title: Allan Hendry

text:
Allan Hendry (sinh năm 1950) là một nhà thiên văn học và nhà UFO học người Mỹ. Nhà sử học UFO Jerome Clark gọi ông là "một trong những điều tra viên giỏi nhất trong lịch sử nghiên cứu UFO." Ông là điều tra viên chính của Trung tâm Nghiên cứu UFO (CUFOS) trong thập niên 1970.

Sự nghiệp

Nghiên cứu UFO
Hendry tốt nghiệp cử nhân ngành thiên văn học của Đại học Michigan năm 1972. Đích thân nhà sáng lập CUFOS J. Allen Hynek đã tuyển ông vào làm việc tại tổ chức này, nhằm tìm kiếm một nhà điều tra toàn thời gian với chuyên môn khoa học và thái độ cởi mở, đồng thời không phải là một kẻ lật tẩy cũng không phải là một "tín đồ UFO".

Là điều tra viên chính của CUFOS trong hầu hết thập niên 1970, Hendry đã tự mình điều tra hơn 1.000 báo cáo UFO. Ông có thể tìm ra những lời giải thích thông thường cho phần lớn trường hợp UFO, nhưng ông cũng đánh giá một tỷ lệ nhỏ các trường hợp là không thể giải thích được. Một trong những trường hợp "không giải thích được" nổi tiếng nhất mà ông đã điều tra là Sự kiện Val Johnson năm 1979, liên quan đến vị cảnh sát trưởng ở Minnesota đã trải qua một vụ "va chạm" với một vật thể lạ làm hỏng chiếc xe tuần tra của ông và khiến ông tạm thời bất tỉnh. Hendry là nhà nghiên cứu UFO chính tiến hành điều tra vụ việc; vào năm 1980, ông đã tranh luận về trường hợp này với chuyên gia lật tẩy UFO nổi tiếng Philip Klass tại một hội nghị chuyên đề được tổ chức tại Viện Smithsonian.

Ông miễn cưỡng suy đoán về nguồn gốc của những trường hợp không thể giải thích nổi, và cho rằng chúng có thể giải thích được bằng những dữ liệu sâu sát hơn, khiến một số nhà nghiên cứu gán cho Hendry là "kẻ hoài nghi trong phòng riêng". Đồng thời, một số người hoài nghi và phản biện đã ca ngợi sự nghiêm túc trong công tác khoa học của Hendry đã khiến ông bị chỉ trích mạnh mẽ vì kết luận rằng một số ít báo cáo UFO được ghi chép đầy đủ dường như bất chấp sự phân tích và có thể đại diện cho sự bất thường thực sự. Hendry cho rằng những lời chỉ trích từ cả hai phe không chỉ đơn thuần là những lập luận công kích mang tính cá nhân, vì họ thường ít hoặc không chú ý đến nội dung nghiên cứu của ông.

Sổ tay UFO
Kiệt tác của Hendry là cuốn Sổ tay UFO (The UFO Handbook), một loại sách hướng dẫn dành cho các nhà điều tra UFO khác. Trong cuốn sách này, Hendry chỉ trích nhiều nhà khoa học chính thống vì những gì ông coi là họ bỏ qua các nghiên cứu về UFO, nhưng ông cũng chỉ trích mạnh mẽ nhiều nhà điều tra UFO nghiệp dư, những người mà ông cho rằng chủ đề này có hại nhiều hơn là có lợi. Clark mô tả đánh giá của Hendry về UFO học nói chung nhuốm màu "bi quan sâu sắc", kết luận rằng chủ đề này hoàn toàn bị tê liệt bởi đấu đá nội bộ, thiếu hợp tác và tiêu chuẩn hóa, và những câu chuyện mơ hồ. Sổ tay UFO thậm chí còn nhận được sự khen ngợi của chuyên gia hoài nghi Philip J. Klass mà trong một bài đánh giá đăng trên tạp chí The Skeptical Inquirer đã mô tả cuốn sách này là "một trong những cuốn sách quan trọng và hữu ích nhất về chủ đề này từng được xuất bản". Trong một cuộc phỏng vấn PBS không rõ ngày tháng (khoảng sau năm 1994, dựa trên ngày xuất bản của một vài cuốn sách được trích dẫn), Klass lại đề xuất cuốn sách của Hendry, gọi nó là "Một trong những tác phẩm [như thế này] hay nhất".

Trong một lần diễn thuyết năm 1978 tại Đại học Walsh, Hendry nói "Có lẽ tôi là người hoài nghi nhất đối với những người ở trung tâm. Tôi làm việc này để tìm câu trả lời cho câu hỏi về UFO, bất kể nó là gì. Nếu là xã hội học, tốt thôi. Nếu đó là ngoài hành tinh [kiểu vậy], tốt thôi. Nhưng tôi biết không có lời giải thích chung nào vào lúc này. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy UFO và đó có lẽ là một điều tốt, bởi vì mọi người có thể đặt câu hỏi về động cơ của tôi nếu cá nhân tôi tham gia". Bài diễn thuyết của ông cũng bao gồm thông tin về việc nhận dạng các vật thể bay.

Vào đầu thập niên 1980, CUFOS gặp một số khó khăn về tài chính, và kết quả là tổ chức không còn đủ khả năng cho một nhà nghiên cứu toàn thời gian. Ngoài ra, Hendry đã đưa ra kết luận rằng các phương pháp luận được sử dụng để nghiên cứu UFO cuối cùng đều gây thất vọng, không đem lại kết quả cuối cùng và vô ích. Do đó, Hendry bèn rời khỏi CUFOS và phần lớn tránh tham gia vào các nghiên cứu UFO.

Tham khảo

Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống
Nhà UFO học
Cựu sinh viên Đại học Michigan
Nhà thiên văn học Hoa Kỳ


title: Crocallis marginenuda

text:
Crocallis marginenuda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Crocallis


title: Phương quốc

text:
Phương quốc () là hình thái quốc gia bán khai theo thế giới quan Trung Hoa cổ đại, nay thường được học giới đồng hóa vào khái niệm thành bang nhưng có tính chất vẫn rộng hơn thành bang, mà nội hàm văn hiến phức tạp tới nay còn chưa được giải nghĩa hết.

Lịch sử

Khái niệm phương quốc xuất hiện sớm nhất ở thời nhà Thương, để xác định những phiên thuộc có chu vi không quá 100 trượng, sau được phát triển dần thành ý thức về phiên bang và phong kiến.

Khi nhà Chu nổi lên, ý niệm phương quốc được chuyển hóa theo sự biến thiên không ngừng của chính trị Trung Nguyên, nó trở thành dụng ngữ quen thuộc về các bộ lạc sắp sửa đủ điều kiện kiến quốc lập ấp. Hay nói cách khác, phương quốc là những hạt nhân của chế độ phong kiến. Ngay từ Chu Văn vương, phương quốc được ấn định thuộc quyền cai trị của một trong năm tước Công-Hầu-Bá-Tử-Nam, trường hợp cao hơn bị coi là phạm thượng. Cho nên khái niệm này chỉ tạm dừng khi Tần Thủy Hoàng chính thức xưng đế, khiến các phiên vương cũng có quyền lập phương quốc.

Chính sách của nhà Chu khá tương đồng với mô hình chính trị Âu châu trung đại sau này, trong đó có rất nhiều phương quốc được thành lập, vua của chư hầu phần lớn đều do con cháu của thiên tử nắm quyền, phiên bang có quyền tự trị và có trách nhiệm trung thành với vua nhà Chu. Các vua của các phương quốc đó đều nhận tước hiệu của vua Chu. Hầu hết đều thụ phong tước Hầu hay tước Tử trong thời Tây Châu, xem như họ đều là thân tộc của Chu Vũ Vương. Chỉ trừ một số ít phiên khác là được thành lập dưới tiền triều Thương, như nước Trần, nước Kỉ và nước Tống.

Mỗi vị vua có quyền sắp đặt mọi vùng đất quanh mình và có quan binh riêng. Và nhà Chu ban cho họ những quà tặng như xe ngựa, vũ khí bằng đồng, người hầu và súc vật. Các vị tù trưởng này được phong các tước vị và cai quản lĩnh địa của mình làm phương quốc thần phục nhà Chu. Những vua địa phương này truyền ngôi cho con trai mình và tước vị của họ là cha truyền con nối. Và để cai trị vùng đất của mình tốt hơn, vị đó lại phong những tước nhỏ hơn cho những người đã từng trị các nhóm dân ở nơi đó trước khi họ đến. Một hệ thống thứ bậc địa vị và trách nhiệm xuất hiện giữa và bên trong các gia đình, với việc anh lớn thì có quyền cao hơn em, với quy tắc kế tục theo đó đàn ông làm chủ gia đình. Nếu một người quý tộc đã có gia đình mà lại thích một người đàn bà khác, thay vì đuổi vợ khỏi nhà, ông ta có thể đưa người đàn bà kia vào trong gia đình với tư cách vợ lẽ, với cấp bậc thấp hơn vợ mình.

Sang đầu thời Tây Hán, đất phía tây chia làm 13 quận (kể cả kinh đô) trực tiếp nằm dưới sự kiểm soát của trung ương còn 2/3 phía Đông chia thành 10 phương quốc lệ thuộc. Để đấu dịu các tướng lĩnh thời chiến tranh Hán-Sở, Cao Tổ phong nhiều kẻ lên làm vương đất phía đông. Tới năm 196 TCN, triều đình nhà Hán đã thay thế hầu hết tất cả các vị vua này (ngoại trừ đất Trường Sa) bằng các thành viên hoàng tộc họ Lưu để củng cố quyền lực. Sau một số cuộc nổi dậy của các phương quốc này, lớn nhất là loạn bảy nước vào năm 154 TCN, triều đình đã thực hiện cải cách bắt đầu từ năm 145 TCN trở đi để hạn chế quy mô, quyền lực của các nước này và chia thành các quận mới do trung ương kiểm soát. Vua các nước không còn quyền bổ nhiệm quan chức. Vua trở thành người sở hữu trên danh nghĩa các thái ấp của họ và lấy một phần thuế làm thu nhập. Các phương quốc không bị xóa hoàn toàn và tồn tại trong suốt phần còn lại của triều Tây và Đông Hán.

Để nhanh dẹp các cuộc bạo động của dân thiểu số, nhà Tấn chia nhỏ các châu, quận vùng biên thùy, giao cho các hoàng thân trấn thủ. Từ tổng số 12 châu thời nhà Hán tăng lên thành 19 châu trong toàn quốc. Nhưng ở thời Ngũ Đại Thập Quốc, bản chất là sự tiếp nối của tình trạng phiên trấn cát cứ dưới triều Đường và tình hình chính trị hậu kỳ của triều Đường. Sau khi triều Đường diệt vong, phiên trấn các nơi tự lập quốc, trong đó tại khu vực Hoa Bắc, các quốc gia phiên trấn lực mạnh được gọi là Ngũ Đại, trong đó có các chính quyền do tộc Sa Đà kiến lập. Năm nước này mặc dù có thực lực lớn mạnh, song vẫn không có khả năng khống chế toàn bộ Trung Quốc bản thổ, chỉ là triều đình theo kiểu phiên trấn. Ở các phương khác cũng có một vài chính quyền phiên trấn xưng đế, một vài chính quyền phụng Ngũ Đại làm tông chủ quốc, trong đó có mười nước với thời gian tồn tại tương đối lâu dài, quốc lực khá mạnh, gọi chung là "Thập Quốc". Trong thời kỳ này, thường phát sinh tình huống phản biến đoạt vị, dẫn đến chiến loạn không ngừng nghỉ, những người thống trị phần nhiều là trọng võ khinh văn. Trong bối cảnh Trung Quốc có nội loạn, Khiết Đan Quốc có cơ hội xâm lấn phương Nam, Liêu Quốc được kiến lập.

Về đại thể nó vẫn kế tục thể chế chính trị hậu kỳ triều Đường, song rất nhiều chức quan có chữ "sứ". Trong đó, Ngũ Đại có rất nhiều biến hóa, chủ yếu là thiết tam tỉnh lục bộ làm cơ quan chủ quản hành chính, tam ty làm cơ quan chủ quản tài chính, xu mật viện làm cơ quan chủ quản quân sự, về sau được triều Tống kế thừa. Trong Thập Quốc, có một số thần phục Ngũ Đại, song cơ cấu chính trị thì phần lớn tương đồng với Ngũ Đại. Do tiết độ sứ địa phương không bị quản chế, đương thời họ thường quay sang phản lại Trung ương, do vậy triều đình phải tăng cường quân lực của cấm quân để áp chế nhóm thực lực địa phương. Để ngăn ngừa hiện tượng võ nhân can chính như thời Ngũ Đại, triều Tống thực thi chính sách "cường cán nhược chi".

Thể chế phương quốc chỉ được coi là kết thúc sứ mạng lịch sử tại vùng lõi Hán quyển khi nhà Tống bỏ hoàn toàn chính sách phong kiến, tập trung củng cố quyền lực trung ương. Tuy nhiên, chiểu hệ thống ý niệm này, cơ chế đặc thù Hồng Kông và Ma Cao vẫn có thể được coi là phương quốc, nhưng nằm trong tổng hòa lĩnh thổ Trung Hoa.

Văn hóa

Ngày nay, giới nghiên cứu cổ sử coi phương quốc là nguyên tắc bất di bất dịch để định hình mối tương quan văn minh Á Đông với Âu châu, đồng thời suy xét chế độ phong tước lập ấp ở giai đoạn Hạ-Thương-Châu mà đã làm cơ sở cho xã hội thuần Nho giáo về sau. Nhưng ngay từ cuối thế kỷ XIX, đứng trước họa xâm lăng của trào lưu thực dân, học giả Tôn Di Nhượng (1848 - 1908) đã nêu vấn đề phương quốc khi cần tái định hình văn hiến Á Đông.

Tại Việt Nam, từ thập niên 1990, xu hướng học giới thường gọi lĩnh thổ tương ứng Bắc Bộ hiện đại ở giai đoạn Bắc thuộc về trước là phương quốc Giao Chỉ, với ý nghĩa về một quốc gia bán khai với quy mô chính trị, lĩnh thổ và cả cư dân đều quá nhỏ so với tiêu chuẩn trung bình của thế giới đương thời. Mà theo giáo sư Trần Như Vĩnh Lạc (Đoàn Thế Ngữ), chữ giao-chỉ (交址, 交阯, 交趾) có thể chỉ là kí âm Việt (cổ âm: K'yượt, gượt, vượt, rượt, lướt) trong ngôn ngữ Hán cổ chứ không hàm nghĩa như mãi về sau. Sự am hiểu lịch sử trung đại thường cứ theo các tùng thư còn sót lại qua thì gian. Tuy nhiên, tùy từng giai đoạn và ý thức hệ lại có sự nhận thức khác nhau, thậm chí tìm cách từ khước quá khứ.

Di chỉ

Liệt biểu

Tham khảo
 Thành bang

Liên kết

 Trung Quốc nghiên cứu lịch sử phục vụ mưu đồ chính trị (Nguyễn Hải Hoành)
 Lạc Việt - mặc cảm và toan tính của học giới Nam Trung Quốc

Chủ nghĩa dĩ Hoa vi trung


title: Xâm nhập tĩnh lặng

text:
Xâm nhập tĩnh lặng, xâm nhập hòa bình, hay thâm nhập hòa bình (tiếng Anh: Peaceful penetration) là một chiến thuật bộ binh được sử dụng vào cuối Thế chiến thứ nhất bởi quân đội Úc và New Zealand, một chiến thuật giao thoa giữa chiến đấu chiến hào và tuần tra. Tính năng chiến thuật tương tự đột kích chiến hào (cụ thể là tập hợp tù nhân, tiến hành trinh sát và chiếm lĩnh vùng đất không có người), với mục đích khác là chiếm cứ tuyến tiền đồn của kẻ thù. Thuật ngữ xuất phát từ mô tả của báo chí Anh trước chiến tranh về tiến độ thâm nhập của thương mại Đức vào Đế quốc Anh là "thâm nhập hòa bình".

Mô tả

Phát triển
Vào giữa năm 1918, Tổng tấn công Mùa xuân 1918 đến hồi kết thúc, quân đội Úc bắt đầu tiến hành các cuộc tuần tra vào các dãy đất No Man's Land. Các tuyến phòng thủ từ sau cuộc Tổng tấn công Mùa xuân không có nhiều công sự và phân bố rời rạc, người Úc đã phát hiện ra rằng các cuộc tuần tra có thể xâm nhập vào tuyến tiền đồn của Đức và tiếp cận các tiền đồn từ phía sau. Theo cách này, có thể chiếm các tiền đồn một cách nhanh chóng, mà không mấy khó khăn. Chiến thuật này lần đầu tiên được báo cáo là được sử dụng vào ngày 5 tháng 4 năm 1918 bởi Tiểu đoàn 58, Lữ đoàn 15, Sư đoàn 5 của Úc. Tuy nhiên, trong vòng một vài tuần, tất cả năm đơn vị của Úc đã sử dụng chiến thuật này, với một số đơn vị sử dụng chiến thuật này nhiều hơn các đơn vị khác (ví dụ, Sư đoàn 3 đã tiến hành chiến thuật này vào ba trong mỗi năm ngày của tháng Tư). Ở một số đơn vị, nó được coi là một cuộc thi đua, với các đại đội của Tiểu đoàn 41 cạnh tranh để xem ai có thể bắt được nhiều tù nhân nhất.

Một chiến thuật tương tự đã được sử dụng trong trận Messines vào năm 1917, được gọi là "tìm kiếm". Tương tự như vậy, một cuộc đột kích chiến hào trước đó đã được thực hiện gần Messines vào ngày 16 tháng 11 năm 1915 bởi quân Canada.

Ảnh hưởng đến tinh thần Đức
Ảnh hưởng đối với tinh thần quân Đức khá rõ rệt, với hiệu ứng Xâm nhập tĩnh lặng được cả phe Đồng minh và Đức chú ý. Tham mưu trưởng Quân đoàn 2 Đức đã ban hành báo cáo sau đây vào ngày 13 tháng 7 năm 1918:

Một người lính Đức bị bắt được báo cáo như sau:

Tướng Herbert Plumer, chỉ huy của Quân đoàn 2 Anh, tuyên bố:

Tiến độ
Khi mặt đất liên tục bị chiếm giữ trên cơ sở tấn công liên tục bằng cách sử dụng sự xâm nhập tĩnh lặng, tiền tuyến liên tục được đẩy tới. Sau trận Hamel, trận chiến thứ hai được yêu cầu bởi Nguyên soái Douglas Haig vào ngày 11 tháng 7 trong việc tấn công cao nguyên Villers-Bretonneux. Tuy nhiên, hầu như chưa có kế hoạch bắt đầu, thì họ nhận ra rằng khu vực (tuyến dài 4.500 yard (4.100 m), đến độ sâu 1.000 yard (910 m)) đã bị chiếm bởi hai lữ đoàn thông qua sự xâm nhập tĩnh lặng. Ngoài ra, Sư đoàn 3 Úc buộc tiền tuyến Đức lùi một dặm tại Morlancourt.

Yêu cầu
Xâm nhập tĩnh lặng dựa vào các cuộc tuần tra xâm nhập vào các tiền đồn của Đức và tiếp cận họ từ phía sau. Do đó, một trong những yêu cầu chính để xâm nhập tĩnh lặng thành công là địa hình tác chiến phải có độ che phủ tốt (ví dụ: các phương pháp được che phủ như mương nước) hoặc có đủ lớp phủ mặt đất (cây, cỏ, v.v.). Do đó, chỉ sau khi cuộc Tấn công Mùa xuân của Đức buộc quân Đồng minh ra khỏi địa hình chiến đấu trước đó chuyển sang địa hình không bị pháo phá hủy, việc xâm nhập tĩnh lặng trở nên khả thi.

Khi xâm nhập tĩnh lặng thực thi tốt nhất khi các đội tuần tra tiếp cận các tiền đồn từ phía sau, việc thiếu các công sự nối liền (chiến hào và hàng rào) cũng khiến xâm nhập tĩnh lặng thành công. Do đó, chiến thuật này chỉ giới hạn ở những khu vực thiếu phòng thủ tốt. Yêu cầu cuối cùng để xâm nhập tĩnh lặng thành công là các đội quân tuần tra cần phải có một "tinh thần" hiếu chiến, tràn trề, để thể hiện số lượng lớn sáng kiến (vì các đội tuần tra thường sẽ có ít hơn một chục thành viên) và sở hữu sự táo bạo (như không có gì lạ khi những người lính Úc đơn độc tấn công thành công những tiền đồn chứa nửa tá lính Đức). Tương tự, chiến thuật này hoạt động tốt nhất khi thấy những người lính Đức có khả năng đầu hàng hơn là chiến đấu khi bị tấn công.

Ví dụ về xâm nhập tĩnh lặng
Một ví dụ về sự xâm nhập tĩnh lặng là một loạt các cuộc tuần tra được thực hiện vào ngày 11 tháng 7 năm 1918 do trung úy CR Morley và GE Gaskell chỉ huy (mỗi đội tuần tra chỉ có bốn người). Cuộc tuần tra do Trung úy Gaskell dẫn đầu đã bắt được 32 lính Đức và ba súng máy. Cuộc tuần tra do Trung úy Morley dẫn đầu đã bắt được 36 lính Đức và bốn súng máy. Kết quả của việc lãnh đạo các cuộc tuần tra này, cả hai trung úy Gaskell và Morley đều được trao tặng Bội tinh Chiến công, và những người khác trong các cuộc tuần tra đã nhận được Huân chương Ứng chiến Xuất sắc. Như đã lưu ý trong Nhật ký Chiến tranh Tiểu đoàn 1:

Ghi chú

Tham khảo

Nguồn

Chiến thuật bộ binh
Chiến thuật quân sự
Chiến thuật tấn công


title: Đại dịch COVID-19 tại Guinea Xích Đạo

text:
Bài viết này ghi lại các tác động của đại dịch COVID-19 ở Guinea Xích Đạo, và có thể không bao gồm tất cả các phản ứng và biện pháp hiện thời.

Dòng thời gian

Trường hợp đầu tiên nhiễm COVID-19 tại đất nước này được công bố vào ngày 14 tháng 3, một phụ nữ 42 tuổi trở về Guinea Xích Đạo từ Madrid.

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2022, Guinea Xích Đạo ghi nhận 17,186 trường hợp nhiễm COVID-19 và 183 trường hợp tử vong.

Xem thêm
 Đại dịch COVID-19
 Đại dịch COVID-19 tại châu Phi
 Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ

Tham khảo

Guinea Xích Đạo 2020
Guinea Xích Đạo
Guinea Xích Đạo
Y tế Guinea Xích Đạo
Thảm họa tại Guinea Xích Đạo


title: Saad Bguir

text:
Saad Bguir (sinh ngày 22 tháng 3 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Tunisia thi đấu cho Espérance Sportive de Tunis.

Stade Gabésien
Ở mùa giải 2014-15, Stade Gabésien vào đến chung kết Cúp bóng đá Tunisia, thất bại trước Etoile Sportive du Sahel. Trong trận chung kết, Saad ghi bàn từ pha đá phạt và có 2 pha kiến tạo. Anh đoạt danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu.

Sự nghiệp quốc tế

Bàn thắng quốc tế
Tỉ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Tunisia trước.

Danh hiệu
Stade Gabèsien
Á quân
 Cúp bóng đá Tunisia: 2014–15

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Tunisia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tunisia
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ Cúp bóng đá U-23 châu Phi 2015
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Tunisia
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ả Rập Xê Út


title: Recchia fallaciosa

text:
Recchia fallaciosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Recchia (Cerambycidae)


title: A Tế Cách

text:
A Tế Cách (, chữ Hán: 阿濟格, 28 tháng 8 năm 1605 - 28 tháng 11 năm 1651), là một Hoàng tử, Hoàng thân và nhà quân sự có ảnh hưởng thời kỳ đầu nhà Thanh.

Những năm trước khi nhập quan, ông góp phần quan trọng trong quá trình tấn công biên cảnh nhà Minh và Triều Tiên. Đến khi quân Thanh nhập quan, với tư cách là quân tiên phong, A Tế Cách cùng với Đa Nhĩ Cổn tiến vào Bắc Kinh. Ông nhiều lần lập công lao cho triều đình, là một trong những Thân vương khai quốc có công cực lớn. Cũng chính vì vậy mà ông càng lúc càng kiêu ngạo, ỷ vào việc mình là anh trai của Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn mà mưu đồ những thứ không thuộc về mình, dẫn đến kết cục bị giam cầm và xử tử, bị truất bỏ tư cách hoàng tộc. Ông là một trong những số hiếm những trường hợp Hoàng tử bị xử tử sau Chử Anh.

Thân thế
A Tế Cách sinh ngày 15 tháng 7 (âm lịch) năm Minh Vạn Lịch thứ 39 (1605). Ông là con trai thứ 12 của thủ lĩnh người Nữ Chân Nỗ Nhĩ Cáp Xích, và là con trai đầu tiên của Đại phi A Ba Hợi. Ông có hai người em ruột là Đa Nhĩ Cổn (thứ 14) và Đa Đạc (thứ 15).

Sự nghiệp

Thời Nỗ Nhĩ Cáp Xích
A Tế Cách cũng như hai người em trai cùng mẹ của mình đều rất được Nỗ Nhĩ Cáp Xích yêu thương. Đại phúc tấn đầu tiên của Hoàng Thái Cực là Nữu Hỗ Lộc thị, bởi vì khi gặp A Tế Cách không chịu hạ kiệu mà bị cha chồng là Nỗ Nhĩ Cáp Xích hạ lệnh vứt bỏ. Trong sử sách của Triều Tiên đã miêu tả A Tế Cách là một thanh niên cao lớn lực lưỡng, nhờ kiêu dũng thiện chiến mà rất sớm đã được phong là Thai cát (台吉).

Năm Thiên Mệnh thứ 10 (1625), ông theo Bối lặc Mãng Cổ Nhĩ Thái chinh phạt Sát Cáp Nhĩ bộ, Lâm Đan hãn bỏ chạy. A Tế Cách truy đuổi đến Nông An Tháp. Sang năm sau, ông tiếp tục cùng với người cháu trai là Thai cát Thạc Thác thảo phạt Ba Lâm bộ Khách Nhĩ Khách, lại theo Bối lặc Đại Thiện chinh phạt Trác Lỗ Đặc bộ. Cả hai trận chiến ông đều lập nhiều công lao, nhờ vậy mà được phong làm Bối lặc.

Thời Hoàng Thái Cực

Những năm Thiên Thông
Năm Thiên Thông đầu tiên (1627), A Tế Cách cùng với Bối lặc A Mẫn tấn công Triều Tiên, liên tục đánh hạ 5 thành trì. Sau lại theo Hoàng Thái Cực thảo phạt quân Minh, cùng với Mãng Cổ Nhĩ Thái bảo vệ đường vận chuyển lương thảo tại Tháp Sơn. Sau khi hội quân ở Cẩm Châu và áp sát Ninh Viễn, quân Thanh phát hiện hơn ngàn quân Minh đang hạ trại, đào chiến hào, sắp xếp hỏa khí ở phía trước, nhưng A Tế Cách đã tiêu diệt toàn bộ.

Tổng binh của nhà Minh là Mãn Quế xuất thành bày trận, Hoàng Thái Cực muốn tấn công ngay lập tức, nhưng bị các Bối lặc ngăn lại vì lý do khoảng cách với thành trì quá gần, chỉ duy nhất A Tế Cách xin theo. Hoàng Thái Cực liền đốc thúc A Tế Cách nhanh chóng đánh bại kỵ binh triều Minh, các Bối lặc đều lấy làm hổ thẹn, vì vậy chưa kịp mặc áo giáp đã tiến lên xung phong liều chết, quân Minh tử thương hơn một nửa.

Năm thứ 2 (1628), vì tự ý chủ trì hôn lễ của Đa Đạc, ông đã bị tước đi tước vị, sau này lại được khôi phục. Sang năm sau, ông cùng Tế Nhĩ Cáp Lãng tấn công Cẩm Châu và Ninh Viễn, thiêu rụi toàn bộ lương thực tích trữ của quân Minh tại đây, lại bắt giữ được hơn 3.000 người. Sau đó, ông theo Hoàng Thái Cực phạt Minh, tham gia Trận Kỷ Tị, kiềm chế Long Tỉnh quan, hạ thành Hán Nhi Trang, tấn công Hồng Sơn khẩu. Sau khi tiến quân đến Tuân Hóa, ông tham gia tấn công và tiêu diệt Tổng binh nhà Minh Triệu Suất Giáo. Sau khi bị áp sát kinh đô, hai viên tướng nhà Minh là Viên Sùng Hoán và Tổ Đại Thọ đã đem 2 vạn quân tới cứu viện, đóng quân bên ngoài Quảng Cừ môn. Quân Hậu Kim truy trục quân Minh, tiếp cận chiến hào, chiến mã của A Tế Cách bị thương nên mới lui binh. Về sau, A Tế Cách cùng A Ba Thái tấn công Thông Châu, đến Trương Gia loan. Lại theo Hoàng Thái Cực tuần Kế Châu, gặp được viện binh Sơn Hải quan 5 ngàn người. A Tế Cách cùng Đại Thiện đột nhập trận địa của địch, đại phá quân Minh.

Năm thứ 4 (1630), ông lại theo đại quân phạt Minh, đến Quảng Ninh, hội quân tại Đại Lăng Hà. Trong đêm vây Cẩm Châu, quân Minh đánh lén quân doanh của A Tế Cách lại gặp phải sương mù dày đặt cản tầm nhìn. A Tế Cách dàn trận địa sẵn sàng đón địch, đợi đến khi sương mù tản ra thì lập tức tập kích, bắt giữ được một Phó tướng của quân Minh, thu được giáp giới cùng ngựa hơn 200.

Hoàng Thái Cực đích thân đến, bàn bạc kế hoạch vây công thành. Nghe được tin quân Minh tăng viện binh, Hoàng Thái Cực lệnh cho Dương Cổ Lợi thống lĩnh một nửa Bát kỳ quân Ba Nha Lạt đến tăng cường lực lượng. Em trai của Tổ Đại Thọ là Tổ Đại Bật bởi đem kỵ binh tham dò tiến về phía trước, Hoàng Thái Cực đích thân mặc giáp chiến đấu, A Tế Cách chạy đến, phấn khích đánh lui quân Minh, chặt đầu một Phó tướng của quân Minh. Hoàng Thái Cực liền đem quân giao cho A Tế Cách, Giám Quân đạo Trương Xuân đem 4 vạn cứu binh đến, lại chiến đấu tại Đại Lăng Hà, chặn giết hơn một nửa quân Minh, truy đuổi quân Minh suốt 40 dặm về phía Bắc.

Năm thứ 6 (1632), ông theo đại quân thảo phạt Sát Cáp Nhĩ, Lâm Đan Hãn bỏ trốn. Hoàng Thái Cực thay đổi hướng của đại quân, trước tiên tấn công Minh triều, lệnh cho A Tế Cách lãnh đạo cánh quân bên trái và binh lính Mông Cổ tấn công Đại Đồng và Tuyên Phủ, thu được toàn bộ tài vật được cất trữ lại Trương Gia Khẩu. Tháng 3 năm sau, Hoàng Thái Cực lệnh cho xây dựng Thông Thiên bảo, ông đem quân đến đóng giữ. Tháng 5, ông cùng với Tế Nhĩ Cáp Lãng và Đỗ Độ nghênh đón hàng tướng Khổng Hữu Đức, chống cự quân Minh của Đông Giang Tổng binh Hoàng Long cùng quân đội Triều Tiên. Tháng 6, Hoàng Thái Cực trưng cầu ý kiến của các đại thần về việc đánh Minh triều, Triều Tiên, Sát Cáp Nhĩ, nên đánh địa phương nào trước, A Tế Cách cho rằng trước nên đánh quân Minh. Được như nguyện, A Tế Cách cùng A Ba Thái tiến đánh Sơn Hải Quan, Hoàng Thái Cực hạ chỉ chất vấn tại sao không chịu thâm nhập tiến quân, A Tế Cách trả lời "Ta muốn dừng lại ở chỗ này, tích góp lương thực, nhưng chư Bối lặc không chịu nghe". Hoàng Thái Cực liền trách: "Nếu ngươi kiên trì không đi, chư Bối lặc còn có thể vứt bỏ ngươi ở lại rồi đi hay sao?".

Năm thứ 8 (1634), A Tế Cách cùng Đa Nhĩ Cổn, Đa Đạc theo đại quân thảo phạt quân Minh, 3 anh em cùng nhau nhập Long Môn khẩu, đánh hạ Bảo An Châu, Linh Khâu.

Những năm Sùng Đức
Năm Sùng Đức đầu tiên (1636), A Tế Cách được phong Đa la Vũ Anh Quận vương (多罗武英郡王). Cùng Nhiêu Dư Bối lặc A Ba Thái và Dương Cổ Lợi phạt minh, từ Điêu Ngạc bảo nhập Trường An lĩnh, áp sát Duyên Khánh. Vượt qua Đảo Định đến An Châu, và đánh hạ các huyện Xương Bình, Định Hưng, An Túc, Bảo Trì, Đông An, Hùng, Thuận Nghĩa, Dung Thành và Văn An, lớn nhỏ hơn 56 trận đánh, bắt sống cả người và súc vật hơn 10 vạn. Ông phái nhóm người Cố Sơn Ngạch Chân Đàm Thái bố trí mai phục, chém được tướng thủ thành của 3 quân doanh Tuân Hoá, giành được hơn một trăm bốn mươi con ngựa. Khi trở về, Hoàng Thái Cực đích thân ra ngoài 10 dặm nghênh đón, thấy A Tế Cách vì vất vả mà thân thể gấy yếu, đã vì ông mà rơi lệ, đích thân rót rượu hỏi thăm. Tháng 12, Khi Hoàng Thái Cực tấn công Triều Tiên, ông đã ra lệnh cho A Tế Cách thủ vệ Ngưu Trang.

Năm thứ 2 (1637), Thạc Thác nhiều lần tấn công không hạ được đảo Ka (가도). A Tế Cách nhanh chóng đem quân đến, 2 đường thủy bộ nhanh chóng đánh hạ. Hoàng Thái Cực phái người đến khen ngợi và ban thưởng.

Năm thứ 4 (1639), ông lại theo đại quân phạt Minh. A Tế Cách tuyên bố muốn sử dụng Hồng y đại pháo để tấn công, lính thủ thành cực kỳ sợ hãi, 4 dặm đồn trú, đồn Trương Cương, Bảo Lâm tự, đồn Vượng Dân, đồn Vu Gia, Thành Hoá dụ, Đạo Nhĩ Chương đều bị đánh hạ. Lại hồi quân thủ hộ Tháp Sơn, Liên Sơn và bắt hơn ngàn người. Một lần nữa cùng A Ba Thái tấn công Cẩm Châu và Ninh Viễn.

Năm thứ 6 (1641), diễn ra Đại chiến Tùng Cẩm. Ông cùng Tế Nhĩ Cáp Lãng, Đa Đạc vây công Cẩm Châu. Bọn người giữ thành Thai cát Mông Cổ Ngô Ba Thập thương nghị với nhau dâng thành đầu hàng. Sau khi Tổ Đại Thọ biết được sự việc liền tấn công binh lính Mông Cổ, A Tế Cách trong đêm đem quân viện trợ, quân Minh đại bại và hàng quân Mông Cổ được đưa đến nghĩa châu. Ông liên tục đánh bại quân Minh, được thưởng bạc bốn ngàn.

Cùng năm tháng 3, Hồng Thừa Trù suất chư tướng Vương Phát, Ngô Tam Quế viện trợ Cẩm Châu, tổng quân 13 vạn. Hoàng Thái Cực đích thân đến giám quân, hạ trại ở Tùng Sơn. Quân Minh chạy đến Tháp Sơn, A Tế Cách liền đem quân truy kích, thu được toàn bộ lương thảo tại Bút Giá Sơn, lại cùng Đa Nhĩ Cổn tấn công bốn thành trì của địch, bắt được bọn tướng quân Minh là Vương Hi Hiền. Quân Minh vẫn ở Cẩm Châu, Tùng Sơn, Hạnh Sơn và Cao Kiều, Hoàng Thái Cực hồi Thịnh Kinh, ra lệnh cho A Tế Cách Đỗ Độ và Đa Đạc tiến hành vây công. Hồng Thừa Trù thừa dịp ban đêm, đem quân ra khỏi Tùng Sơn, tập kích quân Thanh, A Tế Cách đốc quân hoàn xạ quân Minh. Quân Minh đại bại muốn rút lui nhưng cửa thành đóng chặt không ra được, hơn 2 ngàn quân liền xin hàng.

Năm thứ 7 (1642), ông mang quân vây công Hạnh Sơn, lại phái quân đội tấn công Ninh Viễn. Ngô Tam Quế dùng 4 trăm người đóng giữ ở Tháp Sơn, Cao Kiều, không đánh đã lui, quân Minh tan tác tứ phía, A Tế Cách đại bại quân Minh.

Năm thứ 8 (1643), A Tế Cách lại cùng Tế Nhĩ Cáp Lãng tấn công Ninh Viễn, quân Thanh bắn pháo vào thành Bắc, tường thành sụp đổ mà phá được; lại tấn công vào thành Tây, trảm Minh Tổng binh Lý Phụ Minh, Viên Thượng Nhân cùng hơn 30 tướng lĩnh, giết hơn 4 ngàn quân Minh, Tổng binh Hoàng Sắc bỏ thành chạy trốn.

Những năm Thuận Trị
Năm Thuận Trị nguyên niên (1644), A Tế Cách suất đại quân nhập quan, đại bại quân Đại Thuận của Lý Tự Thành trong Đại chiến Sơn Hải Quan. A Tế Cách được phong là Anh Thân vương, ban thưởng 2 bộ yên ngựa.

Sau, ông được phong làm Tĩnh Viễn Đại tướng quân, từ biên ngoại vào Thiểm Tây, chặt đứt đường lui của Lý Tự Thành. 8 trận toàn thắng, đánh hạ 4 thành trì và hàng phục được 38, thế như chẻ tre. Cùng lúc đó, đạo quân của Đa Đạc đại thắng quân Đại Thuận ở Sơn Hải quan, Lý Tự Thành buông tha Tây An trốn đi Thương Châu. Đa Nhĩ Cổn lệnh cho A Tế Cách kết hợp với Đa Đạc tạo thành thế Nam-Bắc giáp công, thảo phạt Lý Tự Thành. Lý Tự Thành liền bỏ chạy về phía Nam, đem theo tàn binh chạy về Nam Kinh. A Tế Cách đem quân đuổi theo, đuổi đến Đặng Châu, lại đến Thừa Thiên, Đức An, Vũ Xương, Phú Trì Khẩu, Tang Gia Khẩu, Cửu Giang, liên tục phá địch. Lý Tự Thành bỏ trốn rồi bị giết chết, Kiêu tướng của quân Đại Thuận là Lưu Tông Mẫn bị chém, quân sư Tống Hiến Sách bị bắt. Chính quyền Đại Thuận đến đây diệt vong.

Năm thứ 2 (1645), Tả Mộng Canh, con trai tướng quân nhà Minh Tả Lương Ngọc, đang đóng quân ở Cửu Giang, quân Thanh giết đến, liền suất lĩnh 10 vạn binh mã cùng nhiều chiến thuyền đến xin hàng. Quân Thanh lần lượt chiếm 12 thành Hà Nam, 39 thành Hồ Quảng, mỗi 6 thành ở Giang Tây và Giang Nam, tổng cộng 63 thành trì. Tin chiến thắng được báo về triều, Thuận Trị đế cử người mang chiếu đến thăm hỏi và gọi đại quân A Tế Cách hồi kinh, chiếu viết:

Chiếu chỉ chưa kịp đến, A Tế Cách đã mang quân khải hoàn, ngày 4 tháng 8 thì về đến Kinh sư. Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn bắt đầu tính toán toàn bộ tội lỗi của A Tế Cách, ngoại trừ việc không đợi chiếu đã thu quân, còn có báo láo về cái chết của Lý Tự Thành, uy hiếp quan viên địa phương, tự ý lấy ngựa của Ngạc Nhĩ Đa Tư và Thổ Mặc Đặc, lại thêm tội gọi Thuận Trị đế là "Nhụ tử". Gộp tất cả tội lỗi lại, A Tế Cách bị giáng xuống Anh Quận vương, nhưng không lâu sau lại được khôi phục tước vị Thân vương.

Năm thứ 5 (1648), A Tế Cách đem quân đi đánh dẹp nạn thổ phỉ ở Thiên Tân. Mùa đông năm đó, Đại Đồng Tổng binh Khương Tương đào ngũ phản Thanh, A Tế Cách được phong Bình Tây Tướng quân, suất lĩnh nhóm người Cố Sơn Ngạch Chân Ba Nhan đem quân đi thảo phạt. Sang năm sau, Khương Tương cùng tướng dưới quyền là Lưu Thiên đã đem quân xâm phạm Đại Châu, A Tế Cách liền phái Bác Lạc đi trước cứu viện, vây khốn Lưu Thiên rồi mới giải vây.

Đa Nhĩ Cổn đích thân đến Đại Đồng tham thị đại quân. Thời điểm đó, hai vị Phúc tấn của A Tế Cách bệnh mất, Đa Nhĩ Cổn lệnh ông trở về chủ trì gia sự. A Tế Cách nói:

A Tế Cách ỷ mình lập nhiều quân công, nói với Đa Nhĩ Cổn rằng:

Đa Nhĩ Cổn trách A Tế Cách quá cuồng vọng, liền lệnh không để ông tham dự vào sự vụ lục bộ và giao tiếp với Hán quan. Ngày 28 tháng 8, Khương Tương bị thuộc cấp là Dương Chấn giết chết. Dương Chấn đem quân quy thuận quân Thanh. Ngày kế, A Tế Cách đem quân vào thành, phá huỷ tường thành của Đại Đồng rồi mới lui binh.

Năm thứ 7 (1650), Đa Nhĩ Cổn cùng nhóm người A Tế Cách xuất cung đi săn. Đến cuối năm, Đa Nhĩ Cổn bệnh tình nguy kịch, bí mật triệu A Tế Cách đến bàn việc hậu sự. Sau khi Đa Nhĩ Cổn hoăng, A Tế Cách muốn kế thừa làm Nhiếp Chính vương, âm thầm gọi con trai là Lâu Thân đến, lệnh hắn suất binh, đồng thời không muốn đem tin tức Đa Nhĩ Cổn đã mất báo cho chưa vương.

Cùng lúc đó, A Tế Cách uy hiếp đại thần thuộc Lưỡng Bạch Kỳ dưới quyền của Đa Nhĩ Cổn phải nghe theo mình, bị từ chối lại lấy quân đội ra uy hiếp. Vì vậy, đại thần của Lưỡng Bạch Kỳ quyết định "Y Hoàng thượng vi sinh", lại hướng Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng tố cáo A Tế Cách thừa lúc đám tang Đa Nhĩ Cổn mưu loạn đoạt chính. Đi theo Đa Nhĩ Cổn vây săn, Đại học sĩ Cương Lâm đã sớm phát hiện ý đồ của A Tế Cách, liền một mình ngày đêm giục ngựa về kinh, tố giác sự việc. Triều đình lập tức quan bế cửu môn, ở bên ngoài Đức Thắng môn, con đường A Tế Cách bắt buộc phải đi qua, bố trí trọng binh canh gác, đề phòng bất trắc.

Không lâu sau, A Tế Cách hộ tống linh cữu Đa Nhĩ Cổn hồi kinh. Lúc đến Thạch môn, A Tế Cách hội quân cùng con trai là Lâu Thân, lệnh bộ hạ mở lớn cờ xí, vòng quanh xe tang mà đi. Thuận Trị đế đích thân suất chư vương, đại thần nghênh đón cữu xa tại bên ngoài Đức Thắng môn, cha con A Tế Cách cầm đầu ngồi xuống. Bọn Tế Nhĩ Cáp Lãng thấy A Tế Cách thân mang bội đao, cử động phản trắc, phái binh giám thị chặt chẽ, lại đem tuỳ tùng 300 kỵ binh toàn bộ bắt giữ, đánh vỡ toàn bộ kế hoạch của A Tế Cách, tránh được một trận có thể gây náo loạn.

Ngày 26 tháng 12, Nghị chính Vương Đại thần hội nghị luận tội A Tế Cách. A Tế Cách bị u cấm, con ông là Lâu Thân bị cách đi tước Thân vương. Sau khi bị giam, A Tế Cách không những không thu liễm tính tình mà còn càng ngày càng cuồng bạo, trong phòng giam tư tàng đại đao, bí mật đào địa đạo, tuyên bố muốn hoả thiêu phòng giam.

Năm thứ 8 (1651), ngày 16 tháng 10 cùng năm, A Tế Cách bị ban cho tự tử trong ngục giam, bị trừ đi tông tịch. Xét thấy con trai thứ hai của A Tế Cách là Phó Lặc Hách vô tội, lại có công, được phép nhập lại tông thất.

Năm Càn Long thứ 43 (1778), con cháu của ông, bao gồm cả Bá Nhĩ Tốn và những nhánh khác lại được đưa vào tông phổ.

Tướng mạo
Liên quan đến tướng mạo của A Tế Cách, người Nhật có một bản ghi chi tiết hơn trong "Thát Đát phiêu lưu ký":

Thê thiếp

Đích phúc tấn

 Nguyên phối: Tây Lâm Giác La thị, con gái Hỗ Tân (祜新).
 Kế thất: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, thuộc Khoa Nhĩ Thấm bộ, con gái của Bỉnh Đồ Quận vương Khổng Quả Nhĩ (孔果洛). Bà là em gái của Thọ Khang Thái phi và chị em họ với Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu.

Thiếp

 Lý thị, con gái Lý Sĩ Hưng (李士兴).
 Du thị, con gái Du Xuân Nhân (愉春仁).

Hậu duệ

Con trai
A Tế Cách có tất cả 12 con trai, trong đó có ba người có tước vị: Hòa Độ, Phó Lặc Hách, Lâu Thân. Hòa Độ được phong Bối tử, mất sớm.

 Trưởng tử: Hòa Độ (和度, 1619 - 1646), mẹ là Tây Lâm Giác La thị. Sơ phong Phụ quốc công, sau tấn phong Cố Sơn Bối tử (1644). Tuyệt tự.
 Đích Phu nhân: Trát Lỗ Đặc thị, con gái Thường Khởi Bố (常起布).
Thứ tử: Phó Lặc Hách (傅勒赫, 1629 - 1660), mẹ là Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị. Sơ phong Trấn quốc công. Sau bị đoạt tước, tước đi tông tịch. Năm 1661 được phán vô tội, khôi phục tông tịch. Năm Khang Hi nguyên niên (1662), truy phong Phụng ân Trấn quốc công.
 Thê thiếp:
 Đích Phu nhân: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, thuộc Khoa Nhĩ Thấm bộ, con gái Trác Lý Khắc Đồ Thân vương Ngô Khắc Thiện (吴克善), chị gái của Bác Nhĩ Tề Cát Đặc phế hậu.
 Kế Phu nhân: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, con gái Thai cát Bật Hán Tang Cát Nhĩ (弼汉桑噶尔塞)
 Hậu duệ:
Trường tử: Lỗ Khắc Độ (鲁克度, 1645 - 1647), mẹ là Nguyên phối Phu nhân Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị. Mất sớm.
Thứ tử: Cấu Tư (构孳, 1648 - 1666), mẹ là Kế Phu nhân Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị. Năm 1661 được phong Phụng ân Phụ quốc công. Có 1 con trai mất sớm.
Tam tử: Xước Khắc Thác (绰克讬, 1651 - 1711), mẹ là Kế Phu nhân Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị. Được phong Phụ quốc công (1665), Thịnh Kinh Tướng quân (1683). Năm 1698 bị cách tước Phụ quốc công.
Tam tử: Bá Nhĩ Tốn (伯尔逊, 1631 - 1675), mẹ là thiếp không rõ tính danh. Sau vì A Tế Cách và em trai Lâu Thân bị hoạch đại tội mà cùng bị tước đi tông tịch. Năm 1778 được Càn Long đặc chỉ phục nhập Tông thất.
 Đích thê: Nữu Hỗ Lộc thị, con gái Nhị đẳng Thị vệ Tề Thái (齐泰)
 Hậu duệ
Trường tử: Khôi Cách (魁格, 1652 - 1653), mẹ là Nữu Hỗ Lộc thị. Chết yểu.
Thứ tử: Quan Đồ (關圖, 1653 - 1686), mẹ là Nữu Hỗ Lộc thị. Vô tự
Tam tử: Quốc Nhĩ Bác (國爾博, 1656 - 1659), mẹ là Điền thị. Chết yểu.
Tứ tử: A Nhĩ Tấn (阿爾晉, 1661 - 1663), mẹ là Điền thị. Chết yểu.
Ngũ tử: La Khắc Đa Hoan (罗克多欢, 1661 - 1725), mẹ là Nữu Hỗ Lộc thị. Có 4 con trai.
Lục tử: A Nhĩ Đan (阿爾丹, 1663 - 1664), mẹ là Lý thị. Chết yểu.
Thất tử: Đồ Cát (圖吉, 1663 - 1721), mẹ là Điền thị. Có 2 con trai.
Bát tử: Đặc Thanh Ngạch (特清額, 1667 - 1669), mẹ là Nữu Hỗ Lộc thị. Chết yểu.
Cửu tử: Tác Đức (索德, 1667 - 1671), mẹ là Vương thị. Mất sớm.
Thập tử: Đồ Lan Thái (圖蘭泰, 1669 - 1747), mẹ là Kim thị. Có 4 con trai.
Tứ tử: Môn Trụ (無嗣, 1663 - 1635), mẹ là thiếp không rõ tính danh. Chết yểu.
Ngũ tử: Lâu Thân (樓親, 1634 - 1661), mẹ là Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị. Được phong Hòa Thạc Thân vương. Sau bị cách tước vì có âm mưu làm loạn. Năm 1661 bị ban cho tự vẫn. Tuyệt tự.
Lục tử: Mặc Nhĩ Tốn (墨爾遜, 1635 - ?), mẹ là Bác Nhĩ tế Các Đặc thị. Vô tự.
 Đích thê: Qua Nhĩ Giai thị, con gái Đô thống Hòa Nhạc Đồ (和岳图).
Thất tử: Tác Nhĩ Khoa (索爾科, 1640 - 1642), mẹ là Lý thị. Chết yểu.
Bát tử: Đông Tắc (佟塞, 1641 - 1701), mẹ là thiếp không rõ tính danh. Sau vì A Tế Cách và em trai Lâu Thân bị hoạch đại tội mà cùng bị tước đi tông tịch. Năm 1778 được Càn Long đặc chỉ phục nhập Tông thất.
 Đích thê: Ngạc Trác thị, con gái của Ngạc Hải (鄂海).
 Hậu duệ:
Trường tử: Vân Tú (雲秀, 1667 - 1737), mẹ là Ngạc Trát thị. Có 2 con trai.
Thứ tử: Vân Trang (雲莊, 1669 - 1713), mẹ là Ngạc Trát thị. Có 2 con trai.
Tam tử: Thường Minh Châu (常明珠, 1682 - 1684), mẹ là Vương thị. Chết yểu.
Cửu tử: Hô Lễ (瑚禮, 1641 - ?), mẹ là thiếp không rõ tính danh. Vô tự.
Thập tử: Ngạc Bái (鄂拜, 1643 - 1689), mẹ là thiếp không rõ tính danh.
 Đích thê: Quách Lạc La thị, con gái Tán Kỵ lang A Hải (散骑郎阿)
 Hậu duệ:
Trường tử: Vân Đại (云岱, 1660 - 1728), mẹ là Quách Lạc La thị. Có 7 con trai.
Thứ tử: Thuận Đại (顺岱, 1662 - 1736), mẹ là Quách Lạc La thị. Vô tự.
Tam tử: Khoa Bái (科拜, 1665 - 1736), mẹ là Quách Lạc La thị. Có 3 con trai
Tứ tử: Dũng Ái (勇蔼, 1667 - 1749), mẹ là Quách Lạc La thị. Có 1 con trai.
Ngũ tử: Thiệu Thái (绍泰, 1672 - 1728), mẹ là Quách Lạc La thị. Có 5 con trai.
Lục tử: Thao Hải (韬海, 1675 - 1680), mẹ là Quách Lạc La thị. Chết yểu.
Thất tử: Phật Thái (佛泰, 1678 - 1684), mẹ là Lý thị. Chết yểu.
Bát tử: Thao Thái (韬泰, 1678 - 1744), mẹ là Quách Lạc La thị. Có 1 con trai thừa tự.
Cửu tử: Thư Nhĩ Hồng Ngạch (舒尔洪额, 1680 - 1687), mẹ là Trương Giai thị. Chết yểu.
Thập tử: Long Đại (隆岱, 1680 - 1688), mẹ là Kiều thị. Chết yểu.
Thập Nhất tử: Quan Thuận (观顺, 1685 - 1764), mẹ là Trương thị. Có 4 con trai
Thập nhất tử: Ban Tiến Thái (班進泰, 1644 - 1706), mẹ là thiếp không rõ tính danh.
 Đích thê: Nạp Lạt thị, con gái Thị vệ Ban Lĩnh Thư Thục (班领舒淑).
 Dắng thiếp: Tào thị, con gái Tào Đạt (曹达).
 Hậu duệ:
 Trường tử: Mục Sở (穆楚, 1670 - 1725), mẹ là Tào thị. Vô tự.
 Thứ tử: Ngạch Nhĩ Canh Ngạch (额尔庚额, 1677 - 1746), mẹ là Tào thị. Có 1 con trai.
 Tam tử: Ngạch Nhĩ Định Ngạch (额尔庚额, 1678 - 1726), mẹ là Nạp Lạt thị. Vô tự.

Con gái

 Trưởng nữ: Quận chúa, gả cho Át Tất Long. Mất sau khi thành hôn.
 Tứ nữ: Quận chúa, gả cho Ông Ngưu Đặc bộ Trát Tát Khắc Đỗ Lăng Quận vương Bác Đa Hòa (博多和), có cháu nội là Quận vương Thương Tân (仓津). Thương Tân trước cưới Hòa Thạc Ôn Khác Công chúa, sau cưới Quận chúa - con gái thứ sáu của Dụ Hiến Thân vương Phúc Toàn.
Ngũ nữ: gả cho Nạp Lan Minh Châu và sinh được ba con trai, người con trai cả là Nạp Lan Tính Đức nhà thơ nổi tiếng vào đầu triều đại nhà Thanh. Cháu đời thứ 4 là Hô Bát (瑚玐) nhậm chức Lý Sự quan. Con trai Hô Bát là Đôn Mẫn chính là bạn của Tào Tuyết Cần.

Đánh giá

Đánh giá chung
A Tế Cách có thể nói là giết địch anh dũng, chiến tích hiển hách, vì Đại Thanh thời kỳ đầu bình định giang sơn lập nhiều chiến công hiển hách. Lúc Đa Nhĩ Cổn bệnh nặng rồi mất, A Tế Cách muốn mưu đồ thừa tập Nhiếp Chính vương, sự tình bị bại lộ mà dẫn đến u cấm. Người nhà và thuộc hạ của A Tế Cách đều chịu liên luỵ bị hạch tội, không ít người bị xử tử, xét nhà, hoặc là bị trách phạt, cách chức, cũng bởi vậy mà nổi dậy một cuộc tai ương lao ngục. A Tế Cách cuối cùng bị Thuận Trị ban chết. Đây cũng là vì A Tế Cách suy nghĩ quá đơn giản, tính tình bạo ngược, đối đãi với mọi người cuồng vọng mà ra. Đây là nguyên do mà người đời sau nhận xét A Tế Cách là "Phiếu hãn thiểu mưu".

Đánh giá qua các thời kỳ

 Thuận Trị đế:

 Thương nhân Nhật Bản:

 Đàm Thiên:

 Càn Long Đế:

 Triệu Nhĩ Tốn:

 Tiêu Nhất Sơn:

Mộ địa
Ban đầu, "Bát vương phần", lăng mộ của ông nằm ở khu Triều Dương, bên ngoài Kiến Quốc Môn, chiếm diện tích ước chừng 67 ngàn mét vuông. Năm 1925, kiến trúc bị phá huỷ, đem bán, sau cũng chặt hết cây cối để đem bán. Mộ địa nhiều lần bị trộm. Năm 1949, mộ địa hoàn toàn bị huỷ để xây dựng xưởng cất rượu, chỉ lưu lại địa danh.

Một số lời đồn

Bị Đế chán ghét
Hoàng Thái Cực đối với Lưỡng Bạch Kỳ (Chính Bạch Kỳ và Tương bạch Kỳ) cùng 3 anh em Đa Nhĩ Cổn dùng chính sách lôi kéo là chính, trấn áp là phụ. Bởi vì Lưỡng Bạch Kỳ thực lực hùng hậu, kỳ chủ lại trẻ tuổi, một khi lôi kéo được sẽ dễ sai khiến. A Tế Cách là người lớn nhất trong 3 anh em, lại sớm trải quan chiến trận, làm người vũ dũng nhưng cũng thô kệch, không chịu ước thúc. Bởi vậy, Hoàng Thái Cực đầu tiên đem A Tế Cách ra khai đao.

Năm Thiên Mệnh thứ 11 (1626), tháng 12, Mông Cổ Trát Lỗ Đặc bộ Thai cát Ân Cách Tham bỏ trốn, chuẩn bị đầu nhập với dưới kỳ A Tế Cách, dựa theo quy củ thời Nỗ Nhĩ Cáp Xích, đặc biệt là đối với Mông Cổ quý tộc như Ân Cách Tham, theo lý nên nhận được đãi ngộ tốt ở mức nhất định. Về phần sau khi chạy trốn, lựa chọn Kỳ nào đều dựa vào ý định cá nhân. Nhưng Hoàng Thái Cực chủ tâm muốn đả kích A Tế Cách, cũng liền tự nhiên bất chấp rất nhiều. Khi đó, quan hệ của Hoàng Thái Cực và Đức Cách Loại đang trong thời kỳ cực kỳ tốt, Hoàng Thái Cực liền làm chủ đem Ân Đức Tham về dưới quyền Đức Cách Loại. Ân Đức Tham vẫn muốn đầu quân về dưới trướng A Tế Cách, Đức Cách Loại cực kỳ phẫn nộ, cho người đem Ân Đức Tham đoạt trở về. Người được Đức Cách Loại phái đi bị A Tế Cách lỗ mãng làm bị thương. Hoàng Thái Cực liền nhân cơ hội này hỏi tội A Tế Cách, phạt A Tế Cách 1000 lượng bạc trắng và bảy con ngựa.

Năm Thiên Thông thứ 2 (1628), A Tế Cách tán thành Đa Đạc con gái của A Bố Thái, còn làm chủ hôn lễ, chọc giận Hoàng Thái Cực. A Bố Thái là em trai của Đại phi A Ba Hợi của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, cũng chính là cậu của 3 anh em A Tế Cách, Đa Nhĩ Cổn, Đa Đạc, rất được Nỗ Nhĩ Cáp Xích tín nhiệm, trong những năm Thiên Mệnh là 1 trong 8 vị "Đô Đường" trứ danh. Nhưng quan hệ giữ A Bố Thái và Hoàng Thái Cực cực kỳ hỏng bét, chủ yếu là do tranh chấp trong chính trị. Vì vậy sau khi Hoàng Thái Cực tức vị, A Bố Thái chưa từng được sống dễ chịu. Hơn nữa, Hoàng Thái Cực còn không cho phép các quý tộc có bất cứ mối quan hệ thông gia nào với gia tộc A Bố Thái. A Tế Cách không thèm để ý những điều này, kiên trì ủng hộ Đa Đạc cưới con gái của cữu cữu A Bố Thái. Hoàng Thái Cực bởi vậy nổi trận lôi đình, đặc biệt hạ lệnh trách phạt A Tế Cách, đoạt đi tư cách Kỳ chủ Tương Bạch Kỳ, lấy Đa Nhĩ Cổn thay thế.

Phản đối dời đô
Căn cứ theo lời nói của quan viên Triều Tiên đi theo quân Thanh nhập quan, A Tế Cách tại trước khi nhập quan đã phản đối việc dời đô, nói với Đa Nhĩ Cổn:

Đa Nhĩ Cổn tức thì phản đối, nói:

A Tế Cách và Đa Nhĩ Cổn cũng vì vậy mà nảy sinh hiềm khích.

Cầu phong Thúc vương
Năm Thuận Trị thứ 6 (1649), tháng 3, nhân vật quyền thế thứ 2 trong triều đình nhà Thanh lúc bấy giờ là Đa Đạc mất. Ở Đại Đồng, A Tế Cách tự nhận công lao to lớn, nghe được tin liền phái Ngô Bái (吴拜 đến nói với Đa Nhĩ Cổn:

Đa Nhĩ Cổn trách A Tế Cách quá cuồng vọng, sai Ngô Bái trả lời:

A Tế Cách lại thỉnh cầu kiến tạo phủ đệ, chư vương liền thỉnh cầu tước đi tước vị của ông, Đa Nhĩ Cổn cũng không đồng ý, cấm A Tế Cách tham dự vào sự việc Lục bộ và giao tiếp Hán quan.

Trong văn hoá đại chúng

Xem thêm

 Anh Thân vương
 Đa Nhĩ Cổn
 Đa Đạc

Chú thích

Tham khảo

Thư mục
Thanh Sử Cảo, Quyển 217, Liệt truyện tứ, Chư vương tam
Thanh Sử Cảo, Quyển 162, Biểu nhị, Hoàng tử biểu nhị

Nghị chính Bối lặc
Người Mãn Châu Tương Hồng kỳ
Nhân vật quân sự nhà Thanh
Hoàng tử nhà Thanh
Thân vương tông thất nhà Thanh
Quận vương nhà Thanh


title: Håvard Nordtveit

text:
Håvard Nordtveit (sinh 21 /6/ 1990) là tiền vệ người Na Uy hiện đang chơi cho 1899 Hoffenheim và Đội tuyển bóng đá quốc gia Na Uy.

Thống kê sự nghiệp

Bàn thắng quốc tế
Bàn thắng và kết quả của Na Uy được để trước.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Norway profile at Fotball.No

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Na Uy
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá nam Na Uy ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach
Cầu thủ bóng đá Fulham F.C.


title: Parectropis variegata

text:
Parectropis variegata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parectropis


title: Tinh thần tự lực

text:
Tinh thần tự lực () là cuốn sách do Samuel Smiles xuất bản vào năm 1859. Ấn bản thứ hai của cuốn sách vào năm 1866 đã bổ sung thêm Perseverance vào phụ đề. Tác phẩm được mệnh danh là "kinh thánh của chủ nghĩa tự do giữa thời Victoria".

Nội dung
Smiles không quá thành công trong sự nghiệp bác sĩ và nhà báo. Ông tham gia một số liên doanh hợp tác, nhưng họ lụn bại vì thiếu vốn. Vỡ mộng, ông quay lưng lại với chủ nghĩa không tưởng của tầng lớp trung lưu, rồi cuối cùng tìm thấy nơi nương náu trí tuệ và danh tiếng quốc gia trong sự cô lập của tự lực. Ông đề cao những đức tính tự lực, cần cù và kiên trì. Tuy nhiên, ông bác bỏ việc áp dụng laissez-faire vào các lĩnh vực quan trọng như y tế công cộng và giáo dục. Theo nhận định của nhà sử học Asa Briggs:

 Tự lực là một trong những đức tính được yêu thích giữa thời Victoria. Dựa vào bản thân được ưu tiên hơn về mặt đạo đức—và kinh tế—thay vì phụ thuộc vào người khác. Đó là một biểu hiện của tính cách ngay cả khi nó không tồn tại lâu dài... Người ta nhận định rằng sự phát triển tiến bộ của xã hội sau cùng không phụ thuộc vào hành động tập thể hay luật pháp của quốc hội mà phụ thuộc vào sự phổ biến của rèn luyện tự lực.

Smiles xây dựng lập luận của mình bằng cách sử dụng ba khái niệm từ thời kỳ Khai sáng ở thế kỷ 18. Khái niệm về môi trường quyết định luận làm nảy sinh thành phần "thụ động" trong suy nghĩ của ông. Điều đó cho phép ông tranh luận về việc loại bỏ (bằng sự can thiệp của chính phủ) những trở ngại lớn ngăn cản sự phát triển toàn diện của cá nhân. Đề tài thứ hai là trí tuệ của một người sẽ trưởng thành sau cùng. Từ đấy ông đề cao vai trò “chủ động”, đề cao tự giáo dục và tự lực. Cuối cùng, ông cho rằng có tồn tại một loại trật tự tự nhiên có lợi.

Nội dung ấn bản thứ hai

Đón nhận

Tinh thần tự lực đã bán được 20.000 bản trong vòng một năm sau khi xuất bản. Vào thời điểm Smiles qua đời vào năm 1904, cuốn đã tiêu thụ hơn một phần tư triệu bản. Tinh thần tự lực "đã nâng [Smiles] lên vị thế người nổi tiếng: gần như chỉ sau một đêm, ông đã trở thành một chuyên gia hàng đầu và bậc thầy được nhiều người tư vấn". Cuốn sách đã được dịch và xuất bản bằng tiếng Hà Lan, tiếng Pháp, tiếng Đan Mạch, tiếng Đức, tiếng Ý, tiếng Nga, tiếng Nhật, tiếng Ả Rập, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Việt và một số ngôn ngữ của Ấn Độ. Trong lời tựa cho cuốn sách Duty vào năm 1880, Smiles đã viết về Tinh thần tự lực, "Ở Mỹ, cuốn sách đã được xuất bản và đón đọc đông đảo hơn ở Anh".

Ba cuốn tiểu thuyết giáo huấn dành cho thanh thiếu niên do tác giả người Anh G. A. Henty xuất bản vào thập niên 1880 cho thấy ảnh hưởng của Smiles. Mỗi cuốn là một phép giải thích về triết lý tự lực như Smiles đã trình bày.

Khi một du khách người Anh đến cung điện của Khedive ở Ai Cập và hỏi nguồn gốc của những khẩu hiệu trên tường của cung điện, anh ta đã nhận được câu trả lời: "Chúng chủ yếu đến từ Smeelis, bạn nên biết Smeelis! Chúng là từ Tinh thần tự lực của ông ấy; chúng hay hơn nhiều so với các văn bản từ kinh Koran!"

Robert Tressell, một người theo chủ nghĩa xã hội, trong cuốn tiểu thuyết The Ragged Troused Philanthropists cho biết Tinh thần tự lực là một cuốn sách "thích hợp cho những độc giả gần như bị mất hết chức năng tinh thần".

Người sáng lập Toyota, ông Toyoda Sakichi đã chịu ảnh hưởng đáng kể bởi việc đọc cuốn Tinh thần tự lực của Smiles. Một bản sao của Tinh thần tự lực nằm dưới một hộp kính tại bảo tàng tại nơi sinh của ông.

Nhà hoạt động chủ nghĩa xã hội Robert Blatchford chia sẻ đây là "một trong những cuốn sách thú vị và tiếp thêm sinh lực mà tôi rất may mắn được tiếp xúc" và cho rằng nó nên được dạy ở trường học. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng những người theo chủ nghĩa xã hội sẽ không cảm thấy thoải mái với chủ nghĩa cá nhân của Smiles nhưng cũng lưu ý rằng Smiles đã tố cáo "sự tôn thờ quyền lực, giàu có, thành công và giữ sĩ diện".  Một nhà lãnh đạo lao động đã khuyên Blatchford tránh xa nó: "Đó là một cuốn sách tàn bạo; nó nên bị đốt cháy bởi kẻ treo cổ thông thường. Smiles là người Philistine tinh hoa, và cuốn sách của ông ta sùng bái sự tôn trọng, tính tự phụ và ích kỷ". Tuy nhiên, Jonathan Rose luận định rằng hầu hết các nhà lãnh đạo lao động trước năm 1914 bình luận về Tinh thần tự lực đều ca ngợi nó và mãi đến sau Thế chiến thứ nhất, những lời chỉ trích Smiles trong hồi ký của công nhân mới xuất hiện. Các nghị sĩ Công Đảng William Johnson và Thomas Summerbell ngưỡng mộ tác phẩm của Smiles và lãnh đạo thợ mỏ cộng sản A. J. Cok "khởi nghiệp với Tinh thần tự lực". Alexander Tyrell (1970) nhận định rằng có nhiều hệ thống giá trị trong tầng lớp trung lưu, và phương pháp Smiles là một trong số đó.

Chú thích

Đọc thêm

 Asa Briggs, "Samuel Smiles: The Gospel of Self-Help." History Today (tháng 5 năm 1987) 37#5 trang 37–43.
 Asa Briggs, "Samuel Smiles and the Gospel of Work" trong Asa Briggs, Victorian People (1955) trang 116–139, trực tuyến
 Asa Briggs, 'A Centenary Introduction' to Self-Help của Samuel Smiles (London: John Murray, 1958).
 Tom Butler-Bowdon, Self-Help của Samuel Smiles, trong 50 Self-Help Classics: 50 Inspirational Books to Transform Your Life (London: Nicholas Brealey, 2003).
 Christopher Clausen, "How to Join the Middle Classes with the Help of Dr. Smiles and Mrs. Beeton", American Scholar, 62 (1993), pp. 403–18. trực tuyến
 Kenneth Fielden, 'Samuel Smiles and Self-Help', Victorian Studies, 12 (1968), pp. 155–76.
 Lord Harris of High Cross, 'Lời nói đầu', Tự lực (Civitas: Viện nghiên cứu xã hội dân sự, 1996).
 Sir Eric Hobsbawm, The Age of Capital: 1848–1875 (London: Weidenfeld và Nicolson, 1975).
 Ngài Keith Joseph, 'Foreword', Self-Help (Sidgwick & Jackson, 1986).
 RJ Morris, "Samuel Smiles and the Genesis of 'Self-Help'", Historical Journal, 24 (1981), pp. 89–109. trực tuyến
 Jeffrey Richards, "Spreading the Gospel of Self-Help: G. A. Henty and Samuel Smiles", Journal of Popular Culture, 16 (1982), pp. 52–65.
 Tim Travers, "Samuel Smiles and the Origins of 'Self-Help': Reform and the New Enlightenment", Albion, 9 (1977), pp. 161–87. trực tuyến
 Tim Travers, "Samuel Smiles and the Pursuit of Success in Victorian Britain," Canadian Historical Association Historical Papers (1971) trang 154–168.
 Alexander Tyrrell, "Class Consciousness in Early Victorian Britain: Samuel Smiles, Leeds Politics, and the Self-Help Creed." Journal of British Studies 9.2 (1970): 102-125. trực tuyến

Liên kết ngoài
Nguyên văn Self Help; with Illustrations of Conduct and Perseverance by Samuel Smiles , ấn bản năm 1897, tại Dự án Gutenberg

Sách tự lực
Sách về chủ nghĩa dân tộc
Sách phi hư cấu năm 1859
Sách về chủ nghĩa tự do


title: Perithous speculator

text:
Perithous speculator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perithous


title: Apollinarie Nyinawabéra

text:
Apollinarie Nyinawabéra (sinh năm 1962) là một vận động viên chạy đường dài người Rwanda. Bà đã tham gia cuộc thi marathon nữ tại Thế vận hội Mùa hè 1988.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1962


title: Stilbops mexicanus

text:
Stilbops mexicanus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stilbops


title: Heterorachis soaindrana

text:
Heterorachis soaindrana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterorachis


title: Scopula butleri

text:
Scopula butleri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Agonocryptus lioneli

text:
Agonocryptus lioneli là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agonocryptus


title: Syrphoctonus crassicornis

text:
Syrphoctonus crassicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syrphoctonus


title: Seaqaqa F.C.

text:
Seaqaqa F.C. là một câu lạc bộ bóng đá Fiji thi đấu ở giải hạng nhì của Hiệp hội bóng đá Fiji. Đội bóng đến từ Seaqaqa, nằm ở phía Bắc của đảo Vanua Levu.

Trang phục của đội bóng gồm áo và quần xanh hải quân với tất đen.

Lịch sử
Hiệp hội bóng đá Seaqaqa được thành lập năm 1981, dưới sự điều hành của Chủ tịch Kampta Prasad.
Quận Bóng đá nằm ở thị trấn nhỏ đang phát triển Natua Sugar farming Area.

Sau khi Quận thuộc về Mr Brij Mohan, Mr Lakhan Kumar, Mr. Tahir Khan và Mr. Zailab Dean, quận này có 10 đội bóng.

Seaqaqa sản xuất ra nhiều cầu thủ xuất sắc Fiji, đại diện đội tuyển quốc gia hoặc thi đấu ở Giải vô địch quốc gia. Một số cái tên như Satish Kumar (Bladder), Oliver Dyer, Kasimiro Dinono, Hendry Dyer, Late Jovilisi Golea, Ajmat Begg, Praneel Kumar Sharma (Jumman) Laisiasa Bond Jovilisi Rara.

Seaqaqa hai lần vào chung kết IDC vào các năm 1994, 1995 và nhiều trận bán kết. Trong giai đoạn từ 1991 đến 2000, đội bóng thi đấu rất tốt.

Xem thêm
 Hiệp hội bóng đá Fiji

Note: Flags indicate national team as has been defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.
No. 		Position 	Player
	Fiji 	GK 	Salen Kumar Sandy
	Fiji 	GK 	M Kalim
	Fiji 	DF 	Satish Kumar Bladder
	Fiji 	DF 	Ramza Ali
	Fiji 	DF 	Jent Kumar
	Fiji 	DF 	Praneel K Sharma (Jumman
	Fiji 	MF 	Pratap Chand
	Fiji 	MF 	Henry Dyer
	Fiji 	MF 	Zulfikar Ali (Bhutto)

No. 		Position 	Player
	Fiji 	FW 	Maiyale
	Fiji 	MF 	Rupeni Dayani
	Fiji 	MF 	Rabesa

	Fiji 	MF 	Jovilisi Golea
	Fiji 	MF 	Ismail Ali
	Fiji 	MF 	Napoye

Tham khảo

Tiểu sử
 M. Prasad, Sixty Years of Soccer in Fiji 1938 – 1998: The Official History of the Fiji Football Association, Fiji Football Association, Suva, 1998.

Câu lạc bộ bóng đá Fiji
Thành lập năm 1981 ở Fiji


title: Bathytricha aethalion

text:
Bathytricha aethalion là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bathytricha


title: Neoherminia ferrigeralis

text:
Neoherminia ferrigeralis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neoherminia


title: Trình bày

text:
Trình bày () còn gọi là phần mở đầu là một trong những thành phần của cốt truyện, giữ chức năng giới thiệu hoàn cảnh xã hội, môi trường, điều kiện làm nảy sinh xung đột của tác phẩm, giới thiệu lai lịch, tình hình lúc đầu của nhân vật trước khi xung đột của cốt truyện triển khai.

Ví dụ: phần trình bày của Truyện Kiều là đoạn giới thiệu về gia thế và tài sắc của hai chị em Thúy Kiều. Cuộc sống ngột ngạt, mòn mỏi và vô nghĩa trong một xóm thợ ở vùng ngoại ô được miêu tả ở chương I là phần trình bày của tiểu thuyết Người mẹ của Go-rơ-ki. Chương I, chương II và chương III là phần trình bày của cốt truyện Tắt đèn.

Trong các tác phẩm cụ thể, phần trình bày có thể được tác giả đặt ở các vị trí khác nhau: ở đầu tác phẩm, sau khai đoan (thắt nút) và có khi ở cuối tác phẩm. Phần trình bày có thể được tác giả giới thiệu tập trung hoặc xen dần vào các thành phần khác của cốt truyện. Dù được đặt ở đâu, phần trình bày cũng là một thành phần quan trọng, có ý nghĩa về mặt nội dung trong toàn bộ quá trình diễn biến của cốt truyện.

Tham khảo


title: Parchnica

text:
Parchnica  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Cedynia, thuộc quận Gryfino, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng  phía đông Cedynia,  phía nam Gryfino và  phía nam thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 10 người.

Tham khảo


title: Syndipnus abbreviatus

text:
Syndipnus abbreviatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syndipnus


title: Scotopteryx seminigra

text:
Scotopteryx seminigra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scotopteryx


title: Vốn con người

text:
Vốn con người hay vốn nhân lực là nguồn của các thói quen, kiến thức, thuộc tính xã hội và tính cách (bao gồm cả sự sáng tạo) thể hiện ở khả năng thực hiện lao động để tạo ra giá trị kinh tế.

Vốn con người là duy nhất và khác với bất kỳ vốn khác. Nó là cần thiết cho các công ty để đạt được mục tiêu, phát triển và vẫn đổi mới. Các công ty có thể đầu tư vào vốn nhân lực chẳng hạn thông qua giáo dục và đào tạo cho phép cải thiện mức độ chất lượng và sản xuất.

Lý thuyết vốn con người gắn liền với nghiên cứu về quản lý nguồn nhân lực được tìm thấy trong thực tiễn quản trị kinh doanh và kinh tế vĩ mô.

Ý tưởng ban đầu về vốn nhân lực có thể được truy nguyên ít nhất là từ Adam Smith trong thế kỷ 18. Lý thuyết hiện đại đã được phổ biến bởi Gary Becker, một nhà kinh tế và người đoạt giải Nobel từ Đại học Chicago, Jacob Mincer và Theodore Schultz. Do kết quả của công việc khái niệm hóa và mô hình hóa của ông sử dụng Vốn nhân lực làm nhân tố chính, giải thưởng Nobel về kinh tế năm 2018 đã được trao cho Paul Romer, người sáng lập phương pháp tiếp cận theo hướng đổi mới hiện đại để hiểu được sự tăng trưởng kinh tế.

Trong các tài liệu gần đây, khái niệm mới về vốn nhân lực đặc thù được đặt ra vào năm 2004 bởi Robert Gibbon, một nhà kinh tế tại MIT và Michael Waldman, một nhà kinh tế tại Đại học Cornell. Khái niệm nhấn mạnh rằng trong nhiều trường hợp, vốn nhân lực được tích lũy cụ thể theo tính chất của nhiệm vụ (hoặc, kỹ năng cần thiết cho nhiệm vụ) và vốn nhân lực tích lũy cho nhiệm vụ có giá trị đối với nhiều công ty yêu cầu kỹ năng chuyển nhượng. Khái niệm này có thể được áp dụng cho phân công công việc, động lực lương, thi đấu, động lực thăng tiến trong các công ty, vv

Lịch sử
Arthur Lewis được cho là đã bắt đầu lĩnh vực kinh tế phát triển và ý tưởng về vốn nhân lực khi ông viết vào năm 1954 "Phát triển kinh tế với nguồn cung cấp lao động không giới hạn". Thuật ngữ "vốn con người" đã không được sử dụng do cảm xúc tiêu cực của nó cho đến khi nó được Arthur Cecil Pigou thảo luận lần đầu tiên:  Việc sử dụng thuật ngữ này trong tài liệu kinh tế tân cổ điển hiện đại bắt nguồn từ bài viết "Đầu tư vào nguồn nhân lực và phân phối thu nhập cá nhân" của Jacob Mincer trên Tạp chí Kinh tế Chính trị năm 1958. Sau đó Theodore Schultz cũng đóng góp vào sự phát triển của vấn đề. Ứng dụng nổi tiếng nhất về ý tưởng "vốn nhân lực" trong kinh tế học là của Mincer và Gary Becker của "Trường phái Chicago" về kinh tế. Cuốn sách của Becker mang tên Human Capital, xuất bản năm 1964, đã trở thành một tài liệu tham khảo tiêu chuẩn trong nhiều năm. Theo quan điểm này, vốn con người tương tự như " phương tiện sản xuất vật chất ", ví dụ, nhà máy và máy móc: người ta có thể đầu tư vào vốn con người (thông qua giáo dục, đào tạo, điều trị y tế) và đầu ra của một người phụ thuộc một phần vào tỷ lệ lợi nhuận của vốn con người mà công ty sở hữu. Do đó, vốn con người là một phương tiện sản xuất, trong đó đầu tư bổ sung mang lại sản lượng bổ sung. Vốn con người là có thể thay thế, nhưng không thể chuyển nhượng như đất đai, lao động, hoặc vốn cố định.

Một số lý thuyết tăng trưởng đương đại coi vốn con người là một yếu tố tăng trưởng kinh tế quan trọng. Nghiên cứu sâu hơn cho thấy sự liên quan của giáo dục đối với phúc lợi kinh tế của người dân.

Adam Smith đã định nghĩa bốn loại vốn cố định (được đặc trưng là loại vốn mang lại doanh thu hoặc lợi nhuận mà không cần lưu thông hoặc thay đổi chủ). Bốn loại này là:

 máy móc, công cụ hữu ích của thương mại;
 các tòa nhà làm phương tiện tạo doanh thu;
 cải tạo đất đai;
 khả năng có được và hữu ích của tất cả cư dân hoặc thành viên của xã hội.

Smith định nghĩa vốn nhân lực như sau:  Thứ tư, về khả năng có được và hữu ích của tất cả cư dân hoặc thành viên của xã hội. Việc mua lại những tài năng như vậy, bằng cách duy trì người tiếp thu trong quá trình học tập, học tập hoặc học nghề của người đó, luôn luôn phải trả một khoản chi phí thực sự, vốn là một khoản vốn cố định và được hiện thực hóa, như chính con người anh ta. Những tài năng đó, khi họ tạo ra một phần tài sản của anh ta, họ cũng vậy, họ cũng thuộc về xã hội mà anh ta thuộc về. Sự khéo léo được cải thiện của một công nhân có thể được xem xét trong cùng một ánh sáng như một cỗ máy hoặc công cụ thương mại tạo điều kiện thuận lợi và tiết kiệm lao động, và mặc dù chi phí nhất định, trả lại chi phí đó bằng lợi nhuận.  Do đó, Smith lập luận, sức mạnh sản xuất của lao động đều phụ thuộc vào sự phân công lao động:  Sự cải thiện lớn nhất về năng lực sản xuất của lao động, và phần lớn hơn của kỹ năng, sự khéo léo và phán đoán mà nó được hướng đến, hoặc áp dụng, dường như là kết quả của những tác động của sự phân công lao động. Có một mối quan hệ phức tạp giữa phân công lao động và vốn nhân lực.

Vào những năm 1990, khái niệm về vốn nhân lực đã được mở rộng để bao gồm các khả năng tự nhiên, thể lực và sức khỏe, điều này rất quan trọng cho sự thành công của một cá nhân trong việc tiếp thu kiến thức và kỹ năng.

Bối cảnh
Vốn con người là một tập hợp các đặc điểm - tất cả kiến thức, tài năng, kỹ năng, khả năng, kinh nghiệm, trí thông minh, đào tạo, phán đoán và trí tuệ được sở hữu bởi các cá nhân trong tập thể. Những tài nguyên này là tổng năng lực của những người đại diện cho một dạng của cải có thể được định hướng để hoàn thành các mục tiêu của quốc gia hoặc tiểu bang hoặc một phần trong đó. Vốn nhân lực được chia thành ba loại; (1) Vốn trí tuệ (2) Vốn xã hội (3) Vốn cảm xúc

Đây là một quan điểm kinh tế tổng hợp của con người hành động trong các nền kinh tế, đó là một nỗ lực để nắm bắt sự phức tạp xã hội, sinh học, văn hóa và tâm lý khi họ tương tác trong các giao dịch kinh tế rõ ràng và/hoặc kinh tế. Nhiều lý thuyết kết nối rõ ràng việc đầu tư vào phát triển vốn nhân lực với giáo dục, và vai trò của vốn nhân lực trong phát triển kinh tế, tăng trưởng năng suất và đổi mới thường được coi là sự biện minh cho trợ cấp của chính phủ cho giáo dục và đào tạo kỹ năng nghề nghiệp.

"Vốn con người" đã và đang tiếp tục bị chỉ trích theo nhiều cách khác nhau. Michael Spence đưa ra lý thuyết báo hiệu như một sự thay thế cho vốn nhân lực. Pierre Bourdieu cung cấp một sự thay thế khái niệm sắc thái cho vốn nhân lực bao gồm vốn văn hóa, vốn xã hội, vốn kinh tế và vốn biểu tượng. Những phê bình này và các cuộc tranh luận khác cho rằng "vốn con người" là một khái niệm hợp nhất mà không có đủ sức mạnh giải thích.

Nó được giả định trong các lý thuyết kinh tế sơ khai, phản ánh bối cảnh - tức là khu vực thứ cấp của nền kinh tế đang sản xuất nhiều hơn so với khu vực đại học có thể sản xuất tại hầu hết các quốc gia   - là một nguồn tài nguyên có thể thay thế được, đồng nhất và dễ dàng thay thế và được gọi đơn giản là lực lượng lao động hoặc lao động, một trong ba yếu tố sản xuất (các yếu tố khác là đất đai và tài sản vật chất có thể hoán đổi cho nhau). Giống như đất đai được công nhận là vốn tự nhiên và là một tài sản, các yếu tố sản xuất của con người đã được nâng lên từ phân tích cơ học đơn giản này đến vốn nhân lực. Trong phân tích tài chính kỹ thuật hiện đại, thuật ngữ "tăng trưởng cân bằng" dùng để chỉ mục tiêu tăng trưởng đồng đều cả khả năng của con người và tài sản vật chất sản xuất hàng hóa và dịch vụ.

Giả định rằng lao động hoặc lực lượng lao động có thể dễ dàng được mô hình hóa trong tổng hợp bắt đầu bị thách thức vào những năm 1950 khi khu vực đại học, vốn đòi hỏi sự sáng tạo, bắt đầu sản xuất nhiều hơn khu vực thứ cấp tại các quốc gia phát triển nhất trên thế giới.

Theo đó, người ta chú ý nhiều hơn đến các yếu tố dẫn đến thành công so với thất bại nơi quản lý con người có liên quan. Vai trò của lãnh đạo, tài năng, thậm chí là người nổi tiếng đã được khám phá.

Ngày nay, hầu hết các lý thuyết đều cố gắng phân chia vốn nhân lực thành một hoặc nhiều thành phần để phân tích  - thường được gọi là "vốn vô hình ". Thông thường nhất, vốn xã hội, là tổng hợp các mối quan hệ và mối quan hệ xã hội, đã được công nhận, cùng với nhiều từ đồng nghĩa như thiện chí hoặc giá trị thương hiệu hoặc sự gắn kết xã hội hoặc khả năng phục hồi xã hội và các khái niệm liên quan như người nổi tiếng hoặc có danh tiếng, khác biệt với tài năng của một cá nhân (chẳng hạn như một vận động viên duy nhất) đã phát triển mà không thể truyền lại cho người khác bất kể nỗ lực và những khía cạnh có thể được chuyển giao hoặc giảng dạy: vốn giảng dạy. Ít phổ biến hơn, một số phân tích đưa ra các hướng dẫn tốt cho sức khỏe với chính sức khỏe, hoặc các thói quen hoặc hệ thống quản lý kiến thức tốt với các hướng dẫn họ biên soạn và quản lý, hoặc " vốn trí tuệ " của các đội nhóm  - một sự phản ánh về năng lực xã hội và hướng dẫn của họ, với một số giả định về tính độc đáo cá nhân của họ trong bối cảnh họ làm việc. Nói chung, các phân tích này thừa nhận rằng các cơ quan được đào tạo cá nhân, các ý tưởng hoặc kỹ năng có thể dạy được và ảnh hưởng xã hội hoặc sức mạnh thuyết phục là khác nhau.

Kế toán quản trị thường quan tâm đến các câu hỏi về cách mô hình hóa con người như một tài sản vốn. Tuy nhiên, nó bị phá vỡ hoặc được xác định, vốn con người cực kỳ quan trọng đối với thành công của một tổ chức (Crook et al., 2011); vốn nhân lực tăng thông qua giáo dục và kinh nghiệm. Vốn con người cũng rất quan trọng đối với sự thành công của các thành phố và khu vực: một nghiên cứu năm 2012 đã xem xét việc sản xuất bằng đại học và hoạt động R & D của các tổ chức giáo dục có liên quan đến vốn nhân lực của các khu vực đô thị nơi họ đặt trụ sở.

Năm 2010, OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) đã khuyến khích chính phủ của các nền kinh tế tiên tiến nắm lấy các chính sách để tăng cường đổi mới và kiến thức về sản phẩm và dịch vụ như một con đường kinh tế để tiếp tục thịnh vượng. Các chính sách quốc tế cũng thường giải quyết vấn đề thất thoát vốn nhân lực, đó là sự mất mát của những người tài năng hoặc được đào tạo từ một quốc gia đầu tư vào họ, sang một quốc gia khác có lợi từ việc họ đến mà không đầu tư vào họ.

Tham khảo

Hành chính công
Quản trị nhân sự
Tư bản


title: Pour le piano

text:
Pour le piano (Dành cho piano), L. 95, là một tổ khúc dành cho độc tấu piano của Claude Debussy. Nó bao gồm ba chương sáng tác riêng lẻ, Prélude, Sarabande và Toccata. Bộ này đã được hoàn thành và xuất bản vào năm 1901. Nó được công chiếu vào ngày 11 tháng 1 năm 1902 tại Salle Érard, do Ricardo Viñes trình diễn. Maurice Ravel hòa nhạc trong các chương giữa.

Được coi là tác phẩm piano trưởng thành đầu tiên của Debussy, tổ khúc này thường xuyên được trình diễn lại. Bärenreiter đã xuất bản một phiên bản trình diễn quan trọng vào năm 2018, nhân dịp một trăm năm ngày mất của Debussy.

Lịch sử

Claude Debussy sáng tác ba tác phẩm tạo thành tổ khúc này tại các thời điểm khác nhau. Chương thứ hai, một sarabande, được sáng tác từ mùa đông năm 1894 khi nó thuộc về chuỗi tác phẩm Images oubliées, dành riêng cho Yvonne Lerolle, con gái của Henry Lerolle. Debussy sáng tác vài bản nhạc piano trong những năm 1890 và tập trung vào nhạc opera và hòa tấu. Ông đã hoàn thành tổ khúc này vào năm 1901, sửa đổi phần Sarabande. Ông cũng dành riêng phiên bản sửa đổi của Sarabande, cũng như chương thứ ba, Toccata, cho Yvonne Lerolle, nay là Mme E. Rouart. Tổ khúc này được xuất bản vào năm 1901 bởi Eugène Fromont. Nó được trình diễn vào ngày 11 tháng 1 năm 1902 tại Salle Érard ở Paris cho Société Nationale de Musique. Ricardo Viñes là nghệ sĩ piano trình diễn, mà biết về tổ khúc này từ người bạn Maurice Ravel.

Pour le piano đánh dấu một bước ngoặt trong sự phát triển sáng tạo của Debussy, người giờ đã chuyển sang sáng tác âm nhạc với số lượng lớn bản nhạc cho piano.

Tham khảo

Nhạc phẩm năm 1901
Nhạc khúc dương cầm


title: 681 TCN

text:
681 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất
 20 tháng 10 – Vua Assyria Sennacherib bị con trai ám sát (s.  745 TCN)

Tham khảo

Năm 681 TCN


title: Halydaia luteicornis

text:
Halydaia luteicornis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Halydaia


title: Dirophanes coryphaeus

text:
Dirophanes coryphaeus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dirophanes


title: Labena sericea

text:
Labena sericea là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Labena


title: Nhánh

text:
Nhánh trong tiếng Việt có những nghĩa như sau:

Cây con mới sinh ra thêm từ gốc.
Cành nhỏ và mềm mọc ra từ thân cây hay cành lớn.
Cái nhỏ hơn, phân ra từ cái chính nhưng vẫn gắn liền với cái chính.

Từ các định nghĩa trên sẽ có các ý nghĩa trong các ngành khoa học được liệt kê dưới đâyː

Sinh học
Nhánh (cây cối): còn gọi là nhánh cây hay cành cây, một tên gọi của thân thực vật.
Nhánh (phân loại học): là một bậc phân loại trong phân loại học.
Nhánh là một phần của hệ thống cơ quan dạng mạng lưới trong cơ thể, ví dụ nhánh bờ phải của động mạch vành phải (hệ tuần hoàn) hay nhánh sau thần kinh sống cổ (hệ thần kinh).

Các khoa học khác
Địa lý học: một phần của dòng sông, ví dụ nhánh vòng.
Thiên văn học: một phần của thiên hà, ví dụ nhánh Orion.

Tham khảo


title: Học thuyết Köhler

text:
Học thuyết Köhler mô tả quá trình trong đó hơi nước ngưng tụ và hình thành các đám mây lỏng, và dựa trên nhiệt động lực học cân bằng. Nó kết hợp hiệu ứng Kelvin, mô tả sự thay đổi áp suất hơi bão hòa do bề mặt cong và định luật Raoult, liên quan đến áp suất hơi bão hòa với chất tan. Đây là một quá trình quan trọng trong lĩnh vực vật lý đám mây. Ban đầu nó được xuất bản vào năm 1936 bởi Hilding Köhler, Giáo sư Khí tượng học tại Đại học Uppsala.

Phương trình Köhler:

với là áp suất hơi nước nhỏ giọt, là áp suất hơi bão hòa tương ứng trên một bề mặt phẳng,  là sức căng bề mặt nhỏ giọt, là mật độ của nước tinh khiết,  là số mol của chất tan, là trọng lượng phân tử của nước và là đường kính thả của đám mây.

Đường cong Köhler
Đường cong Köhler là đường biểu diễn trực quan của phương trình Köhler. Nó cho thấy sự siêu bão hòa mà tại đó đám mây rơi ở trạng thái cân bằng với môi trường qua một loạt các đường kính giọt. Hình dạng chính xác của đường cong phụ thuộc vào số lượng và thành phần của các chất hòa tan có trong khí quyển. Các đường cong Köhler trong đó chất tan là natri chloride khác với khi chất tan là natri nitrat hoặc amoni sunfat.

Hình trên cho thấy ba đường cong Köhler của natri chloride. Xem xét (đối với các giọt chứa chất tan có đường kính bằng 0,05 micromet) một điểm trên biểu đồ trong đó đường kính ướt là 0,1 micromet và độ siêu bão hòa là 0,35%. Vì độ ẩm tương đối trên 100%, giọt sẽ phát triển cho đến khi nó ở trạng thái cân bằng nhiệt động. Khi giọt nước lớn lên, nó không bao giờ gặp phải trạng thái cân bằng, và do đó phát triển mà không bị ràng buộc. Tuy nhiên, nếu độ siêu bão hòa chỉ 0,3%, mức giảm sẽ chỉ tăng lên cho đến khoảng 0,5 micromet. Sự siêu bão hòa mà tại đó sự sụt giảm sẽ phát triển mà không bị ràng buộc được gọi là sự siêu bão hòa quan trọng. Đường kính mà tại đó các đỉnh đường cong được gọi là đường kính tới hạn.

Tham khảo

 Köhler, H., 1936. Hạt nhân trong và sự phát triển của các giọt hút ẩm. Trans.Faraday Soc., 32, 1152 Ảo1161.
 Rogers, RR, MK Yau, 1989. Một khóa học ngắn về Vật lý đám mây, Ed 3. Báo chí Pergamon. 293 tr.
 Young, KC, 1993. Các quá trình vi sinh vật trong các đám mây. Nhà xuất bản Oxford. 427 trang.
 Wallace, JM, PV Hobbs, 1977. Khoa học khí quyển: Một khảo sát giới thiệu. Báo chí học thuật. 467 trang.

Vật lý mây và sương mù


title: Mesochorus scutellaris

text:
Mesochorus scutellaris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Helia yrias

text:
Helia yrias là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Helia (Erebidae)


title: Stenhomalus ogoouensis

text:
Stenhomalus ogoouensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stenhomalus


title: Adiopa marama

text:
Adiopa marama là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adiopa


title: Lăng Mông Sơ

text:
Lăng Mông Sơ (chữ Hán: 凌濛初, 18 tháng 6, 1580 – 21 tháng 2, 1644), tên tự là Huyền Phòng, hiệu Sơ Thành, biệt hiệu Tức Không Quán chủ nhân, người Ô Trình, Chiết Giang, quan viên, nhà văn, tiểu thuyết gia nổi tiếng cuối thời Minh.

Tiểu sử
Ông sinh vào ngày 7 tháng 5 ÂL (18 tháng 6) năm Vạn Lịch thứ 8 (1580) ở phố Thịnh Xá phía đông huyện Ô Trình phủ Hồ Châu tỉnh Chiết Giang. Dựa theo Chiết Giang thông chí, tổ tiên nhà họ Lăng đều nối đời làm quan. Kể ra có Cao tổ Lăng Phu, tằng tổ Lăng Chấn, tổ phụ Lăng Ước Ngôn, thúc phụ Lăng Trĩ Long, phụ thân Lăng Địch Tri, đời đời đều là văn nhân. Cha chú của ông bắt đầu công việc biên khắc, trở thành thư khắc gia trứ danh thời đó. Lăng Mông Sơ năm 12 tuổi vào học, ông sớm có tài năng văn chương song lận đận trên đường khoa cử, đi thi mãi không đỗ. Năm Vạn Lịch thứ 25 (1597), được bổ nhiệm làm Lẫm thiện sinh, sau cùng chuyển hướng sang việc sáng tác văn chương.

Năm Sùng Trinh thứ 7 (1634), Lăng Mông Sơ 55 tuổi đỗ Phó cống sinh được bổ làm huyện thừa Thượng Hải. Năm Sùng Trinh thứ 15 (1642), ông được triều đình thăng chức làm thông phán Từ Châu lại còn bố trí nhiệm sở tại Phòng thôn. Năm Sùng Trinh thứ 16 (1643), bùng nổ cuộc khởi nghĩa nông dân của Trình Kế Khổng (Trần Tiểu Nhất), Lăng Mông Sơ vào làm mạc hạ (thư ký) cho Hà Đằng Giao, từng dâng Tiễu khấu thập sách, tham gia trấn áp bình định các cuộc nổi dậy của dân vùng Hoài Châu và Từ Châu, không may mất trong lúc đang tại chức. Có thuyết nói rằng vào năm Sùng Trinh thứ 17 (1644), Lăng Mông Sơ bị nghĩa quân của Lý Tự Thành bao vây, từ chối đầu hàng, buồn giận thổ huyết mà chết.

Tác phẩm
Tác phẩm trước thuật của Lăng Mông Sơ rất phong phú. Các loại tạp luận kinh sử, tuyển bình thơ văn và rất nhiều hí khúc không dưới 20 loại song phần lớn bị thất tán. Tác phẩm của ông gồm có Nhị phách, Thánh môn truyền thi đích trủng, Ngôn thi dực, Thi nghịch, Thi Kinh nhân vật khảo, Tả truyện hợp chinh, Nghê tư sử hán dị đồng bổ bình, Doanh đằng tam tráp, Đãng trất hậu lục, Quốc môn tập, Quốc môn ất tập, Kê giảng trai thi văn, Ất biên đản, Yến trúc âu, Nam âm chi lại, Đông Pha thiền hỷ tập, Hợp bình tuyển thi, Đào vi hợp tập, Hoặc nịch cung, Quốc sách khái. Cuối đời ông rất say mê việc in khắc các loại tiểu thuyết, hý khúc, khắc xong dùng son và mực trang điểm thêm cho đẹp, có những bản in nhiều màu lại có xen thêm hình vẽ rất hấp dẫn. Ông từng khắc những sách Thế thuyết tân ngữ, Tây sương ký, Tỳ Bà ký, Nam Kha ký đều rất sắc sảo đẹp mắt.

Lăng Mông Sơ dưới sự ảnh hưởng Tam ngôn của Phùng Mộng Long, đã sửa chữa, sáng tác không ít những thoại bản tương tự, biên tập và in thành sách gọi chung là Nhị phách, được xem là tác phẩm tiêu biểu nhất của ông. Cùng với với Tam ngôn, tác phẩm này đã trở thành đối tượng nghiên cứu không thể thiếu của các nhà tiểu thuyết học Trung Quốc. Nhị phách gồm 2 tập: Phách án kinh kỳ sơ khắc và Phách án kinh kỳ nhị khắc mỗi tập gồm 40 thiên, trong đó có 1 thiên trùng lặp, 1 thiên tạp kịch. Trong bài Tựa tự viết ký tên Tức Không Quán chủ nhân, tác giả nói rằng sách này "thu thập các truyện hay xưa nay, rồi viết lại và mở rộng thêm ra" vậy nên tác phẩm toàn là sáng tác cá nhân. Tác giả căn cứ vào sử liệu và truyền thuyết dân gian rồi lựa chọn cái hay, sắp xếp diễn giải, hư cấu, viết thành tác phẩm của mình.

Nhị phách
Do sự lạc hậu về tư tưởng, nên nhiều truyện trong Nhị phách của Lăng Mông Sơ đầy rẫy tư tưởng mê tín và giáo thuyết phong kiến, thậm chí còn miêu tả sự căm thù đối với khởi nghĩa nông dân. Ngoài ra, rất nhiều bài trong Nhị phách còn đầy rẫy những cảnh dâm loạn, sa sút về tinh thần. Xét một cách toàn diện Nhị phách kém xa so với Tam ngôn.

Đương nhiên trong Nhị phách có một số tác phẩm viết rất hay, như "Chuyển Vận Hán Xảo Ngộ Đồng Đình Hồng". Những tác phẩm này thông qua những hoạt động kiếm tiền của thương nhân và nhiều phương diện lý tưởng để viết, khiến cho độc giả nhận rõ được sự phát triển thương nghiệp vào cuối thời Minh và mầm móng của chủ nghĩa tư bản. Những điều này rất ít thấy từ trước đến nay trong tác phẩm văn học.

Trong Nhị phách còn có những vụ án và tiểu thuyết tình yêu khá hay. Nó phản ánh mặt trái của quan lại phong kiến, sự tàn bạo; vạch trần sự giả dối, mục nát của chế độ phong kiến; ca ngợi tình yêu chân thật nam nữ. Nhìn chung về nghệ thuật, Nhị phách cũng không bằng Tam ngôn, nhưng về cơ bản cũng là câu chuyện hoàn chỉnh, tình tiết éo le, mạch lạc, ngôn ngữ thông dụng.

Truyện ký
Ghi chép về ông có cuốn truyện ký Lăng Mông Sơ sự tích hệ niên của Diệp Đức Quân xuất bản vào năm Dân Quốc thứ 25 (1936).

Tham khảo
 Sùng Trinh thực lục, quyển 16
 Sùng Trinh, Quang Tự bản Ô Trình huyện chí, quyển 16
 Cổ Tam Cường – Lăng Mông Sơ vãn niên nhị sự khảo, Tây Bắc Đại học học báo (triết xã bản), số 3 năm 1990.
 Từ Vĩnh Bân – Lăng Mông Sơ tử sự khảo biện, Minh Thanh tiểu thuyết nghiên cứu, số 1 năm 2006.

Chú thích

Sinh năm 1580
Mất năm 1644
Huyện thừa nhà Minh
Thông phán nhà Minh
Nhà văn thời Minh
Nhà tiểu thuyết thời Minh
Người mất trong chiến tranh thời Minh
Người Hồ Châu
Họ Lăng
Nhà văn Trung Quốc thời Minh
Nhà văn từ Hồ Châu
Bài viết chứa nhận dạng WORLDCATID


title: Campoletis conjuncta

text:
Campoletis conjuncta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Campoletis


title: Sân bay Kraków-Rakowice-Czyżyny

text:
Sân bay Kraków-Rakowice-Czyżyny là một sân bay hiện không sử dụng ở Kraków, Ba Lan, một trong những sân bay lâu đời nhất ở châu Âu, mở cửa cho giao thông không thường xuyên của một số loại máy bay. Một phần của nó hiện là địa điểm của Bảo tàng Hàng không Ba Lan với một đoạn đường băng bê tông ban đầu có chiều dài 720 mét và chiều rộng 60 mét được bảo tàng sử dụng cho các máy bay hạng nhẹ (tới 7.500 kg) và máy bay trực thăng.

Lịch sử
Sân bay có sự khởi đầu là một sân bay quân sự được thành lập ở quận Rakowice năm 1912, một trong những sân bay hiện đại nhất và lớn nhất ở Ba Lan vào thời điểm đó. Nó được xây dựng cho nhu cầu của Đế quốc Áo-Hung cùng với một đơn vị đồn trú của quân đội. Năm 1917, sân bay đã trở thành một trong những điểm dừng chân trong dịch vụ thư hàng không đầu tiên của châu Âu kết nối Vienna với Kiev và Odessa. Sân bay được sử dụng liên tục đến năm 1963, cho đến khi việc di dời sân bay hành khách Kraków 16 km về phía tây, đến làng Balice. Việc mở rộng quận Nowa Huta gần đó của Kraków buộc phải đóng cửa.

Vào tháng 6 năm 2004, một phần của sân bay tiếp giáp với Bảo tàng Hàng không Ba Lan đã được mở cửa trở lại làm căn cứ trực thăng của cảnh sát và cho các chuyến bay máy bay có cánh cố định trên đường băng 26 cho một chương trình hàng không hai ngày hàng năm được tổ chức vào cuối tuần cuối tháng Sáu. Bảo tàng cũng có khả năng sử dụng sân bay này để bay một số bộ sưu tập của nó hoặc có được các triển lãm mới.

Tham khảo

 Lịch sử của sân bay và Bảo tàng Hàng không

liên kết ngoài

Sân bay Ba Lan


title: Asura liparidia

text:
Asura liparidia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: Renodes moha

text:
Renodes moha là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Renodes


title: Tom Ford

text:
Thomas Carlyle "Tom" Ford (sinh ngày 27 tháng 8 năm 1961) là nhà thiết kế thời trang, diễn viên và đạo diễn người Mỹ. Anh được biết tới rộng rãi khi là nhà thiết kế chính của hãng thời trang Gucci, ngoài ra còn có dòng thời trang riêng mang tên mình cũng như từng được đề cử Giải Oscar cho bộ phim A Single Man (2009).

Sự nghiệp đạo diễn
 Danh sách phim
 A Single Man (2009) (đạo diễn, nhà sản xuất, kịch bản)
 Nocturnal Animals (2016) (đạo diễn, nhà sản xuất, kịch bản)

Sách

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tom Ford Official Website

 Tom Ford biography at London Fashion Week, British Fashion Council.

Sinh năm 1961
Nhà thiết kế thời trang Mỹ
Đạo diễn Mỹ
Đạo diễn LGBT
Nhà thiết kế thời trang LGBT
Người Austin, Texas
Nhà tạo mẫu Mỹ
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nhà sản xuất phim Mỹ
Nghệ sĩ đồng tính nam
Nhà sản xuất LGBT
Nhân vật còn sống
Người LGBT từ Texas
Doanh nhân thời trang Mỹ
Người LGBT từ New Mexico
Nam biên kịch Mỹ
Nhà văn đồng tính nam


title: Nomophila triticalis

text:
Nomophila triticalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nomophila


title: The Woman Who Left

text:
The Woman Who Left () là một bộ phim chính kịch của Philippine do Lav Diaz đạo diễn. Phim được lựa chọn để tranh cử trong hạng mục chính tại Liên hoan phim quốc tế Venice lần thứ 73 và xuất sắc đoạt giải Sư tử vàng. Đây là bộ phim đầu tiên mà diễn viên Charo Santos-Concio trở lại nghiệp diễn xuất kể từ khi từ chức Chủ tịch và CEO của công ty ABS-CBN.

Nội dung
Horacia Somorostro (Charo Santos-Concio) được phóng thích năm 1997 sau khi phải ngồi tù vì một tội danh mà cô không phạm phải. Mặc dù Somorostro đoàn tụ với con gái mình, cô mới biết rằng người chồng đã qua đời và đứa con trai đang bị mất tích. Cô còn nhận ra một điều vẫn chưa thay đổi: thế lực và đặc quyền của bọn tầng lớp thượng lưu. Niềm tin của cô ngày càng có cơ sở khi sau đó Somorostro phát hiện ra người yêu cũ giàu có của cô, Rodrigo Trinidad là kẻ khiến cô phải ngồi tù vì tội danh của hắn. Cô biết rằng Trinidad bị ép phải ở trong nhà hắn cùng lũ bạn vì sự cố bắt cóc nhằm vào những người giàu có. Nhằm thống trị các tầng lớp giai cấp, vụ bắt cóc trở thành một trong những vấn đề nhức nhối nhất trong lịch sử Philippine. Somorostro bắt đầu lên kế hoạch trả thù giữa cuộc khủng hoảng đó.

Diễn viên

Charo Santos-Concio vai Horacia Somorostro
John Lloyd Cruz
Nonie Buencamino
Sharmaine Centenera-Buencamino
Michael de Mesa
Marj Lorico
Mayen Estanero
Romelyn Sale
Lao Rodriguez
Jean Judith Javier
Mae Paner
Kakai Bautista

Sản xuất
The Woman Who Left do Lav Diaz đạo diễn kiêm biên tập và quay phim. Phim do Sine Olivia và Cinema One Originals phối hợp sản xuất; người đứng đầu cơ quan này là Ronald Arguelles trở thành giám đốc sản xuất của phim. Theo Diaz bộ phim được thực hiện không phải để tranh cử liên hoan phim. Bộ phim được lên kế hoạch có thời lượng bốn tiếng và đến tháng 6 năm 2016, sản xuất phim bước vào quá trình biên tập.

The Woman Who Left được quay chủ yếu tại Calapan, Oriental Mindoro, Philippine, quê hương của nữ diễn viên chính Charo Santos-Concio. Theo Diaz, phim lấy cảm hứng từ truyện ngắn God Sees the Truth, But Waits của Leo Tolstoy. Diaz cho biết sự hiểu biết của ông về cuốn sách liên quan đến công việc của mình, ông còn nói thêm rằng cuộc đời không được mọi người hiểu thực sự và nhiều người thường "chịu đựng và gục ngã trước tính ngẫu nhiên của cuộc sống". Nữ diễn viên chính Charo Santos-Concio miêu tả phim là "một câu chuyện về sự tha thứ và siêu nghiệm".

Công chiếu
Mặc dù không được thực hiện để tranh cử một liên hoan phim đặc biệt, đạo diễn Diaz lại nảy ý tưởng công chiếu The Woman Who Left tại một số liên hoan phim. Tháng 6 năm 2016, có thông tin rằng các cuộc thương lượng đang diễn ra để phim được chiếu nội địa tại Philippine cũng như trên thị trường quốc tế. Cũng có cuộc đàm phán để phim được chiếu tại Liên hoan phim Metro Manila 2016.

The Woman Who Left đã được công chiếu tại Liên hoan phim Venice lần thứ 73 tổ chức vào tháng 9 năm 2016 làm bộ phim duy nhất tại buổi khai mạc hoàn toàn sản xuất bởi một công ty sản xuất phim châu Á. Liên hoan phim Venice cũng đánh dấu lần thứ ba đạo diễn Lav Diaz từng tham dự một liên hoan phim.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2016
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh năm 1997
Phim Philippines
Phim và người giành giải Sư tử vàng


title: Boarmia niveisinata

text:
Boarmia niveisinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Boarmia


title: Lam Thiên Lập

text:
Lam Thiên Lập (tiếng Trung: 蓝天立, bính âm: Lán Tiān Lì, tiếng Latinh: Lan Tianli, sinh tháng 10 năm 1962, người Tráng) là chính trị gia nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX, Ủy viên dự khuyết khóa XIX, khóa XVIII, hiện là Phó Bí thư Khu ủy, Bí thư Đảng tổ, Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Ông nguyên là Bí thư Đảng tổ, Chủ tịch Ủy ban Quảng Tây Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc; Phó Bí thư Đảng tổ, Phó Chủ tịch Quảng Tây, Viện trưởng Học viện Hành chính Quảng Tây.

Lam Thiên Lập là đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, học vị Thạc sĩ Kinh tế chính trị học, Thạc sĩ Hành chính công, Tiến sĩ Khoa học Quản trị, chức danh Phó Nghiên cứu viên. Toàn bộ sự nghiệp hơn 40 năm của ông đều công tác ở quê nhà Quảng Tây, cho đến khi trở thành người đứng đầu hành chính, hành pháp Quảng Tây.

Xuất thân và giáo dục
Lam Thiên Lập sinh tháng 10 năm 1962 tại quận Nghi Châu, địa cấp thị Hà Trì, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Ông theo học phổ thông tại quê nhà. Tháng 9 năm 1983, ông bắt đầu học ngành vật lý, Khoa Vật lý của Học viện Dân tộc Quảng Tây (广西民族学院, tiếng Tráng: Gvangjsih Minzcuz Dayoz), tốt nghiệp cử nhân vào tháng 7 năm 1987. Tháng 9 năm 1996, ông học tập ban nghiên cứu, ngành kinh tế chính trị, Khoa Kinh tế, Đại học Quảng Tây và tốt nghiệp Thạc sĩ Kinh tế chính trị học vào 07 năm 1999. Từ tháng 9 năm 2002, ông là nghiên cứu sinh chuyên ngành khoa học quản trị tại Viện Kinh tế khoa học của Đại học Hàng không vũ trụ Bắc Kinh, nhận bằng Tiến sĩ Khoa học quản trị vào tháng 3 năm 2007. Trong giai đoạn này, ông cũng dành thời gian một năm từ tháng 2 năm 2006 đến tháng 2 năm 2007, học tập tại Đại học Công nghệ Nanyang, nhận thêm bằng Thạc sĩ Hành chính công.

Về lĩnh vực chính trị, xã hội chủ nghĩa Trung Quốc, tháng 6 năm 1985, ông được kết nạp Đảng Cộng sản Trung Quốc. Từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2001, ông theo học lớp cán bộ lãnh đạo cấp sảnh tại Trường Đảng Đảng ủy Khu tự trị Quảng Tây. Tháng 3 đến 07 năm 2002, ông tham gia lớp cán bộ phía Tây của Trường Đảng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tháng 3 đến 07 năm 2010, ông tiếp tục tham gia Trường Đảng Trung ương, học lớp đào tạo cán bộ thanh niên, trung niên Trung Hoa.

Sự nghiệp

Khoa học và giáo dục
Tháng 2 năm 1980, khi 18 tuổi, Lam Thiên Lập bắt đầu sự nghiệp giáo dục với vị trí giáo viên, dạy các Trường Tiểu học Thạch Biệt, Long An, Đường Lợi ở huyện Nghi Sơn (宜山县). Ông theo dạy hơn ba năm, rồi học đại học, chuyển sang cơ quan nhà nước. Từ tháng 7 năm 1987 đến năm 1992, ông được tuyển dụng làm chuyên viên của Ủy ban Khoa học và Công nghệ, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Tháng 9 năm 1992, ông được bổ nhiệm làm Phó Xứ trưởng Xứ Công nghệ cao của Ủy ban Khoa học và Công nghệ, giữ vị trí cho đến năm 1996. Tháng 9 năm 1996, ông giữ chức vụ Điều tra viên Xứ Công nghệ cao kiêm nhiệm Trợ lý Viện trưởng của Phân Viện Khoa học và Phát triển Quảng Tây, thuộc Viện Khoa học và Phát triển Trung Quốc (中国科技开发院).

Tháng 9 năm 1998, ông được điều chuyển làm Ủy viên Đảng tổ, Phó Sảnh trưởng Sảnh Khoa học và Công nghệ, Chính phủ Nhân dân Quảng Tây. Ông kiêm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Hiệp hội Khoa học kỹ thuật Quảng Tây từ tháng 1 năm 2002. Tháng 4 năm 2003, Lam Thiên Lập được bổ nhiệm làm Bí thư Đảng tổ, Sảnh trưởng Sảnh Khoa học và Công nghệ Chính phủ khu, công vụ viên cấp chính sảnh – chính địa. Ông kiêm nhiệm là Giám đốc, Viện trưởng Phân Viện Khoa học và Phát triển Quảng Tây, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khoa học kỹ thuật Quảng Tây.

Tổ chức lãnh đạo
Tháng 4 năm 2007, Lam Thiên Lập được điều chuyển về quê hương địa cấp thị Hà Trì, giữ chức Phó Bí thư Thị ủy, Phó Thị trưởng, Quyền Thị trưởng Hà Trì, trở thành Thị trưởng Hà Trì từ tháng 7. Ông bắt đầu sự nghiệp lãnh đạo địa phương. Đến tháng 1 năm 2008, ông được thăng cấp thành Bí thư Thị ủy Hà Trì, kiêm nhiệm Chủ nhiệm Ủy ban thường vụ Nhân Đại Hà Trì từ tháng 2 năm 2008 cho đến năm 2011. Tháng 11 năm 2011, ông được Tổng lý Quốc vụ viện Ôn Gia Bảo bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, đồng thời Ủy viên Đảng tổ, công vụ viên cấp phó tỉnh – phó bộ. Ông công tác phụ trách nhánh hành pháp nội địa và ngoại giao về địa lý và kinh tế với Việt Nam. Ông đồng thời là Bí thư Đảng tổ, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Quản lý Quy hoạch và Xây dựng Kinh tế Vịnh Bắc Bộ giáp ranh Việt Nam của Quảng Tây (北部湾（广西）经济区规划建设管委会办公室); Bí thư Đảng tổ, Chủ nhiệm Văn phòng Quản lý tổng hợp ngoại quan Bằng Tường (凭祥综合保税区管委会), giáp ranh Nam Quan với Việt Nam. Ông cũng kiêm nhiệm thêm vị trí Bí thư Đảng tổ, Chủ nhiệm Văn phòng Quản lý Công nghiệp Malaysia – Khâm Châu, Trung Quốc (中国—马来西亚钦州产业园区管委会) từ tháng 10 năm 2012. Tháng 11 năm 2012, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVIII, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVIII.

Tháng 4 năm 2015, Trung ương bổ nhiệm Lam Thiên Lập làm Thường vụ Khu ủy, tiếp tục là Ủy viên Đảng tổ, Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Đến tháng 8 năm 2016, ông là Phó Bí thư Đảng tổ Chính phủ khu, cùng công tác và hỗ trợ Chủ tịch Trần Vũ rồi kiêm nhiệm Viện trưởng Học viện Hành chính Quảng Tây từ năm 2018. Từ tháng 1 năm 2018 đến tháng 10 năm 2020, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (hay Chính Hiệp Quảng Tây), Bí thư Đảng tổ, chức vụ cấp chính tỉnh – chính bộ. Tháng 10 năm 2017, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, trong Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX.

Chủ tịch Quảng Tây
Tháng 10 năm 2020, Trung ương quyết định bổ nhiệm Lam Thiên Lập làm Thường vụ Khu ủy, Phó Bí thư Khu ủy, Bí thư Đảng tổ Chính phủ khu, giới thiệu ứng tuyển vị trí Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, vẫn giữ vị trí Chủ tịch Chính Hiệp Quảng Tây. Đến ngày 19 tháng 10, Ủy ban thường vụ Nhân Đại Quảng Tây khóa XIII, trong kỳ họp thứ 19, quyết định bổ nhiệm ông làm Phó Chủ tịch, Quyền Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, trở thành lãnh đạo hành chính khu tự trị Quảng Tây, cùng quản lý và hỗ trợ Bí thư Khu ủy Lộc Tâm Xã. Ông là người Tráng, được phân công nhiệm vụ lãnh đạo thứ hai trong cơ cấu tổ chức phân bố địa phương các khu tự trị: nhân tố bản địa, dân tộc Tráng giữ vị trí lãnh đạo hành chính Quảng Tây. Cuối năm 2022, ông tham gia Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XX từ đoàn đại biểu Quảng Tây. Trong quá trình bầu cử tại đại hội, ông được bầu là Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX.

Xem thêm

 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
 Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây
 Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lam Thiên Lập, Chính phủ Nhân dân Trung ương.

Sinh năm 1962
Nhân vật còn sống
Người Tráng
Người Quảng Tây
Cựu sinh viên Đại học Dân tộc Quảng Tây
Cựu sinh viên Đại học Công nghệ Nanyang
Cựu sinh viên Đại học Hàng không vũ trụ Bắc Kinh
Cựu sinh viên Trường Đảng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Nhà khoa học Trung Quốc
Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây
Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVIII
Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX


title: A Colour Box

text:
A Colour Box là một bộ phim hoạt hình thể nghiệm Anh năm 1935 thực hiện bởi Len Lye. Là tác phẩm được đặt hàng sản xuất để quảng bá cho Tổng cục Bưu điện (GPO), đây là bộ phim hoạt hình vẽ trực tiếp trên phim đầu tiên của Lye phát hành ra công chúng.

Sản xuất
Vào giữa năm 1935, Lye đã ký thỏa thuận với John Grierson để làm phim hoạt hình vẽ trực tiếp trên phim cho GPO Film Unit. Lye nhận được khoản tiền thù lao là 30 bảng Anh, không bao gồm số tiền GPO trả cho vật tư làm phim.

Lye và biên tập viên âm thanh Jack Ellitt đã xem qua hàng trăm bản thu âm để tìm bản nhạc sử dụng làm nhạc nền. Cả hai sau đó quyết định chọn một điệu beguine có tên là "The Belle Creole", do Don Barreto biểu diễn cùng Dàn nhạc giao hưởng Cuba của ông. Sau khi phần nhạc được chuyển sang phim, Lye đã tạo các điểm đánh dấu trên đoạn âm thanh, dùng nó làm hướng dẫn khi vẽ trên phim.

Lye vẽ các mẫu dài, liên tục trên bản phim 35 mm mà không cần đường khung để tách các khung phim riêng lẻ và sử dụng ít mối nối. Ông đã vẽ những đường kẻ ngang và dọc để tạo ra các mô hình tuyến tính trên phim. Len Lye mất năm ngày để hoàn thành gần hết bộ phim. Trước khi chuyển sang tựa đề A Colour Box, Lye đã sử dụng các tên như Cheaper Parcel Post và La Belle Creole cho bộ phim.

Công chiếu
A Colour Box được trình chiếu lần đầu cho các nhà phê bình và nhà báo vào ngày 6 tháng 9 năm 1935. Các chủ rạp chiếu phim đã do dự khi chiếu bộ phim vì cách tiếp cận thể nghiệm và tính chất quảng cáo của tác phẩm. Rạp chiếu phim Granada và rạp chiếu phim Tatler là một trong những rạp đầu tiên chiếu phim.

Đoạn phim đã được công chiếu quốc tế vào tháng 10 năm 1935 tại Liên hoan Điện ảnh Quốc tế ở Bruxelles. Ban giám khảo đã đặc biệt tạo ra một hạng mục "phim giả tưởng" để có thể trao Huân chương Danh dự cho A Colour Box. Bộ phim sau đó tiếp tục đem đi trình chiếu tại Liên hoan phim Venezia năm 1936, nhận phải sự phản đối của những khán giả đến từ Đức Quốc xã vì cho rằng nó là nghệ thuật suy đồi. Họ dậm chân ầm ĩ để tỏ thái độ, dẫn đến việc bộ phim dài ba phút bị dừng lại ngay trước khi chiếu xong.

Tiếp nhận
Đã có các đánh giá trái chiều đối với A Colour Box tại thời điểm ra mắt. Nhiều nhà phê bình công nhận tính độc đáo của phim nhưng xem tác phẩm chỉ dừng lại ở sự mới lạ. Robert Herring thì gọi đây là "vở ballet đầu tiên trong phim". Một bài đánh giá trên tạp chí Sight & Sound nói rằng Lye đã "khuấy động dòng phim trừu tượng lên một sức sống mới."

Nhà làm phim hoạt hình người Canada Norman McLaren đã nghiên cứu rất kỹ bộ phim và được truyền cảm hứng từ phong cách "sáng tạo trong kỹ thuật" của Lye. Sự sáng tạo này trở thành ảnh hưởng lớn đến các tác phẩm vẽ trên phim của chính ông về sau này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 A Colour Box tại Len Lye Foundation

Âm nhạc Cuba
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim năm 1935
Phim hoạt hình năm 1935


title: Danh sách quân chủ Luxembourg

text:
Dưới đây là danh sách các bá tước, công tước và Đại công tước Luxembourg từ khi còn thuộc Vương quốc Đức cho đến thời điểm hiện nay.

Bá tước Luxemburg
Năm 963, Sigfried, Bá tước xứ Ardennes mua lại được một số vùng đất đá được gọi dưới cái tên Lucilinburhuc cùng với một số vùng đất ngay cạnh đó để đổi lại một số vùng đất mà ông sở hữu gần Feulen (nay thuộc Nam Luxembough). Cũng cùng năm đó, ông cho xây dựng một pháo đài ở đây và tự xưng là bá tước của vùng. Tuy vậy, phải đến gần 150 năm sau (tức đến năm 1096), tước hiệu công tước xứ Luxembough mới được sử dụng trong các văn bản và tài liệu dưới thời William I, Công tước xứ Luxembourg.

Công tước xứ Luxemburg
Năm 1354, Công quốc Luxembourgh được thành lập theo lệnh của người anh trai Karl IV, bao gồm vùng đất của bá quốc Luxembourg cũ, Phiên hầu quốc Arlon, các Bá quốc Durbuy và Laroche, các thành bang Thionville, Bitburg và Marville. Năm 1411, Sigismund mất công quốc về tay người cháu gái mình là Eliška xứ Görlitz, rồi từ đó bà bán Công quốc cho Philippe Tốt bụng của nhà Valouis-Burgundy vào năm 1441 (nhưng với điều kiện là họ chỉ được sở hữu vùng đất khi bà mất). Dòng nam của nhà Bourgogne tuyệt tự không lâu sau đó tại trận Nancy và con gái của công tước xứ Bourgogne cuối cùng là Marie lấy Maximilian của nhà Hasburg, từ đó từng bước ràng buộc công quốc với gia tộc Hasburg quyền lực. Sau này công quốc lần lượt nằm dưới sự cai trị của Tây Ban Nha, rồi đến Áo. Công quốc sau này bị người Pháp xâm lược và thủ tiêu vào năm 1795.

Tuyên bố kế vị (Công tước trên danh nghĩa)
Vào năm 1443, nhà Burgundy dưới quyền Philippe Tốt bụng tiến quân đột ngột vào Luxembough và nắm quyền kiểm soát vùng đất này, như không xưng công tước sau khi Eliška mất được do vướng phải tranh chấp với Anna của Áo, là người có quan hệ gần nhất với nhà Luxembourg. Nhà Luxembourg (hay các hậu duệ gần với dòng họ này nhất) vẫn xưng là công tước trên danh nghĩa cho đến khi Jiří xứ Poděbrady mất năm 1471, còn xung đột với nhà Burgundy trên thực tế chấm dứt vào năm 1467. Theo đó, Philippe chính thức giành được tước hiệu sau khi Elisabeth của Áo từ bỏ yêu sách của mình đối với quyền cai trị vùng đất này.

Nhà Burgundy

Nhà Habsburg

Nhà Borbón

Khi Carlos II của Tây Ban Nha mất mà không có con nối dõi, chiến tranh kế vị Tây Ban Nha bùng nổ. Philippe, Công tước xứ Anjou tuyên thệ là vua Tây Ban Nha nửa tháng sau khi Carlos II mất. Trước và trong cuộc chiến, Felipe và đồng minh của ông là quân Pháp kiểm soát một số quốc gia ở vùng đất thấp, trong đó có Luxembourg. Quyền kiểm soát vùng đất thấp sau đó được chuyển giao cho bên Bayern khi tuyển hầu tước của Bayern này để mất vùng đất của mình vào tay Đế chế. Hiệp ước Utrecht ký kết năm 1713 cho phép tuyển hầu tước xứ Bayern được phục hồi chức vị của mình như trước khi cuộc chiến diễn ra. Công quốc sau đó rơi vào tay của người Áo.

Nhà Wittelsbach

Nhà Habsburg

Luxembourg sau đó bị người Pháp chiếm đóng trong khoảng 18 năm, từ năm 1793 đến năm 1813, khi quân của Liên minh thứ sáu đánh chiếm vùng đất này.

Đại công tước Luxembourg

Theo đại hội Viên năm 1813, Luxembourg chính thức trở thành Đại Công quốc và được nhà Orange-Nassau dưới quyền Wiliam I cai trị theo kiểu liên minh cá nhân với vương quốc Hà Lan.

Nhà Orange-Nassau

Nhà Nassau-Weilburg
Khi Willem III chết mà không có con trai nối dõi, gia tộc Nassau-Orange lúc đó quyết định cho phép con gái duy nhất của mình là Wilhelmina (sống sót được đến khi vua mất) lên làm vua của Hà Lan. Tuy vậy, Luxembourgh lại nằm trong phần lãnh thổ của Đế quốc La Mã Thần thánh và do gia tộc nhà Nassau kiểm soát. Chiểu theo Thỏa ước Gia tộc Nassau (1783), mặc dù cả hai bên đều có luật bán-Salic, tức là cho phép dòng nữ kế vị khi dòng nam tuyệt tự, nhưng với Hà Lan, vì là một quốc gia độc lập không thuộc Thánh chế La Mã khi thời điểm kí kết diễn ra, do vậy họ có quyền tự quyết định lớn hơn nhiều so với phía Luxembough. Do vậy, vì dòng nam của nhà Nassau ở Weilburg vẫn chưa bị tuyệt tự nên khi đó ngai vàng chuyển qua cho Adolphe, lúc này đang là người đứng đầu của nhánh Nassau-Weilburg.

Năm 1906, dòng nam của nhà Weiburg cũng không còn người nối dõi nam khi người con trai duy nhất mà gia tộc này có được lúc đó còn lại là Georg Nikolaus, Bá tước xứ Merenberg, người con sinh ra trong một gia đình quý tiện, không đủ điều kiện để lên là người đứng đầu của nhà Nassau-Weiburg (đồng nghĩa với việc là Đại Công tước Luxembough). Vậy nên vào năm 1907, Wëllem IV quyết định chấm dứt sự kế ngôi của các Bá tước xứ Merenberg bằng cách sửa đổi luật pháp để đưa Marie-Adélaïde, con gái lớn tuổi nhất của ông này lên ngôi Đại Công tước. Nhũng thành viên sau đó của nhà Nassau tiếp tục lên kế vị theo luật mới của Wëllem.

Xem thêm

 Vua xứ Bohemia

Ghi chú

Chú thích

Nguồn

Công quốc Luxembourg
Đại công tước Luxembourg
Luxembourg


title: Deltochilum enceladus

text:
Deltochilum enceladus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Deltochilum