title: Đảo chính Tiệp Khắc năm 1948

text:
Đảo chính Tiệp Khắc năm 1948 là cuộc lật đổ chính quyền do Đảng Cộng sản Tiệp Khắc phát động, được Liên Xô giúp đỡ, mở đầu 40 năm chế độ một đảng ở Tiệp Khắc.

Cuộc đảo chính có hậu quả hệ trọng trong Tiệp Khắc và báo hiệu Chiến tranh Lạnh ngày càng đến gần lúc phát động. Các nước Tây Âu nhanh chóng chấp thuận Kế hoạch Marshall, Tây Đức được dựng làm nước riêng, phương Tây thành lập các tổ chức nửa quân sự để ngăn chặn phe cộng sản lên nắm quyền ở Pháp, Hy Lạp, đặc biệt là Ý, và Khối hiệp ước quân sự Bắc Đại Tây Dương NATO được thành lập một năm sau. Cả châu Âu màn sắt đã hạ.

Bối cảnh

Sau khi Thế chiến lần thứ hai kết thúc thì Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (KSČ) đoạt được chỗ đầu gió. Từ thập kỉ 20 đảng có ảnh hưởng mạnh mẽ trên chính trường Tiệp Khắc, trong thời chiến thì không thông đồng với quân địch và góp sức kháng chiến cùng những đảng khác. Nay ngày càng được lòng dân vì ủng hộ Liên Xô là một nước giúp giải phóng Tiệp Khắc và có cùng một lòng chống cự lại Đức Quốc xã của người dân. Đảng quyết tâm trở thành lực lượng chính trị hàng đầu của Tiệp Khắc mà không làm kinh hoảng phương Tây. Trước cảnh sống trong vòng ảnh hưởng của Liên Xô, từ năm 1945 đến năm 1948 số lượng đảng viên tăng từ 40.000 người lên 1,35 triệu. Hơn nữa Liên Xô xem Tiệp Khắc là chiến lợi phẩm đắc địa: vừa giáp với Tây Đức, vừa có mỏ uranium xung quanh Jáchymov.

Tuy nhiên, đảng không muốn đi tới quá nhanh. Năm 1945 lãnh tụ đảng Klement Gottwald nói, "bất chấp tình hình thuận lợi, mục tiêu tiếp theo không phải là xây dựng xô viết và chủ nghĩa xã hội, mà là thực hiện một cuộc cách mạng dân chủ thực sự trọn vẹn trong cả nước". Ông nhận đảng của ông nối truyền thống dân chủ Tiệp Khắc và đến nỗi còn tự xưng là học trò của tổng thống đầu tiên Tomáš Masaryk. Đảng cũng tận dụng chủ nghĩa dân tộc bằng cách hưởng ứng lòng ghét người Đức dữ dội của dân chúng Séc. Những năm đầu sau chiến tranh Đảng Cộng sản Tiệp Khắc liên minh với những đảng khác thành Mặt trận Quốc gia, luôn tỏ ra sẵn sàng sinh hoạt theo pháp luật.

Năm 1946 KSČ giành được 38% số phiếu bầu trong cuộc bầu cử quốc hội, là kết quả tốt nhất từ trước đến nay của một đảng cộng sản châu Âu trong một cuộc bầu cử tự do; ở Hung đảng cộng sản chỉ giành được 22%. Tổng thống Edvard Beneš chịu làm việc cùng Liên Xô, tuy không theo chủ nghĩa cộng sản nhưng bổ nhiệm Gottwald làm thủ tướng, mong là các nước mạnh Đồng Minh sẽ tự kiềm chế. Chính phủ có phần lớn không thuộc đảng cộng sản, song KSČ nắm quyền kiểm soát cảnh sát và quân đội, cùng lúc điều khiển những bộ chủ chốt khác như bộ tuyên truyền, giáo dục, phúc lợi xã hội, và nông nghiệp; ngành công chức cũng sớm rơi vào tay đảng.

Mặc dù vậy, mùa hè năm 1947 KSČ đã làm mất lòng rất nhiều cử tri. Cảnh sát do Bộ trưởng Nội vụ Václav Nosek là đảng viên lãnh đạo thì xâm phạm quyền công dân, nông dân thì phản đối tập thể hoá nông nghiệp, một vài người lao động thì nổi giận vì phải tăng sản lượng mà không được trả thêm lương. Giới quan sát dự báo Đảng Cộng sản Tiệp Khắc sẽ thua tuyển lớn trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 5 năm 1948. Tháng 9 năm 1947 Thư kí thứ hai Đảng Cộng sản Liên Xô Andrei Zhdanov nhận xét ở cuộc họp Cominform đầu tiên, mặc dù Liên Xô giúp đảng cộng sản ở hầu như mọi nước Đông Âu lên nắm quyền, tại Tiệp Khắc cuộc tranh giành quyền lực vẫn chưa ngã ngũ, tức là có ý thúc KSČ mau đoạt quyền. Sau này giả thuyết cướp quyền hành được chứng minh vào Mùa xuân Praha, đảng mở kho lưu trữ tư liệu, cho thấy Stalin không còn tin KSČ có thể lên nắm quyền thông qua bầu cử trước cảnh đảng cộng sản ở Pháp và Ý thua tuyển vào năm 1947 và 1948.

Phó lãnh tụ KSČ Tổng thư ký Rudolf Slánský thay mặt đảng ở cuộc họp. Ông trở lại Praha cùng kế hoạch cướp chính quyền. Slánský nhận xét, "giống như ở ngoài nước, chúng ta cũng đã tiến hành tấn công ở trong nước." KSČ thi hành chiến lược hai mũi nhọn. Đảng muốn giành được đại đa số vào cuộc bầu cử năm 1948, nhưng ngày càng khó thật hiện do liên minh cấp tiến tan vỡ. Một mặt tiếp tục giả bộ sinh hoạt bên trong hệ thống chính trị đang có, biết được rằng người dân sẽ không chấp thuận một cuộc đảo chính cách mạng. Một mặt huy động quần chúng bằng cách tổ chức các cuộc biểu tình "tự nguyện" để "bày tỏ ý chí nhân dân" và cho các đoàn công nhân liên tục đến thăm quốc hội.

Đảo chính

Từ cuối năm 1947 đến đầu năm 1948 phe cộng sản và phe không cộng sản trong cả nội các lẫn quốc hội tranh chấp ngày càng gay gắt. Tháng 2 năm 1948 giọt nước làm tràn ly, Nosek vượt quyền hạn, cố gắng thanh trừ các phần tử không cộng sản còn lại bên trong cảnh sát. Nhà sử học John Grenville nhận định, bộ máy an ninh và cảnh sát đang trở thành công cụ của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc và đe doạ các quyền tự do cơ bản của công dân.

Ngày 12 tháng 2 những thành viên không cộng sản trong nội các đòi phạt những bộ trưởng cộng sản làm trái luật và yêu cầu họ ngừng phá hoại chính phủ. Nosek được Gottwald ủng hộ, không chịu tuân theo. Nosek cùng các bộ trưởng cộng sản khác doạ dùng sức mạnh để chống cự lại. Để lánh bị quốc hội bỏ phiếu không tin dùng, ông huy động người ủng hộ trong cả nước ra đường. Ngày 21 tháng 2 mười hai bộ trưởng không cộng sản bỏ chức để phản kháng Nosek không chịu cho tám viên cảnh sát cấp cao không cộng sản phục chức, bất chấp số đông trong nội các ủng hộ việc đó. Hầu hết các bộ trưởng ở lại hoặc là đảng viên, hoặc ủng hộ Đảng Cộng sản Tiệp Khắc, như lãnh tụ Đảng Dân chủ Xã hội Zdeněk Fierlinger.

Dân binh và cảnh sát tiếp quản Praha. Phe cộng sản tổ chức biểu tình, cùng lúc giải tán một cuộc biểu tình của sinh viên chống cộng. Trụ sở của các bộ không dưới quyền Đảng Cộng sản Tiệp Khắc bị chiếm đóng, công chức bị sa thải, đến nỗi bộ trưởng không cộng sản không thể vào được bộ của chính mình. Bộ trưởng Quốc phòng Ludvík Svoboda, tuy không có đảng phái nhưng để cho phe cộng sản xâm nhập giới sĩ quan, cấm quân đội can thiệp. Đảng Cộng sản Tiệp Khắc thành lập các "Ủy ban Hành động", công đoàn có vũ khí và cử họ xuống đường. Công việc thanh trừ những phần tử chống cộng được sửa soạn. Trước 100.000 người Gottwald doạ tổ chức bỏ làm việc khắp nước, trừ phi Beneš đồng ý thành lập chính phủ mới có số đông cộng sản. Thứ trưởng ngoại giao Liên Xô Valerian Zorin, từng đóng ở Tiệp Khắc làm đại sứ từ năm 1945 đến năm 1947, đến Praha giúp yên định cuộc đảo chính. Zorin xin Gottwald để cho Quân Đỏ xử lí, bấy giờ đóng trại ở đường ranh. Gottwald khước từ lời đề xuất, tin rằng mối đe doạ bạo lực cùng sức ép chính trị nặng nề sẽ bẻ gãy Beneš; sau cuộc đảo chính ông nói, Beneš "biết sức mạnh là gì, cho nên hắn phải suy xét [tình hình] một cách thực tế".

Ngày 25 tháng 2 năm 1948 Beneš để các bộ trưởng không cộng sản từ chức và thành lập chính phủ mới theo đòi hỏi của KSČ. Gottwald tiếp tục làm thủ tướng. Nay chính phủ hầu hết bao gồm đảng viên KSČ và phái ủng hộ Liên Xô của Đảng Dân chủ Xã hội. Chính phủ bề ngoài vẫn là liên minh với các Đảng Nhân dân, Đảng Xã hội Quốc gia Séc, và Đảng Dân chủ Slovakia. Tuy nhiên, phe cộng sản bên trong những đảng này đã lên nắm quyền và các bộ trưởng "ngoài đảng" đều do Đảng Cộng sản Tiệp Khắc lựa chọn. Chỉ có Bộ trưởng Ngoại giao Jan Masaryk là thành viên chính phủ độc lập. Hai tuần sau tìm thấy ông chết dưới cửa sổ tầng ba. Một số bạn bè và người ngưỡng mộ tin rằng Masaryk tự tử vì hết còn hy vọng, còn các nước phương Tây thì lâu nay ngờ ông thực ra bị ném chết. Lawrence S. Kaplan cho rằng tư liệu lưu trữ của Liên Xô xác nhận ông bị giết.

Những bộ trưởng không cộng sản tưởng Beneš sẽ không chịu cho họ từ chức mà giữ lại làm chính phủ lâm thời, phe cộng sản sẽ bị ép nhường bước. Đúng thật là ban đầu Beneš không cho thành lập chính phủ mới chỉ bao gồm Đảng Cộng sản Tiệp Khắc. Tuy nhiên, trước bầu không khí ngày càng căng thẳng cùng các cuộc biểu tình lớn khắp cả nước do phe cộng sản phát động, Beneš quyết định không nghiêng về phe không cộng sản, sợ KSČ sẽ gây ra bạo động, Quân Đỏ được cớ vào nước lập lại trật tự.

Grenville nhận xét, nếu Beneš đã giữ vững chỗ đứng thì phe cộng sản sẽ không thể thành lập chính phủ. Ông cho rằng chỉ có hai lối thoát khủng hoảng một cách hoà bình: hoặc nhường bước phe không cộng sản, hoặc liều tổ chức bầu cử sớm không thể bị thao túng kịp ngày. Phe không cộng sản có thể đã nhanh chóng ra tay trước khi phe cộng sản nắm toàn quyền kiểm soát cảnh sát và khống chế cuộc bầu cử. Ông cũng chê các bộ trưởng không cộng sản dường như không nhận ra tình thế khác hoàn toàn so với thời trước chiến tranh; họ không thấy là phe cộng sản đang huy động dân chúng để cướp quyền hành.

Đảng Cộng sản Tiệp Khắc nhanh chóng củng cố chính quyền. Hàng nghìn người bị sa thải và hàng trăm người bị bắt. Hàng nghìn người trốn ra nước ngoài để tránh chế độ cộng sản. Mặc dù được bầu lên tự do hai năm trước, Quốc hội đồng lòng tin dùng chính phủ mới của Gottwald vào tháng 3, sau khi chín đại biểu từ chức.

Ngày 9 tháng 5 bản hiến pháp mới được quốc hội thông qua, quy định Tiệp Khắc là "nhà nước dân chủ nhân dân." Tuy văn kiện không nhắc tới Đảng Cộng sản Tiệp Khắc, Beneš vẫn không chịu kí tên vào văn bản vì quá giống hiến pháp của Liên Xô. Ngày 30 tháng 5 năm 1948 người dân đi bầu cử, chỉ được bỏ phiếu lựa chọn danh đơn của Mặt trận Quốc gia. Mặt trận chính thức giành được 89,2% số phiếu bầu, có Đảng Cộng sản Tiệp Khắc chiếm đại đa số 214 ghế. Đảng được thêm ghế sau khi hấp thụ Đảng Dân chủ Xã hội vào cuối năm. Mọi đảng khác đã tranh cử vào năm 1946 cũng có chân trong Mặt trận Quốc gia và được ghế trong quốc hội. Tuy nhiên, tất cả đều đã trở thành đối tác trung thành của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc, còn số ít thành viên của những đảng đó mà không chịu quy phục thì hoặc ngồi tù hoặc lưu vong. Mặt trận Quốc gia được cải tổ thành tổ chức quần chúng dưới quyền Đảng Cộng sản Tiệp Khắc. Không một nhóm chính trị đối lập nào được phép hoạt động. Beneš bị những việc này giày vò, từ chức vào ngày 2 tháng 6, được Gottwald kế nhiệm 12 ngày sau. Tháng 9 ông qua đời.

Ảnh hưởng

Tiệp Khắc sống dưới quyền chế độ cộng sản đến năm 1989. Lập tức nói tới Chiến tranh Lạnh là nói tới cuộc đảo chính Tiệp Khắc. Cái chết của nước dân chủ cuối cùng còn sót lại ở Đông Âu kinh động hàng triệu người. Vừa mới đánh bại Đức Quốc xã, phương Tây lại phải khoanh tay đứng nhìn độc lập dân chủ của một nước nhỏ bị một nước toàn trị diệt bỏ.

Việc làm của Liên Xô chứng minh những lời cảnh cáo tiêu cực, đen tối nhất của phương Tây về Liên Xô: Liên Xô mà đã ước hẹn thì sẽ sai hẹn. Cuộc đảo chính thúc đẩy các nước phương Tây đoàn kết chống lại khối cộng sản và cho Pháp và Ý thấy rõ ràng hậu quả nếu họ đã không loại trừ phe cộng sản bên trong chính phủ một năm trước.

Cuộc đảo chính cũng yên định việc thành lập nước Tây Đức và đẩy nhanh việc sửa soạn Hiệp ước Bruxelles dựng nên Liên minh phương Tây vào tháng sau. Nguyên là đến đầu năm 1948 các đại biểu của phương Tây và Liên Xô vẫn hay trao đổi ở cấp bộ trưởng ngoại giao. Tuy nhiên, cuộc đảo chính Tiệp Khắc phá vỡ quan hệ giữa hai bên. Nay các nước phương Tây quyết định sẽ bảo vệ lẫn nhau; đầu tháng 3 ngay Pháp cũng đòi thành lập liên minh quân sự cùng cam kết là các nước sẽ giúp đỡ lẫn nhau trong một số trường hợp, mặc dù trước đó còn ngờ phương Tây.

Liên Xô xem cuộc đảo chính xảy ra vào lúc rất đen đủi: đương lúc các bộ trưởng ngoại giao phương Tây họp ở Luân Đôn thì phe cộng sản cướp chính quyền ở Tiệp Khắc. Trong mắt phương Tây cuộc đảo chính cho thấy cái chủ nghĩa cộng sản khó chấp nhận nhất; Liên Xô dường như quyết tâm bành trướng và đàn áp tự do.

Hoa Kỳ
Quốc hội Hoa Kỳ nhanh chóng cấp hơn 5 tỉ đô la Mỹ cho năm thứ nhất của Kế hoạch Marshall dưới sức ép của dư luận, mặc dù đã có dân biểu thượng nghị sĩ phản đối dự luật.

Trước khi cuộc đảo chính Tiệp Khắc xảy ra thì giới hoạch định chính sách Hoa Kỳ hầu hết chủ trương dùng tiền bạc ngăn chủ nghĩa cộng sản, thông qua tiền viện trợ nước ngoài cùng Kế hoạch Marshall, và lấy bom nguyên tử làm hậu thuẫn. Tổng thống Harry S. Truman thấy rằng người dân Mỹ chưa sẵn sàng tích lũy vũ khí quy mô lớn hay đối đầu với Liên Xô. Biết trước Kế hoạch Marshall sẽ tiêu rất nhiều tiền, ông quyết định tăng cường quân đội từ từ và tìm cách giữ chi phí quốc phòng hàng năm dưới 15 tỉ đô la.

Cuộc đảo chính cho thấy ông sai. Hoa Kỳ vừa quá phụ thuộc vào bom nguyên tử, vừa không thể phụ thuộc vào các lực lượng thông thường. Lúc cuộc khủng hoảng xảy ra thì khoảng mười sư đoàn thiếu quân bị huấn luyện của Hoa Kỳ và Tây Âu phải đối mặt với hơn 30 sư đoàn của Liên Xô. Bên cạnh đó Bộ Quốc phòng phàn nàn rằng kho vũ khí nguyên tử của Mỹ và sức mạnh không quân để dùng nó hoàn toàn không đủ. Rõ ràng là quân đội Hoa Kỳ không có cách răn đe Liên Xô đáng tin cậy ở châu Âu.

Phe hiếu chiến đoạt được chỗ đầu gió sau cuộc đảo chính. Lầu Năm Góc bắt đầu chạy hành lang nhằm tăng chi phí quân sự, Hội đồng An ninh Quốc gia thì kêu gọi "phản công trên toàn thế giới" chống lại khối Liên Xô, bao gồm viện trợ quân sự Liên minh phương Tây. Ngày 17 tháng 3 Truman lên đài phát thanh đề nghị lập lại chế độ quân dịch đã hết hiệu lực vào năm trước và xin Quốc hội thông qua chương trình Huấn luyện Quân sự Phổ cập. Ông muốn báo cho Liên Xô biết, Hoa Kỳ sẽ giữ vững chỗ đứng và sẵn sàng tăng gia quân bị lại ồ ạt về mai sau nếu cần thiết. Quốc hội bác bỏ chương trình huấn luyện, nhưng đồng ý khôi phục nghĩa vụ quân sự và cấp số tiền lớn 25% hơn đề nghị ban đầu cho lực lượng không quân bao gồm 70 nhóm.

Mặc dù vậy, chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ hầu hết giữ nguyên. Hoa Kỳ không hề nghĩ Liên Xô sẽ hướng Âu và cũng chẳng hề muốn gánh vác nhiều trách nhiệm bảo vệ Tây Âu hơn. Trên thật tế Hoa Kỳ ra tay để ra oai, giảm bớt tác động của cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc, và vỗ về cho yên người dân rất sợ bùng nổ chiến tranh.

Hoa Kỳ nhanh chóng chỉnh đốn quân đội để cho kịp đề phòng trong trường hợp xảy ra chiến tranh. Quan trọng hơn là sự lo lắng của các nước Tây Âu. Sau khi Berlin bị Liên Xô đóng khoá vào tháng 6 thì châu Âu cần phải được vỗ về liên tục và đảm bảo an ninh để liên minh với Hoa Kỳ. Để thúc đẩy tinh thần của châu Âu và giảm bớt những lo lắng bấy giờ đang lan rộng trong dân chúng, Hoa Kỳ bắt đầu xây dựng lại lực lượng vũ trang.

Ban đầu Hoa Kỳ rất sợ chiến tranh giữa Liên Xô và phương Tây bùng nổ. Ngày 5 tháng 3 Tướng Lucius D. Clay ở Berlin đánh bức điện báo, cảnh cáo chiến tranh có thể đột ngột bùng cháy. Tại Washington Tướng Omar Bradley nhảy khỏi ghế sau khi đọc "bản bình luận tồi tệ" của Clay, nhà ngoại giao George F. Kennan thì cho biết cuộc đảo chính cùng bức điện báo làm cho quân đội và ngành tình báo phản ứng vượt mức mà lo sợ chiến tranh xảy ra. Chỉ một tuần sau Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân đề nghị tăng gia lại quân bị và lập lại nghĩa vụ quân sự. Thực ra giám đốc tình báo Lục quân Trung tướng Stephen Chamberlain đã xin Clay cung cấp tư liệu có thể khiến cho Quốc hội cấp nhiều tiền hơn cho quân đội, cho nên Clay mới có thái độ tiêu cực.

Tuy nhiên, ở châu Âu người dân vẫn hay bàn tán việc chiến tranh, "ngay trên đường phố và đương lúc uống cà phê." Ngày 27 tháng 2 có tin Stalin mời Phần Lan ký hiệp ước tương trợ, nỗi sợ thêm trầm trọng hơn, Phần Lan chắc chắn sẽ rơi vào vòng của Liên Xô; Na Uy cũng bị dưới sức ép làm hiệp ước.

Giữa các quan điểm chán nản cũng có cách nhìn nhiềy hy vọng. Nhiều tháng trước Hoa Kỳ đã chấp nhận mất Tiệp Khắc. Tháng 11 năm 1947 Ngoại trưởng George C. Marshall nói với nội các, Liên Xô có lẽ sẽ sớm kìm kẹp Tiệp Khắc để củng cố quyền kiểm soát Đông Âu. Kennan đồng ý, Liên Xô dường như chỉ đang củng cố năng lực phòng thủ, chứ không sửa soạn xâm chiếm. Về sau ông viết rằng việc làm ở Tiệp Khắc và Berlin là "nước cờ đối phó" Kế hoạch Marshall và việc phương Tây thúc đẩy thành lập nhà nước Tây Đức. Truman đã dùng cuộc khủng hoảng để dẫn dụ Quốc hội thông qua Kế hoạch Marshall và chấp thuận chương trình tăng gia lại quân bị của Lầu Năm Góc. Marshall tin cuộc đảo chính sẽ không thay đổi tình thế ba năm qua giữa các nước. Ngay khi ông đang họp báo để thúc đẩy kế hoạch viện trợ kinh tế vào ngày 10 tháng 3 thì Cục Tình báo Trung ương cho biết, mặc dù Liên Xô đã không thêm lên quân lực, trở nên hung hăng hơn, hay thay đổi chính sách chiến thuật sau cuộc đảo chính, và vẫn có thể muốn nối lại tình bạn bè với các nước phương Tây, Hoa Kỳ đã chọn hướng đi khác. Ngày 2 tháng 3 cục trưởng CIA Roscoe H. Hillenkoetter cũng cho Truman biết, Liên Xô bất đắc dĩ phải chấp thuận cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc vì phe cộng sản không thể thắng cử vào tháng 5 nếu quyền kiểm soát cảnh sát đã bị phe không cộng sản lấy.

Ý và Pháp
Ở Ý tổ chức bầu cử cả nước vào ngày 18 tháng 4. Mặt trận Dân chủ Bình dân do phe cộng sản cầm đầu có thể thắng cử. Sau khi cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc xảy ra thì phương Tây cho là Đảng Cộng sản Ý cũng có thể cướp quyền hành giống Đảng Cộng sản Tiệp Khắc; có thể người dân Ý sẽ không được bỏ phiếu. Anh xem quan hệ hợp tác giữa hai đảng cấp tiến chính của Ý là tai hại: sau khi giành được quyền lực thì Đảng Cộng sản Ý chắc chắn sẽ loại trừ Đảng Xã hội Ý. Ngoại trưởng Ernest Bevin phán đoán ngay "các lực lượng xã hội chủ nghĩa dân chủ" phải được củng cố và Anh phải ủng hộ Đảng Dân chủ Kitô giáo, bất chấp tham nhũng, lạm quyền, lừa gạt.

Bevin đặc biệt lo lắng về sức mạnh của Đảng Cộng sản Ý. Đảng có thể sai khiến công đoàn quấy nhiễu công nghiệp để phá hoại không chỉ Kế hoạch Marshall, mà còn chính phủ Ý như ở Tiệp Khắc. Ngoại trưởng Ý bất an vì cuộc đảo chính quá gần ngày bầu cử, vẫn cam kết với Bevin rằng quân đội và cảnh sát đủ sức dẹp loạn và nói cuộc đảo chính sẽ làm mất lòng cử tri của phe xã hội chủ nghĩa. Khi Đảng Cộng sản Ý và Đản Xã hội Ý bào chữa cho cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc là chiến thắng cho dân chủ và lấy cớ đề phòng đế quốc phương Tây tức là Hoa Kỳ để bênh vực cho việc vi phạm quyền công dân thì lời tiên tri được thực hiện, Mặt trận bị chê là làm trái lời hứa giữ ôn hoà. Kennan đánh điện báo khuyên Ý cấm Đảng Cộng sản Ý và cho Hoa Kỳ đem quân vào nước nếu có thể xảy ra nội chiến, nhưng ông nhanh chóng giảm nhẹ ý kiến.

Đại sứ Hoa Kỳ ở Ý lo gió chiều nào theo chiều ấy, cử tri Ý sẽ theo phe có khả năng chiến thắng lớn nhất, uy tín của Đảng Cộng sản Ý sẽ tăng sau cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc. Trái ngược lại, cuộc đảo chính một phần làm cho nhiều cử tri bỏ phiếu Đảng Dân chủ Kitô giáo. Phe cấp tiến thua cử. Stalin hài lòng rằng Hoa Kỳ không lấy quân đội trả miếng sau cuộc đảo chính Tiệp Khắc và không muốn gây ra chiến tranh, để yên kết quả bầu cử.

Cùng lúc Hoa Kỳ giục chính phủ Pháp rửa sạch tội lỗi của Đức. Ngoại trưởng Pháp Georges Bidault sợ nếu quạt cho cháy lòng chống Đức thì Đảng Cộng sản Pháp có thể lợi dụng dân chúng để lật đổ chính quyền. Tuy nhiên, cuộc đảo chính ép lãnh tụ Đảng Cộng sản Pháp Maurice Thorez bóng gió thừa nhận sẽ giúp đỡ Quân Đỏ nếu Liên Xô xâm chiếm Pháp. Trước cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc, chính sách phá hoại thất bại của Đảng Cộng sản Pháp, và khả năng cao Kế hoạch Marshall sẽ thông qua, dân chúng Pháp bắt đầu ngả về phương Tây. Nay 70% người Pháp tin Hoa Kỳ sẽ giúp Pháp hơn bất cứ nước nào; Liên Xô chỉ được 7%. Pháp ngày càng thấy rõ Liên Xô đe doạ Pháp nhiều hơn Đức. Mặc dù vẫn sẽ giành giựt thế mạnh để thắng Đức, Pháp dần dần chấp nhận rửa tội nước Đức để xây dựng lại châu Âu sau chiến tranh.

Sau khi thông qua Kế hoạch Marshall thì Hoa Kỳ bắt đầu để ý đến lời kêu gọi thành lập một tổ chức phòng thủ lẫn nhau của Bevin. Lần đầu ông nhận thấy Hoa Kỳ không muốn liên minh một cách rõ ràng và ràng buộc với Tây Âu mặc dù quan hệ giữa phương Tây và Liên Xô đã tan vỡ vào tháng 12 năm 1947; Marshall không chịu chấp nhận ý tưởng đương lúc thảo luận với Bevin vào ngày 17 tháng 12. Ngày 26 tháng 2 Bevin lại nhắc rằng cách tốt nhất để ngăn chặn một cuộc Tiệp Khắc khác xảy ra là có chung chiến lược, lần này tai trâu biết nghe đàn gảy, đặc biệt là vì Hoa Kỳ đang lo tình hình ở Ý. Mùa xuân năm đó các lãnh tụ châu Âu thầm gặp mặt các viên chức quốc phòng, quân sự và ngoại giao Hoa Kỳ ở Lầu Năm Góc, theo lệnh của Marshall, để bàn bạc một tổ chức phòng thủ lẫn nhau chưa hề có. Năm sau NATO ra đời.

Xem thêm

 Đảng Cộng sản Pháp
 Đảng Cộng sản Tiệp Khắc
 Kế hoạch Marshall
 Liên Xô
 Tiệp Khắc

Ghi chú

Tham khảo

Sách tham khảo

 Behrman, Greg. The Most Noble Adventure: The Marshall Plan and the Time When America Helped Save Europe. Simon & Schuster, 2007, .
 Blaive, Muriel, "The Danger of Over-Interpreting Dissident Writing in the West: Communist Terror in Czechoslovakia, 1948–1968", in Friederike Kind-Kovács and Jessie Labov (eds.), Samizdat, Tamizdat, and Beyond: Transnational Media During and After Socialism. Berghahn Books, 2013, .
 Cabada, Ladislav and Waisová, Šárka. Czechoslovakia and the Czech Republic in World Politics. Lexington Books, 2011, .
 Europa Publications Limited. Eastern Europe and the Commonwealth of Independent States, Volume 4. Routledge, 1999, .
 Grenville, John Ashley Soames. A History of the World from the 20th to the 21st Century. Routledge, 2005, .
 Grogin, Robert C. Natural Enemies: The United States and the Soviet Union in the Cold War, 1917–1991. Lexington Books, 2001, .
 Hixson, Walter L. George F. Kennan: Cold War Iconoclast. Columbia University Press, 1989, .
 Hunter, Allen. Rethinking the Cold War. Temple University Press, 1998, .
 Kaplan, Lawrence S. NATO 1948: The Birth of the Transatlantic Alliance. Rowman & Littlefield, 2007, .
 Kaplan, Morton A. Macropolitics: Essays on the Philosophy & Science of Politics. Transaction Publishers, 1969, .
 Killingsworth, Matt. Civil Society in Communist Eastern Europe. ECPR Press, 2012, .
 Koester, Otto. Seeing Babies in a New Light: the Life of Hanuš Papoušek. Routledge, 2005, .
 Kofsky, Frank. Harry S. Truman and the War Scare of 1948: A Successful Campaign to Deceive the Nation. Palgrave Macmillan, 1995,
 Korbel, Josef. The Communist Subversion of Czechoslovakia, 1938-1948: The Failure of Co-existence (1959).
 Lonsdale, Kathleen Is Peace Possible?. Penguin Books, 1957.
 Lukes, Igor. "The 1948 Coup d'État in Prague through the Eyes of the American Embassy." Diplomacy & Statecraft 22.3 (2011): 431-449.
 Matthias, Willard C. America's Strategic Blunders: Intelligence Analysis and National Security Policy, 1936–1991. Penn State Press, 2003, .
 Offner, Arnold A. Another Such Victory: President Truman and the Cold War, 1945–1953. Stanford University Press, 2002, .
 Pedaliu, Effie G. H. Britain, Italy, and the Origins of the Cold War. Palgrave Macmillan, 2003, .
 Saxonberg, Steven. The Fall: A Comparative Study of the End of Communism in Czechoslovakia, East Germany, Hungary and Poland. Routledge, 2001, .
 Skroug, Kenneth N. Czechoslovakia's Lost Fight for Freedom, 1967–1969. Greenwood Publishing Group, 1999, .
 Smetana, Vít. "The US "Loss" of Czechoslovakia: On the Edge of Historical Truth." Journal of Cold War Studies 17.3 (2015): 220-226.
 Steel Ronald. Walter Lippmann and the American Century. Transaction Publishers, 1999, .
 Taborsky, Edward. Communism in Czechoslovakia, 1948-1960 Princeton University Press, 1961.
 Thies, Wallace J. Friendly Rivals: Bargaining and Burden-Shifting in NATO. M.E. Sharpe, 2002, .
 Ventresca, Robert. From Fascism to Democracy: Culture and Politics in the Italian Election of 1948. University of Toronto Press, 2004, .
 Vertzberger, Yaacov. Risk Taking and Decisionmaking: Foreign Military Intervention Decisions. Stanford University Press, 1998, .
 Waller, Michael. The End of the Communist Power Monopoly. Manchester University Press ND, 1993, .

Đọc thêm

 Kaplan, Karel. Pět kapitol o Únoru. Brno: Doplněk, 1997, .

Cách mạng cộng sản
Lịch sử quân sự năm 1948
Khối phía Đông
Xung đột năm 1948
Lịch sử chính trị Tiệp Khắc
Xung đột trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh


title: Autographa freya

text:
Autographa freya là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autographa


title: Goniopteroloba carigodes

text:
Goniopteroloba carigodes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Goniopteroloba


title: Rhopalophora venezuelensis

text:
Rhopalophora venezuelensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rhopalophora


title: Bánh mì thanh long

text:
Bánh mì thanh long là một loại bánh mì làm từ quả thanh long, do doanh nhân kiêm đầu bếp Kao Siêu Lực sáng tạo nhằm giải cứu nông sản trong đại dịch COVID-19. Loại bánh này sử dụng hỗn hợp bột bằng sinh tố thanh long thay cho nước để cho ra lớp vỏ màu hồng tươi. Khi mới ra mắt, món ăn đã thu hút được sự quan tâm rất lớn từ người tiêu dùng, khiến chuỗi cửa hàng của Kao Siêu Lực phải nâng mức sản xuất lên 20.000 ổ bánh mì thanh long mỗi ngày chỉ trong thời gian ngắn. Ngoài ra, nhiều công thức chế biến thực phẩm làm từ thanh long còn bắt nguồn từ loại bánh này, nổi bật trong số đó là món burger của hãng KFC.

Nguồn gốc

Bối cảnh
Đại dịch COVID-19 bùng phát ở Việt Nam khiến ngành nông nghiệp nước này phải hứng chịu những ảnh hưởng không nhỏ. Nhiều loại nông sản như dưa hấu, thanh long, sầu riêng, mít, ớt, bắp cải... bị tồn đọng với số lượng lớn, không tiêu thụ được vì xuất khẩu bị đình trệ. Đồng thời, giá bán của các loại nông sản này cũng sụt giảm nghiêm trọng. Khi đó, những cuộc giải cứu thanh long liên tiếp được phát động nhưng không đạt được kết quả khả quan do lượng tồn quá lớn, nhu cầu thị trường nội địa giảm mạnh vì dịch.

Sáng chế

Trước tình hình ấy, Tổng Giám đốc Công ty bánh kẹo Á Châu (ABC Bakery) ông Kao Siêu Lực đã cùng đội ngũ nhân viên nghiên cứu thử nghiệm công thức bánh mì thanh long ruột đỏ, rồi tung sản phẩm ra thị trường. Kao Siêu Lực kể rằng, hai tuần trước khi đi miền Tây, ông đã dừng chân hỏi chuyện rồi nghe nông dân than không bán được thanh long do ảnh hưởng của COVID-19, nên ông nảy ra ý tưởng tạo ra loại bánh mì mới làm từ thanh long. “Vì thanh long vừa có đường trái cây, vừa có vị chua đặc trưng nên phải thay đổi lại công thức, nhiệt độ nướng hạ xuống và thời gian nướng dài thêm, thêm muối vào công thức. Sau vài lần thất bại và 3 ngày thử nghiệm, mẻ bánh mì thanh long đã ra đời thành công”, ông Lực chia sẻ. Ở giai đoạn thử nghiệm, mỗi ngày ABC Bakery chỉ cho ra lò 150 ổ bánh mì thanh long. Ngoài ra, món bánh còn ra đời vào đúng thời điểm Việt Nam vừa hết đợt cách ly do dịch bệnh.

Sau khi chào bán, món ăn đã nhận được sự ủng hộ từ phía thực khách. Ban đầu, một ngày ABC làm 300 kg thanh long, 3 ngày sau tăng lên 1 tấn/ngày, rồi 10 ngày sau tăng lên 2,5 tấn/ngày. Cùng với đó, giá thanh long mà nông dân bán ra cũng tăng lên từ 4.000 đồng/kg lên 25.000/kg. Hiện ABC Bakery đã cho ra mắt bốn loại bánh từ trái thanh long: bánh mì baguette, bánh mì thanh long phô mai núi lửa, bánh mì ngọt khoai môn thanh long cùng bánh kem thanh long. Nối tiếp thành công này, Kao Siêu Lực tiếp tục sáng tạo ra bánh mì thanh long nhân sầu riêng 6 Ri. Công thức bánh mì này ông làm thí nghiệm trong 2 ngày đã thành công.

Chế biến

Kao Siêu Lực đã quyết định công bố công thức làm món bánh mì này để mọi người có thể giải cứu thanh long khỏi cảnh rớt giá. Theo đó, thanh long ruột đỏ sau khi sơ chế, lột vỏ sẽ được nghiền nát rồi cấp đông để thay thế một lượng nước khi nhào bột. Đồng thời, 80% lượng nước trong mẻ bột bánh mì được thay thế bằng 60% lượng thanh long xay nhuyễn. Tuy nhiên, do thanh long vừa có đường vừa có vị chua tự nhiên, nên ông cùng đội ngũ phải thử nghiệm và gia giảm các gia vị để cho ra hương vị bánh mì dễ ăn hơn. Đường từ quả thanh long thay thế cho đường trắng nên ổ bánh mì có màu sậm hơn, đặc biệt ngọt thanh và dẻo thơm hơn bánh mì bình thường. Khi còn nóng, bánh có vỏ giòn nhưng sẽ mềm đi nhanh chóng nếu ở ngoài không khí từ 1 – 2 tiếng, vì đây là loại bánh mì đặc ruột.

Nhân viên cửa hàng ABC Bakery cũng cho biết công đoạn chọn thanh long, tạo bột, nhào bột... phải làm bằng tay nên tốc độ để ra lò một mẻ bánh mì hơn 100 cái phải tốn từ 15 – 20 phút.

Đón nhận

Sau khi ra mắt, bánh mì thanh long đã nhận được sự ủng hộ đáng kể từ các thực khách không chỉ bởi hiếu kỳ và mức giá phổ thông mà còn bởi giá trị nhân văn. Theo ghi nhận vào thời gian đầu mở bán, nhiều người phải đứng xếp hàng để có thể mua được món ăn này. Dù mỗi ngày sản xuất tầm 20.000 ổ nhưng do nhiều lúc không đủ bán, nên chuỗi phải giới hạn lượng bánh khách được mua là 5 chiếc/người, không được đặt trước vì không có hàng dự trữ và để chia sẻ cho nhiều người cùng thưởng thức. Loại bánh này hiện đang được bán phổ biến ở nhiều nơi, cũng như tại nhiều chuỗi siêu thị khác nhau. Đối với loại bánh nhân sầu riêng 6 Ri, dù có giá thành cao hơn gấp bốn lần nhưng vẫn được săn đón hơn cả.

Kể từ khi công thức làm món bánh được công bố thì nhiều người đã hưởng ứng và làm theo. Hơn nữa, một số biến tấu lấy cảm hứng từ món ăn cũng xuất hiện, chẳng hạn như bánh pizza, bánh bao, xôi, hoành thánh, mì, bánh tráng...

Theo sau thành công của loại bánh này, chi nhánh KFC ở Việt Nam đã cho ra mắt món burger với lớp bánh làm từ quả thanh long. KFC tiết lộ rằng họ phát triển loại bánh này cũng vì mục đích hỗ trợ nông dân Việt Nam giải cứu thanh long. Thực chất, món này chỉ được thay thế lớp vỏ bánh, còn phần nhân thì vẫn giữ nguyên như 3 loại burger truyền thống của hãng.

Đánh giá
Nhiều thực khách đưa ra nhận xét rằng bánh mì thanh long nóng, giòn, thơm và có vị ngọt thanh, hạt thanh long lẫn vào giòn và ngậy như hạt mè đen. Số khác lại cảm thấy món ăn có vị ngọt tự nhiên, thơm và thời gian giòn lâu hơn bánh mì bình thường. Khi ăn liền ngay tại cửa hàng, nhiều người cho biết nếu thưởng thức ngay sẽ giòn tan, có vị chua rất ít và dễ chịu, nhưng màu sắc thì lạ và đẹp hơn hẳn so với loại bánh thông thường. Thực khách khi mua về có thể chấm bánh với sữa đặc hoặc ăn kèm patê, xúc xích, phô mai... giống như bánh mì thường. Khi Kao Siêu Lực đưa bánh mì thanh long cho nhiều người ăn thử, họ nói bánh ăn với bò kho ngon, lạ nhưng lại bén về vị. Ngoài sự đón nhận từ khách hàng Việt Nam, món ăn còn được nhiều người nước ngoài ca ngợi.

Do xếp hàng lâu nhưng không kịp mua bánh mì thanh long, một số khách hàng cho rằng cửa hàng cố tình đưa ra số lượng bánh mì loại 6.000 đồng/ổ ít hơn để bán loại bánh mì thanh long khoai môn với giá cao. Tuy nhiên, đại diện của ABC Bakery trả lời rằng sản lượng của bánh mì khoai môn thanh long và bánh mì phô mai thanh long chỉ chiếm 10% mỗi loại so với sản lượng của bánh mì thanh long loại thông thường.

Từ việc lấy thanh long làm bánh mì, Cổng thông tin điện tử Tiền Giang đã trích lời một chuyên gia kinh tế để nhận định rằng giải cứu nông sản chỉ là giải pháp tình thế và không thể kéo dài mãi, đồng thời nêu ra một số phương hướng để khắc phục vấn đề trên. Ngược lại, Báo Quảng Ngãi lại cho rằng đây là tín hiệu đáng mừng trong hành trình tìm giải pháp để giải cứu nông sản Việt. Tạp chí Tài chính cho biết "Khi mới nếm thử, bánh mì có vị mặn hơn bánh mì trắng nhưng thơm ngọt mùi trái cây tự nhiên. Nếu nhai kỹ, những hạt thanh long sẽ cho hương vị bùi như mè rang, nhưng ít thơm hơn. Đến hậu vị, người ăn sẽ cảm nhận được vị chua dịu đặc trưng của trái thanh long ruột đỏ. Vì đã qua chế biến nên mùi thanh long sẽ không còn đậm nữa" cũng như khuyên thực khách nên thưởng thức bánh cùng với sữa hoặc các đồ ăn kèm có vị ngọt hơn là ăn với đồ mặn. Cây bút Kate Taylor của tờ Business Insider đã đích thân mua món bánh và đưa ra lời nhận xét "Chiếc bánh có màu hồng đáng kinh ngạc. Mặc dù được sáng tạo ra để giải cứu nông sản trong đại dịch, nhưng nó cũng là một tác phẩm thích hợp để đăng lên Instagram. Loại bánh mì này không phải dùng để “thổi phồng” trên phương tiện truyền thông xã hội. Hương vị của nó ngon một cách hợp lý, với lớp vỏ ngoài giòn tan, còn bên trong thì thanh mát, đầy hương vị."

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bánh mì
Ẩm thực Sài Gòn
Đại dịch COVID-19 tại Việt Nam


title: Odontocera lineatocollis

text:
Odontocera lineatocollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Odontocera


title: Trap Happy

text:
Trap Happy (tạm dịch: Bẫy may mắn) là phim hoạt hình năm 1946 của hãng MGM và là tập phim thứ 25 của Tom và Jerry. Phim được ra rạp vào ngày 29 tháng 6 năm 1946 và phát hành lại vào ngày 6/3/1954 do William Hanna và Joseph Barbera làm đạo diễn với âm nhạc bởi Scott Bradley và sản xuất bởi Fred Quimby. Đây là tập đầu tiên có giới thiệu Fred Quimby là nhà sản xuất.

Trap Happy là một mục năm 1946 của loạt phim kinh điển “Thời đại Hanna-Barbera”. Tên này là một cách chơi chữ với thuật ngữ "slap happy".

Nội dung
Chú chuột Jerry đang bị rượt đuổi giữa cầu thang bởi mèo Tom. Jerry trốn dưới một chiếc ghế và Tom chui vào trong đó, nhưng Jerry đã thoát ra và liền đập mông Tom. Sau đó Jerry chạy vào nhà và bị Tom gài thuốc nổ, mặc dù Tom không hề biết rằng Jerry đã đặt một thuốc nổ lớn hơn dưới mông Tom và sau đó cả hai quả thuốc nổ đều phát nổ. Tom tức giận tiếp tục rượt đuổi Jerry và sau đó Jerry đã đưa cho Tom chiếc xẻng xúc than để dụ Tom đập mình. Tom đã đập trượt nhiều lần và sau đó Jerry nhấn lưỡi xẻng xuống và lập tức trúng vào đầu Tom, trong khi dó Jerry liền chạy thoát. Jerry tiếp tục chạy vào nhà và Tom đã chạy vào, nhưng cái miệng của Tom bị Jerry rờ nhiều lần, và từ đó Tom phải tự thoát thân. Mệt mỏi vì cuộc rượt đuổi, Tom liền lật cuốn sách có bìa vàng dịch vụ và tìm thấy dịch vụ diệt chuột Ajax của mèo Butch với cam kết: Một cuộc gọi làm nên mọi thứ. Sau đó Tom giả dạng giọng của bà chủ nhà Mammy Two Shoes để gọi cho dịch vụ này.

Chỉ trong chớp mắt. Butch đã đến. Butch liền lấy một đai ốc sơn vàng sao cho giống phô mai rồi xịt hương phô mai lên đó, sau đó đẩy vào nhà Jerry. Jerry liền ngửi thấy có mùi phô mai, tưởng phô mai nên ăn luôn. Sau đó Butch liền dùng nam châm hút Jerry lại, sau đó lấy rìu định chặt Jerry làm đôi. Tom không dám nhìn nên quay lưng ra sau. Jerry liền thoát ra sau đó thay thế đuôi Tom vào vị trí chặt. Butch liền giáng mạnh xuống, Tom la toáng lên rồi cuộc rượt đuổi bắt đầu.

Jerry chạy vào lỗ, Butch dùng dụng cụ đục tường để đục vào tường trong nhà của Jerry và Jerry bị mắc kẹt. Sau đó Jerry liền dùng hai dây điện đứt chạm vào dụng cụ đục và người bị hại chính là Butch.

Sau đó, hai ông mèo quyết định tiêu diệt Jerry bằng một loại khí độc. Jerry bước ra ngoài với một chiếc mặt nạ dưỡng khí. Sau đó Jerry liền chào hai chú mèo và bỏ chạy. Hai ông mèo phát hiện Jerry đã tẩu thoát nên quyết định tiếp tục rượt đuổi Jerry. Cả hai ông mèo cùng rượt Jerry theo một hàng nhưng do Jerry đang cầm chiếc bàn ủi nên cả hai cùng trúng và Tom chui tọt vào miệng Butch.

Jerry tiếp tục chạy vào lỗ khác, hai ông mèo lập tức mở tường lên. Lập tức Jerry dùng búa đập chân Tom và Butch cũng bị kẹt ngón tay. Jerry liền dùng búa chơi bài Yankee Doodle trên ngón tay của Butch như cây đàn và lập tức Butch thoát ra ngoài. Các ngón tay sưng phồng lên và bốc khói với âm thanh của tiếng tàu hỏa kêu. Sau đó Butch hướng dẫn Tom dùng búa tạ để đập Jerry rồi đuổi Jerry xuyên qua bức tường. Jerry chạy ra ngoài, Tom định đập nhưng không may Jerry chạy ra ngoài và Butch thò đầu ra, kết cục là Tom đập nhầm Butch.

Butch liền đốt một quả bom và cả hai ông mèo lập tức trốn đi. Jerry thấy thế liền ném lại hai ông mèo. Hai ông mèo liền chuyền tay trái bom liên tục. Sau đó, Jerry lấy mũ và Butch lấy lại, chiếc mũ và quả bom liên tục bị chuyền. Cuối cùng Tom đưa mũ cho Jerry và đưa trái bom lên đầu Butch, hai ông mèo liền nhìn lên và ngay sau đó trái bom đã nổ.

Jerry tiếp tục chạy vào lỗ. Chạy sang lỗ bên này thì thấy Butch, còn chạy sang lỗ bên kia thì thấy Tom. Cùng đường, Jerry bày mưu cho hai ông mèo nắm tay nhau, tưởng bắt được Jerry. Cả hai ông mèo liền giật nhau liên tục và cuối cùng Tom dùng sức kéo Butch về phía mình và bức tường vỡ vụn. Tom liền đập đống đổ nát cho đến khi tìm thấy một chỗ hở. Tom liền đào và tìm thấy chiếc mũ của Butch. Tom đang định tìm Jerry trong mũ thì lập tức Butch chui ra và giật lấy cái mũ. Bực tức vì bị Tom chơi một vố, Butch liền xóa chữ "MOUSE" (chuột) trên dòng chữ trên túi dụng cụ là "MOUSE EXTERMINATOR" (dịch vụ diệt chuột) và sửa lại thành "CAT EXTERMINATOR" (dịch vụ diệt mèo). Thấy thế, Tom biết rằng Butch đã chuyển thành dịch vụ diệt mèo nên buột miệng đánh vần "C-A-T, Cat". Sau đó Butch liền lấy súng hai nòng trong đó chĩa vào Tom. Hoảng sợ, Tom nhảy qua cửa sổ và Butch chạy theo, vừa đuổi vừa bắn, Jerry chạy tới xem và bộ phim kết thúc ngay sau đó.

Nhân vật
 Mèo Tom
 Mèo Butch
 Chuột Jerry

Bạn có biết ?
 Thật là trớ trêu khi trong cảnh cuối tập phim, Butch lại trở thành một kẻ diệt mèo vì bản thân anh ta là mộ con mèo.
 Phim hoạt hình cũ cười cuối cùng.
 Một cảnh trong phim hoạt hình này (nơi Tom bắn một quả bom vào lỗ của Jerry và Jerry cũng làm như vậy dưới bụng Tom) xuất hiện trong tập phim Tom and Jerry Show 2014 "The Last Laugh", trên màn hình rạp chiếu phim mà chú chó Red-Herring xem.
 Đó là lần cuối cùng sử dụng cả tiêu đề mở đầu MGM của sunburst đỏ và vàng được sử dụng từ 1942 - 1946 và thẻ tiêu đề Tom & Jerry sunburst đỏ và vàng được sử dụng từ 1943 - 1946.

Xem thêm
Danh sách các tập phim Tom và Jerry

Liên kết ngoài

Tham khảo

1941 films
1941 short films
1941 animated films
American comedy-drama films
Tom and Jerry short films
Films featuring anthropomorphic characters
Metro-Goldwyn-Mayer short films
Metro-Goldwyn-Mayer animated short films
American Christmas films
Films directed by William Hanna
Films directed by Joseph Barbera
1940s American animated films
American films
1940s comedy-drama films
1940s fantasy films
Films scored by Scott Bradley
American fantasy films
Animated Christmas films
American animated short films
English-language films
1940s Christmas films
Phim năm 1946
Phim Mỹ
Phim ngắn Tom và Jerry


title: Thanh niên Bắc Kinh

text:
Thanh niên Bắc Kinh (Tiếng Anh: Bejing Youth), là phim truyền hình phát sóng lần đầu ngày 16 tháng 8 năm 2012 , Lý Thần, Nhậm Trọng, Đỗ Thuần, Hạ Cương diễn chính như phim về chủ đề Đô thị .

Nội dung
Bốn thanh niên trẻ vì cùng chung một số phận là hôn sự của mình điều do cha mẹ sắp đặc trước, bốn con người với bốn tính cách khác nhau nhưng có chung 1 chí hướng là quyết bỏ nhà ra đi mục đích là được tự do và làm những việc mà họ đã nghĩ và ước bấy lâu nay, kết cuộc sẽ ra sao có được hoàn thành ước vọng của bản thân họ hay không mời các bạn cùng đón xem. Bộ phim nói về bốn anh em họ Hà Đông, Hà Tây, Hà Nam và Hà Bắc. Bốn anh em họ đều sinh trưởng trong gia đình nề nếp, gia giáo. Chính vì thế, bố mẹ của họ vì quan tâm, che chở, bảo bọc họ mà luôn vạch sẵn con đường họ phải đi, nghề nghiệp họ phải chọn, bạn gái họ phải theo đuổi và lấy làm vợ. Vì không muốn chấp nhận sự ràng buộc cũng như chấp nhận sự sắp xếp trong tình yêu và hôn nhân nên đã cùng nhau bỏ nhà ra đi để có thể thực hiện được nhũng hoài bão mà họ mong ước .

Diễn viên

Nhạc phim

Phát sóng

Rating
Rating toàn quốc

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thanh niên Bắc Kinh. Sina

Thanh niên Bắc Kinh. 163.com

Phim truyền hình Trung Quốc ra mắt năm 2012


title: Suzuki Fxr 150

text:
Suzuki FXR 150 là mẫu xe Sportbike hạng nhỏ được sản xuất tại Malay trong những năm 1997 tới 2003.Tại thời điểm cuối những năm 90 của thế kỷ trước, Suzuki FXR là mẫu xe 4 thì có tốc độ cao và mạnh mẽ nhất trong tất cả các dòng xe  thương mại 4 thì ra mắt vào thới điểm đó.Đến nay sức kể cả các mẫu xe ra đời sau này như GPX Demon 150GR,GSX R 150,CBR 150 hay Yamaha R15 V3 vẫn có công suất cực đại kém hơn Suzuki FXR 150.

Thông Số Kỹ thuật
Sau đây là bảng khai quát những thông số cơ bản của FXR 150

Động Cơ: 4 Thì Xi lanh đơn cam đôi DOHC

Dung tích xi lanh: 147 cc,Hành Trình x Đường Kính (48.8mm x 62mm)

Công Suất cực đại:20.11 HP (14.7 kW)) @ 13000 RPM

Vòng tua cực đại:15000 RPM

Tý số nén: 10,7: 1

Hệ thống nhiên liệu: Bộ chế hòa khí. Mikuni BS29SS

Đánh lửa: CDI, 9 độ BTDC tại vòng tua 1500 RPM

Khỏi động:Điện và Cần Đap

Hệ thống bôi trơn: Dầu ngâm trong cacte

Hệ thống làm mát: Không khí và két nhớt

Hộp số: 6 tốc độ

Hệ thống ly hợp;Côn Tay,lá côn ngâm trong dầu

Hệ thống truyền động;Sên Tải

Trọng lượng khô:118 kg

Dung tích nhớt:1 lít khi thay nhớt,1lit1 khi thay lọc nhớt và 1 lit 4 khi rã máy

Dung tích bình xăng:15 lit

Đồng hồ thông số: Màn hình điện tử tương tự mẫu GSX R150

Tốc độ tối đa:> 150 km/h

Các đặc điểm
FXR 150 là mẫu xe sử dụng chung thiết kế với chiếc Suzuki FX125 nhưng động cơ được sửa đồi ở một vài chi tiết giúp tăng công suất và mômen xoắn lên rất cao

Dung tích xilanh của xe được sử dụng là 147 cc (FX125 là 125 cc,piston của FXR có đường kính 62 mm ắc 16 mm tương tự mẫu raider 150 sau này)

Hộp số của xe là 6 cấp so với FX125 là 5 cấp.Điều khiến FXR 150 đạt công suất lên đến 20 mã lực là nhờ hệ thống đánh lửa và bình xăng con Mikuni BS29SS họng xăng 29mm

có thể nói FXR 150 là chiếc FX phiên bản đua với thiết kế của dòng xe sportbike với công xuất cao,thiết kế khí động hoc,động cơ bền bỉ.Tốc độ tối đa có thể đạt hơn 150 km/h

Cùng thiết kế động cơ nhưng những mẫu xe sau này như Suzuki Raider 150 lại có công suất và tốc độ kém hơn.

FXR ở Việt Nam
Số lượng FXR được nhập về Việt Nam không nhiều và hiện tại số lượng FXR còn vận hành được trên Việt Nam rất hiếm,hiện tại dòng xe này vẫn được các Fan Suzuki săn đón và tìm mua như một huyền thoại.Hiện tại có một số phụ tùng của FXR còn được sản xuất và có thể sử dụng cho các dòng xe như FX 125,Raider 150 như Lò Xo đầu,Lá bố nồi,

Tham khảo


title: Eupithecia somereni

text:
Eupithecia somereni là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Athetis lenta

text:
Athetis lenta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athetis


title: Drepanulatrix bifilata

text:
Drepanulatrix bifilata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Drepanulatrix


title: Sân bay Aboisso

text:
Sân bay Aboisso  là một sân bay ở Aboisso, Bờ Biển Ngà.

Xem thêm

 Danh sách sân bay tại Bờ Biển Ngà

Tham khảo

Liên kết ngoài

 OpenStreetMap - Aboisso
 OurAirports - Aboisso

Sân bay Bờ Biển Ngà


title: Úrvalsdeild 1916

text:
Thống kê của Úrvalsdeild mùa giải 1916.

Tổng quan
Có 3 đội tham gia và Fram giành chức vô địch.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

1916
Iceland
Iceland
Urvalsdeild


title: Trương Hồ Phương Nga

text:
Trương Hồ Phương Nga (sinh 1987) là Hoa hậu người Việt tại Nga năm 2007. Cô tốt nghiệp Đại học tại Nga sau đó trở về nước tham gia các hoạt động giải trí. Cô từng là nghệ sĩ sáng tác, người mẫu, diễn viên và MC hoạt động trong showbiz tại Việt Nam. Cô được nhiều người biết đến với cáo buộc lừa đảo, chiếm đoạt số tiền hơn 16 tỷ đồng của Cao Toàn Mỹ năm 2014.

Cuộc đời
Trương Hồ Phương Nga sinh năm 1987 tại Hà Nội. Năm 12 tuổi, Cô theo gia đình sang Nga định cư. Thời gian đầu mới sang, khu nhà cô ở, trẻ con không mấy ai nói tiếng Việt. Trương Hồ Phương Nga chỉ thích chơi với các bạn người Việt với mong muốn có thể nói tiếng "mẹ đẻ" một cách nhuần nhuyễn. Thậm chí cô còn làm thơ, mua sách giáo khoa Việt Nam về tự học. Phương Nga thông thạo 3 ngoại ngữ và tốt nghiệp ngành định giá và quản lý tài sản trường Đại học Tổng hợp Quốc gia của Nga.

Năm 2007, Trương Hồ Phương Nga đăng quang ngôi vị Hoa hậu người Việt tại Nga. Cũng năm này, Phương Nga còn lọt vào top 10 cuộc thi Hoa hậu thế giới người Việt khu vực SNG.

Trước khi bị bắt tạm giam, Trương Hồ Phương Nga đã dính vào nhiều vụ tranh chấp như kiện tụng với mẹ ruột mình. Cô còn bị bà chủ hộ Imperia khởi kiện không trả tiền nhà và sau đó bà chủ nhà phải thuê công ty đòi nợ Song Long để giải quyết. Ngoài ra, Phương Nga còn bị MC Quỳnh Chi tố đã lừa cô hàng trăm triệu đồng

Hoạt động nghệ thuật
Sau 10 năm sinh sống ở Nga, Trương Hồ Phương Nga về Việt Nam. Phương Nga còn hoạt động trong giới giải trí với vai trò người mẫu, diễn viên, MC... Bộ phim cô từng tham gia: Người lính. Phim Đập cánh giữa không trung cô Phương Nga đã được phân vai nhưng lại bỏ lúc chưa bấm máy.

Cô cũng góp mặt trong một số MV ca nhạc và nhiều sự kiện của làng giải trí với vai trò là MC. Phương Nga còn viết lời cho rất nhiều ca khúc của những ca sĩ nổi tiếng như Phạm Anh Khoa, Hoàng Bách, Vân Quỳnh, Đức Trí…

Vụ kiện tranh chấp đất đai với mẹ ruột
Nhờ con gái đứng tên giùm hai lô đất nhưng mẹ ruột hoa hậu Phương Nga tá hỏa khi phát hiện lô đất của mình bị con gái đem bán cho người khác.

Năm 2006, bà Hồ Mai Phương (SN 1959, ngụ TP Hà Nội) nhờ một người bạn tên Đỗ Thị Việt Hoa (ngụ quận Tân Phú) mua giùm 2 lô đất ở phường Trung Mỹ Tây (quận 12, TP HCM).

Sau đó, bà Hồ Mai Phương có công việc sang Nga và để con gái là Trương Hồ Phương Nga (SN 1987, tức hoa hậu Phương Nga) đứng tên chủ quyền 2 lô đất.

Trong hồ sơ vụ án khởi kiện con gái ra TAND quận 12 yêu cầu giải quyết tranh chấp, bà Hồ Mai Phương cho biết: "Toàn bộ tiền mua 2 lô đất ở phường Trung Mỹ Tây, quận 12 đều là tiền của tôi do làm ăn, tích lũy được trong thời gian công tác, làm việc ở liên bang Nga. Tôi là người quản lý, sử dụng và giữ toàn bộ giấy tờ có liên quan đến 2 thửa đất này".

"Ngày 16-8-2010, tôi kiểm tra giấy tờ thì phát hiện thấy mất 1 quyển sổ đỏ do Trương Hồ Phương Nga chiếm giữ để bán cho người khác. Tôi chỉ nhờ con gái tôi đứng tên chứ không phải là tài sản tôi cho Trương Hồ Phương Nga, không có văn bản nào tôi cho cháu 2 miếng đất này"- mẹ ruột Trương Hồ Phương Nga trình bày.

Từ những lý do trên, trong đơn bà Hồ Mai Phương đã yêu cầu TAND quận 12 yêu cầu Phương Nga phải trả lại cho bà 2 mảnh đất với tổng diện tích 343 m2; thụ lý giải quyết yêu cầu khiếu kiện điều chỉnh/đăng bộ lại quyền sử dụng đất cho bà đối với 2 mảnh đất. Mặc dù bà đã nộp đầy đủ các giấy tờ quan trọng cũng như bản cam kết người làm chứng nhưng bà vẫn thua kiện con gái mình.

Vụ kiện và bản hợp đồng tình ái
Trả lời HĐXX, Phương Nga khẳng định không lừa bị hại như cáo trạng, 16,5 tỷ đồng cơ quan điều quy kết chiếm đoạt thực chất là số tiền cô được trả để làm người tình đại gia trong 7 năm. Còn chuyện ký vào biên bản nhận nợ 16,5 tỷ đồng của Cao Toàn Mỹ, Nga khẳng định do bị ông này và 4 người khác ép vào quán karaoke, bắt ký nhận. Nga cũng phủ nhận đã thuê người đe dọa Cao Toàn Mỹ rút đơn, mà khai là cô bị người phụ nữ tên Phương gài bẫy. "Tất cả các giấy tờ mua bán nhà, giấy giao nạp tiền đều được Mai Phương hướng dẫn thực hiện mới đây chứ không đúng với thời điểm ghi trên giấy tờ. Việc bị cáo ký tất cả mọi giấy tờ là do tin tưởng vào chị Phương vì chị này hứa sẽ giải quyết mọi việc êm xuôi vụ bị cáo bị tố lừa đảo. Một số giấy tờ chị Phương bày tôi làm và ký, tôi tưởng chúng được chị Phương chuyển cơ quan điều tra, nhưng sau đó tôi lại phát hiện nó được đưa về cho anh Cao Toàn Mỹ", Phương Nga nói.

Trước khi Nga bị bắt, Cao Toàn Mỹ 2 lần làm đơn tố cáo lên Công an Thành phố Hồ Chí Minh với nội dung khác nhau. Lần đầu vào tháng 4/2014, ông tố cáo Nga vay tiền mở Spa không trả, lần sau vào tháng 7/2014 tố cáo về hành vi lừa đảo "bởi lúc này mới thu thập đủ bằng chứng về việc bị lừa mua bán nhà" và vì các lý do khác ông Mỹ đã nêu rõ trong lời khai với cơ quan điều tra. Đặc biệt, ông Mỹ có nêu lý do trong thời gian này bị cô Phương Nga dùng xã hội đen uy hiếp nhưng đã không được dẫn lời. Ngay sau đó, văn phòng luật sư ông Mỹ đã có Đơn khiếu nại chính thức về vấn đề này. Cao Toàn Mỹ là một doanh nhân có nhiều công ty ở Thành phố Hồ Chí Minh và ở tỉnh; kinh doanh đa ngành nghề. Theo ICT News, Cao Toàn Mỹ là Giám đốc Công ty Cổ phần Tin học Không gian ảo Vina Cyber – doanh nghiệp Internet được thành lập từ tháng 9/2006, trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh với nhiều sản phẩm, dịch vụ Internet mang tính tiên phong tại thị trường Việt Nam như dịch vụ hẹn ăn trưa, hẹn hò tốc độ, đấu giá qua tin nhắn SMS, lập website tuyển dụng người mẫu. Có báo đăng tải là một doanh nhân với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành ICT, nhưng ông Mỹ khai tại tòa là ông chỉ xem nhà trên bản đồ rồi chuyển tiền cho Nga chứ không tìm hiểu chi tiết về căn nhà . Tuy nhiên, trong băng ghi âm tại tòa thể hiện ông Mỹ đã tìm hiểu thông tin mua bán nhà ở UBND phường, có tìm hiểu tính pháp lý những người buôn bán nhỏ xung quanh căn nhà, có tìm hiểu kết cấu căn nhà, có tìm hiểu giá cả khu vực căn nhà trên mạng Internet và có tham khảo trên bản đồ google trước khi chuyển tiền.

Tại tòa, trả lời VKS, Dung cho biết từng nhìn thấy "hợp đồng" giữa Nga và ông Mỹ, nội dung thực chất là "hợp đồng tình dục" nhưng vì đã lâu cô không nhớ rõ nội dung, điều khoản. Dung nói và khẳng định những lần nhận tiền của ông Mỹ chuyển cho Nga, cô đều rút ra đưa cho bạn chứ không xài đồng nào. Trước đó trong giai đoạn tự nguyện và trong giai đoạn bị tạm giam, Nguyễn Đức Thùy Dung đã thừa nhận các hành vi phạm tội nhưng tại tòa cô khai báo ngược với lý do bị áp lực từ phía nhà điều tra. Chốt phiên thẩm vấn, hội đồng xét xử tuyên bố trả hồ sơ vụ án về Viện kiểm sát để điều tra bổ sung.

Sau phiên tòa, nhiều báo điện tử đã đăng tải những email được cho là có nội dung liên quan đến hợp đồng tình ái này. Luật sư Dũ đưa ra chỉ một bằng chứng nhằm chứng minh giữa ông Mỹ và Nga là quan hệ tình cảm chứ không phải là mối quan hệ bình thường, đó là tình tiết hai người đã "xuất cảnh 17 lần cùng ngày bay, giờ bay, cùng sân bay" (từ 28/5/2012 - 21/11/2013). Theo thông tin của ông Dũ, ông Mỹ và cô Nga trùng 8 chuyến đi trong 2 năm (17/2 ~8). Cả chuyến đi lẫn chuyến về.

Theo luật sư Hà Hải - Đoàn luật sư TP HCM, nếu "Hợp đồng tình ái" trị giá 16,5 tỷ đồng giữa Phương Nga và đại gia nếu có thật, Phương Nga đã bị bắt oan về tội lừa đảo nhưng có thể dính vào hành vi mua bán dâm. Căn cứ theo Pháp lệnh Phòng chống mại dâm, Nga có thể bị phạt từ cảnh cáo đến 300.000 đồng, còn ông Mỹ bị phạt từ 500.000 đến 10 triệu đồng.

Người bạn trai bí ẩn của Trương Hồ Phương Nga

Theo hồ sơ ông Nghĩa trình báo với PC45, khoảng giữa tháng 4/2015, bạn trai của Trương Hồ Phương Nga có dấu hiệu uy hiếp ông Nghĩa khai báo những việc ông Nghĩa không biết, đặc biệt là trình báo sự việc là Trương Hồ Phương Nga và Cao Toàn Mỹ có mối quan hệ tình cảm với nhau với cơ quan điều tra.

Ông Lữ Minh Nghĩa, hành nghề nhiếp ảnh tự do và cùng cư ngụ với Nguyễn Đức Thùy Dung tại chung cư Imperia, Quận 2 trước khi bị cáo này và Phương Nga bị bắt. Trong quá trình "làm án", Nghĩa nhiều lần bị công an triệu tập, thẩm vấn do có liên quan. Tại cơ quan điều tra, Nghĩa thừa nhận đã giúp Nga viết bản di chúc và giấy xác nhận bản di chúc giả, có nội dung xác nhận bà Lương Thị Kim Phi, sau khi chết để lại căn nhà số 7 Nguyễn Trãi (Q.1, TP.HCM) cho ông Nguyễn Văn Yên (ông Yên không hề bà con dòng họ với chủ nhà, song được Nga "hóa thân" thành cháu bà Phi, để rồi viết giấy nhận cọc và giấy hoàn trả tiền cọc giả, với hy vọng được Hoa hậu thực hiện lời hứa cho… 10 triệu đồng). Đồng thời, Nghĩa cũng là người đưa cho Nga 120 triệu (tiền của Dung) để Nga thuê ông Dũng đe dọa ông Mỹ rút đơn.

Phiên tòa
Ngày 22 tháng 6 năm 2017, Phương Nga đã thực hiện quyền im lặng trước tòa với lý do "mất niềm tin cả với cơ quan điều tra và luật sư của mình", "sợ cơ quan điều tra hủy hết chứng cứ"

Ngày 29 tháng 6 năm 2017, tòa án tiếp tục thẩm vấn. Phương Nga khẳng định quan hệ với Toàn Mỹ là tình cảm. Họ đã nhiều lần đi du lịch nước ngoài và ở khách sạn cùng nhau, nhưng từ chối khai 16,5 tỷ đồng ở đâu. Với các chi tiết mới được đưa ra, HĐXX quyết định cho Phương Nga và Dung tại ngoại; trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Xem thêm
 Người Việt tại Nga
 Cao Toàn Mỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga là ai? Đỗ Quyên, Báo Tiền Phong 14:33 ngày 22 tháng 09 năm 2016.
 Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga từng bị mẹ ruột kiện ra tòa, Phạm Dũng, Báo Người Lao động 13/10/2016 14:20
 Nếu "Hợp đồng tình ái" có thật, Hoa hậu Phương Nga có phạm tội?, Minh Đức, Báo Tiền Phong 15:01 ngày 23 tháng 09 năm 2016.
 Đại gia Cao Toàn Mỹ, từ hình mẫu startup đến phiên tòa tai tiếng, Tạp chí điện tử Diễn đàn Đầu tư. 22/09/2016 20:59 | BÌNH ANH
 Cao Toàn Mỹ - đại gia tố Phương Nga lừa tiền là ai? Di Linh, Báo giao thông 23/09/2016 - 06:05 (GMT+7)

Sinh năm 1987
Người Hà Nội
Hoa hậu Việt Nam
Hoa hậu người Việt tại Nga
Scandal Việt Nam


title: NGC 1169

text:
NGC 1169 (hay còn được gọi bằng những tên gọi khác là UGC 2503, MCG 8-6-25, ZWG 554.20, PGC 11521) là một thiên hà xoắn ốc trung gian trong chòm sao Anh Tiên. Một số tài liệu khác cho rằng nó là thiên hà xoắn ốc gãy khúc. NGC 1169 có một trung tâm màu đỏ, quan sát cho thấy rằng khu vực này bị chi phối bởi các ngôi sao khác lớn tuổi hơn. Vòng ngoài chứa các ngôi sao màu xanh-trắng lớn hơn các ngôi sao lớn tuổi đó và gần đây có một dấu hiệu của sự hình thành sao mới. Toàn bộ thiên hà này đang quay ở vận tốc khoảng 265 km/s.

NGC 1169 được phát hiện vào ngày 11 tháng 12 năm 1786 bởi nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel. Các phép đo khoảng cách của nó không dựa trên giá trị Redshift cho kết quả là 34.946 ± 8.075 Mpc, còn các phép đo khác thì cho kết quả từ 20,9 Mpc đến 49,7 Mpc và khoảng cách trung bình được ước tính là 35,1 Mpc. Bên cạnh đó, phép đo còn cho thấy thiên hà NGC 1169 có cấu trúc vòng mảnh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SIMBAD Astronomical Database
 NASA/IPAC Extragalactic Database
 Paper on NGC 1169 and NGC 3898

Chòm sao Anh Tiên
Thiên hà xoắn ốc trung gian
Thiên thể NGC
Thiên thể UGC
Thiên thể PGC


title: Diphyus sedatus

text:
Diphyus sedatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diphyus


title: Timothé Rupil

text:
Timothé Rupil (sinh ngày 12 tháng 6 năm 2003) là một cầu thủ bóng đá người Luxembourg hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Mainz 05 và Đội tuyển bóng đá quốc gia Luxembourg.

Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Rupil ra mắt quốc tế cho Luxembourg vào ngày 7 tháng 10 năm 2020 trong trận giao hữu gặp Liechtenstein, kết thúc với tỷ số 2-1 nghiêng về Liechtenstein.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Timothé Rupil career overview

Cầu thủ bóng đá Luxembourg
Sinh năm 2003
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá ES Clemency
Cầu thủ bóng đá UN Käerjéng 97
Cầu thủ bóng đá 1. FSV Mainz 05
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Luxembourg
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Luxembourg
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-17 quốc gia Luxembourg
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Luxembourg


title: Houghia setipennis

text:
Houghia setipennis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Houghia


title: Phasia woodi

text:
Phasia woodi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phasia


title: Pycnarmon abraxalis

text:
Pycnarmon abraxalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pycnarmon


title: Léonie Banga-Bothy

text:
Léonie Banga-Bothy là một chính trị gia người Cộng hòa Trung Phi, từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Cộng hòa Trung Phi từ năm 2013 đến 2016.

Banga-Bothy được Michel Djotodia bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao vào tháng 6 năm 2013. Bà đã được Charles-Armel Mistane thành công vào tháng 4 năm 2016.

Tham khảo

Nhân vật còn sống


title: Ousséni Yéyé

text:
Ousséni Yéyé là một cầu thủ bóng đá người Burkina Faso, thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Union Sportive des Forces Armées và Đội tuyển bóng đá quốc gia Burkina Faso.

Sự nghiệp quốc tế
Vào tháng 1 năm 2014, huấn luyện viên Brama Traore, triệu tập anh vào đội hình Burkina Faso tham dự Giải vô địch bóng đá châu Phi 2014. Đội tuyển bị loại ở vòng bảng sau thất bại trước  Uganda và Zimbabwe và then hòa với Maroc.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Burkina Faso
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Phi 2014
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Phi
Cầu thủ bóng đá US des Forces Armées
Sinh năm 1987


title: Linh thần dưới lòng đất

text:
Linh thần dưới lòng đất (tiếng Anh: The genie from down under) là một bộ phim giả tưởng của hãng ABC, trình chiếu trong giai đoạn 1996 - 1998 or Purchase on iTunes..

Nội dung
Cô Penelope Townes người Anh, 13 tuổi, vô tình nhặt được một sợi dây chuyền mặt opal trên gác mái đầy bụi nhà mình. Bất ngờ từ trong đó vụt ra hai cha con Bruce và Paz vốn là những vị thần đến từ Úc. Từ thời điểm ấy bắt đầu nảy sinh những rắc rối xoay quanh hai vị thần hậu đậu này.

Diễn xuất
 Alexandra Milman as Penelope Townes
 Rhys Muldoon as Bruce (Series 1)
 Sandy Winton as Bruce (Series 2)
 Glenn Meldrum as Baz
 Joe Ireland as Hugh
 Tom Fisher as Stephen
 Anna Galvin as Lady Diana Townes
 Erol Cimen as Brady
 Ian McFadyen as Lord Bubbles Uppington-Smythe
 Monica Maughan as Miss Mossop
 Mark Mitchell as Otto von Meister
 Fletcher Humphrys as Conrad
 Christian McVeigh as S.Mac

Tham khảo

Phim truyền hình Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim truyền hình Úc
Chương trình của Australian Broadcasting Corporation


title: Khởi nghĩa Trunajaya

text:
Khởi nghĩa Trunajaya (còn viết là Trunojoyo; ) hay Chiến tranh Trunajaya là cuộc khởi nghĩa do vương công người Madura Trunajaya và các chiến binh từ Makassar tiến hành nhằm chống lại Vương quốc Mataram và Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) ủng hộ họ tại Java (nay là Indonesia) trong thập niên 1670.

Cuộc khởi nghĩa ban đầu giành được thành công; quân khởi nghĩa chiếm được Gegodog (1676), phần lớn duyên hải phía bắc đảo Java (1677), và thủ đô của Mataram (1677) từ tay quân triều đình. Trong quá trình triều đình triệt thoái, Quốc vương Amangkurat I qua đời. Người kế vị là Amangkurat II yêu cầu VOC hỗ trợ, với điều kiện sẽ thanh toán bằng tiền mặt và nhượng bộ lãnh thổ. Sự can dự sau đó của VOC đã thay đổi diễn biến của cuộc chiến. Trunajaya bị lực lượng VOC và Mataram đánh đuổi khỏi Surabaya (1677), VOC cũng giúp Mataram giành lại lãnh thổ đã mất và giành quyền kiểm soát Kediri (1678). Tuy nhiên, cuộc khởi nghĩa vẫn tiếp diễn cho đến khi Trunajaya bị bắt giữ vào cuối năm 1679 và các thủ lĩnh khởi nghĩa khác bị lật đổ, bị giết hoặc khuất phục (1679–1680). Amangkurat II đích thân hành quyết Trunajaya vào năm 1680 trong khi người này là tù nhân của VOC.

Sau khi cha mình mất vào năm 1677, AmangkuratII cũng phải đối mặt với các đối thủ tranh giành ngôi vị. Đối thủ nặng ký nhất là em trai ông Pangeran Puger, người này chiếm thủ đô Plered vào năm 1677 và không đầu hàng cho đến năm 1681.

Bối cảnh

Amangkurat I nắm giữ ngôi vương của Mataram vào năm 1646 khi kế nhiệm Sultan Agung, Sultan Agung là người mở rộng lãnh địa của Mataram ra hầu hết Trung và Đông Java, cũng như một vài chư hầu hải ngoại tại Nam Sumatra và Borneo. Những năm đầu trị vì của Amangkurat I có dấu ấn là các vụ hành quyết và thảm sát kẻ thù chính trị của ông. Để đối phó với nỗ lực đảo chính thất bại của em trai mình là Pangeran Alit, ông ra lệnh thảm sát những người đàn ông Hồi giáo mà ông tin rằng đồng lõa với cuộc khởi nghĩa của Alit. Bản thân Alit cũng bị giết trong cuộc đảo chính thất bại. Cha vợ của ông Pangeran Pekik là con trai của Công tước Surabaya bị Mataram chinh phục, sống tại triều đình Mataram sau khi Surabaya chiến bại, đến năm 1659, Amangkurat I nghi ngờ rằng người này đang cầm đầu một âm mưu chống lại tính mạng của ông. Ông ra lệnh giết chết Pekik và người thân. Vụ thảm sát gia tộc vương công quan trọng nhất Đông Java này tạo ra rạn nứt giữa Amangkurat I và các thần dân Đông Java của ông, và gây ra xung đột với con trai ông là thái tử (sau này Amangkurat II), cũng là cháu ngoại của Pekik. Trong vài năm tiếp theo, Amangkurat I thực hiện thêm một số vụ giết người nhằm vào các thành viên giới quý tộc mà ông mất đi lòng tin.

Raden Trunajaya (còn viết là Trunojoyo) là một hậu duệ của những người thống trị Madura, họ bị buộc phải sống tại triều đình Mataram sau khi Madura chiến bại và bị sáp nhập vào Mataram năm 1624. Sau khi cha ông bị Amangkurat I xử tử vào năm 1656, ông rời triều đình, chuyển đến Kajoran và kết hôn với con gái của Raden Kajoran, người đứng đầu gia tộc cầm quyền tại đó. Gia tộc Kajoran là một gia tộc giáo sĩ cổ xưa và có quan hệ hôn nhân với vương tộc. Raden Kajoran kinh hoàng trước sự tàn bạo dưới quyền cai trị của AmangkuratI, bao gồm việc hành quyết các quý tộc trong triều đình. Năm 1670, Kajoran giới thiệu con rể Trunajaya của mình với thái tử, người mới bị quốc vương lưu đày do một vụ bê bối, và cả hai xây dựng một tình bạn trong đó có cả sự ghét bỏ chung đối với Amangkurat I. Năm 1671, Trunajaya quay trở lại Madura, tại đây ông sử dụng sự ủng hộ của thái tử để đánh bại thống đốc địa phương và trở thành chủ nhân của Madura.

Makassar là trung tâm thương mại chính của khu vực nằm về phía đông của Java. Sau chiến thắng năm 1669 của VOC trước Vương quốc Gowa trong Chiến tranh Makassar, các nhóm binh sĩ Makassar đã chạy trốn khỏi Makassar để tìm kiếm vận may ở nơi khác. Ban đầu, họ định cư tại các lãnh thổ của Vương quốc Banten, nhưng đến năm 1674 thì họ bị trục xuất và chuyển sang làm cướp biển, tấn công các thị trấn ven biển ở Java và Nusa Tenggara. Thái tử Mataram sau đó cho phép họ định cư tại Demung, một ngôi làng ở phần cực đông của Java. Năm 1675, một nhóm chiến binh và cướp biển người Makassar bổ sung do Kraeng của Galesong lãnh đạo đã đến Demung. Những chiến binh lưu động Makassar này sau đó sẽ tham gia cuộc khởi nghĩa với tư cách là đồng minh của Trunajaya.

Thế lực liên quan

Mataram thiếu quân đội thường trực, phần lớn lực lượng quân sự được lấy từ quân do các chư hầu của quốc vương gây dựng, họ cũng cung cấp vũ khí và vật tư. phần lớn binh sĩ là nông dân bị các lãnh chúa địa phương bắt đi lính. Ngoài ra, quân đội còn bao gồm một số ít binh sĩ chuyên nghiệp được lấy ra từ lực lượng bảo vệ cung điện. Quân đội đã sử dụng đại bác, các loại súng cầm tay nhỏ bao gồm súng kíp (tiếng Java: senapan) và súng carbine, kỵ binh và công sự. Sử gia M. C. Ricklefs cho biết việc chuyển giao công nghệ quân sự của châu Âu cho người Java là "gần như ngay lập tức", khi mà người Java sản xuất thuốc súng và súng cầm tay muộn nhất là vào năm 1620. Người châu Âu được thuê để huấn luyện quân Java về cách sử dụng vũ khí, kỹ năng lãnh đạo quân sự và kỹ thuật xây dựng, nhưng bất chấp sự huấn luyện này, các nông dân nhập ngũ của quân đội Java thường thiếu kỷ luật và bỏ chạy trong trận chiến. Quân của Mataram có số lượng "lớn hơn nhiều" so với 9.000 quân của quân khởi nghĩa tại Gegodog vào tháng 9 năm 1676, giảm xuống chỉ còn "một đoàn tùy tùng nhỏ" sau khi thủ đô thất thủ vào tháng 6 năm 1677, và tăng lên hơn 13.000 trong cuộc hành quân đến thủ đô của Trunajaya tại Kediri vào cuối năm 1678.

VOC có binh sĩ chuyên nghiệp của riêng họ. Mỗi binh sĩ VOC có một thanh kiếm, vũ khí nhỏ, hộp đạn, túi đựng và thắt lưng, bom khói và lựu đạn. Phần lớn thành viên chính quy của VOC là người Indonesia, với một số ít binh sĩ và thủy quân lục chiến châu Âu, tất cả đều dưới quyền chỉ huy của các sĩ quan châu Âu. Mặc dù về mặt công nghệ, quân VOC không vượt trội so với đối tác bản địa của họ, nhưng nhìn chung họ được huấn luyện, kỷ luật và trang bị tốt hơn các quân đội bản địa Indonesia. Binh sĩ VOC cũng khác biệt về hậu cần: quân của họ hành quân từng bước, theo sau là một đoàn xe đẩy dài chở đồ tiếp tế. Điều này mang lại cho họ lợi thế trước quân Java, những người thường sống xa đất ruộng và thường xuyên phải đối mặt với tình trạng thiếu nguồn cung. Lực lượng VOC lên tới 1.500 người vào năm 1676, nhưng sau đó họ được tăng cường từ các đồng minh Bugis dưới quyền lãnh đạo của Arung Palakka. Đạo quân 1.500 người Bugis đầu tiên đến Java vào cuối năm 1678, và đến năm 1679 đã có 6.000 quân Bugis tại Java.

Tương tự như những bên tham chiến khác, quân đội của Trunajaya và các đồng minh của ông cũng sử dụng đại bác, kỵ binh và công sự. Khi VOC chiếm Surabaya từ tay Trunajaya vào tháng 5 năm 1677, Trunajaya bỏ chạy với 20 khẩu đại bác bằng đồng của mình và để lại 69 chiếc bằng sắt và 34 chiếc bằng đồng. Lực lượng của Trunajaya bao gồm người Java, người Madura và người Makassar. Khi quân khởi nghĩa xâm chiếm Java năm 1676, quân số của họ là 9.000 người và bao gồm những người theo Trunajaya và các chiến binh Makassar. Sau đó, cuộc khởi nghĩa có sự tham gia của các quý tộc Java và Madura khác. Đáng chú ý là lãnh chúa Giri gia nhập vào đầu năm 1676, ông là một trong những lãnh chúa tinh thần Hồi giáo nổi bật nhất tại Java. Cha vợ của Trunajaya là Raden Kajoran, người đứng đầu gia tộc Kajoran hùng mạnh, gia nhập sau chiến thắng của Trunajaya tại Gegodog vào tháng 9 năm 1676, và chú của Trunajaya là thân vương của Sampang (sau này là Cakraningrat II) tham gia sau khi thủ đô của Mataram thất thủ vào tháng 6 năm 1677.

Chiến dịch

Khởi đầu và các thắng lợi ban đầu
Cuộc khởi nghĩa bắt đầu bằng một loạt cuộc tấn công của cướp biển Makassar đóng tại Demung nhằm vào các thị trấn mậu dịch trên duyên hải phía bắc Java. Cuộc đột kích đầu tiên diễn ra vào năm 1674 tại Gresik nhưng bị đẩy lùi. Trunajaya ký kết một hiệp ước và liên hôn với thủ lĩnh của người Makassar là Kraeng của Galesong vào năm 1675, và lên kế hoạch cho các cuộc đột kích tiếp theo. Cùng năm đó, quân Makassar-Madura chiếm lĩnh và đốt cháy các thành phố chính ở phần đông bắc Java, từ Pajarakan đến Surabaya và Gresij. Do lực lượng trung thành thất bại trước quân khởi nghĩa, Quốc vương Amangkurat I bổ nhiệm một thống đốc quân sự tại Jepara, thủ phủ của tỉnh duyên hải phía bắc, và củng cố thị trấn. Lực lượng Mataram hành quân đến Demung đã bị đánh bại, và các hành động phối hợp của tàu Mataram và VOC nhằm vào khu vực duyên hải do quân đột kích kiểm soát không phải lúc nào cũng thành công. Kraeng của Galesong chuyển đến Madura, lãnh địa của đồng minh Trunajaya của ông. Năm 1676, Trunajaya tự phong cho mình tước hiệu Panembahan (Lãnh chúa của) Maduretna và nhận được sự ủng hộ của sunan (chúa tể tâm linh) của Giri, gần Gresik. Một cuộc tấn công của hạm đội VOC sau đó đã phá hủy căn cứ của quân đột kích tại Demung, nhưng họ không có hành động chống lại Trunajaya tại Madura.

Vào tháng 9 năm 1676, một đội quân khởi nghĩa gồm 9.000 người do Kraeng của Galesong lãnh đạo đã từ Madura vượt sang Java và sau đó chiếm lĩnh thành phố chính của miền đông Java là Surabaya. Mataram cử một lực lượng lớn do thái tử chỉ huy (sau này Amangkurat II) đến đương đầu với quân khởi nghĩa. Một trận chiến diễn ra tại Gegodog, phía đông Tuban, vào năm 1676, khiến cho lực lượng Mataram lớn hơn nhiều bị thất bại hoàn toàn. Đội quân trung thành bị đánh tan tác, chú của quốc vương là Pangeran Purbaya bị giết, và thái tử chạy trốn đến Mataram. Thái tử bị đổ lỗi cho thất bại này vì do dự quá lâu trước khi tấn công quân khởi nghĩa. Ngoài ra, còn có tin đồn rằng ông thông đồng với kẻ thù, trong đó có người bảo trợ cũ của ông là Trunajaya. Trong vài tháng sau chiến thắng tại Gegodog, quân khởi nghĩa nhanh chóng chiếm các thị trấn mậu dịch phía bắc Java từ Surabaya về phía tây đến Cirebon, bao gồm các thị trấn Kudus và Demak. Các thị trấn dễ dàng thất thủ, một phần vì các công sự tại đó đã bị phá hủy do cuộc chinh phục của Sultan Agung khoảng 50 năm trước. Chỉ Jepara là có thể chống lại việc bị chiếm giữ, nhờ có nỗ lực chung của thống đốc quân sự mới và lực lượng VOC, vì họ đã củng cố thị trấn kịp thời. Cuộc khởi nghĩa lan rộng vào nội lục khi cha vợ quyền lực của Trunajaya trú tại phía đông thủ đô Mataram là Raden Kajoran tham gia cuộc khởi nghĩa. Lực lượng của Kajoran và Trunajaya hành quân đến thủ đô, nhưng bị lực lượng trung thành đẩy lùi.

VOC can thiệp và thủ đô thất thủ

Để đáp lại yêu cầu can thiệp của Mataram, VOC phái một hạm đội lớn chứa lực lượng người Indonesia và châu Âu, do Đô đốc Cornelis Speelman chỉ huy. Vào tháng 4 năm 1677, hạm đội đi đến nơi Trunajaya đóng quân là Surabaya. Sau khi đàm phán thất bại, lực lượng của Speelman xông vào Surabaya và chiếm được nơi này sau giao tranh ác liệt. Quân đội tiến hành quét sạch quân khởi nghĩa khỏi khu vực xung quanh Surabaya. Lực lượng VOC cũng chiếm hòn đảo quê hương Madura của Trunajaya và khiến dinh thự của ông tại đó trở thành đống đổ nát. Trunajaya trốn khỏi Surabaya và thành lập thủ đô của mình tại Kediri.

Mặc dù quân khởi nghĩa bị đánh bại tại Surabaya, nhưng chiến dịch của họ tại nội lục Trung và Đông Java lại đạt được nhiều thành công hơn. Chiến dịch khởi nghĩa lên đến đỉnh điểm khi thủ đô Plered thất thủ vào tháng 6 năm 1677. Quốc vương lâm bệnh, và sự ngờ vực giữa các thành viên vương tộc ngăn cản sự phản kháng có tổ chức. Quốc vương bỏ chạy về phía tây cùng với thái tử và đoàn tùy tùng, để cho quân khởi nghĩa tiến vào và cướp bóc thủ đô mà có ít giao tranh. Quân khởi nghĩa sau đó rút về Kediri, mang theo ngân khố triều đình.

Amangkurat II lên ngôi và liên minh với VOC

Quốc vương Amangkurat I qua đời trong thời gian triệt thoái tại Tegal vào tháng 7 năm 1677. Thái tử kế vị cha mình và lấy hiệu là Amangkurat II, và được giới quý tộc Java tại Tegal (quê hương của bà nội ông) cũng như VOC chấp nhận. Tuy nhiên, ông thất bại trong việc khẳng định quyền lực của mình tại thị trấn Cirebon gần đó, khi người thống trị tại đó quyết định tuyên bố độc lập khỏi Mataram với hỗ trợ từ Vương quốc Banten. Hơn nữa, em trai của ông là Pangeran Puger (sau này là PakubuwanaI) chiếm lĩnh thủ đô đã bị tàn phá, người này từ chối tiếp nhận những người trung thành với AmangkuratII và tự xưng là quốc vương với hiệu là Ingalaga Mataram.

Không có quân đội, ngân khố và không thể khẳng định quyền lực của mình, Amangkurat II quyết định liên minh với VOC. Tại thời điểm này, Đô đốc Speelman đang ở Jepara, ông đi thuyền từ Surabaya đến đó sau khi nghe tin thủ đô thất thủ. Lực lượng của VOC giành lại được các thị trấn duyên hải quan trọng tại Trung Java, bao gồm Semarang, Demak, Kudus và Pati. Amangkurat II chuyển đến Jepara trên tàu VOC vào tháng 9 năm 1677. Quốc vương phải đồng ý nhượng bộ sâu rộng yêu cầu của VOC để đổi lấy việc khôi phục chế độ quân chủ của mình. Ông hứa hẹn với VOC về thu nhập của tất cả các thị trấn cảng trên duyên hải phía bắc. Cao nguyên Priangan và Semarang sẽ được nhượng lại cho VOC. Quốc vương cũng đồng ý công nhận quyền tài phán của các tòa án VOC đối với tất cả những người không phải người Java cư trú trên lãnh thổ của mình. Nhà sử học Hà Lan H. J. de Graaf nhận xét rằng bằng cách làm này, tập đoàn VOC đã tham gia vào một "cuộc đầu cơ nguy hiểm", khi họ mong đợi sẽ được đền đáp trong tương lai khi cộng sự của họ giành lại quyền kiểm soát Mataram.

Lực lượng VOC–Mataram tiến chậm chống lại quân khởi nghĩa. Đến đầu năm 1678, quyền kiểm soát của họ bị giới hạn ở một số thị trấn duyên hải. Năm 1678, Speelman trở thành tổng giám đốc của VOC, thay thế Rijcklof van Goens, người trở thành toàn quyền (Speelman trở thành toàn quyền vào năm 1681). Quyền chỉ huy của ông tại Jepara được giao cho Anthonio Hurdt, người đến nơi vào tháng 6 năm 1678.

Phe trung thành thắng lợi và Trunajaya bị giết

Lực lượng VOC và Mataram hành quân vào nội lục nhằm tiến đánh Kediri vào tháng 9 năm 1678. Theo đề xuất của quốc vương, quân đội được chia ra để đi ba lộ song song, ít trực tiếp hơn, nhằm bao trùm nhiều địa điểm hơn và thị uy những phe phái đang do dự về việc nên chọn bên nào. Ý tưởng của quốc vương có hiệu quả, và khi chiến dịch tiếp tục, các băng đảng địa phương đã gia nhập quân đội, háo hức giành chiến lợi phẩm. Kediri bị lực lượng tấn công do François Tack chỉ huy chiếm lĩnh vào ngày 25tháng 11. Đội quân chiến thắng tiến đến Surabaya, tại đây Amangkurat II thành lập triều đình của mình. Ở những nơi khác, quân khởi nghĩa cũng bị đánh bại. Vào tháng 9 năm 1679, lực lượng liên hợp VOC, Java và Bugis dưới quyền Sindu Reja và Jan Albert Sloot đánh bại Raden Kajoran trong một trận chiến tại Mlambang, gần Pajan. Kajoran đầu hàng nhưng bị hành quyết theo lệnh của Sloot. Vào tháng 11, lực lượng VOC và Bugis đồng minh dưới quyền chỉ huy của Arung Palakka trục xuất thành trì của quân Makassar tại Keper, Đông Java. Vào tháng 4 năm 1680, sau trận chiến mà VOC coi là khốc liệt nhất trong cuộc chiến, lãnh chúa khởi nghĩa Giri bị đánh bại và phần lớn gia đình ông bị hành quyết. Khi VOC và Amangkurat II giành được nhiều chiến thắng hơn, ngày càng nhiều người Java tuyên bố trung thành với quốc vương.

Sau khi thành trì của mình tại Kediri thất thủ, Trunajaya trốn thoát đến vùng núi miền đông Java. Lực lượng của VOC và quốc vương truy đuổi Trunajaya, ông bị cô lập và thiếu lương thực và cuối cùng đầu hàng VOC vào ngày 26 tháng 12 năm 1679. Ban đầu, ông được đối xử tôn trọng trong thân phận một tù nhân của chỉ huy VOC. Tuy nhiên, trong chuyến viếng thăm mang tính nghi lễ tới dinh thự vương thất tại Payak, Đông Java, vào ngày 2 tháng 1 năm 1680, ông bị đích thân Amangkurat II đâm, và các cận thần của quốc vương đã kết liễu ông. Quốc vương bảo vệ việc giết một tù nhân VOC bằng cách nói rằng Trunajaya đã cố giết mình. VOC không bị thuyết phục bởi lời giải thích này nhưng quyết định không yêu cầu quốc vương giải trình. Một câu chuyện lãng mạn hóa về cái chết của Trunajaya xuất hiện trong các babad Trung Java thế kỷ 18.

Kết thúc cuộc khởi nghĩa của Pangeran Puger
Ngoài lực lượng của Trunajaya, Amangkurat II tiếp tục vấp phải sự phản đối từ em trai là Pangeran Puger, người này chiếm lĩnh thủ đô cũ tại Plered và tự xưng vương vào năm 1677. Trước khi Trunajaya bị đánh bại, lực lượng của Amangkurat II chưa có hành động chống lại ông. Sau khi Trunajaya bị đánh bại, Amangkurat II vẫn không thể thuyết phục được em trai mình quy phục. Vào tháng 9 năm 1680 Amangkurat II xây dựng thủ đô mới tại Kartasura. Vào tháng 11, lực lượng Amangkurat II và VOC đánh đuổi Puger khỏi Plered. Tuy nhiên, Puger nhanh chóng xây dựng lại lực lượng của mình, tái chiếm Plered vào tháng 8 năm 1681 và suýt chiếm được Kartasura. Vào tháng 11 năm 1681, lực lượng VOC và Mataram lại đánh bại Puger, lần này ông ta quy phục và được anh trai mình ân xá.

Hậu quả

Amangkurat II bảo đảm vững chắc triều đại của mình khi đánh bại quân khởi nghĩa. Do quân khởi nghĩa chiếm giữ và sau đó phá hủy thủ đô tại Plered, nên ông xây dựng thủ đô mới là Kartasura tại huyện Pajang, và chuyển triều đình của mình đến đó. Một pháo đài VOC được xây dựng tại thủ đô, bên cạnh dinh thự của vương thất, nhằm bảo vệ nó khỏi bị xâm chiếm. Đối với VOC, sự tham gia của họ cho phép AmangkuratII đang bị dồn vào chân tường và suýt bị đánh bại có thể ngồi trên ngai vàng của mình. Điều này bắt đầu tiền lệ của việc VOC hỗ trợ các quốc vương hoặc những người yêu cầu ngôi vị tại Java để đổi lấy nhượng bộ. Tuy nhiên, vào năm 1680, chính sách này đòi hỏi mức chi tiêu cao để duy trì sự hiện diện quân sự tại Trung và Đông Java, và điều này góp phần làm suy giảm tài chính của VOC. Các khoản thanh toán mà Amangkurat II hứa hẹn đã không được thực hiện, và đến năm 1682, khoản nợ của quốc vương đối với VOC vượt quá 1,5triệu real, gấp khoảng 5 lần số tiền của ngân khố triều đình. Việc nhượng lại Semarang bị trì hoãn do tranh chấp, và các quy định khác trong hợp đồng phần lớn đã bị các quan chức Java địa phương phớt lờ. Hơn nữa, một phe chống VOC phát triển trong triều đình Mataram, và một thành viên của phe này là Nerangkusuma trở thành patih (tể tướng) từ năm 1682 đến năm 1686. Mối quan hệ kém giữa Mataram và VOC tiếp tục khi Mataram che chở cho kẻ thù của VOC là Surapati vào năm 1684, và việc thuyền trưởng VOC François Tack chết tại triều đình Mataram năm 1686.

Em trai quốc vương là Pangeran Puger từng cố gắng giành lấy ngôi vương trong cuộc khởi nghĩa Trunajaya, nhưng được quốc vương ân xá. Tuy nhiên, sau khi AmangkuratII mất vào năm 1703 và con trai ông Amangkurat III kế vị, Puger lại giành được vương vị. Yêu sách của Puger được VOC ủng hộ và liên minh VOC-Puger giành chiến thắng trong Chiến tranh Kế vị Java lần thứ nhất sau đó (1704–1708). Puger lên ngôi với hiệu Pakubuwana I và AmangkuratIII bị đày đến Ceylon.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lịch sử Java
Xung đột thập niên 1670
Xung đột thập niên 1680
Lịch sử quân sự Indonesia
Công ty Đông Ấn Hà Lan


title: Jo Woo-jin (cầu thủ bóng đá, sinh 1987)

text:
Jo Woo-Jin (; sinh ngày 7 tháng 7 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí tiền vệ cho nhiều câu lạc bộ bóng đá Hàn Quốc, bao gồm cả Daegu FC. Hiện tại anh thi đấu cho Ansan Greeners FC ở K League 2.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Jo bắt đầu sự nghiệp bóng đá năm 2006 với câu lạc bộ Nhật Bản Sanfrecce Hiroshima, trở lại Hàn Quốc năm 2008 sau khi bị câu lạc bộ giải phóng do sự xuống hạng J. League Division 2. Sau đó Jo đến Giải Quốc gia Hàn Quốc, ban đầu với Ulsan Hyundai Mipo Dockyard và sau đó là Mokpo City FC. Jo là lựa chọn ưu tiên trong đợt tuyển quân K League 2011 cho đội hình Gwangju FC trong mùa giải đầu tiên ở K League và trở lại đội một với tư cách dự bị trong thất bại 0 – 1 của Gwangju tại Cúp Liên đoàn trước Busan I'Park ngày 6 tháng 4 năm 2011.

Thống kê câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá K League 2
Cầu thủ Giải Quốc gia Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá K3 League
Cầu thủ bóng đá Sanfrecce Hiroshima
Cầu thủ bóng đá Gwangju FC
Cầu thủ bóng đá Daegu FC
Cầu thủ bóng đá Cheonan City FC
Cầu thủ bóng đá Hwaseong FC
Cầu thủ bóng đá Ansan Greeners FC


title: Photedes obsoleta

text:
Photedes obsoleta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Photedes


title: Adonisea snowi

text:
Adonisea snowi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adonisea


title: Villiersocerus aureosuturalis

text:
Villiersocerus aureosuturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Villiersocerus


title: Anisodes monetaria

text:
Anisodes monetaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Pseudobalistes

text:
Pseudobalistes là một chi cá biển trong họ Cá nóc gai (Balistidae).

Lịch sử
Chi này được Pieter Bleeker thiết lập năm 1865 như là một phân chi của chi Balistes; với 2 loài là Balistes (Pseudobalistes) viridescens và Balistes (Pseudobalistes) flavimarginatus.

Năm 1866, Bleeker gán Pseudobalistes viridescens làm loài điển hình của phân chi Pseudobalistes, nhưng ở thời điểm năm 2022 thì người ta vẫn coi Pseudobalistes viridescens là danh pháp đồng nghĩa sớm của Balistoides viridescens (Bloch & Schneider, 1801) - loài điển hình của chi Balistoides Fraser-Brunner, 1935, vì thế nó không thể là loài điển hình của chi/phân chi Pseudobalistes. Các tác giả sau này, như Matsuura (1980) coi Pseudobalistes là một chi độc lập, với loài điển hình là Pseudobalistes flavimarginatus.

Các loài
Hiện tại có 3 loài được ghi nhận:
 Pseudobalistes flavimarginatus (Rüppell, 1829)
 Pseudobalistes fuscus (Bloch & J. G. Schneider, 1801)
 Pseudobalistes naufragium (D. S. Jordan & Starks, 1895)

Phát sinh chủng loài
Nghiên cứu của McCord et al. (2016) cho rằng chi Pseudobalistes là đa ngành trong cây phát sinh chủng loài của họ Balistidae. Cụ thể thì:
 P. fuscus và P. naufragium lồng sâu trong chi Balistes thuộc nhánh 1;
 P. flavimarginatus có quan hệ chị em với Balistoides viridescens, cùng nhau chúng tạo thành nhánh có quan hệ chị-em với chi Xanthichthys thuộc nhánh con 2.1 của nhánh 2; trong khi loài còn lại của chi Balistoides là Balistoides conspicillum có quan hệ chị-em với Balistapus undulatus, cùng nhau chúng tạo thành nhánh chị-em với chi Melichthys và cuối cùng chúng tạo thành nhánh chị-em với Odonus niger thuộc nhánh con 2.2 của nhánh 2.

Nếu các nghiên cứu tiếp theo xác nhận kết quả này thì Pseudobalistes như là một chi độc lập sẽ đúng như cách hiểu của Bleeker (1865, 1866) và bao gồm P. viridescens như là loài điển hình cùng P. flavimarginatus; trong khi chi Balistapus Tilesius, 1820 sẽ bao gồm B. undulatus (Park, 1797) như là loài điển hình và Balistoides conspicillum = Balistapus conspicillum (Bloch & Schneider, 1801), còn Balistoides sẽ được coi là đồng nghĩa muộn của Pseudobalistes. Hai loài P. fuscus và P. naufragium sẽ được chuyển trả lại chi Balistes như tên gọi gốc mà các nhóm tác giả (tương ứng là Bloch & Schneider, 1801 và Jordan & Starks, 1895) đã đặt cho chúng.

Tham khảo
 Schneidewind: Drückerfische, Tetra Verlag, 2002, ISBN 3-8974-5171-9
 Baensch/Patzner: Mergus Meerwasser-Atlas Band 6 Non-Perciformes (Nicht-Barschartige), Mergus-Verlag, Melle, ISBN 3-88244-116-X
 Animal Diversity
 Pseudobalistes naufragium (Jordan & Starks, 1895)

Chú thích


title: Kiếp hoa buồn

text:
Malai Sarm Chai (tiếng Thái: มาลัยสามชาย, tên tiếng Việt: Kiếp hoa buồn) là bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng năm 2010 trên đài Channel 5 (Ch5). Phim với sự tham gia của Phiyada Akkraseranee, Phutanate Hongmanop, Saharat Sangkapreecha, Yuke Songpaisan, Ornjira Larmwilai...

Nội dung
Laoorn là một phụ nữ đoan trang, hiền thục; cô sở hữu cả bốn đức tính công – dung – ngôn – hạnh nên được nhiều người yêu thương và quý trọng. Kết hôn đã lâu cùng Yod Palathorn – công tử con nhà quyền quý, thế nhưng, Laoorn vẫn chưa có con. Thấy vợ không thể đem lại một đứa con cho mình, vốn bản tính “trăng hoa”, Yod thường xuyên qua lại, ngoại tình với Thongpairam – một cô gái “bán phấn buôn hương”. Không lâu sau đó, Thongpairam có thai, thế nhưng, cha của đứa trẻ lại là Kanong – quản gia của Yod, mà không phải là ông bởi Yod bị vô sinh (lúc này chưa hay biết).

Cứ ngỡ Thongpairam đang mang giọt máu của mình, Yod nhanh chóng ly dị Laoorn, để rộng đường đón người đàn bà hư hỏng về nhà, trở thành đại phu nhân mới của gia tộc Palathorn giàu sang. Về phần Laoorn, sau khi bị người chồng bội bạc ép chia tay, cô trở về tá túc ở gia đình dì ruột. Tại nơi đây, mối nhân duyên thứ hai giữa cô và tướng Thep Ratchasak nảy sinh. Làm dâu không lâu, Laoorn sinh cho vị tướng đĩnh đạc hai người con. Tưởng chừng, Laoorn đã nắm giữ hạnh phúc trong tay, nào ngờ, một biến cố chính trị nổ ra đã khiến tướng Thep phải sống lưu vong ở nước ngoài, chẳng lâu sau cũng sinh bệnh mà mất.

Từ đó, Laoorn một mình nuôi cả con riêng lẫn con chồng mà chẳng nề hà điều chi. Một lần bị bệnh, cô được bác sĩ Direkrut tận tình chữa trị. Biết gia cảnh hiện tại của Laoorn, Direkrut đã rất cảm phục trước sự thủy chung, trọn tình của người phụ nữ lắm truân chuyên này. Càng tìm cơ hội để gặp gỡ Laoorn tội nghiệp, anh càng thêm yêu quý và trân trọng cô; dần dần, giữa họ nảy sinh tình cảm. Thế nhưng, Thongpairam – một lần nữa, lại xen vào cuộc đời Laoorn, khiến mối quan hệ giữa cô và anh chàng bác sĩ trẻ tuổi bị lung lay. Đứng trước một Thongpairam hiểm độc, và sau ngần ấy bi kịch, liệu Laoorn có đủ mạnh mẽ để nắm giữ tình yêu của mình hay đành chấp nhận kiếp “hồng nhan bạc phận”.

Diễn viên
 Phiyada Akkraseranee vai La-Oor-Orn
 Phutanate Hongmanop vai Yot Malathorn
 Saharat Sangkapreecha vai General Thep Rachasak
 Yuke Songpaisan vai Prince Direak-Ruj
 Ornjira Larmwilai vai Thongpairum
 Puri Hiranprueck vai Khanong
 Wannarot Sonthichai vai Noo Yim/Samita
 Vittavat Singlumpong vai Narin
 Pitchaya Chaowalit vai Roong Ravee
 Anatpol Sirichoomsang vai Bai
 Jarunee Suksawat vai Jaruay
 Pukhai Pongsiri Bunluewong vai Suk
 Sasikarn Aphichartworasilp vai Sadetj (Queen)
 Mayurin Pongpudpunth vai Prayong
 Runya Siyanon vai Khun Mea Lim
 Sinitha Boonyasak vai Charan
 Jakkrit Ammarat vai Jao Khun Nara
 Rungruang Anantaya vai Wisarn
 Achita Thanasattranan vai Thongdot
 Karnjana Jindawat vai Khun Ying Parn Rachasak
Sompob Benjathikul vai Phra Yap La Thon
Arisara Wongchalee vai Foo
Wiwat Phasomsab vai Jao Khun Woraphan
Wasidtee Srilofung vai Khun Ying Phayom
Paweena Charivsakul vai Prayun Phlathon
Neeranuch Pattamasoot
 Sushar Manaying vai cháu
Sasikarn Aphichartworasilp vai công chúa

Ca khúc nhạc phim
 มาลัยสามชาย / Mahlai Sahm Chai - Earn the Star
 แค่คำคำเดียว / Kae Kum Kum Diao - Wichayanee Pearklin

Tham khảo

Phim truyền hình Thái Lan ra mắt năm 2010
Phim truyền hình Thái Lan


title: Eualloea suffusa

text:
Eualloea suffusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Eualloea


title: Droglewo

text:
Droglewo  () là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Budry, thuộc hạt Węgorzewo, Warmian-Masurian Voivodeship, ở phía bắc Ba Lan, gần biên giới với tỉnh Kaliningrad của Nga.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Tham khảo


title: Hélder Baldé

text:
Hélder Bafode Baldé (sinh ngày 3 tháng 8 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho Benfica B ở vị trí hậu vệ.

Liên kết ngoài
 Benfica official profile

 Đội tuyển quốc gia data

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá S.L. Benfica B
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Bồ Đào Nha


title: Triệu Tử Thần

text:
Triệu Tử Thần (; tên La tinh: T. C. Chao) (1888–1979) là một trong những nhà tư tưởng thần học hàng đầu tại Trung Quốc nửa đầu thế kỷ XX. Ông là người theo Kitô giáo.

Cuộc sống
Năm 1914, ông đến Hoa Kỳ học tập và nhận bằng MA và BD tại Đại học Vanderbilt. Triệu Tử Thần được biết đến rộng rãi qua thời gian giảng dạy và nghiên cứu môn triết học tôn giáo và trưởng khoa tại Đại học Yên Kinh. Năm 1948, đại hội thứ nhất Hội đồng thế giới các giáo hội (tiếng Anh: World Council of Churches) cử ông làm một trong sáu chủ tịch. Tuy nhiên, năm 1950 ông từ chức trong cuộc biểu tình phản đối quan điểm của hội đồng về Chiến tranh Triều Tiên.

Khi Giáo hội Ái quốc Tam Tự (三自愛國運動) thành lập, ông là một trong 40 lãnh đạo giáo hội ký "Tuyên ngôn Tam Tự" (三自宣言). Thập niên 1950, Triệu bắt đầu công khai bày tỏ thiên hướng chống Mỹ. Tuy vậy, năm 1956, chính quyền cộng sản cáo buộc ông thân Mỹ, và chỉ được phục hồi danh dự hồi năm 1979, vài tháng trước khi ông qua đời.

Nhà thần học
Triệu được xem là nhà thần học quan trọng của Trung Quốc trong thế kỷ XX.

Trong suốt phong trào Kháng Cơ Đốc giáo những năm 1920, Triệu Tử Thần khuyên tín hữu Cơ Đốc giáo Trung Quốc rủ bỏ vỏ bọc phương Tây của Cơ Đốc giáo để khám phá chân bản của tôn giáo này. Là một người Cơ Đốc giáo bản xứ, Triệu giải thích, nên là một căn cứ hữu ích cho việc tái thiết xã hội Trung Quốc. Những năm sau, ông trở nên ngoan đạo hơn, đặc biệt sau những tháng ngày trong nhà tù thực dân Nhật Bản năm 1942. Sau năm 1949, Triệu hòa hoãn với chính quyền cộng sản Bắc Kinh mới thành lập.

Những thay đổi trong bối cảnh chính trị xã hội phản ánh qua tư tưởng thần học của ông, đặc biệt là quan điểm của ông về Đức Chúa, từ khởi điểm phóng khoáng hơn đến bảo thủ hơn với những câu hỏi nhắm vào loài người và tội ác xã hội.

Xem thêm
 Đại học Yên Kinh
 Ngô Lôi Xuyên

Tham khảo

Đọc thêm

Tín hữu Tin Lành Trung Quốc
Lãnh đạo tôn giáo Trung Quốc
Cựu sinh viên Đại học Vanderbilt
Giáo sư Đại học Yên Kinh
Sinh năm 1888
Mất năm 1979
Nhà thần học Trung Quốc


title: Hấp dẫn thể chất

text:
Sức hấp dẫn về thể chất là mức độ mà các đặc điểm hình thể của một người được coi là đẹp về mặt thẩm mỹ hoặc đẹp. Thuật ngữ này thường ngụ ý sự hấp dẫn hoặc mong muốn tình dục, nhưng cũng có thể khác biệt với một trong hai. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự thu hút của một người đối với người khác, với các khía cạnh vật lý là một trong số đó. Sự hấp dẫn về thể chất tự nó bao gồm các nhận thức phổ biến đối với tất cả các nền văn hóa của con người như đối xứng khuôn mặt, thuộc tính phụ thuộc văn hóa xã hội và sở thích cá nhân mang tính duy nhất cho một cá nhân cụ thể.

Trong nhiều trường hợp, con người trong tiềm thức gán các đặc điểm tích cực, như trí thông minh và sự trung thực, cho những người hấp dẫn về thể chất. Từ nghiên cứu được thực hiện ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, người ta thấy rằng mối liên hệ giữa trí thông minh và sức hấp dẫn thể chất ở nam giới mạnh hơn so với phụ nữ. Các nhà tâm lý học tiến hóa đã cố gắng trả lời tại sao những người hấp dẫn hơn về thể chất cũng thường thông minh hơn và đưa ra quan niệm rằng cả trí thông minh chung và sức hấp dẫn thể chất có thể là chỉ số của thể lực di truyền tiềm ẩn.  Đặc điểm thể chất của một người có thể báo hiệu tín hiệu đến khả năng sinh sản và sức khỏe, với các nghiên cứu mô hình thống kê cho thấy các biến số hình dạng khuôn mặt phản ánh các khía cạnh của sức khỏe sinh lý, bao gồm mỡ cơ thể và huyết áp, cũng ảnh hưởng đến nhận thức của người quan sát về sức khỏe. Liên quan đến các yếu tố này làm tăng mức độ thành công của việc sinh sản, nâng cao hơn nữa sự đại diện của các gen trong quần thể.

Trung bình, đàn ông có xu hướng bị thu hút bởi những phụ nữ có ngoại hình trẻ trung và các đặc điểm biểu hiện như khuôn mặt cân xứng, ngực đầy đặn, môi đầy đặn và tỷ lệ eo-hông thấp. Trung bình, phụ nữ, có xu hướng bị thu hút bởi những người đàn ông cao hơn họ và có biểu hiện cân xứng khuôn mặt cao, khuôn mặt nam tính, sức mạnh cơ thể trên, vai rộng, eo tương đối hẹp và thân hình chữ V.

Tham khảo

Tính dục người
Hấp dẫn thể chất


title: Endrin

text:
Endrin là một hợp chất hữu cơ có chứa chlor, có công thức hóa học là C12H8Cl6O được công ty xăng dầu Shell và tập đoàn hóa chất Velsicol điều chế lần đầu tiên năm 1950. Endrin đã từng được được dùng chủ yếu như thuốc trừ sâu, chất diệt chuột và chất làm giảm bớt số lượng cá trong một vùng nước bị một loài cá phát triển quá nhiều và áp đảo về số lượng. Endrin là chất lỏng không màu, không mùi, mặc dù các sản phẩm thương mại thường có màu trắng ngà.

Tham khảo

Hợp chất chlor hữu cơ
Alken
Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy theo Công ước Stockholm


title: Audrey Chikani

text:
Audrey Chikani (sinh ngày 30 tháng 8 năm 1954) là một vận động viên người Zambia. Bà đã tham gia nội dung nhảy xa nữ tại Thế vận hội Mùa hè năm 1972.

Tham khảo

Vận động viên điền kinh Thế vận hội Mùa hè 1972
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1954


title: Haier

text:
Haier Group Corporation là một công ty tập thể điện tử gia dụng và thiết bị gia dụng đa quốc gia có trụ sở tại Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Nó thiết kế, phát triển, sản xuất và bán các sản phẩm bao gồm điều hòa không khí, điện thoại di động, máy tính, lò vi sóng, máy giặt, tủ lạnh và TV.

Theo dữ liệu do Euromonitor công bố năm 2014, thương hiệu Haier có thị phần lớn nhất thế giới về hàng gia dụng cỡ lớn, với 10,2% thị phần khối lượng bán lẻ. Đây là năm thứ sáu liên tiếp, Haier là công ty dẫn đầu thị phần cho các thiết bị chính.

Tập đoàn Haier cũng bao gồm hai công ty con niêm yết: Qingdao Haier Co., Ltd.(  ) và Haier Electronics Group Co., Ltd ( ). Nó đã được thông báo rằng Qingdao Haier cũng sẽ phát hành "D-share" để giao dịch tại China Europe International Exchange of Frankfurt.

Lịch sử
Nguồn gốc của Haier bắt nguồn từ rất lâu trước khi thành lập công ty. Vào những năm 1920, một nhà máy sản xuất tủ lạnh được xây dựng tại Thanh Đảo để cung cấp cho thị trường Trung Quốc. Sau khi thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949, nhà máy này sau đó được tiếp quản và biến thành một doanh nghiệp nhà nước.

Đến thập niên 1980, nhà máy có khoản nợ hơn 1,4 triệu CNY và bị hạ tầng, quản lý kém và thiếu kiểm soát chất lượng, xuất phát từ hệ thống kinh tế kế hoạch và các chính sách liên quan. Sản xuất đã chậm lại, hiếm khi vượt qua 80 tủ lạnh mỗi tháng và nhà máy đã gần phá sản. Chính quyền Thanh Đảo đã thuê một trợ lý giám đốc thành phố trẻ, Zhang Ruimin, chịu trách nhiệm cho một số công ty thiết bị thuộc sở hữu thành phố. Zhang được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành của nhà máy vào năm 1984.

Thành lập
Haier đã được thành lập như Qingdao Refrigerator Co. vào năm 1984. Khi Trung Quốc mở cửa ra thị trường thế giới, các tập đoàn nước ngoài bắt đầu tìm kiếm sự hợp tác ở Trung Quốc. Một trong số đó, công ty tủ lạnh Liebherr của Đức đã ký hợp đồng liên doanh với Qingdao Refrigerator Co., cung cấp công nghệ và thiết bị cho đối tác Trung Quốc. Tủ lạnh được sản xuất dưới tên Qindao-Liebherr (). Thương hiệu hiện tại "Haier" đến từ hai âm tiết cuối cùng của phiên âm tiếng Trung của Liebherr ().

Việc lắp đặt thiết bị và công nghệ của Liebherr đi kèm với các quy trình quản lý và kiểm soát chất lượng mới. Đến năm 1986, Qingdao Refrigerator Co. đã trở lại lợi nhuận và tăng doanh số trung bình 83% mỗi năm. Từ năm 1984 đến 2000 doanh số đã tăng từ 3,5 triệu CNY lên 40,5 tỷ CNY.

Năm 1988, chính quyền thành phố yêu cầu Haier tiếp quản một số nhà sản xuất thiết bị ốm yếu khác của thành phố. Công ty nắm quyền kiểm soát Qingdao Electroplating Company (sản xuất lò vi sóng). Năm 1991, công ty đổi tên thành "Qingdao Haier Group" và mua lại Qingdao Air Conditioner Plant và Qingdao Freezer. Tên của công ty đã được đơn giản hóa thành tên hiện tại "Haier" vào năm 1992.  Năm 1995, công ty đã tiếp quản Qingdao Red Star Electronics Co., một nhà sản xuất máy giặt, cùng với năm công ty con của mình. Haier mua lại bảy công ty từ năm 1995 đến 1997, và bắt đầu xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.

Sự mở rộng quốc tế
Vào năm 1996 và 1997, Haier đã mở các cơ sở sản xuất ở Indonesia và Philippines tương ứng và thất bại trong nỗ lực thâm nhập thị trường nội địa Thái Lan do sự hiện diện của các công ty địa phương.

Haier gia nhập thị trường Mỹ năm 1999. Ở Mỹ, họ tập trung vào hai thị trường thích hợp trong tủ lạnh nhỏ gọn và hầm rượu điện. Haier bắt đầu sản xuất tủ lạnh cỡ lớn cho thị trường Bắc Mỹ. Điều này sẽ đưa nó vào cạnh tranh trực tiếp với các công ty đã thành lập của Mỹ GE, Whirlpool, Frigidaire và Maytag. Là một phần trong chiến lược của mình, Haier đã xây dựng một cơ sở sản xuất tại Hoa Kỳ tại Camden, Nam Carolina, được khai trương vào năm 2000. Đến năm 2002, doanh thu ở Mỹ đạt 200 triệu USD, vẫn còn nhỏ so với tổng doanh thu là $7 tỷ. Cũng trong năm 2002, Haier chuyển đến một tòa nhà ở trung tâm Manhattan. Trước đây là trụ sở của Greenwich Savings Bank, rộng  tòa nhà được xây dựng vào năm 1924 theo phong cách tân cổ điển.

Các cơ sở sản xuất được xây dựng ở Pakistan năm 2002 (Haier Pakistan) và Jordan năm 2003. Ở Châu Phi, Haier có nhà máy ở năm quốc gia: Tunisia, Nigeria, Ai Cập, Algeria và Nam Phi. Công ty cũng đã mua một nhà máy của Meneghetti tại Ý và bắt đầu đặt sản phẩm của mình vào các chuỗi bán lẻ châu Âu, dưới thương hiệu của chính mình hoặc theo thỏa thuận OEM với các đối tác nước ngoài. Hiện tại Haier đã tham gia một thỏa thuận liên doanh với chính phủ Venezuela.

Haier Stores (India) P. Ltd đã bắt đầu hoạt động thương mại vào tháng 1/2004. Trụ sở chính của công ty đặt tại New Delhi và năm 2015 đã có 33 hoạt động, bao gồm cả những cơ sở tại Mumbai, Bangalore, Chennai và Kolkata. Nó được liệt kê trong số 20 thương hiệu đáng tin cậy nhất ở Ấn Độ theo Báo cáo tin cậy thương hiệu, một nghiên cứu được thực hiện bởi Trust Research Advisory.

Vào tháng 6 năm 2005, Haier đã đấu thầu mua lại Maytag Corporation, được hỗ trợ bởi các quỹ đầu tư tư nhân Blackstone Group và Bain Capital. Giá thầu là 1,28 tỷ đô la Mỹ, tương đương 16 đô la một cổ phiếu, đứng đầu một đề nghị trước đó là 14,26 đô la cho mỗi cổ phiếu được thực hiện bởi Ripplewood Holdings. Tuy nhiên, cuối cùng, Maytag đã được Tập đoàn Whirlpool có trụ sở tại Michigan mua lại với giá 1,7 tỷ đô la tiền mặt và cổ phiếu, tương đương 21 đô la mỗi cổ phiếu, cộng với nợ giả định.

Năm 2009, Haier đã vượt qua Whirlpool để trở thành nhà sản xuất tủ lạnh lớn thứ tư về doanh số với thị phần toàn cầu là 6,3%.

Năm 2012, Tập đoàn Haier đã mua lại công ty sản xuất thiết bị New Zealand Fisher & Paykel.

Vào tháng 1 năm 2016, Haier Group đã mua lại bộ phận thiết bị của General Electric với giá 5,4 tỷ đô la.

Công nghệ
Năm 2015, Haier bắt đầu điều tra làm thế nào internet có thể được tích hợp vào thiết bị của họ. Công ty, hợp tác với Phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo Stanford, đã tìm thấy ba rào cản đối với việc áp dụng công nghệ nhà thông minh: thiếu giao thức thống nhất/điểm truy cập duy nhất, dịch vụ thụ động và thiếu giải pháp hoàn chỉnh. Tại thời điểm đó, năng lực cốt lõi của Haier nằm trong lĩnh vực thiết bị lớn chứ không phải lĩnh vực điện tử nhỏ. Sau đó, họ hợp tác với nền tảng IoT hàng đầu lúc bấy giờ thuộc sở hữu của Tập đoàn Cogobuy để khắc phục những thiếu sót của họ. Bằng cách sử dụng hệ sinh thái và chuỗi cung ứng của Cogobuy, họ có thể tích hợp danh mục các thành phần, mô-đun và phân tích giọng nói cạnh của IngDan vào các sản phẩm thiết bị thông minh. Haier đã giới thiệu các thiết bị thông minh của họ trên bảy dòng sản phẩm trong ngành công nghiệp thiết bị chính: không khí, nước, chăm sóc quần áo, an ninh, điều khiển giọng nói, sức khỏe và thông tin.

Chiến lược công ty
Zhang Ruimin, ngay sau khi trở thành giám đốc quản lý vào năm 1985, đã ra lệnh cho nhân viên của mình phá hủy 76 tủ lạnh bằng búa tạ sau một khiếu nại của khách hàng trong nỗ lực thay đổi hoàn toàn văn hóa của công ty thành một phương thức kiểm soát chất lượng. Vào thời điểm đó, các thương hiệu Trung Quốc cho hàng tiêu dùng sản xuất trong nước thường được thị trường tiêu dùng nước ngoài đánh giá là kém chất lượng, ngay cả khi so sánh chủ quan với các thương hiệu nước ngoài sản xuất tại Trung Quốc. Sự chuyển đổi văn hóa theo hướng sản xuất theo chất lượng dẫn đến việc Haier trở thành công ty đầu tiên ở Trung Quốc đạt chứng nhận ISO 9001.

Cấu trúc sở hữu
Mặc dù thuộc sở hữu công cộng một phần, Haier vẫn là một công ty " tập thể ", có nghĩa là nó được sở hữu bởi nhân viên của mình. Tuy nhiên, tình hình sở hữu thực tế của nó là mờ đục; các nhân viên không nhận được cổ tức và không biết họ sở hữu bao nhiêu trong thực tế. Sự can thiệp từ các quan chức cũng là một rủi ro cho các doanh nghiệp nhà nước như Haier. Các cấp chính quyền khác nhau thường cố gắng đẩy các công ty ốm yếu của họ lên những công ty thành công, thường dẫn đến thất bại; Haier đã từng nói về việc mua lại một công ty dược phẩm, mặc dù nó không có kinh nghiệm hoặc cơ sở hạ tầng trước đây trong công nghệ sinh học.

Là một thực thể của chính phủ, Haier cũng chính thức bị cấm tham gia vào sàn giao dịch chứng khoán từ rất sớm.  Tuy nhiên, công ty cần tiền để mở rộng và do đó tìm cách sơ hở để tiếp cận vốn cổ phần tư nhân.  Năm 1993, công ty này đã niêm yết một công ty con Qingdao Haier Refrigerator Co. trên Sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải, thu về 370 triệu CNY. Năm 2005, Haier tham gia vào Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông thông qua "niêm yết cửa sau" bằng cách mua cổ phần kiểm soát trong một liên doanh niêm yết công khai Haier-CCT Holdings Ltd. (  ).  Haier cũng là một cổ phiếu chỉ số của Dow Jones China 88 Index.

Phê bình và tranh cãi
Năm 2014, Haier bị truyền thông Đức cáo buộc cung cấp điện thoại thông minh và máy tính bảng có phần mềm độc hại được cài đặt sẵn.

Xem thêm

 Haier Black Pearl
 TCL Corporation
 GE Appliances
 Siemens AG
 AB Electrolux
 Maytag Corporation
 Samsung Electronics

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Haier
 Hướng dẫn sử dụng Haier Group
 Trang web chính thức của Tập đoàn Haier

Công ty phần cứng máy tính
Nhãn hiệu điện tử tiêu dùng
Công ty công nghệ hiển thị
Công ty điện tử Trung Quốc
Công ty điện thoại di động Trung Quốc
Công ty sản xuất điện thoại di động
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Trung Quốc


title: Giang Hải (định hướng)

text:
Giang Hải có thể là:

 Xã Giang Hải, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam
 Khu Giang Hải thuộc địa cấp thị Giang Môn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.

Xem thêm
Hải Giang


title: Bakelite

text:
Bakelite ( ; đôi khi viết thành Baekelite) hoặc polyoxybenzylmethylenglycolanhydride là chất dẻo đầu tiên được làm từ các thành phần tổng hợp. Nó là một loại chất dẻo phenol formaldehyd nhiệt, được hình thành từ phản ứng ngưng tụ của phenol với formaldehyd. Nó được nhà hóa học người Mỹ gốc Bỉ Leo Baekeland ở Yonkers, New York,  chế tạo vào năm 1907.

Bakelite được cấp bằng sáng chế vào ngày 7 tháng 12 năm 1909. Việc tạo ra một loại nhựa tổng hợp là một cuộc cách mạng cho tính chất không dẫn điện và chịu nhiệt trong chất cách điện, vỏ radio và điện thoại và các sản phẩm đa dạng như đồ dùng nhà bếp, đồ trang sức, thân ống, đồ chơi trẻ em và súng đạn.

Trong những năm gần đây, sự hấp dẫn "retro" của các sản phẩm Bakelite cũ đã khiến chúng trở thành hàng sưu tập.

Bakelite được Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ chỉ định là Mốc hóa học lịch sử quốc gia vào ngày 9 tháng 11 năm 1993 để công nhận tầm quan trọng của nó như là nhựa tổng hợp đầu tiên trên thế giới.

Tham khảo

Điện môi
Vật liệu composite


title: Ilattia stricta

text:
Ilattia stricta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilattia