title: Chaetodontoplus duboulayi

text:
Chaetodontoplus duboulayi là một loài cá biển thuộc chi Chaetodontoplus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1867.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của Francis Houssemayne du Boulay, nhà côn trùng học và là người đã thu thập mẫu gốc của loài này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. duboulayi có phạm vi phân bố trải dài từ vùng biển phía bắc của Úc (từ bờ tây bang Tây Úc đến Queensland), ngược lên phía bắc đến quần đảo Aru (Indonesia) và vùng biển phía nam đảo New Guinea, về phía nam đến đảo Lord Howe.

Loài này sống tập trung gần các rạn san hô và mỏm đá ngầm ven bờ với nền đáy là đá vụn, độ sâu khoảng từ 5 đến 20 m.

Mô tả
C. duboulayi có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 28 cm. C. duboulayi có màu xanh lam thẫm (gần như đen) với các đường sọc gợn sóng màu xanh sáng (cá đực) hoặc các vệt vàng lốm đốm (cá cái) ở hai bên thân. Đầu có một dải xanh băng qua mắt, liền sau đó là một vệt màu trắng. Sau đầu có một dải màu vàng, và một dải vàng tương tự dọc gốc vây lưng. Vây đuôi, vây bụng và vây ngực có màu vàng. Vây hậu môn và vây lưng có các vệt xanh như thân với viền xanh óng ở rìa.

Số gai vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 22; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 21.

Sinh thái
Thức ăn chủ yếu của C. duboulayi là hải miên (bọt biển) và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi. C. duboulayi thường bơi theo cặp hoặc hợp thành những nhóm nhỏ.

C. duboulayi là một loài cá cảnh khá đắt tiền và cũng thường được xuất khẩu trong ngành buôn bán cá cảnh. Loài này đã được nhân giống nuôi nhốt thành công.

Tán tỉnh và sinh sản
Hành vi tán tỉnh và sinh sản của C. duboulayi được quan sát trong một bể cá cảnh.

Trước khi thực hiện hành vi giao phối, cá đực thực hiện màn tán tỉnh cá cái bằng cách bơi nhanh, ngang xung quanh cá cái trong vài giây với cơ thể nghiêng về một bên. Trong quá trình tán tỉnh, cá đực chủ yếu sử dụng vây đuôi để đẩy cơ thể, đồng thời màu sắc của đầu trở nên nhạt hơn. Cá đực lặp lại màn tán tỉnh này cho đến khi giao phối. Cá cái cũng thực hiện hành vi tán tỉnh, bơi lên phía trước hoặc bên cạnh cá đực với tất cả các vây căng rộng (cá cái thường đập vây lưng và vây hậu môn). Khi cá đực dí mõm vào mạn sườn cá cái, cả hai cùng bơi từ từ lên mặt nước.

Quá trình sinh sản xảy ra khi cá cái bơi về phía trước và phóng một đám trứng. Cá đực sau đó lao về phía trước và phóng tinh rồi nhanh chóng bơi xuống dưới, theo sau là cá cái. Khi ở dưới đáy, cá đực rượt đuổi cá cái theo vòng tròn, còn cá cái căng rộng vây lưng và vây hậu môn (phần vây gai được khép lại). Sau khi quá trình sinh sản kết thúc, cá đực đôi khi lại tiếp tục tán tỉnh cá cái bằng hành động bơi nhanh, nhưng cá cái thường không đáp lại. Trứng nở trong khoảng 24–25 giờ sau đó.

Tham khảo

D
Cá Thái Bình Dương
Cá Úc
Cá Indonesia
Cá Papua New Guinea
Động vật được mô tả năm 1867


title: Sân bay Sa Đê Phật Sơn

text:
Sân bay Sa Đê Phật Sơn là một sân bay tại Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.
Đây cũng là căn cứ không quân.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sa Đê Phật Sơn


title: Pearl Argyle

text:
Pearl Argyle (7 tháng 11 năm 1910 - 29 tháng 1 năm 1947) là một vũ công và diễn viên ba lê người Nam Phi. Được nhớ đến ngày hôm nay chủ yếu vì vẻ đẹp phi thường của mình, cô xuất hiện trong các vai diễn hàng đầu với các công ty múa ba lê của Anh trong những năm 1930 và sau đó biểu diễn trong các vở nhạc kịch trên sân khấu và trong các bộ phim.

Tiểu sử
Pearl Wellman, con gái của Ernest James Wellman và Mary Wellman, sinh ra ở Johannesburg, thành phố lớn của tỉnh Transvaal (nay là Gauteng) và là trung tâm khai thác vàng ở Nam Phi.

Cô lần đầu tiên bước vào lịch sử ballet vào giữa những năm 1920, khi cô xuất hiện ở London và đăng ký tham gia các lớp học múa ba lê tại các trường của Nikolai Legat, ở Colet Gardens và Dame Marie Rambert, ở Notting Hill Gate. Ở đó, cô được các học sinh khác và các thành viên của Câu lạc bộ Ba lê Rambert gọi là Pearl Argyle, nhóm biểu diễn mà ballet Rambert sẽ phát triển. Trong số các thành viên câu lạc bộ khác vào thời điểm đó là biên đạo múa mới nổi Frederick Ashton, người sẽ đóng một vai trò quan trọng trong sự nghiệp của cô trên sân khấu múa ba lê.

Múa ba lê
Vào thời điểm mà Argyle học tại trường múa ba lê Rambert, Ashton là vũ công chính của nhóm biểu diễn cũng như một biên đạo múa vừa chớm nở. Anh nhớ lại rằng cô là một phụ nữ trẻ nhút nhát, có thể đỏ mặt khi được xưng hô, nhưng là một người duyên dáng và một vũ công duyên dáng. Giống như hầu hết mọi người, anh ngay lập tức bị vẻ ngoài ưa nhìn của cô thu hút. Anh ví cô là nữ diễn viên điện ảnh Greta Garbo và gọi cô là "người phụ nữ đẹp nhất thế hệ của cô". Cô sớm trở thành nàng thơ của anh, truyền cảm hứng cho anh để tạo ra vai diễn cho cô trong một số vở ba lê đầu tiên của anh.

Argyle là một thành viên quan trọng trong nhóm các nghệ sĩ biểu diễn của Rambert vào cuối những năm 1920 và của Câu lạc bộ Ba lê sau đó và Hội Camargo, từ 1930 đến 1935

Tham khảo

Nữ diễn viên Nam Phi
Sinh năm 1910
Mất năm 1947
Vũ công châu Phi
Vũ công Mỹ


title: Kluczbork (công xã)

text:
Gmina Kluczbork là một vùng thành thị-nông thôn (công xã) ở Kluczbork, Opole Voivodeship, ở phía tây nam Ba Lan. Khu vực hành chính của nó là thị trấn Kluczbork, nằm cách khoảng  về phía đông bắc của thủ đô Opole.

Gmina có diện tích  và tính đến năm 2006, tổng dân số của nó là 38.618 (trong đó dân số của Kluczbork lên tới 25.910, và dân số của vùng nông thôn của Gmina là 12,708).

Gmina gồm một phần của khu vực được bảo vệ gọi là Công viên Cảnh quan Stobrawa.

Làng
Ngoài thị trấn Kluczbork, Gmina Kluczbork gồm các làng và các khu định cư của Bąków, Bażany, Biadacz, Bogacica, Bogacka Szklarnia, Bogdańczowice, Borkowice, Czaple Wolne, Gotartów, Krasków, Krzywizna, Kujakowice Dolne, Kujakowice Gorne, Kuniów, Ligota Dolna, Ligota Górna, Ligota Zamecka, owkowice, Maciejów, Nowa Bogacica, Przybkowice, Smardy Dolne, Smardy Górne, Stare Czaple, Unieszów và abiniec.

Gmina lân cận
Gmina Kluczbork giáp với các Gmina của Byczyna, Gorzów ląski, Lasowice Wielkie, Murów, Olesno và Wołczyn.

Tham khảo

 Số liệu dân số chính thức của Ba Lan 2006


title: Lophocryptis argyrophora

text:
Lophocryptis argyrophora là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lophocryptis


title: Schrankia costaestrigalis

text:
Schrankia costaestrigalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Schrankia
Côn trùng châu Âu


title: Idaea banghaasi

text:
Idaea banghaasi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Yasukawa Yu

text:
Yu Yasukawa (安川 有, sinh ngày 24 tháng 5 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Matsumoto Yamaga.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2017.

1Includes Promotion and Relegation Playoffs.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at Matsumoto Yamaga

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Oita Trinita
Cầu thủ bóng đá Matsumoto Yamaga FC


title: Remigia santiagonis

text:
Remigia santiagonis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Remigia


title: Greifswalder Oie

text:
Greifswalder Oie (nghĩa đen là "hòn đảo của Greifswald") là một hòn đảo nhỏ ở biển Baltic, nằm ở phía đông Rügen trên bờ biển Đức. Hòn đảo có diện tích khoảng 54 ha.

Địa lý
Greifswalder Oie dài khoảng 1.550 mét, rộng tối đa 570 mét và, tại các vách đá ở phía đông của nó, cao tối đa 19 mét. Có khoảng 12 km ngoài khơi bờ biển của Usedom và thuộc về hành chính cho thành phố của Kröslin trên đất liền. Trên đảo, với bờ biển dốc nổi bật, là 49 ngọn hải đăng cao mét với một trong những cảnh báo mạnh nhất ở Baltic. Toàn bộ hòn đảo là một khu bảo tồn thiên nhiên.

Nó được hình thành trong kỷ băng hà cuối cùng, sông băng Weichselian, bởi một số lắng đọng băng từ Scandinavia. Trên Oie, có tổng cộng ba giai đoạn lắng đọng khác nhau, do đó những tảng đá có nguồn gốc ở các vùng khác nhau của Scandinavia có thể được tìm thấy trên đảo.

Lịch sử
Khoảng năm 1929, Johannas Winkler đã thử nghiệm các tên lửa metan LOX nhỏ ngoài khơi đảo Greifawalder. (tham khảo. "Vươn tới những vì sao", Erik Bergaust, Doubleday). Hòn đảo là một không gian quân sự bị hạn chế từ năm 1936 đến năm 1991, đầu tiên dưới sự kiểm soát của Đức Quốc xã và sau đó là Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức). Từ năm 1937 đến năm 1945, nhiều tên lửa đã được phóng từ Greifswalder Oie. Trong một chiến dịch được chỉ định là <i id="mwIA">Ngọn hải đăng</i>, Wernher von Braun đã giám sát các nỗ lực phóng tên lửa A3 vào tháng 12 năm 1937, mỗi lần đều thất bại. Giữa năm 1938 và 1942, hòn đảo là nơi cho các vụ phóng tên lửa A5 gần như thành công. Ngoài ra, hai mươi tám tên lửa A4/V2 đã được phóng thẳng đứng từ Greifswalder Oie trong khoảng thời gian 1943-1945. Những vụ phóng này được thực hiện để quan sát sự bắn lại của tên lửa vào bầu khí quyển.

Tình trạng hiện tại
Vào những năm 2000, hòn đảo này là khu bảo tồn chim biển không có người ở, tiết kiệm cho một người đàn ông làm việc trong nhà ánh sáng, quản lý bến cảng du thuyền khẩn cấp nhỏ (độ sâu khoảng 1,6m/ 6 ft), và tạo ra các vật thể nghệ thuật ngoài trời mà anh ta rải rác dọc theo một con đường vòng quanh đảo. Có một dịch vụ phà không thường xuyên từ Peenemünde và Karlshagen.

Tham khảo

Đảo của Mecklenburg-Vorpommern
Pomerania
Đảo Đức trên biển Baltic


title: Amphipoea myopa

text:
Amphipoea myopa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amphipoea


title: Épiphanie Nyirabaramé

text:
Épiphanie Nyirabaramé (sinh ngày 15 tháng 12 năm 1981 tại Butare) là một vận động viên người Rwanda chuyên chạy marathon và chạy đường dài. Cô đại diện cho Rwanda tại hai trận đấu Olympic (2004 ở Athens và 2008 ở Bắc Kinh).

Nyirabaramé lần đầu tiên thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 2004 ở Athens, nơi cô đã hoàn thành năm mươi tư và hoàn thành cuộc đua trong cuộc đua marathon nữ, với thời gian là 2:51:50. Tại Thế vận hội thứ hai của cô ở Bắc Kinh, mặt khác, cô đã hoàn thành cuộc đua marathon nữ, chỉ bảy giây sau Zuzana Šaríková của Slovakia, với thời gian tốt nhất có thể là 2:49:32.

Nyirabaramé đã đạt được thành tích tốt nhất của mình tại Giải vô địch thế giới IAAF năm 2009 tại Berlin, Đức, khi cô hoàn thành cuộc đua trong cuộc đua marathon nữ, kết thúc ở vị trí thứ hai mươi sáu, với thời gian 2:33:59. Ngoài những gì tốt nhất về cá nhân, Nyirabaramé cũng lập kỷ lục quốc gia, được Marcianna Mukamurenzi nắm giữ trước đó vào những năm 1990.

Nyirabaramé đã được xuất hiện trong bộ phim tài liệu của Mỹ, Spirit of the Marathon II, với sự thể hiện của cô trong Rome Marathon 2012.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1981


title: Euparthenos nubilis

text:
Euparthenos nubilis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euparthenos


title: Pierre Gassendi

text:
Pierre Gassendi (1592-1655) là nhà triết học nổi tiếng người Pháp. Ông là một trong những nhà triết học lớn thuộc thời đại Phục hưng. Ngoài ra, ông còn là mục sư , nhà toán học, nhà thiên văn học.

Cuộc đời
Pierre Gassendi học các trường đại học ở Aix-en-provence và Avignon. Vào năm 1617, ông trở thành giáo sư triết học của Đại học Aix-en-provence. 17 năm sau, Gassendi là một linh mục chánh xứ Digne, nơi cách quê hương không xa. Tiếp theo đó, 1645, ông trở thành vị giáo sư toán học tại Học viện Hoàng gia Paris. Ba năm sau, ông nghỉ hưu.

Những đóng góp

Thiên văn học
Đây là lĩnh vực khoa học mà Gassendi chú tâm đến nhiều nhất và trong lĩnh vực này, ông cũng có thành công nhất định. Năm 1631 trở thành một năm đáng nhớ đối với sự nghiệp thiên văn học của Gassendi khi ông trở thành người xác nhận cái đúng trong lời dự đoán của Johannes Kepler khi nhìn thấy Sao Thủy đi qua Mặt Trời.

Triết học

Bất đồng quan điểm với triết học Aristotle

Tóm tắt chung
Mặc dù chịu ảnh hưởng từ dòng tư tưởng triết học mang tên triết gia người Hy Lạp, Gassendi cũng không ngần ngại phản bác ông.

Phương cách thế giới tồn tại
Đối với Gassendi, không có sự nhất thiết nào về điều này. Thoe ý của triết gia Pháp, Thượng đế đã có thể làm cho thế giới hoạt động theo một vài phương cách nào đó, đồng thời lịch sử bất tất và sự sáng thế chứng tỏ một điều rằng không ai bất biến về yếu tính của vật chất. Mặc dù vậy, Gassendi cũng đồng ý một vài thứ liên quan đến không gian, thời gian, vật chất và chân không có sự bất biến. Ngoài ra, ông cũng cho rằng dù có yếu tính hay không và nếu có thì chúng tồn tại theo dạng khả biến hay bất biến thì con người cũng không nắm bắt được cái gì cả. Và theo ông, những tri thức chúng ta tiếp thu được đều xuất phát từ các giác quan.

Chuyện khái niệm phổ biến
Gassendi cho rằng việc chúng ta có thể biết được những khái niệm phổ biến là phi lý. Nhà triết học Pháp này cũng cho rằng những thứ cá biệt là những thứ duy nhất có thể được tri giác. Theo nhiều người, gồm Ernst Bloch, Bernard Rochot và William Osler, đều nhận định Gassendi đang hướng đến chủ nghĩa duy danh. Tuy nhiên, nếu có tồn tại thứ duy danh của Gassendi, thì bản thân thứ này không hề đánh giá bản thể luận mà chỉ những là những lời phát biểu liên quan đến năng lực tinh thần của con người.

Cũng không đồng ý với Descartes

Tóm tắt chung
Ngoài việc không chấp nhận lý thuyết của những người theo Aristotle, Gassendi cũng không chấp nhận nhiều quan điểm của René Descartes.

Tri giác và kinh nghiệm-có thể sai
Về ý nghĩa của cái bề ngoài, Descartes cho rằng đó chỉ là những thứ mà chúng ta có thể tri giác được. Gassendi đã mở rộng định nghĩa này bằng cách cho thêm yếu tố: những gì mà chúng ta có thể biết được. Suy nghĩ này của Gassendi có thể được biểu hiện trong việc ông thể hiện tính tương đối của giác quan lẫn kinh nghiệm cá nhân. Ông cho rằng mỗi người có cảm nhận riêng với cùng một sự vật, vì vậy thật khó tìm ra tính chất khả biến của sự vật đó qua những lời kể của họ. Chúng ta cũng không thể nào tìm ra được phẩm chất của sự vật đó nếu chỉ dựa vào sự chủ quan như thế này. Đi đến kết luận, Gassendi khẳng định rằng con người, nếu có yếu tính, thì đang thiếu điều đó rất nhiều và các giác quan lẫn kinh nghiệm cá nhân cũng chỉ là cách để ta biết được sự tồn tại của một sự vật mà thôi.

Mệnh đề đâu chỉ đúng hoặc sai
Gassendi không đống ý với quan điểm rằng một mệnh đề chỉ có hai khả năng: hoặc đúng hoặc sai, chỉ có duy nhất mệnh đề về thần học và vũ trụ luận xuất phát từ thần học có thể để ngỏ. Quan điểm mà Gassendi không đồng ý cho rằng chỉ dựa cần vào kinh nghiệm thì không có mệnh đề nào không rơi vào hai trường hợp trên có thể bị nghi ngờ. Nhà triết học Pháp thì nghĩ khác. Ông suy nghĩ rằng, trong chứng minh logic, việc thiếu chắc chắn là điều có thể hoàn toàn có thể xay ra, trừ khi con người bị giới hạn về năng lực trí tuệ trong việc chứng minh đó.

Tiêu trí đánh giá những ý tưởng
Gassendi không đồng ý một quan điểm nữa của Descartes: Sự rõ ràng và minh bạch hoặc là tiêu chí đánh giá ý tưởng hoặc là nguồn đảm bảo tri thức luận. Gassendi nghĩ rằng cái lý trí gồm phán đoán bằng trí tuệ và phần tích bằng giác quan sẽ là cái sai lầm. Ông viết rằng:

Qua đó, Gassendi khẳng định một điều: Dù các giác quan có tính thụ động, nhưng chính tính thụ động đó khiến cho thông tin được cung cấp từ nó đáng tin cậy hơn phán đoán trí tuệ là thứ chủ động nhưng như thế mới thất thường.

Ngoài ra, Gassendi còn đưa ra nhận xét tiêu chí mà Descartes sẽ chẳng liên quan gì đến sự trùng hợp của tri thức kinh nghiệm và nếu có liên quan, những lời quả quyết về tri thức của Descartes cũng không có giá trị gì cả. Có hai lý lẽ chính sau đây:
 Gassendi đứng trên lập trường của những người theo chủ nghĩa hoài nghi, nhưng tiêu chí của Descartes thì chẳng có những giá tin của chủ nghĩa này. Ý tưởng từ giác quan đúng là có minh bạch và rõ ràng nhưng rõ ràng như thế là chưa đủ để đảm bảo sự quả quyết bẳng tri thức kinh nghiệm.
 Gassendi cho rằng những quả quyết tri thức của Descartes quá lôn xộn và phiến diện bởi phán đoán trí tuệ có điểm đặc biệt là tính tức thời mà trong khi đó, những quả quyết đó lại chỉ được chứng minh bằng lý trí, cụ thể ở đây là phán đoán trí tuệ. Nếu các giác quan cho ta thấy trực diện sự vật và biến cố thì những chứng minh chỉ là những giả thuyết mang tính chất tạm thời.
Tuy nhiên, ủng hộ tri thức đến từ giác quan không phải là lý do duy nhất để các tiêu chí mà Descartes nhận những lời phản bác của Gassendi. Hãy chú ý quan điểm này của Gassendi: Ông cho rằng những tiêu chí mà Descartes đưa ra đã không thực hiện được dự phóng về thuyết nền tảng của chính chúng. Nội dung của dự phóng này đó là tri thức phải được xây dựng trên nền tảng vững chắc. Nếu như ý tưởng minh bạch bị sai, một tiêu chí mới ra đời và nếu chuyện này xay ra liên tục, chúng ta đang không ngừng tiến tới những tiêu chí cao cấp hơn.

Cuối cùng, Gassendi đề xuất cái mà chính Descartes gọi là "sự phản bác những phản bác". Ý tưởng minh bạch phù hợp với quan điểm duy ngã, nhưng tư tưởng của chúng ta mới là thứ duy nhất chúng ta biết với sự chắc chắn. Tuy nhiên tiêu chí khả thí phải đáp ứng hai yêu cầu:
 Phân biệt quả quyết tri thức với bên ngoài.
 Quả quyết duy ngã là tiền đề của hoài nghi.

Với chủ nghĩa hoài nghi-đồng cảm và khác biệt
Gassendi có đồng ý về việc rằng những thông tin thông qua những giác quan không có sự chắc chắn. Tuy nhiên, ông lại không hài lòng về họ gạt bỏ hoàn toàn sự tin tưởng với những giác quan. Dù các thông tin từ những giác quan có ít chắc chắn thì chí ít chúng ta có thể chúng ta có thể cảm nhận bề ngoài của thông tin nhờ chúng.

Nói chung, hầu hết quan điểm phản bác Descartes và những người theo trường phái Aristotle của Gassendi đều đứng trên quan điểm của những người theo chủ nghĩa hoài nghi, những người hay nói không có tri thức nào khả hữu.

Tác phẩm
 Những nỗ lực chống lại trường phái Aristotle (1624)
 Tập hợp thứ năm những phản bác chống lại Những suy tưởng của Descrates (1642)
 Disquisito Metaphysica (1646)
 Cuộc đời và tính cách của Epicurus (1647)
 Syntagma Philosophicum (1658)

Vinh danh

Tên ông được đặt cho tiểu hành tinh 7179 Gassendi

Chú thích

Sinh năm 1592
Nhà triết học Pháp
Linh mục Pháp
Chủ nghĩa hoài nghi
Triết gia thế kỷ 17
Triết gia chủ nghĩa kinh nghiệm
Nhà thiên văn học Pháp
Mất năm 1655


title: Rhodostrophia excellens

text:
Rhodostrophia excellens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhodostrophia


title: Chaetophthalmus flavopilosus

text:
Chaetophthalmus flavopilosus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chaetophthalmus


title: Pharsalia andoi

text:
Pharsalia andoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pharsalia


title: Pterolophia sinensis

text:
Pterolophia sinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia


title: Chuột Harvard

text:
Chuột Harvard hay còn gọi là chuột Onco (OncoMouse) là một loại chuột thí nghiệm của giống chuột nhắt (Mus musculus) đã được biến đổi gen bằng cách sử dụng các biến đổi được thiết kế bởi Philip Leder và Timothy A Stewart của Đại học Harvard để mang một gen cụ thể gọi là oncogene kích hoạt (v-Ha-ras dưới sự kiểm soát của các virus promoter khối u vú của chuột). Các oncogen kích hoạt làm tăng đáng kể sự nhạy cảm của chuột đối với ung thư và do đó làm cho con chuột thích hợp cho hoạt động nghiên cứu ung thư.

Quyền sở hữu
Các quyền đối với sáng chế thuộc sở hữu của DuPont cho đến gần đây. USPTO phát hiện ra rằng bằng sáng chế đã hết hạn vào năm 2005, có nghĩa là Oncomouse hiện được miễn phí cho các bên khác sử dụng (mặc dù tên không phải là "OncoMouse" là một nhãn hiệu đã đăng ký). Các đơn đăng ký sáng chế trên OncoMouse đã được đệ trình hồi giữa những năm 1980 ở nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Châu Âu thông qua Cơ quan Sáng chế Châu Âu (EPO) và Nhật Bản.

Tại Canada, Toà án Tối cao năm 2002 đã bác bỏ bằng sáng chế tại Đại học Harvard và Canada (Ủy viên Bằng sáng chế), làm đảo lộn phán quyết của Toà án Liên bang về Khiếu nại mà phán quyết cho bằng độc quyền sáng chế. Tuy nhiên, vào ngày 7 tháng 10 năm 2003, bằng sáng chế của Canada 1 3341 442 CA 1341442 đã được cấp cho Đại học Harvard. Tòa án tối cao đã bác bỏ toàn bộ đơn đăng ký sáng chế trên cơ sở những tuyên bố này, nhưng luật bằng sáng chế Canada đã cho phép những tuyên bố được sửa đổi cho phép theo các quy tắc trước ngày Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại và bằng sáng chế vẫn có hiệu lực đến năm 2020.

Tại Hoa Kỳ là quốc gia gốc mà giống chuột này được cho đã lai tạo ra thì vào năm 1988, Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) đã cấp bằng sáng chế Hoa Kỳ số 4.736.866 (nộp ngày 22 tháng 4 năm 1984, phát hành ngày 12 tháng 4 năm 1988, hết hạn ngày 12 tháng 4 năm 2005) cho Đại học Harvard và dõng dạc tuyên bố rằng một động vật có vú không chuyển gen có chứa tế bào mầm và các tế bào soma bao gồm một chuỗi oncogen được kích hoạt tái tổ hợp được đưa vào động vật có vú nói trên.

Việc tuyên bố đã loại trừ rõ ràng con người, rõ ràng phản ánh các mối quan tâm về đạo đức và luật pháp về các bằng sáng chế về con người, và về việc sửa đổi bộ gen của con người. Đáng chú ý, không có tòa án Hoa Kỳ nào được gọi để quyết định tính hiệu lực của bằng sáng chế này. Hai bằng sáng chế riêng biệt đã được ban hành cho Trường Harvard bao gồm các phương pháp để cung cấp văn hóa tế bào từ một động vật không biến đổi gen ở người và các phương pháp thử nghiệm sử dụng gen chuyển gien chuột biểu lộ dương tính.

Tham khảo

 European Patent Register entry for European patent no. 0169672, under "Inventor(s)". Consulted on ngày 22 tháng 2 năm 2008.
 Crouch, Dennis (ngày 18 tháng 9 năm 2012). "Harvard's US OncoMouse Patents are All Expired (For the Time Being)". Patently-O. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2013. For now, however, it appears that the mice are finally free although their title (OncoMouse) is still a registered trademark owned by DuPont

Chuột thí nghiệm
Đạo đức sinh học
Đại học Harvard
Luật sáng chế


title: Trang viên ở Wojbórz

text:
nhỏ|248x248px|Trang viên ở Wojbórz (2015)
Trang viên ở Wojbórz (tiếng Ba Lan: Dwór w Wojborzu) là một trang viên lịch sử có từ thế kỷ 16, nằm ở ngôi làng Wojbórz, huyện Kłodzki, tỉnh Dolnośląskie, Ba Lan. Công trình kiến trúc này có tên trong danh sách di tích.

Lịch sử
Trang viên này được gia đình quý tộc Tschischwitz xây dựng vào cuối thế kỷ 16 và trở thành trang viên đầu tiên ở làng Wojbórz lúc bấy giờ. Theo thông tin ghi trên cổng, trang viên được xây dựng lại theo phong cách Baroque vào năm 1668 và được trùng tu vào thế kỷ 19. Sau năm 1945, trang viên là trụ sở của một nông trường nhà nước. Theo quyết định của Ban bảo tồn di tích tỉnh vào tháng 10 năm 1986, trang viên được đưa vào danh sách di tích. Hiện nay, công trình kiến trúc này không được sử dụng.

Kiến trúc
Đây là một dinh thự mang phong cách Baroque, được xây dựng trên một mặt phẳng hình chữ nhật. Dinh thự này gồm hai tầng chính, một tầng hầm và một tầng áp mái. Mặt tiền dinh thự nổi bật với tám trục chính và một cổng chào với những nét thiết kế tiêu biểu cuối thời Phục hưng. Hiện nay, phần lớn các chi tiết thiết kế trên mặt tiền được đơn giản hóa.

Tham khảo

Thư mục

 Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 12: Góry Bardzkie. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1993, .

Trang viên Ba Lan


title: Onthophagus genuinus

text:
Onthophagus genuinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

G


title: Łęgi, Hạt Police

text:
Łęgi  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Dobra, thuộc Hạt cảnh sát, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng    phía bắc Dobra,  về phía tây của Cảnh sát và  phía tây bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, ngôi làng là một phần của Đức và được gọi là Laack. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Circopetes himeroides

text:
Circopetes himeroides là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Circopetes


title: Piroxicam

text:
Piroxicam là một loại thuốc chống viêm không steroid (NSAID) thuộc nhóm oxicam được sử dụng để làm giảm các triệu chứng của tình trạng viêm đau như viêm khớp. Piroxicam hoạt động bằng cách ngăn chặn việc sản xuất các prostaglandin nội sinh có liên quan đến sự trung gian của đau, cứng, đau và sưng. Thuốc có sẵn dưới dạng viên nang, viên nén và (không phải ở tất cả các quốc gia) dưới dạng gel không cần toa của bác sĩ với nồng độ 0,5%. Nó cũng có sẵn trong một công thức betadex, cho phép hấp thụ nhanh hơn piroxicam từ đường tiêu hóa. Piroxicam là một trong số ít NSAID có thể được sử dụng thông qua đường tiêm chích.

Piroxicam được cấp bằng sáng chế vào năm 1968 cho Pfizer và được chấp thuận cho sử dụng y tế vào năm 1979. Nó trở thành thuốc gốc vào năm 1992, và được bán trên thị trường trên toàn thế giới dưới nhiều tên thương hiệu.

Sử dụng trong y tế
Piroxicam được sử dụng trong điều trị thấp khớp và viêm xương khớp, đau bụng kinh nguyên phát, đau sau phẫu thuật; và có vai trò như một loại thuốc giảm đau, đặc biệt tại vị trí bị viêm. Cơ quan Dược phẩm Châu Âu đã ban hành một đánh giá về việc sử dụng Piroxicam vào năm 2007 và khuyến nghị rằng việc sử dụng thuốc này chỉ giới hạn trong điều trị các tình trạng viêm mạn tính, vì chỉ trong những trường hợp này, tỷ lệ lợi ích rủi ro của nó mới được chứng minh là thuận lợi.

Tác dụng bất lợi
Cũng như các NSAID khác, các tác dụng phụ chủ yếu bao gồm: khó chịu ở đường tiêu hóa như buồn nôn, khó chịu, tiêu chảy và chảy máu hoặc loét dạ dày, cũng như đau đầu, chóng mặt, hồi hộp, trầm cảm, buồn ngủ, mất ngủ, chóng mặt, rối loạn thính giác (như ù tai), huyết áp cao, phù, nhạy cảm ánh sáng, phản ứng da (bao gồm, mặc dù hiếm khi, hội chứng Stevens-Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc) và hiếm khi gây suy thận, viêm tụy, tổn thương gan, rối loạn thị giác, tăng bạch cầu ái toan và viêm phế nang. So với các thuốc NSAID khác, nó dễ gây ra rối loạn tiêu hóa và phản ứng nghiêm trọng trên da.

Tham khảo

Thuốc chống viêm không steroid


title: Hohentengen

text:
Hohentengen là một thị xã nằm ở huyện Sigmaringen, thuộc bang Baden-Württemberg, Đức.

Hành chính

Tham khảo

Württemberg


title: Cylindromyia intermedia

text:
Cylindromyia intermedia là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cylindromyia


title: George F. Kennan

text:
George Frost Kennan (16 tháng 2 năm 1904 – 17 tháng 3 năm 2005) là một nhà cố vấn, ngoại giao, và sử gia, được biết tới nhiều nhất như là một người cổ vũ cho chính sách ngăn chặn (containment) sự bành trướng của Liên Xô vào cuối thế chiến thứ hai. Ông sau này lại cho chính sách này là sai lầm. Ông đã đi thuyết trình nhiều nơi và viết sử về quan hệ giữa Liên Xô và Hoa Kỳ.

Cuối thập niên 1940, những bài viết của ông đã gây ảnh hưởng hình thành học thuyết Truman và các chính sách đối ngoại của Mỹ trong việc kiềm chế Liên Xô. "Điện tín dài" của ông từ Moskva trong năm 1946 và bài viết tiếp theo vào năm 1947 "Nguồn gốc hành vi của Liên Xô" lập luận rằng chế độ Liên Xô vốn đã theo chủ nghĩa bành trướng, do đó ảnh hưởng của nó cần được ngăn chận trong những khu vực có tầm chiến lược quan trọng đối với Hoa Kỳ. Những văn bản này cung cấp những biện minh cho chính quyền Truman về chính sách mới chống Liên Xô. Kennan đã đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của những chương trình Chiến tranh Lạnh dứt khoát và đặc biệt là Kế hoạch Marshall.

Chẳng bao lâu, sau khi những quan điểm của ông đã trở thành chính sách của Mỹ, Kennan bắt đầu chỉ trích các chính sách đối ngoại mà ông dường như đã giúp bắt đầu. Sau đó đến trước cuối năm 1948, Kennan tin tưởng rằng có thể bắt đầu đối thoại tích cực với chính phủ Liên Xô. Những đề xuất của ông tuy nhiên đã không được đếm xỉa tới bởi chính quyền Truman và ảnh hưởng của Kennan đã bị giảm đáng kể, đặc biệt là sau khi Dean Acheson được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao thay thế George Marshall trong năm 1949. Không lâu sau đó, chiến lược của Mỹ thời Chiến tranh Lạnh trở nên quyết đoán hơn và và đặt nặng vào sức mạnh quân sự, Kennan đã than phiền và cho là những đánh giá trước đây của ông đã không còn được để ý tới.

Trong năm 1950, Kennan rời Bộ Ngoại giao, ngoại trừ 2 lần làm đại sứ ngắn hạn ở Moscow và Nam Tư, trở thành một nhà phê bình hiện thực về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Ông tiếp tục phân tích các quan hệ quốc tế như là một giảng viên của Viện nghiên cứu cao cấp (Institute for Advanced Study) từ năm 1956 cho đến khi ông qua đời lúc được 101 tuổi.

Ông ngoài ra còn là thành viên của Hội đồng sáng lập của Viện Rothermere Hoa Kỳ (Rothermere American Institute) tại Đại học Oxford.

Tiểu sử

Thời niên thiếu và học vấn (1904–1926)
Kennan sinh ra ở Milwaukee, Wisconsin, là con của Kossuth Kent Kennan, một luật sư chuyên về thuế vụ, tổ tiên là những người Scotland-Ireland di cư sang Hoa Kỳ vào thế kỷ 18, và bà Florence James Kennan. Mẹ ông mất khi ông mới được 2 tháng tuổi. Khi còn nhỏ ông luôn than phiền là không có mẹ. Ông không gần gũi với cha mình hoặc mẹ ghẻ, nhưng với các người chị lớn của mình.

Lúc nhỏ ông theo học trường nội trú St. John's Northwestern Military Academy ở Delafield, Wisconsin. Khi được 8 tuổi, ông đã sang Kassel, Đức (lúc đó là chỗ nghỉ mát của Wilhelm II, Hoàng đế Đức) 6 tháng với mẹ ghẻ để học tiếng Đức. Năm 1921, ông vào trường đại học Princeton. Không quen thuộc với không khí giới ưu tú của Ivy League, Kennan, nhút nhát và hướng nội, trong những năm đầu cảm thấy cô đơn và gặp nhiều khó khăn. Sau khi được bằng cử nhân 1925, Kennan ban đầu định tiếp tục theo học trường luật, nhưng cho là quá tốn kém, nên đã nộp đơn xin vào ngành ngoại giao Hoa Kỳ mới mở. Sau khi học ở trường ngoại giao ở Washington được 7 tháng, ông được gởi đi làm việc ở Geneva, Thụy Sĩ. Chưa đầy một năm ông được chuyển sang in Hamburg, Đức. Trong năm 1928 Kennan định nghỉ làm để tiếp tục học, nhưng được lựa chọn để theo học một chương trình huấn luyện về ngôn ngữ học cho phép ông học 3 năm mà không phải nghỉ làm.

Ghi chú

Tham khảo

 . (see George F. Kennan:An American Life)
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 . (alternative link ).
 .
 .
 .
 .
 .
 .

Đọc thêm

 John Lukacs (editor with the introduction), George F. Kennan and the Origins of Containment, 1944–1946: the Kennan-Lukacs Correspondence (Columbia, Mo.: University of Missouri Press, 1997).
 John Lewis Gaddis, "George F. Kennan: An American Life" (New York, New York: Penguin Group, 2011).

Liên kết ngoài

George F. Kennan Papers at the Seeley G. Mudd Manuscript Library, Princeton University
 Obituary from the The New York Times
 Obituary from the The Washington Post

Học giả về quan hệ quốc tế
Nhà sử học Mỹ
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Người thọ bách niên Mỹ
Sinh năm 1904
Mất năm 2005


title: Zamarada exarata

text:
Zamarada exarata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zamarada


title: 8 Eyed Spy

text:
8 Eyed Spy là một ban nhạc no wave của Mỹ đến từ Thành phố New York, bao gồm Lydia Lunch (thành viên cũ của Teenage Jesus and the Jerks và Beirut Slump), Jim Sclavunos (cũng từng là thành viên của Teenage Jesus và Beirut Slump), Michael Paumgardhen, Pat Irwin và George Scott III.

Tổng quan
AllMusic đã chứng nhận 8 Eyed Spy là "một nhóm nhạc công khai hơn nhiều so với Teenage Jesus and the Jerks".

Họ đã cover "Diddy Wah Diddy" của Bo Diddley, tác phẩm kinh điển của swamp rock "Run Through the Jungle" của Creedence Clearwater Revival và "White Rabbit" của Jefferson Airplane. Ban nhạc chỉ thu âm trong thời gian ngắn, phát hành một album trực tiếp, Live, và một album phòng thu cùng tên. Ban nhạc tan rã vào năm 1980 sau cái chết của Scott.

Danh sách đĩa nhạc

 Album phòng thu

 8 Eyed Spy (Fetish, 1981)

 Album trực tiếp

 Live (cassette, ROIR, 1981)

 Album tổng hợp

 Lydia Lunch - Hysterie (Widowspeak - 1986)
 8 Eyed Spy (Atavistic Records, 1997)

 Đĩa đơn

 "Diddy Wah Diddy"/"Dead You Me Beside" (1980)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ban nhạc từ Thành phố New York
Nghệ sĩ của Atavistic Records
Nghệ sĩ của ROIR


title: Cung điện ở Domanice

text:
Cung điện ở Domanice (tiếng Ba Lan: Pałac w Domanicach) là một cung điện có từ thế kỷ 18 ở làng Domanice, huyện Wrocławski, tỉnh Dolnośląskie, Ba Lan. Công trình kiến trúc này có tên trong danh sách di tích.

Lịch sử
Cung điện ở Domanice được xây dựng vào thế kỷ 18. Sau năm 1763, cung điện được xây dựng lại theo phong cách kiến trúc thời kỳ Phục hưng. Từ năm 1780, phần nội thất bên trong cung điện nhiều lần thay đổi. Sau năm 1820, cung điện sở hữu những nét đặc trưng của phong cách cổ điển. Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, cung điện do chính quyền Cộng hòa Nhân dân Ba Lan tiếp quản. Sau đó, cung điện làm trụ sở cho Hội Nghệ sĩ Sân khấu Ba Lan. Hiện nay, công trình kiến trúc này thuộc sở hữu tư nhân.

Kiến trúc
Cung điện ở Domanice là một ví dụ điển hình của phong cách cổ điển. Đây là một tòa nhà gồm bốn mặt với một ngọn tháp cao. Công trình kiến trúc này là một phần trong khu phức hợp cung điện bao gồm đài tưởng niệm, công viên, các tòa nhà phụ và các trang trại dùng làm nhà kho. Trong đó, các tòa nhà phụ và các trang trại đều có từ thế kỷ 19, bao gồm: một khu vườn, một chuồng ngựa, một nhà để xe ngựa và một lò rèn.

Tham khảo

Thư mục

 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka", 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.

Cung điện Ba Lan


title: Acanthodelta tornistigma

text:
Acanthodelta tornistigma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acanthodelta


title: María Amalia Lacroze de Fortabat

text:
María Amalia Lacroze de Fortabat (15 tháng 8 năm 1921 – 18 tháng 2 năm 2012) là một nhà điều hành và nhà từ thiện người Argentina.

Cuộc sống và thời gian
María Amalia Sara Lacroze Reyes Oribe de Fortabat Pourtale sinh năm 1921 tại Amalia Reyes và Daniel Lacroze, thành viên của các gia đình nổi tiếng người Argentina; một người ông, Federico Lacroze, đã phát triển tuyến xe điện đầu tiên của Buenos Aires vào những năm 1880. Gia đình mẹ của bà là hậu duệ của chủ tịch thứ hai của Uruguay, ông Manuel Oribe. Cô lớn lên ở Paris và năm 1942, khi trở về Argentina, kết hôn với Hernán de Lafuente, họ có một người con gái – María Inés. Cuộc hôn nhân này đã kết thúc trong ly thân vào năm 1943.

Amalia đã gặp Alfredo Fortabat, một nhà công nghiệp đã ly dị, trong một cuộc họp của Teatro Colón, và hai người bắt đầu một mối quan hệ. Kế hoạch kết hôn, họ bị cản trở bởi luật hôn nhân bảo thủ lúc bấy giờ của Argentina, trong đó ngăn cản các cặp vợ chồng ly thân khỏi tái hôn. Cuộc hôn nhân, cuối cùng diễn ra ở nước láng giềng Uruguay vào năm 1947, được công nhận ở Argentina sau cuộc cải cách hôn nhân được ký kết thành luật bởi Tổng thống Juan Perón, vào năm 1951. Hai người đã có một cuộc hôn nhân gần gũi, và sự hiểu biết về bốn ngôn ngữ nước ngoài của bà Fortabat khiến bà thành người bạn đồng hành kịp thời trong các chuyến công tác thường xuyên của chồng bà ra nước ngoài; Tuy nhiên, cuộc hôn nhân đã chịu một số lần ngoại tình bị báo chí công khai.

Được thành lập bởi Alfredo Fortabat vào năm 1926, Loma Negra trở thành người dẫn đầu trong sản xuất xi măng và bê tông ở Argentina trong những năm 1950 và 60. Cái chết của chồng năm 1976 đã khiến bà Fortabat trở thành chủ sở hữu gần như duy nhất, Giám đốc và Chủ tịch HĐQT của công ty.

Tham khảo

Họa sĩ Argentina
Sinh năm 1921
Mất năm 2012


title: Danh sách vụ vi phạm về môi trường Việt Nam 2016

text:
Danh sách các vụ vi phạm về môi trường Việt Nam 2016 ghi lại những vụ vi phạm về môi trường ở Việt Nam được báo chí đưa tin trong năm 2016.

Dẫn chứng từ số liệu của Tổng cục Thống kê, PGS.TS Đinh Đức Trường - Phó trưởng khoa Môi trường và đô thị Trường ĐH Kinh tế quốc dân cho hay có đến 80% khu công nghiệp Việt Nam đang vi phạm quy định về môi trường. Không ít doanh nghiệp FDI mang công nghệ bị cấm sử dụng ở nước họ sang Việt Nam, nơi có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn để tiếp tục vòng đời công nghệ, tận dụng chi phí đầu tư môi trường thấp, các loại thuế, phí đánh vào môi trường cũng thấp hơn ở công ty mẹ. Mỗi năm, Việt Nam thiệt hại do ô nhiễm môi trường tương đương với 5% GDP, trong khi con số này của Trung Quốc là 10%. Tuy nhiên, nếu ô nhiễm môi trường theo đà tăng tiến như hiện nay, Việt Nam có thể vượt qua Trung Quốc về ô nhiễm.

Ngày 2/11 giải trình trước quốc hội, Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà cho là: "Sau một loạt sự cố vừa qua có thể nhận thấy, môi trường của ta đã đến ngưỡng không thể chịu đựng thêm được nữa."

Bộ Công an cho biết trong năm 2016 đã xử lý hơn 17.000 vụ vi phạm pháp luật về môi trường.

Quan điểm của chính quyền

Tuyên bố thủ tướng
Ngày 1-7, trong phiên họp trực tuyến với các địa phương về phát triển kinh tế-xã hội, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt "Không vì môi trường đầu tư mà bỏ qua môi trường sống của người dân. Ông khẳng định: "Không phải vì kinh tế mà chúng ta bỏ qua môi trường trong phát triển, nhất là với một số dự án người dân đang kêu ca phàn nàn hiện nay."

Nhận định của Tổng bí thư
Ngày 17/10 ông Nguyễn Phú Trọng trong cuộc tiếp xúc với cử tri quận Ba Đình nhận định: "Không chỉ Formosa đâu, còn các dự án giấy, chế biến thực phẩm..., đều ô nhiễm".

Giải pháp đề nghị từ Bộ TN&MT
Ngày 2/11 giải trình trước quốc hội, Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà cho là, để giải quyết căn cơ chuyện môi trường phải là tái cơ cấu kinh tế, hạn chế việc phát triển kinh tế thâm dụng vào môi trường, can thiệp vào tự nhiên: "Sau một loạt sự cố vừa qua có thể nhận thấy, môi trường của ta đã đến ngưỡng không thể chịu đựng thêm được nữa. Cần xác lập vị thế mới của môi trường, chuyển từ việc môi trường đi sau phát triển kinh tế sang định hướng môi trường phải đi trước và đi ngay trong quá trình phát triển kinh tế. Vấn đề môi trường cần đưa vào ngay trong mỗi dự án đầu tư, trong quá trình triển khai thực hiện"

Xử lý vi phạm pháp luật về môi trường
Bộ trưởng Bộ Công an, thượng tướng Tô Lâm cho biết tại hội nghị trực tuyến của Chính phủ với lãnh đạo 63 tỉnh, TP sáng 29-12, trong năm 2016 đã xử lý hơn 17.000 vụ vi phạm pháp luật về môi trường. Qua đó nâng cao ý thức của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, góp phần bảo vệ môi trường, giải tỏa bức xúc của người dân trong các vụ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Nghiên cứu về Chỉ số hiệu suất môi trường của Đại học Yale (EPI)
Nghiên cứu này nhằm đánh giá và xếp hạng các quốc gia về các vấn đề môi trường thuộc hàng ưu tiên trong hai lĩnh vực là bảo vệ sức khỏe con người và bảo vệ hệ sinh thái. Năm vấn đề chính được đánh giá, xếp hạng gồm nước và điều kiện vệ sinh, chất lượng không khí, ảnh hưởng tới sức khỏe, nông nghiệp, đa dạng sinh học và môi trường sống.

Theo nghiên cứu mới nhất công bố đầu năm 2016, tính tổng quát năm vấn đề được đánh giá, Việt Nam xếp hạng thứ 131 trên thế giới. Trong đó, với xử lý nước thải, Việt Nam xếp hạng 124/139 quốc gia. Về chất lượng không khí Việt Nam đứng thứ 170/180 quốc gia. Theo GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam, với lối đánh giá của Mỹ, có thể hiểu Việt Nam nằm trong top 11 quốc gia ô nhiễm bụi nhất thế giới. Theo ông Hoàng Dương Tùng, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, có bốn nguyên nhân chính gây ô nhiễm bụi là sự gia tăng các phương tiện giao thông, hoạt động xây dựng, đốt rơm rạ và hoạt động của các nhà máy nhiệt điện.

Báo cáo Bộ trưởng Bộ Công thương
Chiều 6-10, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, hiện còn nhiều doanh nghiệp trong ngành này làm nhà máy, đã đưa vào vận hành nhưng chưa có giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường như: Nhôm Lâm Đồng, Nhiệt điện Vũng Áng - PVN, Nhiệt điện Duyên Hải 1…

Một số doanh nghiệp thay đổi các hạng mục bảo vệ môi trường trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được phê duyệt mà chưa thông báo cho cơ quan phê duyệt ĐTM biết, hoặc đã thông báo nhưng chưa được chấp thuận nhưng đã triển khai thực hiện như Nhôm Lâm Đồng, Nhiệt điện Duyên hải 1.

Có doanh nghiệp chưa có giấy phép khai thác tài nguyên nước như Nhiệt điện Duyên hải 1.

Một số doanh nghiệp chưa có giấy phép xả nước thải vào nguồn nước Nhiệt điện Duyên hải 1, Nhiệt điện Hải phòng, Cảng dịch vụ dầu khí tổng hợp (PTSC) Quảng Bình, PTSC Đà Nẵng, PTSC Dung Quất, Công ty TNHH MTV phân bón dầu khí Cà Mau - PVN, Nhà máy đóng tầu Dung Quất - PVN.

Có doanh nghiệp không vận hành hệ thống xử lý nước thải (Nhà máy xử lý nước thải dệt nhuộm tại Khu công nghiệp dệt may Phố Nối của Tập đoàn Dệt may không vận hành mà xả thẳng ra môi trường.

Tại một số nhà máy luyện thép, mặc dù đã được lắp hệ thống kiểm soát bụi, khí thải nhưng do nhà máy đã cũ, công nghệ lạc hậu nên bụi vẫn không được kiểm soát triệt để. Đặc biệt khi nạp liệu vào lò luyện hay khi dập cốc tại lò luyện cốc (Công ty cổ phần gang thép Thái Nguyên - TISCO).

Công ty nhiệt điện Quảng Ninh, khi kiểm tra, kết quả nước làm mát tại cửa xả có thời điểm lên đến 46 độ C, vượt ngưỡng cho phép…

Ô nhiễm không khí
Báo cáo của Bộ Tài nguyên- Môi trường Việt Nam thừa nhận từ 70 đến 90% ô nhiễm không khí đô thị là từ các hoạt động giao thông- vận tải; công nghiệp và sinh hoạt chỉ chiếm từ 10 đến 30%. Giáo sư- Tiến sĩ Phạm Ngọc Đăng, giám đốc Trung tâm Môi trường Đô thị & Công nghệ nhận xét về tình hình ô nhiễm không khí tại Việt Nam nhất là ở hai thành phố lớn Hà Nội, Sài Gòn: Nói chung yếu tố đáng lo ngại nhất tại các đô thị Việt Nam là bụi, gấp 3-5 lần tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt là bụi mịn.

Tháng 3

Xây Resort không giấy phép tại VQG Ba Vì

Ngày 29-2-2016, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đã chỉ đạo đình chỉ xây dựng công trình khu nghỉ dưỡng Le Mont Bavi Resort & Spa tại Vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội), yêu cầu Tổng cục Lâm nghiệp thành lập ngay đoàn thanh tra, làm rõ vi phạm tại công trình resort. Công trình Le Mont Bavi Resort & Spa do Công ty TNHH Phát triển công nghệ (CFTD) làm chủ đầu tư tọa lạc ở độ cao 600 m (cốt 600) giữa VQG Ba Vì. Đây là khu nghỉ dưỡng 4 sao bề thế với hàng chục khách sạn, biệt thự, bể bơi... đã gần như hoàn tất và đưa vào sử dụng trong khi chưa được phê duyệt dự án lẫn giấy phép xây dựng . Theo báo Tuổi Trẻ, ban giám đốc Vườn quốc gia Ba Vì (thuộc Bộ NN&PTNT) đã nhận của Công ty TNHH Phát triển công nghệ 8 tỉ đồng và giao 53ha đất rừng cho doanh nghiệp xây dựng khu resort này với thời hạn 50 năm.

Quặng tặc ở Tuyên Quang
Theo phản ánh của người dân địa phương, có một nhóm "quặng tặc" hoạt động công khai tại thôn Khuôn Bén xã Công Đa huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) dùng máy xúc và ô tô khai thác vận chuyển số lượng lớn quặng pazit (Baryt) đi tiêu thụ. Ngày 17/3, tổ công tác của Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh tới khu vực khai thác quặng thu giữ được số quặng, còn các phương tiện như ô tô, máy móc 2 máy xúc và 1 giàn sàng tuyển quặng cỡ lớn thì lại không tịch thu.

Tháng 4

Vụ xả thải ra biển của Formosa Vũng Áng

Chính quyền Việt Nam đã có bằng chứng việc cá chết hàng loạt ven biển 4 tỉnh miền Trung Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng trị, Thừa Thiên-Huế là từ việc xả thải ra biển của công ty Formosa Vũng Áng. Công ty này đã thừa nhân và chịu bồi thường 500 triệu USD.

Cá chết hàng loạt tại sông Bưởi

Công ty CP mía đường Hòa Bình (trụ sở tại xã Tân Mỹ, Lạc Sơn, Hòa Bình) thừa nhận đã xả nước thải chưa qua xử lý ra thượng nguồn sông Bưởi. Việc xả thải bẩn diễn ra nhiều ngày liên tiếp trong khoảng nửa cuối tháng 4 đến đầu tháng 5.
Ngoài cá sinh sống trong môi trường tự nhiên, đã có gần 7 tấn cá nuôi tại các lồng bè trên sông Bưởi của người dân các xã Thạch Lâm, Thạch Quảng, Thạch Cẩm, Thành Mỹ (huyện Thạch Thành) bị chết.

Tháng 5

70 tấn cá chết tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè

Vào tháng 5, trên 70 tấn cá chết được vớt lên từ kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Nguyên nhân dẫn đến cá chết là ô nhiễm hữu cơ và khí độc do cơn mưa đầu mùa cuốn lượng ô nhiễm chủ yếu từ hệ thống cống thoát nước từ nhiều khu vực của Q.Tân Bình ra kênh.

Nước bùn tẩy rửa quặng đổ xuống suối chảy ra sông Hồng
Công ty cổ phần khoáng sản Đại Phát tại khu vực cầu Quần, thôn Khe Pháo, xã Châu Quế Hạ huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái (Hoàng Văn Vịnh - Chủ tịch UBND xã), tuy bị đình chỉ vẫn tiếp tục hoạt động, máy xúc, máy nghiền cùng giàn vòi phun nước vẫn xả toàn bộ tạp chất lẫn trong bùn đỏ không xử lý xuống khe suối chảy ra sông Hồng.

Tháng 6

Cá chết hàng loạt ở hồ Đại An

Kết quả phân tích mẫu nước tại hồ Đại An, thuộc phường 5, TP Đông Hà cho thấy nguồn nước ở hồ Đại An đã bị ô nhiễm nghiêm trọng từ việc xả thải của khu dân cư và các cơ sở sản xuất kinh doanh đóng quanh khu vực hồ là nguyên nhân chính gây ra tình trạng cá chết hàng loạt được phát hiện từ tháng 6.

Cát tặc ở Thanh Hóa
Mặc dù mới đây, UBND huyện Thường Xuân đã ra quyết định thu hồi đất của bãi cát trái phép của Trưởng thôn Lê Thế Đức (thôn Trung Tiến, xã Xuân Cao), nghiêm cấm hoàn toàn việc khai thác cát trên toàn huyện từ ngày 15/8/2016, nhưng bãi cát vẫn hoạt động như chưa hề có chuyện gì xảy ra. Trước đó, ngày 5/6/2016, Đoàn công tác huyện Thường Xuân về hiện trường, quyết định đình chỉ hoạt động của bãi khai thác cát trái phép trên, nhưng sau đó, bãi cát vẫn tập kết xuồng máy, máy xúc hoạt động trở lại, mặc dù bãi cát được Đoàn công tác huyện rào lại bằng lưới thép B40, vẫn bị chủ bãi cát phá toang để xe chở cát hoạt động trở lại. Ngày 4/7/2016, UBND xã Xuân Cao tiếp tục gửi báo cáo tới UBND huyện Thường Xuân, thông báo về việc bãi cát hoạt động trở lại, nhưng cũng không có phản hồi.

Tháng 7

Cá chết hàng loạt trên thượng nguồn sông Sài Gòn

Công ty TNHH nông sản Việt Phước, trụ sở tại xã Minh Tâm, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước bị đề nghị xử phạt gần 300 triệu đồng do công ty có vi phạm xả nước thải bẩn chưa qua xử lý trực tiếp ra sông Sài Gòn và vứt hàng trăm xác heo chết cũng ra đó gây ước lượng khoảng 2 tấn cá chết.

Tháng 8

CCN Hoàng Gia từ 10 năm nay xả nước ô nhiễm thẳng ra môi trường xung quanh

Báo Tuổi Trẻ đưa tin vào tháng 8 năm 2016, Cụm công nghiệp (CCN) Hoàng Gia với 52 doanh nghiệp, có tổng diện tích hơn 128ha do Công ty TNHH Hoàng Gia Long An làm chủ đầu tư tại xã Mỹ Hạnh Nam, H. Đức Hòa, hoạt động suốt hơn 10 năm qua nhưng không có nhà máy xử lý nước thải trung ương. Những đường cống xả nước ô nhiễm thẳng ra môi trường xung quanh.

Phá rừng trái phép ở Yên Bái
Ngày 5/8/2016, UBND huyện Văn Yên nhận được nội dung phản ánh của Báo điện tử Phapluatplus.vn về việc phát phá rừng trái pháp luật, tại thôn Gốc Mít, xã Đông An (Ông Hoàng Mạnh Hùng - Chủ tịch UBND xã), đã gởi Công văn phúc đáp đề ngày 6/8/2016. Theo đó, địa điểm rừng bị phát phá tại Tiểu khu 120, khoảnh 1, thôn Gốc Mít, xã Đông An, đối tượng rừng bị phá là rừng tự nhiên sản xuất, do UBND xã Đông An quản lý, diện tích rừng bị phá là 5,542 ha. Tại báo cáo của UBND huyện Văn Yên đề ngày 9/8/2016 nêu rõ: Vụ việc phát phá rừng trên địa bàn thôn Gốc Mít, được UBND xã Đông An phát hiện xử lý từ ngày 9/7/2016. UBND xã Đông An đã không hề báo cáo UBND huyện, đến ngày 2/8/2016 mới có báo cáo gửi hạt Kiểm lâm huyện xin ý kiến chỉ đạo giải quyết vụ việc. Phó Hạt Kiểm lâm cho biết, từ ngày 18/2/2016, đã kiểm tra và bắt quả tang hành vi phát phá rừng tại khu vực thôn Gốc mít, ngày 25/2 đã lập biên bản bàn giao cho UBND xã Đông An xác minh xử lý, nhưng đến nay xã vẫn chưa giải quyết. Không chỉ riêng thôn Gốc Mít, mà tại thôn Trà cũng có 12 trường hợp, bị lập biên bản về việc phát phá rừng và cũng lâm vào tình trạng việc giải quyết bị trì trệ. Qua quan sát thực tế tại hiện trường ngày 1/8/2016, những tài liệu liên quan và hàng chục m3 gỗ rừng các loại bị lâm tặc bỏ lại, có thể khẳng định, đây là một vụ phát phá rừng với quy mô lớn, gỗ, vầu, lâm sản phụ được vận chuyển ra khỏi rừng mang đi tiêu thụ mà không hề vấp phải sự ngăn chặn của cơ quan chức năng. Không chỉ vậy, các đối tượng đã ngang nhiên xây dựng nhà tạm, chăn nuôi gia súc trên đầu nguồn nước và trên đất vi phạm, đánh đường ô tô, kéo điện lưới, hoạt động lâu dài.

Chất thải chất thành núi ở KCN Đình Vũ, Hải Phòng
Công ty cổ phần DAP - Vinachem (khu công nghiệp Đình Vũ, TP Hải Phòng) sau 7 năm hoạt động thải ra hàng triệu tấn chất thải có tên gypsum làm đổi màu nước, ăn mòn kim loại và hủy hoại đời sống động, thực vật xung quanh. Hiện 2 bãi chứa chất thải của nhà máy rộng 18,4 ha, chất cao hơn 40 m.

Nhà máy DAP Đình Vũ thuộc Công ty cổ phần DAP - Vinachem (Khu công nghiệp Đình Vũ, quận Hải An, TP Hải Phòng) là dự án nhóm A do Thủ tướng quyết định đầu tư, với mức vốn 172,3 triệu USD, công suất 330.000 tấn/năm. Sau khi đấu thầu, tổng vốn đầu tư giảm xuống 165 triệu USD. Đơn vị trúng thầu là doanh nghiệp Trung Quốc. Nhà máy được khởi công ngày 27/7/2003, đến ngày 11/4/2009 hoàn thành và đưa vào sản xuất mẻ phân bón Diamin phosphat (DAP) đầu tiên.

Tháng 10

Nhà máy thủy điện Hố Hô xả lũ
Khoảng 17h45 ngày 14/10/2016, nhà máy thủy điện Hố Hô (giáp ranh giữa Quảng Bình và Hà Tĩnh) bất ngờ xả lũ ồ ạt khiến hàng nghìn hộ dân huyện Hương Khê ngập sâu trong biển nước. Việc xả lũ ồ ạt với lưu lượng 1.800 m3/s trong 4 giờ kèm theo mưa lớn khiến mực nước lên rất nhanh. Nhiều người dân không kịp trở tay, nước dâng ngập lút nóc nhà, nhấn chìm nhiều tài sản.

Tiến sỹ Lê Anh Tuấn, phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu thuộc Đại học Cần Thơ bình luận: "Trách nhiệm của nhà máy thủy điện là phải chủ động tháo nước trong các hồ chứa ra trước khi mưa bão đến. Tôi nghĩ cái quy trình vận hành này có vấn đề nên họ không có chủ động trong chuyện tháo nước trong hồ chứa ra trước khi mưa bão về. Nên khi mưa bão về lớn, họ sợ vỡ đập nên họ phải xả nước như vậy". Ông cho biết, thông thường các thiết kế nhà máy thủy điện phải tính toán đến tần suất gây mưa bão trong khu vực, và phải có khả năng phối hợp để dự báo thời tiết trước 5-7 ngày, hoặc tối thiểu là 3-4 ngày.

Hôm 18/10, Luật sư Ngô Ngọc Trai và 12 luật sư khác từ các Đoàn Luật sư Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Tây Ninh đã gởi kiến nghị đến Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng yêu cầu phá bỏ ngay những đập thủy điện gây nguy hại cho người dân.

Chú thích

Xem thêm

Ô nhiễm môi trường Việt Nam


title: Semiothisa percnoptera

text:
Semiothisa percnoptera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Synchlora atrapoides

text:
Synchlora atrapoides là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synchlora


title: Noda Ryunosuke

text:
Noda Ryunosuke (野田 隆之介, sinh ngày 28 tháng 9 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Shonan Bellmare.

Thống kê sự nghiệp
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at Nagoya Grampus

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Sagan Tosu
Cầu thủ bóng đá Nagoya Grampus
Cầu thủ bóng đá Shonan Bellmare
Tiền đạo bóng đá


title: Lats Litva

text:
Lats Litva (mã ISO tiền tệ LTL, biểu tượng là Lt; số nhiều litai (sử dụng nhiều) hoặc litų (sử dụng ít) là tiền tệ của Litva, cho đến ngày 1 tháng 1 năm 2015, khi nó được thay thế bằng đồng euro.

Xem thêm
 Lats Latvia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Ngân hàng Litva
 Lithuanian Coin Catalog
 Tiền giấy lịch sử của Litva


title: Nicolas de Préville

text:
Nicolas de Roussel de Préville (sinh ngày 8 tháng 1 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Pháp hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Troyes tại Ligue 2.

Sự nghiệp thi đấu
Từng gia nhập FC Istres như 1 cầu trẻ vào năm 2008, De Préville ra mắt đội bóng vào ngày 14 tháng 8 năm 2009 trong trận đấu tại Ligue 2 gặp Metz.

Ngày 23 tháng 1 năm 2013, anh gia nhập câu lạc bộ Stade de Reims theo bản hợp đồng kéo dài 3 năm rưỡi. Anh kết thúc mùa giải Ligue 1 2015–16 với 6 bàn thắng và 9 kiến tạo.

Tháng 8 năm 2016, De Préville gia nhập Lille OSC. Trong một thỏa thuận chuyển nhượng đặc biệt, câu lạc bộ Bỉ K.V. Oostende (chủ tịch Marc Coucke vào thời điểm đó là cổ đông thiểu số của Lille OSC), đã mua cầu thủ này từ Reims với mức phí chuyển nhượng ước tính là 4,5 triệu euro và ngay lập tức cho Lille mượn với điều kiện sau này có quyền được mua lại vào tháng 6 năm 2017.

Ngày 30 tháng 8 năm 2021, anh ký hợp đồng 3 năm với Metz.

Tháng 1 năm 2023, De Préville chuyển tới câu lạc bộ đang thi đấu tại Bundesliga 2, 1. FC Kaiserslautern theo bản hợp đồng đến hết mùa giải 2022–23.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1991
Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Pháp
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Pháp
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Vận động viên Pháp
Cầu thủ bóng đá FC Metz
Cầu thủ bóng đá FC Istres
Cầu thủ bóng đá Stade de Reims
Cầu thủ bóng đá K.V. Oostende
Cầu thủ bóng đá Lille OSC
Cầu thủ bóng đá FC Girondins de Bordeaux
Cầu thủ bóng đá 1. FC Kaiserslautern
Cầu thủ bóng đá ES Troyes AC
Cầu thủ bóng đá Ligue 1
Cầu thủ bóng đá Ligue 2
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga


title: Himertosoma retuliger

text:
Himertosoma retuliger là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Himertosoma


title: Marysin, Hạt Mińsk

text:
Marysin  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Kałuszyn, ở hạt Mińsk, Masovian Voivodeship, ở miền đông trung bộ của nước Ba Lan.

Tham khảo


title: Cá hồi vàng sông Kern

text:
Cá hồi vàng sông Kern (Danh pháp khoa học: Oncorhynchus mykiss gilberti) là một phân loài của loài Cá hồi vân hay cá hồi cầu vồng (Oncorhynchus mykiss) phân bố ở các khu vực sông Kern của Mỹ. Chúng là loài cá có màu sắc rất đẹp và được ưa chuộng trong việc câu cá cảnh ở Mỹ.

Đại cương
Cá hồi vàng sông Kern là loài đặc hữu của sông Kern và các phụ lưu ở hạt Tulare, California. Phạm vi hiện tại của nó là giảm đáng kể từ nhiều di tích lịch sử của nó. Quần thể còn sót lại sống trên sông Kern trên lạch Durrwood, ở trên Ninemile, Rắn chuông và lạch Osa, và có thể ở trên lạch Peppermint.

Ở góc độ tiếp cận là một nhóm phân loài thì cá hồi sông Kern còn bao gồm các phân loài khác là cá hồi vàng hay cá hồi vàng California (Oncorhynchus mykiss aguabonita) Nguồn gốc ở lạch Golden Trout (nhánh sông Kern), lạch Volcano (nhánh lạch Golden Trout), và sông South Fork Kern và và cá hồi nhỏ sông Kern (Oncorhynchus mykiss whitei) Loài đặc hữu trong khoảng 100 dặm (160 km) của Sông Kern Nhỏ và các nhánh. Phạm vi hiện tại của họ bị hạn chế đến năm suối đầu nguồn của lưu vực sông Kern (bãi cỏ Wet, lạch Deadman, lạch Soda Spring, lạch Willow, lạch Sheep và Fish), cùng với LạchCoyote, một nhánh của sông Kern.

Ngoài ra còn 01 phân loài là Được gọi là cá hồi cầu vồng vàng hay cá hồi Palomino vì cá được lai tạo từ một biến thể màu sắc đột biến duy nhất của O. mykiss có nguồn gốc từ cá ở Tây Virginia trong năm 1955. Cá hồi cầu vồng vàng chủ yếu là màu vàng nhạt, thiếu các lĩnh vực màu xanh lá cây đặc trưng và những đốm đen nhưng giữ lại khuếch tán sọc đỏ. Cá hồi Palomino là một kết hợp của vàng và phổ biến cá hồi vân, kết quả là một màu trung gian. Các cá hồi cầu vồng vàng không phải là phân loài giống như tự nhiên O. m. aguabonita, sông Kern cá hồi vàng của California.

Tham khảo
 Behnke, Robert J.; Tomelleri, Joseph R. (illustrator) (2002). Trout and Salmon of North America. The Free Press. pp. 104–114. ISBN 0743222202.

 Evermann, B.W.; Jenkins, O.P.; Juday, C. (1906).... The Golden Trout of the Southern High Sierras. U.S. Government Printing Office. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2014.
 Gerald R. Smith, Ralph F. Stearley (1989). "The Classification and Scientific Names of Rainbow and Cutthroat Trouts". Fisheries (American Fisheries Society) 14 (1): 4–10. doi:10.1577/1548-8446(1989)014<0004:tcasno>2.0.co;2.

Chú thích

Cá hồi
M
Cá Tây Hoa Kỳ


title: Oliver Wonekha

text:
Oliver Wonekha là một nữ chính trị gia và nhà ngoại giao Uganda, người phục vụ với tư cách là Cao ủy Uganda tại Cộng hòa Rwanda, kể từ năm 2017. Trước đây bà từng là Đại sứ của Uganda tại Hoa Kỳ, từ năm 2013 đến năm 2017.

Bối cảnh và giáo dục
Wonekha được sinh ra tại huyện Bududa ngày nay, vào khoảng năm 1951. Bà có bằng Cử nhân Khoa học từ Đại học Makerere, ở Kampala, thủ đô của Uganda. Bà cũng có bằng Cao học về Giáo dục, cũng từ Đại học Makerere.

Kinh nghiệm làm việc
Bà làm việc trong lĩnh vực cà phê trong 30 năm, bắt đầu từ khoảng năm 1971, trước khi bà bước vào chính trị. Bà đã làm việc tại Hội đồng tiếp thị cà phê, hiện tại không còn tồn tại, và sau đó cho công ty tư nhân Kyagalanyi Coffee Limited.

Sự nghiệp chính trị
Năm 2011, Wonekha bước vào chính trị của Uganda bằng cách đăng ký cho khu vực bầu cử phụ nữ huyện Mbale, trong quốc hội Uganda. Bà đã chiến thắng và phục vụ trong cương vị đó trong kỳ quốc hội thứ tám (2001-2006). Năm 2006, bà đã tham gia bầu cử phụ nữ khu vực Bududa, trong đảng chính trị cầm quyền quốc gia cầm quyền. Bà đã chiến thắng và phục vụ trong vị trí đó trong kỳ quốc hội thứ 9 (2006–2011). Trong suốt chu kỳ bầu cử năm 2011, bà đã mất ghế. Sau khi bà mất vị trí trong quốc hội Uganda, bà đã không thành công khi tham gia tranh cử tại Hội đồng lập pháp Đông Phi.

Tham khảo

Nữ chính khách Uganda
Sinh năm 1951
Nhân vật còn sống


title: Joseph Mittathany

text:
Joseph Mittathany (sinh ngày
12 tháng 11 năm 1931 - mất ngày 11 tháng 7 năm 2022) là một Giám mục người Ấn Độ của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông nguyên là Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Imphal. Trước đi đảm nhiệm vị trí Tổng giám mục, ông còn đảm nhiệm nhiều chức danh khác như Giám mục chính tòa Giáo phận Imphal và Giám mục chính tòa Giáo phận Tezpur.

Tiểu sử
Tổng giám mục Joseph Mittathany sinh ngày 12 tháng 7 năm 1931, tại Kalikavu, thuộc Ấn Độ. Sau quá trình tu học dài hạn tại các chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 23 tháng 4 năm 1959, phó tế Mittathany, 28 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục.

Sau 10 năm thi hành các công việc mục vụ trên cương vị của một linh mục, ngày 26 tháng 6 năm 1969, Tòa Thánh loaqn tin báo về quyết định bổ nhiệm của Giáo hoàng, tuyển lựa linh mục Joseph Mittathany, 38 tuổi, gia nhập giám mục đoàn Công giáo hoàn vũ, v ới vị trí được trao phó là Giám mục chính tòa Giáo phận Tezpur. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 27 tháng 9 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao. Chủ phong cho vị tân chức là Tổng giám mục Stephen Ferrando, S.D.B., nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Shillong. Hai vị còn lại với vai trò phụ phong, gồm có Tổng giám mục Hubert D’Rosario, S.D.B., Tổng giám mục Tổng giáo phận Gauhati-Shillong và Giám mục Orestes Marengo, S.D.B., Nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Tezpur. Tân giám mục chọn cho mình châm ngôn:My heart and soul in the Gospel.

Hơn mười năm sau đó, Tòa Thánh công bố quyết định thuyên huyển nhiệm sở đối với Giám mục Joseph Mittathany, cụ thể chuyển Giám mục này đến làm Giám mục chính tòa Giáo phận Imphal. Mười lăm năm sau khi được chọn làm người đứng đầu Imphal,tin tức từ phía Tòa Thánh ngày 10 tháng 7 năm 1995, quyết định nâng cấp Giáo phận Imphal thành Tổng giáo phận. Cùng với tin tức trên, Tòa Thánh một lần nữa tái xác nhận chọn Giám mục Joseph Mittathany cai quản địa phận, với danh hiệu mới là Giám mục chính tòa Tổng giáo phận Imphal.

Từ ngày 12 tháng 7 năm 2006, Tổng giám mục Joseph Mittathany chính thức từ nhiệm theo quy định về tuổi tác, theo Giáo luật.

Tham khảo


title: Savara diversalis

text:
Savara diversalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Savara


title: Tầng Toarc

text:
Tầng Toarc trong niên đại địa chất là kỳ cuối cùng của thế Jura sớm, và trong thời địa tầng học thì nó là bậc trên cùng của thống Jura dưới. Kỳ Toarc tồn tại từ ~  Ma đến  Ma (Ma: Megaannum, triệu năm trước).

Kỳ Toarc kế tục kỳ Pliensbach của cùng thế Jura sớm, và tiếp sau là kỳ Aalen của thế Jura giữa.

Địa tầng
Tên Toarc được đặt tên theo thành phố Thouars ở Pháp. Thouars nằm giữa Angers và Poitiers. Năm 1842 Alcide Dessalines d’Orbigny xác định tầng này trong một mỏ đá gần Thouars.

Địa tầng của Toarc xác định dựa trên nhóm các ammonit. Khởi đầu của Toarc được xác định theo sự xuất hiện của chi ammonit Eodactylites. Kết thúc kỳ được xác định theo sự xuất hiện của chi Leioceras.

Hồ sơ tham chiếu toàn cầu (GSSP) gần tương ứng với ranh giới Pliensbach - Toarc tại Peniche ở Bồ Đào Nha.

Trong đại dương Tethys, tầng Toarc chứa tám đới sinh vật ammonit:
 Đới có Pleydellia aalensis
 Đới có Dumortieria pseudoradiosa
 Đới có Phlyseogrammoceras dispansum
 Đới có Grammoceras thouarcense
 Đới có Haugia variabilis
 Đới có Hildoceras bifrons
 Đới có Harpoceras serpentinum
 Đới có Dactylioceras tenuicostatum

Cổ sinh

Động vật lưỡng cư

†Thằn lằn cá

†Ornithischia

†Plesiosaurs

†Sauropods

†Thalattosuchia

Khủng long chân thú

Tham khảo

Văn liệu
; 2004: A Geologic Time Scale 2004, Cambridge University Press.
; 1842: Paléontologie française. 1. Terrains oolitiques ou jurassiques, Bertrand, Paris.

Liên kết ngoài

GeoWhen Database - Toarcian
Lower Jurassic timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS
Stratigraphic chart of the Lower Jurassic, at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy

Jura sớm
Kỳ địa chất
Địa thời Jura


title: 288 (số)

text:
288 (hai trăm tám mươi tám) là một số tự nhiên ngay sau 287 và ngay trước 289.

Tham khảo

Số chẵn


title: Arthur Andrews (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1903)

text:
Arthur Andrews (12 tháng 1 năm 1903 – 1971) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu cho Sunderland ở vị trí hậu vệ.

Khởi đầu ở Durham City, ông ra mắt cho Sunderland vào ngày 9 tháng 12 năm 1922 trước Everton trong trận hòa 1–1 trên sân Goodison Park. Andrews thi đấu cho Sunderland từ 1922 đến 1931 và có tổng cộng 227 lần ra sân, ghi 2 bàn thắng.

Sau đó ông thi đấu cho Blyth Spartans.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arthur Andrews's careers stats at The Stat Cat

Sinh năm 1903
Vận động viên Sunderland
Mất năm 1971
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Durham City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Sunderland A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Blyth Spartans A.F.C.
Hậu vệ bóng đá


title: Bytowo, Hạt Choszczno

text:
Bytowo  là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Recz, thuộc hạt Choszczno, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía bắc Recz,  phía đông bắc Choszczno, và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Tham khảo


title: Hệ thống xác định giới tính

text:
Hệ xác định giới tính (tiếng Anhː Sex-determination system), hay còn gọi là cơ chế xác định giới tính, là tập hợp các cấu trúc, nhân tố và quá trình sinh học quyết định sự hình thành và phát triển giới tính (đực hay cái) của cá thể sinh vật.

Hầu hết các loài sinh vật sinh sản hữu tính có hai giới tính khác biệt là đực và cái. Nếu các cấu trúc, cơ chế sinh học và nhân tố nào khác tham gia hình thành nên tính đực hoặc tính cái của một cơ thể sinh vật, thì hợp lại thành hệ thống xác định giới tính của cơ thể đó.

Nói chung, có nhiều kiểu hệ thống xác định giới tính:
 Hệ xác định giới tính theo nhiễm sắc thể, gọi tắt là cơ chế nhiễm sắc thể (chromosomal system) thực chất là cơ chế tổ hợp các nhiễm sắc thể giới tính, cũng gọi là cơ chế di truyền (hình 1). Từ dưới đây, nhiễm sắc thể viết tắt là NST.
 Hệ xác định giới tính theo ngoại cảnh (environmental sex determination) gọi tắt là cơ chế môi trường (environmental system), thường là nhiệt độ.
 Hệ xác định giới tính do hormone (hormonal sex determination), gọi tắt là cơ chế hormone (hormonal system).

Xác định giới tính do ngoại cảnh hoặc do hormone thường là cơ chế thứ cấp (secondary sex determination).

Cơ chế NST (nhiễm sắc thể) xác định giới tính đầu tiên được nhà nữ di truyền học người Mỹ Nettie Maria Stevens phát hiện ở sâu bột vào năm 1903. Đây là cơ chế di truyền. Về sau, các nhà nghiên cứu nhận thấy quá trình xác định giới tính ở các loài và trong sự phát triển cá thể là rất phức tạp.

Cơ chế NST xác định giới tính

NST giới tính XX/XY
Trong kiểu này, hợp tử mang cặp nhiễm sắc NST XX (đồng giao tử) sẽ phát triển thành giới cái, còn hợp tử mang cặp nhiễm sắc NST XY (dị giao tử) sẽ phát triển thành giới đực. Cơ chế này đã được giới thiệu ở nhiều sách giáo khoa và giáo trình cho học sinh, sinh viên. Ví dụ như ở ruồi giấm (hình bên), ở người và ở hầu hết các loài thú.

NST giới tính XX/X0
Trong kiểu này, hợp tử mang cặp nhiễm sắc NST XX sẽ phát triển thành giới cái, còn hợp tử mang cặp nhiễm sắc NST XO (chỉ có 1 NST X) sẽ phát triển thành giới đực. Cơ chế này đã được giới thiệu ở nhiều sách giáo khoa và giáo trình cho học sinh, sinh viên. Ví dụ thường gặp nhất là châu chấu, cào cào.

NST giới tính ZW

Kiểu này ngược với người và ruồi giấm, gặp ở các loài thuộc lớp chim: hợp tử mang cặp nhiễm sắc NST XY sẽ phát triển thành giới cái, còn hợp tử mang cặp nhiễm sắc NST XX sẽ phát triển thành giới đực. Ngoài ra, còn gặp cả ở bò sát, một số loài cá và bướm. Tuy nhiên, để đỡ nhầm lẫn, NST X đổi là Z, còn NST Y đổi là W, do đó:
 Con đực mang cặp NST giới tính là ZZ, nghĩa là giới đồng giao tử;
 còn con cái mang cặp NST giới tính ZW là thuộc giới dị giao tử.

Hệ UV
Ở một số loài Rêu và Tảo, có vòng đời phát triển theo giai đoạn 2n và n xen kẽ. Giao tử là đơn bội hình thành qua giảm phân (meiosis). "Bào tử" cái có NST giới tính được gọi là U, còn "bào tử" đực có NST giới tính được gọi là V. Khi U kết hợp với V thành bào tử thể (cũng gọi là thể bào tử) thì tạo thành bào tử UV.

Hệ đơn bội/lưỡng bội
nhỏ|Cơ chế 2n và n
Được gọi là Haplodiploidy phổ biến ở các loài ong, kiến Hymenoptera. Cá thể cái có bộ NST lưỡng bội (2n), còn cá thể đực có bộ NST đơn bội. Khi cá thể cái đẻ trứng, thì trứng là giao tử đơn bội (n). Nếu trứng được thụ tinh bởi tinh trùng của cá thể đực, thì sinh ra hợp tử 2n, nở thành cá thể cái. Cá thể cái nào được hưởng "chính sách" đặc biệt của quần thể, thì mới trở thành chúa (queen) của quần thể đó, có khả năng sinh sản; còn lại là các cá thể cái vô sinh (ong thợ, kiến thợ). Nếu trứng không thụ tinh, thì nở ra cá thể đực đơn bội, chỉ chiếm tỉ lệ rất thấp trong quần thể.

Cơ chế môi trường

Thường gặp ở bò sát, nhất là các loài rùa. Con vích cái đào hố trên bãi biển, đẻ trứng rồi vùi sâu xuống cát. Ở phía trên hố, khoảng 32 °C thì trứng nở toàn các cá thể cái, ở phía dưới mát hơn, khoảng 26 °C thì trứng nở toàn các cá thể đực.

Trứng của kiến nâu (Formica rufa) ở nhiệt độ < 20 °C thì nở toàn cá thể cái, còn ở nhiệt độ cao hơn (khoảng 25 °C) thì lại nở toàn cá thể đực.

Tham khảo
 Nguyên lý chung xác định giới tính (tiếng Anh) ở https://www.nature.com/scitable/topicpage/nettie-stevens-a-discoverer-of-sex-chromosomes-6580266/
 Các loại đầy đủ (tiếng Việt) ở sách đã xuất bản:
 Sinh học Campbell.
 Di truyền học: Đỗ Lê Thăng, Phạm Thành Hổ.

Nguồn trích dẫn

Di truyền học cổ điển
Di truyền học biểu sinh
Hệ thống xác định giới tính


title: Syllepte mahafalalis

text:
Syllepte mahafalalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllepte


title: Ichneumon periscelis

text:
Ichneumon periscelis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Episteira nigrilinearia

text:
Episteira nigrilinearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Episteira


title: Nathan Mayer Rothschild

text:
Nathan Mayer, Freiherr von Rothschild (16 tháng 9 năm 1777 - 28 tháng 7 năm 1836) là một chủ ngân hàng, doanh nhân và nhà tài chính người Đức gốc Do Thái. Ông là người thứ ba trong số năm người con trai của Gript (Schnapper) và Mayer Amschel Rothschild, và là thế hệ thứ hai của triều đại ngân hàng Rothschild. Ông sinh ra ở Frankfurt am Main ở Đức. Từng là người đàn ông giàu có nhất trên trái đất, ông từng là người giàu nhất trong số những người Do Thái.

Tiểu sử
Năm 1798, ở tuổi 21, ông định cư ở Manchester, Anh và thành lập một doanh nghiệp kinh doanh và tài chính dệt may, sau đó chuyển đến London, Anh và kiếm khoản tiền lớn trong giao dịch hối phiếu thông qua một doanh nghiệp ngân hàng bắt đầu vào năm 1805.

Rothschild trở thành một thành viên Hội Tam Điểm của Emulation Lodge, số 12, Premier Grand Lodge của Anh vào ngày 24 tháng 10 năm 1802, tại London. Cho đến thời điểm này, một số ít người Do Thái Ashkenazi sống ở Anh có xu hướng thuộc về Hội "Người cổ đại " vì thuộc tầng lớp xã hội thấp hơn của họ, trong khi Sephardim có uy tín hơn đã theo Hội hiện đại.

Năm 1816, hai anh trai của ông được Hoàng đế Áo phong tước hiệu Freiherr (tương đương Nam tước). Do đó, họ đã được phép thêm tiền tố von hoặc de vào họ Rothschild. Phù hiệu gồm bốn mũi tên của họ trở thành năm khi Nathan cũng được nâng lên địa vị này vào năm 1818, mặc dù ông đã chọn không sử dụng danh hiệu quý tộc của mình qua hậu tố Freiherr von Rothschild. Năm 1838, nữ vương Victoria của Anh cho phép con cháu dòng dõi của ông được sử dụng danh hiệu Áo này tại Vương quốc Anh.

Tham khảo

Người Do Thái Ashkenazi


title: Praseodymi(III) oxychloride

text:
Praseodymi(III) oxychloride là một hợp chất vô cơ, một muối oxyhalogenua của praseodymi và axit clohydric với công thức PrOCl. Muối này có màu lục nhạt, không tan trong nước.

Điều chế
Sự phân hủy tinh thể ngậm nước của praseodymi(III) chloride khi đun nóng sẽ tạo ra muối:

Cũng có thể phân hủy muối PrCl3 khan ở 800 ℃ để thu được muối.

Tính chất vật lý
Praseodymi(III) oxychloride tạo thành tinh thể của hệ tinh thể bốn phương, nhóm không gian P /nmm, các hằng số mạng a = 0,4054 nm, c = 0,6786 nm, Z = 2, cấu trúc giống PbFCl.

Tính chất hóa học
Muối bị phân hủy khi đun nóng trong không khí ở nhiệt độ 440–665 ℃.

Tham khảo

Muối chloride
Hợp chất praseodymi
Muối halogen của kim loại


title: Scotopteryx albescens

text:
Scotopteryx albescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scotopteryx


title: Tiết Công (Tây Sở)

text:
Tiết công là tướng lĩnh nhà Tây Sở trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Tiết Công, không rõ tên, là tướng lĩnh dưới quyền Hạng Thanh. Tiết Công cùng với Long Thư, Đàm Công, Chu Lan, Lưu Công Toàn trấn thủ Hạ Bì.

Năm 203 TCN, Long Thư, Hạng Thanh cứu viện Hạng Vũ thất bại, toàn quân bị diệt. Hàn Tín bội ước, sai Quán Anh vượt sông Hoài đánh chiếm đất Sở, áp sát Quảng Lăng.

Hạng Vũ sai Hạng Thanh, Tiết Công, Đàm Công đem quân tiến lên bình định Hoài Bắc. Quán Anh lần nữa vượt sông, đánh bại quân Sở, bắt sông Hạng Thanh. Tiết Công bị chém tại trận.

Tham khảo

 Sử ký Tư Mã Thiên

Nhân vật quân sự Tây Sở


title: Rui Miguel Cabral Furtado

text:
Rui Miguel Cabral Furtado (sinh ngày 13 tháng 3 năm 1989) hay Ruizinho, là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho Operário ở vị trí tiền vệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1989
Người Ponta Delgada
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá C.F. Os Belenenses
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá C.D. Santa Clara
Cầu thủ bóng đá Casa Pia A.C.


title: Iggy Azalea

text:
Amethyst Amelia Kelly, được biết đến nhiều hơn với nghệ danh Iggy Azalea (; sinh ngày 7 tháng 6 năm 1990), là một rapper người Úc. Sinh ra ở Sydney và lớn lên ở Mullumbimby, cô chuyển đến sinh sống ở Mỹ vào năm 16 tuổi để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc hip hop của mình và quyết định cư trú tại khu vực phía nam nước Mỹ. Cô đã nhận được sự công nhận từ công chúng sau khi ra mắt hai video âm nhạc cho những bài hát "Pu$$y" và "Two Times" trên kênh YouTube của mình. Vào năm 2012, cô ký hợp đồng thu âm với hãng thu âm Grand Hustle do rapper người Mỹ T.I. sáng lập, sau khi nhận được sự chú ý từ dự án lớn, đầu tiên của cô, Ignorant Art, một mixtape.

Album thu âm đầu tay của Azalea, The New Classic (2014), đứng trong top 5 của một vài bảng xếp hạng trên toàn thế giới và nhận được những nhận xét trung tính. Album đứng đầu bảng xếp hạng Top R&B/Hip-Hop Albums của Billboard, làm cho Azalea trở thành rapper nữ không phải là người Mỹ đầu tiên đạt đến đỉnh cao trong bảng xếp hạng. Đi trước album đó là đĩa đơn "Work" của cô, và cho ra đời đĩa đơn "Fancy" đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ. Azalea góp mặt trong đĩa đơn "Problem" của Ariana Grande, đĩa đơn đứng ở vị trí thứ hai, sau "Fancy" ở vị trí thứ nhất; Azalea tham gia nhóm The Beatles nhằm mục đích được xếp hạng thứ nhất và thứ hai đồng thời cùng với hai hạng mục thuộc bảng xếp hạng Hot 100 đầu tiên của họ. Cô nhận được ba hit hàng đầu cùng một lúc trên bảng xếp hạng Hot 100 với những ca khúc đã nêu trên cùng với đĩa đơn thứ năm của album, "Black Widow", vào cuối năm đó.

Thời thơ ấu

Amethyst Amelia Kelly được sinh ra ở Sydney và lớn lên ở Mullumbimby, New South Wales. Bố cô, Brendan Kelly, là một họa sĩ Úc gốc Châu Âu và cũng là một nghệ sĩ truyện tranh, trong khi đó mẹ cô, Taya, làm lao công lau dọn các nhà nghỉ và khách sạn. Azalea sống trong một ngôi nhà bằng gạch bùn do ba cô xây dựng, được bao quanh bởi 5 héc-ta (12 mẫu Anh, tương đương khoảng 48,000 m²) diện tích đất liền. Theo lời kể của Azalea, cô có dòng dõi nguồn gốc Aboriginal (tức thổ dân châu Úc): "Gia đình tôi đến Úc trên chiếc thuyền Hạm đội 1. Gia đình tôi đã sinh sống ở nước này trong một khoảng thời gian dài, hơn 100 năm. Nếu gia đình bạn đã sống ở Úc một thời gian dài, chắc hẳn mọi người đều có một chút [dòng máu thổ dân Úc]. Tôi biết gia đình có rồi vì chúng tôi có một tình trạng về mắt mà chỉ thổ dân Úc có." Azalea cũng đề cập đến chuyện bố cô "làm cô nhìn nhận [nghệ thuật] như một thiếu niên", chính điều này luôn luôn ảnh hưởng cuộc sống và công việc của cô. Cô bắt đầu hát rap từ năm 14 tuổi.
 Trước khi bắt tay vào sự nghiệp solo của mình, Azalea thành lập một nhóm cùng với hai cô gái hàng xóm khác: "Tôi cứ nghĩ rằng, tôi có thể sẽ là một rapper. Giống hệt như TLC vậy. Tôi sẽ là Left Eye." Rốt cuộc, Azalea quyết định giải tán nhóm nhạc vì những cô gái kia không làm việc nghiêm túc: "Tôi làm mọi thứ đều rất nghiêm túc. Tôi rất cạnh tranh với người khác."

Theo đuổi ham muốn chuyển sang sinh sống ở Mỹ, Azalea bỏ học khi đang học trung học. Cô đi làm và tiết kiệm tiền cô dành dụm được bằng việc lau dọn phòng khách sạn và nhà nghỉ cùng mẹ cô. Cô tuyên bố rằng cô đã từng rất ghét trường học, bên cạnh lớp học Mỹ thuật, chỉ làm cô khổ sở thêm. Cô cũng nói rằng cô từng không có bạn bè chơi cùng và hay bị trêu chọc vì trang phục tự chế của mình. Azalea sang Mỹ vào năm 2006, ngay trước khi cô tròn 16 tuổi. Cô nói với bố mẹ rằng cô đang "đi nghỉ" với một người bạn, nhưng thực chất cô quyết định sống ở đây và ngay sau đó báo lại với bố mẹ rằng mình sẽ không về nhà nữa: "Con bị cuốn vào đất nước Mỹ vì con càm thấy mình như một kẻ ngoài cuộc ở ngay chính đất nước mình, con rất yêu hip-hop, và Mỹ lại là cái nôi của nó, vì thế con đã nghĩ nếu mình càng tiếp cận gần hơn với âm nhạc, con sẽ thấy mình thêm vui vẻ hơn nhiều. Con đã đúng." Cô nhớ lại, "Mẹ tôi đã khóc, nói, "Bảo trọng con nhé." Lúc đó tôi nghĩ, "Mình đi một mình thôi à. Chắc hồi đó mình bị điên quá!"." Sau khi cô đến Mỹ, cô nhận được GED; và cư trú ở đất nước này hơn 6 năm và được miễn visa, quay trở về Úc ba tháng một lần để làm mới. Azalea từng làm việc ở Mỹ một cách bất hợp pháp cho đến tháng 2 năm 2013, khi cô được cấp O visa hạn 5 năm sử dụng.

Sự nghiệp âm nhạc

2006–2011: Khởi đầu sự nghiệp ở Mỹ

Khi cô lần đầu đặt chân đến đất Mỹ vào năm 2006, cô sinh sống ở Miami, Florida, và sau đó chuyển sang sinh sống ở gần Houston, Texas. Azalea định cư ở Atlanta, Georgia, làm việc cùng với một thành viên của nhóm nhạc Dungeon Family có tên là Backbone. Trong khoảng thời gian đó, cô được gặp những người sẽ cùng hợp tác với mình trong tương lai, FKi và Natalie Sims. Cô lấy nghệ danh từ tên của chú chó cô nuôi hồi còn nhỏ, Iggy và con đường nơi cô lớn lên, Đường Azalea, nơi mà gia đình cô sinh sống đến tận ngày nay. Cô nói rằng mọi người sẽ cười vào cô vì "họ nghĩ cô rap rất dở." Nhưng sau khi lớn lên trong sự cười chê, cô đã có thể coi việc đó là không quan trọng nữa. Trong khi đó, cô đã gặp một người nào đó từ Interscope Records. Người đó đã khuyên cô nên chuyển đến Los Angeles sống; và vì thế vào mùa hè năm 2010, cô quyết định làm vậy. Sau này, cô được quản lý bởi hãng Interscope.

Vào ngày 27 tháng 9 năm 2011, Azalea phát hành dự án dài đầy đủ đầu tiên của cô, một mixtape có tựa đề Ignorant Art, nói rằng cô làm nó "với ý định làm cho người khác thắc mắc và định nghĩa lại những lý tưởng đã cũ". Bài hát "Pu$$y" của cô nằm trong mixtape và có sự góp mặt của YG, Joe Moses, Chevy Jones và Problem. Vào tháng 11 năm 2011, cô ra mắt một video âm nhạc cho bài hát "My World" của cô, đạo diễn bởi Alex/2tone. Video có sự góp mặt của các khách mời từ diễn viên đến cựu đô vật Tiny Lister, thu hút được nhiều sự chú ý do có sự gia tăng của lượt xem. "Đáng lẽ là nó phải có, giống như là tất cả những điều nực cười của một video thập kỷ 90 tốn nhiều ngân sách, nhưng sau đó lại bị giảm đi rồi xong luôn," Azalea nói về video. Vào tháng 12 năm 2011, Azalea tuyên bố rằng cô sẽ ra mắt album phòng thu đầu tay của cô, có tựa đề The New Classic, miễn là cô ký được hợp đồng với một hãng thu âm: "Khi nào điều đó được dọn dẹp sạch sẽ và tôi đã nghĩ ra một loại âm thanh thích hợp và hướng đi cho album này, tôi sẽ có thể biết được những nghệ sĩ nào sẽ cùng với tôi tạo ra một sản phẩm hợp tác mạnh mẽ". Vào ngày 11 tháng 1 năm 2012, Azalea phát hành video âm nhạc cho bài hát "The Last Song", video thứ ba từ Ignorant Art. Trong một cuộc phỏng vấn với Billboard, ra mắt vào ngày 27 tháng 1, Azalea đã gợi ý về việc cô sẽ ký hợp đồng với hãng Interscope Records, đồng thời tiết lộ thêm về những hy vọng của cô về việc phát hành The New Classic vào tháng 6, và cho ra mắt đĩa đơn đầu tiên và cũng là đĩa đơn đầu tiên của album vào tháng 3.

2012: Vấn đề về hãng đĩa và Glory

Azalea đã liên hệ với rapper nhạc Southern T.I., về hướng đi mới của album đầu tay của cô. T.I. được chọn là giám đốc sản xuất của The New Classic, ngay sau một cuộc điện thoại mà hai người đã có. Vào lúc đó, Azalea đang nhắm tới một phiên bản phát hành mùa hè cho The New Classic: "Hy vọng rằng nếu mọi thứ đều đúng kế hoạch, thì album của tôi sẽ phát hành vào tháng 6 và tôi sẽ thu âm nó vào cuối tháng." Tuy nhiên, sau khi hãng Interscope không đồng ý cho T.I. trở thành một thành phần luôn liên tục phát triển trong thỏa thuận của cô, Azalea quyết định không ký hợp đồng và vẫn tiếp tục ký hợp đồng với Grand Hustle Records một cách độc lập, cho đến khi album của cô được phát hành, việc ký hợp đồng ấy đã bị hoãn lại. Vào đầu năm 2012, Azalea được góp mặt trong phần bìa của tạp chí XXL.

Danh sách đĩa nhạc

 Glory (2012)
 The New Classic (2014)

Lưu diễn
The New Classic Tour (2014)

Giải thưởng và đề cử

Xem thêm
Danh sách các nghệ sĩ đạt vị trí quán quân tại Hoa Kỳ

Chú thích

Liên kết ngoài

Complex Magazine 2011 Story

Nghệ sĩ của Mercury Records
Người Sydney
Ca sĩ nhạc pop người Úc
Ca sĩ nhạc điện tử
Đồng đạo diễn video âm nhạc
Nghệ sĩ của Def Jam Recordings
Ca sĩ nhạc hip hop
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Euxoa palmensis

text:
Euxoa palmensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Lê Sỹ Mạnh

text:
Lê Sỹ Mạnh (sinh ngày 2 tháng 12 năm 1984) là một cựu cầu thủ bóng đá người Việt Nam. Thời còn thi đấu, anh chơi ở vị trí tiền đạo cho nhiều câu lạc bộ như T&T Hà Nội, The Vissai Ninh Bình, Thanh Hóa, Hải Phòng,...

Sỹ Mạnh cũng từng là thành viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam dưới thời huấn luyện viên Henrique Calisto.

Sự nghiệp cầu thủ

Câu lạc bộ
Sinh ra ở Thanh Hoá trong một gia đình khá giả, Sỹ Mạnh đến bóng đá khá sớm khi tham gia đội U-14 của tỉnh, sau đó chỉ 2 năm, anh được huấn luyện viên Trần Văn Phúc đưa lên đội một Thanh Hóa tham dự giải hạng nhì. Cùng Thanh Hóa lên hạng chuyên nghiệp sau 5 năm thi đấu, anh khăn gói ra Thủ đô cập bến T&T Hà Nội và cùng câu lạc bộ này tạo nên một kỳ tích có 1 không 2 khi lên hạng chuyên nghiệp liên tiếp trong 3 năm từ giải hạng ba.

Năm 2009, Sỹ Mạnh chuyển về đội bóng lắm tiền nhiều của thời bấy giờ The Vissai Ninh Bình. Anh lại một lần nữa cùng đội thăng hạng khi ghi 10 bàn thắng cùng 17 pha kiến tạo giúp Ninh Bình lên hạng trước 4 vòng đấu với 17 trận toàn thắng tạo nên một kỉ lục đến bây giờ hiếm có đội bóng nào có thể lập lại tại giải hạng nhất. Sau đó, anh tiếp tục chơi bóng cho Quảng Nam, Sài Gòn Xuân Thành ở sân chơi chuyên nghiệp với bản hợp đồng 6 tỉ đồng cho 3 năm, trở về quê hương Thanh Hoá rồi giải nghệ tại Hải Phòng sau mùa giải 2015.

Đội tuyển quốc gia
Lê Sỹ Mạnh là tuyển thủ quốc gia dưới thời huấn luyện viên Henrique Calisto. Anh ra mắt đội tuyển trong trận giao hữu gặp Turkmenistan trên sân Thống Nhất vào ngày 20 tháng 10 năm 2009. Ngày 1 tháng 12 năm 2010, Lê Sỹ Mạnh có tên trong danh sách 22 cầu thủ tham dự AFF Cup 2010.

Sự nghiệp huấn luyện
Sau khi giải nghệ, Lê Sỹ Mạnh tham gia ban huấn luyện của câu lạc bộ Hải Phòng với vai trò trợ lý cho Trương Việt Hoàng. Sau khi chia tay Hải Phòng cuối năm 2017, anh chuyển sang huấn luyện bóng đá trẻ em tại Học viện CV9 của cựu tuyển thủ Lê Công Vinh.

Cuộc sống cá nhân

Gia đình
Tháng 7 năm 2017, Lê Sỹ Mạnh kết hôn với người mẫu Trúc Nguyễn sau 4 năm quen nhau. Cặp đôi đã có với nhau một cậu con trai.

Tai tiếng
Ngoài tài năng trên sân cỏ, cái tên Lê Sỹ Mạnh cũng gắn chặt với các trang báo, với truyền hình bằng những sự cố ngoài đời. Anh từng bị bắt trong vụ thuốc lắc tại Quận 7 khi còn thi đấu cho Hà Nội T&T năm 2008. Năm 2009, Sỹ Mạnh tiếp tục vướng vào tai tiếng trong vụ hành hung 2 đàn anh Lê Hồng Minh, Phạm Minh Đức ở Hà Nội.

Năm 2017, khi đang làm trợ lý cho huấn luyện viên Trương Việt Hoàng tại câu lạc bộ Hải Phòng, Sỹ Mạnh tiếp tục va chạm với thủ môn Đặng Văn Lâm. Nguyên nhân được Mạnh tiết lộ là do bực tức vì "Lâm Tây" láo với các đàn anh nên đã vào phòng Lâm để đánh bằng tay không chứ không hề dùng dao như một số trang báo đưa tin. Lâm chạy ra ngoài và té ngã lật cổ chân. Sau vụ việc này, Đặng Văn Lâm đã bị Ban huấn luyện CLB Hải Phòng kỷ luật nội bộ, còn Sỹ Mạnh thì bị sa thải.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Thanh Hóa
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Quảng Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2012)
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Xi măng The Vissai Ninh Bình
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2016)
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Xuân Thành Sài Gòn
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam


title: Central and South Norfolk League

text:
Central and South Norfolk League (hiện tại theo lý do tài trợ có tên là Crown Fire Central and South Norfolk League) là một giải bóng đá Anh, thành lập năm 1905 và có 4 hạng đấu. Hạng cao nhất, Division One, nằm ở Cấp độ 18 trong Hệ thống các giải bóng đá ở Anh. Đây là giải đấu góp đội cho Anglian Combination.

Giải đấu cung cấp Bóng đá thứ Bảy cho vùng Trung và Nam Norfolk và các phần ở Bắc Suffolk.

Giải đấu hiện liên kết với Norfolk County Football Association.

Lịch sử

Giải đấu được dựa trên cơ sở của giải Norwich and District League, được thành lập năm 1905. Giải League Championship Cup hiện tại được khởi tranh ngay sau Thế chiến thứ II. Trong những năm sau đó, các đội bóng tham dự bao gồm Bungay, Dereham, Diss, Fakenham, Holt, North Walsham, Swaffham và Wymondham. Tuy nhiên, tình trạng khẩn cấp của Norfolk and Suffolk League vào khoảng thời gian này dẫn đến một cuộc họp vào năm 1935 về một sự hợp nhất. Cuối cùng thì 2 giải đấu không đồng ý và dẫn đến việc Norwich and District League chỉ còn 5 đội và không thể tổ chức giải đấu mùa giải 1935-36.

Giải đấu không thể tái lập cho đến sau Thế chiến thứ II khi kết hợp với Catton and District League để trở thành Norwich and District League thi đấu mùa giải 1946-47. Giải đấu mới trở nên mạnh hơn nhiều và bắt đầu mùa đầu tiên với 48 đội bóng. Giải đấu tiếp tục lớn mạnh với 4 hạng đấu và hơn 50 thành viên như bắt đầu giảm số lượng vào thập niên 1960. Sự mở rộng của Anglian Combination càng dẫn đến sự suy giảm và cuối thập niên 1960, giải chỉ còn 3 hạng đấu. Hạng đấu thứ 3 bị hủy bỏ năm 1974 và năm 1976, số lượng thành viên chỉ còn dưới 20. Lịch sử bắt đầu lặp lại.

Năm sau đó, một cuộc họp bất thường diễn ra xem xét phải làm gì để ngăn cản sự suy giảm liên tục về thành viên. Cuộc họp đã nhấn mạnh sự thay đổi và đặt một tên mới cho giải là Norwich and South Norfolk District League. Khi mùa giải tiếp theo chuẩn bị bắt đầu, giải đấu chỉ còn lại 12 đội. Trong 5 năm, số lượng thành viên trở về lại trên 20 và giải trở về 2 hạng đấu năm 1983. Trong cùng thời gian đó, sức mạnh tài chính của giải tiếp tục phát triển sau một giai đoạn phá sản ảo giữa thập niên 1970.

Số lượng thành viên tiếp tục tăng và năm 1993 chứng kiến giải đấu trở về lại 3 hạng đấu với số thành viên gần 40. Năm 1996, cuộc thảo luận diễn ra với Dereham and District League về một sự hợp nhất và nó đã xảy ra trước mùa giải 1996/97. Sự đồng hóa các đội bóng Dereham League dẫn đến sự mở rộng hơn nữa ở mùa giải sau đó với việc thêm vào hạng đấu thứ tư và số lượng thành viên vượt quá 50 vào năm 1998 lần đầu tiên trong 40 năm.

Đầu năm 1999, giải đấu thông báo sự tài trợ lớn của Crown Fire Protection Ltd. of Dereham. Mối quan hệ đó giúp giải đấu mở rộng hoạt động bao gồm việc vận hành trang mạng cách tân và phổ biến. Tên của công ty bây giờ trở nên đồng nghĩa với giải đấu.

Để nhận ra sự thay đổi vùng địa lý to lớn của giải đấu, một cuộc họp đặc biệt diễn ra vào tháng 11 năm 2001, đồng ý đổi tên giải thành Central and South Norfolk League. Tên gọi mới này có hiệu lực từ mùa giải 2002-03 cùng với logo mới mô tả thiên nhiên vùng quê của giải đấu và sự liên kết với các nhà tài trợ.

Giải đấu đang bao phủ một diện tích  ở Trung và Nam Norfolk và Bắc Suffolk. Sự bao phủ lan ra từ Melton Constable phía Bắc đến Eye ở Suffolk phía Nam và Methwold phía Tây đến Acle và gần như Beccles phía Đông.

Trong gần 110 năm tồn tại, giải đấu chỉ có 5 thư ký. Arthur Turner là thư ký đầu tiên của giải đấu vào năm 1905 và giữ chức vụ đến năm 1933, được kế nhiệm bởi Mr. W. Sussams. Khi giải đấu hợp nhất với Catton and District League năm 1946, Ben Smith, thư ký của Catton League, được chọn làm thư ký giải đấu cho đến năm 1959 khi Don Alborough được bổ nhiệm làm đồng thư ký với ông. Hai người giữ chức vụ đồng thư ký đến năm 1977 khi John Turner được bổ nhiệm làm thư ký và giữ chức vụ cho đến hiện tại.

Ngày 2 tháng 5 năm 2005, kỷ niệm 100 năm thành lập Norwich and District League, giải đấu tiền nhiệm của giải hiện tại. Trong phần kỷ niệm 100 năm này, giải đấu tổ chức một trận trẻ của Norfolk County F.A. tại Aldiss Park, Dereham. Kết quả chung cuộc hòa 2–2 mặc dù đội County cố gắng ghi 2 bàn ở những phút cuối để san bằng với đội League. Để đánh dấu sự kiện này, mỗi câu lạc bộ ở mùa giải 2005–06 được trao tặng một bộ cột cờ góc đặc biệt kỷ niệm 1 thế kỷ.

Mùa giải 2007-08 được đánh dấu bởi nhiều sự kiện quan trọng. Tại cuộc họp thường niên, Hector Chambers, Chủ tịch giải đấu đã được tặng một tô hồng bạc để đánh dấu 50 năm làm việc cho giải. Số lượng đội bóng tham gia lớn nhất (55), được chia thành 4 hạng đấu với các hạng Divisions 1, 2 và 4 đủ 14 đội. Cuối cùng, mùa giải đánh dấu một bước phát triển khác của giải là sự thành lập kể hoạch hỗ trợ các câu lạc bộ. Sự hỗ trợ trong năm đầu tiên là việc tặng mỗi đội bóng mỗi quả bóng thi đấu mới. Cuối mùa giải, giải đấu tổ chức trận xuyên giải đấu đầu tiên sau nhiều năm và kết quả là North East Norfolk League giành chiến thắng với tỷ số 4–2.

Năm 2010, giải đấu được công nhận bởi the Football Association khi giành ngôi Á quân trong mục mặt sân cỏ của giải thưởng quốc gia Respect and Fair Play.

Các đội vô địch gần đây

Nguồn:

Các câu lạc bộ mùa giải 2015–16

Division One
Beetley Bees
Castle Acre Swifts
Gressenhall
Mulbarton Wanderers 'A'
Narborough
North Elmham
Shipdham
Tacolneston

Division Two
Attleborough Town 'A'
Bridgham United
Castle Acre Swifts Dự bị
Hethersett Athletic
Marham Wanderers
Morley Village
Rockland United
Sporle
Tacolneston Dự bị
Wendling

Division Three
Billingford
Colkirk
Dereham Taverners
Feltwell United Dự bị
Longham United
Northwold
Rampant Horse
Swanton Morley Cockers
Walsingham United
Watton United Dự bị
Yaxham

Division Four
Bar 33
Beetley Bees Dự bị
Diss Greyhound
Gressenhall Dự bị
Narborough Dự bị
Necton Dự bị
Rockland United Dự bị
Scarning United
Scole United 'A'
Shipdham Dự bị

Nguồn:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
Crown Fire Central and South Norfolk League – League History
Diss Express – local newspaper website covering many of the league's teams

Giải bóng đá Anh


title: Po Dharma

text:
Po Dharma, nguyên danh Quảng Văn Đủ (sinh năm 1945, Palei Baoh Dana (thôn Chất Thường - 22 tháng 2 năm 2019 tại Paris, Pháp), thuộc xã Phước Hậu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) là một nhà nghiên cứu văn hóa sử người Chăm.

Tiểu sử
Po Dharma xuất thân trong một gia đình nông dân gồm 7 anh chị em, ông là người duy nhất bước chân vào đại học. Những năm 1960 - 1964, ông học ở trường tư thục Bồ Đề, sau đó chuyển sang trường trung học Duy Tân (Phan Rang) cho đến khi đậu tú tài vào năm 1968. Thời niên thiếu, ông đã từng dẫn đầu của nhóm học sinh Chăm nhằm bảo vệ bản sắc dân tộc bằng cách gây phong trào kêu học sinh Chăm phải nói tiếng Chăm và nữ sinh Chăm phải mặc đồng phục Chăm. Ông là thanh niên gan lì nhất, dám chọi với băng đảng người Kinh thường hiếp đáp học sinh Chăm trong thành phố Phan Rang.

Năm 1966, thể theo lời kêu gọi của Đại úy Dương Tấn Sở, quận trưởng quận An Phước, Po Dharma sáng lập Đoàn thiện chí Chăm để xây dựng cơ sở ký túc xá cho trường trung học An Phước dành cho dân tộc Chăm. Bên cạnh chương trình giáo dục, trường trung học An Phước còn là trung tâm "Đông Kinh Nghĩa Thục" theo phong cách tổ chức của người Chăm qua khẩu hiệu "sinh hoạt tự túc, kỷ luật tự giác, tháo vác tự cường" nhằm phát huy ý thức hệ dân tộc. Là nhân vật lãnh đạo đoàn thiện chí Chăm có văn phòng thường trực trong ký túc xá của trường An Phước, Po Dharma bị cơ quan an ninh bắt giam vào tháng 7 năm 1967 về tội quảng cáo tên gọi Champa viết trên đồng phục của đoàn thiện chí Chăm và tiếp tay cho Fulro. Biến cố này đã biến ông thành một nhân vật mang thương tích tinh thần, một thanh niên bị quản chế bởi cơ quan an ninh và không được ra khỏi biên giới của tỉnh Ninh Thuận. Đây là giai đoạn khủng hoảng nhất trong cuộc đời của ông.

Tham gia FULRO
Tháng 1 năm 1968, Thiếu tướng Nguyễn Phước Vĩnh Lộc đưa lực lượng của vùng 3 chiến thuật bao vây trụ sở quận An Phước và cách chức Dương Tấn Sở, quận trưởng quận An Phước, về tội dựa vào thế lực Fulro để chống lại uy quyền của quân đội. Kể từ đó, Po Dharma trở thành đối tượng thù địch của cơ quan an ninh thời đó. Thiếu tướng Vĩnh Lộc là lãnh chúa ở vùng 3 chiến thuật có tầm nhìn sai lầm về Fulro cho rằng tổ chức này là tay sai của cộng sản trong khi đó chính quyền Sài Gòn có quan điểm hoàn toàn khác biệt, không xem Fulro là đối tượng thù địch mà là một đảng phái đấu tranh có chính nghĩa mặc dù bám vào lực lượng vũ trang để làm bàn đạp cho cuộc khởi nghĩa mà Po Dharma đã trình bày trong tác phẩm Từ FLM đến FULRO - Cuộc đấu tranh của dân tộc thiểu số miền Nam Đông Dương (1955 - 1975), đăng trên tạp chí Champaka số 12 năm 2012. Không còn giải pháp để định hướng tương lai trên đất Việt Nam, Po Dharma quyết định từ giã quê hương vào tháng 9 năm 1968 để tham gia Mặt Trận Fulro, mặc dù ông biết đây là con đường vô cùng mạo hiểm, tức là « ra đi không ngày trở lại ». Năm 1968, ông vượt biên với đoàn quân Fulro sang Campuchia, thay đổi tên Quảng Văn Đủ thành Po Dharma. «Po» là ký hiệu Fulro dành cho những ai sang Campuchia tham gia mặt trận vào tháng 9 năm 1968, chứ không phải là tên gọi do ông chọn lựa. Dharma cũng là ký hiệu phát xuất từ tên Đủ. Năm 1969, ông tốt nghiệp trường sĩ quan Fulro do quân đội Campuchia huấn luyện và phục vụ tại chiến khu 3 Fulro cách thị trấn của tỉnh Mondulkiri vào khoảng 50 cây số, nằm ở phía tây nam Ban Mê Thuột.

Năm 1970, ông tham gia trong cuộc đập phá Sứ Quán Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam và Hà Nội ở thủ đô Nam Vang, nhân dịp đảo chánh Quốc Trưởng Norodom Sihanouk vào ngày 18-3-1970 vì quá thân cộng sản đã cho phép quân đội Bắc Việt dùng lãnh thổ Campuchia để làm hậu cứ chống Mỹ ở miền nam. Sau biến cố này, Po Dharma trở về phục vụ tại chiến khu 3 Fulro thuộc tỉnh Mondulkiri. Tháng 5-1970, chiến khu 3 Fulro bị thất thủ trước cuộc tấn công của lực lượng cộng sản Việt Nam. Ông và đoàn quân FULRO băng rừng, rút về thủ đô Nam Vang. Cuộc rút lui này kéo dài trong vòng 2 tháng, đã gây thiệt hại lớn cho nhóm Fulro, vì thiếu lương thực, chỉ biết ăn cây cỏ để sống và ngày nào cũng đụng độ với quân cộng sản trên lãnh thổ Campuchia. Gần 50 thành viên Fulro gốc người Chăm Việt Nam bị chết hay mất tích trong biến cố này, trong đó có Nghịch (Hiếu Lễ), Đều và Câu (Chất Thường), Giáo và Linh (Hoài Trung), Khồ (Như Ngọc), Đổng Tập và Trượng Văn Nô (Phan Rí),... Sau hai tháng lẩn trốn trong rừng rậm, Po Dharma bị lực lượng Hoa Kỳ bắt làm tù binh ở tỉnh Tây Ninh. Tháng 7 năm 1970, ông được phóng thích trở về Nam Vang, lên chức Đại úy và đóng vai tiểu đoàn phó của tiểu đoàn 181 thuộc Lữ đoàn 5 đặc biệt FULRO đặt dưới sự điều hành của Thiếu tướng Les Kosem. Tháng 12 năm 1970, ông bị thương nặng trên bãi chiến trường Kompong Cham chống lại lực lượng cộng sản Bắc Việt. Sau một tháng điều trị ở bệnh viện quân đội Campuchia không thành công, ông được quân đội Hoa Kỳ giúp đỡ đưa về Hawaii để điều trị, sau đó tại bệnh viện của quân đội Mỹ ở Sài Gòn.

Du học Pháp
Đàu năm 1972, ông sang Okinawa để theo khóa đào tạo tình báo quân sự của Hoa Kỳ, tốt nghiệp đứng hàng thứ 3 trong 94 sĩ quan và được bằng khen của Đại tá Edmund E. Balmforth, giám đốc của U.S. Army Pacific Intelligence School. Ngày 13-9-1972, ông được mời đến dinh của Thống Tướng Lon Nol, Tổng thống Cộng Hòa Khmer có sự hiện diện của Thiếu tướng Les Kosem để nhận chức Thiếu tá dành cho sĩ quan trẻ tuổi có công trạng trên chiến trường lúc đó ông chỉ có 27 tuổi. Nhân dịp tiếp tân này, Po Dharma xin Thiếu tướng Les Kosem cho phép ra khỏi quân đội vì sức khỏe và thương tích để phục vụ trong cơ quan hành chánh. Thiếu tướng Les Kosem và Thống tướng Lon Nol chấp nhận lời yêu cầu và đề nghị Po Dharma sang Pháp du học đặt dưới sự hướng dẫn của Gs. P-B Lafont (đại học Sorbonne, Paris), tức là bạn thân của Thiếu tướng Les Kosem. Thống tướng Lon Nol ra lệnh cho thư ký đặc biệt của Phủ Tổng thống đánh ngay bản quyết định. Ngày 16-9-1972, Tổng thống Cộng hòa Khmer ký lên bản quyết định. Bốn ngày sau, tức là ngày 20-9-1972, Po Dharma rời Campuchia để sang Pháp du học trong chương trình đào tạo cán bộ FULRO ở nước ngoài. Tại Pháp, ông là sinh viên của Phân Khoa Lịch sử và Văn Tự Học (Sciences historiques et philologiques) thuộc Đại học Sorbonne. Là sinh viên du học tự túc, ông phải chấp nhận giải pháp vừa đi làm và vừa đi học, nhất là phải theo học khóa tiếng Pháp ban đêm, vì sau năm 1954 chương trình tiếng Pháp không còn giảng dạy trong trường lớp nữa. Năm 1978, ông tốt nghiệp Cử nhân tại đại học Sorbonne, năm 1980: Thạc sĩ và 1986: Tiến sĩ.

Nghiên cứu khoa học
Năm 1982, ông được tuyển vào chức vụ nghiên cứu khoa học tại Viện Viễn Đông Pháp (EFEO) chuyên về lịch sử và nền văn minh Champa. Năm 2003, ông lên chức Phó Giáo sư tại viện này, đã từng giảng dạy tại nhiều trường đại học Pháp (EFEO, EHESS, INALCO) và nước ngoài như đại học Malaya, đại học Kebangsaan (Mã Lai), đại học Tokyo (Nhật Bản), đại học Bắc Kinh, Quảng Châu, Quảng Tây (Trung Quốc). Ông cũng thường có mặt trên các diễn đàn khoa học quốc tế ở châu Âu, châu Á và châu Mỹ để trình bày những đề tài liên quan đến Champa. Bên cạnh chuyên đề nghiên cứu và giảng dạy, Po Dharma còn nằm trong phái bộ Pháp ở Kuala Lumpur để điều hành chương trình hợp tác song phương Pháp-Mã Lai về vấn đề Xã hội và Nhân Văn, đào tạo sinh viên cấp thạc sĩ và tiến sĩ chuyên về lịch sử và văn hóa Champa và tổ chức hơn 15 hội thảo quốc tế về mối liên hệ giữa Champa và thế giới Mã Lai. Sau 4 thập niên trong ngành khoa học, Po Dharma đã xuất bản 12 tác phẩm khoa học về lịch sử và văn hóa Champa tập trung hơn 2565 trang viết bằng tiếng Pháp và song ngữ Pháp-Mã Lai. Ông cũng từng làm chủ biên của 7 công trình nghiên cứu về mối liên hệ giữa Champa và thế giới Mã Lai, tổng cộng hơn 1283 trang, chưa nói đến 45 bài khảo luận đăng rải rác trên mặt báo chí khoa học trên thế giới tập trung gần 700 trang.

Sách báo
Bên cạnh những công trình khoa học viết bằng tiếng Pháp và Mã Lai, Po Dharma còn là tổng biên tập của Tập San Champaka viết bằng tiếng Việt dành cho độc giả Chăm và Việt Nam muốn tìm hiểu lịch sử và nền văn minh Champa. Hình thành vào năm 1999 do IOC-Champa ấn hành, Tập San Champaka ra mắt cho đến hôm nay là 12 số, tập trung những bài viết có giá trị khoa học của những nhà nghiên cứu trên thế giới và một số trí thức Chăm ở hải ngoại, tổng cộng hơn 2.000 trang. Song song với trách nhiệm điều hành Tập San Champaka, Po Dharma còn là sáng lập viên của trang web champaka.info, cơ quan ngôn luận duy nhất của dân tộc Chăm trên thế giới nhằm bảo vệ danh dự, quyền lợi và di sản văn hóa của dân tộc này. Website champaka.info còn là trung tâm tư liệu chứa đựng hàng ngàn trang của bài viết về lịch sử và nền văn minh Champa. Ra mắt vào ngày 1 tháng 4 năm 2012, website champaka.info đã thu hút hơn 670 000 lượt truy cập của độc giả, đa số là những nhà trí thức, cơ quan của nhà nước, báo chí, truyền thanh và truyền hình trong và ngoài nước. Công trình lớn nhất mà ông đã thực hiện tái bản Archives royales du Champa viết từ năm 1702 cho đến triều đại Tự Đức (1847-1883) tập trung 4402 trang viết bằng Akhar Thrah Chăm được chứng thực bởi 408 ấn triện mà nhà Nguyễn ban cho vương quốc Champa. Mục tiêu của chương trình này nhằm trình bày mỗi trang tư liệu hoàng gia có hình nguyên gốc, kèm theo bản chuyển ngữ Latin và phần tóm tắt về nội dung.

Po Dharma hiện bị cấm trở về thăm quê hương và gia đình sau 47 năm cách biệt.

Xem thêm
 FULRO

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Minh định về bức thư của Tiến sĩ Thành Đài
 Chia sẻ với Tiến sĩ Po Dharma và dân tộc Chăm về Lịch sử 33 Năm Cuối Cùng
 Tiến sĩ Po Dharma nói gì về lịch sử Champa trong ngày đại hội 2015
 Lịch sử Champa là một phần của lịch sử Việt Nam
 Champaka.info  Thông tin, nghị luận và nghiên cứu về Chăm Pa, tổng biên tập Po Dharma

FULRO
Người Chăm
Người Ninh Thuận
Người Pháp
Nhà sử học Pháp


title: Smidtia trisetosa

text:
Smidtia trisetosa là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Smidtia