Background: Saraburi Province had a road accident death rate of 29.45 per 100,000 populations, which exceeded the target of the Road Safety Master Plan 2018-2022. The Road accidents were rooted on unwanted behavior and the diversity of the local environment. So, the solving of local problems needs to be carried out by the district health board that understands the problems and has appropriate health literacy skills. Objective: To the development of health literacy organization competency enchantment model to road traffic accidents prevention of district health board Methods: The mixed-method research was study during September 2022 - Feb 2023. The samples consisted of the District health board in Saraburi provincial, the experts, and the Stakeholders of the Road Accident Reduction Action Network, selected by the purposive selected, the snowball sampling, and the simple random technique. The Focus group discussion process, semi-structured interview, the Participatory observation and the questionnaire were constructed and used as tools for data collection; and the data were analyzed by using content analysis, descriptive statistics and Inferential statistics.Results: Development of health literacy organization competency enchantment model to road traffic accidents prevention of district health board consisted of 8 processes; 1) Determine of policy with approval from all stakeholders, including government, local, private, media, and civil society, 2) Create a concrete cooperation network with clear structures and roles, 3) Appoint committees for work at the district, sub-district, village and community levels, 4) Develop information systems and link databases for use in road safety management, 5) Organize proactive the social activities and provide a platform for creative reflection through community activities 6) Strengthen health literacy according to the concepts of experiential learning and lifelong learning for the people, 7) Establish a road safety literacy learning center, 8) Praise a role models and best practice organizations and publicly announce their achievements, and 9) Promote the environment and strengthen the culture and values of road safety in families, communities, educational institutions, workplaces, and establishments. The model was considered high level in actually utility ( = 4.1, S.D. = 0.5) and feasibility ( = 4.1, S.D.= 0.4) could be applied to the context of all district health board in Saraburi Province and the actually utility and feasibility perspective of different districts were not significant.Conclusion: The 9 process of the model could be applied to a tool for promoting potential and strengthening the road safety organizational culture of the district health board in Saraburi Province.
หลักการและเหตุผล: จังหวัดสระบุรีมีอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน 29.45 ต่อแสนประชากร ซึ่งเกินกว่าเป้าหมายแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนนปีงประมาณ 2561-2565 การแก้ไขปัญหาที่มีรากฐานจากพฤติกรรมและความหลากหลายในบริบทแวดล้อมต้องดำเนินการโดยคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอที่เข้าใจปัญหาและมีทักษะความรอบรู้ด้านสุขภาพวัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะองค์กรแห่งความรอบรู้ด้านการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอวิธีการศึกษา: การวิจัยแบบผสมผสานวิธี ศึกษาในเดือนกันยายน พ.ศ.2665–กุมภาพันธ์ พ.ศ.2566 กลุ่มตัวอย่าง คือ คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ ผู้เชี่ยวชาญ และเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานอุบัติเหตุทางถนน โดยเลือกแบบเจาะจง แบบลูกโซ่ และสุ่มอย่างง่าย รวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบสังเกต แบบมีส่วนร่วม แบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานผลการศึกษา: รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะองค์กรแห่งความรอบรู้ด้านการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ มี 9 ขั้นตอน คือ 1) กำหนดนโยบายโดยมติร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งภาครัฐ ท้องถิ่น เอกชน สื่อสารมวลชน และภาคประชาชน 2) สร้างเครือข่ายความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมเชิงโครงสร้างและบทบาทหน้าที่ 3) แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานระดับอำเภอ ตำบล หมู่บ้าน และชุมชน 4) พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศ และเชื่อมโยงใช้ประโยชน์เพื่อบริหารความปลอดภัยทางถนน 5) การจัดกิจกรรมทางสังคมเชิงรุก และมีเวทีแสดงความคิดสร้างสรรค์ให้กับชุมชน 6) เสริมสร้างความรอบรู้ตามแนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์และการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้กับประชาชน 7) จัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ความรอบรู้ด้านความปลอดภัยทางถนน 8) ยกย่องแบบอย่างที่ดีและประกาศความสำเร็จต่อสาธารณะ และ 9) ส่งเสริมสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมและค่านิยมด้านความปลอดภัยทางถนนในครอบครัว ชุมชน สถานศึกษา และสถานที่ทำงาน โดยภาพรวมรูปแบบฯ มีความเหมาะสมด้านประโยชน์ ( = 4.1, S.D. = 0.5) และความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบไปใช้ปฏิบัติจริง ( = 4.1, S.D.= 0.4) ในระดับมาก ซึ่งอำเภอแก่งคอย หนองแค และพระพุทธบาท มีความคิดเห็นต่อประโยชน์และความเป็นไปได้ในการปฏิบัติจริงไม่ต่างกันสรุปผล: รูปแบบฯ มี 9 ขั้นตอนสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือส่งเสริมศักยภาพและการเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรเครือข่ายคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ ให้เป็นองค์กรแห่งความรอบรู้ด้านความปลอดภัยทางถนนในจังหวัดสระบุรีได้