title: SARS-CoV-2

text:
Virus corona gây hội chứng hô hấp cấp tính nặng 2, viết tắt SARS-CoV-2 (), trước đây có tên là virus corona mới 2019 (2019-nCoV) và cũng được gọi là virus corona ở người 2019 (HCoV-19 hoặc hCoV-19), là một chủng coronavirus gây ra bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona 2019 (COVID-19), xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 12 năm 2019, trong đợt bùng phát đại dịch COVID-19 ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc và bắt đầu lây lan nhanh chóng, sau đó trở thành một đại dịch toàn cầu. Vào ngày 12 tháng 1 năm 2020, nó được Tổ chức Y tế Thế giới gọi tên là 2019-nCoV, dựa trên một phương thức đặt tên cho virus corona mới. Đến ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Quốc tế về Phân loại Virus (ICTV) quyết định đặt tên chính thức cho chủng virus corona mới này là SARS-CoV-2 khi họ phân tích rằng nó cùng loài với virus SARS từng gây ra đại dịch năm 2003 nhưng là một chủng khác của loài. Virus này là một loại virus corona RNA liên kết đơn chính nghĩa. Trong khoảng thời gian đầu của đại dịch COVID-19, các nhân viên nghiên cứu đã phát hiện chủng virus này sau khi họ tiến hành đo lường kiểm tra axit nucleic và dò tra trình tự bộ gen ở mẫu vật lấy từ người bệnh.

Virus corona đã biết gây ra cảm mạo cùng với các triệu chứng khá nghiêm trọng giống như Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) và Hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng (SARS). SARS-CoV-2 là phân dạng của virus corona mà từ trước đây chưa bao giờ phát hiện ở trong cơ thể người.

Tháng 12 năm 2019 tới nay, thành phố Vũ Hán của tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc liên tục trông coi tra xét bệnh cúm trải rộng và bệnh tật tương quan, phát hiện nhiều trường hợp bệnh viêm phổi mang tính virus nổi dậy, tất cả cùng chẩn đoán là viêm phổi mang tính virus/truyền nhiễm phần phổi. Ủy ban Sức khỏe Vệ sinh Nhà nước Trung Quốc nhận định đây là bệnh truyền nhiễm loại B, chiếu theo quản lí loại A.

Tên gọi
Trong thời gian bùng phát dịch virus corona 2019, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ban đầu đề nghị sử dụng tên chỉ định tạm thời "2019-nCoV" ( – virus corona mới 2019) để gọi cho chủng virus này. Tuy nhiên, điều này dẫn đến một mối lo ngại, rằng việc không có tên chính thức có thể sẽ khiến việc sử dụng tên không chính thức một cách cố định và thường xuyên trong giao tiếp chung, virus này cũng thường được gọi là "virus corona mới", "virus corona Vũ Hán", "virus Vũ Hán" hoặc chỉ đơn giản là "virus corona". Theo hướng dẫn của WHO năm 2015 về việc đặt tên virus và bệnh, Ủy ban Quốc tế về Phân loại Virus (ICTV) thông báo rằng họ sẽ là cơ quan đặt tên chính thức cho các virus mới.

Ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Quốc tế về Phân loại Virus (ICTV) đã công bố tên "severe acute respiratory syndrome coronavirus 2" (tạm dịch "virus corona gây hội chứng hô hấp cấp tính nặng 2") và ký hiệu viết tắt là SARS-CoV-2 để ám chỉ chủng virus trước đây gọi là 2019-nCoV. Trước đó cùng ngày, WHO đã chính thức đổi tên căn bệnh do chủng virus gây ra từ "bệnh hô hấp cấp do 2019-nCoV" thành bệnh virus corona 2019 (COVID-19) (coronavirus disease 2019). Để tránh nhầm lẫn với bệnh SARS, căn bệnh trong dịch SARS năm 2003, WHO đôi khi gọi virus này là "virus COVID-19" hoặc "virus gây ra bệnh COVID-19" khi giao tiếp với công chúng.

Virus học

Phát sinh
Động vật được bán để làm thức ăn bị nghi ngờ là nơi chứa hoặc trung gian cho virus vì nhiều người nhiễm bệnh đầu tiên được xác định là công nhân tại Chợ bán buôn hải sản Hoa Nam, họ tiếp xúc nhiều hơn với động vật, ăn uống các thực phẩm từ động vật hoang dã. Một chợ bán động vật sống để làm thức ăn cũng bị đổ lỗi trong Dịch SARS vào năm 2003; những nơi như vậy được coi là một "vườn ươm" hoàn hảo cho mầm bệnh mới. Nhưng đó chỉ là giả thuyết của chính phủ Trung Quốc. Hiện giờ các nhà khoa học đang tiếp tục tìm kiếm.

Truyền nhiễm
Sự lây truyền từ người sang người đã được xác nhận. Có báo cáo đã cho rằng virus lây nhiễm ngay cả trong thời gian ủ bệnh. Tuy nhiên, các quan chức tại Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) tuyên bố rằng họ "không có bất kỳ bằng chứng nào về việc bệnh nhân bị lây nhiễm virus trước khi khởi phát triệu chứng".

Một nhóm nghiên cứu đã ước tính hệ số sinh sản cơ bản (cũng được gọi là hệ số lây nhiễm cơ bản, ) của virus nằm trong khoảng từ 5 đến 10. Điều này có nghĩa là một người bị nhiễm virus có thể lây nhiễm cho 5 đến 10 người khác. Các nhóm nghiên cứu khác đã ước tính chỉ số sinh sản cơ bản có thể là từ 2 đến 4,5. Người ta đã xác định rằng virus có thể lây truyền dọc theo một chuỗi gồm ít nhất năm người.

Bộ gen

Trình tự gen của chủng virus SARS-CoV-2 bao gồm một chuỗi RNA đơn gồm 29.903 nucleotide.

Về mặt tương đồng, nó là:
 50% mã gen so với chủng virus MERS-CoV;
 79,5% mã gen so với chủng virus SARS-CoV;
 96% mã gen so với chủng virus Corona được phát hiện trong dơi, đặc biệt là dơi móng ngựa;
 99% mã gen so với chủng virus Corona có trong loài Tê tê. Virus Corona SARS 2 và virus Corona SARS cùng thuộc virus Corona thế hệ B (Betacoronavirus Lineage B, Sarbecovirus).
Điều này cho thấy nguồn gốc của virus là ở tê tê hoặc dơi.

Nó được giải trình tự vào ngày 5 tháng 1 năm 2020 tại Đại học Phục Đán ở Thượng Hải, Trung Quốc. Năm bộ gen của virus Corona SARS 2 đã được nhanh chóng rút chiết ra, và được Trung tâm lâm sàng vệ sinh công cộng thành phố Thượng Hải, Bệnh viện Trung tâm Vũ Hán, Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung, Trung tâm kiểm soát dự phòng bệnh tật thành phố Vũ Hán, Sở Kiểm soát dự phòng bệnh truyền nhiễm thuộc Trung tâm kiểm soát dự phòng bệnh tật Trung Quốc và Đại học Sydney tuyên bố ở trên trang mạng Virological. Năm bộ gen của virus lần lượt là BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-01/2019, BetaCoV/Wuhan IVDC-HB-04/2020, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-05/2019, BetaCoV/Wuhan/WIV04/2019, BetaCoV/Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019 và BetaCoV/Wuhan/WIV05/2020. Chiều dài trình tự RNA của nó khoảng chừng là 32.000 nucleotide.

Dịch tễ học

Vụ nhiễm virus đầu tiên được biết đến ở người xảy ra vào ngày 31 tháng 12 năm 2019. Đồng hồ phân tử cũng cho thấy ngày bắt đầu tương tự, hoặc sớm hơn một chút.

Một đợt bùng phát dịch bệnh do virus SARS-CoV-2 đã được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán của Trung Quốc, vào khoảng đầu tháng 1 năm 2020. Sau đó, virus này đã lan sang các tỉnh khác của Trung Quốc đại lục và các quốc gia khác, bao gồm Thái Lan, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Úc,  Pháp, Hoa Kỳ và Việt Nam.

Sự lây lan từ người sang người đã được xác nhận tại Quảng Đông, Trung Quốc, vào ngày 20 tháng 1 năm 2020.

Tính đến ngày 28 tháng 2  năm 2020, toàn thế giới đã có hơn 83.000 trường hợp nhiễm bệnh được xác nhận, 2.872 người tử vong, 36.731 người đã được chữa khỏi. Các ca bệnh bên ngoài Trung Quốc đã có mặt ở 57 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Dịch đang có dấu hiệu bùng phát mạnh bên ngoài Trung Quốc đại lục, tại các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Iran và Ý. Tính đến ngày 25 tháng 4  năm 2020, toàn thế giới đã có gần 2.900.000 trường hợp nhiễm bệnh được xác nhận, khoảng 199.000 người tử vong. Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2020, toàn thế giới đã có hơn 82.835.563 trường hợp nhiễm bệnh được xác nhận, 1.807.638 người tử vong, 444.437 người đã được chữa khỏi. Các ca bệnh bên ngoài Trung Quốc cho đến nay đã có mặt ở 215 quốc gia và vùng lãnh thổ

Viêm phổi

Triệu chứng

Các triệu chứng được báo cáo gồm sốt trong 90% trường hợp mắc bệnh, mệt mỏi và ho khan trong 80% trường hợp, 20% bị khó thở và suy hô hấp chiếm 15%. X-quang ngực đã tiết lộ các dấu hiệu ở cả hai phổi. Dấu hiệu sống nhìn chung là ổn định vào thời điểm nhập viện của những bệnh nhân. Các xét nghiệm máu thường cho thấy số lượng bạch cầu thấp (giảm bạch cầu và giảm bạch cầu lympho).

Phòng tránh
Làm tốt việc bảo vệ bản thân bao gồm: giữ gìn vệ sinh tay và đường hô hấp cơ bản (không sờ tay lên mắt, mũi, miệng), kiên trì thói quen ăn uống an toàn, làm hết sức khả năng tránh khỏi tiếp xúc thân mật với bất kì người nào có biểu hiện bệnh về đường hô hấp (như ho và hắt hơi). Đường hô hấp dễ tổn thương khi lạnh, do đó trong thực hành y học dân tộc người ta dùng gừng, trà gừng giữ ấm họng và cổ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có đề cập đến Dexamethasone dùng phòng bệnh, và phục hồi cho bệnh nhân Covid-19, loại thuốc này cũng rất thông dụng ở Việt Nam, hiện đang được dùng để chống viêm nhiễm, chống dị ứng và giảm đau... có tên thương mại là Dexazone.

Điều trị
Hiện tại chưa có phương pháp chữa bệnh đặc biệt đối với virus Corona kiểu mới gây ra. Tuy nhiên rất nhiều chứng trạng có thể xử lí được, do đó cần tình huống lâm sàng của người bệnh để tiến hành chữa bệnh. Việc chăm sóc giúp đỡ với người bệnh có thể vô cùng hiệu quả.

Trong khoảng thời gian tình hình dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán bùng phát vẫn không có phương pháp chữa bệnh cụ thể nhắm vào virus mới đó, nhưng có thể sử dụng thuốc kháng virus đã có để tiến hành chữa bệnh, như indinavir, saquinavir, remdesivir, lopinavir/ritonavir và interferon beta.

Nghiên cứu vắc-xin

Vào tháng 1 năm 2020, một số tổ chức và viện nghiên cứu đã bắt đầu làm việc để tạo ra vắc-xin cho vi rút corona Vũ Hán dựa trên bộ gen được công bố. Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) hy vọng có thể thử nghiệm vaccin 2019-nCoV cho người vào tháng 4 năm 2020. Tại Việt Nam, Công ty TNHH Một Thành viên Vắc xin và Sinh phẩm số 1 (Vabiotech), Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng bắt tay vào nghiên cứu ứng phó nhanh với dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (COVID-19) từ 20/02/2020.. Cần 3 - 6 tháng để tìm nguyên liệu, 3 tháng để thử nghiệm trên động vật. Bây giờ, Nga đã công bố vaccin COVID-19 thử nghiệm thành công và đã có hơn 1 tỷ lượt đặt hàng.

Xem thêm
Đại dịch COVID-19
Hội chứng hô hấp cấp Trung Đông (do virus MERS-CoV)
Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (do virus SARS-CoV)
Coronavirus mới
Các biến chủng của SARS-CoV-2:
Biến thể alpha
Biến thể beta
Biến thể gamma
Biến thể delta
Biến thể zeta
Biến thể lambda
Biến thể mu
Biến thể omicron
 Cẩm nang phòng chống COVID-19 - Wikibooks

Thư viện ảnh

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh mới nhất tại Việt Nam

 COVID-19 in 20 Questions tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)

Coronavirus

Loài được mô tả năm 2019


title: Masicera consobrina

text:
Masicera consobrina là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Masicera


title: Perizoma ablegata

text:
Perizoma ablegata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Trinh nữ điển phạm

text:
Trinh nữ điển phạm (tiếng Latin: Speculum virginum, tiếng Đức: Jungfrauenspiegel) là một giáo khoa thư xuất bản trong thế kỷ XII nhằm phụng sự cuộc sống của các nữ tu.

Lịch sử
Nguyên bản được cho là có thể thuộc một chủng viện dòng Augustinians ở Andernach. Tu viên này do giám mục Richard lập ra để dành tặng em gái ông năm 1128. Richard đồng thời bổ nhiệm Conradus Hirsaugiensis như một cố vấn tinh thần cho bà, vì vậy một vài học giả đã gợi ý rằng rất có thể Conradus là tác giả cuốn sách.

Nội dung
Trứ tác cung cấp cái nhìn toàn diện và sớm nhất về thần học Công giáo. Tài liệu gồm những cuộc đối thoại của Peregrinus (nam giảng sư) và Theodora (nữ đệ tử), nhằm củng cố quyết tâm của Theodora (qua đó hấp dẫn độc giả cùng giới) hiến trọn đời trung trinh cho Thiên Chúa.

Ảnh hưởng
The growth of the various manuscript of the Speculum Virginum in the Middle Ages had a particular resonance for women who sought a dedicated religious life. Yet, it not only impacted the development of female monastic life, but in turn
influenced the proliferation of male monastic orders, and even Protestant theology via the writings of Nikolaus Selnecker and Conrad Porta.

The text was widely read from the 12th century until the Reformation, and it survives in 26 vernacular (Middle Low German) and in 30 Latin recensions. The Latin text was edited with a German translation by Seyfarth (1990). Most surviving manuscripts date to the 15th century. An early version of the Latin text is preserved in Cologne W276a (ca. 1140), possibly originating from Andernach, and in BL Arundel 44.

Tham khảo

Jutta Seyfarth (ed.), Jungfrauenspiegel, Fontes Christiani 30 (4 vols.), 1990 (2001).
Jutta Seyfarth (ed.), Speculum virginum, Corpus Christianorum, Continuatio Mediaevalis 5, Turnhout, 1990.
Urban Küsters, Jutta Seyfarth, 'Speculum virginum', in: 2VL 9 (1995), 67-76.
Constant J. Mews (ed.), Listen daughter: the Speculum virginum and the formation of religious women, 2001,  (review: Sorrentino, Janet The Medieval Review ngày 12 tháng 4 năm 2001.

Liên kết ngoài
Medieval Review at Indiana University)
Walters Ms. W.72

Văn học Đức
Sách thế kỷ 12
Lịch sử tu hành Công giáo


title: Naver Corporation

text:
Naver Corporation (Tiếng Hàn: 네이버) là một công ty công nghệ của Hàn Quốc có trụ sở chính tại Seongnam, Hàn Quốc điều hành công cụ tìm kiếm Naver. Naver tự khẳng định mình là người tiên phong ban đầu trong việc sử dụng nội dung do người dùng tạo thông qua việc tạo ra nền tảng Hỏi & Đáp trực tuyến Knowledge iN. Naver cũng quản lý các ứng dụng như LINE, Snow và ứng dụng tổ chức giao tiếp nhóm BAND.

Vào ngày 1 tháng 8 năm 2013, Naver quyết định tách khỏi Hangame, một công ty đã phát triển cùng với tên NHN Corporation trong 13 năm. Vào ngày 1 tháng 10 năm 2013, công ty đã sử dụng tên hiện tại là Naver Corporation để phản ánh sự thay đổi, khôi phục lại tên trước khi sáp nhập. Hangame hiện do NHN Entertainment giám sát. Các chi nhánh hiện tại của Naver bao gồm Line Corporation, Snow, Naver Labs, Naver Webtoon, Naver Business Platform và Works Mobile. Công ty hiện đang hợp tác với các công ty khởi nghiệp công nghệ thông tin để phát triển thành một nền tảng dựa trên công nghệ.

Hợp tác

Ngày 20 tháng 8 năm 2020, Naver chính thức lựa chọn Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông để đầu tư, phát triển nghiên cứu, đào tạo trí tuệ nhân tạo (Al) tại Việt Nam.

Sáng ngày 31 tháng 3 năm 2021, Đại học Bách khoa Hà Nội chính thức ra mắt Trung tâm Nghiên cứu quốc tế về Trí tuệ nhân tạo (AI). Trung tâm này được thành lập theo mô hình trung tâm nghiên cứu quốc tế hỗn hợp với sự chung tay của Đại học Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn Naver.

Văn hóa doanh nghiệp

Nhân viên và văn hóa

Tính đến năm 2017, Naver có 2.533 nhân viên (8.105 bao gồm cả các công ty con). Năm 2014, Naver đã được Bộ Lao động trao Giải thưởng cho Doanh nghiệp Xuất sắc trong phân chia việc làm bình đẳng.

Các văn phòng trên thế giới
Naver hiện có văn phòng toàn cầu tại Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan và Thái Lan.

Sản phẩm và dịch vụ
Dựa trên ảnh hưởng của dịch vụ công cụ tìm kiếm cốt lõi của mình, Naver cũng đã phát triển các mô hình kinh doanh mới trong quảng cáo trực tuyến, nội dung và công nghệ sâu thông qua nghiên cứu và phát triển.

Công cụ tìm kiếm

Naver là nhà cung cấp web đầu tiên của Hàn Quốc phát triển công cụ tìm kiếm của riêng mình. Đây cũng là nhà khai thác đầu tiên giới thiệu dịch vụ tìm kiếm toàn diện (đề cập đến các kết quả tìm kiếm được tối ưu hóa từ nhiều danh mục khác nhau như tin tức, bản đồ, hình ảnh, v.v., được trình bày trên một trang). Công cụ tìm kiếm kể từ đó đã phát triển để cung cấp nhiều dịch vụ liên quan bao gồm e-mail, bản đồ, thương mại điện tử, mạng xã hội, thanh toán không dây và phát trực tuyến.

Junior Naver

Knowledge iN

Naver Cafe và Blog

Từ điển và bách khoa toàn thư Naver

V Live

V Live là một nền tảng phát trực tiếp toàn cầu với các video và nội dung chất lượng cao, từ chương trình phát sóng buổi hòa nhạc đến bản gốc của V (ví dụ: các chương trình riêng tư trong thời gian thực dành cho người nổi tiếng). Ngoài ra còn có một dịch vụ phụ đề được gọi là V FANSUB cho phép người dùng chèn phụ đề tiếng nước ngoài của riêng họ vào video. Tính năng phụ đề đã thu hút một lượng lớn người xem nước ngoài, vì k-pop đang trở nên phổ biến ở các quốc gia khác. V Live có tổng cộng 35 triệu lượt tải và 19 triệu người dùng hàng tháng. Theo Alexa, tính đến tháng 5 năm 2018, nó là một trong 1000 trang web được truy cập nhiều nhất trên toàn cầu.

Vào ngày 27 tháng 1 năm 2021, nó đã được thông báo rằng họ sẽ đầu tư 354,8 tỷ KRW (321 triệu USD) vào công ty con công nghệ của Hybe Corporation, Weverse Company Inc., mua lại 49% cổ phần của công ty. Đổi lại, Naver sẽ chuyển giao dịch vụ phát trực tuyến V Live của mình cho Weverse Company.

Naver Papago

Naver Pay

Naver TV

Naver NOW.

Naver Webtoon

Naver Whale

Clova

Band

Grafolio

Dịch vụ cũ

Me2day
Me2day là một nền tảng microblog cho phép người dùng chia sẻ tin nhắn có độ dài 150 ký tự. Tuy nhiên, nó đã ngừng hoạt động vào tháng 6 năm 2014, do hoạt động kém hiệu quả trước các đối thủ toàn cầu như Twitter và Facebook.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Naver Corporation
Naver
Line Corporation
Snow Corporation
Naver Labs
Naver Business Platform
CAMP Mobile
Works Mobile
Naver Webtoon

Tập đoàn công ty Hàn Quốc
Công ty truyền thông đại chúng Hàn Quốc
Khởi đầu năm 1999 ở Hàn Quốc
Nhãn hiệu Hàn Quốc


title: Hirsutipes flocculalis

text:
Hirsutipes flocculalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hirsutipes


title: Deltochilum morbillosum

text:
Deltochilum morbillosum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Deltochilum


title: Lê Tiến Phương

text:
Lê Tiến Phương (sinh năm 1957) là một chính khách người Việt Nam. Ông từng là Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận.

Tiểu sử

Giáo dục
Ông Lê Tiến Phương có trình độ chuyên môn Cử nhân Kinh tế (tốt nghiệp khóa 7, tại Đại học Kinh tế TPHCM), Cao cấp lí luận chính trị.

Sự nghiệp
Ngày 2 tháng 12 năm 2010, HĐND tỉnh Bình Thuận khóa VIII họp kỳ thứ 15 đã bầu bổ sung ông Lê Tiến Phương, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy, giữ chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận nhiệm kỳ 2004-2011, thay ông Huỳnh Tấn Thành đã nộp đơn xin thôi giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh.

Sáng ngày 11 tháng 12 năm 2015, Hội đồng Nhân dân tỉnh Bình Thuận khóa IX đã miễn nhiệm chức danh Chủ tịch UBND tỉnh đới với ông Lê Tiến Phương do ông có đơn xin thôi giữ chức để nghỉ hưu trước tuổi.

Bê bối

Ngày 26/4/2022,  Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư để thi hành kỷ luật nhiều cán bộ, lãnh đạo của tỉnh Bình Thuận lý do  Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Thuận nhiệm kỳ 2010 - 2015 và nhiệm kỳ 2015 - 2020, Ban cán sự đảng UBND tỉnh Bình Thuận nhiệm kỳ 2011 - 2016 và nhiệm kỳ 2016 - 2021 đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và Quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát để UBND tỉnh và nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong quản lý, sử dụng đất, thực hiện một số dự án; để một số cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ chủ chốt của tỉnh bị khởi tố, bắt tạm giam.
 Ông Lê Tiến Phương, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy (nhiệm kỳ 2005 - 2010, 2010 - 2015); nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận (nhiệm kỳ 2011 - 2016) bị cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng, cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2010 - 2015; chịu trách nhiệm chính, trách nhiệm người đứng đầu về những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Ủy ban nhân dân tỉnh và Ủy ban nhân dân tỉnh nhiệm kỳ 2011 - 2016; chịu trách nhiệm trực tiếp, trách nhiệm cá nhân trong việc ký các văn bản vi phạm pháp luật về đất đai, đầu tư, nhà ở,...

Chú thích

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật cách chức
Phó Bí thư Tỉnh ủy Việt Nam
Người Bình Thuận


title: Mass Driver 1

text:
Mass Driver 1 là một sự trình diễn ban đầu cho khái niệm về mass driver, một dạng phóng điện từ, về nguyên tắc cũng có thể được cấu hình như một động cơ tên lửa, sử dụng vật liệu thiên thạch cho phản ứng công suất lớn và được cung cấp năng lượng mặt trời hoặc năng lượng điện khác. Mô hình công trình này được chế tạo vào năm 1976 và 1977.

Như hình dung ban đầu, mass driver được dự định để phóng tải trọng từ căn cứ mặt trăng đến L5, điểm Lagrange thứ năm trong đó quỹ đạo ổn định có thể được duy trì. Đây là nơi Gerard K. O'Neill đề xuất xây dựng một thuộc địa không gian (trong số năm điểm Lagrange, chỉ có L4 và L5 là thực sự ổn định, cả cho hệ thống Trái Đất/Mặt Trăng thực tế cũng như cho trường hợp ba cơ thể bị hạn chế lý tưởng).

Mô hình này bao gồm một chuỗi gồm 20 cuộn dây truyền động qua đó một phần ứng điện nhỏ (được gọi là piston) đi qua, được đẩy bởi các từ trường xung của cuộn dây truyền động. Piston lướt trên bốn đường ray làm từ ống bằng đồng, qua đó được cung cấp dòng điện trực tiếp từ một số pin ô tô nối tiếp. Đó là một xi lanh thủy tinh epoxy, đường kính khoảng 10 cm dài 20 cm, được quấn bằng một cuộn dây nhôm và chạy bằng pin. Các thanh ray bằng đồng được gắn vào bên trong các cuộn dây truyền động, và piston được giữ trên các thanh ray bằng các dải đồng beryllium gắn thêm lò xo với các chổi than ô tô gắn ở hai đầu. Quá trình di chuyển của piston công tắc chuyển đổi siêu nhỏ bị ấn xuống đã kích hoạt sự phóng điện của các tụ điện thông qua các cuộn dây.

Dòng điện trong cuộn piston tương tác, nhờ lực Lorentz, với từ trường xung từ cuộn dây truyền động để tăng tốc piston. Khi cuộn piston được làm mát bằng nitơ lỏng để giảm điện trở, nó có thể đạt được gia tốc khoảng 30 g (300 m/s²).

Mass driver lấy cảm hứng và thiết kế từ Gerard K. O'Neill của Viện Đại học Princeton (người đang nghỉ lễ sabát tại MIT trong năm học 1976–1977) và Henry Kolm của MIT. Nó được chế tạo dưới sự chỉ đạo của họ bởi các sinh viên tại MIT, phần lớn sử dụng vật liệu được nhặt từ đống phế liệu tại Phòng thí nghiệm Nam châm Bitter ở MIT. Một cuộc trình diễn tại Hội nghị Cơ sở Sản xuất Vũ trụ Viện Đại học Princeton tháng 5 năm 1977 được chương trình Nova theo dõi đưa tin.

Sau cùng, O'Neill và Kolm hy vọng sẽ phóng trọng tải để thoát khỏi vận tốc từ Trái Đất, do đó giảm chi phí phóng không gian xuống chỉ còn khoảng mười đô la một pound, chi phí điện năng, bằng cách loại bỏ nhu cầu phóng nhiên liệu tên lửa. Sự phát triển tiếp theo đang chờ ngày mà thị trường phóng không gian ngoài Trái Đất đủ lớn để biện minh cho chi phí kiểu này.

Tham khảo

  Image: pictured (L to R) are Kevin Fine, Jonah Garbus, G.K. O'Neill, Henry Kolm, and Eric Drexler.

Tên lửa đẩy Hoa Kỳ


title: Mỹ vị thiên vương

text:
{{Hộp thông tin tên tiếng Trung|c=美味天王|s=美味天王|j=Měi wèi tiān wáng|p=Mei5 Mei6 Tin1 Wong4'|l="King of Delicious Taste"}}Mỹ Vị Thiên Vương (Trung quốc: 美味天王, tiếng Anh: A Recipe for the Heart) là bộ phim truyền hình hài hước lấy đề tài về ẩm thực của TVB. Phim được sản xuất bởi giám chế Lương Gia Thụ, với sự tham gia của các diễn viên chính Âu Dương Chấn Hoa, Quan Vịnh Hà, Thẩm Điện Hà, Tần Bái, Cổ Thiên Lạc, Trương Khả Di, Tuyên Huyên, cùng nhiều ngôi sao khác của TVB góp mặt trong các vai diễn khách mời. Phim lên sóng lần đầu tiên vào ngày trong tuần từ ngày 10 tháng 11 cho đến ngày 20 tháng 12 năm 1997 trên kênh TVB Jade lúc 7:30 đến 8:30 tối.

Phim từng được phát lại vào năm 2005 từ thứ 2 đến thứ 5 vào lúc 10:45 đến 11:45 sáng.

 Nội dung
Trong trận thi tài ẩm thực giữa Kim Nhất Sơn (Âu Dương Chấn Hoa) và thần bếp Tần Vạn Thạch (Tần Bái), Kim Nhất Sơn đã vô tình làm tiêu rơi vào dĩa thức ăn của Tần Vạn Thạch khi hắt xì hơi, kết quả khiến cho thức ăn của Tần Vạn Thạch có mùi vị kỳ lạ và Kim Nhất Sơn đã giành phần thắng. Sau khi thua cuộc,Tần Văn Thạch đã phát điên và biến mất không để lại một tung tích. Sau khi Tần Văn Thạch bỏ đi, nhà hàng Mỹ Vị Hương của ông làm ăn được con gái ông là Tần Tố Tố (Quan Vịnh Hà) tiếp quản. Tuy nhiên Tố Tố là một đầu bếp dở tệ nên đã khiến công việc làm ăn của nhà hàng rơi vào cảnh ế ẩm. Kim Nhất Sơn vì cảm thấy cắn rứt lương tâm về chuyện của năm xưa nên đã đổi tên thành Điền Vị Cát đến mua lại nhà hàng và dạy Tố Tố cách nấu ăn. Mặc dù nghi ngờ Điền Vị Cát có mưu đồ nhưng mẹ của Tố Tố là Thang Viên Viên (Thẩm Điện Hà) vẫn chấp nhận đề nghị của Vị Cát để cứu lấy nhà hàng.

 Diễn viên

 Nhân vật chính

 Âu Dương Chấn Hoa vai Kim Nhất Sơn / Điền Vị Cát / Điền Vị Tranh

 Là thần bếp đã thắng Tần Văn Thạch một cách không công bằng, nên để bù đắp lại, anh lấy tên Điền Vị Cát để mua lại 51% cổ phần nhà hàng Mỹ Vị Hương của Tần Đại Thạch đang trong bờ vực phá sản.

 Quan Vịnh Hà vai Tần Tố Tố

 Con gái của Tần Văn Thạch và Thang Viên Viên. Mặc dù nấu ăn dở tệ nhưng cô vẫn cố gắng hết sức để cứu nhà hàng "Mỹ Vị Hương" khỏi tình cảnh khủng hoảng

 Tần Bái vai Tần Văn Thạch

 Chủ cũ của nhà hàng "Mỹ Vị Hương." Sau khi thua Kim Nhất Sơn trong cuộc thi tài ẩm thực, ông đã phát điên và mất hết trí nhớ.

 Thẩm Điện Hà vai Thang Viên Viên

 Vợ của Tần Văn Thạch, mẹ của Tần Tố Tố và là quản lý của nhà hàng "Mỹ Vị Hương." Bà cho rằng sự mất tích của Tần Văn Thạch là lỗi của Kim Nhất Sơn.

 Cổ Thiên Lạc vai Kiều Bá Cao

 Là người kế thừa của nhà hàng đối thủ của "Mỹ Vị Hương." Hạ Tân Tân ban đầu hiểu lầm anh là Kim Nhất Sơn vì anh có thể nấu những món ăn tương tự như Nhất Sơn

 Trương Khả Di vai Hạ Tân Tân

 Một nhà phê bình thực phẩm người là một người sành ăn. Cô đã viết một bài đánh giá tiêu cực về nhà hàng "Mỹ Vị Hương" vì tài nấu ăn dở tệ của Tố Tố. Sau này cô đã nảy sinh tình cảm với Kiều Bá Cao.

 Nhân vật phụ

 Đặng Nhất Quân vai Lâm Tiểu Tranh

 Đệ tử kiêm phụ tá của Kim Nhất Sơn

 Tuyên Huyên vai Lương San San

 Bạn học cũ và người hâm mộ của Điền Vị Cát

 Trương Đạt Minh vai Hà B Tử

 Sư phụ của Điền Vị Cát và Lương Sảng Sảng.

 Lâm Hiểu Phong vai Hà Tiểu Kính

 Phụ tá của Kiều Bá Cao

 Sở Nguyện vai Dư Hữu Bảo

 Chủ nhà hàng cạnh tranh với "Mỹ Vị Hương"

 Phùng Tố Ba vai Vương Quyên Quyên

 Vợ của Dư Hữu Bảo.

 Tống Chi Linh vai Kỷ Liêm Liêm

 Bồi bàn tại "Mỹ Vị Hương"

 Quan Hải Sơn vai Khương Liêm

 Giám khảo cuộc thi nấu ăn

 Khách mời

 Hạ Thiều Thanh vai Hồ Thiên Trạch
 Hồ Phong vai Hồ Tu Tu (胡修修)
 Tiết Gia Yến vai Yên Trân Trân (燕珍珍)
 Quách Thiếu Văn vai Hoa Dung Dung (花蓉蓉)
 La Mãng vai Châu Đại Hùng (朱大雄)
 Trần Pháp Dung vai Fanny
 Trần Cẩm Hồng vai Bác sĩ Huỳnh Lục (黃綠醫生)
 Trương Tông Kỳ vai nhân viên
 Trương Gia Huy vai A Huy (亞輝) - cấp dưới của Bá Cao
 Lê Bỉ Đắc vai kẻ bịp bợm
 Lê Tuyên vai người phụ nữ điếc
 Lê Diệu Tường vai Đại Xà Xuân (大蛇春) / Xuân Ca (春哥)
 Lâm Bảo Di vai Trần Hoan Hỷ (陳歡喜)
 Lâm Gia Đống vai Hạo Giai (浩佳)
 La Gia Anh vai Tưởng Yểu Sinh (蔣天生)
 La Gia Lương vai Thủy Hầu Lão (水喉佬)
 Lưu Đan vai Lâm Kim Thành (林金成)
 Lương Vinh Trung
 Lương Dĩnh Nhan vai Ba Thái Liên (菠菜蓮)
 Mạch Trường Thanh vai tên ăn trộm
 Dương Thiên Hoa vai Vưu Gia Gia (尤嘉嘉)
 Ngô Gia Lạc vai A Thủy (亞水)
 Tưởng Chí Quang vai Lý Thiêm Phúc (李添福)
 Dư Tử Minh vai Bành Đông (彭東)

 Nhạc phim

 Ca khúc chủ đề

 Mamma Mia'' - Âu Dương Chấn Hoa, Trương Khả Di, Tần Bái, Tuyên Huyên, Quan Vịnh Hà, Thẩm Điện Hà

Nhạc dạo

Thành tích

Top 10 phim có rating cao nhất 1997: Hạng 7 (31 điểm)

Tham khảo

 spcnet.tv

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Chương trình truyền hình của TVB
Phim năm 1997
Phim truyền hình TVB


title: Cardiida

text:
Cardiida là một bộ của các thâm mềm hai mảnh vỏ thuộc lớp Bivalvia:

Các họ:
 Cardiidae
 Donacidae
 Ephippiodontidae
 Ferganoconchidae
 Glaucomyidae
 Goniocardiidae
 Icanotiidae
 Lahillidae
 Limnocyrenidae
 Lutetidae
 Psammobiidae
 Pterocardiidae
 Quenstedtiidae
 Semelidae
 Solecurtidae
 Sowerbyidae
 Tancrediidae
 Tellinidae
 Unicardiopsidae

Chú thích

Lớp Chân rìu


title: Quyền LGBT ở Israel

text:
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Israel là những người khoan dung nhất ở Trung Đông, và trong số những người khoan dung nhất ở Châu Á. Mặc dù hoạt động tình dục đồng giới đã được hợp pháp hóa vào năm 1988, nhưng luật cũ chống lại việc cắt xén đã không được thi hành kể từ khi có quyết định của tòa án vào năm 1963. Israel trở thành quốc gia đầu tiên ở châu Á công nhận sống chung không đăng ký giữa các cặp đồng giới, khiến họ trở thành quốc gia đầu tiên ở châu Á nhận ra bất kỳ liên minh đồng giới nào. Mặc dù hôn nhân đồng giới không được thực hiện ở nước này, Israel nhận ra hôn nhân đồng giới được thực hiện ở nơi khác. Phân biệt đối xử vì lý do xu hướng tính dục đã bị cấm vào năm 1992. Các cặp đồng giới được phép nhận con nuôi sau khi có quyết định của tòa án vào năm 2008, trong khi trước đó cho phép nhận con nuôi và quyền đồng giám hộ hạn chế đối với cha mẹ không sinh học. Những người LGBT cũng được phép công khai xu hướng tính dục trong quân đội.

Tel Aviv thường được các nhà xuất bản gọi là một trong những thành phố thân thiện với người đồng tính nhất trên thế giới, nổi tiếng với hàng năm diễu hành niềm tự hào và bãi biển đồng tính, kiếm cho nó biệt danh "thủ đô đồng tính của Trung Đông" bởi tạp chí Out . Theo khách du lịch LGBT, nó được xếp hạng là thành phố đồng tính tốt nhất năm 2011, bất chấp các báo cáo về một số bạo lực LGBT trong những năm 2000, đã bị chỉ trích bởi Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Tổng thống Shimon Peres. Một tượng đài dành riêng cho nạn nhân đồng tính của Holocaust đã được dựng lên ở Tel Aviv vào năm 2014. Thăm dò ý kiến đã phát hiện ra rằng đa số người Israel ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, cũng như quyền nhận con nuôi và quyền thay thế cho các cặp đồng giới.

Bảng tóm tắt

Tham khảo

Quyền LGBT


title: Isabel Ellie Knaggs

text:
Isabel Ellie Knagss (2 tháng 8 năm 1893 - 29 tháng 11 năm 1980) là một nhà nghiên cứu tinh thể học gốc Nam Phi. Cô được giáo dục và làm việc tại Vương quốc Anh. Cô đã làm việc với Kathleen Lonsdale về cấu trúc tinh thể của benzil.

Tuổi thơ và giáo dục ban đầu
Knagss được sinh ra ở Durban. Cô có thể đã tham dự một trường mẫu giáo Froebel ở Hampstead. Cô theo học trường đại học Bắc Luân Đôn và sau đó theo học tại trường Bedford College, London. Năm 1913 Knagss gia nhập Girton College tại Đại học Cambridge để nghiên cứu hóa học. Cô đã nghiên cứu với William Pope về việc xác định cấu trúc tinh thể. Arthur Hutchinson bổ nhiệm cô làm trợ lý nghiên cứu. Cô được bầu làm thành viên của Hiệp hội Địa chất Luân Đôn năm 1921. Bà đã hoàn thành bằng tiến sĩ, Mối liên hệ giữa cấu trúc tinh thể và cấu trúc của các hợp chất carbon, với tài liệu tham khảo đặc biệt về các sản phẩm thay thế đơn giản của khí mêtan, vào năm 1923 tại Đại học Hoàng gia Luân Đôn. Trong thời gian làm Tiến sĩ, Knagss vẫn là người chuyên nghiên cứu về địa chất tại Bedford College, London.

Nghiên cứu
Năm 1925, cô được trao học bổng Hertha Ayrton hai năm để gia nhập Viện Hoàng gia. Knagss đã làm việc với William Henry Bragg và Kathleen Lonsdale. Cô nghiên cứu sự phản xạ khuếch tán của tia X từ các tinh thể đơn. Cô đảm bảo một vị trí cơ hữu của trường vào năm 1927. Cô đã xác định cấu trúc tinh thể của cyanide triazide.

Knagss đồng tác giả của cuốn sách Bảng cấu trúc tinh thể hình khối với Berta Karlik và Constance Elam vào năm 1932. Cô đóng vai trò như một cố vấn cho Burroughs Wellcome (nay là GlaxoSmithKline). Khi nghỉ hưu, Knagss được bầu làm nhà khoa học thăm danh dự Viện Hoàng gia.

Tham khảo

Mất năm 1980
Sinh năm 1923


title: Leucula admota

text:
Leucula admota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leucula


title: Curcuma saraburiensis

text:
Curcuma saraburiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Thawatphong Boonma và Surapon Saensouk mô tả khoa học đầu tiên năm 2019. Mẫu định danh: Boonma. T. no. 2; thu thập ngày 21 tháng 10 năm 2017 tại huyện Phra Phutthabat, tỉnh Saraburi, Thái Lan. Tên gọi trong tiếng Thái là สระบุรีรําลึก (Saraburi-rum-luek).

Từ nguyên
Tính từ định danh saraburiensis lấy theo tỉnh Saraburi, nơi thu thập mẫu.

Phân bố
Loài này có tại tỉnh Saraburi, miền trung Thái Lan. Môi trường sống là rừng lá sớm rụng ở cao độ 50–300 m. Ra hoa trong mùa mưa, từ tháng 6 đến tháng 9. Tạo quả tháng 10.

Mô tả
Cây thảo lâu năm với thân rễ hình trứng ngắn, ruột màu nâu nhạt và có mùi thơm, kích thước 1‒2 × 2‒3 cm. Rễ củ (tìm thấy vào cuối mùa mưa đến cuối mùa hè năm sau) với các rễ chùm. Chồi lá cao 30‒50 cm; bẹ không phiến lá 1‒2, màu xanh lục với màu đỏ ở gốc hoặc màu đỏ. Các bẹ lá màu xanh lục với màu đỏ ở gốc; lưỡi bẹ cong rộng, 2‒4 mm; cuống lá xanh lục, 8‒14 cm. Lá 4‒7, hình elip-hình trứng hẹp, dài 16‒22 cm và rộng 7‒9 cm, đỉnh nhọn thon, gốc tù-thon nhỏ dần, mép nguyên, màu xanh lục ở cả hai mặt, mặt trên nhẵn nhụi và mặt dưới có lông tơ. Cụm hoa đầu cành trên thân giả, hình trụ, dài 8‒12 cm; cuống màu xanh lục, dài 20‒25 cm, nhẵn nhụi. Các lá bắc sinh sản có 3‒7 hoa mỗi lá bắc, hình trứng rộng, đỉnh thuôn tròn, màu lục nhạt với đường dọc màu lục nhạt hay trắng và 2 vệt tròn màu trắng, 2‒2,5 × 2‒2,5 cm. Lá bắc mào hình trứng rộng, bên ngoài nhẵn nhụi, màu lục nhạt với đường dọc màu lục xen kẽ với đường màu lục nhạt hoặc màu trắng, bên trong nhẵn nhụi, màu trắng với các rìa màu xanh lục, 2‒3 × 2‒3 cm, đỉnh tròn-tù. Lá bắc con màu trắng, hình trứng rộng, dài ~8 mm, đỉnh nhọn. Hoa màu trắng pha vàng nhạt. Đài hoa màu trắng, hình ống, dài 15‒18 mm, nhẵn nhụi. Tràng hoa màu trắng, nhẵn nhụi, ngắn hơn lá bắc; thùy tràng lưng hình mũi mác-hình trứng, ~10 × 5‒7 mm, màu vàng nhạt; các thùy bên hình mác-hình trứng, 7‒10 × 5‒7 mm, màu vàng nhạt. Các nhị lép bên thuôn dài hẹp, ~14 × 2‒3 mm, đỉnh thuôn tròn, màu trắng với 3‒4 vạch đỏ. Cánh môi hình trứng ngược, xẻ sâu tới 9 mm, màu trắng với 2 vệt màu tía ở hai bên và 4 vạch đỏ, 2 vạch ở mỗi bên, 8‒10 × 12‒14 mm. Nhị màu trắng; bao phấn dài 5‒6 mm; chỉ nhị phẳng; không cựa. Bầu nhụy gần hình cầu, 1‒2 × 1,5‒2 mm, 3 lá noãn, nhẵn nhụi. Vòi nhụy rất thanh mảnh. Đầu nhụy màu trắng, 1‒2 × 1‒2 mm, nhẵn nhụi. Tuyến mật 2, rất mảnh mai, dài ~2 mm. Hạt màu nâu nhạt với các áo hạt màu trắng xé rách, bề mặt nhẵn, ~3 × 5 mm.

Về hình thái có nhiều điểm tương đồng với C. parviflora, C. larsenii và C. rhabdota.

Sử dụng
Làm cây cảnh mang điềm lành.

Chú thích

S
Thực vật được mô tả năm 2019
Thực vật Thái Lan


title: Fahad Khalfan

text:
Fahad Khalvan (Arabic:فهد خلفان) (sinh ngày 21 tháng 8 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Hiện tại anh thi đấu cho Shabab Al-Ahli.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Al Wahda FC
Cầu thủ bóng đá Al Shabab Al Arabi Club
Cầu thủ bóng đá Al-Fujairah SC
Cầu thủ bóng đá Shabab Al-Ahli Dubai
Cầu thủ bóng đá Dibba Al-Fujairah Club
Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất


title: Plusia maroccana

text:
Plusia maroccana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plusia


title: Diphyus sycophantus

text:
Diphyus sycophantus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diphyus


title: Cá thiều

text:
Cá thiều (Danh pháp khoa học: Netuma thalassina, trước đây là Arius thalassinus) là một loài cá da trơn trong họ Ariidae trong bộ cá Siluriformes phân bố ở Inđônêxia, Trung Quốc, Malaixia, Ấn Độ, Việt Nam (Cửa Lò-Nghệ An, Đồng Hới-Quảng Bình, Lăng Cô-Huế, miền Tây-Đồng bằng sông Cửu Long). Trước đây, chúng được xếp vào chi cá Arius, nay thì chuyển sang chi Netuma

Đây là loài cá có giá trị kinh tế, mùa vụ khai thác quanh năm, cá có thể dùng để ăn tươi, phơi khô. Tên thường gọi tiếng Việt: Cá Úc thường, cá gúng hay cá rún, hay cá ngách. Tên thường gọi tiếng Anh: Giant catfish, Giant salmon catfish, Giant Sea- Catfish, Giant Catfish, Mâchoiro-n Titan. Tên gọi tiếng Nhật: Osaka-Hamagigi. Tên gọi tiếng Tây Ban Nha: Bagre titán.

Đặc điểm
Cá thiểu là loại cá nước ngọt, sống ở tầng nước trung bình. Cá xuất hiện nhiều vào mùa lũ (tháng 9 – 10 âm lịch) ở đồng bằng sông Cửu Long. Mỗi khi trời có gió, cá chạy nhiều là người dân sống ở nơi đây dùng nhũi để đánh bắt. Cá thiểu có thân dẹp, lớn cỡ 2 ngón tay người lớn, vảy li ti óng ánh màu trắng bạc, kích cỡ từ 4–7 kg, thịt cá béo, thơm ngon, và được xem như là đặc sản của miền Tây mùa nước lũ. Đặc tính của cá Thiều là từ tháng 5 đến tháng 7 hàng năm mới bơi vào bờ và lúc gặp trời giông sẽ sinh sản

Thân cá tương đối dài. Kích cỡ cá thiều từ 250–500 mm, có thể đạt tới 610 mm. Vây đuôi chia thành hai thùy rất sâu, bằng nhau. Vây lưng thứ nhất có gai, vây lưng thứ hai là vây mỡ tương đối phát triển, vây hậu môn ngắn. Vây ngực lớn hơn và dài hơn vây bụng rất rõ rệt. Không có râu mũi. Màng mang liền với eo mang. Có râu mép và râu cằm. Chiều dài đầu xấp xỉ bằng chiều cao thân và bằng khoảng 1/4 lần chiều dài từ mút mõm đến chẽ vây đuôi. Lưng màu xám bạc hoặc xám tro, hai bên thân màu sáng hơn và càng về phần bụng càng chuyển dần sang màu trắng bạc. Các vây màu tối hơn.

Khai thác
Ở Huế thuộc Việt Nam, ngư dân địa phương vừa đánh trúng mẻ cá thiều (địa phương gọi là cá ngách) hơn 70 tấn, bán được gần 4 tỉ đồng, trong khi đánh bắt cá gần bờ ở vùng biển Chân Mây - Lăng Cô đã trúng mẻ cá thiều nói trên, đánh lưới vây rút chì có mực nước sâu chừng 20-25m. Đặc tính mùa này cá thiều bắt đầu bơi vào bờ và lúc gặp trời giông sẽ sinh sản nên đánh lưới vây được cả đàn. Để đánh bắt được đàn cá, có cả thảy 3 thuyền đánh cá phải huy động cả chục bạn thuyền trong chi hội nghề cá để khai thác hết số cá thiều được vây lưới trước đó.

Họ bắt đầu thả lưới vây rút chì tại khu vực vùng biển Chân Mây-Lăng Cô cách bờ khoảng trên 10 hải lý và phát hiện mẻ cá nói trên. Sau khi huy động bạn thuyền tập trung đánh bắt, đã thu được hơn 70 tấn cá thiều, trọng lượng mỗi con từ 4–7 kg bán cho thương lái trong ngày đầu tiên giá 100 - 105 nghìn đồng/kg; ngày thứ 2 và thứ 3 bán với giá 50 - 55 nghìn đồng/kg. Với 70 tấn cá thiềuđã thu về 3,85 tỉ đồng

Nhiều ngư dân phường Nghi Thủy thị xã Cửa Lò đã trúng đậm cá Thiều, còn gọi là cá ngách. Đây là loại cá ít xuất hiện ở vùng biển Cửa Lò và có giá trị cao đã góp phàn tăng thu nhập cho bà con ngư dân, một đội tàu đã khai thác được 10 tấn cá Thiều. Mỗi con có trọng lượng từ 2 – 4 kg, giá bán sỉ tại bến hiện nay là 50 – 60 nghìn đồng/kg.

Trong ẩm thực
Cá Thiều là loại cá chứa nhiều chất dinh dưỡng và có thể chế biến được nhiều món ăn hấp dẫn như cá kho hành ớt, cá Thiều chấy tỏi, cá Thiều nấu canh chua.. nên rất được nhiều người ưu thích. Cá thiểu chế biến được các món ăn như:cá thiều khô tẩm, muối chiên, kho sả ớt nước cốt dừa…, nhưng chỉ có món kho khô là ngon nhất. Cá thiều tẩm có mùi khô thơm, hương vị mặn mà của nước mắm, hòa lẫn với chất ngọt dịu của đường, đậm đà nồng cay của tiêu. Ngon nhất là Mang cá thiều. Tục ngữ Đồng Hới có câu: "Nhất Nghẽo gan, nhì mang thiểu", có nghĩa là gan cá nghéo thì rất béo, còn mang cá thiều thì rất ngon, nhất là cá thiều tháng Ba. Cá thiều tháng Ba con càng to thịt càng béo và mang càng ngon. Nếu có được cả bộ trứng cá thiều để nấu canh cùng mang cá thiều thì lại càng ngon.

Chú thích

Tham khảo

 Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
 Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
 Helfman, G., B. Collette y D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
 Moyle, P. y J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
 Nelson, J.: Fishes of the World, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.

T
Động vật được mô tả năm 1897


title: Dự phi

text:
Dự phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (chữ Hán: 豫妃博爾濟吉特氏; 12 tháng 2 năm 1730 - 31 tháng 1 năm 1774), người Mông Cổ, biệt xưng Ngạch Nhĩ Khắc phi (額爾克妃), là một phi tần của Thanh Cao Tông Càn Long Đế.

Tiểu sử
Dự phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị sinh ngày 25 tháng 12 (âm lịch) năm Ung Chính thứ 7 (1729), là con gái của Căn Đôn (根敦) - vị Tể tang (宰桑), thủ lĩnh đứng đầu của bộ tộc Chuẩn Cát Lặc Tạp Đặc (准噶勒杂特部).

Tuy là họ Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, nhưng Dự phi không hề có liên hệ gì đến Hiếu Trang Văn hoàng hậu của Khoa Nhĩ Thấm hay Hiếu Tĩnh Thành Hoàng hậu về sau của Đạo Quang Đế, thị tộc của gia tộc bà là một bộ tộc nhỏ ở biên giới, là một phiên thuộc của Hãn quốc Chuẩn Cát Nhĩ. Cái họ ["Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị"] chỉ là một cái họ chung rất phổ biến của các tộc Mông Cổ.

Năm Càn Long thứ 21 (1756), ngày 5 tháng 6 (âm lịch), nhân do thường xuyên bị Uriankhai (乌梁海; Ô Lương Hải) cướp bóc, cùng với việc Hãn quốc Chuẩn Cát Nhĩ đã bị Đại Thanh quy phục, Tể tang của Chuẩn Cát Lặc Tạp Đặc bộ là Căn Đôn phải đem toàn bộ bộ tộc quy phục Đại Thanh. Càn Long Đế gia ân ban cho Căn Đôn chức [Tá lĩnh; 佐领]. Tể tang Căn Đôn khi ấy rất cảm kích, nên đã để đứa con gái gần 30 tuổi vào cung hầu. Về cơ bản, Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị cùng Dung phi Hòa Trác thị giống nhau đều là [cống nữ] dâng cho Càn Long Đế để đổi lấy hòa bình của bộ tộc mình.

Năm Càn Long thứ 22 (1757), Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị nhập cung. Do không trải qua Bát Kỳ tuyển tú, bà chỉ được dự vào hàng Cung nữ tử. Đổi với các hậu phi được đưa vào không theo Tuyển tú quy chuẩn thì đây là quá trình bình thường dưới thời Càn Long, sau khi học đầy đủ quy củ trong cung thì Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị chính thức ban phong (tương tự Dung phi cùng Thận tần). Cùng năm, ngày 20 tháng 6 (âm lịch), Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị thụ phong Quý nhân, được gọi là Đa Quý nhân (多貴人).

Phong Tần tấn Phi
Năm thứ 24 (1759), ngày 10 tháng 6, Đa Quý nhân và Lệnh phi mang thai, ngày 11 thêm đại phu, thêm nhũ mẫu. Ngày 22, nữ tử học quy củ chỗ Lệnh phi phong Thụy Thường tại. Ngày 1 tháng 9, ngưng thêm than cho Đa Quý nhân, do sảy thai. Ngoài ra Lệnh phi do dạy dỗ quy củ quá độ cũng sảy thai. Ngày 21 tháng 11, dù bị sảy thai nhưng Càn Long Đế vẫn tấn phong Đa Quý nhân làm Dự tần (豫嬪). Theo Hồng xưng thông dụng, "Dự" có Mãn văn là 「Sebjengge」, nghĩa là "vui sướng".

Ngày 18 tháng 12, lấy Đại học sĩ Ngạc Di Đạt (鄂弥达) làm Chính sứ, Lễ bộ Tả thị lang Giới Phúc (介福) làm phó sứ, hành sách phong.

Sách văn viết:

Năm Càn Long thứ 28 (1763), ngày 10 tháng 9, tấn phong Dự phi (豫妃). Năm thứ 29 (1764), ngày 4 tháng 7, hành sách phong lễ.

Sinh thời, bà được ghi nhận gọi là [Ngạch Nhĩ Khắc phi; 額爾克妃]. Theo hồ sơ ghi lại thời điểm bà qua đời, Thái giám và Cung nữ ở Thừa Càn cung bị điều chỉnh, thì Dự phi có thể sinh thời từng ở tại Thừa Càn cung. Hơn 30 tuổi mang thai và sinh non, Dự phi sau đó không thể sinh dục được nữa, Càn Long Đế đối với Dự phi cũng ân cần hơn, ban thưởng nhiều tiện ích, lại trong thời gian ngắn thăng từ Tần lên Phi. Ngoài ra, Dự phi trong thời gian đắc sủng cũng rất nhiều lần cùng Càn Long Đế tùy ý du ngoạn.

Năm Càn Long thứ 38 (1773), ngày 15 tháng 9 (âm lịch), sau khi tùy giá Càn Long Đế đến Nhiệt Hà, Dự phi sinh bệnh. Càn Long Đế hốt hoảng, sai người đưa Dự phi về Bắc Kinh, còn đặc biệt phái hai người con của Hoàng quý phi Ngụy thị là Cố Luân Hòa Tĩnh công chúa cùng Hoàng thập thất tử Vĩnh Lân nghênh đón. Sang ngày 20 tháng 12 (âm lịch) cùng năm, Dự phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị qua đời tại Cát An sở (吉安所), chung niên 44 tuổi.

Do Dự phi là vị Phi mất đầu tiên trong triều Càn Long, nên Nội vụ phủ chưa biết phải xử lý tang nghi như thế nào. Sau nhiều lần thỉnh tấu, Hoàng đế bèn án theo lễ tang của Ninh phi Võ thị của Ung Chính Đế mà làm. Theo đó, Càn Long Đế ra chỉ dụ nghỉ triều 3 ngày, phái Hoàng bát tử (Vĩnh Tuyền), Hoàng thập nhị tử (Vĩnh Cơ), Thất Công chúa (Hòa Tĩnh) và Thất Ngạch phụ Lạp Vượng Đa Nhĩ Tế mặc tang phục. Lấy Hoàng lục tử Chất Quận vương (Vĩnh Dung), Nội vụ Phủ đại thần Kim Giản xử lý tang nghi. Sở hữu ứng hành sự nghi. Các nên nha môn sát lệ cụ tấu.

Năm Càn Long thứ 40 (1775), ngày 26 tháng 10 (âm lịch), kim quan của Dự phi được an táng tại Phi viên tẩm trong Dụ lăng, Thanh Đông lăng. Vị trí mộ phần của bà thuộc hàng thứ 2, ngang hàng với Du Quý phi vốn có địa vị lâu và Dung phi có tiếng sủng ái của Càn Long Đế.

Xem thêm
 Hậu cung nhà Thanh
 Bột Nhi Chỉ Cân
 Lệnh Ý Hoàng quý phi
 Dung phi

Trong văn hóa đại chúng

Tham khảo

 Thanh sử cảo
 Thanh thực lục

Sinh năm 1730
Mất năm 1774
Bột Nhi Chỉ Cân
Phi tần nhà Thanh
Người Mông Cổ thuộc Thanh


title: Giải thưởng Ngôi sao APAN lần thứ 5

text:
Lễ trao giải APAN Star Awards lần thứ 5 (tiếng Hàn :  제 5 회 에이 판 스타 어워즈 ) được tổ chức vào ngày 2 tháng 10 năm 2016 tại MBC Sangam Culture Plaza, Sangam-dong, Seoul. Shin Dong-yup và Honey Lee là người chủ trì lễ trao giải. Được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2012, lễ trao giải thường niên công nhận sự xuất sắc trong lĩnh vực truyền hình của Hàn Quốc. Các ứng cử viên được chọn từ 63 bộ phim truyền hình Hàn Quốc được phát sóng trên các kênh truyền hình MBC, KBS và SBS và các kênh truyền hình cáp tvN, jtbc, OCN, MBN và TV Chosun từ ngày 1 tháng 9 năm 2015 đến ngày 30 tháng 9 năm 2016.

Giải thưởng lớn nhất (Daesang) được trao cho nam diễn viên Song Joong Ki của bộ phim truyền hình Hậu duệ mặt trời.

Chiến thắng và đề cử

Những người chiến thắng được liệt kê đầu tiên, được đánh dấu bằng chữ in đậm và được biểu thị bằng một con dao găm ().

Chú thích

Liên kết ngoài

APAN Star Awards
Giải thưởng truyền hình Hàn Quốc
Giải thưởng truyền hình 2016


title: Saikhan-Ovoo, Dundgovi

text:
Saikhan-Ovoo (tiếng Mông Cổ: Сайхан-Овоо) là một sum của tỉnh Dundgovi ở Mông Cổ. Vào năm 2007, dân số của sum là 2.551 người.

Địa lý
Sum có diện tích khoảng 4.055 km. Trung tâm sum, Onsh, nằm cách tỉnh lỵ Mandalgovi 209 km và thủ đô Ulaanbaatar 380 km.

Khí hậu
Saikhan-Ovoo có khí hậu bán khô hạn. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong khu vực là 7 °C. Tháng ấm nhất là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là 28 °C và lạnh nhất là tháng 1, với −17 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 185 mm. Tháng ẩm ướt nhất là tháng 7, với lượng mưa trung bình là 54 mm, và khô nhất là tháng 2, với 2 mm.

Kinh tế
Sum có một trường học, bệnh viện, khu dịch vụ và nhà nghỉ.

Tham khảo

Sum của tỉnh Dundgovi


title: Pothyne subdistincta

text:
Pothyne subdistincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pothyne


title: Isdromas granulatus

text:
Isdromas granulatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Isdromas


title: Glypta choristoneurae

text:
Glypta choristoneurae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Graphania pallescens

text:
Graphania pallescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneutica


title: Niên biểu hóa học

text:
Niên biểu hóa học liệt kê những công trình, khám phá, ý tưởng, phát minh và thí nghiệm quan trọng đã thay đổi mạnh mẽ vốn hiểu biết của nhân loại về một môn khoa học hiện đại là hóa học, được định nghĩa là sự nghiên cứu khoa học về thành phần của vật chất và các tương tác của nó. Lịch sử hóa học thời hiện đại được cho là bắt đầu từ nhà khoa học Ireland Robert Boyle, mặc dù nguồn gốc của nó có thể bắt nguồn từ thời xa xưa nhất mà con người biết đến.

Những ý tưởng ban đầu mà sau này được đưa vào ngành hóa học hiện đại đến từ hai nguồn chính. Các nhà triết học tự nhiên (như Aristotle và Democritos) sử dụng phương pháp suy diễn logic nhằm giải thích sự hoạt động của thế giới xung quanh. Các nhà giả kim (như Geber và Rhazes) là những người dùng các kỹ thuật thực nghiệm để nỗ lực kéo dài tuổi thọ hoặc thực hiện sự biến đổi vật chất, chẳng hạn như biến các kim loại cơ bản thành vàng.

Vào thế kỷ 17, một sự tổng hợp của các ý tưởng của hai phương pháp này, suy diễn và thực nghiệm, dẫn đến sự phát triển của một quá trình tư duy được gọi là phương pháp khoa học. Với sự xuất hiện của phương pháp khoa học, hóa học hiện đại đã được ra đời.

Được gọi là "ngành khoa học trung tâm", nghiên cứu về hóa học chịu ảnh hưởng cũng như tạo ảnh hưởng mạnh mẽ lên nhiều lĩnh vực khoa học và công nghệ khác. Nhiều sự kiện được coi là trung tâm của sự hiểu biết của chúng ta về hóa học ngày nay cũng được coi là những khám phá quan trọng trong các lĩnh vực như vật lý, sinh học, thiên văn học, địa chất học, và khoa học vật liệu.

Trước thế kỷ 17

Trước khi chấp nhận phương pháp khoa học và ứng dụng của nó trong lĩnh vực hóa học, đã có một số tranh cãi về việc xét xem nhiều người được liệt kê dưới đây có phải là  "nhà hóa học" theo nghĩa hiện đại của từ này hay không. Tuy nhiên, các ý tưởng của một số nhà tư tưởng lớn, do ý nghĩa dự đoán của chúng sau này hoặc do được chấp nhận lâu dài và rộng rãi, được liệt kê ở đây.

 Năm 3000 trước Công nguyên
 Người Ai Cập xây dựng thuyết Ogdoad, hoặc "các lực lượng nguyên thủy" hình thành nên vạn vật. Đó là tám nguyên tố của sự hỗn loạn và tồn tại trước sự có mặt của mặt trời.

 Năm 1200 trước Công nguyên
 Tapputi-Belatikallim, một người làm nước hoa và nhà hóa học, được nhắc đến trong một bảng ký tự hình nêm tại Lưỡng Hà.

 Năm 450 trước Công nguyên
 Empedocles khẳng định rằng vạn vật được tạo thành từ bốn yếu tố nguyên thủy: đất, nước, lửa và nước, theo đó hai trạng thái đối lập nhau, yêu và ghét, hay thông cảm và ghét bỏ hoạt động theo những yếu tố này, kết hợp và chia tách chúng thành các hình thức vô cùng đa dạng.

 Năm 440 trước Công nguyên
 Leucippus và Democritus đưa ra ý tưởng về nguyên tử, một hạt không thể phân chia, hình thành nên vạn vật. Ý tưởng này bị từ chối một cách rộng rãi bởi các nhà triết học tự nhiên ủng hộ trường phái Aristotle (xem bên dưới).

 Năm 360 trước Công nguyên
 Plato đưa ra thuật ngữ ‘nguyên tố cổ điển’ (stoicheia) và trong cuốn sách đối thoại Timaeus của mình, trong đó có nhắc đến thành phần của vật chất vô cơ và hữu cơ và là một khảo luận sơ bộ về hóa học, cũng đưa ra giả thuyết rằng hạt nhỏ nhất của mỗi nguyên tố có một dạng hình học đặc biệt: khối tứ diện (lửa), khối bát diện (không khí), khối hai mươi mặt (nước), và khối lập phương (đất).

 Năm 350 trước Công nguyên
 Aristotle, dựa trên lý thuyết của Empedocles, đề xuất ý tưởng về một chất là sự kết hợp của vật chất và hình thức. Ông cũng mô tả lý thuyết về năm nguyên tố cổ điển, lửa, nước, đất, không khí, và aether. Lý thuyết này được chấp nhận rộng rãi tại phương Tây trong hơn 1000 năm.

 Năm 50 trước Công nguyên
 Lucretius xuất bản De Rerum Natura (tạm dịch: Bản chất vạn vật), một diễn giải thơ mộng các ý tưởng về thuyết nguyên tử.

 Năm 300
 Zosimos xứ Panopolis viết một vài trong số những cuốn sách cổ nhất về thuật giả kim, mà ông định nghĩa là sự nghiên cứu về thành phần của chất lỏng, sự chuyển động, sự phát triển, sự hợp nhất và phân tách, tách linh hồn khỏi cơ thể và liên kết các linh hồn bên trong cơ thể.

 Năm 770
 Abu Musa Jabir ibn Hayyan (hay Gerber), một nhà giả kim người Ả rập/Ba Tư, "được nhiều người cho là cha đẻ của hóa học", phát triển một phương pháp thử nghiệm cho hóa học, cô lập nhiều acid, bao gồm acid hydrochloric, acid nitric, acid acetic, acid citric, acid tartaric, và nước cường toan.

 Năm 1000
 Hai nhà hóa học người Ba Tư Abū al-Rayhān al-Bīrūnī và Avicenna bác bỏ tính khả thi của thuật giả kim và sự biến đổi về chất của các kim loại.

 Năm 1167
 Magister Salernus của Trường Y Salernitana (Scuola Medica Salernitana) tạo ra những tài liệu tham khảo đầu tiên về sự chưng cất rượu.

 Năm 1220
 Robert Grosseteste xuất bản một số bài bình luận theo trường phái Aristotle, trong đó ông đưa ra một lý thuyết sơ khai cho phương pháp khoa học.

 Năm 1250
 Tadeo Alderotti phát triển phương pháp chưng cất phân đoạn, hiệu quả hơn nhiều so với các phương pháp trước đó.

 Năm 1260
 Thánh Alberto Magnus phát hiện ra arsen và bạc nitrat. Ông cũng tạo ra một trong những tài liệu tham khảo đầu tiên về acid sulfuric.

 Năm 1267
Roger Bacon xuất bản Opus Maius, cùng với các tác phẩm khác, đề xuất một dạng sơ khai của phương pháp khoa học và cũng bao gồm kết quả những thí nghiệm của ông với thuốc thuốc súng.

 Năm 1310
 Pseudo-Gerber, một nhà giả kim vô danh người Tây Ban Nha với bút danh Geber, xuất bản một số cuốn sách trong đó thiết lập lý thuyết được chấp nhận lâu dài rằng tất cả các kim loại đều được cấu thành từ lưu huỳnh và thủy ngân với các tỷ lệ khác nhau. Ông cũng là một trong những người đầu tiên mô tả acid nitric, nước cường toan, và aqua fortis (acid nitric trong thuật giả kim).

 Năm 1530
 Paracelsus phát triển các nghiên cứu về thuốc hóa học (iatrochemistry), một nhánh của thuật giả kim chuyên nghiên cứu việc kéo dài tuổi thọ, và do đó được coi là gốc rễ của ngành công nghiệp dược phẩm hiện đại. Cũng có người cho rằng ông là người đầu tiên sử dụng từ "hóa học".

 Năm 1597
 Andreas Libavius xuất bản Alchemia, cuốn sách giáo khoa hóa học đầu tiên trong lịch sử.

Thế kỷ 17 và 18

 Năm 1605
 Sir Francis Bacon xuất bản The Proficience and Advancement of Learning (tạm dịch Sự thành thạo và tiến bộ của việc học tập), trong đó ông có mô tả những gì sau này được gọi là phương pháp khoa học.

 Năm 1605
 Michel Sedziwój xuất bản cuốn sách luận về thuật giả kim A New Light of Alchemy (tạm dịch: Ánh sáng mới của thuật giả kim) trong đó ông đề xuất sự tồn tại của "lương thực của cuộc sống" trong không khí, rất lâu sau này mới được biết đến là  là oxy.

 Năm 1615
 Jean Beguin xuất bản Tyrocinium Chymicum, một cuốn sách giáo khoa hóa học sơ khai trong đó có hình vẽ về phương trình hóa học đầu tiên.

 Năm 1637
 René Descartes xuất bản Discours de la méthode (tạm dịch: Bàn về phương pháp) trong đó có một phác thảo của phương pháp khoa học.

 Năm 1648
 Công bố di cảo cuốn sách Orrttuus medicinae của Jan Baptist van Helmont, được coi là một sự chuyển đổi lớn lao giữa thuật giả kim và hóa học, và có ảnh hưởng lớn đến Robert Boyle. Cuốn sách bao gồm kết quả của nhiều thí nghiệm và thiết lập một phiên bản sơ khai của định luật bảo toàn khối lượng.

 Năm 1661
 Robert Boyle xuất bản The Chymist Sceptical, một tác phẩm chính luận về sự khác biệt giữa thuật giả kim và hóa học. Nó bao gồm một số ý tưởng hiện đại sớm nhất về nguyên tử, phân tử và phản ứng hóa học; và đánh dấu sự bắt đầu của hóa học hiện đại.

 Năm 1662
 Robert Boyle đề xuất định luật Boyle, một mô tả thực nghiệm dựa trên hành vi của các loại khí, đặc biệt là mối quan hệ giữa áp suất và thể tích.

 Năm 1735
 Nhà hóa học Thụy Điển Georg Brandt phân tích một sắc tố màu xanh đen được tìm thấy trong quặng đồng. Brandt đã chứng minh các sắc tố chứa một nguyên tố mới, sau này được đặt tên là coban.

 Năm 1754
 Joseph Black điều chế được carbon dioxide, và gọi nó là "khí cố định".

 Năm 1757
 Louis Claude Cadet de Gassicourt trong khi phân tích các hợp chất của asen đã tạo ra nước thơm Cadet sau này được biết đến là cacodyl oxide, được coi là hợp chất cơ kim được tổng hợp đầu tiên.

 Năm 1758
 Joseph Black đưa ra khái niệm nhiệt ẩn để giải thích sự thay đổi trạng thái trong các quá trình nhiệt hóa học.

 Năm 1766
 Henry Cavendish phát hiện ra hydro, một khí không màu, không mùi, cháy được và có thể tạo ra hỗn hợp nổ với không khí.

 Năm 1773-1774
 Carl Wilhelm Scheele và Joseph Priestley tách được oxy một cách độc lập với nhau, và lần lượt gọi là "khí lửa" và "khí cháy".

 Năm 1778
 Antoine Lavoisier, người được coi là "cha đẻ của hóa học hiện đại", phát hiện ra và đặt tên cho oxy, và cũng nhận ra tầm quan trọng và vai trò của nó trong sự cháy.

 Năm 1787
 Antoine Lavoisier xuất bản Méthode de nomenclature chimique (tạm dịch: Phương pháp đặt danh pháp trong hóa học) hệ thống danh pháp hóa học hiện đại đầu tiên.

 Năm 1787
 Jacques Charles đề xuất định luật Charles, một hệ quả của định luật Boyle, mô tả mối quan hệ giữa nhiệt độ và thể tích của một chất khí.

 Năm 1789
 Antoine Lavoisier xuất bản Traité Élémentaire de Chimie (tạm dịch: Khảo luận về các nguyên tố hóa học), cuốn sách giáo khoa đầu tiên về hóa học hiện đại.. Vào thời điểm đó, nó là một cuộc nghiên cứu đầy đủ về hóa học, bao gồm định nghĩa chính xác đầu tiên về định luật bảo toàn khối lượng, và do đó cũng mô tả sự ra đời của phương pháp phân tích định lượng hóa học.

 Năm 1797
 Joseph Proust đề xuất định luật thành phần không đổi, khẳng định rằng các nguyên tố luôn kết hợp theo các tỷ lệ nhỏ là số nguyên để tạo thành các hợp chất.

 Năm 1800
 Alessandro Volta chế tạo ra pin hóa học đầu tiên, từ đó thành lập ngành điện hóa học.

Thế kỷ 19

 Năm 1801
 John Dalton đề xuất định luật Dalton trong đó mô tả mối quan hệ giữa các thành phần trong hỗn hợp khí và áp lực của chúng đóng góp vào áp lực chung của hỗn hợp.

 Năm 1805
 Joseph Louis Gay-Lussac phát hiện ra rằng nước được cấu thành từ hai phần hydro và một phần oxy theo thể tích.

 Năm 1808
 Joseph Louis Gay-Lussac thu thập và phát hiện ra một số thành phần hóa học và vật lý của không khí và các khí khác, bao gồm cả các bằng chứng thực nghiệm từ định luật Boyle và Charles, và các mối quan hệ giữa mật độ và thành phần của các khí.

 Năm 1808
 John Dalton xuất bản New System of Chemical Philosophy (tạm dịch: Hệ thống mới của Triết học Hóa học), trong đó bao gồm mô tả khoa học hiện đại đầu tiên về thuyết nguyên tử, và mô tả rõ ràng về định luật bội số tỷ lệ.

 Năm 1808
 Jöns Jakob Berzelius xuất bản Lärbok i Kemien (tạm dịch: Sách giáo khoa Hóa học) trong đó ông đề xuất các ký hiệu hóa học hiện đại và các khái niệm về khối lượng tương đối của nguyên tử.

 Năm 1811
 Amedeo Avogadro đề xuất định luật Avogadro, cho rằng các thể tích như nhau của các chất khí ở điều kiện nhiệt độ và áp suất không đổi chứa một số lượng phân tử như nhau.

 Năm 1825
 Friedrich Wöhler và Justus von Liebig đã khám phá ra và có cách giải thích được chấp nhận đầu tiên về đồng phân, khái niệm trước đó được đặt tên bởi Berzelius. Khi nghiên cứu acid xyanic và acid fulminic, họ đã suy luận chính xác rằng các đồng phân được hình thành bởi sự sắp xếp khác nhau của các nguyên tử trong cùng một cấu trúc phân tử.

 Năm 1827
 William Prout phân loại các phân tử sinh học vào các nhóm như chúng ta biết ngày nay: Cacbohydrat, protein và lipid.

 Năm 1828
 Friedrich Wöhler tổng hợp được urê, từ đó kết luận rằng hợp chất hữu cơ thể được sản xuất từ những vật liệu vô cơ, bác bỏ lý thuyết về sức sống.

 Năm 1832
 Friedrich Wöhler và Justus von Liebig khám phá và giải thích các nhóm chức và gốc tự do liên quan đến hóa học hữu cơ.

 Năm 1840
 Germain Hess đề xuất định luật Hess, một dạng sơ khai của định luật bảo toàn, trong đó nói rằng những sự thay đổi năng lượng trong một quá trình hóa học chỉ phụ thuộc vào trạng thái của các chất ban đầu và sản phẩm mà không phụ thuộc vào cách thức biến đổi.

 Năm 1847
 Hermann Kolbe điều chế được acid acetic từ các nguồn hoàn toàn vô cơ, qua đó phủ nhận thuyết sự sống.

 Năm 1848
 Huân tước Kelvin thiết lập lý thuyết về nhiệt độ không tuyệt đối, nhiệt độ mà ở đó mọi phân tử đều không chuyển động.

 Năm 1849
 Louis Pasteur phát hiện ra rằng hỗn hợp tiêu triền (racemic) của acid tartaric là một hỗn hợp của các đồng phân tả triền (quay trái) và hữu triền (quay phải), qua đó làm sáng tỏ bản chất của sự phân cực quay (optical rotation - hoạt động xoay của mặt phẳng tạo bởi ánh sáng phân cực tuyến tính khi nó đi qua một số vật liệu nhất định) cũng như thúc đẩy sự phát triển của ngành hóa học lập thể (stereochemistry).

 Năm 1852
 August Beer đề xuất định luật Beer, giải thích mối quan hệ giữa thành phần hỗn hợp và lượng ánh sáng hỗn hợp đó hấp thụ. Dựa vào những nghiên cứu trước đó của Pierre Bouguer và Johann Heinrich Lambert, định luật này thiết lập một kỹ thuật phân tích sau này được biết đến là quang phổ học.

 Năm 1855
 Benjamin Silliman, Jr. tiên phong trong phương pháp cracking dầu mỏ, đặt nền móng cho ngành công nghiệp hóa dầu hiện đại.

 Năm 1856
 William Henry Perkin tổng hợp được mauveine, thuốc nhuộm nhân tạo đầu tiên trên thế giới. Được tạo thành như một sản phẩm phụ ngẫu nhiên của một nỗ lực nhằm tạo ra quinine từ nhựa than đá. Phát hiện này là nền tảng của ngành công nghiệp tổng hợp thuốc nhuộm, một trong những ngành công nghiệp hóa chất sớm nhất.

 Năm 1857
 Friedrich August Kekulé von Stradonitz đề xuất rằng carbon có hóa trị IV, hoặc tạo thành chính xác bốn liên kết hóa học.

 1859-1860
 Gustav Kirchhoff và Robert Bunsen đặt nền móng cho quang phổ học như là một phương tiện phân tích hóa học, giúp hai ông tìm ra caesi và rubiđi. Các nhà khoa học khác cũng sử dụng kỹ thuật tương tự để tìm ra indi, tali và heli.

 Năm 1860
 Stanislao Cannizzaro, khơi lại các ý tưởng của Avogadro về các phân tử tạo thành bởi hai nguyên tử, tổng hợp nên một bảng nguyên tử khối và giới thiệu nó tại Hội nghị Karlsruhe, chấm dứt mâu thuẫn kéo dài hàng thập kỷ giữa khối lượng nguyên tử và công thức phân tử, và dẫn đến khám phá của Mendeleev về bảng tuần hoàn hóa học.

 Năm 1862
 Alexander Parkes trưng bày một trong những polyme nhân tạo đầu tiên là Parkesine tại Triển lãm Quốc tế tại Luân Đôn. Khám phá này đặt nền móng cho ngành công nghiệp chất dẻo hiện đại.

 Năm 1862
 Alexandre-Emile Béguyer de Chancourtois ra mắt vòng xoắn Tellua (telluric helix), một phiên bản sơ khai ba chiều của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.

 Năm 1864
 John Newlands đề xuất định luật quãng tám, một tiền thân của định luật tuần hoàn.

 Năm 1864
 Lothar Meyer phát triển một phiên bản sơ khai của bảng tuần hoàn, với 28 nguyên tố được sắp xếp theo hóa trị.

 Năm 1864
 Cato Maximilian Guldberg và Peter Waage, dựa vào ý tưởng của Claude Louis Berthollet, đề xuất định luật tác dụng khối lượng (law of mass action).

 Năm 1865
 Johann Josef Loschmidt xác định chính xác số lượng phân tử trong một mol, sau này được gọi là số Avogadro.

 Năm 1865
 Friedrich August Kekulé von Stradonitz, dựa một phần vào nghiên cứu của Loschmidt và một vài người khác, thiết lập cấu trúc của benzen như là một vòng có sáu nguyên tử carbon với các liên kết đơn và đôi xen kẽ.

 Năm 1865
 Adolf von Baeyer bắt đầu nghiên cứu thuốc nhuộm màu chàm, một dấu mốc trong ngành hóa học hữu cơ công nghiệp hiện đại và đã cách mạng hóa ngành công nghiệp nhuộm.

 Năm 1869
 Dmitri Mendeleev công bố bảng tuần hoàn hóa học hiện đại đầu tiên với 66 nguyên tố đã biết được sắp xếp theo khối lượng nguyên tử. Điểm nổi bật của bảng tuần hoàn là khả năng dự đoán chính xác đặc tính của các nguyên tố chưa được khám phá.

 Năm 1873
 Jacobus Henricus van ‘t Hoff và Joseph Achille Le Bel, làm việc độc lập với nhau, phát triển một mô hình của liên kết hóa học nhằm giải thích các thí nghiệm về tính bất đối xứng của Pasteur cũng như đưa ra một nguyên nhân vật lý cho các hoạt động quang học của các hợp chất quang hoạt (chiral compound).

 Năm 1876
 Josiah Willard Gibbs công bố On the Equilibrium of Heterogeneous Substances (tạm dịch: Về sự cân bằng của các chất không đồng nhất), một tập hợp các nghiên cứu của ông về nhiệt động lực học và hóa học vật lý, đưa ra khái niệm về năng lượng tự do để giải thích cơ sở vật lý của sự cân bằng hóa học.

 Năm 1877
 Ludwig Boltzmann thiết lập các đạo hàm thống kê của nhiều khái niệm vật lý và hóa học quan trọng, bao gồm entropy, và sự phân bố vận tốc phân tử trong các trạng thái của chất khí.

 Năm 1883
 Svante Arrhenius phát triển lý thuyết ion để giải thích độ dẫn điện trong chất điện li.

 Năm 1884
 Jacobus Henricus van ‘t Hoff công bố Études de Dynamique chimique (tạm dịch: Nghiên cứu về động hóa học).

 Năm 1884
 Hermann Emil Fischer đề xuất cấu trúc purine, một cấu trúc quan trọng trong nhiều phân tử sinh học được ông tổng hợp lại năm 1898. Trong năm này ông cũng bắt đầu nghiên cứu về tính chất hóa học của đường glucose và các loại đường liên quan.

 Năm 1884
 Henry Louis Le Chatelier phát triển nguyên lý Le Chatelier, giải thích sự phản ứng của cân bằng hóa học động trước các yếu tố bên ngoài.

 Năm 1885
 Eugene Goldstein đặt tên cho tia âm cực được cấu thành bởi các electron và tia dương cực được cấu thành bởi các hạt ion hydro mang điện dương bị loại bỏ electron trong ống tia âm cực. Các hạt này về sau được gọi là proton.

 Năm 1893
 Alfred Werner phát hiện ra cấu trúc bát diện của các hợp chất cobalt, từ đó thiết lập nên ngành hóa học phức hợp (coordination chemistry).

 Năm 1894-1898
 William Ramsay khám phá ra khí hiếm, từ đó lấp đầy một khoảng trống lớn trong bảng tuần hoàn và dẫn tới các mô hình liên kết hóa học.

 Năm 1897
 J. J. Thomson phát hiện ra electron bằng cách sử dụng ống tia âm cực.

 Năm 1898
 Wilhelm Wien chứng minh rằng các tia dương cực (các dòng ion mang điện tích dương) có thể bị lệch hướng bởi từ trường, và độ lệch tỷ lệ với tỷ số khối lượng/điện tích. Khám phá này sẽ dẫn đến phương pháp phân tích khối phổ.

 Năm 1898
 Maria Sklodowska-Curie và Pierre Curie cô lập radi và poloni từ uraninit.

 Năm 1900
 Ernest Rutherford phát hiện ra nguồn phóng xạ là các nguyên tử đang phân rã, phát minh ra nhiều thuật ngữ cho các loại bức xạ.

Thế kỷ 20

 Năm 1903
 Mikhail Semyonovich Tsvet phát minh ra sắc ký, một kỹ thuật phân tích quan trọng.

 Năm 1904
 Hantaro Nagaoka đề xuất một mô hình nguyên tử sơ khai, trong đó các electron chuyển động quanh một hạt nhân khổng lồ với mật độ cao.

 Năm 1905
 Fritz Haber và Carl Bosch phát triển quy trình Haber nhằm tạo ra amonia từ nitơ và hydro, một cột mốc trong ngành công nghiệp hóa học với ảnh hưởng sâu rộng trong nông nghiệp.

 Năm 1905
 Albert Einstein giải thích chuyển động Brown qua đó chứng minh dứt điểm lý thuyết về nguyên tử.

 Năm 1907
 Leo Hendrik Baekeland tạo ra bakelite, một trong những loại nhựa thương mại đầu tiên.

 Năm 1909
 Robert Millikan đo điện tích của từng electron với độ chính xác chưa từng thấy qua thí nghiệm giọt dầu, xác nhận rằng tất cả các electron đều có cùng điện tích và khối lượng.

 Năm 1909
 S. P. L. Sørensen tìm ra lý thuyết về độ pH và phát triển phương pháp đo nồng độ acid.

 Năm 1911
 Antonius van den Broek đề xuất ý tưởng cho rằng các nguyên tố trong bảng tuần hoàn nên được sắp xếp theo điện tích dương hơn là theo khối lượng nguyên tử.

 Năm 1911
 Hội nghị Solvay đầu tiên được tổ chức tại Brussels, quy tụ hầu hết các nhà khoa học nổi tiếng nhất lúc bấy giờ. Các hội nghị về vật lý và hóa học vẫn tiếp tục được tổ chức định kỳ đến ngày nay.

 Năm 1911
 Ernest Rutherford, Hans Geiger, và Ernest Marsden thực hiện thí nghiệm lá vàng, chứng minh mô hình hạt nhân nguyên tử, với một hạt nhân nhỏ mang điện tích dương với mật độ cao được bao quanh bởi một đám mây electron khuếch tán.

 Năm 1912
 William Henry Bragg và William Lawrence Bragg đề xuất định luật Bragg và thành lập ngành tinh thể học tia X, một công cụ quan trọng để giải thích cấu trúc vật chất.

 Năm 1912,
 Peter Debye phát triển lý thuyết lưỡng cực phân tử nhằm mô tả sự phân bố điện tích bất đối xứng trong một số phân tử.

 Năm 1913
 Niels Bohr đưa các khái niệm cơ học lượng tử vào cấu trúc nguyên tử bằng cách đề xuất khái niệm ngày nay được gọi là mô hình nguyên tử Bohr, trong đó các electron chỉ tồn tại trong các orbital nguyên tử nhất định.

 Năm 1913
 Henry Moseley, tiếp tục ý tưởng trước đó của Van den Broek, giới thiệu khái niệm về số hiệu nguyên tử để sửa chữa những điểm chưa hợp lý của bảng tuần hoàn Mendeleev, vốn dựa trên khối lượng nguyên tử.

 Năm 1913
 Frederick Soddy đề xuất khái niệm đồng vị, rằng các nguyên tố có cùng tính chất hóa học có thể có khối lượng nguyên tử khác nhau.

 Năm 1913
 J. J., Thomson khi mở rộng nghiên cứu của Wien, thấy rằng các hạt hạ nguyên tử khi hấp thụ năng lượng có thể được phân biệt bởi tỷ lệ khối lượng trên điện tích, chính là kỹ thuật khối phổ.

 Năm 1916
 Gilbert N. Lewis xuất bản The Atom and the Molecule (tạm dịch: Nguyên tử và Phân tử), nền tảng của lý thuyết liên kết hóa trị.

 Năm 1921
 Otto Stern và Walther Gerlach thiết lập khái niệm spin lượng tử trong các hạt hạ nguyên tử.

 Năm 1923
 Gilbert N. Lewis và Merle Randall xuất bản Thermodynamics and the Free Energy of Chemical Substances (tạm dịch Nhiệt động lực học và Năng lượng tự do của các hợp chất hóa học), luận văn hiện đại đầu tiên về nhiệt động hóa học.

 Năm 1923
 Gilbert N. Lewis phát triển lý thuyết cặp electron của phản ứng acid/base.

 Năm 1924
 Louis de Brogline giới thiệu mô hình sóng của cấu trúc nguyên tử dựa trên các ý tưởng về lưỡng tính sóng-hạt.

 Năm 1925
 Wolfgang Pauli phát triển nguyên lý loại trừ, trong đó tuyên bố rằng không có hai electron xung quanh một hạt nhân có thể có cùng trạng thái lượng tử. Các trạng thái này cũng  được mô tả bởi bốn số lượng tử.

 Năm 1926
 Erwin Schrödinger đề xuất phương trình Schrödinger, cung cấp cơ sở toán học cho mô hình sóng của cấu trúc nguyên tử.

 Năm 1927
 Werner Heisenberg phát triển nguyên lý bất định, cùng với một số lý thuyết khác, đã giải thích nguyên tắc chuyển động của electron quanh hạt nhân.

 Năm 1927
 Fritz London và Walter Heitler áp dụng cơ học lượng tử để giải thích liên kết cộng hóa trị trong phân tử hydro, đánh dấu sự ra đời của hóa học lượng tử.

 Năm 1929
 Linus Pauling đề xuất các quy tắc Pauling, là những nguyên tắc chính trong việc sử dụng tinh thể học tia X để suy luận ra cấu trúc phân tử.

 Năm 1931
 Erich Hückel đề xuất quy tắc Hückel nhằm giải thích khi nào một phân tử vòng phẳng (planar ring molecule) có các đặc tính của chất thơm.

 Năm 1931
 Harold Urey phát hiện ra deuteri bằng cách chưng cất phân đoạn hydro lỏng.

 Năm 1932
 James Chadwick phát hiện ra neutron.

 Năm 1932-1934
 Linus Pauling và Robert Mulliken định lượng được độ âm điện, tạo ra các thang đo mang tên hai ông.

 Năm 1935
 Wallace Carothers chỉ đạo một nhóm các nhà hóa học tại DuPont phát minh ra ni lông, một trong những polyme tổng hợp thành công nhất về mặt thương mại trong lịch sử.

 Năm 1937
 Carlo Perrier và Emilio Segrè tiến hành thực nghiệm đầu tiên tổng hợp ra tecneti-97, nguyên tố nhân tạo đầu tiên, lấp đầy một ô trống trong bảng tuần hoàn. Mặc dù đã có những tranh cãi do nguyên tố này thật ra đã có thể được tổng hợp từ năm 1925 bởi Walter Noddack và cộng sự.

 Năm 1937
 Eugene Houdry phát triển một phương pháp xúc tác cracking dầu mỏ với quy mô công nghiệp, dẫn đến sự phát triển của kỹ thuật lọc dầu hiện đại.

 Năm 1937
 Pyotr Kapitsa, John Allen và Don Misener sản xuất heli-4 siêu lạnh, chất lỏng đầu tiên có độ nhớt bằng không, một chất thể hiện các đặc tính của cơ học lượng tử ở mức vĩ mô.

 Năm 1938
 Otto Hahn phát hiện ra quá trình phân hạch hạt nhân trong urani và thori.

 Năm 1939
 Linus Pauling xuất bản The Nature of the Chemical Bond (tạm dịch: Bản chất của liên kết hóa học), một tập hợp các nghiên cứu trong hàng thập kỷ về liên kết hóa học. Đó là một trong những tài liệu quan trọng nhất của hóa học hiện đại. Nó giải thích thuyết lai hóa, liên kết cộng hóa trị, liên kết ion qua độ âm điện; và cấu trúc benzen qua hiệu ứng cộng hưởng.

 Năm 1940
 Edwin McMillan và Philip H. Abelson tìm ra neptuni, nguyên tố siêu urani nhẹ nhất và được tổng hợp đầu tiên, được tìm thấy trong các sản phẩm phân hạch urani. McMillan sẽ tìm thấy một phòng thí nghiệm tại Berkeley, nơi tìm ra rất nhiều nguyên tố và đồng vị mới.

 Năm 1941
 Glenn T. Seaborg tiếp tục công việc của McMillan trong việc tìm ra hạt nhân nguyên tử mới. Ông là người tiên phong trong phương pháp bắt giữ neutron và sau đó là các phản ứng hạt nhân khác. Sẽ trở thành người tìm ra hoặc cùng tìm ra chín nguyên tố hóa học mới và hàng chục đồng vị mới của các nguyên tố đã biết.

 Năm 1945
 Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin, và Charles D. Coryell thực hiện tổng hợp đầu tiên của promethi, lấp đầy ô trống cuối cùng trong bảng tuần hoàn.

 Năm 1945-1946
 Felix Bloch và Edward Mills Purcell phát triển quá trình cộng hưởng từ hạt nhân, một kỹ thuật phân tích quan trọng trong việc làm sáng tỏ cấu trúc phân tử, đặc biệt là trong ngành hóa học hữu cơ.

 Năm 1951
 Linus Pauling sử dụng tinh thể học tia X để phán đoán cấu trúc bậc hai của protein.

 Năm 1952
 Alan Walsh đi tiên phong trong lĩnh vực phổ hấp thu nguyên tử, một phương pháp quan trắc định lượng quan trọng cho phép xác định nồng độ cụ thể của một chất trong một hỗn hợp.

 Năm 1952
 Robert Burns Woodward, Geoffrey Wilkinson và Ernst Otto Fischer tìm ra cấu trúc của ferrocene, một trong những phát hiện nền tảng trong lĩnh vực hóa học cơ kim.

 Năm 1953
 James D. Watson và Francis Crick đề xuất cấu trúc của DNA, mở cánh cửa dẫn đến lĩnh vực sinh học phân tử.

 Năm 1957
 Jens Skou khám phá ra Na+/K+-ATPase, enzyme đầu tiên vận chuyển ion.

 Năm 1958
 Max Perutz và John Kendrew sử dụng tinh thể học tia X để làm sáng tỏ cấu trúc một protein, đặc biệt là myoglobin của cá nhà táng.

 Năm 1962
 Neil Bartlett tổng hợp xenon hexafluoroplatinate, lần đầu chỉ ra rằng các nguyên tố khí hiếm cũng có thể tạo ra hợp chất hóa học.

 Năm 1962
 George Olah quan sát carbocation qua các phản ứng của siêu acid.

 Năm 1964
 Richard R. Ernst thực hiện các thí nghiệm sau này sẽ dẫn đến sự phát triển của kỹ thuật cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) theo biến đổi Fourier. Điều này sẽ tăng độ chính xác của kỹ thuật, và mở ra cánh cửa đến kỹ thuật chụp cộng hưởng từ (MRI).

 Năm 1965
 Robert Burns Woodward and Roald Hoffmann đề xuất các quy tắc Woodward-Hoffmann, sử dụng sự đối xứng của các quỹ đạo phân tử để giải thích sự sắp xếp các nguyên tử trong các phản ứng hóa học.

 Năm 1966
 Hitoshi Nozaki and Ryōji Noyori tìm ra ví dụ đầu tiên về sự xúc tác bất đối xứng (sự hydro hóa) bằng cách sử dụng các hợp chất quang hoạt của kim loại chuyển tiếp có cấu trúc rõ ràng.

 Năm 1970
 John Pople phát triển phần mềm Gaussian và có đóng góp đáng kể vào ngành hóa học tính toán.

 Năm 1971
 Yves Chauvin đưa ra một lời giải thích về cơ chế của phản ứng hoán vị olefin.

 Năm 1975
 Karl Barry Sharpless và cộng sự khám phá ra các phản ứng oxy hóa chọn lọc lập thể, bao gồm Sharpless epoxidation, Sharpless asymmetric dihydroxylation, và Sharpless oxyamination.

 Năm 1985
 Harold Kroto, Robert Curl, và Richard Smalley tìm ra fullerene, một nhóm các nguyên tử carbon tạo thành một mái vòm trắc địa, một kết cấu được thiết kế bởi kiến trúc sư R. Buckminster Fuller R. Buckminster Fuller.

 Năm 1991
 Sumio Iijima sử dụng kính hiển vi điện tử nhằm tìm ra một loại fullerene hình trụ được biết đến như là ống nano carbon, cho dù trước đó nghiên cứu đã được thực hiện từ năm 1951. Vật liệu này là một thành phần quan trọng trong lĩnh vực công nghệ nano.

 Năm 1994
 Robert A. Holton và cộng sự tìm ra chất tổng hợp toàn phần đầu tiên của taxol.

 Năm 1995
 Eric Cornell và Carl Wieman sản xuất ngưng tụ Bose-Einstein đầu tiên, một trạng thái thể hiện đặc tính cơ học lượng tử ở mức vĩ mô.

Thế kỷ 21

Xem thêm
 Lịch sử hóa học
 Giải Nobel hóa học
 Danh sách người đoạt giải Nobel Hóa học
 Niên biểu phát hiện các nguyên tố hóa học

Tham khảo

Đọc thêm

 Servos, John W., Physical chemistry from Ostwald to Pauling: the making of a science in America, Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1990.

ISBN10-691-08566-8

Liên kết ngoài

 Eric Weisstein's World of Scientific Biography
 History of Gas Chemistry
 list of all Nobel Prize laureates
 History of Elements of the Periodic Table

Lịch sử hóa học


title: Danh sách tòa nhà cao nhất Tây Ban Nha

text:
Đây là danh sách các tòa nhà cao nhất ở Tây Ban Nha. Từ năm 2008, tòa nhà cao nhất ở Tây Ban Nha có chiều cao 250m là Torre Caja Madrid ở Madrid. Trong những năm gần đây, nhiều tòa nhà ở Tây Ban Nha được xây dựng có chiều dài khá ân tượng, 18 trong số tòa nhà trong danh sách này hoàn thành trước năm 2000 với nhiều tòa nhà hoàn thành sau năm này.

Các tòa nhà cao nhất đã được hoàn thành

Danh sách này liệt kê các tòa nhà ở Tây Ban Nha có chiều cao ít nhất là 100 mét. Chiều cao tòa nhà được tính bao gồm các chi tiết kiến trúc như mái, chóp nhưng không bao gồm các thiết bị ăn ten phát sóng.

Các tòa nhà cao trên 100m

Các dự án tương lai

Xem thêm
Danh sách các tòa nhà cao nhất ở Barcelona
Danh sách các tòa nhà cao nhất ở Valencia
Danh sách các tòa nhà cao nhất ở Madrid

Tham khảo

Nhà chọc trời
Nhà


title: Phaedinus hirtipes

text:
Phaedinus hirtipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phaedinus


title: Ngự trà thiện phòng

text:
Ngự trà thiện phòng () là một bộ phận của Nội vụ phủ phụ trách nấu các bữa ăn cho triều đình nhà Thanh.

Chú thích

Triều đình
Bếp


title: Intentions (bài hát của Justin Bieber)

text:
"Intentions" là một bài hát của ca sĩ người Canada Justin Bieber hợp tác với rapper người Mỹ Quavo từ bộ ba hip-hop Migos. Nó đã được phát hành với một video âm nhạc vào ngày 7 tháng 2 năm 2020 với vai trò là đĩa đơn thứ ba từ album phòng thu thứ năm của Bieber Changes. Vào ngày 19 tháng 3 năm 2020, Bieber đã phát hành phiên bản acoustic của bài hát, phiên bản solo không có Quavo.

"Intentions" nhận được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, phần lớn trong số họ khen ngợi sự hấp dẫn của bài hát trong khi một số người ca ngợi những thông điệp tích cực được mô tả trong video âm nhạc.

Xếp hạng

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Bài hát của Justin Bieber
Bài hát năm 2020
Đĩa đơn năm 2020


title: Trichopterigia yoshimotoi

text:
Trichopterigia yoshimotoi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichopterigia


title: Marina Ratner

text:
Marina Evseevna Ratner (; 30 tháng 10 năm 1938 – 7 tháng 7 năm 2017) là một giáo sư toán học tại Đại học California, Berkeley. Chuyên ngành của bà là lý thuyết ergodic. Bà được bầu làm viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ năm 1992, nhận giải Ostrowski năm 1993 và cùng năm được bầu làm viện sĩ Viện Hàn Lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ. Năm 1994, bà nhận giải John J. Carty Award.

Tham khảo

Nhà toán học Nga
Nhà toán học Mỹ
Thành viên Học viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ
Giáo sư Đại học California tại Berkeley


title: Cừu Coopworth

text:
Cừu Coopworth là một giống cừu có nguồn gốc từ New Zealand. Đây là giống cừu được phát triển bởi một đội ngũ các nhà khoa học tại Lincoln College (tại Đại học Lincoln) ở Canterbury, New Zealand với mục đích nhằm tăng tỷ lệ sinh con của trừu cái khi cho cừu cái thuộc giống cừu Romney khi giao phối với cừu đực thuộc giống cừu Leicester biên giới. Các giống cừu này chiếm tỷ trọng bầy lớn thứ hai ở New Zealand. Nó cũng được nuôi ở Úc, các nước châu Âu và Hoa Kỳ. Các con cừu Coopworth được sử dụng cho cả mục đích lấy thịt cừu và len.

Lịch sử

Tại Tân Tây Lan
Các nghiên cứu khoa học đầu tiên của việc lai giống cừu Leicester biên giới đã được khởi xướng vào năm 1950 từ tài sản của trường Cao đẳng Lincoln do Ashley Dene, việc điều tra sâu rộng hơn nữa được thực hiện tại Trạm nghiên cứu Whatawhata Hill Country được tiếp diễn bởi một nghiên cứu chuyên sâu của việc lai giống cừu Leicester Border x cừu Romney tại trường Cao đẳng Lincoln. Mục đích đằng sau những thí nghiệm này là thực hiện bởi nhân viên nghiên cứu và một số nông dân vào thời gian mà tỷ lệ đẻ của trừu cái New Zealand là không đủ cao. Nâng tỷ lệ đẻ phải là một trong những mục tiêu chính của nghiên cứu cừu trong tương lai, và lai các giống hiện có với cừu Leicester biên giới, được biết đến là khả năng sinh sản cao, có thể cung cấp ít nhất một giải pháp cho vấn đề này.

Các thí nghiệm cho thấy phép lại chéo cừu đầu tiên của cừu đực Leicester biên giới đã đưa ra một tỷ lệ phần trăm trừu cái đẻ mà là 15-30% ở trên các giống mẹ của cừu. Kết quả thuận lợi nêu lên câu hỏi liệu biên chéo cừu Border-Romney nói riêng, có thể giao phối để cải tạo một con cừu thuần ổn định có đặc tính mong muốn mà việc lai thế hệ cừu đầu tiên (F1) chắc chắn đã có. Các chính sách chăn nuôi tại Lincoln là chọn cho khả năng sinh sản khi giao phối tiếp tục, và để so sánh với những con cừu cái F1 gốc và một đàn cừu Romney. Việc so sánh cho thấy rằng có một sự suy giảm nhẹ trong khả năng sinh sản từ F1 đến F2 và F3, nhưng vẫn là một lợi thế rất lớn so với cừu Romney.

Trong khi đó, một số nhà nhân giống cừu quan tâm tiếp, tục cho giao phối và chọn lọc rất mạnh mẽ cho khả năng sinh sản. Mặc dù họ đã không kiểm soát bầy, tỷ lệ trừu cái đẻ của những con cừu đã cho thấy không suy giảm với lai nội, trong thực tế, họ cho rằng tính chất của cừu đã tăng lên, và tỷ lệ phần trăm của chúng vẫn rất cao hơn nhiều so với các nước láng giềng của họ hoặc một huyện trung bình. Được khích lệ bởi những kết quả một số đàn được bắt bán đực giao phối (đực giống) trên khắp New Zealand.

Các nhà lai tạo có liên quan tin rằng vào cuối những năm 1960, họ đã có thế hệ cừu thứ ba (F3) mà là hiệu suất cao, giữ lại những đặc tính mong muốn của cừu Border-Romney lần đầu lai chéo. Một cuộc họp nhỏ của những người liên quan được gọi là một cuộc họp chung của những người quan tâm trong tháng 11 năm 1963, tại đó một hiệp hội được thành lập và sau một cuộc bỏ phiếu về tên có thể đề xuất thì cái tên Coopworth đã được thông qua. Hiệp hội cừu Coopworth New Zealand kiểm soát các tiêu chuẩn lựa chọn dựa trên các tiêu chuẩn hiệu suất ghi lại.

Tại Hoa Kỳ
Các con cừu Coopworths đầu tiên được nhập khẩu vào Mỹ trong những năm 1970 bởi Jonathan ở Virginia và Don Gnos Oregon. Năm 1980, Woodsedge Len ở New Jersey nhập khẩu 10 con cừu cái giống, và trong những năm đầu thập niên 1980, OSU ở Oregon nhập khẩu cừu Coopworth đó đã được cấy phôi cừu Booroola Merino. Một đợt nhập khẩu cừu Coopworth khác là Jan và Trudy Van Stralen của Canada, và Don Wilkinson, Chuyên Gia Oregon. Thụ tinh nhân tạo (AI) đã thay thế nhập khẩu của cừu vì những chi phí của các yêu cầu kiểm dịch.

Đăng ký tại Hoa Kỳ: Việc đăng ký giống ở Mỹ là The American Coopworth Registry (ACR). Tổ chức đăng ký được thành lập để đáp ứng nhu cầu của tất cả các chủ sở hữu và tác giả giống cừu Coopworth, giữ gìn và cải thiện giống và để giáo dục thành viên của nó. ACR cung cấp đăng ký thuần chủng cho tất cả các con chiên Coopworth màu trắng tự nhiên và đủ điều kiện đáp ứng các tiêu chuẩn giống. ACR được dành để cung cấp hỗ trợ và giáo dục cho thành viên của mình. Sự tham gia và thông tin liên lạc được hoan nghênh và khuyến khích.

Đặc điểm giống

Cừu Coopworth là một giống cừu có kích thước trung bình, kiêm dụng sử dụng với mục đích kép, một dòng giống lông dài, khá điềm tĩnh. Các khuôn mặt dài thường là sạch sẽ với một chùm lông nhỏ trên đầu hoặc đầu để trần và một cái mũi. Khi đứng thì cao hơn một chút so với cừu Romney NZ và phô bày cơ bắp nặng hơn so với cừu Leicester biên giới. Cơ thể dài với một thắt lưng tốt và một xương chậu rộng. Các lọn lông cừu, với đầu khóa nhọn, có cũng được xác định uốn với độ nhẹ và xoăn từ 44-48 (35-39 micromet) và chiều dài chủ yếu từ 6-8 inch. Một đơn vị lông cừu trung bình nặng 5 kg với sợi có đường kính khoảng 30-35 micron, trong phạm vi thô của Len với chiều dài chủ yếu từ 125 đến 200 mm. Trọng lượng sống của một con cừu trưởng thành là khoảng 55 kg.

Trong khi chỉ có cừu Coopworths trắng có thể được đăng ký tại New Zealand và Úc, tất cả Coopworths màu trắng và màu tự nhiên đều được chấp nhận cho đăng ký tại Hoa Kỳ và Canada. Các con cừu này được chăm sóc sinh sản dễ dàng và rất ít thực sự có được hỗ trợ như có rất ít hoặc không có sự cố mang thai. Đó là những đặc điểm mà xuất phát từ hình dạng tốt hơn của khung xương chậu của cừu và đầu hẹp và vai của con chiên. Trong khi trừu cái dễ dàng đẻ là đặc tính nuôi con dễ chăm sóc, hai tính năng khác là rất lớn. Ngoài ra, các con cừu Coopworth là bà mẹ tuyệt vời. Các con cừu Coopworth có một bản năng làm mẹ rất phát triển và không chạy khi bị quấy rầy, sản xuất sữa của nó là rất tốt, tất cả đều làm cho việc quản lý dễ dàng hơn trừu cái đẻ, tỷ lệ sống của cừu cao.

Có ý kiến của những người có nuôi Coopworths cho rằng chăn dắt bắt buộc khi trừu cái đẻ ít hơn một nửa trong số đó cần thiết cho cừu Romney và cừu Corriedale. Là một giống có thể thay thế để sử dụng ít lao động, nông dân thấy rằng họ có thể chuyển đổi con cừu cái Coopworth và cừu non mà không làm lạc mẹ và do đó di chuyển vào một chăn dắt chuyên sâu. Một tập tính khác là chúng dễ dàng đi lại trên đất nước bị hỏng hoặc có nhiều bụi rậm. Đây cũng có thể là kết quả của khuôn mặt rõ ràng và chân dài hơn. Một tính năng thứ ba là cừu con phát triển nhanh chóng, và những khó khăn ít gặp phải trong việc nuôi cừu con.

Chăn nuôi

Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ.

Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.

Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.

Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.

Chăm sóc
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.

Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).

Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.

Tham khảo

 Preparation of Australian Wool Clips, Code of Practice 2010-2012, Australian Wool Exchange (AWEX), 2010
 "Coopworth". Breeds of Livestock. Oklahoma State University, Dept. of Animal Science. Truy cập 2009-04-06.

Liên kết ngoài
 The American Coopworth Registry
 Coopworth Sheep Society of North America
 Coopworth Sheep Society of Australia
 Coopworth Sheep Society of New Zealand

Giống cừu