Background : Deep neck infections could be seriously threatened by life-threatening complications. Such that, early diagnosis and correct treatment planning can save the patient’s life and prevent complications of disease extension.Objective : To study risk factors and predictor factors associated with complicated treatment outcomes of deep neck infection on elderly patients in Chaiyaphum hospital.Methods : This is an analytical retrospective study with 110 the reviewed medical records of those patients 60 years old who had deep neck infection between 1st. January 2016 to 31st. December 2018. General data were analyzed using Chi-square test, Fisher exact test, independent sample t-test, and odds ratio with 95% confidence interval and binary logistic regression analysis (adjusted odds ratio-OR), 95% confidence interval p-value<0.05.Results : There were 110 patients included to analysis, females 50.9%, mean age 71.0±8.3 years. It can occur in the elderly group in the sixth decade of life (53.6%). The mean duration of hospital stay was 5.8±4.0 days. The patients usually presented with pain in the face or neck (48.2%). The odontogenic infection was the most common caused (39.1%). The comorbidities were diabetic mellitus (30%) and hypertension (10%). Submandibular space was the most frequent space of infection (23.6%). The most common aerobe organisms isolated from pus were staphylococcus aureus (15.5%) and beta-hemolytic streptococcus (10%). Surgical and antibiotics treatment was performed in 65.4% of cases, successful 95.5%, and dead 4.5%. Among all complicated treatment outcomes, sepsis was the most common (13.6%). The main risk factors were multiple space involvement (OR,12.6; 95% 0,4.3-36.9), dyspnea (OR, 7.7; 95% CI, 2.6-22.8), dysphagia (OR, 3.3; 95% CI,1.2-9.1), fever (OR, 2.9; 95% CI, 1.2-7.0), hypertension (OR, 4.9; 95% 0,1.3-18.2), diabetic mellitus (OR, 3.3; 95% CI,1.4-7.9), duration of hospital stay 10 days (OR, 6.3; 95% 0,1.9-20.2). The binary logistic regression analysis were performed predictors of risk factor and significantly; mean age patients 72.8±9.9 years (AOR, 1.1; 95% CI, 1.0-1.3), duration of hospital stay 10 days (AOR, 0.2; 95% CI,0.0-0.9), multiple space involvement (AOR, 0.1; 95% CI, 0.0-0.3), Parotid space (AOR, 0.1; 95% CI, 0.1-0.8), Retropharyngeal space (AOR, 0.1; 95% 0, 0.0-0.9), diabetic mellitus (AOR,0.2; 95% CI,0.1-0.7), hypertension (AOR,0.1; 95% CI,0.0-0.7)Conclusion : Deep neck infection on elderly patients was still a problem and could be life-threatening, major etiological factors from odontogenic infection, multiple space involvement. Causes of dead were sepsis comorbidities disease from diabetic mellitus and hypertension. In additions, diabetic mellitus and hypertension were risk factors influencing complicated treatment outcomes and prolong the length of stay though received antibiotics, surgical drainage. So that, prevention disease was important by providing knowledge of oral care for elderly patients and caregiver, if maybe sick please went to treatment as soon as reduced incidence.
หลักการและเหตุผล : การอักเสบติดเชื้อในช่องเยื่อหุ้มคอชั้นลึกจากการติดเชื้อแบคทีเรียเป็นภาวะฉุกเฉินที่มีความสำคัญและพบภาวะแทรกซ้อนอันตรายถึงชีวิตการวินิจฉัยและการรักษาอย่างรวดเร็วจะช่วยรักษาชีวิตและช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่จะเกิดชื้น วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาปัจจัยเสี่ยงและปัจจัยทำนายที่สัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนกับผลการรักษาในผู้ป่วยสูงอายุที่ติดเชื้อช่องเยื่อหุ้มคอชั้นลึกในโรงพยาบาลชัยภูมิ วิธีการศึกษา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลังจากเวชระเบียนระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2559-วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ.2562 ในผู้ป่วยสูงอายุที่ติดเชื้อช่องเยื่อหุ้มคอชั้นลึกศึกษา ข้อมูล ประชากร อาการและและอาการแสดงทางคลินิก ตำแหน่งและสาเหตุที่ติดเชื้อจากหนอง ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น การรักษาในหอผู้ป่วยหนัก จำนวนวันนอนรักษา ในโรงพยาบาล และผลการรักษา สถิติ เชิงพรรณนาวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไป จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย สถิติเชิงอนุมาน เปรียบเทียบความสัมพันธ์ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะ แทรกซ้อนโดยใช้ Chi-square test, Fisher exact test, Independent sample t-t test และ Odds ratio with 95% confidence interval และวิเคราะห์ปัจจัย เสี่ยงทำนายการเกิดภาวะแทรกซ้อนโดยใช้ Binary logistic regression analysis (adjusted odds ratio-AOR), 95% confidence interval p-value ผลการศึกษา : ผู้ป่วยจำนวน 110 ราย เพศหญิงร้อยละ 51.8 อายุเฉลี่ย 71.0±8.3 ปี ช่วงอายุ 60-70 ปี พบผู้ป่วยมากที่สุด (ร้อยละ 53.6) จำนวนวันนอนโรงพยาบาลเฉลี่ย 5.8±4.0 วัน ผู้ป่วยมาด้วยอาการปวดที่คอและใบหน้า (ร้อยละ 48.2) สาเหตุของการติดเชื้อมาจากปัญหาช่องปากและฟันมากที่สุด (ร้อยละ 39.1) โรคประจำตัวที่พบมากที่สุดคือเบาหวาน (ร้อยละ 30) รองลงมาคือความดันโลหิตสูง (ร้อยละ 10) พบการเชื้อที่ Submandibular space มากที่สุด (ร้อยละ 23.6) ส่งเพาะเชื้อจากหนองพบเชื้อ Staphylococcus aureus มากที่สุด (ร้อยละ 15.5) ได้รับการรักษา ด้วยการผ่าตัดร่วมกับให้ยา Antibiotic มากที่สุด (ร้อยละ 65.4) รักษาหาย (ร้อยละ 95.5) เสียชีวิต (ร้อยละ 4.5) พบภาวะแทรกซ้อนร้อยละ 30 ภาวะแทรกซ้อนที่พบมากที่สุดคือ Sepsis (ร้อยละ 13.6) ปัจจัย เสี่ยงที่มีสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนกับผลการรักษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ติดเชื้อหลายตำแหน่ง (OR,12.6; 95% 0,4.3-36.9) อาการทางคลินิกได้แก่ หายใจสำบาก Dyspnea (OR, 7.7; 95% CI, 2.6-22.8) กลืนลำบาก (OR, 3.3; 95% 0,1.2-9.1) มีไข้ (OR, 2.9; 95% 0,1.2-7.0) โรคประจำตัวได้แก่ ความดันโลหิต สูง (OR, 4.9; 95% 0,1.3-18.2) เบาหวาน (OR, 3.3; 95% CI,1.4-7.9) และผู้ป่วย ที่เข้ารับการรักษาเป็นผู้ป่วยในมากกว่าหรือเท่ากับ 10 วัน (AOR.6.3; 95% 0,1.9-20.2) วิเคราะห์ด้วย Binary logistic regression analysis (p<0.05) พบว่าปัจจัยเสี่ยงที่มีนัยสำคัญทางสถิติ คือ ผู้ป่วยที่มีอายุเฉลี่ย 72.8±9.9 ปี (AOR, 1.1;95% CI, 1.0-1.3) จำนวนวันนอนที่ ≥10 วัน (AOR, 0.2;95% 0,0.0-0.9) ติดเชื้อหลายตำแหน่ง (AOR,0.1;95% CI, 0.0-0.3) Parotid space (AOR, 0.1; 95% 0, 0.1-0.8) Retropharyngeal space (AOR, 0.1; 95% CI, 0.0-0.9) และผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวเป็นเบาหวาน (AOR.0.2; 95% CI,0.1-0.7) ความดันโลหิตสูง (AOR,0.1; 95% CI,0.0-0.7)สรุป : การติดเชื้อลำคอส่วนลึกยังเป็นปัญหาสำคัญในผู้สูงอายุและมีภาวะแทรกซ้อนที่คุกคามต่อชีวิต โดยส่วนมากมีสาเหตุการติดเชื้อมาจากช่องปากและฟัน มีการติดเชื้อหลาย ตำแหน่งในผู้ป่วยที่เสียชีวิตส่วนมากจะมีโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงและมีสาเหตุ จาก Sepsis นอกจากนี้ยังพบว่าผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวและโรคร่วมมักพบว่าเป็นปัจจัย เสี่ยงที่มีอิทธิพลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนส่งผลให้ต้องนอนโรงพยาบาลนานถึงแม้ว่าผู้ป่วยจะได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และการผ่าตัดแล้วก็ตาม ดังนั้นการป้องกันการเกิดโรคโดยการให้ความรู้เรื่องการดูแลช่องปาก และฟันแก่ผู้สูงอายุและผู้ดูแลโดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีอายุที่ช่วยเหลือตัวเองได้น้อย หรือมีภาวะหลงลืมต้องขอความ ร่วมมือจากลูกหลานผู้ดูแล และเมื่อพบว่าเจ็บป่วยต้องรีบพามารับการรักษาโดยเร็ว จะช่วยลดอุบัติการณ์ของโรคได้