title: Emilia Prieto Tugores

text:
Emilia Prieto Tugores (11 tháng 1 năm 1902 - 1986) là một nghệ sĩ đồ họa, nhà giáo, ca sĩ, nhà soạn nhạc và học giả văn hóa dân gian từ Thung lũng Trung tâm Costa Rica, bà là một trong số ít phụ nữ bước vào lĩnh vực châm biếm nghệ thuật trong nửa đầu thế kỉ 20. Tác phẩm của cô được công nhận với giải thưởng Joaquín Monge cho chủ nghĩa thời kỳ văn hóa vào năm 1984. Nghiên cứu văn hóa dân gian bản địa của bà, bộ sưu tập các bài hát của Prieto "ảnh hưởng đến thế hệ của một nhóm nhạc". Nacional de Patrimonio Cultural Inmaterial Emilia Prieto Tugores được đặt tên theo bà, và trao tặng lần đầu tiên, vào năm 2015.

Tiểu sử
Sinh ra ở San José, Costa Rica, ngày 11 tháng 1 năm 1902, Prieto dành thời thơ ấu của mình trên trang trại Guarari trên những ngọn đồi của Las Hiras, Heredia. Bà đã hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông tại El Colegio Superior de Señoritas, nơi bà đã trở thành giáo viên năm 1921. Bà trở thành một giáo viên nghệ thuật ở nhiều trường học Costa Rica bao gồm cả trường Ramiro Aguilar, nơi bà là hiệu trưởng. Prieto cũng dạy tại Đại học Obrera hoặc Đại học Công nhân Quốc gia. Năm 1922, bà tham gia các lớp học vẽ tại Trường Mỹ thuật Costa Rica (Escuela Nacional de Bellas Artes).

Nghệ thuật của bà được đặc trưng bởi tinh thần bất kính, khi bà chọc ghẹo vào những người chỉ trích những nỗ lực cải cách xã hội. Bà là một nữ quyền năng động, một thành viên của Đảng Cộng sản và Liên minh Phụ nữ Costa Rica (Alianza de Mujeres Costarricenses). Từ năm 1925 đến năm 1945, bà đã xuất bản một số bài luận châm biếm minh họa bằng đồ họa, đôi khi sử dụng tên bút. Tấn công thái độ bảo thủ của thời đại, bản vẽ của bà La perfecta casada (The Perfect Housewife) à một bức tranh biếm họa về hình ảnh của một người phụ nữ (Primera exposición centroamericana de artes plásticas, 1935.) Nhiều bài tiểu luận của bà đã được xuất bản trong các tạp chí định kỳ như Libertad, Nuestra Voz and Trabajo.

Trong những năm 1920, bà nhìn vào cách thức mà xe và xe ngựa của Costa Rica được trang trí với mục đích khuyến khích sự quan tâm và thảo luận. Kết quả là, đám rước xe đầu tiên được tổ chức trên Paseo Colón với một cuộc triển lãm các xe trang trí năm 1935. Vào những năm 1930, bà thành lập [[Liên đoàn chống phát xít]] và là người ủng hộ quyền phụ nữ. Năm 1949, bà thành lập Trường Văn hóa Đại học và Đại học Công nhân và thành lập Ủy ban Quốc gia vì Hòa bình năm 1949. During the 1948 uprising, Trong cuộc nổi dậy năm 1948, Prieto bị bức hại vì hoạt động chính trị và giải phóng chức vụ bà làm trưởng trường Ramiro Aguilar. Bà từng là chủ tịch của Partisans for Peace và tham dự một số hội nghị ở Mexico, Panama và Thụy Điển. Là một phần của phong trào hòa bình của phụ nữ sau Thế chiến II, bà đã hướng tới việc thúc đẩy hòa bình thế giới, phục vụ với tư cách là đại biểu tại Hội nghị hòa bình của Vành đai Thái Bình Dương ở Bắc Kinh cho Chi hội Unión de Mujeres Costarricenses (Liên minh Phụ nữ Costa Rica) được dẫn dắt bởi Carmen Lyra.

Năm 1974, Prieto phát hành một album thu âm dân ca trên Indica Records và năm 1976, bà trình bày một loạt các bài tiểu luận trong các hội nghị kèm theo nhạc sĩ Juan F. Hernández. Năm 1978, bà xuất bản một bộ sưu tập các câu chuyện dân gian và câu châm ngôn, Romanzas ticomeseteñas (những người yêu thích bài hát Costa Rica). Năm 1984, Prieto nhận được Giải thưởng Báo chí Quốc gia Joaquín García Monge và năm 1992 bà được công nhận vì công việc bảo tồn truyền thống dân gian truyền thống với Giải thưởng Văn hóa Phổ biến Quốc gia. Prieto đã được giới thiệu vào Thư viện Phụ nữ của Viện Nacional de la Mujer (Viện Phụ nữ Quốc gia) vào năm 2005 cho công việc của mình thay mặt cho bình đẳng của phụ nữ.

Tham khảo

Sinh năm 1902
Mất năm 1986


title: Kinh tế Litva

text:
Kinh tế của Litva là nền kinh tế lớn nhất trong số ba quốc gia Baltic. Litva là thành viên của Liên minh châu Âu và GDP bình quân đầu người là cao nhất trong các quốc gia Baltic. Litva thuộc nhóm các quốc gia phát triển con người rất cao và là thành viên của WTO và OECD.

Litva là quốc gia đầu tiên tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô vào năm 1990 và nhanh chóng chuyển từ kế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường, thực hiện nhiều cải cách tự do. Quốc gia này được hưởng tốc độ tăng trưởng cao sau khi gia nhập Liên minh châu Âu cùng với các quốc gia Baltic khác, dẫn đến khái niệm về một con hổ Baltic. Nền kinh tế (GDP) của Litva đã tăng hơn 500% kể từ khi giành lại độc lập vào năm 1990. Một nửa lực lượng lao động ở các nước Baltic - 3,3 triệu người sống ở Litva - 1,4 triệu.

Tăng trưởng GDP của Litva đạt đến đỉnh điểm vào năm 2008 và đang tiến gần đến mức tương tự một lần nữa vào năm 2018. Tương tự như các quốc gia vùng Baltic khác, nền kinh tế Litva đã phải chịu một cuộc suy thoái sâu sắc vào năm 2009, với GDP giảm gần 15%. Sau suy thoái kinh tế nghiêm trọng, nền kinh tế của đất nước bắt đầu có dấu hiệu phục hồi vào quý 3 năm 2009, trở lại tăng trưởng trong năm 2010 với kết quả 1,3% tăng trưởng thu nhập và với mức tăng trưởng 6,6% trong nửa đầu năm 2011, một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trong liên minh châu Âu. Tăng trưởng GDP đã trở lại vào năm 2010, mặc dù với tốc độ chậm hơn so với trước cuộc khủng hoảng. Thành công của việc thuần hóa khủng hoảng được cho là do chính sách thắt lưng buộc bụng của Chính phủ Litva.

Litva có một vị trí tài chính lành mạnh. Ngân sách năm 2017 dẫn đến thặng dư 0,5%, tổng nợ đang ổn định ở mức khoảng 40% GDP. Ngân sách vẫn tích cực trong năm 2017 và dự kiến vào năm 2018.

Litva được xếp hạng thứ 11 trên thế giới về Chỉ số dễ làm kinh doanh do Nhóm Ngân hàng Thế giới chuẩn bị  và thứ 16 trong số 178 quốc gia trong Chỉ số Tự do Kinh tế, được đo lường bởi Quỹ Di sản. Tính trung bình, hơn 95% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Litva đến từ các quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu. Thụy Điển trong lịch sử là nhà đầu tư lớn nhất với 20% - 30% tổng số vốn FDI ở Litva. Vốn đầu tư vào Litva tăng đột biến trong năm 2017, đạt số lượng dự án đầu tư vào lĩnh vực xanh cao nhất từng được ghi nhận. Năm 2017, Litva là nước thứ ba, sau Ireland và Singapore theo giá trị công việc trung bình của các dự án đầu tư.

Dựa trên dữ liệu của OECD, Litva nằm trong số 5 quốc gia hàng đầu trên thế giới về trình độ học vấn sau trung học (đại học). Lực lượng lao động có giáo dục đã thu hút đầu tư đặc biệt là trong lĩnh vực CNTT trong những năm qua. Chính phủ Litva và Ngân hàng Litva đã đơn giản hóa các thủ tục để có được giấy phép cho các hoạt động của các tổ chức thanh toán và tiền điện tử. định vị quốc gia là một trong những điểm hấp dẫn nhất đối với các sáng kiến FinTech ở EU.

Tham khảo

Kinh tế châu Âu theo quốc gia
Kinh tế thành viên EU
Kinh tế Litva


title: Cúp quốc gia Wales 1878–79

text:
Vòng Một

Nguồn: Welsh Football Data Archive

Đá lại

Source: Welsh Football Data Archive

Oswestry đi thẳng vào vòng tiếp theo.

Vòng Hai

Source: Welsh Football Data Archive

Newtown đi thẳng vào vòng tiếp theo.

Vòng Ba

Source: Welsh Football Data Archive

Đá lại

Source: Welsh Football Data Archive

Wrexham đi thẳng vào vòng tiếp theo..

Bán kết

Source: Welsh Football Data Archive

Đá lại

Source: Welsh Football Data Archive

Chung kết

Tham khảo

 The History of the Welsh Cup 1877-1993 by Ian Garland (1991)
 Welsh Football Data Archive

1878-79
Cúp quốc gia Wales


title: Tracheplexia albimaculata

text:
Tracheplexia albimaculata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tracheplexia


title: Ephelis sudanalis

text:
Ephelis sudanalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ephelis


title: Caledasthena montana

text:
Caledasthena montana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Caledasthena


title: Danny Carvajal

text:
Danny Carvajal (sinh ngày 8 tháng 1 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người Costa Rica.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Costa Rica
Danny Carvajal thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Costa Rica từ năm 2017.

Thống kê sự nghiệp

|-
|2017||3||0
|-
!Tổng cộng||3||0
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Football Teams

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Costa Rica
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Costa Rica
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Mito HollyHock
Cầu thủ bóng đá Tokushima Vortis
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha


title: Lygropia obrinusalis

text:
Lygropia obrinusalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lygropia


title: Casandria apicimacula

text:
Casandria apicimacula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Casandria


title: Kem quả mâm xôi

text:
Kem quả mâm xôi hay Dâu rừng gợn sóng (tiếng Anh là Raspberry Ripple) là một hương vị phổ biến của kem đặc biệt là ở Vương quốc Anh và các nơi khác. Nó bao gồm siro mâm xôi được tiêm vào kem vani. "Raspberry Ripple" là tên được đặt cho các sản phẩm thực phẩm có vị mâm xôi khác trong những năm 1920.

Thuật ngữ "gợn sóng" trong sản xuất và tiêu thụ kem có thể có nguồn gốc từ Hoa Kỳ, từ những năm 1930, nó được sử dụng để chỉ bất kỳ loại kem nào được trang trí kiểu dải băng thông qua siro màu và thêm hương vị. Trong khoảng thời gian này, máy móc đã được phát triển cho phép kem kết hợp trái cây trong một hiệu ứng gợn sóng của đá cẩm thạch. Raspberry Ripple đã là một biến thể phổ biến kể từ đó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Example recipe
 Raspberry Ripple Awards

Kem lạnh


title: Heterolocha jinyinhuaphaga

text:
Heterolocha jinyinhuaphaga là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterolocha


title: Thaumatogelis pallens

text:
Thaumatogelis pallens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thaumatogelis


title: Valeri Likhobabenko

text:
Valeri Valeryevich Likhobabenko (; sinh ngày 17 tháng 2 năm 1976) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Veles Moskva.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh ra mắt chuyên nghiệp tại Russian Third League năm 1994 cho FC Torgmash Lyubertsy. Anh thi đấu in one game tại UEFA Intertoto Cup 1997 cho F.K. Dynamo Moskva.

Danh hiệu
 Á quân Cúp quốc gia Nga: 2001.
 Giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan champion: 2004.

Tham khảo

Sinh năm 1976
Người Lyubertsy
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá F.K. Dynamo Moskva
Cầu thủ bóng đá F.K. Anzhi Makhachkala
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Nga
Cầu thủ bóng đá FC Kairat
Cầu thủ bóng đá nam Nga ở nước ngoài


title: Pleogynopteryx reddensis

text:
Pleogynopteryx reddensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pleogynopteryx


title: Allomacrus arcticus

text:
Allomacrus arcticus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Allomacrus


title: Thủy điện Nậm Na 2

text:
Thủy điện Nậm Na 2 là công trình thủy điện xây dựng trên dòng nậm Na tại vùng đất xã Huổi Luông huyện Phong Thổ và xã Phìn Hồ huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Thủy điện Nậm Na 2 có công suất lắp máy 66 MW với 3 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 254 triệu KWh, khởi công tháng 5/2009, hoàn thành đầu năm 2015 .

Nậm Na
Nậm Na là một phụ lưu của sông Đà. Sông bắt nguồn từ Vân Nam, Trung Quốc và có tên Meng La He (sông Meng La). Nậm Na chảy vào đất Việt ở bản Pa Nậm Cúm, xã Ma Ly Pho, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu  .

Vào đất Việt nó có đoạn ngắn chảy hướng đông, sau đó chuyển đông nam, tây nam rồi nam. Đến xã Lê Lợi, huyện Nậm Nhùn, Lai Châu thì đổ vào sông Đà.

Các bậc thủy điện trên dòng Nậm Na:
 Thủy điện Nậm Na 1 có công suất 30 MW, năm 2016 đang ở giai đoạn công trường chuẩn bị, đặt tại bản Nậm Cáy huyện Phong Thổ, Lai Châu  .
 Thủy điện Nậm Na 2 có công suất 66 MW với 3 tổ máy.
 Thủy điện Nậm Na 3  có công suất lắp máy 84 MW với 3 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 361 triệu KWh, khởi công tháng 1/2012, dự kiến hoàn thành cuối năm 2015 , tuy nhiên tháng 3/2016 chủ đầu tư là Hưng Hải Group còn nêu "dự kiến đưa vào phát điện trong quý II/2016" .

Các thủy điện triển khai theo phong cách riêng mình đã làm giao thông trở nên "khốn khổ" .

Ghi chú

 Về vị trí thủy điện thì Cty Songda4 viết là "Xã Nận Ban, Huyện Nậm Nhùn, Tỉnh Lai Châu" , tuy nhiên căn cứ vào tư liệu của Cty Coma26  và theo Google Maps thì vị trí là ranh giới giữa xã Huổi Luông và xã Phìn Hồ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vị trí Thủy điện Nậm Na 2 trên Google Maps

Nậm Na 2
Công trình xây dựng ở Lai Châu
Nậm Na 2


title: Triclistus dimidiatus

text:
Triclistus dimidiatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Triclistus


title: Pseudeusemia uniannulata

text:
Pseudeusemia uniannulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudeusemia


title: Davudoba

text:
Davudoba (hay còn gọi là Davidoba) là một làng đô thị thuộc vùng Quba của Azerbaijan. Có dân số là 510 người.

Tham khảo

Khu dân cư ở Azerbaijan


title: Eupithecia collineata

text:
Eupithecia collineata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Lobaegis arista

text:
Lobaegis arista là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lobaegis


title: U.S. Alta Vallagarina

text:
Hoa Kỳ Alta Vallagarina là một câu lạc bộ bóng đá Ý nằm ở Volano, Trentino-Alto Adige / Südtirol. Màu sắc của đội là đỏ và xanh.

Alta Vallagarina được thành lập vào năm 2001 từ sự hợp nhất của US Calliano và US Volano, bắt đầu từ Prima Cargetoria. Vào năm thứ hai, họ được thăng hạng Promozione với tư cách là nhà vô địch của bảng C. Sau ba năm ở Promozione, câu lạc bộ đã được thăng hạng lên Eccellenza sau mùa giải 2005-06. Điều này đã được tiếp nối với lần thăng hạng khác, đến Serie D, sau khi hoàn thành ở vị trí đầu tiên trong Eccellenza Trentino-Alto Adige / Südtirol.

Liên kết ngoài

 Trang chủ chính thức
 Alta Vallagarinapage @ Serie-D.com

Câu lạc bộ bóng đá Ý


title: Glyphodes microta

text:
Glyphodes microta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glyphodes


title: Dương Văn Nhựt

text:
Dương Văn Nhựt (Dương Thanh Nhựt, Dương Văn Nhật, Ba Nhật), bí danh khi hoạt động cách mạng là Mười Ty, sinh ra tại làng Phú Mỹ tỉnh Mỹ Tho (1918 – 1999) là một Đại tá trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Ông cũng là em trai của Dương Văn Minh, Tổng thống cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa. Ông là trung đoàn phó Việt Minh thời chống Pháp, rồi làm cán bộ Cục địch vận, hoạt động đơn tuyến chuyên theo dõi diễn biến của chính quyền Việt Nam Cộng hòa từ tháng 12 năm 1960. Sau khi chính quyền Ngô Đình Diệm bị đảo chính, ông Nhựt có đến nhà anh trai tác động để rồi ông Minh cho thả tất cả tăng ni Phật tử, trí thức, sinh viên bị bắt.

Cuối năm 1967, cô Sáu (Dương Thu Hà em gái ba ông Minh, Nhựt, Sơn) mất ở Paris (Pháp) thì ông Dương Văn Minh sang dự lễ tang, có ý muốn ở lại thêm để gặp em trai nhưng không đợi được. Ba Nhựt được tổ chức chỉ thị phải đi Pháp gặp anh nhưng sang muộn, đành truyền đạt lại tin cho ông Minh qua người nhà. Sau đó Ba Nhựt được lệnh về ngay Hà Nội gặp Cục trưởng Cục địch vận Võ Văn Thời, ông còn được Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng Lê Duẩn mời cơm và nhận chỉ thị vào Sài Gòn tìm cách gặp bằng được người anh. Trước khi vào Sài Gòn, ông phong quân hàm Trung tá (sau này về hưu mới có hàm Đại tá). Nhưng ông phải chờ cơ hội để khi anh mình nắm được chính quyền.

Ông mất vào năm 1999 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tham khảo

Sinh năm 1918
Mất năm 1999
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Điệp viên Việt Nam
Người Tiền Giang


title: Yaso Yuji

text:
Yuji Yaso (sinh ngày 31 tháng 10 năm 1969) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yuji Yaso đã từng chơi cho Gamba Osaka, Vissel Kobe, Albirex Niigata và Yokogawa Electric.

Tham khảo

Sinh năm 1969
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Gamba Osaka
Cầu thủ bóng đá Albirex Niigata
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League (1992–98)
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Tokyo Musashino City FC
Cầu thủ bóng đá Vissel Kobe


title: Azurina atrilobata

text:
Azurina atrilobata là một loài cá biển thuộc chi Azurina trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.

Từ nguyên
Từ định danh được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Latinh: atri ("đen") và lobata ("có thùy"), hàm ý đề cập đến màu đen trên thùy đuôi của loài cá này.

Phân loại học
A. atrilobata ban đầu được xếp vào chi Chromis, nhưng dựa trên bằng chứng di truyền, loài này đã được chuyển sang chi Azurina.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. atrilobata được ghi nhận dọc theo vùng biển Đông Thái Bình Dương, từ ngoài khơi bán đảo Baja California và vịnh California xuôi về phía nam đến Bắc Peru, bao gồm quần đảo Revillagigedo, đảo Cocos, đảo Malpelo và quần đảo Galápagos xa bờ.

A. atrilobata sinh sống tập trung gần những rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu đến 80 m, nhưng thường được nhìn thấy ở độ sâu khoảng 20 m trở vào bờ.

Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở A. atrilobata là 13,4 cm. Cơ thể màu xám ánh bạc, hơi phớt nâu đỏ, có sọc đen ở trên vây lưng. Có một đốm trắng nổi bật ngay dưới cuối của gốc vây lưng và đốm đen ở gốc vây ngực. Vây đuôi xẻ sâu, mỗi thùy hẹp và có màu đen sẫm giống như một chiếc kéo. Chúng gần như trở nên vô hình khi bơi vào vùng nước sâu thẳm, ngoại trừ đốm trắng sau lưng tạo cảm giác phát sáng.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số vảy đường bên: 20–21.

Sinh thái học
Thức ăn của A. atrilobata là những động vật phù du. Chúng thường hợp thành đàn lớn ở vùng nước mặt thoáng. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

Tham khảo

A
Cá Thái Bình Dương
Cá México
Cá vịnh California
Cá El Salvador
Cá Honduras
Cá Nicaragua
Cá Costa Rica
Cá Panama
Cá Colombia
Cá Ecuador
Cá Peru
Động vật được mô tả năm 1862


title: Eugeniusz Zak

text:
Eugeniusz Zak (15 tháng 12 năm 1884 – 15 tháng 1 năm 1926), còn được gọi là Eugène Zak và Eugene Zak, là một nghệ sĩ Ba Lan.

Đời sống
Eugeniusz Zak sinh ra trong một gia đình Do Thái ở Mogilno, Minsk Governorate (ngày nay là Belarus). Khi còn là một cậu bé, ông chuyển đến Warsaw, nơi ông tốt nghiệp từ một trường trung học không cổ điển. Năm 1902, ông đến Paris để thực hiện các nghiên cứu, đầu tiên là tại École des Beaux-Arts trong xưởng vẽ của bậc thầy lâu đời về học thuật Jean-Léon Gérôme, và sau đó tại Académie Colarossi trong xưởng vẽ của Albert Besnard. Năm 1903, ông đến Ý và cuối năm tới Munich, nơi ông vào một trường tư thục do Anton Ažbe người Slovenia điều hành.

Năm 1904, ông trở lại Paris. Cùng năm đó, buổi ra mắt của ông diễn ra tại Autumn Salon và hai năm sau ông được nhận làm thành viên ban giám khảo trong phần vẽ của viện này. Trong những năm 1906-1908, ông đã thực hiện các chuyến đi đến Brittany (Pont l'Abbé, cùng những nơi khác). Trên sông Seine, ông đã tham gia vào cuộc sống của thuộc địa Ba Lan, tham gia vào Hiệp hội các nghệ sĩ Ba Lan ở Paris, trong số các tổ chức khác. Ông kết bạn với nhiều nghệ sĩ Ba Lan ở đó, bao gồm Roman Kramsztyk, Wacław Borowski, Leopold Gottlieb, Jerzy Merkel, Elie Nadelman, Mela Muter, Tytus Czyżewski và Zygmunt Menkes.

Danh tiếng của ông tăng lên nhanh chóng. Chính phủ Pháp đã mua một trong những bức tranh của ông cho Musée du Luxembourg (1910), ông tổ chức một buổi trình diễn một người tại Galerie Druet (1911), ông đã kết nối với những nhân vật quan trọng của đời sống văn hóa Paris, bao gồm các nhà phê bình Adolf Basler và André Salmon, và ông đã trở thành một thành viên triển lãm của Société Normande de Peinture Moderne. Năm 1912, ông trở thành giáo sư tại Académie de La Palette. Năm 1913, ông kết hôn với một họa sĩ mới bắt đầu Jadwiga Kon, người quản lý Galerie Zak nổi tiếng sau khi ông qua đời. Từ năm 1914 đến năm 1916, ông ở lại miền nam nước Pháp (Nice, St Paul-de-Vence, và Vence), và cũng đến thăm Lausanne ở Thụy Sĩ.

Năm 1916, ông cùng gia đình trở về Ba Lan, định cư tại quê hương Częstochowa của vợ. Ông liên kết với các Formists. Sau những chuyến thăm thường xuyên đến Warsaw, ông đã cộng tác với các thành viên tương lai của Rhythm, một nhóm do ông đồng sáng lập vào năm 1921. Năm 1922, ông rời Ba Lan đến đây. Đầu tiên, ông đến Đức, nơi ông đã được biết đến và quý trọng trước Thế chiến thứ nhất. Ông đến thăm Berlin và sau đó là Bonn, nơi ông thực hiện nhiệm vụ trang trí nội thất biệt thự của kiến trúc sư Fritz August Breuhaus bằng tranh. Ông hợp tác với Deutsche Kunst und Dekoration định kỳ, xuất bản các bài báo về một số nghệ sĩ thân thiết với ông. Năm 1923, ông định cư một lần nữa tại Paris, nơi ông cùng với những người bạn của mình là Zygmunt Menkes và Marc Chagall. Danh tiếng nghệ thuật ngày càng tăng và những thành công về tài chính của ông đột ngột kết thúc khi ông qua đời vì một cơn đau tim ở Paris, ở tuổi 41. Ông đã không sống để tiếp quản khoa hội họa do Học viện Mỹ thuật, Cologne, Đức cung cấp cho ông.

Công việc

Ngay từ đầu, Żak đã thể hiện khí chất nghệ thuật của mình thông qua việc ứng dụng đường nét một cách tinh vi, trong các bức chân dung sang trọng của mình với các tác phẩm của Leonardo, Botticelli, Holbein và Dürer. Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp, ông đã tiếp cận phong cách của Nabis, thông qua việc thao tác các khu vực phẳng, được bao bọc trong các đường viền riêng biệt và màu sắc nhạt, hơi mờ. Trong một khoảng thời gian ngắn, ông đã khuất phục - giống như rất nhiều đồng nghiệp người Paris của mình - trước chủ nghĩa kỳ lạ và bầu không khí dân gian của Brittany. Ông cũng mượn một số họa tiết nhất định từ đồ sứ Trung Quốc và tiểu cảnh Ba Tư. Ông vẽ cảnh các con phố và đại lộ phía sau của Paris trên sông Seine, và thường xuyên, lấy các chủ đề Tân Ước.

Ngay cả trước Thế chiến thứ nhất, một số sáng tác của ông vẫn phù hợp với truyền thống bình dị được thể hiện qua các tác phẩm của các nghệ sĩ như Nicolas Poussin, Claude Lorrain (được gọi là le Lorraine), Antoine Watteau, và hơn hết là Puvis de Chavannes, người có Người đánh cá nghèo tại Bảo tàng Louvre đã truyền cảm hứng cho một số bức tranh và bản vẽ của Żak. Nghệ sĩ người Ba Lan bắt đầu tăng cường cách điệu các hình bóng và khuôn mặt tượng trưng của mình. Arcadia của Żak, được lấy cảm hứng từ phong cảnh nguyên bản của Ý và miền nam nước Pháp cũng như những cảnh quan của các bậc thầy nghệ thuật châu Âu, là nơi sinh sống của những người có vẻ đẹp lưỡng tính, chắc chắn có liên quan đến niềm đam mê của Żak với thời kỳ Phục hưng. Hình dáng của họ gợi nhớ lại những nét đặc trưng của nghệ thuật Hy Lạp cổ đại, với chiếc mũi thẳng từ trán và đôi mắt có đường viền rõ ràng, trong khi khuôn mặt mang nét uể oải, hoài cổ. Żak, giống như Modigliani, bằng nét vẽ tinh vi và trí tưởng tượng thơ mộng pha chút lãng mạn, đã tạo ra một "loài người" rất đặc biệt chỉ có trong các hình vẽ của ông.

Những ngôi nhà hình khối và những khối đá của ông luôn được tạo nên với một nhịp điệu trang trí. Sự kết hợp tinh tế của màu sắc bị hỏng và cách diễn đạt dè dặt giúp phân biệt những bức tranh này.

Vào khoảng những năm 1917-1920, những người ngoài xã hội, những người cô đơn hoài cổ dành cuộc sống của họ trong các tiệm ăn hoặc nội thất với đồ đạc tồi tàn, đã thay thế những ngư dân trước đó và gia đình, thủy thủ và thương gia của họ. Ở đây chúng ta có một mối liên hệ rõ ràng với xu hướng "khốn khổ" của Pablo Picasso thời trẻ, chẳng hạn như tác phẩm Saltimbanques of the blue của ông. Đồng thời, những chủ đề buồn này được cân bằng bởi các đại diện của các gia đình hạnh phúc trong các cấu hình khác nhau: một người mẹ chơi với một đứa trẻ đang cười, một gia đình chơi với một nhà hát múa rối, v.v. Những bức tranh từ thời kỳ cuối cùng của ông có nhiều ánh sáng và cuộc sống hơn, trong khi họa sĩ không tránh khỏi những bất hòa. Các đường viền hòa tan trên các cạnh của các vùng màu giáp ranh và ánh sáng điểm làm tan chảy các bề mặt của các hình thức cách điệu. Các hình thức của Żak có thể không phong phú, nhưng nó đủ đặc trưng để làm cho các tác phẩm của anh ấy được nhận ra ngay lập tức. Phong cách của ông đã truyền cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ Ba Lan tụ tập xung quanh "Rhythm", một nhóm đồng sáng tạo ra phiên bản Art Deco của Ba Lan.

Những bức tranh cuối đời của ông dường như mở ra một chương mới trong cuộc đời của ông: giờ đây ông bắt đầu vẽ dựa trên màu sắc và hiệu ứng họa sĩ của trường phái Ấn tượng (chủ yếu là ở Renoir) từng bị ông coi thường rất nhiều.

Tham khảo

 Anna Król và Artur Tanikowski, Màu sắc của bản sắc: Nghệ thuật Ba Lan từ Bộ sưu tập của Tom Podl người Mỹ, Bảo tàng Quốc gia ở Kraków: Kraków 2001.
 Artur Tanikowski, Eugeniusz Zak, do Jarek Król dịch, Pogranicze: Sejny 2003.

Liên kết ngoài

 Tác phẩm nghệ thuật của Żak tại malarze.com

Nghệ sĩ Ba Lan
Sinh năm 1884
Mất năm 1926
Người Do Thái


title: Scopula lactata

text:
Scopula lactata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: BNP Paribas Open 2022 - Đơn nam

text:
Taylor Fritz là nhà vô địch, đánh bại Rafael Nadal trong trận chung kết, 6–3, 7–6(7–5). Đây là danh hiệu Masters 1000 đầu tiên và danh hiệu thứ hai trong sự nghiệp của Fritz. Fritz trở thành tay vợt Mỹ đầu tiên vô địch giải đấu sau Andre Agassi vào năm 2001, và kết thúc chuỗi 20 trận thắng của Nadal, kéo dài từ Giải quần vợt Melbourne Mở rộng 2022.

Cameron Norrie là đương kim vô địch, nhưng thua ở vòng tứ kết trước Carlos Alcaraz. Alcaraz trở thành tay vợt trẻ nhất vào vòng bán kết Indian Wells sau Agassi vào năm 1988.

Đây là giải đấu ATP đầu tiên kể từ khi các cơ quan quản lý quần vợt quốc tế (WTA, ATP, ITF, Úc Mở rộng, Roland-Garros, Wimbledon, Mỹ Mở rộng) cho phép các tay vợt đến từ Nga và Belarus tiếp tục tham dự các giải đấu quần vợt ở cấp độ Tour và các giải Grand Slam, nhưng không thi đấu dưới tên hoặc quốc kỳ Nga hoặc Belarus cho đến khi có thông báo mới, do cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022.

Daniil Medvedev và Novak Djokovic cạnh tranh vị trí số 1 bảng xếp hạng đơn ATP khi giải đấu bắt đầu. Djokovic lên vị trí số 1 sau khi Medvedev thua ở vòng 3 trước Gaël Monfils.

Với trận thắng ở vòng 3, Nadal trở thành tay vợt đầu tiên thắng 400 trận ATP Masters 1000.

Hạt giống
Tất cả các hạt giống được miễn vào vòng 2.

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nửa dưới

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Vòng loại

Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Thua cuộc may mắn

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Vòng loại thứ 5

Vòng loại thứ 6

Vòng loại thứ 7

Vòng loại thứ 8

Vòng loại thứ 9

Vòng loại thứ 10

Vòng loại thứ 11

Vòng loại thứ 12

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả vòng đấu chính
 Kết quả vòng loại

BNP Paribas Open - Đơn
Đơn nam


title: Amata kruegeri

text:
Amata kruegeri là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

K


title: Ichneumon nebulosus

text:
Ichneumon nebulosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Piletocera flavicorpus

text:
Piletocera flavicorpus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Piletocera


title: Biệt đội săn ma

text:
Biệt đội săn ma (tựa đề Tiếng Anh: Ghostbusters) là một bộ phim siêu nhiên, kinh dị, hài hước được công chiếu vào năm 1984 và được sản xuất bởi Ivan Reitman, kịch bản được viết bởi Dan Aykroyd và Harold Ramis. Bộ phim được đóng bởi diễn viên hài ngôi sao Bill Murray, Dan Aykroyd và Harold Ramis, là những nhà giáo sư cận tâm lý học: Peter Venkman, Ray Stantz và Egon Spengler quyết định làm công việc bắt ma tại thành phố New York cùng với thành viên mới trong đội tên là Winston (đóng bởi Ernie Hudson). Bộ phim thu về 242 triệu đô tại Bắc Mĩ và hơn 295 triệu đô trên toàn thế giới, nhận được nhiều thành tích, nhận xét tích cực từ khán giả và những nhà phê bình.

Bộ phim được đề cử tại lễ Giải thưởng Viện Hàn lâm Oscar lần thứ 57 cho mục Hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất và mục Ca khúc trong phim hay nhất. Bộ phim được làm lại cùng tên với sự tham gia của các diễn viên Kristen Wiig, Melissa McCarthy, Kate McKinnon và Leslie Jones sẽ được công chiếu vào tháng 7 năm 2016

Tham khảo

Phim hài thập niên 1980
Phim năm 1984
Phim hài Mỹ
Phim tưởng tượng hài hước của Mỹ
Phim Mỹ
Phim Columbia Pictures
Phim tiếng Anh
Phim lấy bối cảnh ở thành phố New York
Phim ma
Phim về quái vật
Phim được lưu trữ tại Cơ quan lưu trữ phim Quốc gia Hoa Kỳ
Trừ tà trong tác phẩm hư cấu


title: Crunchyroll Expo

text:
Crunchyroll Expo (CRX) là một hội chợ anime thường niên diễn ra trong vòng 3 ngày, thường được tổ chức vào tháng 8 hoặc tháng 9 tại trung tâm hội nghị McEnery San Jose tại San Jose, California vào cuối ngày lễ lao động của Mỹ. Do công ty Crunchyroll phối hợp cùng LeftField Media tổ chức.

Nội dung hoạt động
Một số hoạt động tiêu biểu như gian hàng của các họa sĩ, gian hàng bán vật phẩm, cosplay, các buổi hội thảo và các trò chơi điện tử.

Lịch sử
Crunchyroll Expo lần đầu tiên tổ chức vào năm 2017 ở trung tâm hội nghị Santa Clara tại thành phố Santa Clara, California, LeftField Media quản lý khâu điều hành hội chợ. Crunchyroll Expo thu về phần lớn doanh thu bán vé vài ngày trước khi diễn ra sự kiện. Sự kiện diễn ra cùng thời gian với lễ hội âm nhạc và trò chơi MAGWest (vào 25-28/8), các hội chợ đã hợp tác với nhau để cho phép những người tham dự tham gia vào một số sự kiện hạn chế tại sự kiện khác. Hội chợ đầu tiên gặp vài vấn đề về nhân sự khi không có nhiều nhân viên dạo quanh khu vực để kiểm soát tình hình khi có quá đông người; việc kiểm tra huy hiệu, túi đồ của những người ra vào thường xuyên; thay đổi tên của các phòng; các thẻ chữ ký tặng được phát vào buổi sáng trong khi thời gian ký tặng diễn ra vào buổi chiều gây hoang mang cho một số người. Họ cũng không có các phòng riêng để trình chiếu video.

Crunchyroll Expo 2018 được dời đến trung tâm hội nghị McEnery San Jose tại thành phố San Jose, California. Trùng với thời gian diễn ra hội chợ SacAnime (vào 31/8 - 2/9). Kể từ năm 2020, Crunchyroll bắt đầu cộng tác cùng ReedPop để tổ chức hội chợ. Hội chợ Crunchyroll Expo 2020 đã bị hủy vì đại dịch COVID-19, Thay vào đó là một sự kiện trực tuyến mang tên "Virtual Crunchyroll Expo" được tổ chức từ ngày 4–6 tháng 9 năm 2020. Sang năm 2021, hội chợ lại một lần nữa bị hủy vì diễn biến phức tạp của đại dịch, họ tiếp tục tổ chức một sự kiện trực tuyến để thay thế.

Crunchyroll Expo 2022 sẽ là hội chợ đầu tiên diễn ra cả ở trực tuyến và ở trung tâm hội nghị McEnery, hội chợ cũng sẽ ra mắt lễ hội âm nhạc mang tên Crunchy City Music Fest. Hội chợ có giới hạn số người tham dự, vé thma dự cũng được bán hết trước khi hội chợ diễn ra. Để đảm bảo an toàn trong đại dịch COVID-19, người tham dự được yêu cầu phải đeo khẩu trang và tiêm vắc xin đầy đủ cùng một số biện pháp để tăng cường đảm bảo an ninh. LeftField Media cũng quay lại để tổ chức hội chợ. Crunchyroll Expo năm 2023 sẽ không diễn ra để họ ưu tiên các sự kiện khác trên toàn thế giới.

Sự kiện

Virtual Crunchyroll Expo
Vì diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19, hội chợ Crunchyroll Expo 2020 bị hủy, thay vào đó là một sự kiện trực tuyến với tên gọi "Virtual Crunchyroll Expo" được tổ chức từ ngày 4-6 tháng 9 năm 2020. Sự kiện có sự góp mặt của nhiều khách mời đến từ Nhật Bản như Junji Ito, Soma Saito, Takahashi Rie, Tanaka Mayumi và Miro, một đô vật chuyên nghiệp. Nó cũng gồm một số hoạt động như gian hàng của các họa sĩ, gian hàng bán vật phẩm và cosplay. Virtual Crunchyroll Expo 2021 diễn ra từ ngày 5–7 tháng 8 năm 2021 và cũng có một danh sách khách mời đáng kể đến từ Nhật.

Crunchyroll Expo ở Úc
Crunchyroll Expo Australia (viết tắt là CRXAUS; trước đây là lễ hội phim Anime Madman) là một hội chợ anime kéo dài trong hai ngày được tổ chức vào tháng 9 tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Melbourne nằm tại thủ phủ Melbourne của Úc, do chi nhánh đại diện của Crunchyroll ở Úc là Madman Anime tổ chức. Nó đã thay thế lễ hội phim Anime Madman với hội chợ đầu tiên được diễn ra từ ngày 17-18 tháng 9 năm 2022.

Vào ngày đầu tiên của hội chợ, những người tham dự đã phải xếp hàng hàng dài trong suốt 5 tiếng do số người tham dự vượt quá sức chứa của địa điểm tổ chức, tình trạng tồi tệ hơn vào buổi trưa khi có một cơn bão tràn qua Melbourne. Crunchyroll sau đó thông báo hoàn tiền vé cho những ai không thể vào tham dự được hội chợ, hoàn tiền toàn bộ cho những ai chưa được tham dự cả hai ngày và một nửa cho những ai chưa tham dự được một ngày.

Sự kiện

Xem thêm
 Crunchyroll
 SiliCon
 FanimeCon

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web của Crunchyroll Expo
 Trang web của Crunchyroll Expo ở Úc

Crunchyroll
Điểm tham quan ở Thung lũng Silicon
Hội chợ anime tại Hoa Kỳ
Sự kiện thường niên tại California
Hội chợ ở California
Văn hóa San Jose, California
Hội chợ Khu vực vịnh San Francisco
Sự kiện định kỳ thành lập năm 2017
Khởi đầu năm 2017 ở California
Điểm tham quan ở quận Santa Clara, California
Điểm tham quan ở San Jose, California


title: Ai lên xứ hoa đào

text:
"Ai lên xứ hoa đào" là một sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Nguyên vào năm 1960. Đây là một trong những bài hát nổi tiếng nhất trong sự nghiệp của nhạc sĩ Hoàng Nguyên, ngoài bài hát Tà áo tím, Tiếng hai đêm và Thưở ấy yêu nhau.

Xuất xứ
Năm 1954, nhạc sĩ Hoàng Nguyên về Đà Lạt dạy học tại Trường Tuệ Quang. Tại đây, trước cảm xúc về vẻ đẹp thiên nhiên của Đà Lạt, ông đã sáng tác bài hát Ai lên xứ hoa đào, Đà Lạt mưa bay, Hoa đào ngày xưa, Bài thơ hoa đào để nói về Đà Lạt.

Sau khi ông ra tù vào năm 1961, nhà xuất bản Tinh Hoa Miền Nam đã xuất bản nhạc phẩm này của ông và đã từng tái bản khá nhiều lần.

Nội dung
Bài hát viết theo giọng trưởng, nhịp 4/4, điệu Bolero, nói về cảnh hoa đào ở Đà Lạt.

Trình bày
Bài hát đã được ca sĩ Lệ Thanh trình bày lần đầu tiên, sau này đến lượt Lệ Thu, Hà Thanh trình bày. Sau  năm 1975, bài hát đã được rất nhiều ca sĩ trong nước lẫn hải ngoại trình diễn, như Ánh Tuyết, Hoàng Oanh,...và gần đây nhất, đã có một ca sĩ quay MV.

Ảnh hưởng
Tên bài hát đã được đặt cho một số CD, như CDPH20 : Ai lên xứ hoa đào, CD Giáng Ngọc: Ai lên xứ hoa đào, Thanh Lan 7: Ai lên xứ Hoa Đào

Chú thích

Bài hát năm 1956
Ca khúc nhạc vàng
Ca khúc tiền chiến
Bài hát tiếng Việt
Bài hát Việt Nam
Bài hát về Đà Lạt
Bài hát về loài hoa


title: Arichanna taiwanica

text:
Arichanna taiwanica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Sùng A Lềnh

text:
Sùng A Lềnh (sinh ngày 16 tháng 8 năm 1975, người H'Mông) là Đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông hiện là Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Lào Cai, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội khóa XV từ Lào Cai.

Sùng A Lềnh là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Cử nhân Điều tra tội phạm, Thạc sĩ Luật, Cao cấp lý luận chính trị. Ông có cấp hiệu Trung tá Công an, có gần 15 năm công tác ngành công an rồi chuyển sang tổ chức Đảng và chính quyền địa phương.

Xuất thân và giáo dục
Sùng A Lềnh sinh ngày 16 tháng 8 năm 1975 tại xã Sử Pán, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, nay là xã Mường Hoa, thị xã Sa Pa. Ông là người dân tộc Mông, lớn lên và tốt nghiệp phổ thông ở Sa Pa, theo học Học viện An ninh nhân dân ở Hà Nội, tốt nghiệp Cử nhân Luật chuyên ngành điều tra tội phạm, sau đó học cao học và nhận bằng Thạc sĩ Luật. Ông được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 14 tháng 11 năm 2009, trở thành đảng viên chính thức sau đó 1 năm, từng theo học các khóa chính trị ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và tốt nghiệp Cao cấp lý luận chính trị. Hiện ông thường trú ở phường Sa Pa, thị xã Sa Pa.

Sự nghiệp
Tháng 7 năm 2000, Sùng A Lềnh bắt đầu sự nghiệp với vị trí Thượng sỹ, Trinh sát an ninh của Công an huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai. Sang tháng 9 năm 2001, ông nhận cấp huyện Thiếu úy, tiếp tục là trinh sát an ninh, thăng cấp Trung úy, là Đội trưởng Đội an ninh của Công an huyện Sa Pa từ tháng 9 năm 2003. Ông lần lượt là Thượng úy rồi Đại úy, Phó Trưởng Công an huyện Sa Pa từ tháng 12 năm 2007. Sau đó, ông kiêm nhiệm làm Phó Bí thư Đảng ủy Công an huyện, tiếp tục thăng cấp hiệu lên Thiếu tá năm 2010, Trung tá năm 2014. Tháng 2 năm 2014, ông xuất ngũ ngành công an, được bầu vào Ban Thường vụ Huyện ủy, nhậm chức Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa, rồi chuyển sang làm Phó Bí thư thường trực Huyện ủy Sa Pa từ tháng 9 năm 2015. Năm 2020, huyện Sa Pa được chuyển đổi thành thị xã, ông là Phó Bí thư thường trực Thị ủy Sa Pa, rồi là Thành viên Tổ Công tác giúp việc Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy chuẩn bị Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai, lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020–2025. Tại đại hội này, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, nhậm chức Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lào Cai.

Năm 2021, Sùng A Lềnh được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai giới thiệu tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội từ Lào Cai, thuộc đơn vị bầu cử số 2 gồm thị xã Sa Pa, Bảo Thắng, Bảo Yên, Văn Bàn, rồi trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XV với tỷ lệ 86,48%. Ngày 23 tháng 7 năm 2021, ông được phê chuẩn làm Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Lào Cai, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội.

Xem thêm

 Tỉnh ủy Lào Cai
 Danh sách Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV

Chú thích

Liên kết ngoài
 Sùng A Lềnh, Bầu cử Quốc hội.

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1975
Người Lào Cai
Người H'Mông
Cựu sinh viên Học viện An ninh nhân dân
Cựu sinh viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Chiến dịch Serbia

text:
Chiến dịch Serbia là tên của một chuỗi các trận giao tranh giữa Vương quốc Serbia và Vương quốc Montenegro với các nước Liên minh Trung tâm gồm Đế quốc Áo-Hung, Đế quốc Đức và Vương quốc Bulgaria kéo dài từ ngày 28 tháng 7 năm 1914 đến tháng 11 năm 1915 tại Serbia và một phần nhỏ khu vực Bosna và Hercegovina, là một phần của Mặt trận Balkan trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Ngày 28 tháng 7 năm 1914, Áo-Hung tuyên chiến với Serbia, sự kiện chính thức mở màn Chiến tranh thế giới thứ nhất và bắt đầu pháo kích Belgrade, thủ đô Serbia. Trong tháng 8, Serbia đẩy lùi Áo-Hung trong trận Cer. Đến tháng 9, Serbia mở cuộc phản công vào Syrmia đã phải rút lui sau khi Áo-Hung đe dọa Belgrade lần nữa. Cuộc tấn công thứ ba và cũng và lớn nhất của Áo-Hung trong năm 1914, trận Kolubara, diễn ra từ ngày 6 tháng 11 và quân Áo đã chiếm được Belgrade vào ngày 2 tháng 12 nhưng sau đó quân Serbia tổng phản công giải phóng Belgrade và đẩy quân Áo về lại bên kia biên giới. Năm 1914 kết thúc với việc Áo-Hung không thể chiếm được Serbia như dự tính.

Tháng 10 năm 1915, Bulgaria quyết định tham chiến về phe Liên minh Trung tâm tạo bước ngoặt cho mặt trận Sebia. Ngày 6 tháng 10 năm 1915, Serbia bị liên quân Đức-Áo-Hung do tướng August von Mackensen tấn công từ hướng bắc và quân Bulgaria tấn công từ hướng đông. Chỉ nhận được sự chi viện hạn chế của đồng minh từ Salonika (Thessaloniki), trong thế bị áp đảo quân số, Serbia nhanh chóng bị đánh bại và tàn quân Serbia phải triệt thoái sang Albania. Đến cuối tháng 11 năm 1915, toàn bộ Serbia chính thức bị Liên minh Trung tâm chiếm đóng cho đến tận cuối chiến tranh vào tháng 11 năm 1918.

Bối cảnh
Sau chiến tranh Nga-Thổ 1877–78 với sự thất bại của Đế quốc Ottoman, một loạt nhà nước ở khu vực Balkan đã được thành lập hoặc giành được độc lập từ tay Đế quốc Ottoman như România, Serbia, Montenegro và Bulgaria. Bên cạnh đó, Hội nghị Berlin diễn ra không lâu sau cuộc chiến đã khơi mào mối bất hòa giữa Đế quốc Nga và Đế quốc Áo-Hung khi trao vùng Bosna và Hercegovina từ Ottoman sang cho Áo-Hung.

Từ năm 1903, quan hệ ngoại giao giữa Serbia và Áo-Hung bắt đầu xấu đi sau cuộc đảo chính đưa Vua Peter I lên ngôi tại Serbia và vị vua này quyết định liên minh với Nga. Năm 1906, Áo-Hung đóng cửa biên giới, ngăn không cho Serbia xuất khẩu nông sản vào nước này. Hai năm sau đó, quan hệ Serbia-Áo và Nga-Áo ngày càng căng thẳng với sự kiện Áo-Hung chính thức sáp nhập Bosna và Hercegovina. Việc sáp nhập này đã khiến Serbia thậm chí còn kêu gọi chiến tranh với Áo-Hung nhưng do không nhận được sự ủng hộ từ Nga nếu chiến tranh xảy ra nên chính phủ Serbia đã từ bỏ ý định. Tình trạng này đã khiến khu vực Balkan được đánh giá là “thùng thuốc súng của châu Âu.”

Các cuộc chiến tranh Balkan
Chiến tranh Balkan lần thứ nhất giữa Liên minh Balkan và Đế quốc Ottoman đã kết thúc với thắng lợi của các nước Balkan: Bulgaria, Serbia, Montenegro và Hy Lạp mở rộng được lãnh thổ; Ottoman mất gần như tất cả những lãnh thổ của họ ở châu Âu và nước Albania ra đời. Sau đó, giữa Bulgaria và hai đồng minh Serbia, Hy Lạp phát sinh mâu thuẫn về vấn đề phân chia lãnh thổ giành được nên Bulgaria vào ngày 29 tháng 6 năm 1913 đã tấn công Serbia, mở đầu Chiến tranh Balkan lần thứ hai. Các nước khác như România, Montenegro và Đế quốc Ottoman đứng về phía Serbia. Kết quả là Bulgaria bại trận và mất gần hết những lãnh thổ mà họ giành được trong Chiến tranh Balkan lần thứ nhất, chỉ còn lại một vùng nhỏ Macedonia và Thrace.

Khủng hoảng Tháng bảy
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc Đế quốc Áo-Hung tuyên chiến với Serbia cũng như của Chiến tranh thế giới thứ nhất là vụ ám sát thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand tại Sarajevo, Bosna. Ngày 28 tháng 6 năm 1914, khi thái tử Franz Ferdinan bị một số thành viên của Tổ chức Bàn tay đen thực hiện kế hoạch ám sát tại Sarajevo. Áo-Hung đã gửi tối hậu thư cho Serbia vào ngày 23 tháng 7 với nghi ngờ Belgrade lên kế hoạch cho cuộc ám sát. Tối 25 tháng 7, Serbia gửi tối hậu thư đến đại sứ Áo-Hung quyết tâm hòa giải cuộc xung đột nhưng Áo-Hung vẫn không chấp thuận và tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Serbia. Ngày 28 tháng 7 năm 1914, Áo-Hung tuyên chiến với Serbia và trong cùng ngày hôm đó người Serbia đã phá hủy toàn bộ các cây cầu bắc qua sông Sava và Danube để ngăn việc Áo-Hung sử dụng chúng để tấn công nước này. Một ngày sau đó, Belgrade bị pháo kích, Chiến tranh thế giới thứ nhất cũng như chiến sự tại mặt trận Serbia chính thức bùng nổ.

Lực lượng và kế hoạch của các bên (1914)

Đế quốc Áo-Hung

Trước khi chiến tranh bùng nổ, tổng quân số quân đội Áo-Hung có khoảng 415.000 người và sau khi tổng động viên, quân số tăng lên đến 3.350.000 quân nhưng số lượng thực tế có thể chiến đấu chỉ là 1.421.000 quân. Quân số Áo-Hung tham gia tấn công Serbia chỉ vào khoảng 200.000 quân so với ước tính 308.000 quân ban đầu, do phần lớn Tập đoàn quân số 2 của Áo-Hung đã phải đưa sang mặt trận Galicia đối đầu với Nga, chỉ còn lại Tập đoàn quân số 5 và Tập đoàn quân số 6. Bốn mươi phần trăm (40%) lực lượng trên là người Nam Slavơ sinh sống trên lãnh thổ Áo-Hung. Có tổng cộng 18 sư đoàn Áo-Hung tham gia tấn công Serbia vào năm 1914.

Điểm mạnh của quân đội Áo-Hung là có nhiều súng trường hiện đại và có số súng máy và pháo gấp đôi quân đội Serbia, bên cạnh đó có nhiều đạn dược hơn và khả năng vận tải tốt hơn. Cơ sở hạ tầng công nghiệp của Áo-Hung cũng cao hơn Serbia. Tuy nhiên yếu điểm là tính đa dân tộc của quân đội nước này. Trong khi quân số đa phần là người Slavơ nhưng ngôn ngữ chỉ huy lại là tiếng Đức, nên mỗi người lính Slavơ phải học 80 từ tiếng Đức căn bản để hiểu mệnh lệnh. Quân đội nước này cũng không tham gia một cuộc chiến lớn nào trước năm 1914 nên không có kinh nghiệm chiến đấu và quân lính không được huấn luyện kỹ.

Tổng chỉ huy các lực lượng Áo-Hung tham gia tấn công Serbia là Đại tướng Oskar Potiorek, người đã không thể bảo vệ được cho Thái tử Franz Ferdinand trong sự kiện ám sát tại Sarajevo. Conrad von Hötzendorf, tổng tham mưu trưởng quân đội Áo-Hung, tin rằng Áo-Hung sẽ đánh bại Serbia trước khi Nga tổng động viên xong. Kế hoạch cho cuộc chiến với Serbia ban đầu dự tính ba tập đoàn quân: Tập đoàn quân số 6, gồm hai quân đoàn XV và XVI tập trung quanh Sarajevo và Mostar; Tập đoàn quân số 5, gồm hai quân đoàn VIII và XIII, tập trung dọc dòng sông Drina, phía bắc Zvornik; và Tập đoàn quân số 2, gồm hai quân đoàn IV và IX bố trí ở phía bắc, đối mặt quân Serbia dọc sông Sava. Một quân đoàn độc lập, Quân đoàn VII được bố trí gần Belgrade nhất. Tập đoàn quân số 2 được dự tính sẽ hỗ trợ Tập đoàn quân số 5 vượt sông Danube trước khi chính thức đưa đến Galicia.

Serbia

Chính phủ Belgrade ra lệnh tổng động viên từ ngày 23 tháng 7 và cho đến cuối tháng đã có quân số ước tính 450.000 người Lực lượng chính đối đầu với Áo-Hung là bốn tập đoàn quân 1, 2, 3 và Užice, tổng quân số 180.000 người. Quân đội Serbia cũng chỉ đang trong quá trình hồi phục sau Các cuộc chiến tranh Balkan, cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng 36.000 lính Serbia và 55.000 người khác bị thương nặng, bằng cách tuyển quân từ các vùng đất mới chiếm được. Về vũ khí, quân đội nước này thiếu hụt về pháo và đang trong giai đoạn bổ sung đạn dược. Lính Serbia cũng thiếu cả các trang bị cơ bản, nhiều lính mới tuyển mộ thậm chí không được trang bị giày và nhiều đơn vị không có đồng phục trừ áo choàng tiêu chuẩn và mũ truyền thống Serbia gọi là šajkača. Súng trường cũng trong tình trạng thiếu hụt với ước tính khi quân đội Serbia được tổng động viên toàn bộ, có khoảng 50.000 lính Serbia sẽ không được trang bị gì cả. Đó là chưa kể một bộ phận quân đội nước này còn phải được sử dụng cho nhiệm vụ chống các cuộc nổi dậy của người Albania và mối đe dọa từ Bulgaria.

Lợi thế của Serbia so với Áo-Hung là nhiều người lính thuộc quân đội nước này là cựu binh trong Các cuộc chiến tranh Balkan nên có nhiều kinh nghiệm chiến đấu và được huấn luyện tốt hơn. Tinh thần người lính Serbia cũng cao hơn, bù đắp cho sự thiếu hụt về vũ khí so với đối phương. Địa hình Serbia cũng thuận lợi cho việc phòng thủ với địa hình đồi núi, đường sá khó di chuyển và ba rào cản tự nhiên ở biên giới là sông Drina, sông Danube và sông Sava.

Quân đội Serbia được đặt dưới sự chỉ huy trên danh nghĩa của Thái tử Alexander, còn trên thực tế là Tổng tham mưu trưởng, Thống chế Radomir Putnik, người đã có kinh nghiệm lãnh đạo quân đội nước này trong cuộc chiến tranh Balkan. Kế hoạch của Thống chế Putnik là bố trí các lực lượng của mình ở trung tâm để chờ đón cuộc tấn công từ các hướng. Mục tiêu của ông là tìm cách giữ vững vị trí ở các con sông trọng yếu, xác định địa điểm vượt sông của đối phương và tấn công khi có lợi thế.

Diễn biến năm 1914

Ngày 12 tháng 8, Tập đoàn quân số 5 Áo-Hung vượt sông Drina ở đoạn hạ lưu. Trong cùng ngày, Tập đoàn quân số 2 Áo-Hung vượt sông Sava đến phía bắc thị trấn Šabac. Đến ngày 14 tháng 8, trên một trận tuyến dài khoảng 160 km, quân đội Áo-Hung đã vượt sông thành công và tập trung về Valjevo. Tập đoàn quân số 2 và số 5 của Áo-Hung tiến về hướng Belgrade, nơi họ chạm trán ba tập đoàn quân số 1, 2 và 3 của Serbia.

Trận Cer

Putnik dự đoán hướng tấn công ban đầu của Áo-Hung sẽ từ hướng bắc do đó nhận định việc quân Áo vượt sông Drina chỉ là nhằm nghi binh. Tuy nhiên sau ba ngày đầu tiên, ông nhận ra đây đúng là hướng tấn công chính của quân Áo và bắt đầu có hành động điều động quân. Một lực lượng nhỏ Serbia được tung ra cầm chân quân Áo tại Šabac trong khi lực lượng chính hướng về đầu cầu sông Drina.

Ngày 15 tháng 8, lính Serbia và Áo-Hung bắt đầu chạm trán với nhau tại sườn núi Cer. Sau bốn ngày giao tranh ác liệt, quân Áo buộc phải tháo chạy, vượt sông Drina để trở về bờ bên kia. Trận Cer là chiến thắng đầu tiên của khối quân sự phe Hiệp ước trước phe Liên minh trung tâm trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Áo-Hung chịu thương vong 38.000 quân và 4.500 quân bị bắt làm tù binh trong khi Serbia cũng chịu thương vong 18.000 quân.

Trận Drina

Do áp lực từ đồng minh Nga, Serbia phải mở một cuộc phản công nhỏ bằng Tập đoàn quân số 1 vào lãnh thổ Áo-Hung, vùng Syrmia, với mục tiêu cầm chân quân Áo trong việc điều quân sang mặt trận Galicia. Ngày 6 tháng 9, Tập đoàn quân số 1 vượt sông Sava. Trước tình thế đó, Potiorek quyết định tấn công Serbia lần hai. Vào ngày 7 tháng 8, lính Áo-Hung lại vượt sông Drina với Tập đoàn quân số 5 và Tập đoàn quân số 6.

Tập đoàn quân số 5 Áo-Hung bị đẩy lùi với thương vong 4.000 người. Riêng Tập đoàn quân số 6 thành công hơn trong việc đối đầu với Tập đoàn quân số 3 Serbia ở giai đoạn đầu, tuy nhiên sau đó đã phải rút lui từ ngày 17 tháng 9 do lo ngại hở sườn phía nam và cuộc tấn công của Tập đoàn quân Užice và lính Montenegro vào Srebrenica và Pale phía đông Bosna. Trong những lần vượt sông Drina từ đầu tháng 9, Tập đoàn quân số 6 Áo-Hung chịu thương vong hơn 20.000 người.

Trận Kolubara

Nhận ra những khó khăn mà quân đội Serbia phải chịu, Áo-Hung quyết định mở một cuộc tấn công mới vào Serbia trước mùa đông. Armeeoberkommando (Bộ tư lệnh quân đội Áo-Hung - AOK) nhận định một khi Serbia bị tiêu diệt, các quốc gia đang tuyên bố trung lập như Bulgaria, România và Hy Lạp sẽ tham gia cuộc chiến về phe Liên minh Trung tâm và điều này cũng ngăn không cho Ý mở mặt trận khác chống lại Áo-Hung.

Cuộc tấn công lần thứ ba của Áo-Hung vào Serbia chính thức bắt đầu từ ngày 6 tháng 11 năm 1914. Quân Serbia bị áp đảo về quân số và thiếu hụt đạn dược chống trả kịch liệt nhưng sau cùng cũng buộc phải có sự rút lui chiến lược để bảo toàn lực lượng. Ăn mừng lớn đã diễn ra ở Vienna khi lính Áo-Hung tiến vào Valjevo ngày 15 tháng 11. Không đủ sức phòng thủ trên tuyến phòng thủ đã quá dài, Bộ chỉ huy Tối cao Serbia quyết định bỏ Belgrade. Thành phố được di tản từ ngày 29 tháng 11 và đến ngày 2 tháng 12, Tập đoàn quân số 5 Áo-Hung tuyên bố chiếm được Belgrade.

Nhận được tiếp viện kịp thời của đồng minh Pháp và Nga từ Salonika và nhận ra quân Áo-Hung cũng ở trong tình trạng kiệt sức, Putnik hạ lệnh tổng phản công nhắm vào Tập đoàn quân số 6 Áo-Hung vào ngày 2 tháng 12 và vua Peter I dù đã 70 tuổi vẫn cầm súng tham gia chiến đấu trong cuộc phản công này. Đến ngày 9 tháng 12, Tập đoàn quân số 6 Áo-Hung phải rút chạy từ Serbia về Syrmia. Potiorek cũng buộc lòng phải ra lệnh Tập đoàn quân số 5 bỏ Belgade và lính Serbia giải phóng thành phố vào ngày 15 tháng 12.

Thất bại trong cả ba lần tấn công Serbia vào năm 1914 khiến Áo-Hung chịu tổn thất gần 274.000 quân trong tổng số 450.000 quân ban đầu (trong số đó có 7.600 sĩ quan). Phía Serbia cũng chịu thương vong nặng 164.000 quân trong đó chết 69.000 người trên tổng số 250.000 quân. Tướng Potiorek bị cách chức tổng chỉ huy các lực lượng Áo-Hung tại Balkan và cùng số phận là chỉ huy trưởng Tập đoàn quân số 5 Liborius Ritter von Frank. Tập đoàn quân số 6 Áo-Hung cũng bị giải thể.

Diễn biến năm 1915

Bulgaria và Đức tham chiến tại Serbia
Mặt trận Serbia trở nên yên tĩnh cho đến tháng 10 năm 1915 khi Áo-Hung phải tập trung quân cho mặt trận với Nga và từ tháng 5 năm 1915 là một mặt trận mới với người Ý. Tuy nhiên người Đức muốn mở lại tuyến đường sắt Berlin – Baghdad, điều mà không thể đạt được nếu Serbia chưa bị chiếm.

Trong giai đoạn đầu cuộc chiến, Vienna không muốn Bulgaria tham gia tấn công Serbia do lo ngại sẽ bị giảm sút uy tín và chiến lợi phẩm. Tuy nhiên thất bại trong năm 1914 khiến Áo-Hung muốn có sự can thiệp của Bulgaria trong cuộc tấn công tương lai vào Serbia để chắc chắn đảm bảo thắng lợi. Bên cạnh đó, nhiều chính trị gia Áo-Hung cũng không muốn Đức can thiệp vào việc tấn công Serbia nhưng một lần nữa thất bại 1914 chỉ ra Áo-Hung không thể thành công nếu thiếu sự hỗ trợ của người Đức.

Sau thất bại tại chiến tranh Balkan lần hai, Bulgaria cũng muốn lấy lại các vùng Macedonia thuộc Hy Lạp và Serbia và Dobrudja của România. Với việc Liên minh Trung tâm đang đạt được những thắng lợi lớn ở mặt trận phía Đông và phe Hiệp ước không đảm bảo được yêu sách lãnh thổ cho mình, Bulgaia ngả về phe Liên minh Trung tâm dù đang tuyên bố trung lập từ đầu cuộc chiến. Ngày 6 tháng 9 năm 1915, Bulgaria ký với Đế quốc Đức và Đế quốc Áo-Hung Hiệp định liên minh quân sự. Theo đó, trong vòng 30 ngày, Đức-Áo-Hung sẽ bố trí ít nhất sáu sư đoàn dọc sông Danube và Sava, và Bulgaria trong vòng 35 ngày sẽ có bốn sư đoàn ở dọc biên giới Serbia.

Việc chỉ huy liên quân ba nước tấn công Serbia là một vấn đề phức tạp. Tướng Đức August von Mackensen sẽ là tổng chỉ huy của liên quân và mạng lệnh sẽ phải được trao đổi giữa AOK, Oberste Heeresleitung (Bộ chỉ huy tối cao Đức – OHL) và bộ tổng tham mưu Bulgaria. Ngày 18 tháng 9 năm 1915, lực lượng tấn công chính của liên quân, Cụm tập đoàn quân Mackensen được thành lập, bao gồm Tập đoàn quân số 11 Đức của tướng Max von Gallwitz; Tập đoàn quân số 3 Áo-Hung của tướng Hermann Kövess von Kövessháza và Tập đoàn quân số 1 Bulgaria của tướng Kliment Boyadzhiev. Bên cạnh đó còn có Tập đoàn quân số 2 Bulgaria của tướng Georgi Todorov đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của người Bulgaria được bố trí nhằm tấn công Macedonia. Tổng lực lượng liên quân ước tính khoảng 800.000 quân.

Sự chuẩn bị của Serbia
Mùa xuân năm 1915, Serbia phải tổng động viên 707.000 người, tương đương 1/6 dân số, để chuẩn bị đối đầu với các cuộc tấn công mới của kẻ thù. Quân đội vẫn trong tình trạng thiếu quân trang, quân dụng. Trong nửa đầu năm 1915, quân đội Serbia còn bị ảnh hưởng bởi dịch sốt phát ban: vào tháng 4 năm 1915 có 48.000 lính phải nằm viện vì dịch bệnh. Sức mạnh của quân đội nước này còn bị phân tán khi phải đưa 20.000 quân sang Albania sang trấn giữ miền bắc và miền trung Albania để ngăn chặn những cuộc tấn công của người Albania vào Kosovo và nam Serbia dưới sự xúi giục và viện trợ của Áo-Hung.

Hai sư đoàn, mỗi sư đoàn lần lượt của Pháp và Anh, được đưa đến Salonika, Hy Lạp thay vì Dardanelles để yểm trợ cho Serbia vào ngày 5 tháng 10 nhưng không có đóng góp đáng kể nào cho việc phòng thủ của quân đội nước này và bị Hy Lạp phản đối vì xâm phạm đến vị thế trung lập của họ.

Cuộc tấn công của liên quân Liên minh Trung tâm và Serbia thất thủ

Ngày 6 tháng 10, pháo binh Đức-Áo-Hung bắt đầu pháo kích vào các phòng tuyến Serbia và vượt sông Drina và Sava. Liên quân Đức-Áo-Hung nhanh chóng hướng về phía Belgrade và giao tranh đã diễn ra ác liệt trên các đường phố Belgrade và đến ngày 9 tháng 10 thì mọi nỗ lực kháng cự của người Serbia tại đây đã chấm dứt nhưng quân Áo cũng phải chịu thương vong 7.000 người. Đức-Áo-Hung tiếp tục tiến sâu về hướng nam truy kích quân Serbia dọc Thung lũng Morava nhưng gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở và quân Serbia kháng cự mạnh mẽ.

Sau những khó khăn gặp phải trong quá trình tổng động viên, Bulgaria chính thức tuyên chiến với Serbia vào ngày 14 tháng 10 nhưng trước đó ba ngày quân đội Bulgaria đã mở các cuộc tấn công nhỏ dọc biên giới. Ở phía bắc, Tập đoàn quân số 1 của Boyadzhiev tiến về hướng Niš và Aleksinac tìm cách liên kết với Tập đoàn quân số 11 Đức, trong khi Tập đoàn quân số 2 tiến về Vranje để cắt liên lạc giữa Macedonia và Salonika. Tổng quân số Bulgaria tham gia tấn công Serbia là 300.000 quân. Tập đoàn quân số 1 Bulgaria đánh bại Tập đoàn quân số 2 Serbia trong Trận Morava, còn Tập đoàn quân số 2 Bulgaria đánh bại quân Serbia trong Trận Ovche Pole. Ngày 22 tháng 10, lính Bulgaria đã vào đến Skopje và Kumanovo, tiến sát Niš.

Những chiến thắng của Bulgaria khiến cho mối liên lạc giữa Serbia và liên quân Anh-Pháp tại Salonika bị cắt đứt. Từ ngày 2 đến 12 tháng 11, hai sư đoàn Pháp từ Salonika tiến lên hướng bắc hỗ trợ Serbia bị Tập đoàn quân số 2 Bulgaria đánh bại trong Trận Krivolak và phải rút lui trở về Hy Lạp. Về phía quân Anh không có động thái gì trong giai đoạn đầu sau khi đổ bộ lên Salonika, đã đưa ba lữ đoàn lên phía bắc biên giới Serbia từ cuối tháng 10. Tuy nhiên lực lượng này bị quân Bulgaria pháo kích dữ dội cũng phải rút về Hy Lạp. Quân Bulgaria dừng tiến quân tai biên giới Hy Lạp – Serbia.

Không còn cách nào khác để tránh bị bao vây, Putnik ra lệnh toàn quân Serbia triệt thoái về Kosovo. Ngày 1 tháng 11, quân Đức chiếm được Kragujevac và ngày 5 tháng 11, quân Bulgaria chiếm được trục đường chính then chốt tại thành phố Niš. Ngày 16 tháng 11, thành phố Monastir thất thủ và mỗi người lính Serbia giờ đây chỉ còn một nửa khẩu phần hàng ngày cộng với toàn quân chỉ còn 200 khẩu pháo. Ngày 23 tháng 11, quân Đức chiếm Pristina và Mitrovica. Từ ngày 24 tháng 11, tàn quân Serbia bắt đầu cuộc rút lui băng qua những dãy núi tuyết phủ tại Kosovo và Montenegro để đến miền bắc và miền trung Albania, từ đó đi xuống bờ biển Adriatic. Người dân Serbia cũng di tản chung với lính trong thời tiết khắc nghiệt và đường đi khó khăn, và rất nhiều người đã bỏ mạng dọc đường di tản do đói, bệnh tật và các cuộc tấn công quân sự. Chỉ có khoảng 155.000 người Serbia, hầu hết là binh lính, đến được bờ biển Adriatic và sau đó được di tản đến Corfu. Cuộc di tản kết thúc vào ngày 10 tháng 2 và nhiều người vì kiệt sức đã chết sau khi được giải cứu. Thống chế Putnik được đưa sang Pháp dưỡng bệnh và ông mất một năm sau đó.

Đồng minh của Serbia là Montenegro đã không tiến hành di tản mà ở lại chiến đấu bảo vệ lãnh thổ. Ngày 25 tháng 1 năm 1916, Montenegro đầu hàng Áo-Hung sau khi đã có những kháng cự đáng kể.

Trong suốt chiến dịch 1915, liên quân Đức-Áo-Hung mất 30.000 quân, chủ yếu đến trong hai tuần đầu khi vượt sông Sava–Danube và trên đường tiến về Kragujevac. Bulgarian mất tổng cộng 37.000 quân. Tổn thất của Serbia nặng nề hơn: 90.000 quân chết hoặc bị thương; 150.000 – 170.000 người bị bắt làm tù binh.

Kết quả
Kết thúc năm 1915, phe Liên minh Trung tâm đã đạt được mục tiêu chính: loại bỏ được một trong nhiều mặt trận và đường bộ từ Đức đến Thổ Nhĩ Kỳ được thông suốt. Quân đội Serbia cũng xem như không còn tồn tại nữa. Việc chiếm đóng Serbia được thực hiện bởi Áo-Hung, Đức và Bulgaria. Bulgaria được chia hơn phân nửa lãnh thổ Serbia trước chiến tranh gồm Macedonia, một phần Kosovo và một phần Niš; Đức được một phần Kosovo và một phần Thung lũng Vardar; những phần còn lại của Serbia, cùng với Montenegro, được đặt dưới chính quyền quân quản của Áo-Hung.

Bulgaria và Áo-Hung áp đặt một chế độ quân quản khắc nghiệt, theo đó hàng ngàn người Serbia bị giết hoặc đưa đến các trại tập trung và các sản phẩm công-nông nghiệp của Serbia được phe Liên minh Trung tâm đem đi phục vụ cho chiến tranh. Tháng 2 năm 1917, người Serbia nổi dậy tại vùng Toplica nhưng chỉ sau một tháng đã bị Bulgaria và Áo đàn áp đẫm máu.

Số lính Serbia di tản đến Corfu về sau đã được đưa về tham chiến tại Salonika cùng với quân Đồng minh dưới sự chỉ huy của Thống chế Zivojin Mišić. Chính lực lượng này đã trở thành mũi tiên phong tiến vào Macedonia vào tháng 9 năm 1918 và giải phóng hoàn toàn Serbia vào đầu tháng 11 năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Thế chiến thứ nhất


title: USS Laffey (DD-724)

text:
USS Laffey (DD-724) là một tàu khu trục lớp Allen M. Sumner được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Bartlett Laffey (1841-1901), một thủy thủ từng được trao tặng Huân chương Danh dự do chiến đấu dũng cảm trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ. Nó đã hoạt động cho đến hết Thế Chiến II, từng tham gia cuộc Đổ bộ Normandy và sống sót qua một loạt các đợt tấn công tự sát Kamikaze ngoài khơi Okinawa. Con tàu tiếp tục phục vụ sau đó trong Chiến tranh Triều Tiên và Chiến tranh Lạnh cho đến khi ngừng hoạt động năm 1975. Con tàu được giữ lại như một tàu bảo tàng tại Patriots Point, Mount Pleasant, gần Charleston, South Carolina, và được công nhận là một Di tích Lịch sử Quốc gia vào năm 1986. Laffey được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống và năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, và thêm danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Hàn Quốc cùng hai Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động trong Chiến tranh Triều Tiên.

Thiết kế và chế tạo

Laffey được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Bath Iron Works Corp. ở Bath, Maine vào ngày 28 tháng 6 năm 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 21 tháng 11 năm 1943; được đỡ đầu bởi cô Beatrice F. Laffey, và nhập biên chế vào ngày 8 tháng 2 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Frederick Becton.

Lịch sử hoạt động

1944
Sau khi hoàn tất chuyến đi huấn luyện, Laffey ghé qua Xưởng hải quân Washington trong một ngày trước khi lên đường đi Bermuda vào ngày 28 tháng 2 năm 1944, đến nơi vào ngày 4 tháng 3. Nó quay trở về Norfolk, Virginia trong một thời gian ngắn, nơi nó phục vụ như một tàu huấn luyện, trước khi đi đến New York để gia nhập thành phần hộ tống một đoàn tàu vận tải hướng sang Anh Quốc vào ngày 14 tháng 5. Sau khi được tiếp nhiên liệu tại Greenock, Scotland, nó tiếp tục đi đến Plymouth vào ngày 27 tháng 5.

Laffey chuẩn bị để tham gia Chiến dịch Neptune, hoạt động hải quân trong khuôn khổ cuộc Đổ bộ Normandy lên miền Bắc nước Pháp. Chiếc tàu khu trục lên đường vào ngày 3 tháng 6 hướng sang Normandy, hộ tống cho các tàu đổ bộ, tàu kéo và hai pháo hạm lớp Flores, đi đến khu vực tấn công ngoài khơi bãi Utah tại vịnh sông Seine vào đúng ngày D 6 tháng 6. Trong các ngày 6 và 7 tháng 6, nó tuần tra ngoài khơi bãi đổ bộ, rồi trong hai ngày tiếp theo đã hoạt động bắn phá các vị trí pháo binh đối phương. Nó quay về Plymouth để tiếp liệu và tiếp đạn dược rồi quay trở lại bờ biển Normandy vào ngày 10 tháng 6. Hai ngày sau, nó truy đuổi các tàu phóng lôi E-boat đối phương vốn đã phóng ngư lôi nhắm vào tàu khu trục , phá vỡ đội hình đối phương và ngăn ngừa những đợt tấn công tiếp theo.

Hoàn thành nhiệm vụ hộ tống, Laffey quay trở về Anh, về đến Portsmouth vào ngày 22 tháng 6, nơi nó neo đậu cặp bên mạn . Đến ngày 25 tháng 6, nó cùng chiếc thiết giáp hạm lên đường tham gia Đội bắn phá 2 để hoạt động bắn phá vị trí cố thủ của đối phương tại Cherbourg-Octeville. Lực lượng phải chịu đựng hỏa lực từ pháo bờ biển đối phương, khi các tàu khu trục chị em  và  bị bắn trúng; bản thân Laffey bị một quả đạn pháo nảy trên mặt biển bắn trúng lườn tàu bên trên mực nước, nhưng không kích nổ và chỉ gây hư hại nhẹ.

Cuối ngày hôm đó, đội bắn phá rút lui về phía Bắc Ireland, đi đến Belfast vào ngày 1 tháng 7. Ba ngày sau, Laffey cùng Đội khu trục 119 lên đường quay trở về nhà, về đến Boston, Massachusetts vảo ngày 9 tháng 7. Sau một tháng được đại tu đồng thời được nâng cấp thiết bị điện tử, nó chạy thử máy trước khi lên đường đi Norfolk, đến nơi vào ngày 25 tháng 8.

Laffey khởi hành một ngày sau đó để chuyển sang Mặt trận Thái Bình Dương, đi ngang qua kênh đào Panama và San Diego, California, đi đến Trân Châu Cảng vào tháng 9. Sau những đợt huấn luyện tại khu vực quần đảo Hawaii, nó lên đường vào ngày 23 tháng 10 để đi sang vùng chiến sự, đi ngang qua Eniwetok và đi đến Ulithi vào ngày 5 tháng 11. Tại đây, nó gia nhập thành phần hộ tống cho Lực lượng Đặc nhiệm 38, đơn vị tàu sân bay nhanh trực thuộc Đệ tam Hạm đội, rồi cùng các tàu sân bay nhanh tiến hành không kích xuống các mục tiêu tàu bè, máy bay và sân bay tại Philippines.

Vào ngày 11 tháng 11, Laffey nhìn thấy một chiếc dù, nên đã rời đội hình hộ tống và giải cứu một phi công Nhật Bản bị thương nặng; người tù binh chiến tranh được chuyển sang tàu sân bay  đang khi hoạt động tiếp nhiên liệu vào ngày hôm sau. Chiếc tàu khu trục quay trở về Ulithi vào ngày 22 tháng 11, và đến ngày 27 tháng 11 lại cùng các tàu chiến thuộc Hải đội Khu trục 60 khởi hành hướng đến vịnh Leyte. Hoạt động cùng Đệ Thất hạm đội, nó hộ tống bảo vệ các tàu chiến chủ lực khỏi mối đe dọa của máy bay và tàu ngầm đối phương, hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên vịnh Ormoc vào ngày 7 tháng 12, vô hiệu hóa một khẩu đội pháo bờ biển và bắn phá các vị trí tập trung quân đối phương. Sau một giai đoạn bảo trì ngắn tại vịnh San Pedro, Leyte vào ngày 8 tháng 12, nó lên đường cùng Đội đặc nhiệm 77.3 vào ngày 12 tháng 12 để đi Mindoro, nơi nó hỗ trợ cho cuộc đổ bộ vào ngày 15 tháng 12. Sau khi cuộc đổ bộ diễn ra thành công, nó hộ tống cho các tàu vận chuyển rỗng quay trở lại Leyte, đi đến vịnh San Pedro vào ngày 17 tháng 12. Nó gia nhập Đội đặc nhiệm 77.3 mười ngày sau đó để tuần tra ngoài khơi Mindoro.

1945
Sau khi quay trở lại vịnh San Pedro trong một thời gian ngắn, Laffey gia nhập trở lại Đệ Thất hạm đội, và trong tháng 1, 1945 đã hộ tống các tàu vận chuyển trong chiến dịch đổ bộ lên khu vực vịnh Lingayen, Luzon. Sau đó nó rút lui về quần đảo Caroline, về đến Ulithi vào ngày 27 tháng 1. Trong tháng 2, nó hỗ trợ cho Lực lượng Đặc nhiệm 58 tiến hành không kích xuống khu vực Tokyo tại chính quốc Nhật Bản, và trực tiếp hỗ trợ cho lực lượng Thủy quân Lục chiến đổ bộ lên Iwo Jima. Đến cuối tháng 2, con tàu phục vụ cho việc chuyển tiếp tin tức tình báo quan trọng đến Guam cho Thủy sư Đô đốc Chester Nimitz, Tổng tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, đến nơi vào ngày 1 tháng 3.

Sang ngày hôm sau, Laffey đi đến Ulithi để thực hành huấn luyện cùng các thiết giáp hạm thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 54, và đến ngày 21 tháng 3 đã lên đường cùng lực lượng đặc nhiệm để hướng đến Okinawa. Nó đã trợ giúp vào việc chiếm đóng Kerama Retto, một bàn đạp tạm thời nhằm chuẩn bị cho cuộc đổ bộ, đồng thời bắn phá bờ biển, bắn pháo quấy rối vào ban đêm và hộ tống cho các tàu chiến chủ lực. Cuộc đổ bộ chính diễn ra vào ngày 1 tháng 4, và đến ngày 16 tháng 4, chiếc tàu khu trục bắt đầu đảm nhiệm vai trò cột mốc radar canh phòng tại vị trí cách  về phía Bắc Okinawa. Nó tham gia vào việc đánh trả những đợt tấn công tự sát hàng loạt của máy bay Kamikaze vốn đã bắn rơi tổng cộng 13 máy bay đối phương.

Sang ngày hôm sau, đối phương tiếp tục tung ra đợt tấn công cảm tử mới với khoảng 50 máy bay. Lúc 08 giờ 30, một máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A “Val” xuất hiện gần Laffey để trinh sát, và khi bị hỏa lực phòng không tấn công, nó phóng bỏ quả bom và rút lui. Nhưng không lâu sau đó, bốn chiếc D3A khác tách khỏi đội hình và tấn công chiếc tàu khu trục. Hai chiếc D3A bị hỏa lực phòng không Oerlikon 20 mm bắn rơi trong khi hai chiếc kia tấn công sát mặt nước bị rơi xuống biển. Ngay sau đó, hỏa lực phòng không của con tàu bắn rơi một máy bay ném bom-ngư lôi Yokosuka D4Y đang bấn phá bên mạn trái, rồi chỉ 10 giây sau đó, một chiếc D4Y tìm cách ném bom bên mạn phải cũng bị dàn pháo chính 5-inch bắn rơi xuống biển; quả bom nó mang theo kích nổ dưới nước và mảnh bom làm bị thương những pháo thủ bên mạn phải, và đám cháy phát sinh được đội kiểm soát hư hỏng dập tắt.

Đến 08 giờ 42 phút, Laffey lại tiêu diệt một chiếc D3A tiếp cận bên mạn trái; quả bom nó mang theo không kích nổ, nhưng nảy lên trên sàn tàu trước khi rơi xuống biển trong khi xăng máy bay từ động cơ bị hỏng tung tóe khắp phía trước con tàu. Ba phút sau, một chiếc D3A khác tiếp cận từ mạn trái đâm trúng một khẩu đội phòng không Bofors 40 mm, làm thiệt mạng ba người, phá hỏng một khẩu 20 mm và hai khẩu 40 mm, và khiến hầm đạn phòng không bốc cháy. Ngay sau đó, một chiếc D3A khác tiếp cận từ phía đuôi tàu đã đâm xuống tháp pháo 5-inch phía sau, quả bom nó mang theo kích nổ phòng thuốc phóng làm phá hủy toàn bộ tháp pháo và gây ra một đám cháy lớn. Một chiếc D3A tiếp cận theo hướng tương tự ở phía đuôi tàu, cho dù bị hỏa lực phòng không bắn cháy vẫn tiếp tục lao xuống tháp pháo phía đuôi đang cháy. Gần như cùng lúc đó, một chiếc D3A mang bom tiếp cận từ phía đuôi và thả quả bom nó mang theo, làm kẹt bánh lái của Laffey ở góc 26° sang mạn trái và làm thiệt mạng nhiều người. Một chiếc D3A và một chiếc D4Y nữa tiếp tục đâm trúng con tàu bên mạn trái.

Vào lúc đó, bốn máy bay tiêm kích FM-2 Wildcat cất cánh từ tàu sân bay hộ tống  đã tìm cách đánh chặn những chiếc Kamikaze đang tấn công Laffey. Một trong các phi công lái Wildcat, Carl Rieman, đã đâm bổ vào một đội hình Kamikaze và nhắm vào một chiếc D3A. Đồng đội của anh đã kết liễu chiếc máy bay ném bom bổ nhào đối phương trong khi Rieman bám đuôi một chiếc D3A khác, khai hỏa và tiêu diệt đối thủ. Mười giây sau đó, Rieman lại đuổi theo một máy bay ném bom-ngư lôi Nakajima B5N, nổ súng và bắn chết viên phi công Nhật. Chỉ năm giây sau, Rieman bám đuôi một chiếc B5N khác, sử dụng hết những viên đạn cuối cùng của mình. Trên đường quay trở lại tàu sân bay, Rieman tiếp tục đâm bổ vào một đội hình Kamikaze khác, buộc một số trong chúng phải bỏ dỡ việc tấn công. Trong khi đó, ba chiếc Wildcat kia đã tiêu diệt một số máy bay đối phương rồi tìm cách quấy rối những đợt tấn công tự sát tiếp theo sau khi họ đã bắn hết đạn; cuối cùng họ bị buộc phải quay trở lại tàu sân bay Shamrock Bay khi nhiên liệu đã cạn. Những chiếc Wildcat được thay phiên bởi một nhóm 12 máy bay tiêm kích Vought F4U Corsair.

Một chiếc D3A khác tiếp cận Laffey vốn đã bất động bên mạn trái, nhưng một máy bay Corsair đã đuổi theo chiếc Kamikaze và tiêu diệt đối thủ sau khi buộc nó phải đâm trượt con tàu. Chiếc Corsair lại đuổi theo một máy bay tiêm kích lục quân Nakajima Ki-43 Oscar tìm cách tiếp cận bắn phá Laffey bên mạn phải. Tuy nhiên hỏa lực phòng không của con tàu đã bắn trúng chiếc Oscar, khiến nó đâm vào cột ăn-ten của con tàu và rơi xuống biển. Chiếc Corsair đuổi theo cũng đâm trúng dàn ăn-ten radar của con tàu và rơi xuống biển, nhưng viên phi công sau đó được tàu đổ bộ LCS-51 giải cứu.

Một chiếc D3A nữa lại tiếp cận từ phía đuôi và thả một quả bom nổ tung phía ngoài mạn trái; chiếc D3A sau đó bị một máy bay Corsair bắn rơi. Chiếc Corsair nhanh chóng bám theo đuôi một chiếc D3A khác và khai hỏa, nhưng không ngăn được đối thủ thả một quả bom đánh trúng Laffey, phá hủy một khẩu đội Bofors 40 mm nơi mọi pháo thủ thành viên đều tử trận. Chiếc Corsair lại đối đầu với hai chiếc Oscar tiếp cận từ phía mũi tàu, bắn rơi một chiếc nhưng bị chiếc còn lại bắn hạ. Chiếc Oscar sống sót bị hỏa lực phòng không của chính Laffey bắn rơi. Dàn pháo chính của Laffey tiếp tục bắn hạ một chiếc D3A tiếp cận bên mạn phải; và kẻ tấn công cuối cùng là một chiếc D4Y bị một máy bay Corsair tiêu diệt.

Laffey sống sót cho dù bị hư hại nặng do trúng bốn quả bom, sáu máy bay Kamikaze đâm trúng, và hỏa lực càn quét vốn đã khiến 32 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng cùng 71 người khác bị thương.

1945 - 1947
Laffey được kéo về và thả neo ngoài khơi Okinawa vào ngày 17 tháng 4, nơi nó được sửa chữa tạm thời trước khi lên đường đi Saipan, đến nơi vào ngày 27 tháng 4. Nó tiếp tục hành trình bốn ngày sau đó để quay trở về vùng bờ Tây Hoa Kỳ ngang qua Eniwetok và Hawaii, về đến Tacoma, Washington vào ngày 24 tháng 5. Nó đi vào xưởng tàu của hãng Todd Shipyard Corp. để sửa chữa, công việc kéo dài cho đến ngày 6 tháng 9, khi nó rời xưởng tàu để đi San Diego, đến nơi vào ngày 9 tháng 9. Trên đường tham gia một cuộc tập trận bốn ngày sau đó, nó mắc tai nạn va chạm với chiếc tàu săn ngầm  trong hoàn cảnh thời tiết sương mù dày đặc. Nó đã cứu vớt được tất cả ngoại trừ một thành viên thủy thủ đoàn chiếc PC bị đắm, rồi quay trở về San Diego để sửa chữa.

Laffey khởi hành đi Trân Châu Cảng vào ngày 5 tháng 10, đến nơi sáu ngay sau đó, và tiếp tục hoạt động tại vùng biển Hawaii cho đến ngày 21 tháng 5, 1946, khi nó lên đường tham gia Chiến dịch Crossroads, cuộc thử nghiệm bom nguyên tử tại đảo san hô Bikini. Nó đã hoạt động thu thập những thông tin khoa học liên quan đến bức xạ phát sinh do vụ nổ; tuy nhiên việc khử nhiễm xạ con tàu đã đòi hỏi phải cạo bỏ và sơn lại toàn bộ bề mặt dưới nước của con tàu, cũng như rửa bằng acid và thay thế một phần những ống dẫn nước mặn và bộ thoát hơi nước. Sau khi hoàn thành việc khử xạ, nó quay trở về vùng bờ Tây ngang qua Trân Châu Cảng, về đến vào ngày 22 tháng 8, và tiếp tục hoạt động dọc theo vùng bờ Tây.

Laffey thực hiện một chuyến đi đến Guam và Kwajalein vào tháng 2, 1947, rồi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 11 tháng 3. Nó tiếp tục hoạt động tại vùng biển Hawaii cho đến khi khởi hành hướng sang Australia vào ngày 1 tháng 5. Nó quay trở về San Diego vào ngày 17 tháng 6, và được cho xuất biên chế tại đây vào ngày 30 tháng 6, 1947, được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương.

Chiến tranh Triều Tiên
Sự kiện lực lượng Bắc Triều Tiên tấn công xuống lãnh thổ Nam Triều Tiên vào tháng 6, 1950, khiến Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ, cũng khiến Hải quân Hoa Kỳ thiếu hụt số lượng tàu khu trục còn khả năng hoạt động. Vì vậy Laffey được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 26 tháng 1, 1951 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Charles Holovak. Sau khi hoàn tất chạy thử máy ngoài khơi San Diego, nó vượt kênh đào Panama để đi sang vùng bờ Đông, đi đến Norfolk vào tháng 2 để đại tu, rồi huấn luyện ôn tập tại khu vực vịnh Guantánamo, Cuba. Nó lên đường vào giữa tháng 1, 1952 để đi sang vùng chiến sự Triều Tiên, đến nơi vào tháng 3, nơi nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 77 và hộ tống cho các tàu sân bay  và .

Sang tháng 5, Laffey tham gia chiến dịch phong tỏa Wonsan. Sau một đợt bảo trì ngắn tại Yokosuka, Nhật Bản vào ngày 30 tháng 5, nó quay trở lại khu vực chiến sự Triều Tiên và hoạt động cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77 cho đến ngày 22 tháng 6. Nó lên đường quay trở về Hoa Kỳ qua ngã kênh đào Suez, và về đến Norfolk vào ngày 19 tháng 8.

Laffey tiếp tục hoạt động cùng một đội tìm-diệt tàu ngầm tại vùng biển Caribe cho đến tháng 2, 1954, khi nó lên đường cho một chuyến đi vòng quanh thế giới, bao gồm một lượt phục vụ tại Triều Tiên cho đến ngày 29 tháng 6. Nó rời khu vực Viễn Đông để quay trở về nhà theo lối kênh đào Suez, và về đến Norfolk vào ngày 25 tháng 8. Con tàu tiếp tục hoạt động từ cảng nhà Norfolk, tham gia các cuộc tập trận hạm đội và phục vụ canh phòng máy bay cho tàu sân bay; vào ngày 7 tháng 10, nó đã cứu vớt bốn người sống sót từ chiếc thuyền buồm Able, bị đắm trong một cơn bão ngoài khơi Virginia Capes.

Vào nữa đầu năm 1955, Laffey tham gia các cuộc thực tập chống tàu ngầm và viếng thăm Halifax, Nova Scotia; New York; Miami cùng các cảng trong vùng biển Caribe. Trong năm 1958, nó hoạt động cùng các tàu sân bay chống tàu ngầm tại khu vực ngoài khơi Florida và vùng biển Caribe.

Chiến tranh Lạnh
Laffey khởi hành từ Norfolk vào ngày 7 tháng 11, 1956 để đi sang khu vực Địa Trung Hải trong bối cảnh cuộc Khủng hoảng kênh đào Suez đang diễn biến phức tạp, leo thang thành cuộc xung đột giữa Anh, Pháp và Israel với Ai Cập. Sau khi đến nơi, nó gia nhập Đệ lục Hạm đội và hoạt động tuần tra tại khu vực biên giới giữa Israel và Ai Cập. Sau khi cuộc khủng hoảng được dàn xếp hòa bình, con tàu quay trở về Norfolk vào ngày 20 tháng 2, 1957, tiếp tục hoạt động tại khu vực bờ biển Đại Tây Dương. Đến ngày 3 tháng 9, nó lại lên đường tham gia cuộc tập trận của Khối NATO tại vùng biển ngoài khơi Scotland, rồi tiếp tục đi sang khu vực Địa Trung Hải để hoạt động cùng Đệ lục Hạm đội. Nó quay trở về Norfolk vào ngày 22 tháng 12. Sang tháng 6, 1958, nó thực hiện chuyến đi đến vùng biển Caribe để thực hành huấn luyện, rồi quay trở về Norfolk một tháng sau đó.

Laffey tiếp nối những hoạt động thường lệ tại vùng bờ Đông cho đến ngày 7 tháng 8, 1959, khi nó cùng Hải đội Khu trục 32 được phái sang Địa Trung Hải. Nó băng qua kênh đào Suez vào ngày 14 tháng 12, ghé qua Massawa, Eritrea trong hành trình đi đến cảng chất dỡ của Aramco tại Ras Tanura, Saudi Arabia, nơi nó trải qua những ngày nghỉ lễ Giáng Sinh. Con tàu tiếp tục hoạt động trong vùng vịnh Ba Tư cho đến tháng 1, 1960, khi nó quay ngược trở lại kênh đào Suez để trở về nhà, về đến Norfolk vào ngày 28 tháng 2. Nó tiếp tục hoạt động thường lệ từ Norfolk cùng những chuyến đi sang vùng biển Caribe cho đến giữa tháng 8, khi nó tham gia một cuộc tập trận quy mô lớn của Khối NATO. Sang tháng 10, chiếc tàu khu trục viếng thăm Antwerp, Bỉ trước khi quay trở về Norfolk vào ngày 20 tháng 10. Nó lại lên đường hướng sang Địa Trung Hải vào tháng 1, 1961, nơi nó đã trợ giúp cho chiếc tàu chở hàng Anh MV Dara đang gặp tai nạn. Nó lên đường quay trở về nhà vào giữa tháng 8, về đến Norfolk vào ngày 28 tháng 8.

Laffey lại lên đường vào tháng 9 để tham gia một đợt huấn luyện khẩn trương, kéo dài cho đến tháng 2, 1963, khi nó đảm nhiệm vai trò tàu dịch vụ cho Phân đội Thử nghiệm và Đánh giá Norfolk. Từ tháng 10, 1963 đến tháng 6, 1964, nó hoạt động cùng một đội tìm-diệt tàu ngầm dọc theo vùng bờ Đông, và đến ngày 12 tháng 6 đã thực hiện một chuyến đi thực tập cho học viên sĩ quan sang Địa Trung Hải, đi đến Palma de Mallorca vào ngày 23 tháng 6. Hai ngày sau đó, đội đặc nhiệm lên đường cho nhiệm vụ do thám một cuộc tập trận của Hải quân Liên Xô trong vùng biển Địa Trung Hải. Con tàu sau đó viếng thăm các cảng Naples, Ý; Théoule, Pháp; Rota và Valencia, Tây Ban Nha trước khi quay trở về Norfolk vào ngày 3 tháng 9.

Từ đó cho đến giữa những năm 1970, Laffey tiếp tục thực hiện những chuyến phục vụ tại Địa Trung Hải cùng Đệ Lục hạm đội, và tham gia những hoạt động huấn kuyện và thực hành tại vùng biển Đại Tây Dương và biển Caribe. Nó được cho xuất biên chế vào ngày 9 tháng 3, 1975, là chiếc tàu khu trục cuối cùng của lớp Allen M. Sumner được cho ngừng hoạt động. Con tàu được công nhận là một Di tích Lịch sử quốc gia vào năm 1986, khi là chiếc tàu khu trục lớp Allen M. Sumner cuối cùng thuộc sở hữu của Hoa Kỳ, và cũng vì thành tích sống sót kỳ diệu sau những đợt tấn công Kamikaze trong Thế Chiến II.

Hiện trạng
Laffey hiện là một tàu bảo tàng tại Patriots Point, Mount Pleasant, South Carolina, bên cạnh hai di tích lịch sử quốc gia khác: tàu sân bay  và tàu ngầm . Vào tháng 10, 2008, người ta khám phá lườn tàu của Laffey có hơn 100 chỗ rò rỉ và các quan chức tại Patriots Point lo ngại rằng con tàu có thể bị chìm tại nơi neo đậu. Cần có khoảng kinh phí ước lượng 9 triệu Đô-la để kéo con tàu đến ụ tàu và sửa chữa, và giới chức tại Patriots Point đã vay của tiểu bang South Carolina 9,2 triệu Đô-la để thanh toán chi phí này. Vào ngày 19 tháng 8, 2009, con tàu được kéo đến Xưởng tàu Detyens tại North Charleston trên sông Cooper để được sửa chữa trong ụ tàu. Lườn tàu bị rỉ sét ăn mòn đã được sửa chữa bằng những tấm thép dày hơn, được hàn lại cùng một lớp sơn mới. Vào ngày 16 tháng 4, 2010, Hội đồng quản trị Đại học Clemson đạt được thỏa thuận với tổ chức để thuê lại Laffey và cho neo đậu con tàu bên cạnh cơ sở của Clemson, vốn là Căn cứ Hải quân Charleston tại North Charleston. Laffey quay trở lại Patriots Point vào ngày 25 tháng 1, 2012; trong đám đông tụ tập để chào mừng sự kiện này có khoảng hơn mười người là những cựu chiến binh thành viên thủy thủ đoàn của con tàu. Tổng cộng phí tổn là 1,1 triệu Đô la để đưa con tàu quay trở lại vị trí và những sửa chữa cần thiết để chuẩn bị cho chỗ neo đậu mới cho nó phía trước bảo tàng.

Phần thưởng
Laffey được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống và năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, rồi thêm danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống Hàn Quốc và hai Ngôi sao Chiến trận khác trong Chiến tranh Triều Tiên.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/l/laffey-ii.html
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Naval Vessel Register thuộc phạm vi công cộng: www.nvr.navy.mil/SHIPDETAILS/SHIPSDETAIL_DD_724.HTML

Liên kết ngoài

hazegray.org: USS Laffey
Patriots Point Maritime Museum
Our Navy Magazine article USS Laffey August 1945

Lớp tàu khu trục Allen M. Sumner
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu khu trục trong Chiến tranh Lạnh
Tàu khu trục trong Chiến tranh Triều Tiên
Tàu bảo tàng
Di tích Lịch sử Quốc gia tại South Carolina
Sự kiện hàng hải 1945


title: Cidariplura gladiaria

text:
Cidariplura gladiaria là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cidariplura


title: Zethenia florida

text:
Zethenia florida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zethenia


title: Xanthomonas axonopodis p.v. khayae

text:
Xanthomonas axonopodis p.v. khayae là một loài Gammaproteobacteria trong họ Xanthomonadaceae. Loài này được Sabet, 1959Vauterin et. al miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Đây là loài gây hại của cây Khaya senegalensis, phát triển phổ biến ở Sudan.

Chú thích

Tham khảo

Xanthomonas
Vi khuẩn được mô tả năm 1995
Loài gây hại ở Sudan


title: Bergeria schoutedeni

text:
Bergeria schoutedeni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bergeria


title: Clydonium madrigali

text:
Clydonium madrigali là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Clydonium


title: Hemieuxoa glaucina

text:
Hemieuxoa glaucina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hemieuxoa


title: Lithacodia merta

text:
Lithacodia merta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithacodia


title: Ömnödelger, Khentii

text:
Ömnödelger (tiếng Mông Cổ: Өмнөдэлгэр) là một sum của tỉnh Khentii tại miền đông Mông Cổ. Vào năm 2010, dân số của sum là 5.156 người.

Địa lý
Sum có diện tích khoảng 10.877 km. Trung tâm sum, Airgiin-Enger, nằm cách tỉnh lỵ Öndörkhaan 130 km và cách thủ đô Ulaanbaatar 270 km.

Khí hậu
Ömnödelger có khí hậu cận Bắc Cực. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở trong khu vực là 3 °C. Tháng ấm nhất là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là 22 °C và lạnh nhất là tháng 12, với -20 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 430 mm. Tháng mưa nhiều nhất là tháng 7, với lượng mưa trung bình 112 mm và khô nhất là tháng 1, với lượng mưa 2 mm.

Kinh tế
Sum có một trường học, bệnh viện và nhà nghỉ.

Tham khảo

Sum của tỉnh Khentii
Khu dân cư ở Mông Cổ


title: Stenhomalus clarinus

text:
Stenhomalus clarinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stenhomalus


title: Danh sách nhà văn Iran

text:
Sau đây là danh sách các nhà văn Iran (theo thứ tự bảng chữ cái) được biết đến qua các tác phẩm của họ.

Văn học Ba Tư thế kỷ thứ 21

Văn học Ba Tư thế kỷ thứ 20

Các nhà văn ngoài Iran

Các nhà văn đương đại

Xem thêm

 Danh sách nhà thơ và nhà văn viết bằng tiếng Ba Tư

Tham khảo

Nhà văn
Nhà văn
Iran


title: Endasys brevicornis

text:
Endasys brevicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Endasys


title: Mictochroa caterva

text:
Mictochroa caterva là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mictochroa


title: Czesław Kiszczak

text:
Czesław Jan Kiszczak  (19 tháng 10 năm 1925 - 5 tháng 11 năm 2015) là một viên tướng, Bộ trưởng Bộ nội vụ thời Cộng sản (1981–1990) và Thủ tướng (1989) của Ba Lan.

Ông đóng một vai trò quan trọng trong việc thiết quân luật và đàn áp phong trào Đoàn kết ở Ba Lan vào năm 1981. Nhưng tám năm sau, ông chủ trì quá trình chuyển đổi sang nền dân chủ với tư cách là thủ tướng thuộc phe cộng sản cuối cùng và là đồng chủ tịch của Hội nghị Bàn tròn, trong đó các quan chức của Đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan cầm quyền phải đối diện với các nhà lãnh đạo dân chủ thuộc phe đối lập. Hội nghị đã dẫn đến việc hòa giải và khôi phục Công đoàn Đoàn kết, cuộc bầu cử năm 1989, và sự hình thành chính phủ phi cộng sản đầu tiên của Ba Lan kể từ năm 1945.

Thời thơ ấu
Czesław Kiszczak sinh ngày 19 tháng 10 năm 1925 tại Roczyny, là con trai của một nông dân đang gặp khó khăn do bị sa thải công việc công nhân luyện thép vì theo lý tưởng của đảng cộng sản. Do niềm tin của cha mình, cậu bé Czesław được nuôi dưỡng trong bầu không khí chống giáo sĩ, thân Liên Xô.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ

Tháng 7 năm 1981, Kiszczak được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Bộ Nội vụ cùng với Bộ Quốc phòng là một trong những cơ quan hành chính lớn nhất và quyền lực nhất ở Ba Lan, chịu trách nhiệm về lực lượng cảnh sát, cảnh sát mật, bảo vệ chính phủ, thông tin liên lạc mật, giám sát chính quyền địa phương, cơ sở cải huấn và dịch vụ cứu hỏa.

Trên cương vị đó, Kiszczak đã tham gia vào việc chuẩn bị và thực hiện lệnh thiết quân luật được ban bố tại Ba Lan vào ngày 13 tháng 12 năm 1981. Ông trở thành thành viên của Hội đồng Quân nhân Cứu quốc, một cơ quan bán chính phủ quản lý Ba Lan trong thời kỳ thiết quân luật (1981–83). Năm 1982, ông trở thành phó ủy viên Bộ Chính trị Đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan và là ủy viên chính thức vào năm 1986. Từ tháng 12 năm 1981 đến tháng 6 năm 1989, Kiszczak là người quan trọng thứ hai ở Ba Lan chỉ sau Tướng Wojciech Jaruzelski, lãnh đạo cấp cao nhất của quốc gia. Họ cùng nhau tổ chức một cuộc đàn áp nhằm mục đích tiêu diệt Khối Đoàn kết, phong trào công đoàn phi cộng sản đầu tiên của Khối phía Đông. Thiết quân luật bao gồm việc bắt giữ hàng loạt các nhà hoạt động Đoàn kết, lệnh giới nghiêm và các biện pháp khắc nghiệt khác.

Các tướng Kiszczak và Jaruzelski sau đó khẳng định rằng họ đang áp đặt thiết quân luật để ngăn chặn một cuộc xâm lược do Liên Xô lãnh đạo có khả năng xảy ra nhằm đáp trả lại cuộc nổi dậy Đoàn kết, như nó đã xảy ra sau một phong trào cải cách ở Tiệp Khắc năm 1968 (sự kiện Mùa xuân Praha). "Tôi đã cứu đất nước khỏi những rắc rối khủng khiếp", Kiszczak nói nhiều năm sau đó. Nhưng các nhà phê bình cho rằng Jaruzelski và Kiszczak đang tuân theo mệnh lệnh của Moscow trong việc thực hiện một cuộc đàn áp tàn bạo đã gây ra cái chết của 9 thợ mỏ đang biểu tình bị cảnh sát bắn chết trong chiến dịch Bình định Wujek.

Với tư cách là Bộ trưởng Bộ nội vụ, Kiszczak chịu trách nhiệm về việc che đậy cái chết của Grzegorz Przemyk sau khi ông bị hai cảnh sát đánh đập dã man vào năm 1983. Hồ sơ vụ án có lưu giữ giấy viết tay của ông trong đó ra lệnh cho bên công tố "chỉ bám vào một phiên bản của cuộc điều tra - các nhân viên y tế", dẫn đến việc một bác sĩ và một nhân viên y tế bị kết án oan và bị bỏ tù trong hơn một năm để che đậy cho một phiên tòa dàn dựng. Năm 1984, Kiszczak đã trao phần thưởng về mặt tài chính cho những cảnh sát đã phối hợp trong việc che đậy. Trong phiên tòa xét xử ở Ba Lan thời hậu cộng sản vào năm 1997, một trong những sĩ quan đã tham gia vụ đánh đập cuối cùng đã bị đưa ra xét xử, một người khác được tha bổng, nhưng Kiszczak không bị xét xử và không phải chịu bất kỳ hình phạt nào cho vai trò chủ mưu che đậy tội ác.

Vào cuối những năm 1980, với những thay đổi địa chính trị to lớn mà cuộc cải cách kéo dài bốn năm của Gorbachev ở Liên Xô và một nền kinh tế đang suy thoái của Ba Lan mang lại, Kiszczak đã đàm phán Hiệp định Bàn tròn Ba Lan với phe đối lập, dẫn đến việc tái công nhận Công đoàn Đoàn kết và các điều khoản cho cuộc bầu cử năm 1989. Các ứng cử viên thuộc phe Đoàn kết đã giành được gần như tất cả các ghế trong Quốc hội mà họ được phép tranh cử.

Kiszczak được bổ nhiệm làm Thủ tướng năm 1989, nhưng phe Đoàn kết từ chối gia nhập một chính phủ do cộng sản lãnh đạo. Trong vòng vài tuần, để ngăn chặn tình trạng bất ổn lao động tiếp tục bùng phát do giá thực phẩm tăng cao, ông từ chức và gia nhập một liên minh mà phần lớn là người thuộc phe Đoàn kết với tư cách là phó thủ tướng và Bộ trưởng Bộ nội vụ. Ông công tác tại vị trí này cho đến khi từ giã sự nghiệp chính trị vào giữa năm 1990.

Qua đời
nhỏ|Mộ phần của tướng Kiszczak (Tháng 11 năm 2015)
Kiszczak qua đời tại Warszawa vào ngày 5 tháng 11 năm 2015 ở tuổi 90 do bệnh về tim. Bộ Quốc phòng Ba Lan từ chối phân bổ một khu đất chôn cất ông tại Nghĩa trang Quân đội Powązki hoặc tổ chức lễ tang danh dự cho quân nhân. Vị tướng được an táng tại Nghĩa trang Chính thống ở Warszawa trước sự chứng kiến của các thành viên trong gia đình và bạn bè. Không có quan chức chính phủ hoặc quân đội nào tham dự buổi lễ.

Vinh danh
 Order of the Builders of People's Poland (1984)
 Order of the Banner of Work, hạng I
 Commander's Cross of Order of Polonia Restituta (1972)
 Knight's Cross of Order of Polonia Restituta
 Order of the Cross of Grunwald, hạng III
 Medal of the 10th Anniversary of People's Poland (1954)
 Medal of the 30th Anniversary of People's Poland (1974)
 Medal of the 40th Anniversary of People's Poland (1984)
 Medal of the Armed Forces in the Service of the Fatherland vàng
 Medal of the Armed Forces in the Service of the Fatherland bạc
 Medal of the Armed Forces in the Service of the Fatherland đồng
 Medal of Merit for National Defence vàng
 Medal of Merit for National Defence bạc
 Medal of Merit for National Defence đồng
 Grunwald Badge
 Badge of Merit for Law Enforcement bạc
 Badge of Merit for Law Enforcement đồng
 Badge of Merit for Border Protection of PRL đồng
 Order of the Patriotic War, hạng I (Liên Xô)
 Medal "For Strengthening of Brotherhood in Arms" (Liên Xô)

Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thủ tướng Ba Lan
Chính khách Ba Lan
Người Ba Lan thế kỷ 20
Mất năm 2015
Sinh năm 1925


title: Xanthorhoe napassa

text:
Xanthorhoe napassa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Dahomey Amazons

text:
Mino, hay Minon, có nghĩa là "mẹ của chúng ta", được các nhà văn châu Âu gọi là Dahomey Amazons, là một trung đoàn quân sự toàn nữ của Vương quốc Dahomey tồn tại cho đến năm 1904. Họ được các nhà quan sát và sử gia phương Tây đặt tên như vậy. tương tự với các Amazons thần thoại của Anatolia cổ đại và Biển Đen.

Các nữ chiến binh Dahomey Amazons kết hôn với quốc vương của họ, nguyện cống hiến cuộc đời mình để bảo vệ vương quốc và thề không bao giờ sinh con.
Trong đội nữ chiến binh Dahomey Amazons, có những người dùng súng trường nhưng cũng có những người mang theo những thanh kiếm.

Nguồn gốc
Quốc vương Houegbadja (người trị vì từ 1645 đến 1685), vị vua thứ ba của Dahomey, được cho là ban đầu bắt đầu nhóm sau này trở thành Amazons với tư cách là một quân đoàn săn voi được gọi là gbeto.
Con gái của Houegbadja là nữ vương Hangbe (cai trị từ năm 1708 đến năm 1711) đã thành lập một vệ sĩ nữ. Các thương gia châu Âu đã ghi nhận sự hiện diện của họ. Theo truyền thống, anh trai bà và quốc vương kế vị Agaja đã sử dụng thành công đội quân này trong việc Dahomey đánh bại vương quốc láng giềng của Savi năm 1727. Nhóm nữ chiến binh được gọi là Mino, có nghĩa là "Những người mẹ của chúng ta" trong tiếng Fon, bởi quân đội nam của Dahomey. Các nguồn khác tranh luận rằng chị gái của Vua Agaja, nữ vương Hangbe là người cai trị để thành lập các đơn vị, một số thậm chí còn đi xa đến mức đặt câu hỏi liệu nữ vương Hangbe có thực sự tồn tại hay không.

Tham khảo

Châu Phi chống chủ nghĩa thực dân
Nghề nghiệp chiến đấu
Văn hóa học
Dahomey
Văn hóa dân gian
Tây Phi thuộc Pháp
Lịch sử quân sự châu Phi
Nghề nghiệp lỗi thời


title: Lý Mậu

text:
Lý Mậu có thể là tên của:

 Lý Mậu, quan viên nhà Bắc Ngụy thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.
 Lý Mậu, tông thất nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc.
 Lý Mậu (chữ Hán: 李茂), tấm gương hiếu tử đời Minh trong lịch sử Trung Quốc. Mậu là sanh viên huyện Trừng Thành, Thiểm Tây. Mẹ mắc chứng ác sang (tức mụn nhọt độc lở loét), Mậu ban ngày hút mủ – máu, ban đêm cầu khấn với trời. Đến khi mẹ mất, Mậu cất chòi bên mộ, sớm tối thương khóc. Trời đổ mưa lớn, sợ mộ bị lở, Mậu ôm lấy mộ mà khóc, mưa dứt mới thôi. Cha mất, Mậu cũng cất chòi như vậy. Năm Thành Hóa thứ 2 (1466), Mậu được triều đình biểu dương. Mậu có hai con trai là Biểu, Sâm; Sâm là Quốc tử sanh. Mậu mất, hai anh em cùng cất chòi bên mộ. Năm Hoằng Trị thứ 5 (1492), hai anh em được triều đình biểu dương. Con trai của Biểu là Lý Tuấn cũng là Quốc tử sanh, khi Biểu mất thì Tuấn mới đến tuổi trưởng thành, cất chòi bên mộ đến trọn tang kỳ. Mẹ mất, Tuấn cũng làm vậy. Năm Chánh Đức thứ 4 (1509), Tuấn được triều đình biểu dương. Tham khảo Minh sử quyển 296, liệt truyện đệ 184 – Hiếu nghĩa truyện 1: Khâu Đạc (phụ: Lý Mậu).
 Lý Mậu (chữ Hán: 李懋), phương sĩ hoạt động ở miền bắc Trung Quốc vào cuối đời Kim trong lịch sử Trung Quốc. Thời Kim Ai Tông, Mậu vân du ở Kinh Triệu, Hành tỉnh Hoàn Nhan Hợp Đạt yêu đạo thuật của ông, tiến cử lên hoàng đế. Ai Tông hỏi thăm về quốc vận, Mậu trả lời không hề kiêng dè; triều thần hằng ngày đến hỏi han, ông luôn đáp đâu trúng đấy, được mọi người xem là thần. Ai Tông ghét Mậu nói năng quá xấc xược, sai sứ giả đi giết ông. Mậu ở nhà chùa Phồn Đài, gặp sứ giả đưa rượu độc đến, cười nói: "Là vậy đấy!" Sứ giả hỏi: "Sao nói thế?" Mậu đáp: "Số ta sẽ hết vào ngày hôm nay. Còn nói thêm làm gì?" Mậu tự cầm bình rượu mà uống, rồi chết. Tham khảo Kim sử quyển 131, liệt truyện 69 - Hoạn giả phương kĩ truyện: Lý Mậu.

Xem thêm


title: Andrea Rosales

text:
Andrea Carolina Rosales Castillejos (sinh ngày 28 tháng 11 năm 1991) là một người mẫu thời trang và thí sinh của các cuộc thi sắc đẹp Venezuela. Cô  giành được danh hiệu Hoa hậu Trái Đất Venezuela 2015 và đại diện cho Venezuela tại cuộc thi Hoa hậu Trái Đất 2015.

Cuộc sống cá nhân
Andrea là một người mẫu.

Ngày 28 tháng 5 năm 2016, cô đã được mời làm giám khảo khách mời trong phần thi chung kết của cuộc thi Nam vương Venezuela 2016, được quay tại Estudio 1, Venevision.

Hoa hậu Venezuela 2015
Vào ngày 8 tháng 10 năm 2015 trong phần thi truyền hình cuối cùng, Andrea được trao vương miện Hoa hậu Trái Đất Venezuela 2015. Cô trở thành đại diện của Venezuela tham gia cuộc thi Hoa hậu Trái Đất. Rosales chiến thắng cùng với các thí sinh Á hậu được trao các danh hiệu khác nhau như Mariam Habach - Hoa hậu Hoàn vũ và Jessica Duarte - Hoa hậu Quốc tế. Cuộc thi được tổ chức vào ngày 8 tháng 10 năm 2015 tại Estudio 1, Venevisión ở Caracas.

Trong đêm chung kết, Andrea cũng đoạt giải "Hoa hậu Cabello Radiante (Mái tóc đẹp nhất)".

Hoa hậu Trái Đất 2015
Là người chiến thắng của cuộc thi Hoa hậu Trái Đất Venezuela 2015, Andrea đã trở thành đại diện của Venezuela tại Hoa hậu Trái Đất 2015 và thi đấu để xứng đáng trở thành người kế nhiệm của Jamie Herrell.

Là một thí sinh của cuộc thi Hoa hậu Trái Đất, phần thi trả lời phản biện là bắt buộc. Khi được hỏi cô sẽ cổ vũ cho vấn đề gì nếu trở thành Hoa hậu Trái Đất, cô trả lời qua trang web chính thức của Miss Earth, "Bất cứ khi nào tôi ở nơi công cộng tôi đếu thực hiện việc thu gom rác thải của người khác, tôi thích cộng tác theo cách này với môi trường để giữ khu vực sạch sẽ và tránh ô nhiễm. Tôi cũng cố gắng tái chế tối đa có thể các đồ dùng ở nhà."

Trong đêm chung kết, cô đã góp mặt trong Top 8 người đẹp nhất.

Tham khảo

Hoa hậu Venezuela
Sinh năm 1991
Người Venezuela
Nhân vật còn sống


title: Quốc kỳ Bỉ

text:
Quốc kỳ Bỉ (; ; ) với ba vạch đứng Đen - vàng - đỏ đều nhau.
Các màu sắc được lấy từ huy hiệu của Công quốc Brabant, và thiết kế theo chiều dọc có thể được dựa trên lá cờ của Pháp. Khi bay, dải màu đen gần cột cờ nhất (bên hông). Nó có tỷ lệ bất thường là 13:15, phiên bản dân sự là 2:3.

Các lá cờ trước đây
Sau cái chết của Charlemagne, lãnh thổ ngày nay của Bỉ (trừ Vùng Flanders) đã trở thành một phần của Lotharingia, có một lá cờ gồm hai vạch màu đỏ ngang được phân cách bằng một dải trắng (xem bài Quốc kỳ Áo). Lãnh thổ sau đó chuyển sang tay Tây Ban Nha, và sau lễ đăng quang của Charles V, Hoàng đế La Mã Hoàng thì màu vàng và đỏ, màu sắc của Tây Ban Nha, được thêm vào. Từ thế kỷ 16 đến cuối thế kỷ 18, màu sắc của quốc kỳ Bỉ hiện nay là đỏ, trắng vàng. Đôi khi cây thánh giá đỏ của Burgundy được đặt trên phần trắng của lá cờ.

Trong thời kỳ thống trị của Áo, một số lá cờ khác nhau đã được thử, cho đến khi Hoàng đế Áo áp đặt lá cờ Áo. Dân chúng ở Brussel phản đối việc này, và theo gương của nước Pháp, những tiếng còi đỏ, vàng và đen bắt đầu xuất hiện. Màu sắc tương ứng với sư tử đỏ của Hainaut, Limburg và Luxembourg, sư tử vàng của Brabant, và sư tử đen của Flanders và Namur.

Hình ảnh

Tham khảo

Bỉ

Biểu tượng quốc gia Bỉ


title: Liesl Laurie

text:
Liesl Laurie (sinh ngày 28 tháng 4 năm 1991 tại Johannesburg, Nam Phi) là một người mẫu Nam Phi và nữ hoàng sắc đẹp được trao vương miện Hoa hậu Nam Phi năm 2015. Cô đã đại diện cho đất nước của mình tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2015 được tổ chức tại Tam Á, Trung Quốc vào ngày 19 tháng 12 năm 2015. Cô cuối cùng không thể tham gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2015, vì phần thi chung kết của cuộc thi này được lên lịch vào ngày 20 tháng 12 năm 2015 tại Las Vegas, Hoa Kỳ.

Cuộc sống cá nhân
Laurie sống ở Eldorado Park, một vùng ngoại ô người Colored vốn chiếm đa số ở Johannesburg. Cô có bằng Cử nhân Thương mại và là một nhà hoạt động xã hội.

Hoa hậu Nam Phi 2015
Ngày 29 tháng 3 năm 2015, Laurie được trao vương miện Hoa hậu Nam Phi 2015 bởi người giữ danh hiệu này trước đó, Zipozakhe Zokufa. Cuộc thi Hoa hậu Nam Phi được tổ chức tại Super Bowl Sun City. Laurie trước đó đã chiến thắng 11 thí sinh đã lọt vào chung kết cùng với cô. Hoa hậu Thế giới 2014 Rolene Strauss đã tham dự sự kiện này, cùng với hai hoa hậu người Nam Phi khác đã thắng cuộc thi Hoa hậu Thế giới, là Penelope Coelen, Hoa hậu Thế giới 1958 và Anneline Kriel, Hoa hậu Thế giới 1974.

Hoa hậu Thế giới 2015
Là Hoa hậu Nam Phi, Laurie tham gia cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2015 tổ chức tại Sanya, Trung Quốc và là một trong 114 thí sinh. Cô là một trong 10 thí sinh lọt vào vòng chung kết và trở thành Nữ hoàng lục địa Châu Phi, để trở thành thí sinh đoạt giải này, thí sinh phải là người có xếp hạng cao nhất trong số tất cả các thí sinh đến châu Phi.

Tham khảo

Sinh năm 1990
Hoa hậu Nam Phi
Người Nam Phi
Nhân vật còn sống


title: Hozier (nhạc sĩ)

text:
Andrew Hozier-Byrne (sinh ngày 17/03/1990) hay thường gọi là Hozier là một ca sĩ, nhạc sĩ người Ireland, anh đến từ Bray, County Wicklow. Vào năm 2013 anh ra mắt album đầu tay của mình với ca khúc hit chủ đề "Take Me to Church". Năm 2014 anh tiếp tục ra album thứ 2 "From Eden".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống