title: Tiếng Sambalpur

text:
Tiếng Sambalpur là một ngôn ngữ Ấn-Arya được nói ở mạn tây Odisha, Ấn Độ. Nó được biết đến với tên gọi khác là tiếng Odia Tây và tiếng Kosali (với các phương ngữ Kosli, Koshal và Koshali), một thuật ngữ phổ biến gần đây nhưng gây tranh cãi, dựa trên mối liên hệ với tiếng Kosala cổ, có lãnh thổ rộng lớn cũng bao gồm cả Vùng Sambalpur và Chhatisgarh ngày nay.

Người nói thường cảm thụ nó như một ngôn ngữ riêng biệt, trong khi những người ngoài đã xem nó như một phương ngữ của tiếng Odia và tiếng Odia chuẩn cũng được sử dụng bởi những người nói tiếng Sambalpur để giao tiếp chính thức kể từ khi chính quyền Odisha áp đặt nó lên người dân. Một cuộc khảo sát năm 2006 về các phương ngữ được nói ở bốn ngôi làng đã phát hiện ra rằng chúng chia sẻ ba phần tư vốn từ vựng cơ bản với tiếng Odia chuẩn.

Tiếng Sambalpur được nói ở các huyện sau của Orissa: Sambalpur (với thành phố Sambalpur, trung tâm văn hóa và thương mại chính của khu vực), Deogarh, Sundargarh, Jharsuguda, Bargarh, Subarnapur, Balangir, Nuapada, Kalahandi, Boudh. Người nói tiếng Sambalpur cũng được tìm thấy ở các khu vực của Chhattisgarh và Jharkhand lân cận.

Chữ viết
Chữ Devanagari có lẽ từng được sử dụng sau sự sụp đổ của triều đại Đông Ganga Kalinga, tức là thế kỷ 13, nhưng từ đầu thế kỷ 20, chữ Odia đã được tạo ra và hiện tại nó là chữ viết được sử dụng phổ biến nhất trong các tài liệu xóa mù chữ.

Phong trào ngôn ngữ
Đã có một phong trào vận động ngôn ngữ để công nhận ngôn ngữ. Mục tiêu chính của nó là đưa ngôn ngữ này vào Danh mục thứ 8 của hiến pháp Ấn Độ.

Xem thêm

Văn hóa Sambalpur

Tham khảo

Tài liệu

 Dash, Ashok Kumar (1990). Evolution of Sambalpuri language and its morphology (Thesis). Sambalpur University.
 Mathai, Eldose K.; Kelsall, Juliana (2013). Sambalpuri of Orissa, India: A Brief Sociolinguistic Survey (Report). SIL Electronic Survey Reports.
 Patel, Kunjaban (n.d.). A Sambalpuri phonetic reader (Thesis). Sambalpur University.
 Sahu, Gobardhan (2001). Generative phonology of Sambalpuri: a study (revised) (PhD). Sambalpur University.
 Sahu, Gopal Krishna (2002). A derivational morphology of Sambalpuri (Thesis). Sambalpur University.

Liên kết ngoài và đọc thêm

 Ngôn ngữ và văn học Sambalpur
 Ngôn ngữ Sambalpur: Quan điểm về nguồn gốc, sự tiến hóa và sự khác biệt của nó

 Đăng ký báo và tạp chí xuất bản bằng ngôn ngữ Kosli

Ngôn ngữ Đông Ấn-Arya
Ngôn ngữ tại Ấn Độ


title: Ping-O-Tronic

text:
Ping-O-Tronic (viết cách điệu trên logo là ping • o • tronic và còn gọi là Zanussi Ping-O-Tronic hoặc Sèleco Ping-O-Tronic) là một hệ máy chơi trò chơi điện tử tại gia chuyên dụng thế hệ đầu tiên do hãng Zanussi, một công ty chuyên về thiết bị gia dụng của Ý, sản xuất và được phát hành dưới thương hiệu Sèleco của họ vào cuối năm 1974 chỉ duy nhất tại nước Ý. Đây là hệ máy chơi game đầu tiên của Ý, không bao gồm hàng nhập và bản sao Magnavox Odyssey.

Ping-O-Tronic xuất hiện dưới dạng một hộp nhựa màu cam và trắng kèm theo nút bấm. Logic điều khiển dựa trên ba chip 7400. Những tựa game có thể sử dụng được chỉ có mỗi ba trò tương tự: Pong, Squash/Solo và Automatic/Attract. Trò cuối cùng là tựa game duy nhất không cần người chơi và được các cửa hàng dùng để biểu dương cho hệ máy này mà không cần ai chơi thử.

Có một số phiên bản của Ping-O-Tronic, đều được đánh dấu bằng các từ viết tắt PP-1 đến PP-10. Bắt đầu từ PP-5, có một khe cắm mới giúp kết nối súng quang học để chơi một game ngắm bắn mới. Phụ kiện này được gọi là Gun-O-Tronic (viết cách điệu thành gun • o • tronic). Hệ máy chơi game duy nhất khác có tiếng vang vào thời điểm đó cho phép người dùng chơi những game nhắm bắn mục tiêu là Magnavox Odyssey và Philips Tele-Game ES 2201.

Ngày 21 tháng 4 năm 1975, Zanussi nhận được giấy phép hoàn thiện Pong từ hãng Sanders Associates.

Play-O-Tronic

Năm 1977, Zanussi cho sản xuất và bán một mẫu máy chơi game giống hệt Pong mới được gọi là Play-O-Tronic (viết cách điệu thành play • o • tronic và còn gọi là Zanussi Play-O-Tronic hoặc Sèleco Play-O-Tronic). Không giống như Ping-O-Tronic, được chế tạo bằng các thành phần rời rạc, Play-O-Tronic được chế tạo từ một chip đơn AY-3-8500.

Hệ máy này còn được công ty đặt hàng qua bưu điện của Đức là Quelle bày bán ở Đức với tên gọi Universum TV Multi-Spiel (viết cách điệu thành UNIVERSUM TV Multi-Spiel). Có kèm theo nguồn điện tích hợp cùng với Multi-Spiel.

Doanh thu
Zanussi theo tin tức cho biết đã bán được 21.514 chiếc Play-O-Tronic từ ngày 1 tháng 10 năm 1977 đến ngày 31 tháng 12 năm 1977 và kiếm được tổng cộng 620.408.000 lira Ý (127.782.334 đô la), trong đó 5,5%, 34.122.440 lira (7.028.028 đô la) là cho Sanders Associates.

Tính đến năm 1983, hãng đã bán được khoảng 1 triệu máy của cả Ping-O-Tronic và Play-O-Tronic.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Play-O-Tronic tại MobyGames
Play-O-Tronic tại pong-story.com

Trò chơi điện tử năm 1974
Máy chơi trò chơi điện tử video
Đồ chơi thập niên 1970
Máy chơi trò chơi điện tử chuyên dụng
Máy chơi trò chơi điện tử thế hệ đầu tiên
Trò chơi điện tử được phát triển ở Ý


title: Caradrina mirza

text:
Caradrina mirza là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Caradrina


title: Paralcis auropurpurea

text:
Paralcis auropurpurea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paralcis


title: Bill Murray

text:
William James "Bill" Murray (sinh ngày 21 tháng 9 năm 1950) là một diễn viên và biên kịch người Mỹ. Ông lần đầu xuất hiện trên Saturday Night Live, một vai diễn giúp ông đoạt giải Emmy đầu tiên, và sau đó đóng trong một loạt phim hài như Meatballs (1979), Caddyshack (1980), Stripes (1981), Tootsie (1982), Biệt đội săn ma (1984), Scrooged (1988), Biệt đội săn ma II (1989), What About Bob? (1991) và Ngày chuột chũi (1993). Ông cũng đồng đạo diễn Quick Change (1990).

Murray nhận được nhiều lời khen ngợi từ giới phê bình với vai diễn trong Lạc lối ở Tokyo (2003), giúp kiếm về cho ông một giải Quả cầu vàng và một giải BAFTA, cũng như một đề cử giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Ông cũng nhận một vài đề cử Quả cầu vàng cho những vai diễn của ông trong Biệt đội săn ma, Rushmore (1998), Hyde Park on Hudson (2012) và St. Vincent. Mini sê-ri của đài HBO Olive Kitteridge (2014) còn giúp ông lần thứ hai thắng giải Emmy.

Phim đã tham gia

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Chicago
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam biên kịch Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Người đoạt giải BAFTA
Người giành giải BAFTA cho Nam diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Người đoạt giải Primetime Emmy
Phim và người đoạt giải Tinh thần độc lập
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Người viết tự truyện Mỹ
Người Mỹ gốc Ireland
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 20


title: Lâm Anh Quang

text:
Lâm Anh Quang (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam thi đấu ở vị trí trung vệ cho câu lạc bộ SHB Đà Nẵng tại giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Nam Định
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Người Nam Định


title: Eutelia speciosa

text:
Eutelia speciosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eutelia


title: Emily Browning

text:
Emily Jane Bronwing (sinh ngày 7 tháng 12 năm 1988) là nữ ca sĩ và diễn viên người Úc.

Emily bắt đầu nghiệp diễn của mình bằng vai diễn trong phim truyền hình Úc tên The Echo of Thunder; theo sau đó, cô tham gia một loạt phim truyền hình của Úc tên High Flyers, Blue Heels và Something in the Air. Vai diễn đột phá của cô là trong bộ phim năm 2002 Ghost Ship, khiến cho khán giả biết đến cô rộng rãi hơn. Năm 2005, Emily thắng giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất do Hiệp hội phim Úc Quốc tế trao tặng cho vai diễn Violet Baudelaire trong bộ phim A Series of Unfortunate Events của đạo diễn Lemony Snicket (2004).

Emily cũng nổi tiếng với những vai diễn trong phim kinh dị The Uninvited (2009), phim hành động Sucker Punch (2011) và phim độc lập Sleeping Beauty (2011). Cô được trao tặng giải Diễn viên đột phá của năm từ Liên hoan phim quốc tế Hamptons năm 2011 cho vai diễn trong phim Sleeping Beauty. Những phim khác bao gồm Summer in February (2013), Pompeii (2014) và Legend (2015). Hiện tại cô đang tham gia loạt phim American Gods của đài Starz TV (2017-nay)

Thời thơ ấu
Emily được sinh ra ở Melbourne, bang Victoria, là con gái của Andrew và Shelley Browning. Cô theo học trường Hurstbridge Learning Co-op và trung học Eltham. Cô có hai người em trai tên Nicholas và Matthew.

Sự nghiệp

1998-2007
Vai diễn đầu tiên của Emily là trong bộ phim The Echo of Thunder của kênh Hallmark vào năm 1998. Theo sau đó là những vai diễn trong loạt phim truyền hình Úc, bao gồm một vai diễn dài hơi trong loạt phim Blue Heels từ năm 2000 tới 2002, trong phim Something in the Air năm 2000 tới 2001. Năm 2001, Emily đóng vai con gái của nhân vật do diễn viên Billy Connolly thủ vai trong phim The Man Who Sued God.

Vai diễn đầu tiên mở đầu thâm nhập thị trường Mỹ là bộ phim Ghost Ship năm 2002, cô thắng giải Diễn viên trẻ xuất sắc nhất nhờ vai diễn này cùng năm. Trong năm 2003, cô đóng phim cùng với Heath Ledger và Orlando Bloom trong bộ phim Ned Kelly năm 2003 và tái hợp với Billy Connolly trong bộ phim A Series of Unfortunate Events với vai diễn Violet Baudelaire.

Năm 2006, Emily xuất hiện trong clip ca nhạc "Light Surrounding You" của nhóm nhạc Evermore. Trong clip hậu trường, nhóm nhạc cho biết "Chúng tôi diễn dở lắm nên quyết định thuê Emily". Cô cũng tham gia Lễ hội thời trang L'Oreal với vai trò đại sứ vào ngày 1/2/2007.

2008-2011
Emily đảm nhận vai chính trong bộ phim kinh dị năm 2009 tên The Uninvited, đây là bản làm lại từ bộ phim Hàn Quốc sản xuất năm 2003 tên A Tale of Two Sisters. Cô từng từ chối vai diễn Bella Swan trong loạt phim Chạng Vạng với lý do "không đủ khả năng" dù tác giả Stephenie Meyer của bộ truyện đã mời cô hợp tác. Năm 2009, cô được chọn cho vai diễn Babydoll trong bộ phim hành động Sucker Punch do Zack Snyder đạo diễn, thay thế Amanda Seyfried đã từ chối vai diễn vì lý do lịch làm việc không cho phép. Bộ phim được ghi hình ở Vancouver từ tháng 9/2009 tới tháng 1/2010, bộ phim được ra mắt ngày 25/3/2011. Trong một bài phỏng vấn ở Comic-Con, cô cho biết mình sẽ hát trong phim, cũng như cho biết trong đoạn phim thử vai, cô đã hát bài Killing Me Softly khiến cho bộ phận tuyển vai xúc động, đồng thời cũng là bài hát yêu thích của vợ Zack Snyder, Emily nói rằng đây là "điểm cộng" khiến cô được nhận vai.

Tháng 2/2010, có tin cho biết Emily sẽ nhận vai trong bộ phim độc lập của Úc tên Sleeping Beauty, do Julia Leigh đạo diễn. Cô thế cho diễn viên Mia Wasikowska không thể tham gia được do bận lịch trình của phim Jane Eyre vào thời điểm đó. Bộ phim được công chiếu ở Liên hoan phim Cannes năm 2011 và Liên hoan phim Sydney. Trong một bài nhận xét, Peter Bradshaw của tờ The Guardian cho rằng "Với kĩ năng diễn xuất thanh lịch và đầy kiểm soát, Emily Browning đã đem đến cho chúng ta màn trình diễn tuyệt vời". Fionnuala Halligan của tờ Screen International viết "Nội đọc kịch bản thôi đã khiến tôi thấy không khả quan rồi. Nhưng đó lại là điều hấp dẫn tôi"

2012-hiện tại
Năm 2012, Emily thay thế nữ diễn viên người Anh Ophelia Lovibond để đảm nhận vai chính trong bộ phim Summer in February. Bộ phim dựa trên quyển sách cùng tên của tác giả Jonathan Smith. Vào tháng 7/2012, Emily được chọn cho vai diễn trong phim nhạc kịch God Help the Girl do Belle và Sebastian Stuart Murdoch sản xuất và đạo diễn. Emily đảm nhận vai Eve, một vai diễn yêu cầu khả năng hát sống. Quá trình quay phim bắt đầu từ ngày 8/7/2012 và kết thuc vào ngày 12/8/2012.

Emily cũng tham gia phim của Catherine Hardwicke tên Plush cùng với Cam Gigandet thay thế cho Evan Rachel Wood do lịch trình không cho phép. Emily cũng tham gia với bạn diễn Xavier Samuel. Bộ phim Magic Magic do Sebastian Silva đạo diễn được chiếu ở Liên hoan phim Sundance 2013. Trang Film.com chọn bộ phim là "đáng xem nhất"

Emily cũng tham gia phim Pompeii năm 2014. Bộ phim được quay ở Toronto và chính tại thành phố Pompeii. Sau khi quay xong Pompeii, Emily dành thời gian dưỡng sức và quay lại quê nhà ở Úc để quay clip ca nhạc bài hát "No Matter What You Say" của ban nhạc Imperial Teen do Guy Franklin đạo diễn. Emily đóng vai "trưng bày nghệ thuật sống" trong clip ca nhạc.

Năm 2014, Emily quay phim Shangri-La Suite do Eddie O'Keefe đạo diễn. Phim kể về cặp tình nhân tâm thần bỏ trốn khỏi bệnh viện tâm thần vào năm 1974 và du lịch tới Los Angeles nhằm thỏa mãn ước mơ được giết thần tượng Elvis Presley của nhân vật nam phụ. Cô tham gia phim cùng với Luke Grimes và Avan Jogia. Cùng năm, cô cũng xuất hiện trong clip ca nhạc "Take Shelter" của Year & Years.

Năm 2015, Emily xuất hiện trong bộ phim hình sự kinh dị Legend, cùng với Tom Hardy thủ vai cặp anh em song sinh tên Reggie và Ronnie tai tiếng khắp London vào những năm 1960. Emily đóng vai vợ của Reggie Ray tên Frances Shea.

Emily được chọn cho vai diễn Laura Moon trong loạt phim American Gods. Tác giả của tiểu thuyết Neil Gaiman cho biết, "Tôi rất ấn tượng với cô ấy từ vai diễn trong A Series of Unfortunate Events. Cô ấy đảm đương rất nhiều trở ngại. Laura là vai diễn không dễ, vì thế Laura trên màn ảnh còn khó hơn nhiều và nguy hiểm gấp bội hơn Laura trong tiểu thuyết. Emily sẽ có thời gian tuyệt vời phía trước để đem nhân vật Laura lên màn ảnh nhỏ"

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Emily Browning tại Yahoo! Movies

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Nigramma nula

text:
Nigramma nula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nigramma


title: Anntonia Porsild

text:
Anntonia Porsild (; sinh ngày 3 tháng 11 năm 1996) là một diễn viên, người mẫu. Cô mang trong mình hai dòng máu Đan Mạch và Thái Lan. Cô từng đăng quang Hoa hậu Siêu quốc gia 2019 và trở thành người Thái Lan đầu tiên giành chiến thắng ở đấu trường sắc đẹp này. Năm 2023, cô tiếp tục tham dự Hoa hậu Hoàn vũ Thái Lan 2023 và xuất sắc đăng quang. Cô sẽ đại diện Thái Lan tại Hoa hậu Hoàn vũ 2023 diễn ra ở El Salvador.

Tiểu sử và giáo dục

Porsild được sinh ra ở Ấn Độ. Bố cô là Morten Porsild, công dân Đan Mạch và mẹ là người Thái Lan Tanradee (Nee) Porsild.
Cô có 1 em trai là Christopher Porsild. Thời thơ ấu, cô đã sống ở nhiều quốc gia khác nhau: Ấn Độ, Đan Mạch, Tây Ban Nha, Thái Lan và Thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam.
Giai đoạn 2015-2017, cô theo học Trường Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh ở Việt Nam. Porsild đã học quan hệ công chúng và truyền thông tại Trường Kinh doanh EU ở Barcelona, Tây Ban Nha vào năm 2017. Cô ấy hiện đang theo học chương trình Bằng cử nhân,  Cử nhân nghệ thuật (BA) trong  Quan hệ công chúng, quảng cáo và truyền thông ứng dụng của Đại học quốc tế Stamford ở Băng Cốc, Thái Lan.

Cuộc thi sắc đẹp
Porsild bắt đầu tham gia các cuộc thi sắc đẹp vào năm 2019. Cô đăng quang Hoa hậu Siêu quốc gia Thái Lan 2019.

Hoa hậu Siêu quốc gia 2019
Giành được vương miện, cô trở thành đại diện của Thái Lan tại Hoa hậu Siêu quốc gia 2019. Trong đêm chung kết, cô xuất sắc đoạt vương miện, trở thành người Thái Lan đầu tiên đăng quang cuộc thi.

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài

 Miss Supranational's official website

Sinh năm 1996
Người mẫu Đan Mạch
Nhân vật còn sống
Người Bangkok
Nữ diễn viên Thái Lan
Hoa hậu Thái Lan
Nữ người mẫu Thái Lan


title: Tehmaz

text:
Tehmaz () là một ngôi làng Syria nằm ở phó huyện Uqayribat thuộc huyện Salamiyah, Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Tehmaz có dân số 432 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Thác Mơ (Nam Đông)

text:
Thác Mơ là thác ở vùng đất xã Hương Phú huyện Nam Đông tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam.

Thác Mơ Nam Đông được một số văn liệu quảng bá du lịch gọi là Thác Mơ Huế. Thác nằm trên khe Vũng Tròn ở thôn Xuân Phú xã Hương Phú. Thác gồm có 6 tầng, mỗi tầng có một vẻ đẹp riêng. Càng lên tầng cao thì nước càng trong xanh hơn, cảnh quan hùng vĩ hơn, mát và cũng khó đi hơn. Vùng thác đã được tổ chức thành khu du lịch sinh thái Thác Mơ, có đường đến chân thác, và được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế công nhận là điểm du lịch theo Quyết định số 257/QĐ-UBND ban hành ngày 21/01/2020.

Vị trí
Thác ở cách cầu Xuân Phú  trên Đường tỉnh 14B cỡ 2 km. Từ cầu có đường đi men theo khe Vũng Tròn lên thác. Cầu ở cách trung tâm thị trấn Khe Tre cỡ 4 km hướng bắc. Thác cách thành phố Huế khoảng 45 km, và cách Đà Nẵng chừng 90 km theo Đường tỉnh này.

Do ở gần đường và thị trấn Khe Tre, du lịch thăm thác thuận lợi cho các chuyến trong ngày. Cùng với thác có các điểm dừng chân ngắm cảnh trên Đường tỉnh 14B là Đèo La Hi

 Khe Vũng Tròn
Khe Vũng Tròn là dòng suối nhỏ, bắt nguồn từ sườn phía tây của Núi Động Truồi'', với đỉnh núi cao 1059 m  trên ranh giới với huyện Phú Lộc.

Suối chảy uốn lượn về hướng nam, đến thị trấn Khe Tre thì đổ vào sông Tả Trạch .

Tham khảo

Liên kết ngoài

Địa lý Thừa Thiên Huế


title: Sternacanthus undatus

text:
Sternacanthus undatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1795
Sternacanthus


title: Metrojet (hãng hàng không Nga)

text:
Kogalymavia () hay Kolavia (), tên kinh doanh Metrojet, là hãng hàng không có trụ sở ở Kogalym, Tyumen, Nga.

Hãng bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 5 năm 1993.

Các điểm đến

Từ Sân bay quốc tế Domodedovo, Moskva
  (Salzburg)
  (Qabala)
  (Burgas, Varna)
  (Pula)
  (Pardubice)
  (Hurghada, Sharm el-Sheikh, Taba)
  (Barcelona, Ibiza, Palma de Mallorca)
  (Grenoble)
  (Rhodes, Heraklion)
  (Treviso, Rimini)
  (Tivat)
  (Antalya, Bodrum, Dalaman)

Từ Sân bay Pulkovo, Saint Petersburg
  (Hurghada, Sharm el-Sheikh)
  (Antalya)

Từ Sân bay Lennart Meri, Tallinn
  (Hurghada, Sharm el-Sheikh)

Đội bay

Đội bay Kogalymavia gồm các máy bay:

Chú thích

Liên kết ngoài

 (in Russian)

Hãng hàng không Nga
Nghiệp đoàn Nga
Hãng hàng không thành lập năm 1993
Khởi đầu năm 1993 ở Nga


title: Sakuma Shōzan

text:
đôi khi được gọi là Sakuma Zōzan, là một chính trị gia và học giả Nhật Bản cuối thời Edo.

Tiểu sử
Chào đời với cái tên khai sinh Sakuma Kunitada, là con trai của một samurai và học giả  và vợ là , và quê ở  (hoặc tỉnh Shinano) nay thuộc tỉnh Nagano. Năm 23 tuổi, ông đến Edo và dành suốt 10 năm trau dồi .

Về sau, ông bắt đầu chuyển hướng nghiên cứu sang  ở tuổi 33, với sự giúp đỡ tận tình của học giả rangaku . Năm 1844, ông kiếm được quyển Huishoudelyk Woordboek, bản dịch tiếng Hà Lan cuốn từ điển bách khoa của Nöel Chomel, từ đó Sakuma mày mò học cách chế tạo thủy tinh, rồi đến nam châm, nhiệt kế, máy ảnh và kính thiên văn. Cuốn bách khoa toàn thư này sau được  dịch sang tiếng Nhật với tựa đề .

Năm 1849, ông tìm học về điện, qua cuốn sách của nhà khoa học Hà Lan Van den Bergh, và tạo ra cỗ máy điện báo đầu tiên ở Nhật, năm năm trước khi được Đề đốc Perry tặng một chiếc như vậy vào năm 1854. Ông cũng phát minh ra máy điện bắt nguồn từ chiếc Elekiter.

Từ năm 1842, khi phân tích về thất bại của Trung Quốc trước nước Anh trong cuộc Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất và sự lan rộng ảnh hưởng của phương Tây ở châu Á, Sakuma đã chủ động đề xuất việc áp dụng binh pháp phương Tây cho Mạc phủ và thiết lập phòng thủ hàng hải, thông qua cuốn sách mang tên . Sau khi nhận lệnh Mạc phủ dịch sang tiếng Nhật cuốn  và  của học giả Trung Quốc  (17941857), Sakuma bị ấn tượng bởi những điểm tương đồng trong ý tưởng của họ liên quan đến việc phòng bị chống lại phương Tây. Tác phẩm của ông đã mang lại một số danh tiếng, và biến ông trở thành người thầy lỗi lạc của một số nhà lãnh đạo tương lai trong công cuộc Minh Trị Duy tân (Yoshida Shōin, Katsu Kaishū, Sakamoto Ryōma, Nakaoka Shintarō, Hashimoto Sanai, Katō Hiroyuki, Nishimura Shigeki, Yamamoto Kakuma).

Năm 1853, khi Yoshida Shōin bị Mạc phủ bỏ tù vì lén trốn lên một trong những con tàu của Perry, Sakuma cũng bị hình phạt , và ông đã phải chịu đựng tình cảnh này suốt chín năm liền. Trong thời gian ở nhà, ông vẫn tiếp tục nghiên cứu Tây học, và phát triển nhiều loại máy điện khác nhau dựa trên cỗ máy elekiter và pin Daniell, máy đo địa chấn đầu tiên của Nhật Bản, cũng như những cải tiến về súng. Sau khi được phóng thích, Sakuma Shōzan nhấn mạnh rằng giải pháp duy nhất cho các cuộc xung đột của đất nước là chuyển triều đình từ Kyoto đến lâu đài Hikone, và tiếp tục chủ trương mở cửa các hải cảng của Nhật Bản cho các thương nhân nước ngoài, cũng như củng cố Mạc phủ thông qua sự hợp tác với triều đình theo tư tưởng .

Ám sát
Tháng 7 năm 1864, Shōzan, theo sau là một vài tùy tùng, đang cưỡi ngựa trên đường đến Kyoto. Con ngựa của Shōzan được gắn một chiếc yên châu Âu, và cầm trong tay một bản sao chiếu chỉ của triều đình về việc mở cửa các hải cảng của đất nước cho thương nhân nước ngoài. Ông đang thực hiện nhiệm vụ gặp gỡ một công khanh để giải thích ý tưởng của mình và xin phép Thiên hoàng Kōmei công bố việc mở cửa hợp pháp các hải cảng cho người nước ngoài vào buôn bán. Ông không thể gặp vị công khanh trong triều và quyết định trở về sau chuyến thăm thất bại này.

Ngày 12 tháng 8 năm 1864, khi ông đặt chân đến quận Sanyo-kiya-cho, đám tùy tùng bị bỏ lại phía sau khá xa, đã không nhận ra rằng hai kẻ bí ẩn đang đi bộ theo sát chủ nhân mình. Ngay sau đó Shōzan bị một nhóm nhỏ võ sĩ từ các phiên Higo và Oki tập kích giữa ban ngày ban mặt. Shōzan ngã khỏi ngựa và chảy rất nhiều máu sau cuộc tấn công, với những tên võ sĩ quá khích rút kiếm đang tiến lại gần chỗ ông nằm. Shōzan bị một hitokiri trong bọn tên Kawakami Gensai giết bằng một nhát kiếm chí mạng. Sau cái chết của Shōzan, đám võ sĩ ngay lập tức bỏ trốn khỏi hiện trường trước khi tùy tùng của ông kịp đến nơi. Họ phát hiện thi thể Shōzan nằm bất động, máu me đầm đìa với 13 vết thương do đám võ sĩ gây ra.

Ngay sau khi vụ việc xảy ra, tại Tenryu-ji, Kyoto, Kawakami Gensai kể với những kẻ đồng mưu rằng, "Đây là lần đầu tiên tôi thực sự cảm thấy mình đã giết một ai đó; tóc trên đầu tôi dựng đứng vì ông ta là người vĩ đại nhất mọi thời đại."

Vào ngày sau cái chết của Shōzan, một tấm biển được đặt ở cổng chính của đền Gion giải thích lý do giết người:

Gia đình
Shōzan có ít nhất hai tình nhân, một người tên là Ochō sinh đứa con trai duy nhất vào ngày 6 tháng 12 năm 1848. Sau đó ở tuổi 42, ông kết hôn với cô em gái 16 tuổi của Katsu Kaishū là Katsu Junko vào năm 1853. Con trai của ông là , tên thật là Sakuma Kakujirō, sau khi Shōzan mất liền gia nhập Shinsengumi vào tháng 9 năm 1864 để trả thù cho cái chết của cha mình.

Di sản

Sakuma Shōzan chính là người đã đặt ra cụm từ  mà sau này được viết tắt thêm là . Khẩu hiệu sau này vẫn được sử dụng như một mô tả về cách thức mà Nhật Bản vận dụng hiện đại hóa.

Đền Shōzan được thành lập vào năm 1938 tại Matsushiromachi Matsushiro, Nagano, với  2 tầng sau này được xây dựng gần đó.

Một đài tưởng niệm mang tên ông được dựng lên gần nơi ông bị ám sát, dọc đường Kiyamachi nương theo bờ sông Takasegawa ở Kyoto.

Một bức tượng đồng của Sakuma Shōzan mang tên  đã được dựng lên tại Kawanakajima, Nagano và được khánh thành vào ngày 2 tháng 6 năm 1959 nhằm kỷ niệm 100 năm ngày mở Cảng Yokohama.

Một bức tượng khác của Sakuma Shōzan cưỡi ngựa, cũng có tên là  được dựng tại đền Shōzan để kỷ niệm 200 năm ngày sinh của ông.

Đại học Nagano
, một trường đại học công lập ở Nagano, Nagano, khai trương vào năm 2018, đặt tên cho ký túc xá của mình là  tại  theo tên Sakuma Shōzan.

Ngoài ra, Sakuma còn là tên gọi của tài liệu hướng dẫn sinh viên do sinh viên làm tại Đại học Nagano; và Zōzangaku (Tượng Sơn học) là khóa học bắt buộc dành cho sinh viên năm nhất Khoa Quản lý Toàn cầu tại trường đại học, theo đó sinh viên được lắng nghe các doanh nhân, quan chức chính phủ và những người khác nói về những đổi mới và sáng kiến đặc biệt.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ảnh và tiểu sử Sakuma Shōzan của Thư viện Quốc hội Nhật Bản

Sinh năm 1811
Mất năm 1864
Người tỉnh Nagano
Chính trị gia Nhật Bản bị ám sát
Người bị sát hại ở Nhật Bản
Nhà phát minh Nhật Bản
Người Nhật được thần thánh hóa
Người Nagano


title: Nephodia intermedia

text:
Nephodia intermedia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nephodia


title: Clapra atalanta

text:
Clapra atalanta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Clapra


title: Lophonotina peonza

text:
Lophonotina peonza là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lophonotina


title: Xanthorhoe aestiva

text:
Xanthorhoe aestiva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Vương Quang Mỹ

text:
Vương Quang Mỹ (; 26 tháng 9 năm 1921 — 13 tháng 10 năm 2006) là một chính trị gia Trung Quốc, nhà từ thiện và vợ của Lưu Thiếu Kỳ, từng là Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 1959 đến năm 1968.

Tiểu sử
Vương Quang Mỹ sinh năm 1921 và lớn lên trong một gia đình Trung Hoa nổi bật. Cha bà từng là một trong những lưu học sinh xuất sắc tại Đại học Waseda tại Nhật Bản và giữ chức Thứ trưởng bộ Nông nghiệp và Thương mại trong Chính phủ Bắc Dương. Mẹ bà là một thiên kim tiểu thư ở Thiên Tân, tài mạo song toàn. Vương Quang Mỹ sinh ra đã có khuôn mặt trái xoan, ai nhìn cũng quý mến.

Hồi nhỏ, Vương Quang Mỹ là một cô bé cá tính mạnh mẽ, chăm chỉ học tập và thành tích lúc nào cũng đứng đầu lớp. Bà từng giành được giải ba trong cuộc thi toán học toàn thành phố Bắc Bình dành cho bậc trung học và từ đó được mọi người gọi với cái tên trìu mến là "Nữ hoàng toán học".

Sau khi thi đỗ trường Đại học Công giáo Phụ Nhân, sự nghiệp học tập của Vương Quang Mỹ hết sức thuận lợi, bà học thẳng lên làm thạc sĩ và trở thành một trong những nữ thạc sĩ vật lý đầu tiên của Trung Quốc.

Ở đó, ở tuổi 24, cô gặp Lưu Thiếu Kỳ. Nhiều người không thể tin nổi chuyện Vương Quang Mỹ kết hôn với Lưu Thiếu Kỳ vì Lưu Thiếu Kỳ hơn bà những 23 tuổi và từng có 5 cuộc hôn nhân cùng 5 đứa con riêng. Tính cách của hai người cũng có nhiều điểm bất đồng, Lưu Thiếu Kỳ thì nghiêm khắc, trầm lặng và ít sở thích còn Vương Quang Mỹ thì ngược lại vui vẻ, hoạt bát và cởi mở. Tháng 8 năm 1948, Vương Quang Mỹ và Lưu Thiếu Kỳ tổ chức đám cưới tại Tây Bách Pha. Sau khi kết hôn, Vương Quang Mỹ đã một lòng một dạ chăm sóc cho Lưu Thiếu Kỳ. Là bà mẹ của 4 đứa con chung và 5 đứa con riêng của Lưu Thiếu Kỳ, Vương Quang Mỹ vẫn luôn thân thiện, cởi mở và yêu con chồng cũng như con đẻ,

Sau khi Lưu trở thành Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1959, bà được biết đến rộng rãi ở Trung Quốc với tư cách là người phụ nữ xinh đẹp, tinh tế. Trong chuyến thăm Đông Nam Á cùng cố chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ vào năm 1963, phu nhân Vương Quang Mỹ mặc một chiếc sườn xám để làm nổi bật thân hình thon thản, cộng với vẻ đẹp duyên dáng của mình, Vương Quang Mỹ đã chiếm được cảm tình của nhân dân các nước khác. Một số tờ báo nước ngoài còn gọi Vương Quang Mỹ là "Người phụ nữ đẹp nhất Trung Quốc".

Năm 1963, bà tham gia một nhóm nghiên cứu điều tra tham nhũng ở nông thôn, một vấn đề gắn kết sau Đại nhảy vọt, chương trình phát triển thất bại của Mao năm 1958-1961.

Lưu và vợ trở thành mục tiêu của Cách mạng Văn hóa, được Chủ tịch Mao xúi giục. Lưu bị chết trong tù. Bà bị quản thúc tại gia, sau đó bị cầm tù. Bốn đứa con của bà cũng bị trừng phạt. Bị giam giữ trong nhà tù Tần Thành trong cuộc cách mạng văn hóa. Sau bốn năm, các con của bà đã nhấc hết can đảm để yêu cầu Mao cho phép gặp bố mẹ của họ. Đó là thông qua sự đồng ý của Mao, "Cha của họ đã chết nhưng họ có thể thấy người mẹ". Bà đã trải qua 12 năm tù, và được thả vào năm 1979.

Ngay sau đó, danh tiếng của Lưu Thiếu Kỳ đã được phục hồi, và bà nhận được bồi thường cho sự đau khổ của mình trong cuộc Cách mạng Văn hóa. Năm 1980, bà xuất hiện tại tòa án trong phiên tòa xét xử Bè lũ 4 tên như một nạn nhân của cuộc truy tố của Giang Thanh. Sau đó, bà được bầu làm Ủy viên Thường vụ Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Bà đã thành lập "Dự án Hy vọng", một chương trình nhằm hỗ trợ người nghèo trên khắp Trung Quốc. Bà thậm chí còn tặng một số đồ cổ quý giá của gia đình mình, một số ít có niên đại Nhà Thanh và Tống, để làm từ thiện.

Bà mất ngày 13 tháng 10 năm 2006, tại Bệnh viện Quân y số 305 ở Bắc Kinh. Lễ tang của bà được tổ chức tại Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn ở Bắc Kinh vào ngày 21 tháng 10 năm 2006.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiểu sử ngắn trên chinavitae.com
"Wang Guangmei, 85, Dies; Former First Lady of China", The New York Times, October 17, 2006
Wang Guangmei on China Digital Times
Wang Guangmei on Guardian Unlimited

Người thời đại cách mạng Văn hóa
Nạn nhân của Cách mạng Văn hóa
Người Thiên Tân


title: Chi Cá sặc

text:
Chi Cá sặc (danh pháp khoa học là Trichopodus) (trước đây được gộp trong Trichogaster) là một chi cá nước ngọt nằm trong họ cá Tai tượng, bản địa của Đông Nam Á.

Từ nguyên
Tên gọi Trichopodus bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ θρίξ (thríx) nghĩa là lông, tóc và πούς (poús) nghĩa là chân.

Tên gọi này xuất phát từ điểm đặc trưng của các loài thuộc chi cá sặc là có hai vây bụng biến đổi thành dạng sợi dài, có tác dụng như một giác quan của cá, giúp chúng thăm dò môi trường xung quanh.

Đặc điểm chung
Các loài thuộc chi này nói chung có kích thước tương đồng nhau, vào khoảng 15 - 20 cm khi trưởng thành. Cơ thể dẹp, có hình bầu dục dài (khác với các loài Trichogaster có hình bầu dục tròn), miệng nhỏ hướng lên trên, đặc biệt có vây bụng biến đổi thành dạng sợi dài, có thể cử động linh hoạt.

Giống như các loài của họ cá Tai tượng, cá sặc là cá có mê lộ - chúng có một cơ quan hô hấp phụ trong mang có thể lấy oxy trực tiếp từ không khí, giúp cá sống được trong các môi trường đầm lầy tù đọng, nghèo oxy của Đông Nam Á.

Các loài trong chi này đều có hành vi làm tổ bọt để sinh sản. Hầu hết có dị hình giới tính không rõ nét, trừ cá sặc trân châu.

Các loài
Các loài cá của chi Trichopodus có quan hệ họ hàng rất gần với các loài của Trichogaster (đồng nghĩa Colisa).

Hiện tại, có 6 loài được công nhận thuộc chi này:
 Trichopodus cantoris Günther 1861
 Trichopodus leerii Bleeker, 1852
 Trichopodus microlepis Günther, 1861
 Trichopodus pectoralis Regan, 1910
 Trichopodus poptae Low, H. H. Tan & Britz, 2014
 Trichopodus trichopterus Pallas, 1770

Tham khảo


Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan 2015 là  mùa giải thứ 24 của Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan, giải bóng đá cao nhất của Liên đoàn bóng đá Tajikistan. FC Istiklol là đương kim vô địch, khi giành chức vô địch mùa giải trước.

Đội bóng

Thay đổi huấn luyện viên

Bảng xếp hạng

Kết quả

Vua phá lưới

Hat-trick

 4 Cầu thủ ghi 4 bàn
 5 Cầu thủ ghi 5 bàn

Tham khảo

Liên kết ngoài
Football federation of Tajikistan

Mùa giải Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan
1
Tajik
Tajik


title: Sarmatia lysizona

text:
Sarmatia lysizona là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sarmatia


title: Tình khúc đảo thiên thần

text:
Sao Noi (tên tiếng Thái: สาวน้อย, tiếng Việt: Tình khúc đảo thiên thần) là bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng vào năm 2012. Phim với sự tham gia của Yuke Songpaisan và Wannarot Sonthichai.

Nội dung
Sau khi Sant và Suwali làm lễ đính hôn, cha của Sant đưa người tình của ông là Malisi vốn là một vũ công về nhà sống cùng, từ đó hai cha con xảy ra bất hòa. Dưới tác động của Malisi, Sant bỏ nhà ra đi, anh dự định tới nhờ người bạn tốt của anh là Buma giúp đỡ, nhưng không ngờ trên đường đi Sant và Buma gặp phải cướp khiến cho Sant bị thương toàn thân.

Khi Sant tỉnh dậy anh mới phát hiện ra mình đang ở trên một chiếc thuyền chở hàng, những người bốc xếp trên tàu không ngừng khuân vác hàng lên bờ, cho dù có cố gắng thế nào Sant cũng không nhớ được quá khứ của mình, anh chỉ nhớ tên mình là Sant. Khi con tàu đi qua đảo thiên thần, Sant bỗng nghe được một giọng hát rất ngọt ngào, nên đã nhảy xuống biển để tìm nơi phát ra âm thanh đó, nhưng thật không ngờ càng bơi càng đuối sức và cũng rất may cho anh khi anh được Nid – người sở hữu giọng hát tuyệt vời đó cứu sống và đưa về nhà chăm sóc. Mặc dù mẹ của Nid không hài lòng nhưng cũng không nỡ đuổi bệnh nhân đi.

Hàng xóm của Nid là Kade luôn yêu thầm cô, từ khi Nid cứu Sant về, Kade luôn coi Sant là kẻ thù không đội trời chung. Bạn thân của Nid là Canya cũng yêu thầm em trai của Nid là Ayi, Canya và Sant lại có duyên và rất thân thiết với nhau. Sant rất trân trọng Nid đồng thời anh cũng rất khâm phục Nid. Sant sống trong nhà Nid, giúp cô làm việc nhà, dọn dẹp và sửa lại nhà cho cô. Dần dần anh cũng giành được thiện cảm của mẹ Nid. Không lâu sau đó Sant tự phát hiện không những mình biết nói tiếng Anh mà còn biết hội họa, chính vì vậy anh và Nid thường đến những đảo nhỏ để anh trổ tài hội họa của mình. Cũng từ đây anh đã dành tặng cho Nid một bức tranh "cô gái trên đảo thiên thần", Sant và Nid bắt đầu có tình cảm với. Sant cầu hôn với Nid, mẹ của Nid cũng đồng ý gả con gái của mình cho Sant. Khi Kade biết tin này cũng đã gửi lời chúc mừng và đồng thời anh cũng mong muốn Sant phải đối xử tốt với Nid, nếu không Kade sẽ tự tay giết chết Sant, sau đó Kade rời khỏi đảo thiên thần.

Tại Bangkok, thông qua các thông tin mà thầy giáo mỹ thuật của Sant cung cấp, cha anh đã tìm được anh và tiến hành phẫu thuật tìm lại trí nhớ cho Sant. Sant tỉnh dậy, thấy người ngồi bên cạnh mình là Suwali, anh rất vui vì điều đó nhưng Sant lại quên đi những tháng ngày sống trên đảo thiên thần cũng với Nid. Nid tìm đến Bangkok để gặp Sant, nhưng khi biết sự thật và cha của Sant đồng ý cho Nid một số tiền và yêu cầu cô rời khỏi Sant, Nid đã ra đi mà không lấy một đồng xu. Vì lo lắng Nid đến quấy rối cuộc sống của mình, Suwali đã nhờ đến sự giúp đỡ của phu nhân Mali.

Sau khi rời khỏi nhà Sant, Nid ở lại Bangkok tìm việc làm, Nid đến làm việc tại ngôi nhà mà phu nhân Mali làm bồ nhí của ông chủ nhà, không ngờ Nid lại phát hiện ra những việc làm xấu xa của phu nhân Mali và thầy giáo tiếng Anh Jinda. Từ đây rất nhiều tai họa đổ lên đầu Nid, phu nhân Mali và Suwali luôn tìm cách để hãm hại cô thậm chí còn tìm cách hại Nid vào tù, nhưng cũng chính tại đây Nid gặp được một ca sỹ nổi tiếng và cô đã được truyền nghề.

Sau khi ra tù với giọng hát vốn có và sự giúp đỡ của mọi người, Nid đã trở thành một ca sỹ nổi tiếng và xinh đẹp. Cô có trong tay mọi thứ danh vọng, tiền tài, nhan sắc. Sau khi thành danh Nid trở lại nhà của Sant để tìm lại tình yêu đích thực của mình. Cuộc chiến giữa 2 cô gái Nid và Suwali sẽ diễn ra như thế nào? Ai sẽ giành được tình yêu của Sant? Cuộc chiến giữa cái thiện và cái ác sẽ kết thúc ra sao?

Diễn viên
 Yuke Songpaisan as San / Siam
 Wannarot Sonthichai as Nid / Wanida
 Butsakon Tantiphana as Suwalee
 Nat Thephussadin Na Ayutthaya as Thana
 Bongkot Kongmalai as Marasrie
 Chanidapa Pongsilpipat as Kaew
 Pongsiri Bunluewong as Neua
 Anatpol Sirichoomsang as Chuerd
 Ratchanont Suprakob as Boonma
 Chompoonuch Piyatumchai as Tabtim
 Gringrai Unahanan as Prachan Chalasai
 Acharapan Paiboonsukwan as Pin
 Narissara Wongchalee as Chot
 Sasanee Wattananutkorn as Nim
 Gorrawan Suttiwong as Pisamai
 Kriengkrai Oonhanun as Phra Chanchalasai
 Jirada Moran vai Nid / Wanida (nhỏ)

Ca khúc nhạc phim
 ยังรักยังรอ / Yahng Rak Yahng Ror (I Still Love You) - Kulkul Kornprad

Tham khảo

Phim truyền hình Thái Lan


title: Lissonota terebrans

text:
Lissonota terebrans là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Rhizedra albescens

text:
Rhizedra albescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rhizedra


title: Konstantin Pavlovich (Romanov)

text:
Konstantin Pavlovich (tiếng Nga: Константи́н Па́влович; 08 Tháng 5 năm 1779 (lịch cũ 27 tháng 4) - 27 tháng 6 năm 1831 (lịch cũ 15 tháng 6) là đại công tước của Nga và là con trai thứ hai của Hoàng đế Pavel I và Maria Feodorovna. Ông là người thừa kế giả định cho triều đại của anh trai Aleksandr I, nhưng đã bí mật từ bỏ yêu sách năm 1823. Trong 25 ngày sau cái chết của Aleksandr I, từ ngày 1 tháng 12 (19 tháng 11 lịch cũ) đến 26 tháng 12 (14 tháng 12) năm 1825, ông được gọi là Hoàng đế Vĩ đại và Vua Tối cao của Nga Konstantin I, mặc dù ông không bao giờ trị vì và không bao giờ lên ngôi. Em trai của ông Nikolai trở thành Sa hoàng năm 1825. Cuộc tranh giành quyền thừa kế đã trở thành cái cớ cho Khởi nghĩa tháng Chạp.

Đầu đời
Konstantin sinh tại Tsarskoye Selo vào ngày 27 tháng 4 năm 1779, là con trai thứ hai của Tsesarevich Pavel Petrovich và Maria Fyodorovna, con gái của Friedrich II Eugen, Công tước xứ Württemberg. Trong số tất cả các con của Pavel, Konstantin gần gũi nhất với cha mình cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bà nội của ông, Eekaterina Đại đế đặt tên ông theo tên Constantine Đại đế, người sáng lập của Đế quốc Đông La Mã. Một huy chương với những nhân vật cổ được ấn tượng để kỷ niệm ngày sinh của ông; nó mang dòng chữ "Back to Byzantium" rõ ràng ám chỉ đến kế hoạch Hy Lạp của Catherine. Theo đại sứ Anh James Harris:

nhỏ|236x236px|Công tước Konstantin của Nga, con trai của Hoàng đế Pavel
nhỏ|182x182px|Công chúa Juliane của Saxe-Coburg-Saalfeld hay còn gọi là Anna Fedorovna.

Chiến tranh Napoléon
Trong thời gian này, chiến dịch đầu tiên của Konstantin đã diễn ra dưới sự lãnh đạo của Suvorov. Trận Bassignana đã thất bại do lỗi của Konstantin; nhưng tại Novi, ông nổ bật với lòng dũng cảm, đến nỗi hoàng đế Pavel ban cho ông tước hiệu tsesarevich, theo luật cơ bản của hiến pháp chỉ thuộc về người thừa kế ngai vàng. Mặc dù điều này không thể được chứng minh rằng hành động này của sa hoàng biểu thị bất kỳ kế hoạch sâu xa nào, nhưng nó cho thấy rằng Pavel đã không tin tưởng vào công tước Aleksandr.
trái|nhỏ|Chân dung của Konstantin trong Trận Novi, một chiến thắng của Nga
Konstantin không bao giờ cố gắng chiếm đoạt ngai vàng. Sau cái chết của cha mình vào năm 1801, ông đã lãnh đạo một cuộc sống độc thân bẩm sinh. Ông đã kiêng chính trị, nhưng vẫn trung thành với khuynh hướng quân sự của mình, mà không biểu hiện bất cứ điều gì nhiều hơn là một ưu tiên cho các ngoại tác của dịch vụ. Là một trong những chỉ huy của Vệ binh Hoàng gia trong chiến dịch năm 1805, ông đã chia sẻ một phần trách nhiệm về thất bại của Nga trong trận Austerlitz. Mặc dù vậy trong năm 1807, cả kỹ năng và vận may của ông cũng không phải cho thấy sự cải thiện.

Sau Hiệp ước hòa bình Tilsit, ông trở thành một người ngưỡng mộ nồng nhiệt của Napoléon và là một người ủng hộ liên minh Nga-Pháp. Do đó, anh đã mất đi sự tin tưởng của anh trai Aleksandr; sau này liên minh Pháp chỉ là một phương tiện để chấm dứt mối quan hệ. Quan điểm này được Konstantin giữ vững; ngay cả vào năm 1812, sau sự sụp đổ của Moskva, ông đã thúc đẩy một nền hòa bình nhanh chóng với Napoléon, và giống như Kutuzov, ông cũng phản đối chính sách mang chiến tranh ra ngoài biên giới Nga để giành chiến thắng trên đất Pháp. Việc làm của ông bị cả quân lính của mình và tù nhân Pháp coi là lập dị và tàn nhẫn.

Trong chiến dịch, Barclay de Tolly đã hai lần phải đuổi Konstantin ra khỏi quân đội do hành vi vô kỷ luật của ông. Đóng góp của ông trong các trận đánh ở Đức và Pháp là không đáng kể. Tại Dresden vào ngày 26 tháng 8, trình độ quân sự của ông đã thất bại vào thời điểm quyết định, nhưng tại La Fère-Champenoise, ông đã khẳng định bản thân bằng lòng dũng cảm của mình và người ta nói rằng ông đã diễu hành và gieo vui ngay cả trong phòng riêng của mình.

Thống đốc Vương quốc Ba Lan
Tầm quan trọng Konstantin trong lịch sử chính trị bắt đầu khi anh trai của ông, Sa hoàng Aleksandr, cho ông tham gia Quốc hội Ba Lan và bổ nhiệm ông làm phó vương (tuy nhiên ông không phải là "phó vương chính thức" mà là namestnik của Vương quốc Ba Lan), với nhiệm vụ quân sự hóa và rèn luyện kỷ luật cho Ba Lan. Trong Quốc hội Ba Lan do Aleksandr tạo ra, ông đã nhận được chức vụ chỉ huy của các lực lượng của vương quốc; sau đó năm 1819 được bổ nhiệm làm chỉ huy của quân đội Lithuania và của các tỉnh của Nga thuộc Thịnh vượng chung Ba Lan-Litva (được gọi là Tây Krai).

Chính sách của Aleksandr được tự do theo các tiêu chuẩn phục hồi châu Âu; Những người Chủ nghĩa tự do cổ điển đã đưa ra các quyền tự do giáo dục, học bổng và phát triển kinh tế, nhưng những khiếm khuyết chính trong quyền tự chủ của Ba Lan như thiếu kiểm soát ngân sách, quân sự và thương mại khiến họ khao khát quyền lực nhiều hơn. Phe Kalisz đối lập, đứng đầu là anh em Bonawentura và Wincenty Niemojowski, đã thúc đẩy cải cách bao gồm cả quyền tự chủ đối với hệ thống tư pháp; Aleksandr, gọi hành động của họ là "lạm dụng" quyền tự do, đã đình chỉ quốc hội Ba Lan (Sejm) trong năm năm, và ủy quyền cho Konstantin duy trì trật tự trong vương quốc bằng bất kỳ cách nào cần thiết.

phải|nhỏ|Joanna Grudzińska.
Trong tình cảnh bất ổn này, Konstantin cố gắng thực thi nhiệm vụ của anh trai mình để bịt miệng những người bất đồng chính kiến. Ông tăng cường lực lượng cảnh sát bí mật (Ochrana) và đàn áp các phong trào yêu nước Ba Lan đã dẫn đến sự bất bình lớn trong dân chúng đối với ông. Konstantin cũng đã quấy nhiễu phe tự do cổ điển, thay thế người Ba Lan với người Nga trên các vị trí quan trọng trong chính quyền địa phương và quân đội, ông thường sỉ nhục và tấn công cấp dưới của mình, dẫn đến xung đột trong đội ngũ sĩ quan. Các Thượng nghị sĩ, cho đến lúc đó hầu hết được thống trị bởi những người ủng hộ liên minh cá nhân với Nga, coi hành động mà cá nhân ông cảm thấy tự hào là bất tuân theo hiến pháp. Tuy nhiên, Konstantin là một người ủng hộ nhiệt thành của các nhạc sĩ Ba Lan, như Maria Agata Szymanowska và Frédéric Chopin.

Sau 19 năm ly thân, cuộc hôn nhân của Konstantin và Juliane chính thức bị hủy bỏ vào ngày 20 tháng 3 năm 1820. Hai tháng sau, vào ngày 27 tháng 5, Konstantin kết hôn với Nữ bá tước Ba Lan Joanna Grudzińska, người được phong danh hiệu Công chúa Serenity của Lowicz. Qua việc làm này, ông từ bỏ bất kỳ yêu sách nào về kế vị Nga, mọi việc chính thức hoàn tất vào năm 1822. Sau khi kết hôn, ông ngày càng trở nên gắn bó với quê hương mới của mình là Ba Lan.

Khủng hoảng kế vị và khởi nghĩa tháng chạp
phải|nhỏ|Đồng rúp Constantine, một đồng xu bạc quý hiếm được phát hành trong những năm 1825
Khi Alexander I qua đời vào ngày 1 tháng 12 năm 1825, Công tước Nikolai đã tuyên bố Konstantin là hoàng đế ở Sankt Peterburg. Trong khi đó tại Warsaw, Konstantin thoái vị ngai vàng. Khi tin tức này được công khai, Hội Bắc phương đấu tranh trong các cuộc họp bí mật để thuyết phục các nhà lãnh đạo trung đoàn không thề trung thành với Nikolai. Những nỗ lực này lên đến đỉnh điểm dân đễn việc nổ ra cuộc Khởi nghĩa tháng Chạp.

Dưới thời hoàng đế Nikolai I, Konstantin giữ vững địa vị của mình ở Ba Lan. Sự khác biệt sớm nảy sinh xung đột giữa ông và anh trai, một phần là do cuộc Khởi nghĩa tháng Chạp là âm mưu của người Ba Lan. Konstantin đã cản trở việc tiết lộ âm mưu giành độc lập có tổ chức, đã diễn ra trong nhiều năm ở Ba Lan, và cố chấp tin rằng quân đội và bộ máy hành chính trung thành cống hiến cho Đế quốc Nga. Chính sách hướng Đông của Sa hoàng và Chiến tranh Thổ Nhĩ Kỳ năm 1828-1829 đã gây ra một sự rạn nứt mới giữa họ. Sự chống đối của Konstantin khiến quân đội Ba Lan không tham chiến.

Vụ ám sát bất thành và cuộc nổi dậy tháng 11
Một vụ ám sát đã được thực hiện nhằm vào Công tước Konstantin, người làm bùng nổ cuộc nổi dậy tháng 11 năm 1830 tại Warsaw (Cuộc nổi dậy tháng mười một). Sau vụ mưu sát Konstantin, một tòa án bí mật đã được thiết lập để truy tố những người chịu trách nhiệm. "Nó đã được biết rằng Nikolai đã ra lệnh cho Công tước Konstantin... để bắt đầu một cuộc điều tra hăng hái và đưa ra tòa án những tên thủ phạm... ủy ban tại phiên họp ngày 27 tháng 11 đã quyết định bắt đầu cuộc cách mạng vào tối ngày 29, lúc 6 giờ chiều. Giống như vụ ám sát, việc tuyển quân đã thất bại; chỉ có hai đơn vị gia nhập với họ, và chỉ khi chiếm được kho vũ khí và trang bị thì dân chúng mới duy trì cuộc nổi dậy. Konstantin nhận thấy cuộc nổi loạn như một vấn đề của riêng Ba Lan và từ chối sử dụng quân đội không phải vì ông không thể mà là vì ông cho đó là một ý tưởng ngu ngốc về mặt chính trị. Ông có thể tin tưởng quân đội Nga của mình, nhưng để sử dụng chúng có thể được coi là một sự vi phạm độc lập của vương quốc và thậm chí là một hành động chiến tranh.

Vì sự thất bại này, ông bị giới hạn những nguồn lực xung quanh; nếu quyết định can thiệp ông sẽ cần một nguồn nhân lực khác. Ông bị giới hạn số quân Ba Lan có thể tập hợp, nếu anh ta từ chối sử dụng quân đội Nga theo ý của mình. Konstantin từ chối gửi quân của mình chống lại các nhà cách mạng, nói rằng "Người Ba Lan đã gây ra sự xáo trộn này, và người Ba Lan phải ngăn chặn nó" và để mặc cho chính phủ Ba Lan đàn áp cuộc nổi dậy

Hoàng tử Ba Lan Ksawery Lubecki, nhận ra rằng những người nổi dậy đã không thành lập chính phủ vào nửa đêm, tập hợp một số thành viên của hội đồng và các nhân vật nổi bật khác theo sáng kiến của riêng mình. Họ quyết định cử một phái đoàn đến gặp đại công tước, nhưng khi ông tuyên bố một lần nữa rằng ông không muốn can thiệp bằng bất kỳ cách nào, các ủy ban đã quyết định giải quyết vấn đề theo cách riêng của họ. Sự tham gia của Konstantin vẫn ở mức tối thiểu, ông cho thấy sự kiềm chế đáng kể trong việc không muốn sử dụng quân đội Nga để giúp dập tắt cuộc nổi dậy. Phản ứng thiếu mạnh mẽ mà ông đưa cho họ là ông sẽ không tấn công thành phố Warsaw mà không thông báo cho thành phố một thông báo 48 giờ, rằng ông sẽ hòa giải giữa hoàng đế và vương quốc Ba Lan, và sẽ không ra lệnh cho quân đội Lithuania nào vào Ba Lan. Điều mà Công tước đang cố gắng đạt được là giữ trung lập bằng mọi giá, và điều này dẫn đến một niềm tin giữa những đồng minh Nga của ông rằng ông nhạy cảm hơn đối với nền độc lập của Ba Lan hơn là sự thống trị của Nga. Việc Konstantin đảm bảo tính trung lập đã cho chính phủ Ba Lan cảm giác rằng Nga sẽ không tấn công họ, và cho họ cơ hội để dập tắt cuộc nổi dậy một cách hiệu quả.

Sau khi đảm bảo tính trung lập, Konstantin đã rút lui về phía sau phòng tuyến của Nga. Hành động này làm chính phủ Ba Lan bối rối về vấn đề địa vị của họ với Nga do lời hứa trước đó của người Nga rằng họ sẽ giúp đàn áp cuộc nổi loạn. Những người Ba Lan yêu nước không thể hài lòng hơn khi Công tước Konstantin rút lui về Nga vào ngày 3 tháng 12. Sau thất bại của cuộc nổi dậy, Konstantin bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với sự dũng cảm của quân nổi dậy Ba Lan. Chính sách trung lập bằng mọi giá đã khiến Konstantin được nhìn nhận theo hai cách trong phạm vi lịch sử. Hoặc ông sẽ bị hoàng gia Nga coi là nhu nhược và có thiện cảm với người Ba Lan, hoặc ông sẽ bị coi là mầm mống cho ý tưởng về một nước Ba Lan sớm độc lập, nhưng thực ra ông chỉ cố gắng tránh một cuộc chiến tranh lớn hơn.

Cái chết và di sản
Konstantin chết vì bệnh tả ở Vitebsk (nay thuộc Belarus) vào ngày 27 tháng 6 năm 1831, và không sống để chứng kiến sự đàn áp của cuộc cách mạng. Ở Nga, việc ông thường xuyên chống lại mong muốn của Hoàng gia được coi là dũng cảm, thậm chí hào hiệp. Ở Ba Lan, ông bị xem là bạo chúa, bị cả quân đội và dân thường ghét, và trong văn học Ba Lan Konstantin được miêu tả như một kẻ độc ác tàn bạo.

Tham khảo

Xem thêm
 Sa hoàng
 Hoàng đế Nga

Đại vương công Nga
Sinh năm 1779
Mất năm 1831
Người Nga


title: Laritza Párraga

text:
Laritza Párraga (sinh ngày 14 tháng 7 năm 1993) là DJ, nhà sản xuất nhạc, nữ diễn viên và nhà vẵn người Ecuador. Cô là Hoa hậu Hoàn Vũ Ecuador năm 2013 và đại diện đất nước Ecuador tham dự cuộc thi sắc đẹp Hoa hậu Thế giới năm 2013.

Tiểu sử
Párraga sinh tại En el Carmen - Manabí. Cô nói tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha.

Tham dự cuộc thi sắc đẹp
Párraga dự thi Hoa hậu Pacífico Ecuador 2012 với tư cách là "Reina de Santo Domingo" (Nữ hoàng Santo Domingo). Cô đại diện cho tỉnh Guayaquil tham gia cuộc thi. Cô đạt danh hiệu Á hậu Một.

Párraga đại diện cho tỉnh Santo Domingo de Los Tsáchilas trong cuộc thi Hoa hậu Ecuador 2013, nhưng cô đã rút khỏi cuộc thi vào tháng Hai.

Párraga đại diện cho tỉnh của cô trong cuộc thi sắc đẹp và giành chiến thắng vào ngày 4 tháng 7 năm 2013. Cô giành được danh hiệu Hoa hậu Ảnh và Giải thưởng Trang phục dân tộc đẹp nhất.

Párraga đại diện cho Ecuador tham giự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2013 tổ chức ngày 28 tháng 9 năm 2013 tại Bali Nusa Dua Convention Center ở Bali, Indonesia.

Párraga đại diện cho Ecuador tham giự cuộc thi Miss World Cup Brazil 2014 tổ chức tại thành phố Rust, Đức. Miss World Cup là cuộc thi tổ chức 4 năm một lần với 32 thí sinh đại diện cho 32 quốc gia tham dự giải vô địch Bóng đá Thế giới (World Cup). Cô nằm trong top 3 và giành ngôi Á hậu 2.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức cuộc thi Hoa hậu Ecuador

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1993


title: Cucullia terensis

text:
Cucullia terensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cucullia


title: Danh sách nước theo tỷ lệ sinh

text:
Đây là một danh sách các nước và vùng lãnh thổ theo tỷ lệ sinh sản.

Danh sách theo tỷ lệ sinh
Danh sách theo tỷ lệ sinh ‰, tính cho 1000 dân, từ các nguồn:
 World Bank Data for the year 2010.
 Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) "2011 annual statistics".
 CIA World Factbook 2013 , 2020

Tham khảo

Xem thêm
 Lists of countries and territories
 Danh sách các quốc gia theo tốc độ tăng trưởng dân số
 Danh sách các nước theo tuổi trung bình
 Danh sách các quốc gia theo tỉ lệ tử vong

Liên kết ngoài
World Bank - Literacy rate, adult total (% of people ages 15 and above)

Danh sách quốc gia
Nhân khẩu học


title: Hồ Elementaita

text:
Hồ Elementaita là một hồ nước ngọt nằm trong Thung lũng Tách giãn Lớn, cách khoảng 120 km về phía tây bắc của Nairobi, Kenya.

Tên
Elmenteita có nguồn gốc trong ngôn ngữ Masaai từ muteita có nghĩa là "nơi bụi bặm", một tham chiếu cho cảnh quan khô cằn và bụi bặm của khu vực, đặc biệt là giữa tháng giêng và tháng ba. Gilgil là một thị trấn nhỏ gần hồ. Elmenteita thuộc chuỗi các hồ phía Đông thung lũng Tách giãn Lớn, nó nằm giữa hai hồ Naivasha và Nakuru. Tuyến đường cao tốc Nairobi - Nakuru (đường A104) chạy dọc theo vách đá tạo thành cảnh quan ngoạn mục nhìn xuống hồ. Ngày nay, Elmenteita là một khu bảo tồn các loài chim mặt nước nổi tiếng, cùng với Nakuru và Bogoria là một phần của Di sản thế giới của UNESCO, với tên gọi Hệ thống các hồ Kenya trong Thung lũng Tách giãn Lớn.

Phía nam của hồ là suối nước nóng "Kekopey" là nơi phổ biến, đến mức những người Maasai địa phương cho rằng, tắm ở đây có thể chữa khỏi AIDS. Các bụi lau sậy quanh hồ là nơi trú ẩn và sinh sản của loài bồ nông và vạc.

Lịch sử

Khu vực hồ Elmenteita xuất hiện những người da trắng khi Hugh Cholmondeley thành lập Soysambu, một trang trại rộng 48.000 mẫu Anh (190 km2) ở phía tây hồ. Sau đó ông đã tặng phần đất phía bên kia của hồ cho người anh em rể của mình là Galbraith Lowry Egerton Cole. Trang trại ngày nay vẫn được con cháu của Hugh Cholmondeley quản lý. Khu vực này chiếm đến 2/3 bờ hồ và là nhà của hơn 12.000 loài động vật hoang dã. Năm 2005, hồ Elmenteita đã được chỉ định là một vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế, theo công ước Ramsar.

Hệ sinh thái

Có hơn 400 loài chim được ghi nhận ở lưu vực hồ Nakuru và Elmenteita. Elmenteita là nơi thu hút hai loài hồng hạc nhỏ và hồng hạc lớn tới đây kiếm ăn. Thức ăn của chúng là các loài giáp xác, côn trùng và ấu trùng được nuôi dưỡng bởi vi khuẩn lam. Cá rô phi đưa đến vùng hồ Magadi vào năm 1962 khiến số lượng hồng hạc giảm đi đáng kể. Điều này là do cá rô phi khiến thu hút các loài chim săn mồi ăn cá và ăn cả trứng, chim non. Hơn một triệu chim hồng hạc trước đây từng sống ở hồ Elmenteita được cho là đã di trú tới hồ Natron ở Tanzania để kiếm ăn. Bên bờ hồ Elmenteita là nơi các loài ngựa vằn, Linh dương Gazelle, Linh dương Eland và Lợn rừng cư trú.

Hồ Elmenteita khá nông (độ sâu dưới 1 mét) và thường có những bãi bùn trong mùa khô. Trong khoảng thời gian cuối thời kỳ Pleistocen, đầu Holocen, Elmenteita và Nakuru từng là một hồ lớn. Điều này được xác nhận qua các lớp trầm tích tại nhiều địa điểm khác nhau xung quanh lưu vực hồ, bao gồm cả khu vực bờ hồ trước đây trong quá khứ. Gần đây, do hoạt động của con người tăng, cùng với việc lưu vực hồ khô cạn khiến số lượng hồng hạc giảm sút đáng kể.

Địa điểm khác
Cách đó không xa là Bảo tàng Kariandusi, một địa điểm thời tiền sử quan trọng, nơi những chiếc rìu đá cầm tay và dao cắt được nhà khảo cổ học người Anh Louis Leakey phát hiện năm 1929. Elmenteita Badlands là một dòng dung nham nằm ở phía nam của hồ bị bao phủ bởi một cây bụi là nơi có một số đỉnh núi vô cùng ngoạn mục.

Tham khảo

Hồ Kenya
Hồ thuộc Thung lũng tách giãn Lớn
Vùng đất Ramsar ở Kenya
Di sản thế giới tại Kenya
Hồ nước mặn


title: Danh sách di sản thế giới tại Indonesia

text:
Ủy ban Di sản thế giới của UNESCO là cơ quan có tầm quan trọng trong việc bảo tồn các di tích tự nhiên và văn hóa được mô tả trong Công ước Di sản thế giới năm 1972. Indonesia đã phê chuẩn Công ước vào ngày 6 tháng 7 năm 1989, khiến các di tích tại quốc gia này đủ điều kiện để xét công nhận Di sản thế giới.

Tính đến hết năm 2021, Indonesia có tổng cộng 9 di sản thế giới, trong đó có 5 di sản văn hóa và 4 di sản thiên nhiên. Các địa điểm đầu tiên được công nhận tại Indonesia là vào năm 1991 bao gồm Quần thể đền đài Borobudur, Vườn quốc gia Komodo, Vườn quốc gia Ujung Kulon và Quần thể đền Prambanan. Trong khi di sản mới nhất được thêm vào danh sách là Di sản mỏ than Ombilin, được công nhận vào năm 2019.

Ủy ban Di sản thế giới cũng chỉ ra một địa điểm tại Indonesia bị liệt vào Danh sách di sản thế giới bị đe dọa là Di sản rừng nhiệt đới ở Sumatra.
Ngoài các di sản chính thức được công nhận, Indonesia cũng có một số địa điểm nằm trong danh sách di sản dự kiến để xét công nhận trong tương lai.

Vị trí

Danh sách

Di sản dự kiến
Ngoài các di sản đã được công nhận, các quốc gia thành viên còn có thể duy trì các di sản dự kiến. Để được xét công nhận di sản thế giới thì địa danh đó phải nằm trong danh sách di sản dự kiến. Tính đến hết ngày 14 tháng 3 năm 2017, Indonesia có tổng cộng 19 di sản nằm trong danh sách dự kiến. Dưới đây là danh sách các di sản dự kiến tại Indonesia:
 Vườn quốc gia Betung Kerihun (một phần của Di sản rừng mưa xuyên quốc gia của Borneo) (2004)
 Vườn quốc gia Bunaken (2005)
 Quần đảo Derawan (2005)
 Quần đảo Raja Ampat (2005)
 Vườn quốc gia Taka Bonerate (2005)
 Vườn quốc gia Wakatobi (2005)
 Làng Bawomataluo (2009)
 Tổ hợp đền thờ Phật giáo Muara Takus (2009)
 Quần thể đền đài Muaro Jambi (2009)
 Khu hang đá Tiền sử ở Maros-Pangkep (2009)
 Khu định cư truyền thống Tana Toraja (2009)
 Trowulan - Thủ đô cũ của Vương quốc Majapahit (2009)
 Sangkulirang - Mangkahilat Karts: Khu vực nghệ thuật đá thời tiền sử (2015)
 Khu phố cổ của Jakarta (trước đây là Batavia cũ) và 4 quần đảo xa xôi (Onrust, Kelor, Cipir dan Bidadari) (2015)
 Phố cổ Semarang (2015)
 Khu định cư truyền thống tại Nagari Sijunjung (2015)
 Cảnh quan lịch sử của quần đảo Banda (2015)
 Trung tâm thành phố lịch sử Yogyakarta (2017)
 Vườn bách thảo Bogor (2018)

Tham khảo

Tham khảo

Di sản thế giới tại Indonesia
Indonesia
Danh sách (Indonesia)


title: Carcelia distincta

text:
Carcelia distincta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Carcelia


title: Eupithecia gigantea

text:
Eupithecia gigantea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

G
Bướm đêm Châu Á


title: USS Savage (DE-386)

text:
USS Savage (DE-386/DER-386) là một tàu hộ tống khu trục lớp Edsall từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Thiếu úy Hải quân Walter Samuel Savage, Jr. (1919-1941), người từng phục vụ trên thiết giáp hạm  và đã tử trận trong cuộc tấn công Trân Châu Cảng vào ngày 7 tháng 12, 1941. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế năm 1946, rồi được xếp lại lớp như một tàu hộ tống khu trục cột mốc radar DER-386 để tiếp tục phục vụ từ năm 1955 đến năm 1969, cũng như đã từng tham gia các chiến dịch trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Con tàu cuối cùng bị đánh chìm như mục tiêu ngoài khơi California vào năm 1982. Savage được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, rồi thêm sáu Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động tại Việt Nam.

Thiết kế và chế tạo

Lớp Edsall có thiết kế hầu như tương tự với lớp Cannon dẫn trước; khác biệt chủ yếu là ở hệ thống động lực Kiểu FMR do được trang bị động cơ diesel Fairbanks-Morse dẫn động qua hộp số giảm tốc đến trục chân vịt. Đây là cấu hình động cơ được áp dụng rộng rãi trên tàu ngầm, được chứng tỏ là có độ tin cậy cao hơn so với lớp Cannon.

Vũ khí trang bị bao gồm ba pháo /50 cal trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đôi và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Con tàu vẫn giữ lại ba ống phóng ngư lôi Mark 15 , và được trang bị radar SC dò tìm không trung và mặt biển. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 186 sĩ quan và thủy thủ.

Savage được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Brown Shipbuilding ở Houston, Texas vào ngày 30 tháng 4, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 15 tháng 7, 1943, được đỡ đầu bởi bà Walter S. Savage, Sr., mẹ của Thiếu úy Savage, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 29 tháng 10, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Tuần duyên Oscar Card Rohnke.

Lịch sử hoạt động

1943 - 1946
Với một thủy thủ đoàn toàn nhân sự thuộc lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, Savage khởi hành vào ngày 18 tháng 11, 1943 cho chuyến đi chạy thử máy huấn luyện tại khu vực Bermuda, rồi lên đường vào ngày 23 tháng 12 để quay trở về Xưởng hải quân Charleston ở Charleston, South Carolina, nơi con tàu được được đại tu sau chạy thử máy, rồi đi đến Norfolk, Virginia để gia nhập Đội hộ tống 23. Sang tháng 1, 1944, trong thành phần Lực lượng Đặc nhiệm 63, nó tham gia hộ tống các đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương đi sang khu vực Địa Trung Hải.

Vào sáng sớm ngày 1 tháng 4, tại vị trí khoảng  về phía Tây Algiers, đoàn tàu của Savage bị máy bay ném bom của Không quân Đức tấn công. Năm máy bay đối phương đã bị hỏa lực phòng không của các tàu hộ tống bắn rơi; tàu Liberty  bị đánh trúng và bốc cháy, nhưng vẫn nổi được và được kéo đến cảng Oran. Đoàn tàu UGS-36 đi đến Bizerte, Tunisia vào ngày 3 tháng 4, rồi khởi hành vào ngày 11 tháng 4 cho chặng quay trở về, và về đến New York vào ngày 2 tháng 5. Vào nữa sau của năm 1944 và nữa đầu năm 1945, con tàu chuyển sang phục vụ hộ tống các đoàn tàu vượt Bắc Đại Tây Dương sang các cảng Anh và Pháp; cho đến tháng 5, 1945, nó đã thực hiện tổng cộng chín chuyến hộ tống vận tải khứ hồi vượt đại dương.

Sau khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu, Savage chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó được đại tu tại Xưởng hải quân Brooklyn, đồng thời được bổ sung vũ khí phòng không, trước khi khởi hành vào ngày 30 tháng 5 để huấn luyện ôn tập tại vùng biển Caribe ngoài khơi Culebra, Puerto Rico. Nó băng qua kênh đào Panama vào ngày 18 tháng 6 để hướng đến San Francisco, California, rồi tiếp tục hành trình đi sang quần đảo Aleut, đi đến Adak, Alaska vào ngày 8 tháng 7, nơi nó trình diện để phục vụ cùng Tư lệnh Hạm đội Bắc Thái Bình Dương. Nó đảm nhiệm vai trò tuần tra, hộ tống và tìm kiếm-giải cứu tại khu vực quần đảo Aleut.

Sau khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột, Savage hộ tống hai đoàn tàu vận tải xuất phát từ Cold Bay, Alaska để đi sang vùng biển Liên Xô. Vào ngày 27 tháng 9, nó khởi hành từ Attu để hướng sang Petropavlovsk, Liên Xô, đến nơi vào ngày2 tháng 10, nơi nó chuyển giao tiếp liệu và thư tín cho tàu vận chuyển cao tốc  trước khi quay trở lại Attu. Con tàu tiếp tục đảm nhiệm vai trò liên lạc tại Viễn Đông, đi lại giữa Okinawa và Thanh Đảo, Trung Quốc từ tháng 12, 1945 đến tháng 2, 1946.

Quay trở về Trân Châu Cảng, Savage tiếp tục hành trình đi sang vùng bờ Đông, đi đến Green Cove Springs, Florida vào tháng 4, 1946,nơi con tàu được chuẩn bị để ngừng hoạt động. Nó được cho xuất biên chế tại đây vào ngày 13 tháng 6, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương.

1955 - 1969
Dự định được cải biến thành một tàu hộ tống khu trục cột mốc radar, Savage đi đến Xưởng hải quân Boston để được đại tu và hiện đại hóa, rồi được xếp lại lớp và mang ký hiệu lườn mới DER-386 vào ngày 3 tháng 9, 1954. Nó được tái biên chế trở lại tại Boston, Massachusetts vào ngày 18 tháng 2, 1955 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Raymond E. Davis.

Được điều động sang Hạm đội Thái Bình Dương vào tháng 7, 1955, Savage đi đến cảng nhà mới tại Seattle, Washington vào ngày 6 tháng 8, rồi chuyển cảng nhà đến Trân Châu Cảng vào tháng 12, 1958. Nó phục vụ như cột mốc radar trong Đường cảnh báo sớm từ xa - (DEW: Distant Early Warning) Line - nhằm cảnh báo sớm khả năng bị máy bay ném bom chiến lược hay tên lửa đạn đạo đối phương tấn công, và phục vụ tại hàng rào Thái Bình Dương từ ngày 12 tháng 1, 1959 đến tháng 3, 1960. Sau đó nó hoạt động như tàu tìm kiếm-giải cứu và hỗ trợ dẫn đường cho đến tháng 5, 1965.

Lên đường vào ngày 17 tháng 5, 1965 để hướng sang vùng biển Việt Nam, Savage tham gia Chiến dịch Market Time, một hoạt động tuần tra nhằm ngăn chặn và tiêu diệt tàu thuyền của phía Bắc Việt Nam vận chuyển vũ khí và đạn dược xâm nhập vào Nam Việt Nam. Nó đã hoạt động tuần tra liên tục trong nhiệm vụ này cho đến khi lên đường vào tháng 10 cho một chuyến viếng thăm Hong Kong trong năm ngày. Sau đó trong giai đoạn từ tháng 10, 1965 đến tháng 10, 1968, nó thực hiện tổng cộng năm lượt tuần tra "Market Time", đồng thời phục vụ bắn hải pháo hỗ trợ cho hoạt động tác chiến của lực lượng trên bộ. Xen kẻ với các lượt hoạt động này, con tàu còn tham gia hoạt động tuần tra tại eo biển Đài Loan vào tháng 6, tháng 9, và tháng 12, 1967; và vào tháng 7 và tháng 10, 1968.

Vào ngày 1 tháng 2, 1969, quay trở về Trân Châu Cảng để được đại tu. Nó lên đường đi San Francisco, California vào ngày 7 tháng 7, và được chuẩn bị để ngừng hoạt động tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California. Con tàu được cho xuất biên chế lần sau cùng vào ngày 17 tháng 10, 1969, được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 6, 1975, và cuối cùng bị đánh chìm như một mục tiêu ngoài khơi California vào ngày 25 tháng 10, 1982.

Phần thưởng
Savage được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II, rồi thêm sáu Ngôi sao Chiến trận khác khi hoạt động trong cuộc Chiến tranh Việt Nam.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 Dictionary of American Naval Fighting Ships
 NavSource Online: Destroyer Escort Photo Archive – USS Savage (DE 386)

Lớp tàu hộ tống khu trục Edsall
Khinh hạm và tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu hộ tống khu trục trong Thế Chiến II
Tàu hộ tống khu trục cột mốc radar của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu hộ tống khu trục trong Chiến tranh Việt Nam
Tàu bị đánh chìm như mục tiêu
Xác tàu đắm ngoài khơi bờ biển California
Sự cố hàng hải năm 1982
Tàu thủy năm 1943


title: Allophyes dujardini

text:
Allophyes dujardini là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Allophyes


title: Cryptanura nitidiuscula

text:
Cryptanura nitidiuscula là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryptanura


title: Vương Hùng (Tam Quốc)

text:
Vương Hùng (; ? – ?), tự Nguyên Bá (元伯), là quan viên Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Vương Hùng quê ở huyện Lâm Nghi, quận Lang Gia, Từ Châu, thuộc đại tộc Lang Gia Vương thị, đồng tông với Vương Tường, được thái thú An Định Mạnh Đạt đề cử cho Tào Phi. Vương Hùng ban đầu làm thái thú quận Trác dưới thời thứ sử U Châu Thôi Lâm, sau thay Lâm làm thứ sử.

Khoảng năm 229–230, Hộ Ô Hoàn hiệu úy Điền Dự tại nhiệm 9 năm, uy chấn bắc cương, nhiều lần đánh bại quân Tiên Ti, phân hóa các bộ lạc người Hồ, khiến họ lâm vào nội chiến, không thể quấy nhiễu biên cảnh. Vương Hùng trong tay không có binh quyền, muốn kiêm chức Hộ Ô Hoàn hiệu úy, bèn cho bè đảng vu cáo Điền Dự làm loạn vùng biên, gây rắc rối cho quốc gia. Điền Dự bị dời làm thái thú Nhữ Nam, còn Vương Hùng thành công đoạt được chức Hiệu úy từ tay Dự.

Năm 233, không còn Điền Dự khống chế, thủ lĩnh Tiên Ti Kha Bỉ Năng hòa thân với Bộ Độ Căn, hai bên hợp binh đánh phá biên quận. Thứ sử Tịnh Châu Tất Quỹ thua trận ở Lâu Phiền. Triều đình phải phái Kiêu kỵ tướng quân Tần Lãng mới đẩy lui được Bộ Độ Căn.

Năm 235, Kha Bỉ Năng giết Bộ Độ Căn, gần như thống nhất Tiên Ti. Vương Hùng phái thích khách Hàn Long ám sát Kha Bỉ Năng, nhờ thế mà Tào Ngụy thoát khỏi uy hiếp của Tiên Ti.

Gia đình
Con trai:
 Vương Hồn (王渾), con trai trưởng, quan tới thứ sử Lương Châu thời Tào Ngụy.
 Vương Nghệ (王乂), con trai thứ, quan tới Bình bắc tướng quân, theo Tư Mã Chiêu bình định Chung Hội.
Cháu:
 Vương Nhung (王戎), con trai của Vương Hồn, quan tới Tư đồ nhà Tấn.
 Vương Diễn (王衍), con trai trưởng của Vương Nghệ, quan tới Tư đồ nhà Tấn.
 Vương Hủ (王詡), con trai thứ của Vương Nghệ, cha vợ của Ôn Kiệu.
 Vương Trừng (王澄), con trai út của Vương Nghệ, quan tới thứ sử Kinh Châu nhà Tấn.

Trong văn hóa
Vương Hùng không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

Chú thích

Năm sinh không rõ
Mất thế kỷ 3
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Nhân vật chính trị Tào Ngụy


title: Bảo tàng Sukiennice

text:
Phòng trưng bày Nghệ thuật Ba Lan của thế kỷ 19 ở Sukiennice (), là một đơn vị của Bảo tàng quốc gia, Kraków, Ba Lan. Phòng trưng bày được đặt ở tầng trên của Hội trường vải Kraków (Cloth Hall) phong cách Phục Hưng nằm ở trung tâm của Quảng trường Chợ Chính ở Phố cổ Kraków.

Phòng trưng bày tổ chức triễn lãm cố định lớn nhất về hội họa và điêu khắc Ba Lan thế kỷ 19, với bốn phòng trưng bày lớn. Phần lớn của bộ sưu tập hiện nay tại Sukiennice là các quà tặng từ các nhà sưu tập, các nghệ sĩ và gia đình của họ.

Lịch sử của bộ sưu tập

Bảo tàng quốc gia, Kraków được thành lập ngày 7 tháng 10 năm 1879 theo nghị định của Chính quyền địa phương ở Kraków sau hai năm khôi phục Hội trường vải Kraków (Cloth Hall) dưới sự hướng dẫn chỉ đạo của Thị trưởng Mikołaj Zyblikiewicz. Tại buổi lễ ngày 3 tháng 10 năm 1879 đã thông báo rằng nghệ sĩ Henryk Siemiradzki đã trao bức tranh lớn của mình có tên gọi Những ngọn đuốc của Nero (Pochodnie Nerona) như một món quà cho thành phố, với dự định thành lập một chi nhánh mới của phòng trưng bày quốc gia tại tòa nhà. Bảo tàng mới đã bầu Władysław Łuszczkiewicz, Hiệu trưởng của Học viện Mỹ thuật làm giám đốc đầu tiên. Bảo tàng là một địa điểm văn hóa lớn kể từ khi mở cửa. Bộ sưu tập nơi đây nhanh chóng tăng lên về số lượng trong thời gian bị ngoại quốc phân chia, với các khoản quyên góp tự phát của các tầng lớp thượng lưu địa phương cũng như từ chính các nghệ sĩ.

Đến cuối những năm 1930, bộ sưu tập của bảo tàng lên đến gần 300,000 hiện vật. Danh sách các nhà bảo trợ dài thêm, bao gồm nhiều gia đình quý tộc. Năm 1920, Bảo tàng có được hơn 15,000 hiện vật từ nhà sưu tập Feliks Manggha Jasieński, phù hiệu áo giáp Dołęga. Việc xây dựng Trụ sở mới của Bảo tàng đương đại nằm ở số 3 đường Maja được bắt đầu năm 1934. Toàn bộ hiện vật từ thời cổ đại đến hiện đại đều được chuyển về đây.

Phòng trưng bày đóng cửa không đón khách từ tháng 10 năm 2006 đến năm 2009 cho đợt cải tạo lớn; phần lớn các bộ sưu tập của phòng trưng bày được chuyển về Lâu đài Niepołomice để trưng bày tạm thời. Bảo tàng mở cửa trở lại vào năm 2010 với các thiết bị kỹ thuật mới, phòng lưu trữ, các không gian dịch vụ cũng như cải thiện bố cục theo chủ đề trưng bày, tạo nên một cái nhìn bao quát hơn về nghệ thuật của Ba Lan thời bấy giờ.

Bố trí
Bố trí của phòng trưng bày giống với một cuộc triễn lãm tranh của thế kỷ 19. Mỗi phòng trong bốn khán phòng triển lãm lớn được xác định theo thời kỳ lịch sử và chủ đề thường xoay quanh một bức tranh trung tâm mở rộng ra toàn bộ giai đoạn nghệ thuật.

 Phòng Bacciarelli
Phòng Khai sáng hay còn gọi là Phòng Bacciarelli, đặc trưng với các chân dung phong cách Baroque thời kỳ sau, Rococo, và cổ điển thế kỷ 18 của triều đình Stanisław August cũng như các bức tranh lịch sử và các cảnh chiến đấu của người Ba Lan và nước ngoài thời tiền La Mã; đáng chú ý nhất là các tác phẩm của Marcello Bacciarelli, Josef Grassi, Giambattista Lampi, Per Krafft, Józef Pitschmann, Aleksander Orłowski, Franciszek Smuglewicz, Michał Stachowicz, Kazimierz Wojniakowski và các nghệ sĩ khác.

 Phòng Michałowski
Phòng Piotr Michałowski còn được gọi là Phòng của Chủ nghĩa lãng mạn hay thời kỳ nổi loạn gồm các tác phẩm của Artur Grottger và các cảnh chiến đấu của riêng Michałowski với bức "Somosierra" nổi tiếng cũng như các tranh của "The Cardinal" (Đức Hồng Y), "Seńko" và các bức chân dung trên lưng ngựa. Các nghệ sĩ khác gồm có Henryk Rodakowski, Jan Nepomucen Głowacki – cha đẻ của trường phái vẽ phong cảnh của Ba Lan, Józef Simmler và Aleksander Józef Płonczyński.

 Phòng Siemiradzki
Phòng Henryk Siemiradzki với chủ đề Vòng quanh Học viện với kiệt tác Nero’s Torches (Những ngọn đuốc của Nero) được trưng bày một cách nổi bật, đây là một món quà của nghệ sĩ Siemiradzki vốn đã nổi tiếng trên thế giới, tặng cho Bảo tàng, được vẽ khoảng năm 1876. Chủ đề triển lãm của phòng xoay quanh nghệ thuật cuối thế kỷ 19; các cảnh thần thoại và kinh thánh, các sự kiện lịch sử lớn, chủ đề độc lập, tranh phong cảnh và tĩnh vật. Các nghệ sĩ nổi bật gồm Jan Matejko, Wojciech Gerson, Jacek Malczewski, Tadeusz Ajdukiewicz cũng như Władysław Łuszczkiewicz, Henryk Rodakowski và các nghệ sĩ khác. Sau đợt bảo tồn lớn năm 2007, bức tranh panorama lịch sử Thần phục Phổ của Matejko cũng được trưng bày nổi bật ở đây.

 Phòng Chełmoński
Phòng Józef Chełmoński còn được gọi là Phòng của Chủ nghĩa hiện thực, Trường phái ấn tượng và Trường phái tượng trưng Ba Lan; căn phòng dành cho các xu hướng mới của nghệ thuật Ba Lan cuối thế kỷ 19 với các tranh phong cảnh và thể loại, tranh chân dung, cảnh chiến đấu và cảnh trong nước của các họa sĩ hàng đầu của phong trào Ba Lan trẻ, đáng chú ý có Chełmoński với tác phẩm Xe bốn ngựa (Czwórka, tranh tả cảnh), Maksymilian và Aleksander Gierymski, Józef Pankiewicz, và Leon Wyczółkowski (họa sĩ nổi bật của trường phái ấn tượng); các tranh của Wojciech Gerson, Julian Fałat, Adam Chmielowski, Stanisław Masłowski ("Trăng lên")  và Józef Brandt, cũng như bức Mê hoặc hay Cuồng điên khổ lớn và gây nhiều tranh cãi (1894, tranh tả cảnh) của Władysław Podkowiński và nhiều họa sĩ khác. Trường phái tượng trưng được đại diện bởi tác phẩm nghệ thuật của Jacek Malczewski.

 Điêu khắc
Các tác phẩm điều khắc bao gồm "Gladiator" (Đấu sĩ) của Pius Weloński, "Salome" của Walery Gadomski, "Perseus With the Head of Medusa" (Perseus với đầu của Medusa) của Piotr Wójtowicz, "Bacchante" của Teodor Rygier – tác giả của Đài tưởng niệm Adam Mickiewicz được trang hoàng ngay lối vào của Bảo tàng, phía đông Quảng trường chính Kraków; "Sadness" (U sầu) của Antoni Pleszowski, "Napoleon on Horseback" (Napoléon trên lưng ngựa) của Piotr Michałowski và "A Slav Breaking Chains" (Người Slav phá gông xích) của Stanisław Lewandowski. Trong số các tác phẩm điêu khắc chân dung trong bộ sưu tập của Bảo tàng, có chân dung tự họa của Piotr Michałowski, "Mickiewicz Awaking the Genius of Poetry" (Mickiewicz thức tỉnh Thiên tài thơ ca) của Antoni Kurzawa, "Portrait of Aleksander Gierymski" (Chân dung Aleksander Gierymski) của Antoni Madeyski, "Instigations of Love" (Sự xúi giục của ái tình) của Wiktor Brodzki, "After a Bath" (Sau khi tắm) của Piotr Wójtowicz và "Greyhound" của Antoni Madeyski.

Các phòng chủ đề

Xem thêm
 Hội trường vải Kraków (Kraków Cloth Hall)
 Bảo tàng quốc gia, Kraków
 Văn hóa ở Kraków

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sukiennice Museum Home Page

Khởi đầu năm 1879 ở Áo-Hung


title: Saigon Buffalo

text:
Saigon Buffalo (viết tắt: SGB) là một đội tuyển thể thao điện tử chuyên nghiệp bộ môn Liên Minh Huyền Thoại có vị trí tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Trước đây, đội còn có tên gọi khác là Young Generation. Tháng 5/2018, Young Generation nhận được sự tài trợ từ Phong Vũ và từ đó đổi tên thành Phong Vũ Buffalo Esports, tháng 6/2019, Phong Vũ Buffalo Esports nhận được tài trợ từ Dashing và đổi tên thành Dashing Buffalo. Tháng 5/2020, Dashing Buffalo đổi tên thành Saigon Buffalo nhưng vẫn được Dashing tài trợ. Hiện tại đội đang thi đấu tại giải Vietnam Championship Series.

Ngày 4 tháng 2 năm 2018, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Young Generation (cũ) đã vinh dự được nhận giải thưởng WeChoice Awards 2017 ở hạng mục Nhân vật truyền cảm hứng cùng với nhiều tên tuổi khác như Sơn Tùng M-TP, Chi Pu, Đức Phúc...

Lịch sử

2017
Young Generation được thành lập vào cuối năm 2016 với một đội hình nhiều tuyển thủ trẻ đầy tiềm năng xuất thân từ Saigon Jokers, Tora 269,.. và còn được dẫn dắt của cựu tuyển thủ Saigon Jokers Nixwater. Ngay sau khi được thành lập, YG đã gây được tiếng vang lớn tại vòng loại VCSA mùa xuân 2017 khi đánh bại được Hue Audora và Cantho Cherry (nay là Cherry Esport) đã góp mặt tại giải đấu LMHT lớn nhất Việt Nam. Tại VCSA mùa xuân 2017, trước những đối thủ được đánh giá cao hơn cũng như có nhiều kinh nghiệm hơn như Ultimate Esports, Next Gen Esports,… đều lần lượt bị YG đánh bại để tiến vào trận chung kết gặp GIGABYTE Marines. Tuy nhiên, YG đã bị GAM đánh bại 3-0 ở chung kết, mất đi cơ hội dự GPL.

Tới giai đoạn mùa hè, YG đã mất đi người đi đường trên Nevan và huấn luyện viên Nixwater nhưng bù lại thì Ren đã gia nhập đội tuyển. YG tiếp tục thể hiện phong độ tốt như tại giai đoạn mùa xuân, đánh bại hầu hết các đội tuyển để một lần nữa tiến vào chung kết gặp GAM. Dù tiếp tục bị GAM đánh bại 3-0 ở chung kết, YG vẫn được tham dự GPL mùa hè 2017 khi Garena đã tăng số lượng đội dự GPL cho Việt Nam.

GPL mùa hè 2017 là giải đấu quốc tế đầu tiên của YG nhưng họ đã vượt qua được giai đoạn vòng bảng với tỉ số thắng/thua 7-1 để tiến vào Bán kết nhánh thắng gặp Ascention Gaming. Tuy nhiên, YG đã thất bại với tỉ số 2-3 trước ASC, mất đi cơ hội vào thẳng vòng bảng của CKTG 2017. Dù vậy, YG vẫn còn cơ hội dự vòng khởi động CKTG 2017 khi được tham dự trận chung kết nhánh thua gặp ASC (ASC sau đó đã thất bại trước GAM ở trận chung kết nhánh thắng, buộc phải thi đấu trận CK nhánh thua để tranh vé dự vòng khởi động CKTG 2017). Tại đây, YG đã chiến thắng thành công trước ASC dù đã bị thua ở 2 trận đầu tiên nhưng đã ngược dòng thắng lại 3-2. Lần đầu tiên trong lịch sử, LMHT Việt Nam có 2 đại diện tham dự một kì CKTG.

Tại vòng khởi động của CKTG 2017, YG được xếp vào bảng C cùng với Fnatic (đại diện hạng 3 Châu Âu), Kaos Latinh Gamers (đại diện vô địch nam Mỹ Latinh). Dù trong ngày thi đấu đầu tiên, YG đã thất bại cả hai trận trước KLG và FNC nhưng YG đã nhanh chóng để lấy lại phong độ ở ngày thi đấu thứ 2 để lần lượt đánh bại cả KLG lẫn FNC, tiến vào vòng playoffs tranh vé dự vòng bảng CKTG. Tuy nhiên, YG đã chạm trán một đối thủ rất mạnh là Team WorldElite (đại diện hạng 3 Trung Quốc), nhanh chóng thất bại 0-3 và dừng bước tại CKTG. WE sau đó đã đứng đầu bảng D của vòng bảng CKTG 2017, chỉ chịu dừng bước ở bán kết trước nhà vô địch thế giới Samsung Galaxy.

2018
Sau VCS mùa xuân 2018 không mấy thành công, Young Generation nhận được sự tài trợ của tập đoàn Phong Vũ Computer, đổi tên trở thành Phong Vũ Buffalo Esports(PVB) và chiêu mộ thêm người đi đương trên của GAM là Zeros và bộ đôi đi rừng Meliodas và XuHao, Ren lui về phía sau và trở thành HLV cho PVB. Tại VCS mùa hè 2018, PVB vượt qua tất cả các đội tuyển mạnh như GAM, EVOS, tiến tới trận chung kết và đánh bại DNA với tỉ số 3-1 qua đó dành tấm vé đại diện cho Việt Nam tham dự CKTG 2018.

Bước vào CKTG 2018 PVB được kỳ vọng sẽ thi đấu tốt với mục tiêu giành được vé đi tiếp vào tứ kết. Mở đầu ngày ra quân ĐT đến từ Việt Nam đã bị thất bại trước Flash Wolves một đối thủ kỵ dơ tới từ Đài Loan, tuy nhiên sau đó PVB đã xuất sắc giành chiến thắng trước G2 Esports, ở trận đấu thứ 3 PVB thua trước AFS. Kết thúc lượt đi không thực sự thành công, bước vào lượt về PVB đã tự đánh mất cơ hội khi thua G2 Esports và AFS, điểm sáng duy nhất để lại đó chính là chiến thắng trước Flash Wolves - một đối thủ được cho là Ứng cử viên số 1 của bảng này, khiến đội tuyển đến từ Đài Loan mất cơ hội đi tiếp.

2019

Bước vào VSC mùa xuân 2019, PVB đã vượt qua vòng bảng với 13 trận thắng và chỉ để thua mỗi đối thủ kỵ dơ của mình là GAM esports ở giai doạn lượt về lượt về. Tuy vậy, PVB vẫn giữ được chức vô địch của mình sau khi đánh bại EVOS với tỉ số 3-1, qua đó, giành được  tấm vé bước vào MSI 2019, lúc đó được tổ chức tại Việt Nam(TP.HCM và Hà Nội). Tại MSI 2019, PVB đã xuất sắc đánh bại BMR(Bomber esports), ISG(Isurus esports), FB(Fenerbance) và vượt qua VGS(Vega Squadron) ở vòng knockout để đi đến Hà Nội tham dự vòng bảng MSI 2019, qua đó cũng lấy dược 2 chiếc vé tham dự CKTG cho khu vực VCS(Việt Nam). PVB đã bất lợi khi gặp những đội tuyển mạnh: TL(Team liquid), SKT T1, IG(invictus gamming) và G2 Esports. Tuy phải dừng bước vì để thua các đội TL, SKT T1 và IG nhưng PVB đã 2 lần đánh bại G2 Esports - đương kim vô địch MSI 2019.

Bước vào VCS mùa hè 2019, PVB chuyển giao cho Dasing và đổi tên là Dasing Buffalo(DBL). Đội hình hầu như được giữ nguyên trừ sự ra đi của Zeros nhưng đội tuyển cũng nhanh chóng đem về Raizo(sau này là Hasmed) và Kaido để thế chỗ cho Zeros. DBL ngày càng hụt hơi mặc dù Raizo lúc đầu thi đấu rất hay nhưng vẫn còn quá non nớt trước các đối thủ đường trên khác. Kết quả, DBL chỉ giữ vị trí top 4 và họ để thua FL(Team Flash)- tiền thân là SGD(Sky Gamming Dăk Lăk) ở playoff và LK(Lowkey)- tiền thân là FFQ ở nhánh thua, chấm dứt hy vọng giữ lại chức vô địch và tấm vé đi CKTG.

2020

Bước vào VCS mùa xuân 2020, DBL chia tay huấn luyện viên REN, người chơi hỗ trợ Palette và người đi rừng Xuhao. DBL bắt đầu chuỗi trận thất vọng khi chỉ giành được 2 điểm sau lượt đi. Tuy có sự bổ sung rất kịp thời là Hinn ở vị trí hỗ trợ nhưng vẫn không đủ để DBL có thể vào playoff và chấp nhận đứng ở vị trí thứ 6.

Bước vào VCS mùa hè 2020, DBL đổi tên thành Sài Gòn Buffalo (SGB), chia tay người đi dường giữa NAUL.SGB thi đáu nhạt nhoà, đứng thứ 7 và xuống đánh vòng thăng hạng. Tại vòng thăng hạng, SGB cùng LUXURY ESPORT(LXE) có chiếc vé vào thi đấu ở VCS A..

2022
Mùa xuân 2022, Arrietty rời đi, Bigoro, RiBell và P được thêm vào đội hình với vị trí dự bị. SGB xuất sắc vượt qua vòng bảng với tỷ số 9-5 đúng thứ 2 trên BXH (sau GAM).

SGB tiếng vào play off và chiến thắng TS ở trận bán kết với tỉ số 3-2. Tại chung kết họ đã để thua GAM với tỉ số 3-1 đầy chóng vánh. Tuy vậy, họ vẫn giành được suất thi đấu tại MSI 2022 cho khu vực VCS do nhà vô địch GAM Esports thực hiện nhiệm vụ quốc gia tại SEA Games 31.

Đội hình hiện tại

Thành tích

Đội tuyển Liên Minh Huyền Thoại Việt Nam
Thể thao điện tử
Liên Minh Huyền Thoại

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Kumki, Ba Lan

text:
Kumki  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Drawsko Pomorskie, thuộc quận Drawsko, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  về phía tây của Drawsko Pomorskie và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Làng có dân số 50 người.

Tham khảo


title: Cold Hearted

text:
"Cold Hearted" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Paula Abdul nằm trong album phòng thu đầu tay của cô, Forever Your Girl (1989). Được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 15 tháng 6 năm 1989, nó được phát hành như là đĩa đơn thứ năm trích từ album bởi Virgin Records. Bài hát đã trở thành đĩa đơn thứ ba liên tiếp của Abdul đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100.

Video ca nhạc của "Cold Hearted" được đạo diễn bởi David Fincher với bối cảnh là một buổi chọn vai, trong đó Abdul trình diễn với những vũ công bán khỏa thân. Nó tiếp tục nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao khả năng vũ đạo của nữ ca sĩ trong video.

Danh sách bài hát
Đĩa 12" tại Mỹ và châu Âu/Đĩa CD tại châu Âu
 "Cold Hearted" (12" mix mở rộng)- 6:51
 "Cold Hearted" (House mix) - 6:42
 "Cold Hearted" (Dubstramental) - 5:43
 "Cold Hearted" (Percapella) - 3:54
 "One or the Other" (bản album) - 4:10

Đĩa CD tại Anh quốc
 "Cold Hearted" (Chad Jackson 7" mix) - 3:51
 "Cold Hearted" (Chad Jackson mix mở rộng)- 5:43
 "Cold Hearted" (12" mix mở rộng)- 6:51
 "Cold Hearted" (7" mix) - 3:35 (không công khai)

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1989 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát năm 1988
Đĩa đơn năm 1989
Bài hát của Paula Abdul
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Video âm nhạc do David Fincher đạo diễn
Đĩa đơn của Virgin Records
Bài hát năm 1989


title: Phan Thị Nguyệt Thu

text:
Phan Thị Nguyệt Thu (sinh ngày 29 tháng 9 năm 1974) là Thẩm phán, Đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bà hiện là Tỉnh ủy viên, Bí thư Ban Cán sự Đảng, Bí thư Đảng bộ Tòa án, Thẩm phán cao cấp, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, Đại biểu Quốc hội khóa XV từ Hà Tĩnh.

Phan Thị Nguyệt Thu là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Thạc sĩ Luật, Cao cấp lý luận chính trị. Bà có sự nghiệp xuất phát điểm từ Viện Kiểm sát, chuyển sang Tòa án và đều công tác ở hệ thông tư pháp tỉnh Hà Tĩnh.

Xuất thân và giáo dục
Phan Thị Nguyệt Thu sinh ngày 29 tháng 9 năm 1974 tại xã Đan Trường, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Bà lớn lên và tốt nghiệp phổ thông ở Nghi Xuân, theo học Học viện Cảnh sát nhân dân và tốt nghiệp Cử nhân Luật, sau đó học cao học từ tháng 6 năm 2015 ở Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, nay là Trường Đại học Luật, tốt nghiệp Thạc sĩ Luật vào tháng 2 năm 2018. Bà được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3 tháng 7 năm 1999, trở thành đảng viên chính thức sau đó 1 năm, từng theo học các khóa chính trị ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh từ tháng 9 năm 2008 đến tháng 8 năm 2009 và tốt nghiệp Cao cấp lý luận chính trị. Bà cũng từng học khóa bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp vụ và tương đương do Học viện Hành chính Quốc gia đào tạo giai đoạn tháng 9–10 năm 2019.

Sự nghiệp
Tháng 9 năm 1996, Phan Thị Nguyệt Thu được tuyển dụng công chức vào Viện Kiệm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, phân về Viện Kiểm sát nhân dân huyện Hương Khê làm chuyên viên. Sau đó 5 năm, vào tháng 8 năm 2001, bà được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân huyện Hương Khê, học luật ở Học viện Cảnh sát nhân dân trong 2 năm 2001–03. Tháng 10 năm 2006, bà được điều sang Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, bổ nhiệm làm Thẩm phán sơ cấp, đến tháng 5 năm 2007 thì tới Tòa án nhân dân huyện Vũ Quang nhậm chức Phó Chánh án. Tháng 7 năm 2008, bà tiếp tục được điều chuyển, tới Tòa án nhân dân thành phố Hà Tĩnh, là Thẩm phán sơ cấp, Phó Chánh án. Bà giữ cương vị này 5 năm, đến tháng 5 năm 2013 thì thăng chức Chánh án, nâng ngạch Thẩm phán trung cấp vào tháng 12 năm 2016. Tháng 1 năm 2019, bà được điều lên Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, được chỉ định làm Ủy viên Ban Cán sự Đảng, nhậm chức Phó Chánh án.

Ngày 20 tháng 4 năm 2020, Phan Thị Nguyệt Thi được giao nhiệm vụ phụ trách tòa, đến ngày 27 tháng 6 thì được bổ nhiệm làm Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh. Sau đó, bà được bầu làm Bí thư Đảng bộ Tòa án nhân dân tỉnh, rồi được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020–2025, rồi nâng ngạch Thẩm phán cao cấp vào năm 2021. Trong năm 2021, với sự giới thiệu của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, bà tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội từ Hà Tĩnh, thuộc đơn vị bầu cử số 3 gồm thị xã Hồng Lĩnh, huyện Đức Thọ, Hương Sơn, Vũ Quang, rồi trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XV với tỷ lệ 92,31%.

Xem thêm

 Tỉnh ủy Hà Tĩnh
 Danh sách Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV

Chú thích

Liên kết ngoài
 Phan Thị Nguyệt Thu, Bầu cử Quốc hội.

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1974
Người Hà Tĩnh
Cựu sinh viên Học viện Cảnh sát nhân dân
Cựu sinh viên Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội
Cựu sinh viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh
Thẩm phán cao cấp Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Milrinone

text:
Milrinone, thường được biết đến và bán trên thị trường dưới tên thương hiệu Primacor, là một loại thuốc được sử dụng ở những bệnh nhân bị suy tim. Nó là một chất ức chế phosphodiesterase 3 có tác dụng làm tăng sức co bóp của tim và giảm sức cản mạch máu phổi. Milrinone cũng có tác dụng làm giãn mạch giúp giảm áp lực (hậu tải) lên tim, do đó cải thiện hoạt động bơm của nó. Mặc dù nó đã được sử dụng ở những người bị suy tim trong nhiều năm, các nghiên cứu cho thấy milrinone có thể biểu hiện một số tác dụng phụ tiêu cực đã gây ra một số tranh luận về việc sử dụng lâm sàng.

Nhìn chung, milrinone hỗ trợ hoạt động của tâm thất bằng cách làm giảm sự thoái hóa của cAMP và do đó làm tăng mức độ phosphoryl hóa của nhiều thành phần trong tim góp phần vào sự co bóp và nhịp tim. Milrinone sử dụng sau phẫu thuật tim đã được tranh luận vì nguy cơ rối loạn nhịp nhĩ sau phẫu thuật. Tuy nhiên, trong thời gian ngắn, milrinone được coi là có lợi cho những người bị suy tim và một liệu pháp hiệu quả để duy trì chức năng tim sau phẫu thuật tim. Không có bằng chứng về bất kỳ tác dụng có lợi lâu dài nào đối với sự sống còn. Ở những bệnh nhân nguy kịch với bằng chứng rối loạn chức năng tim, có bằng chứng chất lượng tốt hạn chế để khuyến nghị sử dụng nó.

Sức co bóp trong tim
Những người trải qua một số dạng suy tim có sự giảm đáng kể khả năng co bóp của các tế bào cơ trong tim (tế bào cơ tim). Sự suy yếu hợp đồng này xảy ra thông qua một số cơ chế. Một số vấn đề chính liên quan đến giảm khả năng co bóp ở những người bị suy tim là những vấn đề phát sinh từ sự mất cân bằng nồng độ calci. Calci cho phép myosin và actin tương tác, cho phép bắt đầu co bóp trong tế bào cơ tim. Ở những người bị suy tim, có thể có một lượng calci giảm trong các tế bào cơ tim làm giảm calci có sẵn để bắt đầu co bóp. Khi sự co bóp giảm, lượng máu được bơm ra khỏi tim vào tuần hoàn cũng bị giảm theo. Việc giảm cung lượng tim này có thể gây ra nhiều hệ lụy toàn thân như mệt mỏi, ngất và các vấn đề khác liên quan đến giảm lưu lượng máu đến các mô ngoại biên.

Cơ chế hoạt động
Cyclic adenosine monophosphate (cAMP) gây tăng kích hoạt protein kinase A (PKA). PKA là một enzyme giúp phosphoryl hóa nhiều yếu tố của bộ máy hợp đồng trong tế bào tim. Trong ngắn hạn, điều này dẫn đến sự gia tăng lực co bóp. Phosphodiesterase là enzyme chịu trách nhiệm cho sự phân hủy của cAMP. Do đó, khi phosphodiesterase hạ thấp mức cAMP trong tế bào, chúng cũng làm giảm phần hoạt tính của PKA trong tế bào và giảm lực co bóp.

Milrinone là một chất ức chế phosphodiesterase-3. Thuốc này ức chế hoạt động của phosphodiesterase-3 và do đó ngăn ngừa sự thoái hóa của cAMP. Với mức độ cAMP tăng lên, sự gia tăng kích hoạt PKA. PKA này sẽ phosphoryl hóa nhiều thành phần của tế bào cơ tim như kênh calci và các thành phần của myofilaments. Phosphoryl hóa các kênh calci cho phép sự gia tăng dòng calci vào tế bào. Sự gia tăng dòng calci này dẫn đến tăng khả năng co bóp. PKA cũng phosphorylates kênh kali thúc đẩy hành động của họ. Các kênh kali chịu trách nhiệm tái cực của các tế bào cơ tim do đó làm tăng tốc độ các tế bào có thể khử cực và tạo ra sự co lại. PKA cũng phosphoryl hóa các thành phần trên myofilaments cho phép Actin và myosin tương tác dễ dàng hơn và do đó làm tăng khả năng co bóp và trạng thái inotropic của tim. Milrinone cho phép kích thích chức năng tim độc lập với các thụ thể β-adrenergic dường như được điều chỉnh xuống ở những người bị suy tim.

Sử dụng lâm sàng
Milrinone là một liệu pháp thường được sử dụng cho tăng huyết áp động mạch phổi nặng (PAH). Thường kết hợp với các loại thuốc khác như sildenafil

Tác dụng phụ
Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện cho thấy sử dụng milrinone có thể gây ra tác dụng phụ có hại tiềm ẩn ở bệnh nhân suy tim.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cơ chế hoạt động


title: Mesochorus divergentus

text:
Mesochorus divergentus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Vương quốc al-Abwab

text:
Vương quốc al-Abwab là một nền quân chủ Nubia thời Trung Cổ ở khu vực ngày nay là miền trung Sudan. Ban đầu là một tỉnh thuộc miền bắc Alodia, nước này trở thành một vương quốc độc lập từ năm 1276. Từ đó trở đi, al-Abwab được sử sách Ả Rập ghi chép nhiều lần do dính líu đến những cuộc chiến giữa nước láng giềng phía bắc Makuria và Vương quốc Mamluk của Ai Cập. Trong các cuộc xung đột này, al-Abwab thường đứng về phe Mamluk. Vương quốc được đề cập lần cuối vào năm 1367, nhưng dựa trên niên đại của đồ gốm chế tác nơi đây, al-Abwab có thể đã tiếp tục tồn tại cho đến thế kỷ 15 hoặc thậm chí là 16. Dưới thời trị vì của vua Funj Amara Dunqas (), vùng này được xác định đã trở thành một phần của Vương quốc Hồi giáo Funj.

Vị trí
Vị trí chính xác của vương quốc al-Abwab vẫn chưa được xác định rõ ràng. Theo nhà truyền giáo thế kỷ 10 al-Aswani, thành phố Atbara nằm ở al-Abwab. Dù vậy, ông cũng cho rằng biên giới phía bắc của vương quốc nằm xa hơn về phía bắc, tại khúc quanh sông Nin lớn. Vào năm 1317 al-Abwab nằm quanh nơi hợp lưu của sông Atbara và sông Nin, trong khi vào năm 1289, sử sách ghi chép rằng có thể mất khoảng ba ngày để đi từ đảo Mograt đến nơi đây, cho thấy biên giới phía bắc của vương quốc nằm gần Abu Hamad. Đến đầu thế kỷ 20, người Sudan được ghi nhận sử dụng thuật ngữ al-Abwab (, cửa ngõ) để mô tả một khu vực gần Meroe. Nhà khảo cổ học David Edwards nói rằng nền văn hóa hiện vật của thung lũng sông Nin nằm giữa Abu Hamad, nơi dòng sông uốn cong về phía tây, ngoài ra sông Atbara liên quan tới Makuria chứ không phải Alodia.

Lịch sử

Nguồn gốc
Không có nhiều thông tin về lịch sử al-Abwab. Trong thời kỳ tiền độc lập, đây là tỉnh cực bắc của Alodia. Vua Alodia có thể đã bổ nhiệm một quan chức để cai quản tỉnh này. Hiện vật khảo cổ học từ kinh đô Alodia Soba cho thấy thành phố suy tàn từ thế kỷ 12, và có thể là cả vương quốc. Al-Abwab tách khỏi Alodia dù không rõ trong hoàn cảnh nào; đến năm 1276, nơi đây xuất hiện với tư cách một vương quốc độc lập kiểm soát "những vùng lãnh thổ rộng lớn", theo al-Mufaddal.

Dưới thời Adur
Nước này được đề cập do dính líu đến cuộc chiến giữa Makuria và Vương quốc Hồi giáo Mamluk: David của Makuria tấn công Aydhab và Aswan, kích động sultan của Mamluk Baybars trả đũa. Tháng 3 năm 1276, quân Mamluk tiến đến Dongola và đánh bại David trong trận chiến, buộc quân vương Makuria chạy trốn đến vương quốc phía nam al-Abwab. Tuy nhiên, vua của al-Abwab Adur lập tức giao nộp ông cho phe Hồi giáo. Theo al-Nuwayri, điều này xảy ra sau khi Adur đánh thắng David rồi bắt ông làm tù binh. Al-Mufaddal cho rằng ông giao nộp David vì sợ uy sultan của Mamluk. Sau cuộc chiến, người Mamluk đưa một vị vua bù nhìn lên ngôi ở Dongola rồi cử một kẻ ám sát tới từ al-Abwab để theo dõi ông ta.

Sử sách tiếp tục nhắc đến Adur năm 1286, khi ông cử một sứ thần diện kiến sultan của Mamluk. Không chỉ tặng vị sultan một con voi và một con hươu cao cổ, sứ thần còn tuyên bố thần phục ông; song cũng than phiền rằng vua bù nhìn Mamluk ở Dongola tỏ thái độ thù địch. Đầu năm sau, người Mamluk cử một sứ thần đến đáp lễ. Vào năm 1290, Adur được cho là đã tiến hành chiến dịch chống lại một vị vua Makuria tên Any, người đã đào tẩu khỏi đất nước trước đó một năm. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ Any là ai khi vào năm 1289, Dongola có hai vị vua mang tên Shemamun và Budemma, nên có thể ông chỉ đơn thuần là một thủ lĩnh. Ngoài cuộc chiến chống lại Any, Adur còn tham gia chiến dịch trấn áp một vị vua vô danh đã xâm chiếm vùng đất Anaj, có thể ám chỉ Alodia. Ông tuyên bố rằng một khi các chiến dịch thành công, toàn bộ Bilad al-Sudan sẽ nằm dưới quyền của quốc vương Mamluk. Năm 1292 vua Makuria buộc tội Adur tàn phá đất nước mình.

Tiếp xúc với người Mamluk
Năm 1316, người Mamluk lại xâm lược Makuria với ý đồ thay thế vị vua bất tuân Karanbas bằng quân vương Hồi giáo Barshambu. Karanbas chạy trốn đến al-Abwab và ở lại đây suốt bốn thập kỷ trước khi vua al-Abwab bắt giữ ông và giao cho quân Mamluk. Một năm sau, al-Abwab tiếp xúc trực tiếp với người Mamluk khi một đội quân Mamluk truy đuổi những toán cướp Bedouin qua miền trung Sudan đến thị trấn cảng Sawakin, đi về phía tây đến Atbara, sau đó ngược dòng đến khi tới được Kassala. Cuối cùng do không bắt được toán cướp du mục, người Mamluk xuôi ngược dòng Atbara rồi cập bến tại al-Abwab. Al-Nuwayri tuyên bố quốc vương của al-Abwab đã gửi quân nhu cho đội quân này dù quá sợ hãi khi gặp mặt họ. Mặc dù vậy, quân đội Mamluk bắt đầu cướp bóc đất nước để lấy lương thực trước khi tiếp tục hành quân đến Dongola.

Đến thế kỷ 14 và 15 các bộ lạc Bedouin đã càn quét phần lớn Sudan. Năm 1367, quốc vương Mamluk trao đổi thư từ với tù trưởng (shaykh) Junayd của bộ tộc Ả Rập Jawabira, một nhánh của Banu Ikrima. Vị thủ lĩnh này đến Nubia khi đi cùng các cuộc xâm lược của Mamluk. Theo al-Qalqashandi, ông đã cư trú ở al-Abwab, cùng với một tù trưởng bộ lạc Ả Rập khác tên là Sharif.

Chấm dứt
Các nguồn tài liệu không còn đề cập đến al-Abwab sau thế kỷ 14. Song, bằng chứng khảo cổ học từ khu vực cho thấy al-Abwab vẫn tồn tại cho đến khi Vương quốc Hồi giáo Funj trỗi dậy, vì đồ gốm Cơ đốc giáo đã được tìm thấy cùng với đồ gốm Funj. Do đó, giới sử học kết luận nhà nước al-Abwab "chắc chắn" phát triển mạnh cho đến thế kỷ 15 và thậm chí có thể là thế kỷ 16. Dưới thời vị vua Funj đầu tiên, Amara Dunqas (), ông đã thống nhất thung lũng sông Nin của Sudan ở tận phía bắc Dongola.

Tôn giáo
Vào năm 1412, Al-Qashqandi đã ghi chép rằng vua của al-Abwab có tước hiệu tương tự như vua Kilikia, ngụ ý al-Abwab là một quốc gia Kitô giáo. Dân chúng trong vùng tiếp tục chế tác đồ gốm Cơ Đốc giáo cho đến khi người Funj trỗi dậy. Tuy vậy, vua Adur có lẽ là một người Hồi giáo, khi kẻ ám sát được lệnh sultan của Baybars trông chừng vua bù nhìn Makuria là một tín đồ Hồi giáo dòng Isma'il. Các bộ lạc Bedouin chiếm Nubia trong thế kỷ 14 và 15 là người Hồi giáo dù chỉ trên danh nghĩa. Tuy nhiên, họ góp phần Hồi giáo hóa đất nước bằng cách kết hôn với người Nubia. Lịch sử truyền thống của người Sudan cho biết một thầy giảng Sufi đã đến khu vực này trong thế kỷ 15. Có những ý kiến cho rằng ông định cư ở Berber vào năm 1445 hoặc gần al-Mahmiya (phía bắc Meroe) hồi cuối thế kỷ 15.

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

Lịch sử Nubia
Lịch sử Sudan
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu thế kỷ 13
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt thế kỷ 15
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt thế kỷ 16
Quốc gia châu Phi trung cổ


title: Lissonota clypeator

text:
Lissonota clypeator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Hymenomima frankia

text:
Hymenomima frankia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hymenomima