title: Vũ Văn Hiến (Bắc Chu)

text:
Tề Dượng vương Vũ Văn Hiến (chữ Hán: 宇文宪, 544 - 578), tên tự là Bì Hà Đột, người trấn Vũ Xuyên, Đại Quận , dân tộc Tiên Ti, là tướng lĩnh, hoàng thân nhà Bắc Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tuổi nhỏ thông minh, hăng hái đến Thục
Hiến là con trai thứ năm của quyền thần Vũ Văn Thái nhà Tây Ngụy; mẹ là Tề quốc thái phi Đạt Bộ Kiền thị, người Nhu Nhiên .

Hiến tính thông mẫn, độ lượng, từ nhỏ đã có thần thái nghiêm trang. Ban đầu được phong tước Phù Thành huyện công. Hiến cùng anh em học thi, truyện, tổng hợp cơ yếu, nắm được cốt lõi. Vũ Văn Thái ban cho các con ngựa tốt, riêng Hiến tự lựa chọn, và chỉ lấy bác mã (ngựa có màu lông tạp). Thái hỏi, Hiến đáp rằng: "Những con ngựa này có màu sắc đặc thù, xem chừng khả năng chưa lộ ra. Nếu tòng quân chinh phạt, kẻ chăn ngựa cũng dễ phân biệt." Thái vui vẻ nói: "Đứa nhỏ này trí thức bất phàm, sẽ trở thành bậc đại tài." Về sau Hiến đi theo Thái săn bắn ở Lũng Thượng, tham quan bãi chăn ngựa, Thái mỗi khi thấy bác mã, liền nói: "Đây là ngựa của con trai ta." Rồi mệnh cho tả hữu bắt lấy ban cho ông. Năm đầu tiên thời Tây Ngụy Cung đế (554), được tiến phong An Thành quận công. Bắc Chu Hiếu Mẫn đế lên ngôi (557), được bái làm Phiêu kỵ đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư.

Minh đế lên ngôi (557), được thụ Đại tướng quân. Năm Vũ Thành đầu tiên (559), được nhận chức Ích Châu tổng quản, Ích, Ninh, Ba, Lư đẳng 24 châu chư quân sự, Ích Châu thứ sử, tiến phong Tề quốc công, thực ấp vạn hộ. Khi xưa Vũ Văn Thái chiếm được đất Thục (552), cho rằng nơi ấy hiểm yếu, không muốn giao cho người ngoài, bèn hỏi các con trai xem ai có thể đảm nhận. Bấy giờ Hiến xin nhận đầu tiên, Thái nói: "Thứ sử cần biết răn lính dạy dân, không phải là điều mày có thể làm ngay được. Đủ tuổi thì hãy nhận, bây giờ giao cho các anh mày." Hiến đáp: "Tài năng phải dùng theo đặc thù, không nên xem tuổi tác lớn nhỏ. Nếu làm thử mà không thành công, đành chịu tiếng xấu trước mặt cha." Thái rất hài lòng, nhưng cho rằng Hiến còn nhỏ tuổi, nên chưa sai khiến ông. Minh đế lấy cớ làm theo ý định của Thái khi xưa, nên mới bổ nhiệm Hiến vào chức này. Hiến bấy giờ được 16 tuổi, vỗ về bộ hạ, lưu tâm chánh sự; việc tố tụng tuy nhiều, ông thụ lý không nề vất vả. Người Thục yêu mến, lập bia ca tụng công đức. Sau đó được tiến vị Trụ quốc.

Quyền thần tin cậy, cầm quân biên thùy
Giữa những năm Bảo Định (561 – 565) thời Vũ đế, được bái làm Ung Châu mục. Khi Tấn công Vũ Văn Hộ đánh Bắc Tề, lấy Úy Trì Huýnh làm tiên phong, vây Lạc Dương; Hiến cùng bọn Đạt Hề Vũ, Vương Hùng đóng quân ở Mang Sơn; còn các cánh quân khác đều đóng giữ nơi hiểm yếu. Mấy vạn quân Tề bất ngờ xuất hiện đằng sau, các cánh quân Chu sợ hãi, đều tan chạy; chỉ có Hiến cùng Đạt Hề Vũ, Vương Hùng soái quân kháng cự. Nhưng Hùng bị người Tề bắn gục, ba quân kinh sợ. Hiến đích thân đốc thúc, khích lệ, lòng quân mới yên. Bấy giờ Vũ Văn Hộ chấp chánh, rất tín nhiệm Hiến, hễ có việc chinh chiến, đều cho ông tham gia.

Năm Thiên Hòa thứ 3 (568), Hiến được làm Đại tư mã, coi việc Tiểu trủng tể, Ung Châu mục như cũ. Năm thứ 4 (569), tướng Tề là Độc Cô Vĩnh Nghiệp xâm phạm, nghĩa quân giết Khổng Thành phòng chủ Năng Bôn Đạt, dâng thành hưởng ứng quân Tề. Có chiếu sai Hiến cùng Trụ quốc Lý Mục đem quân ra Nghi Dương, đắp 5 thành Sùng Đức, cắt đứt đường vận lương của địch. Tướng Tề là Hộc Luật Quang soái 4 vạn quân đắp lũy ở Lạc Nam; năm thứ 5 (570), Hiến vượt sông Lạc đón đánh quân Tề, Quang bỏ chạy. Hiến đuổi theo, bắt kịp ở An Nghiệp, đánh mấy trận rồi về. Năm ấy, Quang lại soái quân đắp thành ở Phần Bắc, tây đến Long môn. Vũ Văn Hộ hỏi Hiến rằng: "Giặc cướp đầy dẫy, chinh chiến không dứt, khiến cho nhân dân biên thùy phải chịu khốn khổ. Há lại ngồi nhìn họ bị giết sạch, mà không nghĩ cách cứu giúp. Ngươi có kế gì không?" Đáp: "Như Hiến thấy, anh nên tạm ra Đồng Châu, để gây uy thế, Hiến xin đem tinh binh đi trước, tùy cơ công thủ. Không chỉ dẹp yên biên cảnh, mà còn giành được thắng lợi nữa." Hộ đồng ý.

Năm thứ 6 (571), Hiến soái 2 vạn quân, từ Long Môn mà ra. Tướng Tề là Tân Thái vương Vương Khang thấy Hiến đến, ngầm đưa quân bỏ trốn. Hiến bèn về tây, rồi khơi dòng Phần Thủy, ở bờ nam đắp đồn lũy, sau đó quay lại xâm nhập đất Tề. Người Tề cho rằng quân Chu không dám tiến xa, nên buông lỏng phòng bị. Hiến bèn vượt Hoàng Hà, đánh 4 thành Phục Long, 2 ngày thì nhổ cả. Lại tiến đánh Trương Bích, chiếm được; giành được quân nhu, lương thực, san bằng thành lũy của nước Tề. Hộc Luật Quang khi ấy ở Hoa Cốc, không thể đến cứu, Hiến bèn lên bắc tiến đánh thành Diêu Tương, phá được. Khi ấy Phần Châu bị vây đã lâu, đường vận lương và tiếp viện đứt đoạn, Hiến sai Trụ quốc Vũ Văn Thịnh chuyển thóc tặng họ. Hiến tự vào Lưỡng Nhũ Cốc, tập kích chiếm được thành Bách Xã, tiến quân trở lại Diêu Tương, quân Tề đóng chặt cửa thành cố thủ. Hiến sai Trụ quốc, Đàm công Vũ Văn Hội đắp thành Thạch Điện, thanh viện cho Phần Châu. Bình Nguyên vương Đoạn Thiều, Lan Lăng vương Cao Trường Cung đưa quân Tề đến, Hiến mệnh cho tướng sĩ bày trận để đợi. Đại tướng quân Hàn Hoan bị quân Tề bắt, quân Chu tan chạy, Hiến tự mình đốc chiến, quân Tề mới lui lại. Gặp lúc trời chiều, đôi bên đều thu quân.

Hoàng đế nghi kỵ, anh em bất hòa
Sau khi Vũ đế giết Tấn công Vũ Văn Hộ (572), Hiến bị triệu, bèn cởi mũ sụp lạy. Đế nói với Hiến rằng: "Thiên hạ này là thiên hạ của Thái Tổ (tức Vũ Văn Thái), ta nhận lấy cơ nghiệp, thường sợ lầm lỡ. Trủng tể khi quân phạm thượng, mưu đồ bất quỹ, ta vì thế giết đi, để yên xã tắc. Đệ là anh em ruột thịt với ta, đồng cam cộng khổ, việc này lại không liên quan, sao phải nhận tội?" Bèn hạ chiếu sai Hiến đến phủ đệ của Hộ, thu binh phù cùng văn thư các bộ. Sau đó Hiến được làm Đại trủng tể. Vũ đế đã giết tể tướng, tự nắm triều chánh, thống nhất hình lệnh, đối với thân nhân liên quân đến Vũ Văn Hộ cũng không khoan dung. Hiến được Hộ tín nhiệm, từ niên hiệu Thiên Hòa về sau, uy thế ngày càng hiển hách. Hộ muốn làm gì, đều sai Hiến tâu lên. Có chỗ nào không hay, Hiến sợ gây ra hiềm khích giữa hoàng đế và tể tướng, đều uyển chuyển lựa lời. Vũ đế biết lòng dạ của Hiến, nên ông mới không gặp vạ. Nhưng uy danh của Hiến quá lớn, rốt cục Vũ đế vẫn không yên lòng, bề ngoài là cho ông diêu thụ chức Trủng tể, thực tế là đoạt binh quyền của ông.

Khai phủ Bùi Văn Cử là Thị độc của Hiến, Vũ đế đưa ông ta vào nội điện gặp mặt, nói: "Biểu hiện phản loạn của Tấn công, mọi người đều thấy, trẫm vì thế rơi nước mắt mà giết đi, để giữ yên nước nhà, làm lợi trăm họ. Xưa cuối đời Ngụy loạn lạc, Thái Tổ khuông phò họ Nguyên; đến khi nhà Chu thụ mệnh, Tấn công lại nắm uy quyền. Lâu ngày thành quen, thì cho rằng pháp lệnh nên như vậy. Há có thiên tử đã 30 tuổi mà còn bị người ta khống chế ru! Gần đây lại còn một tệ nạn, đã từng làm bộ thuộc của ai, thì đối với người ấy hành lễ như vua tôi. Việc này gây rối loạn sự thuyên chuyển quan viên, không phù hợp với thuật trị nước lâu dài. Kinh Thi nói: ‘Đêm ngày không nghỉ, phụng sự một người.’ ‘Một người’ là chỉ Thiên tử đấy. Khanh tuy hầu hạ Tề công, nhưng không thể giống như vua tôi. Lại có người nói Thái Tổ (tức Vũ Văn Thái) có 10 con trai, ai chẳng có thể làm Thiên tử. Khanh nên về với chánh đạo, khuyên Tề công giữ lấy đức nghĩa, giúp cho vua ta bọn ta đồng lòng, cốt nhục bọn ta hòa hợp. Chớ để anh em lại nghi ngờ lẫn nhau!" Văn Cử trở về thuật lại, Hiến vỗ án trỏ tim mà nói rằng: "Tấm lòng của ta, anh còn không rõ ư? Chỉ có tận trung cạn tiết mà thôi, biết nói làm sao!"

Năm Kiến Đức thứ 3 (574), được tiến tước làm vương. Tề vương hữu Lưu Hưu Chinh dâng lên một bài "Vương châm", Hiến khen hay. Hưu Chinh sau đó lại dâng lên Vũ đế, đế lại cho rằng bài văn ấy chỉ ra biện pháp khống chế các em của mình, rất thích.

Mùa thu năm ấy, Vũ đế đến cung Vân Dương, rồi phát bệnh. Vệ vương Vũ Văn Trực nổi loạn ở kinh sư, Vũ đế triệu Hiến hỏi rằng: "Vệ vương gây nghịch, đệ biết gì chăng?" Hiến đáp: "Thần vốn không biết, đến giờ mới rõ. Trực nếu nghịch trời trái lẽ, ắt là tự chọn diệt vong." Vũ đế nói: "Đệ làm tiền quân, ta sẽ theo sau." Sau đó Trực thua chạy. Vũ đế về kinh sư, Hiến cùng Triệu vương Vũ Văn Chiêu vào bái tạ, Vũ đế nói: "Quản, Thái bị giết còn Chu Công phụ chánh, lòng người bất đồng mà ngoài mặt như nhau. Chỉ thẹn anh em đến nỗi động can qua, là vì trẫm đối xử không đủ tốt." Ban đầu Trực rất đố kỵ Hiến, còn Hiến nhẫn nhịn ông ta; vả lại Trực là em cùng mẹ của Vũ đế, Hiến lại càng tỏ ra kính trọng ông ta. Khi đế giết Vũ Văn Hộ, Trực cố xin trị tội Hiến, Vũ đế nói: "Lòng dạ của Tề công, ta tự biết rõ, chẳng có chỗ nào đáng nghi cả!" Khi Văn Tuyên hoàng hậu (tức Sất Nô thái hậu – mẹ của Vũ đế và Vũ Văn Trực) băng, Trực mật khải rằng: "Hiến uống rượu ăn thịt, như ngày thường không đổi." Vũ đế nói: "Ta và Tề vương khác mẹ, đều không phải là con đích; cứ theo ý ta, đang có tang lễ thì mọi người phải hòa thuận. Ngươi cũng có điều đáng xấu hổ, sao cứ đi tìm lỗi lầm của kẻ khác. Ngươi là con bởi thái hậu sinh ra, vốn được yêu mến thiên vị. Bây giờ chỉ nên tự sửa mình, còn nói đến người khác làm gì!" Trực mới thôi.

Hai lần đánh Tề, đảm nhiệm tiền phong
Năm thứ 4 (575), Vũ đế muốn đánh Bắc Tề, chỉ cùng Nội sử Vương Nghị bàn mưu, người khác không được biết. Sau đó đế cho rằng tài năng của các em trai, không ai bằng Hiến, bèn nói với ông, Hiến lập tức tán thành việc ấy. Đến khi sắp xuất quân, Hiến dâng biểu xin đem tài sản của mình để giúp quân phí, đế hạ chiếu không nạp, biểu dương ông trước công khanh rằng: "Bề tôi nên như thế này, trẫm quý trọng tấm lòng ấy, còn mong gì hơn nữa!" rồi hạ chiếu sai Hiến soái 2 vạn quân làm tiền phong, đồn thú Lê Dương. Vũ đế đích thân vây Hà Âm, chưa hạ được; Hiến chiếm Vũ Tế, tiến vây Lạc Khẩu, giành lấy 2 thành đông, tây. Vì Vũ đế phát bệnh, nên quân Chu rút lui. Năm ấy triều đình mới đặt chức Thượng trụ quốc, lấy Hiến đảm nhận.

Năm thứ 5 (576), quân Chu lại đánh Tề, Hiến soái 2 vạn tinh kỵ, lại làm tiền phong, giữ Thử Tước Cốc. Vũ đế đích thân vây Tấn Châu. Hiến tiến quân chiếm được 2 thành Hồng Đồng, Vĩnh An. Người Tề đốt cầu giữ chỗ hiểm, Hiến không thể tiến quân, đành dừng lại ở Vĩnh An. Tề Hậu Chủ Cao Vĩ tự đem 10 vạn quân đến cứu Tấn Châu. Khi ấy Trụ quốc, Trần vương Vũ Văn Thuần dừng quân ở Thiên Lý Kính, Đại tướng quân, Vĩnh Xương công Vũ Văn Xuân đồn trú Kê Tê Nguyên, Đại tướng quân Vũ Văn Thịnh giữ Phần Thủy Quan, đều chịu sự chỉ huy của Hiến. Hiến ngầm nói với Xuân rằng: "Việc binh cần phải lừa dối, đi ở không nhất định, thấy cơ hội thì làm ngay, không thể theo lẽ thường. Bây giờ mày đóng trại, chớ dựng màn trướng, hãy chặt cây bách làm nhà (nguyên văn: am), ra vẻ muốn ở lại lâu dài. Sau khi quân ta rút lui, giặc vẫn còn nghi hoặc." Bấy giờ Tề Hậu Chủ tự soái đại quân cùng Xuân đối trận, chia 1 vạn quân nhắm đến Thiên Lý Kính, rồi lại lệnh cho cánh quân này ra Phần Thủy Quan. Vũ Văn Thịnh cáo cấp, Thịnh và Trụ quốc Hầu Mạc Trần Nhuế vượt sông Phần đuổi theo, chém giết rất nhiều. Ít lâu sau Xuân cáo cấp rằng quân Tề uy hiếp, Hiến quay trở lại cứu viện, nhưng Xuân có sắc gọi về, đã lui quân trong đêm. Quân Tề trông thấy nhà bằng gỗ bách thì nghi hoặc, đến hôm sau mới nhận ra quân Chu đã đi rồi.

Khi ấy Vũ đế đã rời Tấn Châu, để Hiến ở lại phía sau kháng địch. Tề Hậu Chủ tự soái quân đuổi theo, đến Cao Lương Kiều. Hiến đem 2000 tinh kỵ, ngăn sông bày trận. Tướng Tề là Đoạn Sướng thẳng tiến đến cầu, cùng Hiến cách sông nói chuyện, xong, Hiến hỏi: "Tên ngài là gì?" Sướng đáp: "Lĩnh quân Đoạn Sướng đây! Còn ngài là ai?" Hiến nói: "Ta là Ngu hầu đại đô đốc." Sướng nói: "Xem ngài nói chuyện thì rõ không phải là người phàm. Hôm nay đã gặp nhau, sao phải giấu diếm danh vị?" Bọn Trần vương Vũ Văn Thuần, Lương công Hầu Mạc Trần Nhuế, Nội sử Vương Nghị đều ở cạnh Hiến. Sướng cố hỏi không thôi, Hiến bèn đáp: "Ta là Tề vương, em của Thiên tử." Rồi chỉ bọn Thuần mà đem danh vị của họ nói cho ông ta biết. Sướng giục ngựa rời đi, Hiến lập tức mệnh cho lui quân. Quân Tề vội vàng điều lực lượng tinh nhuệ đuổi theo, Hiến cùng Khai phủ Vũ Văn Hãn thống lãnh 100 kỵ binh tinh nhuệ đoạn hậu, chém tướng Tề là bọn Hạ Lan Báo Tử, Sơn Nhục Côi hơn trăm người, quân Tề bèn lui. Hiến vượt sông Phần đuổi kịp Vũ đế ở Ngọc Bích.

Vũ đế lệnh cho Hiến soái 6 vạn quân cứu viện Tấn Châu, ông bèn tiến quân, lập doanh trại ở Tốc Thủy. Tề Hậu Chủ vây đánh Tấn Châu, đêm ngày không nghỉ. Gián điệp trở về, đưa tin thành có lẽ đã bị hãm. Hiến bèn sai bọn Trụ quốc, Việt vương Vũ Văn Thịnh, Đại tướng quân Úy Trì Huýnh, Khai phủ Vũ Văn Thần Cử đem 1 vạn khinh kỵ trong đêm đến Tấn Châu. Hiến tiến quân chiếm cứ Mông Khanh, làm hậu viện cho họ, biết rõ thành chưa bị hãm, bèn quay về Tốc Thủy. Sau đó Vũ đế trở lại, đã đến Cao Hiển, Hiến bèn đưa quân nhắm đến Tấn Châu. Một ngày sau, các cánh quân Chu hội họp dưới thành. Đại quân Tề bày trận ở phía nam doanh trại, Vũ đế sai Hiến đi xem xét. Hiến trở về nói: "Trận này dễ thôi, xin phá địch xong rồi mới ăn cơm." Đế hài lòng nói: "Cứ như lời mày, ta không lo gì nữa!" Hiến lui ra, Nội sử Liễu Cầu nói riêng với ông rằng: "Giặc không hề ít, vương sao lại xem thường họ?" Hiến nói: "Hiến được ủy nhiệm làm tiền phong, là việc nhà kiêm việc nước, sớm quét sạch bọn giặc này, dễ như bẻ gãy cành khô mà thôi. Việc đời Thương – Chu, ngài đã biết đấy, giặc nay dẫu nhiều, nhưng làm gì nổi chúng ta!" Sau đó các cánh quân Chu cùng tiến, quân Tề tan rã. Đêm ấy, Tề Hậu Chủ bỏ chạy, Hiến đem khinh kỵ đuổi theo. Hiến dừng lại ở Vĩnh An, Vũ đế cũng đến đấy. Tàn quân Tề quay lại giữ Cao Bích và Lạc Nữ Trại, đế mệnh cho Hiến đánh Lạc Nữ Trại, ông phá được. Hôm sau, Hiến hội họp với đại quân ở Giới Hưu.

Khi ấy Tề Hậu Chủ chạy về Nghiệp Thành, để lại anh họ là An Đức vương Cao Duyên Tông giữ Tịnh Châu. Duyên Tông xưng đế, ra quân kháng cự quân Chu. Vũ đế vây thành, Hiến đánh mặt tây, hạ được; Duyên Tông chạy trốn, ông đuổi theo, bắt được. Nhờ công được tiến phong cho con thứ 2 là An Thành công Chất làm Hà Gian vương, bái con thứ 3 là Tung làm Đại tướng quân. Có chiếu lệnh cho Hiến làm tiền khu đi Nghiệp. Năm sau, quân Chu chiếm Nghiệp Thành.

Bọn Nhiệm Thành vương Cao Giai, Quang Ninh vương Cao Hiếu Hành của Tề nắm mấy vạn quân, cố thủ Tín Đô. Vũ đế hạ chiếu sai Hiến tiến đánh, còn lệnh cho Tề Hậu Chủ (đã bị bắt) viết thư tay khuyên hàng, Giai không theo. Giai đem vàng lụa khao thưởng, mộ được mấy ngàn quân. Hiến đến Triệu Châu, bắt được 2 gián điệp của Giai, tha chết, sai họ gởi thư khuyên hàng, Giai cũng không nghe. Hiến đến Tín Đô, Cao Giai bày trận ở phía nam thành, ông lên Trương Nhĩ Trủng để quan sát. Ít lâu sau bộ tướng của Giai là Úy Tương Nguyện giả cách ra lược trận, đem quân đầu hàng. Tương Nguyện vốn là tâm phúc của Giai, việc này khiến quân Tề rất sợ hãi. Giai cả giận, giết vợ con của Tương Nguyện. Hôm sau đôi bên giao chiến, quân Chu đánh bại quân Tề, chém giết hơn 3 vạn người, bắt sống Cao Giai và Cao Hiếu Hành. Vì bọn Giai tuy thất bại vẫn không mất khí tiết, Hiến trọng đãi 2 vương của Bắc Tề.

Uy danh quá thịnh, vô tội bị hại
Trước đó, người Kê Hồ là Lưu Một Đạc xưng đế, đến nay có chiếu sai Hiến đốc bọn Triệu vương Vũ Văn Chiêu đánh dẹp, ông tự cho rằng uy danh của mình đã quá thịnh, ngầm tìm cách rút lui. Khi Vũ đế muốn thân chinh Bắc Phiên, Hiền lấy cớ có bệnh để từ chối đi theo, đế biến sắc nói: "Ngươi cũng sợ viễn chinh, ta còn biết dùng ai?" Hiến sợ hãi nói: "Được hầu hạ loan giá, thật lòng là ước nguyện của thần, nhưng đang lúc bệnh tật, không thể lãnh binh."

Vũ đế băng (578), Tuyên đế nối ngôi, cho rằng Hiến là hoàng thân có danh vọng lớn, rất kiêng dè ông. Khi Vũ đế còn chưa được táng, chư vương ở trong cung lo liệu tang sự, Tư vệ Trưởng Tôn Lãm làm Tổng binh phụ chánh, sợ chư vương làm loạn, tâu xin lấy Khai phủ Vu Trí tra xét hành vi của họ. Sau khi đưa Vũ đế vào lăng, chư vương về nhà, Tuyên đế lại mệnh cho Vu Trí đến phủ đệ của Hiến dò xét, tìm cớ để tố cáo ông mưu phản. Đế sai Tiểu trủng tể Vũ Văn Hiếu Bá nói với Hiến rằng: "Ngôi vị tam công, nên dành cho người hiền trong hoàng thất, nay muốn lấy chú làm Thái sư, chú chín (tức Vũ Văn Thuần) làm Thái phó, chú mười một (tức Vũ Văn Đạt) làm Thái bảo, chú thấy như thế nào?" Hiến đáp: "Thần tài hèn ở ngôi cao, đầy đủ quá đâm sợ. Trách nhiệm tam công, không đảm đương nổi. Vả lại công thần của Thái Tổ nên được cử nhận lấy trách nhiệm này. Nếu chỉ dùng anh em thần, e mọi người dị nghị." Hiếu Bá trở về rồi lại đến, nói: "Có chiếu sai vương lúc chiều muộn cùng chư vương đều đến cửa điện." Hiến một mình vào cung, được đưa một phòng riêng, tại đây bị bắt giữ bởi bọn tráng sĩ đã mai phục từ trước. Hiến thần sắc bất khuất, cố tự giãi bày. Đế sai Vu Trí đối chất với Hiến, ông mắt sáng rực, cùng Trí đối đáp. Trí nói: "Nay vương đã rơi vào cảnh ngộ này, còn nói nhiều làm gì?" Hiến đáp: "Ta là hoàng thân ở ngôi cao, một sớm đến nông nỗi này, cũng là sống chết có mạng, nào muốn dây dưa làm gì! Nhưng hãy còn mẹ già ở nhà, sợ rằng chết rồi vẫn ân hận mà thôi." Hiến ném cái hốt xuống đất, sau đó bị thắt cổ mà chết. Hưởng thọ 35 tuổi.

Tuyên đế giết cả năm con trai còn sống của Hiến; lại giết bọn Thượng đại tướng quân, An Ấp công Vương Hưng, Thượng khai phủ Độc Cô Hùng, Khai phủ Đậu Lư Thiệu, đều là thân tín của Hiến. Đế đã giết Hiến, không tìm được cớ gì, bèn nói thác là bọn Hưng cùng Hiến đồng mưu làm phản, rồi giết cả nhà họ. Ngươi đương thời biết bọn Hưng bị oan, đều nói đó là bồi táng theo Hiến.

Tuyên đế đặt thụy xấu cho Hiến là Dượng, cũng tức là thụy của Tùy Dượng đế Dương Quảng sau này.

Đánh giá
Sử cũ chép: Hiến giỏi bày mưu, nhiều sách lược, có sở trường phủ dụ, chế ngự bộ thuộc, rất biết dùng người đúng việc; khi xung phong hãm trận, luôn đi trước sĩ tốt, khiến bộ hạ cảm động, đều vì ông mà ra sức. Người Tề nghe uy danh của Hiến, chẳng ai không kiêng dè tài dũng lược của ông. Từ sau chiến thắng ở Tịnh Châu, Hiến tiến sâu vào nước địch, binh sĩ của ông không quấy nhiễu dân chúng, không tơ hào chút gì!

Hiến phụng sự mẹ rất hiếu thảo. Tề Thái phi có bệnh phong nhiệt mạn tính, nhiều lần tái phát, Hiến áo không cởi đai, chầu chực bên cạnh. Hiến tòng chinh đông tây, mỗi khi chột dạ, cho rằng mẹ phát bệnh, bèn giục sứ giả thăm hỏi, quả nhiên như vậy.

Hậu nhân
 Vũ Văn Quý tự Kiền Phúc, được phong An Định quận công, Tề quốc thế tử; làm đến Bân Châu thứ sử; mất sớm.
 Vũ Văn Chất tự Kiền Hữu, được phong Hà Gian quận vương; bị hại cùng cha.
 Vũ Văn Tung tự Kiền Lễ; được phong Trung Bá công; làm đến tướng quân; bị hại cùng cha.
 Vũ Văn Cống, không rõ tự, được phong Cử Trang công; bị hại cùng cha.
 Không rõ tên, tự Kiền Hi, được phong An Thành công; bị hại cùng cha.
 Không rõ tên, tự Kiền Hiệp, được phong Long Hạc công; bị hại cùng cha.

Trước tác
Hiến thường cho rằng binh thư tạp và rộng, khó nắm yếu lĩnh. Năm Kiến Đức thứ 3 (574), tự san định làm 5 thiên "yếu lược", dâng biểu trần thuật, Vũ đế đọc xong, khen hay.

Tham khảo
 Chu thư quyển 12, liệt truyện 4 – Tề Dượng vương Hiến truyện
 Bắc sử quyển 58, liệt truyện 46 – Chu thất chư vương truyện: Tề Dượng vương Hiến

Chú thích

Tướng nhà Bắc Chu
Người Nội Mông
Sinh năm 544
Mất năm 578


title: Nyctemera aegrota

text:
Nyctemera aegrota là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctemera


title: Ancara griseola

text:
Ancara griseola là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ancara


title: Gelis margaritae

text:
Gelis margaritae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelis


title: Occisor versutus

text:
Occisor versutus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Occisor


title: Tycomarptes berioi

text:
Tycomarptes berioi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tycomarptes


title: Lalla Mariam Bint Moulaye Idriss

text:
Lalla Mariam Bint Moulaye Idriss (sinh năm 1957) là một chính trị gia người Mauritania. Sinh ra ở Ayoun el Atrous, bà bắt đầu học tập và làm việc tại thị trấn đó trước khi tiếp tục chúng ở Nouakchott, cuối cùng bà được nhận bằng tiến sĩ về kỹ thuật tài chính.

Năm 1987, tổng thống Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya, mong muốn "sửa chữa vô số sai lầm quản lý đã phạm phải trong quá khứ", ông đã gọi Idriss là một trong ba phụ nữ được bổ nhiệm vào nội các, trong đó bà làm phó giám đốc. Hai người còn lại là Khadijatou Bint Ahmed, người giữ chức bộ trưởng các mỏ và công nghiệp trở thành thư ký nội các phụ nữ đầu tiên trong lịch sử của đất nước, và N'Deye Tabar Fall, người trở thành tổng thư ký của Bộ Y tế và Xã hội. Bà phụ trách chức vụ này cho đến năm 1995. Bắt đầu từ năm 2007, bà đã lãnh đạo tổ chức Conseil d’administration de l’Agence mauritanienne d’information, cơ quan thông tin chính thức của Mauritania. Bà đã tham gia cuộc bầu cử tổng thống năm 2014, trong đó bà là ứng cử viên nữ duy nhất; tại thời điểm đó, bà đã dành hơn hai mươi năm sự nghiệp của mình để phục vụ chính phủ. Nền tảng của bà chủ yếu tập trung vào việc mang lại khả năng hiển thị nhiều hơn cho các vấn đề ảnh hưởng đến phụ nữ ở Mauritania. Trong chiến dịch tranh cử, bà thừa nhận rằng không thể đạt được sự minh bạch hoàn toàn do sự bó hẹp của xã hội Mauritania và ảnh hưởng của những người lớn tuổi trong bộ lạc trên hệ thống chính trị. Cuối cùng, bà đã tham gia cuộc bầu cử cuối cùng, trong đó bà là một ứng cử viên độc lập. Idriss đã kết hôn với bốn đứa con.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1957


title: Tryssogobius

text:
Tryssogobius là một chi của Họ Cá bống trắng.

Các loài
Chi này hiện hành có các loài sau đây được ghi nhận:
 Tryssogobius colini Larson & Hoese, 2001 (Colin's fairygoby)
 Tryssogobius flavolineatus J. E. Randall, 2006 (Yellow-lined fairygoby)
 Tryssogobius longipes Larson & Hoese, 2001 (Longfin fairygoby)
 Tryssogobius nigrolineatus J. E. Randall, 2006 (Deepreef fairygoby)
 Tryssogobius porosus Larson & I. S. Chen, 2007
 Tryssogobius quinquespinus J. E. Randall, 2006 (Fivespine fairygoby)
 Tryssogobius sarah G. R. Allen & Erdmann, 2012

Tham khảo

Họ Cá bống trắng


title: Xương bàn đạp

text:
Xương bàn đạp là xương thuộc phần tai giữa của người và động vật có vú. Xương có kích thước nhỏ, trông như chiếc bàn đạp, và danh pháp có nguồn gốc từ hình dạng của xương (). Xương tham gia dẫn truyền các rung động âm thanh vào tai trong, vào phía trong cửa sổ bầu dục. Đây là xương nhỏ nhất và nhẹ nhất trong tất cả các xương của cơ thể người.

Cấu tạo

Phát triển
Xương bàn đạp phát triển từ cấu trúc cung họng thứ hai, khi phôi được 6 đến 8 tuần. Giữa trung tâm xương bàn đạp có lỗ bịt, là di tích của động mạch bàn đạp thoái hóa trong quá trình phôi thai.

Động vật

Chức năng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sọ
Bộ xương người
Hệ thống thính giác
Tai


title: Oedicentra albipennis

text:
Oedicentra albipennis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Oedicentra


title: Vòng loại Cúp AFC 2022 (vòng play-off)

text:
Vòng play-off vòng loại AFC Cup 2022 sẽ diễn ra từ ngày 5 tháng 4 đến ngày 19 tháng 4 năm 2022. Tổng cộng 10 đội sẽ thi đấu vòng loại trực tiếp để quyết định 3 trong số 39 suất ở vòng bảng Cúp AFC 2022.

Các đội tham dự
10 đội sau đây, chia thành 5 khu vực (Tây Á, Trung Á, Nam Á, ASEAN, Đông Á), bước vào vòng play-off vòng loại, bao gồm ba vòng:

 4 đội vào vòng sơ loại 1.
 2 đội vào vòng sơ loại 2.
 4 đội vào play-off.

Thể thức
Trong các trận play-off vòng loại, mỗi trận đấu sẽ diễn ra một lượt trận duy nhất. Hiệp phụ và loạt sút luân lưu sẽ được dùng để phân định thắng thua nếu cần.

Lịch thi đấu
Lịch trình của mỗi vòng như sau.

Phân nhánh
Vòng play-off cho mỗi khu vực được xác định dựa trên bảng xếp hạng hiệp hội của mỗi đội, với đội từ hiệp hội có thứ hạng cao hơn sẽ đăng cai trận đấu. Ba đội thắng ở vòng play-off sẽ tiến vào vòng bảng để cùng 36 suất vào thẳng.

Play-off Nam Á
 ATK Mohun Bagan tiến vào Bảng D

Play-off ASEAN
 Visakha FC tiến vào Bảng G và  Young Elephants tiến vào Bảng I.

Play-off Đông Á
 Lee Man tiến vào Bảng J

Vòng sơ loại 1

Tóm lược
Có tổng cộng 4 đội sẽ thi đấu ở vòng sơ loại 1.

! colspan=3 | Khu vực Nam Á

Nam Á

Vòng sơ loại 2

Tóm lược
Có tổng cộng 4 đội sẽ thi đấu ở vòng sơ loại 2: 2 đội lọt vào vòng này và 2 đội thắng ở vòng sơ loại 1.

! colspan=3 | Khu vực Nam Á

Nam Á

Vòng play-off

Tóm lược
Tổng cộng sẽ có 6 đội tham dự vòng play-off: 4 đội lọt vào vòng này và 2 đội giành quyền vào vòng sơ loại 2.

! colspan=3 | Khu vực Nam Á

|-
! colspan=3 | Khu vực Đông Nam Á

|-
! colspan=3 | Khu vực Đông Á

Nam Á

Đông Nam Á

Đông Á

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài

Cúp AFC 2022


title: Garaeus laterinata

text:
Garaeus laterinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Garaeus


title: Yevgeni Khotimskiy

text:
Yevgeni Sergeyevich Khotimskiy (; sinh ngày 11 tháng 4 năm 1993) là một tiền đạo bóng đá Nga thi đấu cho câu lạc bộ được biết đến gần đây nhất là Regar-TadAZ.

Anh ra mắt ở Giải bóng đá hạng nhì quốc gia Nga cho FC SKA Rostov-on-Don ngày 17 tháng 4 năm 2011 trong trận đấu trước FC MITOS Novocherkassk.

Vào tháng 3 năm 2017, Khotimskiy được đăng ký bởi đội bóng tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan Regar-TadAZ for their upcoming season.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá FC SKA Rostov


title: Mesochorus iridescens

text:
Mesochorus iridescens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesochorus


title: Khu bảo tồn chim Last Mountain Lake

text:
Khu bảo tồn chim Last Mountain Lake là một di tích lịch sử quốc gia của Canada, nằm ở khu tự quản đồng quê của Thung lũng Last Mountain số 250 ở Saskatchewan. Đây là khu bảo tồn chim di cư đầu tiên được thành lập ở Bắc Mỹ. Khu vực rộng 47,36 km2 (18,29 dặm vuông) nằm trong Khu vực Động vật hoang dã Quốc gia Last Mountain Lake, một địa điểm của Chương trình Sinh học Quốc tế, và bao gồm các vùng cao liền kề.

Khu bảo tồn là nơi làm tổ của nhiều loài chim di cư và thuộc địa, trong đó có sếu đồi cát và loài có nguy cơ tuyệt chủng sếu Mỹ. Hồ có bãi đẻ trứng phong phú được sử dụng bởi nhiều loài cá, bao gồm cả những cá trâu lớn dễ bị tổn thương. Nó được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia của Canada vào năm 1987, kỷ niệm một trăm năm của nó, do các khu vực tự nhiên chưa bị xâm phạm, trong đó có các vùng đất ngập nước, bờ biển, rừng và đồng cỏ liền kề, đây là khu bảo tồn chim đầu tiên ở Canada.

Lịch sử
Năm 1887, Trung tướng quân đội của Lãnh thổ Tây Bắc Edgar Dewdney đề nghị thành lập một khu vực để bảo vệ các loài gia cầm hoang dã. Vào ngày 8 tháng 6 năm 1887, đã thành lập khu bảo tồn chim Dominion tại Last Mountain Lake. Đây là khu bảo tồn chim đầu tiên được thành lập ở Bắc Mỹ. Một thửa đất rộng khoảng 2.500 mẫu Anh (10 km2) được dành làm nơi sinh sản, bao gồm 27 km (17 dặm) bờ hồ. Vào năm 1917, nó được đặt tên chính thức là Khu bảo tồn Chim trên Last Mountain Lake, và được quản lý và vận hành bởi Liên minh Cá và Trò chơi. Năm 1921, nó được bảo vệ theo Đạo luật Công ước Chim di cư Liên bang.

Mô tả
Khu bảo tồn chim Last Mountain Lake nằm ở vùng đồng cỏ hỗn hợp phía Bắc. Nó được đặc trưng bởi các bãi bùn được sử dụng bởi chim lội và đầm lầy cỏ được sử dụng bởi ngỗng ở bờ phía bắc của hồ, mực nước trong hồ được điều tiết "trong một loạt lưu vực" bởi các công trình thủy lợi được xây dựng bởi Ducks Unlimited Canada. Một con đập ở phía nam của hồ được sử dụng để kiểm soát độ sâu của nước.

Bờ hồ chủ yếu là cát, xen kẽ với các dải đá hoặc sỏi, có nhiều bán đảo hình thành các vịnh giữa chúng. Đầm lầy cạn cũng có hố gà và vùng đất ngập nước mặn lau sậy dọc bờ. Khắp hồ là một số đảo tự nhiên. Vùng cao xung quanh bao gồm đồng cỏ bản địa và đồng cỏ thấp, phần lớn có chất kiềm.

Tham quan vào khu bảo tồn chim di trú được cho phép, với bảy con đường kết nối đến đây. Địa điểm này tuân thủ Quy định về Khu bảo tồn Chim di cư của liên bang, nghiêm cấm săn bắn chim di trú, phá hoại, xâm phạm hoặc khai thác yến sào và trứng. Các hoạt động được phép bao gồm đi bộ đường dài, câu cá (theo quy định của tỉnh) và chèo thuyền.

Động vật
Cuộc di cư của loài chim Bắc Mỹ mùa thu nhìn thấy có tới 400.000 chim họ vịt và 75.000 con sếu cát dừng chân tại địa điểm này. Các hòn đảo của hồ cũng hỗ trợ các loài chim khác nhau làm tổ thành các thuộc địa. Sếu đầu đỏ, một loài có nguy cơ tuyệt chủng, đã được ghi nhận sử dụng hồ làm khu vực tổ chức trong quá trình di cư của nó.

Nhiều loài cá sống trong hồ, nơi "cung cấp một số nơi sinh sản và vườn ươm phong phú nhất ở Saskatchewan", bao gồm cả cá trâu lớn dễ bị tổn thương, một loài cá ăn lọc. Vùng đất xung quanh hồ có nhiều loài động vật có vú khác nhau và được hươu dùng làm nơi trú đông.

Di tích lịch sử quốc gia
Vào ngày 24 tháng 6 năm 1987, Khu bảo tồn được chính thức công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia Canada. Buổi lễ cống hiến được chủ trì bởi Hoàng tử Philip, Công tước xứ Edinburgh. Việc chỉ định được cấp chủ yếu vì đây là khu bảo tồn đầu tiên "đủ khả năng bảo vệ các loài chim di cư" đã được thành lập ở Canada. Trong số các yếu tố được trích dẫn để chỉ định là các đặc điểm tự nhiên chưa bị xâm phạm, bao gồm các vùng đất ngập nước, nước và bờ hồ, rừng và đồng cỏ liền kề. Địa điểm cũng được trích dẫn là khu vực được quản lý, bao gồm đập và các công trình kiểm soát nước khác, và các cánh đồng hoa màu gần đó thu hút chim.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Last Mountain Lake Bird Sanctuary National Historic Site of Canada

IUCN
C
Khu vực bảo tồn chim
1
C
M
Bảo tồn hoang dã
Khởi đầu năm 1887
Môi trường Canada
Canada năm 1887
Khoa học và công nghệ Canada


title: Chiêu Hú

text:
Chiêu Hú (chữ Hán: 照煦; 1900–1950), là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.

Cuộc đời
Chiêu Hú được sinh ra vào giờ Tuất, ngày 6 tháng 10 (âm lịch) năm Quang Tự thứ 26 (1900), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng của Trịnh Khác Thân vương Khải Thái, mẹ ông là Đích Phúc tấn Phú Sát thị (富察氏). Năm Quang Tự thứ 28 (1902), tháng 9, ông được thế tập tước vị Trịnh Thân vương đời thứ 18. Năm Dân Quốc nguyên niên (1912), tháng 9, ông phụng ý chỉ cho phép Vương công phủ đệ, ruộng đất, ân thưởng trở thành tài sản cá nhân. Năm 1950, ông qua đời, thọ 50 tuổi. Ông là hậu duệ cuối cùng được tập tước Trịnh Thân vương, vì khi ông qua đời, triều đình nhà Thanh đã sụp đổ từ lâu, danh vị đó cũng không còn ý nghĩa.

Gia quyến

Thê thiếp

 Đích Phúc tấn: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏), con gái của Băng Đồ Quận vương Mẫn Lỗ Bố Trát Bố (敏魯布扎布).
 Thứ thiếp: Dương thị (楊氏), con gái của Đôn Mẫn (敦敏).

Con trai

 Bổn Sâm (本森; 1920–?), mẹ là Đích Phúc tấn Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị.
 Thực Sâm (植森; 1921–?), mẹ là Đích Phúc tấn Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị.
 Thọ Sâm (樹森; 1925–?), mẹ là Đích Phúc tấn Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị.
 Vinh Sâm (榮森; 1931–?), mẹ là Thứ thiếp Dương thị.

Tham khảo

 Ái Tân Giác La tông phổ

Trịnh Thân vương
Người Mãn Châu Tương Lam kỳ


title: Đất sét Nhật Bản

text:
nhỏ|257x257px|Loại đất sét do Nhật sản xuất
Đất sét Nhật Bản là tên gọi phổ biến của một loại đất sét tự khô bắt nguồn từ xứ sở hoa anh đào. Nghề thủ công ở Nhật đã phát triển hàng trăm năm nổi tiếng với nghệ thuật Gốm Sứ Imari và Arita tuy nhiên do Nhật là một quốc gia thiếu thốn tài nguyên khoáng sản nên những người thợ thủ công sứ đã tìm ra nguyên lý sản xuất một loại đất sét thế hệ mới thay thế các dòng đất sét truyền thống có tên gọi là "Sứ Lạnh". Qua giao thoa văn hóa, loại đất sét mới này được người Việt gọi là "Đất Sét Nhật" còn các nước Phương Tây gọi là Cold Porcelain hoặc Japanese Air Dry Clay.

Không giống như nguyên liệu đất sét thô trong tự nhiên có cấu tạo là phyllosilicat nhôm ngậm nước, Đất Sét Nhật Bản được sản xuất dựa trên thành phần chính là hỗn hợp của các loại bột thực phẩm, keo dán và một số loại phụ gia đặc biệt. Ngoài ra, quá trình nhào trộn nguyên liệu nhanh hay chậm và gia nhiệt ở môi trường nhiệt độ nóng lạnh khác nhau sẽ cho ra thành phẩm có tính ứng dụng khác nhau hoàn toàn.

Trong phần thành cấu tạo có "Keo" nên đặc tính của đất sét Nhật là sau khi tiếp xúc không khí sẽ tự khô lại tùy loại đất sau thời gian từ 1-2 ngày. Khi khô hoàn toàn thì thành phẩm rất cứng (gần như đá) có thể ném vào tường cũng không vỡ, bể. Tuy nhiên điểm yếu của Đất Sét Nhật Bản là chịu nước khá kém do phần bột và keo là hai thành tố chính bị tan khi tiếp xúc với nước.

Có bốn loại Đất Sét Nhật Bản chủ yếu là:
 Đất Đa Năng: có tính ứng dụng tạo hình đa dạng như nặn tượng, làm hoa đất sét, làm mô hình đồ chơi, móc khóa...vv
 Đất Resin: được nhà sản xuất pha thêm tinh chất nhựa thông để hỗ trợ khả năng chịu nước nhưng chỉ chịu được một phần.
 Đất Nhẹ - Siêu Nhẹ: loại đất sét nhẹ như bông dùng để làm hoa đất sét kiểu Nhật hoặc Thái Lan.
 Đất Nặng: dùng để làm búp bê BJD, mô hình nhà cửa chi tiết cao.
Hiện nay có 4 công ty chuyên sản xuất đất sét Nhật phổ biến là: Đất Sét Grace, Đất Sét Nhật Thái, Đất Sét Luna, Đất Sét NewFando.

Ứng dụng của Đất Sét Nhật Bản

Nặn tượng & Búp bê
nhỏ|Búp bê làm từ Đất sét Nhật Bản
Đất Sét Nhật Bản được nhiều nghệ nhân thủ công mỹ nghệ dùng để nặn tượng chân dung hoặc búp bê chibi vì tạo hình nhanh, pha màu đơn giản với sơn dầu và acrylic. Ngoài ra có thể ứng dụng đổ khuôn thạch cao giúp tiết kiệm thời gian điêu khắc một tác phẩm.

Hoa đất sét
Hoa được làm từ Đất Sét Nhật Bản rất giống hoa thật nhưng bền nên được xem là món quà xa xỉ và ý nghĩa trong những dịp lễ quan trọng. Trung bình mỗi chậu hoa đất có giá trung bình 3000 - 5000 yên (khoảng 500.000 - 1.000.000 vnđ) tùy kích thước.

Trang sức & Đồ chơi
Những mẫu trang sức như vòng tay, dây chuyền, bông tai hoặc đồ chơi móc khóa, minithings làm handmade từ Đất Sét Nhật Bản được giới trẻ các nước Châu Á ưa chuộng.
nhỏ|224x224px|Hoa hồng làm bằng đất sét

Trang trí nội thất & xây dựng
Trong xây dựng và trang trí nội thất, người ta sử dụng Đất Sét Nhật Bản làm phù điêu, tranh đất 3D treo tường hoặc các mẫu họa tiết decor showroom. Ngoài ra có thể kết hợp với keo sữa để bịt kín các lỗ mối, mọt hoặc dậm vá các khu vực bị vỡ.

Nghệ thuật gốm sứ

Thay thế cho những loại gốm sứ truyền thống sử dụng đất sét nung tốn khá nhiều thời gian trong quá trình chế tác, những người thợ gốm sứ ở Nhật Bản, Thái Lan hoặc thậm chí ở Bát Tràng Việt Nam cũng nhanh chân ứng dụng loại đất sét Nhật trong việc sáng tạo ra những mẫu chậu gốm ngộ nghĩnh và đa dạng.

Tham khảo

Nhật Bản
Vật liệu tự nhiên
Vật liệu gốm
Thủ công
Phụ kiện thời trang
Chế tác đồ trang sức


title: Tuyên ngôn Alma Ata

text:
Tuyên ngôn Alma-Ata được công nhận tại Hội nghị Quốc tế về chăm sóc sức khỏe ban đầu ở Almaty (trước đây là Alma-Ata), Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Kazakhstan (nay là Kazakhstan), 6-12 tháng 9 năm 1978. Tuyên ngôn này đã thỉnh nguyện hành động khẩn thiết từ toàn bộ các chính phủ, tất cả công nhân viên công tác xã hội và y tế, và toàn bộ cộng đồng thế giới nhằm bảo vệ và phát triển sức khỏe cho tất cả mọi người. Nó là tuyên ngôn thế giới đầu tiên nhấn mạnh tầm quan trọng của chăm sóc sức khỏe ban đầu. Chiến lược chăm sóc sức khỏe ban đầu từ đó đã được đồng thuận bởi các nước thành viên của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) như là chìa khóa để đạt mục tiêu "Sức khỏe cho mọi người", nhưng ban đầu chỉ ở các nước đang phát triển. Năm năm sau, tất cả các nước thành viên WHO đều áp dụng cách làm này. Tuyên ngôn Alma-Ata năm 1978 trở thành một cột mốc quan trọng của thế kỉ 20 trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng, nó đã chỉ ra rằng chăm sóc sức khỏe ban đầu là chìa khóa để đạt được mục tiêu "Sức khỏe cho mọi người" trên toàn thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Tuyên ngôn Alma-Ata. Tổ chức Y tế thế giới.

Y tế công cộng


title: Stamnodes rubrosuffusa

text:
Stamnodes rubrosuffusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stamnodes


title: Trạm Nhiên Viên Trừng

text:
Trạm Nhiên Viên Trừng (zh. 湛然圓澄, ja. Tannen Enchō, ngày 5 tháng 8 năm 1561 - ngày 4 tháng 12 năm 1626), còn có hiệu là Tán Mộc Đạo Nhân, là Thiền sư Trung Quốc đời Minh, thuộc đời thứ 27 của tông Tào Động, pháp tử của Thiền sư Từ Chu Phương Niệm. Công cuộc hoằng pháp của sư đóng một vai trò quan trọng trong việc phục hưng tông Tào Động vào cuối nhà Minh. Sư có nhiều đệ tử, trong đó có 8 vị nổi bật nhất là: Thụy Bạch Minh Tuyết, Thạch Vũ Minh Phương, Tam Nghi Minh Vu,...

Sư cũng là tổ sáng lập của phái Vân Môn - một trong các phái chính của tông Tào Động dưới thời nhà Minh và Thanh.

Cơ duyên ngộ đạo

Sư họ Hạ, sinh ngày 5 tháng 8 năm thứ 40 niên hiệu Gia Tĩnh, nhà Minh tại Cối Khê, tỉnh Triết Giang.

Lớn lên, sư làm người đưa thư. Sau đó do có duyên lành với Thiền Tông, sư đến tham học với Thiền Sư Ngọc Phong với vai trò là cư sĩ tại gia. Tại đây, sư đảm nhận công việc dọn nhà xí cho chúng.

Đến năm 24 tuổi, sư xuất gia với Đại sư Diệu Phong tại núi Tuế Thiên Hoang. Sau, sư đến thọ giới cụ túc và tham vấn với Thiền Sư Vân Thê Châu Hoàng - một vị cao tăng thuộc Tông Lâm Tế với chủ trương Thiền-Tịnh song tu và cũng được coi là vị tổ thứ 8 của Tịnh Độ Tông. Kế, sư đến tham yết Thiền sư Nam Tông rồi quay lại tham vấn Thiền Sư Vân Thê Châu Hoàng một lần nữa.

Ở chổ Trưởng lão Ấn Phong, sư tham thoại đầu chữ " Ai" 3 ngày thì có chút tỏ ngộ. Rồi sư tham câu thoại đầu "Càn Phong nói một chẳng nói hai" trong ba năm và được đại ngộ.

Vào năm thứ 19 (1591) niên hiệu Vạn Lịch, Thiền sư Từ Chu Phương Niệm được các vị đại phu thỉnh đến thăng tòa thuyết pháp tại Chỉ Phong Đồ. Trạm Nhiên cũng đến pháp hội này tham vấn. Vừa gặp, Thiền sư Phương Niệm tỏ vẻ hoan hỷ với sự chứng ngộ của sư và nhớ lại lời căn dặn của Tổ Huyễn Hữu Thường Thuận bảo sau này phải tìm được một người làm rạng rỡ tông Tào Động, Phương Niệm biết sư là người xứng đáng kế thừa pháp của mình.

Phương Niệm hỏi sư: "Từ Chỉ Phong Đồ đến Thanh Sơn, khi gần qua bờ Việt Vương Đài, ngó lại biển xanh, ông thấy như thế nào?"

Sư đáp bài kệ:

"Trăng xuyên thủng đáy hồ

Sóng vỗ ngập bờ mi

Chính niệm không nháy mắt."

Phương Niệm lại đem tông chỉ của Tào Động ra hỏi, sư đều ứng đáp không ngại. Phương Niệm bèn ấn khả cho sư và khen ngợi: "Sau này, ông sẽ cắt đứt lưỡi của mọi người trong thiên hạ!"

Hoằng pháp
Sau khi đạt được tâm ấn nơi Thiền sư Từ Chu Phương Niệm, sư bắt đầu giáo hoá độ chúng. Sư từng trụ trì tại nhiều nơi và làm cho Phật Pháp được hưng thịnh mạnh mẽ. Các nơi sư trụ trì qua như:

 Chùa Thọ Hưng (zh. 壽興寺).
 Vân Môn Truyền Trung Quảng Hiếu Tự (zh. 雲門傳忠廣孝寺).
 Kính Sơn Vạn Thọ Tự (zh. 徑山萬壽寺).
 Chùa Đông Tháp (zh. 東塔寺) ở Gia Hưng, tỉnh Triết Giang.
 Vân Môn Hiển Thánh Tự (zh. 雲門顯聖寺).
 Chùa Thiên Hoa (zh. 天華寺) ở phủ Thiệu Hưng, tỉnh Triết Giang.
 Chùa Minh Tâm (zh. 明心寺).
 Thọ Thánh Tự (zh. 壽聖寺) ở Sơn Âm, tỉnh Triết Giang.
 Mai Dã Di Đà Am (zh. 梅野彌陀寺).
 Chùa Bảo Lâm (zh. 寳林寺).
 Chùa Thạch Phật (zh. 石佛寺) ở Tú Thủy, tỉnh Triết Giang.
 Chùa Thiên Ninh (zh. 天寧寺) ở Hải Diêm, tỉnh Triết Giang.
 Chùa Đại Thiện (zh. 大善寺) ở phủ Thiệu Hưng.
 Thiền Viện Viên Giác (zh. 圓覺禪院) ở Nam Kinh.
 Chùa Diên Thọ (zh. 延壽寺).
 Am Nhất Túc (zh.  一宿菴) ở Côn Sơn, tỉnh Giang Tô.
 Đạo Tràng Vạn Thọ Tự (zh. 道塲萬壽寺) ở Hồ Châu, tỉnh Triết Giang.
 Chùa Hoa Nghiêm (zh. 華嚴寺) ở phủ Thiệu Hưng.

Sư giáo hóa suốt 30 năm, làm cho tông chỉ của Tông Tào Động nối truyền về sau. Người đến tham học với sư rất đông, tương truyền, tại Vân Môn Hiển Thánh Tự, từng có hơn 8000 người đến tham học. Sư thường dùng phất tử khai thị cho đại chúng biểu thị cho tính chất Dĩ Tâm Truyền Tâm của Thiền Tông, và hay đưa ra các công án Thiền để phổ thuyết hoặc dạy chúng tham thiền. Ở các nơi sư khai hóa, tứ chúng sinh hoạt và tu tập trang nghiêm, mỗi ngày chuông trống đều rền vang. Sư cùng với Thiền sư Bác Sơn Nguyên Lai (Vô Dị) là hai người có công lao lớn trong việc khôi phục truyền thống tông Tào Động vào cuối đời Minh.

Sư là tổ sáng lập của phái Vân Môn (Tào Động) với bài kệ truyền pháp phái:

Quảng Tòng Diệu Tuệ

Hồng Thắng Hy Xương

Kế Tổ Tục Tông

Tuệ Chấn Duy Phương

Viên Minh Tịnh Trí

Đức Hạnh Phúc Tường

Trừng Thanh Giác Hải

Liễu Ngộ Chân Thường.

Vào ngày mồng 4 tháng 12 năm thứ 6 (1626) niên hiệu Thiên Khải, sư an nhiên thị tịch, thọ 66 tuổi, 43 năm hạ lạp. Đệ tử xây tháp và an trí nhục thân sư tại phía Nam chùa Hiển Thánh ở Vân Môn. Sư có để lại tác phẩm là Trạm Nhiên Viên Trừng Thiền Sư Ngữ Lục (8 quyển), đến nay còn lưu hành ở đời.

Nguồn tham khảo và chú thích

Thiền sư Trung Quốc
Tào Động tông
Người Chiết Giang


title: Oxypleurus nodieri

text:
Oxypleurus nodieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Oxypleurus


title: Pterolophia ghanaensis

text:
Pterolophia ghanaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia


title: Bão Danas (2019)

text:
Bão Danas, còn gọi là bão Falcon ở Philippines, là 1 cơn bão nhiệt đới thứ hai trong tháng 7 năm 2019.

Cấp bão
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 8 - Bão NĐ (ngừng phát tin cảnh báo vào ngày 18/07/2019).

Cấp bão (Nhật Bản): 45kt - Bão NĐ, áp suất 985 hPa.

Cấp bão (Hoa Kỳ): 45kt - Bão NĐ.

Cấp bão (Philippines): Bão NĐ.

Cấp bão (Hàn Quốc): 24 m/s (86 km/h) - Bão NĐ.

Cấp bão (Đài Loan-Trung Quốc): 45kt - Bão NĐ.

Cấp bão (Bắc Kinh-Trung Quốc): 23 m/s (45kt) - Bão NĐ.

Cấp bão (Hồng Kông-Trung Quốc): 85 km/h - Bão NĐ.

Lịch sử khí tượng

Vào ngày 12 tháng 7, một vùng áp thấp hình thành gần Quần đảo Mariana. Trong vài ngày tiếp theo, hệ thống từ từ trôi về phía tây và từ từ phát triển. Sáng sớm ngày 14 tháng 7, vùng áp thấp mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới ở phía tây nam quần đảo Mariana. Cuối ngày hôm đó, áp thấp nhiệt đới di chuyển vào khu vực theo dõi của Philippines và PAGASA đã đặt cho hệ thống này cái tên Falcon. Sau đó, nó tiếp tục phát triển trong khi tiếp cận Luzon. Vào ngày 16 tháng 7, áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành một cơn bão nhiệt đới và JMA đặt tên cho nó là Danas. Ngay sau đó, vào lúc 12:00 UTC ngày hôm đó, JTWC đã nâng cấp Danas thành một cơn bão nhiệt đới. Vào lúc 12:30 sáng ngày 17 tháng 7 (PST), PAGASA báo cáo rằng Danas (Falcon) đã đi qua Gattaran, Cagayan và vòng qua khu đất. Tuy nhiên, trung tâm lưu thông của Danas vẫn ở ngoài khơi Luzon, JMA và JTWC đều tuyên bố rằng Danas hoàn toàn không đổ bộ. Hướng gió theo hướng đông bắc đã thay thế phần lớn sự đối lưu của Danas ở phía tây, và một vùng áp thấp đã hình thành ở phía tây Luzon. Điều này dẫn đến sự hình thành một khu vực áp thấp khác ở phía tây Philippines. Mức thấp này sau đó phát triển thành áp thấp nhiệt đới Gore. Ngày 19 tháng 7, JMA báo cáo rằng Danas đã đạt cường độ cực đại với sức gió 85 km/h (50 dặm/giờ). Cuối ngày hôm đó, Danas bắt đầu suy yếu. Vào ngày 20 tháng 7, khoảng 13:00 UTC, Danas đã đổ bộ vào tỉnh Bắc Jeolla, Hàn Quốc như một cơn bão nhiệt đới với cường độ tối thiểu trước khi suy yếu thành áp thấp nhiệt đới ngay sau đó. Vào lúc 12:45 UTC ngày 21 tháng 7, Danas đã chuyển sang một vùng thấp ngoài nhiệt đới ở Biển Nhật Bản và JMA đã đưa ra cảnh báo cuối cùng về cơn bão.

Những thiệt hại
Tại Philippines, 4 người đã thiệt mạng sau khi Danas gây ra mưa lớn lũ lụt ở quốc gia này. Thiệt hại của cơn bão là ₱7,93 tỉ ($141 nghìn).

Xem thêm

 Bão Chaba (2016)
 Bão Rumbia (2018)
 Bão Jebi (2018)
 Bão Soulik (2018)

Tham khảo

Bão học
Bão năm 2019
Bão tại Philippines
Bão tại Hàn Quốc
Bão tại Nhật Bản
Sự kiện 2019 tại Châu Á


title: Gái già lắm chiêu 3

text:
Gái già lắm chiêu 3 là phần thứ ba trong vũ trụ điện ảnh Gái già lắm chiêu do Nam Cito và Bảo Nhân làm đạo diễn, quay vào năm 2019, công chiếu ngày 25 tháng 1 năm 2020 trên các rạp tại VN. Bộ phim có sự tham gia diễn xuất của Ninh Dương Lan Ngọc, NSND Lê Khanh, NSND Hồng Vân, Jun Vũ, Lê Xuân Tiền, Bình An. Phim đạt thành công lớn về mặt doanh thu và nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới phê bình. Phim được phát hành độc quyền tại ứng dụng Galaxy Play.

Nội dung
Hết phần 2, quan hệ giữa Ms Q (Ninh Dương Lan Ngọc) và Jack (Lê Xuân Tiền) đã tiến triển khá sâu. Khôi Nguyên quyết định kéo Quyên về dự lễ sinh nhật bà nội tại Huế. Huế có vẻ ngoài bình yên nhưng ẩn chứa bên trong là rất nhiều bão tố. Tại đây, Quyên gặp phải sự phản đối của mẹ đẻ Jack là bà Thái Tuyết Mai (Lê Khanh), vốn là một cựu mình tinh màn bạc một thời nay về ở ẩn. Quyên nhận được sự ủng hộ của bà nội Nguyên (Hồng Vân) khi bước chân vào cuộc sống lễ nghi cung đình.

Thái Tuyết Mai (Lê Khanh) là một cựu minh tinh màn bạc từng gây bao sóng gió, thị phi trong quá khứ đã "quy ẩn giang hồ" bất ngờ quay trở lại. Còn Ms Q (Ninh Dương Lan Ngọc) là nữ hoàng thị phi "đang lên" với chương trình chuyên phanh phui bí mật, thị phi, scandal trong showbiz. Hai "gái già lắm chiêu" trực tiếp đối đầu nhau với quan hệ "Mẹ chồng siêu giàu – Nàng dâu siêu chảnh".

Diễn viên
 Ninh Dương Lan Ngọc vai Quyên, Ms Q
 Lê Khanh vai Thái Tuyết Mai, mẹ Lê Khôi Nguyên
 Hồng Vân vai bà nội Lê Khôi Nguyên
 Lê Xuân Tiền vai Lê Khôi Nguyên
 Jun Vũ vai Khánh My
 Bình An vai Pierre

Phát hành
Phim được liệt vào thể loại cấm trẻ em dưới 16 tuổi.

Từ ngày 20 tháng 3 năm 2020, Gái già lắm chiêu 3 được công chiếu tại Úc với tên tiếng Anh The Royal Bride

Nhạc phim

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gái già lắm chiêu 3 trên Galaxy Play

Phim Việt Nam
Phim tiếng Việt
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim lấy bối cảnh ở Huế
Phim quay tại Việt Nam
Phim năm 2020


title: Megachile centuncularis

text:
Megachile centuncularis là một loài ong trong họ Megachilidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1758.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
C


title: Onthophagus compressus

text:
Onthophagus compressus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Adonisea approximata

text:
Adonisea approximata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adonisea


title: Hypogrammodes numerica

text:
Hypogrammodes numerica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypogrammodes


title: Đường hầm Euphrates

text:
Đường hầm Euphrates là một đường hầm dài 929 mét (0,577 mi) được xây dựng ngầm dưới sông Euphrates, kết nối hai nửa của thành phố Babylon, trong vùng Lưỡng Hà.

Các nhà khảo cổ tin rằng nó được xây dựng từ năm 2180 đến năm 2160 TCN.

Không có đường hầm dành cho người đi bộ dưới nước nào khác được xây dựng nữa cho đến khi Marc Brunel xây dựng Đường hầm sông Thames bắt đầu từ năm 1824.

Tham khảo


title: Sân vận động Thể thao Jinnah

text:
Sân vận động Thể thao Jinnah (, ), tên chính thức là Sân vận động Jinnah (, ), là một sân vận động đa năng ở Islamabad, Pakistan. Sân hiện đang được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Sân vận động có sức chứa 48.000 người, và là sân vận động lớn nhất ở Pakistan.

Sân vận động
Sân vận động này được xây dựng từ những năm 1970. Sân vận động đã được cải tạo và sử dụng cho Đại hội Thể thao Nam Á vào năm 2004. Sân vận động có một đường chạy điền kinh xung quanh mặt sân cho phép sử dụng cho các môn điền kinh.

Các sự kiện lớn
Sân đã tổ chức Đại hội Thể thao Nam Á 1989, Đại hội Thể thao Nam Á 2004, vòng bán kết và chung kết Cúp Vàng Liên đoàn bóng đá Nam Á 2005 và tất cả các trận đấu của Giải vô địch bóng đá nữ Nam Á 2014. Sân cũng đã tổ chức Đại hội Thể thao Trẻ Liên tỉnh Quaid-e-Azam vào năm 2016 và 2017.

Xem thêm
Danh sách sân vận động tại Pakistan
Danh sách sân vận động theo sức chứa

Tham khảo

Địa điểm thể thao Pakistan
Địa điểm điền kinh Pakistan
Địa điểm bóng đá Pakistan
Thể thao tại Islamabad
Sân vận động đa năng tại Pakistan
Khởi đầu năm 1970 ở Pakistan
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1970
Tưởng niệm Muhammad Ali Jinnah


title: Toxitiades sericeus

text:
Toxitiades sericeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Toxitiades


title: Lê Xuân Thanh

text:
Lê Xuân Thanh (sinh năm 1961), từng học tại học viện Hải quân, hàm Thiếu tướng. Cựu Tư lệnh vùng 3 Cảnh sát biển Việt Nam.

Khai trừ khỏi Đảng

Ngày 1.10.2021 Ban Bí thư thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam nhiệm kỳ 2015 - 2020 và một số cá nhân. Thiếu tướng Lê Xuân Thanh đã bị kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng.

Ngày 15.7.2022, Tòa án Quân sự Quân khu 7 đã tuyên án sơ thẩm đối với 14 bị cáo trong vụ nhận hối lộ, bảo kê buôn lậu xăng dầu xảy ra tại một số đơn vị cảnh sát biển, biên phòng. Cựu đại tá Nguyễn Thế Anh, cựu Phó cục trưởng Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội biên phòng (BĐBP), cựu Phó chánh văn phòng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, cựu Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Kiên Giang, lãnh án chung thân về tội “nhận hối lộ”, 6,2 tỉ đồng và 560.000 USD, và 2 năm tù về tội “tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép”; Cùng về tội “nhận hối lộ”, HĐXX tuyên phạt cựu thiếu tướng Lê Văn Minh (nhận 6,9 tỉ đồng), cựu Tư lệnh Vùng CSB 4, mức án 15 năm tù; cựu thiếu tướng Lê Xuân Thanh (nhận 1,8 tỉ đồng), cựu Tư lệnh Vùng CSB 3, mức án 12 năm tù. 9 bị cáo còn lại nhận mức án từ 2 năm 6 tháng tù cho hưởng án treo đến 16 năm tù.

Tham khảo

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật khai trừ


title: Người Ossetia

text:
Người Ossetia hoặc người Osset (tiếng Ossetia: ир, ирæттæ; ir, irættæ; và дигорӕ, дигорӕнттӕ, digoræ, digorænttæ) là một dân tộc bản địa thuộc Nhóm sắc tộc Iran, cư trú chủ yếu tại vùng được gọi là Ossetia ở dãy núi Kavkaz.

Người Ossetia nói tiếng Ossetia, ngôn ngữ thuộc Nhóm ngôn ngữ Đông Iran (tiếng Scythia) của ngữ hệ Ấn-Âu. Ngôn ngữ Ossetia không liên quan chặt chẽ và cũng không dễ hiểu lẫn nhau với bất kỳ ngôn ngữ nào khác trong họ ngôn ngữ ngày nay. Tiếng Ossetia là một phần còn lại của nhóm phương ngữ Scyth-Sarmati từng được sử dụng trên Thảo nguyên Ponti-Caspi, và là một trong số ít ngôn ngữ Iran ở Châu Âu. Hầu hết người Ossetia thông thạo tiếng Nga như là ngôn ngữ thứ hai.

Người Ossetia chủ yếu sinh sống tại Ossetia, nơi bị chia cắt về mặt chính trị giữa Bắc Ossetia-Alania ở Nga, và Nam Ossetia, một quốc gia tự độc lập trên thực tế và được công nhận một phần. Họ hợp tác chặt chẽ với Nga chống lại tuyên bố chủ quyền của Gruzia.

Họ hàng gần nhất của người Ossetia là người Jász, sống ở vùng Jászság thuộc phía tây bắc của Quận Jász-Nagykun-Szolnok ở Hungary.

Người Ossetia chủ yếu theo Cơ đốc giáo Chính thống phương Đông , và một lượng khá lớn theo Assiani giáo (tiếng Nga: Ассианство, Assianstvo; còn gọi là Uatsdin) hoặc Hồi giáo.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ossetians.com – a site about famous Ossetians

Nhóm sắc tộc Iran
Nhóm sắc tộc ở Nga
Người bản địa Châu Âu
Dân tộc Kavkaz
Nhóm sắc tộc ở Thổ Nhĩ Kỳ
Nhóm sắc tộc ở Syria


title: Megasema inalpina

text:
Megasema inalpina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Megasema


title: Márcio Araújo

text:
Márcio Araújo (sinh ngày 11 tháng 6 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Márcio Araújo đã từng chơi cho Kashiwa Reysol.

Thống kê câu lạc bộ

J.League

Tham khảo

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil


title: Sân bay Damba

text:
Sân bay Damba  là một sân bay ở đô thị Damba, tỉnh Uíge, Angola.

Xem thêm

 Danh sách sân bay tại Angola

Tham khảo

Liên kết ngoài

 OpenStreetMap - Damba
 OurAirports - Damba

Sân bay Angola
Tỉnh Uíge


title: Liatongus schoutedeni

text:
Liatongus schoutedeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Liatongus


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2022 - Đôi nữ xe lăn

text:
Diede de Groot và Aniek van Koot là đương kim vô địch và bảo vệ thành công danh hiệu, đánh bại Yui Kamiji và Kgothatso Montjane trong trận chung kết, 7–6(7–5), 1–6, [10–8].

Hạt giống

Kết quả

Chung kết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kết quả

Đôi nữ xe lăn
Giải quần vợt Pháp Mở rộng, Đôi nữ 2022


title: OGN

text:
Osteoglycin (còn được gọi là mimecan) là protein ở người được mã hóa bởi gen OGN.

Gen này mã hóa cho protein gây nên hiện tượng tạo xương lạc chỗ trong quá trình liên hợp với nhân tố sinh trưởng biến nạp beta. Protein này là một phân tử proteoglycan kích thước nhỏ, trong đó có chứa những đoạn lặp liên tiếp giàu leucine (leucine-rich repeat, LRR). Gen này biểu hiện ra ba biến thể sản phẩm phiên mã.

Mức độ biểu hiện của gen OGN tương quan với tình trạng bệnh tim to và đặc biệt là bệnh phì đại tâm thất trái.

Tham khảo

Đọc thêm

Proteoglycan
Protein người
Gen theo nhiễm sắc thể ở người


title: Eutolype rolandi

text:
Psaphida rolandi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eutolype


title: Erebus celebensis

text:
Erebus celebensis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Erebus


title: Acolutha imbecilla

text:
Acolutha imbecilla là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Acolutha


title: Marcelo Calero

text:
Marcelo Calero Faria Garcia (sinh ngày 7 tháng 7 năm 1982) là một nhà ngoại giao và chính khách người Brasil. Anh là Bộ trưởng Văn hóa của chính phủ Michel Temer.

Vào năm 2018, Calero được bầu làm nghị sĩ của Đảng Cidadania với sự tán thành của phong trào Livres tự do cổ điển. Anh công khai là người đồng tính và là người LGBT thứ hai được bầu làm Nghị sĩ Quốc hội.

Tham khảo

|-

|-

Sinh năm 1982
Chính khách đồng tính nam
Nhân vật còn sống


title: Iset (vương hậu)

text:
Iset (hay Isis) là một vương hậu sống vào thời kỳ Vương triều thứ 18 trong lịch sử Ai Cập cổ đại, được đặt theo tên của nữ thần Isis. Bà có lẽ được an táng ở đâu đó tại Thebes.

Tiểu sử
Iset là một thứ phi của pharaon Thutmose II. Bà đã sinh ra pharaon Thutmose III, người con trai duy nhất của Thutmose II. Tên của Iset được nhắc đến trên những cuộn vải lanh quấn xác ướp của Thutmose III.

Sau khi Thutmose II qua đời, Hatshepsut, với tư cách là Chánh cung Vương hậu của Thutmose II và mang trong mình dòng máu vương thất, đã đồng cai trị với Thutmose III (cũng là cháu gọi Hatshepsut bằng cô) trong suốt 22 năm đầu của ông, trở thành Nữ vương quyền lực bậc nhất của Ai Cập.

Sau khi Hatshepsut qua đời, Thutmose III mới chính thức trở thành một pharaon cai trị độc lập. Vào thời điểm đó, thứ phi Iset được tôn phong danh hiệu là "Mẹ của Vua" bởi Thutmose III, và bà cũng có thể được phong tặng danh hiệu "Người vợ Vĩ đại của Pharaon" dù không phải là chánh thất của Thutmose II.

Iset đã được nhắc đến khá nhiều trong lăng mộ KV34 của Thutmose III. Một bức phù điêu trên tường mộ (xem hình) cho thấy, Iset đang đứng trên một con thuyền được chèo bởi chính con trai của bà là Thutmose III. Những người phụ nữ đứng bên dưới là các bà vợ (Merytre-Hatshepsut, Satiah và Nebtu) và con gái (Nefertari) của Thutmose III. Ở góc phải dưới là cảnh Thutmose III lúc nhỏ đang bú mẹ, mà Iset hiện thân dưới hình dạng một cái cây.

Một bức tượng bằng đá granit đen (lớp vàng lá phủ ngoài đã mất gần hết), cao khoảng 98,5 cm của thái hậu Iset dược tìm thấy tại Karnak, đang được lưu giữ tại Bảo tàng Cairo, là một món quà mà Thutmose III dâng tặng cho mẹ mình. Bà được mô tả là đang ngồi trên ngai, đầu đội một bộ tóc giả với những lọn tóc dặc trưng dành cho phụ nữ, bên trên là một vương miện có gắn biểu tượng uraeus. Bà mặc một chiếc váy bó sát thân, cổ đeo vòng usekh. Tay trái của bà cầm một nhánh hoa súng. Ở phía trước của ngai có khắc những dòng chữ ca ngợi Iset và cho biết, Thutmose III đã tặng cho bà bức tượng này.

Tham khảo

Vương hậu Ai Cập cổ đại


title: Apamea extrema

text:
Apamea extrema là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apamea


title: Scarabaeus canaliculatus

text:
Scarabaeus canaliculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Scarabaeus


title: Chủng tộc PC Thượng đẳng

text:
Chủng tộc PC Thượng đẳng (tiếng Anh: PC Master Race), đôi khi còn được đề cập theo ngữ cú nguyên bản là Chủng tộc Chơi game PC Thượng đẳng Huy hoàng (tiếng Anh: Glorious PC Gaming Master Race), là một thuật ngữ mang tính tiểu văn hóa internet, cộng đồng internet và mang tính mỉa mai để nói về tính ưu việt của việc chơi game PC. Nó được giới game thủ sử dụng để so sánh việc chơi game PC với việc chơi game console.

Theo lối nói hiện tại, thuật ngữ này thường được sử dụng bởi 'những người đam mê PC' để mô tả bản thân họ làm một nhóm, cũng như niềm tin của họ vào tính vượt trội của nền tảng PC so với console, hay viện dẫn các tính năng như đồ họa tiên tiến hơn, tốc độ khung hình mượt mà hơn, miễn phí chơi trực tuyến, tương thích ngược, có thể sửa đổi, nâng cấp, tùy chỉnh, chi phí về lâu về dài thấp hơn, tiêu chuẩn mở, đa nhiệm, và hiệu suất tốt. Hình tượng phổ biến, thảo luận, và truyền thông mà có đề cập thuật ngữ đấy thì cũng thường hay mô tả người dùng console mà ưa chuộng console hơn PC là "nông dân console" và những người chơi trên PC là "Chủng tộc Chơi game PC Thượng đẳng Huy hoàng".

Lịch sử

Sáng tạo
 Năm 2008, tay viết hài hước  đã sử dụng thuật ngữ mang tính hài hước quá khích "Chủng tộc Chơi game PC Thượng đẳng Huy hoàng" trong một video đánh giá của  về trò chơi nhập vai The Witcher cho tạp chí trò chơi trực tuyến . Croshaw đã giải thích rằng ý định ban đầu của anh ta trong việc đề cập đến hệ tư tưởng chủng tộc thượng đẳng của Đức Quốc xã khi anh ta đặt ra thuật ngữ gay gắt 'Chủng tộc Chơi game PC Thượng đẳng Huy hoàng' lúc đó là để bỡn cợt lên cái thái độ tinh hoa mà anh ta nhận thấy trong một số nhóm người chơi PC của Witcher vào thời điểm The Witcher được phát hành, mấy người đó đã phàn nàn về bản phát hành PC của tựa game đấy có khả năng đã bị bản port console gây ảnh hưởng một cách tiêu cực:

 "Lúc đó tôi làm thế mang tính mỉa mai, để minh họa cái điều tôi nhận thấy lúc đó là một thái độ tinh hoa nằm trong một số kiểu game thủ PC nhất định. Những người mà đầu tư vào những bộ PC chơi game đắt đỏ và liên tục dành tiền để chắc ăn rằng chiếc tháp PC nhá sáng của họ có công nghệ hợp thời nhất. Những kẻ mà thậm chí lại ưa mấy trò chơi hay giở giời khi chạy và mấy trò có giao diện bàn phím rắc rối, chỉ vì mấy trò ấy làm nản chí những người chơi mới, những người chơi "casual" với sự hiện diện của họ bằng cách nào đó sẽ làm vấy bẩn cả cộng đồng đấy. Lúc đó ý tôi là châm chọc."

Tái thích đáng

Thuật ngữ nhanh chóng trở nên phổ biến, nhưng với một  với ngụ ý ban đầu của Ben Croshaw. Bây giờ nó đang được sử dụng như một sự biểu đạt niềm tự hào trong giới game thủ PC, những người xem nền tảng PC của họ vượt trội so với các console trò chơi điện tử truyền thống nhờ phần cứng có thể mở rộng và , tiềm năng đồ họa, khả năng chi trả, thư viện trò chơi, hỗ trợ mod, tự do đầu vào và các tùy chọn ngoại vi,  và các lý do phổ biến khác. Sự thay đổi về ý nghĩa và mức độ phổ biến rộng rãi này có thể được liên hệ về hồi tạo lập và phổ biến subreddit /r/PCMasterRace, nó được tạo bởi người dùng Reddit pedro19 vào năm 2011, nó đã quy tụ được một triệu thành viên vào tháng 7 năm 2017.

Tuy rằng The Escapist đã tiếp tục phổ biến hóa sở dụng của thuật ngữ đấy (hoặc ít nhất là thuật ngữ "Chủng tộc Chơi game PC Thượng đẳng Huy hoàng") trong các tập sau này trong vài năm, 'các tay viết trong các xuất bản liên quan chủ đạo đến máy tính và liên quan đến chơi game hơn' thì lại có xu hướng tránh sử dụng thuật ngữ đấy vì những sự liên tưởng tiêu cực của nó, chẳng hạn như Chủ nghĩa quốc xã. Đầu năm 2015, Tyler Wilde, biên tập viên điều hành của , đã đề nghị thuật ngữ này nên được từ bỏ hoàn toàn trong một bài viết có tiêu đề "Hãy ngưng tự gọi mình là Chủng tộc PC Thượng đẳng". "Khi lần đầu tiên nó được dùng làm một trò đùa ngoa dụ thì nó có tác dụng như một trò đùa ngoa dụ, và lúc đó tôi thấy hơi vui vui mà tiếp nhận sự chỉ trích đấy theo kiểu mỉa mai—trong giây lát [thôi], [nhưng] khi tôi thấy bọn trẻ con khoe khoang về cái sở thuộc 'chủng tộc thượng đẳng' của chúng theo kiểu không hề mang tính mỉa mai trên các diễn đàn, thì mặt tôi rúm cả lại." Thay vào đó, Tyler đã đề nghị thay thế thuật ngữ này, và đã đưa ra các ví dụ như "Những người Bàn phím Đáng sợ" (Fearsome Keyboard People) và "Những Con mèo Sét PC" (PC Thunder Cats). Bài báo đã vấp phải một số sự bất đồng tình từ phía những người tin rằng sở dụng của thuật ngữ kia mang tính chấp nhận được chứ không phải là không. Trong khi Ben Croshaw công nhận thuật ngữ đấy có đề cập đến và bắt nguồn từ Đức Quốc Xã, anh đã phản bác rằng những người sử dụng thuật ngữ đấy mà không biết gì về mối liên đới thì có thể được nhìn nhận một cách tích cực như một dấu hiệu cho thấy những lý tưởng đó và những sự liên tưởng đến Đức Quốc Xã trong lịch sử của họ đã phai mờ khỏi tâm trí công chúng. Anh cũng đã ám chỉ rằng các nỗ lực để kích động từ bỏ thuật ngữ này có kiểu phần nào hao hao như "" trong 1984, phê phán bài báo của Tyler Wilde. Croshaw sau đó đã nhạo báng thừa nhận sự chán ghét của mình đối với thuật ngữ đấy, giễu cợt đề nghị ra thuật ngữ "PC Gaming Dick-Slurp All Stars" để thay thế.

Phổ biến hóa
Sự phát triển nhanh chóng của thuật ngữ "Chủng tộc PC Thượng đẳng" (đã được rút ngắn và được ) cũng như nhiều nhóm cộng đồng có liên đới với nó đã thu hút sự chú ý của các công ty phần cứng và trò chơi máy tính có liên quan như Corsair và Valve, cũng như những người nổi tiếng như Terry Crews. Từ năm 2015, vài công ty công nghệ lớn đã hợp tác với nhóm Chủng tộc PC Thương đẳng để tổ chức các cuộc thi, sự kiện và giveaway, như AMD, , , , , và Nvidia. Họ cũng đã cộng tác chặt chẽ với dự án Folding@Home, một dự án điện toán phân tán do Đại học Stanford phát triển, đều đặn thúc đẩy các thành viên của cộng đồng quyên tặng sức mạnh máy tính của họ cho khoa học, và tổ chức các sự kiện quảng bá để chống lại ung thư và các bệnh tật khác, cũng như chủ trì một buổi AMA (Ask Me Anything - Hỏi Tôi Gì Cũng Được) với chính đội Folding@Home, buổi đấy có sự tham gia của các nhà điều tra và sinh viên từ , Đại học Stanford và .

Theo vài tài khoản mạng, thuật ngữ này đã trở thành một Meme Internet, và là điểm khởi phát cho các cuộc tranh luận về mức độ phổ biến tương đối của các nền tảng chơi game. Nhà đánh giá Paul Tassi ở Forbes cho rằng trong cuộc đấu nền tảng, PC có lợi thế vì chúng là "vật nhu yếu" cho cuộc sống mỗi ngày trong khi console là một thứ "xa xỉ" có cái giá hàng trăm đô-la và chỉ mang lại một vài trò chơi hoặc tính năng khác nhau so với những thứ mà PC đã mang lại rồi.

Tham khảo

Thư mục

Văn hóa trò chơi điện tử
Nhóm xã hội
Hiện tượng Internet
Văn hóa Internet
Văn hóa người hâm mộ


title: Orodesma nigrosparsata

text:
Orodesma nigrosparsata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orodesma


title: Notolabrus celidotus

text:
Notolabrus celidotus là một loài cá biển thuộc chi Notolabrus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp, kelidos: "vệt đốm" và otos: "lỗ tai", hàm ý đề cập đến vệt đốm đen nổi bật trên cơ thể của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
N. celidotus có phạm vi phân bố ở Tây Nam Thái Bình Dương. Đây là một loài đặc hữu của New Zealand, nhưng không được ghi nhận tại các quần đảo Snares, quần đảo Auckland và quần đảo Three Kings.

N. celidotus sống gần các rạn đá ngầm, chủ yếu xuất hiện ở những vùng nước nông (gần cửa sông) nhưng đã được ghi nhận ở độ sâu đến 145 m.

Mô tả
N. celidotus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 24 cm. N. celidotus là loài lưỡng tính tiền nữ; cá cái chuyển đổi giới tính thành cá đực khi đạt đến chiều dài khoảng 15–17 cm.

Cá cái có màu xanh lục xám hoặc xám nhạt. Nửa trên của cơ thể có màu hơi xám, vùng họng và bụng trắng hơn hoặc có màu vàng nhạt (đôi khi phớt đỏ). Một đốm đen lớn ở hai bên thân. Cá con (dưới 10 cm) thường có các dải sọc ngang màu xám nhạt trên cơ thể. Vây lưng hơi xám, lấm chấm đen. Vây hậu môn màu vàng cam với hai đốm đen rõ rệt. Vây đuôi và vây ngực trong suốt hoặc trong mờ phớt vàng. Vây bụng màu vàng cam nhạt.

Cá đực có kiểu màu tương tự cá cái, nhưng nửa thân dưới có màu đỏ cam; vảy có các vệt màu xanh lam. Đầu và mang có hai sọc màu xanh óng. Vây lưng và vây hậu môn vàng nhạt với sọc màu nâu cam nhạt. Vây đuôi và vây bụng vàng nhạt. Vây ngực trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10; Số tia vây ở vây ngực: 11–12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái
Thức ăn của N. celidotus là các loài thủy sinh không xương sống, chủ yếu là các loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ, cua thuộc họ Grapsidae và cua ẩn sĩ. Chúng sử dụng răng cửa nhô về phía trước để cào lấy thức ăn.

Loài này thuần thục sinh dục khi đạt chiều dài khoảng 10 cm. Mùa sinh sản N. celidotus diễn ra từ khoảng cuối tháng 7 cho đến hết tháng 10. Những cá thể lai giữa N. celidotus và Notolabrus fucicola đã được phát hiện trong phạm vi của chúng.

Tham khảo

Trích dẫn

C
Cá Thái Bình Dương
Cá New Zealand
Động vật được mô tả năm 1801


title: Microleptes malaisei

text:
Microleptes malaisei là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Microleptes


title: Eupithecia quadripunctata

text:
Eupithecia quadripunctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Q


title: Patrick Swayze

text:
Patrick Swayze Wayne (/ sweɪziː /; 18 tháng 8 năm 1952 - 14 tháng 9 năm 2009) là một diễn viên, vũ công và ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ. Với danh tiếng có được nhờ đóng trong các bộ phim của những năm 1980, Swayze trở nên nổi tiếng với các vai nam tính mạnh mẽ hoặc nam chính lãng mạn và có được một lượng fan hâm mộ nữ rất đông đảo. Ông được coi như một thần tượng cho tuổi teen và là biểu tượng tình dục. Ông đóng vai chính trong các bộ phim khác nhau bao gồm The Outsiders, Red Dawn, Dirty Dancing, Road House, Ghost, Point Break, Donnie Darko, Jump!, serial truyền hình North and South and The Beast, và đây cũng là vai cuối cùng của ông. Trong suốt sự nghiệp của mình, ông đã nhận được ba đề cử giải Quả cầu vàng và được tạp chí People bình bầu là "Người đàn ông quyến rũ nhất hành tinh" năm 1991.

Tham khảo

Sinh năm 1952
Mất năm 2009
Nam diễn viên sân khấu Mỹ
Vận động viên Taekwondo Hoa Kỳ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Chết vì ung thư tuyến tụy
Tử vong vì ung thư ở California

Người Mỹ gốc Anh


title: Hemibystra brevispina

text:
Hemibystra brevispina là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hemibystra


title: Crambidia impura

text:
Crambidia impura là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crambidia


title: Pitohui uropygialis

text:
Pitohui uropygialis là một loài chim trong họ Oriolidae. Loài này được tách ra từ Pitohui kirhocephalus, trên cơ sở bài báo của Dumbacher et al. (2001).

Nó được tìm thấy ở New Guinea và một số đảo cận kề. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng ẩm thấp vùng đất thấp nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nó là một trong số ít các loài chim có độc, với độc chất thuộc nhóm batrachotoxin.

Phân loài
Năm phân loài được công nhận:
 P. u. uropygialis - (Gray, GR, 1862): Tìm thấy trên đảo Salawati và Misool (quần đảo Raja Ampat ở miền tây quần đảo Papua và tây Vogelkop (tây bắc New Guinea).
 P. u. brunneiceps - (D'Albertis & Salvadori, 1879): Nguyên được mô tả như là loài tách biệt. Tìm thấy từ vịnh Papua tới sông Fly (nam New Guinea).
 P. u. nigripectus - van Oort, 1909: Tìm thấy từ sông Mimika tới sông Pulau (nam New Guinea).
 P. u. aruensis - (Sharpe, 1877): Nguyên được mô tả như là loài tách biệt. Tìm thấy trên quần đảo Aru (ngoài khơi tây nam New Guinea).
 P. u. meridionalis - (Sharpe, 1888): Nguyên được mô tả như là loài tách biệt. Tìm thấy ở đông nam New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

U
Chim có độc


title: Acanthotoca graefii

text:
Acanthotoca graefii là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Acanthotoca


title: Quý ngài Ánh dương

text:
Quý ngài Ánh dương () là một bộ phim truyền hình Hàn Quốc được biên kịch bởi Kim Eun-sook và đạo diễn bởi Lee Eung-bok, với sự tham gia của Lee Byung-hun, Kim Tae-ri và Yoo Yeon-seok, Kim Min-jung và Byun Yo-han. Bộ phim được phát sóng vào thứ bảy và chủ nhật vào 21:00 (KST) hàng tuần trên kênh truyền hình tvN bắt đầu từ ngày 7 tháng 7 năm 2018, kết thúc vào ngày 30 tháng 9 năm 2018.

Tập cuối của phim ghi nhận tỉ suất người xem toàn quốc đạt 18,129%, đứng thứ 6 trong danh sách những phim truyền hình cáp có tỷ lệ người xem cao nhất. Bù lại, tỉ suất lượt xem trung bình toàn quốc qua các tập của phim là cao nhất từ trước tới giờ của đài cáp. Ngoài ra, bộ phim còn được ghi nhận là phim truyền hình đạt tỉ suất lượt xem tại thành phố Seoul cao thứ ba với 21,828%.

Bộ phim được Netflix mua bản quyền và phát hành vào 21:30 tối thứ bảy, chủ nhật hàng tuần từ ngày 8 tháng 7 năm 2018 đến 30 tháng 9 năm 2018.

Tóm tắt
Trong chuyến thám hiểm của Hoa Kỳ tới Triều Tiên vào năm 1871, một cậu bé người Triều Tiên đã trốn lên tàu chiến Mỹ và đi đến Mỹ. Khi trưởng thành, anh trở lại quê hương với vai trò là một người lính Mỹ đóng quân tại chính đất nước mình, trong bối cảnh chế độ quân chủ ở Triều Tiên đã sụp đổ. Anh gặp và yêu con gái của một nhà quý tộc.

Diễn viên

Vai chính
 Lee Byung-hun vai Choi Yoo-jin
 Choi Yoo-jin là cậu bé lúc nhỏ đã trốn lên tàu chiến Mỹ và đi phiêu bạt khắp nơi. Khi lớn lên, trong vai trò một người lĩnh Mỹ tới đóng quân tại chính đất nước mình, anh đã trở lại Joseon trong những năm cuối cùng hỗn loạn của triều đại và yêu cô con gái nhà quý tộc Go Ae-shin.
 Kim Kang-hoon vai Choi Yoo-jin (Thời trẻ)
Jeon Jin Seo vai Choi Yoo-jin (Thời thiếu niên)

 Kim Tae-ri vai Go Ae-shin
Heo Jung-eun vai Go Ae-shin (Thời trẻ)
 Go Ae-shin là một cô gái trẻ, người cuối cùng trong dòng họ gia đình quý tộc họ Go nổi tiếng, một trong những trụ cột quốc gia của Joseon thời bấy giờ. Cô được học cách sử dụng súng và trở thành một thành viên của Quân đội Chính nghĩa.
 Yoo Yeon-seok vai Goo Dong-mae
 Goo Dong-mae là con trai của một kẻ bán hàng thấp kém, một tay đâm thuê chém mướn. Anh đã chạy trốn khỏi quê hương của mình và đi đến Nhật Bản để tìm kiếm một cuộc sống mới. Nhân vật của anh được miêu tả là một nhân vật bi thảm. Dong-mae cũng đem lòng yêu tiểu thư quý tộc Go Ae-shin và quyết đánh đổi mọi thứ vì tình yêu của mình.
 Choi Min-yong vai Goo Dong-mae (Thời trẻ)

 Byun Yo-han vai Kim Hee-sung

Kim Hee-sung là người thừa kế của gia tộc Kim - giàu có thứ nhì Joseon chỉ đứng sau Hoàng đế. Anh đến Nhật Bản du học và sinh sống để trốn tránh cuộc hôn nhân được sắp đặt trước giữa hai đình. Sau khi trở về Joseon, anh mới biết rằng hôn thê của anh là Go Ae-sin và đem lòng yêu cô ấy, nhưng trong lòng của Ae-sin đã có người đàn ông khác.

Kim Min-jung vai Kudo Hina/Lee Yang-hwa

Một góa phụ xinh đẹp, chủ sở hữu của khách sạn Glory. Trước đây cô bị cha ép phải kết hôn với một người đàn ông Nhật Bản đã có tuổi nhưng giàu có. Sau cái chết bí ẩn của chồng, cô trở lại Joseon đồng thời dùng số tiền được thừa kế được từ chồng để mở khách sạn Glory và rất trở nên thành đạt.

Vai phụ

 Choi Moo-sung vai Jang Seung-goo,
Sung Yoo-bin vai Jang Seung-goo (Thời trẻ)

Một thành viên của Quân đội Chính nghĩa, hành nghề thợ săn và là sư phụ của Ae-shin. Sau này trở thành Đội trưởng đội thị vệ để bảo vệ cho Hoàng đế.

Lee Jung-eun vai Thím Ha-man

Người hầu thân cận, "cánh tay phải" của Ae-shin

Jo Woo-jin vai Im Gwan-su.

Thông dịch viên làm việc tại đại sứ quán Hoa Kỳ tại Joseon, sau này trở thành thông dịch viên cho Hoàng đế.

Kim Byung-chul vai Il-sik.

Một tay thợ săn nô lệ, sau khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ, trở thành chủ tiệm cầm đồ cùng Chun-sik.

Bae Jung-nam vai Chun-sik.

Cũng là một tay thợ săn nô lệ, sau khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ, trở thành chủ tiệm cầm đồ cùng Il-sik.

Lee Seung-joon vai Hoàng đế Go-jong
Park Ah-in vai Go Ae-soon

Chị họ của Ae-shin và là vợ hai của Lee Deok-mun.

 Kim Yong-ji vai Hotaru
Ji Seung-hyun vai Song Young

Cậu của Ae-shin, từng là một vị quan trong Hoàng cung. Sau này ông chuyển đến sống ở Thượng Hải và luôn giúp đỡ Quân đội Chính nghĩa.

 Seo Yoo-jung
Kim Kap-soo vai Hwang Eun-sang.

Lãnh đạo của Quân đội Chính nghĩa và là một thợ gốm có tiếng tăm, ông cũng là người đã giúp Yoo-jin trốn khỏi Joseon.

Lee Ho-jae vai Go Sa-hong

Ông nội của Ae-shin, ông là một học giả có ảnh hưởng rất lớn và từng là thầy của Hoàng đế.

Seo Yoo-jung vai Hong Pa

Một thành viên của Quân đội Chính nghĩa, có quan hệ đặc biệt với thầy của Ae-sin.

Yoon Kyung-ho vai Cha của Dong-mae
Oh Yeon-ah vai So-ah

Một thành viên của Quân đội chính nghĩa, cô là gián điệp đóng giả làm Kĩ nữ trong các tửu quán Nhật Bản.

Choi Jin-ho vai Lee Se-hoon
Jang Dong-yoon vai Joon-young

Học viên của Viện quân sự Hoàng gia, sau này trở thành một thành viên của Quân đội Chính nghĩa.

David Lee McInnis vai Kyle Moore

Thiếu tá Hải quân lục chiến Hoa Kỳ, là cấp trên đồng thời cũng là bạn của Yoo-jin.

Jason Nelson vai Joseph Stenson

Một giáo sĩ truyền giáo, ông là người đã giúp Yoo-jin đến Hoa Kỳ và nuôi nấng anh, vì vậy Yoo-jin luôn coi ông là cha của mình.

Diễn viên khách mời

 Lee Si-a vai mẹ của Yoo-jin
Im Se-mi vai mẹ của Dong-mae
Jin Goo vai Sang-wan, cha của Ae-shin
Kim Ji-won vai Hui-jin, mẹ của Ae-shin
Park Jung-min vai Ahn Chang Ho
Kim Min-jae vai Do Mi (Trưởng thành)

Nhạc phim

Phần 1

Phần 2

Phần 3

Phần 4

Phần 5

Phần 6

Phần 7

Phần 8

Phần 9

Phần 10

Phần 11

Phần 12

Phần 13

Phần 14

Phần 15

Sản xuất
 Bộ phim là lần hợp tác thứ ba giữa nhà biên kịch Kim Eun-sook và đạo diễn Lee Eung-bok, sau Hậu duệ mặt trời (2016) và Yêu tinh (2016).
 Bộ phim theo dự kiến ban đầu ra mắt khán giả truyền hình vào tháng 1/2018 nhưng sau đó nhà sản xuất đã dời lại lịch trình sản xuất, khiến cho ngày khởi chiếu chính thức của bộ phim bị lùi lại tới tháng 7/2018.
 Quý ngài Ánh dương cũng đánh dấu lần ra mắt màn ảnh nhỏ đầu tiên của nữ diễn viên Kim Tae Ri.
 Đây cũng là tác phẩm đầu tiên được Studio Dragon giới thiệu tới SBS, nhưng sau đó dự án đã bị từ chối do hạn chế về tài chính và quảng cáo từ SBS. Ước tính kinh phí để sản xuất cho mỗi tập phim của SBS là 1,5 tỷ won trên mỗi tập, bao gồm: tiền cát xê cho Lee Byung Hun, kinh phí quay ngoại cảnh ở nước ngoài, phục trang và dựng bối cảnh giả; trong khi SBS nói rằng chỉ có thể đầu tư khoảng 200-300 triệu won cho một tập phim.
 Kim Sa-rang ban đầu dự định được mời đóng vai một nhân vật nữ phụ chủ chốt, tuy nhiên đã phải hủy bỏ vào tháng 2/2018 do lịch trình xung đột. Vai của cô đã được thay thế bởi Kim Min-jung.

Tỉ suất người xem
Mặc dù, Bộ phim này được phát sóng trên hệ thống các kênh truyền hình cáp/trả phí nên số lượng người xem thấp hơn so với truyền hình miễn phí (ví dụ như KBS, SBS, MBC hay EBS)., nhưng tập cuối của phim ghi nhận tỉ suất người xem toàn quốc đạt 18,129%, đứng thứ 6 trong danh sách những phim truyền hình cáp có tỷ lệ người xem cao nhất. Bù lại, tỉ suất lượt xem trung bình toàn quốc qua các tập của phim là cao nhất từ trước tới giờ của đài cáp. Ngoài ra, bộ phim còn được ghi nhận là phim truyền hình đạt tỉ suất lượt xem tại thành phố Seoul cao thứ ba với 21,828%.

Phát sóng quốc tế
  - GMA Network (2 tháng 9 - 31 tháng 10 năm 2019)
  GHOne TV

Giải thưởng và Đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2018
Phim truyền hình TVN (Hàn Quốc)
Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên


title: Phasia micans

text:
Phasia micans là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phasia


title: Amphistomus alfurorum

text:
Amphistomus alfurorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Amphistomus


title: Absyrtus vicinator

text:
Absyrtus vicinator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Absyrtus


title: Park Hae-soo

text:
Park Hae-soo (tiếng Hàn: 박해수; sinh ngày 21 tháng 11 năm 1981) là một nam diễn viên Hàn Quốc. Anh được biết đến với vai chính trong phim truyền hình Prison Playbook (2017–2018), Squid Game (2021) và Money Heist: Korea - Joint Economic Area (2022). Anh cũng đã xuất hiện trong các bộ phim như By Quantum Physics: A Nightlife Venture (2019) và Time To Hunt (2020).

Sự nghiệp
Park Hae Soo ra mắt sân khấu nhạc kịch vào năm 2007 với Mister Lobby. Anh cũng xuất hiện trong các sân khấu âm nhạc khác như Angel Called Desire và Annapurna.

Năm 2017, anh gây ấn tượng với vai chính trong bộ phim truyền hình Prison Playbook, bộ phim đã mang về cho anh "Nam diễn viên mới xuất sắc nhất" tại Lễ trao giải Seoul.

Năm 2021, Park Hae Soo được quốc tế công nhận sau khi xuất hiện với vai Cho Sang Woo trong bộ phim truyền hình Hàn Quốc Squid Game. Anh đạt được hơn 800.000 người theo dõi trên Instagram chỉ trong một ngày. Cuối năm đó, Park Hae Soo được chọn vào vai Berlin trong bộ phim truyền hình tội phạm Money Heist của Tây Ban Nha làm lại của Hàn Quốc.

Đời tư
Vào ngày 14 tháng 1 năm 2019, Park Hae Soo kết hôn với bạn gái của mình trong một buổi lễ được tổ chức ở Seoul.

Vào ngày 29 tháng 9 năm 2021, công ty quản lý của Park Hae Soo thông báo vợ anh đã sinh một cậu con trai.

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Nhạc kịch

Video ca nhạc

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nam diễn viên Hàn Quốc
Sinh năm 1981
Nam diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc


title: Zatrephes subflavescens

text:
Zatrephes subflavescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zatrephes


title: Eois bitaeniata

text:
Eois bitaeniata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Eois


title: Ga Sosa

text:
Ga Sosa (Tiếng Hàn: 소사역, Hanja: 素砂驛) là một ga trung chuyển trên Tàu điện ngầm Seoul tuyến 1 và Tuyến Seohae ở Sosabon-dong, Bucheon-si, Gyeonggi-do.

Lịch sử

 30 tháng 4 năm 1997: Bắt đầu kinh doanh
 16 tháng 6 năm 2018: Trở thành trạm trung chuyển với việc khai trương đoạn Sosa ~ Wonsi của Tuyến Seohae.
 1 tháng 7 năm 2023: Trở thành ga trung gian với việc khai trương đoạn Sosa ~ Daegok của Tuyến Seohae.

Bố trí ga

Tuyến số 1 (1F, 2F, 3F)

Tuyến Seohae (B2F)

Xung quanh
Đại học Thần học Seoul ở gần đó. Bảo tàng Bucheon Bow nằm. Nó tạo cơ hội cho trẻ em trải nghiệm văn hóa truyền thống quý giá bằng cách chạm và tạo ra những đầu cung tên mà trước đây chỉ thấy trong sách vở.

Ga kế cận

Tham khảo

Sosa
Sosa