title: Dấu hiệu Abel

text:
Trong toán học, dấu hiệu Abel (hay tiêu chuẩn Abel) là một phương pháp kiểm tra sự hội tụ của một chuỗi vô hạn. Phép kiểm tra này được đặt tên theo nhà toán học người Na Uy, Niels Henrik Abel. Có hai phiên bản khác nhau đôi chút của phép thử Abel, một phiên bản cho các chuỗi số thực và phiên bản còn lại cho chuỗi lũy thừa trong giải tích phức. Dấu hiệu hội tụ đều Abel là một tiêu chuẩn cho sự hội tụ đều của một chuỗi hàm phụ thuộc tham số.

Dấu hiệu Abel trong giải tích thực
Giả sử rằng tất cả các điều kiện sau được thỏa mãn:

  là một chuỗi hội tụ,
 {bn} là dãy đơn điệu, và
 {bn} bị chặn.

Ta có chuỗi  cũng hội tụ.

Cần hiểu rằng phép kiểm tra này chủ yếu phù hợp và hữu ích nếu cần xét các chuỗi không hội tụ tuyệt đối  (hay hội tụ có điều kiện). Đối với các chuỗi hội tụ tuyệt đối, định lý này dù đúng nhưng nó gần như là hiển nhiên.

Định lý này có thể được chứng minh trực tiếp bằng phép lấy tổng từng phần.

Dấu hiệu Abel trong giải tích phức
Một dấu hiệu hội tụ có liên quan, cũng gọi là dấu hiệu Abel có thể được sử dụng để thiết lập sự hội tụ của một chuỗi lũy thừa trên biên của đường tròn hội tụ của nó. Cụ thể, dấu hiệu Abel khẳng định rằng nếu một dãy số thực dương  đơn điệu giảm (hay ít nhất là với mọi n lớn hơn một số tự nhiên m, ta có ) và

thì chuỗi lũy thừa

hội tụ ở mọi nơi trên đường tròn đơn vị đóng, ngoại trừ z = 1. Dấu hiệu Abel không áp dụng khi z = 1, vì thế sự hội tụ ở điểm đó phải được xét riêng. Chú ý rằng dấu hiệu Abel ngụ ý riêng rằng bán kính hội tụ ít nhất bằng 1. Nó cũng có thể được áp dụng với một chuỗi lũy thừa với bán kính hội tụ R ≠ 1 bởi một phép đổi biến đơn giản ζ = z/R. Chú ý rằng dấu hiệu Abel là một tổng quát hóa của tiêu chuẩn Leibniz khi cho z = −1.

Chứng minh dấu hiệu Abel phức: Giả sử rằng z là một điểm trên đường tròn đơn vị và z ≠ 1. Với mỗi , ta định nghĩa dãy hàm

Nhân dãy hàm số này với (1 − z), ta có được

Số hạng đầu tiên là hằng số, số hạng thứ hai hội tụ đếu đến 0 (vì theo giả thiết  hội tụ đến 0). Ta chỉ còn cần chứng tỏ rằng số hạng chuỗi hội tụ, bằng cách cho thấy nó hội tụ tuyệt đối: , trong đó tổng cuối là một tổng rút hội tụ. Giá trị tuyệt đối được bỏ đi vì dãy  đơn điệu giảm theo giả thiết.

Vì thế, dãy hàm  hội tụ (và còn hội tụ đều) trên đĩa đơn vị đóng. Nếu , ta có thể chia cho (1 − z) để có kết quả cần chứng minh.

Dấu hiệu hội tụ đều Abel
Dấu hiệu hội tụ đều Abel là một tiêu chuẩn để xét sự hội tụ đều của một chuỗi hàm hay một tích phân suy rộng hàm phụ thuộc tham số. Nó có liên quan đến dấu hiệu Abel cho sự hội tụ của một chuỗi số thực thông thường, và chứng minh cũng dựa vào thủ thuật lấy tổng từng phần.

Dấu hiệu là như sau. Cho {gn} là một dãy các hàm số liên tục, bị chặn đều trên một tập E sao cho gn+1(x) ≤ gn(x) với mọi x ∈ E và mọi số nguyên dương n, và cho {fn} là một dãy các hàm giá trị thực sao cho chuỗi hàm số Σfn(x) hội tụ đều trên E.  Vậy thì chuỗi Σfn(x)gn(x) cũng hội tụ đều trên E.

Chú thích

Tham khảo

 Gino Moretti, Functions of a Complex Variable, Prentice-Hall, Inc., 1964

Liên kết ngoài

 Proof (for real series) at PlanetMath.org

Dấu hiệu hội tụ
Giải tích hàm
Chuỗi toán học
Niels Henrik Abel


title: Yuliya Yefimova

text:
Yuliya Andreyevna Yefimova (), hay Efimova, (sinh 3 tháng 4 năm 1992) là một kình ngư người Nga đến từ Taganrog. Efimova đã tranh tài cho Nga tại Olympics Bắc Kinh 2008 và Olympics London 2012. Tại London cô đã giành huy chương đồng 200 m ếch.

Sử dụng chất doping
Yefimova phá kỷ lục thế giới nội dung 50 m ếch tại Giải vô địch bơi lội thế giới năm 2013 diễn ra tại Barcelona, cũng như việc giành huy chương vàng ở nội dung 50 m và 200 m ếch tại cùng giải đấu. Cô hiện đang giữ kỷ lục thế giới nội dung 50 m và 200 m ếch nữ. Tuy nhiên những
kỷ lục này đã bị hủy bỏ khi cô sau đó vào tháng 10 năm 2013 bị khám phá là đã dùng chất doping Dehydroepiandrosteron (DHEA). Trong tháng 5 năm 2014, cô bị liên hội bơi thế giới (FINA) cấm bơi 16 tháng. Ngoài những kỷ lục nêu trên, Yefimova cũng không được công nhận những kết quả và 4 giải đạt được trong giải vô địch bơi lội Âu Châu hồ ngắn 2013.

Chỉ riêng năm 2013, 9 vận động viên bơi lội Nga đã bị cấm thi vì dùng chất doping.

Chú thích

Tham khảo

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Agrotera semipictalis

text:
Agrotera semipictalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrotera


title: Sybra andamanica

text:
Sybra andamanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sybra


title: Alcis conversaria

text:
Alcis conversaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Alcis


title: Chuỗi Markarian

text:
Chuỗi Markarian là tên của một chuỗi các thiên hà tạo thành một phần của cụm Xử Nữ. Khi nhìn từ trái đất, ta thấy nó là một đường cong liên tục, không đứt khúc. Nhà thiên văn học người Pháp Charles Messier là người đầu tiên phát hiện ra có hai thiên hà nằm trong chuỗi này vào năm 1781, đó là thiên hà hình hạt đậu hoặc thiên hà elip Messier 84 và Messier 86. Các thiên hà còn lại thì được nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel phát hiện. Các thiên hà này được biết đến chủ yếu là qua danh sách thiên thể NGC của nhà thiên văn học người Đan Mạch John Louis Emil Dreyer, xuất bản năm 1888. Chuỗi này được đặt theo tên của một nhà vật lí thiên văn người Armenia Benjamin Markarian, người đã phát hiện ra chuyển động chung của chúng vào khoảng đầu những năm 1960. Các thiên hà thành viên của nó bao gồm 8 thiên hà M84 (NGC 4374), M86 (NGC 4406), NGC 4477, NGC 4473, NGC 4461, NGC 4458, NGC 4438 và NGC 4435. Nó nằm ở xích kinh 12h 27m và ở độ nghiêng +13° 10′.

Các thiên hà thành viên của chuỗi này nếu nó có độ sáng cao, ta có thể nhìn thấy nó thông qua một kính viễn vọng nhỏ. Còn với những thiên hà ít sáng hơn thì phải nhìn bằng kính viễn vọng có kích thước lớn hơn.

Có ít nhất bảy thiên hà trong chuỗi di chuyển dường như mạch lạc, mặc dù các thiên hà khác dường như bị chồng lên một cách tình cờ. Sáu trong số các thiên hà đó có thể được đánh dấu bởi các thiên hà, trong khi hai thiên hà còn lại là một cặp thiên hà.

Tham khảo

Chòm sao Xử Nữ


title: Dębsko, Tỉnh West Pomeranian

text:
Dębsko  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Kalisz Pomorski, thuộc quận Drawsko, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  về phía tây nam của Kalisz Pomorski,  về phía nam của Drawsko Pomorskie và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Rio Open 2023 - Đơn

text:
Carlos Alcaraz là đương kim vô địch, nhưng thua trong trận chung kết trước Cameron Norrie, 7–5, 4–6, 5–7.

Đây là giải đấu cuối cùng của Thomaz Bellucci. Anh thua ở vòng 1 trước Sebastián Báez.

Hạt giống

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nửa dưới

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả vòng đấu chính
 Kết quả vòng loại

Rio Open - Đơn
Rio Open


title: Scotopteryx confluens

text:
Scotopteryx confluens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scotopteryx


title: Zamarada brevidens

text:
Zamarada brevidens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zamarada


title: Trương Tịnh Nghi

text:
Trương Tịnh Nghi (Tiếng Trung: 张婧仪, Bính âm: Zhang Jingyi, Tiếng Anh: Joy, sinh ngày 10 tháng 7 năm 1999) là một nữ diễn viên người Trung Quốc. Cô bắt đầu đóng phim từ năm 2018

Tiểu sử
Trương Tịnh Nghi sinh năm 1999 tại thành phố Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Tịnh Nghi được miêu tả là cô bé ít nói, nhưng cũng chơi đùa và đạp xe cùng các bạn trong sân. Tịnh Nghi học tại Trường Thực Nghiệm Đồng Thịnh ở Trường Sa cấp 2 và cấp 3. Thời còn đi học, cô đã nhiều lần tham gia các lễ hội nghệ thuật của trường và ghi hình tin tức trong khuôn viên trường. Tháng 2 năm 2017, Tịnh Nghi một mình bay đến Bắc Kinh để thi vào trường nghệ thuật, cô đã đi 8 chiếc máy bay di chuyển giữa Bắc Kinh, Thượng Hải và Trường Sa.

Sự nghiệp
Vào năm 2017, Tịnh Nghi xuất sắc thi đỗ vào Học viên điện ảnh Bắc Kinh với tổng số điểm 480. Cô cũng được đánh giá là một trong những thí sinh đẹp nhất của Học viện năm 2017.

Năm 2018, Trương Tịnh Nghi ký hợp đồng với công ty "Đông Thân Vị Lai" do Trần Khôn và Châu Tấn đồng sáng lập. Cùng năm đó, bắt đầu sự nghiệp diễn xuất của mình trong bộ phim truyền hình đầu tiên "Bầu trời của thiếu niên phong khuyển" vai nữ chính Lý An Nhiên.

Năm 2019, Trương Tịnh Nghi đóng bộ phim điện ảnh đầu tiên "Tôi muốn chúng ta ở bên nhau" của đạo diễn Sa Mạt, vai nữ chính Lăng Nhất Nghiêu. Vào tháng 11, Trương Tịnh Nghi đã được chọn tham gia chương trình "Ngôi sao biển lớn" do Kênh điện ảnh Trung ương khởi động và biểu diễn bài hát chủ đề "Ngôi sao biển lớn" cùng với 32 diễn viên khác như Lưu Hạo Nhiên, Dịch Dương Thiên Tỷ, Vương Tuấn Khải và Châu Đông Vũ tại lễ khai mạc Liên hoan phim Kim Kê Bách Hoa Trung Quốc lần thứ 28.

Năm 2020, tham gia ghi hình cho chương trình tạp kỹ "Hướng về cuộc sống mùa 4" cùng với cô giáo Châu Tấn.

Tháng 6 năm 2021, được vinh danh là nữ diễn viên tiềm năng của năm trong Đêm hội điện ảnh Weibo. Tháng 9, bộ phim "Tất cả về mẹ tôi" do cô đóng chính được công chiếu. Ngày 9 tháng 11 năm 2021, bộ phim đóng chính "Nhất kiến khuynh tâm" vai Mộc Uyển Khanh đóng cùng nam diễn viên Trần Tinh Húc được phát sóng.

Vào ngày 18 tháng 3 năm 2022, bộ phim truyền hình về nữ điệp viên "Tiểu thư D phi thường" đóng cùng Ngưu Tuấn Phong được phát sóng độc quyền trên IQIYI, trong phim cô vào vai nữ chính Đinh Dịch Thanh, con gái của một doanh nhân giàu có ở Ninh Ba. Ngày 3 tháng 11 năm 2022, bộ phim đóng chính "Thắp sáng anh, sưởi ấm em" (dựa trên tiểu thuyết "Chiếc bậc lửa và váy công chúa" - Twentine), cô vào vai Chu Vận được phát sóng, đóng cùng cô là nam diễn viên Trần Phi Vũ.

Danh sách phim

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Phim ngắn

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trương Tịnh Nghi trên Sina Weibo
Trương Tịnh Nghi trên Douyin
Trương Tịnh Nghi trên Instagram

Cựu sinh viên Học viện Điện ảnh Bắc Kinh
Nữ diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Trung Quốc


title: Nickel(II) oxide

text:
Nickel(II) oxide là hợp chất hóa học với các công thức NiO. Nó đáng chú ý ở chỗ đây là oxide có đặc trưng tốt của nickel (mặc dù nickel(III) oxide, Ni2O3 và nickel(IV) oxide NiO2 đã được tuyên bố). Những khoáng vật mẫu của NiO, bunsenit, là rất hiếm. Nó được phân loại như một kim loại oxide cơ bản. Hàng triệu kg được sản xuất với chất lượng khác nhau hàng năm, chủ yếu là một sản phẩm trung gian trong sản xuất hợp kim nickel.

Điều chế
NiO có thể được điều chế bởi nhiều phương pháp. Khi nung ở trên 400 ℃, bột nickel phản ứng với oxy để cho NiO. Trong một số quy trình thương mại, nickel(II) oxide xanh được làm bằng cách nung một hỗn hợp bột nickel và nước ở 1000 ℃, tỷ lệ phản ứng này có thể tăng lên bằng cách thêm NiO. Phương pháp đơn giản nhất và thành công nhất là thông qua sự phân huỷ của các hợp chất nickel(II) như hydroxide, nitrat và cacbonat, tạo ra bột màu xanh lá cây sáng. Tổng hợp từ các nguyên tố bằng cách nung kim loại trong oxy có thể cho ra bột màu xám đến đen cho biết nonstoichiometry.

Cấu trúc
NiO có cấu trúc giống NaCl, với bát diện Ni(II) và O2−. Cấu trúc đơn giản về khái niệm thường được gọi là cấu trúc muối đá. Giống như nhiều oxide kim loại nhị phân khác, NiO thường không có độ tinh khiết, có nghĩa là tỷ lệ Ni:O không phải 1:1. Trong nickel(II) oxide, phép đo không đối ngẫu này được đi kèm với sự thay đổi màu sắc, với NiO chính xác có độ tinh khiết là màu xanh lá cây.

Ứng dụng và phản ứng
NiO có nhiều ứng dụng chuyên biệt và thông thường các ứng dụng phân biệt giữa "lớp hóa học", là vật liệu tương đối tinh khiết cho các ứng dụng đặc biệt, và "loại luyện kim", chủ yếu được sử dụng cho sản xuất hợp kim. Nó được sử dụng trong ngành công nghiệp gốm để pha chế frit, ferit, sứ. Các oxide thiêu kết được sử dụng để sản xuất hợp kim nickel. Năm 1920 Charles Édouard Guillaume giành giải Nobel vật Lý cho nghiên cứu của mình trên hợp kim thép nickel mà ông gọi là invar và elinvar.

NiO cũng là một thành phần trong pin nickel-sắt, còn được gọi là pin Edison và là một thành phần trong pin nhiên liệu. Đây là nguyên liệu của muối nickel để sử dụng như chất hóa học đặc biệt và chất xúc tác. Gần đây, NiO đã được sử dụng để sản xuất pin Ni-Cd có thể sạc lại được tìm thấy trong nhiều thiết bị điện tử cho đến khi sự phát triển của pin NiMH ưu việt về mặt môi trường. NiO là vật liệu điện cực vô cực, đã được nghiên cứu rộng rãi như là các điện cực chống lại với vonfam oxide, vật liệu điện cực cathodic, bổ sung cho thiết bị điện Chromiic.

Khoảng 4000 tấn NiO được sản xuất hàng năm. NiO đen là nguyên liệu của muối nickel, phát sinh từ việc xử lý các acid khoáng. NiO là chất xúc tác hydro hóa linh hoạt.

Nitơ oxide nóng chảy với hydro, carbon, hoặc cacbon monoxide làm khử nó thành nickel kim loại. Nó kết hợp với các oxide natri và kali ở nhiệt độ cao (> 700 ℃) để tạo thành nickelat tương ứng.

Nickel(II) oxide phản ứng với Chromi(III) oxide trong một môi trường ẩm để tạo thành nickel(II) Chromiat:
2Cr2O3 + 4NiO + 3O2 → 4NiCrO4

Rủi ro về sức khỏe
Hít phải NiO lâu dài làm tổn hại đến phổi, gây ra tổn thương và trong một số trường hợp ung thư.

Thời gian bán rã của NiO trong máu là 90 ngày. NiO có thời gian lưu giữ lâu trong phổi; sau khi dùng gặm nhấm, nó vẫn tồn tại trong phổi trong hơn 3 tháng. Nickel(II) oxide được phân loại là chất gây ung thư của con người dựa trên nguy cơ ung thư hô hấp gia tăng được quan sát trong các nghiên cứu dịch tễ học của các công nhân nhà máy lọc sulfidic.

Trong một chương trình quốc gia 2 năm về chất độc màu xanh lục NiO, một số bằng chứng gây ung thư ở chuột F344/N nhưng bằng chứng không rõ ràng ở chuột B6C3F1 ở chuột cái đã được quan sát; không có bằng chứng gây ung thư ở chuột đực B6C3F1. Chứng viêm mãn tính mà không xơ hóa đã được quan sát thấy trong các nghiên cứu 2 năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bunsenit trên mindat.org
Dữ liệu khoáng vật bunsenit

Oxide
Oxide base
Hợp chất nickel


title: Dinia eagrus

text:
Dinia eagrus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1779
Dinia


title: ㅇ

text:
ㅇ là một phụ âm của tiếng Triều Tiên. Unicode của ㅇ là U+3147. Nó là âm câm khi nó là phụ âm đầu trong một âm tiết nhưng nó sẽ là âm ng khi đứng ở cuối.

Thứ tự nét vẽ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hangul jamo


title: Aptesis fuscitibia

text:
Aptesis fuscitibia là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aptesis


title: Argyroneta aquatica japonica

text:
Nhện nước Nhật Bản hay nhện mang bình lặn Nhật Bản (Danh pháp khoa học: Argyroneta aquatica japonica) là một phân loài của loài nhện nước trong nhóm nhện mang bình lặn (Argyroneta aquatica), phân bố ở Nhật Bản, trong tiếng Nhật, chúng còn được gọi là Mizugumo.

Đặc điểm
Chúng có khả năng thở dưới nước và chỉ cần ngoi lên mặt nước duy nhất mỗi lần một ngày để lấy oxy (dưỡng khí). Mỗi con nhện mang bình lặn chăng mạng trên cây cỏ dưới nước và tích trữ không khí mà chúng mang từ trên mặt nước xuống để cho vào chiếc áo lặn, hay bong bóng bằng cách dự trữ trong bụng. Một điều rất đặc biệt ở những chiếc bong bóng, chiếc bong bóng có thể hút được oxy trong môi trường nước tù đọng, ngay cả trong ngày nắng nóng.

Chú thích

Tham khảo

 Schuetz, D., and M. Taborsky. "Adaptations to an Aquatic Life may be Responsible for the Reversed Sexual Size Dimorphism in the Water Spider, Argyroneta Aquatica." Evolutionary Ecology Research 5.1 (2003): 105-17.
 Masumoto, T., et al. "Time Budget of Activity in the Water Spider Argyroneta Aquatica (Araneae: Argyronetidae) Under Rearing Conditions." Acta Arachnologica 47.2 (1998): 125-31.
 De Bakker, D., et al. "Description of the Structure of Different Silk Threads Produced by the Water Spider Argyroneta Aquatica (Clerck, 1757)(Araneae: Cybaeidae)." Belgian Journal of Zoology 136.2 (2006): 137-43.

Argyroneta
Động vật được mô tả năm 2002


title: Pachydissus picipennis

text:
Pachydissus picipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pachydissus


title: Hymenoepimecis tedfordi

text:
Hymenoepimecis tedfordi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hymenoepimecis


title: Tổng giáo phận Nam Kinh

text:
Tổng giáo phận Công giáo La Mã Nam Kinh (tiếng Latin: Archidioecesis Nanchinensis) là một lãnh thổ giáo hội hoặc giáo phận của Giáo hội Công giáo La Mã ở Nam Kinh Trung Quốc. Nó được láp với tư cách là Giám mục Tông đồ của Nam Kinh vào năm 1659 bởi Giáo hoàng Alexander VII, và được Giáo hoàng Alexander VIII thăng chức thành một giáo phận vào ngày 10 tháng 4 năm 1690. Tuy nhiên, giáo phận đã bị giáng xuống Giáo phận Tông đồ của Kiangnan vào ngày 21 tháng 1 năm 1856 Pius IX, và tên của nó sau đó được đổi thành Tòa thánh Tông đồ Kiangsu vào ngày 8 tháng 8 năm 1921 và thành Tông đồ Vicariate của Nanking vào ngày 1 tháng 5 năm 1922. Giáo hoàng Pius XII đã nâng nó vào ngày 11 tháng 4 năm 1946, với các phó giám mục Haimen, Thượng Hải, Tô Châu và Từ Châu.

Tham khảo

Nam Kinh
Nam Kinh
Lịch sử Giang Tô


title: Hadrodactylus larvatus

text:
Hadrodactylus larvatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hadrodactylus


title: Mosquito Coast

text:
Bờ biển Muỗi, còn được gọi là Bờ biển Miskitu, Bờ Muỗi và Vương quốc Miskitu,  bao gồm khu vực dao động của vương quốc dọc theo bờ biển phía đông của Nicaragua và Honduras ngày nay. Nó tạo thành một phần của khu vực Tây Caribbe. Nó được đặt tên theo quốc gia Miskitu địa phương và từ lâu đã bị chi phối bởi lợi ích của Anh. Bờ biển Mosquito được sáp nhập quân sự vào Nicaragua vào tháng 11 năm 1894; tuy nhiên, vào năm 1960, phần phía bắc đã được Tòa án Công lý Quốc tế cấp cho Honduras.

Bờ biển Mosquito thường được định nghĩa là khu vực của Vương quốc Mosquito hoặc Miskitu và mở rộng hoặc ký hợp đồng với miền đó. Trong thế kỷ 19, câu hỏi về biên giới của vương quốc là một vấn đề nghiêm trọng về ngoại giao quốc tế giữa Anh, Hoa Kỳ, Nicaragua và Honduras. Những tuyên bố mâu thuẫn liên quan đến cả mức độ của vương quốc và sự không tồn tại được cho là không tồn tại đã được theo đuổi trong các cuộc trao đổi ngoại giao. Định nghĩa của Anh và Miskitu áp dụng cho toàn bộ bờ biển phía đông của Nicaragua và thậm chí cho La Mosquitia ở Honduras: tức là, khu vực bờ biển xa về phía tây như Río Negro hoặc Tinto.

Lịch sử
Trước khi người châu Âu đến trong khu vực, khu vực này được chia thành một số lượng lớn các tộc người được chia thành các nhóm nhỏ, bình đẳng,và họ có thể nói các ngôn ngữ liên quan đến Sumu và Paya. Cristoforo Colombo đã đến thăm bờ biển một thời gian ngắn trong chuyến đi thứ tư của mình. Tuy nhiên, các tài liệu chi tiết của Đế quốc Tây Ban Nha về khu vực này chỉ liên quan đến cuối thế kỷ 16 và đầu thế kỷ 17. Theo hiểu biết của họ về địa lý, khu vực này được chia thành hai "tỉnh" Taguzgalpa và Tologalpa. Danh sách các "quốc gia" do các nhà truyền giáo Tây Ban Nha để lại bao gồm tới 30 tên, mặc dù sự phân tích cẩn thận về chúng trong các tài liệu của Karl Offen cho thấy nhiều quốc gia đã bị trùng lặp và địa lý khu vực bao gồm khoảng nửa tá thực thể nói các phương ngữ liên quan nhưng khác biệt chiếm các lưu vực sông khác nhau của khu vực.

Người Tây Ban Nha cố gắng xâm chiếm khu vực
Trong thế kỷ 16, chính quyền Tây Ban Nha đã cấp nhiều giấy phép khác nhau để chinh phục Taguzgalpa và Tologalpa vào các năm 1545, 1562, 1577 và 1594, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy bất kỳ giấy phép nào trong số này dẫn đến các khu định cư hoặc chinh phục ngắn. Người Tây Ban Nha đã không thể chinh phục khu vực này trong thế kỷ 16 và trong thế kỷ 17 đã tìm cách "giảm" khu vực thông qua các nỗ lực truyền giáo. Chúng bao gồm một số nỗ lực của Franciscans từ năm 1604 đến năm 1612; Một người khác do Fray Cristóbal Martinez lãnh đạo vào năm 1622, và người thứ ba từ năm 1667 đến năm 1675. Không có nỗ lực nào trong số này dẫn đến bất kỳ thành công lâu dài nào.

Bởi vì người Tây Ban Nha không có ảnh hưởng đáng kể trong khu vực, nó vẫn độc lập với sự kiểm soát bên ngoài. Điều này cho phép người dân bản địa tiếp tục lối sống truyền thống của họ và tiếp đón du khách từ các khu vực khác. Tư nhân Anh và Hà Lan săn lùng tàu Tây Ban Nha sớm tìm thấy tại đây

Liên lạc và được đế quốc Anh công nhận

Mặc dù các tài liệu sớm nhất không đề cập đến nó, một thực thể chính trị của tổ chức không chắc chắn, nhưng có lẽ không phân tầng lắm, mà người Anh gọi là "Vương quốc Muỗi" đã có mặt trên bờ biển vào đầu thế kỷ XVII. Một trong những vị vua của chính thể này đã đến thăm Anh vào khoảng năm 1638 theo đơn của Công ty Đảo Providence và niêm phong một liên minh.

Trong những năm tiếp theo, vương quốc đã đứng vững chống lại bất kỳ cuộc xâm nhập nào của Tây Ban Nha và sẵn sàng cung cấp nghỉ ngơi và tị nạn cho bất kỳ nhóm chống Tây Ban Nha nào có thể đến bờ biển của họ. Ít nhất các tư nhân và cướp biển người Anh và Pháp đã đến thăm đó, lấy nước và thức ăn. Một tài khoản chi tiết về vương quốc được viết bởi một buccaneer chỉ được biết đến với cái tên M. W. mô tả tổ chức của nó về cơ bản là bình đẳng, với nhà vua và một số quan chức (thường được gọi là "Thuyền trưởng" trong thời kỳ đó nhưng sau đó phức tạp hơn) chủ yếu là các nhà lãnh đạo quân sự, nhưng chỉ trong thời chiến.

Dân cư

Bờ biển Mosquito là một lãnh thổ dân cư thưa thớt.

Ngày nay, những gì từng là bờ biển Miskito của Nicaragua có dân số 400.000 người, bao gồm 57% người Miskito, 22% Creoles (Afro-Châu Âu), 15% Ladinos, 4% Sumu (Amerindian), 1% Garifuna (Afro-Indians), 0,5% người Trung Quốc và 0,5% Rama (Amerindian).

Tôn giáo
Anh giáo và Giáo hội Moravian đã đạt được một lượng Kitô Hữu đáng kể ở Bờ biển Muỗi.

Lịch sử ban đầu của Bờ biển Muỗi cũng chứng kiến sự tham gia nhỏ từ người Thanh giáo

Trong văn hóa đại chúng
W. Douglas Burden đã mô tả một cuộc thám hiểm để tìm kiếm một mỏ bạc dọc theo bờ biển. Các chương có liên quan là "một vùng đất kỳ lạ" và "Câu chuyện của Blake" trong Look to the Wilderness.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nguồn tham khảo
 Cwik, Christian; Displaced minorities: The Wayuu and Miskito people, in: The Palgrave Handbook of Ethnicity, Ed.: Steven Ratuva. (London, New York, Singapure, Palgrave Macmillan 2019) url=http://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-981-130242-8_117-1
 Dozier, Craig; Nicaragua's Mosquito Shore: The Years of British and American Presence, University of Alabama Press, 1985
 Floyd, Troy S.; The Anglo-Spanish Struggle for Mosquitia, University of New Mexico Press, Albuquerque (NM), 1967

 Ibarra Rojas, Eugenia; Del arco y la flecha a las armas de fuego. Los indios mosquitos y la historia centroamericana, Editorial Universidad de Costa Rica, San Jose, 2011
 Naylor, Robert A.; Penny Ante Imperialism: The Mosquito Shore and the Bay of Honduras, 1600–1914: A Case Study in British Informal Empire, Fairleigh Dickinson University Press, London, 1989

 Olien, Michael; The Miskito Kings and the Line of Succession, Journal of Anthropological Research, vol. 39, no. 2, 1983, pp. 198–241
 Olien, Michael; Micro/Macro-Level Linkages: Regional Political Structure on the Mosquito Coast, 1845–1864, Ethnohistory, vol. 34, no. 3, 1987, pp. 256–287
 Olien, Michael; General, Governor and Admiral: Three Miskito Lines of Succession, Ethnohistory, vol. 45, no. 2, 1998, pp. 278–318
 Potthast, Barbara; Die Mosquitoküste im Spannungsfeld Britischer und Spanischer Politik, 1502–1821, Bölau., Cologne, 1988
 Romero Vargas, Germán; Las Sociedades del Atlántico de Nicaragua en los siglos XVII y XVIII, Banco Nicaraguënse, Managua, 1995

Liên kết Internet
https://web.archive.org/web/20050506032019/http://www.flag.de/FOTW/flags/ni-mc.html – Mosquito Coast flag


title: Dolichostoma arequipae

text:
Dolichostoma arequipae là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dolichostoma


title: Nico Schulz

text:
Nico Schulz (sinh 1 /4/ 1993) là hậu vệ cánh/ tiền vệ phòng ngự người Đức hiện đang chơi cho Borussia Dortmund.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Hertha
2. Bundesliga: 2010–11

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nico Schulz at HerthaBSC.de
 Nico Schulz at kicker.de

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá Hertha Berlin
Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: Zbigniew Józefowicz

text:
phải|nhỏ|267x267px|Phần mộ của cặp đôi diễn viên Urszula Modrzyńska-Józefowicz và Zbigniew Józefowicz ở Łódź
Zbigniew Józefowicz (sinh ngày 8 tháng 6 năm 1925 tại Tarnów - mất ngày 24 tháng 8 năm 2016 tại Łódź) là một diễn viên người Ba Lan.

Tiểu sử
Zbigniew Józefowicz là diễn viên sân khấu của nhiều nhà hát như:

 Nhà hát Młodego Widza ở Poznań (1950–1951)
 Nhà hát Dramatyczny ở Poznań (1952–1953)
 Nhà hát Stefan Jaracz ở Łódź (1954–1960 và 1982–1990)
 Nhà hát Nowy ở Łódź (1960–1982)

Ngoài sự nghiệp diễn xuất trên sân khấu, Zbigniew Józefowicz còn góp mặt trong hơn 40 phim điện ảnh và phim truyền hình. Trong đó, ông nổi tiếng với vai diễn trong một phim ăn khách của Ba Lan mang tên Trędowata (1976).

Năm 2008, Zbigniew Józefowicz được Bộ Văn hóa và Di sản Quốc gia (Ba Lan) trao tặng Huy chương bạc Huy chương Công trạng về văn hóa - Gloria Artis vì những cống hiến nổi bật cho văn hóa và nghệ thuật của đất nước Ba Lan.

Ông mất năm 2016, hưởng thọ 91 tuổi.

Thành tích nghệ thuật
Dưới đây liệt kê một số phim điện ảnh và phim truyền hình nổi bật có sự góp mặt của Zbigniew Józefowicz:

 1953: Celuloza – Jan Gawlikowski
 1954: Pod gwiazdą frygijską – Jan Gawlikowski
 1961: Dwaj panowie N – Stefan
 1963: Gdzie jest generał... – Đại tá Dzierzbicki
 1964: Echo
 1965: Kapitan Sowa na tropie – Greger
 1965: Popioły – Michcik
 1965: Lekarstwo na miłość
 1966: Marysia i Napoleon
 1966: Z przygodą na ty
 1966: Gdzie jest trzeci król
 1967: Westerplatte
 1968: Stawka większa niż życie
 1968: Kierunek Berlin
 1972: Ucieczka-wycieczka – Wesołowski
 1972: Chłopi
 1974: Siedem stron świata
 1975: Kazimierz Wielki
 1975: Dyrektorzy – Henryk Czyżewski
 1976: Zaklęty dwór – Cha của Juliusz
 1976: Trędowata – Rudecki, cha của Stefcia
 1977: Żołnierze wolności – Piotr Jaroszewicz
 1980-1982: Polonia Restituta – Ignacy Daszyński
 1986: Kryptonim „Turyści”
 1987: Łuk Erosa – Karowski, cha của Adam

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1925
Mất năm 2016
Diễn viên Ba Lan
Nam diễn viên Ba Lan


title: Atractodes holmgreni

text:
Atractodes holmgreni là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Atractodes


title: ECDSA

text:
Hệ mật dựa trên đường cong Elliptic (ECDSA/ECC) là một giải thuật khoá công khai. Hiện nay, hệ mật RSA là giải thuật khoá công khai được sử dụng nhiều nhất, nhưng hệ mật dựa trên đường cong Elliptic (ECC) có thể thay thế cho RSA bởi mức an toàn và tốc độ xử lý cao hơn.

Ưu điểm của ECC là hệ mật mã này sử dụng khoá có độ dài nhỏ hơn so với RSA. Từ đó làm tăng tốc độ xử lý một cách đáng kể, do số phép toán dùng để mã hoá và giải mã ít hơn và yêu cầu các thiết bị có khả năng tính toán thấp hơn, nên giúp tăng tốc độ và làm giảm năng lượng cần sử dụng trong quá trình mã hoá và giải mã. Với cùng một độ dài khoá thì ECC có nhiều ưu điểm hơn so với các giải thuật khác, nên trong một vài năm tới có thể ECC sẽ là giải thuật trao đổi khoá công khai được sử dụng phổ biến nhất.

ECC thực hiện việc mã hoá và giải mã dựa trên toạ độ của các điểm dựa trên đường cong Elliptic. Xét đẳng thức , với , là các điểm nằm trên đường cong Elliptic. Có thể khá dễ dàng tính  nếu biết  và , nhưng rất khó xác định  nếu biết  và  (Phép nhân được xác định bằng cách cộng liên tiếp cùng điểm . Ví dụ: ; ). Hệ mật dựa trên đường cong Elliptic dựa trên độ khó khi biết được điểm  và  và phải tìm ra giá trị . Bên cạnh công thức của đường cong Elliptic, thì một thông số quan trọng khác của đường cong Elliptic là điểm  (còn gọi là điểm cơ sở), điểm  đối với mỗi đường cong elliptic là cố định, trong hệ mật mã ECC thì một số nguyên lớn k đóng vai trò như một khoá riêng, trong khi đó kết quả của phép nhân giữa  với điểm  được coi như là khoá công khai tương ứng.

Việc trao đổi khoá theo Diffie Hellman dựa trên đường cong Elliptic (ECDH – Elliptic Curve Diffie Hellman) và thuật toán chữ ký số dựa trên đường cong Elliptic (ECDSA - Elliptic Curve Digital Signature Algorithm) là những ứng dụng cụ thể của đường cong Elliptic trong lĩnh vực mật mã. Trong trao đổi khoá ECDH, hai bên A và B sử dụng các tham số đường cong Elliptic giống nhau. Mỗi bên tạo ra khoá riêng kA và kB và tạo ra các khoá công khai  và . hai bên trao đổi khoá công khai và nhân khoá riêng của nó với khoá công khai của bên kia, điều này dẫn đến thông tin mật được chia sẻ . Còn ECDSA hoàn toàn tương tự như DSA.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Digital Signature Standard; includes info on ECDSA


title: Pediasia jecondica

text:
Pediasia jecondica là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pediasia


title: Ngộ độc digoxin

text:
Nhiễm độc digoxin, hay còn gọi là ngộ độc digoxin, là một loại ngộ độc xảy ra ở những người dùng quá nhiều thuốc digoxin hoặc ăn thực vật (foxglove) có chứa một chất tương tự. Các triệu chứng thường là mơ hồ. Chúng có thể bao gồm nôn mửa, chán ăn, nhầm lẫn, mờ mắt, thay đổi nhận thức màu sắc và giảm năng lượng. Các biến chứng tiềm ẩn bao gồm nhịp tim không đều, có thể quá nhanh hoặc quá chậm.

Độc tính có thể xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn sau khi dùng quá liều hoặc dần dần trong quá trình điều trị lâu dài. Các yếu tố nguy cơ bao gồm kali thấp, magiê thấp và calci cao. Digoxin là một loại thuốc dùng cho suy tim hoặc rung tâm nhĩ. Điện tâm đồ là một phần thông thường của chẩn đoán. Nồng độ trong máu chỉ hữu ích hơn sáu giờ sau liều cuối cùng.

Than hoạt tính có thể được sử dụng nếu nó có thể được đưa ra trong vòng hai giờ sau khi người dùng thuốc. Atropine có thể được sử dụng nếu nhịp tim chậm trong khi magiê sulfat có thể được sử dụng ở những người bị co thắt tâm thất sớm. Điều trị độc tính nặng là bằng các mảnh kháng thể đặc hiệu với digoxin. Việc sử dụng nó được khuyến nghị ở những người bị rối loạn nhịp tim nghiêm trọng, bị ngừng tim hoặc có kali lớn hơn 5 mmol/L. Kali hoặc magnesi trong máu thấp cũng cần được điều chỉnh. Độc tính có thể tái phát trong vòng vài ngày sau khi điều trị.

Ở Úc vào năm 2012 đã có khoảng 140 trường hợp được ghi nhận. Con số này đã giảm 1/2 kể từ năm 1994 do việc sử dụng digoxin giảm. Tại Hoa Kỳ, 2500 trường hợp ngộ độc đã được báo cáo vào năm 2011 dẫn đến 27 trường hợp tử vong. Chứng ngộ độc này được William Withering mô tả lần đầu tiên vào năm 1785.

Dấu hiệu và triệu chứng
Ngộ độc digoxin thường được chia thành ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính. Trong cả hai loại ngộ độc này, ảnh hưởng đến tim là mối quan tâm lớn nhất. Khi ăn phải và ngộ độc cấp tính, các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt và nôn mửa là nổi bật. Mặt khác, các triệu chứng không đặc hiệu là chủ yếu trong nhiễm độc mãn tính. Những triệu chứng này bao gồm mệt mỏi, khó chịu và rối loạn thị giác.

Các triệu chứng cổ điển của ngộ độc digoxin là buồn nôn, nôn, đau bụng, nhức đầu, chóng mặt, nhầm lẫn, mê sảng, rối loạn thị lực (mờ mắt hoặc vàng). Nó cũng liên quan đến rối loạn tim bao gồm nhịp tim không đều, nhịp nhanh thất, rung tâm thất, khối trung tâm và khối AV.

Tham khảo

RTT


title: Lễ hội rượu vang Zielona Góra

text:
Lễ hội rượu vang Zielona Góra (tiếng Ba Lan: Winobranie w Zielonej Górze) là lễ hội rượu vang được tổ chức tại thị trấn Zielona Góra của Ba Lan. Truyền thống có liên quan đến thời kỳ thu hoạch nho từ các vườn nho địa phương sau đó chúng được chuyển thành rượu vang. Lễ hội đầu tiên diễn ra vào tháng 10 năm 1852. Ngày nay, nó bắt đầu vào tuần đầu tiên hoặc thứ hai của tháng 9 và kéo dài trong chín ngày.

Các lễ hội bắt đầu vào thứ bảy với một cuộc diễu hành đi qua trung tâm thành phố. Trước đó là một buổi lễ mang tính biểu tượng khi vị thần rượu vang La Mã Bacchus và Maenads của ông nhận được chìa khóa của thị trấn từ chính quyền địa phương. Trong chín ngày, rất nhiều sự kiện văn hóa và thể thao diễn ra, trong đó Lễ hội văn hóa dân gian quốc tế là một trong những sự kiện nổi bật nhất. Ngoài ra còn có các buổi gặp gỡ tại nhà hát (bao gồm các nhà hát đường phố) và các buổi hòa nhạc.

Trung tâm của thị trấn sẽ biến thành một khu chợ lớn vào thời điểm diễn ra lễ hội, với một con đường riêng được phân bổ cho chợ đồ cổ.

Liên kết ngoài

 Winobranie

Lễ hội Ba Lan


title: Ovenna vicaria

text:
Ovenna vicaria là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ovenna
Côn trùng Angola
Động vật Cộng hòa Congo
Côn trùng Tây Phi


title: Idaea elongaria

text:
Idaea elongaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

E


title: Mesoleuca vestalis

text:
Mesoleuca vestalis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleuca


title: Ganymede

text:
Ganymede có thể là:
 Ganymede (thần thoại)
 Ganymede (vệ tinh)
 Euchromia ganymede
 Ganymede, một nhân vật trong trò chơi Overwatch của Blizzard Entertainment


title: Ceromya bicolor

text:
Ceromya bicolor là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ceromya
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Aethodes angustipennis

text:
Aethodes angustipennis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aethodes


title: Plesina nigroscutellata

text:
Plesina nigroscutellata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plesina


title: Cirphis obumbrata

text:
Cirphis obumbrata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cirphis


title: Triclistus kotenkoi

text:
Triclistus kotenkoi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Triclistus


title: Stamnodes pallida

text:
Stamnodes pallida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stamnodes


title: Jan Žižka

text:
Jan Žižka của Trocnov và Kalicha (khoảng 1360 - 11 tháng 10 năm 1424) (; ; ) là một lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa Hussite tại Vương quốc Bohém (nay thuộc Cộng hòa Séc). Ông được đánh giá là một trong những nhà quân sự tài ba và sáng tạo nhất trong lịch sử, và là một trong những tướng lĩnh không hề thua bất cứ trận đánh nào trong cuộc đời binh nghiệp.

Ông nổi tiếng bởi chiến thuật sử dụng các chiến lũy di động làm từ xe bò (gọi là vozová hradba hay wagenburg, tức là "xe bò chiến trận") cùng với pháo binh dã chiến trong trận đánh, cũng như khả năng tận dụng địa hình và duy trì kỷ luật nghiêm minh cho đội quân vốn xuất thân từ giới bình dân. Ông có biệt danh là "người một mắt", vì mắt phải của ông bị hỏng. Vào khoảng tháng 6 năm 1421, ông bị trúng tên vào mắt trái và mù cả hai mắt, nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy quân đội Hussite cho đến khi qua đời vào năm 1424.

Sự nghiệp trước chiến tranh Hussite

Các sử liệu chỉ miêu tả kỹ lưỡng 6 năm cuối cuộc đời của Žižka, còn khoảng thời gian trước đó chỉ có thể được biết qua các mẩu tài liệu vụn vặt từ nhiều nguồn còn lưu trữ được. Người ta không biết đích xác năm sinh và nguyên quán của ông, nhưng phỏng đoán là khoảng năm 1360 và tại Trocnov. Ông được cho là xuất thân từ một gia đình quý tộc nhỏ, cha của ông tên là Řehoř còn mẹ là Johana. Ông ít nhất có một người anh em là Jaroslav và một người chị em tên Anežka. Người ta cũng chưa rõ ông bị hỏng mắt phải trong hoàn cảnh nào; có ý kiến cho rằng cái tên Žižka thật ra là một biệt danh có nghĩa là "một mắt", còn tên thật của ông là Jan Trocnovsky.

Trước khi lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hussite, Žižka từng là một tên cướp và lính đánh thuê. Trong khoảng cuối thế kỷ 14 và đầu thế kỷ 15, Žižka từng đi lính cho vua Václav IV của vương quốc Bohém. Sau đó, ông lọt vào mắt xanh của Jan Sokol - một trong những tướng lĩnh tài ba nhất của vua Václav, và đến khoảng năm 1409 thì tham gia đội quân của Sokol đang phục vụ cho vua Ba Lan để chiến đấu chống lại các Hiệp sĩ Teuton. Ông có thể đã tham gia vào trận Grunwald nổi tiếng năm 1410, sau đó trú đóng tại pháo đài Gniew và Radzyń cho đến khi kết thúc chiến tranh năm 1411. Không may cho Žižka, Sokol qua đời trong chiến dịch, và Žižka mất đi người bảo trợ cũng như người thầy của mình trong thời gian đó.

Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hussite

Năm 1411, Žižka trở về Bohém. Ông trở thành thị thần của vương hậu Žofie, vợ vua Václav IV, và dường như có quan hệ tốt với hai người. Ông hay hộ tống vương hậu đến nhà thờ và có lẽ trong hoàn cảnh đó, đã biết đến và tiếp thu các bài giảng của Jan Hus, nhà cải cách tôn giáo mở đầu cho phong trào Hussite. Năm 1415, Jan Huss bị Giáo hội Công giáo Rôma kết tội dị giáo và xử tử hình bằng cách hỏa thiêu, hai năm sau giáo phái Hussite bị rút phép thông công. Việc này gây ra sự phẫn nộ trong các tầng lớp cư dân Bohém vốn có rất đông tín đồ của Huss, kể cả các nhà quý tộc. Nhà thờ Công giáo và triều đình vua Václav đã tiến hành các hoạt động cứng rắn để đàn áp như bắt bớ, xử tử tín đồ, phá hủy các giáo đường. Năm 1419, vua Václav cách chức các nhân sĩ Hussite trong Hội đồng thành phố và trong các giáo đường Praha, thay thế bằng các phần tử Công giáo bảo thủ. Điều này dẫn đến cuộc biểu tình ngày 30 tháng 7, vốn nhanh chóng trở thành một vụ bạo động với kết quả là các thành viên Hội đồng thành phố Praha bị hạ sát bằng cách ném qua cửa sổ. Các diễn biến trên khiến vua Václav bị chấn động mạnh và chết do đột quỵ. Ngay lập tức, vua Hungary là Zikmund - em trai của Václav, chụp lấy cơ hội này để đòi thừa kế ngôi vua Bohém. Cuộc chiến tranh Hussite bắt đầu.

Giai đoạn 1419-1421

Không rõ liệu Jan Žižka có tham gia vào cuộc bạo động năm 1419 hay không, nhưng ông đã được bầu làm thủ lĩnh lực lượng vũ trang Hussite tại thủ đô Praha. Ông xua quân tấn công pháo đài Vyšehrad và dễ dàng chiếm được nó - quân giữ thành hầu hết là các bạn cũ của Žižka và đã tình nguyện nộp thành cho ông. Trong khi đó, phe bảo thủ cũng chiếm giữ và củng cố lâu đài của vương gia tại đồi Hradčany. Một vụ thảm sát người Hussite vào tháng 11 năm 1419 châm ngòi cho trận dữ dội đánh nổ ra tại khu vực này, trận chiến gây ra sự tàn phá khủng khiếp đến mức cả hai bên đã chấp nhận ký hòa ước theo đó đảm bảo quyền tự do tôn giáo cho người Hussite, đổi lại phe Hussite phải rút bỏ Vyšehrad. Tuy nhiên, Žižka xem điều nhượng bộ này là sự phản bội của phái Hussite ôn hòa, và ông cùng với một phái Hussite cấp tiến tên là Taborite (lấy theo tên núi Tabor trong Kinh thánh) rời bỏ Praha về đóng quân gần Plzeň, điểm dân cư nằm trên tuyến đường bộ phía Tây của Praha.

Žižka ở lại Plzeň khoảng 5 tháng và với cha xứ Mikuláš Koranda bắt tay vào củng cố thành lũy của nơi này. Cùng thời gian đó, quân Hussite đánh Nekmíř. Lãnh chúa Bohuslav xứ Švamberk đem quân đến cứu viện, nhưng bị Žižka đánh bại bằng chiến thuật dùng các "xe bò chiến trận" nổi tiếng - đây là lần đầu tiên các "xe bò chiến trận" được ông sử dụng trên chiến trường. Tuy nhiên, sau đó chiến cục trở nên giằng co, đẫm máu và trở nên bất lợi cho phe Hussite. Đến tháng 3 năm 1420, cư dân Plzeň đã ép quân Hussite rời khỏi thành, đổi lại Bohuslav sẽ cho họ rút quân an toàn. Bohuslav "giữ lời hứa" bằng cách huy động một đội quân tập kích đoàn người Hussite đang rút lui. Kết quả là trận Sudoměř nơi Žižka lại dùng các "xe bò chiến trận" để đánh lui kẻ địch đông gấp 5 lần. Chiến thắng này xác lập uy tín và địa vị lãnh đạo của Žižka trong phong trào khởi nghĩa, ngày 27 tháng 3 ông tiến vào thành Tábor và được đón tiếp như một anh hùng. Žižka được bầu làm người chỉ huy quân sự ở địa phương và bắt tay ngay vào việc củng cố các đồn lũy ở Tábor cũng như huấn luyện và tổ chức những người Hussite thành một đội quân có sức chiến đấu cao.

Thanh thế ngày càng lớn của Žižka khiến những người Hussite ôn hòa bắt đầu xem ông là vị cứu tinh trước mối đe dọa của đạo quân Thập Tự của vua Zikmund xứ Hungary đang xâm lược Bohém. Ngày 16 tháng 5 Žižka nhận được thư cầu cứu từ Praha, 2 ngày sau ông cùng một đội quân 9.000 người tức tốc lên đường về thủ đô. Ngày 21 tháng 5, quân Hussite đến Praha và bắt đầu củng cố các đồn lũy quanh thành. Sau đó là một giai đoạn yên tĩnh cho đến giữa tháng 7, khi vua Zikmund huy động toàn bộ quân đội bao vây thủ đô của Bohém. Họ chiếm giữ tất cả các vị trí xung quanh thành phố, trừ một điểm cao tên là Vítkov án ngữ con đường tiếp tế ở phía Đông nơi quân đội của Žižka đã nhanh chân lấy trước. Ngày 14 tháng 7 diễn ra trận chiến tranh giành điểm cao này, và kết thúc bằng một trong những thắng lợi vĩ đại nhất của Jan Žižka. Thiệt hại của quân Thập Tự không quá lớn, nhưng nó gây suy giảm nghiêm trọng về sĩ khí, cộng với dịch bệnh hoành hành và thái độ thù ghét của nhân dân Bohém, khiến đội quân của vua Zikmund tan rã dần. Đến cuối tháng 7, Zikmund rút quân về Kutná Hora. Tháng 11, pháo đài Vyšehrad rơi vào tay quân Hussite, ít lâu sau đó là Hradčany và các phần phía tây Praha. Tháng 3 năm 1421, quân Thập Tự triệt thoái hoàn toàn khỏi Bohém.

Trong khoảng nửa sau năm 1420, Žižka rút khỏi Praha để trở về đại bản doanh tại Tabor. Ngày 22 tháng 8, ông tiến xuống phía Nam để đánh dẹp lực lượng của Oldřich xứ Rožmberk, đồng minh quan trọng nhất của vua Zikmund tại Bohém. Ngày 12 tháng 11 Žižka đánh bại Oldřich và tại Panského Boru. Ngày 18 tháng 11, Žižka và Oldřich ký hòa ước tại Písek. Sau đó ông lại đến Praha, và ngày 4 tháng 11 đánh chiếm Říčany. Sang đầu năm, Žižka tấn công lãnh địa của đối thủ cũ là Bohuslav xứ Švamberk, buộc ông này phải đầu hàng và nộp thành Stříbro. Žižka tha bổng cho các tù binh, còn chủ tướng Bohuslav thì quy thuận phe Hussite và trở thành một thủ lĩnh của phái Taborite. Tháng 6 năm 1421, vương quốc Bohém thành lập một chính phủ lâm thời với 20 đại biểu, và Žižka là một trong 2 đại biểu đến từ Tabor.

Giai đoạn 1421-1422

Cũng vào tháng 6 năm 1421, trong chiến dịch vây thành Rabí, một mũi tên đã bay trúng vào mắt trái của Jan Žižka. Ông may mắn thoát chết, tuy nhiên cái giá phải trả là từ nay cả hai mắt ông đều bị mù. Tuy nhiên, điều kì diệu là nó không hề cản trở con đường binh nghiệp của viên tướng già, ông vẫn tiếp tục chỉ huy quân đội cho đến khi mất. Và nó càng không làm ảnh hưởng đến danh tiếng của ông: vào cuối tháng 7 năm 1421, một đạo quân Đức từ Meissen xâm nhập vào Bohém và bao vây Žatec, tuy nhiên họ đã bỏ chạy khi nghe tin viện binh của Žižka sắp xuất hiện.

Trong thời gian này, vua Zikmund đang tiến hành cuộc Thập Tự Chinh lần thứ hai nhằm vào Bohém. Đạo quân Thập Tự được chỉ huy bởi Filippo Scolari (còn gọi là Pipo Spano), một viên tướng người Ý từng có kinh nghiệm tham chiến chống lại Thổ Nhĩ Kỳ. Mục tiêu trước mắt đó là Kutná Hora, thành phố có đa số cư dân gốc Đức và ủng hộ Công giáo, nhưng lại vừa quyết định quy thuận phe Hussite. Quân Thập Tự di chuyển chậm chạp và thậm chí đã nán lại ở thành phố Jihlava (nằm tại biên giới Bohém và Morava) để chờ viện binh đến đủ. Tận dụng sự rề rà này, Žižka đã nhanh chân kéo quân đến chiếm đóng Kutná Hora vào ngày 9 tháng 12. Ngày 21 tháng 12, quân Thập Tự kéo đến chân thành Kutná Hora và chạm trán quân Hussite đang án ngữ ở cửa ngõ ngoài mặt Tây của thành phố. Lợi dụng quân Hussite đang bận chiến đấu ở ngoài thành, Pipo Spano phái một đạo binh bí mật vòng ra mặt Bắc, nơi các nội gián đã mở sẵn cổng thành cho quân Thập Tự tràn vào. Mất Kutná Hora, đạo binh Hussite ở cửa Tây bị rơi vào vòng vây. Trong tình huống hiểm nghèo, thiên tài quân sự của Žižka lại bộc lộ, ông tổ chức một trận đánh phá vây tài tình và đã rút được toàn quân an toàn về phía Kolín.

Quân Thập Tự cho rằng phía Hussite sẽ không dám quay lại nên không tiếp tục truy kích. Điều này cho Žižka một thời gian quý báu để dưỡng quân và bổ sung lực lượng. Trong khi đó, do số lượng quân Thập Tự quá đông, vua Zikmund không thể cho toàn quân trú đóng trong Kutná Hora, mà phải chia ra ở nhiều nơi khác. Lợi dụng sự phân tán này, ngày 6 tháng 1 năm 1422 Žižka chủ động phản công và đánh tan khối quân Thập Tự ở Nebovidy. Quân Hussite thừa thắng truy kích đến tận Kutná Hora, khiến vua Zikmund hoảng sợ bỏ chạy. Quân Thập Tự hạ lệnh thiêu hủy thành phố, tuy nhiên do mải mê cướp bóc vơ vét, việc thiêu hủy bị trễ nải và quân Hussite kịp thời có mặt để dập tắt các đám cháy. Cuộc tháo chạy tiếp tục đến khi vua Zikmund tập hợp lực lượng ở Habrů nhằm chống trả, để rồi lại bị đánh tan vào ngày 8 tháng 1. Quân Thập Tự chạy đến Německý Brod (nay là Havlíčkův Brod) thì gặp sông Sázava, chiếc cầu vắt ngang sông không đủ cho những kẻ chạy trốn quá đông nên toàn quân được lệnh cuốc bộ trên mặt sông đóng băng. Thật ra thì con sông không đóng băng hoàn toàn, mặt băng mỏng không chịu nổi số người vượt sông đã vỡ vụn khiến cho vô số binh lính bị nước sông cuốn đi, trong đó có ít nhất 548 hiệp sĩ. Quân Hussite cũng vừa đến nơi và bắt đầu vây hãm thành phố. Các bức tường thành tỏ ra không ích lợi gì nhiều trước đại bác, vì vậy quân thủ thành quyết định đầu hàng. Tuy nhiên trước khi điều đó kịp xảy ra, một nhóm quân Hussite đã bất tuân lệnh chủ tướng, chọc thủng một đoạn chiến lũy và tràn vào thảm sát người dân trong đó. Vua Zikmund may mắn hơn, thoát thân an toàn về Brno sau một chiến dịch thảm hại nhất kể từ trận Nikopolis năm 1396.

Giai đoạn 1422-1424

Đây là một giai đoạn yên tĩnh. Vua Zikmond sau các thảm bại ở Kutná Hora không dám mở cuộc tấn công nào vào Bohém trong nhiều năm sau, để mặc cho các vương hầu Đức một mình tấn công từ phía Bắc. Cuộc Thập Tự Chinh lần 3 trong tháng 10-11 năm 1422 kết thúc chóng vánh bằng các cuộc đàm phán giữa hai bên mà không xảy ra giao tranh đáng kể nào. Tuy nhiên nền hòa bình này lại có nguy cơ làm tan rã phong trào Hussite, khi các phe phái Hussite chuyển sang đánh lẫn nhau. Žižka một mặt phải dẹp tan các phe phái Hussite bạo loạn, vừa phải chống trả với các thế lực thân Công giáo trong Bohém. Trong mùa hè và mùa thu năm 1422, ông cầm quân tiếp tục đánh dẹp thế lực của Oldřich xứ Rožmberk. Tháng 4 năm 1423, ông đánh tan đạo quân Công giáo của Čeněk xứ Vartemberk tại trận Hořice. Đến tháng 8 cùng năm, mâu thuẫn giữa các phe phái Hussite khiến Žižka bỏ Tabor và chuyển sang miền Đông Bohém để lãnh đạo phái Orebite. Tháng 7 năm 1424, Žižka đánh tan một đạo quân Hussite của phái Praha tại trận Malešov. Chiến thắng này giúp Žižka cũng cố địa vị lãnh đạo phong trào Hussite; không lâu sau đó hai phái Taborite và Orebite làm hòa và cùng nhau đóng vai trò then chốt trong phong trào cho đến hết chiến tranh.

Cuối tháng 9 năm 1424, Žižka lên đường đi viễn chinh ở Morava, và đây là chiến dịch quân sự cuối cùng của ông. Tuy nhiên, trong khi vây hãm thành Přibyslav, ông ngã bệnh và qua đời vào ngày 11 tháng 10 năm 1424. Tương truyền, trước khi mất ông đã yêu cầu người ta lột da của mình và căng lên một cái trống, và cái trống này sẽ luôn được đặt ở đầu hàng quân.

Sau khi Žižka chết, Prokop Lớn trở thành người lãnh đạo quân sự của phong trào.

Đánh giá
Tổng hợp từ Turbull và McBride, 2004 và David, 2013.

Jan Žižka là một trong những nhà quân sự xuất chúng trong lịch sử, và là nhà lãnh đạo vĩ đại nhất của cuộc khởi nghĩa Hussite. Mặc dù không hoàn toàn là nhân vật được biết đến rộng rãi ở ngoài khu vực Trung Âu, nhưng các tài liệu lịch sử nhắc đến Žižka đều công nhân ông là một thiên tài quân sự và là tướng lĩnh xuất sắc nhất thời kỳ đó. Điều đó càng đặc biệt hơn khi nhiều chiến thắng chấn động của Žižka xảy ra khi ông đã mù cả hai mắt - đối với những người Hussite đây là dấu hiệu của phép mầu Thiên Chúa. Ông được các thuộc cấp và đồng đội xem là "chiến binh của Chúa", còn kẻ thù thì hoảng sợ bỏ chạy khi hay tin ông đến.

Là một chiến binh dày dạn kinh nghiệm, Žižka hiểu rõ đặc điểm tính chất của quân đội phe ta và phe địch, ông biết cách phát huy ưu thế của mình và khai thác nhược điểm kẻ địch. Ông đặc biệt giỏi lợi dụng địa hình, điều này thể hiện trong các trận chiến tại Nekmir, Sudomer và đồi Vitkov, khi địa hình đã vô hiệu hóa ưu thế của kỵ binh địch và làm lợi cho quân đội của Žižka. Ông cũng nắm vững tâm lý, phong cách tác chiến của quân địch và biết cách khai thác sự hoảng loạn để giành chiến thắng, điều này thể hiện trong trận phá vây trên cả tuyệt vời ở Kutna Hora và chuỗi trận phản công tại Nevobidy đến Nemeckry Brod. Chuỗi trận này cũng cho thấy một cuộc truy kích tận diệt quy mô lớn và kéo dài với mục đích vô hiệu hóa hoàn toàn binh lực kẻ thù, đây là điều chưa từng thấy trong lịch sử chiến tranh thời Trung cổ.

Tài năng của Žižka còn thể hiện ở quá trình đào tạo và huấn luyện quân đội Hussite. Quân đội Hussite xuất thân từ những người nông dân và bình dân của địa phương, họ không có huấn luyện quân sự như các hiệp sĩ, và cũng không có truyền thống quân sự như các vùng Thụy Sĩ. Nhưng chỉ trong một thời gian ngắn, Žižka đã đào tạo họ thành một đội quân có sức chiến đấu cao. Đặc biệt, ông nhấn mạnh đến kỷ luật, và chính kỷ luật là điều làm nên sức mạnh cho quân đội Hussite, trong thời điểm mà các loại quân đội phong kiến đều thiếu điều này. Kỷ luật và hệ thống quản lý tập trung được kiện toàn bởi bộ "nội quy quân sự của Hội Huynh đệ mới của Žižka" do chính viên tướng mù ký năm 1423, trong đó nghiêm khắc quy định các điều lệ về hành quân, tác chiến, và nghiêm cấm các hành vi trộm cắp, cờ bạc, cướp bóc, rượu chè và các hành vi vô kỷ luật khác. Đồng thời, hiểu rõ đặc điểm của những người nông dân và thợ thủ công, cũng như kỵ binh của phe đối địch, ông đã chọn lựa và cải tiến các chiến thuật, vũ khí phù hợp cho quân đội, tất cả đều bắt nguồn từ những công cụ quen thuộc như cái chày đập lúa, lưỡi cày, lưỡi hái, rìu, gậy xỉa rơm, dao,... và xe bò, xe ngựa. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của trọng pháo và súng cầm tay, những vũ khí mới, tân tiến không chỉ có sát thương cao mà còn có khả năng gây hoảng loạn và che khuất tầm nhìn kẻ địch. Quân đội Hussite là những người đầu tiên dùng súng và trọng pháo tàn sát sinh lực địch trên chiến trường, trong thời kỳ trước đó trọng pháo chỉ dùng để bắn phá các chiến lũy, tường thành.

Chiến thuật "xe bò chiến trận"

Hạt nhân của phương pháp tác chiến của Žižka đó là việc sử dụng các "xe bò chiến trận", tức là các chiến lũy di động được làm từ việc xếp hàng dài các xe bò và xe ngựa. Đây cũng là một công cụ thông dụng và quen thuộc đối với một đội quân nông dân. Thật ra, Trung Quốc, Mông Cổ và Đông La Mã xây dựng các chiến lũy tạm thời như thế từ xưa, nhưng Žižka và những người kế tục đã cải tiến đưa nó lên thành điểm nhấn của trận đánh. Các chiến lũy xe bò đã tạo thành một bức tường vô hiệu hóa các đợt tấn công của kỵ binh, đợt xung phong kỵ binh dù có mạnh mẽ thế nào cũng không thể vượt qua các bức tường bằng gỗ sồi và sắt thép. Đứng sau các chiến lũy, này, quân đội nông dân với giáo dài, chùy cán dài, cung tên và trọng pháo có thể chống trả hiệu quả trước kỵ binh. Sau khi các đột tấn công của quân địch đã suy yếu, các lực lượng xung kích, chủ yếu là kỵ binh nặng, từ sau các chiến lũy xe bò sẽ xông ra và kết thúc đội quân đã mệt mỏi của kẻ địch.

Chiến thuật dùng chiến lũy xe bò đã được Žižka và những người kế tục phát triển đến mức tinh vi. Một số tài liệu đã miêu tả các cách thức khá phức tạp để triển khai và áp dụng các chiến lũy xe bò, trong tấn công lẫn phòng thủ như một lô cốt di động. Thậm chí có người đã miêu tả việc sử dụng các chiến lũy xe bò để bao vây, dồn ép và làm mắc kẹt các khối quân đich, và tiêu diệt chúng bằng kỵ binh và bộ binh - thật ra cách miêu tả "bao vây" có thể là sự phóng đại của một chiến thuật điều quân mang tính phòng ngự.

Tuy nhiên chiến lũy xe bò không tồn tại quá lâu. Các xe bò và xe ngựa được thiết kế để chịu được cung nỏ và gươm giáo; khi súng cầm tay và trọng pháo trở nên phổ biến và tân tiến hơn, lúc này xe bò không chịu nổi đạn pháo nữa và phải lùi về hậu trường lịch sử.

Tưởng niệm và vinh danh
Sau khi Žižka mất, phái Orebite tự gọi mình là "những người mồ côi" (Sirotčí), ám chỉ sự mất mát to lớn do cái chết của ông gây ra.

Tượng đài Žižka được dựng ở Đồi Vitkov, nơi diễn ra trận đánh ngày 14 tháng 7 năm 1420. Địa danh này thuộc quận Žižkov, được đặt theo tên của Žižka. Ngoài ra còn có tượng đài của ông ở Tabor và nhiều nơi khác.

Một lữ đoàn du kích Tiệp Khắc chống phát xít cũng được đặt theo tên của ông.

Đến lượt 1916 và 1917, Trung đoàn bắn pháo thứ 3 đang nổi lên của quân đoàn Tiệp Khắc ở Nga được đặt tên là "Trung đoàn Jan Žižka của Trocnov".

Trong văn hóa đại chúng
Žižka là nhân vật chính của tiểu thuyết "Vườn Thiết Giáp" của David B., của bộ 3 phim nói về cuộc khởi nghĩa Hussite do Otakar Vávra đạo diễn (với Zdenek Stepánek thủ vai Žižka) và phim "Chiến binh của Chúa" do Petr Jákl thực hiện.

Chú thích

Cước chú

Nguồn dẫn

Tham khảo
Almand, Christopher (biên tập). The New Cambridge Medieval History: Volume 7, c.1415-c.1500. Cambridge University Press, 1995.
IVANOV, Miroslav. Kdy umírá vojevůdce. Praha: Panorama, 1983. 416 s. ISBN 80-207-0385-3.
Paul K. Davis. Masters of the Battlefield: Great Commanders from the Classical Age to the Napoleonic Era. Oxford University Presss, NY, 2013.
MACEK, Josef. Tábor v husitském revolučním hnutí I. díl. Praha: Rovnost, 1952. 453 s.
MACEK, Josef. Tábor v husitském revolučním hnutí II. díl. Praha: Rovnost, 1955. 430 s.
ŠMAHEL, František. Husitská revoluce. 1. Doba vymknutá z kloubů. Praha: Karolinum, 1995. 498 s. ISBN 80-7184-073-4.
ŠMAHEL, František. Husitská revoluce. 2. Kořeny české reformace. Praha: Karolinum, 1996. 364 s. ISBN 80-7184-074-2.
ŠMAHEL, František. Husitská revoluce. 3. Kronika válečných let. Praha: Karolinum, 1996. 420 s. ISBN 80-7184-075-0.
ŠMAHEL, František. Husitská revoluce. 4. Epilog bouřlivého věku. Praha: Karolinum, 1996. 550 s. ISBN 80-7184-076-9.
ŠMAHEL, František. Jan Žižka z Trocnova. Praha: Melantrich, 1969. 264 s.
Stephen Turnbull (minh họa bởi Agnus McBride). Men-At-Arms 109: The Hussite Wars 1419-36. Osprey Publishing, Oxford, 2004.
TOMEK, Václav Vladivoj. Jan Žižka. Praha: V ráji, 1993. 228 s. Dostupné online. ISBN 80-900875-7-4.
Ze starých letopisů českých. Praha: Svoboda, 1980. 580 s.

Sinh năm 1360
Mất năm 1424


title: Antarchaea heliriusalis

text:
Antarchaea heliriusalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Antarchaea


title: Istocheta adrufipes

text:
Istocheta adrufipes là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Istocheta


title: Aeschropteryx mattogrossaria

text:
Aeschropteryx mattogrossaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Aeschropteryx


title: Đền Vân Thị

text:
Đền Vân Thị là một di tích lịch sử văn hóa thuộc phường Thanh Bình, thành phố Ninh Bình. Đền thờ bà tổ hát chèo Phạm Thị Trân, là danh nhân tiêu biểu từ thời nhà Đinh thế kỷ X. Đền nằm trên cùng tổ hợp khu đất với Nhà văn hóa Ninh Bình và Nhà hát Chèo Ninh Bình.

Bà tổ sân khấu chèo
Bà Phạm Thị Trân (926-976) (hiệu là Huyền Nữ, tức người nữ huyền diệu), là một nữ nghệ sĩ thời nhà Đinh của Việt Nam, bà được người Việt tôn là bà tổ của nghệ thuật hát chèo, đồng thời cũng là vị tổ nghề đầu tiên của ngành sân khấu Việt Nam. Bà cũng là người phụ nữ đầu tiên được phong làm quan trong thời đại phong kiến ở Việt Nam. Với những đóng góp đặc biệt trong lịch sử dân tộc, Bà Phạm Thị Trân được đưa vào danh sách những phụ nữ Việt Nam huyền thoại được thế giới tuyển chọn là “Những hình tượng phụ nữ nổi tiếng nhất của nhân loại từ thời tiền sử đến nay”.

Sự nghiệp của bà được phát triển và biết đến kể từ khi được một viên quan tiến cử vào kinh đô Hoa Lư để tham gia múa hát, truyền dạy cho cung nữ và binh lính của triều đình. Theo Hý phường phả lục của Trạng nguyên Lương Thế Vinh (1441-1496), Khoảng niên hiệu Thái Bình (970-979), khi biết tin vua Đinh Tiên Hoàng ban chiếu lệnh tìm người giỏi ca múa, viên quan trấn giữ địa phương Hồng Châu đã tiến cử Phạm Thị Trân với triều đình Hoa Lư. Bà được vua Đinh phong chức Ưu bà, chuyên dạy múa hát trong quân ngũ:

Cách rước trống chèo thời nhà Đinh của bà Phạm Thị Trân có sức cổ vũ lớn đối với tinh thần chiến đấu của quân sĩ. Nghệ thuật hát chèo bắt đầu hình thành từ thời đó. Cũng vì lẽ đó, cả vùng quê rộng lớn phía Bắc Việt Nam rất phát triển về hát chèo. Đặc biệt, cùng với việc kết hợp chủ trương của vua Đinh, bà Phạm Thị Trân đã sáng tạo ra phép đánh trống rất hào hùng, mạnh mẽ vừa dùng khi biểu diễn, vừa dùng trong chiến trận mà đến nay vẫn còn lưu truyền. Khi bà mất, nhân dân đã tôn bà là Bà tổ hát chèo. Trong các nhà thờ, chùa của các làng bài vị thờ bà thường đặt chính giữa. Tại Ninh Bình, Bà Phạm Thị Trân được thờ ở 2 di tích là Phủ Chợ thuộc Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư và đền Vân Thị bên cạnh nhà hát Chèo Ninh Bình.

Kiến trúc
Ở Ninh Bình hiện còn 2 di tích thờ bà Phạm Thị Trân là Phủ Chợ ở xã Trường Yên, thuộc di tích cố đô Hoa Lư thờ vị quan phụ trách ca hát Ngũ Lầu Đại Vương và bà Phạm Thị Trân. Di tích chính thờ bà Phạm Thị Trân là đền Vân Thị nằm ở trung tâm thành phố Ninh Bình.

Đền Vân Thị được xây dựng trên diện tích 350 m2, tương truyền có từ thời Lý Thái Tông trị vì, trải qua thời gian đã bị xuống cấp. Từ năm 1992 đến năm 1996 đền được trùng tu tôn tạo lại. Ngày 21 tháng 12 năm 2012 đền được công nhận là di tích lịch sử văn hóa.

Trong đền thờ, Tượng bà Phạm Thị Trân được đặt chính giữa, ngoài ra còn có bài vị thờ các nhân vật lịch sử thời Đinh khác cũng liên quan đến các lĩnh vực nghệ thuật sân khấu.

Để tưởng nhớ những đóng góp của bà Phạm Thị Trân cho nghệ thuật hát chèo, những người hoạt động trong ngành sân khấu Chèo Việt Nam và các chiếu Chèo, làng Chèo cổ đều tổ chức: "Lễ giỗ Bà tổ của nghề hát chèo" hàng năm vào ngày 12 tháng 8 âm lịch. Từ năm 2011, Nhà nước Việt Nam đã lấy ngày 12 tháng 8 (âm lịch) hằng năm là “Ngày Sân khấu Việt Nam”.. Hàng năm cũng vào dịp này, tại di tích đền Vân Thị, người dân Ninh Bình cùng với các nghệ sĩ nhà hát Chèo Ninh Bình lại tổ chức lễ hội tôn vinh bà tổ sân khấu chèo theo nghi thức truyền thống.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Người phụ nữ đầu tiên được phong làm quan
Những bà tổ nghề Việt Nam
Lịch sử nghề hát chèo trên trang Bộ VHTTDL
Ninh Bình, một miền văn hóa dân gian
Rẽ lối trăm năm đi tìm tổ nghề
Tôn vinh các ngành nghề, tưởng nhớ các tổ nghề

Đền tại Việt Nam
Di tích tại Ninh Bình
Di tích Cố đô Hoa Lư
Công trình xây dựng ở Ninh Bình


title: Thomas Meunier

text:
Thomas Meunier (sinh ngày 12 tháng 9 năm 1991 tại Sainte-Ode, Bỉ) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Bỉ thi đấu tại vị trí hậu vệ phải cho câu lạc bộ Borussia Dortmund tại Bundesliga và Đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ

Sự nghiệp câu lạc bộ
Thomas Meunier đã xuất hiện trong thế giới bóng đá trong câu lạc bộ của ngôi làng, Royale Union Sportive Sainte-Ode, phát triển tại tỉnh của Lucxembourg. Sau đó, anh chuyển sang các đội trẻ của Royale Union Sportive Givry, đội đầu tiên của anh chơi trong sự nghiệp.

Năm 2004, anh gia nhập Standard Liege, nơi anh đã đá hai mùa, nhưng không được bảo vệ vì những chấn thương liên tục. Anh vẫn là một thành viên của U-16 Bỉ.

Virton
Sau đó, anh quyết định tham gia với đội Virton, đội bóng mà lần đầu tiên lên ở giải hạng 3. Trong năm 2009, anh gia nhập Core A và làm việc song song với tư cách là người giữ hàng tại một thành phố ở tỉnh Luxembourg. Sau một mùa, anh đã có một khởi đầu tốt cho đến năm 2010 - 2011, ghi được nhiều bàn thắng và giúp đỡ nhiều cho đội. Anh thu hút tầm ngắm của các nhà tuyển dụng từ các câu lạc bộ lớn hơn, bao gồm tuyển trạch viên từ đội trẻ Olympique de Marseille..

Cuối cùng, Luke Devroe thuyết phục anh tham gia Club Brugge, nơi anh đã ký một hợp đồng đến 19 tháng 1 năm 2011, có hiệu lực từ đầu tháng 7..Hai tuần sau, anh được mời tham gia đội tuyển bóng đá Bỉ lần đầu tiên, chạm trán đội tuyển Anh..

Club Brugge
Đến Bruges, anh đã chơi trận đầu tiên vào ngày 31 tháng 7 năm 2011 trong ngày khai mạc của mùa giải 2011-2012 khoảng 20 phút trước khi kết thúc với KVC Westerlo. Anh ghi bàn đầu tiên của anh ở đội 10 phút sau đó. Vào ngày 10 tháng 9 năm 2011, anh đã đá chính đầu tiên trong trận FC Malines. Bất chấp sự thay đổi huấn luyện viên của Club Bruges và chuyển giao một số cầu thủ giàu kinh nghiệm, Thomas Meunier đã được giao làm đội trưởng và ổn định đội nhanh chóng, đầu tiên như một cầu thủ chạy cánh trái để bù đắp cho án treo giò của Lior Refaelov, sau đó ngay sau khi sự ra đi của Nabil Dirar đến Monaco vào tháng 1 năm 2012. Mùa giải tiếp theo cũng bắt đầu tốt cho anh, với một bàn thắng quyết định vào lưới Sporting Charleroi.. Thật không may, anh bị chấn thương mắt cá chân vào cuối ngày 5 tháng 8. Anh trở lại đội vào giữa tháng 6 và lấy lại phong độ vào đầu tháng Mười Hai. Sau sự lơi lỏng trong phòng ngự, huấn luyện viên của câu lạc bộ, Juan Carlos Garrido, đã quyết định xếp anh vào vị trí hậu vệ phải. Anh ấy thực hiện tốt và giữ ưu thế hơn các đồng đội. Trong mùa giải 2015-2016, CLB Brugge KV là nhà vô địch của Bỉ. Thomas Meunier có một mùa giải tuyệt vời và được lựa chọn cho Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016 với "Quỷ đỏ"

Paris Saint-Germain (từ năm 20-16)
Ngày 3 tháng 7 năm 2016, Thomas Meunier đồng ý gia nhập Paris Saint-Germain cho một hợp đồng bốn năm như Serge Aurier.. Anh đã tham dự trận đấu chính thức đầu tiên với Paris vào ngày 6 tháng 8 năm 2016 với Olympique Lyonnais tại cúp quốc gia (chiến thắng 4-1), thay thế David Luiz. Anh bắt đầu trận đấu với Ligue 1 vào ngày 28 tháng 8 với AS Monaco (thất bại 3-1), một lần nữa thay cầu thủ người Brazil. Anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình trong ngày đầu tiên của tháng 11 năm 2016 và cung cấp các chiến thắng. Anh cũng có đường chuyền quyết định vào ngày 27 tháng 11, đưa ra bóng để Edinson Cavani ghi bàn vào lưới Lyon (chiến thắng 1-2). Vào ngày 14 tháng 2, trong một chiến thắng lớn tại UEFA Champions League 2016-2017 với FC Barcelona 4-0, anh đã có một bàn thắng quyết định cho Cavani với bàn thắng thứ tư tại Paris.

Anh ghi bàn thắng giải đấu đầu tiên của mình vào lưới Lorient tại 19 ngày bằng kỹ thuật tiền đạo của mình. Sau một chuỗi, kiểm soát, solo vượt qua Waris, đệm lót ngực, anh kết thúc bằng một cú sút ở vị trí xa để mở tỉ số (kết quả cuối cùng 5-0). Anh đã hoàn thành trận lượt đi với 12 lần ra sân, trong đó có 8 lần đá banh. Thoải mái về mặt kỹ thuật, anh cũng phối hợp tốt với Lucas, không ngần ngại đưa ra các giải pháp táo bạo trong trận đấu..

Thomas Meunier mất vị trí của hậu vệ cánh phải bởi Dani Alves, người có kinh nghiệm đến từ Juventus (chơi chung kết trong trận chung kết của Champions League với Real Madrid vào năm 2017) trong kỳ chuyển nhượng mùa hè của câu lạc bộ.

Tuy nhiên, cầu thủ Bỉ chơi khá tốt khi anh thi đấu tại Ligue 1.

Trận đấu đầu tiên của câu lạc bộ Paris ở cúp quốc gia 2017-2018 ở vòng thứ tư, anh cung cấp một đường chuyền quyết định để Dani Alves và Julian Draxler cho một chiến thắng 2-4 trước Strasbourg đến sân vận động Meinau, nơi PSG cúi mười một ngày trước đó (2-1) trong các giải đấu trong suốt 16 tháng.

Bỉ
Anh thường xuyên được chọn đá chính, anh chơi 7 trận và ghi một bàn thắng vào lưới Azerbaijan..

Anh đã có màn trình diễn của anh trong những tháng đầu của mùa giải 2012-2013, giúp anh có được cú tấn công đầu tiên trong đội tuyển quốc gia vào tháng 11 năm 2013.. Anh bắt đầu từ trận đấu đầu tiên của mình với Colombia vào ngày 14 tháng 11 và kết thúc trong 12 phút sau ba ngày cuối cùng với Nhật Bản.

Tuy nhiên, nó sẽ không được lặp lại cho World Cup 2014 ở Brazil, thậm chí không đề cập đến trong danh sách sáu cầu thủ thay thế.

Tuy nhiên, sau thất bại của một số hậu vệ, anh gia nhập cốt lõi của 23 cầu thủ được lựa chọn bởi Marc Wilmots cho Euro 2016. Anh không chơi trận đầu tiên với Ý nhưng đã có mặt trong trận đấu trong 90 phút trận đấu giữa Bỉ với Ireland, trong đó anh ta có đường chuyền quyết định cho Axel Witsel ghi bàn vào lưới Thụy Điển. Hai màn trình diễn này đã giúp anh có một vị trí trong đội hình điển hình của vòng tròn đầu tiên của tờ L'Équipe.. Anh cũng thi đấu vòng tứ kết và tứ kết Euro 2016 này.

Anh đã ghi bàn đầu tiên của mình trong đội tuyển quốc gia vào lưới Estonia trong một chiến thắng 8-1. Vào ngày 31 tháng 8 năm 2017, đấu với đội Gibraltar thực lực khiêm tốn, anh đã ghi một hat-trick và đưa ra bốn kiến tạo trong chiến thắng 9-0 trong vòng loại 2018 ở vòng loại World Cup .

Anh chính thức có tên trong danh sách 23 cầu thủ tham dự World Cup 2018 trên đất Nga. Tại giải này, anh chỉ có được một bàn thắng trong trận thắng 2-0 trước  ở trận tranh 3/4. Chung cuộc Bỉ xếp thứ ba chung cuộc ở giải đấu này.

Phong cách chơi
Anh ta đã được huấn luyện như một kẻ tấn công hoặc tấn công tiền vệ. Anh ta có thể chơi hầu như bất cứ nơi nào ở phía trước của cuộc tấn công, như cánh trái, cánh phải, hoặc thậm chí là một sự hỗ trợ tấn công đằng sau một điểm cố định. Anh ta là một cầu thủ kỹ thuật, mạnh mẽ, không do dự để lùi rất thấp để giúp các hậu vệ của mình.

Năm 2012, ông Juan Carlos Garrido đã được chuyển anh đến vị trí hậu vệ phải. Anh được định nghĩa bởi HLV Michel Preud'homme của anh ấy là "hậu vệ mà vẫn có phong cách tiền đạo" .. Kết hợp trên sân, anh ấy rất được các cổ động viên của FC Bruges đánh giá cao.

Vị trí phòng ngự của anh khiến anh trở thành chiếc bàn đạp cho cuộc tấn công của Bruges. đồng đội của mình, Mathew Ryan không ngần ngại để khởi động lại trên Thomas Meunier, vị trí lệch tâm của mình trên lĩnh vực làm là ít rủi ro phục hồi đồng đội của mình, những người thường thấy những loại người chơi này nhô cao hơn trên mặt sân. Thomas Meunier đã không ngần ngại, nếu cần thiết, dâng caoi để kết hợp với những người chơi kỹ thuật khác như Víctor Vázquez và Lior Refaelov, để đạt được một pha tấn công nguy hiểm - kỹ thuật - và hủy diệt và phá hoại hàng phòng ngự đối phương. Khi có cơ hội, anh cũng có thể cung cấp một cú sút sâu.

Khi đến Paris Saint-Germain, những sửa đổi - cùng phong cách chơi, mà đem về cho anh để được nhanh chóng đánh giá cao ở Paris một cách thực tế, xác nhận ưu tiên của anh đối với Serge Aurier.

Thống kê

Câu lạc bộ

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Club Brugge

 Belgian Pro League: 2015–16
 Belgian Cup: 2014–15

Paris Saint Germain

 Ligue 1: 2017–18, 2018–19, 2019–20
 Coupe de France: 2017–18, 2019–20,
 Coupe de la Ligue: 2016–17, 2017–18, 2019–20
 Trophée des Champions: 2016, 2017, 2019

Borussia Dortmund

 DFB-Pokal: 2020–21

Quốc tế

 Hạng ba FIFA World Cup 2018[27]

Cuộc sống cá nhân
Từ năm 2008, Thomas Meunier là bạn đời của Deborah Panzokou. Vào ngày 7 tháng 11 năm 2015, Deborah sinh đứa con đầu lòng của mình, cậu bé tên là Landrys .. Vào tháng 10 năm 2017, hai vợ chồng tuyên bố chờ đợi đứa con thứ hai của mình 22 tuổi .. Bên cạnh đó, anh là một người đam mê nghệ thuật.

Tham khảo

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Bỉ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ
Cầu thủ bóng đá Paris Saint-Germain F.C.
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016
Người từ Sainte-Ode
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp
Cầu thủ bóng đá nam Bỉ ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Bỉ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Bỉ
Cầu thủ bóng đá Standard Liège
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Zale vernifera

text:
Zale vernifera là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zale


title: Lygropia calanticalis

text:
Lygropia calanticalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lygropia


title: Cratocryptus subpetiolatus

text:
Cratocryptus subpetiolatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cratocryptus


title: Onthophagus bifasciatus

text:
Onthophagus bifasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Cẩm nang của Ned

text:
Cẩm nang của Ned là một bộ phim sitcom live action Mỹ được chiếu lần đầu tiên trên Nickelodeon từ 7 tháng 9 năm 2003.

Phim đề cập đến cuộc sống thường ngày của ba cô cậu Ned (Devon Werkheiser), Cookie (Dan Curtis Lee) và Moze (Lindsey Shaw) ở trường trung học James K. Polk. Phim ca ngợi tình bạn tuổi học trò, đã đề cập và miêu tả các mối quan hệ trong nhà trường. Qua các đoạn phim ngắn hài hước, bộ phim truyền dẫn đến cho người xem những bài học sâu sắc, nhân văn, đầy tính giáo dục.

Cẩm nang của Ned đã và đang được phát sóng trên hơn 100 kênh truyền hình ở 16 quốc gia, nhận được sự chú ý của khán giả truyền hình của lứa tuổi học sinh.
Tại Việt Nam, phim từng được TVM Corp. mua bản quyền và phát sóng trên kênh HTV3.

Crew

Đạo diễn
 Dan Coffie
 Paul Hoen
 Chip Hurd
 Savage Steve Holland
 Saman Ahmed
 Jonathan Judge
 David Kendall
 Joe Menendez
 Bethany Rooney
 Fred Savage
 Gary Stella
 Adam Weissman
 Marcus Wagner
 Jonathan Winfrey
 Brandon Browning
 Lazar Saric

Người viết
 Frank Berin
 Vince Cheung
 Joe Fallon
 Scott Fellows
 Gene Grillo
 Eddie Guzelian
 Rick Groel
 Ron Holsey
 Ben Montanio
 Mike Preister
 Lazar Saric
 Cynthia True

Danh sách tập phim

Mùa 1 (2004–05)
.

Mùa 2 (2005–06)

Mùa 3 (2006–07)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ned's Declassified Official TeenNick Site

Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000
Phim truyền hình hài kịch tình huống Mỹ
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Phim truyền hình hài kịch thiếu nhi Mỹ


title: Sturmia nigroscutellata

text:
Sturmia nigroscutellata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sturmia


title: Senegambia và Niger

text:
Senegambia và Niger () là một đơn vị hành chính tồn tại trong thời gian ngắn thuộc sở hữu của Tây Phi thuộc địa của Pháp, trong khu vực Niger, Mali và Sénégal ngày nay.

Nó được thành lập vào năm 1902, và được tổ chức lại vào năm 1904 thành Thượng Sénégal và Niger.

Tem
Mặc dù tồn tại ngắn ngủi, chính phủ Pháp luôn phát hành tem bưu chính cho thuộc địa này, dưới hình thức một loạt vận chuyển và thương mại, mang dòng chữ "SENEGAMBIE / ET NIGER".

Quản trị
Nghị định của ngày 1 tháng 10 năm 1902 tập hợp các quốc gia bảo hộ trước đây phụ thuộc vào Sénégal và các lãnh thổ của Thượng Senegal và Trung Niger thành một đơn vị hành chính và tài chính mới, dưới tên Lãnh thổ Senegambia và Niger. Lãnh thổ này được quản lý trực tiếp bởi Toàn quyền.

Xem them
 Niger
 Sudan thuộc Pháp

Tham khảo

Tây Phi thuộc Pháp
Cựu thuộc địa ở Châu Phi
Cựu thuộc địa của Pháp
Thực dân Pháp tại châu Phi
Senegambia
Lịch sử Niger
Lịch sử Sénégal
Lịch sử Tây Phi


title: Bò Nhật Bản

text:
Bò Nhật Bản hay còn gọi là  là tên gọi chung của bốn giống bò thịt đặc sản của Nhật Bản, chúng nổi tiếng khắp thế giới bởi thịt ngon và mềm. Vì vậy giá thịt bò đặc chủng này cũng rất đắt. Đặc trưng của loại thịt bò wagyu hảo hạng là vân mỡ lốm đốm trắng phân bố xen kẽ các thớ thịt đỏ với tỷ lệ đồng đều. Thành phần thịt và mỡ đều nhau tạo cho miếng thịt vừa mềm vừa thơm béo, nổi tiếng nhất là thịt bò Kobe. Chúng được mệnh danh là những con bò ăn cỏ non, nghe nhạc giao hưởng

Ở một vài khu vực của Nhật Bản, thịt bò Wagyu được vận chuyển dưới nhãn hiệu tên của khu vực. Một vài ví dụ là thịt bò Matsusaka, thịt bò Kobe, thịt bò Yonezawa, thịt bò Mishima, thịt bò Ōmi, và thịt bò Sanda. Trong những năm gần đây, thịt bò Wagyu đã có sự thay đổi trong việc tăng tỉ lệ chất béo, do giảm chăn thả và tăng sử dụng thức ăn, dẫn đến kết quả gia súc to và béo hơn.

Vân mỡ
Thịt bò Wagyu nổi tiếng khắp thế giới bởi thịt ngon và mềm. Vì vậy giá thịt bò đặc chủng này cũng rất đắt. Đặc trưng của loại thịt bò wagyu hảo hạng là vân mỡ lốm đốm trắng phân bố xen kẽ các thớ thịt đỏ với tỷ lệ đồng đều. Thành phần thịt và mỡ đều nhau tạo cho miếng thịt vừa mềm vừa thơm béo, nổi tiếng nhất là thịt bò Kobe. Chúng được mệnh danh là những con bò ăn cỏ non, nghe nhạc giao hưởng.

Thịt bò Wagyu Nhật Bản được phân loại theo lượng thịt có được từ một con bò: Hạng A có nghĩa là lượng thịt có thể sử dụng đạt năng suất cao, Hạng B có nghĩa là năng suất trung bình và Hạng C có nghĩa là lượng thịt khai thác được có năng suất thấp. Mỗi hạng sau đó được đánh số từ 1 đến 5 (3 là trung bình và 5 là vượt trội) để cho biết mức độ phân bổ chất béo giữa các cơ, màu sắc của thịt và chất lượng của chất béo.

Chủng loại
Tuy thế giới quen gọi chung loại bò thịt đắt giá của Nhật Bản là bò Kobe nhưng đúng ra là bốn giống bò:
,
,

.

Bốn giống này qua sự chăn nuôi chọn giống đã tạo ra giống bò cung cấp loại thịt với lượng omega-3 và omega-6 cao hơn thịt bò thường. Tỷ lệ mỡ đơn bất bão hòa (monounsaturated fat) cũng cao hơn so với mỡ bão hòa (saturated fat). Trên lý thuyết đây là loại mỡ ít độc hại hơn.

Trong số bốn giống bò thịt này thì bò đen Nhật Bản chiếm 90% tổng số chăn nuôi ở Nhật. Giống bò đen còn có phân loại mang tên địa phương như bò Tottori, bò Tajima, bò Shimane và bò Okayama. Bò nâu Nhật Bản (cũng gọi là bò đỏ), đứng hạng nhì về số lượng; có phân loại Kochi và Kumamoto. Bò sừng ngắn chiếm không đến 1%.

Bò Kobe
Bò Kobe thuộc giống bò Tajima-ushi, tức dòng bò đen Nhật Bản Kurage Washu. Đúng ra nếu mang tên đích danh bò Kobe thì phải nuôi ở Hyogo chứ không được xuất xứ từ nơi nào khác. Thịt bò Kobe béo và thơm, được xếp vào hàng "cực phẩm". Bò Kobe trong tiếng Nhật gọi là  hay ,. Thịt bò Kobe có thể dùng nấu bít tết, sukiyaki, shabu shabu (lẩu), sashimi (gỏi ăn sống), teppanyaki (nướng chảo) và nhiều cách khác.

Lịch sử
Bò Kobe được nuôi ở Nhật Bản từ thế kỉ thứ II với vai trò là động vật làm việc nặng nhọc, được sử dụng trong kéo cày trồng lúa, thồ hàng, trong thời phong kiến (những năm 1600-1860), bò Kobe chỉ để sử dụng lấy sức kéo và người dân bị cấm giết mổ bò vì nó rất quan trọng với nền nông nghiệp Nhật thời đó. Trải qua suốt thời kỳ Edo (1603–1867), người Nhật hầu như không biết tới mùi vị của thịt bò Kobe, bởi theo quan điểm Phật giáo, họ không hề ăn thịt của động vật hay gia súc bốn chân. Trong suốt quãng thời gian trên, những người có cơ hội nếm thịt bò Kobe chỉ là những người lính. Theo nhiều tài liệu lịch sử, khi tham gia chiến trận, lính Nhật được ăn khẩu phần có thịt bò, giúp họ có thêm sức chiến đấu. Chỉ tới khi Thiên hoàng Minh Trị tiến hành cải cách (1868), phong tục kiêng ăn thịt gia súc mới dần được gỡ bỏ.

Khi thịt bò trở nên nổi bật hơn trong xã hội, người ta bắt đầu thuê công nhân mát-xa cho những con bò để cải thiện chất lượng thịt. Địa hình miền núi của các hòn đảo Nhật Bản đã khiến cho các vùng chăn nuôi ở Kobe bị cô lập và các kỹ thuật nuôi dưỡng bò đặc biệt đã khiến cho thịt bò Kobe có các hương vị rất đặc trưng và không giống một loại thịt bò nào trên thế giới. Khi văn hóa phương Tây tràn vào Nhật Bản, loại thịt bò trứ danh này mới được khai thác làm thực phẩm. Tuy nhiên, sản lượng đàn bò này vẫn rất thấp.

Nhưng với số lượng thịt Bò Kobe "do chính Hãng Kobe xuất xưởng" không có nhiều, mỗi ngày chỉ có vài con "Ngay chính người Nhật muốn đặt thịt bò Kobe do hãng Kobe cung cấp cũng có khi vài tháng mới đến lượt" cho nên những món được quảng cáo là thịt bò kobe thì rất có thể chỉ là loại thịt bò được nuôi theo phương pháp kobe hoặc có xuất xứ ở địa danh trên chứ chưa chắc đã phải là thịt bò do chính hãng Kobe cung cấp. Trong quá khứ, một số nhà hàng cao cấp của Mỹ đã từng nhập thịt bò từ Nhật Bản và các cửa hàng này đã mặc nhiên đề trong menu của mình rằng đây là thịt bò Kobe dù sự thực chúng chỉ là thịt bò có xuất xứ từ Nhật Bản. Hiện tại Nhật Bản chỉ mới xuất thịt bò Kobe sang một nơi duy nhất là Macao. Với việc nuôi thành công bò Kobe, Việt Nam cũng đã gia nhập vào hàng ngũ một số nước nuôi giống bò quý hiếm trên.

Nuôi bò

Tổng đàn

Quy trình nuôi dưỡng bò Kobe rất khắt khe. Thức ăn nuôi bò là những thứ bổ dưỡng như lúa non, cỏ tươi, còn đồ uống là nước được chiết xuất rất tinh khiết và thậm chí là cả bia. Vào 600 ngày trước khi được giết mổ, bò Kobe sẽ được ăn 4.800 loại thực phẩm để chúng tăng cân được 500 kg.

Hàng ngày, những chú bò đều được nghe nhạc giao hưởng của Mozart, Beethoven,... để giúp chúng thư giãn. Bò Kobe được dễ dàng nhận ra bởi toàn thân đen tuyền. Hiện chỉ có khoảng 3.000 con bò Kobe trên toàn thế giới và không có con nào ở ngoài biên giới Nhật Bản. Con bò phải được sinh ra ở vùng Hyogo, nuôi lớn bằng cỏ, nước và trong điều kiện khí hậu ở đây suốt đời. Quy trình còn ngặt nghèo đến nỗi, khi thịt bò Kobe được bán đi, cho dù trong cửa hiệu hay nhà hàng, thịt đó phải mã với 10 chữ số để người dùng biết đó là thịt đến từ con bò nào.

Ở Nhật, để được gọi là thịt bò Kobe, sản phẩm thịt phải đảm bảo những tiêu chuẩn hết sức ngặt nghèo. Đó phải là thịt của con bò giống Tajima-gyu thuần chủng, bò lai không được chấp nhận. Con bò phải được sinh ra ở vùng Hyogo, nuôi lớn bằng cỏ, nước và trong điều kiện khí hậu ở đây suốt đời. Đó phải là một con bò đực hoặc bò cái chưa qua sinh nở. Thời gian nuôi một con bò Tajima-gyu cho tới lúc được lấy thịt cũng lâu hơn các giống bò khác, khiến chi phí đội thêm.

Giá thị trường của mỗi cân thịt bò Kobe có giá trên 500 USD. Tại Hyogo, trong 5.500 con bò được nuôi dưỡng, số lượng đạt tiêu chuẩn để ghi tên Kobe chỉ khoảng 3.000 con, một nửa trong số này được giết thịt để cung ra thị trường mỗi năm. Như vậy, tính trung bình, mỗi ngày trên toàn thế giới chỉ có khoảng ba con bò Kobe được giết thịt, tương đương 1,2 tấn thịt được cung ứng.

Quy trình

Bò được chăm sóc rất kỹ từ khi còn bé. Mỗi trang trại wagyu chỉ nuôi từ 10 tới 15 con bò. Theo chiều dọc của chuồng, trọng lượng bò giảm dần theo tuổi để tiện chăm sóc, bò ăn giặm ở ô riêng, bò vỗ béo riêng, thậm chí bò cái và bò đực cùng lứa tuổi cũng được nhốt riêng tuân theo một chế độ ăn uống đặc biệt. Khẩu phần ăn của chúng được quản lý chặt chẽ để tạo ra những thớ thịt săn chắc. Thông thường, 60% bê con sẽ sinh trưởng khỏe mạnh. Chúng được cai sữa khi đạt 8-10 tháng tuổi, rồi được chuyển cho các trang trại để bắt đầu quá trình nuôi tập trung, với khẩu phần ban đầu bao gồm thức ăn thô và thức ăn gia súc, như cỏ tươi xanh, cỏ ủ chua, rơm, phế phẩm từ các nhà máy đóng hộp.

Chúng được cho chăn thả, nhưng không quá xa chuồng trại. Mỗi trang trại chỉ được nuôi 10 - 15 con bò trong kỳ vỗ béo vài ba con bê. Trong 10 tháng đầu kể từ khi cai sữa, bò Kobe chỉ được phép có cân nặng giới hạn 250 – 280 kg/con. Vào giai đoạn vỗ béo, những con bò được massage mỗi ngày. Thời gian massage phụ thuộc vào giai đoạn sinh trưởng của từng con, lượng mỡ trong cơ thể chúng. Yêu cầu quan trọng đối với người nuôi bò Kobe là mỡ và thịt của chúng phải được phân bố đều, trong đó, mỡ chiếm khoảng 35%. Trong thời gian này, người nuôi cũng không được phép để bò tăng quá 0,6 kg/ngày. Thức ăn của những con bò Kobe đều được chọn lọc là thức ăn rất bổ dưỡng như lúa non, cỏ tươi, còn đồ uống là nước được chiết xuất, nước lọc tinh khiết (có nơi người dân phải khoan giếng sâu tới 180m dưới lòng đất để lấy nước cho bò uống).

Hàng ngày người dân cho bò tắm bằng nước ấm. Những người dân ở đây cho rằng thịt bò sẽ ngon khi bò cảm thấy hạnh phúc, vì vậy chúng được massage hàng ngày bằng chổi rơm. Việc massage này trên thực tế ngoài việc làm cho bò cảm thấy hạnh phúc hơn thì sẽ giúp cho mỡ của bò được tan bớt đi (giống như chúng ta đánh mỡ) và bò sẽ có chất lượng thịt cao hơn vì khi đó các thớ thịt bò Kobe thành phẩm sẽ mềm và ngon hơn. Hằng ngày, những người chăn nuôi phải tắm bò đều đặn bằng vòi nước ấm và massage bằng rượu sakê giúp những lớp mỡ nằm dọc ngang hòa quyện vào lớp thịt nạc khiến cho thịt bò Kobe trở nên béo ngậy, thơm ngon (còn gọi là mỡ vân cẩm thạch). Vào khoảng tháng 8 đến tháng 10 hàng năm, khi nhiệt độ ngoài trời lên tới 30 độ C, những con bò thường bị nóng và điều này khiến chúng bỏ ăn. Khi đó, người nuôi sẽ cho bò uống bia để kích thích vị giác của chúng, đồng thời giúp thức ăn dễ tiêu hóa hơn.

Càng về những giai đoạn cuối trước khi xuất chuồng, việc chăm sóc càng trở nên quan trọng để bò nạp nhiều năng lượng và giảm tiêu hao năng lượng. Do đó người ta cho bò nghe nhạc giao hưởng và uống bia. Giai đoạn này, bò được ăn thêm cả vào ban đêm để tăng trọng nhanh, được uống bia để thêm năng lượng khi nguồn thức ăn vào cơ thể có giới hạn. Khi lớp mỡ tích tụ dưới da dày lên, người ta dùng máy mátxa để đánh tan mỡ, chuyển chúng thấm sâu vào giữa các thớ thịt. Đây là giai đoạn quan trọng quyết định phẩm cấp các loại thịt bò Kobe. Chỉ cần vân mỡ không thấm đều, nhuyễn ra giữa các thớ thịt mà bị vón cục là thịt bò không đạt chuẩn hạng cao. Cần những kỹ thuật nuôi, chăm sóc đặc biệt, kỳ công mới tạo ra những miếng thịt bò vân mỡ đẹp đạt được phẩm cấp

Việc nghe nhạc để giúp bò thư thái, ăn được nhiều hơn. Còn mở nhạc cho bò nghe khi ăn là nhằm tạo phản xạ có điều kiện. Cụ thể, khi bò Kobe đạt đến trọng lượng trên 800 kg thường có xu hướng biếng ăn. Nếu bò không ăn thì lớp mỡ sẽ tiêu hao, khi đó không thể tạo vân mỡ trong thịt bò. Do đó, dù bò không muốn ăn nhưng nghe nhạc là tự động đến máng ăn. trong quá trình nuôi bò đã được cho ăn hèm bia, ba tháng trước khi xuất chuồng, bò phải được cho uống bia để tích tụ mỡ, giữ trọng lượng theo quy chuẩn. Tùy theo thể trọng của bò mà có thể cho uống 1-10 lít bia/ngày. Tích tụ mỡ là điều kiện cần song bò phải có vóc dáng tốt mới là điều kiện đủ. Vóc dáng tốt được diễn giải là mỡ tích tụ ở bắp vai, bắp chân, hông. Ở Nhật, người ta sử dụng công nghệ massage để đưa lớp mỡ thấm sâu vào trong lớp thịt. Đây là bí quyết quyết định chất lượng thịt ngon hay không và giá cả sẽ được tính toán theo hình thái lớp mỡ hiển thị trong sớ thịt bò.

Bò lấy thịt được thiến để đảm bảo sự tinh khiết trong từng thớ thịt. Trải qua 18 - 19 tháng vỗ béo, những con bò có tuổi thọ khoảng 3 năm sẽ đạt tổng trọng lượng trên 700 kg. Khi đó, chúng sẽ được phân loại theo chất lượng thịt để mang tên loại bò đắt nhất thế giới (Kobe) hay chỉ theo tên của trang trại. Những con bò xuất chuồng phải được mổ ngay tại khu vực chăn nuôi, sau đó đóng dấu của hàng loạt cơ quan chuyên trách Nhật Bản, trong đó có đơn vị chuyên quảng bá thịt bò Kobe. Những con bò đủ tiêu chuẩn sẽ được mang bán đấu giá. Con ngon nhất sẽ chỉ có tổng lượng thịt khoảng 470 kg, và có mức giá tương đương 1 tỷ đồng.

Riêng ở Australia, nhiều trang trại còn bổ sung vào khẩu phần ăn hàng ngày của những con bò Wagyu một ly rượu vang đỏ Cabernet Syrah Merlot liên tục trong ít nhất 1 tháng, khiến bò cảm thấy ngon miệng và bớt căng thẳng hơn. Ngoài ra, những thành phần chống oxy hóa trong rượu vang còn tác động đến màu thịt bò, khiến mùi vị của thịt hấp dẫn hơn. Những chú bò giống Wagyu sống khá rất thoải mái ít khi phải vận động và không bị stress từ đó các chất tinh túy, chất dinh dưỡng thấm hết vào phần thịt, khiến miếng thịt bò cực kỳ thơm ngon, mềm mại nhưng không bở, thịt bò luôn có sự phân bố khá đều giữa thịt và mỡ. Ở Việt Nam, toàn bộ thức ăn cho bò Kobe được dùng từ thức ăn thô chứ không phải thức ăn công nghiệp. Đó là cỏ trồng tại trang trại, bã mía, lõi bắp lên men, gạo tấm thay cho bắp nhập khẩu và các chất bổ sung khác.

Tình hình
Theo thống kê, hiện cả thế giới chỉ có khoảng 3.000 con bò Kobe, và dĩ nhiên, không có con nào ở ngoài Nhật Bản. Tại Hoa Kỳ, tất cả các sản phẩm thịt bò từ Nhật Bản không được nhập khẩu vào Hoa Kỳ từ năm 2010 do bệnh lở mồm long móng. Chính vì vậy, có thông tin cho rằng tất cả thịt bò Kobe tại Mỹ đều là hàng giả. Tại Việt Nam, bò Kobe cũng bị cấm nhập khẩu, mặc dù các thịt bò mang nhãn mác Kobe được bày bán rất nhiều trên các nhà hàng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. có thể đã có một đường dây buôn lậu thịt bò Kobe từ Nhật Bản vào Việt Nam bằng chứng thư giả bởi việc đưa thịt bò Kobe vào Việt Nam bằng con đường "xách tay" là rất khó. Có thể các nhà hàng đang bán bò New Zealand nhưng mạo danh là bò Kobe. Hiện nay bò Kobe cũng được nuôi ở Lâm Đồng, trong đó chủ yếu là thế hệ lai F1.

Tại Nhật

Thịt bò Kobe ở Nhật Bản là một thương hiệu của.. Nó phải đáp ứng những điều kiện sau đây:
Bò nhà Tajima phải được sinh ra ở Hyōgo.
Nuôi dưỡng tại đồng cỏ ở Hyōgo.
Bò phải được đem đi thiến để đảm bảo sự tinh khiết.
Quá trình làm thịt phải được diễn ra ở Kobe, Sanda, Kakogawa, Himeji, Nishinomiya.
Tỉ lệ thịt và mỡ, gọi là BMS, phải trên mức 6.
Chất lượng thịt phải từ điểm 4 đến 5.
Tổng trọng lượng của thịt từ một con bò phải từ 470 kg trở xuống.
Nhưng với số lượng thịt Bò Kobe "do chính Hãng Kobe xuất xưởng" không có nhiều, mỗi ngày chỉ có vài con "Ngay chính người Nhật muốn đặt thịt bò Kobe do hãng Kobe cung cấp cũng có khi vài tháng mới đến lượt" cho nên những món được quảng cáo là thịt bò kobe thì rất có thể chỉ là loại thịt bò được nuôi theo phương pháp kobe hoặc có xuất xứ ở địa danh trên chứ chưa chắc đã phải là thịt bò do chính hãng Kobe cung cấp.

Tại Mỹ
Các nhà hàng, đặc biệt là nhà hàng tại Mỹ, được quyền quảng bá các loại thịt có nguồn gốc khác nhau là thịt bò Kobe dưới sự cho phép của chính phủ Mỹ, tuy nhiên có ý kiến cho rằng tất cả thịt bò Kobe tại Mỹ đều là giả. Danh tiếng, chất lượng của thịt bò Kobe Nhật Bản khiến những người sành điệu sẵn sàng chấp nhận bỏ ra một khoản tiền lớn để thưởng thức những miếng thịt được quảng cáo là thịt bò Kobe. Thương hiệu bò Kobe lại tràn ngập trong khắp các cửa hàng trên nước Mỹ. Người tiêu dùng có thể mua loại thịt này một cách dễ dàng qua các siêu thị hay thậm chí là đặt hàng qua mạng. Các món ăn làm từ "thịt bò Kobe" cũng có giá đắt hơn nhiều so với các món ăn cùng loại khác.

Ở Mỹ, để được gọi là "thịt bò Kobe" có vẻ dễ hơn nhiều. Các loại thịt được gọi là "thịt bò Kobe" có thể được nhập khẩu từ vùng Midwest, Nam Mỹ hay Australia. Mặc dù thịt bò Kobe, thịt Kobe và gia súc Kobe là các nhãn hiệu đã được đăng ký và bảo hộ ở Nhật, các nhãn hiệu này lại chưa hề được đăng ký hay bảo hộ theo luật Mỹ Các nhà hàng tại Mỹ gọi loại thịt này với cái tên "thịt bò Wagyu" để đánh lừa khách hàng. Các nhà hàng này giải thích với khách rằng Wagyu là tên của giống bò cho ra thịt bò Kobe. Nhưng sự thật thì từ "Wagyu" trong tiếng Nhật chỉ có nghĩa là "gia súc Nhật Bản", dùng để chỉ toàn bộ các giống gia súc ở Nhật.

Tại Việt Nam

Ở Việt Nam, từ năm 2004, bò Nhật Bản chính thức được Chính phủ cho phép nhập khẩu sau nhiều năm chỉ có hàng xách tay hoặc nhập lậu. Trang trại bò Kobe đầu tiên được xây dựng tại xã Tân Lạc, huyện Bảo Lâm (Lâm Đồng), cách trung tâm thành phố Bảo Lộc trên 20 km. Giữa thung lũng trà và cà phê xanh mát, gần 100 con bò Kobe thế hệ F1 (50% máu Kobe) đang được nuôi dưỡng và số lượng tổng đàn vẫn tiếp tục tăng lên theo thời gian. Giai đoạn đầu, tỉ lệ chết trên đàn bò con Kobe lên đến 20%. lứa bò Kobe đầu tiên mới chỉ 18 tháng tuổi nhưng đã nặng gần 500 kg. Phải mất 10-14 tháng nữa lứa bò này mới đủ trọng lượng và thời gian xuất chuồng

Trước đó, từ nhiều năm, trên một số website, thịt bò Kobe Nhật Bản được rao bán tại Việt Nam với giá từ 3,5 - 4 triệu đồng/kg và tại một số nhà hàng ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh có quảng cáo món ăn làm từ thịt bò Kobe. Có thể các nhà hàng đang bán bò New Zealand nhưng mạo danh là bò Kobe và khi họ bỏ số tiền lớn để thưởng thức món ăn làm từ thịt bò Kobe. Thực chất đó là thịt bò nhập lậu, không được kiểm dịch và không phải là thịt bò Kobe chính hiệu. Việt Nam đã cấm quảng cáo, bán thịt bò Kobe, và khuyến cáo cần đề phòng thịt bò Kobe giả từ thịt bò Úc bởi thịt bò Úc có màu sắc, mùi vị cũng như độ mềm khá giống với thịt bò Kobe Nhật Bản.

Vì không được nhập qua chính ngạch nên hoặc là các cơ sở kinh doanh đang gian lận giả mạo thịt bò Kobe để qua mặt người tiêu dùng, hoặc có hiện tượng tạm nhập tái xuất và lợi dụng tình thế này để thẩm lậu vào Việt Nam. Việt Nam từng kiểm tra một lô thịt bò Kobe vận chuyển bằng đường hàng không từ Nhật sang. Lô thịt bò này khoảng 50 kg không có các loại giấy tờ liên quan nên cơ quan chức năng đã tịch thu tiêu hủy. Các trạm thú y phối hợp với cơ quan chức năng các quận, huyện tiến hành rà soát, kiểm tra các nhà hàng, quán ăn trên địa bàn. Sau đó, thịt bò Kobe lại xuất hiện trên thị trường với giá 4-5 triệu đồng/kg, các sản phẩm như bò Kobe (mông) có giá 200 USD/kg, còn A4 (mông) 160 USD/kg, bò A5 (thăn lưng) giá 250 USD/kg.

Bò Hida
Nhật Bản đã lai tạo được giống bò mới có chất lượng thịt hảo hạng, loại thịt bò này được bán với giá khoảng 50.000 yên/kg (khoảng 9 triệu đồng). Năm 1982, bò Yasufuku ("cha đẻ" của bò Hida) giành giải thưởng bò đực tốt nhất trên toàn Nhật Bản. Sau đó, nó được nhân giống giúp tạo ra 40 ngàn con bê. Những con bò được phối giống từ bò Yasufuku luôn được mua với mức giá cao ngất trời trong các buổi bán đấu giá trên thị trường bò thịt.

Đến năm 1993, con bò Yasufuku đã chết. Những con bò Hida được nuôi dưỡng tại tỉnh Gifu thuộc giống bò lông đen là một trong 4 giống bò ngon nhất, xuất hiện ở Nhật Bản vào khoảng thập niên 1980, có thể nói thịt bò Hida chính là kết quả của sự kết hợp tinh túy giữa việc đổi mới kĩ thuật nuôi dưỡng và lựa chọn những giống bò tốt nhất. Tại Gifu thì yếu tố di truyền nòi giống và đặc biệt thổ nhưỡng mới là yếu tố tối quan trọng, kĩ thuật nuôi không phải là yếu tố quyết định hoàn toàn đến chất lượng thịt bò..

Đặc điểm của thịt bò Hida là những vân mỡ trắng phân bố xen kẽ giữa các thớ thịt hồng với tỉ lệ gần như tương đồng, thịt bò Hida mềm đến mức gần như tan chảy trong miệng. Chất lượng thịt bò Nhật Bản được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chuẩn, trong đó quan trọng nhất là tiêu chuẩn về tỷ lệ thịt và mỡ được gọi là B.M.S. Có tất cả 12 mức B.M.S, dựa theo những yếu tố này mà hiện nay thịt bò Hida được đánh giá còn "tiêu chuẩn" và "khắt khe" hơn cả thịt bò Kobe. Để cho ra loại thịt có chất lượng ưu việt, những con bò Hida phải trải qua nhiều kiểm định nghiêm ngặt, đáp ứng đủ những tiêu chuẩn hết sức khắt khe về màu sắc, lượng mỡ, độ chắc của thịt và mùi thơm trước khi được mổ.

Một con bò Hida đã mổ xong có giá vào khoảng 10 triệu yên (1,7 tỷ đồng). Mỗi con bò tách được khoảng 300 kg thịt. Những lúc thịt bò Hida đem đi thi đấu với các loại thịt bò khác ở Nhật có giá lên tới 50.000 yên/kg (gần 9 triệu đồng), giá thịt bò này đang được xếp vào hàng cao nhất thế giới. Giống bò mới này được sản xuất chủ yếu cung cấp cho thị trường nội địa, đặc biệt bò Hida có số lượng rất hạn chế, Nhật Bản chỉ xuất khẩu loại thịt bò nổi tiếng này của họ đến một vài nước trên thế giới.

Bò Hida được nuôi với quy trình rất chặt chẽ. Bò được cho nghe nhạc từ sáng đến chiều tối để thư giãn. Ngoài chất lượng thơm, ngon, thịt bò Hida còn được phân tích, đo lường tỉ lệ mỡ và thịt, từ đó điều chỉnh kĩ thuật chăn nuôi nhằm cho ra thị trường loại thịt bò đủ dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe người tiêu dùng. Bò Hida được nuôi bằng những thức ăn bổ dưỡng như lúa non, cỏ tươi, tắm bằng nước ấm, uống nước tinh khiết thậm chí là cả bia và rượu sake để kích thích tiêu hóa. Chúng cũng được massage hàng ngày bằng "chổi rơm" để giúp" thư giãn và đánh tan lượng mỡ thừa. Không những thế ở một số trang trại khi chải lông bò còn được tắm bằng rượu shochu để làm đẹp da, đồng thời giúp giải độc cho bò.

Nhiệt độ chuồng luôn duy trì ở mức độ 27-28 độ C và luôn được kiểm tra nghiêm ngặt, người nuôi còn cho bò Hida nghe nhạc giao hưởng êm dịu để thư giãn, cũng như tạo ra những miếng thịt bò đạt chất lượng tốt. Tại các trang trại nuôi bò ở Hida, từ sáng sớm đến lúc hoàng hôn, người ta cho bò nghe những bản nhạc giao hưởng êm dịu. Nhằm tạo ra những miếng thịt có chất lượng, các con bò Hida phải trải qua nhiều kiểm định nghiêm ngặt, đáp ứng đủ các tiêu chuẩn khắt khe như độ chắc của thịt, màu sắc, lượng mỡ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wagyu Registry Association
American Wagyu Association
Australian Wagyu Association
Canadian Wagyu Association
European Wagyu Association
German Wagyu Association
Austrian Wagyu Association
Wagyu Research and Information  Department of Animal Sciences, Washington State University
Detailed video on preparation of Wagyu Beef

Chi Bò
Giống bò
Ẩm thực Nhật Bản


title: Nadolol

text:
Nadolol, được bán dưới tên thương hiệu Corgard và các thương hiệu khác, là một loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, đau tim và rung tâm nhĩ. Thuốc này cũng đã được sử dụng để ngăn ngừa chứng đau nửa đầu và biến chứng của bệnh xơ gan. Nó được uống qua miệng.

Các tác dụng phụ của nadolol thường gặp bao gồm chóng mặt, cảm thấy mệt mỏi, nhịp tim chậm và hội chứng Raynaud. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể bao gồm suy tim và co thắt phế quản. Việc sử dụng nó trong thai kỳ và cho con bú là không an toàn. Nó là một thuốc chẹn beta không chọn lọc và hoạt động bằng cách chặn thụ thể β1-adrenergic trong tim và thụ thể β2-adrenergic trong mạch máu.

Nadolol được cấp bằng sáng chế vào năm 1970 và được đưa vào sử dụng trong y tế vào năm 1978. Nó là có sẵn như là một loại thuốc gốc. Một tháng liều cung cấp ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng £ 6 vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của thuốc này là khoảng US $ 52. Trong năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 283 tại Hoa Kỳ với hơn một triệu đơn thuốc.

Sử dụng trong y tế
Nadolol được sử dụng để điều trị tăng huyết áp và điều trị lâu dài chứng đau thắt ngực và được FDA chấp thuận cho các mục đích này.

Nó thường được sử dụng ngoài nhãn  để kiểm soát nhịp tim ở những người bị rung tâm nhĩ, phòng ngừa chứng đau nửa đầu; phòng ngừa chảy máu tĩnh mạch ở những người bị tăng huyết áp cổng thông tin do xơ gan; và để điều trị cho những người có lượng hormone tuyến giáp cao.

Tham khảo

RTT
Thuốc chẹn beta


title: Prochoerodes lineola

text:
Prochoerodes lineola là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1781
Prochoerodes


title: Markgraf (định hướng)

text:
Markgraf là một tước hiệu quý tộc cao cấp trong Thánh chế La Mã, tương đương bậc Công tước, xếp vào bậc Quận công hoặc Hầu tước.

Markgraf cũng có thể đề cập đến:
 Friedrich Markgraf (1897–1987), Nhà thực vật học người Đức
 Kate Markgraf (sinh năm 1976), Hậu vệ bóng đá người Mỹ
 SMS Markgraf, một tàu chiến lớp  König

Xem thêm
 Horst-Tanu Margraf (1903−1978),Nhạc trưởng người Đức
 Georg Marcgrave (Marggraf) (1610–1644), Nhà tự nhiên học và thiên văn học người Đức


title: Văn bản thô

text:
Trong mật mã học, văn bản thô hoặc văn bản gốc thường có nghĩa là thông tin không được mã hóa đang chờ xử lý đầu vào thành thuật toán mã hóa, thường là qua thuật toán mã hóa.

Tổng quan
Với sự ra đời của điện toán, thuật ngữ văn bản thô mở rộng vượt ra ngoài các tài liệu có thể đọc được của con người, để có nghĩa là bất kỳ dữ liệu nào, bao gồm các tệp nhị phân, ở dạng có thể được xem hoặc sử dụng mà không cần khóa hoặc thiết bị giải mã khác. Thông tin, một tin nhắn, tài liệu, tập tin, vv. Nếu được truyền đạt hoặc lưu trữ ở dạng mã hóa được gọi là văn bản gốc hoặc văn bản thô.

Văn bản gốc được sử dụng làm đầu vào cho một thuật toán mã hóa; đầu ra thường được gọi là văn bản mã, đặc biệt khi thuật toán là bản mã. Codetext ít được sử dụng hơn và hầu như chỉ luôn luôn khi thuật toán liên quan thực sự là một mã. Một số hệ thống sử dụng nhiều lớp mã hóa, với đầu ra của một thuật toán mã hóa trở thành đầu vào "văn bản gốc" cho lần tiếp theo.

Xử lý an toàn
Việc xử lý không an toàn của bản rõ có thể đưa điểm yếu vào một hệ thống mật mã khi để kẻ tấn công bỏ qua mật mã hoàn toàn. Văn bản thô dễ bị tổn thương trong sử dụng và lưu trữ, dù ở định dạng điện tử hay giấy. Bảo mật vật lý có nghĩa là bảo mật thông tin và phương tiện lưu trữ của nó khỏi vật lý, tấn công, ví dụ như một người nào đó bước vào tòa nhà để truy cập giấy tờ, phương tiện lưu trữ hoặc máy tính. Tài liệu bị xóa, nếu không được xử lý an toàn, có thể là một rủi ro bảo mật. Ngay cả các tài liệu được băm nhỏ và phương tiện từ tính bị xóa có thể được phục hồi lại với nỗ lực.

Nếu văn bản gốc được lưu trữ trong một tệp máy tính, phương tiện lưu trữ, máy tính và các thành phần của nó và tất cả các bản sao lưu phải được bảo mật. Dữ liệu nhạy cảm đôi khi được xử lý trên các máy tính có bộ lưu trữ lớn có thể tháo rời, trong trường hợp đó bảo mật vật lý của đĩa bị loại bỏ là rất quan trọng. Trong trường hợp bảo mật máy tính, bảo mật hữu ích (trái ngược với rửa tay) phải là vật lý (ví dụ: chống trộm, xóa trơ tráo dưới vỏ bọc sửa chữa giả định, cài đặt các thiết bị giám sát bí mật, v.v.), cũng như ảo (ví dụ: sửa đổi hệ điều hành, truy cập mạng bất hợp pháp, các chương trình Trojan). Có sẵn nhiều ổ usb, có thể cắm vào hầu hết các máy tính hiện đại và lưu trữ số lượng lớn dữ liệu, gây ra vấn đề bảo mật nghiêm trọng khác. Một gián điệp (có lẽ đóng giả làm người dọn dẹp) có thể dễ dàng che giấu một người, và thậm chí nuốt nó nếu cần thiết.

Các máy tính bị vứt đi, ổ đĩa và phương tiện truyền thông cũng là một nguồn gốc của các văn bản thô. Hầu hết các hệ điều hành không thực sự xóa bất cứ điều gì — chúng chỉ đơn giản là đánh dấu không gian đĩa bị chiếm đóng bởi một tập tin đã xóa như  là có sẵn để sử dụng, và gỡ bỏ entry của nó từ hệ thống tập tin thư mục. Thông tin trong một tệp bị xóa theo cách này vẫn hiện diện đầy đủ cho đến khi được ghi đè vào một thời điểm sau đó khi hệ điều hành sử dụng lại không gian đĩa. Với ngay cả các máy tính cấp thấp thường được bán với nhiều gigabyte dung lượng ổ đĩa và tăng hàng tháng, 'thời gian sau' này có thể là vài tháng sau hoặc không bao giờ. Ngay cả việc ghi đè lên phần bề mặt đĩa bị chiếm bởi tệp bị xóa cũng không đủ trong nhiều trường hợp. Peter Gutmann của Đại học Auckland đã viết một bài báo nổi tiếng năm 1996 về việc khôi phục thông tin ghi đè từ các đĩa từ; Mật độ lưu trữ diện tích đã tăng cao hơn kể từ đó, vì vậy loại phục hồi này có thể sẽ khó khăn hơn so với khi Gutmann viết.

Ổ cứng hiện đại tự động sắp xếp lại các khu vực bị lỗi, di chuyển dữ liệu sang các lĩnh vực tốt. Quá trình này làm cho thông tin về những thất bại, các lĩnh vực bị loại trừ trở nên vô hình đối với hệ thống tệp và các ứng dụng thông thường. Tuy nhiên, phần mềm đặc biệt vẫn có thể trích xuất thông tin từ các ổ đĩa này.

Một số cơ quan chính phủ (ví dụ, NSA Hoa Kỳ) yêu cầu nhân viên nghiền nát các ổ đĩa bị loại bỏ và trong một số trường hợp, xử lý chúng bằng các chất ăn mòn hóa học. Tuy nhiên, thực tế này không phổ biến bên ngoài chính phủ. Garfinkel và Shelat (2003) đã phân tích 158 ổ cứng cũ mà họ có được khi bán nhà để xe và những thứ tương tự, và thấy rằng ít hơn 10% đã được vệ sinh đầy đủ. Những cái khác chứa nhiều thông tin cá nhân và bí mật có thể đọc được.

Tham khảo

Mật mã học


title: Scopula flavissima

text:
Scopula flavissima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Canthidium cavifrons

text:
Canthidium cavifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Canthidium


title: Haimbachia unipunctalis

text:
Haimbachia unipunctalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Haimbachia


title: Danh sách cầu thủ bóng đá nữ tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Dưới đây là danh sách cầu thủ của các đội tuyển thi đấu tại nội dung bóng đá nữ Thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn. Mỗi quốc gia đăng ký 18 cầu thủ, trong đó phải có tối thiểu hai thủ môn.

Bảng E

Huấn luyện viên: Hope Powell

Huấn luyện viên: Jorge Barcellos

Huấn luyện viên: Carl Enow

Huấn luyện viên:  Tony Readings

Bảng F

Các cầu thủ in nghiêng là các cầu thủ thay thế không thi đấu và không được trao huy chương đồng.

Huấn luyện viên:  John Herdman

Huấn luyện viên: Joseph Mkhonza

Huấn luyện viên trưởng: Sasaki Norio

<noinclude>

Huấn luyện viên trưởng: Thomas Dennerby

Bảng G

Huấn luyện viên: Ricardo Rozo

Huấn luyện viên:  Pia Sundhage

Huấn luyện viên: Bruno Bini

Huấn luyện viên: Sin Ui-gun

Tham khảo

2012

2012
Nữ, danh sách


title: Cerma sarepta

text:
Cerma sarepta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cerma