title: María Teresa Tula

text:
María Teresa Tula (sinh ngày 23 tháng 4 năm 1951) là một nhà văn và nhà hoạt động chính trị người Salvador liên kết với nhóm COMADRES. Nhóm này hỗ trợ những người bị buộc phải mất tích hoặc ám sát chính trị ở El Salvador.

Đời sống
Tula được sinh ra ở Izalco vào ngày 23 tháng 4 năm 1951. Bà được bà ngoại nuôi dưỡng và đi học chưa đầy hai năm trước khi bà có đứa con đầu lòng lúc mười lăm tuổi trong khi bà sống với anh chị em và anh chị em ruột. Bà đã gặp Jose Rafael Canales Guevara, một thợ rèn khi bà mười sáu tuổi. Guevara bị bắt vì tổ chức công nhân chống lại chủ nhân của họ. Tula tham gia nhóm có tên COMADRES tạo ra các cuộc biểu tình chống lại chính phủ. Comadres đã được thành lập với sự hỗ trợ của Đức Tổng Giám mục Romero và đó là một nhóm hỗ trợ cho thân nhân của những người bị buộc phải biến mất hoặc bị giết.  Romero đã bị giết vào năm 1980 như chồng của Tula. Thi thể của chồng Tula được tìm thấy với một vết đạn vào đầu hai ngày sau khi mọi người nói rằng họ là cảnh sát, đã đưa anh ta đi để giúp đỡ trong một cuộc điều tra vụ cướp. Chồng của Tula được cho là nhân chứng của tội ác. Bạn bè nói rằng bà không nên đòi lại cơ thể của chồng mình nhưng Tula đã bất chấp lời khuyên của họ. Năm 1980 là năm mà chính phủ và phe đối lập trở nên cố thủ. Các phe đối lập chính trị và quân sự đã phải chịu các đội tử thần đã giết chết 1000 người mỗi tháng. Sau cái chết của chồng, Tula làm việc toàn thời gian cho COMADRES, chính họ đã trở thành mục tiêu. Một số nhà hoạt động xã hội của bà đã bị bắt và giết, nhưng COMADRES không né tránh tranh cãi và công nhân của họ đã đến thăm các bãi rác để chụp ảnh các cơ thể để các gia đình biết số phận của "biến mất". Tula đã được đưa ra một cảnh báo cụ thể về số phận của chính mình bởi một tù nhân trốn thoát của chính phủ.

Tula rời đến Mexico cùng bốn đứa con của mình vào năm 1982  nơi bà tiếp tục hoạt động của mình ở Mexico City. Nghị quyết của Tula đã được củng cố vào năm 1984 khi tổ chức của bà được trao giải thưởng Trung tâm Công lý và Nhân quyền Robert F. Kennedy. Giải thưởng này được trao cho những người thể hiện lòng can đảm và đã đóng góp đáng kể cho quyền con người ở đất nước họ. Đến năm 1985, bà đi thăm Canada và Châu Âu để nói chuyện với các nhà nữ quyền và những người khác về nguyên nhân. Bà đã đến thăm ít nhất tám quốc gia và trong suốt hành trình này, bà nhận ra làm thế nào những ý tưởng về nữ quyền có thể được sử dụng ở đất nước cô.

Tula đã bị tra tấn và hãm hiếp sau khi bà trở về quê nhà vào năm 1986. bà đã trở lại làm việc cho COMADRES và bà đã được thả ra sau bốn tháng do áp lực quốc tế làm nổi bật sự ngược đãi của cô.

Năm 1987, bà đến Hoa Kỳ, nơi bà lại một lần nữa chịu sự chỉ trích của chính trị. Bà đã xin tị nạn chính trị nhưng phải mất bảy năm để đạt được. Chính phủ Mỹ đang hỗ trợ chính phủ ở El Salvador và mặc dù bà có sự hỗ trợ cá nhân của hàng chục thượng nghị sĩ, bà thấy mình bị buộc tội là một kẻ khủng bố. Năm 1994, bà được tị nạn và  Tula đã viết Hãy nghe lời chứng của tôi, ghi lại cuộc đời và quan điểm của cô. Năm sau, bà chuyển đến Minneapolis, nơi bà tìm được việc làm trong một công ty điện tử.

Từ giữa những năm 1990, bà đã làm việc cho một tổ chức kết nghĩa, được gọi là COCODA, kết hợp các cộng đồng ở El Salvador với các cộng đồng đối tác ở Hoa Kỳ. Tula's là một thành viên danh dự của tổ chức đó.

Tham khảo
liên_kết=|viền

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1951
Nhà văn thế kỷ 20
Người El Salvador
Nhà hoạt động chính trị


title: Dấu hiệu Chvostek

text:
Dấu hiệu Chvostek () là một dấu hiệu lâm sàng do thần kinh bị kích thích quá mức (tetany) quan sát thấy khi hạ calci máu. Đây là một phản ứng bất thường khi kích thích thần kinh mặt. Khi dây thần kinh mặt bị kích thích ở trước vành tai, cơ mặt cùng một bên mặt sẽ co trong giây lát (thường co mũi hoặc môi) do hạ calci máu (nguyên nhân do suy tuyến cận giáp, giả suy tuyến cận giáp, thiếu vitamin D) gây tăng kích thích các dây thần kinh. Mặc dù triệu chứng này được mô tả cổ điển trong hạ calci máu, dấu hiệu này cũng có thể gặp trong kiềm hô hấp, ví dụ như khi tăng thông khí, gây giảm Ca2+ huyết thanh với nồng độ calcium do chuyển Ca2 từ máu vào albumin, tình trạng này càng nặng trong tình trạng kiềm.

Nguyên nhân
Dấu hiệu Chvostek được tìm thấy trong cơn tetany.

Nó cũng có thể có mặt ở hạ magie máu, Magnesi là một cofactor của Adenylate cyclase. Adenylate cyclase xúc tác cho quá trình chuyển đổi ATP thành 3',5'-cyclic AMP. 3',5'-cyclic AMP (cAMP) giúp kích hoạt hormon tuyến cận giáp. Tình trạng này thường gặp ở người nghiện rượu, tiêu chảy, bệnh nhân dùng aminoglycosides hoặc thuốc lợi tiểu. Bệnh cũng có mặt trong bệnh sởi, uốn ván và phù niêm.

Dấu hiệu này cũng có thể được tìm thấy trong kiềm hô hấp, ví dụ như là hội chứng tăng thông khí, có thể dẫn đến giảm mạnh của nồng độ calcium ion trong huyết thanh trong khi calci tổng số bình thường.

Ý nghĩa lâm sàng
Dấu hiệu Chvostek không phải là một dấu hiệu đặc hiệu của tetany vì nó có thể có mặt trong 10% để 25% người lớn khỏe mạnh. Do đó, dấu hiệu này không đáng tin cậy để chẩn đoán tetany tiềm ẩn. Độ nhạy cảm thấp hơn dấu hiệu Trousseau do nó âm tính ở 30% của bệnh nhân hạ calci máu. Do sự kết hợp của độ nhạy và đặc hiệu thấp nên ý nghĩa lâm sàng của dấu hiệu này không còn cao.

Tham khảo

Triệu chứng và dấu hiệu: Nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa


title: Monoblastus erythrurus

text:
Monoblastus erythrurus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Monoblastus


title: Spilosoma obliquivitta

text:
Spilosoma obliquivitta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spilosoma


title: Vega 1

text:
Vega 1 (cùng với tàu song sinh của nó Vega 2) là một tàu vũ trụ của Liên Xô trong chương trình Vega. Tàu vũ trụ này là một sự phát triển của tàu Venera trước đó. Chúng được Trung tâm Vũ trụ Babakin thiết kế và được lắp đặt với mã 5VK Lavochkin tại Khimki. Tên VeGa (ВеГа) kết hợp hai chữ cái đầu tiên của từ tiếng Nga cho Venus (Венера: "Venera") và Halley (Галлея: "Galleya").

Tàu Vega 1 được trang bị hai tấm pin mặt trời lớn và các dụng cụ bao gồm một đĩa ăng-ten, máy ảnh, máy đo quang phổ, máy đo hồng ngoại, từ kế (MISCHA), và thăm dò plasma. Chiếc tàu nặng 4,920 kg này đã được phóng lên quỹ đạo với tên lửa Proton 8K82K từ sân bay vũ trụ Baykonur, Tyuratam, Kazakhstan. Cả Vega 1 và 2 đều là tàu vũ trụ ổn định theo cả ba trục. Tàu được trang bị một lá chắn kép để bảo vệ chống lại bụi vũ trụ của sao chổi Halley.

Chương trình
Mô-đun hạ cánh của Vega 1 đã tới sao Kim vào ngày 11 tháng 6 năm 1985, hai ngày sau khi được đẩy ra từ tàu vũ trụ thăm dò Vega 1. Mô-đun này, với khối lượng 1500 kg, 240 cm đường kính hình cầu, chứa một thiết bị hạ cánh bề mặt và một thiết bị thám hiểm sử dụng bóng bay. Tàu vũ trụ thăm dò sử dụng hỗ trợ hấp dẫn nhờ lực hút của sao Kim, và tiếp tục nhiệm vụ của nó đi tới sao chổi Halley.

Tham khảo

Liên kếtn goài

Vega 1 Measuring Mission Profile  by NASA's Solar System Exploration
Vega mission images from the Space Research Institute (IKI)
Raw data from Vega 1 and Vega 2 on board instruments
Soviet Exploration of Venus


title: Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan 1998

text:
Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan là giải bóng đá cao nhất của Liên đoàn bóng đá Tajikistan, thành lập năm 1992. Đây là thống kê của Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan mùa giải 1998.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.rsssf.com/tablest/taji98.html

Mùa giải Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan
1
Tajik
Tajik


title: Thâm tỏa xuân quang nhất viện sầu

text:
Thâm tỏa xuân quang nhất viện sầu (tiếng Anh: All that heaven allows) làm một phim ái tình của đạo diễn Douglas Sirk, xuất bản ngày 25 tháng 8 năm 1955. Xuất phẩm này được chọn bảo quản tại Viện Lưu trữ phim Quốc gia Mỹ vì yếu tố nghệ thuật.

Nội dung
Một góa phụ thượng lưu đem lòng yêu say đắm một gã trai trẻ trước sự phản đối của con cái và đồng nghiệp.

Sản xuất

Kỹ thuật

Diễn xuất

 Jane Wyman... Cary Scott
 Rock Hudson... Ron Kirby
 Agnes Moorehead... Sara Warren
 Conrad Nagel... Harvey
 Virginia Grey... Alida Anderson
 Gloria Talbott... May Scott
 William Reynolds... Ned Scott
 Charles Drake... Mick Anderson
 Hayden Rorke... Bác sĩ Dan Hennessy
 Jacqueline de Wit... Mona Plash
 Leigh Snowden... Jo-Ann
 Donald Curtis... Howard Hoffer
 Alex Gerry... George Warren
 Nestor Paiva... Manuel
 Forrest Lewis... Lão Weeks
 Tol Avery... Tom Allenby
 Merry Anders... Mary Ann
 Helen Andrews... Myrtle
 Eleanor Audley... Mụ Humphrey
 Lillian Culver... Mụ Taylor
 Jack Davidson... Minor Role
 Helen Dickson... Bồi bàn
 Donna Jo Gribble... Cô Taylor
 Jim Hayward... John
 Helene Heigh... Ann
 David Janssen... Freddie Norton

Phê bình

Công luận

Vinh danh
Vào năm 1995, Thâm tỏa xuân quang nhất viện sầu was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant".

Tham khảo

 All That Heaven Allows Laura Mulvey essay at The Criterion Collection
 All That Heaven Allows Gary Morris DVD Review at Images Journal

Phim của Universal Pictures
Phim Mỹ
Phim Giáng sinh Mỹ
Phim chính kịch lãng mạn Mỹ
Phim về ngoại ô
Phim được lưu trữ tại Cơ quan lưu trữ phim Quốc gia Hoa Kỳ


title: Ngựa cưỡi

text:
Ngựa cưỡi hay ngựa yên hay cưỡi ngựa là tên gọi chỉ chung cho những giống ngựa được sử dụng cho mục đích để cưỡi, nó có thể sử dụng cho hoạt động chuyên chở, cưỡi ngựa thể thao, giải trí, du lịch, đua ngựa, trong chiến tranh, ngựa cưỡi cũng được sử dụng phổ biến, nhất là trong đánh trận và ngày nay là môn đua ngựa. Nhiều giống ngựa khác nhau được lai tạo cho phù hợp với cưỡi ngựa và chúng đã có nhiều thay đổi tùy thuộc vào công việc của chúng.

Cưỡi ngựa là môn thể thao đòi hỏi người chơi phải biết tương tác với con vật. Người cưỡi ngựa phải học rất nhiều từ ngựa, từ cách ngồi thoải mái trên lưng ngựa cho đến việc phải hiểu tính nết của nó để điều khiển theo ý mình, sự tương tác này giúp các người cưỡi ngựa biết ứng xử bình tĩnh và kiểm soát tình huống tốt hơn. Việc dành thời gian chăm sóc và cưỡi ngựa có thể giảm mức độ căng thẳng cho thanh thiếu niên, cưỡi ngựa còn có thể được phát triển thành một dạng liệu pháp giúp đỡ bệnh nhân có vấn đề về tâm lý. Ngoài rèn luyện sức khỏe, cưỡi ngựa giúp các học viên có thêm tình yêu động vật.

Lịch sử

Hiện không rõ chính xác khi nào con ngựa được cưỡi đầu tiên vì sự thuần hóa sớm đã không tạo ra những thay đổi thể chất đáng chú ý ở ngựa. Tuy nhiên, có những bằng chứng cụ thể chắc chắn rằng con ngựa đã được cưỡi bởi những người thời cổ trong nền văn hoá Botai trong thời đại đồ đồng, khoảng 3600-3100 TCN. Bằng chứng sớm nhất cho thấy con ngựa được cưỡi vào khoảng năm 3500 trước Công nguyên, nơi những bằng chứng từ những chiếc xương sọ ngựa được tìm thấy tại địa điểm ở Kazakhstan. Sau khi thuần hóa ngựa và huấn luyện ngựa, nó được dùng để cưỡi trong các trận chiến.

Trong những di chỉ mà người ta tìm thấy, người Ai Cập đã biết cưỡi ngựa khoảng 2000 năm trước TL, tuy nhiên thời kỳ đó họ chỉ cưỡi trơn không yên cương và chưa biết cách điều khiển con vật. Họ ngồi chàng hảng trên mông vì thời kỳ đó giống ngựa chưa đủ mạnh để ngồi trên lưng. Phải đến khoảng thế kỷ thứ 8 trước TL, sau khi pha nhiều giống ngựa khác nhau, người ta mới có được giống đủ tốt để có thể cưỡi và đủ linh động để sử dụng cung tên khi di chuyển.

Những dân tộc ở Trung Á, Ba Tư, Afghanistan là những người du mục đầu tiên biết cách nuôi và huấn luyện chúng. những con ngựa tốt được lai giống đầu tiên là ở Tây Á. Vào khoảng 1000 năm TCN, được dùng sử dụng trong các trận chiến. Các hiệp sĩ Châu Âu rất ưa chiến đấu trên lưng ngựa đực, còn các kị binh Ả Rập lại thích dùng ngựa cái vì ngựa cái phi êm, không hay đòi ăn, thuận lợi cho phục kích kẻ địch vì chúng không hay hí. Khi phi nước kiệu, kiểu chạy nhanh nhất, ngựa có thể đạt tốc độ 60 km/h trong cự ly 150m.

Thời nhà Nguyễn, ngựa được đưa về kinh đô sung vào chuồng ngựa ngự dụng. Các con ngựa thuần để cỡi cũng khá nhiều, bất kỳ thân hào khá giả nào cũng đều có ngựa cỡi riêng. Ngựa cưỡi của phổ biến ở những thân hào, chức sắc, nhà giàu ở nông thôn nuôi ngựa cưỡi. Nó là phương tiện đi lại cũng như chiếc xe đạp thông dụng từ 1955. Những người phu trạm chuyển công văn, những người lính lệ đi việc công cũng dùng ngựa. Công văn khẩn ngoài phong bì đóng dấu 2 chữ “mã thượng” (馬上). Ở cấp huyện còn có những con ngựa công cộng. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp ngựa cũng rất đắc dụng, ở vùng núi và cao nguyên cán bộ đi công tác bằng ngựa.

Một trong những ưu điểm của việc cưỡi ngựa là khi di chuyển trên những cánh đồng cỏ rộng lớn, kỵ sĩ có vị thế ngồi cao hơn, có thể nhìn được xa hơn và cũng chạy nhanh hơn, cưỡi ngựa còn làm cho con người cảm thấy uy nghi hơn. Chính vì vậy mà chúng được sử dụng thông dụng trong chiến tranh. Ngựa cảnh sát được sử dụng để thực thi pháp luật trong thời bình từ thế kỷ 17 và chính thức được gắn đơn vị cảnh sát vào năm 1805. Đơn vị ngựa đầu tiên có trụ sở tại London đã tạo thành công lớn. Tuy nhiên, số lượng ngựa cảnh sát đang dần suy yếu do sự ra đời của xe máy cảnh sát và các phương thức giao thông khác. Ngày nay một số giống ngựa dùng làm ngựa biên phòng.

Tổng quan

Trang bị

Ngựa cưỡi thường được chăm sóc bề ngoài nhiều hơn, hớt bờm hớt gáy cho đẹp. Giàm của ngựa cưỡi cũng thắt đẹp, bằng dây tra loại nhỏ, tốt, hoặc dây gai, trước mũi dùng dây mây vót mỏng thắt những con ốc khá cầu kỳ, hai bên miệng ngựa có hai miếng róc rách tiện hình trái tim. Ngựa cỡi dùng kiều da. Thắng đái (dây choàng xuống bụng), hậu thu (dây vòng qua cậy đuôi, hai dây này giữ vững kiều trên lưng ngựa) có khuyết gài giống như dây nịt. Chân đứng hay bàn đạp (nơi đặt bàn chân) bằng kim khí. Thêm một vòng lục lạc nơi cổ. Điều khiển ngựa bằng cương và roi như câu “Ngựa roi, voi búa”. (Người nài dùng búa điều khiển voi).

Cương là sợi dây nối liền với giàm, khi khớp đưa cương luồn qua miệng ngựa, thành một dây vòng có độ dài từ giàm đến tay người ngồi trên yên. Roi thường dùng roi vấn, đánh bằng nhợ gai, dài độ năm tấc, mút roi nhỏ hơn, đoạn trên lớn hơn dính liền vào cán roi ngắn bằng gỗ tiện, có một khuyết để tròng vào cổ tay và móc treo khi không dùng đến. Cán roi bằng ngà càng sang trọng hơn. Khi lên yên rồi, giật cương là ra lệnh cho ngựa chạy, thả cương là để ngựa đi từ từ thong thả, gò cương là bảo ngựa đứng lại. Có con ngựa nhẹ cương, giật sơ đã chạy, có con ngựa nặng cương phải giật mạnh và giục liên hồi. Cái roi thường để biểu hiện quyền uy nhiều hơn, người ta ít đánh ngựa, có đánh cũng đánh nhẹ, hoặc chỉ vụt vụt ngoài không khí với những con ngựa nhẹ roi, thỉnh thoảng mới đánh khi gặp con ngựa nặng roi.

Một trong những bộ phận quan trọng để cưỡi ngựa là chiếc yên, giúp cố định và giữ thăng bằng cho người ngồi trên lưng ngựa, để có chiếc yên ngựa đúng chuẩn là niềm mơ ước. Muốn cưỡi ngựa chỉ có cách lót bao bố lên lưng ngựa rồi chằng dây dọc ngang và kéo cương mà phi. Thời điểm đó hỏi mua yên không ai bán, nhờ đóng yên không ai biết làm. Tại Đà Lạt bỗng dưng xuất hiện những chiếc yên ngựa tựa yên của Pháp, nhưng lại được bọc bằng simili nhiều màu đẹp mắt đã thu hút giới nài ngựa ở các khu du lịch hồ Than Thở, Thung lũng Tình yêu, Chúa Tàu

Yên ngựa rất đa dạng, riêng yên gù có kiểu Pháp, kiểu Mỹ, kiểu Trung Quốc rồi yên gù có yếm hay không có yếm, yên ngựa làm dịch vụ du lịch phải khác yên của ngựa đua.Khó nhất là việc đẽo bộ cốt từ những thớt gỗ dầu, lưỡi bào phải tự chế. Việc lót mút và bọc da cũng đòi hỏi sự khéo tay, yên có thêm lớp yếm phải mất thêm thời gian. Với yên bành phải lót sao cho cân đối với lưng ngựa, chân đai phải dài vì yên bành thường dùng để cưỡi ngựa đi dạo, ngồi phải thoải mái. Còn ngựa đua phải dùng yên gù, đai ngắn để đầu gối kỵ sĩ có thể cặp sát mình ngựa mà thúc, tùy theo mục đích sử dụng phải đóng loại yên phù hợp và an toàn cho cả ngựa và người cưỡi.

Giống ngựa

Ngựa phục vụ cho việc cưỡi được lai tạo ra từ nhiều giống. Những giống ngựa cưỡi thường có kích thước lớn hơn, bắt đầu vào khoảng 15,2 hands (62 inches-157 cm) thông thường cao khoảng 17 hands (68 inch, 173 cm), trọng lượng 500–600 kg (1.100 đến 1.300 lb) hoặc khoảng bình thường cao ít nhất 16 hands (64 inch-163 cm) và có thể cao đến 18 hands (72 inch-183 cm) nó có thể nặng từ khoảng 700 đến 1.000 kg (1.500 đến 2.200 pounds). Trung bình chúng cao từ 142 cm đến 157 cm, nặng từ 350 kg đến 600 kg. Chân chúng phải chắc khỏe.

Ngựa cưỡi cũng được phân loại “ngựa máu nóng” (hot-bloods), “ngựa máu lạnh” (cold-bloods), “ngựa máu ấm” (warm-bloods), không phải dựa trên thân nhiệt, mà dựa trên tính khí và năng lượng của ngựa. Những con “Ngựa máu nóng” là các dòng ngựa phương đông như ngựa Á Rập (Arabian horse), ngựa Akhal-Teke (ở Turkmenistan), ngựa Bắc Phi/Barb (ở Bắc Phi), ngựa Thuần Chủng/Thoroughbred (tuyển từ ngựa Phương Đông) của Anh. Ngựa máu nóng dễ dạy, can trường, tính khí tốt, khôn, chạy nhanh và linh động. Thân thể cân xứng, mỏng da, và chân dài. Ngựa này huấn luyện để chạy đua và dùng trong kỵ binh.

Nhiều con ngựa cưỡi thuộc giòng Ngựa nhẹ hay khinh mã (Light horses) vì chúng có dáng đẹp, chạy nhanh: Là những giống ngựa có xương nhỏ, chân mỏng và trọng lượng quy ước ít hơn 1300 pounds. Giống “Light horses” thường có khoảng chiều cao từ 14 đến 16 hands tương đương (56-64 inch-142-163 cm) nặng khoảng 380–550 kg (840 đến 1.200 lb). Những giống ngựa nhẹ điển hình chẳng hạn như giống ngựa Thuần Chủng (Thoroughbreds), ngựa Quarter (ngựa một phần tư dặm), ngựa Morgan, ngựa Ảrập, ngựa yên (Saddlebred) và ngựa Tennessee Walker.

Ngựa nặng hay trọng mã (Heavy horses) cũng được sử dụng làm ngựa cưỡi bởi chúng có sức khỏe, có thể trụ được sức nặng của người cưỡi, nhất là khi người cưỡng trang bị nhiều vật dụng nặng nề. Những dòng ngựa này có thể nặng quy ước trên 2000 pounds, rất mạnh, xương lớn, chân to chắc, mạnh mẽ. Các giống ngựa điển hình như ngựa Percheron, ngựa Clydesdale, ngựa Shire, ngựa Bỉ và ngựa Suffolk. Giống ngựa này là vật được các chàng hiệp sĩ với áo giáp nặng nề thời Trung Cổ thường dùng để cưỡi khi lâm chiến. Nay chúng dùng cho mục đích ngựa kéo.

Kỹ thuật
Cưỡi ngựa là một môn thể thao có kỹ thuật khó, đòi khỏi người cưỡi phải phối hợp các động tác và phối hợp thật ăn ý với con ngựa để có thể cưỡi ngựa một cách thuần thục nhất và tránh chấn thương xảy ra (ngã ngựa).

Khởi động

Trước khi vào sân tập, học viên phải đội mũ bảo hiểm, mang giày, hướng dẫn khởi động tay, đầu, cổ nhằm tránh các chấn thương có thể xảy ra trong quá trình tập luyện. Đồng thời trên yên ngựa mọi người khởi động tay, đầu, cổ, vai, hông nhằm tránh các chấn thương có thể xảy ra trong quá trình tập luyện. Việc khởi động mất khá nhiều thời gian. Trước khi tập, học viên phải thực hiện các động tác khởi động trên lưng ngựa: xoay tay, vai, cổ, đồng thời, các học viên cũng được học phản xạ các tư thế ngã để hạn chế chấn thương

Sau các bài khởi động, học viên được tự tay mình điều khiển ngựa chạy. Trước khi vào sân tập, học viên phải đội mũ bảo hiểm, mang giày. Người cởi phải đội mũ bảo hiểm, chân mang giày thể thao ngồi trên lưng ngựa và được huấn luyện viên hướng dẫn cách dùng dây cương và các động tác để điều khiển ngựa rẽ trái, rẽ phải, dừng lại. Các học viên được nài ngựa dắt một vài vòng quanh sân, những chú ngựa được thắng yên chắc chắn vào sân và họ sẽ ở cạnh học viên trong suốt buổi học để giữ cương và giữ thăng bằng. Mỗi học viên tự vào chuồng chọn cho mình một con ngựa ưng ý rồi tự đóng yên cương.

Bài tập

Để có thể tự điều khiển ngựa một cách thuần thục, học viên phải tập luyện 2 buổi/tuần trong thời gian tối thiểu là 6 tháng. Với những kỹ thuật khó như cưỡi ngựa vượt chướng ngại vật, học viên phải mất hơn một năm mới đủ điều kiện theo học do kỹ thuật này có độ khó rất cao. Một bài tập cưỡi ngựa được hướng dẫn kéo dài 45 phút, đồng thời đã cưỡi ngựa là phải bị té nhiều lần. Mỗi tuần các học viên đều phải thay ngựa cưỡi để tập tiến bộ vì mỗi con ngựa là một cá tính khác nhau.

Các bài tập cơ bản như cầm cương, giữ ngựa thăng bằng, điều khiển ngựa rẽ phải, rẽ trái. Khi mới tập, khó nhất là động tác giữ thăng bằng trên lưng ngựa. Tập quen rồi thì động tác xoay người 360 độ trên yên ngựa là kỹ thuật khó nhất đối với người học. Sau khi thực hiện thuần thục các tư thế và cách điều khiển ngựa, từng nhóm từ 1 đến 2 học viên sẽ điều khiển ngựa theo hiệu lệnh của huấn luyện viên như: cho ngựa đi nước kiệu, đi vòng tròn, đi thẳng. Đối với trẻ em, bài học là những trò chơi kết hợp các biện pháp giữ thăng bằng: nhắm mắt, dang tay ngồi trên lưng ngựa, đứng, nằm trên lưng ngựa.

Ở trình độ nâng cao, các học viên được học các động tác khó như nhảy rào, vượt chướng ngại vật. Các học viên ngồi trên lưng ngựa tập trung thực hiện những động tác hết sức nhịp nhàng, đẹp mắt, khi thì uốn cong người ra phía sau, lúc thì đưa hai đầu gối lên cao tì chân vào mình ngựa, cho ngựa phi nhanh, chạy vòng tròn. Các động tác được thực hiện dứt khoát theo nhịp hô của huấn luyện viên. Thỉnh thoảng các em bày tỏ sự yêu mến với chú ngựa của mình bằng cách khom người xuống vỗ nhè nhẹ vào mình ngựa. Những cú ngã ngựa là chuyện thường xảy ra trong mỗi buổi tập. Những ai đã tham gia học cưỡi ngựa thì khó tránh khỏi việc ngã ngựa một vài lần.

Tương tác

Cưỡi ngựa đòi hỏi người chơi phải có tình cảm và biết tương tác với con vật, biết được đặc tính của từng con ngựa để điều khiển cho người và ngựa giống như hai người bạn, phối hợp nhịp nhàng trong mọi động tác, không chỉ hướng dẫn học viên những kỹ năng điều khiển ngựa, mà các huấn luyện viên còn dạy cách âu yếm, vỗ về ngựa, xây dựng tình cảm giữa người và ngựa bằng cách giúp những người nuôi ngựa cho ngựa ăn cỏ, uống nước, tắm ngựa, vệ sinh chuồng. Ngựa là con vật rất khôn ngoan nên sẽ trở nên thân thiện với những người thường xuyên chăm sóc nó, việc chăm sóc ngựa giúp người cưỡi dễ dàng làm quen với chú ngựa của mình và điều khiển chúng được theo ý muốn, ở châu Âu học viên sẽ tự tay làm vệ sinh cho ngựa trước khi cưỡi.

Di chuyển
Những con ngựa chạy nhanh chân dài hơi mới là ngựa bền. Khi ngựa chạy đã oải, chạy hết nổi ấy là ngựa bết. Ngựa bở là ngựa dở, chỉ chạy được một đoạn ngắn rồi bết. Tốc độ nhanh chậm của ngựa gọi là nước. Cho ngựa chạy lúp xúp là nước kiệu nhỏ, nhanh một chút là kiệu lớn. Chạy nhanh là phi (như bài hát “Ngựa phi đường xa”), ở nông thôn cũng gọi là tế. Phi, tế thật nhanh, phóng từng cặp chân bước thật dài gọi là sải. Nhảy chồm hai chân trước lên là cất (cất vó, tung vó). Nước hay là những con ngựa chạy chân reo, hai chân xuống, hai chân lên, nghe như nhịp gõ cây, như điệu nhạc. Ngựa chạy chân ba, ba chân xuống một chân lên không hay bằng vì hơi bị tức.

Tốc độ nhanh chậm của ngựa gọi là nước. Cho ngựa chạy lúp xúp là nước kiệu nhỏ, nhanh một chút là kiệu lớn. Chạy nhanh là phi (như bài hát “Ngựa phi đường xa”), ở nông thôn cũng gọi là tế. Phi, tế thật nhanh, phóng từng cặp chân bước thật dài gọi là sải. Nhảy chồm hai chân trước lên là cất (cất vó, tung vó). Nước hay là những con ngựa chạy chân reo, hai chân xuống, hai chân lên, nghe như nhịp gõ cây, như điệu nhạc. Ngựa chạy chân ba, ba chân xuống một chân lên không hay bằng vì hơi bị tức. Ngựa cưỡi thường được chăm sóc bề ngoài nhiều hơn, hớt bờm hớt gáy cho đẹp. Có con ngựa nhẹ cương, giật sơ đã chạy, có con ngựa nặng cương phải giật mạnh và giục liên hồi.

Ngựa mập quá đâm ra chậm chạp gọi là ngựa nục. Ngựa có một số tật. Như Ngựa sa tiền là lúc đi thỉnh thoảng bị chúi tới trước. Ngựa đâm thường hay đâm vô lề đường. Ngựa trớ là ngựa nhát, hay tràng tránh. Ngựa chứng là ngựa ít muốn tuân phục người cỡi, không chịu cương, chồm lên cao, nhảy dựng hoặc chưa chi đã cất chạy. Người mới tập hoặc cỡi yếu không dám cỡi ngựa chứng. Những con ngựa chạy nhanh chân dài hơi mới là ngựa bền. Khi ngựa chạy đã oải, chạy hết nổi ấy là ngựa bết. Ngựa bở là ngựa dở, chỉ chạy được một đoạn ngắn rồi bết.

Cử động của ngựa có rất nhiều từ mô tả động tác đi hay chạy của ngựa như đi, bước, rảo, chạy, nhảy, kiệu, phóng, vút, phi (bay), tế, sải, lao, vọt, phốc. Trong tiếng Anh, ngoài 4 cách đi chạy căn bản, còn có rất nhiều từ mô tả khác như “two beat pace”, “four beat ambling", “rack”, “running walk”, “tölt” hay “diagonal fox trot”. Nhìn chung, có 4 cách đi chạy căn bản ở ngựa:
 Di chậm (four beat walk) với vận tốc 6,4 km/giờ.
 Chạy nước kiệu hay chạy lúp xúp (two beat trot hay jog) với vận tốc 13–19 km/giờ.
 Phi (canter, lope, a three beat gait) với vận tốc 19–24 km/giờ
 Phi nước đại (gallop) với vận tốc trung bình 40–48 km/giờ, nhưng khi nước rút trong ngắn hạn có thể tới 88 km/giờ.
Trong tiếng Việt, dựa vào nước chạy, dựa vào sức khỏe có thể phân ra:
 Ngựa tế (chạy đua nước lớn), người ta thường gọi là tế ngựa hay thúc ngựa, làm cho con ngựa tăng tốc đột ngột
 Ngựa kiệu (chạy lúp xúp) là những con ngựa chạy nước kiệu, bước đều.
 Ngựa sải (nhảy theo sải) với những bước dài
 Có ngựa bền (chạy dai sức): Những con ngựa bền nhất có thể gọi là thiên lý mã (ngựa đi ngàn dặm một ngày)
 Ngựa bở (chạy yếu sức): Là những con ngựa yếu ớt
 Ngựa nhanh (khoái mã): Là những con ngựa chạy nhanh, tốc độ cao.
 Ngựa cu: Dù ngựa sắc gì hễ nhỏ con đều gọi là ngựa cu.
 Ngựa nục: Ngựa mập quá đâm ra chậm chạp gọi là ngựa nục.

Loại hình

Thể thao

Ngày nay, nhiều môn thể thao, chẳng hạn như dressage (trang điểm), eventing (thử ngựa) và nhảy cao, đều có nguồn gốc từ trong chương trình huấn luyện quân sự, được tập trung vào việc kiểm soát và cân bằng giữa người cưỡi ngựa và ngựa. Hay một môn thể thao khác, chẳng hạn như nhảy ngựa rodeo (người cưỡi ngựa ngồi trên lưng ngựa giữ không bị rơi xuống khi ngựa tung nhảy) rất phổ thông ở Tây Ban Nha, Mexico và sau đó là Hoa Kỳ, Canada, Nam Mỹ và Úc. Hay thể thao theo phong cách săn bắn.

Một con ngựa được đào tạo là một vận động viên tuyệt vời. Hầu hết những con ngựa không bình thường, nó có thể phi nước kiệu trong nhiều giờ mà không nghỉ ngơi. Một con ngựa quý phù hợp có thể chạy nước rút một phần tư dặm (402 mét) trong vòng chưa đầy 21 giây và có thể nhảy một hàng rào cao hơn bảy feet (2.1 mét). Thể thao cưỡi ngựa là làm hầu hết các kỹ năng, cho nên cũng thúc đẩy các vận động viên phải hoàn thiện những kỷ năng tốt khi trở thành người cưỡi ngựa.

Trong sự kiện thể thao, người và ngựa phải hợp tác để đạt được sự thành công tối đa.Trong lịch sử cưỡi ngựa, người cưỡi ngựa phải được huấn luyện các kỹ năng chuyên môn trong các trò chơi và các cuộc đua. Thể thao cưỡi ngựa cung cấp giải trí cho đám đông. Các Hội đồng ngựa ở Mỹ ước tính rằng các hoạt động ngựa liên quan có tác động trực tiếp đến nền kinh tế của Hoa Kỳ của trên 39 tỷ USD và chi tiêu gián tiếp được coi là có tác động hơn 102 tỷ USD.

Một trong những trò chơi thể thao mà nhiều nước ưa thích đó là trò đua ngựa, đua ngựa đem lại sự thích thú, sảng khoái, tiền bạc cho người cá độ. Ngựa có sức ảnh hưởng kinh tế lớn. Có khoảng 4.6 triệu người Mỹ làm việc trong ngành công nghiệp liên quan đến ngựa theo cách này hay cách khác. Ngành công nghiệp ngựa Mỹ ước tính có ảnh hưởng kinh tế lên đến 39 tỷ USD mỗi năm.

Qua thử nghiệm nước bọt của 130 thanh thiếu niên tham gia khóa học cưỡi ngựa kéo dài 12 tuần, nghiên cứu nhận thấy những em được dành thời gian thư giãn bên loài vật bốn chân này có nồng độ hormone gây stress thấp hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Tương tác với các loài vật có tác động tốt tới trẻ em, các em có 90 phút mỗi tuần học cách chải lông ngựa và cưỡi ngựa đồng thời cung cấp mẫu nước bọt trước và sau khóa học để các nhà khoa học phân tích nồng độ hormone gây stress cortisol. những em tham gia vào chương trình duy trì mức hormone stress thấp trong suốt ngày và buổi chiều so với nhóm còn lại.

Những năm gần đây, phong trào học cưỡi ngựa tại Thành phố Hồ Chí Minh đang phát triển khá mạnh. Có bốn yếu tố cản trở người Việt đến với môn cưỡi ngựa: đó là nắng, nóng, bụi và tình yêu loài vật. Yếu tố cuối cùng là một phần trong văn hóa. So với giá học cưỡi ngựa trong khu vực, chi phí ở Việt Nam rẻ nhất. Một tiết học 45 phút là 400.000 đồng, nếu đóng trọn gói ba tháng (12 tiết học) hoặc có thành viên gia đình tham gia thì được giảm 15-20%. Tất cả đều là ngựa nhỏ (pony) so với chuẩn ngựa bình thường ở phương Tây, được mua về với giá 5-20 triệu đồng/con, đắt lắm cũng chỉ 30 triệu đồng. Mỗi buổi học kéo dài trong 45 phút với giá 500.000 đồng một buổi.

Du lịch

Ngày nay, cưỡi ngựa còn là loại hình du lịch. Do là biểu tượng của sự hùng dũng, oai phong nên ngựa thường được du khách chụp hình, hoặc thử một lần ngồi trên lưng ngựa. Cưỡi ngựa có 2 dạng là cưỡi các đồi dốc và ngựa xe với số lượng người đông. Những con ngựa này được thuần hoá, được trang bị một bộ khớp (tức yên) tương xứng với cái mã của nó (có giá khoảng 3 triệu đồng) để làm người mẫu cho du khách đứng gần hoặc cưỡi, dắt bộ dạo để chụp hình lưu niệm (tại các điểm tham quan du lịch như hồ Xuân Hương, Thung Lũng Tình Yêu, đồi Mộng Mơ, hồ Than Thở).

Ở Đà Lạt có những con bạch cao to đẹp mã ra đứng ở bờ hồ Xuân Hương phục vụ du khách, chúng thuộc giống ngựa Đà Lạt. Lúc này, con ngựa được gắn thêm mấy chiếc lông chim trên đầu trông ra dáng. Những con ngựa hồng, ngựa tía được giám mã tháp tùng, theo sát canh chừng bảo vệ du khách chưa quen cưỡi, nhất là khi ngựa phải phi vòng quanh những khu vực trò chơi quá náo nhiệt, hoặc phát ra tiếng động lớn dễ làm ngựa giật mình hoảng sợ như đi xe lửa, tập trận giả, bắn súng sơn. Nài ngựa (thường là chủ của chúng) sẽ điều khiển chúng quỳ xuống, đứng lên, chạy thong dong, phi nước đại và dừng đúng lúc. Ở Việt Nam, ngựa bạch Việt Nam có bộ lông đẹp nên đã có dịch vụ các cô dâu, chú rể thuê ngựa bạch cưỡi hoặc 2 ngựa bạch kéo xe hoa để chụp ảnh cưới.

Hình ảnh
Một số hình ảnh về ngựa cưỡi

Chú thích

Tham khảo
Strickland, Charlene. Competing in Western Shows & Events. Storey Books, div. Storey Communications, 1998. ISBN 1-58017-031-5
Williamson, Charles O. Breaking and Training the Stock Horse
 Osmer, J.L. Evolution of the western saddle: a study in bronze by Jack Long Osmer. Retrieved on December 4, 2008, from http://artandbronzewest.com/Evolutionofsaddle.htm.
Saddles and Tack Glossary. Retrieved on December 4, 2008, from http://www.cowboyshowcase.com/glossary%20saddlesandtack.htm.
The Saddle. Retrieved on December 4, 2008, from http://www.xphomestation.com/saddle.html .
 Anthony, David W.; Telegin, Dimitri; Brown, Dorcas (1991). "The origin of horseback riding". Scientific American. 265 (6): 94–100. doi:10.1038/scientificamerican1291-94
 Anthony, David W.; Brown, Dorcas (2000). "Eneolithic horse exploitation in the Eurasian steppes: diet, ritual and riding". Antiquity. 74: 75–86.

Xem thêm
 Cưỡi ngựa tại Thế vận hội Mùa hè 1956
 Cưỡi ngựa tại Thế vận hội Mùa hè 2008
 Cưỡi ngựa tại Thế vận hội Mùa hè 2016
 Cưỡi ngựa tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Ngựa


title: Bombus sylvarum

text:
Bombus sylvarum là một loài ong trong họ Apidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1761.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1761
Động vật cánh màng châu Âu


title: Uraecha ochreomarmorata

text:
Uraecha ochreomarmorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Uraecha


title: Oxycilla mecyanalis

text:
Oxycilla mecyanalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oxycilla


title: Đồn điền Plimoth

text:
Đồn điền Plimoth là một bảo tàng sống ở Plymouth, tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ là một trong số ít điểm đến trên thế giới mang lại cảm giác chân thực về cuộc sống tại thuộc địa Plymouth thành lập vào thế kỷ 17 bởi những người thực dân Anh, một số người trong số đó được gọi với cái tên "Các Cha hành hương Pilgrim". Họ nằm trong số những người đầu tiên di cư đến Mỹ để tránh cuộc đàn áp và tách tôn giáo từ Giáo hội Anh. Đó là một bảo tàng sống phi lợi nhuận được duy trì và hỗ trợ bởi các khoản đóng góp, tài trợ và có sự tham gia góp sức của các tình nguyện viên.

Việc tái sáng tạo và khắc họa những bức tranh chân thực cùng các hiện vật là những ngôi nhà gỗ, những kho chứa, vật dụng trong nhà và dụng cụ sản xuất thô sơ  được nghiên cứu sao chép y như từ thế kỷ 17 cùng các hiện vật được trao tặng, tìm thấy trong các cuộc khai quật khảo cổ học lịch sử trong và ngoài nước.

Tại Plimoth, diễn viên trong bảo tàng Plimoth mặc đúng trang phục của những người thuộc thế kỷ 17 gọi là các thông dịch viên lịch sử, và mỗi người sẽ vào vai một nhân vật có thật trong chuyến di cư năm 1627, họ trả lời câu hỏi, thảo luận về cuộc sống, quan điểm của mình và tham gia vào các công việc như nấu ăn, trồng, rèn, mộc và chăn nuôi một cách vô cùng chân thực.

Điểm hấp dẫn
Một loạt các ngôi nhà của người Wampanoag được tái tạo giải thích và minh chứng về nguồn gốc và mối quan hệ tương tác với những người định cư. Ngoài ra là một trung tâm hàng thủ công và một rạp chiếu phim nơi mà những video giáo dục được trình chiếu và một trung tâm triển lãm trong nhà.

Con tàu cổ Mayflower II neo đậu gần Plymouth Rock cũng là một hiện vật của bảo tàng. Các thông dịch viên hóa trang vào vai các thủy thủ và sĩ quan tàu những năm 1620. Thi thoảng sẽ có những chuyến đi trên con tàu kéo dài khoảng một tuần với đoàn "thủy thủ" sẽ là những trải nghiệm giống như những người hành hương.

Xem thêm
 Thuộc địa Plymouth, lịch sử của khu định cư ở Plymouth tại Bắc Mỹ từ 1620 - 1691
 Đồn điền
 Bảo tàng ngoài trời

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đồn điền Plimoth
"Writings of William Bradford", broadcast from Plimoth Plantation from C-SPAN's American Writers

Bảo tàng người Mỹ bản địa Massachusetts
Bảo tàng sống Massachusetts
Thuộc địa Plymouth


title: Onthophagus negrosensis

text:
Onthophagus negrosensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

N


title: Rana escuelenta

text:
Ếch ăn được (danh pháp hai phần là Pelophylax kl. Esculentus) là một loài ếch châu Âu thông thường, còn được gọi là ếch nước thông thường hoặc ếch xanh (tuy nhiên thuật ngữ sau này cũng được sử dụng cho loài Rana ngaoitans ở Bắc Mỹ).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 ArchéoZooThèque : Bản vẽ bộ xương ếch ăn được
 Tài khoản loài trên HerpFrance.com
 Video: Ếch hồ bơi và ếch xanh lai trên YouTube. Giao phối hỗn hợp của ếch bơi và ếch ăn được, ếch hồ bơi có màu xanh cỏ và kích thước nhỏ hơn.

Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Pelophylax
Động vật lưỡng cư châu Âu
Động vật lưỡng cư lai ghép


title: Titanio ecbataniella

text:
Titanio ecbataniella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Titanio


title: Galgula sorex

text:
Galgula sorex là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Galgula


title: Ludwik Stasiak

text:
Ludwik Józef Stasiak (sinh ngày 13 tháng 8 năm 1858 - mất ngày 3 tháng 12 năm 1924) là một họa sĩ, nhà văn, nhà sử học nghệ thuật và nhà xuất bản người Ba Lan. Ông là tác giả của một số tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng.

Tiểu sử
trái|nhỏ|225x225px|Couple Playing Checkers (1894)
Stasiak sinh ra ở Bochnia. Sau khi ông tốt nghiệp trung học vào 1879, ông đồng thời theo học ngành triết học tại Đại học Jagellonia và hội họa tại Học viện Mỹ thuật ở Kraków. Nhờ vào học bổng, ông đi du học hội họa ở Vienna vào năm 1886, và sau đó ở Munich. Stasiak trở về Ba Lan và thường xuyên triển lãm các tác phẩm tại Kraków. Ông cũng tổ chức các cuộc triển lãm tại Zachęta. Sau những chuyến du lịch ở Áo và Đức, ông quay trở về Bochnia và mở một xưởng vẽ. Nơi đây trở thành điểm tụ tập dành cho các nghệ sĩ của phong trào Ba Lan trẻ.

Từ năm 1901, Stasiak bắt đầu sáng tác văn học, chẳng hạn như tiểu thuyết lịch sử và truyện ngắn.

Để tưởng nhớ nghệ sĩ, Hội đồng thành phố Bochnia tuyên bố năm 2008 là "Năm của Ludwik Stasiak".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 ArtNet: More works by Stasiak.

Sinh năm 1858
Mất năm 1924
Họa sĩ Ba Lan
Nhà văn Ba Lan


title: Protein (dinh dưỡng)

text:
Chất đạm Protein là chất dinh dưỡng (dưỡng chất) thiết yếu của cơ thể con người cũng như cơ thể các động vật nói chung. Chất đạm cung cấp các thành tố để cấu trúc nên cơ thể sinh học. Protein là thành phần dinh dưỡng quan trọng nhất cấu tạo nên các bộ phận của cơ thể. Chúng có mặt trong thành phần nhân và chất nguyên sinh của các tế bào, chúng còn tham gia vào thành phần cơ bắp, máu, bạch huyết, hormone, men, kháng thể, các tuyến bài tiết và nội tiết.

Quá trình sống là sự thoái hóa và tái tạo thường xuyên của protein. Cơ thể cần một lượng protein bổ sung thông qua chế độ ăn hàng ngày. Chúng là nền tảng dinh dưỡng giúp tăng cơ bắp hiệu quả Protein chiếm tới trên 50% khối lượng khô của tế bào và là vật liệu cấu trúc của tế bào, giúp hình thành, duy trì và thay thế các tế bào trong cơ thể. Nếu cơ thể thiếu protein sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng, chậm lớn, suy giảm miễn dịch.

Nguồn đạm
Thực phẩm nguồn gốc động vật (thịt, cá, trứng, sữa) là nguồn protein quý, nhiều về số lượng, và cân đối hơn về thành phần và đậm độ amino acid cần thiết cao. Hàm lượng các amino acid cần thiết trong thực phẩm nguồn gốc thực vật (đậu tương, gạo, mì, ngô, các loại đậu khác...) không cao (trừ đậu nành); nhưng cơ thể vẫn phải bổ sung cân đối đấy đủ các loại này. Đối với một người trưởng thành bình thường thì lượng đạm tối thiểu cho một ngày được tính theo công thức là 1g đạm trên mỗi kg trọng lượng cơ thể. Ví dụ nặng 60 kg cần tối thiểu 60g đạm/ngày.

Chu trình
Hầu hết các vi sinh vật và thực vật có thể sinh tổng hợp tất cả 20 amino acido chính, trong khi ở động vật (bao gồm con người) phải nhận một số amino acido từ thức ăn. Các amino acido mà một sinh vật không thể tự tổng hợp được gọi là các amino acid thiết yếu. Những enzyme quan trọng mà tham gia tổng hợp một số amino acid từ thức ăn. Những enzyme quan trọng mà tham gia tổng hợp một số amino acido không có ở động vật — như aspartokinase, tham gia xúc tác ở phản ứng đầu tiên của quá trình tổng hợp lysine, methionine, và threonine từ aspartate. Nếu các amino acido có mặt trong môi trường, vi sinh vật có thể bảo tồn được năng lượng bằng cách tiếp nhận amino acido từ môi trường xung quanh chúng và điều hòa giảm sinh tổng hợp các amino acido này trong chu trình sinh dưỡng của nó.

Ở động vật, amino acido nhận được thông qua tiêu thụ thức ăn chứa protein. Protein tiêu hóa sau đó bị phân tách thành các amino acido nhờ quá trình tiêu hóa, mà điển hình bao gồm sự biến tính của protein do tiếp xúc với axit và bị thủy phân bởi enzyme xúc tác protease. Một số amino acido tiêu thụ được sử dụng để sinh tổng hợp protein mới, trong khi những amino acido khác chuyển hóa thành glucose nhờ quá trình tân tạo glucose (gluconeogenesis), hoặc tham gia vào chu trình axit citric. Việc sử dụng protein như là nhiên liệu rất quan trọng trong điều kiện thiếu ăn khi nó cho phép chính protein trong cơ thể được sử dụng để hỗ trợ sự sống, đặc biệt như được tìm thấy ở cơ.

Xem thêm
Protein tổng hợp từ thực vật như nào?

Tham khảo

Dinh dưỡng
Protein


title: Chasminodes ussurica

text:
Chasminodes ussurica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chasminodes


title: Onthophagus triceratops

text:
Onthophagus triceratops là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Aylacostoma

text:
Aylacostoma là một chi của ốc nước ngọt nhiệt đới với một nắp mang, là động vật thân mềm thủy sinh thuộc lớp chân bụng trong họ thiaridae. Chúng được tìm thấy ở Nam và Trung Mỹ. Hậu quả của đập Yacyretá, hai loài hoàn toàn tuyệt chủng và một loài khác bị tuyệt chủng trong tự nhiên.

Loài
Các loài trong chi Aylacostoma bao gồm:

 Aylacostoma brunneum Vogler & Peso, 2014
 Aylacostoma chloroticum Hylton-Scot, 1953
 Aylacostoma ci Simone, 2001
 Aylacostoma exoplicata Simone, 2001
 Aylacostoma francana (Ihering, 1909)
 Aylacostoma glabrum Spix, 1827
 Aylacostoma guaraniticum Hylton-Scot, 1953
 Aylacostoma osculati (Villa, 1857) - từ đồng nghĩa: Hemisinus osculati
 Aylacostoma stigmaticum Hylton-Scot, 1953
 Aylacostoma tenuilabris (Reeve, 1860)

Phân phối
Phân bố bản địa của chi này bao gồm khu vực Trung và Nam Mỹ.

Thói quen sống
Một số loài trong chi này từng sống ở các khu vực nước trắng ở ghềnh Yacyretá, sông Paraná, ăn các loài tảo mọc trên các tảng đá dưới đáy. Nước trong khu vực được bão hòa oxy, từ vùng nước chuyển động nhanh.
[ cần dẫn nguồn ]
Aylacostoma là một loài sinh sản: quần thể chỉ gồm con cái, tăng số lượng do sinh sản vô tính. Con cái sinh ra một số lượng nhỏ ấu trùng, không quá ba, con non được sinh ra rất phát triển, vì vậy chúng có sức mạnh thể chất cần thiết để gắn vào đá và chống lại dòng chảy mạnh.
[ cần dẫn nguồn ]

Tình trạng bảo tồn
Khi xây dựng tòa nhà vào năm 1993 của đập Yacyretá, gần như tất cả môi trường sống thích hợp cho Aylacostoma sống ở khu vực này đã bị ngập lụt. Do đó, A. guaraniticum và A. stigmaticum bị tuyệt chủng hoàn toàn, A. brunneum tuyệt chủng trong tự nhiên (sống sót trong điều kiện nuôi nhốt) và A. chloroticum chỉ giới hạn ở một quần thể hoang dã nhỏ và một quần thể "an toàn" bị giam cầm. Các quần thể nuôi nhốt của hai loài cuối cùng được quản lý bởi Đại học Quốc gia Misiones và Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bernardino Rivadavia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Simone LRL (2006). Động vật thân mềm trên cạn và nước ngọt của Brazil: một bản kiểm kê minh họa về malacofauna của Brazil, bao gồm các khu vực lân cận của Nam Mỹ, liên quan đến hệ sinh thái trên cạn và nước ngọt. São Paulo: FAPESP, 390 trang.

Thiaridae
Ốc nước ngọt


title: Kato Kenta

text:
Kenta Kato (sinh ngày 19 tháng 6 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Kenta Kato đã từng chơi cho Roasso Kumamoto.

Tham khảo

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Roasso Kumamoto


title: Miss USA 1953

text:
Hoa hậu Hoa Kỳ 1953 - Miss USA 1953 là cuộc thi Hoa hậu Hoa Kỳ lần thứ 2, được tổ chức vào ngày 16 tháng 7 năm 1953 tại Long Beach Municipal Auditorium ở Long Beach, California. Myrna Hansen đến từ bang Illinois đã giành chiến thắng trong cuộc thi, Hoa hậu Hoa Kỳ đầu tiên, Jackie Loughery đến từ bang New York đã trao lại vương miện cho cô.

Kết quả

Giải thưởng phụ

Thí sinh

 Alabama - Doris Edwards
 Arizona - Eleanor Ruth Cross
 Arkansas - Jackie Stucker
 California - Marcella Roulette
 Colorado - Jeanie Carroll
 Connecticut - Beverlee Burlant
 Idaho - Patricia Rose Carter
 Illinois - Myrna Hansen
 Indiana - Edith Mae Krumme
 Iowa - Marilyn Shonka
 Kentucky - Mary Ann Stice
 Louisiana - Jeanne Vaughn Thompson
 Maine - Jackie Lee
 Maryland - Diane Gale Durham
 Massachusetts - Joan Daly
 Miami Beach, FL - Kay Duggar
 Michigan - Jo Ann Page
 Minnesota - Mary Ann Papke
 Mississippi - Jessie Wynn Morgan
 Missouri - Donna Gardner
 Montana - Billie Jean Tyrrell
 Myrtle Beach, SC - Mary Kemp Griffin
 Nebraska - Berneta Nelson
 Nevada - Earlene Whitt
 New Hampshire - Muriel Roy
 New Jersey - Susan Ruth Harris
 New York - Reta Knapp
 North Carolina - Libby Walker
 North Dakota - Marilyn Caufield
 Ohio - Eleanor Mack
 Oklahoma - Barbara Bond
 Pennsylvania - Jeri Bauer
 Rhode Island - Barbara Deignan
 South Carolina - Susan Anthony Day
 South Dakota - Kathleen Herman
 Texas - Joan Gail Bradshaw
 Utah - Shauna Wood
 Vermont - Kathleen Surrel
 Virginia - Dorothy Lee Bailey
 Washington - Nancy Petraborg
 West Virginia - Fay Higley
 Wisconsin - Jacque Marie Kimmel
 Wyoming - Nancy Rogers

Tham khảo

Miss USA
Hoa Kỳ năm 1953


title: Narragodes fuscata

text:
Narragodes fuscata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Narragodes


title: Feliniopsis leucostigma

text:
Feliniopsis leucostigma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Feliniopsis
Động vật được mô tả năm 1867


title: Dặm địa lý

text:
Dặm địa lý là một đơn vị đo chiều dài được xác định bằng 1 phút cung dọc theo xích đạo Trái Đất. Đối với hình phỏng cầu quốc tế năm 1924 thì nó bằng 1.855,4 mét. The American Practical Navigator năm 2017 định nghĩa dặm địa lý như là . Độ chính xác lớn hơn phụ thuộc nhiều vào chọn lựa hình elipxoit hơn là vào đo đạc kỹ lưỡng: chiều dài của xích đạo trong Hệ thống trắc địa thế giới WGS-84 là 40.075.016,6856 m, làm cho một dặm địa lý bằng 1.855,32485 m, trong khi Các hiệp ước IERS (2010) lại lấy xích đạo bằng 40.075.014,1723 m, làm cho một dặm địa lý bằng 1.855,32473 m, nghĩa là ngắn hơn 0,12 mm. Trong bất kỳ hình elipxoit nào thì chiều dài của một độ kinh độ ở xích đạo đều bằng 60 dặm địa lý.

Hình dạng Trái Đất là một hình phỏng cầu hơi dẹt, làm cho chu vi Trái Đất khi đo theo xích đạo là lớn hơn khoảng 0,168% so với khi đo xuyên qua các cực. Vì thế, dặm địa lý là hơi lớn hơn hải lý (trong quá khứ hải lý liên kết với chu vi Trái Đất đo xuyên qua hai cực); với một dặm địa lý là xấp xỉ bằng .

Các đơn vị liên quan
Dặm địa lý liên quan chặt chẽ với hải lý, là đơn vị chiều dài lúc đầu được xác định là 1 phút cung dọc theo đường tròn lớn của Trái Đất, nhưng ngày nay được định nghĩa là chính xác bằng 1.852 mét. Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) lưu ý rằng: "Hải lý quốc tế dài 1.852 mét (6.076,11549... feet) đã được thông qua có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 1954 để sử dụng tại Hoa Kỳ. Giá trị trước đây được sử dụng ở Hoa Kỳ là 6.080,20 feet = 1 dặm (địa lý hoặc biển)." (Giá trị lỗi thời bị loại bỏ là 6.080,2 feet bằng ) Một tài liệu tham khảo riêng xác định dặm địa lý là đồng nhất với hải lý quốc tế 1.852 mét (ngắn hơn một chút so với hải lý Anh ).

Đơn vị này không được sử dụng nhiều, nhưng được trích dẫn trong một số luật Hoa Kỳ (ví dụ, Đoạn 1301 (a) của Đạo luật Đất ngập nước Hoa Kỳ, trong đó xác định các ranh giới về phía biển của các bang theo dặm địa lý). Trong khi tranh luận những gì đã trở thành Pháp lệnh Đất đai năm 1785, ủy ban của Thomas Jefferson muốn chia đất công ở miền tây thành các trăm, mỗi trăm bằng 10 dặm địa lý vuông, với mỗi dặm bằng 6.086,4 foot và "chia nhỏ thêm thành các lô, mỗi lô 1 dặm vuông, hay 850,4 mẫu Anh".

Dặm địa lý của Đan Mạch và Đức (tương ứng là geografisk mil và geographische Meile hoặc geographische Landmeile) bằng 4 phút cung, và được nhà thiên văn học Ole Rømer của Đan Mạch xác định là khoảng 7.421,5 m. Ở Na Uy và Thụy Điển, dặm địa lý dài 4 phút này chủ yếu được sử dụng trên biển (sjømil), cho đến đầu thế kỷ 20.

Tham khảo

Đơn vị đo chiều dài


title: Bồ Tùng Linh (phim truyền hình)

text:
Bồ Tùng Linh () là một bộ phim truyền hình Hồng Kông 2010 được sản xuất bởi TVB. Nhân vật chính của bộ phim được dựa theo tác giả của tiểu thuyết Liêu trai chí dị — Bồ Tùng Linh.

Nội dung
Bồ Tùng Linh sinh ra tại trong một gia đình có truyền thống làm tranh năm mới ở Tế Nam. Cha anh luôn mong muốn anh có thể tiếp nối nghề tổ tiên để lại nhưng anh lại hiểu lầm rằng ông đang cấu kết với quan lại tham nhũng nên không nghe lời. Anh có một người bạn là Cao Triết, một bổ đầu cũng căm ghét quan lại tham những như anh. Sau đó trong huyện có lan tin đồn hồ yêu hại người và may mắn Bồ Tùng Linh và Cao Triết được Tiểu Thúy giải cứu khi gặp nguy hiểm. Cô là hồ tiên đến để trả ơn vì khi xưa đã được Bồ Gia cứu vớt. Bên cạnh Bồ Tùng Linh lâu ngày, Tiểu Thúy dần dần có tình cảm với anh.

Sau đó, Bồ Gia nhận được một đơn hàng in tranh tết với số lượng lớn. Để có thể đáp ứng được tiến độ giao hàng nên đã tuyển thêm nữ nhân công. Liễu Tâm Như đắc tuyển vào làm nhưng mục đích chính của cô là để tìm người đã phụ bạc chị gái của mình.

Phân vai

Bồ Gia

Liễu Gia

Cao Gia

Lệnh Hồ Gia

Giải thưởng và đề cử
TVB Anniversary Awards (2010)
 Best Drama
 Best Actor (Mã Tuấn Vỹ) (Top 5)
 Best Actress (Chung Gia Hân) (Top 5)
 Best Actress (Trần Pháp Lạp) (Top 15)
 Most Improved Actress (Diêu Tử Linh)

Tỉ suất người xem

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim truyền hình TVB


title: Leptarctia californiae

text:
Leptarctia californiae là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leptarctia


title: Leskia arturi

text:
Leskia arturi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leskia


title: Gelasma angulata

text:
Gelasma angulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Maxates


title: Hiệp ước Kellogg-Briand

text:
Hiệp ước Kellogg-Briand (hay Hiệp ước Paris, chính thức là Hiệp ước chung về từ bỏ chiến tranh với tư cách là một công cụ của chính sách quốc gia ) là một thỏa thuận quốc tế năm 1928, trong đó các quốc gia ký kết hứa sẽ không sử dụng chiến tranh để giải quyết "tranh chấp hoặc xung đột về bất cứ điều gì bản chất hoặc bất cứ nguồn gốc nào có thể, mà phát sinh giữa các quốc gia này". Không có cơ chế để chế tài các quy định của Hiệp ước. Các bên không tuân thủ lời hứa này "nên bị từ chối các lợi ích được cung cấp bởi [hiệp ước]". Nó được ký bởi Đức, Pháp và Hoa Kỳ vào ngày 27 tháng 8 năm 1928 và bởi hầu hết các quốc gia khác ngay sau đó. Được tài trợ bởi Pháp và Mỹ, Hiệp ước đã từ bỏ việc sử dụng chiến tranh và kêu gọi giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. Các điều khoản tương tự đã được đưa vào Hiến chương Liên Hợp Quốc và các hiệp ước khác, và nó trở thành bước đệm cho một chính sách tích cực hơn của Mỹ. Nó được đặt theo tên của các tác giả của nó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Frank B. Kellogg và Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Aristide Briand. Hiệp ước đã được ký kết bên ngoài Liên minh các quốc gia và hiện vẫn có hiệu lực.

Một lời chỉ trích phổ biến là KelloggTHER Briand Pact đã không đạt tới tất cả các mục tiêu của nó, nhưng được cho là đã có một số thành công. Nó không chấm dứt chiến tranh, cũng không ngăn được sự trỗi dậy của chủ nghĩa quân phiệt và không thể ngăn chặn Chiến tranh thế giới thứ hai. Hiệp ước đã bị chế giễu vì chủ nghĩa đạo đức và luật pháp và thiếu ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại. Hơn nữa, nó đã xóa hiệu quả sự phân biệt pháp lý giữa chiến tranh và hòa bình vì các bên ký kết bắt đầu tiến hành chiến tranh mà không tuyên bố chúng.

Các điều khoản trung tâm của hiệp ước từ bỏ việc sử dụng chiến tranh, và thúc đẩy giải quyết tranh chấp hòa bình và sử dụng lực lượng tập thể để ngăn chặn sự xâm lược, đã được đưa vào Hiến chương Liên Hợp Quốc và các hiệp ước khác. Mặc dù các cuộc nội chiến vẫn tiếp diễn, các cuộc chiến giữa các quốc gia được thành lập là rất hiếm kể từ năm 1945, với một vài ngoại lệ ở Trung Đông. Một hậu quả pháp lý là không khuyến khích thôn tính lãnh thổ bằng vũ lực, mặc dù các hình thức thôn tính khác chưa được ngăn chặn. Rộng hơn, một số tác giả cho rằng hiện nay có một giả định mạnh mẽ chống lại tính hợp pháp của việc sử dụng, hoặc đe dọa, lực lượng quân sự chống lại một quốc gia khác. Hiệp ước này cũng là cơ sở pháp lý cho khái niệm tội ác chống lại hòa bình, mà Tòa án Nichebal và Tòa án Tokyo đã xét xử và xử tử các nhà lãnh đạo hàng đầu chịu trách nhiệm bắt đầu Thế chiến II.

Nhiều nhà sử học và các nhà khoa học chính trị coi hiệp ước này hầu như không có ý nghĩa và không hiệu quả.

Với việc ký Nghị định thư Litvinov tại Moscow vào ngày 9 tháng 2 năm 1929, Liên Xô và các nước láng giềng phương Tây, bao gồm Rumani đã đồng ý đưa Hiệp ước Kellogg-Briand có hiệu lực mà không cần chờ các bên ký kết phương Tây khác phê chuẩn. Vấn đề Bessarabian đã đưa ra thỏa thuận giữa Romania và Liên Xô thách thức và tranh chấp giữa các quốc gia đối với Bessarabia vẫn tiếp tục.

Tham khảo

Pháp năm 1928
Hiệp ước của Hoa Kỳ
Hiệp ước của Vương quốc Liên hiệp Anh
Hiệp ước của Thổ Nhĩ Kỳ
Hiệp ước của Thái Lan
Hiệp ước của Hà Lan
Hiệp ước của Luxembourg
Hiệp ước của Litva
Hiệp ước của Latvia
Hiệp ước của Đế quốc Nhật Bản
Hiệp ước của Đệ Tam Cộng hòa Pháp
Hiệp ước của Estonia
Hiệp ước của Canada
Hiệp ước của Bỉ
Hòa ước
Lịch sử Hoa Kỳ (1918–45)
Luật chiến tranh


title: Neoherminia latimarginea

text:
Neoherminia latimarginea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neoherminia


title: Thanh Tâm (xã)

text:
Thanh Tâm là một xã thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thanh Tâm có diện tích 7,06  km², dân số năm 2009 là 5.261 người, mật độ dân số đạt 745 người/km².

Hành chính
Xã Thanh Tâm được chia thành 7 thôn: Chè Núi, Chè Kho Làng, Kho Núi, Môi, Sở, Thong, Trình.

Chú thích

Tham khảo


title: Danh sách cầu thủ tham dự giải vô địch bóng đá U-19 châu Âu 2003

text:
Các cầu thủ sinh trong hoặc sau ngày 1 tháng 1 năm 1984 được phép tham gia giải đấu. Tuổi của cầu thủ được tính đến ngày 16 tháng 7 năm 2003 – ngày khai mạc giải đấu. Các cầu thủ in đậm từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia.

Bảng A

Huấn luyện viên:  Paolo Berrettini

Huấn luyện viên:  Ralf Loose

Huấn luyện viên:  Egil Olsen

Huấn luyện viên:  Carlos Alberto Lopes Dinis

Bảng B

Huấn luyện viên:  Paul Gludovatz

Huấn luyện viên:  Michal Bílek

Huấn luyện viên:  Stuart Baxter

Huấn luyện viên:  René Girard

Ghi chú

Đội hình Giải vô địch bóng đá U-19 châu Âu
Đội hình


title: Pidgin (ngôn ngữ)

text:
Một pidgin, hay ngôn ngữ pidgin, là một dạng ngôn ngữ được đơn giản hóa về ngữ pháp được phát triển giữa hai (hay nhiều hơn) nhóm người hay cộng đồng không có cùng chung ngôn ngữ: thông thường, nó là sự pha trộn của hai (hay nhiều hơn) ngôn ngữ được đơn giản hóa hoặc là sự đơn giản hóa của một ngôn ngữ chính với những yếu tố phụ của ngôn ngữ khác thêm vào. Nó thường xuất phát từ nhu cầu giao tiếp trong thông thương, hay khi hai nhóm người sống cạnh nhau, nói ngôn ngữ khác nhau, ở cùng một quốc gia, nhưng lại không có ngôn ngữ cầu nối. Hiểu đơn giản, pidgin hình thành với mục đích giao tiếp giữa cá nhân hay cộng đồng, cho phép những người bất đồng ngôn ngữ giao tiếp được với nhau. Pidgin không phải là bản ngữ của bất cứ ai, mà chỉ là ngôn ngữ thứ hai.

Không phải tất cả dạng ngôn ngữ đơn giản hóa hay "pha trộn" nào cũng là pidgin. Mỗi pidgin có những đặc điểm riêng mà chỉ có thể học được nhờ giao tiếp qua pidgin đó.

Pidgin (chỉ là ngôn ngữ thứ hai) khác với creole, những ngôn ngữ đã là bản ngữ của cộng đồng (và do vậy đã có vốn từ vựng và ngữ pháp tương đối hoàn thiện). Đa phần các nhà ngôn ngữ cho rằng creole là những pidgin khi nó đã có người bản ngữ.

Ví dụ

 Pidgin Algonquin–Basque
 Pidgin Arafundi-Enga
 Pidgin Barikanchi
 Pidgin Basque–Iceland
 Tiếng Ả Rập Bimbashi
 Broken Oghibbeway
 Broken Slavey và biệt ngữ Loucheux
 Camtho
 Pidgin Duvle-Wano
 Biệt ngữ thông thương Eskimo
 Ewondo Populaire
 Fanagalo (tiếng Zulu pidgin)
 Français Tirailleur
 Tiếng Hindi Haflong
 International Sign
 Pidgin Inuktitut-Anh
 KiKAR (tiếng Swahili pidgin)
 Pidgin Kwoma-Manambu
 Pidgin Nga-Trung Kyakhta
 Kyowa-go và Xieheyu
 Tiếng Pháp pidgin Inuit Labrador
 Tiếng Ả Rập Maridi
 Lingua Franca Địa Trung Hải (Sabir)
 Pidgin Mekeo
 Biệt ngữ Mobilia
 Tiếng Đức người da đen Namibia
 Ndyuka-Tiriyó Pidgin
 Nefamese
 Pidgin Nigeria
 Biệt ngữ Nootka
 Pequeno Português
 Tiếng Delaware pidgin
 Tiếng Hawaii pidgin
 Tiếng Iha pidgin
 Tiếng Ngarluma pidgin
 Tiếng Onin pidgin
 Tiếng Wolof pidgin
 Russenorsk
 Settler Swahili
 Tiếng Nga pidgin Taimyr
 Tiếng Tây Bồi
 Turku
 Pidgin Tây Greenland
 Tiếng Nhật pidgin Yokohama

Xem thêm
Ngôn ngữ creole
Ngôn ngữ hỗn hợp
Lingua franca

Chú thích

Liên ngôn ngữ học
 Pidgin


title: Olympiad cờ vua online

text:
Olympiad cờ vua online là một giải đấu cờ vua trực tuyến được Liên đoàn cờ vua thế giới (FIDE) tổ chức từ 25 tháng 7 đến 30 tháng 8 năm 2020. Có tổng cộng 163 quốc gia tham dự. Chủ tịch FIDE quyết định Nga và Ấn Độ cùng vô địch sau sự cố mạng ở trận thứ hai chung kết khiến các kỳ thủ Ấn Độ bị mất kết nối và hết thời gian.

Bối cảnh
Trong hoàn cảnh đại dịch COVID-19 lan tràn, hàng loạt giải đấu cờ vua truyền thống phải hủy hoặc hoãn. Olympiad cờ vua lần thứ 44 theo kế hoạch được tổ chức vào tháng 8 năm 2020, nhưng do dịch bệnh nên phải hoãn sang năm 2021. Vì vậy FIDE đã quyết định tổ chức một giải đấu trực tuyến vào cùng thời gian để thay thế cho giải đấu đồng đội lớn nhất thế giới này. Giải đấu có tên Olympiad cờ vua online.

Thể thức

Cấu trúc đội tuyển và thời gian
Giải đấu theo thể thức đồng đội. Mỗi trận đấu đội tuyển đưa ra 6 kỳ thủ, trong đó có ít nhất 2 kỳ thủ nữ, 1 kỳ thủ trẻ không quá 20 tuổi (U20) và 1 kỳ thủ nữ trẻ U20. Khác với Olympiad truyền thống, mỗi liên đoàn thành viên có thể cử hai đội tuyển nam nữ, mỗi trận đấu có 4 kỳ thủ, gồm những kỳ thủ xuất sắc nhất không phân biệt tuổi tác, giải đấu này là sự kết hợp của kỳ thủ bình thường và kỳ thủ trẻ. Mỗi đội tuyển có thể gồm tối đa 12 kỳ thủ gồm 6 chính thức và 6 dự bị.

Giải đấu theo thể thức cờ nhanh, mỗi ván đấu là 15 phút + 5 giây lũy tiến. Điều này cũng khác với Olympiad truyền thống là thi đấu cờ tiêu chuẩn. Điểm số mỗi trận đấu tính theo 6 bàn, thắng (từ 3,5 điểm ván trở lên) được 2 điểm, hòa (3 điểm ván) được 1 điểm và thua (2,5 điểm ván trở xuống) được 0 điểm. Giải thi đấu trên nền tảng chess.com, một trong những trang web chơi cờ trực tuyến hàng đầu thế giới.

Các hạng đấu
Nếu như Olympiad truyền thống tất cả các đội tuyển đánh cùng nhau theo hệ Thụy Sĩ, giải đấu này thi đấu phân theo hạng. Có tất cả năm hạng đấu: từ hạng cơ sở (hạng thấp nhất), hạng 4, 3, 2 và hạng cao nhất. Thứ hạng các đội tuyển dùng để phân hạng được tính theo kết quả của Cúp Gaprindashvili tại Olympiad cờ vua lần thứ 43, tức tổng điểm của hai đội tuyển nam và nữ tại Olympiad cờ vua năm 2018.

Với 163 đội tuyển đăng ký tham dự, sự phân hạng được sắp xếp như sau:
Vòng đánh theo hạng
Hạng cơ sở gồm 30 đội tuyển có thứ hạng thấp nhất, chia làm 3 bảng, mỗi bảng 10 đội thi đấu vòng tròn một lượt. Ở mỗi bảng chọn 4 đội đứng đầu thăng lên hạng 4.

Hạng 4 gồm 38 đội tuyển có thứ hạng cao hơn hạng cơ sở, cùng 12 đội tuyển từ hạng cơ sở thăng hạng, tổng cộng 50 đội, chia thành 5 bảng, mỗi bảng 10 đội. Mỗi bảng chọn 3 đội đứng đầu thăng hạng 3.

Hạng 3 và hạng 2 mỗi hạng gồm 35 đội, cùng 15 đội thăng lên từ hạng dưới, tổng cộng 50 đội, chia thành 5 bảng, mỗi bảng 10 đội. Mỗi bảng chọn 3 đội đứng đầu thăng hạng trên.

Hạng cao nhất gồm 5 đội tuyển đứng đầu Cúp Gaprindashvili, cùng 20 đội được đề cử từ 4 châu lục (Âu, Á/Đại Dương, Mỹ và Phi), mỗi châu lục 5 đội. 25 đội này cùng 15 đội thăng từ hạng 2 tổng cộng 40 đội, chia thành 4 bảng, mỗi bảng 10 đội. Mỗi bảng chọn 3 đội đứng đầu vào vòng loại trực tiếp.

Các đội cùng bảng ở hạng dưới khi được thăng hạng sẽ thường được xếp khác bảng ở hạng trên. Các đội vô địch bảng đấu hạng dưới sẽ không cùng bảng ở hạng trên (trừ hạng 2 có 5 đội lên hạng cao nhất có 4 bảng).

Vòng loại trực tiếp
Ở vòng loại trực tiếp, 4 đội đầu bảng được vào thẳng tứ kết. 8 đội hạng nhì và hạng ba đấu với nhau ở vòng đấu tiền tứ kết. 4 đội thắng vòng tiền tứ kết vào tứ kết

Các vòng đấu tứ kết, bán kết và chung kết tiếp tục thi đấu theo thể thức loại trực tiếp.

Các sự cố
Đây là giải đấu online nên điều quan trọng nhất là chống gian lận, vì sức tính toán của các phần mềm hàng đầu đã vượt xa con người trong môn cờ vua. Mặc dù các kỳ thủ tham dự phải quay trực tiếp địa điểm thi đấu của mình, họ vẫn có thể bí mật sử dụng sự trợ giúp của phần mềm. Ban tổ chức sử dụng một hệ thống chống gian lận tự động, ngoài ra còn đánh giá những ván đấu của các kỳ thủ có hiệu suất thi đấu cao bất ngờ, vượt hơn nhiều Elo của họ. Hai hạng đầu tiên đã có 4 kỳ thủ của Mali, Hồng Kông, Brunei và Nicaragua bị loại vì gian lận. Ở hạng 3 có thêm hai kỳ thủ của Hàn Quốc, Bồ Đào Nha bị loại. Các kỳ thủ gian lận chỉ bị phạt ở mức độ cá nhân là không được phép tiếp tục tham gia giải, các ván đấu bị xử thua toàn bộ. Đội tuyển của họ không bị loại, chỉ bị mất điểm nếu kết quả của họ ảnh hưởng đến kết quả chung cuộc. Vì vậy Hồng Kông và Bồ Đào Nha vẫn thăng hạng dù có kỳ thủ bị loại.

Sau khi từ hạng 4 thăng hạng 3, đội Nigeria bỏ giải vì bất đồng giữa kỳ thủ với liên đoàn. Đội Angola gặp trục trặc về đường truyền Internet nên ngoài trận thắng Nigeria (bỏ cuộc), họ chỉ có thêm được một trận hòa, thua tất cả các trận còn lại.

Tại tứ kết, ở cặp đấu Ấn Độ gặp Armenia, tại trận thứ nhất, khi tỉ số đang hòa 2,5–2,5 và còn một bàn nam trẻ thi đấu, kỳ thủ Armenia đứt kết nối và hết giờ, bị xử thua. Bên Armenia cho rằng mạng của họ ổn định nên khiếu kiện, đề nghị được đấu tiếp với hình cờ và thời gian tại thời điểm rớt mạng. Đề nghị này không được ban tổ chức chấp nhận. Để phản đối, Armenia đã bỏ cuộc trận thứ hai và thua chung cuộc.

Tại chung kết giữa Nga và Ấn Độ, trận đầu tiên kết thúc với tỉ số 3–3. Ở trận đấu thứ hai, khi tỉ số đang là 2,5–1,5 nghiêng về Nga, hai bàn đấu trẻ của Ấn Độ mất kết nối và thua vì hết giờ. Ấn Độ nộp đơn khiếu kiện, cho rằng lỗi không phải ở mạng của họ. Sau khi xem xét, FIDE thấy nguyên nhân do Cloudflare, nền tảng mạng của chess.com, gặp trục trặc vào thời điểm đó. Chủ tịch FIDE quyết định trao huy chương vàng cho cả hai đội tuyển.

Kết quả

Hạng cơ sở
Hạng cơ sở thi đấu trong ba ngày 25 đến 27 tháng 7. 30 đội tuyển tham dự được phân chia theo khu vực địa lý để tiện sắp xếp thời gian thi đấu.

Bảng A
Bảng A gồm 9 đội châu Á và 1 đội châu Phi.
 4 đội giành quyền lên hạng 4:  (18 điểm),  (16),  (13) và  (13)
 6 đội bị loại: , , , ,  và .

Bảng B
Bảng B gồm 3 đội châu Á, 6 đội châu Phi và 1 đội châu Âu.
 4 đội giành quyền lên hạng 4:  (18 điểm),  (15),  (14) và  (10)
 6 đội bị loại: , , , ,  và .

Bảng C
Bảng C gồm 3 đội châu Phi, 6 đội châu Mỹ và 1 đội châu Âu.
 4 đội giành quyền lên hạng 4:  (18 điểm),  (15),  (12) và  (10)
 6 đội bị loại: , , , ,  và .

Hạng 4
Hạng 4 thi đấu trong ba ngày 31 tháng 7, 1 và 2 tháng 8. Như hạng cơ sở, 50 đội tuyển tham dự được phân chia theo khu vực địa lý để tiện sắp xếp thời gian thi đấu.

Bảng A
Bảng A gồm 8 đội châu Á và 2 đội châu Phi:
 3 đội giành quyền lên hạng 3:  (15 điểm),  (14) và  (14)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng B
Bảng B gồm 4 đội châu Á, 4 đội châu Phi và 2 đội châu Âu:
 3 đội giành quyền lên hạng 3:  (16 điểm),  (15) và  (14)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng C
Bảng C gồm 8 đội châu Phi và 2 đội châu Á:
 3 đội giành quyền lên hạng 3:  (17 điểm),  (16) và  (15)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng D
Bảng D gồm 5 đội châu Mỹ, 4 đội châu Phi và 1 đội châu Á:
 3 đội giành quyền lên hạng 3:  (18 điểm),  (16) và  (14)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng E
Bảng E gồm 8 đội châu Mỹ và 2 đội châu Phi:
 3 đội giành quyền lên hạng 3:  (17 điểm),  (15) và  (14)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Hạng 3
Hạng 3 thi đấu trong ba ngày 7 đến 9 tháng 8.

Bảng A
Bảng A gồm 7 đội châu Á / châu Đại Dương và 3 đội châu Âu:
 3 đội giành quyền lên hạng 2:  (16 điểm),  (13) và  (13)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng B
Bảng B gồm 4 đội châu Á, 3 đội châu Phi, 2 đội châu Âu và 1 đội đặc biệt:
 3 đội giành quyền lên hạng 2:  (15 điểm), Người khuyết tật (14) và  (14)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng C
Bảng C gồm 4 đội châu Á, 4 đội châu Âu và 2 đội châu Phi:
 3 đội giành quyền lên hạng 2:  (17 điểm),  (13) và  (11)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng D
Bảng D gồm 6 đội châu Mỹ, 3 đội châu Phi và 1 đội châu Âu:
 3 đội giành quyền lên hạng 2:  (16 điểm),  (14) và  (13)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng E
Bảng E gồm 10 đội châu Mỹ:
 3 đội giành quyền lên hạng 2:  (15 điểm),  (14) và  (12)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Hạng 2
Hạng 2 thi đấu trong ba ngày 14 đến 16 tháng 8.

Bảng A
Bảng A gồm 6 đội châu Á / châu Đại Dương và 4 đội châu Âu:
 3 đội giành quyền lên hạng cao nhất:  (18 điểm),  (15) và  (12)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng B
Bảng B gồm 7 đội châu Âu, 2 đội châu Á và 1 đội đặc biệt:
 3 đội giành quyền lên hạng cao nhất:  (16 điểm),  (13) và  (13)
 7 đội bị loại: , , , , ,Người khuyết tật và .

Bảng C
Bảng C gồm 9 đội châu Âu và 1 đội châu Á:
 3 đội giành quyền lên hạng cao nhất:  (15 điểm),  (14) và  (14)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng D
Bảng D gồm 8 đội châu Âu và 2 đội châu Mỹ:
 3 đội giành quyền lên hạng cao nhất:  (17 điểm),  (14) và  (13)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Bảng E
Bảng E gồm 6 đội châu Mỹ và 4 đội châu Âu:
 3 đội giành quyền lên hạng cao nhất:  (16 điểm),  (16) và  (12)
 7 đội bị loại: , , , , ,  và .

Hạng cao nhất
Hạng cao nhất thi đấu trong ba ngày 21 đến 23 tháng 8.

Bảng A
Bảng A gồm 7 đội châu Á, 2 đội châu Âu và 1 đội châu Phi:

Bảng B
Bảng B gồm 9 đội châu Âu và 1 đội châu Á:

Bảng C
Bảng C gồm 7 đội châu Âu và 3 đội châu Phi:

Bảng D
Bảng D gồm 7 đội châu Mỹ và 3 đội châu Âu:

Vòng loại trực tiếp
Vòng loại trực tiếp diễn ra từ 27 đến 30 tháng 8, gồm 4 vòng đấu: tiền tứ kết, tứ kết, bán kết và chung kết. Mỗi cặp đấu gồm 2 trận đấu. Nếu tỉ số hòa sau hai trận đấu thì sẽ có một ván cờ Armageddon bốc thăm ngẫu nhiên bàn đấu (nam, nữ, nam trẻ hoặc nữ trẻ). Bên đi trước có 5 phút còn bên đi sau có 4 phút, nếu hòa thì bên đi sau thắng chung cuộc. Kết cục Nga và Ấn Độ đồng vô địch sau khi hòa trận thứ nhất và trận thứ hai gặp trục trặc ở chung kết.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ giải đấu

Giải đấu cờ vua trực tuyến
Olympiad Cờ vua


title: Prasinocyma rufitincta

text:
Prasinocyma rufitincta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prasinocyma


title: Roux

text:
Roux () là bột và chất béo nấu với nhau và sử dụng để làm đặc nước sốt. Roux thường được làm từ các phần bột và chất béo bằng nhau theo trọng lượng. Bột năng cho vào mỡ hoặc dầu đã đun chảy trên bếp, trộn đều cho đến khi bột mịn, chín tới độ nâu mong muốn. Bơ, thịt lợn muối xông khói hoặc mỡ lợn là những chất béo thường được sử dụng. Roux được sử dụng như một chất làm đặc cho nước thịt, nước sốt, súp và món hầm. Nó cung cấp nền tảng cho một món ăn và các thành phần khác được thêm vào sau khi món roux hoàn thành.

Công dụng
Chất béo thường là bơ trong ẩm thực Pháp, nhưng có thể là mỡ lợn hoặc dầu thực vật trong các món ăn khác. Roux được sử dụng trong ba trong số năm loại sốt mẹ của cách nấu ăn cổ điển của Pháp: sốt béchamel, sốt velouté và sốt espagnole.

Trong ẩm thực Cajun, roux được làm bằng mỡ hoặc dầu thịt xông khói thay vì bơ và nấu chín tới có màu nâu sẫm hoặc trung bình, mang lại nhiều hương vị phong phú, nhưng làm cho nó mỏng hơn.

Ẩm thực Trung châu Âu thường sử dụng mỡ lợn (trong nó trả lại theo mẫu) hoặc thêm dầu gần đây rau thay vì bơ cho việc chuẩn bị của Roux, được gọi là   bằng tiếng Slovak,   bằng tiếng Séc,   bằng tiếng Ba Lan,   () bằng tiếng Bosnia, Croatia, Serbia và Macedonian,  () bằng tiếng Bungari,   bằng tiếng Hungary và   bằng tiếng Đức.

Cà ri Nhật Bản, hoặc , được làm từ roux được làm bằng cách chiên bột cà ri vàng, bơ hoặc dầu và bột mì với nhau. Thuật ngữ tiếng Pháp   đã trở thành một từ mượn trong tiếng Nhật, , hoặc cụ thể hơn là .

Roux (meyane ) đã được sử dụng trong ẩm thực Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ ít nhất là từ thế kỷ 15.

Phương pháp
Chất béo được đun nóng trong nồi hoặc chảo, đun chảy chất béo nếu cần. Sau đó, bột mì được thêm vào. Hỗn hợp này được đun nóng và khuấy đều cho đến khi bột kết lại, sau đó nấu cho đến khi ít nhất là khi vị bột thô không còn rõ ràng và đã đạt được màu sắc mong muốn. Màu lúc cuối cùng có thể từ gần trắng đến gần đen, tùy thuộc vào thời gian đun nóng và mục đích sử dụng. Kết quả cuối cùng là một chất làm đặc và tạo hương vị.

Roux thường được làm với bơ làm cơ sở chất béo, nhưng nó có thể được làm bằng bất kỳ chất béo ăn được nào. Đối với nước thịt, chất béo tạo ra từ thịt thường được sử dụng. Trong ẩm thực vùng Mỹ, thịt xông khói đôi khi được dùng để tạo ra chất béo để dùng trong món roux. Nếu không có bơ đã làm sạch, dầu thực vật thường được sử dụng khi sản xuất roux sẫm màu, vì nó không bị cháy ở nhiệt độ cao như bơ nguyên hạt.

Các loại
Roux nhạt (hoặc "trắng") cung cấp ít hương vị ngoài sự đậm đà đặc trưng cho món ăn, và được sử dụng trong nấu ăn kiểu Pháp và một số loại nước thịt hoặc bánh pastry trên khắp thế giới.

Roux màu sẫm hơn được làm bằng cách ủ bột mì trong dầu trong thời gian dài hơn và thêm hương vị hấp dẫn riêng biệt cho món ăn. Chúng có thể được gọi là "tóc vàng", "bơ đậu phộng", "nâu" hoặc "sô cô la" roux tùy thuộc vào màu sắc của chúng. Màu càng đậm, hương vị càng đậm đà.

Cách nấu ăn của người Swabia (Tây Nam Đức) sử dụng roux đậm hơn cho "nước dùng màu nâu" (), ở dạng đơn giản nhất, không có gì khác hơn ngoài mỡ lợn, bột mì và nước, với lá nguyệt quế và muối để làm gia vị.     Roux đậm thường được làm bằng dầu thực vật, có điểm bốc khói cao hơn bơ, và được sử dụng trong ẩm thực Cajun và Creole cho món kẹo cao su và món hầm. Roux càng sẫm màu, độ làm đặc của nó càng ít; roux sô cô la có sức làm đặc bằng 1/4 so với roux trắng, tính theo trọng lượng. Một roux rất sẫm màu, chỉ bị cháy và chuyển sang màu đen, có màu hơi đỏ rõ rệt và đôi khi được gọi là roux "gạch".

Cretan staka
Staka () là một loại roux đặc biệt của ẩm thực Crete. Nó được chế biến bằng cách nấu kem sữa cừu trên ngọn lửa nhỏ với bột mì hoặc tinh bột: phần giàu protein của chất béo trong bơ đông tụ với bột mì hoặc tinh bột và tạo thành món staka thích hợp, được phục vụ nóng. Nó thường được ăn bằng cách nhúng bánh mì vào đó, đôi khi được phục vụ cùng với khoai tây chiên.

Phần chất béo tách ra để tạo thành stakovoutyro, bơ staka, được giữ lại để sử dụng sau này và có hương vị phô mai nhẹ. Staka bơ được sử dụng trong Cretan cơm thập cẩm (piláfi), thường được phục vụ tại các đám cưới.

Mirtoxe của người Kurd
Mirtoxe là một loại roux khác được người Kurd dùng trong bữa sáng.

Giải pháp thay thế
Các đầu bếp có thể thay thế roux bằng cách thêm hỗn hợp nước lạnh và bột mì vào món ăn cần làm đặc, vì nhiệt của nước sôi sẽ giải phóng tinh bột ra khỏi bột; tuy nhiên, nhiệt độ này không đủ cao để khử mùi vị của bột. Hỗn hợp nước và bột được sử dụng theo cách này thường được gọi là "cao bồi roux", và trong ẩm thực hiện đại, nó được gọi là nước rửa trắng. Nó không thường xuyên được sử dụng trong nấu ăn nhà hàng, vì nó truyền đạt hương vị cho món ăn thành phẩm mà một đầu bếp ẩm thực nổi tiếng truyền thống sẽ coi là không thể chấp nhận được. Bột ngô (được gọi là bột ngô ở Hoa Kỳ) có thể được sử dụng thay cho bột mì. Vì cần ít độ đặc hơn, nó truyền ít mùi vị bột thô hơn, và nó cũng làm cho nước sốt cuối cùng sáng bóng hơn.

Để thay thế cho roux, có nhiều chất béo và rất giàu năng lượng, một số đầu bếp người Creole đã thử nghiệm nướng bột mì không dầu trong chảo nóng như một sự bổ sung cho kẹo gumbo. Bột ngô trộn với nước (bùn), dong riềng và các chất khác cũng có thể được sử dụng thay cho roux. Những thứ này không góp phần tạo nên hương vị cho món ăn và chỉ được dùng để làm đặc chất lỏng. Gần đây, nhiều đầu bếp đã chuyển sang một nhóm các hóa chất tự nhiên được gọi là hydrocolloid. Ngoài việc không có hương vị và có khả năng hoạt động như một chất làm đặc, kết cấu tạo ra được một số người cho là vượt trội hơn,     và chỉ cần một lượng nhỏ để có hiệu quả mong muốn.

Xem thêm

 Beurre manié
 Ẩm thực Cajun
 Chowder
 Etouffee
 Ẩm thực Pháp
 Gumbo
 Mother sauce
 Rubaboo
 Water roux

Tham khảo

Đọc thêm

  Troubleshooting roux (p. 130) Oil-based roux (pp. 130–131), Butter roux: the classical and Creole roux (pp. 132–133). Includes color illustrations and recipes.
  Distinguishes history of classical French, Creole, and Cajun varieties of roux, with color illustrations of blond, peanut butter, and chocolate roux and detailed oil-based recipe, variations of proportions, chemistry, and storage techniques. Definitive.

Liên kết ngoại


title: Megaloceros

text:
Megaloceros (tiếng Hy Lạp: μεγαλος, megalos + κερας, keras, nguyên nghĩa "Sừng lớn") là một chi hươu nai đã tuyệt chủng.

Một số loài được ghi nhận
 Megaloceros antecedens
 Megaloceros cazioti
 Megaloceros dawkinsi
 Megaloceros giganteus
 Megaloceros luochuanensis
 Megaloceros obscurus
 Megaloceros pachyosteus
 Megaloceros savini
 Megaloceros verticornis

Chú thích

Tham khảo

  (2006): Molecular phylogeny of the extinct giant deer, Megaloceros giganteus. Molecular Phylogenetics and Evolution 40(1): 285–291. PDF fulltext . Supplementary data 1, DOC fulltext Supplementary data 2, DOC fulltext Supplementary data 3, DOC fulltext
  (1987): Megaceros or Megaloceros? The nomenclature of the giant deer. Quaternary Newsletter 52: 14–16.
  (2005): The phylogenetic position of the 'giant deer' Megaloceros giganteus. Nature PMID 16148942  PDF fulltext Supplementary information

Chi động vật có vú


title: 639 TCN

text:
639 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 639 TCN


title: Cymatophoropsis expansa

text:
Cymatophoropsis expansa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cymatophoropsis


title: Spudaeus indigus

text:
Spudaeus indigus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spudaeus


title: Công nhận các cặp cùng giới ở San Marino

text:
San Marino đã công nhận kết hợp dân sự (tiếng Ý: unione civile) cho cả các cặp cùng giới và khác giới kể từ ngày 5 tháng 12 năm 2018.

Quyền sống chung
Vào ngày 17 tháng 6 năm 2012, Nghị viện đã thông qua dự luật cho phép người nước ngoài có kết hôn cùng giới với công dân San Marino ở lại trong nước. Dự luật dừng việc trao bất kỳ quyền nào cho các cặp vợ chồng này (ngoài nhập cư) nhưng không được ca ngợi là một bước tiến lịch sử. Michele Pazzini, thư ký của hiệp hội LGBT San Marino, nói: "Đây là một bước nhỏ hướng tới sự công nhận đầy đủ của các cặp cùng giới." Dự luật đã được thông qua 33-20.

Tham khảo

Hôn nhân cùng giới


title: Aeolochroma perfulvata

text:
Aeolochroma perfulvata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Aeolochroma


title: Ký ức vui vẻ

text:
Ký ức vui vẻ là chương trình truyền hình được Việt hóa từ chương trình De generatie show của Bỉ do Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với Đông Tây Promotion thực hiện. Đây là chương trình mang tính hoài niệm, gợi nhớ nhiều ký ức đẹp, những dấu ấn thanh xuân của từng thập niên trải dài từ thập niên 1960, 1970, 1980, 1990, 2000 và 2010. Chương trình tổng hợp nhiều loại hình nghệ thuật, gắn kết nghệ sĩ và gắn kết đối với những người không phải nghệ sĩ qua nhiều thế hệ và còn những người không phải là nghệ sĩ, tái hiện những trào lưu văn hóa – nghệ thuật, giới thiệu lại những vật dụng của ký ức và tôn vinh những nghệ sĩ đình đám một thời với không khí đầy cảm xúc và vui vẻ. Chương trình còn giúp người xem ôn cố tri tân, gắn kết yêu thương, mang lại nhiều cảm xúc hoài niệm, nhớ về hoặc hiểu biết thêm những ký ức của các thập niên. Số đầu tiên của chương trình được phát sóng vào ngày 28 tháng 12 năm 2018 trên VTV3.

Trong hai mùa đầu, có 5 đội là các thập niên 60, 70, 80, 90 và 2000. Từ mùa 3 đến nay, chương trình có thêm thập niên mới là thập niên 2010, còn thập niên 60 được sáp nhập vào thập niên 70 để đảm bảo số đội chơi vẫn được giữ nguyên là 5 đội như 2 mùa đầu.

Luật chơi
Mỗi chương trình phát sóng thường có ba loại thử thách: thử thách chung, thử thách riêng và thử thách quyết định. Sau các vòng thi, một hoặc nhiều đội có điểm số cao nhất trong mỗi tập sẽ giành chiến thắng trong tập đó. Khách mời (các) đội ấy sẽ được nhận một chiếc cúp kỉ niệm của chương trình.

Dưới đây là luật chơi của từng mùa.

Mùa 1
 Thử thách chung: các đội cùng nhau trả lời một câu hỏi về một thập niên, mỗi câu hỏi gồm ba đáp án A, B, C. Trả lời đúng được 5 điểm.
 Thử thách riêng: một người chơi của một đội nhất định tham gia trả lời một câu hỏi (thường là về một người nổi tiếng, nhân vật hoặc sự kiện nào đó của thập niên tương ứng) trong một phút. Trả lời đúng sẽ giành được 5 điểm.
 Sau khi tất cả các đội hoàn thành thử thách của mình và thử thách chung, các đội sẽ đến với Thử thách quyết định dưới hình thức karaoke. Có 5 đoạn nhạc ở các thập niên; các đội chơi phải hát tiếp câu hát bị khuyết trong đoạn nhạc. Đội bấm chuông nhanh nhất giành được quyền hát. Hát đúng được 5 điểm, hát sai thì các đội còn lại tiếp tục bấm chuông.
 Ngoài ra còn có trò chơi vận động (chỉ có trong một số tập).

Mùa 2
Vẫn với cấu trúc 3 vòng thi nhưng luật chơi có sự lược bớt, điều chỉnh so với mùa 1:

 Thử thách chung: Chỉ có 1–2 câu hỏi/thử thách chung trong toàn chương trình về một đồ vật, hiện tượng nhất định dành cho bất kì thập niên nào. Đội trả lời đúng được 10 điểm.
 Thử thách riêng: Có 5 câu hỏi/thử thách riêng tương ứng với 5 đội thập niên. Vòng thi này có 3 dạng câu hỏi/thử thách:
 Câu hỏi trắc nghiệm: Đội chơi phải lựa chọn 1 trong 3 đáp án A, B, C. Trả lời đúng được 10 điểm. Nếu trả lời sai, 1 trong 4 đội còn lại nhấn chuông giành quyền trả lời, trả lời đúng được 5 điểm.
 Câu hỏi phán đoán: Tương tự như ở mùa 1, một người chơi sẽ đeo kính che mắt để đoán ra khách mời/nhân vật/sự kiện mà chương trình đưa ra trong vòng 1 phút. Nếu trả lời sai, các đội còn lại không được giành quyền trả lời.
Thử thách đối kháng: Đội thập niên sở hữu thử thách thi đấu với đội thập niên khác bấm chuông nhanh nhất. Nếu chiến thắng, đội thập niên sở hữu thử thách được 10 điểm, còn đội thập niên bấm chuông giành quyền đấu được 5 điểm.
Thử thách quyết định: Luật tương tự như mùa 1.

Mùa 3
Các thử thách của chương trình tương tự như mùa 2, chỉ khác:
 Ở thử thách chung sẽ xuất hiện "chuyến xe ký ức" đưa sứ giả Lại Văn Sâm cùng những đội trưởng và các khách mời trong chương trình gặp gỡ những con người, những nét văn hoá, xem những bảo vật ở những vùng miền họ đi qua. Ngoài ra, loại thử thách này còn có thêm các trò chơi vận động dành cho các thập niên.
 Thử thách riêng sẽ có thêm kiểu thử thách mới: Chương trình sẽ đưa ra các gợi ý cho những người chơi. Sau khi mỗi gợi ý được đưa ra, đội thập niên có 15 giây để đưa ra đáp án. Nếu đội đó vẫn chưa tìm ra đáp án chính xác, chương trình sẽ đưa ra gợi ý tiếp theo. Trả lời đúng trong 2 gợi ý đầu tiên sẽ được 10 điểm, trả lời đúng trong 2 gợi ý sau được 5 điểm.
 Ở thử thách quyết định, nếu hai hay nhiều đội thập niên bằng điểm nhau sau 5 bài hát chính, các đội đó sẽ phải đoán thêm một bài hát phụ. Đội trả lời đúng bài hát này sẽ giành chiến thắng.

Ở tập 12 (tập đặc biệt về Tết) & tập 24 (tập cuối mùa 3-số cuối cùng của sứ giả ký ức Lại Văn Sâm), không có thử thách riêng cho các thập niên, thay vào đó các thập niên sẽ cùng nhau tham gia 5 thử thách chung của chương trình. Riêng tập 24, không có thử thách quyết định, tất cả các đội đều được nhận kỷ niệm chương của chương trình.

Mùa 4
Luật chơi tương tự mùa trước, tuy nhiên mùa này mỗi thập niên sẽ được hỗ trợ bởi các trợ lý thập niên (đã được chương trình tuyển chọn từ trước). Các trợ lý thập niên sẽ được tham gia ghi hình trực tiếp, hỗ trợ các đội trưởng và nghệ sĩ thập niên của mình. Ngoài ra, giữa mỗi tập còn có câu hỏi tương tác dành cho khán giả, năm khán giả trả lời đúng và nhanh nhất trong thời gian công chiếu trên YouTube sẽ được nhận một phần quà của chương trình.

Phần đoán nhân vật trong phần thử thách riêng cho các thập niên cũng có sự thay đổi, đội thập niên thực hiện thử thách chỉ có 30 giây để vừa hỏi vừa trả lời. Trả lời đúng được cộng 10 điểm.

Ở tập 13 (tập cuối), có thử thách quyết định nhưng khi cả 5 đội có số điểm bằng nhau thay vì đến với bài hát phụ, tất cả các đội đều được nhận kỷ niệm chương của chương trình.

Mùa 5

Người dẫn chương trình, các đội trưởng và các khách mời
Nhà báo Lại Văn Sâm được mệnh danh là Sứ giả của những miền kí ức là MC chính dẫn dắt chương trình này trong 3 mùa đầu, sau đó ông được thế chỗ bởi MC Thảo Vân mùa 4.

Người chơi là các nhân vật nổi tiếng, tham gia dưới hình thức ghép cặp. Mỗi chương trình có 5 đội chơi tương ứng với 5 thập niên khác nhau, mỗi đội có 1 đội trưởng và có thể thay đổi luân phiên.

Mùa 1

Mùa 2
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Tập
!Ngày
!Thập niên 60
!Thập niên 70
!Thập niên 80
!Thập niên 90
!Thập niên 2000
|-
|bgcolor=Lime |1
|bgcolor=Lime |1 tháng 9 năm 2019
| style="background: Gold" |(Cố) Danh hài, nghệ sĩ  Chí Tài
| style="background: Gold" |Diễn  viên Thanh Thủy
|Diễn viên, đạo diễn, biên kịch, NSƯT Hạnh Thuý
|Diễn viên Văn Anh
|Diễn viên Mạc Văn Khoa
|-
|2
|8 tháng 9 năm 2019
|(Cố) Nhạc sĩ Y Vũ
| style="background: Gold" |Diễn  viên Hoàng Sơn
|Diễn viên Mai Thu Huyền
|Ca sĩ, Diễn viên Kha Ly
|Youtuber, nhạc sĩ ViruSs
|-
|3
|15 tháng 9 năm 2019
|(Cố) Diễn viên, NSƯT  Nguyễn Chánh Tín
|Ca sĩ Quang Linh
| style="background: Gold" |Ca sĩ Cẩm Ly
|Diễn viên Dương Cẩm Lynh
|Ca sĩ Văn Mai Hương
|-
|bgcolor=Lime |4
|bgcolor=Lime |22 tháng 9 năm 2019
| style="background: Gold" |Nghệ sĩ cải lương  Châu Thanh
| style="background: Gold" |Diễn viên, NSƯT Chiều Xuân (2)
|Ca sĩ, Danh ca Ngọc Sơn (2)
|Nhạc sĩ Nguyễn Hồng Thuận
|Diễn viên Puka
|-
|5
|29 tháng 9 năm 2019
|Danh ca Giao Linh
|Diễn viên Lê Huỳnh
|Diễn  viên, nghệ sĩ Vân Dung
| style="background: Gold" |Ca sĩ Khánh Linh
|Ca sĩ, MC S.T Sơn Thạch
|-
|6
|6 tháng 10 năm 2019
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Thanh Dậu
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Phượng Loan
|Ca sĩ Quốc Đại
|Diễn viên Tú Vi
| style="background: Gold" |Diễn viên Vân Trang
|-
|7
|13 tháng 10 năm 2019
|Diễn  viên Văn Báu
|Nghệ sĩ cải lương, diễn viên Bạch Long
|Diễn  viên, MC, đạo diễn Đình Toàn
| style="background: Gold" |Diễn viên Thúy Diễm
|Nghệ sĩ cải lương Võ Minh Lâm
|-
|8
|20 tháng 10 năm 2019
|Diễn viên, đạo diễn, NSND Đào Bá Sơn
| style="background: Gold" |NSƯT Đức Khuê
|Diễn viên Thân Thúy Hà
|Diễn viên Hòa Hiệp
|Ca sĩ Trúc Nhân
|-
|9
|27 tháng 10 năm 2019
|(Cố) Nghệ sĩ cải lương, nghệ sĩ Ánh Hoa
|Diễn  viên, nghệ sĩ Minh Nhí
|Lực sĩ, VĐV Thể hình Phạm Văn Mách
| style="background: Gold" |(Cố) Nghệ sĩ, Diễn  viên Mai Phương
|Diễn viên Xuân Nghị
|-
|10
|3 tháng 11 năm 2019
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Thanh Điền
| style="background: Gold" |Diễn  viên, nghệ sĩ Hiền Mai
|Diễn  viên, nghệ sĩ Thụy Mười
|Ca sĩ, diễn viên Don Nguyễn
|Diễn viên Tuấn Trần
|-
|11
|10 tháng 11 năm 2019
|Danh ca Hương Lan
|NSND Lê Khanh
| style="background: Gold" |Diễn  viên Kiều Trinh
|Ca sĩ Ngọc Khuê
|Diễn viên, ca sĩ Quang Trung
|-
|12
|17 tháng 11 năm 2019
|Nghệ sĩ cải lương Chí Tâm
|Nhạc sĩ Lê Quang
|Hoa khôi Thể Thao Thu Hương
|Ca sĩ Khánh Phương
| style="background: Gold" |Á hậu Hà Thu
|-
|13
|24 tháng 11 năm 2019
| style="background: Gold" |Nghệ sĩ cải lương, diễn viên, NSƯT Lê Thiện
|Ca sĩ Mỹ Huyền
|Diễn viên, MC Đại Nghĩa
|Ca sĩ Vy Oanh
|Diễn viên Duy Khánh
|-
|14
|1 tháng 12 năm 2019
|Nhạc sĩ Đài Phương Trang
|Diễn viên, đạo diễn, NSƯT Công Ninh
|Diễn  viên Kim Huyền
|MC Anh Quân
| style="background: Gold" |Diễn viên, ca sĩ Gin Tuấn Kiệt
|-
|15
|8 tháng 12 năm 2019
| style="background: Gold" |Diễn  viên, nghệ sĩ Vũ Thanh
|Diễn viên, NSƯT Quang Thắng
|MC Anh Tuấn
|Ca sĩ Minh Thư
|Ca sĩ OSAD
|-
|16
|15 tháng 12 năm 2019
|(Cố) Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Thanh Kim Huệ
|Diễn viên, NSƯT Minh Phương
| style="background: Gold" |Diễn  viên, MC Quyền Linh
|Diễn viên Anh Đức
|Diễn viên Mai Thanh Hà
|-
|17
|22 tháng 12 năm 2019
| style="background: Gold" |Ca sĩ Bích Phượng
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Phương Hồng Thủy
|Ca sĩ Kỳ Phương
|MC Vũ Mạnh Cường
|Diễn viên Midu
|-
|18
|29 tháng 12 năm 2019
| style="background: Gold" |Diễn viên, đạo diễn, NSND Trọng Trinh
|Diễn viên, NSƯT Hoàng Hải
|Ca sĩ Đoan Trang
|Ca sĩ Hồ Trung Dũng
|Ca sĩ Mai Tiến Dũng
|-
|19
|5 tháng 1 năm 2020
|Nhà thơ Lê Minh Quốc
|Diễn viên Phương Dung
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Hữu Quốc
|Ca sĩ Nhật Kim Anh
| style="background: Gold" |Diễn viên Nguyễn Anh Tú
|-
|20
|12 tháng 1 năm 2020
|Danh ca Hoạ Mi
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Phượng Hằng
|MC Thảo Vân
|Diễn viên Quách Ngọc Tuyên
| style="background: Gold" |Ca sĩ, diễn viên Gil Lê
|-
|bgcolor=Lime |21
|bgcolor=Lime |19 tháng 1 năm 2020
|Diễn viên, NSƯT Hà Xuyên
| style="background: Gold" |Diễn viên Huỳnh Anh Tuấn
|Diễn viên Khánh Huyền
| style="background: Gold" |Ca sĩ Châu Gia Kiệt
|Diễn viên Tường Vi
|}

 Mùa 3
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Tập
!Ngày
!Thập niên 70
!Thập niên 80
!Thập niên 90
!Thập niên 2000
!Thập niên 2010
|-
|1
|22 tháng 11 năm 2020
|Ca sĩ, NSND Trung Đức|Diễn viên, MC, NSƯT Cát Tường (2)|Ca sĩ, nghệ sĩ Dương Đình Trí|Diễn viên Midu (2)| style="background:gold;" |Ca sĩ Đạt G|-
|2
|29 tháng 11 năm 2020
|Nghệ sĩ cải lương, NSND Thoại Miêu|Diễn viên Trung Dũng| style="background:gold;" |Diễn viên Thanh Thức|Ca sĩ Dương Hoàng Yến|Nam vương Cao Xuân Tài|-
|3
|6 tháng 12 năm 2020
| style="background:gold;"| Ca sĩ Cao Minh
|Diễn viên Như Phúc
|Ca sĩ Ngọc Linh
|Diễn viên Vân Trang (2)
|Ca sĩ Vũ Cát Tường
|-
|4
|13 tháng 12 năm 2020
| style="background:gold;" |Ca sĩ Ngọc Ánh
|Diễn viên Tiết Cương
|Diễn viên Ngân Khánh
|Diễn viên Midu (3)
|Diễn viên Bảo Hân
|-
|5
|20 tháng 12 năm 2020
|Diễn viên Minh Phượng
| style="background:gold;" |Diễn viên Huy Khánh
|MC Thành Trung
|Diễn viên Diễm My 9x (2)
|Diễn viên Khả Ngân
|-
|6
|27 tháng 12 năm 2020
| style= "background:gold;" |Ca sĩ, NSND Thanh Hoa
|BTV Trần Quang Minh
|Diễn viên Ngọc Lan
|Ca sĩ Chi Dân
|Ca sĩ, nhạc sĩ Only C
|-
|7
|3 tháng 1 năm 2021
| style= "background:gold;" |Diễn viên, NSƯT Kim Xuân (2)|Ca sĩ Hồng Hạnh|MC Quốc Bình|Diễn viên Đỗ Duy Nam|Người mẫu, diễn viên, á hậu Chế Nguyễn Quỳnh Châu|-
|8
|10 tháng 1 năm 2021
|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Phượng Hằng (2)|Ca sĩ Lâm Hùng|MC Nguyên Khang|Diễn viên Liên Bỉnh Phát| style="background:gold;" |Ca sĩ Lưu Hiền Trinh|-
|9
|17 tháng 1 năm 2021
|Diễn viên Thanh Tùng|Diễn viên Đào Vân Anh|Ca sĩ, nhạc sĩ Hoàng Bách|Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm (2)| style="background:gold;" |Youtuber, diễn viên Cris Phan|-
|10
|24 tháng 1 năm 2021
|Diễn viên Minh Hoàng| style="background:gold;" |MC Quỳnh Hoa|Ca sĩ Lương Bích Hữu|Ca sĩ Hà Thanh Xuân|Diễn viên BB Trần|-
|11
|31 tháng 1 năm 2021
|Đạo diễn Trần Ngọc Phong|Ca sĩ, NSƯT Đăng Dương|Ca sĩ Hồ Việt Trung
|Ca sĩ, nhạc sĩ, nhà văn Hamlet Trương| style="background:gold;" |Diễn viên Mai Thanh Hà (2)|-
|12
|7 tháng 2 năm 2021
|NTK, NSƯT Đức Hùng (2)|(Cố) Ca sĩ Phi Nhung|Diễn viên Nhan Phúc Vinh|Diễn viên Khả Như (2)| style="background:gold;" |Ca sĩ, MC S.T Sơn Thạch (2)|-
|13
|28 tháng 2 năm 2021
|colspan="5" rowspan="3" |Tập đặc biệt''' (Ngoại truyện)
|-
|14
|7 tháng 3 năm 2021
|-
|15
|14 tháng 3 năm 2021
|-
|16
|21 tháng 3 năm 2021
| style="background:gold;" |Ca sĩ Ánh Tuyết (2)|Đạo diễn Nhật Trung (Trung Lùn)|Diễn viên, MC Tuấn Tú|Ca sĩ Thùy Chi|Diễn viên Phát La|-
|17
|28 tháng 3 năm 2021
|Diễn viên Tấn Hoàng|Diễn viên Hồng Ánh|Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung| style="background:gold;" |Diễn viên Hồ Bích Trâm|Á hậu Thùy Dung (2)|-
|18
|4 tháng 4 năm 2021
|Đạo diễn, NSƯT Lê Quốc Nam| style="background:gold;" |NSƯT Ngọc Trinh|Ca sĩ Thu Thủy|Hoa hậu Mai Phương Thúy|Ca sĩ, diễn viên, MC Bạch Công Khanh|-
|19
|11 tháng 4 năm 2021
|Diễn viên, NSƯT Chí Trung
|Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng| style="background:gold;" |Ca sĩ, Diễn viên Kha Ly (2)|Ca sĩ Đỗ Tùng Lâm|Hoa hậu Trần Tiểu Vy|-
|20
|18 tháng 4 năm 2021
| Diễn viên Lý Hùng (2)|Nghệ sĩ cải lương, NSƯT Vũ Luân| style="background:gold;" |Ca sĩ, Rapper Hà Lê|Ca sĩ, Diễn viên Chí Thiện (2)|Diễn viên Jun Vũ
|-
|21
|25 tháng 4 năm 2021
|Diễn viên, nghệ sĩ Minh Nhí (2)|Diễn viên, Mỹ Uyên|Nhạc sĩ Phúc Trường| style="background:gold;" |Diễn viên hài Hữu Tín|Ca sĩ Liz Kim Cương|-
|22
|2 tháng 5 năm 2021
|Diễn viên, đạo diễn, NSND Đào Bá Sơn (2)|Diễn viên Hà Linh|MC Vũ Mạnh Cường (2)| style="background:gold;" |Diễn viên Diệu Nhi|Ca sĩ Trần Mỹ Ngọc|-
|23
|9 tháng 5 năm 2021
| style="background:gold;" |Diễn viên, NSND Lan Hương (2)|Ca sĩ Thùy Dung|Diễn viên, ca sĩ Hùng Thuận (2)|Ca sĩ, diễn viên Will (2)|Ca sĩ Tố My|-
|24
|16 tháng 5 năm 2021
|Diễn viên, MC Quyền Linh (2)|Ca sĩ, NSND Thái Bảo|Ca sĩ Phạm Thu Hà|Ca sĩ Giang Hồng Ngọc|Ca sĩ, diễn viên, MC Jun Phạm'|}

 Mùa 4

 Mùa 5

 Nhân vật được đề cập hoặc xuất hiện trong các thử thách

 Phát sóng
 Phát chính
 21h thứ 6 (mùa 1).
 20h chủ nhật (mùa 2).
 21h10 chủ nhật (mùa 3).
 21h10 thứ 7 (mùa 4).

 Tạm ngừng phát sóng
Trong suốt thời gian phát sóng, chương trình đã có một số lần phải tạm ngừng phát sóng do trùng thời điểm diễn ra các sự kiện đặc biệt và phát sóng trở lại vào tuần tiếp theo. Cụ thể:
 8 và 15/2/2019, do trùng với lịch phát sóng chương trình Tết Nguyên Đán xuân Kỷ Hợi 2019.
 14 và 21/2/2021, do trùng với lịch phát sóng chương trình Tết Nguyên Đán xuân Tân Sửu 2021.

 Đón nhận Ký ức vui vẻ đã và đang chiếm được nhiều cảm tình của khán giả truyền hình thông qua những hoài niệm, ký ức mà chương trình mang lại. Đó chính là những thông điệp thông qua những câu chuyện về thời "vàng son" của các nghệ sĩ có mặt trong chương trình. Thay vì chạy theo việc khai thác đời tư nghệ sĩ như một số chương trình khác, chương trình chọn hướng đi khác lạ hơn khi mang đến sự hoài niệm, gợi nhớ nhiều ký ức đẹp, những dấu ấn thanh xuân qua nhiều thập niên. Đây là một chương trình cân bằng giữa yếu tố giải trí và giá trị nhân văn, giúp người xem ôn lại, hiểu biết thêm về những ký ức của các thập niên, từ đó trân trọng hơn cuộc sống hiện tại.

Sức hút của chương trình lớn tới mức, ngay từ những số đầu lên sóng, chương trình đã thu hút tới 2,3 triệu lượt xem trên YouTube, và suốt những tập sau đó, chương trình luôn có lượt rating cao. Đã có nhiều nghệ sĩ lớn xuất hiện trong chương trình như danh ca Hương Lan, nghệ sĩ Vân Dung, ca sĩ Nguyễn Hưng... và đây cũng là nơi tạo ra những màn tái hợp đầy cảm xúc của dàn diễn viên trong các phim Cảnh sát hình sự, Biệt động Sài Gòn, Đất phương Nam, Đời cát... Bên cạnh đó còn là nhiều ký ức khác luôn chiếm được cảm tình đối với nhiều thế hệ như Làn Sóng Xanh, những thước phim kinh điển của Cánh đồng hoang, hay những hình ảnh chiếc xe lam dãi dầu sương nắng... Giải Mai Vàng 2019 cho Chương trình được yêu thích nhất của năm đã chứng tỏ sức hút lớn của chương trình đối với khán giả.

Tuy nhiên, hầu hết sự thay đổi trong những mùa gần đây đã vướng phải những hiệu ứng không mấy tích cực của một bộ phận người xem. Chẳng hạn, việc thay đổi đội trưởng của các thập niên 90, 2000 và 2010 đã gây ra cảm giác "tụt cảm xúc", "nhạt" cho một số khán giả. Hơn nữa, so với các mùa trước, nội dung và chủ đề đưa vào chương trình trong mùa 3 như đau đẻ, pha nước mắm, ăn trộm hoa quả... chưa thu hút được khán giả. Một bộ phận khán giả cho rằng chương trình đang có dấu hiệu "đuối sức".

 Sự cố và tranh cãi
 Liên quan đến Thanh Duy
Trong hai tập 1 và 9 của mùa 2, Thanh Duy bị cho là làm lố khi trong phần biểu diễn của Bảo Thy - Vương Khang và của nhóm Mây Trắng, anh hát chen ngang giọng của các ca sĩ làm nhiều người phẫn nộ. Sau tập 1, khán giả chỉ trích anh nặng nề đến mức anh đã viết bài đăng lên trang cá nhân của mình để bày tỏ cảm xúc của bản thân. Không chỉ ở hai tập này mà trong một số tập phát sóng khác của chương trình, Thanh Duy cũng bị chỉ trích vì làm lố, biểu cảm quá mức, khiến anh trở thành tâm điểm của những luồng ý kiến trái chiều. Một bộ phận cư dân mạng thể hiện sự không hài lòng với sự góp mặt của anh vì cảm thấy nam ca sĩ đang làm "lố", ồn ào và lấn lướt khách mời, trong khi số khác lại lên tiếng bênh vực anh, cho rằng chỉ cần biết tiết chế cảm xúc của mình thì sự năng động của anh sẽ mang lại nguồn năng lượng tích cực cho mọi người cũng như khiến chương trình hấp dẫn hơn. Chính vì lẽ trên, trong tập 2 của mùa 3, việc diễn viên Midu thay ca sĩ Thanh Duy trong vai trò đội trưởng thập niên 2000 đã khiến cộng đồng mạng xôn xao. Nhiều khán giả suy đoán rằng những tranh cãi về thái độ của nam ca sĩ ở hai mùa trước đã khiến anh bị cắt sóng khỏi chương trình. Ngay sau đó, Thanh Duy đã chính thức lên tiếng về sự việc này: "Việc Thanh Duy và Midu sẽ thay phiên nhau làm đội trưởng của thập niên 2000 đã được thông báo từ trước khi chương trình phát sóng".

Đầu tháng 4 năm 2021, Thanh Duy đã đăng dòng trạng thái trên trang cá nhân của mình rằng: "Kết thúc hành trình với Kí ức vui vẻ. Cảm ơn và tạm biệt", qua đó chính thức chia tay chương trình sau 3 mùa với vai trò đội trưởng thập niên 2000 (Khả Như và Nhan Phúc Vinh luân phiên thay thế anh kể từ tập 18). Được biết sau đó, Thanh Duy phải tham gia 1 cuộc thi khác của VTV (The Heroes - Thần tượng đối thần tượng). Tuy nhiên, sau khi dòng trạng thái này được đăng lên, một số ý kiến nghi ngờ anh chủ động rút lui sau loạt lùm xùm liên quan tới thái độ của anh trong chương trình từng gây tranh cãi trước đó, số khác cho rằng có thể chương trình đã quay xong mùa mới, hoặc sẽ không có thêm mùa 4. Việc Thanh Duy chia tay chương trình đã khiến nhiều khán giả yêu mến anh tiếc nuối.

 Về bài hát Tuyết yêu thương
Trong tập phát sóng đầu tiên của mùa 3, ở phần thi của đội thập niên 2010, rapper Young Uno đã trình diễn bài hát Tuyết yêu thương - một bản hit đã từng gắn liền với thế hệ 8x, 9x. Phần giới thiệu ca khúc này đã đề tên người sáng tác là Young Uno, tuy nhiên chính việc này đã dấy lên nhiều tranh cãi vì bản hit này không phải do một mình Young Uno sáng tác. Ngay sau đó, Young Uno đã đăng nội dung đính chính sự việc trên trang cá nhân của mình. Theo đó, nam rapper xác nhận ca khúc Tuyết yêu thương được đồng sáng tác bởi rapper Tỉn Vương (T.I.N), là tác giả cũng như là người sáng tác phần melody, giai điệu của ca khúc này. Tuy nhiên sau đó 1 tuần, rapper T.I.N cho biết Young Uno sẽ ngừng sử dụng ca khúc này.

 Ký ức về phim Mẹ con Đậu Đũa bị cắt trên YouTube
Tập 11 mùa 3 của chương trình đã đưa tới cho khán giả một ký ức xúc động khi dàn nghệ sĩ phim Mẹ con Đậu Đũa hội ngộ trở lại sau 23 năm vắng bóng. Tuy nhiên, một sự cố kỹ thuật không mong muốn khiến cho trích đoạn MC Lại Văn Sâm và các nghệ sĩ tham gia chương trình gặp gỡ đoàn làm phim không thể đăng tải lên YouTube, khán giả muốn xem lại trích đoạn chỉ có thể theo dõi qua Facebook. Điều này khiến cho nhiều khán giả bày tỏ sự thất vọng và cho rằng ê-kíp sản xuất chương trình không chuyên nghiệp. Đại diện nhà sản xuất chương trình đã viết lời xin lỗi khán giả trên Fanpage chính thức của chương trình.

 Giải thưởng và đề cử

 Liên quan
 Quán thanh xuân Nhà tài trợ
 Mùa 1 và 3 (tập 1 - 7 và 13 - 24) và Mùa 4: Không có nhà tài trợ
 Mùa 2: Samsung Galaxy, sơn Jotun
 Mùa 3: Bánh LU (tập 8 - 12)

 Xem thêm
 Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
 ''

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chương trình trò chơi truyền hình trên VTV
Trò chơi truyền hình Việt Nam


title: Banhxeochelys

text:
{{Bảng phân loại|name=Banhxeochelys trani|phylum=Động vật có dây sống|regnum=Động vật|classis=Bò sát|ordo=Rùa|familia=Rùa cạn|genus=†   Banhxeochelys|fossil_range=}}Banhxeochelys'''  là một chi hiếm của họ rùa cạn, sống khoảng giữa đến cuối thế Thủy Tân, tìm thấy ở Việt Nam. Loài duy nhất được biết đến của chi này là Banhxeochelys trani. Tên loài có nguồn gốc từ món bánh xèo của Việt Nam và từ chelys có nghĩa là rùa trong tiếng Hi Lạp. Tên này được đặt nhằm ám chỉ các mẫu vật được bảo quản trong tình trạng ép chặt, giống như bánh xèo vậy. Tên loài (trani'') là để vinh danh ông Đặng Ngọc Trần, giám đốc đã nghỉ hưu của Phòng Hợp tác Quốc tế, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam vì những sự hỗ trợ không biết mệt mỏi cho công tác khai quật được các đội ngũ thuộc Đại học Tübingen tiến hành từ năm 2009 đến năm 2012. Hóa thạch của Banhxeochelys được tìm thấy tại hệ tầng Na Dương, Lạng Sơn. Tại đây, hơn 100 hóa thạch rùa được phát hiện nhưng nhưng chỉ 30 mẫu vật được bảo quản tốt nhất (14 mẫu trưởng thành và 16 mẫu non) được mô tả và xác định là Banhxeochelys vì phần còn lại quá rời rạc hoặc được bảo quản kém để có thể khai thác dữ liệu hình thái học hữu ích

Chú thích

Họ Rùa đầm
Tuyệt chủng thế Eocen


title: Choi Hyun-tae

text:
Choi Hyun-Tae (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu cho Jeju United.

FC Seoul

Ngày 2 tháng 4 năm 2013, trong một trận đấu tại Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á với Vegalta Sendai, Choi được thay vào ở phút thứ 75 cho Sergio Escudero. Ở phút thứ 84, thủ môn dự bị Yu Sang-hun bị đuổi khỏi sân vì phạm lỗi thô bạo. Vì FC Seoul đã dùng hết tất cả quyền thay người, Choi được đặt trước khung gỗ và trở thành thủ môn của FC Seoul trong những phút còn lại và bù giờ khi chứng kiến anh đẩy được một quả phạt đền và có hai lần cứu bóng thành công.

Liên kết ngoài

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá FC Seoul
Cầu thủ bóng đá Sangju Sangmu FC
Cầu thủ bóng đá Jeju United FC
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá K League 2
Vận động viên Busan


title: Chuyên chính dân chủ nhân dân

text:
Chuyên chính dân chủ nhân dân là sự thống trị về chính trị của nhân dân, bao gồm công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc và các cá nhân thân sĩ, lấy công nhân, nông dân và trí thức yêu nước làm nền tảng do Đảng Cộng sản, đại diện tiên phong của giai cấp công nhân lãnh đạo. Chuyên chính dân chủ nhân dân là thành quả thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân.

Chức năng, nhiệm vụ lịch sử của Chuyên chính dân chủ nhân dân là "chuyên chính dân chủ nhân dân, tức là dân chủ với nhân dân và chuyên chính với kẻ thù của nhân dân... nhân dân lao động nắm chính quyền, chuyên chính với bọn bóc lột, tức là số đông nhân dân lao động chuyên chính với số ít bọn bóc lột... khi bên trong không còn giai cấp, không còn người bóc lột người nữa, và trên cơ sở quyền sở hữu toàn dân về tư liệu sản xuất được thực hiện, con người đã được giáo dục có trình độ tiến lên cộng sản chủ nghĩa và bên ngoài không còn đế quốc nữa, lúc đó chuyên chính không còn lý do tồn tại sẽ trở thành vô dụng và tự thủ tiêu đi".

Lịch sử
Lenin là người đầu tiên đưa ra ý tưởng về sự kết hợp giữa nền dân chủ nhân dân và chuyên chính vô sản. Theo Lenin thì "Chuyên chính vô sản, nghĩa là việc tổ chức đội tiền phong của những người bị áp bức thành giai cấp thống trị để trấn áp bọn áp bức, thì không thể giản đơn đóng khung trong việc mở rộng chế độ dân chủ được. Đồng thời với việc mở rộng rất nhiều chế độ dân chủ - lần đầu tiên biến thành chế độ dân chủ cho người nghèo, chế độ dân chủ cho nhân dân chứ không phải cho bọn nhà giàu - chuyên chính vô sản còn thực hành một loạt biện pháp hạn chế quyền tự do đối với bọn áp bức, bọn bóc lột, bọn tư bản". Khái niệm này nổi tiếng nhất và trở thành phổ biến khi được Mao Trạch Đông sử dụng ngày 30 tháng 6 năm 1949, nhân kỷ niệm 28 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trong bài phát biểu của mình, Mao đã diễn giải ý tưởng của mình về chế độ "Chuyên chính dân chủ nhân dân" cũng như bác bỏ những lời chỉ trích và phản bác về những hậu quả mà ông sẽ phải đối mặt.

Những quốc gia áp dụng

Tại Việt Nam
Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời năm 1945 là nhà nước Chuyên chính dân chủ nhân dân thực hiện nhiệm vụ kháng chiến và kiến quốc, hoàn thành sự nghiệp cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, tạo tiền đề đưa cả nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Theo giải thích của Hồ Chí Minh, trong bài viết đăng trên báo Quân đội nhân dân, số 316, ngày 8 tháng 2 năm 1957 thì
"hình thức Nhà nước của nó là dân chủ cộng hòa, nền tảng của nó là liên minh công nông, giai cấp lãnh đạo của nó là giai cấp công nhân và Đảng Lao động Việt Nam lãnh đạo duy nhất của nền chuyên chính dân chủ nhân dân là chính đảng của giai cấp công nhân. Nhiệm vụ của chuyên chính dân chủ nhân dân là tiêu diệt thế lực đế quốc và phong kiến, đấu tranh cho nước nhà được thống nhất, chuẩn bị xây dựng nền tảng của chủ nghĩa xã hội. Hướng tiến lên của nó là thực hiện chủ nghĩa xã hội để tiến đến chủ nghĩa cộng sản, trong đó không còn giai cấp bóc lột và giai cấp bị bóc lột, mọi tư liệu sản xuất đều là của chung của xã hội.

Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam (tháng 2-1951) đã ghi:
"Chính quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là chính quyền dân chủ nhân dân nghĩa là công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức, tư sản dân tộc và các thân sĩ (địa chủ) yêu nước tiến bộ; những tầng lớp nhân dân ấy chuyên chính với đế quốc xâm lược và bọn phản quốc, cho nên nội dung chính quyền đó là nhân dân dân chủ chuyên chính. Chính quyền đó dựa vào mặt trận dân tộc thống nhất, lấy liên minh công nhân, nông dân lao động, trí thức làm nền tảng, do giai cấp công nhân lãnh đạo".

Các nước khác
Tại Trung Quốc, khái niệm này được đưa vào Hiến pháp. Mao Trạch Đông cho rằng "chuyên chính dân chủ nhân dân" là khái niệm kế thừa chủ nghĩa Marx-Lenin. Năm 1905, Lenin đã từ chối áp dụng phương án "Công nông Cách mạng Dân chủ Chuyên chính" trên toàn Nga là chế độ Vô sản chuyên chính. Những năm 20-30 của thế kỷ thứ 20 Đảng Cộng sản Trung Quốc và đảng cộng sản một số nước châu Á đã vận dụng khái niệm này để chỉ đạo phong trào cách mạng tại nước họ.

Tham khảo

Xem thêm
 Chuyên chính vô sản

Hồ Chí Minh
Triết học Mác - Lênin
Dân chủ
Cộng sản
Độc tài
Chính trị Trung Quốc
Thuật ngữ tiếng Trung Quốc
Áp bức của Cộng sản
Áp bức chính trị ở Trung Quốc