ข้อสังเกตุระหว่างอีสุกอีใสกับหัดมีข้อสังเกตุว่าแตกต่างกันอย่างไร และวิธีรักษาเบื้องต้นควรทำอย่างไร
 ทั้งสองโรคเกิดจากเชื้อไวรัส ต่างสายพันธ์ุ แต่มีความแตกต่างกันคือโรคอีสุกอีใส แพร่กระจายโดยการสัมผัส โดยตรงหรือ จากการติดของน้ำเหลืองที่แตกออกจากเม็ดใสๆ ฟุ้งไปในอากาศจะติดที่ผิวหนังได้ airbourn ทางน้ำลาย ไอจาม หรือหายใจเอาเชื้อเข้าไป ลักษณะ เป็นเม็ดใสๆ อยู่เป็นกลุ่มๆ หรือกระจายทั่วตัว ถึงใบหน้า แล้วจะแตกเป็นเลือด อาจมีเชื้อแบคทีเรียเข้าแทรก เกิดเป็นหนองทำให้เกิดเป็นแผลเป็นสีดำดูน่าเกลียดได้ โรคนี้หายได้เองแม้ไม่ต้องรักษา แต่่การให้ยาจะช่วยให้หายเร็วไม่มีโรคแทรกซ้อน เช่น ปอดบวม ผู้ใหญ่เป็นจะอันตรายกว่าเด็ก มีภูมิต้านทานแล้วก็ยังอาจเกิดได้อีก ถ้าตุ่มเป็นหนองต้องให้ยาปฏิชีวนะ งดใช้ของร่วมกัน งดออกนอกบ้าน พบปะผู้คนป้องกันการแพร่ระบาด รักษาตามอาการ ยาลดไข้ แก้ปวด ยาต้านไวรัส ยาแก้ปฏิชีวนะโรคหัด แบ่งเป็นโรคหัดทั่วไป และหัดเยอรมัน ลักษณะอาการ คือ มีไข้ออกผื่นแดง ทั่วตัว เริ่มที่หน้าผากก่อน แต่ต่างกับอีสุกอีใสที่ไม่เป็นเม็ดใส ถ้าตรวจกระพุ้งแก้มจะมีจุดสีขาว เรียกว่า Koplik spot เป็นโรคที่หายได้เอง มีอการโดยมาก 5-7 วัน ถ้าสตรีท้องอ่อนๆ จะทำให้เกิดความพิการกับทารกได้ แท้ง คลอดก่อนกำหนด หูหนวก และตายคลอดได้ นอกจากมีปอดบวม เยื่อหุ้มสมองอักเสบ การแพร่กระจายทางอากาศ การรักษาตามอาการเนื่องจากเป็นโรคที่หายเอง จึงให้ยาลดไข้ และปัองกันโรคแทรกซ้อน ที่อาจเกิดขึ้น ทานน้ำมาก งดออกสังสรรค์พบปะผู้คน