Background : Oral health problem is one of major health problem in pregnant women.Gingivitis is the most common during pregnancy. Literature review revealed the relationship between oral health problems and preterm labor with low birth weight according to periodontal infection. Oral health problems are related to health behavior. Thus obtaining information about perception and behaviors of pregnant women in oral care will benefit for strategic planning and appropriate oral health care promotion activities.Objective : To assess the knowledge, perception of oral health care, oral self-care behaviors, oral health condition and relationship among these factors in pregnant women at antenatal care clinic, Thatum hospital.Methods : A cross-sectional study was done by oralexamination and interview with the questionnaire about knowledge,oral self-care perception and behaviors of 197 pregnant women at antenatal care clinic of Thatum hospital, Surin province during February 1st – 15th February 2011.Results : Pregnant women who had knowledge in low level were 67.0% in which needed to be improved. Perceptions to risk and severity in good level were only 2.0% and 5.1% respectively. Perception to benefit of oral health care in good level was 14.2%. Oral self-care behavior in good level was found only 2.5%. Result of oral examination found that 73.1% had dental caries with an average of decay teeth was 2.97 teeth per person. Gingivitis was found 96.4% and 32.5% had gingivitis 3-4 from 12 parts. Pregnant women had good perception to benefit of oral self-care and oral health care were the better oral health behaviors,p-value = 0.020 and 0.048 respectively. Additionally pregnant women with poor oral care behaviors was a significantly increased state of gingivitis(p- value = 0.031).Conclusions : Knowledge promotion in pregnant women and perception to oral health care during antenatal care will improve self-care behaviors and dental health condition.
บทนำ : ปัญหาสุขภาพช่องปากเป็นปัญหาที่สำคัญอย่างหนึ่งในหญิงตั้งครรภ์ ซึ่งพบว่ามักเป็นโรคเหงือกอักเสบขณะตั้งครรภ์ การพัฒนาองค์ความรู้ที่เพิ่มเติมพบว่าสุขภาพช่องปากของมารดามีความสัมพันธ์กับการคลอดก่อนกำหนด (Preterm) และภาวะทารกมีนํ้าหนักตํ่ากว่ามาตรฐาน (Low Birth Weight) อันมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อในช่องปากจากโรคเหงือกอักเสบ (Periodontal Infection) อีกทั้งโรคในช่องปากเป็นโรคที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมดังนั้นหากทราบถึงการรับรู้และพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ จะได้นำข้อมูลมาใช้ประโยชน์สำหรับวางแผนแก้ไขปัญหา และหารูปแบบการจัดกิจกรรมส่งเสริมทันตสุขภาพที่เหมาะสมวัตถุประสงค์ : เพื่อประเมินความรู้ การรับรู้เกี่ยวกับอนามัยในช่องปาก พฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพตนเอง สภาวะสุขภาพช่องปาก และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยดังกล่าวในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ โรงพยาบาลท่าตูมวิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาเชิงสำรวจ (Survey Study) ภาคตัดขวางโดยการตรวจสุขภาพในช่องปากและสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถามการรับรู้และพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพตนเองของหญิงตั้งครรภ์ทุกรายที่มาฝากครรภ์ในโรงพยาบาลท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ในช่วงระหว่าง 1 – 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 จำนวน 197 รายผลการศึกษา : หญิงตั้งครรภ์มีความรู้ในระดับที่ต้องปรับปรุงถึง ร้อยละ 67.0 มีการรับรู้ต่อความเสี่ยงและความรุนแรงในระดับดีเพียงร้อยละ 2.0 และ 5.1 ตามลำดับ และการรับรู้ถึงประโยชน์ในการดูแลอนามัยในช่องปากในระดับดีร้อยละ 14.2 สำหรับพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพพบในระดับดีเพียงร้อยละ 2.5 ผลการตรวจสภาวะสุขภาพช่องปาก พบผู้ที่มีฟันผุร้อยละ 73.1โดยมีค่าเฉลี่ยฟันผุ 2.97 ซี่/ราย สำหรับสภาวะเหงือกอักเสบพบร้อยละ 96.4 และนอกจากนี้ร้อยละ 32.5 พบว่ามีเหงือกอักเสบ 3-4 ส่วนจาก 12 ส่วน หญิงตั้งครรภ์มีการรับรู้ต่อประโยชน์และการรับรู้เกี่ยวกับการดูแลทันตสุขภาพโดยรวมที่ดีแล้ว (p-value = 0.020และ 0.048 ตามลำดับ) นอกจากนี้ยังพบว่า หญิงตั้งครรภ์ที่มีพฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพที่ไม่ดีจะมีภาวะเหงือกอักเสบสูง (p- value = 0.031)สรุปผลการศึกษา : การส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์มีความรู้ และการรับรู้ในการดูแลอนามัยในช่องปากโดยเฉพาะในระหว่างการมาฝากครรภ์จะช่วยทำให้พฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพตนเอง สภาวะสุขภาพช่องปากดีขึ้น