title: Nghệ thuật pixel

text:
Nghệ thuật pixel hay nghệ thuật điểm ảnh là một dạng nghệ thuật kĩ thuật số, được tạo ra thông qua phần mềm, nơi mà hình ảnh được chỉnh sửa ở cấp độ pixel. Tính thẩm mĩ cho loại đồ họa này đến từ các máy tính 8 bit, 16 bit và máy chơi trò chơi điện tử video, cũng như các hệ thống hạn chế khác chẳng hạn như máy tính vẽ đồ thị. Trong hầu hết các nghệ thuật pixel, bảng màu được sử dụng có kích thước cực kì hạn chế, một số nghệ thuật pixel chỉ sử dụng hai màu.

Việc tạo hoặc sửa đổi các nhân vật hay đối tượng nghệ thuật pixel cho trò chơi điện tử đôi khi được gọi là spriting, một thuật ngữ xuất phát từ cộng đồng những người có sở thích. Thuật ngữ này có thể xuất phát từ thuật ngữ sprite, một thuật ngữ được sử dụng trong đồ họa máy tính để mô tả một bitmap hai chiều được sử dụng song song với các bitmap khác nhằm tạo ra cảnh lớn hơn.

Lịch sử
Một số bản sao sớm nhất của nghệ thuật pixel hiện đại có thể được tìm thấy trong các màn hình quảng cáo điện tử của Thành phố New York vào đầu thế kỷ 20, với các màn hình ma trận bóng đèn đơn sắc đơn giản tồn tại vào khoảng năm 1937. Nghệ thuật pixel như được biết đến ngày nay phần lớn bắt nguồn từ trò chơi video cổ điển, đặc biệt là các trò chơi arcade như Space Invaders (1978) và Pac-Man (1980), những máy chơi trò chơi điện tử video 8-bit như Nintendo Entertainment System (1983) và Sega Master System (1985).

Thuật ngữ pixel art được Adele Goldberg và Robert Flegal thuộc Trung tâm Nghiên cứu Xerox Palo Alto công bố lần đầu tiên vào năm 1982. Tuy nhiên, khái niệm này đã có từ khoảng 11 năm trước đó, ví dụ như trong hệ thống SuperPaint của Richard Shoup vào năm 1972, cũng tại Xerox PARC.

Một số hình thức nghệ thuật truyền thống, chẳng hạn như thêu đếm sợi (bao gồm cả thêu chữ thập) cùng một số loại khảm và cườm, rất giống với nghệ thuật pixel. Những hình thức nghệ thuật này cũng tạo ra tranh từ các đơn vị màu nhỏ, tương tự như các pixel của máy tính kĩ thuật số hiện đại. Một khái niệm tương tự trên quy mô lớn hơn nhiều có thể thấy trong Lễ hội Arirang của Bắc Triều Tiên.

Thời kì vàng
Trong suốt những năm 1990, tính phổ cập, sẵn có rộng rãi của trò chơi điện tử và sự tiến bộ trong kĩ thuật thao tác pixel cho phép các nhà thiết kế đồ họa có thể làm việc chuyên về đồ họa máy tính. Chúng hoạt động trong những hạn chế của công nghệ thời đó, chẳng hạn như kích thước tệp và bảng màu còn nhỏ, phần lớn mang tính thay thế "nghệ thuật lập trình viên" của thập kỉ trước. Những nhà thiết kế đồ họa này có thể coi là một trong những ví dụ sớm nhất về hoạ sĩ pixel chuyên nghiệp.

Các kĩ thuật mới và phương pháp hay nhất
Một loạt các kĩ thuật tiêu chuẩn và phương pháp hay nhất đã xuất hiện một cách tự nhiên, cùng với sự xuất hiện của những nhà thiết kế, nhằm đạt được sự thể hiện rõ ràng các hình ảnh và kí tự, tối đa hóa khả năng nhìn hiểu của chúng, bất chấp lượng tài nguyên tối thiểu có sẵn trên màn hình. Điều này bao gồm nhiều thứ ảo ảnh quang học và thủ thuật thông minh, chẳng hạn như (không theo thứ tự cụ thể):

Kỹ thuật hình ảnh

 Vị trí cẩn thận của các pixel tránh các cạnh răng cưa, nhằm biểu thị các nét cung, đường tròn và đường cong cho trực quan hơn.

 Đường cong có và không có răng cưa

 Sử dụng các sắc độ màu sáng hơn trong các phần đường nét, nhằm làm cho nó trông mỏng hơn, hoặc sử dụng các pixel sáng màu hơn xung quanh các đường chéo để chống lại tác động giống như màn hình arcade kiểu cũ.

 Pixel sáng màu hơn được dùng để làm cho các đường chéo trông dày hơn.

 Khử răng cưa được vẽ bằng tay, được dùng để làm mềm các cạnh hoặc hợp nhất các cụm pixel một cách trực quan.

 Một ví dụ về khử răng cưa trong một đường cong

 Một ví dụ về khử răng cưa giữa các hình khối

 Khi kẻ một đường thẳng ở một góc (Không thẳng), có một ưu tiên cho các đường pixel không răng cưa, có được nhờ sự lặp lại của một dãy pixel không đổi. Ví dụ: sự lặp lại pixel 1:1 trong đường chéo dẫn đến đường góc 45°, trong khi lặp lại pixel 1:2 trong đường chéo dẫn đến góc 26,57°. Bất cứ thứ gì ở giữa là không thể nếu không có các đường răng cưa hoặc cần phải khử răng cưa. Một số trò chơi điện tử đã sử dụng các dòng lặp lại 3 hoặc thậm chí 4 pixel nhằm cách điệu.

 Tỉ lệ 1:1 với tỉ lệ 1:2

 Cũng không thể đạt được góc chiếu đẳng áp 30° truyền thống mà không có sự xuất hiện của các đường răng cưa, vì vậy hầu hết các trò chơi pixel sử dụng tỷ lệ 1:2 để thay thế, phổ biến bởi các tựa game như Zaxxon và Q*bert sớm nhất vào năm 1982 (tiếp theo là một loạt các tựa game cụ thể sử dụng cùng một kĩ thuật giả đẳng áp kể từ năm 1983, cho đến khi nó được áp dụng một cách có hệ thống trong nghệ thuật đẳng tích điểm ảnh mới vào những năm 2000 và 2010, chủ yếu được chọn để cách điệu vì với đồ họa có độ phân giải cao hơn.

 Góc 30° so với tỷ lệ 1:2 (góc 26,57°)

Các kĩ thuật và phát triển công nghệ khác

 Chu kì màu (Còn được gọi là chuyển đổi bảng màu), là một kĩ thuật được sử dụng trong đồ họa máy tính, trong đó màu sắc được thay đổi để tạo ấn tượng của hoạt ảnh. Kĩ thuật này chủ yếu được sử dụng trong các trò chơi máy tính thời kì đầu, vì việc lưu trữ một hình ảnh và thay đổi bảng màu của nó cần ít bộ nhớ và sức mạnh bộ xử lí hơn so với việc lưu trữ hoạt ảnh dưới dạng nhiều khung hình.
 Việc xây dựng các masks (mặt nạ), trong đó một mã màu cụ thể được xác định để đọc là trong suốt và được sử dụng trên nền của các sprite sheet (Thường là tím, đỏ tươi, đỏ, xanh lá cây, xanh lam hoặc lục lam), cuối cùng đã được thay thế bằng các hệ thống trong suốt gần đây nhất hiển thị "khoảng trống" được đánh dấu màu xám động trong các khu vực được xác định là trong suốt. Một số phần mềm vẫn sử dụng phương pháp hiển thị trước đó, chẳng hạn như Graphics Gale.
 Việc nhóm các khối hình ảnh có kích thước cố định trong các sprite sheet và tập hợp ô (các tệp đơn chứa nhiều nội dung hoặc lặp lại), cho phép nhân rộng các màn hình nền và làm cho quy trình làm việc dễ dàng hơn.
 Giảm kích thước tệp (số lượng mặt phẳng màu có giới hạn, đồ họa phản chiếu, bộ nhớ được tối ưu hóa bằng giải nén trong trò chơi, phân biệt giữa các định dạng mất dữ liệu và không mất dữ liệu, v.v.);
 Giải quyết các quy ước về vị trí của các menu, công cụ và điều khiển trong trình chỉnh sửa đồ họa.
 Sự chuyên môn hóa trong các nhóm phát triển (nhà viết kịch bản, nhà thiết kế, lập trình viên, nhà thiết kế đồ họa, nhạc sĩ, v.v.).

Khi đề cập đến vẽ vời một cách cụ thể, tất cả các công nghệ mới này đều cho phép người hoạ sĩ tiếp cận tốt hơn các vấn đề nảy sinh một cách tự nhiên với nghệ thuật pixel. Ví dụ: Nếu một hoạ sĩ muốn thể hiện khuôn mặt của nhân vật trong một hình vuông có chiều rộng dưới 10 pixel, thì nên sử dụng bao nhiêu pixel để thể hiện phần miệng, tai hoặc mũi? Thậm chí nên thể hiện toàn bộ các yếu tố này hay là để lại một số chúng cho trí tưởng tượng của người xem?

Việc trả lời những câu hỏi này cho mỗi dự án nghệ thuật pixel trở nên dễ dàng hơn khi công nghệ phát triển và khi các phương pháp hay nhất được đặt ra, nhưng chúng vẫn yêu cầu sự hiểu biết "Nghệ thuật" về phương tiện khi đặt mỗi pixel.

Định nghĩa
Mặc dù có định nghĩa không cụ thể, nhưng phần lớn các họa sĩ pixel đều đồng ý rằng: một hình ảnh được phân loại là nghệ thuật pixel khi mà người họa sĩ có thể thao tác nó với sự kiểm soát có chủ ý đối với vị trí của từng pixel riêng lẻ. Khi thiết kế có chủ đích theo cách này, việc thay đổi vị trí của một vài pixel cũng có thể gây ảnh hưởng mạnh đến hình ảnh. Hầu hết các họa sĩ pixel không coi những hình ảnh mà áp dụng vài bộ lọc khiến nó trông giống như nghệ thuật pixel, bởi các pixel tạo nên hình ảnh ấy không được chính các họa sĩ đặt vào và thường cũng không quan trọng đối với bức tranh lớn hơn.

Một đặc điểm chung trong nghệ thuật pixel là số lượng màu tổng thể trong hình ảnh rất thấp. Nghệ thuật pixel như một phương tiện bắt chước rất nhiều đặc điểm trong đồ họa trò chơi điện tử kiểu cũ, được hiển thị bởi những cỗ máy chỉ có khả năng xuất ra một số lượng màu hạn chế cùng một lúc. Ngoài ra, nhiều họa sĩ pixel cho rằng, trong hầu hết các trường hợp, việc sử dụng quá nhiều màu sắc, đặc biệt là khi chúng giống nhau về giá trị là không cần thiết và còn làm giảm độ sạch tổng thể của hình ảnh, khiến hình ảnh trông lộn xộn. Nhiều họa sĩ pixel có kinh nghiệm đều không sử dụng nhiều màu sắc quá mức cần thiết.

Kĩ thuật
Các bản vẽ thông thường đều bắt đầu với cái được gọi là nghệ thuật đường nét, là những đường nét cơ sở xác định các nhân vật, tòa nhà hoặc bất cứ thứ gì khác mà người họa sĩ định vẽ. Các đường thẳng được trace qua các bản vẽ đã được quét và thường được chia sẻ giữa các họa sĩ pixel khác. Các kĩ thuật khác tương tự như hội họa cũng tồn tại. Về mặt nghệ thuật vẽ đường, các đường thẳng rất dễ thực hiện, tuy nhiên các đường chéo và đường cong thì khó hơn. Daniel Silber khuyến nghị sử dụng các nét có đường kính chỉ một pixel.

Bảng màu hạn chế được thực hiện trong nghệ thuật pixel thường thúc đẩy việc phối màu để đạt được các sắc thái màu khác nhau, nhưng do bản chất của hình thức nghệ thuật này mà việc này thường thực hiện hoàn toàn bằng tay, nhưng hầu hết các phần mềm đặc biệt hướng tới nghệ thuật pixel đều cung cấp tùy chọn phối màu. Xem phần Phần mềm để biết danh sách các tùy chọn. Khử răng cưa bằng tay cũng được sử dụng.

Có thể sử dụng khử răng cưa bằng tay để làm mịn các đường cong và chuyển tiếp. Một số họa sĩ chỉ làm điều này trong nội bộ, để giữ cho các đường viền rõ nét có thể đi qua bất kỳ hình nền nào. Kênh alpha PNG có thể được dùng để tạo khử răng cưa bên ngoài cho bất kỳ nền nào.

Lưu và nén
Nghệ thuật pixel nên được lưu trữ ở định dạng tệp sử dụng nén không tổn hao, chẳng hạn như mã hóa thời lượng chạy hoặc bảng màu đã được lập chỉ mục. GIF và PNG là hai định dạng tệp thường được sử dụng nhất để lưu trữ ảnh nghệ thuật pixel. Tránh định dạng JPEG vì thuật toán nén tổn hao của nó được thiết kế để tạo ra hình ảnh có tông màu liên tục và thể hiện các hiện vật chỉ thấy được khi có phối màu.

Phép chiếu

Nghệ thuật pixel thường được chia thành hai danh mục phụ: đẳng áp và không đẳng áp. Loại đẳng áp được vẽ trong một phép chiếu gần như đẳng áp. Điều này thường thấy trong các trò chơi nhằm đem lại góc nhìn ba chiều mà không sử dụng bất kì xử lý ba chiều thực sự nào. Về mặt kỹ thuật, một góc đẳng áp sẽ là 35,264 độ so với phương ngang, nhưng điều này là tránh được vì các pixel được tạo bởi thuật toán vẽ đường sẽ không tuân theo một hình mẫu gọn gàng nào. Để khắc phục điều này, các đường có tỷ lệ pixel 1:2 sẽ được chọn, dẫn đến góc khoảng 26,57 độ (arctan 0,5). Một danh mục con là mảng số lượng, được thực hiện ở góc 1:1, mang lại góc nhìn từ trên xuống nhiều hơn. Một danh mục con khác là "góc nhìn RPG", trong đó trục x và z (dọc) được kết hợp thành một góc nhìn bên hoặc từ trên xuống. Góc nhìn này hướng về một cạnh, thay vì một đỉnh.

Nghệ thuật pixel không đẳng áp là bất kỳ tác phẩm pixel nào không thuộc danh mục đẳng áp, chẳng hạn như các góc nhìn từ trên cùng, bên cạnh, phía trước, dưới cùng hoặc góc nhìn phối cảnh.Nghệ thuật pixel không đẳng áp là bất kì nghệ thuật pixel nào không thuộc danh mục đẳng áp, chẳng hạn như các chế độ xem từ hướng trên cùng, bên cạnh, phía trước, dưới cùng hoặc các góc xem phối cảnh.

Phần mềm
Phần mềm đáng chú ý cho nghệ thuật pixel có thể kể đến như:

 Aseprite, trình sửa bitmap.
 GrafX2, trình sửa bitmap miễn phí.
 GIMP, trình sửa đồ họa raster miễn phí với các tính năng ảnh động và nghệ thuật pixel.
 Krita, trình sửa đồ họa raster miễn phí với các tính năng hoạt hình và nghệ thuật pixel.
 Deluxe Paint, trình chỉnh sửa đồ họa độc quyền cho Amiga thường được các họa sĩ pixel demoscene sử dụng.
 Microsoft Paint, trình đồ họa raster độc quyền đi kèm với Microsoft Windows.
 Paint.net, không nên nhầm lẫn với Microsoft Paint, có thể sử dụng cho nghệ thuật pixel.

Tham khảo

Đồ họa máy tính


title: Fast & Furious 7

text:
Fast & Furious 7 (còn được gọi là Furious 7 và Furious Seven) là một phim hành động năm 2015 của Mỹ. Đây là phần tiếp theo của bộ phim năm 2013 Fast & Furious 6 và cũng là bộ phim thứ bảy trong loạt phim Fast & Furious. Bộ phim được biên kịch bởi Chris Morgan và đạo diễn bởi James Wan, với sự góp mặt của các ngôi sao như Vin Diesel, Paul Walker, Dwayne Johnson, Michelle Rodriguez, Jordana Brewster, Tyrese Gibson, Chris "Ludacris" Bridges, Tony Jaa, Kurt Russell, và Jason Statham. Fast & Furious 7 theo sau Dominic Toretto (Diesel), Brian O'Conner (Walker), cùng với những người đồng đội của họ, đã trở lại Hoa Kỳ để sống một cuộc sống bình thường sau khi được ân xá những tội lỗi họ đã làm trong Fast & Furious 6 (2013), cho đến khi họ bị Deckard Shaw (Statham), một kẻ ám sát tìm kiếm để báo thù cho người em trai đang hôn mê của mình, đặt họ vào vòng nguy hiểm thêm một lần nữa.

Với ba bộ phim trước đó được lấy bối cảnh ở giữa hai tập phim 2 Fast 2 Furious (2003) và The Fast and the Furious: Tokyo Drift (2006), Fast & Furious 7 là bộ phim đầu tiên trong loạt phim có các sự kiện diễn ra sau Tokyo Drift. Bộ phim cũng đánh dấu sự xuất hiện cuối cùng của diễn viên Paul Walker, người đã ra đi trong một tai nạn vào ngày 30 tháng 11 năm 2013 trong khi mới chỉ hoàn thành một nửa quá trình quay phim. Sau cái chết của Walker, việc quay phim bị trì hoãn do phần kịch bản cần phải viết lại, và hai người em trai của anh là Caleb và Cody Walker được sử dụng để đóng thế cho các cảnh quay còn lại.

Fast & Furious 7 được phát hành đầu tiên tại Úc vào ngày 2 tháng 4 năm 2015, và sau đó là Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 4 năm 2015, đồng thời đây cũng là bộ phim đầu tiên trong loạt phim được phát hành quốc tế dưới định dạng 3D. Kể từ khi phát hành, bộ phim trở thành một thành công lớn về tiếp nhận cũng như thương mại, những lời ca ngợi chủ yếu tập trung vào diễn xuất của bộ phim cũng như việc tưởng nhớ tới Paul Walker. Bộ phim đạt doanh thu 392.2 triệu USD trên toàn thế giới trong ba ngày đầu tiên ra mắt, trở thành bộ phim thứ tư trong số các bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Tới nay bộ phim đã thu về 1.2 tỉ USD trên toàn thế giới, trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất trong loạt phim sau chỉ mười hai ngày, đồng thời cũng là phim điện ảnh có doanh thu cao thứ ba trong năm 2015 và bộ phim điện ảnh thứ 11 có doanh thu cao nhất mọi thời đại.

Bộ phim tiếp nối của loạt phim, lấy tựa The Fate of the Furious, được phát hành vào ngày 14 tháng 4 năm 2017.

Nội dung
Trong Fast & Furious 7, tên sát thủ Deckard Shaw (Jason Statham) muốn báo thù cho em trai Owen Shaw (Luke Evans) - nhân vật phản diện ở phần 6. Gã sát hại Han, khiến đặc vụ Luke Hobbs (Dwayne “The Rock” Johnson) phải nhập viện, còn gia đình của Dominic Torretto, Mia, Brian O’Conner và bé Jack suýt mất mạng. Lúc này, một lực lượng ngầm của chính phủ cũng muốn tóm tên Deckard Shaw, nhưng mục tiêu cao hơn của họ là Nhãn Thần - thứ thiết bị giúp người dùng có thể định vị đối tượng trong thời gian ngắn nhất. Nhân viên cao cấp mang biệt danh “Mr. Nobody” (Kurt Russell) muốn Dom và nhóm của anh giải cứu và tìm ra thông tin về thiết bị từ một hacker có tên Ramsey - người đang bị một tổ chức khủng bố bắt cóc. Đổi lại, “Mr. Nobody” sau đó sẽ cho phép Dom sử dụng nó để tìm ra Shaw anh.

Âm nhạc

Phần nhạc nền phim được biên soạn bởi Brian Tyler, người đã từng làm phần nhạc nền cho bộ phim thứ ba, thứ tư và thứ năm của loạt phim. "Thứ cảm xúc dành cho Fast & Furious 7 là độc nhất," Tyler phát biểu về công việc biên soạn của mình. "Tôi nghĩ mọi người sẽ phải kinh ngạc vì nó." Album nhạc phim của bộ phim được phát hành bởi Atlantic Records vào ngày 17 tháng 3 năm 2015.

Các bài hát xuất hiện trong bộ phim bao gồm:
 "Go Hard or Go Home" (Wiz Khalifa hợp tác với Iggy Azalea)
 "Ride Out" (Kid Ink, Tyga, Wale, YG và Rich Homie Quan)
 "See You Again" (Wiz Khalifa hợp tác với Charlie Puth)
 "My Angel" (Prince Royce)
 "Get Low" (Dillon Francis và DJ Snake)
 "Ay Vamos" (J Balvin hợp tác với Nicky Jam và French Montana)

Phát hành
Bộ phim, vốn bắt đầu thực hiện công việc quay phim từ tháng 9 năm 2013, ban đầu được ấn định ngày công chiếu vào mùa hè năm 2014. Tuy nhiên lịch chiếu phim bị đẩy lùi do nguyên nhân là vụ tai nạn xe hơi dẫn đến cái chết đột ngột của nam diễn viên Paul Walker vào ngày 30 tháng 11 năm 2013. Công việc sản xuất tiếp tục trở lại vào tháng 4 năm 2014.

Vào tháng 10 năm 2014, Universal tiết lộ rằng bộ phim sẽ được phát hành chính thức với tên Furious 7, và trailer đầu tiên sẽ được ra mắt trong một sự kiện dành cho người hâm mộ trên mạng xã hội. Vào những ngày trước khi sự kiện diễn ra, những đoạn video hậu trường dài bảy giây lần lượt được phát hành, lấy tên "7 Seconds of 7". Ngày 1 tháng 2 năm 2015, một đoạn trailer mới được trình chiếu tại chương trình Super Bowl XLIX.

Bộ phim ban đầu được lên lịch phát hành vào ngày 10 tháng 4 năm 2015, tuy nhiên sau đó ngày chiếu bộ phim lại được đẩy lùi lên trước đó một tuần vào ngày 3 tháng 4 năm 2015. Thông báo chính thức về việc thay đổi ngày phát hành được công bố vào tháng 7 năm 2014. Fast & Furious 7 ra mắt tại Liên hoan phim SXSW lúc 12:07 sáng tại Paramount Theatre ở Austin, Texas vào ngày 16 tháng 3 năm 2015. Bộ phim được công chiếu ở Trung Quốc vào ngày 12 tháng 4 năm 2015. Ngày 27 tháng 3 năm 2015, một phiên bản mở rộng riêng của video trò chơi Forza Horizon 2, lấy tựa là Forza Horizon 2 Presents Fast & Furious, được phát hành nhằm mục đích quảng bá cho bộ phim.

Việt Nam

Fast & Furious 7 được chọn trình chiếu chính thức tại Việt Nam vào ngày 3 tháng 4 năm 2015, cùng thời điểm với khu vực Bắc Mỹ. Trước đó, vào ngày 1 và 2 tháng 4, một vài suất phim được mở sớm hơn cho những người hâm mộ "cuồng nhiệt nhất". Ngoài 3 phiên bản 2D, 3D và 4DX trong ngày phát hành, Fast & Furious 7 là phim đầu tiên tại Việt Nam được trình chiếu ở định dạng IMAX 3D, với các suất phim từ ngày 19 tháng 4 đến 23 tháng 4 tại cụm rạp CGV SC Vivo City ở Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có màn chiếu IMAX đầu tiên tại Việt Nam dự kiến có chiều cao 11 mét và chiều ngang 20 mét. Phim nằm trong danh sách những bộ phim được trải nghiệm với định dạng này cùng Avengers: Đế chế Ultron, Thế giới khủng long và Kẻ hủy diệt: Thời đại Genisys, trước khi được chính thức ra mắt chính thức vào cuối tháng 4.

Tiếp nhận

Đánh giá chuyên môn
Tờ Los Angeles Times báo cáo các đánh giá cho Fast & Furious 7 "hầu hết là tích cực" bởi các nhà phê bình, khi khen ngợi những cảnh hành động của phim và phần tưởng nhớ sâu sắc của Paul Walker. Trang mạng tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes cho phim 82% đánh giá đồng thuận với số điểm trung bình đạt 6.7/10, dựa trên 194 bài nhận xét. Trang Metacritic cho phim số điểm 67/100, dựa trên 44 bài nhận xét, đồng nghĩa với mức đánh giá tích cực. Các cuộc khảo sát khán giả trên trang CinemaScore trong cuối tuần công chiếu Fast & Furious 7 cho điểm A trên mức thang từ A+ đến F.

Doanh thu phòng vé

Fast & Furious 7 ghi dấu nhiều thành công lớn tại thị trường phòng vé Việt Nam. Phim thu về 52.31 tỷ đồng (tương đương 2.43 triệu đô-la Mỹ) trong 5 ngày đầu tiên ra rạp với 562 nghìn lượt khán giả, sau đó nhanh chóng thu hút đến 880 nghìn lượt khán giả và đạt mốc 76.3 tỷ đồng (tương đương 3.4 triệu đô-la Mỹ) vào cuối tuần đầu tiên; chỉ tính riêng trong 3 ngày cuối tuần, phim đạt 38.64 tỷ đồng và vượt mặt kỷ lục 22.23 tỷ đồng của Để Mai tính 2 (2014). Phim phá vỡ kỷ lục cho doanh thu cuối tuần cao nhất, phim có doanh thu ngày đầu tiên chiếu rạp cao nhất, phim có doanh thu tính theo từng ngày cao nhất và phim cán mốc 50 tỷ đồng (2 triệu đô-la Mỹ) nhanh nhất tại các phòng vé Việt Nam. Cũng trong tuần đầu tiên, phim chiếm phần lớn các suất tại gần như toàn bộ rạp chiếu, với ước tính mỗi suất được mở liên tục từ 15 đến 20 phút và vẫn cháy vé cho tới những suất chiếu cuối cùng sau 10 giờ tối.

Sau 12 ngày công chiếu, tức ngày 14 tháng 4 năm 2015, Fast & Furious 7 chạm mốc 109.780 tỷ đồng (khoảng 5.1 triệu đô-la Mỹ) cùng 1.25 triệu lượt khán giả tới rạp, vượt kỷ lục của Để Mai tính 2 để trở thành phim ăn khách nhất trong lịch sử chiếu bóng tại Việt Nam. Phim đồng thời phá kỷ lục vượt 100 tỷ đồng doanh thu (5 triệu đô-la Mỹ) nhanh nhất, với chỉ 12 ngày; trước đó, Để Mai tính 2 đạt tổng doanh thu 105 tỷ đồng vào cuối tháng 12 năm 2014, với 100 tỷ đồng trong số đó được thu về trong 30 ngày đầu tiên. Trước kỳ nghỉ lễ 30 tháng 4 và 1 tháng 5 năm 2015, phim đạt xấp xỉ 130 tỷ đồng (6 triệu đô-la Mỹ), với ít nhất 12 suất chiếu mỗi ngày tại các rạp chiếu lớn ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đúng theo dự kiến, phim khép lại tại các rạp chiếu Việt Nam với doanh thu xấp xỉ 7 triệu đô-la Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2015
Fast & Furious
Phim Mỹ
Phim hành động ly kỳ Mỹ
Phim đua xe
Phim rượt đuổi
Phim IMAX
Phim về trả thù
Phim về khủng bố
Phim lấy bối cảnh ở Los Angeles
Phim lấy bối cảnh ở Tokyo
Phim lấy bối cảnh ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Phim lấy bối cảnh ở Azerbaijan
Phim quay tại Atlanta
Phim quay tại Colorado
Phim quay tại Los Angeles
Phim quay tại Tokyo
Phim quay tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Phim đường phố
Phim tiếp nối
Khủng bố trong các tác phẩm giả tưởng
Phim 3D Mỹ
Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos
Phim lấy bối cảnh ở Luân Đôn
Phim trộm cướp
Phim do James Wan đạo diễn
Phim của Universal Pictures
Phim tiếp nối Mỹ
Phim về mất trí nhớ
Phim về tội phạm


title: Thượng viện Tây Ban Nha

text:
Thượng viện Tây Ban Nha () là thượng nghị viện của Tây Ban Nha. Cơ quan lập pháp cấu thành Quốc hội (viện kia là Đại hội Đại biểu)

Gồm 266 nghị sĩ trong đó 208 được bầu theo phổ thông đầu phiếu và 58 được chỉ định bởi các cơ quan lập pháp địa phương. Thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ 4 năm, và cơ quan lập pháp địa phương có thể tái bổ nhiệm bất cứ lúc nào.

Lịch sử
Thượng viện được thành lập theo Hiến chương Hoàng gia năm 1837 bởi Nữ vương Maria Cristina nhiếp chính Nữ hoàng Isabel II, lần đầu tiên thành lập tại Tây Ban Nha hệ thống lưỡng viện theo hệ thống Nghị viện Anh. Lưỡng viện gồm 2 viện: Đẳng cấp đại diện (Estamento de Procuradores) và Đẳng cấp hiệp sĩ (Estamento de Próceres).

Sau cuộc nổi loạn năm 1837, Hiến pháp mới được ban hành. Viện Đẳng cấp hiệp sĩ được đổi thành tên Thượng viện. Chủ tịch đầu tiên là José María Moscoso de Altamira.

Trong các bản Hiến pháp tiến theo 1845, 1856, 1869 và 1876 Thượng viện xuất hiện đồng thời là cơ quan lập pháp với Đại hội Đại biểu.

Trong Đệ nhị Cộng hòa, Thượng viện bị bãi bỏ ngày 27/10/1931 sau cuộc họp bỏ phiếu 150/100.

Thành phần
Thượng nghị sĩ được bầu theo hình thức hỗn hợp:
 Ở mỗi tỉnh, các cử tri ở tỉnh đó sẽ bầu ra bốn thượng nghị sĩ bằng phương pháp bỏ phiếu phổ thông, tự do, bình đẳng, trực tiếp và kín, theo các quy định của một đạo luật cơ bản.Ở các tỉnh hải đảo, mỗi hòn đảo hoặc quần đảo có Hội đồng Cabildo hoặc Hội đồng đảo là một khu vực bầu cử để bầu các Thượng nghị sĩ; các đảo chính là Gran Canaria, Mallorca và Tenerife mỗi đảo được bầu ba thượng nghị sĩ; các đảo hoặc các quần đảo Ibiza Formentera, Menorca, Fuerteventura, Gomera, Hierro, Lanzarote và La Palma mỗi nơi được bầu một Thượng nghị sĩ.Các thành phố Ceuta và Melilla mỗi thành phố được bầu hai thượng nghị sĩ.
 Các cộng đồng tự trị ngoài việc được chỉ định một thượng nghị sĩ còn được có thêm một Thượng nghị sĩ nữa cho mỗi một triệu cư dân trong vùng lãnh thổ tương ứng của mình. Việc chỉ định Thượng nghị sĩ thuộc thẩm quyền của Hội đồng lập pháp, hoặc trong trường hợp không có hội đồng, sẽ thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý cao nhất của khu tự trị theo quy định của Quy chế riêng của mình nhưng trong bất cứ trường hợp nào cơ quan quản lý này cũng phải đảm bảo tính đại diện đầy đủ theo tỷ lệ thích hợp.

Cuộc bầu cử Thượng nghị sĩ nhóm thứ 2 phụ thuộc vào đại diện đa số và các Đảng liên minh.

Nhiệm kỳ
Thượng viện được bầu với nhiệm kỳ bốn năm. Nhiệm kỳ của các Thượng nghị sĩ kết thúc sau bốn năm kể từ ngày bầu cử hoặc vào ngày mà Thượng viện bị giải tán.

Thượng viện bị giải tán theo quyết định của Quốc vương trong trường hợp trong 2 tháng kể từ cuộc bỏ phiếu tín nhiệm đầu tiên mà không có ứng cử viên nhận được sự chấp thuận của Hạ viện, Nhà vua sẽ ra lệnh giải tán cả hai Viện và kêu gọi cuộc bầu cử mới với sự tiếp ký của Chủ tịch Hạ nghị viện.

Tổ chức
Các cơ quan chủ yếu của Thượng viện là:
 Chủ tịch: đại diện cho Thượng viện, đồng thời là người chủ trì tất cả các cơ quan thuộc Thượng viện.
 Ủy ban Thượng viện: gồm Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch, 4 Thư ký là cơ quan có chức năng chính quản lý và tổ chức công việc của Thượng viện.
 Hội đồng người phát ngôn: Gồm Chủ tịch, các phát ngôn của các nhóm nghị viện, 1 thành viên Chính phủ, 1 thành viên thuộc Thượng viện và nhân viên cần thiết. Chức năng chính đưa ra chương trình nghị sự trong mỗi phiên họp.
 Ủy ban: gồm các thượng nghị sĩ của các nhóm nghi viện có tầm quan trọng trong Thượng viện. Và có hai loại: Ủy ban Thường trực và Ủy ban không thường trực.
 Ban Thường trực: Bao gồm các Thượng nghị sĩ tương ứng với các nhóm nghị viện khác nhau, là cơ quan giám sát thực hiện quyền của Thượng viện và trong trường hợp Thượng viện bị giải tán hoặc khi kết thúc nhiệm kỳ, và thực hiện các quyền hạn của Thượng viện trong thời gian giữa các kỳ họp.
 Nhóm Nghị viện: tối thiểu 10 Thượng nghị sĩ và phối hợp các hoạt động của Quốc hội và thành viên của nhóm.
 Nhóm Khu vực: Được thành lập trong các nhóm Nghị viện đại diện cho hơn 1 cộng đồng tự trị và nhóm tối thiểu là 3 Thượng nghị sĩ các tỉnh trong vùng tự trị như nhau hoặc được hội đồng tự trị bầu.

Chức năng
Thượng viện có chức năng:
 Cùng Đại hội Đại biểu lập pháp, giám sát Chính phủ và kiểm soát ngân sách.
 Xem xét, sửa đổi, phê chuẩn hoặc bãi bỏ các dự thảo luật.
 Đề nghị Quốc vương bổ nhiệm 4 thẩm phán Tòa án Hiến pháp, bổ nhiệm 6 thành viên Hội đồng Tư pháp. Đồng thời sử dụng quyền thông qua Chính phủ can thiệp vào các cộng đồng tự trị.

Chức năng Lập pháp
Thượng viện cùng Đại hội Đại biểu và Chính phủ có quyền ban hành dự thảo luật.

Các dự thảo luật do Thượng viện quản lý được Đại hội Đại biểu đệ trình, Thượng viện có thể sửa đổi phủ quyết hoặc chấp thuận. Mọi hành động sửa đổi hoặc bác bỏ được chuyển về Đại hội Đại biểu.

Chức năng chính trị
Thượng viện giám sát Chính phủ thông qua chất vấn bất kỳ thành viên nào của Chính phủ.

Trong quyền lực quản lý Chính phủ được thông qua quyền quản lý Chính phủ của Đại hội Đại biểu.

Vai trò lãnh thổ
Thượng viện có vai trò nổi bật trong việc xem xét sự thống nhất Nhà nước và các cộng đồng tự trị và uỷ quyền cho các thỏa thuận hợp tác vùng.

Thành viên Thượng viện khóa X

Số ghế

Ban Thượng viện
 Chủ tịch: Pío García-Escudero (PP)
 Phó Chủ tịch thứ nhất: Juan José Lucas (PP)
 Phó Chủ tịch thứ 2: Yolanda Vicente González (PSOE)
 Thư ký thứ 1: Matías Conde Vázquez (PP)
 Thư ký thứ 2: Ramón Rabanera (PP)
 Thư ký thứ 3: Carmen Alborch (PSOE)
 Thư ký thứ 4: Manel Plana (CiU)

Nhóm Nghị viện
Tính tới ngày 8/11/2013:

Tham khảo

Chính trị Tây Ban Nha
Chính phủ Tây Ban Nha
Thượng viện quốc gia


title: Vi khuẩn học

text:
Vi khuẩn học là một nhánh và một chuyên ngành của sinh học nghiên cứu về hình thái học, sinh thái học, di truyền học và hóa sinh của vi khuẩn cũng như là nhiều khía cạnh khác liên quan tới chúng. Phân ngành của vi sinh vật học này liên quan tới việc nhận diện, phân loại và mô tả đặc điểm của các loài vi khuẩn. Bởi vì sự giống nhau của việc suy nghĩ và làm việc với vi sinh vật không phải vi khuẩn như động vật nguyên sinh, nấm và virus, đã có xu hướng mở rộng ngành vi khuẩn học thành ngành vi sinh vật. Những thuật ngữ này trước đây thường được dùng thay thế nhau..Tuy nhiên, vi khuẩn học có thể được phân loại thành một ngành khoa học riêng biệt.

Tổng quát
Vi khuẩn học là ngành khoa học nghiên cứu vi khuẩn và mối quan hệ của chúng với y học. Ngành vi khuẩn học phát triển từ việc các thầy thuốc cần phải áp dụng lý thuyết về vi trùng để thử nghiệm các mối lo ngại liên quan tới việc hỏng thức ăn và rượu vang vào thế kỷ 18. Việc nhận diện và mô tả đặc điểm của vi khuẩn có liên quan tới các bệnh đã dẫn tới những tiến bộ trong ngành vi khuẩn học gây bệnh. Nguyên tắc Koch đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định mối quan hệ giữa vi khuẩn và một căn bệnh cụ thể. Kể từ đó, ngành vi khuẩn học đã có được nhiều bước tiến thành công ví dụ như vắc-xin có hiệu quả, như là diphtheria toxoid và tetanus toxoid. Cũng có một số loại vắc-xin thì không hiệu quả bằng và có tác dụng phụ như là vắc-xin typhoid. Ngành vi khuẩn học cũng đã giúp khám phá ra thuốc kháng sinh.

Xem thêm
 Sinh học
 Vi khuẩn
 Vi sinh vật học

Tham khảo

Đọc thêm
 McGrew, Roderick. Encyclopedia of Medical History (1985), brief history pp 25–30

Vi khuẩn học


title: Eupithecia ochralba

text:
Eupithecia ochralba là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

O
Côn trùng Ethiopia


title: Cá nàng đào vạch xiên

text:
Cá nàng đào vạch xiên, tên khoa học là Chaetodon wiebeli, là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rabdophorus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1863.

Từ nguyên
Từ định danh wiebeli được đặt theo tên của Karl Maximilian Wiebel (1808 – 1888), bạn thân của tác giả Kaup, nhà tự nhiên học người Đức và là thành viên sáng lập Bảo tàng Động vật học ở Hamburg, nơi đã giúp Kaup thu được một mẫu vật của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ phía nam Hàn Quốc và miền nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ryukyu), C. wiebeli được phân bố trải dài đến đảo Đài Loan và bờ biển Trung Quốc, Việt Nam, vịnh Thái Lan và giới hạn đến phía bắc đảo Java (Indonesia).

Ở Việt Nam, C. wiebeli được ghi nhận tại vịnh Hạ Long (Quảng Ninh); hòn Mê (Thanh Hóa); cồn Cỏ (Quảng Trị); cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; Phan Thiết và một số bãi ngầm ngoài khơi Bình Thuận.

C. wiebeli sống tập trung trên các rạn san hô ở độ sâu khoảng 4–25 m.

Mô tả
C. wiebeli có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 19 cm. Loài này có màu vàng cam với những đường sọc chéo màu nâu ở hai bên thân. Đầu có một dải đen sẫm băng dọc qua mắt, ngay phía sau là một dải trắng nằm ngang trán, kéo dài xuống hai bên má; đỉnh đầu cũng có một vệt đen nổi bật. Mõm ngắn và nhọn, có màu xám. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền ngoài một dải màu nâu cam. Cuống và nửa vây đuôi trước màu nâu cam, nửa vây sau màu đen, được ngăn cách bởi một vạch trắng; rìa sau của vây đuôi trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 22–25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học
Thức ăn của C. wiebeli chủ yếu là tảo, nhưng cũng có thể ăn bổ sung một số loài thủy sinh không xương sống và polyp san hô. C. wiebeli thường sống đơn độc, nhưng cũng có khi bơi theo cặp hoặc hợp thành những nhóm nhỏ.

Phân loại học
C. wiebeli có quan hệ gần nhất với loài Chaetodon auripes dựa trên kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử.

Thương mại
C. wiebeli hầu như không được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

Tham khảo

W
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Hàn Quốc
Cá Đài Loan
Cá Trung Quốc
Cá Việt Nam
Cá Thái Lan
Cá Indonesia
Động vật được mô tả năm 1863


title: Agrypon yanshanense

text:
Agrypon yanshanense là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Agrypon


title: Somatina discata

text:
Somatina discata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Somatina


title: Boarmia plumalis

text:
Boarmia plumalis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Boarmia


title: Eugeniu Cebotaru

text:
Eugeniu Cebotaru (sinh ngày 16 tháng 10 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Moldova thi đấu cho Academica Clinceni và Đội tuyển bóng đá quốc gia Moldova. Anh cũng mang quốc tịch Nga (với tên Yevgeni Sergeyevich Chebotaru, ).

Sự nghiệp quốc tế

Bàn thắng quốc tế
Tỉ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Moldova trước.

Danh hiệu
FC Zimbru Chişinău
Cúp bóng đá Moldova: 2003–04
FC Ceahlăul Piatra Neamț
Romanian Second League: 2008–09, 2010–11

Liên kết ngoài

Tham khảo

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Nhân vật thể thao từ Chișinău
Cầu thủ bóng đá Moldova
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Moldova
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Liga I
Cầu thủ bóng đá CSM Ceahlăul Piatra Neamț
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Nga
Cầu thủ bóng đá P.F.K. Spartak Nalchik
Người Moldova gốc România
Cầu thủ bóng đá FC Sibir Novosibirsk
Cầu thủ bóng đá PFC Spartak Nalchik
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga


title: Ngày UFO Thế giới

text:
Ngày UFO Thế giới (tiếng Anh: World UFO Day) là ngày nâng cao nhận thức cho mọi người tụ tập và ngắm nhìn vật thể bay không xác định trên bầu trời. Ngày này được một số người kỷ niệm vào ngày 24 tháng 6 và những người khác vào ngày 2 tháng 7. Ngày 24 tháng 6 là ngày mà phi công Kenneth Arnold tường trình về điều thường được coi là lần nhìn thấy vật thể bay không xác định được báo cáo rộng rãi đầu tiên ở Mỹ, trong khi ngày 2 tháng 7 kỷ niệm vụ rơi UFO được cho là trong sự cố UFO tại Roswell năm 1947.

Mục tiêu đã nêu của lễ kỷ niệm ngày 2 tháng 7 là nâng cao nhận thức về "sự tồn tại chắc chắn của UFO" và khuyến khích các chính phủ giải mật hồ sơ của họ về những trường hợp chứng kiến UFO.

Xem thêm
 Ngày Tiếp xúc Thế giới

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ngày UFO Thế giới , kỷ niệm vào ngày 2 tháng 7
 Ovni.net Ngày UFO Thế giới , kỷ niệm vào ngày 24 tháng 6

Văn hóa UFO
Nghiên cứu về UFO
Lễ kỷ niệm không chính thức
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Bảy
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Sáu


title: Scopula lubricata

text:
Scopula lubricata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Côn trùng Angola


title: Agrochola circellaris

text:
Agrochola circellaris là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1766
Agrochola


title: Arichanna flavosparsa

text:
Arichanna flavosparsa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Graphania pelistis

text:
Graphania pelistis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneutica


title: Ambia melanalis

text:
Ambia melanalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ambia


title: Okino Masaki

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Cerezo Osaka.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2016.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Profile at Cerezo Osaka

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Cerezo Osaka
Cầu thủ bóng đá U-23 Cerezo Osaka
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Blaublitz Akita


title: Jodis semipectinata

text:
Jodis semipectinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Jodis


title: Đại dịch COVID-19 tại Iran

text:
Trong đợt bùng phát dịch coronavirus 2019, Iran đã báo cáo các trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 đầu tiên được xác nhận vào ngày 19 tháng 2 năm 2020 tại Qom. Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2022, 144,685 trường hợp tử vong COVID-19 đã xảy ra ở Iran, trong tổng số 7,561,140 trường hợp nhiễm bệnh. Vào ngày 25 tháng 2, Iran có số người chết cao nhất bên ngoài Trung Quốc và số trường hợp mắc bệnh cao nhất ở một quốc gia ngoài Trung Quốc, Hàn Quốc, Ý và Nhật Bản.

Chính phủ Iran đã bị cáo buộc hạ thấp quy mô của vụ dịch ở Iran và không tìm cách cách ly mặc dù dịch bệnh đang hoành hành. Thành viên của quốc hội cho Qom Ahmad Amirabadi Farahani tuyên bố vào ngày 24 tháng 2 rằng số người chết COVID-19 thực sự là 50 ở Qom. Thứ trưởng Bộ Y tế, Iraj Harirchi, đã bác bỏ giá trị này trong cuộc họp báo ngày 24 tháng 2, nói rằng chỉ có 12 người chết trong tổng số. Iraj Harirchi được chẩn đoán là đã bị nhiễm SARS-CoV-2 vào ngày hôm sau. Chính phủ Iran phủ nhận việc che giấu dịch bệnh và đổ lỗi cho các "lực lượng nước ngoài" đã lan truyền virus để ngăn cản người dân đi bỏ phiếu và ăn mừng cuộc Cách mạng Hồi giáo 1979.

Các nguồn tin độc lập bởi các tổ chức đối lập với chế độ Iran, cùng với các nguồn tin tình báo Hoa Kỳ và Israel, đều cho rằng chính phủ Iran đã tìm cách hăm dọa và ngăn cản việc đưa thông tin và kiểm duyệt để đưa số liệu giả và không đáng tin cậy về số người nhiễm bệnh và tử vong. Sự nghi ngờ với chính phủ Iran đã gia tăng sau khi chính quyền Tehran đã tìm cách che giấu vai trò của mình trong vụ Chuyến bay 752 của Ukraine International Airlines khi quân đội Iran vô ý bắn hạ máy bay và che giấu trong ba ngày trước khi thừa nhận vai trò của mình.

Trong khi đó, sô liệu người chết và nhiễm bệnh ở Iran vẫn là chủ đề nóng và gây tranh cãi. Trong khi chính phủ Iran thừa nhận con số tử vong là 145, nhiều phương tiện truyền thông phi chính thống cho rằng số người chết là 1,200, cao hơn gấp 10 lần so với con số chính phủ Iran đưa ra, và rằng ít nhất hơn 200,000 người có thể đã bị nhiễm, do chính phủ Iran đã từ chối đóng cửa biên giới, không phận và cũng không đóng cửa các khu tôn giáo và các biện pháp cách ly sơ sài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Y tế Iran
Thảm họa tại Iran
Iran năm 2020
Iran
Iran


title: Scoparia cinefacta

text:
Scoparia cinefacta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Julita và Paula

text:
Julita và Paula Sokolowskie là cặp đôi vi-ô-lông nổi tiếng tại Ba Lan. Cả hai đều tốt nghiệp Học viện Âm nhạc ở Warszawa. Họ chơi vi-ô-lông với nhau từ khi còn nhỏ. (anh chị em của họ: hai chị gái Katarzyna chơi ô-boa, Agnieszka chơi viola và anh trai Pawel chơicontrebasse).

Họ thu âm đĩa đầu tiên của mình, "Julita & Paula" vào năm 1998, hãng thu âm là Sony Music. Album chủ yếu là các tác phẩm của bậc thầy âm nhạc cổ điển vĩ đại như "Storm" của Vivaldi, "Caprice 9" của Paganini và "Somewhere" của Bernstein. Một số nhạc sĩ nổi tiếng của Ba Lan đã tham gia thu âm album. Album đượcchứng nhận vàng, và đĩa "Ameryka" là một trong ba bài hát được các đài phát thanh Ba Lan phát thường xuyên nhất trong một thời gian dài.

Đĩa đệm

Tham khảo


title: Aegus circinatus

text:
Aegus circinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1992.

Tham khảo

Aegus
Động vật được mô tả năm 1992


title: Sân bay quốc tế Siem Reap–Angkor

text:
Sân bay quốc tế Siem Reap–Angkor (tiếng Khmer: អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ, tiếng Pháp: Aéroport International de Siem Reap-Angkor) , là một sân bay quốc tế nằm ở huyện Sotr Nikum, tỉnh Siem Reap, phục vụ thành phố Siem Reap, Campuchia. Nó nằm  về phía đông bắc Damdek,  phía đông Angkor Wat và  về phía đông nam Siem Reap. Nó sẽ thay thế Sân bay quốc tế Siem Reap hiện tại làm sân bay chính của thành phố và sẽ đóng vai trò là sân bay chính của tỉnh cũng như miền Tây Campuchia. Nó cũng sẽ trở thành sân bay lớn nhất ở Campuchia. Việc xây dựng bắt đầu vào tháng 7 năm 2018 và dự kiến hoàn thành vào năm 2021/22, nhưng do đại dịch COVID-19 và thiếu lao động cũng như các hạn chế nên đã gây ra sự chậm trễ trong công việc. Sân bay dự kiến khai trương vào ngày 16 tháng 10 năm 2023.

Mô tả
Sân bay được xây dựng thành ba giai đoạn, với chi phí 880 triệu USD và trên diện tích 750 ha, Sân bay sẽ có một nhà ga hành khách được trang bị 15 ống lồng dẫn khách ra máy bay, một nhà ga hàng hóa, một nhà ga giao thông hàng không. Tháp điều khiển ATC, đường băng dài 3.605 mét với đường lăn song song kết nối với các công trình phụ trợ khác. Nhà ga sẽ có thể tiếp đón 5–7 triệu hành khách mỗi năm trong giai đoạn đầu.

Đường băng của sân bay sẽ có khả năng tiếp nhận các máy bay như Boeing 737 và Airbus A320, trong khi ở giai đoạn thứ hai, đường băng sẽ được mở rộng để tiếp nhận các máy bay thân rộng như Boeing 777, Boeing 747, Airbus A350 và Airbus A330, sẽ nâng công suất của sân bay lên 10 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030, và cuối cùng trong giai đoạn thứ ba, tổng công suất sẽ tăng lên hơn 20 triệu hành khách/năm, đến năm 2050. Sân bay sẽ được kết nối với đường cao tốc sân bay nối thẳng từ thành phố.

Tham khảo

Sân bay Campuchia


title: Brachycyrtus australis

text:
Brachycyrtus australis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Brachycyrtus


title: Catocala basarabica

text:
Catocala basarabica là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Catocala


title: Lược sử Dubai

text:
Sau đây là dòng thời gian về lịch sử của thành phố Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Trước thế kỷ 20

 1787 - Pháo đài Al Fahidi được xây dựng (ngày gần đúng).
 1833
 Dubai được dẫn dắt bởi "các giáo sĩ Al bu Falasah của bộ tộc Bani Yas", độc lập với tiểu vương quốc Abu Dhabi.
 Ubaid bin Saeed và Maktoum bin Buti Al Maktoum là những người cai trị (chung) đầu tiên.
 1836 - Ubaid bin Saeed qua đời. Maktoum bin Buti trở thành người cai trị duy nhất.
 1852 - Saeed bin Shakhbut Al Maktoum trở thành người cai trị Dubai.
 1859 - Hushur bin Maktoum trở thành người trị vì Dubai.
 1865 - Nhóm người Bania từ Ấn Độ bắt đầu đến Dubai.
 1886 - Rashid I Maktoum trở thành người cai trị Dubai.
 1892 - "Những người cai trị của khu Bờ biển đình chiến ký hiệp ước bảo hộ độc quyền với Vương quốc Anh."
 1894 - Maktoum II bin Hushur trở thành người cai trị Dubai.
 1896 - Nhà Saeed Al Maktoum được xây dựng.

Thế kỷ 20

 1904-1903
 Dubai trở thành "cảng chính của khu Bờ biển đình chiến."
 Trường Al- thành lập.
 1904 - Công ty hàng hải hơi nước Anh-Ấn Độ bắt đầu dịch vụ đi đến thường xuyên với Dubai.
 1906 - Butti bin Sohail trở thành người cai trị Dubai.
 1912 - Saeed II bin Maktoum trở thành người cai trị Dubai.
 1929
 15-18 tháng 4: Mani bin Rashid trở thành người thống trị Dubai một thời gian ngắn.
 "Sự sụp đổ của ngành công nghiệp ngọc trai."
 1934 - Thành lập căn cứ không quân của Anh.
 1938 - "Phong trào cải cách kinh tế/chính trị" Majlis xảy ra.
 1939 - Majlis al Tujjar (ủy ban thương gia) được thành lập.
 1941 - Bưu điện Dubai được mở.
 1946 - Tháng 10: Ngân hàng Hoàng gia Ba Tư (trở thành Ngân hàng Anh ở Trung Đông, sau đó là HSBC) được mở tại Dubai.
 1948 - Tranh chấp biên giới Abu Dhabi-Dubai.
 1949
 15 tháng 7: Mohammed bin Rashid Al Maktoum, người trị vì hiện tại của Dubai, sinh ra ở Shindaga.
 1950 - "Thăm dò dầu khí" bắt đầu ở khu vực Dubai.
 1952 - Lãnh sự quán Iran được thành lập.
 1953 - Mặt trận Quốc gia (nhóm chính trị chống Anh) được thành lập.
 1956
 1 tháng 6: Lực lượng cảnh sát Dubai thành lập tại Naif Fort.
 1957 -  Khu tự quản Dubai được thành lập.
 1958
 9 tháng 9: Rashid bin Saeed Al Maktoum trở thành người cai trị Dubai khi cha của ông là ông Saul Saeed qua đời.
 1959
 Nạo vét lạch Dubai.
 Sân bay Dubai khai trương.
 DNATA (Cơ quan Du lịch Hàng không Quốc gia Dubai) được thành lập.
 1961 - 7 tháng 4: MV Dara phát nổ và chìm khỏi bờ biển Dubai, khiến 238 người thiệt mạng.
 1962 - Dân số: 55.000 (ước tính).
 1963
 23 tháng 5: Cầu Al Maktoum khánh thành.
 1965
 15 tháng 5: Đường băng nhựa khai trương tại Sân bay Quốc tế Dubai.
 1966 - Mỏ dầu Fateh được phát hiện ngoài khơi ở vùng lân cận Dubai.
 1967 - Sở thú Dubai mở cửa.
 1968
 18 tháng 2: Sheikh Zayed và Sheikh Rashid đồng ý liên minh tại Argoub El Sedirah.
 1969 - Dubai TV bắt đầu phát sóng.
 1971
 10 tháng 7: Hội đồng cai trị các bang đình chiến đồng ý về Liên minh.
 2 tháng 12: Sáu quốc gia bờ biển đình chiến bao gồm Dubai tạo thành Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
 Câu lạc bộ Dubai Country và Bảo tàng Dubai được thành lập.
 1972
 Tháng 2: Ras Al Khaimah gia nhập Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
 5 tháng 10: Cảng Rashid khánh thành.
 1973
 Dubai bỏ tiền Qatari Riyal và chấp nhận sử dụng tiền Dirham.
 1975
Đường hầm Al Shindagha và công viên Safa mở cửa.
 Ngân hàng Hồi giáo Dubai được thành lập.
 5 tháng 5: Nghị định của Sheikh Rashid thành lập Dubai Aluminium - Dubal.
 Arabtec Holding PJSC tham gia kinh doanh.
 1976 - Cầu Al Garhoud mở.
 1977 - Kênh Dubai 33 bắt đầu phát sóng.
 1978
 16 tháng 4: Báo Khaleej Times bằng tiếng Anh bắt đầu xuất bản.
 Tháng 9: Gulf News bắt đầu xuất bản.
 Trung tâm thương mại thế giới Dubai được xây dựng.
 Sản xuất dầu tại mỏ dầu Falah bắt đầu.
 1979
 26 tháng 2: Nữ hoàng Elizabeth II khánh thành Nhà máy khử muối Dubai.
 Sheikh Mohammed kết hôn với Sheikha Hind.
 Sản xuất dầu tại mỏ dầu Rashid bắt đầu.
 Công ty nhôm Dubal bắt đầu sản xuất.
 Trung tâm hội nghị quốc tế Dubai được xây dựng.
 Cảng Jebel Ali khánh thành.
 1980
 Hội đồng khu tự quản Dubai được thành lập; Hamdan bin Rashid Al Maktoum trở thành chủ tịch.
 Đường E 11 (Abu Dhabi-Dubai) đã hoàn thành.
 Báo Al Bayan bắt đầu xuất bản.
 Dân số: 265.702.
 1983
 17 tháng 5: Sheikha Latifa, vợ của nhà cai trị Sheikh Rashid qua đời.
 Dubai Drydocks mở cửa.
 20 tháng 12: Khu miễn thuế Dubai khai trương.
 1984
 Sản xuất dầu tại mỏ trên bờ Margham bắt đầu.
 Người cai trị Sheikh Rashid quan tâm vấn đề sức khỏe yếu của mình; quyền lực chuyển sang các con trai của ông.
 1985
 9 tháng 1: Nghị định thành lập Khu tự do Jebel Ali ban hành.
 Tháng 3: Hãng hàng không Emirates thành lập.
 25 tháng 10: Emirates thực hiện chuyến bay khai trương đến Karachi.
 Đại học Y dược Dubai và Hiệp hội các nhà thầu UAE được thành lập.
 1989
 Giải golf Dubai Desert Classic bắt đầu diễn ra.
 29 tháng 1: Dubai Airshow đầu tiên được khánh thành.
 Phòng trưng bày Majlis mở cửa.
 1990
 7 tháng 10: Nhà cai trị của Dubai, Sheikh Rashid qua đời.
 8 tháng 10: Maktoum bin Rashid Al Maktoum trở thành người cai trị Dubai và Thủ tướng của UAE.
 1991
 Thành lập Trung tâm Văn hóa và Di sản Juma al Majid.
 Câu lạc bộ Golf & Du thuyền Dubai Creek khai trương.
 Tháng 5: Cảng vụ Dubai được thành lập với sự hợp nhất hội đồng của JAFZA và cảng Rashid.
 1992
 Tập đoàn Majid Al Futtaim có trụ sở tại Dubai.
 1995
 3 tháng 1: Sheikh Mohammed bin Rashid là hoàng tử của Dubai.
 Đại học Hoa Kỳ ở Dubai được thành lập.
 1996
 16 tháng 2: Lễ hội mua sắm Dubai được phát động.
 27 tháng 3: Giải vô địch thế giới Dubai - giải đua ngựa thuần chủng bắt đầu. Người chiến thắng đầu tiên của nó là Cigar.
 1997
 Nhân giống chéo lạc đà đầu tiên trên thế giới thành công.
 Khách sạn Chicago Beach bị phá hủy.
 Jumeirah (chuỗi khách sạn) có trụ sở tại Dubai.
 1998
 Đại Thánh đường Hồi giáo được xây dựng lại.
 Đại học Zayed thành lập.
 1999
 Câu lạc bộ báo chí Dubai hình thành.
 Trung tâm quốc tế về nông nghiệp sinh học có trụ sở tại Dubai.
 Tháng 12: Khách sạn Burj Al Arab khánh thành.
 Nhà máy lọc dầu của Công ty Dầu khí Quốc gia Emirates bắt đầu hoạt động.
 29 tháng 10: Công bố dự án Dubai Internet City.
 Thị trường bất động sản của Dubai lần đầu tiên được mở cho những người không phải từ GCC.
 2000
 26 tháng 3: Thành lập thị trường tài chính Dubai.
 28 tháng 5: Đại học Hoa Kỳ ở Dubai khánh thành.
 Nhà ga mới của sân bay Dubai được xây dựng.
 Nakheel Properties có trụ sở tại Dubai.
 Phát triển khu vực Al Barsha và Dubai Marathon bắt đầu.
 Dubai Internet City khai trương.
 4 tháng 11: Dubai Media City khánh thành.

Thế kỷ 21

Những năm 2000

 2001
 15 tháng 1: e-Junior bắt đầu phát sóng.
 1 tháng 5: Quần đảo nhân tạo Palm Jumeirah và Palm Jebel Ali được công bố.
 Tháng 6: Xây dựng Palm Jumeirah bắt đầu.
 2002
 9 tháng 1: Khu bảo tồn sa mạc Dubai và khu nghỉ dưỡng sinh thái Al Maha được thành lập.
 9 tháng 2: Dubai Knowledge Village đã công bố.
 16 tháng 2: Trung tâm tài chính quốc tế Dubai khánh thành.
 Ngày 6 tháng 11: Khu kinh tế tự do Dubai Healthcare City trị giá 1,8 tỷ USD được công bố.
 Trung tâm phát thanh truyền hình Trung Đông có trụ sở tại Dubai.
 Bắt đầu xây dựng quần đảo nhân tạo Palm Jebel Ali.
 Dân số: 1.089.000.
 Trung tâm đa hàng hóa Dubai được thành lập.
 2003
 Tháng 9: Quỹ tiền tệ quốc tế họp tại Dubai.
 Đài truyền hình Al Arabiya và truyền hình CNBC Arabiya bắt đầu phát sóng.
 Hội đồng điều hành Dubai và Dubai Media Incorporated được thành lập.
 Dubai Knowledge Village khai trương.
Giải vô địch quần vợt Dubai đầu tiên tổ chức.
 Tháng 6: Khu vực sản xuất phương tiện truyền thông quốc tế (IMPZ) ra mắt.
 5 tháng 5: Dự án Thế giới (quần đảo) được công bố.
 Xây dựng Dubai Festival City bắt đầu.
 12 tháng 5: Dự án Dubai Maritime City được công bố.
 16 tháng 6: Emirates đặt đơn hàng lớn nhất 19 tỷ đô la trong lịch sử hàng không cho 71 máy bay thân rộng.
 Thành phố Nhân đạo Dubai được thành lập. (Sau này trở thành Thành phố Nhân đạo Quốc tế)
 Báo 7days bắt đầu xuất bản.
 2004
 Dubai Autodrome mở cửa.
 Kênh truyền hình Dubai One bắt đầu phát sóng.
 Ốc đảo Dubai Silicon được khánh thành.
 Dự kiến sân bay thứ hai được đặt tại Jebel Ali.
 Tháng 9: Móng của tòa tháp cao nhất thế giới Burj Khalifa đã được xây dựng.
 Tháng 10: Thành lập công ty đầu tư Dubai Holding.
 Tháng 12: Liên hoan phim quốc tế Dubai khai mạc
 Tháng 12: Công bố dự án phát triển Vịnh Business.
 Tháng 12: Ra mắt Trường Chính phủ Dubai (Để trở thành Trường Chính phủ Mohammed bin Rashid).
 2005
 27 tháng 1: Dubai tổ chức giải vô địch FEI World Endurance Riding đầu tiên, Dubai International Endurance City khai trương.
 7 tháng 3: Thành lập Ủy ban Thường trực về Lao động.
 Báo Emirates Today bắt đầu xuất bản.
Dầu khí RAK có trụ sở tại Dubai.
Trung tâm mua sắm Emirates (với Ski Dubai) khai trương.
 Dubai RTA (Cơ quan Giao thông và Đường phố Dubai) hình thành.
Sàn giao dịch vàng và hàng hóa Dubai khánh thành.
 DP World thành lập từ việc sáp nhập Cảng vụ Dubai và Cảng Quốc tế Dubai.
 Tháng 9: Công nhân xây dựng đình công.
 Tháng 10: Cảnh sát Dubai giới thiệu đường dây nóng để công nhân báo cáo vấn đề lao động.
 Tháng 11: Dự án Jebel Ali Airport City trị giá 8 tỷ USD đổi tên thành Trung tâm Thế giới Dubai.
 2006
 Tháng 1: Maktoum bin Rashid Al Maktoum qua đời ở Gold Coast, Úc.
 Tháng 1: Mohammed bin Rashid Al Maktoum trở thành người thống trị Dubai và Phó Tổng thống UAE.
 Tháng 2: Mohammed bin Rashid Al Maktoum trở thành Thủ tướng của UAE.
 Tháng 2: Ra mắt Cơ quan Hàng không Vũ trụ Dubai trị giá 15 tỷ USD.
 Tháng 2: Dubai International Academic City bắt đầu.
 Tháng 3: Nhà điều hành cảng DP World mua lại P&O với giá 7 tỷ USD.
 Tháng 3: Ủy ban nhà ở Hoa Kỳ bỏ phiếu 62-2 để chặn DP World vận hành các cảng của Hoa Kỳ. DP World thoái vốn chúng.
 21 tháng 3: Công nhân xây dựng bạo loạn.
 16 tháng 5: Công nhân xây dựng đình công.
 Hội đồng Công trình Xanh Emirates có trụ sở tại Dubai.
 Thành lập công ty đầu tư Dubai World.
 Dân số: 1.354.980.
 Cơ quan quản lý giáo dục của Dubai, Cơ quan Phát triển Tri thức và Con người (KHDA) thành lập.
 Tháng 12: Taxi hồng chỉ dành cho phụ nữ đi vào phục vụ.
 2007
 Tháng 2: Telco mới 'Du' ra mắt.
 Tháng 6: Phí đường bộ Salik (có nghĩa là 'rõ ràng') của Dubai có hiệu lực.
 Tháng 6: Tập đoàn bất động sản Dubai thành lập.
 Tháng 7: Cầu nổi mở cửa.
 Tháng 8: Cơ quan quản lý bất động sản (RERA) thành lập.
Cầu vượt vịnh Business, ban đầu được đặt tên là cầu Ras Al Khor đã khánh thành.
Hội chợ nghệ thuật vùng Vịnh khai mạc.
 Sheikh Mohammed công bố Kế hoạch chiến lược Dubai 2015, một chiến lược dài hạn cho thành phố.
 Tiền thưởng giải vô địch thế giới Dubai tăng lên 10 triệu đô la.
Dubai Studio City khánh thành.
Dubai International City được xây dựng.
 Tháng 9: Thành lập tổ chức từ thiện Dubai Cares. Động lực gây quỹ ban đầu tăng hơn 1 tỷ Dirham.
 2008
 Tháng 3: Cơ quan Văn hóa & Nghệ thuật Dubai thành lập.
 Tháng 3: Cầu Maktoum mới khai trương.
 26 tháng 3: Vụ nổ Dubai 2008 ở Al Quoz.
 Tháng 3: Hãng hàng không giá rẻ mới Fly Dubai đi vào hoạt động.
Dubai Sports City khai trương.
 Tashkeel thành lập.
Nhà ga số 3 sân bay quốc tế Dubai được xây dựng.
 1.500 phòng Atlantis, The Palm đã ra mắt với 1.000 quả pháo hoa.
 2009
 Lễ mừng năm mới và lễ khai mạc Lễ hội mua sắm Dubai đã bị hủy bỏ trong tình đoàn kết với Gaza.
 29 tháng 3: Chechen Yamadayev bị sát hại ở Dubai.
Dubai Mall, trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới, đã khánh thành.
 1 tháng 6: FlyDubai bắt đầu hoạt động.
 Tháng 9: Red Line (Tàu điện ngầm Dubai) bắt đầu hoạt động.
Tháp Almas được xây dựng.
 Tái cấu trúc Dubai World.

Những năm 2010

 2010
 4 tháng 1: Tòa nhà chọc trời Burj Khalifa mở cửa (cao nhất thế giới).
 19 tháng 1: Mahmoud Al-Mabhouh của Palestine bị ám sát.
 28 tháng 1: Trường đua Meydan khai mạc.
 4 tháng 2: Mỏ dầu mới ở phía đông mỏ Rashid được công bố, có tên Jalila.
 1 tháng 7: Sân bay quốc tế Al Maktoum bắt đầu hoạt động.
 2011
 Green Line (Tàu điện ngầm Dubai) bắt đầu vận hành tại ga Palm Deira (Dubai Metro).
 Bảo tàng tư nhân Salsali thành lập.
 11 tháng 10: Emirates NBD tiếp quản Ngân hàng Dubai.
 2012
 Princess Tower và JW Marriott Marquis Dubai được xây dựng.
 21 tháng 3: Các dự án của Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại & Dubai Opera được công bố.
 12 tháng 6: Dubai chính thức triển khai gói thầu cho Expo 2020.
 Ngày 30 tháng 11: Khôi phục 'Union House', nơi hiệp ước UAE được ký kết năm 1971.
 2013
 13 tháng 2: Dự án đảo Bluewaters trị giá 1,5 tỷ đô la được công bố, bao gồm vòng đu quay lớn nhất thế giới.
 4 tháng 3: Sheikh Mohammed thành lập Quỹ Văn học Emirates, bao gồm Trung tâm Nhà văn Quốc tế Dubai.
 Xây dựng đồn cảnh sát Al Barsha.
 The Mine (thư viện ảnh) mở ra.
 Tháng 10: Sheikh Mohammed công bố Kênh đào Dubai.
 Dân số: 2.214.000.
 27 tháng 11: Dubai và UAE thắng thầu World Expo 2020.
 2014
 Tháng 2: Dubai ra mắt giải thưởng 'Drone for Good' trị giá 1 triệu đô la.
 5 tháng 7: Công viên giải trí trong nhà và trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới, dự án Mall of the World rộng gần 4,5 triệu mét vuông được công bố.
 16 tháng 7: Thành lập Cơ quan Vũ trụ UAE và khởi động sứ mệnh sao Hỏa được công bố.
 8 tháng 9: Dubai ra mắt Trung tâm đổi mới Chính phủ Mohammed bin Rashid.
 27 tháng 10: Dubai công bố khoản đầu tư 1,2 tỷ đô la đổi mới khu tự do TECOM.
 17 tháng 12: Chiến lược phát triển Kế hoạch Dubai 2021 được công bố.
 Opera Grand, tòa tháp đầu tiên ở Quận Dubai Opera House khai trương.
 2015
 Quy định về xe đạp ban hành.
 6 tháng 5: Tàu thăm dò sao Hỏa của UAE có tên Hope.
 2016
 Tháng 11: Sheikh Mohammed khánh thành Kênh đào Dubai.
 2017
 1 tháng 5: Dubai Font, phông chữ riêng của Dubai, đã được đưa ra.
 21 tháng 11: Công viên Dubai Safari mở cửa cho công chúng.
 2018
 Ngày 1 tháng 1: Dubai Frame, điểm thu hút mới của thế giới năm 2018.

Xem thêm

 Lịch sử Dubai
 Danh sách những người cai trị tiểu vương quốc Dubai
 Danh sách các trường đại học và cao đẳng ở Dubai
 Danh sách các trường học ở Dubai
 Danh sách các công ty của Dubai
 Danh sách các trung tâm mua sắm ở Dubai
 Danh sách các bệnh viện ở Dubai
 Danh sách các tòa nhà dân cư cao nhất ở Dubai
 Lược sử của các thành phố khác ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất: Abu Dhabi
 Danh sách các năm ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Tham khảo

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Aleptinoides ochrea

text:
Aleptinoides ochrea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aleptinoides


title: Lamprosema chlorura

text:
Lamprosema chlorura là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lamprosema


title: Supersypnoides kirbyi

text:
Supersypnoides kirbyi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Supersypnoides


title: Khoai tây lốc xoáy

text:
Khoai tây lốc xoáy (tiếng Hàn: ), còn được gọi là khoai tây xoắn hoặc khoai tây chiên lốc xoáy, là một món ăn đường phố phổ biến ở Hàn Quốc, ban đầu được phát triển bởi Jeong Eun Suk của Agricultural Hoeori Inc. Đó là một củ khoai tây nguyên miếng được cắt xoắn ốc được chiên giòn trên xiên que, được tẩm nhiều gia vị khác nhau như hành tây, phô mai hoặc mật ong. Một số có kèm xúc xích nối ở giữa.

Hình ảnh

Tham khảo

Món ăn khoai tây
Món chiên ngập dầu
Món ăn nhẹ Triều Tiên


title: Cevdet Sunay

text:
Đại tướng Cevdet Sunay (; 10 tháng 2 năm 1899 – 22 tháng 5 năm 1982) là sĩ quan quân đội, chính trị gia người Thổ Nhĩ Kỳ và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thứ 5.

Sunay sinh năm 1899 tại Trabzon, Đế quốc Ottoman. Sau khi học tiểu học và trung học ở Erzurum và Edirne, ông tốt nghiệp Trường Trung học Quân sự Kuleli ở Istanbul. Trong suốt Chiến tranh thế giới thứ nhất, ông chiến đấu ở mặt trận Palestine năm 1917 và trở thành tù binh của Anh ở Ai Cập năm 1918. Sau khi được phóng thích, ông chiến đấu ở mặt trận phía nam, sau đó là mặt trận phía đông trong suốt Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ.

Sunay hoàn thành giáo dục quân sự năm 1927, và tốt nghiệp Học viện Chiến tranh Quân đội (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 1930 và là sĩ quan tham mưu. Ông được thăng hàm Đại tướng năm 1949 và sau đó là Tướng bốn sao năm 1959, ông đóng vai trò quan trọng trong công tác quân sự. Năm 1960, ông được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Lục quân và sau đó là Tổng tham mưu trưởng. Ngày 14 tháng 3 năm 1966, ông được đề cử vào thượng viện bởi Cemal Gürsel dưới thời ông làm Tổng thống.

Khi nhiệm kỳ Tổng thống Gürsel chấm dứt vì lý do sức khoẻ và sự phù hợp với Hiến pháp, Cevdet Sunay được bầu làm Tổng thống bởi Hội nghị Đại quốc dân Thổ Nhĩ Kỳ vào 28 tháng 3 năm 1966. Ông giữ vững chức vụ của mình mặc dù tình trạng gia tăng hoạt động khủng bố và các cuộc phá rối của sinh viên. Ông tại nhiệm 7 năm đến 28 tháng 3 năm 1973 và sau đó trở thành thượng nghị sĩ suốt đời.

Ông kết hôn với Atıfet năm 1929. Họ có ba người con.

Cevdet Sunay mất vào 22 tháng 5 năm 1982 ở Istanbul. Thi thể của ông được an táng tại khu mộ vĩnh cữu tại Nghĩa trang Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ mới xây ở Ankara.

Tham khảo

Sinh năm 1899
Mất năm 1982
Quân nhân Ottoman trong Thế chiến thứ nhất
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ


title: Actia gratiosa

text:
Actia gratiosa là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Actia


title: Ban vàng

text:
Ban vàng là một sự tích tụ chất có màu vàng của cholesterol ở dưới da, thường ở trên hoặc quanh mí mắt. Mặc dù chúng không gây hại cho da và cũng không gây đau, những sự phát triển nhỏ này có thể gây mất mĩ quan và có thể loại bỏ được. Không có bằng chứng đáng tin cậy nào đề cập đến sự tích tụ ban vàng liên quan đến lipoprotein trọng lượng thấp trong máu và nguy cơ gia tăng của xơ vữa động mạch.

Ban vàng có thể được gọi là u vàng khi nó lớn hơn và u hơn, theo tỉ lệ khối u. Ban vàng thường được phân loại đơn giản như một phân nhóm của u vàng.

Điều trị
Ban vàng có thể được loại bỏ nhờ axit trichloroacetic, phẫu thuật, laser hoặc liệu pháp lạnh. Việc loại bỏ có thể tạo sẹo và thay đổi sắc tố, nhưng đó chỉ là tác dụng phụ ít gặp trong điều trị.

Từ nguyên
Từ có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp xanthos, ξανθός, "vàng" và έλασμα, elasma, "dấu". Dạng số nhiều là xanthelasmata (ban vàng).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hình thể con người


title: Symphonia nymphulalis

text:
Symphonia nymphulalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Symphonia (Crambidae)


title: Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 2022 - Vòng loại đơn nữ trẻ

text:
Hạt giống

Vượt qua vòng loại

Kết quả vòng loại

Vòng loại thứ 1

Vòng loại thứ 2

Vòng loại thứ 3

Vòng loại thứ 4

Vòng loại thứ 5

Vòng loại thứ 6

Vòng loại thứ 7

Vòng loại thứ 8

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả vòng loại tại usopen.com

Vòng loại đơn nữ trẻ


title: Głęboczek, Tỉnh West Pomeranian

text:
Głęboczek  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Czaplinek, thuộc quận Drawsko, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây Czaplinek,  về phía đông của Drawsko Pomorskie và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước 1772, khu vực này là một phần của Vương quốc Ba Lan, 1772-1945 Phổ và Đức. Để biết thêm về lịch sử của nó, hãy xem Hạt Wałcz và " Miền Warlang -Heinrichsdorf".

Tham khảo


title: Gà Bergische Kräher

text:
Gà Bergische Kräher là một giống gà nhà của Đức có nguồn gốc từ vùng Bergisches ở bang Bắc Rhine-Westphalia ở miền tây nước Đức. Chúng được đặt tên cho tiếng gáy dài bất thường của nó, dài gấp năm lần so với các giống gà khác và thuộc về nhóm các giống gà gáy dai được tìm thấy từ Đông Nam Âu đến Viễn Đông.

Lịch sử
Giống gà Bergische Kräher đã được nuôi dưỡng tại vùng Bergisches trong hàng trăm năm trước, và có nhiều huyền thoại về nguồn gốc của nó. Nó có thể được mang đến từ Đông Nam châu Âu hay Trung Đông vào thời điểm Thập tự chinh, và có thể đã được lan truyền qua khu vực bởi các ông Cistercian. Nó liên quan chặt chẽ với Bergische Schlotterkamm. Các cuộc thi được tổ chức cho các giống gia cầm, và chúng được chọn lọc cho khả năng gào thét của chúng.

Một hiệp hội giống, Kräherzüchtervereinigung, được thành lập năm 1884, và là giống gà đầu tiên có từ năm 1885. Ngày nay, Bergische Kräher là một giống hiếm. Vào năm 2001, nó là một "giống có nguy cơ tuyệt chủng của năm" của Gesellschaft zur Erhaltung thay đổi qua und gefährdeter Haustierrassen và được liệt kê trong thể loại I, "cực kỳ nguy cấp", trên Danh sách Rote của tổ chức đó. Trong năm 2009, chỉ có 77 con gà trống và 337 con gà mái đã được ghi nhận, vào năm 2013 tổng số gà là 329.

Đặc điểm
Chỉ có một bộ lông màu được công nhận, màu đen có viền vàng. Gà con có màu đen với một số dấu vàng trên cánh và ngực, gà trống có vàng và có đánh dấu trên cánh. Màu đen đa dạng đã tuyệt chủng, những cá thể có màu đen bạc rất hiếm. Giống như Bergische Schlotterkamm, Bergische Kräher cho thấy viền rộng điển hình ("Dobbelung") của lông vũ. Gà trống nặng 3–3,5 kg và gà mái 2–2,5 kg. Chúng có một cái mồng gà duy nhất, dái tai có màu trắng và chân có màu xanh lam. Bergische Kräher là giống gà có mục đích kép (kiêm dụng), có chất lượng thịt gà tốt.

Gà mái đẻ 120–150 quả trứng trắng mỗi năm, nặng tới 50-60g; chúng có ít xu hướng sinh sản. Các cuộc thi gáy gà với Bergische Krähers là một môn thể thao ở vùng đất Bergische trong nhiều thế kỷ. Từ năm 1923, Hiệp hội giống đã tổ chức các cuộc thi đông đúc hàng năm vào ngày Thứ Năm. Trong những điều này-không giống như trong hầu hết các cuộc thi gáy gà truyền thống ở Đức, Hà Lan và Bỉ-con gà được đánh giá về chiều dài và vẻ đẹp của nó, thay vì tần số của nó.

Tham khảo

 Barbara Rischkowsky, D. Pilling (eds.) (2007). List of breeds documented in the Global Databank for Animal Genetic Resources, annex to The State of the World's Animal Genetic Resources for Food and Agriculture. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 9789251057629. Truy cập January 2017.
 Rassetafeln: Bergische Kräher (in German). Bund Deutscher Rassegeflügelzüchter. Truy cập August 2014.
 Liste des races et variétés homologuée dans les pays EE (28.04.2013). Entente Européenne d’Aviculture et de Cuniculture. Archived ngày 16 tháng 6 năm 2013.
 Breed Classification. Poultry Club of Great Britain. Truy cập August 2014.
 Breed data sheet: Bergische Kräher/Germany. Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations. Truy cập August 2014.
 Bergische Kräher (in German). Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen. Truy cập January 2017.
 Schwerpunkt - Geflügel: Bergische Kräher (in German). Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen. Truy cập August 2014.
 Armin Six (2015). Bergische Kräher (in German). Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen. Truy cập October 2015.
 Edward Brown (1906). Races of Domestic Poultry. London: Edward Arnold.
 Victoria Roberts (2008). British poultry standards: complete specifications and judging points of all standardized breeds and varieties of poultry as compiled by the specialist breed clubs and recognised by the Poultry Club of Great Britain. Oxford: Blackwell. ISBN 9781405156424.
 Die gefährdete Nutztierrasse des Jahres 2001 (in German). Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen. Truy cập January 2017.
 Gemeinsame Liste alter und einheimischer Geflügelrassen in Deutschland der GEH und des BDRG (in German). Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen. Truy cập January 2017.
 Rote Liste: Einheimische Nutztierrassen in Deutschland 2013 (in German). Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung. Archived ngày 1 tháng 2 năm 2014.
 Friedrich Wieden (1949). Die Geschichte der Bergischen Kräher. Deutscher Geflügelhof 43. Oldenburg.
 Stefaan De Groote (ngày 27 tháng 6 năm 2011). Hanenzettingen opgenomen in Vlaamse inventaris immaterieel erfgoed (in Dutch, "Cock crowing contest recognised as Flemish national heritage"). Het Nieuwsblad. Truy cập October 2015.

Giống gà


title: Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam

text:
Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam là Giải thưởng duy nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ghi nhận và tôn vinh những tập thể, cá nhân có sản phẩm tiêu biểu, xuất sắc, đóng góp xứng đáng cho sự phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân Việt Nam. Giải thưởng trao tặng cho các tập thể, cá nhân có sản phẩm thuộc nhóm: sản phẩm là kết quả nghiên cứu khoa học (bao gồm giống cây trồng nông lâm nghiệp; giống vật nuôi và thủy sản; các phát minh, sáng chế, giải pháp hữu ích; công trình nghiên cứu khoa học, quy trình công nghệ, tiến bộ kỹ thuật mới), sản phẩm là hàng hóa tiêu dùng (bao gồm sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, vật tư nông nghiệp, máy móc thiết bị, thương hiệu hàng hóa có uy tín), sản phẩm là những mô hình về tổ chức sản xuất, phát triển nông thôn đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại điều 5 Thông tư số 06/2014/TT-BNNPTNT ngày 10 tháng 2 năm 2014 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về xét tặng Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam.

Lịch sử
Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam đã ra đời năm 2004 theo Quyết định số 42/2004/QĐ-BNN ngày 1 tháng 9 năm 2004 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Đến năm 2010, trở thành giải thưởng duy nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ghi nhận và tôn vinh những tập thể, cá nhân có sản phẩm tiêu biểu, xuất sắc, đóng góp xứng đáng cho sự phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân Việt Nam theo Thông tư số 06/2014/TT-BNNPTNT ngày 10 tháng 2 năm 2014 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về xét tặng Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam. Giải thưởng thay thế các Giải thưởng do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành trước đây:
 Giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam (Quyết định số 42/2004/QĐ-BNN ngày 01/9/2004);
 Giải thưởng Cúp hàng nông lâm thủy sản Việt Nam chất lượng cao, uy tín thương mại (Quyết định số 1895/QĐ-BNN-CB ngày 24/6/2008);
 Giải thưởng Cúp vàng nông nghiệp (Quyết định số 1846/QĐ-BNN-VP ngày 23/6/2006);
 Giải thưởng Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam (Quyết định số 2776/QĐ-BNN-CB ngày 25/9/2007).

Điều kiện xét tặng
Giải thưởng trao cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài ngành Nông nghiệp, người nước noài làm việc tại Việt Nam có các sản phẩm: đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận (Cục Sở hữu trí tuệ Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xác nhân, cơ quan có thẩm quyền xác nhận thương hiệu hàng hóa chất lượng cao, có uy tín…); được Hội đồng xét tặng chuyên ngành chấm điểm bình quân đạt tối thiểu từ 70 điểm trở lên (thang điểm tối đa là 100); không có tranh chấp về quyền tác giả, không có khiếu kiện, khiếu nại về năng suất, chất lượng của sản phẩm và không ảnh hưởng đến sức khoẻ của người và môi trường; có đủ tài liệu chứng minh sản phẩm đó thuộc quyền sở hữu của tác giả hoặc đồng tác giả; không thuộc đối tượng đang trong thời gian thi hành các hình thức kỷ luật.

Hình thức và phần thưởng
Giải thưởng được tổ chức xét tặng ba năm một lần, mỗi lần xét, trao tặng cho tối đa 100 sản phẩm. Lễ trao tặng Giải thưởng được tổ chức vào dịp kỷ niệm ngày thành lập Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngày 14/11 của năm xét tặng.

Phần thưởng bao gồm: Cúp Giải thưởng, Giấy chứng nhận Giải thưởng, Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn… Tập thể, cá nhân được nhận giải thưởng được tuyên truyền, quảng bá hình ảnh sản phẩm đạt giải trên các phương tiện thông tin đại chúng; được khai thác, sử dụng Logo Giải thưởng kể từ khi được trao giải; được in ấn phẩm để quảng bá sản phẩm tại các thị trường trong nước và quốc tế.

Một số sản phẩm tiêu biểu
 Giống lợn Móng Cái Thành Tô - Hải Phòng
 Gà ri vàng rơm
 Gà lông màu hướng thịt TP
 Hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI)

Chú thích

Bông lúa vàng Việt Nam, Giải thưởng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam


title: Xylotrechus ibex

text:
Xylotrechus ibex là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Xylotrechus


title: Yegor Glukhov

text:
Yegor Yevgenyevich Glukhov (; sinh ngày 19 tháng 5 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Tyumen.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh ra mắt chuyên nghiệp tại Cúp quốc gia Nga cho FC Tyumen vào ngày 24 tháng 8 năm 2016 trong trận đấu với FC Sibir Novosibirsk.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by Giải bóng đá Quốc gia Nga

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá FC Tyumen


title: Pháo đài Rohtas

text:
Pháo đài Rohtas (Tiếng Punjab, ; Qila Rohtas) là một pháo đài từ thế kỷ 16, nằm gần thành phố Jhelum, tỉnh Punjab của Pakistan. Pháo đài này được xây dựng trong thời gian trị vì của nhà vua Sher Shah Suri người Pashtun, trong khoảng thời gian từ 1541 đến 1548. Pháo đài được xây lên nhằm mục đích chinh phục các bộ lạc nổi loạn ở vùng Potohar miền bắc Punjab, trung thành với vương triều Mogul. Pháo đài này là một trong những pháo đài lớn nhất và kiên cố nhất tại tiểu lục địa. Pháo đài Rohtas đã không bị ảnh hưởng nặng nề từ thiên nhiên và còn bảo toàn được phần lớn công trình.

Pháo đài nổi tiếng với những bức tường phòng thủ lớn, và một số cổng ra vào khổng lồ. Rohtas được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1997 vì là "ví dụ điển hình về kiến trúc quân sự Hồi giáo ở Trung và Nam Á".

Vị trí

Pháo đài nằm cách tám ki lô mét về phía nam của Grand Trunk Road. Nó cách khoảng 16 km về hướng tây bắc thành phố Jhelum và cũng gần thành phố Dina. Con đường lịch sử Shahrah-e-Azam từng có lần đi gần kề với bức tường ngoài phía bắc của pháo đài.

Pháo đài Rohtas được xây dựng trên một ngọn đồi nhìn ra hẻm núi, nơi sông Kahan gặp một dòng suối chảy theo mùa có tên Parnal Khas trong rặng núi Tilla Jogian. Pháo đài cao hơn  so với mặt bằng xung quanh, tức hơn  so với mực nước biển và có diện tích khoảng .

Nền tảng
Người sáng lập ra triều đại Sur là Sher Shah Suri đã cho xây dựng pháo đài. Pháo đài được xây nhằm để ngăn chặn sự trở về của nhà vua triều đại Mogul Humayun. Humayun đã bị mất nước và đày sang Ba Tư sau thất bại ở Trận Kannauj. Pháo đài này có vị trí chiến lược giữa vùng núi Afghanistan và vùng đồng bằng Punjab.

Pháo đài cũng được dựng lên để đàn áp các bộ tộc Gakhar địa phương của vùng Potohar. Các bộ tộc Gakhar là những đồng minh của Đế quốc Mogul và từ chối chấp nhận sự lãnh đạo của Sher Shah Suri.

Lịch sử

Thời kỳ Sur
Việc xây dựng pháo đài bắt đầu từ năm 1541, dưới sự chỉ đạo của Todar Mal Khatri, một đại diện của Đế chế Sur. Công việc xây dựng hoàn thành năm 1548. Việc xây dựng ban đầu bị chậm do các bộ lạc Gakhar địa phương được thuê làm lao công từ chối làm việc. Những nhà lãnh đạo Mogul cuối cùng phải tăng lương, khiến cho một số bộ lạc Gakhar tham gia vào việc xây dựng pháo đài.

Thời kỳ Mogul
Đến năm 1555, hoàng đế Humayun của Mogul đã chiếm được pháo đài sau khi tổng trấn tại đây là Tatar Khan Khasi không chặn nổi sự tấn công của quân đội Mogul.

Pháo đài mất đi phần lớn mục đích ban đầu là trấn áp các bộ lạc Gakhar ủng hộ Mogul, cũng như ngăn cản sự quay lại của Hoàng đế Humayun, giờ không còn cần thiết nữa. Thêm vào đó, khi hoàng đế Akbar xây dựng pháo đài Attock ở cạnh đó trong thập niên 1580, Attock đã đáp ứng tốt hơn yêu cầu của đế quốc Mogul. Pháo đài Rohtas lúc này trở thành thủ phủ của các bộ lạc Gakhar mà ban đầu nó được thiết kế nhằm mục đích ngăn chặn và không còn cần lực lượng quân sự đồn trú ở đây nữa, vì các bộ lạc Gakhar địa phương vẫn trung thành với vương triều Mogul.

Thời kỳ hậu Mogul
Pháo đài vẫn được sử dụng trong thời kỳ Mogul, và nó được sử dụng trong phần lớn thời gian cho đến năm 1707, dù các vua triều Mogul không thường xuyên tới đây vì nó thiếu những khu vườn lớn và những loại công trình kiến trúc lớn như tại các pháo đài được xây dưới thời Mogul, ví dụ Pháo đài Lahore. Sự phục hồi của pháo đài diễn ra trong những ngày tàn của đế chế Mogul, khi Đế quốc Sikh đối địch bắt đầu mở rộng lãnh thổ trong khu vực. Nader Shah của Ba Tư và vua Afghanistan Ahmed Shah Abdali đều từng đóng tại pháo đài khi thăm dò Punjab trong những ngày tàn của đế chế Mogul.

Năm 1825, quân đội Sikh của Gurmukh Singh Lamba đã đánh chiếm pháo đài từ thủ lĩnh Gakhar là Nur Khan. Rohtas cũng thereafter used for administrative purposes by the Sikh ruler Ranjit Singh.

Bố cục

Pháo đài Rohtas có diện tích khoảng 70 hecta, được bao quanh bằng 4 ki lô mét tường thành và có 68 tháp canh pháo đài cùng 12 cổng. Pháo đài có hình tam giác không đều và men theo các đường viền của quả đồi mà nó được xây dựng trên đó. Phía tây bắc của pháo đài bị ngăn cách với phần còn lại của pháo đài bằng một bức tường dài 533 mét. The enclosed section served as a citadel for elites and was more heavily guarded. The enclosed section is site of much of the fort's most notable remains. The fort's Langar Khani gate opens into the citadel, but is actually a trap that is in the direct line of fire from the fort's bastions.

Pháo đài lớn có thể chứa lực lượng lên đến 30.000 người. The enclosed section served as a citadel for elites. Due to its location, massive walls, trap gates and 3 baolis (stepped wells), it could withstand a major siege - although it was never actually besieged. There are no palaces in the Fort except for the Raja Man Singh Haveli, which is built on the highest point of the citadel.

Những công trình chính

Ramparts

The height of the outer wall varies between 10 and 18 metres, with a thickness that varies between 10 and 13 metres. The fortified walls have 68 bastions at irregular intervals, with 12 monumental gateways providing access to the inner fort. The ramparts follow the hilltop's contours.

The walls have up to 3 terraces located at different levels. Each level was connected to the other by way of a staircase. The uppermost terrace has merlon-shaped battlements from which muskets could be fired, and from which soldiers could also pour molten lead.

The wall is built in sandstone laid in lime mortar mixed with brick. The gates are in grey ashlar masonry. Some portions have been built using burnt brick.

Cổng pháo đài
Pháo đài Rohtas có tất cả 12 cổng được liệt kê dưới đây. Tất cả các cổng đều được xây bằng đá ashlar.

Sohail

Cổng Sohail features some of the best masonry work of the Sur Empire, and was likely the ceremonial main entrance to the fort.
It derives its name from a local saint named Sohail Bukhari − whose remains are interred in the south-western portion of the gate.

The gate rectangular in shape, and measures  high, by  wide, and with a depth of . Its central archway is  wide, and maintains its shape throughout the gates depth. The gateway is with floral motifs, with richer decoration on the outer face.

Balconies on either side of the central arch feature have small domes on their roofs. Unlike other parts of the fort which were built in an Afghan-Persian style, the balcony designs are derived from Hindu architecture. Similar balconies can be seen in Haveli Man Singh.

There are seven battlements along the outer face of the Sohail gate. The gate features room in the upper portion that have windows which open towards the fort's interior. Like the outer arch there is a small window in the middle of the inner arch.

Shah Chandwali

This gate links the citadel to the main fort. It is named after 'Shah Chandwali who refused to get his wages for working on this gate. The saint died while still on work and was buried near the gate. His shrine still stands to this day.

This gate is also a double gate. The outer gate, the entrance of which is from the citadel is 13.3 meters wide and 8.23 meters deep. The inner gate is a simple archway which is 3.66 meters wide.
There are 12 gates of the fort.

Kabuli

The Kabuli gate derives its name from the fact that it opens towards the northwest in the general direction of Kabul. The gate now houses a visitors' information center, and a museum set up by the Himalayan Wildlife Foundation.

The gate may have been built in two stages. It consists of an inner and outer gate which encloses a step-well. Its opening is  wide, and is flanked by two bastions on either side of the opening. The gate has 5 battlements on top, and has stairs leading up to it from the outside. On the southern side of the gate is the Shahi (Royal) Mosque because of which many people also call it Shahi (Royal) Darwaza (Gate or Door).

Shishi
The gate derives its name from the beautiful glazed tiles used to decorate its outer arch. These tiles are the earliest examples of this technique which was later refined in Lahore. These tiles are blue in color.

An inscription on the left side of the gate gives the date of construction of the fort. The inscription is in Persian and is translated as

In the Hijri Year 948 [1541 CE] came the exalted
At that time constructed the great fort
The emperor is Sher, with long life
There is no match to his good fortune
It was completed by Shahu Sultan

Langar Khani

Langar Khan is a double gate which is  high,  wide with a central arched opening. The oouter arch has a small window like the Sohail Gate. The outer opening leads to a Langar Khana (Mess or Canteen).

There are two bastions on either side of the gate which have kitchen, stores and a well for water. The opening of this gate is L shaped. As soon as one enters from the outer gate one has to turn right.

Talaqi
This gate is 15.25 meter high and 13.8 meter wide with two bastions on either side. This gates name derives from "Talaq" (divorce). According to a legend, Prince Sabir Suri entered the gate and had an attack of fever which proved fatal. This was regarded as a bad omen and the name became "Talaqi".

Mori or Kashmiri
The gate opens to the north and faces towards Kashmir. This gate opens into one chamber which opens into another.

Khwas Khani
This gate is named after one of Sher Shah Suri’s greatest general, Khwas Khan. This was the original entrance to the Qila (Fort) because outside the gate lies the old GT Road.

It is a double gate. The outer gate is  wide and  deep. It is accessible by only one gate and also had a very fine Baoli which suggests that it was meant for the Chief and his family.This gate has a bastion and a defensive wall on each side. On the bastions cannons could be deployed. The inner and outer gates are almost mirror images of each other. The top of the gate has five battlements. All of these have loopholes as well as machicolation. Unlike other gates of this Qila, the inner side of the gate has five battlements.

The inner and outer arches have sunflower motifs like the Sohail Gate. The gate also has a room which has windows opening to the inside and the outside.

It is pertinent to mention here that when the Gakhars refused their allegiance to Sher Shah Suri, he launched an expedition to punish them. This resulted in the capture of the Gakhar chief Sarang Khan and his daughter. Sarang Khan was then killed. His daughter was then married to Sher Shah’s favourite general Khwas Khan.

Gatali

Đây là một cổng đơn, cao 9,15 mét và bề dày 6,1 mét. Cổng này trông ra the village Gatali Ford (ravine) which is called also Patan Gatiali or Gatiyalian, the important point to cross the River Jhelum for the Kashmir Vally, thus the name.
other then this village aima afghana's comandar habib khan lodhi wellcomed kashmirian pathan brothers who visit Rohtas fort. comandar habib khan lodhi was right hand to king sher shah suri.

Tulla Mori
This is an entrance rather than a gate. It is on the eastern side of the fort. It is about 2 meters wide. There is a bastion next to this entrance.

Pippli
Đây là cổng nhỏ như cổng Tulla Mori, có chiều rộng 2,13 mét.

Sar
Đây là một cổng vào nhỏ dường như được tạo ra do người dân địa phương phá vỡ bức tường chính (tường bao bên ngoài) ở giai đoạn sau này như một lối tắt đến một khu rừng lân cận. Có một tháp canh pháo đài bên cạnh cổng này. Ngoài ra còn có một ao bị phá hủy nằm ở phía trước cổng này trong phạm vi pháo đài, vì việc xây dựng pháo đài gây nên. Vì lý do này, cổng có tên là "Cổng Sar" với "Sar" có nghĩa là ao nước.

Royal mosque

This small mosque known as Shahi masjid is near the Kabuli gate. It has a prayer chamber and a small courtyard. It is the most decorated of the original buildings of the fort. To be ever ready in case of attack, stairs lead directly from the courtyard of this mosque to the top of Kabuli Gate.

The prayer chamber is 19.2 meter long and 7.3 meter deep. It is divided into 3 equal chambers. There are domes from the inside but from the outside no domes can be seen. There is a small room at the end of these three chambers. This room was for the Pesh Imam (Prayer Leader). This room has a small domed roof from the inside but no outer dome. There is no place for ablution (cleaning up before prayers) in the mosque. This mosque is built into the fortification wall i.e. soldiers walked over the mosque's roof. The outer wall of the mosque is the fortification wall itself.

On the outer wall of the mosque are beautiful round designs in which Islamic verses are written in Naqsh script. These verses are surrounded by a Lilly going around the Naqsh script. The Lilly design was later used by Mughals in Tomb of Jahangir, Tomb of Nur Jehan and the Shah Burj Gate in Lahore Fort. The design seems to have been copied from the coins used in that time.

Stepwells

Có tất cả ba baoli tại pháo đài. These were made by cutting deep into the lime rock. They are

Baoli trung tâm
It is in the middle of the Fort for soldiers, elephants, horses etc. This Baoli has 148 steps. Each step is  wide. The upper portion has been cut in stone. It has three arches that span the length of the baoli.

Baoli hoàng gia
It is near the Kabuli Gate for the Royal family. It has 60 steps and has small chambers that were used as baths by the Royal family.

Baoli cổng Sar
A small Baoli near the Sar Gate, most likely used by soldiers.

Rani Mahal

The Rani Mahal (Queens palace) is near Haveli Man Singh. It is a one-storey structure. It originally had four rooms but only room remains standing today. The foundation of the four rooms can still be seen today.

It is not an original part of the fort and is an example of Hindu architecture and built around the same time as the Haveli Man Singh.

The room still standing today is about  high and beautifully decorated on the inside and outside. The roof of the dome like room is like a flower. The inside of the roof is decorated with flowers, geometrical patterns and fake windows. The room is about .

Decorative features
This fort is an example of purely "Masculine" architecture. It places function over form. This can be gauged from the fact that the fort originally had no permanent building for living.

Stone carvings

These carvings are found on the gate and in the mosque. Most of these are engravings in Arabic and sunflowers.

One of these carvings is inside the Shahi Mosque outside the Pesh Imam's (Prayer leaders) room. The carving is of the word "Allah" (God) in Arabic. The same carving is also done on merlons on top of Shahi Mosque.

The sunflower motif is on each sides of the arches of Shahi Mosque. It is also present in the guard post in between each gate.

Calligraphy
Most of these inscriptions are on the Shahi Mosque. On the outer wall of the mosque the "Kalima" is written in beautiful calligraphy on both sides of each arch of the Shahi Mosque. The Naskh script is used.

There is an inscription in Persian on the Shishi gate which gives the date of start of construction. The same inscription is also found over the Talaqi gate.

There are other inscriptions on the Khwas Khani, Langar Khani and Gatali gate.

Tilework
These tiles are found on Shishi gate. This type of tile became extremely popular with the Mughals who further refined them. The tiles on Shishi gate are the earliest example of the usage of these tiles. These tiles were made in Lahore.

Plasterwork
Plaster has been used in the Shahi Mosque.

Machicolations
Machicolations are small drains that lead from the inside to the walls outside. They are built into the walls and are used by the soldiers on the inside to pour molten lead or other hot liquids on soldiers trying to scale the walls. The Rohtas Fort has hundreds of them and each one is beautifully decorated with geometric patterns. The pictures is of a machicolation near the Langar Khana (Mess Hall).

Architecture

This fort was built in a style that draws from Turkish, Middle Eastern, and South Asian artistic traditions. The fort's Haveli of Man Singh was built by one of Akbar's generals, and displays elements of Hindu architectural styles.

Before the construction of this fort, the combination of these styles had not been harmonious. Qila Rohtas is the earliest example of the successful mixing of these two styles with the Afghan style being more prominent.

The elements of Hindu architecture are
 Balconies on Sohail Gate.
 Decorations on Shahi Mosque derived from Hindu architecture.
 Haveli Man Singh (Pure Hindu architecture)

The elements of Afghan architecture are
 Utilitarian construction.
 Use of stone instead of bricks in building wall.
 No living quarters.
 Comparatively less decoration

Use
The fort was never popular with the Mughals because of its military character. Emperor Akbar stayed here for a single night. Emperor Jahangir rested here for a single night while going to Kashmir for a rest. He said the following about its location"

Emperor Jahangir again stayed here when he was being forced to go to Kabul by Mahabat Khan. Nur Jahan, his beautiful and resourceful wife obtained troops from Lahore and ordered Mahabat Khan to release her husband. Emperor Jahangir then proceeded to Rohtas and held his court here for a while. Then he went on to Kashmir and back to Lahore to die.

The later Mughals seem to have made no use of the fort. The reason is that they were allies of the Gakhars and consequently needed no troops to maintain their hold over this area.

Timur Shah Durrani secured Multan from the Sikhs in 1780, his forces then defeated the Sikhs at Rohtas, he then secured Bhawalpur và Kashmir. By 1788 he even attempted unsuccessfully to ford the plains of Punjab to rescue his brother-in-law the emperor Shah Alam II who was blinded by a eunuch Ghulam Qadir, unable to succeed he wrote a letter to Charles Cornwallis, 1st Marquess Cornwallis, requesting that the British protect the Mughal dynasty.

After the takeover of the Punjab by the Ranjit Singh, Sardar General Gurmukh Singh Lamba captured the Rothas Fort from Ghakhar chief Nur Khan, father of Fazil Dad Khan in 1825. due to enmity of Main brothers Raja Gulab and Dahain Singh (Dogra Rajajas) having influence over Maharaja, the fort was given to Mohar Singh. But when Mohor Singh retired to Banaras against the wishes of Maharaja, the fort and the contingent of seven hundred horses were placed under Sardar Gurmukh Singh Lamba. Thus making his command long (Lammbi), he was popularly addressed by the Maharaja as Lammba Sardar. It is also said that the sardar had a medium stature where the Mohar Singh was extra ordinary tall personality, Sardar Gurmukh Singh, got surname of Lamba due to Mohar Singh height.

The Maharaja Ranjit Singh gave the fort to Sardar Mohar Singh who was succeeded by Gurmukh Singh Lamba. It was subsequently leased to different people and the last people to manage Rohtas was Raja Fazal Din Khan who joined Sher Singh in rebellion.

Legacy
Rohtas Fort is an outstanding example of early Muslim military architecture in the South Asia which incorporates features from elsewhere in the Islamic world. It also had a profound influence on the development of architectural styles in the Mughal Empire (and hence on the European colonial architecture that made abundant use of that tradition).

It is also outstanding by virtue of the refinement and high artistic value of its decorative elements, notably its high- and low-relief carvings, its calligraphic inscriptions in marble and sandstone, its plaster decoration, and its glazed tiles.

And

There are no surviving examples of military architecture of this period on the same scale in the South Asia which survive to the same degree of completeness and conservation. Fatehpur Sikri (India) which is already on the World Heritage List represents the full Mughal realization of a form and style that owes everything to its precursor, Rohtas Fort.

The recommendation by ICOMOS (the organization that makes the World Heritage list) made the following recommendation

Rohtas Fort is an exceptional example of the Muslim military architecture of central and South Asia, which blends architectural and artistic traditions from Turkey and the South Asia to create the model for Mughal architecture and its subsequent refinements and adaptations.

Conservation
Most of the fort is in a very good state of preservation. In the portions that have fallen away (Haveli Man Singh) one can still see some part of the original construction.

The central archway of the Chandwali Gate has been rebuilt recently so that is the only "fake" part of the fort.

In early 2005, seepage, heavy rains, and general neglect caused the left inner face of the Talaqi Gate to collapse, and the right flank and foundation to become detached from the original structure.

The Gatali Gate forms one of the original entrances to Rohtas. Over time, its right bastion and supporting wall have collapsed as a result of permeated rainwater and the erosion of its foundations.

World Heritage Status
Rohtas Fort was designated a World Heritage Site in 1997, having met the following inclusion criteria:

Criterion (ii): "Rohtas Fort blends architectural and artistic traditions from Turkey and the Indian subcontinent to create the model for Mughal architecture and its subsequent refinements and adaptations."
Criterion (iv): "Rohtas Fort is an exceptional example of the Muslim military architecture of central and south Asia during the 16th century."

The fort was also noted for its high-level of integrity, and authenticity.

Himalayan Wildlife Foundation
The Rohtas Fort Conservation Programme was conceived by the Himalayan Wildlife Foundation in 2000 to help protect the sixteenth-century Rohtas Fort near Jhelum, and develop it as a heritage site conforming to international standards of conservation and tourism. It is undertaking the following projects in conjunction with the Royal Norwegian Embassy.

Government Eviction Notice
In 1992 the government ordered the locals of Rohtas to leave the inside area of fort and state that the government would construct houses for them outside the fort. Zafar Chughtai the chairman of Rohtas opposed the stay order from government declaring that no government will take the properties of Rohtas locals. The stay order is still effective but no subsequent government has pursued its execution and has allowed the fort residents to reside there.

 Complete restoration of Shah Chandwali Gate
 Conservation of Haveli Man Singh
 Conservation of Talaqi Gate and Gatali Gate
 Establishment of Sher Shah Suri Museum in upper storey of Sohail Gate
 Improvement of quality of life in Rohtas Fort village

Nearby places of historical significance
Outside the Langar Khani Gate is the tomb of a lady called Khair Un Nisa. She was the daughter of the food minister named Qadir Bukhsh. She died here and was buried in this tomb but she was later moved to Sasaram.

Until the construction of the new Grand Trunk Road, Rohtas was a halting place on the main Peshawar-Lahore road. This road had serais about a mile apart. One of these is about one mile (1.6 km) north of the Rohtas Fort. It is in a fair state of preservation.

Truy cập

Từ Islamabad
The dual-carriage Grand Trunk Road takes you past Gujar Khan and Sohawa, to the small town of Dina 130 km away. Just past Dina you will drive over a railway overpass, stay to the right of the road and take the first U-turn to drive back towards Dina. After about 100 meters to your left you will find a signpost, which indicates the way towards the road leading to Rohtas Fort which is 8 km away, past the small holy village of Muftian home to the Mufti Tribe. Drive on the road to enter into the fort and keep driving till you reach the parking area.

Từ Lahore
Drive on G.T. road past Gujranwala, Wazirabad and the city of Jhelum. About 10 minutes drive beyond the Jhelum bridge just short of the city of Dina, you will find a signpost to the left directing you to Rohtas Fort.

Gallery

Xem thêm
 Danh sách di sản thế giới tại Pakistan
 Danh sách các pháo đài tại Pakistan
 Danh sách các bảo tàng tại Pakistan
 Cao nguyên Pothohar
 Pháo đài Rawat
 Pharwala
 Sar Jalal
 Mankiala Stupa
 Đền Katasraj

Tham khảo

 Ihsan H Nadiem, Rohtas: Formidable Fort of Sher Shah. Lahore: Sang-e-Meel Publications, .
 Basheer Ahmad Khan Matta, Sher Shah Suri: A Fresh Perspective. Karachi: Oxford University Press, .
 Institute of Architects, Pakistan Rawalpindi-Islamabad Chapter Arch Vision 2002".
 "Rohtas Fort" article by Major General Mian Hayauddin

Liên kết ngoài

 UNESCO World Heritage Centre Web page. It has a panograph of the Qila Rohtas.
 Rohtas Conservation page on the Himalayan Wildlife Foundation website
 Rohtas Fort latest pictures

Pháo đài Punjab, Pakistan
Địa điểm khảo cổ Punjab, Pakistan
Đế quốc Sur
Jhelum
Di sản thế giới tại Pakistan


title: Tropidoprion grandidieri

text:
Tropidoprion grandidieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Tropidoprion


title: Poecilium zemlinae

text:
Poecilium zemlinae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Poecilium


title: Lesego Motsumi

text:
Lesego Motsumi (1964-2023) là một chính trị gia người Botswana. Motsumi là Bộ trưởng Bộ Y tế cho đến tháng 11 năm 2004, khi cô trở thành Bộ trưởng Bộ Công trình và Giao thông. Trong cuộc cải tổ nội các năm 2008, được tổ chức sau khi bổ nhiệm tổng thống Ian Khama, Motsumi trở lại vị trí cũ của bà với tư cách là Bộ trưởng Bộ Y tế.

Nguồn

 Lesego Motsumi tại cơ sở dữ liệu nhân dân châu Phi
Bộ trưởng Y tế
Nhân vật còn sống


title: Ai yêu anh ấy trước?

text:
Ai yêu anh ấy trước? (tên gốc , còn được biết đến với tên tiếng Anh: Dear Ex) là bộ phim tâm lý hài của Đài Loan, sản xuất năm 2018. Phim do Từ Dự Đình (Mag Hsu) và Hứa Trí Ngạn (Hsu Chih-yen) đạo diễn, với các diễn viên chính là Khâu Trạch, Tạ Doanh Huyên, Trần Như Sơn và Hoàng Thánh Cầu.

Nội dung
Lưu Tam Liên là người phụ nữ hy sinh hết thảy vì gia đình, nhưng người chồng đã mất Tống Chính Viễn của cô không chỉ ngoại tình mà còn để cho người tình thụ hưởng toàn bộ số tiền bảo hiểm của mình. Trớ trêu hơn nữa, người tình này còn là đàn ông! Lưu Tam Liên quyết tâm ra tay đòi lại tiền cho con, nhưng kẹt giữa mối bất hoà sâu sắc này, cậu con trai đang độ tuổi phản nghịch dần xa cách mẹ và ngả theo phe người tình của cha.

Diễn viên
 Khưu Trạch vai Cao Dụ Kiệt
 Tạ Doanh Huyên vai Lưu Tam Liên
 Trần Như Sơn vai Tống Chính Viễn
 Hoàng Thánh Cầu vai Tống Trình Hi

Các diễn viên khác tham gia bộ phim bao gồm Lương Chính Quần, Dương Lệ Âm, Chung Hân Lăng, Khải Nhĩ, Ngô Định Khiêm, Cao Tuyển Nhã.

Sản xuất và phát hành
Ai yêu anh ấy trước? được bắt đầu quay vào tháng 7 năm 2017, đóng máy vào cuối tháng 8 cùng năm.

Phim công chiếu lần đầu vào ngày 22 tháng 4 năm 2018 tại Liên hoan phim Viễn Đông (FEFF) ở Udine, Ý. Tháng 6 năm 2018, phim ra mắt tại Liên hoan phim Đài Bắc. Hãng Warner Bros phát hành phim vào ngày 2 tháng 11 cùng năm. Bộ phim được giới phê bình đánh giá khá tích cực và thu về tổng cộng 66,37 triệu Đài tệ. Từ tháng 2 năm 2019, phim được phát hành trên nền tảng trực tuyến Netflix.

Đón nhận
Tại giải Kim Mã lần thứ 55, phim nhận được đề cử cho Phim hay nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Khâu Trạch), Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Tạ Doanh Huyên), Diễn viên mới xuất sắc nhất (Hoàng Thánh Cầu), Đạo diễn mới xuất sắc nhất (Từ Dự Đình và Hứa Trí Ngạn), Kịch bản gốc xuất sắc nhất (Từ Dự Đình và Lữ Thì Viện), Bài hát gốc trong phim xuất sắc nhất (Bali song của Lý Anh Hoành) và Dựng phim xuất sắc nhất (Lôi Chấn Khanh), nhưng chỉ chiến thắng ở ba hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Bài hát gốc trong phim xuất sắc nhất và Dựng phim xuất sắc nhất.

Tại giải Điện ảnh Đài Bắc lần thứ 20, bộ phim nhận được giải Phim truyện xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Khâu Trạch), Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Tạ Doanh Huyên) và giải Truyền thông. Bộ phim được Đài Loan chọn làm đại diện gửi đi tranh giải Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất tại giải Oscar lần thứ 92, nhưng không lọt vào danh sách đề cử chính thức.

Tham khảo

Xem thêm

Phim Đài Loan
Phim năm 2018
Phim tâm lý
Phim hài-chính kịch thập niên 2010
Phim tiếng Quan thoại
Phim liên quan đến LGBT của Đài Loan


title: Idaea insularum

text:
Idaea insularum là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Cá mú sọc dọc

text:
Cá mú sọc dọc, tên khoa học Epinephelus latifasciatus, là một loài cá trong họ Serranidae. Chúng có thể được tìm thấy ở nhiều vùng biển như vịnh Ba Tư, vịnh Oman, Pakistan, Ấn Độ, Việt Nam, Hong Kong, Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan và Úc. Chúng có thể đạt đến chiều dài 137 cm.

Chú thích

Tham khảo

 Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
 Helfman, G., B. Collette y D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
 Hoese, D.F. 1986. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.
 Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB Bruselas; MRAC, Tervuren, Flandes; y ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
 Moyle, P. y J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
 Nelson, J.: Fishes of the World, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.
 http://www.fishbase.org/summary/7350

L
Động vật được mô tả năm 1842
L
M
Cá Thái Lan


title: Epipsilia septentrionalis

text:
Epipsilia septentrionalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Epipsilia


title: Caenurgina erichto

text:
Caenurgina erichto là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Caenurgina


title: Semaeopus solitaria

text:
Semaeopus solitaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Semaeopus