title: Xe cơ giới

text:
Xe cơ giới, còn gọi là phương tiện cơ giới hoặc phương tiện ô tô, là một phương tiện di chuyển trên mặt đất, thường có bánh xe, không di chuyển trên đường ray (như tàu hỏa hoặc xe điện) và được dùng để vận chuyển người hoặc hàng hóa.

Sự thúc đẩy của phương tiện di chuyển được thực hiện bằng một động cơ hoặc động cơ, thường là động cơ đốt trong hoặc động cơ điện, hoặc một sự kết hợp cả hai loại, như các loại xe hybrid điện và xe hybrid có cắm điện. Theo pháp lý, xe cơ giới thường được phân thành nhiều loại bao gồm xe ô tô, xe buýt, xe máy, xe cơ giới địa hình, xe tải nhẹ và xe tải thông thường. Các loại này thay đổi tùy theo quy định pháp luật của từng quốc gia. Tiêu chuẩn ISO 3833:1977 định nghĩa các loại phương tiện đường bộ và thuật ngữ liên quan. Thông thường, để không yêu cầu những người có khuyết tật phải có bằng lái để sử dụng và không cần phải đăng ký hay mua bảo hiểm, các loại xe lăn điện được miễn khỏi định nghĩa xe cơ giới theo luật pháp.

Đến năm 2011, có hơn một tỷ xe cơ giới đang hoạt động trên toàn thế giới, không tính các xe không hoạt động trên đường và máy móc công trình nặng. Ước tính của tờ báo Ward's từ Hoa Kỳ vào năm 2019 cho biết có 1,4 tỷ xe cơ giới đang hoạt động trên toàn cầu.

Tỉ lệ sở hữu xe cơ giới trên mỗi người trên toàn cầu vào năm 2010 là 148 xe hoạt động (VIO) trên mỗi 1000 người. Trung Quốc có số lượng xe cơ giới đăng ký lớn nhất trên thế giới, với tổng cộng 322 triệu xe cơ giới đăng ký vào cuối tháng 9 năm 2018. Hoa Kỳ sở hữu tỷ lệ xe cơ giới trên mỗi người cao nhất thế giới, với 832 xe hoạt động trên mỗi 1000 người vào năm 2016. Thêm vào đó, từ năm 2009, Trung Quốc đã trở thành thị trường xe hơi mới lớn nhất toàn cầu. Năm 2011, tổng số lượng 80 triệu chiếc xe ô tô và phương tiện thương mại đã được sản xuất, trong đó Trung Quốc đứng đầu với tổng cộng 18,5 triệu xe cơ giới được sản xuất.

Xu hướng sở hữu xe cơ giới

Theo ước tính của tờ báo Mỹ Ward's, tính đến năm 2010, có khoảng 1.015 tỷ xe cơ giới đang hoạt động trên toàn thế giới. Con số này bao gồm các ô tô, xe tải (nhẹ, trung bình và nặng), và xe buýt, nhưng không tính các xe không di chuyển trên đường (off-road) hay thiết bị xây dựng nặng. Tổng số xe cơ giới trên toàn cầu vượt qua con số 500 triệu vào năm 1986, từ 250 triệu xe cơ giới vào năm 1970. Trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến 1970, số lượng xe tăng gấp đôi gần như mỗi 10 năm. Dự báo từ Navigant Consulting cho biết dân số xe cơ giới nhẹ trên toàn cầu sẽ đạt 2 tỷ đơn vị vào năm 2035.

Tính đến năm 2010, tỷ lệ sở hữu xe cơ giới trên toàn cầu là 148 xe đang hoạt động trên mỗi 1000 người, tương đương với tỷ lệ 1:6.75 xe cơ giới trên mỗi người. Con số này giảm nhẹ so với năm 2009, khi tỷ lệ là 150 xe cơ giới trên mỗi 1000 người, tỷ lệ 1:6.63 xe cơ giới trên mỗi người. Tỷ lệ sở hữu xe cơ giới trên toàn cầu tăng lên 174 xe đang hoạt động trên mỗi 1000 người vào năm 2013. Ở các quốc gia đang phát triển, tỷ lệ sở hữu xe cơ giới hiếm khi vượt quá 200 ô tô trên 1000 dân.

Dưới đây là bảng tóm tắt sự phát triển đăng ký xe cơ giới trên toàn thế giới từ năm 1960 đến năm 2019:

 Nhiên liệu thay thế và sự áp dụng công nghệ cho xe cơ giới

Kể từ đầu những năm 2000, số lượng các xe sử dụng nhiên liệu thay thế đã tăng lên nhờ sự quan tâm của nhiều chính phủ trong việc khuyến khích việc áp dụng rộng rãi thông qua các khoản hỗ trợ công cộng và các khuyến khích không phải là tiền bạc. Các chính phủ đã áp dụng những chính sách này do sự kết hợp của nhiều yếu tố như quan tâm đến môi trường, giá dầu cao, và sự giảm thiểu sự phụ thuộc vào dầu nhập khẩu.

Trong số các loại nhiên liệu khác ngoài các nhiên liệu truyền thống như xăng hoặc dầu diesel, và các công nghệ thay thế để cung cấp năng lượng cho động cơ xe cơ giới, những lựa chọn phổ biến nhất được khuyến khích bởi các chính phủ khác nhau bao gồm: xe chạy bằng khí tự nhiên, xe chạy bằng khí gas hóa lỏng (LPG), xe đa nhiên liệu, sử dụng nhiên liệu sinh học, xe hybrid điện, xe hybrid cắm điện, xe điện, và xe chạy bằng tế bào nhiên liệu hydro.

Kể từ những năm cuối thập kỷ 2000, Trung Quốc, các nước châu Âu, Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản và các quốc gia phát triển khác đã áp dụng các chính sách khuyến khích mạnh mẽ nhằm thúc đẩy việc sử dụng xe chạy bằng điện cắm sạc. Đến nay (2020), tổng số xe hạng nhẹ sử dụng điện cắm sạc đã vượt qua con số 10 triệu đơn vị. Tính đến năm 2019, phân khúc xe thương mại trung và nặng đã đóng góp thêm 700,000 đơn vị vào tổng số xe điện cắm sạc toàn cầu. Trong năm 2020, tỷ lệ thị phần của doanh số bán xe hạng hành khách điện cắm sạc đạt 4,2%, tăng từ 2,5% trong năm 2019. Tuy vậy, mặc dù có sự hỗ trợ từ chính phủ và sự tăng trưởng nhanh chóng, phân khúc xe điện cắm sạc vẫn chỉ chiếm khoảng 1 trong số 250 xe (0,4%) trên các đường trên thế giới vào cuối năm 2018.

Trung Quốc

Vào cuối tháng 9 năm 2018, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có tổng cộng 322 triệu phương tiện động cơ, trong đó có 235 triệu chiếc xe hơi du lịch. Đây là quốc gia có đội xe cơ giới lớn nhất thế giới. Năm 2016, đội xe cơ giới bao gồm 165,6 triệu xe hơi và 28,4 triệu xe tải và xe buýt. Năm 2009, khoảng 13,6 triệu xe được bán, và vào năm 2010, số lượng đăng ký xe cơ giới tăng lên hơn 16,8 triệu chiếc, đại diện cho gần một nửa sự gia tăng của đội xe trên thế giới. Sở hữu xe trên mỗi người đã tăng từ 26,6 xe trên 1000 người vào năm 2006 lên 141,2 vào năm 2016.

Tổng số xe điện cắm sạc hợp pháp trên các tuyến đường, gồm cả các xe sử dụng năng lượng mới tại Trung Quốc đã đạt 2,21 triệu đơn vị vào cuối tháng 9 năm 2018, trong đó, 81% là các xe điện hoàn toàn. Con số này bao gồm cả xe thương mại nặng như xe buýt và xe chở rác, chiếm khoảng 11% tổng số. Trung Quốc cũng là thị trường lớn nhất thế giới về xe buýt điện, đạt khoảng 385,000 đơn vị vào cuối năm 2017.

Số lượng xe ô tô và xe máy ở Trung Quốc tăng gấp 20 lần từ năm 2000 đến 2010. Sự tăng trưởng nảy vọt này đã giúp Trung Quốc trở thành thị trường ô tô mới lớn nhất thế giới, vượt qua Hoa Kỳ vào năm 2009. Tuy nhiên, sở hữu trên mỗi người là 58 xe cơ giới trên 1000 người, tương đương với tỷ lệ 1:17,2 xe đối với mỗi người, vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức độ hóa xe của các nước phát triển.

Hoa Kỳ

Hoa Kỳ có lượng xe cơ giới đứng thứ hai trên thế giới sau Trung Quốc. Đến năm 2016, nước này có tổng cộng 259,14 triệu xe cơ giới, trong đó có 246 triệu xe nhẹ, bao gồm 112,96 triệu ô tô hạng nhẹ và 133 triệu xe tải nhẹ (bao gồm cả các loại SUV). Tại cuối năm 2016, tổng số 11,5 triệu xe tải nặng đã được đăng ký. Tỉ lệ sở hữu xe trên mỗi người ở Hoa Kỳ cũng là cao nhất thế giới, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (USDoE) báo cáo tỷ lệ motor hóa là 831,9 xe đang hoạt động trên mỗi 1000 người vào năm 2016, tức tỷ lệ 1:1,2 xe trên mỗi người.

Theo USDoE, tỷ lệ motor hóa đạt đỉnh vào năm 2007 với 844,5 xe trên mỗi 1000 người. Về số lượng người có giấy phép lái, đến năm 2009, nước này có 1,0 xe cho mỗi người có giấy phép lái, và 1,87 xe trên mỗi hộ gia đình. Số lượng đăng ký ô tô hạng nhẹ tại Hoa Kỳ giảm 11,5% vào năm 2017 và 12,8% vào năm 2018.

Tính đến năm 2016, tại Hoa Kỳ, số lượng các phương tiện sử dụng nhiên liệu thay thế đã bao gồm hơn 20 triệu xe, trong đó có các xe ô tô và xe tải nhẹ có khả năng sử dụng nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel). Đây là đội xe linh hoạt lớn thứ hai trên thế giới, chỉ sau Brazil. Tuy nhiên, việc sử dụng thực tế của nhiên liệu etanol đang bị hạn chế do thiếu cơ sở hạ tầng cung cấp nhiên liệu E85.

Liên quan đến phân khúc xe điện, đội xe ô tô hybrid điện tại Hoa Kỳ là đội xe lớn thứ hai trên thế giới, chỉ sau Nhật Bản, với hơn bốn triệu đơn vị được bán ra đến tháng 4 năm 2016. Kể từ khi mẫu xe điện Tesla Roadster ra mắt vào năm 2008, tổng số xe cơ giới sử dụng nhiên liệu plug-in đi trên đường công cộng ở Hoa Kỳ đã vượt qua mốc một triệu đơn vị vào tháng 9 năm 2018. Số lượng xe cơ giới plug-in tại Hoa Kỳ đứng thứ hai sau Trung Quốc (2,21 triệu đến tháng 9 năm 2018).

, Hạng phương tiện sử dụng gas tự nhiên của đất nước cũng bao gồm hơn 160,000 xe, chủ yếu là xe buýt đô thị và đội xe giao hàng. Mặc dù kích thước tương đối nhỏ bé, việc sử dụng gas tự nhiên chiếm khoảng 52% tổng lượng nhiên liệu thay thế được tiêu thụ bởi các phương tiện sử dụng nhiên liệu vận chuyển thay thế tại Hoa Kỳ vào năm 2009.

Châu Âu

27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU-27) có một đội xe hơn 256 triệu vào năm 2008, trong đó ô tô du lịch chiếm 87% của đội xe của liên minh. Năm thị trường lớn nhất, Đức (17,7%), Ý (15,4%), Pháp (13,3%), Vương quốc Anh (12,5%) và Tây Ban Nha (9,5%), chiếm 68% tổng đội xe đăng ký của khu vực vào năm 2008. Các quốc gia thành viên EU-27 đã có tỷ lệ sở hữu ước tính là 473 ô tô du lịch trên mỗi 1000 người vào năm 2009.

Theo Ward's, Ý có tỷ lệ sở hữu phương tiện cá nhân hàng đầu thứ hai (sau Hoa Kỳ) vào năm 2010, với 690 xe trên mỗi 1000 người. Đức có tỷ lệ motor hóa là 534 xe trên mỗi 1000 người và Vương quốc Anh có 525 xe trên mỗi 1000 người, cả hai năm 2008. Pháp có tỷ lệ 575 xe trên mỗi 1000 người và Tây Ban Nha có 608 xe trên mỗi 1000 người vào năm 2007. Bồ Đào Nha, từ năm 1991 đến 2002, tăng 220% về tỷ lệ motor hóa, với 560 xe trên mỗi 1000 người vào năm 2002.

Ở Ý, có một đội xe sử dụng khí tự nhiên có tên gọi là NGV với hơn 779,000 xe, tính đến tháng 6 năm 2012. Đây là đội xe sử dụng khí tự nhiên lớn nhất ở châu Âu. Ngoài ra, ở Thụy Điển, có hơn 225,000 xe linh hoạt có khả năng sử dụng nhiều loại nhiên liệu khác nhau. Điều này giúp Thụy Điển trở thành nước có đội xe linh hoạt lớn nhất tại châu Âu vào giữa năm 2011.

Tại châu Âu, xe điện nạp vào ổ cắm ngày càng được ưa chuộng. Đến tháng 6 năm 2018, đã có hơn một triệu xe điện nạp vào ổ cắm đăng ký tại châu lục này. Điều này làm cho châu Âu trở thành khu vực có lượng xe điện nạp vào ổ cắm thứ hai lớn nhất thế giới, chỉ sau Trung Quốc.

Tuy nhiên, thị trường tiên phong về xe điện nạp vào ổ cắm ở châu Âu lại thuộc về Na Uy. Đến tháng 12 năm 2020, đã có gần 500,000 xe điện nạp vào ổ cắm đăng ký ở Na Uy. Thậm chí, vào tháng 10 năm 2018, Na Uy trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới có tỷ lệ 10% xe chở khách trên đường là xe điện nạp vào ổ cắm.

Phần trăm thị trường xe điện nạp vào ổ cắm ở Na Uy cũng rất cao, vượt trội so với các quốc gia khác. Vào năm 2017, xe điện nạp vào ổ cắm chiếm 39.2% thị trường, tăng lên 49.1% vào năm 2018, và đạt mức ấn tượng 74.7% vào năm 2020. Điều này thể hiện sự chuyển đổi mạnh mẽ về sử dụng xe điện nạp vào ổ cắm ở Na Uy.

Nhật Bản
Vào năm 2010, Nhật Bản đã có tổng cộng 73.9 triệu phương tiện và từng là quốc gia có dàn xe hơi lớn thứ hai trên thế giới cho đến năm 2009. Đến thời điểm năm 2016, dàn xe đã đăng ký ở Nhật Bản đạt tổng số 75.81 triệu xe, trong đó có 61.40 triệu ô tô và 14.41 triệu xe tải và xe buýt. Nhật Bản cũng sở hữu dàn xe xe hybrid điện lớn nhất trên toàn cầu. Và tính đến tháng 3 năm 2018, đã có 7.51 triệu xe hybrid đăng ký tại đây, không tính các xe kei car, chiếm tỷ lệ 19.0% trong tổng số xe hơi du lịch đang lưu thông trên đường.

Brasil
Dàn xe hơi của Brasil đã tăng lên 64.8 triệu xe vào năm 2010, so với con số 29.5 triệu vào năm 2000, biểu thị tăng trưởng 119% trong mười năm và đạt tỷ lệ 340 xe cho mỗi 1000 người. Năm 2010, Brasil đã có tốc độ tăng dàn xe lớn thứ hai trên thế giới sau Trung Quốc, với 2.5 triệu đăng ký xe.

Tính đến năm 2018, Brasil sở hữu dàn xe chạy nhiên liệu thay thế lớn nhất thế giới với khoảng 40 triệu xe máy chạy nhiên liệu thay thế trên đường. Dàn xe sạch bao gồm 30.5 triệu xe linh hoạt chạy nhiều loại nhiên liệu và xe thương mại nhẹ flexible-fuel, cùng với hơn 6 triệu chiếc xe mô tô linh hoạt chạy nhiều loại nhiên liệu vào tháng 3 năm 2018; cùng khoảng từ 2.4 đến 3.0 triệu xe chạy ethanol tinh khiết vẫn đang hoạt động, trong số 5.7 triệu xe nhẹ chỉ sử dụng ethanol sản xuất từ năm 1979; và, tính đến tháng 12 năm 2012, tổng cộng có 1.69 triệu xe sử dụng khí tự nhiên.

Hơn nữa, tất cả các xe chạy xăng tại Brasil đều được thiết kế để hoạt động với hỗn hợp ethanol cao, có thể lên đến 25% nhiên liệu ethanol (E25). Tỷ lệ xe linh hoạt chạy nhiều loại nhiên liệu đã chiếm 88.6% trong tổng số các xe du lịch đăng ký năm 2017.

Ấn Độ
Vào năm 2010, dàn xe ô tô của Ấn Độ đã có tốc độ tăng trưởng cao thứ hai sau Trung Quốc, với mức 8.9%. Từ 19.1 triệu xe vào năm 2009, dàn xe đã tăng lên 20.8 triệu xe vào năm 2010. Đến tháng 3 năm 2015, tổng số xe ô tô ở Ấn Độ đã tăng lên 210 triệu xe. Ấn Độ cũng có một dàn xe chạy bằng khí tự nhiên với tổng cộng 1.1 triệu xe tính đến tháng 12 năm 2011.

Úc
Vào tháng 1 năm 2011, dàn xe ô tô tại Úc đã có tổng cộng 16.4 triệu xe đã đăng ký, và tỷ lệ sở hữu đạt 730 xe ô tô cho mỗi 1000 người, tăng từ 696 xe ô tô cho mỗi 1000 cư dân vào năm 2006. Từ năm 2006 đến nay, dàn xe ô tô đã tăng thêm 14.5%, với tỷ lệ tăng trung bình 2.7% mỗi năm trong khoảng thời gian năm năm.

So sánh theo khu vực
Bảng dưới đây so sánh tỷ lệ sở hữu xe ô tô theo khu vực với Hoa Kỳ, quốc gia có tỷ lệ xe hơi hóa cao nhất trên thế giới, và cách tỷ lệ này đã thay đổi từ năm 1999 đến 2016.

Sản xuất theo quốc gia
Trong năm 2017, tổng cộng đã sản xuất 97.3 triệu ô tô và xe thương mại trên toàn cầu. Trong đó, Trung Quốc đứng đầu với khoảng 29 triệu xe ô tô được sản xuất, tiếp theo là Hoa Kỳ với 11.2 triệu xe và Nhật Bản với 9.7 triệu xe. Bảng dưới đây liệt kê 15 quốc gia sản xuất hàng đầu trong năm 2017 cùng với sản lượng hàng năm tương ứng của họ từ năm 2004 đến 2017.

Chú thích


title: Trotopera olivifera

text:
Trotopera olivifera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trotopera


title: Hiệp ước Fontainebleau

text:
Hiệp ước Fontainebleau có nghĩa là một số thỏa thuận ký kết tại Fontainebleau, Pháp, thường là ở lâu đài Fontainebleau:

Hiệp ước Fontainebleau (1631), ký ngày 30 tháng 5 năm 1631 giữa Maximilian I, Đô thị Bayern và Vương quốc Pháp, thiết lập một liên minh bí mật giữa hai quốc gia Công giáo trong Chiến tranh Ba mươi năm
Hiệp ước Fontainebleau (1661), giữa Pháp và Thụy Điển, trong đó Pháp đã trợ cấp cho Thụy Điển để đổi lấy sự ủng hộ của sự lựa chọn của Pháp đối với Vua Ba Lan
Hiệp ước Fontainebleau (1679), ký ngày 23 tháng 8 năm 1679. Pháp hòa bình hòa bình giữa Đan Mạch-Na Uy và Thụy Điển trong Chiến tranh Scanian
Hiệp ước Fontainebleau (1743), thành lập Hiệp ước gia đình Bourbon thứ hai giữa Pháp và Tây Ban Nha
Hiệp ước Fontainebleau (1745), thành lập liên minh quân sự giữa Louis XV của Pháp và Charles Edward Stuart
Hiệp ước bí mật mà Pháp đã nhượng cho thuộc địa của Louisiana tới Tây Ban Nha trước Hiệp ước Paris năm 1763, nhưng đã được thực hiện vào năm 1764
Hiệp ước Fontainebleau (1785) giữa Cộng hòa Hà Lan và Hoàng đế Joseph II đối với cửa sông Scheldt
Hiệp ước Fontainebleau (1807), ký kết ngày 27 tháng 10 giữa Tây Ban Nha và Pháp, xác định sự chiếm đóng của Bồ Đào Nha và đề xuất việc chia đất nước thành ba vương quốc do hậu quả của Chiến tranh Bán đảo - Vương quốc Bắc Lusitania, Bồ Đào Nha (giảm kích thước) và Algarve (mở rộng bao gồm Alentejo)
Hiệp ước Fontainebleau (1814), ký vào ngày 11 tháng 4, trục xuất Napoleon Bonaparte như Hoàng đế Elba


title: Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014

text:
Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 (số ký hiệu: , tên quốc tế: 2014 Law on Vocational Education) là văn bản quy phạm pháp luật quy định về lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam, mang tính định hướng luật hóa chủ trương đột phá chiến lược về giáo dục quốc dân, người lao động và nguồn nhân lực trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế những năm 2010. Hệ thống giáo dục nghề nghiệp mới được quy định phân tách khỏi giáo dục đại học, theo hướng gắn với nhu cầu lao động, nghề nghiệp của xã hội, mở cửa tính tư thục bằng việc khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức xã hội tham gia, tăng tính tự chủ của các cơ sở giáo dục công lập lẫn tư thục, đồng thời sử dụng các chương trình đào tạo, giảng dạy tham khảo quốc tế, giữ vững các chính sách văn hóa, phong tục với nhà giáo và người học. Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2015, và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội tiếp tục được phân công là cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về lĩnh vực này.

Thay vì tên gọi ban đầu của dự án xây dựng luật là "Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề", tên gọi được đổi thành "giáo dục nghề nghiệp" và ban hành đồng nghĩa với việc khiến Luật Dạy nghề 2006 hết hiệu lực. Luật gồm 8 chương, 79 điều, quy định các vấn đề hệ thống giáo dục nghề nghiệp; tổ chức, hoạt động của cơ sở giáo dục nghề nghiệp; và quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Các tổ chức giáo dục nghề nghiệp phải tuân thủ một số quy định về hình thức tổ chức, việc kiểm định chất lượng, chính sách áp dụng, vấn đề tài sản và tài chính; được tự chủ áp dụng các phương thức đào tạo chính quy, đào tạo thường xuyên, khuyến khích hợp tác quốc tế. Bên cạnh đó, nhà giáo và người học được quan tâm đặc biệt bằng nhiều chính sách xã hội ưu đãi theo hướng bền vững.

Bối cảnh
Đầu năm 2011, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành nhiều văn kiện, trong đó có nghị quyết xác định tầm quan trọng của nhân lực nói chung, nhân lực lao động kỹ thuật trực tiếp nói riêng trong phát triển kinh tế đất nước, đưa đây làm 1 trong 3 đột phá chiến lược trong Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 2011–2020, và nhấn mạnh rằng:...Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ.Theo đó vào thời điểm này, giáo dục đào tạo nói chung, dạy nghề nói riêng được coi là động lực quan trọng nhất cho sự phát triển. Do vậy, vào tháng 9–10 năm 2013, Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã ban hành nghị quyết về "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế", trong đó xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo nói chung, dạy nghề nói riêng. Với chỉ đạo từ Đảng, và việc Luật Dạy nghề 2006 là đạo luật đang có hiệu lực, công tác sửa đổi, bổ sung luật này được đặt ra, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về dạy nghề theo tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện. Luật Dạy nghề 2006 được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2006 và có hiệu thực thi hành từ ngày 1 tháng 6 năm 2007. Năm 2012, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (MOLISA) tổng kết, đánh giá 5 năm thi hành, khẳng định luật này mang lại nhiều kết quả đáng khích lệ trong phát triển nhân lực cho quốc gia, có thể kể đến việc lần đầu tiên hệ thống dạy nghề với 3 cấp trình độ đào tạo là sơ cấp nghề, trung cấp nghề và cao đẳng nghề được hình thành và phát triển ở Việt Nam, góp phần đáp ứng nhu cầu về lao động kỹ thuật trực tiếp trong sản xuất, dịch vụ. Các quy định của luật này đã điều chỉnh hầu hết các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực dạy nghề.

Tuy nhiên, MOLISA đánh giá rằng bên cạnh những đóng góp, do tình hình kinh tế – xã hội của đất nước nói chung, giáo dục, đào tạo nói riêng đã có những thay đổi, nên một số quy định trong Luật Dạy nghề 2006 không còn phù hợp với thực tiễn. Một số quy định chưa tạo được cơ chế linh hoạt, phù hợp với tính đa dạng, phong phú trong dạy nghề, cụ thể như mục tiêu dạy nghề ở các cấp trình độ chưa định hướng vào chuẩn đầu ra là vị trí làm việc của người lao động; chưa quy định cụ thể về dạy nghề thường xuyên để lấy bằng tốt nghiệp cao đẳng nghề, bằng tốt nghiệp trung cấp nghề và chứng chỉ sơ cấp nghề, trong khi đây là nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của người học. Luật định về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp trong hoạt động dạy nghề còn chưa cụ thể, doanh nghiệp chưa thực sự là một chủ thể của hoạt động dạy nghề; chính sách đối với cơ sở dạy nghề dạy nghề tư thục còn thiếu, chưa tạo sự bình đẳng trong hoạt động dạy nghề. Về quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động dạy nghề thì chưa có quy định điều chỉnh hoặc có điều chỉnh nhưng chưa cụ thể, ví dụ như các vấn đề về điều kiện, thẩm quyền thành lập các cơ sở dạy nghề có vốn đầu tư nước ngoài; về các loại hình sở hữu cơ sở dạy nghề; về hợp tác quốc tế dạy nghề. Bên cạnh đó, luật 2006 còn thiếu đồng bộ, thống nhất với hệ thống các văn bản luật khác có liên quan như Bộ Luật Lao động 2012, Luật Viên chức 2010, Luật Giáo dục 2005 sửa đổi 2009, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 sửa đổi 2013, làm cho một số quy định không còn phù hợp.

Soạn thảo, ban hành
Năm 2012, theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008, Chính phủ đã giao MOLISA thành lập Ban Soạn thảo Dự án Luật với trưởng ban là Bộ trưởng MOLISA Phạm Thị Hải Chuyền, với sự tham gia của đại diện lãnh đạo các cơ quan, tổ chức là Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hiệp hội Dạy nghề và Nghề công tác xã hội Việt Nam. Ban Soạn thảo đã tiến hành các hoạt động phục vụ cho việc xây dựng dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề, cụ thể như tổ chức tổng kết, đánh giá 5 năm thi hành luật trong năm 2012 và 2013, rà soát các quy định của pháp luật hiện hành có liên quan đến dạy nghề như: Bộ Luật lao động, Luật Giáo dục, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Viên chức, pháp luật về tài chính, bình đẳng giới; đánh giá tác động kinh tế – xã hội, tác động của thủ tục hành chính của dự thảo luật; tổ chức nghiên cứu một số luật về giáo dục đào tạo, dạy nghề, phát triển kỹ năng người học của một số nước; tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị với các bộ, ngành, địa phương, cơ sở dạy nghề, các nhà khoa học cho ý kiến về dự thảo luật. Dự án luật đã được tổ chức lấy ý kiến bằng văn bản của các bộ, ngành; địa phương, tổ chức chính trị – xã hội và cơ sở dạy nghề; đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội để lấy ý kiến rộng rãi của các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động dạy nghề.

Ngày 29 tháng 11 năm 2013, dự án luật đã được Hội đồng thẩm định do Bộ Tư pháp thành lập tổ chức thẩm định. Trên cơ sở ý kiến của Hội đồng thẩm định, Ban Soạn thảo đã nghiên cứu, tiếp thu ý kiến, chỉnh lý. Sau đó, ngày 25 tháng 12 cùng năm, tại phiên họp chuyên đề về công tác xây dựng pháp luật, Chính phủ đã thảo luận và nhất trí trình Quốc hội dự án luật này. Khi được thảo luận ở Quốc hội, có những ý kiến trái chiều về dề dự án luật, theo đó quyết định đổi tên "Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề 2006" thành "Luật Giáo dục nghề nghiệp", tức một cái tên mới bởi dự án có đa số điều khoản thay thế so với luật cũ. Đến ngày 27 tháng 11 năm 2014, dự án được biểu quyết thông qua với tỷ lệ 55,13%, với 412 đại biểu tham dự, 274 tán thành, 125 không tán thành và 13 đại biểu không biểu quyết. Đây là tỷ lệ thấp nhất từ trước cho đến thời điểm ban hành.

Cấu trúc
Luật có 8 chương, 79 điều, là đạo luật mới thay thế cho Luật Dạy nghề 2006, quy định chuyên ngành về giáo dục nghề nghiệp, chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2015.

Nội dung chính

Tên gọi và hệ thống
Ban đầu, tuân thủ việc thực hiện nghị quyết về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh theo nhiệm kỳ của Quốc hội khóa XIII, Chính phủ đã chỉ đạo MOLISA phối hợp với các cơ quan khác tổ chức xây dựng dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề. Tuy nhiên, theo Hiến pháp 2013, không có thuật ngữ "dạy nghề" mà chỉ có thuật ngữ "giáo dục nghề nghiệp" và thuật ngữ "học nghề" tại Điều 61 quy định về giáo dục. Có nghĩa là việc học nghề, bao gồm cả học nghề ở trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng đều thuộc về giáo dục nghề nghiệp. Trên thế giới thường dùng thuật ngữ "Vocational Education and Training" (VET) với nghĩa giáo dục và đào tạo nghề hoặc "Technical Vocational Education and Training" (TVET) với nghĩa giáo dục kỹ thuật và đào tạo nghề và đều được hiểu chung theo nghĩa rộng là giáo dục nghề nghiệp (Vocational Education). Ban Soạn thảo nghiên cứu xét thấy Luật Giáo dục nghề nghiệp của nhiều nước sử dụng thuật nghữ VET hoặc TVET và có một số nước, sử dụng chính thuật ngữ "Vocational Education" cho tên luật – Vocational Education Law, chẳng hạn như Latvia, Trung Quốc, Cộng hòa Ireland. Do đó, để bảo đảm tuân thủ Hiến pháp và hội nhập với các nước trong khu vực và quốc tế, "Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dạy nghề" được đổi tên thành "Luật Giáo dục nghề nghiệp" trong giai đoạn soạn thảo và ban hành. Bên cạnh đó, từ khi soạn thảo, có nhiều quan điểm về việc giao nhiệm vụ quản lý ngành này cho MOLISA hay Bộ Giáo dục và Đào tạo, luật định Chính phủ phân công, và sau đó Chính phủ đã ban hành nghị định phân công cơ quan quản lý là MOLISA.

Theo quy định của Luật Giáo dục 2005, giáo dục nghề nghiệp chỉ bao gồm: trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề. Trong dạy nghề lại có các trình độ sơ cấp nghề, trung cấp nghề và cao đẳng nghề. Theo đó, hệ thống giáo dục Việt Nam có 2 trình độ trung cấp, 2 trình độ cao đẳng và do 2 cơ quan quản lý khác nhau. Để khắc phục bất cập nêu trên, luật định cấu trúc lại hệ thống giáo dục quốc dân làm thay đổi toàn diện cấu trúc hệ thống giáo dục nghề nghiệp, với hệ thống giáo dục nghề nghiệp mới bao gồm trình độ sơ cấp; trình độ trung cấp và trình độ cao đẳng. Với việc cấu trúc lại hệ thống trình độ đào tạo, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có sự đổi mới, gồm trung tâm giáo dục nghề nghiệp – thống nhất của trung tâm kỹ thuật, tổng hợp, hướng nghiệp và trung tâm dạy nghề; trường trung cấp – thống nhất của trường trung cấp chuyên nghiệp và trường trung cấp nghề; và trường cao đẳng – thống nhất của cao đẳng chuyên nghiệp và cao đẳng nghề. Thực chất là luật này đưa trường cao đẳng chuyên nghiệp tách khỏi giáo dục đại học, và giáo dục đại học chỉ còn trường đại học đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ.

Tự chủ, xã hội và quốc tế
Luật định cơ sở giáo dục nghề nghiệp tự chủ trong các hoạt động thuộc các lĩnh vực tổ chức và nhân sự, tài chính và tài sản, đào tạo và công nghệ, hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng đào tạo theo quy định của pháp luật. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập tự bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động chi thường xuyên và chi đầu tư được thực hiện tự chủ, tự chịu trách nhiệm toàn diện theo quy định của Chính phủ. Về tính xã hội, luật có quy định rằng doanh nghiệp tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp với vai trò là chủ thể có quyền và trách nhiệm như nhau trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Toàn bộ chi phí cho hoạt động giáo dục nghề nghiệp được trừ để tính thu nhập chịu thuế. Nội dung này không chỉ quy định trong luật này mà còn được cụ thể hơn trong pháp luật về thuế. Về tính quốc tế, luật có một mục riêng quy định về hợp tác quốc tế, như: quy định các hình thức, liên kết đào tạo với nước ngoài, thành lập văn phòng đại diện của cơ sở nước ngoài tại Việt Nam và văn phòng đại diện của cơ sở giáo dục nghề nghiệp Việt Nam tại nước ngoài, quy định việc công nhận tương đương đối với những người đã tốt nghiệp các trình độ đào tạo nghề nghiệp ở nước ngoài, quy định trình tự, thủ tục công nhận bằng, chứng chỉ giáo dục nghề nghiệp do cơ sở giáo dục nghề nghiệp nước ngoài cấp.

Đào tạo

Trước hết, luật định cơ sở giáo dục nghề nghiệp được quyền tự chủ xác định chỉ tiêu tuyển sinh trên cơ sở điều kiện về số lượng, chất lượng đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất và thiết bị đào tạo; được tuyển sinh nhiều lần trong năm; được tổ chức xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp giữa xét tuyển, thi tuyển. Theo luật cũ thì người học sau quá trình học tập phải thi tốt nghiệp, nếu đạt mới được xem xét công nhận và cấp bằng tốt nghiệp. Luật này quy định nếu người học tích lũy đủ mô đun, tín chỉ theo quy định của chương trình đào tạo thì được xét công nhận tốt nghiệp và cấp bằng tốt nghiệp, không phải thi tốt nghiệp cuối khóa. Đối với người tốt nghiệp trình độ cao đẳng được cấp bằng cao đẳng và công nhận danh hiệu kỹ sư thực hành hoặc cử nhân thực hành tùy vào ngành nghề đào tạo.

Trước luật này, tổ chức đào tạo trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp chỉ có phương thức đào tạo theo niên chế thì luật mới định rõ trong tổ chức quản lý đào tạo có thêm 2 phương thức đào tạo mới là đào tạo theo tích lũy mô đun và đào tạo theo tích lũy tín chỉ. Các cơ sở giáo dục có quyền lựa chọn phương thức đào tạo thích hợp. Theo phương thức này, hệ thống giáo dục theo hướng hệ thống mở, liên thông giữa các cấp trình độ đào tạo trong cùng nghề hoặc với các nghề khác hoặc liên thông lên trình độ cao hơn trong hệ thống giáo dục quốc dân; người học được coi là trung tâm của quá trình đào tạo, được học theo năng lực, điều kiện, hoàn cảnh của cá nhân, có thể học nhiều nội dung trong cùng thời gian và được công nhận theo hình thức tích lũy các năng lực; người học có thể học rút ngắn hoặc kéo dài thời gian học tập hoàn toàn phụ thuộc vào năng lực, điều kiện, hoàn cảnh của cá nhân người học. Về chương trình đào tạo, luật định rằng Nhà nước không ban hành chương trình khung như luật cũ, mà giao cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tự chủ xây dựng chương trình đào tạo. Về thời gian đào tạo thì trình độ trung cấp đối với người có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở trở lên là từ 1–2 năm học tùy theo nghề đào tạo khi học theo niên chế của luật cũ thì theo quy định luật này là từ 3–4 năm do phải học thêm văn hóa trung học phổ thông. Với người có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, nếu có nguyện vọng tiếp tục học lên trình độ cao hơn thì phải tích lũy thêm nội dung văn hóa trung học phổ thông. Theo đó, nội dung văn hóa trung học phổ thông không trở thành nội dung bắt buộc đối với người học như luật cũ, không phụ thuộc vào số năm học.

Nhà giáo và người học
Với người học, luật định người học được miễn học phí đối với các đối tượng chính sách xã hội; đối với người học tốt nghiệp trung học cơ sở – lớp 9 – khi học trung cấp, đối với những nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu và những ngành nghề đặc thù. Người học được hưởng chính sách nội trú đối với người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật; người dân tộc Kinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật có hộ khẩu thường trú tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo; học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú khi học trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng. Người học sau khi tốt nghiệp được tuyển dụng vào các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập; được hưởng tiền lương theo thỏa thuận với người sử dụng lao động dựa trên vị trí việc làm, năng lực làm việc nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu, mức lương cơ sở hoặc khởi điểm. Với nhà giáo, luật cũ quy định nhà giáo dạy nghề không có chức danh, không có thang bảng lương riêng; chính sách tôn vinh, đãi ngộ thiệt thòi. Luật này khắc phục các bất cập đó, đã quy định các chức danh đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp, quy định thang bảng lương gắn với chức danh, quy định rõ chính sách tôn vinh là nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú, kéo dài thời gian làm việc với những nhà giáo có trình độ, học hàm, học vị, có tay nghề cao. Nhà giáo dạy thực hành, vừa dạy lý thuyết thực hành được hưởng phụ cấp ưu đãi theo quy định của Chính phủ.

Xem thêm
 Luật Dạy nghề 2006
 Luật Giáo dục 2005
 Luật Giáo dục đại học 2012

Tham khảo

Nguồn văn kiện

Liên kết ngoài

 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014.
 Luật Dạy nghề 2006.
 Luật Giáo dục 2005.
 Luật Giáo dục đại học 2012.
 Văn phòng Quốc hội, Văn bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH, 2019.

Luật của Việt Nam được ban hành năm 2014


title: Điều trị lao tiềm ẩn

text:
Điều trị lao tiềm ẩn

Phác đồ
Điều quan trọng là việc đánh giá để loại trừ lao hoạt tính được thực hiện trước khi bắt đầu điều trị LTBI. Để điều trị bệnh lao tiềm ẩn cho người bị bệnh lao hoạt động là một lỗi nghiêm trọng: bệnh lao sẽ không được điều trị đầy đủ và có nguy cơ nghiêm trọng phát triển các chủng vi khuẩn lao kháng thuốc.
Có một số phác đồ điều trị hiện đang được sử dụng:
	9H - isoniazid trong 9 tháng là tiêu chuẩn vàng (93% hiệu quả, ở những bệnh nhân có kết quả xét nghiệm dương tính và tổn thương xơ phổi tương thích với bệnh lao.
	6H - Isoniazid trong 6 tháng có thể được thông qua bởi một chương trình lao địa phương dựa trên hiệu quả chi phí và sự tuân thủ của bệnh nhân. Đây là chế độ hiện đang được khuyến cáo ở Anh để sử dụng thường xuyên. Hướng dẫn của Hoa Kỳ không bao gồm phác đồ này khi sử dụng ở trẻ em hoặc người có bằng chứng phóng xạ về bệnh lao trước (tổn thương fibrotic cũ) (hiệu quả 69%).
	6 đến 9H 2 - Một phác đồ hai lần một tuần liên tục cho 2 phác đồ điều trị trên là một phương án thay thế nếu được sử dụng theo liệu pháp được quan sát trực tiếp (DOT).
	4R - rifampicin trong 4 tháng là một lựa chọn thay thế cho những người không thể dùng isoniazid hoặc những người đã biết tiếp xúc với lao kháng isoniazid.
	3HR - Isoniazid và rifampin có thể được dùng hàng ngày trong ba tháng.
	2RZ - Phác đồ 2 tháng rifampin và pyrazinamide không còn được khuyến cáo điều trị LTBI vì tăng nguy cơ viêm gan và tử vong do thuốc gây ra.
	3HP - phác đồ ba tháng (12 liều) của rifapentine hàng tuần và isoniazid.  Phác đồ 3HP phải được quản lý theo DOT. Một liệu pháp tự điều trị (SAT) của 3HP được điều tra trong một nghiên cứu quốc tế lớn.

Bằng chứng về hiệu quả điều trị
Tổng quan Cochrane năm 2000 bao gồm 11 thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên, mù đôi và 73.375 bệnh nhân đã kiểm tra 6 tháng và 12 tháng của isoniazid (INH) để điều trị bệnh lao tiềm tàng. HIV dương tính và bệnh nhân hiện đang hoặc điều trị trước đây cho bệnh lao đã được loại trừ. Kết quả chính là nguy cơ tương đối (RR) là 0,40 (khoảng tin cậy 95%CI 0,31 đến 0,52) để phát triển bệnh lao hoạt động hơn hai năm hoặc lâu hơn cho bệnh nhân được điều trị bằng INH, không có sự khác biệt đáng kể giữa các phác đồ điều trị 6 hoặc 12 tháng (RR 0,44, KTC 95% 0,27 đến 0,73 trong sáu tháng, và 0,38, KTC 95% 0,28 đến 0,50 trong 12 tháng).
Một nghiên cứu hệ thống được công bố năm 2013 đánh giá bốn phác đồ thay thế khác nhau đối với đơn trị liệu INH để ngăn ngừa lao hoạt tính ở những người nhiễm HIV có nhiễm lao tiềm ẩn. Bằng chứng từ nghiên cứu tổng quan này cho thấy không có sự khác biệt giữa các phác đồ ngắn hơn của Rifampicin hoặc hàng tuần, Rifapentine và INH được quan sát trực tiếp so sánh với đơn trị liệu INH trong phòng ngừa lao hoạt động ở những người có HIV âm tính có nguy cơ phát triển nó. Tuy nhiên, tổng quan cho thấy phác đồ Rifampicin ngắn hơn trong 4 tháng và theo dõi trực tiếp Rifapentine cộng với INH trong ba tháng "có thể có lợi thế bổ sung khi hoàn thành điều trị cao hơn và cải thiện sự an toàn".

Hiệu quả điều trị
Không có bảo đảm "chữa bệnh" cho bệnh lao tiềm ẩn. "Những người bị nhiễm vi khuẩn lao có nguy cơ mắc bệnh lao suốt đời..."  với những người có hệ miễn dịch bị tổn thương, những người mắc bệnh tiểu đường và những người sử dụng thuốc lá có nguy cơ cao hơn.
Một người đã hoàn thành liệu trình Isoniazid (hoặc toa thuốc toàn diện khác cho bệnh lao) theo lịch trình thường xuyên, kịp thời có thể đã được chữa khỏi. "Liệu pháp tiêu chuẩn hiện nay là isoniazid (INH) làm giảm nguy cơ lao hoạt động tới 90% (ở những bệnh nhân có kết quả xét nghiệm LTBI dương tính và tổn thương phổi tương ứng với lao ) nếu dùng hàng ngày trong 9 tháng."   Tuy nhiên, nếu một người đã không hoàn thành thuốc chính xác theo quy định, "chữa bệnh" là ít có khả năng, và tỷ lệ "chữa bệnh" là tỷ lệ thuận với việc điều trị theo quy định cụ thể như khuyến cáo. Hơn nữa, "Nếu bạn không uống thuốc đúng cách và bạn bị bệnh lao lần thứ hai, bệnh lao có thể khó điều trị hơn nếu nó trở nên kháng thuốc."   Nếu bệnh nhân được chữa khỏi, điều đó có nghĩa là mỗi vi khuẩn đơn lẻ trong hệ thống bị loại bỏ hoặc chết, và người đó không thể mắc bệnh lao (trừ khi bị nhiễm lại). Tuy nhiên, không có thử nghiệm nào để đảm bảo rằng mỗi vi khuẩn đơn lẻ đã bị giết trong cơ thể của bệnh nhân. Như vậy, một người được chẩn đoán mắc bệnh lao tiềm ẩn có thể yên tâm giả định rằng, ngay cả sau khi điều trị, họ sẽ mang vi khuẩn - có khả năng cho phần còn lại của cuộc đời họ. Hơn nữa, "Người ta ước tính rằng có tới một phần ba dân số thế giới bị nhiễm M. tuberculosis, và dân số này là một hồ chứa quan trọng để kích hoạt lại bệnh."   Điều này có nghĩa là ở những nơi mà bệnh lao là điều trị đặc hiệu có thể thậm chí còn ít hơn để "chữa" bệnh lao, vì việc tái nhiễm có thể kích hoạt hoạt hóa của TB tiềm ẩn đã có ngay cả trong trường hợp điều trị được theo dõi hoàn toàn.

Tài liệu tham khảo

Tham khảo


title: Cyclommatus splendidus

text:
Cyclommatus splendidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 2000.

Tham khảo

Cyclommatus
Động vật được mô tả năm 2000


title: Nguyễn Minh Sơn

text:
Nguyễn Minh Sơn (sinh ngày 21 tháng 2 năm 1972) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Tiền Giang, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Thụy Điển, Phó Chủ tịch Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ. Ông đã trúng cử đại biểu Quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Tiền Giang gồm có Cai Lậy và các huyện: Cái Bè, Cai Lậy.

Xuất thân
Nguyễn Minh Sơn sinh ngày 21 tháng 2 năm 1972 quê quán ở xã Hòa Phú, huyện Châu Thành, tỉnh Long An.

Ông hiện cư trú ở Phòng 302 A2, nhà công vụ Văn phòng Chính phủ, Hoàng Cầu, phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Giáo dục
Giáo dục phổ thông: 12/12
Đại học Hàng hải, Kỹ sư khai thác máy tàu biển
Đại học Bách khoa, Kỹ sư Quản trị Doanh nghiệp
Đại học kinh tế Quốc dân
Tiến sĩ Kinh tế
Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Cao cấp lí luận chính trị

Sự nghiệp
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 10/9/2004.

Ngày 29 tháng 12 năm 2012, Nguyễn Minh Sơn được Văn phòng Quốc hội Việt Nam bổ nhiệm chức vụ Vụ trưởng Vụ Kinh tế thuộc Văn phòng Quốc hội Việt Nam.

Ngày 10 tháng 3 năm 2016, Nguyễn Minh Sơn, Vụ trưởng Vụ Kinh tế, Văn phòng Quốc hội Việt Nam được Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Sinh Hùng phê chuẩn chức vụ ủy viên Ban Thư ký Quốc hội nhiệm kì Quốc hội khóa 13.

Khi ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 vào tháng 5 năm 2016 ông đang là Ủy viên Ban Thư ký Quốc hội, Đảng ủy viên Đảng bộ cơ quan Văn phòng Quốc hội, Bí thư Chi bộ, Vụ trưởng Vụ Kinh tế, Văn phòng Quốc hội Việt Nam, làm việc ở Vụ Kinh tế, Văn phòng Quốc hội.

Ông đã trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Tiền Giang gồm có Cai Lậy và các huyện: Cái Bè, Cai Lậy, được 393.404 phiếu, đạt tỷ lệ 76,49% số phiếu hợp lệ.

Ông hiện là Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Thụy Điển, Phó Chủ tịch Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ (Đại biểu chuyên trách: Trung ương).

Ông đang làm việc ở Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.

Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021
Ngày 22 tháng 5 năm 2015, Nguyễn Minh Sơn trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Tiền Giang gồm có Cai Lậy và các huyện: Cái Bè, Cai Lậy, được 393.404 phiếu, đạt tỷ lệ 76,49% số phiếu hợp lệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người Long An
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Tiền Giang
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Sống tại Hà Nội
Tiến sĩ Kinh tế Việt Nam
Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV chuyên trách trung ương
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu


title: Mesoleius titarensis

text:
Mesoleius titarensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleius


title: Helicoverpa signata

text:
Helicoverpa signata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Helicoverpa


title: Núi Bà Tài

text:
Núi Bà Tài là một ngọn núi nhỏ ở ấp Ba Núi, xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang. Núi cách Tỉnh lộ 11 hơn 300 m. Bà Tài được xem là ngọn núi duy nhất ở Kiên Lương còn sự nguyên vẹn với rất ít tác động của con người. Ngọn núi là tâm điểm tranh cãi trong việc khai thác hay bảo tồn giữa nhiều nhà chức trách và đại diện, chuyên gia các ban ngành khác nhau.

Tự nhiên
Bà Tài gồm núi Nước và núi Ba He, đỉnh cao nhất 104 m với tổng diện tích 16,6 ha, trong đó núi Nước rộng 9 ha. Đây là một dãy núi liền mạch với phần giữa là một eo núi rộng khoảng 15 m và cao hơn 10 m. Núi có nhiều hang động. Bà Tài là một khối đá vôi, đã có phát hiện mỏ photphorit. Tổng khối lượng đá vôi 21,515 triệu m3.
Ngoài ra, núi Bà Tài có đá vôi màu hồng, photphorit tìm thấy có trữ lượng 13.000 tấn.

Tuy là một ngọn núi nhỏ, nhưng Bà Tài có nhiều loài sinh vật đặc hữu không thể tìm thấy các khu vực khác. Núi có 118 loài động vật chân khớp sinh sống, và một ước tính về số lượng có thể hơn 300 loài, nhiều loài thậm chí chưa được đặt tên. Bà Tài được đánh giá cao trong vị trí bảo tồn đối với dự án thành lập Khu bảo tồn núi đá vôi Kiên Lương đang được đề xuất xây dựng.

Loài đặc hữu
Một số loài thực vật đặc hữu:
 Lan bầu rượu
 Thu hải đường Ba Tai

Một số loài động vật đặc hữu:
 Bọ hung Anonyxmolytes lilliput
 Rết Lê Công Kiệt (Sphaeropauropus lecongkieti)
 Bọ nhảy Bà Tài (Blasconura batai)
 Bọ nhảy Hòn Chông (Rambutsinella honchongensis)

Đe dọa
Năm 2011, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hương Hải, có trụ sở tại Hà Nội, được Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Kiên Giang cấp chứng nhận đầu tư dự án nhà máy sản xuất vôi hóa và gạch nhẹ chưng áp, chế biến vật liệu xây dựng. Công ty được phép khai thác ba mỏ đá vôi ở núi Nhỏ, núi Lò Vôi Lớn và núi Túc Khối. Một năm sau, công ty này xin cấp phép khai thác núi Bà Tài. Tại cuộc họp của UBND tỉnh Kiên Giang tổ chức để xem xét kiến nghị của Công ty Hương Hải về việc khai thác núi Bà Tài, giám đốc Sở Tài nguyên – môi trường tỉnh Kiên Giang là Nguyễn Xuân Lộc cho biết công ty này nếu hoạt động tối đa có thể đóng góp ngân sách 100 tỷ VND/năm. Do đó, ông ý kiến: "Bảo tồn cũng cần, mà tiền cho ngân sách cũng rất cần, theo tôi là nên cho khai thác". Giám đốc Sở Khoa học – công nghệ Kiên Giang là Lương Thanh Hải đề nghị giao cho Công ty Hương Hải khai thác một phần núi chỉ giữ lại một phần núi sát phía biển để bảo tồn.

Tuy nhiên, đại diện Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Kiên Giang là Trần Thị Hằng phản đối: "Cho doanh nghiệp quả núi này tỉnh cũng không thu được bao nhiêu, không khai thác thì chúng ta cũng không nghèo hơn nên tôi đề nghị nên giữ lại".

Bộ Xây dựng xác nhận núi Bà Tài không nằm trong quy hoạch thăm dò, khai thác. Nhưng sau khi nhận được văn bản xin khai thác của Công ty Hương Hải, họ có công văn "Chuyển văn bản của công ty để UBND tỉnh Kiên Giang hướng dẫn xem xét cấp phép hoạt động khoáng sản mỏ đá vôi núi Bà Tài". Văn bản của Bộ do Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam ký ngày 11 tháng 1 năm 2013.

Ngày 16 tháng 1 năm 2013, Viện Sinh thái học Miền Nam đã có văn bản đề nghị lãnh đạo UBND tỉnh Kiên Giang xem xét thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên núi đá vôi Kiên Lương nhằm bảo toàn đa dạng sinh học của khu vực này. Ngày 17 tháng 1, điều phối viên của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) tại Việt Nam là Jake Runner gửi thư cho Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang là Lê Văn Thi bày tỏ sự quan ngại của ông về đề xuất khai thác núi Bà Tài. Ông kêu gọi "bảo vệ vĩnh viễn núi Bà Tài". Giáo sư Đại học Colorado Herbert H. Covert cũng liên lạc với UBND tỉnh Kiên Giang đề nghị bảo vệ núi Bà Tài.

Ngày 18 tháng 1, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường là Nguyễn Linh Ngọc có văn bản gửi UBND tỉnh Kiên Giang về việc cấp phép thăm dò, khai thác các mỏ đá vôi tại các núi ở Kiên Lương thuộc thẩm quyền của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Ngày 25 tháng 1, cục trưởng Cục Địa chất và khoáng sản (Bộ Tài nguyên và Môi trường) là Nguyễn Văn Thuấn khẳng định theo Luật khoáng sản sửa đổi, có hiệu lực từ tháng 7 năm 2011, thì thẩm quyền cấp phép khai thác đá ở núi Bà Tài thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Ngày 26 tháng 2, phó chánh văn phòng UBND tỉnh Kiên Giang là Huỳnh Vĩnh Lạc cho biết sau các cuộc họp chính quyền tỉnh Kiên Giang đã quyết định giữ lại núi Bà Tài.

Đầu tháng 7 năm 2013, phó giám đốc Sở Xây dựng Kiên Giang là Trần Ngọc Tính buộc Công ty Hương Hải ngưng thi công đường cắt ngang núi Bà Tài. Đến tháng 12, việc khai thác núi Bà Tài bị cấm.

Xem thêm
 Núi Xà Ngách
 Khu bảo tồn núi đá vôi Kiên Lương

Chú thích

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài
 Vị trí núi Bà Tài, Google Map.

Núi tại Kiên Giang


title: Kiểm duyệt ở Việt Nam

text:
Kiểm duyệt ở Việt Nam để chỉ chính sách kiểm soát thông tin qua cách hạn chế các ấn phẩm như sách, báo, tạp chí, và các cơ quan truyền thanh, truyền hình tại Việt Nam.

Thời Pháp thuộc
Dưới thời thực dân Pháp, báo chí bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam và vì thực dân Pháp thực thi chính sách ngu dân nên cũng áp dụng chế độ kiểm duyệt báo chí, nhất là với báo chí tiếng Việt.

Ở Nam Kỳ nơi công luận cởi mở nhất thì báo chí bị chi phối bởi luật báo chí của chính quốc Pháp thông qua ngày 29 Tháng Bảy, 1881. Luật này cho phép ngành ấn loát tương đối nhiều tự do nhưng sau lại bị bãi bỏ khi chiến tranh giữa triều đình Huế và Pháp nổ ra ở Bắc Kỳ. Ngày 30 Tháng Chạp năm 1898 thì bộ luật cũ lại được ban hành nhưng tự do báo chí chỉ áp dụng với ấn phẩm tiếng Pháp còn tiếng Việt thì bị liệt vào hạng "ngoại ngữ" nên không có quyền ra báo tự do. Báo in bằng chữ Nho cũng cùng một số mệnh. Trong những điều hạn chế gồm cấm báo chí lưu hành ra ngoài xứ Nam Kỳ. Tuy nhiên tư nhân vẫn lén lút đưa được nhiều ấn phẩm ra Trung và Bắc.

Tuy quyền ra báo có phần khác nhau nhưng dù in bằng ngôn ngữ nào đi nữa thì chính quyền vạch ra những đề tài chính trị cấm kỵ: kích động dân địa phương nổi loạn hay phỉ báng nhà nước Bảo hộ.

Đối với Bắc và Trung Kỳ thì luật kiểm duyệt rất chặt chẽ để trấn áp.

Thể lệ viết báo
Thủ tục ra báo tiếng Việt bắt đầu với đơn nộp ở Phủ Toàn quyền. Có được giấy phép rồi, tòa báo phải theo đúng quy định là tránh đề tài cấm kỵ — chính trị. Về phần trình bày thì tòa báo phải nộp cho Sở Kiểm duyệt một bản dịch ra tiếng Pháp 48 giờ đồng hồ trước khi báo lên khuôn. Lệ này được áp dụng từ năm 1908 cho các báo chí "ngoại ngữ", trước tiên ở Nam Kỳ, sau ngoài Trung và Bắc cũng y theo.

Ngoài việc phải làm hài lòng chính quyền Bảo hộ, báo chí thời đó còn phải tránh không có nội dung chỉ trích hay bất kính với giới sĩ lại và triều đình Huế vì sẽ bị ghép vào tội "phạm thượng" (lèse majeste). Vì vậy một tờ báo được phép lưu hành ở Nam Kỳ vẫn có thể bị cấm ở ngoài Trung hoặc Bắc Kỳ vì hai xứ này, ít ra trên danh nghĩa vẫn thuộc hoàng triều Nhà Nguyễn. Trường hợp báo Trung lập năm 1933 vì dám đăng một bài báo gọi vua Bảo Đại là "thằng Trời" liền có lệnh đình bản. Tờ Ngọ báo và Phong hóa năm 1936 cũng bị kỷ luật khi đăng bài châm biếm nạn tham quan.

Sách in
Kiểm duyệt trước khi in được áp dụng cho báo chí nhưng sách vở thì lại miễn không phải nộp bản thảo. Tuy nhiên sách in ra rồi vẫn có thể bị tịch thu sau khi in. Nhiều tác giả người Việt đã lợi dụng điểm này để ra sách rồi mong bán nhanh cho hết sách trước khi bị nhà chức trách thu hồi.

Cấm tư tưởng dân tộc, canh tân
Vào thập niên 1920, các ấn phẩm nào có nội dung kêu gọi người dân "thức tỉnh" hoặc "rửa nhục" đều có thể bị ghép vào tội vi phạm đề tài cấm kỵ của Sở Kiểm duyệt. Một bài báo trên tờ Đông Pháp Thời báo đặt nghi vấn về việc đi dự lễ Bastille, tức ngày Quốc khánh Pháp liền bị Sở kiểm duyệt bắt lỗi. Cuốn Trung Quốc hồn chữ Hán nhắc đến việc canh tân ở Trung Hoa cũng bị cấm.

Năm 1927 trong khi ở chính quốc Pháp đã bãi bỏ lệ kiểm duyệt thì Toàn quyền Alexandre Varenne lại ban sắc lệnh khẳng định thể lệ kiểm duyệt với báo chí Quốc ngữ ở Đông Dương.

Năm 1936 khi Mặt trận Bình dân (Front Populaire) đắc cử ở Pháp thì chính sách tiến bộ của Paris cũng nới lỏng kiểm soát ngành báo chí ở Đông Dương, nhất là với các nhóm khuynh tả và cộng sản. Nhưng đến năm 1939 khi mầm mống Đệ Nhị Thế Chiến đang nhen nhúm thì Mặt trận Bình dân rạn vỡ. Chế độ kiểm duyệt ở Pháp được khôi phục và áp dụng kỹ lưỡng, bỏ từng câu, từng chữ nếu không phải là cả đoạn văn hay nguyên bài viết nếu nhân viên kiểm duyệt cho là khơi dậy tư tưởng đe dọa chính quyền thuộc địa.

"Chế độ kiểm duyệt của thực dân Pháp rất khắc nghiệt. Quãng 20 giờ, người tùy phái của các báo hằng ngày đã phải mang những bài đập thử trên giấy của số báo hôm sau tới phòng kiểm duyệt Phủ Thống sứ (ở phố Đinh Lễ bây giờ) ngồi chờ mấy ông công chức đọc, thấy chỗ nào động chạm hoặc ảnh hưởng tới "mẫu quốc" thì lấy bút chì xanh gạch chéo và ghi "kiểm duyệt bỏ". Cũng tùy mấy ông có quyền: có khi bỏ cả bài, có khi bỏ vài đoạn hoặc một đoạn, có khi ba, bốn câu thơ. Thế cũng đủ phá vỡ cả một bài, nhất là thơ, làm xấu cả trang báo đã mất công trình bày. Quãng 22 giờ, người tùy phái đem những bài đập thử về, phóng viên trực đêm bảo bác cai nhà chữ, bóc những đoạn bài đó đi và đặt vào đấy dòng chữ "kiểm duyệt bỏ" to tướng. Về sau, thấy số báo nào cũng có những mảng bỏ trắng, gây xôn xao dư luận, tên chủ sự Cu-xô, người Pháp lai, trước là chánh mật thám, nói sõi tiếng Việt, bắt các báo phải dồn bài lại, thay bằng bài khác dự trữ trước cho kín trang. Các báo lúc đầu còn nghe hắn, sau "chơi lại", cứ để nguyên những mảng trắng cho biết tay. Và số đông những người làm báo thời xưa vẫn đặt hết tâm hồn mình vào những bài bênh vực giới cần lao, hoặc lên tiếng chỉ trích nhà chức trách về quốc kế dân sinh, dưới nhiều thể loại sinh động"

Chiến tranh thế giới thứ hai
Vào thời Chiến tranh thế giới thứ hai, Đông Dương bị Nhật chiếm đóng, báo chí bị theo dõi và kiểm duyệt có phần chặt chẽ hơn thời Pháp. Một số nhà báo bị hiến binh Nhật bắt giam. Tuy nhiên tin tức vẫn được phát tán như trường hợp báo Tin Mới do bác sĩ Nguyễn Tấn Gi Trọng làm chủ nhiệm đã đăng công khai bức thư của Nguyễn Ái Quốc gửi quốc dân đồng bào. Số báo ra ngày 18 tháng 8 đăng Lời hiệu triệu của Tổng bộ Việt Minh với hàng tít lớn ở trang nhất và số lượng phát hành tăng gấp đôi (40.000 tờ) để phân phát về các tỉnh..

Sang năm 1946 khi Pháp tái chiếm Đông Dương, Phòng Kiểm duyệt báo chí đặt ở trụ sở ở Hội Khai Trí Tiến Đức (gần khách sạn Phú Gia). Luật báo chí được thi hành thiên vị với chính quyền như vụ kiện đầu năm 1950. Trong vụ đó tuần báo trào phúng Gió Lốc ở 191 phố Huế, do nhà báo Trương Uyên viết bài xúc phạm đến hoàng thân Bửu Lộc. Bộ Thông tin Bắc Việt kiện vụ này ra tòa và Trương Uyên phải tù án treo 3 tháng cùng bồi thường danh dự "1 đồng bạc phạt." Ba ngày sau, tuần báo Gió Lốc phải đóng cửa..

Việt Nam Cộng hòa
Thời Chính quyền Việt Nam Cộng hòa, chế độ kiểm duyệt có lúc được thực thi, có lúc không.

Vào thời Đệ Nhất Cộng hòa hai vấn đề chi phối việc hạn chế báo chí là "phạm thuần phong mỹ tục" và "an ninh công cộng". Chính phủ có bốn cách kiểm soát báo chí:
 Hạn chế giấy khiến tòa báo không thể ra báo
 Rút quyền phân phối
 Ra bản tin khuyến cáo
 Duyệt xét văn bản sau khi in để thu hồi.

Trong hai năm đầu, 1955 và 1956 không có sự kiện gì liên quan đến báo chí nhưng năm 1956 báo Tự do do Như Phong Lê Văn Tiến chủ nhiệm bị kiện vì đăng tranh hý họa châm biếm của Phạm Thăng và bài xã luận của Nguyễn Hoạt chỉ trích bà Ngô Đình Nhu. Khi ra tòa xét xử Phạm Thăng được thả nhưng Nguyễn Hoạt bị án giam ba tháng. Báo Tự do phải đóng cửa. Từ đó giới báo chí trở nên e dè về việc đưa tin. Tuy nhiên có báo như Thời luận của Nghiêm Xuân Thiện vẫn công khai chỉ trích chính phủ. Nhiều bài báo đăng là của Trần Văn Tuyên, chủ tịch Việt Nam Quốc dân Đảng dưới bút hiệu Chính Nghĩa hoặc XYZ. Báo Thời luận hoạt động đến 1958 thì phải đình bản. Nghiêm Xuân Thiện bị kêu án vu khống và lãnh 10 tháng tù.

Ngoài việc kiểm duyệt của chính quyền, báo chí và văn nghệ sĩ tại Việt Nam thời đó cũng bị chi phối bởi những lực lượng chính trị muốn tác nhân phải im tiếng. Nguyễn Bá Trác bị Việt Minh xử tử năm 1945. Phan Văn Hùm bị giết năm 1946.

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Tại miền Bắc trước 1975 và cả nước Việt Nam từ 1975 đến nay, trong các luật liên quan đến báo chí không bao giờ chính thức chấp thuận có sự kiểm duyệt báo chí, song trên thực tế, báo chí đã bị kiểm soát từ đầu bằng các luật khắt khe và lãnh đạo cũng như nhân viên báo phải tự kiểm duyệt. Từ thập niên 1940 Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã cho thành lập tiểu ban văn nghệ do Tố Hữu chủ tọa, thuộc Ban Tuyên huấn (1947), tức đặt việc sáng tác dưới sự chỉ đạo chính trị. Năm 1948 thì lập Hội Văn nghệ Việt Nam trong khi ở địa phương có chi hội văn nghệ để quản lý nhà văn. Quan điểm của người cộng sản như Trường Chinh trình bày năm 1948 trong Chủ nghĩa Mác và văn hóa Việt Nam là văn nghệ sĩ chỉ có một tư tưởng: tư tưởng Mác-Lê Nin; chỉ có một phương pháp sáng tác: hiện thực xã hội chủ nghĩa; và chỉ có một tự do: tự do chấp hành mệnh lệnh của Trung ương. Dưới áp lực chính trị có nhà văn như Nguyễn Tuân phải "từ" ba tác phẩm có tiếng là Vang bóng một thời (1940), Thiếu quê hương (1940) và Nguyễn (1945) vì nội dung có tính chất phong kiến và tiểu tư sản. Hằng năm đều có những đợt chỉnh huấn cho văn nghệ sĩ. Có những tác giả im tiếng hẳn, không bao giờ sáng tác nữa như Hồ Dzếnh, Nam Trân, Phạm Huy Thông, Thế Lữ, Trần Huyền Trân, Vũ Đình Liên.

Sang thập niên 1950 thì văn nghệ chuyển dần từ tranh đấu đòi độc lập sang đấu tranh giai cấp nhất là từ năm 1953 trở đi sau khi phát động chiến dịch Cải cách ruộng đất.

Trong vụ Nhân văn Giai phẩm năm 1956 thì các nhà văn tìm cách chống lại sự thống trị của chính quyền nên bị bắt bớ với tội danh "phá hoại mặt trận lý tưởng của Đảng." Bị cáo phải trải qua những đợt chỉnh huấn, tự kiểm điểm và cải tạo tư tưởng hoặc học tập lao động nếu không thú nhận tội vì không chịu sự chỉ huy của Đảng.

Năm 1961 Nguyễn Đình Thi cho ra mắt vở kịch Con nai đen nhưng chỉ diễn được ít hôm ở Hà Nội năm 1962 thì có lệnh phải ngừng vì bị cho là "phản động". Vở kịch cũng bị chỉ trích là lập trường nêu ra không rõ ràng. Vở Cơ sở trắng của Hoài Giao năm 1964 cũng bị cấm. Cùng thời gian này tiểu thuyết Vào đời của Hà Minh Tuân cũng bị cấm vì tư tưởng không vui, không tích cực. Năm 1970 tập thơ Cửa mở của Việt Phương in ra nhưng không bao lâu thì có lệnh thu hồi.

Không những kim văn bị ngăn cấm mà cả cận và cổ văn vì nội dung hoặc thân thế của tác giả cũng bị xóa bỏ, không được in lại hay giảng dạy như Trần Danh Án, Phạm Thái, Phạm Quý Thích, Bà Huyện Thanh Quan... đều bị coi là "bi quan, tiêu cực"; Dương Khuê, Chu Mạnh Trinh, Học Lạc... bị liệt là nhóm "thoát ly"; còn Tự Lực văn đoàn, Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh... là "phản động". Những tên tuổi này hoàn toàn không được nhắc đến mặc dù đóng góp đáng kể trong nền văn học Việt Nam. Ngay cả Tản Đà, trong suốt thời gian 1954-1975 không có bài nào viết về ông hay trước tác gì in lại vì không hội đủ tiêu chuẩn con người cộng sản.

Khái Hưng thuộc nhóm Tự lực Văn đoàn bị sát hại năm 1947 và Nhượng Tống năm 1949.

Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Ngay sau khi Việt Nam Cộng hòa bị lật đổ thì chính quyền mới ra lệnh đình chỉ mọi hoạt động văn hóa. Rạp chiếu bóng, rạp hát, nhà xuất bản, nhà in, và báo chí phải ngừng lại đợi lệnh mới, cùng theo đó là danh sách 800 tác giả như Doãn Quốc Sỹ, Nguyễn Mạnh Côn và Vũ Khắc Khoan với tác phẩm cấm lưu hành. Các tác phẩm có nội dung chống cộng sản đều bị loại bỏ.

Theo quan điểm của chính quyền thì mọi phương tiện truyền thông ở Việt Nam đều có vai trò là tiếng nói của Đảng Cộng sản Việt Nam và nhân dân nên có nhiệm vụ chính là quảng bá đường lối và chính sách của Đảng; việc đưa tin là phụ. Các cơ quan truyền thông đúng ra giữ phần giáo dục và hướng dẫn công chúng trong khi gạn lọc tin tức.

Báo chí

Trước thời kỳ Đổi mới thì trên toàn quốc báo Nhân Dân nắm địa vị là tờ báo lớn nhất và cũng là cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam nên chỉ đưa tin nào phù hợp với đường lối của đảng. Tất cả các cơ quan chính phủ và tổ chức của Đảng đều phải chi mua một ấn bản của tờ báo này. Hai tờ báo Quân đội nhân dân và Hà Nội mới do nhà nước điều hành cũng theo quy chế bắt mua.

Về mặt tự kiểm duyệt thì ngoài phần nội dung chính trị, bài báo có thể bị loại vì suy diễn "xuyên tạc" như trường hợp năm 1974, Tạp chí Văn nghệ Quân đội phải bỏ truyện ngắn "Cây táo của ông Lành" vì cho là phạm thượng khi bí danh của Tố Hữu là Lành, khiến truyện có thể cho là châm biếm lãnh tụ.

Sau thời kỳ Đổi mới đối với những báo chí khác thì nhà nước không trực tiếp soạn bài nhưng các chủ nhiệm ban biên tập của khoảng 100 tờ báo trong nước phải trình diện mỗi tuần ở Bộ Thông tin và Truyền thông để nghe chỉ đạo. Ngoài ra Bộ Thông tin còn duyệt lại những tin nào đã phát rồi nhưng bị xét là "tiêu cực" nên cần báo chí phải ngưng đưa tin. Sự kiểm soát này áp dụng cho báo chí, vô tuyến truyền thanh, truyền hình và cả Internet. Buổi họp nêu rõ từng trang, từng dòng không hợp với quan điểm nhà nước và được coi như lời cảnh cáo. Báo chí nào bất tuân sẽ bị kỷ luật như trường hợp báo Thanh Niên và báo Tuổi Trẻ trong vụ PMU 18 hay báo Công luận trong vụ án Năm Cam.

Tương tự như vậy vào cuối năm 2012 trong bối cảnh tranh chấp các hải đảo giữa Việt Nam và Trung Quốc ngoài Biển Đông càng căng thẳng, Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ra thông cáo răn đe các nguồn thông tin trong nước như Đài Truyền hình Việt Nam cùng các báo như Thanh Niên, Lao động, Tiền Phong đã phát tin về vụ tàu Bình Minh bị tàu Trung Quốc cắt cáp. Những cơ quan thông tin này sẽ phải chịu kỷ luật vì "làm nóng vấn đề". Những đề tài liên quan đến cuộc chiến Việt Hoa năm 1979 cho đến năm 2019, tức 40 năm cuộc xung đột, báo mới bắt đầu nhắc tới.

Báo chí ngoại quốc như tờ Far Eastern Economic Review cũng bị kiểm duyệt, cấm lưu hành khi số báo 11 Tháng 7 và 8 Tháng 8 năm 2002 loan tin về tham nhũng tại Việt Nam và về đời tư của Hồ Chí Minh.

Theo Nguyễn Hưng Quốc thì cơ chế kiểm duyệt báo chí có ba bậc: ban biên tập, ban giám đốc, và ban tuyên huấn.

Trước năm 2006 thì chính ban Văn hóa - Tư tưởng Trung ương của Đảng Cộng sản giữ vai trò hoạch định cho báo chí đề tài nào cần triển khai, quảng bá, cấm kỵ hoặc dẹp bỏ nhưng sau đó Bộ Thông tin đảm nhiệm tuy rằng Ban Văn hóa vẫn có chân trong việc kiểm soát báo chí.

Ngoài cách kiểm soát trên, nhà nước Việt Nam còn ứng dụng cách kiểm duyệt qua cơ quan chủ quản như tạp chí Vietnam Golf do Ủy ban nhân dân Hà Nội phát hành thì Ủy ban nhân dân đó phải chịu trách nhiệm kỷ luật. Bằng những biện pháp trên nên tuy không có văn bản kiểm duyệt chính thức nhưng theo Phóng viên không biên giới thì Việt Nam là một trong 10 quốc gia có chỉ số thấp nhất trong số 170 nước về phương diện tự do báo chí.

Tổng cục An ninh thuộc Bộ Công an Việt Nam có Cục Báo chí A25 đặc trách theo dõi và kiểm soát báo chí.

Cũng vì thiếu không gian hoạt động tự do cho ngành báo chí, tháng 7 năm 2014 một số nhà văn và phóng viên đứng ra thành lập Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam.

Sách vở

Cũng như bên báo chí, kiểm duyệt sách tại Việt Nam cũng qua ba bậc: ban biên tập, hội đồng nghệ thuật của nhà xuất bản, và hội đồng xuất bản dưới sự chủ trì của ban tuyên huấn. Nhà xuất bản có thể loại bỏ những gì không muốn tùy theo chỉ đạo của ban tuyên giáo. Cho dù đã được phép in, sau phần kiểm duyệt tác phẩm còn phải qua giai đoạn tái kiểm duyệt nên có những vụ thu hồi không lưu hành.

Thời kỳ 1975-2000
Sau khi thống nhất, chính quyền Việt Nam từng có những đợt thanh lọc, tiêu hủy các sách báo có "văn hóa đồi trụy miền Nam". Ngày 20 Táng 8, 1975 Bộ Thông tin Văn hóa ra thông tri 218/CT.75 ra lệnh cấm lưu hành các loại "sách phản động". Đến Tháng Chín năm 1975, nhà chức trách đã ấn định danh mục sách bị cấm lưu hành. Có nơi sách báo xuất bản dưới chế độ cũ bị đem đốt ngoài đường. Ngày 8 tháng 3 năm 1976 lại có thông tri 15 nhắc lệnh ngăn cấm năm trước. Riêng ở Sài Gòn thông tri 1230/STTVH/XB vào tháng 5 năm 1977 đòi dân chúng phải tiêu hủy hoặc mang nộp toàn bộ các ấn phẩm văn hóa thời Việt Nam Cộng hòa. Nhà nước cũng mở chiến dịch càn quét truy lùng sách báo cũ, chặn bắt người mua bán. Công an cũng có lệnh vào nhà dân chúng lục lọi tịch thu.

Tháng Sáu năm 1981, trong cuộc càn quét khác, chính quyền tịch thu ba triệu ấn phẩm, trong đó có hơn 300.000 đầu sách và tạp chí. Riêng ở Sài Gòn bắt được 60 tấn sách vở các loại theo tường trình của Tạp chí Cộng sản. Tất cả có năm chiến dịch ở Miền Nam: cuối 1975, đầu 1976, giữa 1977, giữa 1981 và giữa 1985. Ai lưu trữ ấn phẩm thời Việt Nam Cộng hòa có thể bị truy tố dưới điều luật 82, trong đó ghi việc "làm ra, tàng trữ, lưu hành các tài liệu, văn hóa phẩm có nội dung chống chế chế độ xã hội chủ nghĩa" là "trọng tội" có thể bị tù từ 10 đến 20 năm.

Ngoài ra còn có những trường hợp tiêu hủy sách một cách vô cớ như vụ đốt sách ở Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm ở Phan Rang năm 1978 do giám đốc thư viện tỉnh ra lệnh. Hàng trăm tấn sách biến thành đống tro; một số học giả cố vớt vát nhưng tỷ lệ rất thấp.

Các văn nghệ sĩ Miền Nam cũng bị bắt. Tính đến năm 1980 đã có gần 200 người từng sáng tác trước năm 1975 đã bị giam và đưa đi tù cải tạo.

Từ cuối thập niên 1980 sau cuộc "cởi trói" văn nghệ sĩ có nhiều tác phẩm được phép xuất bản nhưng sau lại bị thu hồi. Trước tiên là cuốn tiểu thuyết Ly thân của Trần Mạnh Hảo. Sách vừa in ra thì có lệnh cấm ngay. Tiếp theo là sách của Dương Thu Hương như Những thiên đương mù, Bên kia bờ ảo vọng và Tiểu thuyết vô đề. Bà lên tiếng trong Đại hội Nhà văn Việt Nam năm 1982 phản đối chính sách kiểm duyệt. Kết quả là Đảng Cộng sản Việt Nam ra lệnh cấm mọi tác phẩm của bà không được in hay phân bố ở trong nước. Năm 1989 bà bị đuổi khỏi đảng, bắt giam năm 1991, và sang lưu vong tại Pháp năm 2006.

2000 đến nay
Những đề tài bị hạn chế trong ngành ấn loát tại Việt Nam gồm có một số lãnh vực:
Chính trị, dân chủ, đa nguyên
"Nói xấu" chế độ
"Nói xấu" lãnh tụ
Những bất cập trong xã hội
Nhận xét tích cực về đối phương
Thái độ thù nghịch với Trung Quốc

Chính trị, dân chủ, đa nguyên
Năm 2001 có lệnh tịch thu và tiêu hủy tác phẩm Chuyện kể năm 2000 của Bùi Ngọc Tuấn.

Năm 2002 Bộ Thông tin Văn hóa Việt Nam ra lệnh tịch thu và thiêu hủy những cuốn:
Suy tư và ước vọng của Nguyễn Thanh Giang
Đối thoại năm 2000 và Đối thoại năm 2001 của Trần Khuê và Nguyễn Thị Thanh Xuân
Gửi lại trước khi về cõi của Vũ Cao Quận
Nhật ký rồng rắn của Trần Độ

Năm 2006 cuốn Tranh luận để đồng thuận của nhà xuất bản Tri thức có in lại bài bình luận của Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, Nguyễn Đức Bình, nhưng vì có nội dung chỉ trích chính phủ nên có lệnh cấm phát hành.

"Nói xấu" lãnh tụ
Đối với cuốn tiểu sử Ho Chi Minh: a Life của William Duiker, chính quyền cũng đòi xóa bỏ những đoạn liên quan đến người vợ Tăng Tuyết Minh trong bản dịch ra tiếng Việt. Tác giả phản đối, không chấp nhận việc cắt xén khiến cuốn sách bị trở ngại không được lưu hành.

Năm 2014 cuốn Đèn cù của Trần Đĩnh, xuất bản ở nước ngoài và bán qua Amazon.com khi gửi qua bưu điện về nước thì bị giữ lại. Người mua phải viết giấy "từ chối nhận hàng vi phạm" vì không đúng với luật xuất bản 2012. Bưu cục còn ghi rõ sách bị cấm vì "có nội dung nói xấu chế độ, xúc phạm lãnh tụ Việt Nam, không được nhập khẩu".

Nhận xét tích cực về đối phương
Lệnh cấm có khi chỉ là chỉ thị truyền miệng mà không có văn bản như cuốn Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ của học giả Nguyễn Đình Đầu. Sách đã được Cục xuất bản cấp lưu chiểu nhưng đến hôm ra mắt sách đầu năm 2017 thì phải hủy và sách bị cấm.

Những bất cập trong xã hội
Năm 2017 cuốn Mối chúa của Tạ Duy Anh tuy đã in nhưng bị Bộ Thông tin và Truyền thông cấm phát hành, cho là văn phong tả thực của tác giả đã vẽ lên một xã hội quá "đen tối, u ám". Bộ Cục Xuất bản, In và Phát hành cho rằng "phần lớn các nhân vật đều thể hiện sự đen tối, vô vọng, đau đớn khi phản ánh những vấn đề nổi cộm trong xã hội hiện nay” vì sách nhắc đến những vụ cưỡng chế đất đai, ô nhiễm môi trường biển Miền Trung và các tập đoàn tham ô lũng đoạn.

"Nói xấu" chế độ
Cuốn The Spy Who Loved Us của Thomas Bass xuất bản năm 2009, viết về điệp viên Phạm Xuân Ẩn qua phiên bản tiếng Việt đã bị cắt xén sau 5 năm kiểm duyệt khiến tác giả phải than phiền. Những đoạn bị cắt bỏ là phần viết về cuộc Cải cách ruộng đất ở Miền Bắc vào thập niên 1950.

Cũng năm 2017 việc tái bản cuốn hồi ký Một cơn gió bụi của Trần Trọng Kim viết từ năm 1949 tuy được Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Phương Nam Books in lại nhưng rồi bị thu hồi. Nội dung có đoạn thuật lại cộng sản Việt Nam dùng bạo lực để uy hiếp cử tri trong đợt bầu cử cuối thập niên 1940. Nguyễn Đắc Xuân có lời bình: "Tôi quan niệm trong sử sách, những tài liệu trên 50 năm, thường thì người ta được công bố... Sau 50 không thuận lợi cho chính quyền thì anh chưa phổ biến, còn trên 50 năm rồi, không nên cấm. Cấm như vậy chứng tỏ mình cửa quyền..." Ông cho như vậy là thiếu công minh về sử học.

Cuốn hồi ký Cung đàn số phận của Lộc Vàng sau khi được Alpha Books và Hội Nhà Văn in ra đầu năm 2018 cũng bị Cục Xuất bản In và Phát hành ra công văn cấm phát hành. Cuốn sách kể lại cuộc đời của Lộc Vàng Nguyễn Văn Lộc vào thập niên 1960, 1970 thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vì hát nhạc vàng nên bị tuyên án 10 năm tù và bốn năm tước quyền công dân.

Thái độ thù nghịch với Trung Quốc
Ngoài đề tài chính trị quốc nội hay bất công xã hội, việc phát hành sách trong nước cũng bị vướng về khía cạnh bang giao khúc mắc giữa Việt Nam và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Cuốn Gạc Ma vòng tròn bất tử ra mắt vào Tháng Bảy 2018 nhưng sau có lệnh phải thu hồi. Sách này ghi lại nhiều đoạn hồi ức của các cựu chiến binh trở về từ trận Gạc Ma năm 1988. Theo nhận xét của thông tấn xã ngoại quốc thì "truyền thông chính thức của Việt Nam hầu như không nhắc đến các xung đột quân sự giữa hai nước trong 3 thập niên cuối thế kỷ XX ở biên giới và trên Biển Đông."

Việc tránh né này thể hiện ngay cả với Bộ Văn kiện đảng toàn tập và cả tác phẩm Thư vào Nam của Lê Duẩn, những đoạn nào có lời lẽ nặng nề với Bắc Kinh đều bị xóa trong đợt phát hành 2015.

Sách ngoại ngữ
Ngoài sách viết bằng tiếng Việt, những sách ngoại ngữ cũng bị hạn chế nếu viết về những vấn đề "nhạy cảm" như đối lập chính trị, tự do tôn giáo, tham nhũng. Năm 2012 cuốn Vietnam, Rising Dragon của Bill Hayton cũng bị cấm. Tác giả từng là phóng viên của BBC nhưng sau khi ra cuốn sách này thì không được phép nhập cảnh Việt Nam nữa.

Ngoài sách vở có tính cách thời sự, sách truyện hư cấu như cuốn The Trader of Saigon (2013) của Lucy Cruickshanks không được phát hành.

Ngay những sách có tính cách cơ bản trong văn học Anh văn như cuốn Animal Farm của văn hào Anh George Orwell, nguyên thủy in ở Anh năm 1945 và dịch ra tiếng Việt dưới tựa là Trại súc vật cũng bị cấm vì mô tả một xã hội đầy áp bức sau khi Đảng Bolshevik lên cướp chính quyền ở Nga. Năm 2013 sách lại ra mắt dưới tên Chuyện nông trại tại Việt Nam nhưng khi phát hiện được nội dung thì sách bị thu hồi.

Sách giáo khoa
Một khía cạnh khác là sách giáo khoa và giáo trình giảng dạy ở trường. Cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 và cuộc phản kích chống quân xâm lược Khmer Đỏ chỉ được nhắc đến sơ lược trong lịch sử Việt Nam. Theo Giáo sư Vũ Dương Ninh, người soạn sách sử lớp 12 thì chiến tranh với Trung Quốc năm 1979 trong sách giáo khoa môn sử bị cắt giảm từ bốn trang xuống còn 11 dòng. Những tranh chấp ở Hoàng Sa và việc Trung Quốc tiến chiếm năm 1974 tới nay (2016) vẫn không có mặt trong chương trình giáo khoa. Giáo sư Đỗ Thái Bình cho biết, trong những lần cải cách sau, những cuộc chiến tranh "bảo vệ tổ quốc" (tức Việt Nam) như chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979, cuộc phản kích chống quân xâm lược Khmer Đỏ, các trận chiến bảo vệ hải đảo sẽ được cung cấp chi tiết hơn. Tuy nhiên cho đến năm 2019 vẫn không được đề cập.

Việc một số loại sách dành cho học sinh cung cấp những thông tin không phù hợp với lứa tuổi, khiến phát triển lệch lạc cũng đòi hỏi các nhà chức trách Việt Nam phải kiểm duyệt sách dành cho học sinh kỹ lưỡng hơn.

Sân khấu - Điện ảnh
Kịch nghệ nói chung kể cả hài hước đều phải qua kiểm duyệt mới được diễn.

Đối với phim truyện điện ảnh lệ kiểm duyệt cũng được áp dụng. Bụi đời Chợ Lớn của đạo diễn Charlie Nguyễn quay tại Việt Nam bị cấm trình chiếu vì nhà chức trách cho là tuyên truyền, kích động bạo lực. Ngay cuốn phim Bi, đừng sợ! của Phan Đăng Di, được ra mắt ở Liên hoan phim Cannes với nhiều khen ngợi nhưng khi trình chiếu trong nước bị kiểm duyệt và cắt xén những cảnh liên quan đến sex, nhục dục. Đối với người làm phim thì đạo diễn Phan Đăng Di phải "đau lòng" vì kiểm duyệt. Việc cắt xén những cảnh quay bạo lực, nhục dục cũng đã khiến cho Việt Nam ban hành hệ thống gắn mác độ tuổi để "quản lý phim ảnh tốt hơn".

Âm nhạc

Cổ nhạc
Chính sách kiểm duyệt mọi ngành truyền thông đã có từ năm 1954 căn cứ theo góc độ chính trị. Ngay những môn ca nhạc cổ truyền như ca trù và hát chầu văn cũng bị cấm vì ở VNDCCH cho là không thích hợp với đời sống xã hội chủ nghĩa. Ca trù thì bị liệt là "phong kiến, trưởng giả". Chầu văn thì có âm hưởng tôn giáo tâm linh nên bị cấm vì cho là mê tín dị đoan và "lạc hậu". Một số điệu hát văn được các đoàn chèo cải biến đổi lời như "Vầng trăng nhớ Bác" thì được trình diễn trên "sân khấu cách mạng" để cổ động quần chúng, nhưng những buổi lên đồng hát văn chính thống thì chỉ thực hiện lén lút mà thôi.

Mãi đến thập niên 1980 môn ca trù mới được cho phép trình diễn cho công chúng nhưng trong khuôn khổ đề tài chính trị chứ không giữ được thể văn truyền thống. Ca sĩ Quách Thị Hồ hát bài "Những mùa xuân" trên đài phát thanh. Điệu nhạc thì cổ nhưng lời ca mang nội dung ca tụng đảng Cộng sản Việt Nam. Dù đó là đề tài chỉ đạo, đó là lần đầu sau 30 năm bặt tiếng khán thính giả miền Bắc Việt Nam mới nghe được làn điệu ca trù. Đến cuối thập niên 1990 trước cao trào văn nghệ Tây phương nhập vào Việt Nam, chính quyền mới chuyển hướng đề cao ca trù và hát chầu văn, cho đó là di sản văn hóa dân tộc và cho phép tự do trình diễn. Năm 2009 thì chính phủ đề cử ca trù là bộ môn Di sản thế giới UNESCO.

Tân nhạc
Đối với tân nhạc hiện đại VNDCCH chủ trương kiểm soát toàn bộ. Ngay những nhạc sĩ ở Miền Bắc như Văn Cao chỉ có duy nhất một bản "Tiến quân ca" được cấp giấy phép. Những bài khác có chút gì cảm xúc riêng tư thời Tiền chiến của Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Nguyễn Văn Tý đều bị cấm dù không có văn bản. Người sáng tác không có môi trường đã đành mà cả người nghe cũng bị cấm. Vụ án năm 1971 ở Hà Nội là một sự kiện rõ ràng khi chính quyền bắt giam một nhóm thanh niên vì tội nghe nhạc Vàng. Trong vụ đó Phan Thắng Toán lãnh án 15 năm tù giam và năm năm bị tước quyền công dân; Nguyễn Văn Lộc lãnh 10 năm tù giam và bốn năm mất quyền công dân. Nhạc của Văn Cao thì đến năm 1995 lúc ông mất rồi mới được phép trình diễn. Cho tới năm 2000, những hàng quán có trình diễn âm nhạc phải nộp cho công an phường biết trước bài bản nào sẽ hát đêm đó để có biện pháp ngăn cấm.

Có những nhạc phẩm như "Hướng về Hà Nội" của Hoàng Dương thì bị liệt vào loại "tiểu tư sản" nên bị VNDCCH và CHXHCNVN cấm trong vòng 50 năm. Những nhạc phẩm mới nếu có ý chỉ trích đương lối của đảng Cộng sản Việt Nam cũng bị liệt vào hàng phạm pháp. Năm 2011 có hai bài hát bị chính quyền Việt Nam ra lệnh cấm. Đó là hai bản nhạc "Anh là ai?" và "Việt Nam tôi đâu?" do Việt Khang sáng tác. Anh trình bày hai ca khúc này rồi tải lên YouTube sau cuộc biến động dân chúng xuống đường biểu tình chống đối hành động xâm phạm lãnh hải của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ở Biển Đông vào Tháng Năm 2011. Đến Tháng Chín thì tác giả bị bắt giữ và tống giam. Vụ án diễn ra vào Tháng 10, 2012; Việt Khang bị kết tội tuyên truyền chống phá nhà nước, dựa theo điều 88 bộ hình luật và lãnh án bốn năm tù giam và hai năm quản thúc.

Đối với nhiều nhạc phẩm thời Việt Nam Cộng hòa tức dòng nhạc Vàng cho đến cuối năm 2018 tức hơn 43 năm sau khi chính thể miền Nam không còn nữa nhà nước vẫn không chấp nhận việc trình bày những nhạc phẩm này trong nước dù nội dung chỉ nói đến chiến cuộc mà không có gì lên án chủ nghĩa cộng sản cả như mấy bản "Cánh thiệp đầu xuân", "Rừng xưa", "Chuyện buồn ngày xuân", "Con đường xưa em đi" và "Đừng gọi anh bằng chú". Cục Nghệ thuật Biểu diễn vẫn ra lệnh cấm lưu hành. Bản "Xuân này con không về" (Trịnh Lâm Ngân) cùng tên tuổi của nhiều nhạc sĩ tân nhạc kỳ cựu như Ngô Thụy Miên, Lê Thương đều liệt vào những dòng nhạc "cấm" ở Việt Nam.

Tháng Hai, 2019 Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện ra thông báo cho biết chính quyền sẽ sửa đổi hai nghị định 79 và 15 về nghệ thuật biểu diễn, tức bỏ việc cấp giấy phép cho những ca khúc thời Việt Nam Cộng hòa. Theo nhận xét của một số nhạc sĩ thì quyết định này coi như chính quyền chấp nhận sự thất bại của chủ trương kiểm duyệt âm nhạc tại Việt Nam.

Internet

Đối với Internet chính phủ Việt Nam cũng có biện pháp kiểm soát nội dung những trang web và blog trong cũng như ngoài nước. Ngày 5 tháng 5 năm 2010 Vũ Hải Triều, thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam xác nhận hơn 300 trang web và blog "không phù hợp" đã bị đánh sập. Đề tài bị ngăn cấm vì cho là "nhạy cảm" như vụ nông dân khiếu kiện vì truất hữu đất, vụ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam khai thác bô xít ở Tây Nguyên, vấn đề tranh chấp biên giới với Trung Quốc. Số người bị bắt tù vì phát biểu trên internet tính vào đầu năm 2011 là 17 người, đông thứ nhì trên thế giới.

Đối với một số cơ quan truyền thông ngoại quốc như BBC, Đài Á Châu Tự do, chính quyền cũng có lúc dùng biện pháp ngăn cấm, không cho người Việt Nam tiếp cận.

YouTube

Kể từ năm 2016, Việt Nam xuất hiện nhiều kênh YouTube có nội dung không có thuần phong mỹ tục nhưng thường được lên top thịnh hành (hay còn gọi là top trend) và kiếm được nhiều tiền. Tháng 3 năm 2017, sau khi nhận thấy nhiều quảng cáo của mình xuất hiện trên nhiều video độc hại, Vinamilk, Vietnam Airlines và nhiều doanh nghiệp khác đã quyết định dừng quảng cáo trên YouTube. Tháng 7 năm 2018, YouTube thông báo đã gỡ bỏ 6.700 video clip được Việt Nam tuyên bố là "phản động" và chặn hoàn toàn 6 kênh theo yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông..

Phát triển

2015
Tổ chức Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) xếp Việt Nam hạng thứ sáu trong danh sách 10 quốc gia kiểm duyệt khắt khe nhất thế giới, bản báo cáo cụ thể đầy đủ sẽ được công bố vào ngày 27.4.2015. Theo phân tích của tổ chức này toàn bộ truyền thông ở Việt Nam, theo luật, đều phải là “tiếng nói của các tổ chức Đảng”. Những blogger độc lập “đối diện trừng phạt qua các vụ tấn công đường phố, bắt bớ, theo dõi, án tù nặng”. Hiện có ít nhất 16 phóng viên đang ngồi tù tại Việt Nam, theo CPJ.,

Để phản bác lại CPJ, ngày 14 tháng 5, Hội Nhà báo Việt Nam đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam (mở rộng) ra tuyên bố cực lực phản đối và bác bỏ luận điệu xuyên tạc, vu cáo Việt Nam của “Ủy ban Bảo vệ các nhà báo” (CPJ). Trong đó nêu rõ:

Thư mục
Bosmajian, Haig. Burning Books. Jefferson, NC: McFarland & Company, 2006.
Hall, Patricia, ed. The Oxford Handbook of Music Censorship. New York: Oxford University Press, 2018.
Hayton, Bill. Vietnam, Rising Dragon. New Haven, CT: Yale University Press, 2010.
Ho Tai, Hue Tam. Radicalism and the Origins of the Vietnamese Revolution. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1992.
Hoàng Dung. Sau bức màn đỏ: hậu trường chính trị Việt Nam sau 1975. Falls Church, VA: Tiếng Quê Hương, 2007.
Lý Quí Chung, Hồi ký không tên, Nhà xuất bản Trẻ, 2005
McHale, Shawn Frederick. Print and Power: Confucianism, Communism, and Buddhism in the Making of Modern Vietnam. Honolulu, HI: University of Hawai'i Press, 2004.
Ngô Văn. Việt Nam 1920-1945, cách mạng và phản cách mạng thời đô hộ thuộc địa. Montreuil: Chuông Rè/L'Insomniaque, 2000.
Nguyễn Hưng Quốc. Văn học Việt Nam dưới chế độ cộng sản 1945-1990. Westminster, CA: Người Việt, 2014.
Vũ Bằng, Bốn mươi năm nói láo, NBX Trẻ
Những điểm mới trong Luật Báo chí sửa đổi

Chú thích

Liên kết ngoài
 NGUYỄN HƯNG QUỐC – CHẾ ĐỘ KIỂM DUYỆT SÁCH BÁO TẠI VIỆT NAM tại talawas blog

Vi phạm nhân quyền ở Việt Nam


title: Lê Minh Hùng (Hà Tĩnh)

text:
Lê Minh Hùng (sinh năm 1963) là Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông đã từng giữ chức vụ Ủy viên Đảng ủy Công an Trung ương, Phó Thủ trưởng Thường trực Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam Bộ Công an Việt Nam, kiêm Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an Việt Nam.

Thân thế gia đình
Lê Minh Hùng, quê quán tại xã Sơn Tân, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Ông là con trai cả của cố Thượng tướng Lê Minh Hương, Bộ trưởng Bộ Công an. Ông là anh trai của Lê Minh Hưng, Bí thư Trung ương Đảng khóa XIII, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sự nghiệp
Năm 2017, Lê Minh Hùng là Thiếu tướng, ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng cục, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ Tư pháp, Bộ Công an (Việt Nam).

Ngày 10 tháng 8 năm 2018, Thiếu tướng Lê Minh Hùng, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng (Cục C11), Bộ Công an Việt Nam, được Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam Tô Lâm ký quyết định bổ nhiệm làm Phó Thủ trưởng Thường trực Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam thuộc Bộ Công an.

Chiều ngày 11 tháng 9 năm 2020, Thiếu tướng Lê Minh Hùng nhận quyết định thăng quân hàm Trung tướng Công an của Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng.

Tham khảo

Người họ Lê tại Việt Nam
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam đương nhiệm
Hạt giống đỏ
Người Hà Tĩnh
Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an Việt Nam
Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2020
Người Hương Sơn


title: Eusterinx subdola

text:
Eusterinx subdola là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eusterinx


title: Pretoriamyia munroi

text:
Pretoriamyia munroi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pretoriamyia


title: Phrudocentra contaminata

text:
Phrudocentra contaminata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phrudocentra


title: Trần Phước Tới

text:
Trần Phước Tới  (sinh ngày 20 tháng 3 năm 1954) là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, ông mang quân hàm Trung tướng và nguyên là viện trưởng Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương (Việt Nam), nguyên viện phó Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Việt Nam).

Tiểu sử
Trần Phước Tới sinh tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam

Ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam từ năm 1965. Ông làm liên lạc, du kích tại xã Điện Thắng, Điện Bàn, Quảng Nam từ đó đến năm 1969. Trong thời gian đó ông từng tham gia đánh Mỹ, liên lạc và bảo vệ cho các Sĩ quan Cao cấp hoạt động tại địa bàn Điện Bàn.
- Từ tháng 5/1969 đến tháng 3/1970 ông là học sinh miền Nam được đi học tại Đông Triều, Quảng Ninh

- Từ tháng 4/1970 đến tháng 7/1971 ông là Binh nhất, Chiến sĩ, Đội Dũng sĩ, Đoàn 253, Quân khu Tả Ngạn

- Từ tháng 8/1971 đến tháng 8/1974 ông là Trung sĩ, Chiến sĩ, Trường Văn hóa, Bộ Quốc phòng Việt Nam

- Từ tháng 9/1974 đến tháng 7/1975 ông là Thượng sĩ, Trung đội phó, C196, Trường Đại học Kỹ thuật Quân sự (nay là Học viện Kỹ thuật Quân sự)

Mặc dù ông đỗ vào Đại học Kỹ thuật Quân sự ngành Thông tin, nhưng ông được Quân đội cử sang Liên Xô học Luật. Không vì thế mà ông nản lòng mà ông vẫn xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ của Đảng và Quân đội giao phó.

- Từ tháng 8/1975 đến tháng 6/1981 ông là Chuẩn úy, lưu học sinh thành phố Baku, Liên Xô

- Từ tháng 7/1981 đến tháng 3/1982 ông là Trung úy, Trung đội trưởng C12, Đoàn 871, Bộ Quốc phòng Việt Nam

- Từ tháng 4/1982 đến tháng 10/1989 ông lần lượt nhận quân hàm: Trung úy, Thượng úy, Đại úy, Thiếu tá. Kiểm sát viên của viện Kiểm sát Quân sự Quân khu V

- Từ tháng 11/1989 đến tháng 8/2000 ông lần lượt nhận quân hàm: Thượng tá, Đại tá, Viện trưởng viện Kiểm sát Quân sự Quân khu V

- Từ tháng 9/2002 đến tháng 11/2003 ông là Đại tá, Cán bộ, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Việt Nam), viện trưởng Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương (Việt Nam), Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam

- Từ tháng 12/2003 đến tháng 1/2006 ông là Đại tá, viện phó Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Việt Nam), viện trưởng Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương (Việt Nam), Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam

- Tháng 2/2006 đến tháng 11/2011 ông là Thiếu tướng, viện phó Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Việt Nam), viện trưởng Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương (Việt Nam), Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam

- Ngày 21/12/2012 ông được Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam - Trương Tấn Sang trao quyết định nâng quân hàm Trung tướng.

- Tháng 12/2011 đến tháng 10/2014 ông là Trung tướng, viện phó Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Việt Nam), viện trưởng Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương (Việt Nam), Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tham khảo

Người họ Trần tại Việt Nam
Người Quảng Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam người Quảng Nam
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010
Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam
Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự trung ương
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2000


title: Queen's Club Championships 2022

text:
Queen's Club Championships 2022 (còn được biết đến với cinch Championships vì lý do tài trợ) là một giải quần vợt nam chuyên nghiệp thi đấu trên mặt sân cỏ ngoài trời tại Queen's Club ở Luân Đôn, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland từ ngày 13 đến ngày 19 tháng 6 năm 2022. Đây là lần thứ 119 giải đấu được tổ chức và là một phần của ATP Tour 500 trong ATP Tour 2022.

Điểm và tiền thưởng

Phân phối điểm

Tiền thưởng

*mỗi đội

Nội dung đơn ATP

Hạt giống

1 Bảng xếp hạng vào ngày 6 tháng 6 năm 2022.

Vận động viên khác
Đặc cách:
  Liam Broady
  Jack Draper
  Ryan Peniston

Miễn đặc biệt:
  Andy Murray

Bảo toàn thứ hạng:
  Stan Wawrinka

Vượt qua vòng loại:
  Quentin Halys
  Paul Jubb
  Sam Querrey
  Emil Ruusuvuori

Thua cuộc may mắn:
  Denis Kudla

Rút lui
Trước giải đấu
  Carlos Alcaraz → thay thế bởi  Filip Krajinović
  Gaël Monfils → thay thế bởi  Francisco Cerúndolo
  Andy Murray → thay thế bởi  Denis Kudla

Nội dung đôi ATP

Hạt giống

1 Bảng xếp hạng vào ngày 6 tháng 6 năm 2022.

Vận động viên khác
Đặc cách:
  Lloyd Glasspool /  Harri Heliövaara
  Jonny O'Mara /  Ken Skupski

Vượt qua vòng loại:
  André Göransson /  Ben McLachlan

Nhà vô địch

Đơn

  Matteo Berrettini đánh bại  Filip Krajinović, 7–5, 6–4

Đôi

  Nikola Mektić /  Mate Pavić đánh bại  Lloyd Glasspool /  Harri Heliövaara, 3–6, 7–6(7–3), [10–6]

Đơn xe lăn

  vs.

Đôi xe lăn

  /  vs.  /

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Trang web trên ATP Tour

ATP Tour 2022
Sự kiện thể thao năm 2022 ở Luân Đôn
Quần vợt Anh năm 2022
2022


title: Tim Sweeney (nhà phát triển trò chơi)

text:
Timothy Dean Sweeney (sinh năm 1970) là một lập trình viên trò chơi điện tử người Mỹ, doanh nhân tỷ phú và nhà bảo tồn, được biết đến là người sáng lập và Giám đốc điều hành của Epic Games. Tim cũng là người tạo ra Unreal Engine, một nền tảng phát triển trò chơi.

Tiểu sử
Tim Sweeney lớn lên ở Potomac, Maryland, là con út trong gia đình có ba anh em. Khi còn trẻ, anh bắt đầu quan tâm đến việc mày mò các thiết bị cơ khí và điện, Tim kể rằng bản thân đã tháo dỡ một chiếc máy cắt cỏ ngay từ năm 5 hoặc 6 tuổi, để chế tạo một chiếc xe go-kart của riêng mình. Tim bắt đầu quan tâm đến trò chơi arcade khi chúng bắt đầu trở nên phổ biến vào cuối những năm 1970. Tuy nhiên Tim đã không có nhiều thời gian để chơi nhiều trò chơi điện tử khi còn thơ ấu.

Năm 11 tuổi, Sweeney đến thăm công ty khởi nghiệp của anh trai mình ở California, nơi đây, Tim được tiếp cận với Máy tính Cá nhân IBM đời đầu. Sweeney đã dành cả tuần ở đó, và trở nên yêu thích với lập trình. Khi gia đình Tim mua một chiếc Apple II, Sweeney bắt đầu học cách lập trình trên đó một cách nghiêm túc, cố gắng tạo ra Adventure 2 dựa theo trò chơi Atari 2600. Sweeney ước tính rằng trong độ tuổi từ 11 đến 15, anh đã dành hơn 10.000 giờ để tự học cách lập trình. Khi còn là một thiếu niên, Tim đã kiếm được tiền bằng cách cắt cỏ cho những hàng xóm giàu có trong khu vực với giá chỉ bằng một nửa giá dịch vụ.

Trong năm 1989, Tim vào học trường ĐH Maryland, ngành kỹ thuật cơ khí, trước khi lập ra công ty Potomac Computer Systems - tiền thân của Epic Games sau này.

Tài sản
Theo tạp chí Forbes, tính đến tháng 8 năm 2020, Tim Sweeney có giá trị tài sản ròng là 5,3 tỷ đô la Mỹ. Tuy nhiên, Bloomberg ước tính tài sản của ông là 9,4 tỷ USD.

Nhà bảo tồn thiên nhiên
Từ năm 2008, Sweeney đã sử dụng tài sản của mình để mua những vùng đất rộng lớn ở Bắc Carolina (trụ sở hiện tại của Epic Games) cho mục đích bảo tồn động vật quý hiếm, đến nay ông đã mua 50.000 mẫu đất rừng trong bang, bao gồm Box Creek Wilderness, một khu vực tự nhiên rộng 7.000 mẫu Anh có hơn 130 loài thực vật và động vật hoang dã quý hiếm bị đe dọa. Đồng thời Tim còn quyên góp 15 triệu đô la cho Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ.

Tham khảo


title: Giải quần vợt Wimbledon 2023 - Đôi nam khách mời

text:
Bob và Mike Bryan là đương kim vô địch và bảo vệ thành công danh hiệu, đánh bại James Blake và Lleyton Hewitt trong trận chung kết, 6–4, 3–6, [10–6].

Kết quả

Chung kết

Bảng A

Bảng B

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đôi nam khách mời

Đôi nam khách mời


title: Onthophagus triimpressus

text:
Onthophagus triimpressus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

T


title: Derxena nivea

text:
Derxena nivea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Derxena
Động vật được mô tả năm 1877
Desmobathrinae


title: Raloxifene

text:
Raloxifene, được bán dưới tên thương hiệu Evista trong số những người khác, là một loại thuốc dùng để ngăn ngừa và điều trị loãng xương ở phụ nữ sau mãn kinh và những người dùng glucocorticoids.  Đối với bệnh loãng xương, nó ít được ưu tiên hơn bisphosphonates. Nó cũng được sử dụng để giảm nguy cơ ung thư vú ở những người có nguy cơ cao.  Nó được dùng bằng đường uống.

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm bốc hỏa, chuột rút ở chân, sưng và đau khớp. Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể bao gồm cục máu đông và đột quỵ.  Sử dụng trong khi mang thai có thể gây hại cho em bé.  Thuốc có thể làm nặng thêm các triệu chứng kinh nguyệt. Raloxifene là một bộ điều biến thụ thể estrogen chọn lọc (SERM) và do đó là một chất chủ vận - chất đối vận hỗn hợp của thụ thể estrogen (ER).  Nó có tác dụng estrogen trong xương và tác dụng chống estrogen ở vú và tử cung.

Raloxifene được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1997. Nó có sẵn như là một loại thuốc gốc.   Một tháng cung cấp ở Vương quốc Anh tiêu tốn của NHS khoảng 3,50 £ vào năm 2019. Tại Hoa Kỳ, chi phí bán buôn của số tiền này là khoảng 16 USD. Năm 2016, đây là loại thuốc được kê đơn nhiều thứ 294 tại Hoa Kỳ với hơn một triệu đơn thuốc.

Sử dụng trong y tế
Raloxifene được sử dụng để điều trị và phòng ngừa loãng xương ở phụ nữ mãn kinh. Nó cũng được sử dụng để giảm nguy cơ và điều trị ung thư vú xâm lấn, và nó cũng làm giảm mật độ vú. Thuốc được sử dụng với liều 60   mg/ngày cho cả phòng ngừa và điều trị loãng xương và phòng ngừa ung thư vú. Raloxifene với liều 60   mg/ngày là một số lượng ít hiệu quả trong phòng ngừa ung thư vú hơn 20   mg/ngày tamoxifen. Đối với việc điều trị hoặc phòng ngừa loãng xương, nên bổ sung calci và vitamin D vào chế độ ăn nếu không đủ lượng hàng ngày.

Raloxifene đã được tìm thấy là có hiệu quả trong điều trị gynecomastia (phát triển vú nam) ở thanh thiếu niên.

Chống chỉ định
Raloxifene chống chỉ định ở phụ nữ cho con bú hoặc phụ nữ đang hoặc có thể mang thai . Nó cũng có thể là mối quan tâm đối với những phụ nữ có tiền sử hoạt động hoặc trong quá khứ của các biến cố huyết khối tĩnh mạch, bao gồm huyết khối tĩnh mạch sâu, tắc mạch phổi và huyết khối tĩnh mạch võng mạc.

Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ thường gặp của raloxifene bao gồm bốc hỏa, khô âm đạo và chuột rút ở chân. Raloxifene không gây đau vú, tăng sản nội mạc tử cung, chảy máu kinh nguyệt hoặc ung thư nội mạc tử cung. Nó dường như không ảnh hưởng đến nhận thức hoặc bộ nhớ. Raloxifene là một teratogen; tức là nó có thể gây ra những bất thường về phát triển như dị tật bẩm sinh.

Raloxifene có thể không thường xuyên gây ra cục máu đông nghiêm trọng hình thành ở chân, phổi hoặc mắt. Các phản ứng khác bao gồm sưng/đau chân, khó thở, đau ngực và thay đổi thị lực. Cảnh báo hộp đen đã được thêm vào nhãn raloxifene vào năm 2007 cảnh báo tăng nguy cơ tử vong do đột quỵ cho phụ nữ sau mãn kinh bị bệnh tim mạch vành hoặc tăng nguy cơ mắc các biến cố mạch vành lớn, cũng như tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu và tắc mạch phổi.. Nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch với raloxifene tăng gấp nhiều lần ở phụ nữ mãn kinh ( = 3,1). Raloxifene có nguy cơ thuyên tắc huyết khối thấp hơn tamoxifen.

Một báo cáo vào tháng 9 năm 2009 từ Cơ quan Nghiên cứu Y tế và Chất lượng của Dịch vụ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cho thấy tamoxifen và raloxifene, được sử dụng để điều trị ung thư vú, làm giảm đáng kể ung thư vú xâm lấn ở phụ nữ trung niên và lớn tuổi, nhưng cũng làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Một báo cáo trường hợp gần đây của con người vào tháng 7 năm 2016 cho thấy rằng raloxifene trên thực tế, đôi khi cũng kích thích sự phát triển ung thư vú dẫn đến giảm bệnh ung thư vú tiến triển khi ngừng sử dụng thuốc.

Không giống như các SERM khác, chẳng hạn như tamoxifen, raloxifene không có nguy cơ tăng sản tử cung hoặc ung thư nội mạc tử cung ( = 0,8).

Dược lý

Dược lực học
Các hoạt động sinh học của raloxifene phần lớn qua trung gian thông qua liên kết với các thụ thể estrogen. Sự gắn kết này dẫn đến việc kích hoạt các con đường estrogen ở một số mô (chủ nghĩa chủ vận) và phong tỏa các con đường estrogen ở những người khác (đối kháng). Hoạt động chủ vận của nó ở một số thụ thể và hoạt động đối kháng của nó ở những người khác làm cho nó trở thành SERM. Raloxifene dường như hoạt động như một chất chủ vận estrogen trong xương.

Raloxifene đã được tìm thấy để làm mất cân bằng trục tuyến yên của tuyến yên hypothalamic, và do đó làm tăng tổng lượng testosterone ở nam giới. Tuy nhiên, do sự gia tăng đồng thời nồng độ globulin gắn với hormone giới tính, nồng độ testosterone tự do thường không thay đổi.

Raloxifene đã được tìm thấy để làm giảm mức độ yếu tố tăng trưởng 1 giống như insulin ở phụ nữ và nam giới.

Raloxifene đã được tìm thấy có tác dụng estrogen trong mô mỡ ở phụ nữ, thúc đẩy sự thay đổi từ phân phối chất béo android sang phân phối chất béo gynoid ở phụ nữ sau mãn kinh.

Dược động học
Sự hấp thu của raloxifene là khoảng 60%. Tuy nhiên, do chuyển hóa lần đầu tiên mở rộng, khả dụng sinh học tuyệt đối của raloxifene chỉ là 2,0%.   Raloxifene được hấp thu nhanh chóng từ ruột khi uống. Nồng độ đỉnh của raloxifene trong huyết tương xảy ra 0,5 đến 6   vài giờ sau khi uống

Thể tích phân phối của raloxifene là khoảng 2348 L, và độc lập với liều lượng. Raloxifene được phân phối rộng khắp cơ thể.  Có sự phân phối rộng rãi của raloxifene vào gan, huyết thanh, phổi và thận.  Cả raloxifene và các chất chuyển hóa của nó cho thấy liên kết với protein huyết tương cao (> 95%), bao gồm cả albumin và axit α1 glycoprotein, nhưng không phải với globulin gắn với hormone giới tính.

Raloxifene được chuyển hóa ở gan và trải qua quá trình tái chế enterohepatic. Nó được chuyển hóa độc quyền bởi glucuronid hóa và không được chuyển hóa bởi hệ thống cytochrom P450.  Ít hơn 1% vật liệu phóng xạ trong huyết tương bao gồm raloxifene không liên hợp.  Các chất chuyển hóa của raloxifene bao gồm một số glucuronide.  Nửa đời thải trừ của raloxifene sau một liều duy nhất là 27,7   giờ (1,2   ngày), trong khi thời gian bán hủy của nó ở trạng thái ổn định ở liều 60   mg/ngày là 15,8 đến 86,6   giờ (0,7   ngày), với trung bình 32,5   giờ (1,4   ngày).   Thời gian bán hủy kéo dài của raloxifene được quy cho sự tái tuần hoàn ruột và liên kết với protein huyết tương cao của nó.  Raloxifene và các liên hợp glucuronide của nó được xen kẽ bởi quá trình chuyển hóa thuận nghịch và tái chế enterohepatic, giúp kéo dài thời gian bán hủy của raloxifene bằng đường uống.  Thuốc được phân hủy thành dạng hoạt động của nó trong nhiều loại mô, bao gồm gan, phổi, lá lách, xương, tử cung và thận.

Raloxifene chủ yếu bài tiết trong mật và được loại bỏ trong phân. Dưới 0,2% liều được bài tiết dưới dạng không đổi qua nước tiểu và dưới 6% liều được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng liên hợp glucuronide.

Hóa học
Raloxifene hydrochloride có công thức thực nghiệm C 28 H 27 NO 4 S • HCl, tương ứng với trọng lượng phân tử 510,05 g/mol. Raloxifene hydrochloride là một chất rắn màu trắng nhạt đến vàng nhạt, ít tan trong nước.

Raloxifene là một dẫn xuất của benzothiophene và có cấu trúc khác biệt với các SERM triphenylethylene như tamoxifen, clomifene và toremifene. Đây là SERM benzothiophene duy nhất đã được bán trên thị trường.  Một SERM benzothiophene không được bán trên thị trường là arzoxifene (LY-353381). Bazedoxifene (Duavee, Viviant) và pipendoxifene (ERA-923) có cấu trúc liên quan đến raloxifene nhưng về mặt kỹ thuật không phải là benzothiophenes và thay vào đó là indol.

Lịch sử
Raloxifene đã được chấp thuận tại Hoa Kỳ để ngăn ngừa loãng xương sau mãn kinh vào năm 1997, điều trị loãng xương sau mãn kinh vào năm 1999, và để ngăn ngừa hoặc giảm nguy cơ ung thư vú ở một số phụ nữ sau mãn kinh vào năm 2007  Nó nhận được chỉ định mồ côi năm 2005.

Xã hội và văn hoá

Tên
Raloxifene là tên gốc của thuốc và  và  của nó, trong khi raloxifène là  và raloxifene hydrochloride là ,  và . Nó cũng đã được biết đến với tên keoxifene.

Raloxifene được bán chủ yếu dưới tên thương hiệu Evista và ở mức độ thấp hơn là thương hiệu Optruma. Nó cũng được bán dưới nhiều tên thương hiệu khác nhau ở nhiều quốc gia khác nhau.

Khả dụng
Raloxifene có mặt rộng rãi trên khắp thế giới, bao gồm ở Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Anh, Ireland, các nơi khác trên khắp Châu Âu, Úc, New Zealand, Nam Phi, Châu Mỹ Latinh, Nam, Đông và Đông Nam Á và các nơi khác trên thế giới chẳng hạn như ở Israel và Ai Cập.

Raloxifene được cung cấp dưới dạng viên nén uống 60 mg.

Tranh cãi
Một bài xã luận của Lancet Oncology đã chỉ trích cách nghiên cứu về thuốc phòng ngừa ung thư vú được phát hành.

Nghiên cứu
Raloxifene đã được nghiên cứu ở nam giới cho nhiều mục đích khác nhau, như điều trị tâm thần phân liệt, ung thư tuyến tiền liệt và loãng xương.

Raloxifene đã được nghiên cứu như là một thuốc bổ trợ trong điều trị tâm thần phân liệt ở phụ nữ mãn kinh. Một phân tích tổng hợp năm 2017 đã kết luận rằng nó an toàn và hiệu quả cho chỉ định này, mặc dù các nghiên cứu sâu hơn với  cỡ mẫu lớn hơn là cần thiết để xác nhận.  Nó có thể có hiệu quả ở những phụ nữ có triệu chứng ít nghiêm trọng hơn.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Thông tin thuốc từ NIH
 AdisInsight
 Giấy xác nhận của Mạng lưới Sức khỏe Phụ nữ Quốc gia

RTT
Lớp phenol
Ether phenol


title: Olesicampe pagana

text:
Olesicampe pagana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Olesicampe


title: Abrostola microvalis

text:
Abrostola microvalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Abrostola


title: Baek Ye-bin (ca sĩ)

text:
Baek Yebin (Hangul: 백예빈, Hanja: 白睿彬, Hán-Việt: Bạch Nghệ Bân, sinh ngày 13 tháng 7 năm 1997) là một nữ ca sĩ thần tượng người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc nữ DIA do công ty MBK Entertainment thành lập và quản lý. Cô còn là cựu thành viên của nhóm nhạc nữ dự án UNI.T.

Tiểu sử
Yebin sinh ngày 13 tháng 07 năm 1997 tại Chuncheon, Hàn Quốc. Cô sống với bố, mẹ và cậu em trai Baek Jinwoo sinh năm 2008. Cô học tại Chuncheon Girls High School và là bạn thân của Oh My Girl Binnie.

Sự nghiệp

Trước khi ra mắt
Cô là cựu thực tập sinh của Ensoul Entertainment để ra mắt cùng với nhóm Project A cùng với hai thành viên cùng nhóm là Jenny và Eunchae.

2015-nay: Ra mắt với DIA

Năm 2015, Yebin ra mắt với tư cách là thành viên nhóm nhạc nữ DIA dưới sự quản lý của MBK Entertainment. Yebin ra mắt với vai trò là hát chính và là gương mặt đại diện cho nhóm.

2017: Tham gia The Unit
Ngày 4 tháng 9, Yebin và Somyi chia sẻ việc mình sẽ tham gia The Unit:

"Bọn mình đều nghĩ rằng tốt nhất là nên chia sẻ tin tức với người hâm mộ, với các AID đã luôn ở bên cạnh và ủng hộ bọn mình trước tiên. Bọn mình thực sự đã suy nghĩ và trăn trở rất nhiều mới có thể đi đến quyết định này".

Tụi mình cũng đã nghĩ rất nhiều về việc làm thế nào để bày tỏ mong muốn với các thành viên, với nhân viên của công ty cũng như CEO của tụi mình. Và cuối cùng, cả hai đã quyết định nói chuyện với các thành viên trước tiên. Các thành viên đã ủng hộ và tôn trọng quyết định của bọn mình rất nhiều. Sau đó, bọn mình đã nói chuyện với nhân viên của công ty và đưa ra quyết định sau khi thảo luận kỹ lưỡng với họ.

Bọn mình thực sự rất biết ơn các thành viên vì đã tin tưởng và yêu thương bọn mình. Và hơn bất cứ điều gì khác, bởi vì DIA rất quý giá đối với bọn mình, thế nên bọn mình nhất định sẽ làm việc chăm chỉ hơn nữa. Tụi mình sẽ không bận tâm đến kết quả và sẽ trở lại với tư cách là Yebin và Somyi - những người đã trưởng thành hơn thông qua thử thách này. Sự ủng hộ của các AID sẽ mang đến cho chúng mình một nguồn sức mạnh tuyệt vời! Chúng mình luôn cảm thấy biết ơn và luôn hết lòng yêu quý các bạn".

2018: Ra mắt với UNI.T
Sau khi dành hạng 2 chung cuộc tại The Unit, Yebin chính thức ra mắt với UNI.T vào ngày 18 tháng 5.

Danh sách video

Góp mặt trong các video âm nhạc

Truyền hình

Chương trình truyền hình thực tế

Chương trình truyền hình

Phim ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21


title: Strangalomorpha signaticornis

text:
Strangalomorpha signaticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Strangalomorpha


title: Nhà thờ Thánh Anna ở Andělská Hora

text:
Nhà thờ Thánh Anna ở Andělská Hora (tiếng Séc: Kostel svaté Anny v Andělské Hoře) là một nhà thờ Công giáo La Mã, thuộc giáo phận Ostrava-Opava, tọa lạc ở thị trấn Andělská Hora, huyện Bruntál, vùng Moravskoslezský, Cộng hòa Séc. Nhà thờ có tên trong danh sách các di tích văn hóa cấp quốc gia.

Lịch sử

Tham khảo

Nhà thờ Cộng hòa Séc
Công trình xây dựng Cộng hòa Séc


title: Aspila oregonica

text:
Aspila oregonica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aspila


title: Thyretes trichaetiformis

text:
Thyretes trichaetiformis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thyretes