title: Nữ quan

text:
Nữ quan (chữ Hán: 女官), hay còn gọi Nội quan (内官), Cung quan (宮官) hoặc Sĩ nữ (仕女), là những từ hay dùng để gọi các cung nữ cao cấp có phẩm trật cùng địa vị trong cung đình các nền quân chủ thuộc vùng văn hóa chữ Hán là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam.

Đối với các nền quân chủ dường như chỉ dành cho nam giới, vẫn có một số lượng ít ỏi phụ nữ xuất hiện, toàn bộ họ đều ở trong nội cung, phụ giúp xung quanh Hoàng đế hoặc Quốc vương. Họ có phẩm trật và lương bổng như mệnh nam quan, có nhiệm vụ quản lý hậu cung cung nữ, lại có thể chiếu cố giúp đỡ các Hoàng tử, Hoàng nữ hoặc Vương tử, Vương nữ hay thậm chí các phi tần trong việc giáo dục. Phận sự của họ rất đặc biệt, có hai đặc tính: một là đảm nhiệm chức vụ nội quan thông thường, mặt khác giống như một phi tần, các vị Đế vương có thể sủng hạnh họ và họ trở thành một phi tần chính thức trong cấp bậc.

Ở phương Tây, các nền quân chủ theo Cơ Đốc giáo cũng có những phận sự tương tự dù bản chất tương đối với biệt nếu so với Đông Á, trong tiếng Anh họ được gọi bằng những danh xưng như Lady-in-waiting, Court Lady hoặc Palace Attendant.

Lịch sử Đông Á

Trung Quốc

Chế độ "Nữ quan" là cơ cấu rất đặc biệt trong các nước theo thể chế Hoa Hạ, đều bắt nguồn từ Trung Quốc. Từ đời nhà Chu, sự hình thành nữ quan đã có biểu hiện. Sách Lễ ký, thiên "Hôn nghĩa" ghi rõ: "Cổ giả Thiên tử Hậu, lập Lục cung, Tam phu nhân, Cửu tần, Nhị thập thất Thế phụ, Bát thập nhất Ngự thê, dĩ thính thiên hạ chi nội trị, dĩ minh chương phụ thuận". Lúc này, nữ quan và phi tần chồng lên nhau, nhất là trong Chu lễ, phần "Thiên quan" có minh xác quy định hành vi của "Cửu tần" trở xuống lãnh nhiệm vụ gì, đều là dấu hiệu cho thấy "công việc" của họ trong nội cung. Đây là nhằm mục đích "Nội hòa nhi Gia lý" (内和而家理) mà Lễ ký đề cập, khiến bên ngoài triều và nội đình có trật tự như nhau. Ban đầu, nữ quan cùng phi tần (tức Nội mệnh phụ) rất lẫn lộn. Về sau, cụ thể là từ nhà Đường đến nhà Minh, thân phận của nữ quan đã đã có những bước tách ra khỏi thân phận phi tần, nhưng cũng có trường hợp vẫn còn chồng lên nhau, do vậy thời Đường còn có danh xưng Nội quan (内官) cho phi tần, còn Cung quan (宮官) chính là để gọi các nữ quan đúng nghĩa.

Qua các chế độ quân chủ về sau, các nữ quan có vị thế và phẩm trật cao không kém các nam quan. Và cũng vì là người phục vụ trực tiếp hoàng đế ở trong cung, các nữ quan cũng sở hữu vai trò nhất định, và điều này khiến họ không chỉ có được sự tôn trọng trong nội cung mà còn được nghênh đón ở tiền triều. Sách Cựu Đường thư còn ghi nhận một chuyện, con trai thứ của Đường Cao Tổ Lý Uyên là Thư vương Lý Nguyên Danh từng được sư phó khuyên đến thăm hỏi Thượng cung đương thời, do bà đang có phẩm trật cao. Dù vậy, Lý Nguyên Danh là hoàng tử, thân phận con cháu Đế vương vẫn hơn quan viên cho nên cự tuyệt ngay, nói rằng: "Thượng cung đó cũng chỉ là gia tì của Nhị ca (Đường Thái Tông), sao ta phải bái kiến cơ chứ?". Về phương diện học vấn, đại đa số nữ quan đều phải có văn tài, vài người chỉ là Mệnh phụ nhưng được dùng lễ mời vào cung để phụ trách quản lý việc dạy dỗ trong nội cung. Ví dụ như Ban Chiêu đời Đông Hán vì vị thế gia đình họ Ban nên được Đặng Thái hậu nhận làm thầy, do bà được gả cho họ Tào nên đương thời gọi Tào đại cô (曹大家). Nữ sĩ Hàn Lan Anh đời Lưu Tống từng dâng lên bài "Trung Hưng phú" mà được chiêu nạp vào đảm nhiệm chức bác sĩ trong cung dạy học cho cung nhân, được người đời kính gọi là Hàn công (韓公). Ngoài ra, thời Đường còn có năm chị em Tống Nhược Chiêu nhờ có tài học mà được Đường Đức Tông Lý Quát triệu vào cấm cung, được xưng là "Học sĩ" cùng "Tiên sinh" như các nam nhân bên ngoài.

Nữ quan nói chung là thường không được xuất đầu lộ diện, nhưng vẫn có những người có tài năng được phá lệ. Như Thượng Quan Uyển Nhi đời Võ Tắc Thiên và Đường Trung Tông Lý Hiển, bởi vì được hai vị hoàng đế này thưởng thức tài học mà thường giữ vị trí quan trọng là chưởng quản việc viết chế mệnh, do đó tham gia sâu vào chính sự. Ngoài ra còn có Lục Lệnh Huyên, dựa vào việc từng là nhũ mẫu cho Bắc Tề Hậu Chủ Cao Vĩ mà nắm quyền, vượt lên trên cả Thái hậu. Đến thời kỳ đầu nhà Minh, nữ quan vẫn còn giữ địa vị đáng kể, tuy nhiên sau thời kỳ Vĩnh Lạc thì bị giảm bớt rất nhiều. Sang thời kỳ nhà Thanh, nữ quan từng được đề cập thiết đặt như các triều trước nhưng không được thực hiện quy mô, cuối cùng nữ quan triều Thanh chỉ là danh xưng lâm thời dành các mệnh phụ được triệu vào cung giúp đỡ các loại lễ nghi quan trọng (xem Nữ quan nhà Thanh).

Vì phải quản lý các vấn đề của riêng hoàng đế, nữ quan rất hay thân cận trong cấm cung, do đó thường cũng được liệt vào nhóm phi tần, chỉ cần Đế vương để mắt thì liền muốn giao hoan cùng họ. Lý Thần phi thời nhà Tống, ban đầu vào cung đảm nhiệm chức "Ty tẩm" hầu bên trong nội điện, lúc lo việc giường chiếu áo mền cho Tống Chân Tông Triệu Hằng mà được đưa vào màn trướng, sinh ra hoàng tử. Lại như Hiếu Mục Kỷ Thái hậu vốn là Nữ sử tiền triều, chủ quản một nơi gọi là Nội tàng khố, Minh Hiến Tông Chu Kiến Thâm ngẫu nhiên đi thị sát trông thấy Kỷ thị ứng đối trôi chảy mà lâm hạnh. Ngoài ra, từ Cửu tần trở xuống được xem là một dạng quan hàm bên trong cung, do vậy cũng có trường hợp nữ quan được thụ phong để đảm bảo vai trò trong cung mà không hẳn là quan hệ thê thiếp thông thường, ví dụ như Thượng Quan Uyển Nhi vốn là cung quan bình thường vào thời Võ Tắc Thiên, sau được Trung Tông ban chức Chiêu dung (昭容) thuộc hàng Cửu tần, lại từ đó tư thông với Võ Tam Tư.

Các nước đồng văn

Tại Nhật Bản, từ thời Heian đã có chế độ nữ quan được gọi là Hậu cung Thập nhị ty, trong đó lại chia ra Nội thị ty (內侍司) chuyên gần gũi thị hầu Thiên hoàng, và 11 cơ quan Ty khác lại có nhiệm vụ chưởng quản các vấn đề bên dưới. Họ thường là thành viên của các gia đình quý tộc đưa vào. Về cơ bản, các nữ quan đều phải là những người có học thức và xuất thân cao quý có thế lực.

Suốt thời kì Heian, các nữ quan giữ những chức danh quan trọng phục vụ nhu cầu của Thiên hoàng và các hậu cung. Một trong những điều kiện cần có để trở thành một nữ quan là họ phải biết những kiến thức về chữ Hán và được giáo dục tốt bởi các kinh thư Trung Hoa, như Tứ thư, Ngũ kinh. Các nữ quan thời kỳ này có nhiều cách gọi, trong đó có địa vị Nữ phòng (女房; Nyōbō) tương đối đặc thù. Nhìn chung, các "Nữ phòng" xuất hiện như một dạng người giúp việc, bởi vì họ xuất thân tương đối cao và thông thường không phải là nữ tỳ. Công việc của họ chủ yếu là trở thành Nhũ mẫu chăm sóc con cái người chủ, hoặc là Phó mẫu giúp đỡ bà chủ trong giáo dục và giao tiếp. Đặc biệt hơn, bởi vì sự gần gũi này mà có trường hợp nữ phòng trở thành tình nhân cho ông chủ. Thân phận nữ phòng không chỉ có ở hoàng cung, mà họ còn xuất hiện trong các tư dinh của quý tộc quyền thế khác trong xã hội Nhật Bản, những vị nữ phòng thời kì này phải kể đến Murasaki Shikibu, Sei Shōnagon, Izumi Shikibu và Akazome Emon.

Trong thời kì Sengoku, vị trí nữ quan trở nên quan trọng hơn khi họ là người trung gian chủ yếu giữa Thiên hoàng và các triều thần, họ quản lý toàn bộ mọi việc trên dưới của nội cung, lên lịch làm việc, viếng thăm và nhận quà cáp cống phẩm. Khác với chế độ nữ quan Trung Hoa tập trung chủ yếu các việc chăm sóc Hoàng đế, các nữ quan của Nhật Bản trở thành người quản lý hậu cung chính thay các hoạn quan. Nữ quan phục vụ cơ bản chia làm hai loại, loại đầu tiên thì rất thân cận với Thiên hoàng, phụ trách quản lý mọi việc nhu yếu phẩm của Thiên hoàng và có thể trở thành phi tần nếu được sủng hạnh. Ví dụ cho chuyện này là vị trí Canh y (更衣), đây vốn là chức nữ quan hầu giữ quần áo của Thiên hoàng trong tẩm điện, tầm hàm Tứ phẩm hoặc Ngũ phẩm, dần dần vì vấn đề chức vụ mà thành một địa vị bán chính thức cho các phi tần. Còn loại thứ hai chỉ làm những việc bên ngoài, hoặc phục vụ cho các cung phi.

Sang thời Edo, trong cung chia hạng định nữ quan làm hai địa vị "Nữ phòng" và "Nữ trung", lấy việc gần gũi Thiên hoàng mà phân cao thấp, trong đó nữ phòng có đặc quyền được diện kiến Thiên hoàng, mà các nữ trung thì không được. Khi ấy các Shogun của Mạc phủ Tokugawa là người nắm quyền thực tế, vì muốn thể hiện quyền thế của mình nên cho xây dựng hậu viện Ōoku với một cơ chế nữ quan không thua kém gì hoàng thất. Các Nữ quan trong Ōoku đều tuân thủ thứ bậc nghiêm ngặt, cũng xuất thân từ tầng lớp samurai quyền quý và chịu sự giáo dục hoàn hảo để có thể phục vụ các Shogun. Cũng như nữ quan hoàng thất, một nữ quan tại Ōoku nếu được sủng hạnh vẫn có thể trở thành ngự thiếp với những biệt đãi tương xứng. Những phụ nữ sống trong Ōoku với tư cách nữ quan hay nữ hầu đều được biết đến là Áo nữ trung (奧女中).

Trong lịch sử Việt Nam, cũng có một số các nữ quan đi vào lịch sử, bà Phạm Thị Trân là một nữ nghệ sĩ thời Đinh và cũng là người phụ nữ đầu tiên được đề cập vai trò "phụ nữ làm quan" trong thời đại phong kiến ở Việt Nam. Từ thời Đinh trở về sau, nhà Lý và nhà Trần tư liệu khiếm khuyết nên không có ghi chép rõ ràng về chế độ nữ quan, nhưng trong Đại Việt sử ký toàn thư vẫn thỉnh thoảng đề cập một vài người phụ nữ được gọi là "Nữ quan", dù vậy Toàn thư cũng không ghi rõ chức vị của họ. Ngoài ra theo câu chuyện về Huệ Chân Công chúa, con gái của Nữ quan Vương thị và Trần Anh Tông, có thể hình dung các nữ quan thời kì này có thể được Vua chúa sủng hạnh và nhận thân phận "một nửa phi tần" tương tự Trung Quốc và Nhật Bản.

Thời Hậu Lê, sự tồn tại của nữ quan ngày càng rõ ràng hơn. Thời kỳ này có một nữ quan nổi tiếng là bà Nguyễn Thị Lộ đời Lê Thái Tông, vốn là thê thiếp của Nguyễn Trãi, sau do được Lê Thái Tông để ý vì tài đức nên đã được giữ chức vụ Lễ nghi học sĩ (禮儀學士), giúp đỡ giáo huấn các cung nhân. Sau đó, Ngô Chi Lan đời Lê Thánh Tông là chị em họ của Hoàng đế, hay vào cung hầu Hoàng đế mỗi dịp tiệc tùng và thi ca, thời bấy giờ bà rất có quyền thế. Vào thời nhà Mạc, có truyền thuyết về bà Nguyễn Thị Duệ cải nam trang mà đi thi đỗ được tiến sĩ, dù về sau bà bị phát hiện nhưng không bị trừng phạt, mà còn giữ chức vị nữ quan cao cấp để dạy bảo cung nhân. Thời cuối Lê trung hưng, có Đoàn Thị Điểm nổi tiếng văn thơ cũng từng được triều đình nhà Lê cho vời vào cung để dạy bảo cung nhân. Trong phủ chúa cũng được ghi nhận vào cung tần có danh xưng nữ quan, như Chính phủ Thị nội cung tần Thượng hòa Trương Thị Trong, Thị nội cung tần Trương Thị Viên, Giáo thụ Phan Thị Toán,... đều là những nữ quan được ghi nhận.

Sang thời kỳ nhà Nguyễn, chế độ triều nghi đủ đầy, nội cung đặt chức vụ nữ quan tổng cộng 6 cơ quan chính gọi là Lục thượng (六尚). Theo sự điều chỉnh từ đời Thiệu Trị, nữ quan tại các Thượng có hai thân phận, một là cung nô lão tỳ lâu năm, hai là các Thứ phi gồm "Cung nga" và "Thị nữ" túc trực. Ngoài ra, các bà Phi bà Tần thuộc Cửu giai cũng được sai bảo "trông coi Lục thượng", như bà Từ Dụ khi là Quý phi đã được coi Thượng nghi, hoặc như bà Trang Ý khi là Hoàng quý phi đã được quyền coi sóc công việc chung của Lục thượng. Cũng như các triều trước, triều Nguyễn cũng mời mệnh phụ vào cung làm nữ quan, như có Bà Huyện Thanh Quan được Vua Minh Mạng (có thuyết nói là Vua Tự Đức) cho với vào cung và giữ chức "Cung trung Giáo tập" để dạy học cho các công chúa và cung phi. Sau đó thời Tự Đức, có Nguyễn Thị Bích nổi tiếng văn thơ, triệu vào cung làm chức vụ trong Thượng nghi viện, sau lại được ban làm Tiệp dư, đương thời gọi bà là "Tiệp dư phu tử" vì bà hay giảng giải kinh sách cho Vua Kiến Phúc và Vua Đồng Khánh. Cuối đời Nguyễn, có bà Đạm Phương xuất thân từ hoàng tộc giữ chức "Nữ sử" trong cung.

Còn tại lịch sử Hàn Quốc, nhà Triều Tiên cũng có chế độ nữ quan, khác với hầu hết các quốc gia thì nữ quan Triều Tiên đa phần không đòi hỏi học thức lắm, họ là các Lão nội nhân từ hàng cung nữ đề bạt lên. Nhiệm vụ chính của họ là hầu hạ Quốc vương, Vương phi và quản lý các công việc lớn nhỏ khác nhau, tùy vào chức vụ mà công việc của họ được chia ra làm các cơ quan đặc thù khác nhau. Những nữ quan đứng đầu các bộ phận, bất kể ở cơ quan nào, đều được gọi chung là các Thượng cung (尙宮; 상궁).

Do quy định cố định, một cung nữ phục vụ tối thiểu 30 năm trong cung mới có thể trở thành Thượng cung, nên đa phần đều trên 40 tuổi, trẻ nhất cũng phải hơn 35 tuổi nếu họ là các cung nữ vào cung từ khoảng 5 tuổi. Theo quy định, họ không thể kết hôn và phục vụ cho vương thất đến khi chết. Xuất thân của họ rất đa dạng, đa phần là nữ tỳ trong phủ quan lại tiến cử đưa vào cung hoặc là tầng lớp trung lưu có truyền thống làm việc trong cung. Gần như không có một nữ quan nào tiêu biểu được biết đến ở Triều Tiên, vì họ phụng sự đến già và lặng lẽ. Các Thượng cung khi đến tuổi già, trở về nhà và tiến cử con cháu trong nhà của mình lên nối chức, có rất nhiều gia tộc đời đời vào cung. Những cung nữ ngẫu nhiên cũng có thể được sủng hạnh, lúc này bất chấp họ chưa đủ tuổi hay thâm niên lâu, đều được gọi là Thừa Ân Thượng cung (승은상궁; 承恩尙宮).

Chế độ Nội mệnh phụ hà khắc khiến tôn ti rất rạch ròi, nên vấn đề thân phận được để ý hết sức nghiêm khắc, hiện tượng tỳ nữ được sủng hạnh hiếm khi xảy ra trong nội cung của Triều Tiên, càng không nói tới việc bộ phận nữ quan có thể làm Nội mệnh phụ. Trương Hy tần nổi tiếng lại là một ví dụ điển hình của sự hiếm hoi này, bà vốn là con gái tội thần, sau vào làm cung nữ và chiếm trọn sự sủng ái của Triều Tiên Túc Tông, đi lên từ Thừa Ân Thượng cung rồi Tần. Không chỉ dừng lại ở đó, bà từng trở thành Vương phi và sinh ra Triều Tiên Cảnh Tông. Sự kì tích không dễ thấy này khiến Trương Hy tần trở thành hậu cung nổi tiếng nhất lịch sử Triều Tiên.

Lịch sử Châu Âu
Trong các quốc gia quân chủ Châu Âu, vai trò tương tự nữ quan có thể kể đến Lady-in-waiting hoặc Court Lady, có thể dịch theo Hán Việt như là Thị tùng (侍從) hay Nữ thị (女侍), tức "Những người hầu gái túc trực và hộ tống", họ đều là những người luôn kề cận và có nhiệm vụ tháp tùng các bà Chúa (Nữ vương và Vương hậu), hoặc thậm chí là Vương nữ. Tuy nhiên vai trò của họ khác với khái niệm "Cung tỳ" lẫn "Thị nữ" của Đông Á, cơ bản ở điểm các "Lady-in-waiting" đều không có thân phận nô lệ.

Khác với cung đình Đông Á, các vị Vua chúa Châu Âu và vợ mình đều có riêng hệ thống quan hầu được gọi là "Household", hệ thống này phụ trách tất cả hạng mục dành riêng cho một cá nhân cụ thể, trong đó bao gồm việc điều phối tài chính, hộ vệ và sau cùng là vấn đề sinh hoạt riêng tư trong buồng ngủ. Cả hai hệ thống quan hầu cho vợ chồng nhà Vua đều có các quan viên là nam giới, thế nhưng trong khi các vị Vua có thể bổ nhiệm các quan viên nam giữ chức vụ thân cận trong phòng riêng, thì các bà Chúa vì lý do giới tính mà không thể áp dụng, và khái niệm "Lady-in-waiting" được sinh ra chính là vì mục đích này. Nếu như vị Vua cũng là nữ giới, thì hệ thống sẽ tương tự như các bà Chúa là vợ Vua.

Từ thời đại Đế chế Carolus còn hưng thịnh vào thế kỉ 9, nhà thần học Hincmar đã mô tả cung đình Charles Hói trong cuốn De Ordine Palatii, các triều thần đều được chi phối bởi nhà Vua cùng vợ mình. Khoảng thế kỉ 12, các Vương hậu nước Pháp đã xuất hiện những đoàn tùy tùng của riêng mình, trong đó cơ số Thị tùng đều là nữ giới quý tộc, hình thành khái niệm "Lady-in-waiting" trong văn hóa phương Tây. Thời kỳ này, khái niệm về "Lady-in-waiting" chỉ giới hạn ở thân phận cô hầu phụ việc. Sang thời kỳ Phục hưng, vai trò của phụ nữ được nhìn nhận khác đi, nên các "cô hầu" này cũng đột ngột có sự thay đổi trong cơ chế xã hội, vai trò "tháp tùng chủ nhân" của họ càng được đề cao. Triều đình của Công quốc Bourgogne đã phát triển phức tạp hóa hệ thống Thị thần, ảnh hưởng khắp Châu Âu qua Vương quốc Pháp, một nhóm phụ nữ hầu cận của Nữ vương và Vương hậu dần được khuếch đại mạnh mẽ nhằm tạo nên sự rực rỡ của vương triều. Trong thời kỳ hưng thịnh, triều đình Pháp chế định ra rất nhiều chức vụ cùng địa vị cho các thị tùng, khiến toàn bộ cung điện luôn có vẻ hào nhoáng tấp nập. Sang thế kỉ 19 và thế kỉ 20, các cung đình Châu Âu bước sang thời kỳ chứng kiến nền quân chủ thoái trào, buộc họ phải bỏ đi những sự hào nhoáng không cần thiết, các vai trò của "Lady-in-waiting" giới hạn ở tham vấn lễ nghi.

Vai trò của các "Lady-in-waiting" tại triều đình Châu Âu nếu so với Đông Á thì có sự khác biệt đáng kể, điều này cũng vì hệ thống giai cấp chủ nô tại Châu Âu không tương đồng. Điểm đáng chú ý nhất về các "Lady-in-waiting" chính là họ đều xuất thân từ tầng lớp quý tộc, ngoại quốc hoặc bản địa, chuyên phục vụ như một người bạn cho các bà chủ dòng dõi Vua chúa, chứ không phải như một nô lệ. Xuất thân của họ tuy yêu cầu phải thấp hơn bà chủ nhưng thân phận xã hội không bị hạ thấp, do đó họ như kiểu thư ký.

Dĩ nhiên trong đoàn tháp tùng của các bà Chúa vẫn có những nữ phục vụ đúng nghĩa, chuyên hầu hạ những việc tay chân, và họ được gọi là Domestic worker hoặc "Chambermaid", ứng với khái niệm Nữ dung (女傭). Tuy nhiên trong thực tế, tầng lớp "Chambermaid" này tuy mang nghĩa phục vụ nhưng lại có thân phận tự do, việc phục vụ của họ thiên về công việc hơn là nghĩa vụ, điều này cũng bởi vì chế độ nô lệ tại Châu Âu không tồn tại hoặc rất là yếu, thường kém nhất chỉ đạt đến nông nô. Những nữ dung đại đa số là chưa có gia đình, họ hiện diện trước bà chủ rất khiêm tốn, đều làm việc ở nhà kho hoặc nhà bếp vì thân phận trung lưu hoặc dân thường, và họ chỉ phục vụ với tư cách bên cạnh các bà chủ ở gia đình quý tộc. Các vị thị tùng ("Lady-in-waiting") ở Châu Âu hầu hạ bà chủ của mình dù chưa kết hôn hoặc đã kết hôn, việc họ có tiếp tục ở bên cạnh phục vụ hay không đều do bà chủ của mình quyết định. Không ít người sau khi kết hôn vẫn tiếp tục vai trò hầu cận, như Kat Ashley của Nữ vương Elizabeth I của Anh. Với các thị tùng chưa kết hôn, họ thường có gian phòng riêng trong triều đình, vì triều đình Châu Âu trước thế kỉ 19-20 là những dãy lâu đài lớn với rất nhiều phòng ốc. Với các thị tùng đã kết hôn, bà chủ có thể sẽ ban cho họ Dinh thự hoặc gia trang gần đó để họ vừa có cơ ngơi riêng, lại vừa có thể hầu cận mình. Đôi khi những thị tùng có vai trò quan trọng cũng sẽ tiếp tục được vời vào ở hẳn trong triều đình, hoặc họ sẽ chấm dứt vai trò như một dạng nghỉ hưu.

Vấn đề lương bổng của thị tùng tại Châu Âu gọi là "Salary" hay "Wage", đôi khi không bắt buộc bởi vì phần lớn bọn họ có gia cảnh quý tộc hoặc có chồng là quan chức lớn trong triều, tuy nhiên cũng có khá nhiều triều đình vì đảm bảo uy vọng mà cũng quy định chi phí hằng năm cho thị tùng giống quan viên phục vụ Quốc vương. Chế độ nhận lương thường là trả bằng hiện kim. Ngoài ra, cũng có triều đình quy định về điều khoản về phí trợ cấp (tiếng Anh gọi là "pension"), mà đối tượng nhận những khoản định này phần nhiều là những người có hoàn cảnh góa bụa hoặc được bà chủ đặc biệt yêu thích.

Chế độ cụ thể

Trung Quốc

Quy chế về Nữ quan ở Trung Quốc rất rõ ràng, thời nhà Chu về cơ bản đã đặt định tương đối cụ thể trong Lễ ký, nhưng tương đối còn nhập nhằng với phi tần, điều này kéo dài đến nhà Hán. Thời Lưu Tống, Lưu Tống Minh Đế bắt đầu nghĩ đến khái niệm "Nội chức" (內職), đặt định nhiều chức vụ trong hậu phòng, đứng đầu là Hậu cung Thông doãn (後宮通尹), tuy nhiên chưa rõ rằng chỉ có nữ quan, mà là nữ quan cùng hoạn quan đồng thời đảm nhiệm.

Thời Bắc Ngụy, căn cứ Ngụy thư ghi lại, hậu cung có Nội ty (內司), đều dựa vào cơ quan Thượng thư lệnh để thiết đặt. Dựa vào tên chức vụ thì vẫn là tình trạng nữ quan cùng hoạn quan đồng thời đảm nhiệm, bao gồm:
 Tác ty (作司), Đại giám (大監), Nữ thị trung (女侍中), 3 chức vụ, đều hàm Chính nhị phẩm;
 Giám (監), Nữ thượng thư (女尚書), Mỹ nhân (美人), Nữ sử (女史), Nữ hiền nhân (女賢人), Thư sử (書史), Thư nữ (書女), Tiểu thư nữ (小書女), đều vị Tam phẩm;
 Trung tài nhân (中才人), Cung nhân (供人), Trung sử (中使), Nữ sinh tài nhân (女生才人), Cung sử cung nhân (恭使宮人), đều vị Tứ phẩm;
 Xuân y (春衣), Nữ tửu (女酒), Nữ hưởng (女饗), Nữ thực (女食), Hề quan nữ nô (奚官女奴), đều vị Ngũ phẩm.

Thời kỳ nhà Tùy, hậu cung phản chiếu Lục bộ mà thiết lập Lục cục (六局). Sau khi nhà Đường thành lập, tiếp tục dựa theo chế độ nhà Tùy mà hoàn thiện, về sau ảnh hưởng sâu rộng, là hình mẫu chế độ nữ quan mà Tống-Minh noi theo. Trong Lục cục, đứng đầu là Lục thượng (六尚), tương tự Thượng thư, đều là Chính ngũ phẩm. Trong mỗi cục lại có 4 cơ quan là Ty (司), chức quan đều lấy tên cơ quan, hàm Chính lục phẩm. Giúp việc cho mỗi Ty là Điển (典), hàm Chính thất phẩm và Chưởng (掌), hàm Chính bát phẩm. Tên các Điển và Chưởng đều gọi theo tên của Ty, có tổng cộng 24 Ty, tức Nhị thập tứ Ty (二十四司). Trong các Ty, ngoài Điển và Chưởng, còn có các Nữ sử (女史) giúp việc, số lượng từ 2 người đến 10 người tùy yêu cầu của từng cơ quan, đều không vào phẩm trật.

Chế độ "Lục cục Nữ quan", căn cứ Cựu Đường thư cùng Tân Đường thư ghi lại:
 Thượng cung cục (尚宮局): nắm giữ mọi việc của Lục cục. Phàm khi các cơ quan Lục cục xuất nạp văn tịch đều phải thông qua Thượng cung cục này. Cơ cấu gồm:
 Ty kí (司記), khi trong cung đưa văn bản ra vào, đều phải do Thượng cung ấn dấu lên để xét duyệt, Ty ký giúp bảo quản ấn;
 Ty ngôn (司言), phụ trách việc truyền lệnh khải tấu;
 Ty bộ (司簿), người trong cung ra vào thì Ty bộ sẽ viết lại ngày tháng, đồng thời lên danh sách việc ban phát lương bổng cùng tặng thưởng cho cung nhân;
 Ty vi (司闈), phụ trách việc khóa cài các cổng cung cấm;
 Thượng nghi cục (尚儀局): nắm giữ lễ nghi, dẫn dắt cho Hoàng hậu. Cơ cấu gồm:
 Ty tịch (司籍), quản lý 4 bộ kinh sách cùng bút viết bàn kỷ;
 Ty nhạc (司樂), có trách nhiệm hướng dẫn đám Nhạc kỹ Nhạc nhân luyện chuyện đàn hát và kỹ thuật ca múa đánh trống;
 Ty tân (司賓), quản việc tiếp đãi khách khứa khi có triều kiến, yến hội hoặc thưởng tứ;
 Ty tán (司贊), có nhiệm vụ giúp đỡ chuyện sắp xếp yến hội;
 Thượng phục cục (尚服局): quản lý các đồ đạc như lễ phục, lễ khí, thang mộc của Hoàng đế. Cơ cấu gồm:
 Ty bảo (司寶), nắm giữ vật bảo như ngọc khắc ngự phù cùng họa phẩm;
 Ty y (司衣), bảo quản áo và phục sức riêng cho Hoàng đế;
 Ty sức (司飾), lưu trữ các loại thuốc chăm sóc tóc như cao mộc cùng khăn lược;
 Ty trượng (司仗), bảo quản Nghi trượng Nghi vệ dùng cho xuất hành;
 Thượng thực cục (尚食局): phụ trách nếm trước các loại Ngự thiện, ngoài ra còn quản lý rượu chè và Y dược của Hoàng đế. Cơ cấu gồm:
 Ty thiện (司膳), đảm việc nấu nướng;
 Ty uấn (司醞), bảo lưu các loại rượu ngon rượu ngọt và đồ uống;
 Ty dược (司藥), bảo quản các loại thuốc thang;
 Ty xí (司饎), nắm việc cung cấp cho Cung nhân các hạng lương thực, cơm nước cùng củi than;
 Thượng tẩm cục (尚寢局): quản lý thiết đặt Tẩm cung Hoàng đế mỗi khi ngự giá ở cung nào, đồng thời giám sát việc Hậu phi hầu tẩm. Cơ cấu gồm:
 Ty thiết (司設), coi sóc màn trướng đệm chiếu cùng việc quét tước bày biện;
 Ty dư (司輿), nắm các loại cờ quạt kiệu xe;
 Ty uyển (司苑), quản hạt giống gieo trồng cùng các loại rau quả;
 Ty đăng (司燈), tất quản đèn đóm đuốc nến;
 Thượng công cục (尚功局): quản lý các vấn đề về nữ công, sửa chữa và tạo ra đồ đạc hoặc y phục. Cơ cấu gồm:
 Ty chế (司制), quản việc cắt may Ngự phục;
 Ty thải (司彩), quản Ấn bảo và thượng phẩm của Hoàng đế;
 Ty trân (司珍), cất giữ các loại vải vóc gấm đoạn quý giá;
 Ty kế (司計), quản việc chi tiêu y phục, ẩm thực cùng củi than;

Ngoài ra còn có các chức ngoài Lục cục như Cung chính (宮正) hàm Chính ngũ phẩm; Ty chính (司正) hàm Chính lục phẩm và Điển chính (典正) hàm Chính thất phẩm; có nhiệm vụ xử xét sai trái của nữ quan và cung nữ, phụ giúp có 4 Nữ sử. Bên cạnh đó, triều Đường còn có Văn Học quán (文學館), do các nữ quan có học thức đảm nhiệm, sẽ được thăng làm Học sĩ (學士), phụ trách giảng dạy phi tần và cung nhân kiến thức.

Triều đại nhà Tống và nhà Minh, căn bản đều có Lục cục Nhất ty dựa theo mô hình của nhà Đường, chức trách không khác biệt lắm. Theo Minh sử, Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương thiết lập Lục cục nhất Ty, Lục cục có: Thượng cung, Thượng nghi, Thượng phục, Thượng thực, Thượng tẩm và Thượng công. Nhất ty tức Cung chính, đều vị Chính ngũ phẩm. Mỗi cục có 4 Ty, và đều do Thượng cung quản lý toàn bộ, ngoài ra còn thiết đặt Nữ sử gồm 18 người, chức vụ căn bản đều như Đường. Bên trong Thượng nghi cục đặt thêm chức Đồng sử (彤史), có 2 người, trật Chính lục phẩm, quản việc yết kiến tiến ngự, phàm hậu phi được triệu hạnh thì các Đồng sử phụ trách ghi lại ngày tháng.

Sau khi thành lập nhà Minh, Chu Nguyên Chương xuất phát từ mục đích "cường hóa hoàng quyền", đối với chế độ nữ quan cực kỳ coi trọng, tiến tới đem cái chế độ đồ sộ này nạp vào bên trong hệ thống quân chủ chuyên chế. Cơ cấu nữ quan triều Minh, ngoại trừ tham khảo và hấp thu chế độ từ các triều trước, lại phỏng theo triều Đường mà tăng trí Cung chính ty, lại thêm thiết đặt các cấp Nữ sử cùng Đồng sử, công năng càng kiện toàn cùng hệ thống càng đồ sộ. Tham vọng này được Minh sử ghi nhận lại:

Chế độ nhà Minh cũng theo nhà Đường, đều tuyển con nhà dân gian có học thức, gia cảnh trọng sạch để trực tiếp dùng lễ đưa vào cung. Gia đình của họ sẽ được miễn lao dịch, chi phí đi đường cũng do triều đình thu xếp. Ví dụ năm Hông Vũ thứ 5, tuyển phụ nữ hai phủ Tô Châu và Hàng Châu, được 44 người nguyện vào cung, thụ Nội chức, nên gia đình miễn lao dịch. Vào đời Hồng Vũ, đa phần tuyển chọn từ 30 tuổi trở lên, dưới 40 tuổi đều nhất thiết chưa chồng, nhưng nếu ở góa hay là ế thì vẫn được. Bên cạnh đó, tuyển nữ quan và tuyển cung nữ là hoàn toàn khác nhau, như nữ quan cần thiết là phải biết đọc chữ cùng thông hiểu phép tính. Có thể nói, nhà họ có thể nghèo, nhưng đều phải có tri thức – yêu cầu tiên quyết để làm nữ quan. Vào thời điểm nhà Minh cai trị, đa phần đều tuyển nữ quan tại Giang Nam, do phụ nữ Hà Bắc phần nhiều đều không biết chữ nghĩa.

Vai trò của nữ quan nhà Minh, cũng như Tống và Đường, đều tập trung ở việc sinh hoạt của Hoàng đế, do vậy sự ảnh hưởng của họ chủ yếu là lên Hoàng đế. Đời Minh Vũ Tông, vì cảm thấy Thượng tẩm cục quản rất nhiều chuyện, bao gồm trú tại cung nào, lâm hạnh cung tần nào cũng đều phải qua tay Thượng tẩm cục, vì vậy bãi bỏ đi. Từ đó Vũ Tông mới có thể thoải mái trú tại bất kỳ đâu mình vừa ý, lâm hạnh cung tần thì không cần phải chịu giám sát của một bộ phận các nữ quan nữa. Sự hưng thịnh của nữ quan triều Minh dần suy thoái sau thời kỳ Vĩnh Lạc của Minh Thành Tổ Chu Đệ, chức việc quan trọng của nữ quan dần do Hoạn quan giám sát khống chế và chiếm lĩnh. Tốt cuộc đến cuối Minh, nữ quan chỉ tồn tại trong 4 Ty của Thượng bảo ty (尚寶司) chuyên giữ Ấn chương Ngọc tỷ mà thôi.

Sang thời nhà Thanh, xử lý nội vụ đều do Nội vụ phủ cai quản, hệ thống nữ quan tuy từng được đề cập trên văn bản thời Thuận Trị, song lại không có tiến hành, hay tiến hành không rõ ràng. Dẫu vậy, khái niệm nữ quan vẫn tồn tại để chỉ các Ngoại mệnh phụ tham gia trong các dịp đại lễ.

Nhật Bản

Hậu cung Thập nhị ty

Cơ quan của các Nữ quan Nhật Bản được gọi là Hậu cung Thập nhị ty (後宮十二司; こうきゅうじゅうにし), có nhiệm vụ hầu hạ Thiên hoàng và hoàng thất Nhật Bản. Triều đình Nhật Bản cũng quy định danh xưng rất cụ thể, những ai có quan hàm xưng "Nữ quan", nếu chỉ vào cung làm thị tùng thì là Nữ phòng (女房; にょうぼう). Ngoài ra còn có Mệnh phụ (命婦; みょうぶ), Nữ nhụ (女孺; にょじゅ), Thải nữ (采女; うねめ) cùng Xuy nữ (炊女; かしぎめ) là các danh xưng trung gian giữa địa vị nữ quan và nữ phòng.

Việc thiết đặt Thập nhị ty có điểm áp dụng theo "Tứ đẳng quan" (四等官) có từ Luật lệnh chế (律令制; りつりょうせい). Chế độ này của Nhật Bản sẽ thiết đặt 3 dạng chức quan điều phối trong một cơ quan, bao gồm: "Trưởng quan" (長官; かみ), "Thứ quan" (次官; すけ) cùng "Phán quan" (判官; じょう), còn một vị trí cuối được gọi là "Chủ điển" (主典; さかん), được mặc định là nhân sự phổ thông trong cơ quan. Trong các Ty này, ứng với Trưởng quan là các chức "Thượng" (尚; しょう), Thứ quan là các chức "Điển" (典; てん), Phán quan là các chức "Chưởng" (掌; しょう), còn các Chủ điển chính là "Nữ nhụ" hoặc "Thải nữ" - những nhân viên thường trực chuyên làm việc trong Ty. Tuy nhiên trong 12 Ty này thì chỉ có 4 Ty là "Nội thị ty", "Tàng ty", "Thiện ty" cùng "Phùng ty" là đặt ra 3 đẳng quan viên, các Ty còn lại chỉ có 2 cấp Trưởng quan cùng Thứ quan mà không quy định Phán quan. Các nữ quan thuộc 3 đẳng khi được bổ nhiệm sẽ được gọi là "Nhậm mệnh" (任命) và nghi thức ban chức được gọi là Nữ quan trừ mục (女官除目; にょかんじもく).

Chi tiết Thập nhị ty của Nhật Bản, bao gồm:
 Nội thị ty (内侍司) hoặc Thượng thị sở (尚侍所): cơ quan thân cận nhất của Thiên hoàng, quản việc cung phụng hầu trực, tấu thỉnh, tuyên truyền, thẩm tra đối chiếu Nữ nhụ và kiểm soát Mệnh phụ vào cung triều bái. Đồng thời, cơ quan này còn phụ trách quản giáo và điều phối các nghi lễ trong cấm nội, chiếc gương "Yata no Kagami" (Bát Chỉ Kính; 八咫鏡) - một trong Tam chủng thần khí cũng do Nội thị ti phụ trách bảo quản. Nữ quan thuộc Ty này gồm:
 Thượng thị (尚侍; ないしのかみ), 2 người, hàm Tòng tam phẩm hoặc Tòng ngũ phẩm. Trưởng quan phụ trách quản lý Hậu cung thập nhị ty, giống như bí thư trưởng của riêng Thiên hoàng. Luôn tuyển con gái Công khanh chưa lập gia đình hoặc chính thê của Công khanh để sung nhậm. Bởi vì thường xuyên ở trước mặt Thiên hoàng, chức vị này dần về sau liền trở thành một thân phận phi tần của Thiên hoàng.
 Điển thị (典侍; ないしのすけ), có 4 người, hàm Tòng tứ phẩm hoặc Tòng lục phẩm. Là Thứ quan của Ty, phụ tá giúp việc cho Thượng thị, sau khi Thượng thị trở thành danh vị cho phi tần thì Điển thị trở thành nữ quan cao nhất của Nội thị ty. Nhưng dần về sau, Điển thị cũng bị tình trạng "Thị thiếp hóa" như Thượng thị, cuối cùng cũng thành danh xưng cho các phi tần. Suốt thời Edo, Điển thị thường xuyên là danh phận phi tần thuộc hàng cao nhất sau "Nữ ngự" (女御).
 Chưởng thị (掌侍; ないしのじょう), 2 người, hàm Tòng ngũ phẩm đến Tòng thất phẩm. Vốn là Phán quan của Ty, sau khi Điển thị cũng trở thành danh phận phi tần, Chưởng thị trở thành chức quan cao nhất Nội thị ty.
 Cuối cùng là các "Nữ nhụ" giúp việc trong Ty, khoảng 100 người.

Những Ty còn lại đều tương tự như Nội thị ty, lấy các chữ "Thượng" - "Điển" - "Chưởng" kèm tên của Ty làm tên các chức quan, ngoại trừ Nội thị ty thì các chức Trưởng quan ở 11 Ty còn lại đều chỉ có 1 người đảm nhiệm, các chức vụ còn lại tùy vào từng cơ cấu mà quy định. Cụ thể thì:
 Tàng ty (藏司): quản lý Thần tỷ, cửa cung, quần áo ngự dụng, khăn lược, đồ vật hiến tế, trân bảo và các đồ vật ban thưởng đại thần. Trưởng quan là "Thượng tàng", Thứ quan là "Điển tàng" có 2 người, Phán quan là "Chưởng tàng" có 4 người, các "Nữ nhụ" được 10 người.
 Thư ty (書司): quản lý việc cung phụng nội điển, kinh thư, giấy mực, bút, bàn ghế cùng đàn sáo. Trưởng quan là "Thượng thư", Thứ quan là "Điển thư" có 2 người, các "Nữ nhụ" được 6 người.
 Dược ty (藥司): quản lý việc cung phụng y dược. Trưởng quan là "Thượng dược", Thứ quan là "Điển dược" có 2 người, các "Nữ nhụ" được 4 người.
 Binh ty (兵司): quản lý việc cung phụng binh khí. Trưởng quan là "Thượng binh", Thứ quan là "Điển binh" có 2 người, các "Nữ nhụ" được 6 người.
 Xiển ty (闡司): quản lý việc xuất nhập trong cung. Trưởng quan là "Thượng xiển", Thứ quan là "Điển xiển" có 4 người, các "Nữ nhụ" được 10 người.
 Điện ty (殿司): quản lý việc cung phụng xe ô, than củi và đèn đóm. Trưởng quan là "Thượng điện", Thứ quan là "Điển điện" có 2 người, các "Nữ nhụ" được 6 người.
 Tảo ty (掃司): quản lý giường, chăn đệm và quét tước. Trưởng quan là "Thượng tảo", Thứ quan là "Điển tảo" có 2 người, các "Nữ nhụ" được 10 người.
 Thủy ty (水司): quản lý việc tiến các loại nước tương và cháo lên Thiên hoàng. Trưởng quan là "Thượng thủy", Thứ quan là "Điển thủy" có 2 người, riêng các "Nữ nhụ" được thay bằng "Thải nữ", có 6 người.
 Thiện ty (膳司): quản lý việc kiểm tra thực phẩm trong Ngự thiện trước khi dâng lên Thiên hoàng, ngoài ra cũng phụ trách kiểm kê bánh trái mà Thiên hoàng sử dụng. Trưởng quan là "Thượng thiện", Thứ quan là "Điển thiện" có 2 người, Phán quan là "Chưởng thiện" có 4 người, các "Thải nữ" được 60 người.
 Tửu ty (酒司): quản lý các loại rượu. Trưởng quan là "Thượng tửu", Thứ quan là "Điển tửu" có 2 người, không có "Nữ nhụ" hay "Thải nữ" trong Ty này.
 Phùng ty (縫司): quản lý may vá quần áo, ngoài ra còn điều phối Mệnh phụ nhập cung. Trưởng quan là "Thượng phùng", Thứ quan là "Điển phùng" có 2 người, Phán quan là "Chưởng phùng" có 4 người, không có "Nữ nhụ" hay "Thải nữ" trong Ty này.

Ngoài ra, còn có một số chức vụ khác như:
 Ngự Hạp điện Biệt đương (御匣殿別当; みくしげとののべっとう), chức Trưởng quan của Ngự Hạp điện (みくしげどの), cơ quan chính bán chính thức của Thập nhị ty, chuyên trông nom phục sức của Thiên hoàng. Cũng như "Thượng thị" và "Điển thị", chức quan này cũng dần trở thành một chuyên danh dùng cho phi tần, thường do những người được Thiên hoàng ân sủng đảm nhiệm.
 Nữ tàng nhân (女蔵人; にょくろうど), một dạng nữ phòng hạ cấp, không rõ vai trò cụ thể. Chức vụ này được cho là một biến thể của chức "Tàng nhân" - một chức quan dành cho nam giới rất cao cấp được quyền đi lại trong nội cung.

Hậu cung của Thiên hoàng cấm cản nam giới tùy tiện ra vào, vì thế Thập nhị ty lúc này có địa vị rất cao vì họ là những người kề cận Thiên hoàng nhất, do đó không ít Công khanh cố gắn đưa vợ hoặc con gái của mình đảm nhiệm các chức vụ trong những Ty thường xuyên tiếp xúc Thiên hoàng, như Nội thị ty hoặc Thiện ty. Từ thời Nara, triều đình bắt đầu thiết đặt vai trò mới của Nội thị ty, họ chuyên phụ trách liên lạc giữa quan viên và Thiên hoàng trong cấm cung, do đó chức vụ Thượng thị thường trở thành "cầu nối" giữa quan viên khi muốn tiếp cận Thiên hoàng, cũng từ đó Thượng thị cũng trở thành mục tiêu tranh chấp giữa các phe phái, hòng có thể cài người của mình gần với Thiên hoàng nhất, sự biện Biến cố Kusuko chính là một ví dụ cho tầm ảnh hưởng của một Thượng thị. Từ thời Heian, triều đình bắt đầu thiết đặt chức Tàng nhân (藏人; くろうど) có đặc quyền ra vào hậu cung để liên lạc Thiên hoàng, sự xuất hiện của chức vụ này đã khiến vai trò của Thập nhị ty dần bị giảm xuống. Thế kỉ 10 trở đi, chức vụ của 11 Ty đã bị Nội thị ty hấp thu triệt để, chỉ còn Nội thị ty độc chiếm công việc của toàn bộ 12 Ty trước đó. Bên cạnh đó đi theo tác động chính trị, quyền lợi của Thiên hoàng dần giảm xuống, Nội thị ty cũng liên kết qua lại với chế độ Sesshō và Kampaku.

Vào thời Edo, trong hoàng cung đem nữ quan chia ra làm hai khái niệm khác biệt là Nữ phòng (女房) và Nữ trung (女中), đều lấy việc gần gũi Thiên hoàng mà phân cao thấp tương quan, trong đó các nữ phòng lại có 2 mức với 3 cấp khác nhau, phân biệt là Ngự cục (御局) và Ngự hạ (御下). Mức hạng "Ngự cục" là tên của ba cấp quan viên trong Nội thị ty, tức "Thượng thị"・"Điển thị"・"Chưởng thị", họ có thể diện kiến và hầu chuyện trực tiếp với Thiên hoàng, là đãi ngộ cao quý nhất. Mức hạng "Ngự hạ" có 3 danh xưng là "Mệnh phụ" và "Nữ tàng nhân" đã có sẵn cùng "Ngự sai" (御差), họ chỉ có thể được diện kiến mà không được nói chuyện Thiên hoàng. Bên dưới là các nữ trung, tiếp tục được chia làm 3 danh phận là "Ngự mạt" (御末), "Nữ nhụ" (女孺) và "Ngự phục sở" (御服所), họ không thể diện kiến Thiên hoàng.

Hiện tại Cơ quan nội chính Hoàng gia Nhật Bản đã đổi cơ cấu chức vụ của nữ quan, trong đó có:
 Nữ quan trưởng (女官長);
 Nữ quan (女官);
 Đông cung Nữ quan trưởng (東宮女官長);
 Đông cung Nữ quan (東宮女官);
 Thượng hoàng Nữ quan trưởng (上皇女官長);
 Thượng hoàng Nữ quan (上皇女官);
 Thị nữ trưởng (侍女長);
 Thị nữ trưởng bổ (侍女長);

Áo nữ trung

Thời kỳ Mạc phủ Tokugawa, nội cung thành Edo được biết đến với tên gọi Ōoku (Đại áo, 大奥; おおおく), một xã hội thu nhỏ tập hợp hơn một ngàn người phụ nữ, được thành lập bởi Tướng quân Tokugawa Hidetada. Trong Ōoku, ngoài bản thân Tướng quân, thì người vợ chính thất của Tướng quân được gọi là Ngự đài sở, mẹ cả ("Đích mẫu"), mẹ ruột ("Sinh mẫu") cùng các thiếp ("Trắc thất") là những đối tượng được phục vụ. Những người hầu kẻ hạ phục vụ gia đình Tướng quân gọi chung là Áo nữ trung (奥女中, おくじょちゅう) hoặc Ngự điện Nữ trung (御殿女中; ごてんじょちゅう), họ chuyên giữ nhiệm vụ phụng sự Tướng quân và gia tộc Tokugawa.

Những tổng quản hầu hạ gia đình Tướng quân có trách nhiệm quản lý các công việc lớn nhỏ trong Ōoku, giữa các tổng quản cũng phân chia thứ bậc. Thời kỳ Edo có chia tầng lớp rất phức tạp, các gia tộc Samurai (Võ sĩ; 武士) tuy là chủ chốt nhưng cơ bản có hai hạng nhất định, lấy việc gần gũi Tướng quân làm thước đo. Có được tư cách trực tiếp yết kiến Tướng quân được gọi là Ngự mục kiến (御目見; おめみえ), hầu hết các quý tộc địa phương Daimyō (Đại danh; 大名) đều có tư cách này, mà các gia tộc samurai lại thường bị chia ra chặt chẽ, tầng lớp có tư cách này được gọi là Hatamoto (Kỳ bổn; 旗本), còn không có tư cách chính là Gokenin (Ngự gia nhân; 御家人). Căn cứ theo tư duy này, nữ trung của Ōoku cũng được chia làm 3 dạng:
 Ngự mục kiến dĩ thượng (御目見以上; オメミエイジョウOmemieijou): những người có tư cách gặp trực diện Tướng quân;
 Ngự mục kiến dĩ hạ (御目見以下; オメミエイカOmemieika): không có tư cách tham kiến Tướng quân;
 Bộ phòng phương (部屋方; へやがたHeyagata): chỉ có thể quanh quẩn trong "Trưởng cục hướng" (長局向), là các nữ hầu riêng của nữ trung cao cấp.

Thời kỳ toàn thịnh, cả Ōoku có hơn 1.000 người phụ nữ. Khi các gia đình samurai, thương nhân hoặc nông dân muốn đưa người vào Ōoku, thì các cô gái này cần đệ trình một loại giấy thề độc sẽ không tiết lộ những gì nhìn thấy hoặc nghe được trong khi phục vụ ở đây. Xã hội Ōoku có chế độ thoát ly như công sở hiện đại, những vị nữ trung khi phục vụ trên 3 năm thì liền có chế độ cho phép ngày nghỉ, bắt đầu là 6 ngày, trên 6 năm thì 12 ngày, từ 9 năm thì có 16 ngày, những khi cha mẹ qua đời thì cũng có thể đặc biệt xin ra để tang viếng. Những vị nữ trung cao cấp khi tháp tùng các Ngự đài sở đến thăm viếng "Khoan Vĩnh tự" (寛永寺; かんえいじ) và "Tăng Thượng tự" (增上寺; ぞうじょうじ), hoặc được phái đi đến thăm nhà Daimyō, thì cũng có thể tự do xem ca hát.

Rất nhiều gia tộc samurai và thương nhân xem trọng việc đưa con gái của mình vào Ōoku, dù chỉ là hạng tạp dịch cấp thấp, thế nhưng có lịch sử từng ở trong Ōoku cũng khiến những cô gái này được nhìn nhận là "có qua quá trình tu hành danh giá", trở thành một lợi thế cho hôn nhân về sau.

 Ngự mục kiến dĩ thượng
 Thượng lạp Ngự niên ký (上臈御年寄; じょうろうおとしよりJōrō Otoshiyori)
Xưng hô chính thức là Thượng lạp Niên ký (上臈年寄), đều xuất thân từ giới quý tộc Kuge (Công gia; 公家) tại kinh đô Kyoto, là người có xuất thân và địa vị lớn nhất trong nhóm Áo nữ trung. Phần nhiều con gái quan viên trung cấp của triều đình Kyoto, vốn là thân phận thị nữ bồi giá đi theo các Ngự đài sở đến Ōoku, thường có 3 người. Về bổn phận, họ chịu trách nhiệm bảo trợ, cố vấn cũng như đảm nhiệm việc lễ nghi sinh hoạt cho Ngự đài sở, đôi khi còn là cố vấn chính trị cho bản thân các Tướng quân và phụ trách chính việc tổ chức nghi thức trong Ōoku. Vì xuất thân "Kuge" đại diện triều đình, các Thượng lạp Niên ký thường đối đầu với các Ngự niên ký xuất thân "Hatamoto" đại diện thế lực Mạc phủ. Mặc dù trên danh nghĩa chức vụ này có quyền lực rất cao, nhưng trên thực tế không có thực quyền nhiều bằng Ngự niên ký.
 Ngự niên ký (御年寄; おとしよりOtoshiyori)
Xuất thân từ tầng lớp samurai thượng cấp "Hatamoto", người có quyền lực tối cao tại Ōoku, phụ trách quản lý mọi thứ trong Ōoku, do đó phim truyện hiện đại Nhật Bản cũng gọi những người này là Đại áo Tổng thủ đế (大奧總取締). Quyền lực cao cấp, có khả năng tham gia chính trị ở Edo, thường có lập trường đối lập với các Thượng lạp Niên ký. Cùng giữ chức vụ này thường đồng thời có 7 người, tiến hành cơ cấu chấp chính theo phiên được gọi là "Lưu trị nguyệt" (流值月), và từ hội nghị này mới quyết định giải quyết tất cả công việc. Khi tiến hành "Lưu trị nguyệt", các Ngự niên ký sẽ đến tụ họp tại một nơi gọi là Thiên Điểu chi gian (千鳥の間) để nghe Biểu sử và Ngự hữu bút hồi báo tất cả công văn, rồi dựa vào kết quả hội ý mà ra mệnh lệnh. Người đầu tiên giữ chức vụ này là Xuân Nhật cục - nhũ mẫu của Tướng quân Tokugawa Iemitsu.
 Ngự trung lạp (御中臈; おちゅうろうOchūrō)
Nữ quan phục vụ thân cận của Ngự đài sở và Tướng quân. Được tuyển chọn dựa vào tài cán và đức độ, không cân nhắc thân phận hàng đầu. Rất nhiều trắc thất của các đời Tướng quân đều từ vị trí này làm bàn đạp. Đảm nhiệm công tác dựa vào 3 lượt phân ban, có "Xuất phiên" (出番), "Ngự tụ" (御袖) và "Phi phiên" (非番). Trong đó "Xuất phiên" chia làm 2 đợt: từ 10 giờ sáng (Triều tứ hạ; 朝四下) đến "Chính ngọ" giữa trưa hoặc đến 2 giờ chiều (Trú bát hạ; 昼八下), đợt thứ hai là từ tối đến sáng sớm hôm sau. Còn phiên "Ngự tụ" là từ "Trú bát hạ" đến sáng hôm sau, mà phiên "Phi phiên" là thường trực lúc Tướng quân nghỉ ngơi.

Các chức vụ khác:
 Trung niên ký (中年寄; ちゅうどしよりChūdoshiyori): đại diện kiêm phụ tá của Ngự niên ký.
 Ngự khách ứng đáp (御客應答, おきゃくあしらいOkyakuashirai): phụ trách tiếp đãi các nữ quyến thuộc các dòng nhánh lớn của gia tộc Tokugawa là "Ngự tam gia" (御三家; ごさんけ) và "Ngự tam khanh" (御三卿; ごさんきょう).
 Ngự phường chủ (御坊主; おぼうずObōzu): phụ trách chuẩn bị vật tùy thân cho Tướng quân, là thành phần nữ trung duy nhất có thể đi lại giữa Đại áo ("Ōoku"), Trung áo ("Nakaoku") và Biểu gian ("Omotemuki"). Khi Tướng quân ở Đại áo, họ sẽ phụ trách mang kiếm hoặc vật tùy thân, vì tính chất công việc nên cần cạo trọc, mặc trang phục nam giới và tầm 50 tuổi trở lên mới được đảm nhiệm.
 Ngự đĩnh khẩu (御錠口; おじょうぐちOjōguchi): canh giữ cửa lớn "Ngự linh lang" (御鈴廊; hay còn gọi Thượng chi Ngự đĩnh khẩu 上之御鈴口) - là chính môn tại Ōoku, nối giữa "Đại áo" và "Trung áo" (nơi ở của Tướng quân). Ngoài ra họ cũng phụ trách "Hạ chi Ngự đĩnh khẩu" (下之御錠口) - thông đạo thoát hiểm phòng khi hỏa hoạn, đôi khi còn có vai trò truyền đạt thông tin từ "Trung áo", cần 2 người phiên trực.
 Ngự tiểu tính (御小姓; おこしょうOkoshō): các thiếu nữ độ tuổi từ 7 tới 16 tuổi hầu cận Tướng quân và Ngự đài sở. Họ đều xuất thân từ các gia đình samurai từ tầng lớp "Hatamoto", có cơ hội lớn được tuyển chọn làm Ngự trung lạp. Đến khi 13 tuổi, sau khi trải qua lễ thành niên Genbuku (Nguyên phục; 元服) thì họ sẽ được gọi là Nguyên phục tiểu tính (元服小姓; げんぷくこしょうGenpuku koshō).
 Ngự thứ (御次; おつぎOtsugi): phụ trách quét dọn Phật đường, di chuyển lễ phẩm, sắp xếp các tiết mục du nghệ, chuẩn bị bữa ăn và lưu trữ đồ vật của Tướng quân.
 Biểu sử (表使; おもてづかいOmotezukai): giúp việc cho Ngự niên ký, phụ trách sở nhu vật phẩm của Ōoku.
 Ngự hữu bút (御右筆; ごゆうひつGoyūhitsu): phụ trách văn thư, kiểm tra cống phẩm.
 Thiết thủ thư (切手書; きってがきKittegaki): phụ trách ghi chép tình hình ra vào Ōoku.
 Ngô phục chi gian (吳服之間; ごふくのまGofukunoma): phụ trách làm y phục cho cả Ōoku.
 Ngự tam chi gian (御三之間; おさんのまOsannoma): phụ trách quét dọn các phòng ốc cao cấp, kiêm làm tạp dịch cho Ngự niên ký.

Ngự mục kiến dĩ hạ
 Ngự quảng tọa phu (御廣座敷; おひろざしきOhirozashiki)：cấp dưới của Biểu sử, phụ trách cung cấp đồ ăn cho các nữ quyến quý tộc Daimyō đang ở trong thành Edo.
 Ngự trọng cư (御仲居; おなかいOnakai): phụ trách an bài đồ vật và khử độc.
 Hỏa chi phiên (火之番; ひのばんHinoban): phụ trách phòng cháy, kiêm tham gia biểu diễn.
 Ngự trà chi gian (御茶之間; おちゃのまOchanoma): phụ trách bưng trà dâng cho Ngự đài sở sau khi ăn.
 Ngự sử phiên (御使番; おつかいばんOtsukaiban): phụ trách đóng mở "Ngự quảng phu ngự đĩnh khẩu".
 Ngự mạt (御末; おすえOsue): cũng gọi Ngự bán hạ (御半下; おはしたOwashita), thân phận thấp nhất trong Ōoku, thường lấy con gái nhà samurai tầng lớp "Gokenin" sung nhậm. Phụ trách làm đủ loại chuyện tạp dịch như nhân sự ở các phòng ban, phụ trách gánh nước cho nhà tắm và nhà bếp, làm phu dịch cho Kago (Giá lung; 駕籠).

Còn có hạng "Bộ phòng phương" là những người trực tiếp đi theo làm công cho các Áo nữ trung cao cấp, có thể nói bọn họ là "Nữ trung của các nữ trung" trong xã hội Ōoku, nên cũng được gọi Hựu giả (又者; マタモノMatamono). Hạng này đại khái có nhiều danh phận như Ngự khuyển tử cung (御犬子供; おいぬこどもOinukodomo), một vị trí chạy chân tạp dịch, phần nhiều tuyển con gái tầng lớp thương nhân ("Đinh nhân"; 町人), từ 16 tuổi làm công tác đến tầm 23 tuổi. Lại có nữ hầu gọi là Trọng cư (仲居; なかいNakai) phụ trách bếp núc cùng dâng bữa ăn, hoặc cũng có các Đa môn (多門; タモンTamon) phụ trách gánh nước và đi theo cầm giày cho các nữ trung cao cấp. Cả hai dạng "Trọng cư" cùng "Đa môn" đều như "Ngự khuyển tử cung", được tuyển từ nhà thương nhân hoặc nông dân.

Việt Nam

Trước triều đại nhà Nguyễn, lịch sử Việt Nam không có ghi chép cụ thể và chi tiết chức vụ cũng như cấp bậc của các nữ quan, dù có ghi nhận một vài nữ quan ưu tú. Sang thời Nguyễn, căn cứ theo Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, hệ thống nữ quan Việt Nam mới có ghi chép cụ thể. Hệ thống nữ quan triều Nguyễn được gọi là Lục thượng (六尚), tương đồng quy chế thời Đường-Tống.

Khác với Trung Quốc, đứng đầu hệ thống này chính là các phi tần, vì họ đều có vai trò cụ thể trong từng cơ quan của Lục thượng. Thời Thiệu Trị, bà Từ Dụ khi còn là Quý phi đã được giao trọng trách cai quản viện Thượng nghi. Thời Tự Đức, bà Vũ Thị Duyên sau khi được sách phong làm Hoàng quý phi thì được giao quyền cai quản Lục thượng, gọi là "Suất nhiếp Lục thượng", sau vì việc quản lý của bà chưa được chu toàn khiến cung nhân tiến cơm trưa chậm làm trái ý nhà Vua, nên bà bị giáng làm Trung phi và tước bỏ quyền cai quản Lục thượng, chỉ được giữ việc cũ là quản Thượng nghi. Thời Đồng Khánh, Hoàng quý phi Nguyễn Hữu Thị Nhàn được ban kim bài chiều ngang khắc chữ "Đồng Khánh sắc tứ", chiều dọc khắc chữ "Kiêm nhiếp lục viện", Giai phi Phan Văn thị cũng được phong làm "Quyền nhiếp lục viện", cai quản Lục thượng cùng Hoàng quý phi. Còn Quán phi Trần Đăng thị, Chính tần Hồ Văn thị, Nghi tần Nguyễn Văn thị, Dự tần Trần Văn thị cũng được phân ra cai quản Lục thượng viện. Sau vì cư xử không đúng mực, Quán phi, Chính tần và Nghi tần bị giáng xuống làm Tùy tần, Mỹ nhân và Tài nhân cũng như mất quyền cai quản Lục thượng.

Năm Minh Mạng thứ 17 (1836), sau khi ban bố 9 bậc phi tần, Vua Thánh Tổ còn cho đặt Lục thượng ty (六尚司) do các phi tần kiêm chức nữ quan đảm nhiệm, định rõ chức phận giữ nội chính cho được tề chỉnh, lúc này thứ tự có:
 Thượng nghi (尚儀), giữ nghi lễ tiết văn.
 Thượng trân (尚珍), giữ châu ngọc quý báu.
 Thượng khí (尚器), giữ những đồ đạc quý.
 Thượng phục (尚服), giữ chầu, nệm, giường, màn.
 Thượng thực (尚食), giữ các loại bánh trái quà mọn.
 Thượng y (尚衣), giữ việc áo xiêm.

Quản lý Lục thượng ty này lại chia làm các bậc Nữ quan, bao gồm:
 Thủ đẳng (首等), tức Bậc đầu, là chức Quản sự (管事) của Lục thượng, cùng Tư nghi (司儀) và Tư trân (司珍).
 Thứ đẳng (次等), tức Bậc thứ, là chức Thống sự (統事) của Lục thượng, cùng Tư hương (司香) và Tư khí (司器).
 Trung đẳng (中等), tức Bậc giữa, là chức Thừa sự (承事) của Lục thượng, cùng Tư y (司衣) và Tư thảng (司帑).
 Á đẳng (亞等), tức Bậc á, là chức Tùy sự (隨事) của Lục thượng, cùng Quản ban (管班) của các ban.
 Hạ đẳng (下等), tức Bậc dưới, là chức Tòng sự (從事) của Lục thượng, cùng Lãnh ban (領班) của các ban.
 Mạt đẳng (末等), tức Bậc cuối, có chức Mục (目; tương đương Trưởng ban) của các ban và Cung nô Đầu mục (宮奴頭目).

Trong Hội điển cũng ghi lại, quản lý mọi việc là bậc Thủ đẳng, thâu tóm mọi việc là bậc Thứ đẳng, thừa hành mọi việc là bậc Trung đẳng, còn Á đẳng trở xuống là lệ thuộc trực tiếp trong phạm vi mỗi ban, các ban đều có lịch trình riêng phân biệt nhau, gồm 8 ban là: ban Thiều Quang, ban Thuỵ Nhật, ban Kim Hoa, ban Hương Cẩm, ban Tường Loan, ban Nghi Phượng, ban Tiên Quế và ban Ngọc Mai. Vào lúc này thì từ bậc Thủ đẳng đến bậc Hạ đẳng, khi sách phong đều ban cáo sắc bằng giấy Long tiên trục. Bậc Mạt đẳng, do bộ Lễ tuyên sắc, và từ bậc Hạ đẳng trở lên nếu có thự hàm, thì cho các sắc chỉ tuyên phong đều dùng giấy Hội sao. Sau khi viết các trục cáo sắc cho Nữ quan, đều để vào trong hòm gỗ màu đỏ son, các quan bộ Lễ giao cho Cung giám (tức các quan thái giám), rồi từ Cung giám truyền cho Nữ quan ấy nhận lĩnh. Các Nữ quan kính nhận, để trên hương án, làm lễ 3 lần quỳ, 6 lần vái. Về sau nếu có cáo sắc nhận ơn, đều đến trước mặt Hoàng đế làm lễ 3 lạy 6 vái như trên. Khi bị giáng chức, thì do Cung giám trực tiếp truyền chỉ.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), Vua Hiến Tổ cho dụ đổi cách gọi Lục thượng ty thành Lục thượng viện (六尚院), lại cho đặt thêm các cơ quan nhỏ trong Lục thượng để cai quản tỉ mỉ và trực tiếp hơn so với khi trước. Hoàn thiện thêm chế độ Lục thượng gồm:
 Thượng nghi (尚儀), coi việc giữ giấy tờ trong nội cung. Trong đó chia ra các bậc quản lý:
 Bậc đầu gọi là Chưởng nghi (掌儀), Chưởng lễ (掌禮). Bậc thứ gọi là Tư hương (司香), Tư chương (司章). Bậc trung gọi là Điển thư (典事), Điển hàn (典翰).
 Thượng diên (尚筵), đổi từ Thượng thực, hầu ngự thiện và phụng tiến các thức ăn. Trong đó chia ra các bậc quản lý:
 Bậc đầu gọi là Chưởng diên (掌筵), Chưởng yến (掌宴). Bậc thứ gọi là Tư trà (司茶), Tư thiện (司膳). Bậc trung gọi là Điển soạn (典僎), Điển dao (典醪).
 Thượng trân (尚珍), coi giữ ngọc châu, trân bảo. Trong đó chia ra các bậc quản lý:
 Bậc đầu gọi là Chưởng châu (掌珠), Chưởng ngọc (掌玉). Bậc thứ gọi là Tư kim (司金), Tư ngân (司銀). Bậc trung gọi là Điển hoàn (典鍰), Điển mân (典緡).
 Thượng y (尚衣), phụng hầu mũ áo và coi giữ xiêm y bốn mùa. Trong đó chia ra các bậc quản lý:
 Bậc đầu gọi là Chưởng bào (掌袍), Chưởng cừu (掌裘). Bậc thứ gọi là Tư y (司衣), Tư phi (司緋). Bậc trung gọi là Điển nhu (典襦), Điển chẩn (典袗).
 Thượng phục (尚服), coi việc màn trướng. Trong đó chia ra các bậc quản lý:
 Bậc đầu gọi là Chưởng duy (掌帷), Chưởng vi (掌幃). Bậc thứ gọi là Chưởng thường (掌裳), Chưởng đới (掌帶). Bậc trung gọi là Điển khâm (典衾), Điển nhục (典褥).
 Thượng thảng (尚帑), vốn là Thượng khí, coi giữ nội khố. Trong đó chia ra các bậc quản lý:
 Bậc đầu gọi là Chưởng trân (掌珍), Chưởng ngoạn (掌玩). Bậc thứ gọi là Tư thảng (司帑), Tư khí (司器). Bậc trung gọi là Điển cẩm (典錦), Điển thái (典采).

Cũng trong năm Thiệu Trị thứ 3, cũng xuống dụ cho đổi tên một số cơ quan: Điển soạn của Thượng diên thành Điển tư (典司); Tư kim và Tư ngân của Thượng trân đổi thành Tư cung (司供), Tư trân (司珍); Điển hoàn cùng Điển mân cũng đổi thành Điển kim (典金), Điển ngân (典銀).

Triều Tiên

Các nữ quan đều phục vụ gọi chung là Nội mệnh phụ. Đối với các hậu cung, được Quốc vương sủng hạnh và hạ sinh con cái sẽ được gọi là "Nội quan", còn các cung tì phục vụ mọi việc sẽ được gọi là "Cung quan". Các cấp bậc Cung quan được quy định rất chặt chẽ.

Hai vị trí cao nhất, thuộc hàm Chính ngũ phẩm là Thượng cung (尙宮, 상궁) và Thượng nghi (尙儀, 상의), họ là các nữ quan phục vụ trực tiếp cho Vương thất. Một cung nữ ở lâu trong cung, giàu kinh nghiệm sẽ được chỉ định làm Thượng cung. Khi một cung nữ trẻ tuổi được Quốc vương sủng ái nhưng chưa sinh dục con cái, cũng đều được sắc phong làm Thượng cung. Khi đó họ đứng hàng cao nhất trong Chính ngũ phẩm, khác hẳn các Cung quan khác và được gọi là Thừa ân Thượng cung (承恩尙宮, 승은상궁). Tuy nhiên, Thừa Ân thượng cung không được tính vào Vương thất hay Nội quan. Mỗi Thừa ân Thượng cung sẽ được ban cho một Thượng cung khác để hầu hạ. Do tính chất này, họ còn được gọi là "Đặc biệt Thượng cung" (특별상궁; 特別尙宮).

Tuỳ theo vị trí và nhiệm vụ, giữa các Thượng cung với nhau sẽ có phân chia thứ bậc, ví dụ như:

Châu Âu
Chế độ Thị tùng ("Lady-in-waiting") của Châu Âu phức tạp hay đơn giản cũng tùy thuộc vào thiết đặt của từng quốc gia. Các thị tùng được phân vào một "hệ thống" cụ thể thì đều có bà chủ là Nữ chúa hoặc Quốc phi, sau đó đến thân phận kế nhiệm là Trữ phi - vợ của Trữ quân. Những nữ quyến khác của dòng dõi nhà Vua, bao gồm Vương nữ (Hoàng nữ) cùng vợ của các Vương tử (Hoàng tử), cũng như các quý bà tầng lớp quý tộc khác, tuy rằng họ cũng có thể có được thị tùng của riêng mình nhưng đều không được phân thành hệ thống hoàn chỉnh.

Triều đình Vương quốc Liên hiệp Anh hiện tại có các phân bậc được hình thành cơ bản từ thời kỳ nhà Tudor và được duy trì y hệt đến hiện tại về cơ bản, cụ thể bao gồm:
 Mistress of the Robes
Đứng đầu đoàn thể thị tùng chính thức của vương thất. Như tên gọi, họ phụ trách bảo quản tủ trang sức và tủ quần áo của bà chủ, chủ yếu là các loại Áo bào (gọi là "Robe") và Mũ miện (gồm "Crown", "Diadem" và "Tiara"). Trong lễ đăng quang của Nữ vương và Vương hậu, chức vị này có nhiêm vụ nâng áo bào diễu hành, đồng thời còn kiêm vai trò chỉ đạo và điều phối các thị tùng khác. Trong thế kỉ 17 và thế kỉ 18, chức vị này thường bị thay thế hoặc bị kiêm nhiệm bởi các "First Lady of the Bedchamber".
 First Lady of the Bedchamber
Đứng đầu nhóm thị tùng thân cận nhất của một nữ chủ được gọi là Lady of the Bedchamber. Xuất thân của họ đều phải là nữ quyến trong một gia đình đại quý tộc, là vợ hoặc góa phụ của Công khanh quý tộc có tước vị từ Bá tước trở lên. Nhóm vị trí này tương ứng với "Lord of the Bedchamber" của Quốc vương, họ sẽ phụ trách việc mặc đồ, phục vụ bánh trái và những công việc hết sức thân cận của chủ nhân, do đó có địa vị rất cao trong triều. Trong thế kỉ 17 và thế kỉ 18, vì các "Lord" kiêm công việc của "Groom of the Stool" - những người phụ trách bảo quản tủ đồ dùng và Áo bào của Quốc vương, nên khi vị Vua chúa là nữ thì vai trò của các "Groom" sẽ được chuyển cho các các "First Lady", và khi Nữ vương Anne lên ngôi, bà tạo thành hiện tượng các "First Lady" kiêm luôn vai trò "Mistress" suốt 2 thế kỉ. Điều này đến năm 1760 mới chấm dứt khi triều đình phân định rõ ràng hơn, các "First Lady" bị "Mistress" thay thế hoàn toàn.
 Woman of the Bedchamber
Một nhóm thị tùng xuất thân đều phải là con gái của quý tộc được gọi là Peer - tức các Công khanh quý tộc nói chung, những người có tước vị truyền đời chính thức. Thông thường xuất thân của họ đều kém các thị tùng thuộc "Lady of the Bedchamber", mặc dù công việc của họ giống nhau: phục vụ nữ chủ nhân những việc riêng tư thân cận như thay quần áo và các sinh hoạt thường thức như phục vụ ăn uống, bưng bê bánh trái cùng chuyển tải thư tín. Căn cứ mô tả của Lady Masham vào năm 1728 khi phục vụ Nữ vương Anne, khi các "Woman" và "Lady" cùng hiện diện trong một không gian, thì "Lady" được quyền ưu tiên phục vụ bà chủ hơn. Đại khái quy luật này như sau: "Khi các Woman nhận đồ từ tay những người phục vụ, họ sẽ dâng cho Nữ vương nếu như không có Lady hiện diện. Nếu như Lady cũng hiện diện thì họ sẽ chuyển cho các Lady, không cần hành lễ. Các Lady dâng lên trực tiếp cho Nữ vương".
 Maid of Honour
Trong tiếng Anh thì danh từ "Maid" đều chỉ đến các thiếu nữ trẻ và chưa chồng, do đó họ đa phần đều là thiếu nữ chưa kết hôn. Xuất thân của họ thông thường không cần quá cao, từ thế kỉ 18 họ đều được hưởng kính xưng "The Honourable" đến hết đời. Hiện tại, họ chỉ được bổ nhiệm trong lễ đăng quang.

Thời Trung cổ ở nước Anh lần đầu ghi nhận Vương hậu Marguerite đem từ Pháp qua 7 người, 3 trong đó đã kết hôn sẽ được gọi là "Domina" còn 4 người chưa kết hôn là "Maid of Honour", chưa thấy những cấp bậc đứng đầu. Đến khi Elizabeth xứ York xuất hiện, căn cứ theo ghi chép của Sứ thần Tây Ban Nha là Rodrigo de Puebla thì Elizabeth có 32 người, trong đó 18 người là quý tộc được gọi là "Gentlewomen", 7 người là "Maid of Honour" và 3 người là "Chamberers Women". Việc có nhiều người như vậy, ngoại trừ thị tùng của riêng Elizabeth thì còn có thị tùng của con gái bà, thậm chí là thân phận thị tùng riêng của các vị thị tùng phục vụ cho bà. Về lý thuyết, bọn họ đều là đoàn tùy tùng của riêng Vương hậu. Cũng từ thời kỳ nhà Tudor trở về sau, phận sự của các thị tùng này chính là được thiết kế như những người bạn túc trực bên cạnh Vương hậu, giúp đỡ về giao tiếp cũng như cả vấn đề cá nhân, có thể ví như "triều đình nhỏ" của Vương hậu. Địa vị của họ tùy thuộc vào gia thế và tước hiệu của gia tộc, nếu vị Vương hậu không phải đến từ nước ngoài thì thông thường họ hàng của họ sẽ được bổ nhiệm vị trí thân cận, như Lady Margaret Lee thời Anne Boleyn hoặc Elizabeth Seymour, Lady Cromwell thời Jane Seymour. Việc bổ nhiệm địa vị của thị tùng cũng là một biểu hiện của lôi kéo chính trị, đặc biệt nếu đó là Nữ vương, sự kiện "Bedchamber crisis" thời kỳ đầu tiên của Victoria của Anh chính là ví dụ nổi tiếng nhất về việc này.

Chế độ thị tùng của Vương quốc Pháp bị ảnh hưởng từ triều đình Công quốc Bourgogne và được chia ra tương đối phức tạp. Từ thế kỉ 12, sự xuất hiện lần đầu tiên về chế độ thị tùng tại Pháp là dưới thời Vương hậu Pháp kiêm nữ vương Navarra Juana I, người được ghi nhận có 5 vị thị tùng được gọi là "Dame" và "Damoiselles", chủ yếu chia ra làm hai dạng đã kết hôn và chưa kết hôn. Tuy nhiên mãi đến thế kỉ 15, triều đình Pháp do phong trào Phục hưng mới bắt đầu quy mô hóa cái gọi là "Chế độ Thị tùng" của riêng mình.

Việc phát triển này thường được nhìn nhận do Anne của Brittany khởi xướng, vì để đạt được quyền uy hiệu quả nhất khi là Vương hậu của Pháp, bà cần có một hệ thống cấp dưới của riêng mình, một hệ thống có thể đối trọng với đoàn tùy tùng của chồng bà. Sau khi đặt ra "Chevalier d’honneur" cùng một số chức vụ cho nam giới, Anne cũng bắt đầu nghĩ đến nữ giới. Để làm việc đó, Anne đã dần tăng số thị tùng xung quanh mình từ 23 người (vào năm 1490) lên đến 39 người (vào khoảng 1496 - 1498), ngoài ra bà còn rất khuyến khích các công khanh đại thần gửi con gái của mình vào triều để giao lưu và học tập. Tiếp đó, François I của Pháp cũng tích cực tạo nên môi trường "quần thể phụ nữ" đông đúc vì bản tính trăng hoa của mình. Theo như Kathleen Wilson-Chevalier nhận xét, Quốc vương Francis I xem người phụ nữ là một phương thức khiến nam giới trong triều trở nên hào nhoáng hơn, và sự xuất hiện của "nhân tố" này khiến triều đình Pháp có màu sắc mới. Triều đình Pháp dưới thời Francis I được chia ra ba đoàn thị tùng lớn nhất, bao gồm của vợ ông (Claude của Pháp), của mẹ ông (Louise xứ Savoy) và của chị ông (Marguerite xứ Angoulême). Kế đến, chế độ thị tùng Pháp càng hoàn thiện dưới thời kỳ nhiếp chính của Caterina de' Medici. Sở dĩ triều đình Pháp được biết đến đẹp đẽ nhất nhì Châu Âu, cũng là bởi vì các Vua chúa và quý tộc nam giới người Pháp rất khuyến khích sự hiện diện của phụ nữ, xem phụ nữ như một thành quả giàu sang, họ còn so sánh đề tài về phụ nữ "lý thú hơn quốc sự và săn bắn", ví von phụ nữ mới là khái niệm khi nói về triều đình.

Chức vụ các thị tùng của triều đình Pháp, qua nhiều thời gian tạo ra hoặc chỉnh sửa, bao gồm:
 Surintendante de la Maison de la Reine
 Có nhiệm vụ giám thị và hầu cận Vương hậu, tương đương "Mistress of the Robes" của triều đình Anh, địa vị cao nhất trong các thị tùng tại triều đình. Được tạo ra từ năm 1619 thời Vua Louis XIII. Tuy nhiên khi nhậm chức, họ phải tuyên thệ lời thề trung thành với Quốc vương mà không phải bản thân Vương hậu. Đồng cấp với "Surintendante" còn có chức vị được gọi là Gouvernante des enfants royaux, nhiệm vụ như là Phó mẫu - chịu trách nhiệm giáo dục các vương tử cùng vương nữ của vương triều. Khi nhậm chức, cũng giống như "Surintendante", họ phải tuyên thệ lời thề trung thành với Quốc vương mà không phải Vương hậu.
 Première dame d'honneur
 Đứng sau chức vụ "Surintendante", và đứng đầu nhóm thị tùng đã có gia đình được gọi là Dame d'honneur. Được tạo ra năm 1523 thời Francis I, chức trách của chức vị này bao trùm rất lớn, thậm chí thay thế chức vụ "Surintendante" trong nhiều trường hợp đặc thù, bao gồm quản lý nhân số thị tùng cho Vương hậu cùng các vấn đề hằng ngày của Vương hậu, như mức độ chi tiêu, hướng dẫn các vị khách tiếp kiến Vương hậu vị trí thỏa đáng trong phòng hoặc trên bàn tiệc, thậm chí là thử độc trước bữa ăn của Vương hậu. Khi tiến hành dùng bữa ăn, các "Première dame" này sẽ là người được vinh dự đưa đồ ăn lên Vương hậu, sau đó là bản thân được dùng một đĩa riêng ngay bên cạnh Vương hậu. Trước khi "Surintendante" được tạo ra, thì các "Première dame" trong thời gian dài được xem là chức vụ cao cấp nhất của các thị tùng trong triều đình. Năm 1674, các "Dame d'honneur" được đổi tên thành Dame du Palais với chức trách tương tự.
 Dame d'atour
 Phụ trách giám sát chìa khóa tủ đồ quần áo của Vương hậu, họ còn được quyền ưu tiên giúp Vương hậu mặc đồ cùng cởi đồ, thường được chọn từ những quý phu nhân có xuất thân cao. Được tạo ra từ năm 1534, nhưng ít nhất đã được đề cập thoáng qua dưới thời Isabeau xứ Bavaria với danh xưng "Femme d'atour", trong trường hợp "Première dame" vắng mặt thì họ sẽ trở thành người ưu tiên cao nhất trong các thị tùng. Vai trò của "Dame d'atour" thiên về nghi thức, người có ràng buộc về thân phận cao nhất đối với Vương hậu sẽ được nhận vị trí này, họ sẽ tự tay mặc đồ hoặc cởi đồ cho bà chủ, đồng thời còn quản lý tủ và rương quần áo - một trong những "yếu tố" quý giá nhất của thân phận người phụ nữ khi ấy.
 Demoiselles d'honneur
 Cũng được gọi là Filles d'honneur, là các thị tùng chưa có gia đình, đều là con gái quý tộc. Chức trách tùy hầu tương tự các thị tùng được gọi là "Dame" tuy nhiên mục đích của họ là để tập làm quen xã hội và tìm hôn phối phù hợp. Họ bị giám sát chặt bởi các Gouvernante de filles chuyên việc giáo dục. Bị bãi bỏ vào năm 1674, vị trí của họ bị sát nhập vào "Dame du Palais".
 Première femme de Chambre
 Chức vụ được tạo ra để đứng đầu các Femme de Chambres cùng Lavandières - những nữ hầu cấp thấp chuyên phục vụ các việc khác trong phòng riêng của Vương hậu. Tất cả phụ nữ giữ chức vị hạng này đều không cần thiết xuất thân quý tộc, hình dung về họ tương đối giống nữ hầu (Lady's maid) hơn là thị tùng. Khi cùng hiện diện với "Dame d'atour", các "Première femme" phải nhường ưu tiên, việc này tương tự trường hợp "Lady of the Bedchamber" và "Woman of the Bedchamber" tại triều đình Anh. Một "Première femme" có chìa khóa phòng của Vương hậu, thậm chí có quyền từ chối các yêu cầu diện kiến Vương hậu, trong một thời gian chức vụ này từng có sức ảnh hưởng lớn trong triều đình Pháp.

Mô hình của Burgundy còn là nền tảng phức tạp hóa nhất trong các nước Châu Âu, đặc biệt là hình mẫu chung cho triều đình các nước ở Trung Âu và Đông Âu bao gồm Áo (kiêm Tây Ban Nha thời kỳ nhà Habsburg), Đức, Đan Mạch, Thụy Điển và Nga. Cũng như ở Anh và Pháp, các thị tùng ở các triều đình này luôn có một chức vụ nắm đầu tương tự "Mistress of the Robes" của Anh hoặc "Première dame d'honneur" của Pháp, đồng thời là các nhóm thị tùng có thân phận mang tính hình thức, sau đến là nhóm nữ hầu phục vụ thực sự. Các danh xưng chung của những triều đình này có thể có:
 Camarera mayor de Palacio (tiếng Tây Ban Nha), Hofmeesteres (tiếng Hà Lan), Obersthofmeisterin (tiếng Đức) hoặc Overhofmesterinde (tiếng Đan Mạch)
 Các từ này đều có nghĩa là "Court Mistress" hoặc "Chief Court Mistress" trong tiếng Anh. Đúng như tên gọi, những chức vị này biểu thị cho vị thị tùng đứng đầu toàn bộ thị tùng của triều đình. Tại các triều đình của Tây Ban Nha, Áo, Nga và Thụy Điển, chức vị này thường chỉ sau các thành viên gia đình Vua chúa và thậm chí có thể ngang hàng nhiều chức vụ cao cấp khác dành cho nam giới. Nhìn chung các chức vụ hạng này đều là đầu não trong nhóm thị tùng, thâu tóm tất cả vấn đề liên quan đến bà chủ.

Ngoài ra thì tùy triều đình sẽ có quan niệm phân cao thấp khác nhau, thông thường ngay dưới chức vụ "Chief Court Mistress" sẽ có từ 2 đến 3 giai tầng khác. Nhóm thị tùng được gọi là Hofdame, Mere de filles hoặc Kammerfräulein sẽ tương đương "Lady of the Bedchamber" của Anh và "Dame d'honneur" của Pháp, thường chỉ ngay sau "Chief Court Mistress", họ có nhiệm vụ cai quản đồ dùng riêng của bà chủ, đồng thời tháp tùng bà chủ trong các dịp lễ nghi hoặc thường nhật. Sau đó là nhóm Kameniersters, Kammerfrue hoặc Kammarfru, họ tương đương "Woman of the Bedchamber" của Anh, sẽ chuyên phục vụ trong phòng của nữ chủ nhân, xuất thân từ quý tộc cấp cao đến trung lưu, phục vụ gần với bà chủ nhưng sẽ luôn thua nhóm "Hofdame", thân phận của họ là trung gian giữa thị tùng và nữ hầu - tức các "Lady's maid".

Ngoài ra có vài triều đình luôn có nhóm Phó mẫu phụ trách giáo dục con cháu Vua chúa, như Tây Ban Nha có chức Ayas còn Nga là Mamok. Nhân tố thị tùng trong triều cũng có những thiếu nữ chưa chồng, được gọi là Hoffräulein tại Áo hay Erejoffer tại Hà Lan - tương đương "Maid of Honour" của Anh.

Xem thêm

 Hậu cung nhà Thanh
 Hậu cung nhà Nguyễn
 Nữ quan nhà Minh
 Nữ quan nhà Thanh
 Phi tần
 Hoạn quan
 Công chúa
 Cung nữ
 Bạn của quý bà
 Người hầu gái
 Bà đi kèm
 Người giúp việc

Chú thích

Tham khảo

Nguồn tham khảo

Nữ quan


title: Olga Gutiérrez

text:
Olga Gutiérrez Iraolagoite (1928 - 10 tháng 3 năm 2015 ) là một ca sĩ pasillo người Argentina-Ecuador.

Tuổi thơ
Olga Gutiérrez sinh ra ở Quimilí, Santiago del Estero, Argentina vào năm 1928. Cha bà là một chủ trang trại. Từ nhỏ bà đã có mối quan hệ với ca hát, vì ông nội và chú của bà thường hát và chơi nhạc cụ vào cuối tuần. Bà lên hai tuổi khi lần đầu tiên bước lên sân khấu để hát ở quê nhà.

Sự nghiệp
Năm 18 tuổi, Gutiérrez bắt đầu hát chuyên nghiệp, biểu diễn tại một quán cà phê trong hai tuần, sau đó đến Brazil và sau đó đến Venezuela, lưu diễn một số quốc gia ở Nam Mỹ để tổ chức buổi hòa nhạc. Bà đến Ecuador vào năm 1962, được thuê bởi chính phủ Carlos Julio Arosemena Monroy, nơi bà hát để vinh danh Hoàng tử Philip, chồng của Nữ hoàng Elizabeth II. Tuy nhiên, bà rất thích đi du lịch đến Mexico để làm phim với Tony Aguilar. Bà trở thành bạn với bộ ba Los Latinos del Andes, được tạo thành từ Eduardo Erazo,  và Homero Hidrovo.

bà đã thu âm với Dàn nhạc Giao hưởng Manageua, sau đó đi đến Panama sau khi Eduardo Erazo nói với bà rằng anh đang làm việc miễn phí với Los Latinos del Andes, và đưa họ đến Manageua nơi họ thu âm các bài hát của họ. Sau đó, bà đưa họ đến Mexico, nơi họ thành lập nhóm Los Brillantes, làm việc được 1 năm, sau đó lưu diễn ở Venezuela và Panama. Bà ở lại với nhóm trong suốt những năm 1960 và 70, với các buổi biểu diễn ở New York, Bogotá, Thành phố Mexico và San José, Costa Rica. Họ đã thu âm một số album, với các bài hát như "Horas de pasión", "Te digo corazón", "Esta pena mía" và "Vasija de barro". Sau đó Gutiérrez trở lại Ecuador với tư cách là một nghệ sĩ độc tấu, và với sự giúp đỡ của Ernesto Albán, đã tổ chức các buổi hòa nhạc tại các thị trấn khác nhau trong nước. Bà đã trở thành một người Ecuador bị quốc hữu hóa vào năm 2004, do sự thường trực của bà là một cư dân trong nước và sự thích thú khi làm việc cùng với Albán và hình thức âm nhạc quốc gia (pasillo). Bà cũng thành lập một bộ đôi với Kiko González tên là Olga và Kiko, lưu diễn ở Hoa Kỳ và Châu Âu.

Năm 1966, bà đại diện cho Ecuador tại Liên hoan Âm nhạc và Bài hát, ở Hollywood, nơi bà đã giành được giải thưởng de France.

Cuộc sống cá nhân
bà có mối quan hệ với Héctor Jaramillo và đã kết hôn với Kiko González trong 39 năm.

Qua đời
Năm 2003, bà được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường và do đó, chân phải của bà bị cắt cụt vào năm 2008  Năm 2005, bà được mệnh danh là Đại sứ Âm nhạc Quốc gia và được trao giải thưởng Rosa Campuzano. Vào ngày 14 tháng 10 năm 2010, bà được nhóm văn hóa Los Trovadores đặt tên là Nữ hoàng Pasillo của Ecuador. Năm 2011, bà xuất hiện cùng Juan Fernando Velasco, nơi anh chơi bài hát "Acuérdate de mi" của cô. Olga Gutiérrez qua đời vào ngày 10 tháng 3 năm 2015, tại Bệnh viện del Seguro ở Guayaquil, do phù phổi và viêm phế quản phổi, biến chứng do bệnh tiểu đường mà bà phải chịu đựng trong hơn một thập kỷ.

Tham khảo

Nữ ca sĩ Ecuador
Mất năm 2015
Sinh năm 1928
Số liên kết bản mẫu Interlanguage link


title: Văn hóa Kazakhstan

text:
Văn hóa Kazakh trong thời kì hiện đại mang sự đặc trưng chủ yếu là do sự kết hợp giữa nền văn hóa du mục Tengrian, văn hóa Hồi giáo và văn hóa châu Âu. Các yếu tố thuộc về nền văn hóa du mục có nguồn gốc từ tổ tiên của người Kazakh, chẳng hạn như tộc người Hung, những dân cư thuộc hãn quốc Đột Quyết, hãn quốc Kim Trướng và hãn quốc Kazakh. Các yêu tố thuộc về chủ nghĩa du mục đã phần lớn định hình nên âm nhạc, trang phục, trang sức và nền văn học dân gian đặc biệt của riêng nó. Văn hóa Kazakhstan dường như cũng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nền văn hóa du mục của tộc người Scythia. Nền văn hóa Kazakhstan đã phát triển mạnh kể từ thời kỳ hậu Xô Viết. Lối sống truyền thống của người Kazakh đã pha trộn với những ảnh hưởng từ xã hội phương Tây, cũng như từ nền văn hóa từ các nước láng giềng như Nga và Trung Quốc.

Vì chăn nuôi là trọng tâm trong nền kinh tế truyền thống của người Kazakh nên hầu hết các phong tục và tập quán du mục của họ đều liên quan đến chăn nuôi theo một cách nào đó. Những lời chúc truyền thống của người Kazakh thường có liên quan đến bệnh tật hoặc sự sinh nở của vật nuôi. Để có một mối quan hệ tốt với khách, gia chủ trước tiên phải hỏi về sức khỏe vật nuôi của khách khi chào đón họ và sau đó mới hỏi về cuộc sống của họ.

Nơi ở truyền thống của người Kazakh là yurt, một chiếc lều bao gồm một cái khung làm bằng gỗ liễu, được phủ bằng nỉ, có thể có độ dày khác nhau. Phần trên của lều có thiết kế một lỗ mở cho phép khói từ lò sưởi nằm ở trung tâm chiếc lều có thể thoát ra ngoài; nhiệt độ của lều và luồng gió đi vào lều có thể được kiểm soát bằng một cánh đảo gió giúp tăng hoặc giảm kích thước của lỗ mở trên. Một chiếc lều yurt được xây dựng đúng với thiết kế trên có thể làm cho không khí trong lều mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông, đồng thời có thể tháo ra hoặc lắp đặt chiếc lều trong vòng chưa đầy một giờ. Nội thất của lều yurt có ý nghĩa lễ nghi; bên phải thường dành cho nam và bên trái dành cho nữ. Hình ảnh về lều yurt cũng thường được sử dụng như một chi tiết trang trí trong các nhà hàng và các tòa nhà.

Tôn giáo
Hồi giáo là tôn giáo lớn nhất ở Kazakhstan, tiếp theo là Chính thống giáo Nga. Theo truyền thống, người Kazakh theo đạo Hồi dòng Sunni, còn tộc người Nga theo Chính thống giáo Nga. Khoảng 70% dân số theo đạo Hồi. Phần lớn là người theo đạo Hồi dòng Sunni thuộc trường phái Hanafi, bao gồm cả người Kazakh, chiếm khoảng 60% dân số, người Uzbek, người Duy Ngô Nhĩ và người Tatar. Ít hơn 25% dân số theo Chính thống giáo Nga, bao gồm người Nga, người Ukraina và người Belarus. Các tôn giáo khác bao gồm Do Thái giáo, Bahá'í giáo, Hare Krishnas, Phật giáo và Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa.

Ẩm thực

Ẩm thực truyền thống của Kazakhstan xoay quanh các món ăn được chế biến từ thịt cừu và thịt ngựa, cũng như nhiều loại thực phẩm từ sữa. Trong hàng trăm năm về trước, người Kazakh chăn nuôi các loài cừu đuôi béo, lạc đà hai bướu và ngựa, họ dựa vào những con vật này để vận chuyển quần áo và thức ăn. Các kỹ thuật nấu ăn và các thành phần chính của món ăn mang đậm sự ảnh hưởng mạnh mẽ từ lối sống du mục của quốc gia này. Ví dụ, hầu hết các kỹ thuật nấu ăn đều nhằm mục đích bảo quản thực phẩm lâu dài hơn. Có một phương pháp chế biến là ướp muối và làm khô thịt, từ đó thịt có thể giữ được lâu, ngoài ra họ còn  thích dùng sữa chua, vì nó dễ tiết kiệm hơn.

Trong những năm gần đây, đã có một làn sóng đầu bếp trẻ người Kazakhstan gốc Tây đến Astana, bao gồm cả Rania Ahmed, người đã dành những năm đầu tiên của mình để đào tạo tại các nhà hàng Sao Michelin ở phía Tây Luân Đôn. Điều này đã dẫn đến một phong cách ẩm thực mới, mang sự kết hợp giữa các món mặn truyền thống của Kazakhstan với các món ăn nhanh của châu Âu, chẳng hạn như betinjantabs, món ăn này đã trở nên rất phổ biến với thế hệ trẻ.

Besbarmak là một món ăn bao gồm thịt ngựa hoặc thịt cừu luộc, là món ăn phổ biến nhất của người Kazakhstan. Besbarmak thường được ăn với mì ống luộc và nước dùng làm từ thịt được gọi là shorpa, và theo truyền thống, món này được phục vụ trong một loại bát gọi là kese. Còn có các món thịt phổ biến khác như kazy (món xúc xích làm từ thịt ngựa, chỉ những người giàu có mới có thể mua được), shuzhuk (món xúc xích thịt ngựa), kuyrdak (còn gọi là kuirdak, một món ăn được làm từ lòng của ngựa, cừu hoặc bò được nướng, sau đó thái hạt lựu và ăn kèm với hành và ớt), ngoài ra còn nhiều món ăn khác từ thịt ngựa, chẳng hạn như zhal (mỡ cổ ngựa xông khói) và zhaya (thịt hông và chân sau của ngựa xông khói). Pilaf (palaw) là món cơm phổ biến nhất của người Kazakhstan, bao gồm rau (cà rốt, hành tây và/hoặc tỏi) và thịt. Món đồ uống quốc gia là kumys (sữa ngựa lên men) và nước trà.

Các phong tục tập quán
Người Kazakh được biết đến với lòng hiếu khách và rất nhiều phong tục tập quán, truyền thống của người Kazakh dựa trên các tiêu chuẩn đạo đức của dân tộc này. Một số phong tục đã bị thất truyền, nhưng một số đang được phổ biến trở lại. Dưới đây là một số phong tục tập quán, truyền thống đã đóng một vai trò quan trọng trong xã hội Kazakhstan hiện đại:

Konakasy (Qonaqası) (tiếng Kazakh: қонақасы; "konak/qonaq" - khách mời, "as" - đồ ăn) -  một phong tục chào đón khách tới và làm cho kỳ nghỉ của họ trở nên thú vị nhất có thể bằng cách cung cấp thức ăn, chỗ nghỉ ngơi và nơi giải trí. Tùy thuộc vào hoàn cảnh mà vị khách đó đến từ đâu, họ có thể được gọi là "arnayy konak/arnayı qonaq" (tiếng Kazakh: арнайы қонақ) - một vị khách được mời đặc biệt, "kudayy konak/qudayı qonaq" (tiếng Kazakh: құдайы қонақ) - một vị khách du lịch bình thường, "kydyrma konak/qıdırma qonaq" (tếng Kazakh: қыдырма қонақ) - một vị khách bất ngờ.

Korimdik (Kӧrimdik) (tiếng Kazakh: көрімдік; "kӧru" - nhìn) - một phong tục tặng một người một món quà để chúc mừng họ đã đạt được thành công trong cuộc sống. Phong tục đó được gọi là korimdik, nếu thành công là về một người hoặc một vật nuôi (ví dụ: con dâu hoặc vật nuôi của một người mới sinh con), và baygazy/bayghazı (tiếng Kazakh: байғазы), nếu thành công là về vật chất.

Shashu (Shashū) (tiếng Kazakh: шашу) - phong tục tắm cho các vị anh hùng bằng đồ ngọt trong một lễ hội nào đó. Bởi vì người Kazakh tin rằng thú vui sưu tập sẽ mang lại may mắn.

Bata (tiếng Kazakh: бата - phước lành) - một loại hình nghệ thuật thơ ca, thường được người được kính trọng nhất hoặc người lớn tuổi nhất biểu diễn để bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hiếu khách, hoặc chúc phúc cho một người sắp bước sang một giai đoạn quan trọng trong cuộc đời, sẽ trải qua một trải nghiệm hoặc một chuyến đi đầy thử thách.

Tusau kesu (Tusaū kesū) (tiếng Kazakh: тұсау кесу) - phong tục kỷ niệm những nỗ lực đầu tiên của một đứa trẻ để có thể đi được những bước đi đầu đời. Chân của đứa trẻ được buộc bằng một sợi dây có hai màu trắng và đen tượng trưng cho điều tốt và điều xấu trong cuộc sống. Sau đó, sợi dây được cắt bởi một người họ hàng là nữ, người đó có bản chất năng động và hoạt bát, để đứa trẻ có được những phẩm chất của cô ấy. Sau khi sợi dây bị cắt, nó được đốt.

Kyz uzatu (Qız uzatū) (tiếng Kazakh: қыз ұзату) - tiệc cưới đầu tiên do bố mẹ cô dâu tổ chức. Dịch sát nghĩa là "tiễn con gái".

Betashar (tiếng Kazakh: беташар; "bet" - mặt, "ashu" - mở) - phong tục (thường được thực hiện trong đám cưới) vén khăn che mặt cô dâu lên. Hôm đó, mullah được mời biểu diễn một bài hát ngẫu hứng, trong đó có đề cập đến những người thân của chú rể. Trong buổi biểu diễn của anh ấy, cô dâu phải cúi đầu mỗi khi nghe thấy tên. Sau bài hát, mẹ của chú rể sẽ vén khăn che mặt.

Shildehana (Shildekhana) (tiếng Kazakh: шілдехана) - lễ kỷ niệm sự ra đời của một đứa trẻ (giống với ngày sinh nhật).

Suinshi (Süyinshi) (tiếng Kazakh: сүйінші) - phong tục tặng quà cho người đã mang lại tin tốt.

Ngôn ngữ
Ngôn ngữ chính thức ở Kazakhstan là tiếng Kazakh, một ngôn ngữ Turk có quan hệ gần gũi với tiếng Nogai và tiếng Karakalpak. Một ngôn ngữ khác được sử dụng rộng rãi là tiếng Nga. Các chính sách ngôn ngữ gần đây cho thấy người có khả năng giao tiếp bằng ba ngôn ngữ là yếu tố quan trọng cho sự phát triển của đất nước trong tương lai.

Nghệ thuật
Mỗi năm các nghệ nhân Kazakhstan tham gia cuộc thi "Sheber". Cuộc thi nằm trong chương trình "Phát triển nghề thủ công và phục hồi nghệ thuật dân gian và hàng thủ công ở Kazakhstan" bắt đầu từ năm 2006 nhằm tăng khả năng cạnh tranh của các mặt hàng của các nghệ nhân Kazakhstan ở trong nước và quốc tế. Chương trình này đã được thực hiện bởi Hiệp hội Nghệ nhân Kazakhstan, "Chevron", Quỹ Á-Âu của Trung Á, Bộ Văn hóa và Thông tin Kazakhstan và Văn phòng Cụm UNESCO tại Almaty.

Âm nhạc

Bài ca kỳ diệu của thảo nguyên vĩnh cửu
Bài ca kỳ diệu của thảo nguyên vĩnh cửu là một loạt các buổi hòa nhạc tại Carnegie Hall và Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy để kỷ niệm Ngày văn hóa Kazakhstan tại Hoa Kỳ. Các buổi hòa nhạc được tổ chức nhằm giới thiệu nền âm nhạc dân gian của Kazakhstan, các kiệt tác cổ điển phương Tây cũng như các bài hát Mỹ do Dàn nhạc cụ dân gian Quốc gia Kurmangazy Kazakhstan, Dàn hợp xướng Quốc gia Baikadamov Kazakhstan và một nhóm nghệ sĩ độc tấu Kazakhstan trình diễn.

Dàn nhạc giao hưởng của Nhạc viện Quốc gia Kurmangazy Kazakhstan
Dàn nhạc giao hưởng của Nhạc viện Quốc gia Kurmangazy Kazakhstan được thành lập năm 1947. Nhạc trưởng đầu tiên là Giáo sư K. Babayev. Dàn nhạc biểu diễn nhiều tiết mục do các nhạc sĩ Haydn, Mozart, Beethoven, Schubert, Brahms, Liszt, Saint-Saens, Bizet, Ravel, Franck, Mahler, Orff, Tchaikovsky, Rachmaninoff, Mussorgsky, Shostakovich và nhiều người khác sáng tác.

Thể thao

Kazakhstan rất quan tâm đến thể thao, giáo dục thể chất và các hoạt động ngoại khóa. Kazakhstan đã đạt được một số thành tựu trong các cuộc thi quốc tế về cử tạ, khúc côn cầu trên băng và quyền anh. Kazakhstan đã giành được tám huy chương trong Thế vận hội Mùa hè 2004, thành tích lớn nhất đối với bất kỳ quốc gia nào ở Trung Á.

Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất ở Kazakhstan. Liên đoàn bóng đá Kazakhstan (FFK) là cơ quan quản lý quốc gia của môn thể thao này. FFK tổ chức các giải đấu đội tuyển quốc gia nam, nữ và futsal. Giải Bóng đá Ngoại hạng Kazakhstan là giải đấu cấp cao nhất của môn thể thao này trong nước.

Đi xe đạp đường trường là môn thể thao thành công nhất của Kazakhstan. Nhiều tay đua xe đạp chuyên nghiệp đã được thi đấu trên đường đua châu Âu đến từ Kazakhstan. Đáng chú ý nhất là Alexander Vinokourov, người có thành tích bao gồm hai chiến thắng Paris–Nice (2002, 2003), đứng vị trí thứ ba trong Tour de France 2003 và vị trí đầu tiên trong Cuộc đua vàng Amstel 2003. Vinokourov lãnh đạo Astana, được hỗ trợ bởi liên minh các công ty Kazakhstan. Đội này được đăng ký với tư cách là UCI ProTeam và thi đấu trong các cuộc đua lớn, bao gồm cả Tour de France.

Bóng bầu dục liên hiệp là môn thể thao phổ biến ở Kazakhstan, với hơn 10.000 người hâm mộ thường xuyên đến xem đội tuyển bóng bầu dục liên đoàn quốc gia Kazakhstan thi đấu. Những trận thắng đậm gần đây trước Sri Lanka và Đội bóng bầu dục vùng Vịnh Ả Rập đã cho đội Kazakhstan lý do để tin rằng họ có thể là ứng cử viên giành quyền tham dự Giải bóng bầu dục thế giới 2011. Kazakhstan hiện tại vẫn chưa đủ điều kiện tham dự Giải bóng bầu dục thế giới.

Xem thêm
 Lịch sử Kazakhstan
 Trang phục Kazakh
 Ẩm thực Kazakhstan

Tham khảo

Ghi chú
 Bài viết này kết hợp văn bản từ nguồn này, thuộc phạm vi công cộng. Quốc Gia Học. Phòng Nghiên cứu Liên bang. - Kazakhstan
 Bruce Privratsky, Muslim Turkistan, trang 76–77

Liên kết ngoài
 Liên kết đại sứ quán cho các câu hỏi văn hóa hơn nữa
 Bảng tin bằng tiếng Kazakhstan
 Quỹ từ thiện Musagetes Civic vì Sự phát triển Văn hóa và Khoa học Nhân văn
 Kazakhstan: lịch sử, địa lý, con người, văn hóa, truyền thống, kỳ nghỉ, cuộc sống, lối sống

Văn hóa Kazakhstan
Văn hóa Trung Á
Văn hóa Đông Âu
Văn hóa Turk


title: Hilsa (định hướng)

text:
Hilsa có thể là:

Địa danh
 Một thành phố của Ấn Độ: Hilsa, Bihar.
 Một thị trấn ở Nepal: Hilsa, Nepal

Sinh học
 Tên khoa học của chi cá Hilsa trong họ Cá trích.
 Tên thông dụng cá cháy Hilsa, danh pháp khoa học Tenualosa ilisha, cũng thuộc họ Cá trích.

Trang định hướng tên khoa học


title: Carle Bernier-Genest

text:
Carle Bernier-Genest là một chính khách người Canada, từng là Ủy viên Hội đồng thành phố Montreal cho phường Marie-Victorin ở quận Rosemont–La Petite-Patrie từ năm 2006 đến 2009.

Bernier-Genest lần đầu tiên tham gia cuộc bầu cử thành phố năm 2005, nhưng đã thua Pierre Bourque. Sau khi Bourque từ chức làm ủy viên hội đồng thành phố năm 2006, Bernier-Genest đã được bầu trong bầu cử kết quả vào ngày 25 tháng 9 năm 2006, nhưng sau đó đã bị Élaine Ayotte đánh bại trong bầu cử năm 2009 như là một phần của sự thay đổi toàn diện đối với đảng Vision Montréal đối lập.

Công khai đồng tính, Bernier-Genest là một tình nguyện viên tích cực trong cộng đồng giới trẻ và LGBT của Montreal, bao gồm cả là cựu chủ tịch của nhóm thanh niên LGBT Jeunesse Lambda và là thành viên hội đồng quản trị của đường dây hỗ trợ điện thoại Gai Écoute, Diễn đàn jeunesse de l'Île de Montréal và Divers/Cité. Năm 2004, anh được trao giải Jeune Bénévole - Prix Claude Masson, một giải thưởng được trao bởi chính phủ Quebec cho các tình nguyện viên trẻ xuất sắc trong tỉnh.

Tham khảo

Montreal city councillors
Nhân vật còn sống
People from Rosemont–La Petite-Patrie
LGBT municipal councillors in Canada
Chính khách đồng tính nam
LGBT rights activists from Canada
French Quebecers
Year of birth missing (living people)
Nhà hoạt động quyền LGBT Canada


title: Hydriomena sanfilensis

text:
Hydriomena sanfilensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hydriomena


title: Niphopyralis myrmecophila

text:
Niphopyralis myrmecophila là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Niphopyralis


title: Hiệp ước Versailles (1757)

text:
Hiệp ước Versailles 1757 (tiếng Pháp: Traité de Versailles (1757); tiếng Đức: Vertrag von Versailles (1757)) hay Hiệp ước Versailles thứ hai, đây là một thoả thuận ngoại giao được ký kết tại Cung điện Versailles giữa Đại công quốc Áo với Vương quốc Pháp vào ngày 01/05/1757 trong Chiến tranh Bảy năm. Hiệp ước này được ký kết dưới hình thức mở rộng dựa trên Hiệp ước Versailles đầu tiên được ký năm 1756, vì thế thoả thuận này còn được gọi là Hiệp ước Versailles thứ hai.

Các điều khoản
Trong hiệp ước mới, Pháp đồng ý hỗ trợ Áo lấy lại tỉnh Silesia từ Vương quốc Phổ để đổi lấy việc Áo nhượng lại Lãnh thổ Hà Lan thuộc Áo cho Pháp khi chiến tranh kết thúc, việc mua lại lãnh thổ này từ lâu đã là mục tiêu của các quân chủ thuộc Vương tộc Bourbon. Các khoản trợ cấp tài chính được trả từ Pháp cho Áo vẫn được tiếp tục, điều này khiến người Anh lo sợ về chiều sâu của liên minh.

Sau hiệp ước, quân đội Pháp tiến tới chiếm đóng các cảng và khu định cư quan trọng ở Hà Lan thuộc Áo như Ostend và Nieuport, giải phóng các đơn vị đồn trú của Áo để tiến về phía đông tấn công Phổ. Điều đó đặc biệt gây lo ngại cho Vương quốc Anh, vốn từ lâu đã tìm cách ngăn cản người Pháp tiến vào Các nước thuộc vùng đất Thấp, nhưng hiệp ước đã chấm dứt rào cản tồn tại trong bốn mươi năm.

Người Pháp dự định đưa Công tước Philip xứ Parma một hoàng tử thuộc nhánh Bourbon Tây Ban Nha lên ngai vàng của một nhà nước bù nhìn mới ở Miền Nam Hà Lan. Ngoài ra, thoả thuận đã đồng ý rằng các thị trấn Chimay, Ostend, Beaumont, Nieuport, Ypres, Furnes và Mons đều sẽ được nhượng trực tiếp cho Pháp.

Hiệp ước cũng nhằm xác nhận một sự phân chia theo kế hoạch của Phổ, sẽ diễn ra giữa Nga, Thụy Điển và Sachsen.

Hậu quả
Các điều khoản của thoả thuận này phần lớn đã bị từ bỏ bởi Hiệp ước Versailles thứ ba sau đó, vì Pháp và Áo đã không thể đạt được chiến thắng nhanh chóng trước Phổ như kế hoạch dự tính, bất chấp sự hỗ trợ của Đế quốc Nga, Thụy Điển và Công quốc Sachsen. Ngoài ra, Pháp cũng lo ngại rằng cuộc chiến ở Đức đang rút bớt quân đội và các nguồn lực cần thiết để chống lại Vương quốc Anh, và cuộc chiến cũng đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng tài chính ở Paris.

Tham khảo

Thư mục
 Anderson, Fred. Crucible of War: The Seven Years' War and the Fate of Empire in British North America, 1754–1766. Faber and Faber, 2000.
 Dull, Jonathon R. The French Navy in the Seven Years War. University of Nebraska Press, 2005.
 Simms, Brendan. Three Victories and a Defeat: The Rise and Fall of the First British Empire. Penguin Books, 2008.
 Szabo, Franz A.J. The Seven Years War in Europe, 1756-1763. Pearson, 2008.

Hiệp ước trong Chiến tranh Bảy năm
Hiệp ước năm 1757
Hiệp ước của Vương quốc Pháp
Hiệp ước của Quân chủ Habsburg
Áo năm 1757
Pháp năm 1757
Versailles
Chia cắt (chính trị)


title: Thời đại hoàng kim

text:
Muhteşem Yüzyıl (phát âm tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: [muhteʃɛm jyzjɯl], tiếng Anh: The Magnificent Century)  là một loạt phim truyền hình hư cấu lịch sử của Thổ Nhĩ Kỳ. Được viết bởi biên kịch Méral Okay và Yılmaz Şahin, bộ phim được dựa trên cuộc đời của Hoàng đế Ottoman Sultan Süleyman, Hoàng đế trị vì lâu nhất của đế chế Ottoman, và người vợ của ông, Hürrem Sultan, một cô gái từ một nữ nô lệ đã trở thành Sultana. (Hoàng hậu Ottoman). Bộ phim đã được công chiếu lần đầu tiên trên kênh Show TV và sau đó chuyển giao cho Star TV. Phim được công chiếu ở Việt Nam bắt đầu từ ngày 4/2/2015 với tên "Thời đại hoàng kim"

Cốt truyện
Ở tuổi 26, khi lên ngôi Vua, Hoàng đế Süleyman đã tìm cách xây dựng một đế chế hùng mạnh hơn Alexander Đại đế và để Đế chế Ottoman của mình trở nên bất khả chiến bại. Trong suốt 46 năm tồn tại của triều đại, Süleyman không chỉ nổi tiếng vì là một chiến binh vĩ đại, mà ông còn là một vị Vua lỗi lạc, trị vì một Hoàng triều hùng mạnh với lãnh thổ rộng lớn. Cùng với người đồng hành của mình, Pargalı İbrahim, Süleyman đã giành được những chiến công to lớn. Süleyman gọi İbrahim là em trai, bạn bè và cố vấn của ông. Süleyman đã củng cố quyền lực của mình bằng các biện pháp: Phong cho İbrahim làm Đại Tể tướng của đế chế, tăng cường các quy định pháp luật trong toàn đế quốc, gặp gỡ các sứ giả, nhà ngoại giao của các nước, và chuẩn bị cho các chiến dịch quân sự cùng tất cả các biện pháp để cải thiện tình hình căng thẳng giữa Kitô giáo châu Âu và Ottoman.

Bộ phim cũng tập trung vào các mối quan hệ giữa các thành viên trong hoàng tộc, đặc biệt là những câu chuyện tình lãng mạn, và cả sự ganh đua, tranh đấu, những âm mưu, thủ đoạn trong chốn hậu cung. Cuộc chiến khốc liệt giữa Hürrem Sultan và Mahidevran Sultan để giành lấy quyền thừa kế ngai vàng cho con trai của mình; Hay câu chuyện của Hürrem từ một nữ nô lệ đã trở thành ái thiếp của Süleyman khi mang thai đứa con của ông, sau khi đứa trẻ được sinh ra, nàng bị thất sủng nhưng cuối cùng lại trở thành người vợ được Hoàng đế yêu quý nhất; Chuyện tình của Pargalı İbrahim với Trưởng Công chúa Hatice Sultan, em gái của Hoàng đế Süleyman, và những câu chuyện li kì khác xoay quanh cuộc đời của vị Vua lỗi lạc này.

Phần 1
Năm 1520, tại Manisa, trong lúc đang đi săn, vị Hoàng tử Süleyman, lúc bấy giờ 26 tuổi, nhận được tin báo rằng phụ thân của mình, Hoàng đế Selim, đã băng hà, và Ngài phải đi đến Constantinople để kế vị ngai vàng. Trong lúc đó, Alexandra, một thiếu nữ người Ukrainian, bị bắt cóc trong một cuộc truy bắt nô lệ ở Tartar. Ba, mẹ và em gái của cô đều bị giết hại.

Hoàng tử Süleyman đến Constantinople cùng với người bạn thân của mình, Ibrahim Paşa. Alexandra, cùng những người nô lệ khác, bị đưa lên một con thuyền vượt qua biển Đen, cô bị ngược đãi và đánh đập dã man, cô đã chống cự và hét lên rằng cô thà chết còn hơn phải trở thành nô lệ.

Các hải tặc Ottoman bán Alexandra cho cung điện ở Crimea, và từ đây, cô bị bán cho cung điện Topkapi (nơi ở của Hoàng đế Süleyman). Khi Alexandra đến cung điện, cô được kiểm tra, và được giữ lại trong hậu cung.

Lúc này, Mahidevran Sultan, một Hoàng phi, thân mẫu của người con trai duy nhất của Hoàng đế là Hoàng Thái tử Mustafa, cảm thấy vô cùng bất an khi nhận ra Vua Süleyman không còn sủng ái mình như trước.

Nigar (một nữ quan trông coi hậu cung), vì ấn tượng với tính cách mạnh mẽ của Alexandra, nên đã luôn ở bên cạnh cô, Nigar giải thích với Alexandra rằng những cô gái bị đưa đến đây đều là những cống nữ, nhưng nếu cô biết cách cư xử và ngoan ngoãn làm theo những gì mình được sai bảo, cô sẽ được chọn để diện kiến Hoàng đế, và nếu cô chiếm được trái tim của Đức Vua, và sinh cho Ngài một hoàng tử, cô sẽ trở thành một Hoàng phi cao quý.

Vào một đêm, Trưởng Công chúa Hatice (em gái của Hoàng đế Suleyman), nghe được tiếng vĩ cầm của Ibrahim, khi anh đang chơi đàn trên sân thượng, Công chúa đã say mê tiếng đàn, và đem lòng yêu người nghệ sĩ chơi đàn.

Đêm đó, hoàng cung tổ chức một buổi dạ tiệc để chào mừng Hoàng đế Süleyman, và các cống nữ, trong đó có cả Alexandra, đã được chọn để múa phục vụ cho Đức Vua. Khi Hoàng đế Süleyman xem Alexandra nhảy múa, ngài đã ngay lập tức bị vẻ đẹp của cô làm cho mê đắm. Sau đó, Alexandra được chọn để qua đêm cùng Hoàng đế. Tuy nhiên, Hoàng phi Mahidevran đã ngăn không cho cô vào phòng của ngài.

Ngày hôm sau, Alexandra đã sẵn sàng để chính thức diện kiến Hoàng đế, nữ quan Nigar nói với Alexandra rằng Thứ năm là một ngày thiêng liêng, và rằng Hoàng đế sẽ chỉ dành cả ngày hôm ấy cho người phụ nữ mình yêu thương. Alexandra đã rất bất mãn khi nghe điều này, nhưng rồi cô lại có một đêm tuyệt vời bên cạnh nhà Vua.

Hôm nay là Thứ năm, và theo phong tục, Hoàng phi Mahidevran sẽ đến phòng của Hoàng đế, nhưng khi Mahidevran nhận được tin Alexandra sẽ ở cạnh Ngài đêm nay, cô đã vô cùng đau khổ. Đức Vua ban cho Alexandra một cái tên mới - Hürrem (nghĩa là "mang lại niềm vui cho người khác"). Đêm nọ, trong một bữa tiệc, Mahidevran đã dọa nạt Hürrem, và yêu cầu cô phải nhảy múa như những cống nữ. Hoàng phi gọi Hürrem là "Alexandra", Hürrem đã bất bình và nói rằng cô không phải là Alexandra, Hành động này của Hürrem được xem là một hành vi thất lễ, và Thái hậu đã lệnh trừng phạt Hürrem.

Sau đó, Mahidevran đến thăm Hürrem trong ngục tối, Hoàng phi nói rằng, nếu Hürrem muốn được tha tội, thì cô phải hôn lên váy của mình, và cầu xin sự tha thứ. Hurrem không hề nhún nhường, và tuyên bố rằng cô chẳng có gì để xin lỗi. Nghe được điều này, Mahidevran đã tức giận bỏ đi.

Ngày hôm sau, Hoàng đế Süleyman yêu cầu được gặp Hürrem và giải thoát cho cô. Khi Thái hậu biết tin, người càng căm ghét Hürrem. Vì bị giam cầm trong ngục tối, Hurrem đã bị bệnh.

Hoàng đế tặng cho Hürrem một chiếc nhẫn. Khi Hoàng phi Mahidevran nhìn thấy chiếc nhẫn, cô đã cố cướp nó khỏi tay Hürrem, nhưng Hürrem đã phản kháng và bỏ chạy cùng chiếc nhẫn.

Hoàng phi Mahidevran la hét, khóc lóc, sau đó cô ngất đi. Mahidevran đang mang thai. Vì quá tức giận, ngày nọ, Mahidevran đã đánh đập Hürrem tàn bạo, sau đó vu khống rằng Hürrem đã làm mình sẩy thai. Khi Hoàng đế phát hiện Hoàng phi nói dối, Mahidevran liền bị thất sủng.

Vua Süleyman sau đó lên đường hành quân trong chiến dịch mở mang bờ cõi. Lợi dụng lúc Đức Vua vắng mặt, Hoàng Thái hậu đã yêu cầu Hürrem kết hôn với con trai của Casim Paşa, Hürrem từ chối và nói dối Thái hậu rằng mình đang mang thai, nên không thể kết hôn. Thái hậu tin lời Hürrem, và cho phép cô ở lại hậu cung, nhưng người đã lệnh cho thượng quan Daye bí mật đưa Hürrem đến chỗ ngự y để kiểm tra. Hürrem đến cầu cứu Maria (người bạn thân của cô ở hậu cung, và là người đã bị bắt cóc cùng với cô). Maria từ chối giúp đỡ, và khi thượng quan Daye cùng Nigar đến để đưa Hürrem đi khám thai, Hürrem đã đập vỡ chiếc bình và dọa sẽ tự tử nếu họ còn bước lại gần. Nigar trấn an và thuyết phục Hürrem để mảnh vỡ xuống. Sau đó họ đưa Hürrem đến chỗ ngự y, và không ngờ rằng cô thật sự đang mang trong mình giọt máu của Hoàng đế.

Vua Süleyman nhận được tin báo và rất vui mừng. Một tuần sau, ngài trở về kinh thành. Một thời gian sau, Hürrem hạ sinh một hoàng tử, tên là Şehzade Mehmed. Vài năm sau Hurrem hạ sinh một nàng công chúa, tên Mihrimah.

Victoria, một cung nữ trong hậu cung, vốn là vị hôn thê của một người đàn ông bị giết trong cuộc chiến với Süleyman. Sau cái chết của vị hôn phu, cô được cử đến cung điện để ám sát Süleyman. Dần dần, cô chiếm được cảm tình của Hoàng đế và được gọi vào phòng của Ngài, rồi cô được đổi tên thành Sadika. Cô được lòng tất cả mọi người trong hậu cung, đặc biệt là với Thái hậu và Trưởng Công chúa Hatice, và sau này cô trở thành một người hầu đáng tin cậy.

Leo, vị hôn phu của Hürrem khi cô còn sống tại Crimea, trong lúc nỗ lực tìm kiếm cô, đã đến Istanbul. Anh được mọi người công nhận là một họa sĩ tài năng và được Hoàng đế Süleyman giao cho trọng trách trang trí cung điện của Trưởng Công chúa Hatice và vẽ hai bức chân dung: Một bức của Vua Süleyman và một bức cùng với Hürrem. Do hận thù giữa Ibrahim và Hürrem, Ibrahim âm mưu đầu độc Hürrem nhưng Leo đã kịp thời cứu cô bằng cách ăn kẹo độc và chết, chứng minh cho tình yêu và sự chung thủy của mình.

Phần 2

Quốc vương Suleyman thành công trong việc lấy  dao từ Sadika ( cung nữ được tể tướng Ibarhim đưa vào cung và đang làm việc trong cung của công chúa Hatice ) cô sau đó đã bị vua tống cổ vào ngục. Sau đó cô bị tể tướng Ibrahim tra tấn như một hình phạt dã man vì đã cố sát hại quốc vương. Matracki đã thông đồng với kẻ thù của vua để đưa cô ấy vào cung ám sát và cuối cùng anh đã đưa cô ta trốn thoát khỏi hậu cung thành công trên một chuyến tàu

Công chúa Tây Ban Nha Isabella và cô hầu gái bị bọn cướp biển Thổ Nhĩ Kỳ bắt cóc và bán cho Suleyman. Họ sống biệt lập trong rừng. Suleyman có kế hoạch sử dụng cô ấy trong các cuộc đàm phán với các nhà cầm quyền châu Âu. Isabella bị vua giam cầm và nhiều lần cố gắng trốn thoát nhưng luôn thất bại. Quốc vương sủng ái cô công chúa này với tính cách mạnh mẽ của cô. Hürrem ghen tị và đe dọa. Sau đó hoàng phi giúp cô trốn thoát, nhưng cô bị Ibrahim phát hiện. Isabella đem lòng yêu Suleyman và vào hậu cung. Ở đó, cô trở thành một trong những tình nhân yêu thích của Suleyman. Hürrem với sự giúp đỡ của  Gula, Nigara và Nilufer đã giết cô ấy thành công.

Đại quan bali đem lòng yêu một cô gái Do Thái Armin. Cha cô không hài lòng và ông đã bắt cô rời khỏi thị trấn. Khi cô ấy trở lại thì cô ấy ốm nặng. Bali Bey cuối cùng đã kết hôn với Armin với sự chúc phúc của cha cô, nhưng cô qua đời vào ngày hôm sau.

Hatice sinh ra một cậu con trai, nhưng thật không may, đứa bé đã qua đời sớm. Cô rời cung điện để hồi phục sức khỏe.

Ibrahim đã từng ngủ với Nigar, và sau đó đưa cô được đến Cung điện Topkapi. Trái tim của Hatice tan vỡ và thái hậu muốn đưa công chúa đến Edrine. Hürrem đã giúp đỡ cô ấy.

Hatice đang sinh đôi. Mahidevran báo cho thái hậu biết về mối tình đáng xấu hổ của Leo và Hürrem. Thái hậu sau khi biết liền cho gọi Hürrem vào phòng của mình nhưng sau đó người đã ngất xỉu vì quá sốc.

Hürrem muốn kết hôn với Suleyman. Cô ấy nói với anh rằng cô ấy không thể làm từ thiện vì cô ấy là một nô lệ. Suleyman đã giải quyết vấn đề bằng cách trả tự do cho cô ấy. khi anh ấy đi vào phòng của cô ấy, cô ấy nói với anh ấy rằng cô ấy không thể ngủ với anh ấy vì cô ấy là một phụ nữ đã được tự do và tôn giáo của cô ấy cấm điều đó. Suleyman đưa Hürrem đến cung điện Topkapi và thái hậu cố gắng giết Hürrem. Đại quan Bali Bey cứu cô và Suleyman quyết định kết hôn với cô.

Sau đám cưới, Suleyman tuyên bố hurrem là vợ hợp pháp của anh trước công chúng. Khi Hürrem cố gắng hôn tay thái hậu , người đã đứng lên và tỏ ra không hài lòng với điều đó là điều không thể chấp nhận được  trong thế giới. Cô ấy ngất xỉu và họ đưa cô ấy vào phòng của mình để nghỉ ngơi. Mahidevran bất ngờ về đám cưới và tức giận. Cô quyết định rằng cô sẽ không cúi đầu trước Hurrem.

Ibrahim bị thương trong một buổi lễ bằng một mũi tên tẩm độc. Hürrem sợ anh ta sẽ đổ lỗi cho cô vì cô đã từng sai người bắn chết Ibrahim. Tiền đạo Ibrahim đã được gửi đến từ một trong những vizier. Nigar, Matrakci và Sumbul đang cùng Ibrahim đi spa để hồi phục sức khỏe.

Mahidevran tức giận đến gặp Suleyman và yêu cầu một người bảo vệ thông báo cho cô ấy nhưng Suleyman từ chối gặp cô ấy vì anh ta đang bận. Cô ấy tạo ra một vụ tai tiếng, vì vậy anh ấy quyết định nghe lời cô ấy. Cô ấy yêu cầu được giải thoát  nhưng Suleyman từ chối. Sau đó, cô yêu cầu anh ta gửi cô đến một tỉnh xa với con trai của cô nhưng anh ta trả lời rằng cô có thể đi, nhưng cậu con trai sẽ ở lại với anh ta. Mustafa thuyết phục Suleyman gửi cả hai người đến cung điện Endrin.

Theo yêu cầu của Validas, cháu gái Aybige của cô đến cung điện Topkapi để bảo vệ cô khỏi cuộc tranh giành quyền lực ở Crimea giữa các anh em của cô. Aybige được cảnh báo nên rời khỏi Hürrem vì cô ấy có thể có ảnh hưởng xấu đến cô ấy. Nhưng cô ấy bướng bỉnh và Hürrem được biết đến ở khắp mọi nơi, vì vậy cô ấy quyết định trở thành bạn của cô ấy. Cô phải lòng Bali Beja, người chịu trách nhiệm bảo vệ an ninh cho hoàng gia.

Nigar kết hôn với Matrakci theo yêu cầu của  Hatice và Valide. Nigar không hài lòng với điều đó vì cô đang yêu Ibrahim. Nhưng vào đêm tân hôn của mình, cô ngạc nhiên khi gặp Ibrahim, người giải thích với cô rằng đó là thỏa thuận giữa anh và Matrkci và cô sẽ ở bên anh từ bây giờ. Nigar rất vui với sự phát triển này.

Trong khi đó, Htice sinh đôi một trai một gái. Ibrahim rất vui khi nhìn thấy chúng. Nigar không vui.

Năm 17 tuổi Mustafa trở lại Topkapi để ở với cha mình. Anh yêu Nora và cô ấy có thai. Mustafa không biết rằng Efsun làm việc cho Hürrem và cô ra lệnh đầu độc anh ta. Cô đã bỏ thuốc độc vào thức ăn của Mustafa nhưng vào phút cuối, cô đổi ý và ném thức ăn xuống sàn. Mustafa bị ốm và Mahidevran kết luận rằng đó là lỗi của Hürrems mặc dù Mustafa không ăn phải chất độc.

Trong khi Suleyman đang có chiến tranh, Valida và Mahidevran đã nghĩ ra kế hoạch chống lại Hürrem. Valid đặt gián điệp và giao cho Hürrem lãnh đạo harem trong một thời gian. Trong cuộc nổi loạn do Validas tổ chức, điệp viên Fatima bị buộc tội ăn cắp vàng. Cô gái ngây thơ bị thiêu chết. Nô lệ cầm theo ngọn đuốc và di chuyển đến các căn phòng của Hürrems để giết cô nhưng cô đã được các vệ sĩ của mình cứu.

Khi Suleyman trở lại và phát hiện ra chuyện gì đã xảy ra. Anh ta nói rằng Valide  không đủ khả năng để lãnh đạo hậu cung và anh ta đã có đủ những cuộc cãi vã này. Anh ta cũng quan tâm đến Ibrahim vì anh ta đã không được trao một bức thư của Hürrem trong khi họ đang chiến tranh. Ibrahim trả lời rằng anh không muốn làm anh lo lắng và anh đã ra lệnh bảo vệ Hürrem.

Hürrem và Mahidevran tranh cãi và Mahidevran cố gắng tát cô. Suleyman nhìn thấy nó và bắt Mahidevran xin lỗi sau đó cô ấy đã khóc trong phòng của mình. Mustafa xông vào phòng của Hürrems để nói chuyện với cha mình, và họ cho rằng Hürrem đã thao túng anh ta.Sulyman gọi Mustafa vào phòng của mình nhưng anh ta từ chối. Mustafa gần như mất đi sự ủng hộ của cha mình vì ông không muốn đi trên con đường với ông, nhưng Ibrahim đã cứu được trong ngày.

Hürrem đang chiến đấu với Mustafa và Suleyman đứng về phía anh ta. Hürrem không hài lòng và tranh cãi với Suleyman. Cihangir, con trai út của Hürrems bị ốm nhưng cô ấy không nói điều đó với Suleyman, điều đó khiến Suleyman tức giận. Nhưng sau khi nhìn thấy con trai của mình quá ốm, ông và Hürrem cùng nhau gọi bác sĩ. Cihangir mắc phải cái bướu và họ đang cố gắng sửa nó khi cậu ấy vẫn còn là một đứa bé. Cihangir đang hồi phục nhưng không thể hồi phục hoàn toàn. Suleyman bị đau tim. Mahidevran biết rằng khi Suleyman chết, con trai cô sẽ trở thành quốc vương và cô thuyết phục Mustafa thực hiện các bước để ngăn chặn các cuộc tấn công của anh em mình. Anh ấy từ chối. Sau đó, Mahidevran nói chuyện với Ibrahim. Valide nghe thấy điều đó và gửi Hürrem cùng những đứa trẻ đến Hatice để bảo vệ chúng. Khi Suleyman tỉnh dậy, anh ấy thậm chí còn tức giận hơn với Mahidevran.

Mahidevran biết rằng Efsun đang mang thai và thuyết phục cô phá thai nhưng Mustafa ngăn cô lại và đưa Efsun vào phòng của cô. Hürrem nói Valide rằng Efsun đang mang thai và cho nó để giết cô ấy. Mustafa tại thời điểm này không thể cứu và Efsun và đứa trẻ bị giết.

Valida biết về Ibrahim navjeru và Nigar cố gắng đuổi cô đi. Đã đến phòng Suleymaniye để nói với anh ta nhưng bị đột quỵ trước khi anh ta không nói được gì. Mustafa đã đến Manisa.

Mahidevran phát hiện ra rằng Efsun đang mang thai và muốn cô phá thai, nhưng Mustafa ngăn cô lại và đưa Efsun vào phòng của anh ta. Hürrem nói với Valide về việc Efsun mang thai. Valide gửi Daye để thoát khỏi đứa bé. Mustafa đã không thể cứu cô ấy lần này, và em bé và Efsun chết.

Hürrem đang làm việc chống lại Ibrahim và ẩn náu với Gulsaha mà Mahidevran gần như đã giết chết. Hatice tìm thấy Nigar và phát hiện ra rằng Hürrem đã nói sự thật, rằng Nigar đang mang thai với Ibrahim. Nigar sinh con và Hatice nói với cô rằng đứa trẻ đã chết.

Valide chết và Suleyman giao cho Mahidevran quản lý hậu cung. Cô sử dụng sức mạnh đó để chiếm lấy các căn phòng của Valides nhưng Suleyman không cho phép. Hürrem buộc tội Mahidevran rằng  cô đã cố gắng bóp cổ Gulfem. Suleyman trao quyền quản lý hậu cung cho Hürrem.

Phần 3

Phần 4

Nhân vật

Nhân vật chính

Nhân vật phụ

Chương trình phát sóng quốc tế

Tham khảo

Phim truyền hình Thổ Nhĩ Kỳ


title: Santa Cristina de Lena

text:
St Christine of Lena () là nhà thờ Công giáo theo kiến trúc Asturia (nghệ thuật và kiến trúc tiền Roma nằm ở đô thị Lena, Asturias, khoảng 250 km phía nam Oviedo, Tây Ban Nha, và còn nằm trên con đường cổ của đế quốc La Mã là điểm giao cao nguyên với Asturias.

Hình ảnh

Xem thêm
Kiến trúc Asturia

Tham khảo

Đọc thêm

Di sản thế giới tại Tây Ban Nha
Năm 852
Nhà thờ ở Asturias