title: Cách mạng Mông Cổ 1921

text:
Cách mạng Mông Cổ 1921 (), còn gọi là Cách mạng Dân chủ 1921, Cách mạng Ngoại Mông 1921, là một sự kiện quân sự và chính trị do những nhà cách mạng Mông Cổ tiến hành với sự giúp đỡ của Hồng quân Liên Xô. Cuộc cách mạng đẩy lui Bạch vệ Nga khỏi Mông Cổ, và thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ vào năm 1924. Mặc dù độc lập trên danh nghĩa nhưng nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ là một quốc gia vệ tinh của Liên Xô cho đến năm 1990. Cuộc cách mạng đã kết thúc thời kỳ Trung Quốc chiếm đóng Ngoại Mông bắt đầu từ năm 1919.

Mở đầu
Trong khoảng hai thế kỷ, triều đình Đại Thanh thi hành một chính sách tách biệt các dân tộc phi Hán tại vùng biên thùy với người Hán. Tuy nhiên, đến cuối thế kỷ 19, Đại Thanh phải đối diện với viễn cảnh bị các cường quốc Tây phương và Nhật Bản xâu xé, mỗi thế lực lại cạnh tranh để giành phạm vi ảnh hưởng cho mình tại đây. Tại vùng biên giới phía bắc, triều Thanh nhận định đế quốc Nga là mối đe dọa lớn nhất đối với toàn vẹn lãnh thổ của mình. Nhằm đối phó, triều đình Thanh thông qua một chính sách khác biệt là Tân chính, theo đó kêu gọi Hán hóa Mông Cổ bằng những người Hán định cư, khai thác tài nguyên tự nhiên của Mông Cổ, huấn luyện quân sự, và giáo dục.

Nhiều người Mông Cổ nhìn nhận "Tân chính" như một mối đe dọa lớn đến phương thức sinh hoạt truyền thống của họ, vốn là điều được thỏa thuận khi họ công nhận quyền uy của các hoàng đế Đại Thanh, và bắt đầu tìm kiếm độc lập. Trong tháng 7 năm 1911, một nhóm quý tộc Khalkha (Khách Nhĩ Khách) thuyết phục Jebtsundamba Khutuktu, người đứng đầu Phật giáo Mông Cổ, rằng Mông Cổ cần phải tuyên bố độc lập khỏi triều Thanh. Họ chấp thuận phái một đoàn nhỏ đến Nga để giành sự giúp đỡ về việc này.

Tháng 10 năm 1911, Cách mạng Tân Hợi nổ ra tại Trung Quốc bản thổ, các tỉnh lần lượt tuyên bố độc lập khỏi triều Thanh. Ngày 1 tháng 12 năm 1911, Ngoại Mông tuyên bố độc lập, và thiết lập một chế độ thần quyền dưới sự lãnh đạo của Jebtsundamba Khutuktu. Ngày 29 tháng 12, ông được tấn phong là Bogd Khaan (Bác Khắc Đa Hãn) của Mông Cổ. Sự kiện này mở ra kỷ nguyên Bogd Khaan kéo dài cho đến năm 1919.

Chính phủ Mông Cổ mới là một sự kết hợp của thần quyền Phật giáo, tập quán của triều Thanh, và thực tiễn chính trị Tây phương trong thế kỷ 20. Bogd Khaan đảm nhiệm quyền lực của các hoàng đế Đại Thanh trong quá khứ, các quý tộc Mông Cổ nay triều cống cho ông thay vì hoàng đế Đại Thanh; và Bogd Khaan đảm nhiệm quyền phong chức tước cho các quý tộc. Quốc gia mới này cũng phản ánh nguyện vọng của người Mông Cổ muốn quốc gia của họ được hiện đại hóa, họ thiết lập một quốc hội gồm hai viện, một chính phủ với 5 bộ trưởng, và một quân đội quốc gia.

Trên mặt trận ngoại giao, từ năm 1912 đến 1915 người Mông Cổ hoạt động tích cực để giành được công nhận quốc tế cho một quốc gia liên Mông Cổ. Về phần mình, Trung Hoa Dân Quốc nỗ lực tái lập chủ quyền đối với Ngoại Mông. Nga từ chối ủng hộ độc lập đầy đủ cho Mông Cổ, cũng như chấp thuận khôi phục chủ quyền của Trung Quốc. Vấn đề được giải quyết theo Hiệp ước Kyakhta (1915) ba bên, quy định quyền tự trị của Mông Cổ trong Trung Quốc và cấm chỉ Trung Quốc phái quân đến Mông Cổ, song cả Trung Quốc và Mông Cổ đều bất mãn với hiệp ước này.

Bãi bỏ quyền tự trị
Cách mạng Nga năm 1917 và Nội chiến Nga một năm sau đó đã biến đổi động lực giữa Mông-Hoa. Nhằm phản ứng trước những tin đồn về một cuộc xâm chiếm sắp tới của Bolshevik, và cũng do được "biện sự đại viên" của Trung Quốc tại Khố Luân (Urga, nay là Ulaanbaatar) khuyến khích, người Mông Cổ thỉnh cầu trợ giúp quân sự từ Trung Quốc vào mùa hè năm 1918 (khoảng 200 đến 250 binh sĩ đến vào tháng 9). Trên thực tế, việc xâm chiếm không diễn ra, do vậy chính phủ của Bogd Khaan đề nghị triệu hồi các binh sĩ này. Chính phủ Bắc Kinh từ chối, nhìn nhận hành động vi phạm Hiệp ước Khyakhta này là bước đi đầu tiên nhằm khôi phục chủ quyền của Trung Quốc đối với Mông Cổ.

Đầu năm 1919, một tướng Bạch vệ Nga là Grigori Semyonov tập hợp một nhóm người Buryat và người Nội Mông Cổ tại Siberia nhằm hình thành một quốc gia liên Mông Cổ. Người Khalkha được mời gia nhập, song họ từ chối. Semyonov đe dọa về một cuộc xâm chiếm nhằm buộc người Khalkha phải tham gia, mối đe dọa này kích động các thân vương, họ nhận thấy đang có một cơ hội lớn hơn: chấm dứt cai trị thần quyền. Tháng 8, Ngoại trưởng Mông Cổ tiếp xúc với Trần Nghị với một thông điệp từ "các đại diện của bốn bộ" (tức là người Khalkha) với một thỉnh cầu về trợ giúp quân sự chống lại Semyonov. Có lẽ quan trọng hơn là nó gồm có một tuyên bố rằng người Khalkha nhất trí đề nghị bãi bỏ quyền tự trị và khôi phục hệ thống như của triều Thanh trước đây.

Các cuộc đàm phán bắt đầu ngay lập tức với sự tham dự của các đại diện của Bogd Khaan. Đến tháng 10, Trần Nghị và các thân vương Mông Cổ thỏa thuận về một bộ các điều kiện, "64 điểm", tái lập trên thực tế hệ thống chính trị và hành chính. Các điểm được đệ trình lên Quốc hội, thượng viện tán thành song hạ viện thì không Tuy nhiên, thượng viện thắng thế giống như toàn bộ các vấn đề khác đệ trình lên Quốc hội trước đó, và Trần Nghị gửi bản thảo các điều khoản đến Bắc Kinh. Bogd Khaan phái một đoàn lạt ma đến Bắc Kinh với một thư viết rằng nhân dân Mông Cổ không muốn bãi bỏ quyền tự trị. Ông viết rằng điều này đều là thủ đoạn của Trần Nghị, và thỉnh cầu triệu hồi Trần Nghị. Tuy nhiên, chính phủ Trung Quốc không quan tâm đến việc có sự nhất trí tại Ngoại Mông về quyền tự trị hay không. Các điểm được đệ trình lên Quốc hội Trung Quốc, và được phê chuẩn vào ngày 28 tháng 10.

Những chính sự diễn ra sau đó tại Trung Quốc làm thay đổi lịch sử Mông Cổ về căn bản. Chính phủ Bắc Kinh chịu sự kiểm soát của một hệ quân phiệt mang tên "Hoản hệ" do Đoàn Kỳ Thụy đứng đầu, bị công chúng chỉ trích do thất bại trong vấn đề Sơn Đông tại Hội nghị hòa bình Paris. Tháng 6 năm 1919, một thành viên nổi bật của Hoản hệ là Từ Thụ Tranh được bổ nhiệm làm "Tây Bắc trù biên sứ" kiêm "Tây Bắc biên phòng quân tổng tư lệnh", là quan chức cao cấp về quân sự và dân sự tại Ngoại Mông. Trước đó, trong tháng 4, Từ Thụ Tranh đệ trình một kế hoạch lên chính phủ Bắc Kinh nhằm tái thiết toàn thể xã hội và kinh tế của Ngoại Mông, trong đó có đề xuất rằng để người Hán đến định cư và khuyến khích liên hôn giữa người Hán và người Mông Cổ nhằm "biến đổi phong tục của người Mông Cổ".

64 Điểm của Trần Nghị đảm bảo cho Mông Cổ một loại hình tự trị, như vậy sẽ buộc Từ Thụ Tranh phải từ bỏ kế hoạch của mình. Từ Thụ Tranh đến Khố Luân (Urga) vào tháng 10 cùng một đạo quân. Ông ta thông báo cho Trần Nghị rằng 64 Điểm cần phải được thương lượng lại dựa trên một bộ đề xuất mới là "Tám Điều" của ông ta, trong đó đòi hỏi gia tăng dân số và phát triển kinh tế. Từ Thụ Tranh trình các điều cho Bogd Khaan cùng một lời đe dọa rằng việc từ chối phê chuẩn chúng sẽ dẫn đến việc bị trục xuất [đến Trung Quốc]. Bogd Khaan trình các điều lên Quốc hội Mông Cổ, thượng viện chấp thuận còn hạ viện thì bác bỏ; một số thành viên của hạ viện thậm chí còn đe dọa trục xuất Từ Thụ Tranh bằng vũ lực, hầu hết các lạt ma cũng chống lại kế hoạch của Từ Trụ Tranh. Tuy nhiên, thượng viện lại một lần nữa thắng thế. Ngày 17 tháng 11 năm 1919, Từ Thụ Tranh chấp thuận một kiến nghị- với chữ ký của các bộ trưởng và thứ trưởng song không có của Bogd Khaan—về việc bãi bỏ quyền tự trị.

Từ Thụ Tranh trở về Bắc Kinh, tại đây ông ta nhận được sự hoan nghênh dành cho anh hùng do Hoản hệ sắp xếp. Đến tháng 12, ông trở lại Khố Luân để tổ chức một lễ chính thức chuyển giao quyền lực. Người Mông Cổ được yêu cầu phủ phục nhiều lần trước các biểu tượng thể hiện chủ quyền Trung Quốc. Đêm hôm đó, một số mục dân và lạt ma tập hợp ngoài cung điện và giật những quốc kỳ Trung Quốc treo ở cửa cung xuống.

Kháng cự

Từ năm 1919 đến đầu năm 1920, một vài người Mông Cổ hình thành các nhóm mà sau được gọi là "Đồi lãnh sự quán" (Konsulyn denj) và Đông Urga (Züün khüree). Sự kiện này bắt đầu hành động kháng cự Từ Thụ Tranh và việc bãi bỏ quyền tự trị.

Nhóm đầu tiên tồn tại chủ yếu là nhờ Dogsomyn Bodoo, một lạt ma có học thức cao từng làm việc tại Lãnh sự quán Nga tại Urga trong thời kỳ Bogd Khaan. Chung một yurt với Bodoo là Khorloogiin Choibalsan, người mà về sau được gọi là "Stalin của Mông Cổ". Một người thợ xếp chữ Nga-Mông, đồng thời là thành viên ngần của Bolshevik tại Urga tên là Mikhail Kucherenko thỉnh thoảng đến chỗ Bodoo và Choibalsan; trao đổi về cách mạng Nga và chính cục tại Mông Cổ. Theo thời gian, có thêm những người Mông Cổ khác gia nhập cùng Bodoo và Choibalsan để thảo luận về việc bãi bỏ quyền tự trị và thất bại của các thân vương Mông Cổ và lạt ma cao cấp trong việc kháng nghị hiệu quả với Trung Quốc.

Các nhà lãnh đạo của nhóm Urga gồm có một quan chức của Bộ Tài chính tên là Soliin Danzan, và một quan chức của Bộ Quân đội tên là Dansrabilegiin Dogsom. Một thành viên khác của nhóm là một quân nhân trong quân đội Mông Cổ tên là Damdin Sükhbaatar, nhân vật này sau được các sử gia Cộng sản tôn vinh là "Lenin của Mông Cổ". Sự khởi đầu của nhóm Đông Urga có thể truy nguyên từ giữa tháng 11 năm 1919, khi một số thành viên có tính chiến đầu hơn trong hạ viện của Quốc hội Mông Cổ, gồm Danzan và Dogson, tụ họp bí mật vào đêm đầu tiên sau khi Từ Thụ Tranh bãi bỏ quyền tự trị, và quyết tâm kháng cự người Trung Quốc. Họ hai lần tiếp cận Bogd Khaan để giành được sự ủng hộ của ông ta dành cho kháng cự vũ trang; song Khaan đều khuyên kiên nhẫn. Nhóm lập kế hoạch chiếm kho vũ khí của quân đội Mông Cổ và ám sát Từ Thụ Tranh; tuy nhiên, việc sắp xếp các vệ binh Trung Quốc tại kho vũ khí và thay đổi hành trình của Từ Thụ Tranh đã cản trở các kế hoạch.

Thành lập Đảng Nhân dân Mông Cổ
Những kiều dân Nga tại Urga bầu nên một "Duma đô thị" cách mạng, đứng đầu là các cảm tình viên Bolshevik, đến đầu tháng 3 năm 1920, Duma phái một thành viên của họ là I. Sorokovikov đến Irkutsk. Họ quyết định nhân vật này nên đồng thời báo cáo về những người Mông Cổ, và Sorokovikov họp với các đại diện của hai nhóm. Khi trở về Urga vào tháng 6, ông ta lại gặp lại đại diện của hai nhóm, hứa hẹn rằng chính phủ Xô viết sẽ cung cấp "hỗ trợ mọi mặt" cho "những người lao động" Mông Cổ. Sorokovikov mời hai nhóm phái đại biểu đến Nga để đàm phán thêm.

Hai nhóm nay trở nên hào hứng, song họ duy trì một khoảng cách thận trọng với nhau, có lẽ do nghị trình khác biệt—nhóm Đồi lãnh sự quán tán thành một chương trình xã hội cấp tiến hơn còn nhóm Đông Urga có mục tiêu mang tính dân tộc hơn—và do đó ít có hợp tác giữa hai nhóm. Lời mời của Xô viết thay đổi điều này, hai nhóm tụ họp vào ngày 25 tháng 6, và thành lập "Đảng Nhân dân Mông Cổ", và đồng ý phái Danzan và Choibalsan với vị thế là đại biểu đến Nga.

Danzan và Choibalsan đến Verkhneudinsk, thủ đô của nước Cộng hòa Viễn Đông thân Xô, vào đầu tháng 7. Họ họp với người tạm quyền đứng đầu chính phủ là Boris Shumyatsky, Shumyatsky biết ít về họ, và trong ba tuần né tránh các yêu cầu của họ về một quyết định nhanh chóng của Xô viết rằng có hay không cung cấp hỗ trợ quân sự cho người Mông Cổ chống Trung Quốc. Cuối cùng, có lẽ theo đề nghị của Shumyatsky, họ gửi một điện tín đến các thành viên của Đảng Nhân dân Cách mạng tại Urga với thông điệp được mã hóa rằng cần phải có được một bức thư với dấu triện của Bogd Khaan để chính thức thỉnh cầu trợ giúp của Xô viết. Đảng Nhân dân Cách mạng có được một bức thư từ cung của Khaan' mặc dù gặp khó khăn. năm thành viên của Đảng là D. Losol, Dambyn Chagdarjav, Dogsom, L. Dendev, và Sükhbaatar đem chúng đến Verkhneudinsk. Khi bảy người họp với Shumyatsky, ông ta nói với họ rằng mình không có quyền thực hiện một quyết định theo yêu cầu của họ; họ cần đi đến Irkutsk.

Khi đến Irkutsk vào tháng 8, những người Mông Cổ họp với người đứng đầu của tổ chức mà về sau được tái tổ chức thành Ban thư ký Viễn Đông của Quốc tế Cộng sản, và giải thích rằng họ cần hướng dẫn quân sự, súng trường, súng thần công, súng máy và tiền bạc. Họ được cho biết rằng cần phải soạn một thư mới, lần này nhân danh Đảng thay vì Bogd Khaan, trong đó nêu các mục tiêu và thỉnh cầu của họ. Một kiến nghị như vậy sẽ được xem xét bởi Ủy ban Cách mạng Siberi tại Omsk.

Người Mông Cổ chia thành ba nhóm: Danzan, Losol, và Dendev dời đến Omsk; Bodoo và Dogsom trở về Urga nhằm phát triển thành viên của đảng và hình thành một quân đội; Sükhbaatar và Choibalsan đến Irkutsk nhằm tạo liên kết thông tin giữa những người khác. Trước khi phân tách, nhóm soạn thảo lời thỉnh cầu mới với một thông điệp mang tính cách mạng hơn: quý tộc Mông Cổ sẽ bị tước bỏ quyền lực thế tập, thay thế bằng một chính phủ dân chủ do Bogd Khaan đứng đầu với vị thế là một quân chủ hạn chế. Văn kiện cũng bao gồm một thỉnh cầu viện trợ quân sự ngay lập tức.

Bạch vệ xâm chiếm

Sau một vài cuộc họp với những nhà đương cục Xô viết tại Omsk, phái đoàn Mông Cổ được cho biết rằng một vấn đề quan trọng như vậy chỉ có thể được quyết định tại Moskva. Danzan cùng những đồng bào của ông đi đến Moskva vào khoảng giữa tháng 9. Trong hơn một tháng, họ họp mặt thường xuyên song không chắc chắn với các quan chức Xô viết và Quốc tế cộng sản.

Tuy nhiên, một cuộc xâm chiếm Mông Cổ của lực lượng Bạch vệ dưới quyền Roman von Ungern-Sternberg buộc chính phủ Xô viết phải hành động. Từ cuối tháng 10 đến đầu tháng 11 năm 1920, khoảng 1.000 quân nhân dưới quyền chỉ huy của Ungern-Sternberg tiến hành bao vây quân đồn trú Trung Quốc tại Urga với quân số khoảng 7.000. Vào ngày 10 hoặc 11 tháng 11, ba người Mông Cổ hối hả triệu tập một cuộc họp với nhà đương cục Xô viết. Họ được cho biết rằng Đảng Nhân dân sẽ được cung cấp toàn bộ vũ khí cần thiết, song họ cần phải nhanh chóng trở về Mông Cổ, tăng số thành viên của Đảng và kiến thiết một quân đội. Đồng thời, Moskva lệnh cho Quân đoàn số 5 Hồng quân vượt qua biên giới Mông Cổ và tiêu diệt quân của Ungern-Sternberg.

Tuy nhiên, đơn vị đồn trú của Trung Quốc tại Urga đẩy lùi thành công cuộc tiến công của Roman von Ungern-Sternberg, điều này làm thay đổi chiến lược của Liên Xô. Quân đội của Cộng hòa Viễn Đông đã kiệt sức, chỉ còn Quân đoàn 5 của Hồng quân dời đến mặt trận phía đông, và đến cuối năm 1920 nhiều đơn vị tinh nhuệ hơn của quân đoàn đã giải ngũ, hoặc được phái đến phía tây để giao chiến với Ba Lan, hoặc được phân công lao động để phục hồi kinh tế Siberi. Do đó, khi Trung Quốc đẩy lui quân của Roman von Ungern-Sternberg, những người Xô viết vào ngày 28 tháng 11 quyết định rút lại lệnh xâm nhập.

Tuy nhiên, Roman von Ungern-Sternberg phát động một cuộc tiến công thứ nhì vào đầu tháng 2 năm 1921, lần này kết quả là thắng lợi. Các binh sĩ và thường dân Trung Quốc trốn khỏi thành phố trong hoảng loạn. Với việc Urga thất thủ, chính quyền và các đơn vị đồn trú của Trung Quốc tại Uliastai và Khovd nhanh chóng chuyển đến Tân Cương. Roman von Ungern-Sternberg phục hồi vị thế quân chủ Mông Cổ cho Bogd Khaan, chính phủ của Bogd Khaan cũng được khôi phục trong một buổi lễ tổ chức vào ngày 22 tháng 2.

Đảng Nhân dân Mông Cổ phát triển

Tin tức về việc Roman von Ungern-Sternberg chiếm Urga lại ảnh hưởng đến các kế hoạch của Xô viết. Một phiên họp toàn thể của Quốc tế cộng sản tại Irkutsk vào ngày 10 tháng 2 thông qua một nghị quyết chính thức nhằm hỗ trợ "cuộc đấu tranh của nhân dân Mông Cổ vì tự do và độc lập với tiền, súng, và huấn luyện quân sự". Với hỗ trợ của Xô viết, Đảng Nhân dân Mông Cổ nay là một địch thủ mạnh trong cuộc tranh giành quyền lực. Cho đến đương thời, Đảng Nhân dân Cách mạng vẫn chưa định hình và liên kết lỏng lẻo, họ cần phải tổ chức và định nghĩa tư tưởng tốt hơn. Một đại hội đảng được bí mật tổ chức vào ngày 1–3 tháng 3 tại Kyakhta, phiên họp đầu tiên có 17 cá nhân tham gia, và con số tại phiên họp thứ nhì là 26. Đảng Nhân dân Mông Cổ thông qua việc thành lập một quân đội dưới quyền chỉ huy của Sükhbaatar cùng hai cố vấn người Nga, bầu một ủy ban trung ương với chủ tịch là Danzan cùng một đại diện từ Quốc tế cộng sản, và thông qua một bản tuyên ngôn đảng do một người Buryat tên là Jamsrangiin Tseveen soạn thảo.

Ngày 13 tháng 3, một chính phủ lâm thời gồm 7 cá nhân được hình thành, sau đó người đứng đầu là Bodoo. Đến ngày 18 tháng 3, quân đội du kích Mông Cổ, nay có 400 người nhờ tuyển mộ và quân dịch, chiếm đơn vị đồn trú của Trung Quốc tại Mãi mại thành Kyakhta. Đảng Nhân dân nay có một sự tự tin mới, họ đưa ra một tuyên bố thành lập chính phủ, trục xuất người Hán, và hứa hẹn triệu tập một đại hội với "các đại diện của quần chúng" để bầu một chính phủ thường trực. Một chiến tranh tuyên truyền giữa chính phủ lâm thời và triều đình của Bogd Khaan diễn ra sau đó: Đảng Nhân dân Mông Cổ truyền bá tờ rơi tại biên giới phía bắc kêu gọi nhân dân cầm vũ khí chống Bạch vệ; chính phủ của Bogd Khaan thì cảnh báo tại khu vực rằng những người cách mạng này có ý định phá hoại quốc gia Mông Cổ và làm tan vỡ các nền tảng thực sự của đức tin Phật giáo.

Chính phủ Xô viết mới bị cộng đồng quốc tế cô lập, họ khao khát thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Xô viết phái một đại biểu đến Bắc Kinh; chính phủ Trung Quốc đáp lại bằng phái đại diện đến Moskva. Có lẽ lý do chính khiến Xô viết do dự trong việc hỗ trợ người Mông Cổ quá công khai là lo sợ phương hại đến các cuộc đàm phán này. Tuy nhiên, đến đầu năm 1921, những hạn chế để Liên Xô công khai hỗ trợ cho người Mông Cổ kết thúc khi Trung Quốc đình chỉ các cuộc thương thảo với chính phủ Xô viết vào tháng 1 năm 1921; chính phủ Trung Quốc dường như không có khả năng đối phó với Roman von Ungern-Sternberg; và vào đầu tháng 3 họ đã từ chối viện trợ quân sự của Xô viết nhằm kháng cự Bạch vệ. Đó cũng là lúc người Nga cam kết kiên quyết hỗ trợ cách mạng Mông Cổ.

Biểu hiện vận chất của cam kết này là tăng cường số cố vấn và vũ khí Xô viết cho Đảng Nhân dân Mông Cổ trong tháng 3. Trong tháng 3 và 4, các đơn vị của Xô viết và Cộng hòa Viễn Đông chuyển đến Kyakhta, trong khi người Mông Cổ tăng gấp đôi số lượng binh sĩ du kích lên 800. Quân đội của Roman von Ungern-Sternberg tấn công Kyakhta vào đầu tháng 6, ông ta chạm trán với một số lượng binh sĩ Hồng quân lớn gấp vài lần số lượng của mình, và Bạch vệ bị đẩy lui với tổn thất nặng nề. Ngày 28 tháng 6, đại quân viễn chinh của Xô viết băng qua biên giới vào Mông Cổ, và đến ngày 6 tháng 7, các đơn vị Mông Cổ và Nga tiến vào Urga.

Những người cách mạng Mông Cổ lập tức hành động. Ngày 9 tháng 7, họ gửi một bức thư cho triều đình của Bogd Khaan, thông báo rằng quyền lực nay về tay nhân dân: "Rối loạn quyền lực hiện nay phần nhiều là do nhược điểm của các lãnh đạo [thế tập] do thực tế rằng các pháp luật và tình thế hiện hành không thuận theo dòng chảy phát triển lịch sử. Do đó, mọi thứ, ngoại trừ tôn giáo, sẽ là đối tượng cải biến dần." Ngày hôm sau, Ủy ban trung ương Đảng ban ra một nghị quyết tuyên bố thành lập một chính phủ mới dưới quyền Bodoo, với Jebtsundamba Khutuktu là một quân chủ hạn chế. Ngày 11 tháng 7, Jebtsundamba Khutuktu cử hành nghi lễ nhậm chức quân chủ của Mông Cổ.

Hậu quả

Quân đội của Roman von Ungern-Sternberg's bị đánh bại và bắt đầu tan vỡ, ông ta bị các binh sĩ bỏ rơi và bị Hồng quân bắt giữ, rồi bị Xô viết hành quyết. Giao tranh sau đó chuyển sang miền tây Mông Cổ, và đến cuối năm 1921 thì Bạch vệ bị tiêu diệt hoặc bị trục xuất khỏi Mông Cổ.

Chính phủ Trung Quốc không phải là không quan tâm đến cuộc xâm chiếm của Roman von Ungern-Sternberg, họ bổ nhiệm Trương Tác Lâm làm chỉ huy một đạo quân viễn chinh nhằm đối phó. Tuy nhiên, việc Hồng quân chiếm đóng Urga vào tháng 7 và chính trị quân phiệt nội bộ của Trung Quốc buộc ông ta phải từ bỏ các kế hoạch của mình.

Trên mặt trận ngoại giao, Liên Xô đề nghị Trung Quốc triệu tập một hội nghị ba bên như vào năm 1914-15, để thảo luận về quan hệ của Mông Cổ với Trung Quốc. Tuy nhiên, chính phủ Trung Quốc được khuyến khích trước viễn cảnh đội viễn chinh của Trương Tác Lâm nên đáp lại rằng Mông Cổ là bộ phận của Trung Quốc, và do đó không thể là chủ đề của một cuộc đàm phán quốc tế. Phải đến năm 1924 thì một hiệp định Trung-Xô mới được ký kết, theo đó Liên Xô công nhận Mông Cổ là một bộ phận tổ thành của Trung Quốc, và đồng ý triệt thoái các binh sĩ của mình. Bất chấp hiệp ước này, việc Khutuktu từ trần trong cùng năm tạo một cơ hội để Đảng Nhân dân Mông Cổ phế trừ hoàn toàn cai trị thần quyền, và Đảng này tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ. Năm 1945, chính phủ Quốc dân Trung Quốc công nhận chủ quyền hoàn toàn của nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ, song rút lại công nhận này vài năm sau đó. Đến năm 2002, Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan công nhận Mông Cổ độc lập.

Tham khảo

Lịch sử Mông Cổ
Mông Cổ
Xung đột năm 1921
Cộng sản ở Mông Cổ
Mông Cổ thế kỷ 20
Quan hệ Mông Cổ-Trung Quốc
Mông Cổ
Mông Cổ 1921
Quan hệ Liên Xô-Mông Cổ
Mông Cổ


title: Hahncappsia pseudobliteralis

text:
Hahncappsia pseudobliteralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hahncappsia


title: Đến mà xem

text:
Đến mà xem (, ) là một bộ phim điện ảnh chiến tranh thời Xô Viết 1985 do Elem Klimov làm đạo diễn và lấy bối cảnh lúc Đức Quốc xã chiếm đóng Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Byelorussia. Diễn viên Aleksei Kravchenko và Olga Mironova đóng vai chính là Flyora và Glasha. Klimov và Ales Adamovich phải mất tới tám năm để hoàn tất kịch bản; cuối cùng phim được sản xuất để kỉ niệm 40 năm chiến tranh thế giới thứ hai ở Xô Viết, và phim đã thắng lớn ở phòng vé, hơn 28,900,000 vé đã bán sạch. Phim đã được Liên Xô đề cử Giải Oscar lần thứ 58 với hạng mục phim tiếng nước ngoài hay nhất Nhan đề phim bắt nguồn từ chương 6 của Sách Khải Huyền, "Đến mà xem" được nhắc đến trong câu một, ba, năm và bảy.

Cốt truyện kể về thời kỳ Đức Quốc xã chiếm đóng Belarus, và các sự kiện xảy ra dưới còn mắt chứng kiến của một du kích thiếu niên tên là Flyora. Bất chấp can ngăn của mẹ, cậu nhất quyết gia nhập lực lượng du kích Belarus và sau đó chứng kiến tận mắt sự tàn bạo của quân Phát xít cũng như thương đau mà người dân Đông Âu phải chịu đựng trong thời kỳ này. Bộ phim kết hợp giữa chủ nghĩa cực thực (hyperrealism) và chủ nghĩa siêu thực (surrealism), cùng với triết học hiện sinh, thể hiện thông qua các chủ đề đậm tính tàn bạo, chính trị, tâm lý học và thi vị.

Nội dung
Năm 1943 có hai cậu bé Belarus lang thang trên cát để đào bới và tìm khẩu súng bị rơi ở đó để có thể gia nhập lực lượng đảng Liên Xô. Cậu bé Flyora sau đó tìm thấy khẩu súng trường SVT-40. Ngày hôm sau đảng viên đã đến nhà cậu bé và mẹ cậu rất lo không muốn cho cậu đi vì sợ cậu như cha cậu rồi sẽ lại ra đi...

Phân vai

Aleksey Kravchenko vai Flyora
Olga Mironova vai Glasha
Liubomiras Lauciavicius vai Kosach
Jüri Lumiste vai nhân viên Đức
Evgeniy Tilicheev vai Collaborator

Đọc thêm

Chú thích

Liên kết ngoài

 Come and See  at official Mosfilm site

Phim năm 1985
Phim chiến tranh thập niên 1980
Phim Liên Xô
Phim chiến tranh Liên Xô
Phim tiếng Belarus
Phim tiếng Nga
Phim tiếng Đức
Phim của đạo diễn Elem Klimov
Phim lấy bối cảnh năm 1943
Phim lấy bối cảnh ở Belarus
Phim lấy bối cảnh ở Liên Xô
Phim Belarus


title: János Hahn

text:
János Hahn (sinh 15 tháng 3 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá Hungary hiện tại thi đấu cho Paksi SE.

Thống kê câu lạc bộ

Cập nhật theo các trận đấu đã diễn ra tính đến ngày 7 tháng 10 năm 2020.

Tham khảo

HLSZ
MLSZ

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Người Szekszárd
Cầu thủ bóng đá nam Hungary
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Paksi SE
Cầu thủ bóng đá Puskás FC
Cầu thủ bóng đá Nemzeti Bajnokság I


title: Trevor Anderson

text:
Trevor Anderson (sinh ngày 3 tháng 3 năm 1951) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá chuyên nghiệp người Bắc Ireland. Ông từng thi đấu ở vị trí tiền đạo.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Linfield

 Giải VĐQG Ireland (6): 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1984–85, 1985–86
 Irish Cup (2): 1980–81, 1981–82
 Gold Cup (4): 1979–80, 1981–82, 1983–84, 1984–85
 Ulster Cup (2): 1979–80, 1984–85
 County Antrim Shield (4): 1980–81, 1981–82, 1982–83, 1983–84
 Tyler All-Ireland Cup (1): 1980–81

Cá nhân

 Cầu thủ xuất sắc nhất năm được bình chọn bởi các nhà báo bóng đá Bắc Ireland: 1986

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hồ sơ cầu thủ Swindon Town
 Hồ sơ cầu thủ xuất sắc của Bắc Ireland

Người Scotland Ulster
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Swindon Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Peterborough United F.C.
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bắc Ireland
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Tiền đạo bóng đá nam
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1951


title: Entephria multivagata

text:
Entephria multivagata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Entephria


title: Vương hoàng hậu (Lương Tuyên Đế)

text:
Vương hoàng hậu (chữ Hán: 王皇后) (?-563), không rõ tên thật, thụy hiệu: Tuyên Tĩnh hoàng hậu (宣靜皇后), là hoàng hậu của Lương Tuyên Đế (梁宣帝) Tiêu Sát (萧詧) trong lịch sử Trung Quốc.

Nhạc Dương vương phi

Không biết khi nào Vương thị cưới Tiêu Sát. Chỉ biết khi ông còn là Nhạc Dương vương. Vương thị mang tước hiệu Nhạc Dương vương phi.

Không rõ bà có sinh người con nào trong 5 người con trai của Tiêu Sát. Hoàng thái tử Tiêu Khuy là do Quý tần Tào thị sinh ra.

Năm 548, tướng Hầu Cảnh nổi dậy và tấn công Kiến Khang, sang năm 549 thì chiếm được kinh thành và biến Lương Vũ Đế và Thái tử Tiêu Cương thành con tin. Tiêu Sát đóng căn cứ ở Tương Dương (襄陽, nay thuộc Tương Phàn, Hồ Bắc). Lo sợ sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo của Tương Đông vương Tiêu Dịch, Tiêu Sát đã đầu hàng Tây Ngụy, mong trở thành một chư hầu và thỉnh cầu cứu viện, đưa Vương vương phi và thế tử của mình là Tiêu Liêu (蕭嶚) đến Tây Ngụy làm con tin. Sau đó, Tây Ngụy đã cho bà trở về Lương.

Hoàng hậu và hoàng thái hậu

Khoảng tết năm 555, chính quyền Tây Ngụy lập Tiêu Sát làm hoàng đế triều Lương, và bản thân ông xưng đế vào mùa xuân năm 555, tức Lương Tuyên Đế. Ông phong Vương vương phi là hoàng hậu, và do thế tử Tiêu Liêu khi đó đã qua đời, ông đã phong thứ tử Tiêu Khuy là thái tử.

Mùa xuân năm 562, Tuyên Đế mất. Tiêu Khuy lên ngôi kế vị, tức Lương Minh Đế. Minh Đế đã tôn vợ chính của Tuyên Đế - Vương hoàng hậu làm hoàng thái hậu. Vương thái hậu qua đời năm 563, thụy là Tuyên Tĩnh hoàng hậu (宣靜皇后).

Tham khảo

 Lương thư
 Bắc sử
 Tư trị thông giám

Hoàng hậu nhà Lương
Hoàng thái hậu nhà Lương
Năm sinh không rõ
Mất năm 563


title: Chuyến bay 217 của Aeroflot

text:
Chuyến bay 217 của Aeroflot (SU217/AFL217) là chuyến bay chở khách quốc tế không theo lịch trình từ sân bay Orly ở Paris, Pháp đến sân bay quốc tế Sheremetyevo ở Moscow, Nga với một điểm dừng ở sân bay Shosseynaya (nay là sân bay Pulkovo) ở Leningrad (nay là Saint Petersburg). Vào ngày 13 tháng 10 năm 1972, chiếc máy bay Ilyushin Il-62 điều hành chuyến bay đã bị rơi khi tiếp cận sân bay Sheremetyevo, giết chết tất cả 164 hành khách và 10 phi hành đoàn. Vào thời điểm đó, đây là vụ tai nạn thảm khốc nhất lịch sử, cho đến khi nó bị vượt qua bởi thảm họa hàng không Kano ngày 22 tháng 1 năm 1973. Tính đến năm 2016, vụ tai nạn vẫn là vụ chết người thứ hai liên quan đến một chiếc Il-62, sau chuyến bay 5055 của LOT Polish Airlines và vụ tai nạn thứ hai tồi tệ nhất trên đất nước Nga, sau chuyến bay 3352 của Aeroflot.

Tai nạn
Ngay trước khi hạ cánh, máy bay đã bay ở độ cao 1200m và nhận được hướng dẫn ATC để hạ xuống 400m. Phi hành đoàn đã xác nhận và bắt đầu hạ xuống, nhưng sau đó không có hành động nào để quay lại chuyến bay ngang. Máy bay đã vượt qua mốc 400m với vận tốc thẳng đứng 20 m/s, không có báo cáo dự kiến nào cho ATC và động cơ vẫn chạy ở lực đẩy thấp. Nó bị rơi ngay sau đó, với thiết bị hạ cánh, các chiến lợi phẩm rút lại và tốc độ ngang khoảng 620 km/h, giết chết tất cả 174 người trên máy bay.

Điều tra
Nguyên nhân của vụ tai nạn không thể được xác định. Các nhà điều tra đã tin rằng nguyên nhân có thể xảy ra nhất là "sự bất lực về tâm sinh lý của phi hành đoàn vì những lý do chưa biết". Một nơi nào đó ở độ cao 500 – 600 m. độ cao, 30 - 25 giây trước khi va chạm, các phi công hoặc đã bị mất khả năng hoặc mất kiểm soát máy bay.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tai nạn máy bay ở Nga
Tai nạn và sự cố hàng không năm 1972


title: Narcyza Żmichowska

text:
Narcyza Żmichowska   (sinh ngày 4 tháng 3 năm 1819 tại Warszawa - mất ngày 24 tháng 12 năm 1876 tại Warszawa),  bút danh Gabryella, là tiểu thuyết gia và nhà thơ người Ba Lan. Bà được coi là tiền thân của phong trào nữ quyền tại Ba Lan.

Cuộc đời
Năm 1838, Żmichowska là Phó mẫu Nhà quý tộc Zamoyski vào. Bà đã cùng ông chủ đến Paris và đoàn tụ với anh trai Erazm, một nhà cách mạng Ba Lan bị lưu đày khỏi Phân vùng Nga sau Cuộc nổi dậy tháng Mười Một chống Nga hoàng nhưng thất bại. Quan điểm chính trị và xã hội của anh trai cô ảnh hưởng rất nhiều đến Narcyza. Theo lời khuyên của anh trai mình, bà theo học tại Thư viện Quốc gia Pháp, và trở thành một trong những phụ nữ đầu tiên học tập tại Viện hàn lâm Pháp.

Thời gian ở Pháp làm thay đổi hoàn toàn con người Żmichowska. Bà bắt đầu công khai bày tỏ quan điểm về phụ nữ. Bà hút xì gà, lúc bấy giờ là hành động bị cấm đối với phụ nữ. Nhờ có kiến thức tiếng Pháp vững vàng,  Narcyza dễ dàng tìm được việc làm mới khi cô trở lại Ba Lan bị chiếm đóng. Bà làm Phó mẫu cho bốn người con của Stanisław Kisielecki tại một điền trang gần Łomża. Bà thường xuyên đến thủ đô để gặp gỡ những trí thức khác. Tạp chí văn học Pierwiosnek Từ đó trở đi, bà thường xuyên viết cho các tạp chí Ba Lan khác dưới sự kiểm duyệt của Nga, gồm Pielgrzym (do Eleonora Ziemięcka biên tập) và Przegląd Naukowy. Bà bị chính quyền Nga hoàng bắt ở Lublin và kết án ba năm tù vào năm 1849 vì là thành viên của tổ chức Związek Narodu Polskiego (pl).

Cuốn tiểu thuyết đầu tay của Żmichowska được xuất bản năm 1846 mang tên Poganka.  Cuốn sách được xuất bản bởi Nhà xuất bản Đại học Northern Illinois vào năm 2012 do Tiến sĩ Ursula Phillips biên dịch sang tiếng Anh.

Các tác phẩm

 Poganka
 Książka pamiątek
 Dwoiste życie
 Czy to powieść?
 Ścieżki przez życie
 Biała róża (Bông hồng trắng)
 Wolne chwile Gabryelli
 Wykład nauk przeznaczonych do pomocy w domowym wychowaniu panien
 Wybór powieści

Tham khảo

Mất năm 1876
Sinh năm 1819


title: Động đất Landers 1992

text:
Động đất Landers 1992 xảy ra vào ngày 28 tháng 6 với tâm chấn gần thị trấn Landers, California. Trận động đất có độ lớn mô men 7,3, và là trận động đất lớn nhất đã xảy ra trong 48 tiểu bang liền kề Hoa Kỳ trong 40 năm.

Động đất
Vào lúc 4:57 sáng giờ địa phương (11:57 UTC) ngày 28 tháng 6 năm 1992, một trận động đất độ lớn 7,3 xảy ra ở Nam California. Mặc dù nó không quá lớn như những gì mọi người sẽ nghĩ, nó vẫn là một trận động đất rất mạnh. Sự rung lắc kéo dài hai đến ba phút. Mặc dù trận động đất này mạnh hơn nhiều so với động đất Northridge 1994, những thiệt hại của nó đã được giảm thiểu bởi vị trí của nó ở nơi thưa dân hoang mạc Mojave.

Trận động đất là động đất trượt bằng phải, và liên quan đến vết nứt của vài đứt gãy khác nhau có chiều dài . tên của những địa điểm liên quan là thung lũng Johnson, Kickapoo (cũng được gọi là Landers), thung lũng Homestead, Homestead/Emerson, thung lũng Emerson và đứt gãy Camp Rock.

Bề mặt vỡ mở rộng , với dịch chuyển ngang tối đa 5,5 m và dịch chuyển dọc tối đa 1,8 m.

Thiệt hại

Khu vực trực tiếp xung quanh tâm chấn thiệt hại nghiêm trọng. Đường bị bẻ cong, các tòa nhà bị sụp đổ. Cũng có những vết nứt bề mặt lớn. Phía tây bồn trũng Los Angeles thiệt hại ít nghiêm trọng hơn nhiều. Phần lớn các thiệt hại tại vùng Los Angeles có liên quan đến các đồ vật bị rơi khỏi kệ. Không giống như những động đất Northridge 1994 19 tháng rưỡi sau đó, không có cầu cao tốc nào sụp đổ vì tâm chấn ở vùng xa. Điện đã bị vô hiệu hóa với hàng ngàn cư dân, nhưng nói chung đã được khôi phục lại trong vòng hai đến ba tiếng. Cũng đã có một số thiệt hại về nhà cửa do nước bị dịch chuyển từ bể bơi.

Số người thiệt mạng của trận động đất này được tối giảm. Hai người đã chết vì đau tim. Một cậu bé 3 tuổi từ Massachusetts, người đã đến thung lũng Yucca cùng với cha mẹ qua đời khi gạch từ một ống khói sụp đổ vào một phòng khách nơi em đang ngủ  và hơn 400 người bị thương do trận động đất.

Sự kiện liên quan
Trận động đất này theo sau trận động đất Joshua Tree 6,1 độ ngày 23 tháng 4 năm 1992, mà nằm ở phía nam tâm chấn của trận động đất Landers trong tương lai. Trận động đất Big Bear 1992 có độ lớn 6,5, xảy ra khoảng 3 giờ sau động đất chính Landers, đã từng được coi là một dư chấn. Tuy nhiên, Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ xác định rằng đây là một trận động đất riêng biệt, nhưng có liên quan. Hai trận động đất này được coi là một chuỗi động đất, chứ không phải là một động đất chính và dư chấn. Trận động đất 5,7 độ ở núi Little Skull (APOLLO) ngày hôm sau, ngày 29 tháng 6 năm 1992, lúc 10:14 UTC gần núi Yucca, Nevada, cũng được coi là một phần của chuỗi và có thể đã được kích hoạt bởi năng lượng sóng bề mặt tạo ra bởi động đất Landers. Hoạt động tiền chấn chấn, dưới dạng sự gia tăng đáng kể của những động đất siêu nhỏ, đã được quan sát ở núi Little Skull sau trận động đất Landers, và các hoạt động này tiếp tục cho đến khi trận động đất núi Little Skull chính xảy ra.

Lý thuyết
Trận động đất Landers và các trận động đất lớn gắn liền với nó trong khu vực Mojave đã được cho là có hai xu hướng lâu dài. Một trong số đó là đứt gãy San Andreas có thể đang trong quá trình thay thế làm ranh giới (giữa mảng Bắc Mỹ và mảng Thái Bình Dương) bởi một xu hướng mới qua Mojave và đông nam của dãy núi Sierra Nevada. Xu hướng còn lại là những trận động đất này đã biểu hiện sự phát triển của sự tách ra đến từ Vịnh California. Nghiên cứu đang diễn ra.

Xem thêm
 Danh sách động đất ở California
 Danh sách động đất tại Hoa Kỳ
 Động đất Baja California 2010

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Động đất Landers  phía Nam California, trung tâm Dữ liệu động đất
 Động đất Big Bear  phía Nam California, trung tâm Dữ liệu động đất
 Nghiên cứu động đất Landers 7,3 độ năm 1992, động đất California: hình thức và thay đổi ban đầu – Ramon Arrowsmith

Landers


title: Onthophagus triacanthus

text:
Onthophagus triacanthus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Taweila

text:
Taweila () là một ngôi làng Syria nằm ở Abu al-Duhur Nahiyah ở huyện Idlib, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Taweila có dân số 175 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Hampsonodes retracta

text:
Hampsonodes retracta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hampsonodes


title: Paranerita polyxenoides

text:
Paranerita polyxenoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paranerita


title: Gemma Arterton

text:
Gemma Christina Arterton (sinh ngày 12 tháng 01 năm 1986) là một nữ diễn viên người Anh.Cô nổi tiếng với trong các bộ phim St Trinian's (film) (2007), Định mức khuây khỏa (2008), Cuộc chiến giữa các vị thần (phim 2010) (2010), Hoàng tử Ba Tư: Dòng cát thời gian  (2010)... Năm 2013,cô là diễn viên chính trong hai bộ phim có thành công về mặt tài chính là Hansel and Gretel:Witch Hunters và  Byzantium  .

Đời tư
Vào ngày 05 tháng 06 năm 2010, Arterton kết hôn với Stefano Catelli, một nhà tư vấn thời trang, tại đám cưới riêng ở Zuheros, Andalucia, Tây Ban Nha.
Vào đầu năm 2013, cô đã ly dị chồng.

Phim tham gia

Các giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Anh thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Anh
Nữ diễn viên truyền hình Anh
James Bond


title: Nothomiza achromaria

text:
Nothomiza achromaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nothomiza


title: Duliophyle agitata

text:
Duliophyle agitata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Duliophyle


title: Jovenel Moïse

text:
Jovenel Moïse (; ; 26 tháng 6 năm 1968 - 7 tháng 7 năm 2021) là một doanh nhân và chính trị gia Haiti, người đã giữ chức tổng thống Haiti từ năm 2017 cho đến khi ông bị ám sát vào tháng 7 năm 2021.

Ông tuyên thệ nhậm chức Tổng thống vào tháng 2 năm 2017 sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 11 năm 2016. Vào năm 2019, các bất ổn chính trị và kêu gọi ông từ chức đã trở thành một cuộc khủng hoảng.

Sáng sớm ngày 7 tháng 7 năm 2021, Moïse bị ám sát và vợ ông, Martine, bị thương trong một vụ tấn công ở khu nhà ở riêng của họ tại Pétion-Ville. Thủ tướng lâm thời Claude Joseph kế nhiệm ông làm quyền Tổng thống.

Tham khảo

Tổng thống Haiti
Nguyên thủ quốc gia bị ám sát


title: Xã hội học y học

text:
Xã hội học y học hay y xã hội học là việc phân tích khía cạnh xã hội học của các tổ chức và tổ chức y tế; việc sản xuất kiến thức và lựa chọn các phương pháp, hành động và tương tác của các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và tác động về mặt xã hội hoặc văn hóa (thay vì lâm sàng hoặc cơ thể) của việc thực hành y tế. Bộ môn này thường tương tác với xã hội học về tri thức, nghiên cứu khoa học và công nghệ, và nhận thức luận xã hội. Các nhà xã hội học y học cũng quan tâm đến những kinh nghiệm định tính của bệnh nhân, thường làm việc tại các ranh giới của y tế công cộng, công tác xã hội, nhân khẩu học và ngành nghiên cứu tuổi già để khám phá các hiện tượng tại giao điểm của khoa học xã hội và lâm sàng. Sự khác biệt về sức khỏe thường liên quan đến các loại điển hình như giai cấp và chủng tộc. Các phát hiện nghiên cứu xã hội học khách quan nhanh chóng trở thành một vấn đề chính trị và tiêu chuẩn hóa.

Các nghiên cứu đầu tiên của xã hội học y học được tiến hành bởi Lawrence J Henderson, người có quan tâm về mặt lý thuyết đối với công việc của Vilfredo Pareto, mà đã truyền cảm hứng cho để Talcott Parsons quan tâm hơn đến lý thuyết hệ thống xã hội học. Parsons là một trong những người cha sáng lập của xã hội học y học, và áp dụng lý thuyết vai trò xã hội cho các mối quan hệ tương tác giữa người bệnh và những người khác. Những người đóng góp chính cho xã hội học y học từ những năm 1950 bao gồm Howard S. Becker, Mike Bury, Peter Conrad, Jack Douglas, David Silverman, Phil Strong, Bernice Pescosolido, Carl May, Anne Rogers, Anselm Strauss, Renee Fox và Joseph W. Schneider.

Đọc thêm

Tham khảo

Y tế công cộng


title: USS Pompon (SS-267)

text:
USS Pompon (SS/SSR-267) là một tàu ngầm lớp Gato từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên loài cá vàng Pompon. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, thực hiện tổng cộng chín chuyến tuần tra, đánh chìm ba tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 8.772 tấn. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, nó được huy động trở lại để tiếp tục phục vụ trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh từ năm 1953 đến năm 1960, được xếp lại lớp như một tàu ngầm cột mốc radar SSR-267, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1960. Pompon được tặng thưởng bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Lớp tàu ngầm Gato được thiết kế cho mục đích một tàu ngầm hạm đội nhằm có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Con tàu dài  và có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất  khi nổi và  khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa  và  tương ứng. Tầm xa hoạt động là  khi đi trên mặt nước ở tốc độ  và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày và lặn được sâu tối đa .

Lớp tàu ngầm Gato được trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 3 inch/50 caliber, và thường được tăng cường một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo súng máy .50 caliber và .30 caliber. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.

Pompon được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Manitowoc Shipbuilding Company ở Manitowoc, Wisconsin vào ngày 26 tháng 11, 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 15 tháng 8, 1942, được đỡ đầu bởi cô Katherine Mary Wolleson, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 3, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Earle Clifford Hawk.

Lịch sử hoạt động

1943
Vào ngày 5 tháng 4, 1943, Pompon được chất lên một sà lan để được kéo dọc theo sông Mississippi từ Manitowoc đến New Orleans, Louisiana, nơi nó được tiếp tục trang bị hoàn thiện trước đưa đi vào hoạt động. Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại khu vực vịnh Mexico, chiếc tàu ngầm chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó băng qua kênh đào Panama và đi đến Brisbane, Australia.

Chuyến tuần tra thứ nhất
Khởi hành từ Brisbane vào ngày 10 tháng 7, cho chuyến tuần tra đầu tiên tại khu vực Truk, Pompon bị một tàu ngầm Nhật Bản tấn công với hai quả ngư lôi sượt qua trước mũi tàu. Nó cùng các tàu ngầm khác hình thành nên một hàng trinh sát hỗ trợ cho hoạt động của Đệ Thất hạm đội. Đến ngày 25 tháng 7, nó tấn công một đoàn tàu vận tải, đánh chìm chiếc tàu chở hàng Thames Maru (5.871 tấn) đồng thời gây hư hại cho hai chiếc khác. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Brisbane vào ngày 22 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ hai
Trong chuyến tuần tra thứ hai xuất phát từ Brisbane vào ngày 12 tháng 9, trên đường đi sang khu vực tuần tra tại biển Đông về phía Bắc Singapore, Pompon bị bắn nhầm bởi một tàu liberty bạn, nhưng may mắn do khoảng cách xa nên không gây hư hại. Sau nhiều lượt tấn công bất thành và lại suýt trúng ngư lôi từ một tàu ngầm đối phương, nó quay trở về Fremantle, Australia vào ngày 5 tháng 11 để được tiếp liệu.

Chuyến tuần tra thứ ba
Trong chuyến tuần tra thứ ba từ ngày 29 tháng 11, 1943 đến ngày 28 tháng 1, 1944 ngoài khơi bờ biển Đông Dương thuộc Pháp, Pompon băng qua eo biển Balabac nơi nó đánh chìm hai tàu đánh cá trang bị vô tuyến bằng hải pháo, rồi rải thủy lôi tại vùng biển phía Tây Nam Nam Kỳ trước khi tiếp tục tuần tra trong năm ngày tại khu vực biển Celebes. Nó quay trở về Darwin, Lãnh thổ Bắc Úc, Australia để được tiếp nhiên liệu và tái trang bị.

1944

Chuyến tuần tra thứ tư
Lên đường vào ngày 22 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ tư, Pompon hoạt động tại khu vực phụ cận đảo Halmahera về phía Đông Đông Ấn thuộc Hà Lan. Nó đã tấn công ba tàu hộ tống nhỏ của Nhật Bản, nhưng các quả ngư lôi phóng ra đều đi bên dưới mục tiêu. Trong một dịp khác, khi tiếp cận một đối tượng, chiếc tàu ngầm đã bỏ qua không tấn công một tàu bệnh viện. Không tìm thấy mục tiêu nào khác, chiếc tàu ngầm rút lui về Trân Châu Cảng ngang qua Midway, đến nơi vào ngày 10 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ năm
Sau khi được tái trang bị và huấn luyện tại Trân Châu Cảng, Pompon lên đường vào ngày 6 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ năm ngoài khơi bờ biển các đảo Kyūshū, Shikoku và Honshū. Vào ngày 30 tháng 5, nó phát hiện và tấn công một tàu chở hàng nhỏ ngoài khơi Muroto, Kōchi, quả ngư lôi đánh trúng giữa tàu đã khiến Shiga Maru (742 tấn) vỡ làm đôi và chìm ngay lập tức. Trong suốt bảy giờ tiếp theo chiếc tàu ngầm trở thành mục tiêu săn đuổi của năm tàu hộ tống và máy bay tuần tra đối phương, nhưng nó đã lặn sâu và thoát được. Sau khi canh phòng lối ra vào vịnh Tokyo hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên Saipan thuộc quần đảo Mariana, chiếc tàu ngầm quay trở về Midway vào ngày 25 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ sáu
Lên đường vào ngày 19 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ sáu tại khu vực bờ biển phía Đông đảo Honshū cho đến vùng biển Okhotsk, Pompon đã đánh chìm một tàu đánh cá 300 tấn bằng hải pháo. Khi phát hiện một đoàn tàu vận tải ngoài khơi bờ biển đảo Sakhalin vào ngày 12 tháng 8, nó tiến hành đợt tấn công ban đêm bằng ngư lôi, gây hư hại cho một tàu chở dầu khoảng 8.000 tấn với hai quả ngư lôi, đánh chìm tàu vận tải Mikage Maru số 20 (2.718 tấn), và đánh trúng một quả ngư lôi vào một trong các tàu hộ tống. Trong trận này chiếc tàu ngầm suýt bị đánh trúng bởi ngư lôi của chính nó, khi quả ngư lôi phóng ra chạy vòng quanh và suýt trúng đuôi tàu. Nó cũng bị đối phương phản công quyết liệt bằng hải pháo và mìn sâu, nhưng đã thoát đực mà không bị hư hại. Sau khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 3 tháng 9, nó tiếp tục đi về vùng bờ Tây, và được đại tu và hiện đại hóa tại Xưởng hải quân Mare Island ở San Francisco; công việc hoàn tất vào ngày 13 tháng 12.

1945

Chuyến tuần tra thứ bảy
Trên đường hướng sang Majuro thuộc quần đảo Marshall, Pompon đã cứu vớt một người Philippines bị trôi nổi trên biển trên một xuồng máy bị hỏng trong suốt 45 ngày. Nó khởi hành từ Majuro vào ngày 6 tháng 1, 1945 trong thành phần một đội tấn công phối hợp "Bầy sói" để tuần tra chuyến thứ bảy tại khu vực Hoàng Hải. Vào ngày 28 tháng 1, nó phát hiện một đoàn ba tàu buôn được bốn tàu hộ tống bảo vệ, và đã phối hợp tấn công cùng tàu ngầm . Nó đã hai lượt tìm các tiếp cận để tấn công vào ban đêm, nhưng đều bị các tàu hộ tống phát hiện và ngăn chặn bằng hải pháo và mìn sâu; tận dụng cơ hội không bị chú ý, Spadefish xâm nhập vào giữa đoàn tàu đối phương, đánh chìm được hai tàu buôn cùng một tàu hộ tống. Sang ngày hôm sau Pompon gặp trục trặc nắp cửa tháp chỉ huy khi chuẩn bị lặn xuống, khiến bị ngập nước một phần phòng chỉ huy và ngập hoàn toàn phòng bơm. Nó buộc phải quay trở về Midway để sửa chữa, đến nơi vào ngày 11 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ tám và thứ chín
Sau khi hoàn tất việc sửa chữa, Pompon rời Midway vào ngày 30 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ tám dọc theo bờ biển Trung Quốc và Đài Loan. Mục tiêu tiềm năng vào lúc này đã trở nên hiếm hoi, nên nó chỉ bắt gặp một thuyền buồm, một tàu bệnh viện và 106 lượt máy bay tuần tra. Nó tiếp nhận từ tàu ngầm chị em  mười thành viên đội bay một thủy phi cơ Martin PBM Mariner bị rơi trên biển để đưa họ đến Guam, đến nơi vào ngày 24 tháng 5, nơi nó kết thúc chuyến tuần tra.

Trong chuyến tuần tra thứ chín, cũng là chuyến cuối cùng, từ ngày 18 tháng 6 đến ngày 22 tháng 7, Pompon hoạt động tìm kiếm và giải cứu tại khu vực Truk phục vụ cho các chiến dịch không kích. Nó không bắt gặp mục tiêu nào và cũng không gặp máy bay nào bị rơi. Con tàu đang ở lại Guam khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Nó bắt đầu hành trình quay trở về nhà từ ngày 22 tháng 8, băng qua kênh đào Panama và đi đến New Orleans vào ngày 19 tháng 9. Nó được cho xuất biên chế tại Căn cứ Tàu ngầm Hải quân New London ở New London, Connecticut vào ngày 11 tháng 5, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương.

1953 - 1959
Sau khi được xếp lại lớp như một "tàu ngầm cột mốc radar" và mang ký hiệu lườn mới SSR-267 vào ngày 11 tháng 12, 1951, Pompon được đại tu và nâng cấp trước khi nhập biên chế trở lại vào ngày  15 tháng 6, 1953. Nó tiến hành chạy thử máy và huấn luyện tại khu vực vịnh Guantánamo, trước khi chuyển đến cảng nhà mới tại Norfolk, Virginia. Đến tháng 11, nó lên đường cho một lượt biệt phái hoạt động cùng Đệ Lục hạm đội tại khu vực Địa Trung Hải cho đến ngày 4 tháng 2, 1954. Sang tháng 1, 1955, nó khởi hành từ Virginia Capes để hoạt động thực hành tại vùng biển Caribe, rồi quay trở về vào tháng 3. Chiếc tàu ngầm lại có một lượt hoạt động khác tại khu vực Caribe trong tháng 2,  1956, và lại được phái sang hoạt động tại Địa Trung Hải từ ngày 6 tháng 7 đến ngày 3 tháng 10.

Trong tháng 9 và tháng 10, 1957, Pompon tham gia vào cuộc Tập trận Strikeback quy mô lớn trong khuôn khổ Khối NATO, khi nó có dịp viếng thăm sông Clyde, Scotland; Le Havre, Pháp; và Portland, Anh. Khi quay trở về Hoa Kỳ, nó tiếp tục hoạt động dọc bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribe cho đến ngày 17 tháng 6, 1958, khi con tàu được phái sang hoạt động tại Địa Trung Hải lần sau cùng cho đến tháng 9. Sau khi quay trở về, nó tiếp tục hoạt động tại vùng bờ Đông, cho đến khi được cho xuất biên chế lần sau cùng vào ngày 2 tháng 2, 1959,  và được đưa về thành phần dự bị tại Charleston, South Carolina. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 4, 1960, và con tàu bị bán cho hãng Commercial Metals Co. để tháo dỡ vào ngày 25 tháng 11, 1960.

Phần thưởng
Pompon được tặng thưởng danh hiệu bốn Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm ba tàu Nhật Bản với tổng tải trọng 8.772 tấn.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-267 Pompon

Lớp tàu ngầm Gato
Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu ngầm trong Thế chiến II
Tàu ngầm trong Chiến tranh Lạnh
Tàu thủy năm 1942


title: Số trong tiếng Triều Tiên

text:
Trong tiếng Hàn có 2 bộ số là số Hán Hàn và số Thuần Hàn.

Sự kết hợp của số Hán Hàn và Thuần Hàn
Đối với cả hệ số đếm Hán Hàn và Thuần Hàn, từ 11-19 đều kết hợp từ số 10 và bộ cơ bản (1-9). Ví dụ 15 sẽ gồm số 10 kết hợp với số 5, tức là số Hán Hàn là sib-o (십오; 十五) (không phải il-sib-o) và Thuần Hàn là yeol-daseot (열다섯).

Từ 20-99, số Hán Hàn kết hợp đơn giản gồm bộ số cơ bản (1-9), hàng chục (số 10) và bộ số cơ hản hàng đơn vị. Ví dụ 59 sẽ gồm số 5, hàng chục (sô 10) và số 9, o-sip-gu ( ; 五十). Trong khi số Thuần Hàn thì hàng chục (10, 20, 30...90) lại có từng số riêng và kết hợp với hàng đơn vị là bộ cơ bản. Ví dụ 59 sẽ gồm số 50 () và số 9 (아홉) swin-ahob 쉰아홉.

Từ 100 trở lên, hệ số thuần Hàn sẽ dùng chung với hệ số Hán Hàn.

Cách sử dụng số Thuần Hàn và Hán Hàn
Số đếm Hán Hàn  dùng khi biểu hiện về phút, giây, ngày, thàng, năm, giá cả, số điện thoại, địa chỉ nhà, số phòng và khi đếm số lượng. Số đếm Thuần Hàn dùng trong trường hợp nói đến tuổi tác, số giờ... Số đếm Thuần Hàn thường dùng để số lượng nhỏ hay là đếm từng cái một như đếm đồ vật, con người. Ví dụ 지금 은 다섯시 사십분 (bây giờ là 5 giờ, 45 phút), trong đó số giờ dùng số Thuần Hàn (다섯) và số phút dùng số Hán Hàn 사십.

Trong một số trường hợp được dùng cả số đếm Hán Hàn và Thuần Hàn thì số đếm tương thích với từ chỉ đơn vị. Ví dụ "5 tháng", nếu tháng dùng từ thuần Hàn 달 thì số 5 dùng số Thuần Hàn 다섯 달 còn nếu dùng từ Hán Hán 개월 个月 thì dùng số Hán Hàn (오개월 五个月)

Chính tả và phát âm khi kết hợp với từ chỉ đơn vị của số Thuần Hàn
Một số số thuần Hàn khi kết hợp với từ chỉ đơn vị sẽ biến đổi. Ví dụ khi đếm 1, 2, 3 sẽ là 하나, 둘, 셋 nhưng khi nói 고양이를 한 마리를 키우고 있다 (Đang nuôi một con mèo), trong đó dùng từ 한.

Số ước chừng: Tương tự như tiếng Việt, tiếng Hàn cũng có kiểu ghép hai số lại với nhau để tạo nên một số ước chừng. Trong trường hợp này, các số cũng biến đổi một chút 한둘 handul /한두 handu (một hai); 두셋 duset/두세 duse (hai ba); 서넛 seoneot/서너 seoneo (ba bốn); 두서넛 duseoneot/두서너 duseoneo (hai ba bốn); 너덧 netdeot, 네댓 nedaet, 네다섯 nedaseot, 너더댓 neodeodaet (bốn năm); 대여섯 daeyeoseot, 대엿 daeyeot (năm sáu); 예닐곱 yenilgop (sáu bảy); 일고여덟 ilgoyeodeol, 일여덟 iryeodeol (bảy tám); 여덟아홉 yeodehoặcahop, 엳아홉 yeodahop (tám chín)

Khi đếm ngày, số và từ chỉ ngày cũng có một số biến đổi: 하루 haru (một ngày, một hôm); 이틀 iteul (hai ngày); 사흘 saheul (ba ngày); 사나흘 sanaheul, 사날 sanal (ba bốn ngày); 나흘 naheul (bốn ngày); 네댓새 nedaetsae, 너댓새 neodaetsae, 너더댓새 neodeodaetsae, 나달 nadal (bốn năm ngày); 닷새 datsae (năm ngày); 대엿새 daeyeotsae (năm sáu ngày); 엿새 yeotsae (sáu ngày); 예니레 yenire (sáu, bảy ngày); 이레 ire (bảy ngày); 일여드레 iryeodre (bảy, tám ngày); 여드레 yeodeure (tám ngày); 아흐레 aheure (chín ngày); 열흘 yeolheul (mười ngày); 보름 bhoặceum (mười bốn ngày.

Khi kết hợp với 월 để chỉ tháng, 일월 (Tháng 1), 이월 (Tháng 2), 삼월 (Tháng 3), 사월 (Tháng 4), 오월 (Tháng 5), (유월 Tháng 6), 칠월 (Tháng 7), 팔월 (Tháng 8), 구월 (Tháng 9), 시월 (Tháng 10), 십일월 (Tháng 11), 십이월 (Tháng 12). Trong đó tháng 6 và tháng 10 bị biến đổi  thành 유 và 십 thành 시.

Hệ thống số thứ tự không có nhiều thay đổi, chỉ đơn giản ghép từ số đếm và "thứ", ngoại trừ từ thứ nhất 첫 번째 - cheos beon jjae là từ riêng, còn lại là 두 번째 - du beon jjae (thứ 2), 세 번째 - se beon jjae (thứ 3), 네 번째 - ne beon jjae (thứ 4), 다섯 번째 - da seos beon jjae (thứ 5), 여섯 번째 - yeo seos beon jjae (thứ 6)...

Phân hàng của số
Khác với tiếng Việt phân hàng nghìn, trăm, chục và đơn vị, tiếng Hàn phân hàng vạn, nghìn, trăm, chục và đơn vị (tương tự tiếng Trung). Ví dụ số 12,345,678 trong tiếng Việt đọc là "mười hai triệu, ba trăm bốn mươi năm nghìn, sáu trăm bảy mươi tám" thì trong tiếng Hàn được đọc thành "một nghìn hai trăm ba mươi tư vạn, năm nghìn sáu trăm bảy mươi tám" (천이백삼십사만,오천육백칠십팔- 一千二百三十四五千六百七十八)

Chú thích

Tiếng Triều Tiên
Chữ số


title: Ecuadorana bicolor

text:
Ecuadorana bicolor là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ecuadorana


title: IMakr

text:
iMakr hoạt động hai trong số các địa điểm vật lý lớn nhất cho in 3D ở cả London và New York,

Vào tháng 5 năm 2016, iMakr đã ra mắt UrbanManufacturing, một dịch vụ mới cho phép in 3D theo yêu cầu, quét 3D và dịch vụ thiết kế.

Công ty cũng cung cấp hỗ trợ bán hàng trực tuyến và qua điện thoại cho khách hàng in 3D của mình và đảm bảo rằng mỗi sản phẩm trong kho được kiểm tra và phê duyệt bởi các kỹ sư trực tuyến.

Lịch sử

Thành lập

iMakr được thành lập vào tháng 4 năm 2013 với việc khai trương cửa hàng đầu tiên ở trung tâm London trên đường Clerkenwell. Cửa hàng in 3D lớn nhất, cửa hàng bao gồm hai tầng và chuyên bán máy in 3D, máy quét 3D, sợi và phụ kiện. Không gian cũng tổ chức các sự kiện, hội thảo, đào tạo, in 3D tại chỗ và hơn thế nữa.

Sự bành trướng
Tiếp nối thành công của cửa hàng London đầu tiên của mình, công ty đã mở một cửa hàng hàng đầu thứ hai ở Manhattan vào tháng 6 năm 2014.

MyMiniFactory
Vào tháng 6 năm 2013, iMakr đã khởi chạy MyMiniFactory, một trang web dành riêng cho việc chia sẻ miễn phí các tệp có thể in 3D.

Digical Show
Vào ngày 30 tháng 9 năm 2016, công ty sẽ tổ chức chương trình Digical Show đầu tiên - một sự kiện nhằm mục đích khám phá những đường mờ giữa in ấn vật lý và 3D và thế giới quét 3D. Sự kiện này sẽ tập hợp các công nghệ và tiến bộ mới nhất trong in 3D và quét 3D và cho phép các chuyên gia cũng như những người đam mê in 3D giống nhau để tìm hiểu thêm.

Các sản phẩm
iMakr mang một lựa chọn lớn các máy in 3D phù hợp cho người có sở thích, học tập giáo dục, phát triển sản phẩm và hơn thế nữa. Máy in 3D mà họ hiện cung cấp bao gồm B9 Creator, Cubicon, Delta Wasp, Flashforge, Makerbot, MiiCraft, Raise3D và một mảng khác. Máy quét 3D, phần mềm, sợi và các phụ kiện in 3D khác như bàn nhiệt, bộ lọc, cảm biến và nền tảng nâng lên cũng có thể được mua.

Dịch vụ
UrbanManufacturing là một dịch vụ chuyển thiết kế 3D từ giai đoạn khái niệm sang giai đoạn sản xuất với cácdịch vụ in mới theo yêu cầu, quét theo yêu cầu và thiết kế theo yêu cầu có sẵn tại Cửa hàng London. Bất kỳ dự án nào cũng có thể được thực hiện với dịch vụ mới này vì cửa hàng iMakr cung cấp một loạt các máy in lắp ráp 3D, các kỹ sư chuyên gia, nhà thiết kế và nhà sản xuất 3D.

Vào cuối năm 2013, iMakr hợp tác với Selfridges để tổ chức một cửa hàng mở trong kỳ nghỉ lễ nơi khách hàng có thể tạo tác phẩm điêu khắc thu nhỏ của chính họ. Ngoài ra vào tháng 10 năm 2014, công ty đã hợp tác với cửa hàng bách hóa Pháp Le Bon Marché, để cung cấp cho khách hàng nến in 3D có mùi thơm và ra mắt sản phẩm độc quyền tại Harvey Nichols ở Knightsbridge, nơi khách hàng nhận được khuôn in 3D sô cô la của chính họ.

Các dịch vụ khác được cung cấp bởi iMakr bao gồm dịch vụ quét 3D, tham vấn và các buổi đào tạo in ấn 3D miễn phí hàng tuần. Một trong những dịch vụ quét bao gồm Mini-You, một dịch vụ mà nhóm có thể in các bức tượng màu đầy đủ của khách hàng. iMakr cũng cung cấp các sự kiện và triển lãm thường xuyên, nơi họ trình diễn in 3D trong một nỗ lực để giúp mọi người hiểu công nghệ này có thể làm gì cho họ và những tác động tương lai của nó.

Tham khảo

In 3D
Công ty bán lẻ Anh


title: Trung thất

text:
Trung thất (tiếng Anh: mediastinum, tiếng Pháp: le médiastin) là khoang nằm giữa khoang ngực bao quanh bởi mô liên kết lỏng lẻo, đóng vai trò là vùng chứa các cấu trúc trong ngực. Trung thất có trái tim và các mạch máu của nó, thực quản, khí quản, dây thần kinh hoành và dây thần kinh phế vị, ống ngực, tuyến ức và các hạch.

Trung thất nằm trong lồng ngực và được đóng kín bởi màng phổi hai bên. Nó được bao quanh bởi thành ngực ở trước, phổi ở hai bên và cột sống phía sau. Nó giới hạn từ xương ức ở trước tới cột sống ở sau và chứa tất cả. Nó liên tiếp với mô liên kết ở cổ.

Trung thất có thể chia thành hai phần trên và dưới:

 Trung thất trên giới hạn từ lỗ ngực trên và kết thúc tại mặt phẳng ngực.
 Mặt phẳng ngực là mặt phẳng đi qua góc xương ức, và đĩa đệm  T4–T5 ngăn cách trung thất trên và dưới.
 Trung thất dưới giới hạn từ mặt phẳng này tới cơ hoành. Này phần dưới này được chia thành ba vùng, tất cả liên quan đến ngoại tâm mạc – trung thất trước ở phía trước của ngoại tâm mạc, trung thất giữa chứa ngoại tâm mạc và các thành phần của nó, và trung thất sau nằm phía sau ngoại tâm mạc.

Nhà giải phẫu, bác sĩ phẫu thuật, và  bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân chia trung thất rất khác nhau. Ví dụ,theo Felson, chỉ có ba ngăn (trước, giữa, và sau), và tim là một phần của trung thất trước.

Trung thất trên
Trung thất trên được giới hạn bởi:

 Phía trên:  lỗ vào ngực, mở vào ngực;
 dưới: mặt phẳng ngực;
 bên:  màng phổi;
 phía trước bởi cán của xương ức;
 phía sau bốn  thân đốt sống ngực đầu tiên.

Trung thất dưới

Trung thất trước

được giới hạn bởi:

 Bên: màng phổi
 Sau: ngoại tâm mạc
 Trước: thân xương ức, cơ ngang ngực, sụn sườn 5, 6, 7 trái.

Trung thất giữa

Giới hạn bởi túi ngoại tâm mạc.

Trung thất sau

Giới hạn

 Phía trước bởi nhánh khí quản, mạch máu phổi, ngoại tâm mạc, cơ hoành
 Phía dưới: cơ hoành
 Phía trên: mặt phẳng ngực
 Phía sau: thân đốt sống ngực 5 đến 12
 Phía bên: màng phổi mỗi bên

Ý nghĩa lâm sàng

Trung thất thường là nơi chịu ảnh hưởng của nhiều khối u:

 Trung thất trước: tuyến giáp lạc chỗ sau xương ức, u lympho, u tuyến ức, và u tế bào mầm.
 Trung thất giữa: hạch lympho, di căn như carcinoma tế bào nhỏ từ phổi.
 Trung thất sau: U thần kinh, cả từ ống thần kinh (chủ yếu là lành tính) hoặc ở nơi khác (chủ yếu là ác tính).

Viêm trung thất là tình trạng viêm các mô trong trung thất thường do vi khuẩn từ các cơ quan trong trung thất vỡ. Tình trạng nhiễm trùng có thể tiến rất nhanh và nghiêm trọng.

Tràn khí trung thất sự hiện diện của không khí trong trung thất, mà trong một số trường hợp có thể dẫn đến tràn khí màng phổi, tràn khí màng bụng, và tràn khí màng ngoài tim nếu không được điều trị. Tuy nhiên, tình trạng này không phải luôn luôn xảy ra và đôi khi những bệnh lý trên là nguyên nhân chứ không phải là hậu quả của tràn khí trung thất. Những tình trạng này thường đi cùng hội chứng Boerhaave, hoặc  thực quản vỡ tự phát.

Trung thất giãn rộng
Trung thất dãn rộng là tình trạng trung thất rộng hơn 6 cm vào phim X quang ngực thẳng hoặc 8 cm trên phim chụp trước sau AP.

Trung thất dãn rộng có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý:

 phình động mạch chủ
 lóc tách ộng mạch chủ
 giãn động mạch chủ
 vỡ động mạch chủ
 hạch rốn phổi
 Bệnh than - Trung thất dãn rộng đã được tìm thấy ở 7 trên 10 nạn nhân bị nhiễm bệnh than (Bacillus anthracis) ở năm 2001.
 thực quản vỡ - thường đi kèm tràn khí trung thất và tràn dịch màng phổi. Nó được chẩn đoán bằng uống nước có chứa thuốc cản quang.
 khối trong trung thất
 Viêm trung thất
 chèn ép tim
 tràn dịch màng ngoài tim
 gãy đốt sống ngực ở bệnh nhân chấn thương.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  – "Divisions of the mediastinum."
  – "The anatomical divisions of the inferior mediastinum."
  – "Subdivisions of the Thoracic Cavity"

Khoang ngực


title: Draculo celetus

text:
Draculo celetus là một loài cá biển thuộc chi Draculo trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1963.

Phân bố và môi trường sống
D. celetus có phạm vi phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Loài cá này được tìm thấy ở ngoài khơi đảo Inhaca (Mozambique); tỉnh Cape và thành phố Durban (Nam Phi). Chúng sống trong các hồ thủy triều, dọc theo các vùng biển ven bờ và vùng gian triều.

Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở D. celetus là 4,5 cm. Cơ thể của chúng có màu vàng da bò, hoặc màu vàng nâu sẫm hơn.

Số gai ở vây lưng: 1; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 0; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Chú thích

C
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Động vật được mô tả năm 1963


title: Onthophagus aphodioides

text:
Onthophagus aphodioides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: John Langshaw Austin

text:
John Langshaw Austin (26 tháng 3 năm 1911 - 8 tháng 2 năm 1960) là một triết gia ngôn ngữ người Anh và là người đề xướng hàng đầu về triết học ngôn ngữ thông thường, có lẽ nổi tiếng nhất trong việc phát triển lý thuyết về hành vi lời nói.

Austin chỉ ra rằng chúng ta sử dụng ngôn ngữ để thực hiện mọi việc cũng như để khẳng định mọi thứ và rằng việc phát biểu một câu như "Tôi hứa sẽ làm như vậy" được hiểu là tốt nhất là thực hiện một điều gì đó - thực hiện một lời hứa - thay vì thực hiện một khẳng định về bất cứ điều gì. Do đó, tên của một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông Làm thế nào để làm mọi việc với từ ngữ. Austin, trong việc cung cấp lý thuyết về hành vi lời nói của mình, đưa ra một thách thức lớn đối với triết lý ngôn ngữ, vượt xa chỉ đơn thuần là làm sáng tỏ một lớp các hình thức câu hình thái có chức năng thực hiện những gì họ đặt tên. Công việc của Austin cuối cùng cho thấy rằng tất cả lời nói và mọi phát ngôn là việc làm một cái gì đó bằng lời nói và dấu hiệu, thách thức một siêu hình học của ngôn ngữ sẽ đặt ra biểu thị, khẳng định mệnh đề là bản chất của ngôn ngữ và ý nghĩa ngôn ngữ

Cuộc đời
Austin được sinh ra ở Lancaster, Anh, con trai thứ hai của Geoffrey Langshaw Austin (1884-1971), một kiến trúc sư, và vợ Mary Hutton Bowes-Wilson (1883 -1948; née Wilson). Năm 1921, gia đình chuyển đến Scotland, nơi cha của Austin trở thành thư ký của Trường St Leonards, St Andrew. Austin được giáo dục tại Trường Shrewsbury năm 1924, kiếm được học bổng về Kinh điển, và tiếp tục học Kinh điển tại Đại học Balliol, Oxford năm 1929.

Năm 1933, ông đã nhận được giải Nhất trong Literae Humaniores (Kinh điển và Triết học) cũng như Giải thưởng Gaisford cho văn xuôi Hy Lạp và danh hiệu hạng nhất trong trận chung kết. Literae Humaniores đã giới thiệu cho ông triết lý nghiêm túc và khiến ông có hứng thú suốt đời với Aristotle. Ông đảm nhận vị trí giảng dạy đầu tiên vào năm 1935, với tư cách là đồng nghiệp và gia sư tại Magdalen College, Oxford.

Những sở thích ban đầu của Austin bao gồm Aristotle, Kant, Leibniz và Plato (đặc biệt là Theaetetus). Những ảnh hưởng đương đại hơn của ông bao gồm đặc biệt là G. E. Moore, John Cook Wilson và H. A. Prichard. Những ảnh hưởng đương đại đã định hình quan điểm của họ về các câu hỏi triết học nói chung trên cơ sở chú ý cẩn thận đến những đánh giá cụ thể hơn mà chúng ta đưa ra. Họ đã đưa ra những đánh giá cụ thể của chúng tôi để an toàn hơn những đánh giá chung hơn. Thật hợp lý khi một số khía cạnh của cách tiếp cận đặc biệt của Austin đối với các câu hỏi triết học xuất phát từ sự tham gia của anh ấy với ba người cuối cùng.

Trong Thế chiến II, Austin phục vụ trong Quân đoàn Tình báo Anh. Người ta đã nói với ông rằng, "ông ta hơn bất kỳ ai chịu trách nhiệm về tính chính xác cứu mạng của trí thông minh D-Day" (báo cáo trong Warnock 1963: 9). Austin rời quân đội với cấp bậc trung tá và được vinh danh vì công việc tình báo với một OBE (Sĩ quan của Huân chương Anh), Croix de guerre của Pháp, và Sĩ quan Quân đoàn Hoa Kỳ.

Sau chiến tranh, Austin trở thành Giáo sư triết học đạo đức của White tại Oxford, với tư cách là thành viên giáo sư của trường đại học Corpus Christi. Anh bắt đầu tổ chức "Buổi sáng thứ bảy của Austin" nổi tiếng, nơi các sinh viên và đồng nghiệp sẽ thảo luận về việc sử dụng ngôn ngữ (và đôi khi là sách về ngôn ngữ) qua trà và crumpets, nhưng được xuất bản rất ít.

Austin đã đến thăm Harvard và Berkeley vào giữa những năm 50, vào năm 1955, đưa ra các bài giảng của người trưởng thành. William James tại Harvard sẽ trở thành Cách thực hiện những điều có lời, và đưa ra một cuộc hội thảo về những lý do mà tài liệu của họ sẽ tìm đến "Lời cầu xin". Chính tại thời điểm này, anh đã gặp và kết bạn với Noam Chomsky. Ông là chủ tịch của Hiệp hội Aristoteles từ năm 1956 đến 1957.

Austin qua đời ở tuổi 48 vì bệnh ung thư phổi. Vào thời điểm đó, ông đang phát triển một lý thuyết ngữ nghĩa dựa trên biểu tượng âm thanh, sử dụng các từ ngữ tiếng Anh làm dữ liệu.

Tham khảo

Triết gia thế kỷ 20
Sinh năm 1911
Mất năm 1960
Chết vì ung thư phổi


title: Thần kinh lang thang

text:
Thần kinh lang thang (tên cũ: thần kinh phế vị, tiếng Anh: vagus nerve, tiếng Pháp: Le nerf vague) là thần kinh sọ thứ mười trong tổng số 12 đôi dây thần kinh sọ, viết tắt là CN X. Thần kinh cho các sợi đối giao cảm đến tim, phổi và ống tiêu hóa. Thần kinh lang thang là dây thần kinh dài nhất của hệ thần kinh tự chủ trong cơ thể người. Phần tận của thần kinh lang thang là nhân hoài nghi.

Cấu trúc
Sau khi rời khỏi tủy não giữa trám hành và cuống tiểu não dưới, thần kinh lang thang chui qua lỗ tĩnh mạch cảnh, sau đó đi vào bao cảnh giữa các động mạch cảnh trong và tĩnh mạch cảnh trong xuống cổ, ngực và bụng, và chi phối một phần nội tạng, và kết thúc tại đại tràng. Bên cạnh việc tạo ra các sợi ra để chi phối cơ quan khác nhau, 80% đến 90% số sợi trong dây thần kinh lang thang là sợi hướng tâm, chủ yếu truyền thông tin cảm giác về trạng thái các cơ quan trong cơ thể đến hệ thần kinh trung ương.

Thần kinh lang thang phải tạo nhánh là thần kinh thanh quản quặt ngược phải, vòng quanh động mạch dưới đòn phải và đi vào cổ ở vị trí giữa khí quản và thực quản. Sau đó, thần kinh lang thang phải đi qua trước động mạch dưới đòn phải, chạy về phía sau tĩnh mạch chủ trên, đi xuống phía sau phế quản chính phải, và tạo thành đám rối tim, phổi và thực quản. Nó tạo thành thân lang thang sau ở phần dưới của thực quản và đi vào cơ hoành thông qua lỗ thực quản.

Thần kinh lang thang trái đi vào lồng ngực giữa động mạch cảnh chung trái và động mạch dưới đòn trái và đi xuống trên cung động mạch chủ. Nó cho nhánh thần kinh thanh quản quặt ngược trái, vòng quanh cung động mạch chủ, sau đó đi bên trái dây chằng động mạch và đi lên ở vị trí giữa khí quản và thực quản. Thần kinh lang thang trái tiếp tục cho các nhánh tham gia đám rối tim, đám rối ngực và đám rối phổi, sau đó tiếp tục cho các nhánh vào đám rối thực quản. Cuối cùng thân lang thang trước tiến vào cơ hoành và xuyên qua lỗ thực quản.

Nhánh

 Nhánh hầu của thần kinh lang thang
 Thần kinh thanh quản trên
 Nhánh tim cổ trên của thần kinh lang thang
 Nhánh tim cổ dưới của thần kinh lang thang
 Thần kinh thanh quản quặt ngược
 Các nhánh tim ngực
 Các nhánh đến đám rối phổi
 Các nhánh đến đám rối thực quản
 Thân lang thang trước
 Thân lang thang sau
 Phản xạ Hering-Breuer trong phế nang

Thần kinh lang thang chạy song song với động mạch cảnh chung và tĩnh mạch cảnh trong, bên trong bao cảnh.

Nhân
Thần kinh lang thang bao gồm các sợi trục phát sinh hoặc hội tụ vào bốn nhân của tủy sống:

 Nhân thần kinh lang thang - gửi sợi ra đối giao cảm đến nội tạng, đặc biệt là ruột
 Nhân hoài nghi - tạo ra các sợi vận động từ nhánh của thần kinh lang thang và neuron phó giao cảm trước hạch chi phối tim
 Nhân bó đơn độc - nhận thông tin cảm giác vị giác và từ các cơ quan nội tạng
 Nhân gai sinh ba - nhận thông tin cảm giác thô, đau, và nhiệt của tai ngoài, màng cứng của hố sọ sau và niêm mạc thanh quản.

Phát triển
Sợi vận động của thần kinh lang thang có nguồn gốc từ tấm đáy của phôi hành não. Sợi cảm giác bắt nguồn từ mào thần kinh sọ (cranial neural crest).

Chức năng
Thần kinh lang thang cho các sợi phó giao cảm vận động cho tất cả các nội tạng (trừ tuyến thượng thận), từ cổ xuống đến đoạn thứ hai của đại tràng ngang.Thần kinh lang thang cũng chi phối một số cơ xương, bao gồm:

 Cơ nhẫn giáp
 Cơ nâng màn hầu trong
 Cơ vòi hầu
 Cơ khẩu cái-lưỡi
 Cơ khẩu cái-hầu
 Cơ khít hầu trên, giữa và dưới
 Các cơ của thanh quản (nói).

Thần kinh lang thang còn chi phối nhịp tim, nhu động đường tiêu hóa, đổ mồ hôi và nhiều cử động cơ trong miệng, chẳng hạn như hoạt động nói (nhờ dây thần kinh thanh quản quặt ngược). Nó cũng có một số sợi hướng tâm chi phối phần bên trong (ống tai) của tai ngoài (thông qua nhánh tai, hay thần kinh của Arnold hoặc Alderman) và chi phối một phần màng não.

Các sợi ly tâm của thần kinh lang thang chi phối hầu họng và sau cổ họng. Đây là nguyên nhân gây ra phản xạ họng. Ngoài ra, kích thích thần kinh lang thang liên quan đến receptor 5-HT3 trong ruột (do viêm dạ dày ruột) là một nguyên nhân gây nôn. Kích thích thần kinh lang thang trong cổ tử cung (ở một số phương pháp y học) có thể dẫn đến phản xạ ngất (reflex syncope).

Thần kinh lang thang đóng một vai trò tạo cảm giác no sau khi ăn. Loại bỏ các thụ thể thần kinh lang thang đã được chứng minh là gây ra chứng ăn nhiều.

Hiệu ứng thể chất và cảm xúc
Kích hoạt quá mức thần kinh lang thang trong tình trạng căng thẳng cảm xúc, hệ phó giao cảm sẽ bù đắp lại phản ứng của hệ thần kinh giao cảm (vốn đang gây căng thẳng),  có thể gây ra ngất do co mạch do giảm cung lượng tim (cardiac output) đột ngột, gây ra tình trạng giảm tưới máu não. Phản xạ ngất hay gặp ở trẻ nhỏ và phụ nữ nhiều hơn các nhóm khác, có thể dẫn đến mất kiểm soát bàng quang tạm thời khi gặp tình huống cực kỳ sợ hãi.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phụ nữ bị chấn thương tủy sống hoàn toàn có thể đạt cực khoái thông qua thần kinh lang thang, do thần kinh đi từ tử cung và cổ tử cung lên não.

Insulin là tín hiệu kích hoạt adenosine triphosphate (ATP) nhạy cảm với kênh kali (KATP) trong nhân cung của hành não, làm giảm lượng AgRP giải phóng. Nhờ tín hiệu trong thần kinh lang thang, chi phối gan giảm sinh glucose bằng cách giảm nồng độ các enzyme gluconeogenic (enzyme tân tạo đường) như: Phosphoenolpyruvate carboxykinase, Glucose 6- phosphatase.

Hình minh họa

Xem thêm

 Loạn chuyển hóa pocphirin - Một rối loạn hiếm gặp có thể gây co giật và tổn thương thần kinh lang thang.
 Phản xạ thần kinh lang thang
 Phản xạ viêm
 Hạch lang thang
 Kích thích thần kinh lang thang
 Vagusstoff (phế vị chất)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 MedEd at Loyola grossanatomy/h_n/cn/cn1/cn10.htm

 figures/chapter_24/24-7.HTM: Basic Human Anatomy at Dartmouth Medical School
  (X)

Ổ bụng
Dây thần kinh sọ


title: Nghệ thuật Séc

text:
Nghệ thuật Séc là nghệ thuật tạo hình và thị giác được sáng chế ở Cộng hòa Séc ngày nay và nhiều quốc gia chiếm đóng các vùng đất Séc ở những thế kỉ trước. Các vùng đất Séc đã sản sinh những nghệ sĩ được công nhận trên toàn thế giới như Alfons Mucha - được nhiều người xem là một trong những nhân vật chủ chốt khai sinh ra trường phái Art Nouveau và František Kupka - người tiên phong của nghệ thuật trừu tượng.

Các vùng đất đã hình thành nên đất nước Cộng hòa Séc ngày nay đã cho ra đời nhiều phát hiện quan trọng của nghệ thuật thời tiền sử, nổi bật là Vệ nữ Dolní Věstonice, một pho tượng hình Vệ Nữ bằng gốm - một người phụ nữ khỏa thân có niên đại từ 29.000–25.000 trước Công nguyên, và một lối nghệ thuật Celtic độc đáo. Ở hầu hết các giai đoạn kế tiếp, nghệ thuật Séc đặc biệt gần với nghệ thuật Áo và Đức. Trong thời kỳ Praha là thủ đô của Đế quốc La Mã Thần Thánh, đây là trung tâm nghệ thuật quan trọng lúc bấy giờ, sử dụng các nghệ sĩ gốc Séc lẫn của nước ngoài. Điều này đặc biệt đúng với trường hợp của phong cách Gothic quốc tế ở thế kỉ 14, và trường phái kiểu cách phương Bắc ở cuối thế kỉ 16 và đầu thế kỉ 17. Sau cuộc chiến tranh Ba Mươi Năm, khi đa số các vùng đất Séc không theo Công giáo được trở về quyền kiểm soát của người Công giáo Habsburg, nhà thờ đã đưa ra rất nhiều tuyên truyền và để lại vô số các công trình kiến trúc nghệ thuật Baroque. Từ thế kỉ 19 trở đi, chủ nghĩa dân tộc Séc đã tác dộng mạnh lên tất cả khía cạnh của nền nghệ thuật.

Kiến trúc gothic

Lối kiến trúc gothic lần đầu xuất hiện tại các vùng đất Séc ở nửa đầu của thế kỉ 13 và hiện diện cho đến đầu thế kỉ 16. Các giai đoạn phát triển nghệ thuật gothic tại các vùng đất Séc được đặt tên theo triều đại cai trị của Bohemia với mốc thời gian tương ứng:
 Tiền Gothic — Přemyslid Gothic (thế kỉ 13 và đầu thế kỉ 14)
 High Gothic — Luxembourg Gothic (thế kỉ 14 và đầu thế kỉ 15)
 Hậu Gothic — Jagiellonian Gothic (khoảng 1471–1526)

Giai đoạn dễ nhận diện đầu tiên của nghệ thuật Séc là giai đoạn Gothic quốc tế, trong đó Charles IV đã nhận vương miện Bohemia, và đặc biệt là Praha, trung tâm quyền lực của Đế quốc La Mã Thần thánh. Bậc thầy Theodoricus là một trong những nghệ sĩ đầu tiên của Séc mà chúng ta biết đến và được ghi công với việc trang trí Nhà thờ Thánh giá ở Lâu đài Karlštejn. Nhà thờ chứa tới 129 tấm sơn họa tiết và là một trong những báu vật nghệ thuật của thời kỳ Trung Cổ ở Bohemia.

Một bộ sưu tập các bức tượng bán thân nằm trong Nhà thờ Lớn Praha, có niên đại 1379–1386, miêu tả những vị ân nhân của Nhà thờ Lớn. Một trong các bức tượng bán thân miêu tả chính nghệ sĩ Petr Parléř lúc trẻ (1330–1399) và được cho là bức chân dung tự họa đầu tiên dễ nhận diện nhất.

Tầm quan trọng của Bohemia lúc bấy giờ đã được ghi nhận và là trung tâm chủ chốt để truyền bá các tác phẩm nghệ thuật của Pháp và Ý, lan truyền sang Anh  thông qua vợ của Richard II, Anne của Bohemia.

Như đa số tác phẩm nghệ thuật thời Trung Cổ, bức họa gothic có bản chất là tôn giáo.

Xem thêm
Danh sách nghệ sĩ người Séc theo ngày
Chúa Giê-su sơ sinh của Praha

Chú thích

Liên kết ngoài

 The National Gallery
 Concise history of Czech Fine Art
 Gallery of Czech contemporary art

Văn hóa Tiệp Khắc
Văn hóa Séc


title: Ẩm thực Đài Loan

text:
Ẩm thực Đài Loan hay ẩm thực xứ Đài là nền ẩm thực tại vùng lãnh thổ Đài Loan với nhiều biến thể. Ngoài các món ăn đại diện sau đây từ người dân tộc Hoklo (người Đài Loan), còn có thổ dân, người Hẹ (Hakka), và các món địa phương có nguồn gốc từ ẩm thực Nhật Bản và ẩm thực Trung Hoa. Bản thân ẩm thực Đài Loan thường gắn liền với ảnh hưởng từ các tỉnh trung đến miền nam Trung Quốc, đáng chú ý nhất là từ tỉnh Phúc Kiến, nhưng ảnh hưởng từ tất cả Trung Quốc đại lục có thể dễ dàng thấy được. Một ảnh hưởng đáng chú ý của Nhật Bản cũng tồn tại do thời kỳ Đài Loan dưới sự cai trị của Nhật Bản. Thực phẩm truyền thống của Trung Quốc có thể được tìm thấy ở Đài Loan, bên cạnh phong cách Phúc Kiến và Hakka cũng như các món ăn Đài Loan bản địa, bao gồm các món ăn từ Quảng Đông, Giang Tây, Thượng Hải, Hồ Nam, Tứ Xuyên và Bắc Kinh.

Giới thiệu

Văn hóa ẩm thực Đài Loan dung hợp phong cách ẩm thực các khu vực, các trường phái chủ yếu là ẩm thực Mân Nam Đài Loan, ẩm thực Khách Gia Đài Loan, các phong cách ngoại tỉnh Hồ Nam, Sơn Đông, Quảng Đông. Do đại bộ phận nhân khẩu là người Hán, các món ăn đại đa số là món ăn Trung Quốc, đồng thời hỗn hợp các phong cách phương Nam như Hồng Kông, Tứ Xuyên, Giang Tô, Chiết Giang. Đài Loan từng bị Nhật Bản thống trị trong 50 năm, góp phần hình thành các món ăn của người Mân Nam và người Khách Gia tại Đài Loan, và ảnh hưởng của văn hóa ẩm thực Nhật Bản hiện nay.

Ẩm thực đảo ngọc là sự kết hợp tinh tế giữa văn hóa Trung Hoa với các nước lân cận như Việt Nam, Hàn Quốc hay Nhật Bản. Nguồn gốc cơ bản của ẩm thực Đài Loan vẫn là các món Trung Hoa truyền thống, tổng hợp từ thổ dân Đài Loan, đến Phúc Kiến, Hẹ và các vùng phía nam Trung Quốc. Đặc biệt từ lối sống cho đến ăn uống cũng nhận sự ảnh hưởng rất lớn từ Nhật Bản qua hơn 50 năm dưới thời Nhật trị, bữa cơm Đài Loan vẻ như rất chú trọng đến tính cân bằng giữa mùi vị, rau quả và thịt thà. Không quá nhiều dầu mỡ như các món ăn ở Trung Quốc, cũng không quá đậm đà gia vị chiên xào như Hồng Kông, các món cơm canh, xào, mặn của dân xứ đảo này ngon mặn mà nhưng vẫn tươi và phảng phất chút tinh tế kiểu Nhật.

Do đất canh tác rải rác khiến lương thực không đồng nhất, lương thực chủ yếu của dân chúng là gạo, khoai lang hay khoai môn. Do có Hải lưu Kuroshio đi qua và không khí lạnh tràn xuống vào mùa đông, khiến tài nguyên hải sản vùng biển quanh đảo Đài Loan có sự phong phú, dân chúng thường ăn các loại sinh vật hải dương như cá, sò hến, hay loài giáp xác. Do giá cả đắt nên các loại thịt gà, lợn, bò hay dê xuất hiện khá ít. Quy trình chế biến các món ăn chủ yếu có đặc điểm là chú ý đến kỹ thuật nấu và phối trộn nguyên liệu, trên bàn tiệc thường thấy các món Phật trèo tường (chữ Hán: 佛跳墙), thịt Đông Pha, chân giò Vạn Loan. Do ảnh hưởng từ tín ngưỡng Phật giáo, bảo vệ môi trường, và sức khỏe nên các khu vực đều có các nhà hàng chuyên món ăn chay. Trong văn hóa ẩm thực Đài Loan còn có văn hóa đồ ăn nhẹ nổi tiếng, sau khi nấu xong chúng được cho vào các khay nhỏ để ăn.

Chợ đêm tại các đô thị do bày bán rất nhiều đồ ăn nhẹ nên thu hút nhiều khách tới, trở thành một đại diện quan trọng cho sinh hoạt văn hóa, các đồ ăn nhẹ thông dụng là trứng chiên hàu, ức gà chiên, đậu phụ thối, gà rán mặn, bánh bao chiên, bánh cơm tiết, mì hàu, cơm thịt hầm, bánh tro, nhục viên, mì đam tử, mì thịt bò, tiểu long bao. Đồ uống nổi tiếng của Đài Loan có hồng trà bong bóng và trà sữa trân châu, hồng trà bong bóng do có fructose nên sau khi lắc đều sẽ có bọt phía trên, trà sữa trân châu có các hạt bột sắn, hai loại đồ uống này cũng được đón nhận khi phổ biến sang Singapore, Malaysia, Australia, châu Âu và Bắc Mỹ. Chợ đêm Đài Loan hầu như được quy hoạch từ những con đường ngắn, được độc quyền làm chợ đêm với hai dãy shop bên đường và các quầy bán hàng lưu động giữa đường. Đối với dân bản xứ, chợ đêm là nơi để ăn uống thư giãn nếu phải làm việc quá muộn và hàng quán đã đóng cửa.

Một số món

 Cơm thịt kho tàu là món ăn phổ biến của mọi gia đình ở Đài Loan. Thịt lợn và trứng luộc được kho mềm, béo ngậy và ngọt ngào, ăn cùng cơm trắng vừa no, vừa ngon miệng.
 Trứng đúc hàu với hương vị của đất liền kết hợp với một chút hương vị của biển tạo ra món ăn độc đáo này. Trứng được cho thêm hàu, rau thơm, rán giòn và cho thêm chút sốt cay, ăn nóng.
 Mì bò là chủ đề của nhiều cuộc thi đầu bếp. Ai cũng muốn đoạt danh hiệu “Vua mì bò”. Nước dùng đậm đà, cay cay cùng sợi mì mềm mượt có thể khiến mọi thực khách hài lòng. Đây là món mỳ bò ngon nổi tiếng Đài Loan với sợi mì tươi, nước dùng đậm vị, miếng thịt bò to mềm.
 Trà sữa chân trâu hiện đã có mặt ở nhiều quốc gia châu Á, nhưng trà sữa Đài Loan vẫn có vị rất riêng. Đài Loan được mệnh danh là xứ sở của trà sữa, đây chính là đồ uống đặc trưng của đất nước này.
 Bánh bao áp chảo: Lớp vỏ bánh vừa xốp mềm, vừa giòn tan kết hợp với nhân thịt đậm đà đẫm nước tạo ra một hương vị độc đáo, khiến du khách ăn mãi không chán. Bánh bao áp chảo của Đài Loan to hơn và được úp ngược khi cho vào chảo, khác với phiên bản Thượng Hải.
 Bánh bao kẹp thịt: Có thể coi đây là bánh hamburger kiểu Đài Loan, với lớp vỏ bánh mềm thơm gập đôi, bên trong là thịt lợn hầm, bắp cải muối, lạc giã nhuyễn và rau thơm.
 Trứng sắt: Trứng sắt hay trứng vịt bắc thảo là một món ăn nổi tiếng của Tamsui – Đài Loan, được bày bán khắp các khu phố. Trứng sắt là các loại trứng gà, trứng bồ câu, trứng cút được hầm với nước tương, xì dầu cùng một số loại gia vị khác nhau tạo nên hương vị đậm đà cho trứng. Thời gian chế biến mỗi mẻ lên đến 3 tiếng đồng hồ. Món trứng này có cái tên lạ như vậy vì có lớp vỏ ngoài khá dai. Trứng cút có màu đen nhờ om trong xì dầu, sau đó phơi khô, lặp đi lặp lại cho tới khi lớp vỏ dai như ý muốn.
 Sủi cảo khổng lồ: Lớp vỏ bánh được làm từ bột gạo, bột ngô và bột khoai lang và trở nên trong suốt sau khi hấp. Nhân bánh được làm từ rau, thịt lợn và đôi khi là trứng. Phần nước thịt ngọt ngào bên trong chảy ra hòa quyện với lớp vỏ mềm
 Gà rán: Thịt gà được cắt thành các miếng vừa ăn, ướp gia vị, tẩm bột rồi rán giòn. Sau đó, người bán sẽ rắc thêm chút muối, tiêu và húng quế rán giòn lên trên. Đây là món ăn khuya được nhiều người Đài Loan yêu thích.
 Bánh kếp hành là chiếc bánh kếp hành từ từ được xé ra, thêm phô mai và trứng, mùi thơm từ hành và vị bùi của bột.
 Mì hàu: Loại mì gạo sợi nhỏ được chan nước dùng đậm đà, thêm hàu và chút rau thơm tạo ra hương vị.
 Tàu hũ thối: Đậu phụ được để lên men, sau đó rán giòn, thêm nước sốt cay ngọt. Nhiều người cho rằng đậu có mùi càng nặng thì càng ngon.

Liên kết ngoài

Chú thích

Đài Loan


title: Vụ va chạm trên không Brocklesby năm 1940

text:
Vào ngày 29 tháng 9 năm 1940, một vụ va chạm trên không xảy ra trên bầu trời Brocklesby, bang New South Wales, Úc. Đây là một tai nạn hy hữu bởi vì các máy bay liên quan tới tai nạn, hai chiếc Avro Anson của Trường đào tạo bay số 2 của Không quân Hoàng gia Úc, bị mắc kẹt với nhau sau khi va chạm xảy ra, rồi cùng nhau hạ cánh an toàn. Vụ va chạm làm cho chiếc Anson phía trên bị hỏng động cơ, nhưng động cơ của chiếc Anson phía dưới vẫn tiếp tục hoạt động, cho phép cặp máy bay này tiếp tục bay. Cả hai người dẫn đường và phi công của chiếc Anson phía dưới ngất xỉu. Phi công của chiếc Anson phía trên nhận ra rằng anh ấy có thể điều khiển cả hai chiếc máy bay đang mắc kẹt với nhau bằng các cánh lái độ cao và cánh tà, rồi sau đó hạ cánh xuống một cánh đồng gần đó. Cả bốn người thuộc tổ lái ở cả hai máy bay đều sống sót, sau đó thì chiếc Anson phía trên được sửa chữa lại và tiếp tục phục vụ cho không quân Hoàng gia Úc.

Trường đào tạo và chi tiết chuyến bay

Trường đào tạo bay số 2 của Không quân Hoàng gia Úc (SFTS), có đặt căn cứ tại Căn cứ không quân Forest Hill gần Wagga Wagga, bang New South Wales, là một trong những trường đào tạo phi công được thành lập trong những năm đầu Chiến tranh thế giới lần thứ II là một phần cống hiến của Úc vào kế hoạch đào tạo bay khối Thịnh vượng chung của Anh. Sau việc huấn luyện bay đơn giản tại trường đào tạo bay trung cấp, học sinh sẽ đến một trường đào tạo bay không quân Hoàng gia để học kỹ thuật họ sẽ phải làm nhiệm vụ (hay "phục vụ"), trong đó có bay siêu nhanh, bay đêm, tuần tra liên quốc gia, nhào lộn nâng cao, bay theo đội hình, đánh bom bổ nhào, và pháo binh trên không. Cơ sở vật chất của trường đào tạo bay số 2 của Không quân Hoàng gia Úc vẫn đang được xây dựng khi khóa huấn luyện bay đầu tiên với những chiếc Avro Anson bắt đầu ngày 29 tháng 7 năm 1940.

Vào ngày 29 tháng 9 năm 1940, hai chiếc Anson cất cánh từ căn cứ không quân Forest Hill để bay huấn luyện dọc vùng nông thôn ở phía nam bang New South Wales. Máy bay có số đăng ký N4876 được điều khiển bởi phi công Leonard Graham Fuller, 22 tuổi, đến từ Cootamundra, cùng phi công Ian Menzies Sinclair, 27 tuổi, đến từ Glen Innes, trong vai trò là người dẫn đường. Chiếc máy bay có số đăng ký L9162 được điều khiển bởi phi công Jack Inglis Hewson, 19 tuổi, đến từ Newcastle, và phi công Hugh Gavin Fraser, 27 tuổi, đến từ Melbourne, trong vai trò là người dẫn đường. Kế hoạch lộ trình của họ đầu tiên là bay tới Corowa, rồi đi Narrandera, và cuối cùng quay trở lại Forest Hill.

Va chạm và hạ cánh khẩn cấp

Hai chiếc Anson đang bay ở độ cao  ở thị trấn Brocklesby, gần Albury, thì thực hiện cú liệng vòng. Fuller không thể nhìn thấy chiếc máy bay của Hewson đang ở phía dưới và hai chiếc Anson va chạm trong bối cảnh mà Fuller miêu tả sau đó là "hai chiếc máy bay mài vào nhau và một tiếng nổ khi hai cánh quạt đang gầm rú mắc kẹt với nhau mỗi cái suýt chém vào nắp động cơ của chiếc kia". Hai chiếc máy bay vẫn bị mắc kẹt với nhau, đuôi nhỏ của chiếc Anson phía dưới găm vào cánh trái của chiếc còn lại, vây và bánh lái của nó giúp cho đuôi cánh trái của chiếc máy bay phía trên cân bằng.

Cả hai động cơ của chiếc máy bay trên đều bị hỏng do vụ va chạm nhưng những động cơ của chiếc phía dưới tiếp tục chạy ở mức tối đa khi hai chiếc Anson mắc kẹt với nhau bắt đầu bay vòng tròn một cách chậm chạp. Fuller mô tả "sự kết hợp kỳ dị" này là "dính vào nhau như cục gạch". Trong hoàn cảnh như vậy, anh ấy nhận ra rằng mình có thể điều khiển hai chiếc máy bay đang cõng nhau với cánh lái độ cao và cánh tà bằng chiếc máy bay của anh ấy, và bắt đầu tìm kiếm vị trí để hạ cánh. Hai người dẫn đường là Sinclair và Fraser, ngất xỉu, không lâu trước khi phi công của chiếc Anson phía dưới cũng bị ngất xỉu. Hewson, phi công chiếc máy bay ở dưới, bị thương ở lưng khi cánh quạt của chiếc máy bay bên trên cắt qua thân máy bay của anh ấy.

Fuller đi thêm 8 kilômét (khoảng 5 dặm) sau vụ va chạm, rồi thực hiện thành công pha hạ cánh khẩn cấp bằng bụng tại một cánh đồng lớn,  phía tây nam Brocklesby. Hai chiếc máy bay mắc kẹt đã trượt  trên cỏ rồi dừng lại. Theo như Fuller biết, đó là cú hạ cánh tốt nhất trong thời gian luyện tập xử lý các tình huống bay vòng và va chạm tại căn cứ không quân Forest Hill trong những ngày trước đó. Sĩ quan chỉ huy trưởng của anh ấy, Squadron Leader Cooper, tuyên bố rằng anh ấy đã có sự lựa chọn nơi hạ cánh "hoàn hảo", và chỉ riêng pha hạ cánh cũng là một "nỗ lực tuyệt vời". Trưởng nhóm phụ trách giải quyết tai nạn của không quân Hoàng gia Úc là Arthur "Spud" Murphy, đã bay thẳng tới hiện trường vụ tai nạn từ căn cứ không quân chính tại Melbourne, cùng với phó nhóm là Henry Winneke. Fuller nói với Murphy rằng:

Sau vụ tai nạn

Tại nạn kỳ lạ này đã được đưa tin khắp thế giới, và làm cho thị trấn nhỏ Brocklesby trở nên nổi tiếng. Để ngăn chặn việc phá hủy hai chiếc Anson, Fuller không chỉ nhận được công trạng vì đã tránh gây tổn thất cho Brocklesby, mà còn tiết kiệm cho quân đội khoản tiền khoảng 40.000 £. Cả hai chiếc Anson đều được sửa chữa lại; chiếc máy bay ở phía trên (N4876) sau đó trở lại phục vụ, và chiếc máy bay phía dưới (L9162) được dùng để giảng dạy. Hewson được chữa trị cho chấn thương lưng của anh ta tại bệnh viện quận Albury và trở lại tiếp tục hoàn thành nghĩa vụ quân sự; anh ấy tốt nghiệp Trường đào tạo bay số 2 của Không quân Hoàng gia Úc vào tháng 10 năm 1940. Anh ấy giải ngũ trong vai trò phi công trưởng vào năm 1946. Sinclair giải ngũ năm 1945, cũng là một phi công trưởng vào thời điểm đó. Fraser đã được cho sang Anh với vai trò là phi công cho Phi đội số 206 của Không lực Hoàng gia Anh, đóng quân tại căn cứ Aldergrove, Bắc Ireland. Anh cùng ba đồng đội hi sinh vào ngày 1 tháng 1 năm 1942 khi chiếc Lockheed Hudson của họ đâm vào một ngọn cây trong một chuyến bay huấn luyện thường lệ.

Fuller được thăng chức lên trung sĩ sau khi hạ cánh thành công, nhưng cũng bị quản thúc giới hạn trong doanh trại trong vòng 14 ngày và trừ lương 7 ngày do tiết lộ thông tin với báo chí mà không được cho phép. Ông đã tốt nghiệp Trường đào tạo bay số 2 của Không quân Hoàng gia Úc vào tháng 10 năm 1940, và đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ Ban hàng không quốc gia Australia cho "sự hiện diện của cái tâm, lòng can đảm và quyết tâm của mình trong hạ cánh hai chiếc Anson bị mắc kẹt với nhau mà không gây thiệt hại nghiêm trọng cho máy bay trong điều kiện khó khăn". Fuller được đưa sang phục vụ tại Trung Đông, và sau đó là châu Âu cho Phi đội số 37 cua Không lực Hoàng gia Anh. Ông nhận được Huy chương bay Vang danh cho hành động của mình tại Palermo vào tháng 3 năm 1942. Được phong sĩ quan vài tháng sau, Fuller trở về Australia trong vai trò sĩ quan chỉ huy bay, và sĩ quan huấn luyện bay cho Đơn vị huấn luyện bay số 1 của Không quân Hoàng gia Úc ở Sale, bang Victoria. Fuller tử nạn ở gần Sale vào ngày 18 tháng 3 năm 1944, khi xe đạp của ông ấy bị một chiếc xe buýt đâm phải.

Di sản
Theo Hội đồng Greater Hume Shire, vụ va chạm trên không năm 1940 là "nguyên nhân chính của sự nổi tiếng" của Brocklesby. Cư dân địa phương kỷ niệm 50 năm sự kiện này bằng cách dựng một vật đánh dấu gần nơi hạ cánh trong tai nạn; nó đã được công bố bởi Tim Fischer, các Thành viên liên bang của Farrer và Lãnh đạo Đảng Quốc Úc, vào ngày 29 tháng 9 năm 1990. Vào ngày 26 tháng 1 năm 2007, một đài tưởng niệm có hình động cơ của chiếc Avro Anson được khai trương nhân lễ hội ngày Úc ở Brocklesby.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 More photos of crash site tại Australia@War  - Thêm những hình ảnh về hiện trường vu tai nạn.
 Similar Anson accidents tại Flightglobal  - Những tai nạn liên quan tới những chiếc Avro Anson giống tai nạn trên.
  Bomberguy Xuất bản 28 thg 3, 2008
 WW2 Nominal Roll - Certificate for IAN MENZIES SINCLAIR
 Leonard Graham Fuller | The Australian War Memorial

Úc 1940
Tai nạn máy bay quân sự
Tai nạn và sự cố liên quan đến Avro Anson
Tai nạn và sự cố hàng không năm 1940
Va chạm trên không
Không quân Hoàng gia Úc
Hàng không Vương quốc Liên hiệp Anh
Thảm họa năm 1940
New South Wales
Công nghiệp Liên hiệp Anh
Lịch sử quân sự Úc


title: Alexeter erythrocerops

text:
Alexeter erythrocerops là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alexeter


title: Eilema angustata

text:
Eilema angustata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Automolis silacea

text:
Automolis silacea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Automolis


title: Eriopyga aleuca

text:
Eriopyga aleuca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriopyga


title: Hypospila concisa

text:
Hypospila concisa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypospila


title: Leucania demaculata

text:
Leucania demaculata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

D


title: Sinjeong-dong, Mapo

text:
Sinjeong-dong là một dong, phường của quận Mapo-gu ở Seoul, Hàn Quốc.

Xem thêm
Phân cấp hành chính Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết
 Trang chính thức Mapo-gu bằng tiếng Anh
 Bản đồ của Mapo-gu  tại trang chính thức Mapo-gu
 Bản đồ của Mapo-gu  tại trang chính thức Mapo-gu

Quận Mapo


title: Thranius infernalis

text:
Thranius infernalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Thranius


title: Richia larga

text:
Richia larga là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Richia


title: Panolis insulata

text:
Panolis insulata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panolis


title: Eupithecia tenera

text:
Eupithecia tenera  là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Rò rỉ bộ nhớ

text:
Trong khoa học máy tính, rỏ rỉ bộ nhớ (tiếng Anh: memory leak) là một dạng rỏ rỉ tài nguyên xảy ra khi một chương trình máy tính quản lý không chính xác việc cấp phát bộ nhớ theo cách bộ nhớ không cần dùng nữa lại không được giải phóng. Trong lập trình hướng đối tượng, một rò rỉ bộ nhớ có thể xảy ra khi một đối tượng chứa trong bộ nhớ không thể được truy cập bởi mã đang chạy. Rò rỉ bộ nhớ có dấu hiệu tương tự như các vấn đề khác và thường chỉ có thể được chẩn đoán bởi lập trình viên có quyền truy cập vào mã nguồn của chương trình.

Một rỏ rỉ không gian (space leak) xảy ra khi chương trình máy tính dùng nhiều bộ nhớ hơn mức cần thiết. Ngược lại với rỏ rỉ bộ nhớ, khi bộ nhớ rò rỉ không bao giờ được giải phóng, bộ nhớ được dùng bởi rò rỉ không gian sẽ được giải phóng nhưng chậm hơn dự kiến.

Bởi vì chúng làm tiêu tốn bộ nhớ hệ thống có sẵn khi ứng dụng chạy, rỏ rỉ bộ nhớ thường là nguyên nhân hay nhân tố đóng góp vào lão hóa phần mềm (software aging).

Hậu quả

Rỏ rỉ bộ nhớ làm giảm hiệu suất của máy tính khi giảm số lượng bộ nhớ có sẵn. Cuối cùng, trong trường hợp xấu nhất, quá nhiều bộ nhớ có sẵn bị cấp phát và khiến tất cả các hay một phần của hệ thống hay thiết bị ngừng hoạt động chính xác, ứng bị bị lỗi, hay hệ thống chậm lại rất nhiều do sự trì trệ.

Rò rỉ bộ nhớ có thể không nghiêm trọng hay thậm chí có thể được phát hiện bởi các phương tiện thông thường. Trong các hệ điều hành hiện đại, bộ nhớ thông thường được sử dụng bởi một ứng dụng sẽ được giải phóng khi tắt ứng dụng đó. Điều đó nghĩa là một rỏ rỉ bộ nhớ trong chương trình chỉ chạy trong một thời gian ngắn, có thể không được chú ý và hiếm khi nghiêm trọng.

Một ví dụ của rò rỉ bộ nhớ
Ví dụ sau, được viết bằng mã giả, nhằm mục đích cho thấy rỏ rỉ bộ nhớ có thể xảy ra như thế nào, và các hiệu ứng của nó, mà không yêu cầu kiến thức lập trình. Trong trường hợp này, chương trình là một phần của phần mềm đơn giản được thiết kế để điều khiển một thang máy. Phần này của chương trình được chạy bất cứ khi nào có ai đó trong thang máy và nhấn nút để chọn lầu.

 Khi nút được nhấn:
   Nhận vài bộ nhớ, dùng để nhớ số lầu
   Đặt số lầu vào trong bộ nhớ đó
   Liệu chúng ta đã ở lầu đó rồi?
     Nếu vậy, chúng ta không làm gì: kết thúc
     Ngược lại:
       Chờ đến khi thang máy rảnh rỗi
       Di chuyển đến lầu được yêu cầu
       Giải phóng bộ nhớ mà chúng ta dùng để nhớ số lầu

Rò rỉ bộ nhớ sẽ xảy ra nếu số lầu được yêu cầu chính là số lầu mà thang máy đang ở; điều kiện để giải phóng bộ nhớ sẽ bị bỏ qua. Mỗi khi trường hợp đó xảy ra, càng nhiều bộ nhớ bị rò rỉ.

Xem thêm
 Lỗi tràn bộ nhớ đệm
 Quản lý bộ nhớ
 Memory debugger
 Plumbr
 nmon

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Visual Leak Detector  for Visual Studio, open source
 Detecting a Memory Leak (Using MFC Debugging Support)
Article "Memory Leak Detection in Embedded Systems " by Cal Erickson

Lỗi phần mềm
Bất thường trong phần mềm


title: Stiptopodius singularis

text:
Stiptopodius singularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Stiptopodius


title: Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá

text:
Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá là một nhà máy xử lý nước thải đang xây dựng tại Thanh Trì, Hà Nội được xây dựng giúp mục đích cải tạo sông Tô Lịch và những con sông khác trong Hà Nội.

Thông tin
Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá có diện tích là 13,8 ha. Nó nằm tại cánh Đồng Yên Xá, cạnh trục đường Nguyễn Xiển đi Xa La thuộc quận Hà Đông. Đây được xem là một trong số các dự án quan trọng và lớn nhất của Hà Nội về xử lý nước thải. Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá bao gồm 24 bể lắng thứ cấp, bể phản ứng bùn hoạt tính có tất cả là 12 bể.

Lịch sử
Trước đây, Sông Tô Lịch là một con sông ô nhiễm nặng nề tại thủ đô Hà Nội. Đầu tháng 12 năm 2021, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã nêu ra những biện pháp cải thiện Sông Tô Lịch. Trước đó, vào năm 2009, Hà Nội đã từng có ý tưởng bơm nước Sông Hồng vào hồ Tây rồi đổ vào sông Tô Lịch để lưu thông dòng chảy, tuy nhiên vì không khả thi nên ý tưởng này đã không được thực hiện. Sau đó, vào đầu tháng 10 năm 2016, Nhà máy nước thải Yên Xá đã được khởi công xây dựng với tổng mức đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng và dự kiến hoàn thành, bàn giao năm 2022. Đến năm 2020, Công ty Cổ phần Tập đoàn Nhật Việt đã gửi công văn tới Thành ủy và Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đề xuất giải pháp chuyển Sông Tô Lịch trở thành Công viên Văn hóa - Tâm linh Tô Lịch. Sau đó, để chuẩn bị cho dự án này, Hà Nội đã khởi công dự án làm một hệ thống cống gom nước thải bên bờ Sông Tô Lịch và đổ hàng trăm nghìn m3 nước thải về nhà máy nước thải Yên Xá.

Tiến độ
Cho đến thời điểm năm 2021, dự án nhà máy xử lý nước thải Yên Xá thuộc gói thầu số 1 do nhà thầu xây dựng là Liên danh TSE - JFK của Nhật Bản đã hoàn thành công tác xây dựng công trình tạm và công tác cọc, hạng mục khoan kích ngầm đã hoàn thành. Về hạng mục bể lắng thứ cấp, nhà thầu đã thi công xong phần bê tông đáy của 24/24 bể và hoàn thành phần tường của 19/24 bể. Về hạng mục bể phản ứng bùn hoạt tính, nhà thầu phụ là Cienco 4 đã hoàn thành công tác đổ bê tông bản đáy các bể đơn nguyên 1 và đang thi công các tường và hầm ống kỹ thuật. Tại đơn nguyên 2, họ đã hoàn thành đổ bê tông bản đáy các bể, hiện đang thi công các tường và hầm ống kỹ thuật. Tại hạng mục nhà máy xử lý nước tái sử dụng, nhà thầu đã thi công xong việc đổ bê tông tầng hầm, tầng mái và tường của tầng 1, hiện nay đang thi công cầu thang, móng máy và tầng hầm.

Tham khảo

Nhà máy
Nước thải
Dự án
Môi trường Việt Nam


title: Daniel Henney

text:
Daniel Phillip Henney (, sinh ngày 28 tháng 11 năm 1979) là một diễn viên và người mẫu của Mỹ, nổi tiếng với những vai diễn trong các bộ phim như Seducing Mr. Perfect (2006), My Father (2007), X-Men Origins: Wolverine (2009), Shanghai Calling (2012), The Last Stand (2013), và Big Hero 6 (2014).

Trong truyền hình, anh rất nổi tiếng khi đóng vai chính trong bộ phim truyền hình Hàn Quốc Spring Waltz và My Lovely Sam Soon loạt phim truyền hình Mỹ Criminal Minds: Beyond Borders.

Tiểu sử
Henney sinh ra tại thành phố Carson, Michigan trong gia đình mẹ là Christine, người Mỹ gốc Hàn và cha là Philip Henney, một người Mỹ gốc Ai Len. Mẹ ông sinh ra ở Busan, Hàn Quốc và được nhận nuôi bởi một cặp vợ chồng người Đức gốc Đức khi còn là một đứa trẻ sơ sinh. Anh là một cầu thủ bóng rổ của ngôi sao bóng chày tại Carson City-Crystal High School và dẫn dắt Eagles tới chức vô địch khu vực MHSAA Central (CSAA) trong năm cuối trung học.

Nghề nghiệp
Henney bắt đầu làm người mẫu ở Hoa Kỳ năm 2001 và đã làm việc tại Pháp, Ý, Hồng Kông và Đài Loan trong khi theo học tại trường đại học. Sau khi ra mắt tại Hàn Quốc với một quảng cáo cho "Odyssey Sunrise" của Amore Pacific, anh đã trở thành người phát ngôn cho quảng cáo với Jun Ji-hyun cho máy ảnh Olympus và Kim Tae-hee cho máy điều hòa không khí Klasse của Daewoo Electronics

Mặc dù không nói tiếng Hàn, Henney đã trở thành một cái tên trong gia đình thông qua bộ phim truyền hình nổi tiếng của Hàn Quốc  My Lovely Sam Soon, hay còn gọi là My Name là Kim Sam Soon. Anh đóng vai Dr. Henry Kim, bác sĩ phẫu thuật, người luôn say mê Hee-jin (do Jung Ryeo-won đóng). Sam Soon là bộ phim truyền hình nổi tiếng nhất của Hàn Quốc năm 2005; Mặc dù Henney đã tham gia diễn xuất như một diễn viên phụ, nhưng màn trình diễn và vẻ ngoài của anh đã được chú ý nhiều.

Henney sau đó đã tham gia một bộ phim khác, "Spring Waltz" vào năm 2006. Sau đó anh ấy đã học được ngôn ngữ và xuất hiện trên một số chương trình truyền hình, chẳng hạn như Family Outing.. Henney là một phần của một vụ bê bối học vấn, trong đó nhiều nguồn tin cho biết ông có bằng Cử nhân Kinh tế từ Đại học Illinois ở Chicago, trong khi thực tế ông không có bằng đại học..

Henney đóng vai chính trong bộ phim điện ảnh đầu tiên của anh tại Hàn Quốc, Seducing Mr. Perfect. Bộ phim thứ hai của anh, My Father, đã giành được nhiều giải thưởng tại Hàn Quốc và Henney trở thành người nước ngoài đầu tiên đoạt tất cả các giải thưởng điện ảnh lớn trong thể loại Diễn viên mới xuất sắc nhất.

Trong năm 2009, anh đã miêu tả Agent Zero trong phim X-Men Origins: Wolverine: Wolverine. Vào mùa thu năm 2009, anh đã biểu diễn "Dr. David Lee" trong bộ phim truyền hình CBS Three Rivers.

Năm 2010, Henney trở lại truyền hình Hàn Quốc cho bộ phim The Fugitive: Plan B của đài KBS2, cùng với Rain và nữ diễn viên Lee Na-young.

Từ năm 2012, Henney đã xuất hiện trong một số bộ phim truyền hình Mỹ. Vào năm 2015, anh đóng vai chính trong phim Đặc biệt Agent Matthew Simmons trong bộ phim truyền hình Mỹ Criminal Minds: Beyond Borders, một sự đột phá của Criminal Minds.

Henney được ký kết với DNA Models ở New York dưới sự phân chia của người nổi tiếng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Daniel Henney on DNA Model Management's website

Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Người Mỹ gốc Ireland
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc


title: Spodolepis substriataria

text:
Spodolepis substriataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spodolepis
Động vật được mô tả năm 1896


title: Eriopyga melanosticta

text:
Eriopyga melanosticta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriopyga


title: Chusaris indigna

text:
Chusaris indigna là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chusaris


title: Tảo luyến

text:
Tảo luyến (, tức "yêu sớm") ở Trung Quốc đại lục có nghĩa là "có mối quan hệ lãng mạn hay yêu đương quá sớm" và nó cũng chỉ đến những mối quan hệ lãng mạn thời thanh xuân trước khi bước vào ngưỡng cửa Đại học. Tại Trung Quốc, nhiều phụ huynh và nhà giáo bảo thủ cổ súy nền giáo dục dựa trên thi cử họ nghĩ rằng "tảo luyến" hay "yêu sớm" sẽ gây ra nhiều vấn đề ví dụ như ảnh hưởng đến việc học và điểm số của học sinh, hoặc như những mối quan hệ kiểu này hầu hết cuối cùng đều tan vỡ cả mà thôi.

Xem thêm
 Tình yêu gà bông
 Phim thanh xuân
 Tảo hôn

Tham khảo

Chủ đề tình yêu