Background: Scapular pain is a common complaint among patients with herniated nucleus pulposus (HNP). This later results in peripheral numbness and weakness as well as abnormal movements of upper limbs in activities of daily living. In long term, inappropriate managements can cause musculoskeletal imbalance and recurrence of symptoms. Therapeutic exercises have been proposed as the tools for scapular pain syndrome managements. Objective: This present study was aimed to investigate effects of a cervical exercise program on neck disability index (NDI), numerical pain rating scale (NPRS), and cervical range of motion in flexion and extension (CROM in Flexion/Extension). Methods: Twenty-two participants were divided into control and experimental groups. The experimental group (n=11) received an 8-week cervical exercise program (sequential scapular retraction, deep cervical flexion, and cervical extension exercises) for 1-2 sessions/week and routine treatments while the control group (n=11) received only routine treatments. Results: Results showed that, at baseline, NDI, NPRS and CROM in Flexion/Extension between control and experimental groups were not significantly different. Posttest analysis with Wilcoxon signed-rank test showed significant reduction in NDI in both groups and the experimental group reduced more significantly than the control [median (min-max) were 4.0(0.0-18.0) and 15.0 (4.0-28.0)], respectively (Mann-Whitney U test=-2.869, p-value=0.003). Similarly, posttest results illustrated that NPRS reduction was more significantly prominent in the experimental group [10.0 (0.0-30.0)] than the control[50.0(20.0-70.0)] with U=-3.776,p-value=0.000. For CROM in Flexion and Extension, posttest revealed no significant differences. However, posttest showed an increase in CROM in Flexion in the control group (Wilcoxon signed-rank test z=2.196,p-value = 0.028) and an increase in CROM in Extension in the experimental group (z=2.667,p-value = 0.008). Conclusion: In combination withneck-specific exercise program, physical therapy program was effective to improve disability, pain, and joint motion in the patients with cervicogenicscapular pain. This might be further implemented in a larger of patients in clinical settings in order to prevent symptom recurrence.
หลักการและเหตุผล: อาการปวดสะบักเป็นปัญหาที่พบบ่อยที่มีสาเหตุมาจากภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังระดับคอปลิ้น หรือ herniated nucleus pulposus (HNP) ดังนั้นผู้ป่วยมักมาด้วยอาการปวด ตึง ชา ตำแหน่งคอบ่าและสะบักหรือที่คนทั่วไปเรียกว่าออฟฟิศซินโดรม (office syndrome) ทำให้เกิดความผิดปกติของการเคลื่อนไหว รบกวนการทำงานหรือทำกิจวัตรประจำวัน นำไปสู่ปัญหาเรื้อรัง ส่งผลต่อโครงสร้างของกระดูกและกล้ามเนื้อเปลี่ยนแปลงไป วัตถุประสงค์: งานวิจัยเชิงทดลองนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบดัชนีวัดความบกพร่องของคอ (neck disability index, NDI) ระดับอาการปวดสะบัก (numerical pain rating scale, NPRS) และ องศาการเคลื่อนไหวคอ (cervical range of motion, CROM) ก่อนและหลังการให้โปรแกรมการออกกำลังกล้ามเนื้อคอในผู้ป่วยปวดคอร้าวลงสะบัก วิธีการศึกษา: อาสาสมัครเป็นผู้ป่วยมารับบริการที่แผนกกายภาพบำบัด โรงพยาบาลสุทธาเวช คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วัดผลการทดลองในสัปดาห์ที่ 0 และ 8 จำนวนผู้เข้าร่วมวิจัย 22 ราย แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มควบคุม (กลุ่มรักษาด้วยกายภาพบำบัดมาตรฐาน) จำนวน 11 ราย และกลุ่มทดลอง (กลุ่มรักษาด้วยกายภาพบำบัดมาตรฐานร่วมกับการออกกล้ามเนื้อคอ) จำนวน 11 รายเข้ารับการรักษาสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่าก่อนการทดลองค่า NDI ค่า NPRS และ ค่าองศาการเคลื่อนไหวคอในท่าก้มและท่าเงย (CROM in Flexion/Extension)ระหว่าง 2 กลุ่มไม่แตกต่างกัน แต่หลังการทดลอง ค่า NDI ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้งในกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง และค่ามัธยฐาน (ค่าสูงสุด-ค่าต่ำสุด) ของ NDI ในกลุ่มทดลอง[4.0(0.0-18.0)]ลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุม [15.0(4.0-28.0)]อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(U=-2.869,p-value=0.003)ในทำนองเดียวกัน หลังการทดลอง ค่า NPRS ในกลุ่มทดลอง[10.0 (0.0-30.0)]ก็ลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุม[50.0(20.0-70.0)]อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(U=-3.776,p-value0.000)และเมื่อวิเคราะห์ CROM in Flexion หลังการทดลองไม่แตกต่างกันแต่ CROM in Flexion หลังการทดลองในกลุ่มควบคุมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนทดลอง(z=2.196,p-value=0.028)ในทางตรงกันข้าม หลังการทดลอง CROM in Extension ของกลุ่มทดลองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนทดลอง(z=2.667,p-value=0.008)สรุป: โดยสรุปเมื่อได้รับโปรแกรมการออกกำลังกล้ามเนื้อคอร่วมด้วย ความรุนแรงและอาการปวดลดลงมากกว่าการรักษาด้วยกายภาพบำบัดมาตรฐานเพียงอย่างเดียว และยังสามารถช่วยคงค่าองศาการเคลื่อนไหวในทิศทางเงยหน้า ซึ่งเป็นทิศทางที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยปวดสะบักที่มีปัญหามาจากภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังระดับคอปลิ้น ผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงควรได้รับคำแนะนำและการออกกำลังกายดังกล่าวอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำด้วยอาการเดิม