึงประหยัดเวลา น่าจะทำให้เกิดคุ้มทุนมากที่สุด วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาการใช้แบบคัดกรองเบาหวานด้วยวาจา 5 ข้อ ในการทำนายการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชาชนทั่วไปอายุ 15 ปีขึ้นไปในเครือข่ายหน่วยปฐมภูมิของโรงพยาบาลสุรินทร์รูปแบบการศึกษา: การศึกษาภาคตัดขวางแบบไปข้างหน้า (Cross sectional cohort study)วิธีการศึกษา: ใช้แบบคัดกรองเบาหวานด้วยวาจา 5 ข้อในการคัดกรองประชาชนทั่วไปอายุ 15 ปีขึ้นไปเพื่อทำนายการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในเครือข่ายหน่วยปฐมภูมิของโรงพยาบาลสุรินทร์ ตั้งแต่ 1 กันยายน พ.ศ.2559 – 1 ธันวาคม พ.ศ.2560 ในประชากรทั้งหมด 56,517 ราย กลุ่มปกติจำนวน 49,989 ราย กลุ่มที่เป็นเบาหวานจำนวน 6,528 รายผลการศึกษา: กลุ่มเบาหวานมีอายุ ดัชนีมวลกาย ความดันซิสโตลิกและความดันไดแอสโตลิกความชุกของประวัติครอบครัว acanthosis nigricans การสูบบุหรี่ ค่า normal fasting glucose มากกว่ากลุ่มปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อหาความเสี่ยงสัมพัทธ์ระหว่างแบบคัดกรองเบาหวานด้วยวาจา 5 ข้อกับการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 พบว่าคนที่มีภาวะอ้วนมีความเสี่ยงสัมพัทธ์ 0.932 เท่า (OR 0.932, 0.876 - 0.992 95%CI) ความชุกของประวัติครอบครัวมีความเสี่ยงสัมพัทธ์1.014 เท่า (OR 1.014, 1.009 – 1.020 95%CI) คนที่มีความดันโลหิตสูงมีความเสี่ยงสัมพัทธ์ 0.183 เท่า (OR 0.183, 0.177 - 0.190 95%CI) การสูบบุหรี่มีความเสี่ยงสัมพัทธ์1.125 เท่า (OR 1.125, 1.049 - 1.207 95%CI) คนที่มี acanthosis nigrican มีความเสี่ยงสัมพัทธ์ 1.014 เท่า (OR 1.014, 0.953 – 1.07995%CI) เมื่อนำตัวแปรเข้าสมการถดถอย multiple logistic regression พบว่าทั้งการสูบบุหรี่ ความอ้วน ความชุกของประวัติครอบครัว และความดันโลหิตสูงสามารถทำนายการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยการสูบบุหรี่ (p<0.009) มีอำนาจการทำนาย 0.9 เท่า ความชุกของประวัติครอบครัว (p<0.001) สามารถทำนายการเกิดโรค 0.7 เท่า ภาวะอ้วน (p<0.001) มีอำนาจการทำนายการเกิดโรค 1.0 เท่า ความดันโลหิตสูง (p<0.001) สามารถทำนายได้สูงถึง 10.0 เท่าส่วน acanthosis nigrican ไม่สามารถนำมาใช้ในการทำนายโรคเบาหวานได้ แต่เมื่อพิจารณาทั้งสมการพบว่าแบบคัดกรองเบาหวานด้วยวาจา 5 ข้อ สามารถทำนายการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปได้ 0.2 เท่า (p<0.001) สรุป: แบบคัดกรองเบาหวานด้วยวาจา 5 ข้อ สามารถทำนายการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่2 ได้ แต่อำนาจการทำนายค่อนข้างต่ำ ดังนั้นอาจไม่เหมาะที่จะนำมาใช้เป็นเครื่องมือหลักอย่างเดียวในการคัดกรองโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชากรอายุ 15 ปี ขึ้นไป แต่อย่างไรก็ตามในสถานพยาบาลที่มีข้อจำกัดเรื่องบุคลากร และวัสดุ อุปกรณ์ทางการแพทย์ การใช้แบบคัดกรองเบาหวานด้วยวาจา 5 ข้อ ก็อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมเพราะมีต้นทุนต่ำ ความสะดวก ประหยัดเวลา