title: Thuốc lào Hải Phòng

text:
Thuốc lào Hải Phòng là giống thuốc lào được trồng, chế biến tập trung ở Tiên Lãng, Thành phố Hải Phòng. Được công nhận là thuốc lào hảo hạng nhất Việt Nam. Ngoài ra, ở thôn Nam Tử (xã Kiến Thiết) là nơi được coi là trồng thuốc lào ngon số một. Thuốc lào tại địa phương này có giá trị kinh tế cao, thuốc ngon có tiếng và từng mang danh thuốc lào tiến vua.

Ở Việt Nam hàng năm trồng khoảng 4.000-4.200 ha thuốc lào tập trung ở các tỉnh phía Bắc thì riêng Hải Phòng chiếm 50% diện tích, trong đó diện tích gieo trồng tại huyện Tiên Lãng khoảng 1.200-1.300 ha (chiếm 25-30% diện tích trồng thuốc lào của cả nước). "Thủ phủ" của cây thuốc lào cả về diện tích lẫn chất lượng thuộc xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) và xã Lý Học (huyện Vĩnh Bảo); hai xã này liền kề nhau và ngăn cách bởi con sông Hàn.

Lịch sử

Có giả thiết cho rằng thuốc lào được du nhập từ Ấn Độ, Miến Điện, Ai Lao qua những khách buôn. Sách Vân Đài loại ngữ của Lê Quý Đôn ghi Từ năm Canh Tý (1660), niên hiệu Vĩnh Thọ (1658-1662), đời vua Lê Thần Tông, người Ai Lao đem cây ấy đến, dân ta trồng. Một giả thuyết lưu truyền khác cho rằng chính Thượng thư Bộ Hộ Nhữ Văn Lan (1443-1523), ông ngoại Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, là người đã có công trong việc tiến loại thuốc lào ngon hảo hạng lên vua. Tuy nhiên, nếu những gì mà niên biểu thuốc lá đã công bố là đúng thì tới khoảng năm 1556-1558 cây Nicotiana spp. đầu tiên mới xuất hiện tại châu Âu (Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha), và năm 1560 Jean Nicot de Villemain mới gửi những cây thuốc lào (N. rustica) đầu tiên về triều đình Pháp, tới khoảng những năm 1592-1598 người Triều Tiên mới biết đến hút thuốc chế từ Nicotiana spp. do người Nhật truyền sang, cũng như những gì Alexandre de Rhodes đã viết trong Từ điển Việt - Bồ - La (Dictionarium annamiticum lusitanicum, et latinum...) xuất bản năm 1651 và Lê Quý Đôn đã viết trong Vân Đài loại ngữ, thì thuốc lào ở dạng thuốc hút/hít có lẽ đã du nhập vào Việt Nam sau năm 1560 và trước năm 1651 - có lẽ vào cuối thế kỷ 16, ít nhất là sau khi Nhữ Văn Lan đã mất khoảng 40 năm, và người Việt chỉ biết cách trồng cây thuốc lào từ năm 1660 trở đi.

Về câu chuyện "thuốc lào tiến vua", sách Đồng Khánh dư địa chí lược ghi thuốc lào An Tử Hạ là thứ thuốc thuộc loại ngon nhất thường để tiến vua. Làng An Tử Hạ thuộc tổng Hán Nam, huyện Tân Minh, phủ Nam Sách, trấn Hải Dương (nay là thôn Nam Tử 1, xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng). Nhiều cụ cao niên ở Tiên Lãng, Hải Phòng còn cho biết thuốc lào tiến vua là loại đặc biệt chỉ trồng riêng ở một khu ruộng gọi là ruộng Chùa ở An Tử. Giống cây thuốc lào ở đây lá nhỏ, dày và năng suất rất thấp, lại được trồng hết sức cầu kỳ. Hai ngày rẽ nhánh một lần, tức cấu những lá và búp non để cây tập trung dưỡng chất nuôi một số lá. Nếu cây bị sâu bệnh thì phải dùng cơm nếp giã nhỏ đắp lên chỗ sâu bệnh. Khi thu hoạch lại phải để thuốc lên trên, đốt rơm ở dưới để đượm khói, ra mùi thơm đặc trưng. Thuốc phơi được 2-3 nắng, gia chủ tiếp tục làm bầu (dùng một dụng cụ giống như quả bầu) chắt nước cháo và phun vào các phên thuốc để tạo mùi.

Suốt thời phong kiến, chỉ có thuốc của tổng Hán Nam khi bao gói được buộc bởi lạt tre nhuộm đỏ để phân biệt. Các nơi khác chỉ được buộc lạt tre trắng, nếu phát hiện buộc lạt đỏ sẽ bị nhà chức trách phạt tiền rất nặng, thậm chí có thể bị tịch thu. Khi bán buôn thuốc lào cho khách, đơn vị tính bằng "cong". Thuốc lào các nơi khác đóng 23 bánh một cong, riêng ở tổng Hán Nam được đóng 22 bánh một cong nhưng vẫn được tính giá theo cong 23 bánh. Thương hiệu độc quyền này vẫn được các nhà Đoan thời thuộc Pháp áp dụng cho đến tận Cách mạng tháng Tám, 1945 mới chấm dứt.

Đặc điểm
Thuốc lào sản xuất ở Tiên Lãng có hương vị đặc biệt; là kết hợp của những yếu tố tự nhiên như thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp cho cây thuốc lào sinh trưởng và phát triển, giống cây được lựa chọn kỹ lưỡng, quy trình trồng và bí quyết chế biến tạo nên danh tiếng lâu đời, được mang bán rộng khắp tại Việt Nam và được biết đến tại một số nước trên thế giới.

Về cảm quan, sản phẩm thuốc lào Tiên Lãng ở dạng sợi có màu từ nâu vàng đến nâu đậm. Điểm màu trung bình là 3,17 - màu hạt cau (cao nhất 4,0 màu hạt cau đậm, thấp nhất 2,0 màu nâu vàng). Sợi dẻo không bung ra sau khi nắm chặt, độ dàu-dẻo điểm trung bình 7,29 (cao nhất 9,6; thấp nhất 5,6). Khi hút êm, dịu, không sốc, không nóng, độ êm-sốc điểm trung bình 7,71 (cao nhất 10,0; thấp nhất 6,6). Độ dịu–nóng điểm trung bình 7,66 (cao nhất 9,8; thấp nhất 5,2).

Về chất lượng, thuốc lào Tiên Lãng có hàm lượng nicotin (%) trung bình 6,45 (cao nhất 9,99; thấp nhất 3,48). Tỷ lệ xenlulo/nicotin trung bình 3,27 (cao nhất 5,63; thấp nhất 1,76).

Thổ nhưỡng, khí hậu
Vùng trồng thuốc lào có hệ thống sông ngòi đa dạng, gồm bốn sông lớn là sông Văn Úc, sông Thái Bình, sông Mía và sông Mới. Vùng này có lượng mưa vừa phải 1.700 mm/năm, trên 2.000 giờ nắng, nhiệt độ bình quân trên 23oC, gió đông nam và hàm lượng muối trong gió đạt trên 30 mg/1000ml không khí. Trong vụ trồng thuốc lào nhiệt độ trung bình 21,95oC, tổng lượng mưa là 366mm, độ ẩm trung bình là 90,7%. Đất trồng tại địa phương bao gồm đất phù sa, đất phèn ít, mặn ít và đất mặn trung bình, là các loại đất có thành phần cơ giới từ thịt trung bình đến thịt nặng, có độ chua từ 3,6–6,88, hàm lượng chất hữu cơ trong đất từ 1,4-2,7%, có hàm lượng lân, kali cao, hàm lượng đạm ở mức trung bình từ 0,121-0,247%.

Canh tác, thu hái và chế biến
Nông dân tại vùng có tập quán canh tác lâu đời, tự chọn giống đến chọn đất trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến. Họ sử dụng giống có chất lượng thuốc ngon đó là giống Ré đen, giống Báng, giống Có Tai và giống Lá Chống.

Quy trình trồng, chăm sóc
Đất trồng phù hợp nhất là đất cao thoát nước, đảm bảo tốt các tính chất lý hóa tính để có chất lượng tốt, đất càng rắn (đất thịt) thuốc càng ngon. Đất cát, pha cát thuốc sẽ nhạt hoặc có vị nóng. Trước khi trồng cần làm đất, cày ải để nỏ (phơi cho đất thật khô), bừa kỹ và đập tơi nhỏ. Khâu làm đất rất quan trọng và vất vả. Người dân dùng vồ gỗ đường kính 10–15 cm tra cán dài 1,2-1,8m đập đất ngày đêm bất kể thời tiết. Trước khi đánh luống lại phải nhặt sạch cỏ dại hay gốc rạ để tránh sinh hóa ra sâu hại cây. Luống được đánh thẳng hàng cao 30–40 cm, rộng 70–80 cm (có tài liệu ghi luống cao 30–60 cm) đủ chỗ trồng hai hàng cây thuốc.

Mật độ trồng phù hợp 18.000-20.000 cây/ha (có tài liệu ghi 19.000-23.000 cây/ha).

Sau trồng 5 tháng, vào khoảng cuối tháng 4 đầu tháng 5 (âm lịch) khi thời tiết bước vào những ngày hè oi nồng, nóng nực, gió Nam thổi suốt ngày đêm, lá thuốc lào dày cộm rất nhanh và cứng lại như tàu mo cau, các cây thuốc lào lá cụp, chuyển màu từ xanh đậm sang phớt vàng. Bằng cảm quan và kinh nghiệm, người trồng sẽ xác định được đúng thời điểm lá thuốc "chín" già, tích lũy đủ hương liệu để thu hoạch. Nếu hái sớm, lá thuốc còn xanh sẽ khiến thuốc có màu không sáng đẹp, chất lượng kém. Việc thu hái và vận chuyển luôn phải tránh để lá thuốc bị ướt. Thường không thu hoạch vào ngày mưa hoặc sau khi mưa mà chọn ngày nắng to, gió nam; không thu hái vào buổi sáng mà chọn lúc trưa hoặc chiều khi lá thuốc đã khô hết sương đêm.

Chế biến
Lá thuốc lào được bẻ (hái) về, được rọc sống lá và cuống lá cứng bằng một dụng cụ chuyên dụng bằng tre (kìm tre). Khâu rọc lá cũng đòi hỏi sự khéo léo, nếu rọc không có kỹ thuật lá thuốc sẽ bị rách nát, ảnh hưởng đến chất lượng thuốc. Sau khi rọc, lá thuốc được xếp lớp, cuộn thành cuộn tròn đường kính từ 18–22 cm (có tài liệu ghi 20–25 cm), độ dài mỗi cuộn thuốc tầm dài từ 1,8-2,3m (có tài liệu ghi 2,4-2,8m), buộc lạt tre như kiểu bó giò. Công đoạn cuộn lá thuốc thành cuốn cũng là một kỹ thuật khó đòi hỏi kinh nghiệm và sự khéo léo để cuộn thuốc không quá mềm rỗng hoặc quá cứng. Cuộn thuốc mềm thì không khí bên trong cuộn còn nhiều dễ gây thối hoặc héo lá; cứng quá thì thuốc cũng dễ thối và lá thuốc không đủ độ "chín" khi thái.

Cuộn thuốc được ủ 3-5 ngày tùy điều kiện khi thấy cuộn thuốc vàng suộm thì tiến hành thái. Khi chưa có máy thái người dân thái thuốc bằng tay. Sử dụng một cái "cầu" bằng cây gỗ dốc 30%, đặt cuộn thuốc lên, kê hệ thống con lăn để cuộn thuốc từ từ trôi xuống. Người thợ thái thuốc ngồi đầu cầu trên cái ghế con cầm con dao chuyên dùng mảnh nhẹ nhưng rất sắc, thái nhẹ nhàng và kỹ thuật. Tuỳ theo số lượng cuộn thuốc nhiều hay ít mà bố trí vài ba người thái sao cho đến khoảng 10h-11h là phải xong để kịp phơi cơn nắng ban trưa cho sợi thuốc đủ khô, tránh sợi thuốc bị xỉn màu vì không đủ nắng. Hiện nay, nhiều nơi đã sử dụng máy thái thuốc khiến giảm được công lao động và sợi thuốc nhờ đó cũng nhỏ và đều hơn. Tuy thuốc được thái bằng máy nhưng người điều khiển máy vẫn đóng vai trò quan trọng, đôi bàn tay khéo léo của người thợ thái giúp cho sợi thuốc đều, nhỏ và không bị đứt chỉ.

Một bí quyết trong công đoạn phơi thuốc cũng thường được người dân Tiên Lãng áp dụng là phơi sương. Thuốc được phơi thông từ chiều đến 9-10 giờ tối là thời điểm sương muối xuống. Thuốc được tưới sương sẽ mềm, độ dầu dẻo cao và màu sắc đẹp hơn.

Thuốc phải phơi đủ nắng khi nào sợi thuốc khô kiệt, chuyển màu nâu sẫm, nâu hạt cau hoặc vàng, có mùi thơm là sẵn sàng được bao gói bảo quản và đưa vào sử dụng, tiêu thụ. Tuy nhiên chỉ những sơ suất nhỏ như bao gói không kín, không kĩ, bị gió lùa, ẩm ướt cũng có thể làm cho thuốc mốc, hỏng. Thời gian đóng gói thường vào buổi chiều tối hoặc sáng, sau khi thuốc lào được ủ từ trưa (nếu đóng vào chiều tối) hoặc từ chiều hôm trước (nếu đóng vào sáng hôm sau) để thuốc ỉu, lả, mềm, đỡ giòn. Bảo quản thuốc tại các vùng nông thôn xưa có thể theo cách đóng vào chum, vại sành trên bịt lá chuối khô chống mốc và giữ mùi thơm. Nay thường được đóng gói bằng bao nilon, với sợi thuốc đóng gói được ép chặt, giảm tối đa lượng không khí trong các lớp thuốc.

Xây dựng thương hiệu
Cuối năm 2010, thuốc lào Tiên Lãng đã được Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00024 cho sản phẩm thuốc lào Tiên Lãng. Ủy ban nhân dân huyện Tiên Lãng là cơ quan quản lý chỉ dẫn địa lý "Tiên Lãng". Khu vực địa lý trồng thuốc lào bao gồm xã Vinh Quang, xã Quang Phục, xã Tiên Minh, xã Đông Hưng, xã Đoàn Lập, xã Kiến Thiết, xã Cấp Tiến, xã Tiên Thắng, xã Toàn Thắng. Tại xã Kiến Thiết, năng suất trồng thuốc lào có thể đạt 1,6 tấn/ha, hiệu quả kinh tế gấp 3-4 lần trồng lúa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Huyện Tiên Lãng mở rộng diện tích trồng cây thuốc lào UBND huyện Tiên Lãng 05/06/2014 - 10:55
 Gian nan xây dựng thương hiệu cho làng nghề truyền thống
 BẢO HỘ CHỈ DẪN ĐỊA LÝ “VĨNH BẢO” CHO SẢN PHẨM THUỐC LÀO  Cục Sở hữu trí tuệ

Xem thêm
 Thuốc lào
 Hải Phòng

Thuốc lào
Giống cây trồng Việt Nam
Tiên Lãng
Cây trồng
Nghiện
Nông nghiệp
Đặc sản Hải Phòng
Chỉ dẫn địa lý ở Việt Nam
Thuốc gây nghiện


title: Spaelotis sennina

text:
Spaelotis sennina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spaelotis


title: Cờ tư lệnh

text:
Cờ tư lệnh (tên tiếng Anh: commander chess) là một loại trò chơi dùng bàn cờ, do Đại tá, nhà văn Nguyễn Quý Hải người Việt Nam sáng tạo ra. Về luật chơi và hình thức chơi thì loại cờ này có thể phù hợp với mọi lứa tuổi.

Cờ Tư lệnh đã đăng ký bản quyền và được Cục bản quyền tác giả văn học nghệ thuật, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam chính thức công nhận ngày 16 tháng 11 năm 2010.

Lịch sử

Đã từ lâu Việt Nam đã có một môn cờ dân gian, gọi là cờ quân sự. Bàn cờ quân sự giống như bàn cờ tướng, mang dấu ấn của trái đất vuông trong quan niệm cổ. Quân cờ có các quân không theo quân binh chủng, mà nặng theo cấp bậc địa vị từ úy, đến tá, tướng. Đại tướng cao nhất ăn được từ thượng tướng trở xuống đến tá và úy. Lối chơi truyền thống của cờ quân sự là chơi cờ úp bằng tấm bìa gấp. Các quân ăn nhau theo phán đoán và may rủi.Có thể rút ra bốn nhược điểm cơ bản của môn cờ này.
Thứ nhất: Cờ quân sự phản ánh ý thức hệ tư tưởng địa vị, chủ nghĩa cá nhân, làm liên tưởng đến đấu đá giữa các cấp. Cấp dưới thua cấp trên là bất bình đẳng không thể chấp nhận và chẳng nói lên được điều gì.
Thứ hai: Cờ quân sự thắng thua chủ yếu theo may rủi chưa thể hiện được tính trí tuệ.
Thứ ba: Cờ quân sự không phản ánh được địa lý và lịch sử của dân tộc, không bám được hơi thở thời đại.
Thứ tư: Cờ quân sự không có một bộ quy tắc, bộ luật chơi hoàn chỉnh được cộng đồng chấp nhận
Có lẽ vì thế mà cờ quân sự không phát triển và đi dần vào quên lãng.

Từ 2010 tại Việt Nam xuất hiện một môn cờ mới có tên gọi là cờ tư lệnh. Tại sao lại gọi là cờ tư lệnh, theo đại tá nhà văn Nguyễn Quý Hải người sáng lập môn cờ này, tư lệnh là người chỉ huy trực tiếp tạo nên thắng lợi ngoài chiến trường, còn tướng là hàm, văn nghệ sĩ cũng có thể là tướng, đất nước nào cũng cần những tư lệnh giỏi để bảo vệ đất nước.Cờ tư lệnh nhanh chóng được cục Bản quyền cấp chứng chỉ, và ngay từ những ngày đầu, trên mạng truyền thông của Đức đã xuất hiện bài phỏng vấn tác giả với 32 câu của tiến sĩ Rene Gralla chuyên gia nghiên cứu cờ quốc tế.

Mấy điểm khác biệt cơ bản có tính cách mạng của Cờ tư lệnh là:
Cờ tư lệnh có thể ăn quân phải thế chỗ (như cờ tướng) cũng có thể đứng tại chỗ ăn quân (Do đặc điểm bàn cờ có vùng biển)
Do quân cao xạ, tên lửa có vòng lửa trên không nên có quy tắc: quân ăn được cả mục tiêu dưới đất, cả mục tiêu trên trời. Máy bay chạm vòng lửa đối phương sẽ bị cháy, ăn quân trong vòng lửa phải một đổi một.
Khi cần đẩy nhanh tốc độ tác chiến các quân có thể cõng nhau mà đi. Đến lượt đi các quân trong tổ hợp có thể đi và ăn quân ở các hướng khác nhau.
Có luật quân anh hùng. Các quân nào chiếu được tư lệnh đối phương đều được phong anh hùng. Được nâng tầm đi và ăn một nấc, được đi và ăn cả thẳng và chéo 45 độ. Máy bay chiếu được tư lệnh sẽ thành máy bay tàng hình, bay qua vùng lửa không bị cháy, ăn quân trong vùng lửa không phải một đổi một.
Có dạng kết thúc cờ mở: Kết thúc nhanh (dạng chơi ngắn khoảng 10 đến 15 phút) ngay khi ván cờ đã đạt mục tiêu chiến thuật từng trận (trận hải chiến, không chiến, tác chiến trên bộ…), kết thúc chậm (lối chơi tổng lực thường 30 phút) chỉ khi tiêu diệt được tư lệnh đối phương hoặc hết thời gian quy định.
Cờ tư lệnh không đơn thuần là trò chơi giải trí trí tuệ mà còn gắn với địa lý thiên nhiên, gắn với lịch sử dân tộc và hơi thở thời đại.
Cờ tư lệnh với số quân với bàn cờ đa dạng, người chơi tiếp thu lúc đầu khó khăn nhưng là cơ hội để người chơi nâng trần trí tuệ. Cờ tư lệnh đã nhanh chóng được cộng đồng đón nhận, đã có những hội thi cờ tư lệnh từ cấp cơ sở đến cấp thành phố, cấp khu vực mở rộng, có cả kỳ thủ ở miền Nam, ở châu Âu như Croatia, Slovenis tham gia. Luật chơi đã được dịch ra bốn thứ ngôn ngữ (Anh, Pháp, Nga, Trung), đã được nhà kinh doanh Hoa Kỳ Rick Knowlton (Ancient chess) tạo 8 clips dạy luật chơi bàng tiếng Anh trên internet.

Bàn cờ

Bàn cờ hình chữ nhật, gồm 11 đường dọc và 12 đường ngang cắt nhau tạo thành 132 giao điểm. Có một khoảng trống ước lệ, đó là sông (màu xanh đậm). Sông nằm ngang, chia bàn cờ thành hai phần đối xứng bằng nhau gọi là chiến tuyến. Trên sông (chiến tuyến) có hai đoạn nước nông, dưới có nền đá, được gọi là ngầm. Phần còn lại của sông là nước sâu.

Phía bên trái bàn cờ của người chơi thứ nhất tức bên phải bàn cờ của người chơi thứ hai có hai dãy ô vuông chạy dọc suốt hai chiến tuyến được quy ước là biển (in màu xanh đậm).

Trục tung của bàn cờ được đánh số từ 0 đến 11. Trục hoành đánh số từ từ 0 đến 10. Gốc của trục tọa độ là góc dưới cùng bên trái bàn cờ bên vùng biển (đánh số từ 0).

Mỗi một giao điểm đều có tên tọa độ, tọa độ theo quy định đọc số trục tung trước, số trục hoành sau. Điểm gốc là 0,0, điểm cao nhất là 11,10. Cách ghi và đọc mẫu tọa độ một số điểm trong hình 1 Ví du: điểm 3,5 (ba năm); điểm 0,0 (không không); điểm 0,7 (không bảy); điểm 0,10 (không mười); điểm 11,10; điểm 11,0; điểm 8,4 (tám bốn).

Quân cờ
Quân cờ cờ tư lệnh hình tròn như cờ tướng. Có 38 quân, 19 quân Đỏ, 19 quân Xanh bao gồm 11 loại quân tượng trưng cho các quân binh chủng hiện đại: quân bộ binh (2), pháo binh (2), công binh (2), xe tăng (2), cao xạ (2), không quân (2), hải quân (2), sở chỉ huy (2), tên lửa phòng không (1), dân quân (1), tư lệnh (1). Quân cờ của bên Xanh hoặc bên Đỏ, chỉ khác nhau về màu sắc, còn ký hiệu biểu tượng, cách đi và cách ăn quân đối phương của chúng hoàn toàn giống nhau.

Trong số 19 quân, có hai quân sở chỉ huy, chỉ đứng tại chỗ làm vật cản, không được đi và ăn quân đối phương. Trong số 11 loại quân, có 10 loại quân là quân đơn và một loại là quân tổ hợp, quân 3 trong 1, đó là quân hải quân vì trên tàu chiến của hải quân có ba loại hỏa khí: tên lửa hải đối hải, pháo hạm  (đối đất) và cao xạ (đối không).

Với đối tượng là học sinh tiểu học và với đối tượng là cộng đồng chơi trực tuyến trên mạng được chơi với đội hình cơ bản rút gọn: mỗi bên bỏ bớt 2 quân công binh (có hình cầu phao), vậy mỗi bên chỉ còn 17 quân.

Nguyên tắc chơi

Đây là trò chơi dùng bàn cờ đối kháng hai người, gồm bên đỏ và bên xanh. Mỗi bên tìm chiến thuật điều khiển quân trên bàn cờ theo luật chơi để đạt mục đích làm thất bại mục tiêu chiến lược của đối phương hoặc tiêu diệt tư lệnh của đối phương.

Cờ Tư lệnh có hai dạng: đi và ăn quân thẳng theo trục tọa độ, đi và ăn quân chéo 45 độ. Không có dạng đi lệch như mã trong cờ tướng. Cờ tư lệnh có thể đi thẳng, đi tiến, đi ngang, đi lui, có thể cõng nhau đi (bộ binh có thể lên máy bay, máy bay có thể lên tàu chiến), có thể ăn quân phải thế chỗ, cũng có thể đứng tại chỗ ăn quân (quân hải quân và quân trên bộ), ăn được cả quân trên trời và quân dưới đất (quân cao xạ, tên lửa phòng không).

Cờ có ba kiểu chơi: chơi dàn quân theo mẫu, chơi nâng cao (quân có thể bố trí theo chiến thuật riêng, giấu hoặc không cần giấu thế bố trí cho đến lúc bắt đầu cuộc chơi), chơi theo dạng cờ người trong các lễ hội.

Cờ tư lệnh kết thúc một ván có hai dạng: dạng kết thúc từng trận, trận hải chiến, không chiến, chiến tranh trên bộ hay đột kích thường kéo dài 10 đến 15 phút; dạng đấu tổng lực chỉ kết thúc khi diệt được tư lệnh đối phương, dạng này thường kéo dài 30 phút và thường vận dụng trong đấu chung kết phân thắng bại.

Cờ có tính mở, sau khi thành thạo, người chơi có thể tự do sáng tạo ra cách chơi. Tùy tính cách từng người mà có thể chơi với chiến thuật phòng ngự phản công, chơi tấn công hay chơi chính diện, chơi vu hồi, hoặc cũng có thể chơi thọc sâu đánh vào nơi hiểm yếu.

Quy tắc đi và ăn quân
 Công binh, bộ binh, cao xạ, dân quân được đi tiến, đi lùi, đi ngang và ăn thẳng, tung hoành dọc ngang theo trục bàn cờ từng đoạn một. Được đứng tại chỗ ăn mục tiêu trên biển cách một đoạn. Đặc biệt, dân quân ngoài quy định trên còn được đi và ăn chéo 45 độ từng đoạn một.
 Xe tăng đi và ăn thẳng dọc ngang theo trục từ một đến hai đoạn. Với mục tiêu trên biển, ăn theo quy định nhưng không phải thế chỗ.
 Pháo binh mặt đất, ngoài đi và ăn thẳng dọc ngang theo trục, còn được đi và ăn chéo 45 độ, từ một đến ba đoạn; được ăn vượt qua khối chắn. Pháo được phép đứng tại chỗ bắn và ăn quân đối phương trên biển trong khoảng từ một đến ba đoạn. Khi ăn quân trên đất liền thì nhất thiết phải thế chỗ.
 Tên lửa phòng không được đi và ăn quân cả dưới mặt đất và quân trên trời, trong vành đai hỏa lực có bán kích 2 nấc. Đi và ăn thẳng được từ 1 đến 2 nấc, đi và ăn chéo 45 độ 1 nấc (trong vành đai hỏa lực).
 Máy bay đi và ăn thẳng, ăn chéo 45 độ quân đối phương từ một đến bốn đoạn. Được phép bay vượt khối chắn. Được phép dừng lại thế chỗ ở nơi ăn quân đối phương hay trở lại ngay vị trí sân bay (gọi là ném bom), để tránh bị đối phương tiêu diệt. Nhưng máy bay ăn máy bay của đối phương thì buộc phải thế chỗ.
 Tàu chiến, trên đó có cao xạ, pháo binh và tên lửa hải đối hải. Cao xạ theo nguyên tắc chung nêu trên. Khi tham chiến hợp đồng binh chủng, pháo trên tàu được đứng tại chỗ bắn và ăn các mục tiêu trên đất liền theo quy định đối với pháo binh mặt đất. Nếu pháo trên tàu ăn quân dọc bờ biển, không qua đất liền, thì phải thế chỗ. Tên lửa hải đối hải đi và ăn thẳng, ăn chéo từ một đến bốn đoạn mục tiêu trên biển và dọc bờ biển. Mục tiêu của tên lửa hải đối hải chỉ là tàu chiến và khi ăn phải thế chỗ nếu không vướng đất liền. Tàu chiến có thể đi vào đoạn sông sâu phía ngoài đoạn có ngầm cạn.
 Tư lệnh được đi theo trục dọc ngang không hạn chế, miễn là không vướng khối chắn, nhưng khi ăn quân đối phương chỉ được ăn phạm vi một đoạn. Tư lệnh không được đi chéo. Đặc biệt chỉ tư lệnh mới được vào sở chỉ huy.

Quy tắc vượt sông

 Sông có hai đoạn ngầm mọi phương tiện, kể cả phương tiện nặng đều có thể vượt qua.

 Ngoài hai chỗ đó, còn lại là các đoạn nước sâu, chỉ xe tăng, bộ binh, dân quân , tư lệnh và công binh đi qua được. Các phương tiện nặng như cao xạ, pháo binh, tên lửa phòng không muốn cơ động qua các đoạn nước sâu thì phải được công binh cõng, chỉ được cõng từ bờ bên này sang bờ bên kia nhưng khi ăn quân đối phương bên kia sông, thì được phép qua thế chỗ luôn bất kỳ đoạn sông nào.

Quy tắc sở chỉ huy
Trên bàn cờ mỗi bên có 2 khu hầm tức hình lô cốt có ăng ten tạo thành sở chỉ huy của Tư lệnh.
 Quân sở chỉ huy đứng nguyên tại chỗ, chỉ là vật cản, không được đi và ăn quân đối phương.
Tư lệnh khi cần vào ẩn nấp trong sở chỉ huy. Công binh, xe tăng, pháo binh, máy bay… khi cần có thể phá được sở chỉ huy để tiêu diệt Tư lệnh đối phương. Vật cản chỉ có tác dụng cản trở các hỏa lực bắn thẳng như xe tăng, tên lửa, không cản được hỏa lực cầu vồng như pháo binh.

Quy tắc vùng cấm trên không
Cao xạ tạo ra vành đai lửa hình tròn nhỏ trên không có bán kính bằng một đoạn thẳng.
Tên lửa phòng không tạo ra vành đai lửa hình tròn to trên không có bán kính bằng hai đoạn thẳng.
Dải hỏa lực phòng không của mỗi bên tạo ra do vành đai lửa của quân tên lửa phòng không, vành đai lửa của 2 quân cao xạ nhỏ trên mặt đất, và 2 cao xạ trên tàu chiến.
Máy bay sơ ý bay qua vành đai hỏa lực cao xạ và tên lửa phòng không của đối phương lập tức bị cháy. Nếu mục tiêu của máy bay chủ đích tiêu diệt trận địa cao xạ và tên lửa phòng không đối phương hoặc bất cứ mục tiêu nào trong vành đai hỏa lực phòng không thì cả hai đều bị tiêu diệt, tức là một đổi một.

Quy tắc với quân Tư lệnh

 Sở chỉ huy trong trò chơi cờ tư lệnh không phải là cung cấm, Tư lệnh trên bàn cờ sát cánh chiến đấu cùng quân sĩ.

 Tư lệnh được đi những nước đi dài không hạn chế, kể cả sang bên kia chiến tuyến, miễn là không có vật cản trên đường, nhưng chỉ được ăn quân đối phương cách một đoạn và tuyệt đối không được đi và ăn chéo.
 Tư lệnh không được mặt đối mặt với tư lệnh đối phương. Bên nào sơ hở để lộ mặt trước thì bị tư lệnh bên kia tiêu diệt. Tư lệnh có thể ngồi trong xe tăng, máy bay để qua mặt tư lệnh đối phương.
 Khi cần thiết Tư lệnh được đi thẳng vào công sự, được lên tàu chiến ngoài biển, lên máy bay, xe tăng.

Quy tắc hành quân thần tốc

 Ba thứ quân: tư lệnh, bộ binh và dân quân khi cần cơ động nhanh đẩy mạnh cuộc tấn công, có thể cưỡi lên xe tăng, không quân và tàu chiến.
 Không quân có thể bay tới đậu trên tàu chiến. Lúc này tàu chiến trở thành tàu sân bay.
 Khi bộ binh cơ động tới cưỡi lên lưng xe tăng, máy bay hoặc xe tăng máy bay tới đón bộ binh… phải mất một nước đi. Khi xe tăng máy bay cơ động lên tàu chiến cũng mất một nước. Nhưng khi quân xe tăng, máy bay, tàu chiến đang cõng trên lưng mà đến lượt đi tiếp, thì các quân trên lưng được phép đi và ăn theo các hướng khác nhau nghĩa là có thể chỉ một nước đi tổ hợp quân đó có thể ăn vài ba quân của đối phương.

Quy tắc ăn quân không phải thế chỗ

 Ăn quân không phải thế chỗ nghĩa là đứng tại chỗ ăn quân. Quy tắc này xuất phát từ đặc điểm cấu trúc bàn cờ cờ tư lệnh có vùng biển.
 Pháo trên tàu chiến ăn quân trên bộ, được phép đứng tại chỗ ăn quân chỉ với mục tiêu sâu trong đất liền, với mục tiêu trên bờ biển thì phải thế chỗ.
 Các loại hỏa khí trên mặt đất ăn quân tàu chiến cũng được phép đứng tại chỗ ăn quân, không phải thế chỗ. (Chỉ khi tàu chiến ở ngoài khơi, nếu tầu chiến đứng ở trong bờ thì phải thế chỗ)
 Máy bay có thể ăn quân đối phương rồi có thể trở lại vị trí xuất phát (ném bom) nếu cảm thấy thế chỗ không an toàn.

Quy tắc quân anh hùng

 Quân nào có cơ hội trực tiếp chiếu Tư lệnh quân đối phương, buộc Tư lệnh phải chạy thì quân đó được phong quân anh hùng.
 Khoảng cách đi, ăn và điểm tính của quân anh hùng đều được cộng thêm một đoạn (10 điểm). Ví dụ: Bộ binh thường chỉ đi và ăn quân đối phương một đoạn, khi được là quân anh hùng thì được ăn quân đối phương từ một đến hai đoạn. Xe tăng thường đi và ăn quân đối phương một đến hai đoạn, xe tăng anh hùng được đi và ăn quân đối phương thêm một đoạn là ba đoạn…
 Đã là quân anh hùng thì đương nhiên được đi cả chéo 45 độ.
 Máy bay anh hùng trở thành máy bay tàng hình, tha hồ diệt cao xạ và tên lửa phòng không đối phương mà không bị cháy, không bị một đổi một.
 Bên phòng ngự, quân cuối cùng bảo vệ tư lệnh cũng được phong anh hùng và được hưởng quy định như trên, mặc dù chưa có cơ hội trực tiếp chiếu tư lệnh đối phương. Vì vậy người chơi phải hết sức tỉnh táo với những quy định này.

Quy tắc tính điểm
Căn cứ để tính điểm dựa trên tầm đi và ăn của các quân cờ:

 Bộ binh, công binh, cao xạ, dân quân tóc dài tầm đi và ăn một đoạn thì được: 10 điểm.
 Xe tăng, tên lửa phòng không, tầm đi 2 đoạn: 20 điểm.
 Pháo binh tầm đi 3 đoạn: 30 điểm.
 Máy bay: 40 điểm.
 Tàu chiến trên có tên lửa, cao xạ và pháo binh được cộng tiêu chuẩn của ba thứ vũ khí: cao xạ 10 điểm + pháo 30 điểm + tên lửa hải đối hải 40 điểm = 80 điểm.
 Tư lệnh: 100 điểm

Quy tắc kết thúc ván cờ

Kết thúc sau từng chiến trận.

 Trận hải chiến khi một bên mất cả hai tàu chiến.
 Trận không chiến khi một bên mất cả hai máy bay.
 Trận chiến tranh trên bộ khi một bên mất hết 2 quân bộ binh, 2 quân xe tăng, 2 quân pháo binh.
 Trận đột kích khi một bên mất tư lệnh.
 Cách chơi này theo quy đinh chỉ kéo dài tối đa 15 phút. Chưa đến 15 phút mà đã kết thúc chiến trận thì coi như ván cờ kết thúc, hai bên tính điểm, bên nào thắng được thưởng 100 điểm cộng thêm vào số điểm đã ăn quân đối phương. Nếu sau 15 phút không bên nào kết thúc chiến trận thì thắng thua tính theo điểm mỗi bên thu được. Trong hội thi có thể phân thắng thua từ hai đến ba ván.

Kết thúc bằng trận chiến tổng lực
Tức là ván cờ chỉ kết thúc khi một bên bị mất tư lệnh. Kiểu chơi này thường kéo dài tối đa 30 phút, phân thắng bại qua 2 ván đấu lượt đi và lượt về Nếu sau 30 phút không bên nào diệt được tư lệnh đối phương thì tính theo điểm. Lối chơi tổng lực thường diễn ra trong giai đoạn đấu chung kết.

Quy tắc thi đấu

 Khi bắt đầu chơi, hai người chơi bốc thăm hoặc oẳn tù tì bên nào trúng hoặc thắng sẽ đi trước. Từ ván thứ 2 với tinh thần thượng võ bên nào thất bại được quyền đi trước.
 Riêng trận thắng tuyệt đối, tiêu diệt được tư lệnh, ngoài số điểm theo số quân ăn được còn được thưởng 100 điểm và người thắng được phong là Siêu tư lệnh.
 Quá trình chơi cờ tư lệnh, có thể rút ra cách đánh sao cho hiệu quả, ít mất quân mà vẫn giành thắng lợi. Qua một thời gian, khi đã chơi thành thạo, người chơi cờ có thể rút ra các nước chơi, các thế cờ tối ưu.
 Cờ Tư lệnh đòi hỏi người chơi giỏi nhìn toàn diện, ứng phó mau lẹ với mọi tình huống, phát huy tối đa mưu trí, sáng tạo, quyết đoán trong tổ chức lực lượng giành chiến thắng.
 Khi đã chơi thành thạo, người chơi chuyển lên chơi nâng cao. Trong cách chơi nâng cao, hai bên bí mật hoặc công khai bố trí đội hình theo ý đồ chiến thuật của mình, với thời gian trong vòng một phút. Bắt đầu chơi, căn cứ thực tế trên bàn cờ hai bên tìm cách đánh sao để giành được thắng lợi.

Quy tắc ghi biên bản trận đấu
Quá trình thi đấu, nhiều khi cần phải ghi lại những nước cờ hay của mình và đối phương để nghiên cứu tìm ra quy luật và chiến thuật đấu hay, tìm ra nguyên nhân thắng thua.

Có thể có thư ký ghi trực tiếp trình tự quá trình các nước đi của hai bên từ đầu đến kết thúc ván cờ, để hỗ trợ cho trọng tài có được bằng chứng xác thực.

Cũng có thể tự mình nhớ và ghi lại sau khi chơi xuất thần có được nước cờ hay để tìm ra đấu pháp cho các ván cờ sau.Một số ký hiệu đơn giản dễ nhớ có thể tận dụng:

 Ăn quân: @
 Đứng tại chỗ ăn @ có gạch chân
 Máy bay bị cháy @" (ngoặc kép nét đậm)
 Đi quân _ (gạch ngang dưới dài)
 Chiếu >
 Chiếu hết ^ (Không chỉ chiếu hết tư lệnh, mà chiếu hết cả hải chiến, không chiến…)
 Một đổi một ><
 Bị thua !!
 Phong anh hùng H K B (Ký hiệu đậm nét)
 Nước cờ hay +
 Nước cờ quá hay ++
 Nước cờ dở -
 Nước cờ quá dở --
 Cờ hòa =
 Nước cờ nghi ngờ ?
 Sai luật $

Tóm lại, luật chơi cờ tư lệnh có các điểm sáng tạo và trí tuệ là:

 Có thể ăn quân thế chỗ cũng có thể đứng tại chỗ ăn quân.
 Khi cần tăng tốc độ trận đánh các quân có thể cõng nhau mà đi.
 Quân tổ hợp một nước đi có thể ăn quân đối phương trên vài ba hướng.
 Có vòng lửa trên không và quy tắc một đổi một.
 Quân tên lửa phòng không và cao xạ ăn được cả quân mặt đất và quân trên trời.

Phổ biến

Cờ tư lệnh được xem là "một môn thể thao trí tuệ của Việt Nam.... Bàn cờ của Cờ Tư lệnh mang dấu ấn của địa lý thiên nhiên Việt Nam, các quân cờ thể hiện các quân binh chủng hiện đại. Với đặc điểm đó, Cờ Tư lệnh không chỉ mang dấu ấn của lịch sử chiến đấu anh hùng của dân tộc mà còn mang hơi thở của thời đại" và được chú ý "xây dựng và cổ vũ phong trào" trong giới bộ đội. Tiểu đoàn 6, trường Sĩ quan Chính trị là đơn vị thành lập Câu lạc bộ cờ Tư lệnh đầu tiên. Vào ngày 21 tháng 12 năm 2014, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phối hợp cùng Liên đoàn Cờ Việt Nam tổ chức Hội thi cờ Tư lệnh cấp thành phố lần đầu tiên tại Hà Nội.

Sau khi cờ tư lệnh được Cục Bản quyền tác giả cấp chứng chỉ, cờ tư lệnh đã nhanh chóng được Rene Gralla chuyên gia cờ Quốc tế (truyền thông Cộng hòa Liên bang Đức) phỏng vấn. Bài trả lời 32 câu hỏi phỏng vấn của tác giả cờ tư lệnh đã thu hút được sự quan tâm của nguyên Tổng bí thư Đảng CSVN Lê Khả Phiêu và cộng đồng.

Với đặc điểm bàn cờ gắn với địa lý thiên nhiên, có vùng trời vùng biển; quân cờ gắn với lịch sử, với hơi thở thời đại, với cách đi và ăn quân, có thể đứng tại chỗ ăn quân, các quân lại có thế cõng nhau đi... Woscidlo Hamburg CHLB Đức và Joseph White bang Texas, Hoa Kỳ đã ghi nhận tính cách mạng của cờ tư lệnh.

Ngay từ năm đầu sách Luật chơi cờ tư lệnh và bộ quân cờ chinh thức bằng nhựa hai màu xanh đỏ đã có trên thị trường Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và tại Hamburg CHLB Đức và tại Thụy Sĩ

Đến nay luật chơi cờ tư lệnh đã được phổ biến tới các trường tiểu học Mai Dịch, Hồ Tùng Mậu; các trường THCS Ban Mai, Phúc Diễn, Đại Mỗ; Trường Sĩ quan Chính trị, học viện Thanh thiếu niên, khu Trung tâm Huấn luyện quân sự quốc gia Miếu Môn và lớp tập huấn cờ tư lệnh toàn quốc tại Đà Lạt. Đã được trường trung học ở Đức, ở Thụy Sĩ giới thiệu. Có nhiều clip phổ biến luật chơi cờ trên mạng toàn cầu. Rick Ancientchess Hoa Kỳ đã dựng 10 clips trực tiếp giảng luật chơi và các bài tập về cờ tư lệnh cho cộng đồng thế giới nói tiếng Anh.

Luật chơi đã được địch ra bốn thứ tiếng: tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Nga, tiếng Trung. Bộ cờ tư lệnh và sách hướng dẫn đã có mặt ở Đức, Mỹ, Nga, Singapore, Úc, Trung Quốc, Thụy Sĩ...Nhiều kênh truyền hình phát thanh địa phương và quốc gia, trong nước cũng như quốc tế đã giới thiệu cờ tư lệnh của Việt Nam.

Ca khúc Em chơi cờ tư lệnh được các kỳ thủ cờ tư lệnh trẻ yêu thích. Trường THCS Ban Mai và trường THCS Phúc Diễn đã tỏ chức hội thi cấp cơ sở.

Ngày 20 tháng 2015 hội thi cờ tư lệnh khu vực mở rộng 2015 do Liên đoàn Cờ Việt Nam và Viện Bảo tàng Lịch sử QSVN phối hợp tổ chức đã diễn ra thành công tốt đẹp.

Xem thêm
 Cờ thế
 Cờ tam quốc
 Cờ tướng
 Cờ úp
 Cờ vua
 Shogi
 Janggi
 Saturanga
 Cờ vây
 Cờ ca-rô
 Cờ ngũ hành
 Cờ toán Việt Nam
 Tic-tac-toe
 Cờ đam
Cờ gánh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ Cờ tư lệnh

Trò chơi chiến thuật trừu tượng
Biến thể cờ
Cờ (trò chơi)
Trò chơi với bàn cờ
Trò chơi Việt Nam


title: Emmen, Drenthe

text:
Emmen () là một đô thị ở đông bắc Hà Lan, ở tỉnh Drenthe. Đô thị này có diện tích đất 336.40 km², dân số đầu năm 2018 là 107,167 người.

Các trung tâm dân cư
Barger-Compascuum, Emmen, Emmer-Compascuum, Erica, Klazienaveen, Nieuw-Amsterdam, Nieuw-Dordrecht, Nieuw-Schoonebeek, Nieuw-Weerdinge, Roswinkel, Schoonebeek, Veenoord, Weiteveen và Zwartemeer.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đô thị Drenthe


title: ꙮ

text:
O nhiều mắt (ꙮ) là một là một biến thể ký tự hiếm gặp của chữ cái Kirin O. Biến thể ký tự này có thể được tìm thấy trong một bản thảo thế kỷ 15, trong một cụm tiếng Slav Giáo hội cổ "серафими многоꙮ҄читїи҄" (, "những người nhà trời nhiều mắt"). Nó được ghi lại bởi Yefim Karsky từ một bản sao của Sách Thánh Vịnh từ khoảng năm 1429, hiện được tìm thấy trong bộ sưu tập của Troitse-Sergiyeva Lavra.

Ký tự được đề xuất đưa vào Unicode năm 2007 và được kết hợp dưới dạng ký tự U+A66E trong phiên bản Unicode 5.1 (2008). Ký tự đại diện có bảy con mắt. Tuy nhiên, vào năm 2021, sau một dòng tweet nêu bật ký tự này, nhà ngôn ngữ học Michael Everson nhận thấy rằng ký tự trong bản thảo năm 1429 thực sự được tạo thành từ mười con mắt. Sau một đề xuất năm 2022 về việc thay đổi ký tự để phản ánh điều này, nó đã được cập nhật vào cuối năm đó để Unicode 15.0 có mười mắt.

Xem thêm
 O (chữ cái Kirin), О
 Ꙩ
 Ꙫ
 Ꙭ
 Ꚙ
 Ꚛ

Tham khảo

Biến thể mẫu tự cổ
Mẫu tự Kirin
Ngôn ngữ và huyền bí học
Mắt trong văn hóa
Số ngữ pháp


title: Bộ trưởng Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản (Nhật Bản)

text:
, là thành viên Nội các Nhật Bản phụ trách Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản.

Danh sách Bộ trưởng

Nông lâm Đại thần (Bộ trưởng Nông lâm nghiệp)

 Các quyền Bộ trưởng chỉ được nhập khi bộ trưởng vắng mặt và các trường hợp tạm thời vắng mặt như đi công tác nước ngoài không được nhập.
 Kiêm nhiệm có nghĩa là các bộ trưởng khác phục vụ cùng một lúc, và khác với cấp phó tạm thời (quyền)
 Những người in đậm là những người trước, trong và sau khi là Thủ tướng.

Tiền chiến

※Ngày 1 tháng 11 năm 1943, Bộ Nông Lâm và Bộ Thương mại và Công nghiệp (các bộ còn lại không được chuyển từ Bộ Thương mại và Công nghiệp sang Bộ Vũ khí) đã được hợp nhất để thành lập Bộ Nông nghiệp và Thương mại. Trở lại Bộ Nông Lâm nghiệp và Bộ Thương mại và Công nghiệp.

Hậu chiến

Nông Lâm Thủy sản Đại thần (Bộ trưởng Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản)

 Các quyền Bộ trưởng chỉ được nhập khi bộ trưởng vắng mặt và các trường hợp tạm thời vắng mặt như đi công tác nước ngoài không được nhập.
 Kiêm nhiệm có nghĩa là các bộ trưởng khác phục vụ cùng một lúc, và khác với cấp phó tạm thời (quyền)
 Những người in đậm là những người trước, trong và sau khi là Thủ tướng.

Nguồn

Tham khảo

Bộ trưởng Nhật Bản


title: 5 (album của Ed Sheeran)

text:
5 là một album tổng hợp các EP của nam ca sĩ người Anh Ed Sheeran. Album được phát hành vào ngày 12 tháng 5 năm 2015 thông qua Atlantic Records và bao gồm năm EP được phát hành độc lập của Sheeran.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Album biên tập năm 2015
Album của Ed Sheeran


title: Culladia admigratella

text:
Culladia admigratella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Culladia


title: Afs, Idlib

text:
Afs, Idlib () là một ngôi làng Syria nằm ở Saraqib Nahiyah ở huyên Idlib, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Afs, Idlib có dân số 6338 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Stefania Grodzieńska

text:
Stefania Grodzieńska (2 tháng 9 năm 1914 - 28 tháng 4 năm 2010) là nữ diễn viễn, vũ công và là nhà văn thể loại châm biếm người Ba Lan trong Thời kỳ Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan; bà được mệnh danh là Đệ nhất phu nhân hài hước của Ba Lan.

Tiểu sử
Stefania Grodzieńska sinh ra ở Łódź trong những năm cuối cùng thuộc quyền sở hữu của đế quốc Nga. Bà dành thời thơ ấu ở Moscow . Bà kết hôn lần đầu khi 18 tuổi và chuyển đến Warsaw vào năm 1933. Bà từng làm việc tại nhà hát Cyganeria, khiêu vũ tại nhà hát Teatr Kameralny, và biểu diễn tại nhà hát Femina . Ở Warsaw Ghetto, Grodzieńska gặp người chồng thứ hai của bà, Jerzy Jurandot (một nhà thơ, nhà viết kịch, nhà văn châm biếm, nhạc sĩ). Hai người kết hôn vào năm 1938 .

Sau Thế chiến II, bà bắt đầu viết các chuyên mục cho tạp chí châm biếm Szpilki của Ba Lan, ngoài ra bà cũng viết độc thoại và tiểu phẩm. Các tác phẩm của bà được biểu diễn bởi các nghệ sĩ Hanka Bielicka, Adolf Dymsza, Loda Halama, Alina Janowska, Kalina Jędrusik, Bogumił Kobiela, Irena Kwiatkowska và nhiều người khác. Trong một số năm, Stefania Grodzieńska đã làm việc cho đài phát thanh truyền hình Polskie Radio, và sau đó làm trong bộ phận giải trí của đài truyền hình Telewizja Polska.

Bà qua đời sau một trận ốm vào ngày 28 tháng 4 năm 2010, hưởng thọ 95 tuổi, tại Skolimów. Bà được chôn cất ở Nghĩa trang quân đội Powązki ở Warsaw.

Tác phẩm

 Dzionek satyryka
 Jestem niepoważna
 Brzydki ogród
 Felietony i humoreski
 Plagi i plażki
 Rozmówki
 Kłania się PRL
 Kawałki żeńskie, męskie i nijakie

Bà cũng viết một cuốn tiểu thuyết tên là Wspomnienia chałturzystki và một số tiểu sử và hồi ký khác.

Giải thưởng tiêu biểu
phải|nhỏ|240x240px|Grodzieńska vào năm 2006 (92 tuổi)

 Diamentowy Mikrofon (Giải thưởng Micrô kim cương)
 Hiacynt (Giải thưởng Hiacynt)
 40x40px Huân chương Polonia Restituta
 40x40px Huân chương vàng cho cống hiến Văn hóa – Gloria Artis

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1914
Diễn viên Ba Lan
Nhà văn Ba Lan
Vũ công
Diễn viên thế kỷ 20
Diễn viên thế kỷ 21
Người Ba Lan thế kỷ 20
Người Ba Lan thế kỷ 21
Mất năm 2010
Nữ diễn viên sân khấu Ba Lan


title: Myiopharus punctilucis

text:
Myiopharus punctilucis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Myiopharus


title: Opisthoxia danaeata

text:
Opisthoxia danaeata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Opisthoxia


title: Kafes

text:
Kafes (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman: قفس), nghĩa là "cái lồng", là một phần trong Hậu cung của Đế quốc Ottoman, nơi mà những hoàng tử hoặc hoàng thân có khả năng kế vị ngai vàng bị quản thúc dưới sự giám sát của các lính canh.

Lịch sử thiết lập

Việc tranh giành ngai vàng là một điều thường thấy trong chế độ quân chủ chuyên chế thời kỳ trước đây. Dưới thời Ottoman, ngay khi Sultan Murad III lên ngôi, ông đã cho giết những người em trai nhằm loại trừ những mối đe dọa đến ngai vàng của mình; tương tự, con trai ông là Sultan Mehmed III cũng đã cho thắt cổ toàn bộ 19 người em trai để tránh tình cảnh đổ máu trong hoàng gia.

Sau khi Mehmed III băng hà, con trai ông là Ahmed I đăng cơ vào năm 1603. Không như cha và ông nội, Ahmed I lại không ban chết cho người em khác mẹ duy nhất còn sống của mình là Mustafa I (về sau cũng làm vua). Xét tình hình khi đó, Ahmed chưa có con, do đó nếu Mustafa chết đi và chẳng may Ahmed chết trước khi có con trai nối dõi thì dòng họ Ottoman này sẽ bị diệt vong. Vì lẽ đó, Mustafa được bảo toàn tính mạng, tuy nhiên ông lại bị giam lỏng ở hậu cung trong Cung điện Topkapı.

Trước thời Murad III, khi vua cha còn sống, các hoàng tử sẽ chiếm lĩnh các vị trí gần kinh đô hòng giành lấy sự ủng hộ từ triều đình và lực lượng Janissary. Nhưng kể từ thời Ahmed I thì việc chiếm lĩnh này hoàn toàn chấm dứt. Một quy luật mới được đặt ra, khi bước qua tuổi thứ 7, tất cả các hoàng tử sẽ phải chuyển đến sống ở một cung cấm gọi là Kafes. Các hoàng tử được an toàn, nhưng cái giá phải trả chính là sự tự do.

Kiến trúc

Khu vực Kafes, còn được gọi là Veliaht Dairesi ("Phòng Trữ quân") hoặc Şimşirlik ("Nơi của Hoàng dương") vì nằm gần một vườn cây hoàng dương, ngày nay được biết đến với tên gọi là Çifte Köşkü ("Cung điện Đôi") do nó là một dãy phòng gồm hai phòng vuông vắn.

Theo phỏng đoán, Kafes được xây cất dưới thời Mehmed III (1595–1603), cho đến thế kỷ 19, căn phòng phía đông mới được tách đôi theo chiều ngang để làm phòng thứ hai. Tuy nhiên, căn phòng phía đông có mái vòm, còn phòng phía tây thì lại là trần phẳng. Bên ngoài mái vòm được phủ một lớp chì giống như tất cả các mái vòm khác trong cung điện, phía dưới phần mái nhô ra có một tấm vải lanh được đính chặt bằng keo và đinh. Bề mặt này được dát vàng, trên đó được trang trí các loài hoa tulip, cẩm chướng, thủy tiên, cánh chim cách điệu, và lá atisô với các màu vàng, xanh lục và đỏ thắm, cũng như nhiều màu khác. Các phòng được lát gạch với biểu tượng của hoàng đàn, lan dạ hương, tulip và hoa hồng, điểm thêm các chùm nho. Tất cả được sơn màu xanh lục, xanh lam, đỏ nâu và trắng. Các cửa sổ hàng trên được lót kính màu xanh ngọc lam, còn song cửa sổ hàng dưới có hình lục giác xếp thành ngôi sao 6 cánh.

Bên trong các phòng vẫn còn một trường kỷ được trải thảm thêu hoa văn, xung quanh là những chiếc gối và nệm ngồi bọc nhung đỏ thẫm, và một đài phun nước nhỏ đặt chính giữa.

Cuộc sống trong Kafes

Hầu hết các hoàng tử bị giam giữ trong Kafes đều sống ở đó cho đến cuối đời, và họ không được phép kết hôn và có con. Lối vào kafes được canh gác suốt cả ngày, nhưng các hoàng tử vẫn được hưởng một số quyền tự do nhất định, như được tiếp cận với gia sư để trau dồi các kỹ năng, và mặc dù không được có con, họ vẫn được quyền có các tỳ thiếp hầu hạ.

Một số ít hoàng tử vẫn có cơ hội thoát khỏi Kafes và lên ngôi vua. Tuy nhiên, nhiều năm bị cô lập khiến nhiều vị vua trở nên mắc bệnh tâm thần khiến họ gần như không thể thực hiện nhiệm vụ trị vì của một quốc vương. Không những vậy, khả năng sinh sản của các vị vua bước ra từ Kafes trở nên yếu kém, hoặc là sinh ra những đứa trẻ chết yểu, hoặc là bị liệt dương không thể có con (như hai anh em Sultan Mahmud I và Osman III).

Điển hình như chính Mustafa I, việc giam cầm khiến căn bệnh loạn thần của nhà vua ngày càng trầm trọng. Sultan Ibrahim I, con trai út của Ahmed I, từ nhỏ đã ám ảnh việc anh cả là Sultan Osman II bị sát hại, người chú Mustafa I hai lần bị phế rồi bị giết, rồi người anh thứ Murad IV hung bạo cai trị đất nước hà khắc đầy máu me. Murad IV cũng đã lệnh xử tử 3 người em khác khi có tin đồn họ âm mưu phản nghịch. Lúc này, hậu cung chỉ còn mỗi Ibrahim I là hoàng nam duy nhất còn sống sót (do lúc này Murad chưa có con trai). Ibrahim luôn sống trong sự nơm nớp lo sợ rằng mình sẽ phải chịu cảnh tương tự như những người anh bất hạnh. Điều này khiến vị hoàng tử trẻ ngày càng suy nhược hơn về tinh thần lẫn thể chất. Khi Murad IV qua đời, và toàn bộ con trai của ông đều chết yểu, Ibrahim I là người hợp pháp kế vị vua anh. Kể từ khi lên ngôi, Ibrahim trở nên điên dại, ngày càng suy yếu bởi chứng đau đầu kinh niên, ông bỏ mặt chính sự và đắm chìm hưởng lạc cùng bầy phi tần, để rồi mẹ ông là Thái hậu Kösem Sultan phải đồng ý phế truất và hành quyết ông sau 8 năm trị vì.

Vị Sultan cuối cùng của Ottoman, Mehmed VI, đã dành gần như toàn bộ quãng đời của mình trong kafes trước khi lên ngôi (khoảng 57 năm), trải qua 4 đời vua là Abdülaziz (chú) và 3 người anh (Murad V, Abdul Hamid II, Mehmed V). Đây là lần giam giữ lâu nhất và cũng là cuối cùng của một vị Sultan.

Tham khảo

Từ ngữ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ
Kiến trúc Ottoman
Giam giữ


title: Eupithecia fuscoferruginea

text:
Eupithecia contraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Herpestomus arridens

text:
Herpestomus arridens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herpestomus


title: Exorista rendina

text:
Exorista rendina là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Exorista


title: Sân vận động Jan Breydel

text:
Sân vận động Jan Breydel (, ) là một sân vận động đa năng ở Sint-Andries, Brugge, Bỉ. Sân vận động thuộc sở hữu của thành phố Brugge. Đây là sân nhà của hai câu lạc bộ bóng đá Club Brugge và Cercle Brugge, đều đang thi đấu tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Bỉ. Sân được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Sân vận động được xây dựng vào năm 1975. Sân hiện có sức chứa 29.042 chỗ ngồi. Trước năm 1999 và trong thời gian diễn ra Euro 2000, sân vận động này được gọi là Sân vận động Olympic (, ) và có sức chứa 18.000 chỗ ngồi. Vào tháng 12 năm 2015, mặt cỏ của sân đã được lắp đặt loại cỏ hỗn hợp Mixto của Ý.

Lượng khán giả trung bình
Dưới đây là lượng khán giả trung bình mỗi mùa giải trong các trận đấu quốc nội của Cercle Brugge và Club Brugge tại Sân vận động Jan Breydel.

Các trận đấu Euro 2000

Tham khảo

Liên kết ngoài

 www.clubbrugge.be
 www.cerclebrugge.be
 Jan Breydel: Photos stadium

Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1975
Sân vận động đa năng Bỉ
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 2000 ở Bỉ
Địa điểm bóng đá Vlaanderen
Địa điểm thể thao West-Vlaanderen
Thể thao Brugge
Công trình xây dựng Brugge
Club Brugge KV
Cercle Brugge K.S.V.


title: Hồ chứa Włocławek

text:
Hồ chứa Włocławek () là một vùng nước thuộc dòng chảy của sông Trung Vistula xuất hiện vào năm 1970 sau khi xây dựng một con đập ở Włocławek. Chiều dài của hồ chứa là 58 km từ Włocławek đến Płock, chiều rộng trung bình là 1,2 km. Đây là hồ chứa lớn nhất ở Ba Lan.

Do lượng chất hữu cơ đáng kể trong bể (xấp xỉ 11,5% trọng lượng khô của trầm tích), nó phát ra khoảng 400 mg khí mêtan trên diện tích 1 mét vuông (chiếm khoảng 27% tổng lượng khí thải ra từ trầm tích trung bình 3114 ml m−2 d1). Vì lý do này, được coi là một nguồn phát thải khí nhà kính quan trọng.

Chức năng
Hồ có ba chức năng cơ bản:

 Duy trì - trong thời gian lũ lụt trên hồ chứa sông Vistula giữ lại một phần lớn nước lũ;
 Năng lượng - trên đập ở Wloclawek là nhà máy thủy điện Wloclawek;
 Du lịch - Hồ Wloclawski được phát triển sau các trung tâm du lịch: Zarzeczewo, Wistka Kings, lens ''' Murzynowo .''

Chống lũ lụt
Bể chứa Wloclawek về cơ bản là tức thời. Từ khoảng 2004. Trong trường hợp mực nước cao, nó sẽ hoạt động như một bể chứa.

Lũ 2010
Vào ngày 17 tháng 5 tại đập ở Wloclawek xả thải (3.000 m³/s), chuẩn bị cho sự xuất hiện của sóng lũ. Dòng chảy ngày 22 tháng 5 là 6.000 m³/s, ảnh chụp nhanh đã lên tới 5.700 m³ / s. Trong lúc cao trào giả định là 6,300 m³/s. Ngày 23 tháng 5, lúc 14 giờ, sóng cực đại đã đến Wloclawek, nhưng mực nước thấp hơn dự kiến ban đầu, do vỡ một con đập ở thị trấn Świniary dưới iem Plock.

Lũ lụt 2014
Trong trận lụt Vistula ngày 22 tháng 5 năm 2014. Đối với Hồ chứa Włocławski ảnh hưởng đến 4900 m³/s, lưu lượng tại thời điểm đó là 4300 m³/s. Do đó, họ đã cố gắng làm giảm đi sóng lũ lụt và giảm nguy cơ lũ lụt ở phần dưới của Vistula.

Tham khảo

Hồ Ba Lan


title: Euagrotis tenuescens

text:
Euagrotis tenuescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euagrotis


title: Synegia scutigera

text:
Synegia scutigera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synegia


title: Euxoa claricostata

text:
Euxoa claricostata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Echeta divisa

text:
Echeta divisa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Echeta


title: Gillingham F.C.

text:
Câu lạc bộ bóng đá Gillingham là câu lạc bộ bóng đá của Anh tọa lạc ở Gillingham, Kent. Họ thi đấu trên sân nhà Priestfield Stadium. Vào mùa giải 2013-14, Gillingham đã thi đấu ở League One, sau khi vô địch League Two mùa trước đó. Hiện tại đội bóng vẫn đang thi đấu ở League One.

Gillingham chỉ một lần duy nhất lên đến giải hạng hai trong hệ thống giải bóng đá của Anh vào mùa giải 2002-03, tức là tiền thân của The Championship (hạng nhất Anh) ngày nay, với vị trí cao nhất trong lịch sử là thứ 11.

Đội hình hiện tại

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng đá Anh

Câu lạc bộ Southern Football League
Khởi đầu năm 1893 ở Anh
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1893
Câu lạc bộ English Football League


title: Lasionycta albertensis

text:
Lasionycta albertensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lasionycta


title: Palpicrassus paulistanus

text:
Palpicrassus paulistanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Palpicrassus


title: Lithosia eburneola

text:
Lithosia eburneola là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithosia


title: Black Sabbath (album)

text:
Black Sabbath là album phòng thu đầu tay của ban nhạc rock người Anh Black Sabbath, được phát hành vào ngày 13 tháng 2 năm 1970 tại Anh Quốc bởi Vertigo Records và ngày 1 tháng 6 năm 1970 tại Mỹ bởi Warner Bros. Records. Album được nhiều người xem là album đầu tiên của thể loại heavy metal. Ngoài ra, bài mở đầu trùng tên album là "Black Sabbath" cũng được xem là bài hát doom metal đầu tiên. Sau khi ra mắt, album giành vị trí thứ 8 trên UK Albums Chart và thứ 23 trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ. Nhạc phẩm còn có tên trong cuốn sách 1001 album bạn phải nghe trước khi chết của Robert Dimery.

Thu âm
Theo lời Tony Iommi (tay guitar và thành viên sáng lập Black Sabbath), album đầu tay của nhóm được thu âm chỉ trong một ngày, tức vào ngày 16 tháng 10 năm 1969. Buổi thu nháp kéo dài 12 giờ đồng hồ. Iommi cho biết: "Chúng tôi chỉ tới phòng thu và làm hết trong một ngày, chúng tôi chơi nhạc sống để thu âm và thế là hết. Chúng tôi thực sự nghĩ cả một ngày đã là khá dài rồi, thế nên ngày hôm sau chúng tôi đi biểu diễn luôn ở Thụy Sĩ với giá 20 bảng Anh." Ngoài các hiệu ứng âm thanh tiếng chuông, sấm và mưa được cho vào đoạn đầu của bài mở đầu album và hai đoạn guitar solo được ghi hai lần trong "N.I.B." và "Sleeping Village", thực tế là không đó đoạn nhạc ghi đè nào được cho vào album. Iommi nhớ lại lúc thu âm trực tiếp: "Chúng tôi đã nghĩ là 'Chúng ta có hai ngày để làm album thì có một ngày là để trộn âm.' Vì thế chúng tôi chơi nhạc sống. Ozzy hát cùng lúc ấy, chúng tôi chỉ việc đưa anh ấy vào bốt thu riêng rồi cả bọn bắt đầu. Chúng tôi chưa bao giờ phải thu hầu hết bản nhạc tới hai lần."

Chìa khóa cho chất liệu âm thanh trong album của ban nhạc là lối chơi guitar đặc sắc của Iommi mà anh phát triển sau một vụ tai nạn ở nhà máy dập thép; đấy là nơi anh làm việc năm 17 tuổi rồi các đầu ngón nhẫn và ngón giữa trên bàn tay bấm phím đàn của anh bị dập đứt. Iommi đã tạo ra cặp đầu ngón tay giả bằng cách dùng nhựa lấy từ một chai tẩy rửa bát đĩa và cố ý hạ thấp cao độ của dây đàn guitar để giúp anh dễ "bấm nhéo" hơn, tạo nên mộ thứ âm thanh nặng trịch và đục ngầu. "Tôi muốn chơi nhiều hợp âm và tôi phải chọn các hợp âm 5 thay cho những hợp âm 4 bởi các ngón tay của tôi," Iommi giải thích với Phil Alexander trong ấn phẩm Mojo vào năm 2013. "Như thế giúp tôi phát triển lối chơi đàn của mình, bấm nhéo dây đàn và đánh vào dây buông cùng một lúc chỉ để tạo nên âm thanh hoang dại hơn." Trong cùng bài viết, tay bass Geezer Butler kể thêm: "Hồi đó người chơi đàn bass được cho là phải chạy tất cả những nốt giàu giai điệu này, nhưng tôi lại chẳng biết làm thế nào vì tôi là một nghệ sĩ guitar, thế nên tôi cứ chơi theo khúc riff của Tony. Thế là tạo nên thứ âm thanh nặng trịch hơn."

Iommi bắt đầu thu âm album bằng cây đàn Fender Stratocaster màu trắng (cây đàn mà anh yêu thích thời đó), nhưng chiếc pickup gặp trục trặc buộc anh phải hoàn tất bản nhạc bằng Gibson SG, cây đàn guitar mà anh vừa mua để dự phòng nhưng "chưa thực sự đánh bao giờ". Cây SG đó là mẫu đàn dành cho người thuận tai phải, ngược với chiều thuận tay đánh đàn của Iommi. Ngay sau khi thu âm album, anh gặp một nghệ sĩ guitar thuận tay phải chơi đàn SG ngược chiều thuận tay, và cả hai nhất trí đổi đàn cho nhau; đây là chiếc đàn SG mà Iommi đã chỉnh lại rồi "đem vứt nó lại" ở quán Hard Rock Cafe.

Thể loại
Steve Huey của AllMusic thấy rằng Black Sabbath đánh dấu "sự ra đời của heavy metal như chúng ta biết ngày nay". Theo quan điểm của ông, album "đã vượt xa khỏi cái gốc blues-rock và psychedelia của nó để trở thành một thứ lớn lao hơn thế". Ông ví cái chất liệu "âm thanh xấu xí" của đĩa nhạc như để phản ánh "cơn ác mộng công nghiệp lạnh lẽo" ở Birmingham, Anh (quê nhà của nhóm). Huey lưu ý những ẩn ý đầu tiên của đĩa nhạc với những đề tài đặc trưng của heavy metal như quỷ dữ, pagan giáo và thần bí học, "như được lấy qua các bộ phim kinh dị và những tác phẩm văn học của J. R. R. Tolkien, H. P. Lovecraft và Dennis Wheatley." Ông nhận định mặt hai là "đổi qua lối chơi nhạc blues-rock ngẫu hứng học được từ" ban nhạc rock người Anh Cream.

Theo góc nhìn của Jeff Wagner (cây viết và cựu biên tập viên của tạp chí Metal Maniacs), Black Sabbath là "điểm khởi đầu nhìn chung chấp nhận được" khi heavy metal "tách ra từ rock and roll". Theo nhận định của ông, album đại diện cho sự xê dịch từ blues rock sang "thứ nhạc xấu xí hơn", và rằng thứ âm thanh này "cho thấy lực hấp dẫn mạnh hơn thông qua giọng hát ảm đạm và nhịp điệu mang điềm gở". Theo tạp chí Rolling Stone, "có thể cho rằng album đã phát minh ra heavy metal được xây dựng trên dòng blues-rock rền vang". Mike Stagno của Sputnikmusic lưu ý rằng Black Sabbath đã kết hợp của những yếu tố của rock, jazz và blues, cộng thêm méo tiếng để làm ra một trong những album giàu ảnh hưởng nhất lịch sử heavy metal. Khi đem album ra tái đánh giá, Black Sabbath có lẽ được ngợi khen là album nhạc heavy metal đích thực đầu tiên. Nhạc phẩm còn được ghi nhận là đĩa nhạc đầu tiên thuộc các thể loại stoner rock và goth.

Nhận định ở góc độ rộng hơn, Pete Prown của tờ Vintage Guitar cho rằng: "Album đầu tay của Black Sabbath ra mắt vào năm 1970 là một khoảnh khắc bước ngoặt trong nhạc rock nặng, nhưng nó nằm trong một xu hướng lớn hơn, trong đó các nghệ sĩ, nhà sản xuất và kỹ sư âm nhạc chuyển sang thứ âm thanh mà chúng ta gọi là hard rock và heavy metal ngày nay."

Nhạc và lời
Nhạc và lời của Black Sabbath khá hắc ám vào lúc bấy giờ. Bài mở đầu gần như hoàn toàn dựa trên quãng ba cung, được chơi với tiết tấu chậm bằng đàn guitar điện. Trong bộ phim tài liệu Classic Albums (2010) nói về quá trình làm album thứ hai Paranoid, Geezer Butler cho biết đoạn riff được lấy cảm hứng từ "Mars, the Bringer of War", một phân đoạn trong nhạc phẩm cổ điển The Planets của Gustav Holst. Iommi đã tái thể hiện khúc riff một chút và tái xác định định hướng của ban nhạc. Ward chia sẻ trong Classic Albums: "Khi Oz hát 'What is this that stands before me?',{{refn|group=nb|Dịch nghĩa: Điều gì đang đứng ngay trước tôi đây?}} nó đã trở nên hoàn toàn khác...giờ đây là một câu hát khác, một cảm khác giác. Tôi đang chơi trống theo những câu hát ấy." Lời của bài hát nói về một "vật thể màu đen" mà tay bass Geezer Butler cho rằng đã nhìn thấy sau khi tỉnh dậy từ một cơn ác mộng. Trong những dòng ghi chú cho album nhạc sống Reunion (1998) của ban nhạc, tay bass của Black Sabbath nhớ lại:

Tương tự, lời của bài hát "N.I.B." được sáng tác theo góc nhìn của Lucifer, một vị thiên thần sa ngã yêu một phụ nữ ở hạ giới và "trở thành một con người tốt hơn" theo lời của tác giả Butler. Trái với suy nghĩ của nhiều người, tựa bài hát không phải là viết tắt của Chúa giáng sinh trong màu đen; mà theo cuốn tự truyện của Osbourne thì nó đơn thuần liên hệ tới chòm râu dê mà tay trống Bill Ward để lúc ấy, có hình thù giống như một cái ngòi bút. Lời của hai bài hát khác trong album viết về những câu chuyện có đề tài thần thoại. "Behind the Wall of Sleep" liên hệ tới truyện ngắn Beyond the Wall of Sleep của nhà văn H. P. Lovecraft, trong khi "The Wizard" lấy cảm hứng từ nhân vật Gandalf của loạt truyện Anh chàng Hobbit và Chúa tể những chiếc nhẫn. Bài "The Wizard" còn có một đoạn chơi harmonica do Osbourne thể hiện. Ban nhạc còn thu âm một bản cover của "Evil Woman", bài hát từng là bản hit một thời của ban nhạc Crow ở Mỹ. Trong cuốn tự truyện của mình, Iommi thừa nhận rằng ban nhạc đã miến cưỡng nhận lời thu bài hát theo yêu cầu của quản lý Jim Simpson, bởi ông này nhất quyết muốn họ thu âm bài gì đó có tính chất thương mại hơn.

Phát hànhBlack Sabbath được thu âm cho Fontana Records làm đơn vị phát hành, song ngay trước ngày ra mắt công ty thu âm lại quyết định chuyển ban nhạc qua một trong những hãng đĩa con của họ là Vertigo Records, dành cho các ban nhạc tiên tiến hơn của công ty. Được hãng Vertigo Records cho phát hành vào Thứ Sáu ngày 13 tháng 2 năm 1970, Black Sabbath đã giành vị trí thứ 8 trên bảng xếp hạng UK Albums Chart. Sau khi được phân phối tại Mỹ vào tháng 6 năm 1970 bởi Warner Bros. Records, album đạt hạng 23 trên Billboard 200, trụ lại trong bảng xếp hạng này hơn 1 năm và bán ra một triệu bản.

Đánh giá chuyên mônBlack Sabbath đã đón nhận số đông đánh giá tiêu cực từ giới phê bình lúc bấy giờ. Nhà phê bình Lester Bangs của Rolling Stone miêu tả ban nhạc là "giống hệt Cream! Nhưng tệ hơn" và phê phán album là "thứ bỏ đi – mặc dù có những tựa bài hát u ám và vài lời ca sáo rỗng như Vanilla Fudge làm thơ dở để tri ân Aleister Crowley, album chẳng có dính dáng gì đến thuyết tâm linh, giáo phái hay bất cứ gì khác ngoại trừ những lời kể rập khuôn cứng nhắc kiểu Cream". Cây viết Robert Christgau của tờ The Village Voice gọi album là "thứ chiêu hồn nhảm nhí." Sau đó ông miêu tả nhạc phẩm như phản ánh "thứ tồi tệ nhất của văn hóa phản kháng," trong đó có "thời phản động bị ma túy làm hư người" và "những cú solo dài."

Dấu ấn
Những đánh giá tái nhìn nhận dành cho Black Sabbath rất tích cực. Cây bút Steve Huey của AllMusic nhận xét đây là một album đầu tay giàu phát kiến mới với nhiều bản nhạc metal kinh điển, trong đó có bài hát tiêu đề – ca khúc mà ông thấy sở hữu "những câu riff heavy metal dứt khoát nhất mọi thời đại". Huey còn ấn tượng với cách mà ban nhạc thể hiện "tiếng guitar rock u ám và chậm rãi ép thính giá nghe theo kiểu gần như là ảo giác, thể hiện trạng thái ý thức mê muội và say thuốc của chính nó". Trong ấn phẩm The Rolling Stone Album Guide (2004), nhà báo Scott Seward đã lưu ý công sản xuất lớn lao của Bain trong "một album lấy dân hippie làm điểm tâm cho bữa sáng." Theo góc nhìn từ Mike Stagno của Sputnikmusic, "cả những người hâm mộ nhạc hard rock chịu ảnh hưởng nhạc blues và heavy metal nói chung sẽ tìm thấy thứ họ thích trong album này." Pete Marsh của BBC Music ví Black Sabbath là "album thay đổi bộ mặt của nhạc rock." Trong cuốn sách Black Sabbath: Symptom of the Universe của Mick Wall, Butler chê trách: "Báo chí Luân Đôn cực kỳ ghét chúng tôi khi chúng tôi làm ra album bởi họ chưa bao giờ viết bài về tụi tôi, chẳng biết đến tụi tôi. Khi album đầu tiên của tụi tôi leo thẳng bảng xếp hạng ngay tuần đầu tiên, báo chí Luân Đôn phản ứng kiểu như 'cái quỷ gì đang diễn ra ở đây vậy?' Và họ ghét chúng tôi kể từ đấy."

Năm 1989, tạp chí Kerrang! đã liệt Black Sabbath ở vị trí số 31 trong danh sách "100 album heavy metal xuất sắc nhất mọi thời đại". Năm 1994, album có mặt ở vị trí thứ 12 danh sách Top 50 album heavy metal hay nhất của cây viết Colin Larkin. Larkin tán dương "bầu không khí hoang tàn diệt vong" của album và miêu tả nó là "dữ dội và tàn nhẫn". Năm 2000, tạp chí Q điền tên Black Sabbath trong danh sách "Những album nhạc metal hay nhất mọi thời đại" của ấn phẩm với lời bình: "[Album này] thể hiện sức ảnh hưởng lớn tới mức nó vẫn là hình mẫu cho các ban nhạc metal nhiều thập kỷ sau." Năm 2003, đĩa nhạc được liệt ở hạng 241 trong danh sách 500 album xuất sắc nhất mọi thời đại, hạng 243 trong danh sách tái biên tập năm 2012, và hạng 355 trong danh sách tái biên tập năm 2020 của tạp chí Rolling Stone. Rolling Stone còn xếp Black Sabbath ở vị trí số 44 trong danh sách 100 album đầu tay hay nhất mọi thời đại của họ, miêu tả bài tiêu đề là ca khúc "sẽ định nghĩa âm thanh của hàng nghìn ban nhạc". Bên cạnh đó vào năm 2017, tạp chí tiếp tục xếp album ở vị trí thứ 5 trong danh sách "100 album nhạc metal xuất sắc mọi thời đại". Album còn góp mặt trong cuốn sách 1001 album bạn phải nghe trước khi chết''.

Danh sách bài hát
Tất cả bài hát được sáng tác bởi Tony Iommi, Geezer Butler, Bill Ward và Ozzy Osbourne, trừ khi được ghi chú.

Ấn bản châu Âu

Đội ngũ thực hiện

Black Sabbath
Ozzy Osbourne – hát, harmonica trong "The Wizard"
Tony Iommi – guitar
Geezer Butler – bass
Bill Ward – trống

Sản xuất
Rodger Bain – sản xuất, Jew's harp trong "Sleeping Village"
Tom Allom – kỹ thuật
Barry Sheffield – kỹ thuật
Marcus Keef – đồ họa, nhiếp ảnh

Xếp hạng

Chứng nhận

Ghi chú

Chú thích

Tài liệu tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
Black Sabbath (Adobe Flash) at Radio3Net (streamed copy where licensed)

Album năm 1970
Album sản xuất bởi Rodger Bain
Album của Black Sabbath
Album của Warner Bros. Records
Album đầu tay năm 1970


title: Ugia scopulina

text:
Ugia scopulina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ugia


title: Hüseyin Tok

text:
Hüseyin Tok (sinh 9 tháng 9 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ thi đấu ở vị trí trung vệ cho Manisaspor. Tok cũng là một cầu thủ quốc gia, thi đấu ở các cấp độ U-17, U-19, và U-21.

Cuộc sống và sự nghiệp
Tok sinh ra ở Sakarya, Thổ Nhĩ Kỳ. Anh bắt đầu sự nghiệp chơi bóng với câu lạc bộ địa phương Sakaryaspor năm 2002. Tok ra mắt chuyên nghiệp ở mùa giải 2006-07. Năm 2008, anh được chuyển đến Manisaspor.

Sự nghiệp quốc tế
Tok thi đấu ở các cấp độ U-17, U-19, và U-21.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Sakaryaspor
Cầu thủ bóng đá Manisaspor
Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ bóng đá Süper Lig
Cầu thủ bóng đá İstanbul Başakşehir F.K.
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ bóng đá Balıkesirspor
Hậu vệ bóng đá


title: Larentia hebes

text:
Larentia hebes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Larentia (chi bướm)


title: Tigrioides pericapna

text:
Tigrioides pericapna là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tigrioides


title: Động vật ăn lá

text:
Động vật ăn lá hay động vật ăn thảo mộc (tiếng Latin: Folivore) là các loài động vật ăn cỏ (thực vật) nhưng đã có sự chuyên biệt hoá trong chế độ ăn chủ yếu chỉ là các loài lá cây. Những chiếc lá phát triển hoàn toàn sẽ chứa một tỷ lệ cao của các hợp chất khó tiêu hóa như cellulose và ít năng lượng hơn so với các loại thực phẩm khác, và thường độc hại. Vì lý do này, động vật ăn lá (folivorous) có xu hướng tiêu hóa lâu hơn và chuyển hóa chậm, nhiều loài có cấu trúc miệng đặc biệt để thích nghi với việc bứt lá và nhai lá.

Nhiều cá thể tranh thủ sự hỗ trợ của các vi khuẩn cộng sinh để giải phóng các chất dinh dưỡng trong chế độ ăn uống của chúng. Ngoài ra, như đã được quan sát thấy ở các loài linh trưởng từ các loại thú ăn lá (folivorous), chúng biểu hiện việc cực kỳ thích ăn lá non, vì có xu hướng dễ dàng hơn để nhai nhỏ do lá non thường mềm hơn, thường có nhiều năng lượng và protein, và ít chất xơ và các chất độc hơn lá trưởng thành. Nhiều người thích ăn thịt rừng, nhất là hươu nai vì quan niệm rằng chúng ăn nhiều loài thảo mộc và do đó thịt chúng sẽ có giá trị chữa bệnh.

Ví dụ về các loài động vật ăn lá bao gồm:
 Động vật có vú: Hươu đùi vằn (okapi), lười, thú có túi, gấu túi và các loài khỉ. Đặc biệt loài hươu cao cổ đã tiến hóa để có cái cổ dài và có thể bứt lá trên cao.
 Các loài chim: Chim Opisthocomus hoazin của vùng Amazon và những con vẹt Kakapo của New Zealand
 Bò sát: Cự đà, kỳ nhông được ghi nhận là một loài bò sát ăn lá
 Côn trùng: Các loại sâu bướm, ong cắn lá, bọ cánh cứng, sâu vẽ lá và Orthoptera
 Những loài khác: nhiều loài sống ở trên cạn, trên nền đất như ốc sên và sên

Tổng quan

Các loài ăn thực vật đã tiến hóa nhiều lần giữa các nhóm khác nhau của giới động vật. Các vật có xương sống đầu tiên là piscivores, sau đó là động vật ăn côn trùng, động vật ăn thịt và cuối cùng là động vật ăn cỏ. Kể từ khi một tập hợp phức tạp của sự thích nghi cần thiết cho việc ăn các loại thực vật nhiều xơ (như thay đổi cấu trúc của răng, hàm, và đường tiêu hóa) và chỉ có một tỷ lệ nhỏ của động vật bốn chân còn tồn tại là động vật ăn cỏ bắt buộc, nó có thể là động vật bốn chân đầu chuyển sang là động vật ăn thực vật bằng cách trở thành nhữ Omnivory.

Việc này đã được quan sát và thấy rằng động vật ăn lá folivory là cực kỳ hiếm trong số các động vật có xương biết bay. Việc này xét vào thực tế thì thấy rằng những chiếc lá rất nặng nề, chậm tiêu hóa và chứa ít năng lượng so với các loại thực phẩm khác. Loài chim Opisthocomus hoazin là một ví dụ về một con chim ăn lá folivorous. Một số loài dơi là một phần của động vật ăn lá folivorous, phương pháp của chúng là nắm bắt nguồn dinh dưỡng từ lá, nhai lên những chiếc lá, nuốt nhựa cây và phun ra phần còn lại.

Loài trên cây
Một con động vật có vú sống trên cây là loài ăn lá như con lười, gấu túi, và một số loài khỉ và vượn cáo, có xu hướng lớn hơn và leo trèo lên một cách thận trọng. Những điểm tương đồng trong hình dạng cơ thể và cấu trúc răng giữa những loài linh trưởng nguyên thủy và các họ khác nhau của các động vật ăn lá folivores sống trên cây có được nâng quan điểm như là bằng chứng rằng những dạng người tổ tiên sớm cũng là một động vật ăn lá (folivorous).

Đối với các loài Linh trưởng, lý thuyết sinh thái tiêu chuẩn dự đoán kích thước nhóm tương đối lớn đối với các loài linh trưởng ăn lá (folivorous), như các nhóm lớn cung cấp cho sự phòng thủ tập thể tốt hơn để chống lại kẻ thù và chúng phải đối mặt với việc ít cạnh tranh cho việc dành nguồn thức ăn trong mỗi khía cạnh khác. Nó đã được quan sát thấy rằng những con vật này vẫn thường xuyên sống trong các nhóm nhỏ. Giải thích được sự hỗ trợ cho nghịch lý hiển nhiên này bao gồm các yếu tố xã hội như tăng tỷ lệ trẻ sơ sinh trong các nhóm lớn. Linh trưởng ăn lá (Folivorous) là tương đối hiếm trong các loài khỉ Tân thế giới, một ngoại trừ chính là những con khỉ rú. Một lời giải thích đã được đưa ra là các loài đậu quả rất phong phú trong vùng Tân Thế giới.

Các loài

Hươu nai

Thức ăn của hươu, nai gồm tất cả các loại lá cây và cỏ, trung bình mỗi con ăn khoảng 10 kg/ngày, trong đó, trung bình mỗi ngày, một con hươu trưởng thành ăn khoảng 5 kg cỏ, lá/ngày. Chúng thích ăn các loại lá sạch, Thức ăn phải được rửa sạch sẽ, và không nên cho hươu ăn lá cây bị ướt, vì dễ gây đau bụng. Hươu sao thì chủ yếu là các loại lá mít, lá vả, lá sung, lá cây muối, lá dướng, lá hu đay (lá giấy), lá ngái, lá ngõa, lá vông, lá giới, lá khế, lá xoan.

Ốc
Ốc núi Bà Đen Thức ăn của loài ốc núi Bà chủ yếu là thảo dược mọc hoang trên núi như cây mã tiền, lá vong núi, lá Nàng Hai, nên ốc mang đầy vị thuốc, rất ngon và bổ dưỡng, có thể trị các bệnh như phong thấp, đau khớp, dạ dày. Với chế độ ăn lá những loại thảo dược mọc hoang trên núi như cây mã tiền, lá vong núi, đặc biệt là loại thuốc quý tên gọi dân gian là lá Nàng Hai

Côn trùng

Ruồi đục lòn (Liriomyza trifolii) trùng cái dùng bộ phận đẻ trứng rạch nhiều lỗ, các lỗ đục thường xuất hiện ở chóp lá hay dọc theo bìa lá. Dòi gây hại cho cây bằng cách đục thành những đường ngoằn ngoèo ở mặt trên lá, lúc đầu đường đục nhỏ, càng lúc càng to dần cùng với sự phát triển của ấu trùng. Khi trưởng thành dòi đục thủng biểu bì chui ra ngoài và làm nhộng trên mặt lá hay trên các bộ phận khác của cây hoặc buông mình xuống đất làm nhộng.

Muỗi hành phá hại lúa từ giai đoạn mạ đến giai đoạn cuối đẻ nhánh, khi bị tấn công đỉnh sinh trưởng biến dạng thành “cọng hành” (hay còn gọi ống hành). Khi ống hành đã vươn ra ngoài cũng là lúc sâu non đã hoá nhộng. Với muỗi hành là những ống tròn màu xanh lá cây nhạt, đó là bẹ lá bị biến dạng, phiến lá chỉ là một mảnh nhỏ ở đầu ống, nắm kéo lên không đứt, những ống này không chết đi nhưng làm chồi bị nhiễm không trổ bông được, những bụi lúa bị nhiễm lùn, đâm nhiều chồi, lá xanh thẫm, ngắn, dựng đứng, có nhiều cọng lúa giống như cọng hành lẫn trong bụi lúa.

Bọ xít xanh Chúng thường gây hại khi lúa còn non ở giai đoạn mạ, lúa lúa hồi xanh và đang đẻ nhánh. Lúa xuân muộn (tháng 3,4) thường bị hại nặng hơn cả. Lúa gieo thẳng bị hại nặng hơn lúa cấy. Những năm khô hạn thích hợp cho bọ trĩ phát sinh rộ. Ruộng lúa càng khô hạn thì thiệt hại do bọ trĩ gây ra càng lớn. Bọ xít thường gây hại nặng ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây lúa.

Bọ trĩ Bọ trĩ trưởng thành và non đều hút nhựa lá làm cho lá có màu vàng đỏ. Khi mật độ thấp xuất hiện những chấm nhỏ xếp theo hàng dọc trên lá, lá non hầu như bị quăn lại, không hồi phục được. Bọ trĩ gây hại ngay từ khi cây lúa xuất hiện, mật độ tăng dần từ khi lúa hồi xanh đến đẻ nhánh sau đó giảm dần tới lúc lúa trỗ. Trời mưa lớn là bất lợi cho bọ trĩ. Bọ trĩ thường hại nặng những ruộng thiếu nước. Ruộng khô xuất hiện nhiều bọ trĩ gây hại làm cho đầu lá lúa quăn lại và biến màu vàng. Khi trời mưa bọ trĩ giảm số lượng rõ rệt, nhất là giai đoạn bọ trĩ lớn.

Bọ gai trưởng thành gặm lớp mô của mặt trên lá để lại lớp biểu bì tạo thành những đường sọc trắng song song với gân lá. Ấu trùng ăn lớp mô giữa lá để lại lớp biểu bì ở mặt trên và dưới lá tạo thành một túi trắng hình dạng bất thường trên lá, ấu trùng và nhộng nằm trong đó. Một lá lúa có thể bị nhiều bọ gai đục làm lá bị khô bạc trắng, ruộng xơ xác, lúa sinh trưởng kém.

Rệp ngôhút nhựa ở trên nhiều bộ phận của cây như lá non, bông cờ, lá bi, nõn ngô, bẹ lá làm cho cây ngô mất hết dinh dưỡng, cây trở nên còi cọc, yếu ớt, bắp bé đi, hoặc không hình thành bắp nếu bị hại từ giai đoạn cây còn nhỏ, chất lượng hạt xấu kém. Rệp phá hại làm giảm năng suất và phẩm chất ngô rõ rệt. Ngoài cây ngô chúng còn có nhiều loại cây ký chủ khác như: kê, cao lương, mía, cỏ trồng làm thức ăn cho gia súc.. Mặt khác chúng còn là môi giới truyền virus gây một số bệnh cho cây bắp như bệnh vàng lùn, bệnh khảm lá, bệnh đỏ lá

Rệp sáp bột hồng sẽ tấn công điểm sinh trưởng của cây sắn, gây hiện tượng chùn ngọn. Nếu bị nhiễm với mật độ cao, có thể gây rụng toàn bộ lá của cây sắn. Rệp sáp bột hồng tấn công điểm sinh trưởng của cây sắn, gây hiện tượng chùn ngọn. Ngọn chính bị gây hại dẫn đến cây sắn trở nên lùn, thân cây cong queo gây rối loạn, rệp bám mặt sau lá, nhiều nhất trên các nách lá vùng ngọn bị xoắn. Rệp sáp bột hồng có thể chuyển sang sống trên các lộc non của cây cao su để gây hại trong những điều kiện nhất định.

Rệp phấn trắng con trưởng thành và con ấu trùng đều bu bám và chích hút nhựa của những chồi non, lá non, nụ hoa, hoa, trái non… của cây cam sành. Trước khi cây ra hoa và ra trái rệp thường tập trung ở đọt non và chủ yếu là mặt dưới của lá, khi cây có hoa rệp non bò đến các cuống hoa để hút nhựa và sinh sản. Nếu mật số cao có thể làm cho chồi non, lá non bị xoắn vặn không phát triển được, nụ hoa, hoa và trái non có thể bị rụng. Ngoài cây sapô (hồng xiêm) chúng còn gây hại trên nhiều loại cây trồng khác như: ổi, mãng cầu, táo, nhãn.

Rầy mềm Ấu trùng và thành trùng tập trung mặt dưới lá, nhất là đọt non, bông, chồi, hút nhựa làm cho các phần này bị héo hoặc để lại những vết thâm đen trên lá, và truyền bệnh virus cho cây. Trên dưa, rầy gây hại trầm trọng nếu tấn công các dây chèo hay đỉnh sinh trưởng, nếu tập trung số lượng lớn ở đọt sẽ làm cho lá bị quăn queo. Phân thải ra thu hút nhiều nấm đen bao quanh làm ảnh hưởng sự phát triển trái và ảnh hưởng đến quang hợp của cây.

Nhện gié Nhện chích hút nhựa ở bẹ lá, cuống bông, cuống gié và vỏ bông lúa trước khi trỗ. Trên bẹ lá tạo thành những sọc thối đen kéo dài, làm bẹ lá có màu thâm nâu như bã trầu. Khi lúa có đòng nhện hút nhựa đòng làm bông lúa trỗ ra có nhiều hạt lép hoặc lép cả bông. Hạt lúa bị nhện hại co xoắn lại và biến màu vàng nhạt. Khi mật độ cao nhện bò lên bông lúa hút nhựa và tiếp tục gây lép một số hạt. Nhện thường mang theo bào tử nấm gây bệnh thối bẹ lúa.

Sâu phao gây hại lúa ở giai đoạn ấu trùng, cắn lá cây lúa non thành từng đoạn, rồi cuộn lại sống trong ống lá rơi xuống mặt nước được gọi là sâu “phao”. Sâu non tuổi 1 – 2 gặm bề mặt lá, rồi ăn khuyết từng miếng nhỏ, từ tuổi 3 trở đi có thể cắn đứt hẳn lá, dảnh mạ, lúa. Sâu thường ăn vào ban đêm, đối với những ngày trời râm mát, mưa phùn sâu có thể phá cả ngày. Sâu thường phá thời kỳ mạ, lúa đẻ nhánh, sâu thường phá rất nhanh có thể cắn trụi ruộng này sang ruộng khác, những năm mưa nhiều ngập úng sâu thường phá mạnh.

Sâu vòi voi con cái thường đẻ trứng rải rác ở giữa các bẹ lá, vào chỗ bẹ hay cuống lá bị thối nhũn, hoặc đục lỗ nhỏ ở mặt ngoài bẹ của những cây chuối đang có hoặc sắp có buồng rồi đẻ trứng vào đó. Thân cây có thể bị rỗng như xơ mướp, làm cho thân giả bị thối, lá vàng, nõn bị héo, củ thối và cuối cùng là cả cây bị chết. Nếu cây đã có buồng thì thường sẽ bị gẫy ngang thân hoặc gẫy cuống buồng. Những cây bắt đầu trổng bông trở đi thường là những cây bị sâu gây hại nhiều nhất

Tham khảo

 Jones, S., Martin, R., & Pilbeam, D. (1994) The Cambridge Encyclopedia of Human Evolution. Cambridge: Cambridge University Press
 Sahney, S., Benton, M.J. & Falcon-Lang, H.J. (2010). "Rainforest collapse triggered Pennsylvanian tetrapod diversification in Euramerica" (PDF). Geology 38 (12): 1079–1082. doi:10.1130/G31182.1.
 Do the Power Requirements of Flapping Flight Constrain Folivory in Flying Animals? R. Dudley, G. J. Vermeij Functional Ecology, Vol. 6, No. 1 (1992), pp. 101–104
 Folivory in Bats: An Adaptation Derived from Frugivory by T. H. Kunz and K. A. Ingalls; Functional Ecology, Vol. 8, No. 5 (Oct., 1994), pp. 665–668
 Cautious climbing and folivory: a model of hominoid differentation E. E. Sarmiento1 in Human Evolution Volume 10, Number 4, August, 1995
 Competition and group size in Thomas's langurs (Presbytis thomasi): the folivore paradox revisited R. Steenbeek and Carel P. van Schaik: Behavioral Ecology and Sociobiology Volume 49, Numbers 2-3 / January, 2001; Print ISSN 0340-5443; Online ISSN 1432-0762
 <Can phenology explain the scarcity of folivory in New World primates? Heymann EW. in the American Journal of Primatology; November 2001

Động vật


title: Dichocrocis actinialis

text:
Dichocrocis actinialis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dichocrocis


title: Adrapsa unilinealis

text:
Adrapsa unilinealis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Adrapsa


title: Lừa đảo bitcoin Twitter năm 2020

text:
Vào ngày 15 tháng 7 năm 2020, trong khoảng thời gian từ 20:00 đến 22:00 UTC, 130 tài khoản Twitter nổi tiếng đã bị các bên ngoài xâm nhập để quảng cáo lừa đảo bitcoin. Twitter và các nguồn phương tiện truyền thông khác xác nhận rằng thủ phạm đã có quyền truy cập vào các công cụ quản trị của Twitter để họ có thể tự thay đổi tài khoản và đăng các tweet trực tiếp. Họ dường như đã sử dụng kỹ thuật xã hội để có quyền truy cập vào các công cụ thông qua nhân viên Twitter. Ba cá nhân đã bị nhà chức trách bắt giữ vào ngày 31 tháng 7 năm 2020 và bị buộc tội gian lận điện tử, rửa tiền, đánh cắp danh tính và truy cập máy tính trái phép liên quan đến vụ lừa đảo.

Các tweet lừa đảo đã yêu cầu các cá nhân gửi tiền bitcoin đến một ví tiền điện tử cụ thể, với lời hứa của người dùng Twitter rằng số tiền được gửi sẽ được nhân đôi và trả lại như một nghĩa cử từ thiện. Trong vòng vài phút kể từ những dòng tweet đầu tiên, hơn 320 giao dịch đã diễn ra trên một trong các địa chỉ ví và bitcoin có giá trị hơn  đã được gửi vào một tài khoản trước khi Twitter xóa tin nhắn lừa đảo. Ngoài ra, dữ liệu lịch sử tin nhắn đầy đủ từ tám tài khoản chưa được xác minh cũng được thu thập.

Dmitri Alperovitch, người đồng sáng lập công ty an ninh mạng CrowdStrike, mô tả vụ việc là "vụ hack tồi tệ nhất của một nền tảng truyền thông xã hội lớn". Cục Điều tra Liên bang (FBI) và các cơ quan thực thi pháp luật khác đang điều tra vụ lừa đảo và bảo mật được sử dụng bởi Twitter. Các nhà nghiên cứu bảo mật bày tỏ lo ngại rằng kỹ thuật xã hội được sử dụng để thực hiện vụ hack có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng mạng xã hội trong các cuộc thảo luận trực tuyến quan trọng, bao gồm cả việc dẫn đến cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2020.

Sự kiện
Phân tích pháp y về vụ lừa đảo cho thấy các tin nhắn lừa đảo ban đầu được đăng lần đầu bởi các tài khoản có tên ngắn, một hoặc hai ký tự, chẳng hạn như "@ 6". Tiếp theo đó là cryptocurrency tài khoản Twitter vào khoảng 20:00 UTC trên 15 Tháng Bảy 2020, bao gồm những người trong Coinbase, CoinDesk và Binance. Vụ lừa đảo sau đó đã chuyển sang nhiều tài khoản nổi tiếng hơn với dòng tweet đầu tiên như vậy được gửi từ tài khoản Twitter của Elon Musk lúc 20:17 UTC. Các tài khoản dường như bị xâm phạm khác bao gồm tài khoản của những cá nhân nổi tiếng như Barack Obama, Joe Biden, Bill Gates, Jeff Bezos, MrBeast, Michael Bloomberg, Warren Buffett, Floyd Mayweather Jr.,  Kim Kardashian, và Kanye West; và các công ty như Apple, Uber và Cash App. Twitter tin rằng 130 tài khoản đã bị ảnh hưởng, mặc dù chỉ có 45 tài khoản thực sự được sử dụng để tweet thông báo lừa đảo; hầu hết các tài khoản bị truy cập trong vụ lừa đảo đều có ít nhất một triệu người theo dõi.

Các tweet liên quan đến vụ hack lừa đảo tuyên bố rằng người gửi, trong tổ chức từ thiện, sẽ trả lại cho bất kỳ người dùng nào gấp đôi giá trị của bất kỳ số bitcoin nào họ đã gửi vào các ví nhất định, thường là một phần của nỗ lực cứu trợ COVID-19. Các tweet theo sau việc chia sẻ các liên kết độc hại của một số công ty tiền điện tử; trang web lưu trữ các liên kết đã bị gỡ xuống ngay sau khi các tweet được đăng. Mặc dù những trò lừa đảo "nhân đôi số bitcoin của bạn" như vậy đã phổ biến trên Twitter trước đây, nhưng đây là trường hợp chính đầu tiên chúng được sử dụng với các tài khoản có tính xác minh cao. Các chuyên gia bảo mật tin rằng thủ phạm thực hiện vụ lừa đảo như một hoạt động " đập và lấy ": Biết rằng việc xâm nhập vào các tài khoản sẽ bị đóng nhanh chóng, những kẻ thủ phạm có thể đã lên kế hoạch rằng chỉ cần một phần nhỏ trong số hàng triệu tài khoản theo dõi các tài khoản này. lừa đảo trong thời gian ngắn đó để kiếm tiền nhanh chóng từ nó.  Nhiều ví bitcoin đã được liệt kê tại các trang web này; người đầu tiên được quan sát đã nhận được 12   từ hơn 320 giao dịch, trị giá hơn  và đã bị xóa  từ nó, trong khi số thứ hai chỉ có hàng nghìn đô la khi Twitter thực hiện các bước để tạm dừng các bài đăng.  Không rõ đây có phải là tiền được thêm vào bởi những người dẫn đầu vụ lừa đảo hay không, vì những kẻ lừa đảo bitcoin được biết là thêm tiền vào ví trước khi bắt đầu các âm mưu lừa đảo có vẻ hợp pháp.  Trong số các quỹ được thêm vào, hầu hết đến từ các ví có quyền sở hữu của Trung Quốc, nhưng khoảng 25% đến từ các ví của Hoa Kỳ. Sau khi nó được thêm vào, tiền điện tử sau đó đã được chuyển qua nhiều tài khoản như một phương tiện để che giấu danh tính của họ.

Một số tài khoản bị xâm nhập đã đăng tin nhắn lừa đảo liên tục, ngay cả khi đã xóa một số tin nhắn. Các tweet được dán nhãn là đã được gửi bằng ứng dụng Web Twitter. Một trong những cụm từ liên quan đến vụ lừa đảo đã được tweet hơn 3.000 lần trong khoảng thời gian bốn giờ, với các tweet được gửi từ các địa chỉ IP được liên kết với nhiều quốc gia khác nhau. Cụm từ được sử dụng lại cho phép Twitter dễ dàng loại bỏ các tweet vi phạm khi họ thực hiện các bước để ngăn chặn trò lừa đảo.

Đến 21:45 UTC, Twitter đã đưa ra một tuyên bố cho biết họ "đã biết về sự cố bảo mật ảnh hưởng đến các tài khoản trên Twitter" và họ đang "thực hiện các bước để khắc phục". Ngay sau đó, nó vô hiệu hóa khả năng tweet của một số tài khoản hoặc đặt lại mật khẩu của họ; Twitter chưa xác nhận tài khoản nào bị hạn chế, nhưng nhiều người dùng có tài khoản được Twitter đánh dấu là "đã xác minh" đã xác nhận rằng họ không thể tweet. Khoảng ba giờ sau các tweet lừa đảo đầu tiên, Twitter báo cáo rằng họ tin rằng họ đã giải quyết tất cả các tài khoản bị ảnh hưởng để khôi phục thông tin đăng nhập cho chủ sở hữu hợp pháp của họ. Cuối đêm đó, Giám đốc điều hành Twitter Jack Dorsey cho biết đây là một "ngày khó khăn đối với chúng tôi tại Twitter. Tất cả chúng tôi đều cảm thấy khủng khiếp khi điều này xảy ra. Chúng tôi đang chẩn đoán và sẽ chia sẻ mọi thứ có thể khi chúng tôi có hiểu biết đầy đủ hơn về chính xác những gì đã xảy ra. "  Ít nhất một sàn giao dịch tiền điện tử, Coinbase, đã đưa vào danh sách đen các địa chỉ bitcoin để ngăn tiền được gửi đi. Coinbase cho biết họ đã ngừng gửi hơn 1.000 giao dịch với tổng trị giá hơn .

Ngoài việc gửi tweet, dữ liệu tài khoản của tám tài khoản bị xâm phạm đã được tải xuống, bao gồm tất cả các bài đăng đã tạo và tin nhắn trực tiếp, mặc dù không có tài khoản nào trong số này thuộc về người dùng đã xác minh. Twitter cũng nghi ngờ rằng ba mươi sáu tài khoản khác đã truy cập tin nhắn trực tiếp của họ nhưng không được tải xuống, bao gồm cả Đại diện Quốc hội Hà Lan Geert Wilders, nhưng tin rằng không có quan chức hiện tại hoặc cựu dân cử nào khác có quyền truy cập tin nhắn của họ.

Phương pháp tấn công

Khi Twitter đang làm việc để giải quyết tình hình vào ngày 15 tháng 7, Vice đã được liên hệ bởi ít nhất bốn cá nhân tuyên bố là một phần của trò lừa đảo và trình bày trang web với ảnh chụp màn hình cho thấy rằng họ đã có thể truy cập vào một công cụ quản trị Twitter, còn được biết đến. như một "công cụ tác nhân", cho phép họ thay đổi các cài đặt cấp tài khoản khác nhau của một số tài khoản bị xâm phạm, bao gồm cả email xác nhận cho tài khoản. Điều này cho phép họ đặt địa chỉ email mà bất kỳ người dùng nào khác có quyền truy cập vào tài khoản email đó có thể bắt đầu đặt lại mật khẩu và đăng các tweet. Những tin tặc này nói với Vice rằng họ đã trả tiền cho những người trong cuộc tại Twitter để có quyền truy cập vào công cụ quản trị để có thể thực hiện điều này.

TechCrunch cũng báo cáo tương tự, dựa trên một nguồn cho biết một số tin nhắn là từ một thành viên của một diễn đàn hack có tên "OGUsers", người đã tuyên bố đã kiếm được hơn  từ đó. Theo nguồn TechCrunch ' thành viên này 'Kirk' đã được báo cáo đã đạt được quyền truy cập vào các công cụ quản trị Twitter có khả năng thông qua một tài khoản người lao động bị tổn thương, và sau khi ban đầu cung cấp để tiếp nhận bất kỳ tài khoản theo yêu cầu, chuyển sang chiến lược nhằm mục tiêu cryptocurrency tài khoản bắt đầu với Binance và sau đó là những người có cấu hình cao hơn. Nguồn tin không tin rằng Kirk đã trả tiền cho một nhân viên Twitter để có quyền truy cập.

Twitter "@ 6" thuộc về Adrian Lamo và người dùng duy trì tài khoản thay mặt cho gia đình Lamo đã báo cáo rằng nhóm thực hiện vụ hack đã có thể vượt qua nhiều yếu tố bảo mật mà họ đã thiết lập trên tài khoản, bao gồm cả hai yếu tố xác thực, cho biết thêm rằng các công cụ quản trị đã được sử dụng để vượt qua bảo mật tài khoản. Người phát ngôn của Nhà Trắng tuyên bố rằng tài khoản của Tổng thống Donald Trump, có thể là mục tiêu, đã có các biện pháp bảo mật bổ sung được thực hiện trên Twitter sau một sự cố vào năm 2017 và do đó không bị ảnh hưởng bởi vụ lừa đảo.

Nguồn Vice và TechCrunch đã được chứng thực bởi The New York Times, người đã nói chuyện với những người tương tự tham gia vào các sự kiện, và các nhà nghiên cứu bảo mật khác đã được trao màn hình tương tự, và tweets của những màn hình đã được thực hiện, nhưng Twitter loại bỏ vì họ đã tiết lộ chi tiết cá nhân của các tài khoản bị xâm nhập. New York Times khẳng định thêm, véc tơ vụ tấn công có liên quan đến việc hầu hết công ty làm việc tại nhà trong bối cảnh đại dịch COVID-19; các thành viên OGUsers đã có thể truy cập vào kênh truyền thông Slack của nhân viên Twitter, nơi thông tin và quy trình ủy quyền truy cập máy chủ của công ty từ xa từ nhà đã được ghim.

Twitter sau đó đã xác nhận rằng vụ lừa đảo liên quan đến tấn công phi kỹ thuật, tuyên bố "Chúng tôi đã phát hiện ra những gì chúng tôi tin là một cuộc tấn công kỹ thuật xã hội phối hợp bởi những người đã nhắm mục tiêu thành công một số nhân viên của chúng tôi có quyền truy cập vào các hệ thống và công cụ nội bộ."  Ngoài việc thực hiện các bước tiếp theo để khóa các tài khoản đã xác minh bị ảnh hưởng, Twitter cho biết họ cũng đã bắt đầu một cuộc điều tra nội bộ và giới hạn quyền truy cập của nhân viên vào các công cụ quản trị hệ thống của họ khi họ đánh giá tình hình, cũng như nếu bất kỳ dữ liệu bổ sung nào bị xâm phạm bởi người dùng độc hại.

Vào cuối ngày 17 tháng 7 năm 2020, Twitter khẳng định những gì đã học được từ các nguồn phương tiện truyền thông này, nói rằng "Những kẻ tấn công đã thao túng thành công một số lượng nhỏ nhân viên và sử dụng thông tin đăng nhập của họ để truy cập vào hệ thống nội bộ của Twitter, bao gồm cả việc thực hiện các biện pháp bảo vệ hai yếu tố của chúng tôi. Hiện tại, chúng tôi biết rằng họ đã truy cập các công cụ chỉ dành cho nhóm hỗ trợ nội bộ của chúng tôi. "  Twitter đã có thể xác nhận thêm vào ngày 30 tháng 7 rằng phương pháp được sử dụng là cái mà họ gọi là "cuộc tấn công lừa đảo qua điện thoại": ban đầu họ sử dụng kỹ thuật xã hội để vi phạm thông tin đăng nhập của các nhân viên Twitter cấp thấp hơn, những người không có quyền truy cập vào các công cụ quản trị., và sau đó sử dụng các tài khoản nhân viên đó, tham gia vào các cuộc tấn công kỹ thuật xã hội bổ sung để lấy thông tin đăng nhập vào các công cụ quản trị từ những nhân viên đã có quyền sử dụng của họ.

Bloomberg News, sau khi điều tra với các nhân viên Twitter cũ và hiện tại, đã báo cáo rằng có tới 1500 nhân viên và đối tác của Twitter có quyền truy cập vào các công cụ quản trị cho phép khả năng thiết lập lại tài khoản như đã được thực hiện trong vụ việc. Các cựu nhân viên Twitter đã nói với Bloomberg rằng ngay cả vào cuối năm 2017 và 2018, những người có quyền truy cập sẽ thực hiện trò chơi sử dụng các công cụ này để theo dõi những người nổi tiếng nổi tiếng mặc dù lượng dữ liệu hiển thị thông qua các công cụ chỉ giới hạn ở các yếu tố như địa chỉ IP và thông tin vị trí.. Một người phát ngôn của Twitter nói với Bloomberg rằng họ sử dụng "đào tạo bảo mật rộng rãi và giám sát quản lý" để quản lý nhân viên và đối tác có quyền truy cập vào các công cụ và rằng "không có dấu hiệu nào cho thấy các đối tác mà chúng tôi làm việc về dịch vụ khách hàng và quản lý tài khoản đóng một vai trò nào đó đây".  Các cựu thành viên của bộ phận bảo mật của Twitter nói rằng kể từ năm 2015, công ty đã được cảnh báo về khả năng bị tấn công từ bên trong và các biện pháp an ninh mạng khác, nhưng những biện pháp này đã bị gạt sang một bên, ủng hộ các sáng kiến tạo doanh thu hơn.

Kẻ phá hoại
Chuyên gia bảo mật Brian Krebs chứng thực với nguồn TechCrunch ' và với thông tin thu được bằng cách Reuters rằng lừa đảo xuất hiện là có nguồn gốc trong 'OGUsers' nhóm. Diễn đàn OGUsers ("OG" có nghĩa là "xã hội đen gốc") được thành lập để bán và mua các tài khoản mạng xã hội có tên ngắn hoặc "hiếm" và theo chủ nhân của nó, nói với Reuters, hành vi buôn bán thông tin đăng nhập bị tấn công đã bị cấm.  Ảnh chụp màn hình từ diễn đàn cho thấy nhiều người dùng trên diễn đàn đề nghị xâm nhập vào tài khoản Twitter với  mỗi người. Krebs cho biết một trong những thành viên có thể đã bị ràng buộc với việc tiếp quản tài khoản Twitter của Giám đốc điều hành Twitter Jack Dorsey vào tháng 8 năm 2019.  Chủ sở hữu OGUsers nói với Reuters rằng các tài khoản hiển thị trong ảnh chụp màn hình đã bị cấm.

FBI thông báo ngày 16 tháng 7 họ đang mở một cuộc điều tra về vụ lừa đảo, vì nó được sử dụng để "tiếp tục gian lận tiền điện tử", một tội hình sự. Ủy ban Lựa chọn Thượng viện về Tình báo cũng đã lên kế hoạch yêu cầu Twitter cung cấp thêm thông tin về vụ hack, vì phó chủ tịch ủy ban Mark Warner tuyên bố "Khả năng những kẻ xấu chiếm đoạt các tài khoản nổi bật, thậm chí chỉ là thoáng qua, báo hiệu một lỗ hổng đáng lo ngại trong môi trường truyền thông này, có thể bị lợi dụng không chỉ để lừa đảo mà còn cho những nỗ lực có tác động mạnh hơn nhằm gây ra sự nhầm lẫn, tàn phá và sai lệch chính trị ". Trung tâm An ninh mạng Quốc gia của Vương quốc Anh cho biết các sĩ quan của họ đã liên hệ với Twitter liên quan đến vụ việc. Giám đốc điều hành BitTorrent Justin Sun đã công bố một khoản tiền thưởng  chống lại các tin tặc, với tài khoản Twitter của công ty anh ta nói rằng "Anh ấy sẽ trả tiền cá nhân cho những người truy tìm thành công và cung cấp bằng chứng để đưa ra công lý, những tin tặc / người đứng sau vụ hack này ảnh hưởng đến cộng đồng của chúng tôi. "

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã thông báo về việc bắt giữ và buộc tội ba cá nhân có liên quan đến vụ lừa đảo vào ngày 31 tháng 7 năm 2020. Một thanh niên 19 tuổi đến từ Vương quốc Anh bị buộc tội nhiều tội danh âm mưu lừa đảo qua điện thoại, âm mưu rửa tiền và cố ý truy cập vào một máy tính được bảo vệ, và một thanh niên 22 tuổi đến từ Florida bị buộc tội trợ giúp và tiếp tay cho việc tiếp cận quốc tế. Cả hai sẽ được xét xử tại Tòa án Quận Hoa Kỳ cho Quận phía Bắc của California. Một cá nhân thứ ba, một trẻ vị thành niên từ Florida, cũng bị truy tố nhưng do tuổi tác của họ, các cáo buộc đã được niêm phong tại tòa án vị thành niên ở Florida. Tiểu bang sẽ xét xử anh ta khi trưởng thành với hơn 30 tội danh liên quan đến các trọng tội, bao gồm gian lận có tổ chức, gian lận liên lạc, đánh cắp danh tính và hack, theo luật của bang cho phép họ kết tội trẻ vị thành niên về các trường hợp gian lận tài chính.  Thiếu niên Florida đã cam kết không phạm tội với các cáo buộc.

Phản ứng và hậu quả
Người dùng bị ảnh hưởng chỉ có thể đăng lại nội dung, dẫn đến việc NBC News phải thiết lập một tài khoản tạm thời chưa được xác minh để họ có thể tiếp tục tweet, đăng lại "các cập nhật quan trọng" trên tài khoản chính của họ. Một số văn phòng dự báo của Dịch vụ Thời tiết Quốc gia không thể đăng cảnh báo thời tiết khắc nghiệt, với Cơ quan Thời tiết Quốc gia Lincoln, Illinois ban đầu không thể đăng cảnh báo lốc xoáy. Chiến dịch của Joe Biden tuyên bố với CNN rằng họ "liên lạc với Twitter về vấn đề này", và tài khoản của anh ấy đã bị "khóa". Google đã tạm thời vô hiệu hóa băng chuyền Twitter của mình trong tính năng tìm kiếm do các vấn đề bảo mật này.

Trong sự cố, giá cổ phiếu của Twitter, Inc. đã giảm 4% sau khi thị trường đóng cửa. Vào cuối ngày hôm sau, giá cổ phiếu của Twitter, Inc. kết thúc ở mức 36,40 đô la, giảm 38 xu, tương đương 0,87%.

Các chuyên gia bảo mật bày tỏ lo ngại rằng mặc dù vụ lừa đảo có thể tương đối nhỏ về ảnh hưởng tài chính, nhưng khả năng mạng xã hội bị xâm phạm thông qua tấn công phi kỹ thuật liên quan đến nhân viên của các công ty này gây ra mối đe dọa lớn trong việc sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là ở đầu -đến cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2020 và có thể gây ra một sự cố quốc tế. Alex Stamos thuộc Trung tâm Hợp tác và An ninh Quốc tế của Đại học Stanford cho biết, "Twitter đã trở thành nền tảng quan trọng nhất khi nói đến cuộc thảo luận giữa giới tinh hoa chính trị, và nó có những lỗ hổng thực sự."

Twitter đã chọn trì hoãn việc triển khai giao diện lập trình ứng dụng (API) mới của mình do hậu quả của các vấn đề bảo mật.

Mặc dù không phải là một phần của vụ việc trên Twitter, Steve Wozniak và mười bảy người khác đã khởi kiện Google vào tuần sau, khẳng định rằng công ty đã không thực hiện các bước đầy đủ để xóa các video lừa đảo Bitcoin tương tự được đăng lên YouTube sử dụng tên của anh ấy và các nguyên đơn khác, gian lận tuyên bố chống lại sự lừa đảo. Khiếu nại của Wozniak xác định rằng Twitter có thể hành động ngay trong ngày, trong khi anh và các nguyên đơn khác yêu cầu Google chưa bao giờ được thực hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Các bản cập nhật đang diễn ra từ Twitter về việc điều tra sự xâm nhập trên các hệ thống của nó, những gì đã được truy cập và các bước của chúng để sửa chữa và ngăn chặn các cuộc tấn công tương tự.
 Tổng quan về các giao dịch của địa chỉ bitcoin

Tấn công mạng
Phê phán phần mềm và website