title: Biểu đồ mở-cao-thấp-đóng

text:
Biểu đồ mở-cao-thấp-đóng (hay biểu đồ OHLC, biểu đồ BarOHLC hoặc đơn giản gọi là biểu đồ thanh) là một loại biểu đồ thường được sử dụng để minh họa các dịch chuyển về giá cả của một công cụ tài chính theo thời gian. Mỗi thanh thẳng đứng trên biểu đồ chỉ ra khoảng giá (các mức giá cao nhất và thấp nhất) trong một đơn vị thời gian, chẳng hạn một phút, một giờ hay một ngày giao dịch. Các đường kiểm vẽ ở hai bên của thanh chỉ ra giá mở cửa của khoảng thời gian đó (chẳng hạn trên biểu đồ ngày thì đó là giá mở cửa của ngày giao dịch đó, còn trên biểu đồ giờ thì đó là giá giao dịch tại khởi đầu giờ đó) ở bên trái, và giá đóng cửa của khoảng thời gian đó ở bên phải. Các thanh có thể được biểu diễn với màu nền khác nhau, phụ thuộc vào việc giá tăng hay giảm trong khoảng thời gian đó.

Biểu đồ nến Nhật Bản là một cách khác để biểu diễn các dữ liệu giá cả thị trường, với khoảng giá từ giá mở cửa tới giá đóng cửa được vẽ ra như là một hình chữ nhật trong phạm vi khoảng giá giao dịch cho đơn vị thời gian đó. Cả hai biểu đồ cho cùng một tài sản cơ sở tại một sàn giao dịch thể hiện chính xác cùng một bộ dữ liệu là giá mở cửa, giá cao nhất, giá thấp nhất và giá đóng cửa của tài sản cơ sở trong cùng một khoảng thời gian đó. Tuy nhiên, biểu đồ nến đôi khi được cho là dễ nhìn hơn so với biểu đồ OHLC.

Một biến thể đơn giản hơn của biểu đồ OHLC là biểu đồ HLC (biểu đồ cao-thấp-đóng) chỉ xác định khoảng giá giao dịch trong một đơn vị thời gian (cao - thấp) và kết quả cuối cùng (giá giao dịch lần cuối cùng trong đơn vị thời gian đó).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Video mô tả các bộ phận của biểu đồ OHLC, xác định xu hướng tăng/xu hướng giảm và đảo ngược.

Biểu đồ tài chính


title: Phaselia anastomosaria

text:
Phaselia anastomosaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phaselia


title: Tháp chùa Việt Nam

text:
Tháp chùa Việt Nam là những công trình tháp được đặt tại các ngôi chùa Việt Nam. Cùng với quá trình đạo Phật du nhập vào Việt Nam, tháp trở thành một bộ phận không thể tách rời trong các ngôi chùa Việt. Trong khoảng hai nghìn năm, từ thời kì Phật giáo bắt đầu vào Việt Nam cho đến thời hiện đại, hình thức và ý nghĩa tôn giáo của ngôi tháp đã thay đổi và trở nên vô cùng đa dạng, phong phú. Nhiều ngôi tháp đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật giá trị, di tích lịch sử quan trọng và biểu tượng văn hóa nổi bật của Việt Nam.

Nguồn gốc và ý nghĩa

Tháp bắt nguồn từ stūpa (Tiếng Phạn: स्तूप), phiên âm Hán Việt là "Tháp-bà" hay "phù-đồ", "Phật-đồ"; dịch nghĩa là chỗ cao ráo, nơi hội tụ công đức, ngôi mộ lớn, lăng mộ, linh miếu. Ban đầu, stupa dùng để chỉ cho những chỗ được kiến tạo để thờ Xá-lợi của Phật, nhưng về sau nó được dùng lẫn lộn với "Chi-đề" (Cetiya: điện thờ).

Việc tạo tháp đã bắt đầu từ thời đức Phật. Thập Tụng Luật, quyển 56 chép: Trưởng giả Tu Đạt từng xin tóc và móng tay của Phật về xây tháp để cúng dường. Ngoài ra, Ma-ha-tăng-kỳ luật, quyển 33 chép: Vua Ba-tư-nặc noi gương Phật, kiến tọa tháp Phật Ca-diếp để lễ bái, cúng dường hằng ngày. Sau khi Phật nhập diệt, Bà-la-môn Hương Tánh chia xá lợi của Phật cho 8 nước; rồi các vị quốc vương rước xá lợi ấy về nước xây tháp cúng dường. Đó là lịch sử xây dựng tháp đầu tiên sau khi Phật nhập Niết-bàn.

Tại Ấn Độ, trong thời Phật giáo hưng thịnh, vua A Dục (Asoka) đã cho dựng trên 4,800 toà phù đồ; những công trình nầy để ghi dấu tích đức Phật Thích Ca rải rác khắp lãnh thổ của nhà vua; thời đó, vật kiến trúc này trở thành yếu tố căn bản cho mỗi tu viện, mỗi cảnh chùa. Kiểu thức như những toà phù đồ Ấn Độ, có nơi biến dạng đôi chút, nhưng căn bản kiến trúc vẫn không đổi. Thành thử, phù đồ hay bảo tháp dựng lên, nếu không là nơi chứa những vật kỷ niệm, cũng là nơi tàng chứa xá lợi Phật hay những di vật của những cao tăng, thiền đức viên tịch.

Tháp khi xuất hiện ở Trung Hoa và các nước đồng văn đã dần hình thành một lịch sử kiến trúc và điêu khắc phong phú, biến đổi theo từng quan niệm của Phật giáo khi đi vào từng địa phương. Tháp trở thành một biểu tượng không chỉ của Phật giáo, mà còn là sức mạnh của nhà nước sùng Phật giáo đó, của sự hướng thượng, khẳng định vị thế Phật vương, và sự giác ngộ cái vô cùng là trời đất, vũ trụ, nên tháp cũng là một vũ trụ thu nhỏ, là núi Tu-di (tiếng Phạn: मेरु, chữ Hán: 须弥) - nơi tựa của thế giới hay núi của thần thánh.

Ở Việt Nam, do trước đây dịch từ tiếng Pháp (từ pagode chỉ chung nơi thờ tự của đạo Phật) dẫn đến lỗi phổ biến hiện nay là phiên dịch pagoda (tiếng Anh) thành "chùa" trong khi "pagoda" chỉ có nghĩa là tháp mà thôi. Đặc biệt, pagoda trong tiếng Anh chỉ riêng loại hình tháp ở Đông Á, mang phong cách Trung Hoa với nhiều tầng và mái đua ra. "Chùa" với nghĩa nơi thờ Phật trong tiếng Anh là Buddhist temple.

Khái quát tháp chùa tại Việt Nam

Kiến trúc tháp cao tầng là một hình thức quan trọng của kiến trúc Phật giáo Việt Nam thuở ban đầu, với chức năng nơi tưởng niệm và hành lễ tôn giáo, chứa đựng xá lị sư tăng, mang tính chất đột phá không gian thu hút điểm nhìn từ xa.

Đặc điểm kiến trúc
Tháp theo phong cách Ấn Độ ban đầu là một kiến trúc theo chiều cao, không phải theo dạng thức nhà ở, nghĩa là không có khoảng không gian bên trong kiến trúc. Tháp theo nguyên nghĩa vốn là ngôi mộ, tức là bình đồ kiến trúc đặc. Tự ngôi tháp là biểu tượng thờ Phật từ nguyên thủy, được đặt bên ngoài kiến trúc chứ không phải bên trong kiến trúc. Tuy nhiên khi mô hình tháp truyền vào Trung Hoa và vào Việt Nam qua đường Trung Hoa thì hình dáng lại phát triển theo kiểu "kiến trúc nhà", có khoảng không gian bên trong tháp, đặc biệt là mang đặc trưng của kiến trúc lầu các Trung Hoa cổ song vẫn có những nét đặc trưng riêng biệt cùng với kiến trúc chùa Việt Nam.

Tháp thường vươn theo chiều cao, mà không phát triển theo chiều ngang, rộng nơi chân bệ và thân tháp như phù đồ của Ấn Độ và các nước Phật giáo phái Tiểu thừa. Thân tháp thường có đáy hình vuông hoặc lục lăng hay bát giác. Chiều đứng chia ra nhiều tầng theo số lẻ, có những vành mái ngắn nhô ra để nhấn rõ từng tầng của chiều cao. Các vòm cầu của phù đồ đôi khi được nhắc lại trên nóc tháp, hoặc xử lý kết thúc khác đi như một tán lọng hoặc bầu rượu, búp sen

Như vậy có thể chia tháp chùa Việt Nam thành hai loại chính là tháp (tiếng Anh:pagoda) và phù đồ (tiếng Anh:stupa).

Kiến trúc tháp ở Việt Nam đa số là kết cấu gỗ, kết hợp các vật liệu địa phương tự khai thác như đá vân, đá ong, gạch nung, đá hộc. Hình hức kết cấu gỗ với phương thức cổ truyền: chồng rường, gia chiêm hoặc cải biên tùy theo quy mô to nhỏ của công trình cụ thể. Cũng do phương thức sử dụng vật liệu và hình thức kết cấu như vậy, các tháp cổ qua chiến tranh và thiên nhiên tàn phá, ngày nay còn rất ít là dạng nguyên sơ, mà phần lớn đã qua trùng tu, sửa chữa nhiều lần để còn tồn tại đến ngày nay.

Lược sử tháp chùa tại Việt Nam
Từ khi đạo Phật truyền vào Việt Nam, kiến trúc ngôi Chùa luôn gắn chặt với Tháp. Tháp dần trở thành một trong những loại hình kiến trúc truyền thống với những bản sắc riêng trong kiến trúc cổ Việt Nam, từ những tháp mộ nhỏ đến những tòa tháp nhiều tầng quy mô, bề thế. Nếu như Chùa là loại hình kiến trúc phát triển theo phương ngang thì Tháp là loại hình kiến trúc gây ấn tượng, phát triển theo chiều đứng.

Ở Việt Nam hiện nay tồn tại cả hai hình thức là tháp và phù đồ. Tháp chủ yếu xuất hiện trong các chùa Phật giáo Đại thừa (Mahāyāna) ở miền Bắc, trong khi phù đồ xuất hiện ở miền Nam tại các chùa liên quan đến Phật giáo Nguyên thủy (Hīnayāna). Cùng với sự di cư vào miền Nam của nhóm người Kinh, hình thức tháp phong cách Trung Hoa với đặc trưng Việt Nam vốn phát triển rực rỡ ở miền Bắc trong suốt các triều đại phong kiến đã dần xuất hiện ở miền Trung và miền Nam theo chiều dài lịch sử. Các ngọn tháp thường có tên riêng nhưng cũng có khi chỉ được gọi theo tên chùa, nhiều ngọn tháp đã trở thành biểu tượng cho sự phát triển của Phật giáo Việt Nam và được ghi lại trong sử sách cũng như các văn tự trên bia đá. Mỗi giai đoạn trong lịch sử trung đại Việt Nam đều để lại những di tích tháp là những kiệt tác về kiến trúc và mỹ thuật.

Các triều đại phong kiến độc lập thời kì đầu của Việt Nam đều là những triều đại tôn sùng đạo Phật, từ nhà Đinh đến tận những đời vua đầu Nhà Lê Sơ đã cho xây dựng rất nhiều chùa và tháp. Tuy nhiên, chính sách tàn bạo và thâm độc của nhà Minh mà cụ thể là cá nhân Minh Thành Tổ trong việc tiêu diệt văn hóa Đại Việt thời Thuộc Minh đã hủy hoại gần như hoàn toàn, không chỉ di sản tháp chùa mà còn toàn bộ những văn tự liên quan (như thư tịch, bia đá) đến hệ thống tháp chùa nguy nga ở Đại Việt. Sắc chỉ bí mật của Minh Thành Tổ ban bố 10 điều cho quân lính tuân theo, đề ngày 8 tháng Bảy năm Vĩnh Lạc thứ 4 (1406) viết:

Hai mươi năm tàn phá của người Minh đã tạo nên một sự đứt gãy về văn hóa, đặc biệt trong phong cách mỹ thuật và kiến trúc đặc trưng Việt Nam được hình thành dưới thời Lý - Trần. Sự áp đặt Nho giáo của nhà Minh cũng đã chấm dứt vai trò quan trọng của đạo Phật trong quản trị nhà nước cũng như dòng tư tưởng của tầng lớp quản lý đất nước ở Việt Nam. Vì thế chùa tháp từ thời Lê trở đi không còn quy mô to lớn và phong cách đặc trưng Việt Nam (với sự ảnh hưởng của văn hóa Chăm Pa, văn hóa Ấn Độ) như trước nữa.

Trước thời kỳ độc lập đến hết nhà Tiền Lê
Đạo Phật được truyền vào Việt Nam từ hai nguồn là Ấn Độ và Trung quốc. Phật giáo Đại thừa theo chân người Trung quốc và cả người Ấn Độ vào miền Bắc Việt nam, trong khi Phật giáo Nguyên thủy truyền qua các nước Đông Nam Á vào lãnh thổ của Champa, Phù Nam lúc đó. Trung tâm Phật giáo sớm nhất ở Việt nam lúc đó mà còn để lại dấu tích hiện nay là vùng Luy Lâu (Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh), trong đó có chùa Dâu được xây dựng vào khoảng năm 187.

Khi Tùy Văn Đế (tức Tùy Cao Tổ) sáng lập nhà Tùy muốn ban phát xá lợi cho khắp các châu xứ để dựng bảo tháp thờ xá lợi, hoằng dương Phật pháp, trong đó bao gồm cả Giao Châu (tức miền Bắc Việt Nam). Đây là một phần trong chính sách phục hưng Phật giáo của người sáng lập vương triều nhà Tùy. Chính sách có ý đồ sử dụng Phật giáo như một công cụ để thu thập nhân tâm, tái ổn định tình hình chính trị, xã hội Trung Quốc sau một thời kỳ biến động kéo dài. Đây cũng là một dịp để nhà Tùy xác lập cương giới, khẳng định lại quyền thống trị đối với những phần lãnh thổ đã chinh phục trực tiếp hoặc kế thừa một cách gián tiếp từ các vương triều đi trước. Tùy Văn Đế nói: "... chọn những sa môn danh đức, đến các xứ của châu ấy (Giao Châu) để dạy dỗ, hầu khiến cho tất cả đều giác ngộ". Pháp sư Đàm Thiên trả lời Tùy Cao Tổ như sau:

Như vậy sư Đàm Thiên đã nói rằng Phật giáo truyền vào Việt Nam trực tiếp từ Ấn Độ đã từ lâu, trước khi nhà Tùy thành lập, có nhiều thiền sư uyên thâm và chùa tháp quy mô nên không cần phải đợi sư từ Trung Quốc sang "dạy dỗ" và nếu vua Tùy muốn phân phát xá lợi thì nên phát cho cả Giao Châu vì nơi ấy Phật giáo đã phát triển. Khi Tùy Văn Đế sai sứ đem các hòm xá lị đến Việt nam để xây Tháp, nhà sư Pháp Hiền đã chia cho chùa Dâu, cùng các chùa khác trong nước để xây Tháp trong khoảng năm 601 – 604. Điều này được minh chứng trong văn bia tại chùa Dâu nói về việc xây Tháp Hòa Phong trước đây: “Nước Việt ta thời vua Tùy Cao Đế dốc tâm nơi cửa Phật, sùng mộ người áo nâu, khiến sứ giả đem hòm xá lị ủy cho lệnh sử họ Lưu kén đất Giao Châu xây cốt. Thời đó có đại sư Pháp Hiền nói rằng đây thực là chốn đại danh lam, bèn xây tháp ở nơi trong phụng thờ một hòm xá lị trấn truyền mãi mãi…”. Việc vua Tùy phát xá lợi này được củng cố với việc tìm thấy Bia "Xá Lợi Tháp Minh" (niên đại 601 - Bảo vật quốc gia số 7, đợt 2) năm 2012, chứng minh rằng xá lợi đã được phát và thờ tự tại một bảo tháp ở vùng Luy Lâu.

Nguyên văn chữ "chùa (hơn 20 ngôi)" trong lời sư Đàm Thiên được Thiền uyển tập anh ghi là bảo sát (宝 刹) thường dùng chỉ ngôi chùa. Tuy nhiên chữ sát lại có nghĩa gốc là tháp hay cột kinh, chính là hình dạng một ngôi chùa thuở sơ khai. Qua đó có thể thấy kiến trúc Tháp có lẽ đã phổ biến và đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện đặc trưng kiến trúc chùa tại Việt nam từ thời kì đầu.

Tuy nhiên, chùa tháp Phật ở Việt Nam thời trước Tùy - Đường hiện nay không còn dấu vết gì. Đến cuối thời nhà Tùy (581-618), Phật giáo đã rất phát triển và có nhiều nhà sư đến Việt Nam để truyền bá đạo Phật. Giai đoạn này nhiều chùa tháp được xây ở Việt Nam. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu vết của một ngôi tháp là Tháp Nhạn (Nghệ An) được cho là xây ở thời Tùy Đường. Tháp này xây bằng gạch, đã bị đổ, chỉ còn lại phần chân tháp hình gần vuông 9,6m x 9m, tìm thấy nhiều viên gạch, đặc biệt nhất là có viên gạch có phù điêu ba vị Phật ngồi trên tòa sen, trên đầu có vòng hào quang, tay đặt theo thế ấn thiền định. Các nhà khảo cổ tìm thấy một chiếc hộp nhiều lớp được cho là đựng xá lị (Bảo vật quốc gia số 5, đợt 6). Sự tồn tại của một tháp chứa xá lị ở cách Hà Nội 300 km cho thấy kiến trúc tháp đã rất phát triển ở giai đoạn này. Văn tự và dấu tích khảo cổ thời Bắc thuộc không còn nhiều nên sự phát triển về chúa tháp giai đoạn này gần như không thể khảo cứu được.

Đến thời Đinh thì Phật giáo phát triển rực rỡ, trong khu vực kinh đô Hoa Lư có nhiều ngôi chùa lớn và nổi tiếng như chùa Bà Ngô, chùa Đìa, chùa Am, chùa Tháp, chùa Bàn Long, chùa Thiên Tôn, chùa Hoa Sơn (xây vào triều Đinh); chùa Ngần, chùa Nhất Trụ (xây vào triều Tiền Lê). Trong đó có tháp Báo Thiên được xây dựng gần sông Hoàng Long. Ngày nay, ngôi chùa tháp cổ xưa đó chỉ còn vết tích nền chùa cạnh sông Hoàng Long, với nhiều tảng đá chân cột, trong đó có những viên hình vuông cạnh hơn 1 m và vòng tròn ở giữa có đường kính từ 0,5 m đến 0,68 m.

Thời Lý

Phật giáo phát triển cực thịnh dưới thời Lý đã cho ra đời nhiều Trung tâm Phật giáo lớn ở Đồng bằng Bắc Bộ. Đây cũng là triều đại đặt nền móng cho sự độc lập về văn hóa của Việt Nam nên xuất hiện vô vàn hình mẫu nghệ thuật và kiến trúc đặc trưng của dân tộc và thời đại với sự giao thoa văn hóa Chăm Pa, dù chịu ảnh hưởng rõ rệt của triết lý và tôn giáo Trung Hoa. Tư tưởng Phật giáo Đại thừa phương Bắc được lồng vào mô hình kiến trúc chùa núi phương Nam là hình thức đặc trưng cho kiến trúc Phật giáo thời Lý. Trong đó kiến trúc tháp đá cao tầng phối hợp hữu cơ với quy mô nhà. Mặt bằng chùa thường có dạng hình vuông nhiều tầng, đi lên từ bốn phía vào ban thờ Phật ở trung tâm. Kiến trúc tháp thời Lý không chỉ đơn thuần là kiến trúc Phật giáo mà nó gắn liền với vương triều và quyền lực. Các nhà chùa và thiên sư thời Lý đều có vai trò quan trọng trong cả nền chính trị và kinh tế, nhiều chùa được vua và hoàng tộc cấp tiền xây dựng nên đã dựng nên những tòa tháp đồ sộ, cao lớn, như Tháp Đại Thắng Tư Thiên được xếp vào hàng An Nam tứ đại khí.

Kiến trúc chùa và tháp thời Lý đến nay không còn tồn tại bất kì công trình nào nhưng phế tích và vết tích của một số tháp còn lại có thể kể đến như sau:

Tháp chùa Phật Tích
Chùa Phật Tích xây năm 1057 gắn liền với truyền thuyết tháp chùa cao chọc trời, khi đổ vỡ đá rơi khắp làng và hiện ra pho tượng Phât uy nghi. Tấm bia Vạn Phúc Đại Thiền tự bi (bị gãy đôi) khắc năm Chính Hòa thứ 7 (1686) cho biết:

Vua thứ ba nhà Lý, năm Long Thụy Thái Bình thứ 4 (1057) cất lên cây tháp quý cao ngàn trượng, lại dựng pho tượng mình vàng cao 6 thước, cấp hơn trăm thước ruộng, xây chùa chẵn một trăm tòa.

Năm 1937 - 1940, học giả Pháp L.T. Bezacier khảo sát chùa, đo cạnh đáy tháp là 8,5m, theo tỉ lệ truyền thống cạnh đáy bằng 1/5 chiều cao, ông cho rằng tháp chùa phải cao đến 42m. Phía sau trên nền chùa cao nhất là rừng tháp lớn nhỏ gồm 39 ngọn chất cát xá lị các cao tăng từ thời Hậu Lê.

Tháp Tường Long
Tháp Tường Long được xây dựng vào giai đoạn thịnh vượng của phật giáo thời Lý (năm 1058); tức là chỉ xây dựng sau tháp Báo Thiên ở Thăng Long, tháp Phật Tích ở Bắc Ninh một năm và cũng theo lệnh của vua Lý Thánh Tông. Tháp Tường Long và chùa Vân Bản tọa lạc trên ngọn núi đầu tiên, một trong 10 đỉnh cao liền nhau của dãy Núi Rồng, có độ cao 91,7m so với mặt nước biển ở Đồ Sơn, Hải Phòng.

Tháp vẫn còn tồn tại đến những năm đầu thời Nguyễn mới bị phá. Đại Nam nhất thống chí chép:

Năm 1978, Phó giáo sư Tiến sĩ Trịnh Cao Tưởng đứng đầu nhóm các nhà khoa học của Viện Khảo cổ học tiến hành khai quật phế tích tháp Tường Long. Kết quả đã tìm thấy:
Sân tháp: Mặt bằng hình vuông 4m x 4m
Móng tháp: ba tầng hình vuông, tầng dưới cùng cạnh 7,86m; tầng thứ hai 7,36m; tầng trên cùng 6,92m.
Gạch: Có gạch xây lòng tháp và gạch trang trí ngoài mặt tháp. Hầu hết gạch hình chữ nhật, kích thước 40 x 28 x 5 cm, in nổi hai hàng chữ Hán: Lý gia đệ tam đế Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo (gạch làm vào triều vua Lý thứ ba (Lý Thánh Tông), niên hiệu Long Thụy Thái Bình năm thứ tư - 1057).
Di vật khác: Hai chiếc cối cửa bằng đá chứng tỏ tháp chỉ có một cửa và quay về hướng Nam. Ngoài ra tìm được một phần pho tượng đá có cùng phong cách với tượng A-di-đà chùa Phật Tích.

Chùa Tường Long được xây vào tháng 9 năm 1990 trên nền tháp cũ. Tháp Tường Long đã được phỏng dựng sau 30 năm khảo sát, nghiên cứu (1978 - 2008) và hơn 9 năm xây dựng (2008 - 2017). Tháp mới có 9 tầng cao 37,14 mét. Chùa Vân Bản đến nay vẫn chưa được phục dựng, chỉ còn quả chuông lưu giữ tại Bảo tàng lịch sử quốc gia đã được công nhận là bảo vật quốc gia số 13, đợt 2 năm 2013.

Tháp Chương Sơn

Tháp Chương Sơn (tên chữ "Vạn Phong Thành Thiện") ở Ý Yên, Nam Định là công trình tháp kì vĩ được nhắc đến rất nhiều lần trong các thư tịch cổ như Đại Việt sử ký toàn thư, Việt sử lược, Việt sử thông giám cương mục… Tháp được khởi dựng từ năm 1108 và hoàn thành sau chín năm vào năm 1117. Ngày nay công trình chỉ còn dấu vết nền móng trên đỉnh núi, nhưng nhiều báu vật thời Lý đã được tìm thấy sau đợt khai quật năm 1966 - 1967 của Viện Khảo cổ học. Với diện tích khai quật 900 m², các nhà khoa học đã tìm ra chân móng tháp cổ cùng hơn 200 di vật đá và 50 viên gạch đất nung. Vết tích còn lại là chân tháp hình vuông hiện còn mỗi bề rộng 19 m. Đá xây tháp được liên kết với nhau bằng cá chì (đục lỗ mộng, đổ chì nấu lỏng vào) hoặc khoan lỗ rồi dùng dây đồng xâu lại thắt chặt. Phần lớn các bộ phận kiến trúc bằng đá như đố dọc, mí cửa, bệ cửa cuốn, thành bậc, chân cột... đều được phủ kín bằng trang trí thời Lý: rồng, phượng, khỉ, tượng đầu người mình chim.... Ngoài ra còn tìm thấy những viên gạch lớn ghi chữ Hán Lý gia đệ tứ đế Long Phù Nguyên Hóa ngũ niên tạo (chế tạo vào đời vua thứ tư nhà Lý (Lý Nhân Tông), niên hiệu Long Phù Nguyên Hoá năm thứ năm - 1105) .

Tháp đã bị quân Minh phá hủy hoàn toàn, trong chiến dịch xóa bỏ văn hóa Lý - Trần thời thuộc Minh, chỉ còn lại móng đá. Phía đông núi Chương Sơn có chùa Nề, văn bia tạc năm Cảnh trị thứ 8 (1670) có đoạn: “Đến quân Ngô sang xâm lược nước ta, chúng sinh lòng gian ác phá hỏng các tượng phật bằng đá, chỉ còn tượng trên bệ đá ở tầng thứ hai giữa đỉnh núi. Tháp Chương Sơn đã bị phá huỷ tan tành”. Hai trong số các hiện vật nằm trong tháp Chương Sơn đã được công nhận là bảo vật quốc gia:
Tượng Phật A Di Đà (hiện lưu giữ tại chùa Ngô Xá) (bảo vật quốc gia số 16, đợt 2)
Lan can thành bậc (hiện lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Nam Định) (bảo vật quốc gia số 10, đợt 3)

Tháp chùa Long Đọi

Tháp chùa Long Đọi (tên chữ: "Sùng Thiện Diên Linh") từng được ghi lại trong nhiều sách sử là tòa tháp cao dựng trên núi Đọi (Duy Tiên, Hà Nam). Tháp Sùng thiện diên linh bắt đầu xây dựng vào mùa hạ năm Hội Tường Đại Khánh thứ 9 (1118), hoàn thành vào mùa thu năm Thiên Phù Duệ Vũ thứ 2 (1121). Quy mô, diện mạo tháp Sùng thiện diên linh được ghi lại trên tấm bia Đại Việt quốc Lý gia đệ tứ đế Sùng thiện diên linh tháp bi. Đây là một trong rất ít bia đá thời Lý còn lại đến ngày nay, lại có kích thước lớn, đã được công nhận là bảo vật quốc gia số 9, đợt 2 năm 2013. Đoạn văn ghi về bảo tháp Sùng thiện diên linh khắc ở mặt trước tấm bia:

Tháp xây mười ba tầng chọc trời, mở bốn mươi cửa hóng gió. Vách chạm rồng ổ, góc treo lềnh đồng (kim linh). Tầng trên đặt hộp vàng xá lỵ, để luôn toả tường quang cho đời thịnh. Tầng dưới có tám pho tượng khôi ngô, đứng hộ vệ là người thần cầm kiếm. Lại trong đó đặt tượng Đa Bảo Như Lai, dáng như nguyện dâng trọn cả đời, vẻ tựa suy tư sâu lắng, cùng Ca Văn (tức là Thích Ca Văn) một bên trong toà báu, nghe kệ sen mà tất phó oai thiêng.

Cấp thứ hai, bên tả, dựng vòm tứ giác, có hai con rồng chầu cửa để coi việc đi lại. Phía sau đặt tám pho tượng chầu trời. Nêu cao khí khái cho danh sơn, truyền rộng thánh công lao cho hậu thế. Bên hữu, dựng nhà tháp chóp vuông, trong đặt Tân Đầu hoà thượng, tượng tựa như nhìn về núi Ma...(mất chữ) chi sơn, để nhận lời dặn của Như Lai, vì chúng sinh mà chứng phúc.

Cấp dưới cùng, phía trước xây gác Lăng Hán, trong treo chuông đồng, buộc chày kình Bích Hải... Ngoài xây tường bảo vệ, trong dựng hiên phô trương. Lại bắc cầu mở rộng đường thôn, trồng tùng theo hàng thành hai dẫy. Hết lòng thành để tôn sùng diệu quả, mong cho vận số dài lâu; hết kiểu lạ để xây lầu cao, cầu tuổi vua thọ mãi. Cho nên nhà vua đặt tên tháp là Bảo tháp Sùng thiện diên linh

Năm 2001, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nam tiến hành nghiên cứu và khai quật tại khu vực phế tích tháp Sùng Thiện Diên Linh, qua đó xác định được vị trí của cây Bảo tháp cùng các loại vật liệu và trang trí kiến trúc.

 Nền sử dụng gạch vuông màu đỏ tươi, xếp khít không có chất kết dính. Nền Bảo tháp ăn sâu vào khu vực Toà Tam Bảo hiện tại, nên chưa xác định được kích thước cụ thể (khoảng 20m), với diện phân bố hàng trăm mét vuông.
Móng tìm thấy hai đoạn, nằm nối tiếp với nền, được giới hạn bởi các thanh sa thạch vốn là các bộ phận của tháp rơi xuống khi tháp bị giặc Minh phá huỷ. Móng rộng 1,95m, dài còn lại gần 5m, được cấu tạo với nhiều hàng gạch hình chữ nhật và gạch thỏi màu đỏ tươi, xếp khít không có chất kết dính.
Sưu tập hiện vật có số lượng lớn với hàng ngàn tiêu bản là các loại vật liệu xây tháp bằng sa thạch (chỉ có vài tiêu bản làm từ đá vôi) và đất nung gồm: đấu kê trụ, mi cửa, tượng chim thần Kinnari, tượng rồng, phượng, uyên ương.

Chùa Long Đọi hiện vẫn còn 6 pho tượng trong Bát bộ Kim Cương tương đối nguyên vẹn, cao chừng 1,6m, thân thẳng đứng, ít động thái, hoa văn trang trí sâu và biến đổi theo cấu trúc giáp trụ, phần lưng gắn chặt với thành tường tháp Sùng Thiện Diên Linh. Ngoài ra chùa còn vườn tháp với 37 tháp mộ, nhiều kích thước khác nhau được xây dựng trong suốt quá trình tồn tại của chùa.

Thời Trần - Hồ
Kiến trúc Phật giáo thời Trần tăng lên nhanh chóng về số lượng và mở rộng quy mô, cũng như địa bàn đáng kể. Hoàng tộc và quý tộc thời Trần đều tôn sùng đạo Phật, thậm chí còn sáng tạo ra các trường phái tu tập, thiền định. Đặc biệt, phái Trúc Lâm Yên Tử đã tạo ra một loạt các trung tâm Phật giáo mới ở địa phận ngày nay là các tỉnh Hải Dương và Quảng Ninh. Quê hương các vua Trần tại Thái Bình và Nam Định cũng xuất hiện một loạt các kiến trúc nguy nga đồ sộ nằm trong quần thể hành cung - lăng mộ của nhà Trần. Tình trạng xây dựng nhiều chùa tháp bấy giờ khiến (nhà nho) Lê Quát phải viết trên bia chùa Thiệu Phúc (Bắc Giang) như sau :

Trên từ vương công, dưới đến dân thường, hễ bố thí vào việc nhà Phật thì dẫu hết tiền cũng không xẻn tiếc. Nếu ngày nay gửi gắm vào tháp chùa thì mừng rỡ như nắm được khoán ước để lấy quả báo ngày sau. Cho nên trong từ kinh thành, ngoài đến châu phủ, cho tới thôn cùng ngõ hẻm, không mệnh lệnh mà người ta vẫn theo, không thề thốt mà người ta vẫn tin. Chỗ nào có người ở, tất có chùa Phật, bỏ rồi lại xây, hỏng rồi lại sửa, chuông trống lâu đài chiếm đến nửa phần so với dân cư.

Tuy nhiên, triều Trần trải qua ba lần kháng chiến chống Nguyên Mông và 30 năm chiến tranh với Chế Bồng Nga đã khiến gần như toàn bộ các công trình kiến trúc bị tàn phá. Đặc biệt, cuộc kháng chiến chống Minh của nhà Hồ thất bại khiến cho trong hơn hai muơi năm quân Minh đã tàn phá tất cả những công trình đồ sộ nhất, kết thúc với việc Vương Thông bị vây ở thành Đông Quan đã phá hủy nốt An Nam tứ đại khí là những tác phẩm nghệ thuật Phật giáo đỉnh cao nhất của thời Lý - Trần.

Kiến trúc Tháp thời Trần là một sự tiếp nối kiến trúc Tháp thời Lý, tuy nhiên tháp thời Trần là một thành phần tương đối độc lập với ngôi chùa, không còn liên kết chặt chẽ như chùa - tháp đá thời Lý. Tháp thời này chỉ là kiến trúc đứng độc lập trong tổng thể chùa. Kiến trúc chùa cũng biến đổi từ nhấn mạnh theo chiều cao, chuyển sang trải dài theo chiều ngang. Có sự phân chia rõ rệt giữa chức năng thờ Phật và chứa xá lợi của tháp vì đa số tháp thời Trần là tháp mộ nhỏ, chủ yếu là để chứa Xá lợi hoặc mộ của các cao tăng. Lòng tháp nhỏ hẹp, không còn không gian thờ Phật, mặc dù có đặt tượng trong lòng tháp. Tháp mộ thời Trần còn lại khá nhiều ở hệ thống chùa phái Trúc Lâm tại Hải Dương - Quảng Ninh (chùa Côn Sơn, chùa Thanh Mai, chùa Quỳnh Lâm, chùa Hoa Yên).

Kiến trúc tháp cao tầng chỉ còn sót hai hai tòa tháp là Tháp Phổ Minh và Tháp Bình Sơn, cũng là hai tòa tháp dựng bằng gạch có niên đại sớm nhất tại Việt Nam hiện nay.

Tháp Phổ Minh

Tháp Phổ Minh thờ xá lợi của vua Trần Nhân Tông dựng năm 1305 có 14 tầng, cao 21,2 m trên mặt bằng bố cục vuông. Cạnh đấy của đế là 5,21 m, các tầng trên đều trổ bốn cửa cuốn tò vò. Tầng dưới cùng bằng đá cao 2,2 m, cửa rộng 0,77 m, cao 1,09 m. Ban đầu 13 tầng bên trên được xây bằng gạch trần, sắc đỏ au. Một thương gia giàu có đã bỏ tiền trát vữa lên 13 tầng đó. Các chạm khắc trên tháp điển hình cho nghệ thuật trang trí thời Trần.. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra ba tầng trên cùng xây sau thời Trần và cho rằng tháp thời Trần chỉ có 11 tầng. Đối chiếu với Niết bàn kinh (quyển 41) quy định: tháp thờ Xá lị Phật 13 tầng, Bích chi phật 11 tầng, A la hán 5 tầng, và cho rằng Trần Nhân Tông đã tu hành tới bậc Bích chi Phật nên có lẽ tháp ban đầu có 11 tầng.

Tháp Bình Sơn

Tháp Bình Sơn là di tích cuối cùng còn lại của chùa Vĩnh Khánh (Lập Thạch, Vĩnh Phúc). Tháp xây bằng gạch trần, có kết cấu tháp vuông, càng lên cao càng nhỏ dần với các tầng 4 mặt trổ cửa cuốn và nhô diềm mái tương tự Tháp Phổ Minh. Nhiều đợt trùng tu làm xáo trộn gạch ở các tầng. Ở tầng 9 có viên gạch đề "thập tam tằng" (tầng 13). Hiện tháp chỉ còn 11 tầng, cao 15 m. Cạnh đáy 4,45m, cạnh tầng cao nhất (tầng 11) là 1,15 m. Khối trụ tháp lòng rỗng, xây bằng gạch khâu loại vuông (22 x 22 cm) và loại dài (45 x 22 cm).

Ở các tầng xây nhỏ dần 5-6 hàng gạch tạo diềm mái và thế cân bằng. Kết cấu trụ có mộng chốt, cá chì và keo vữa kết dính. Gạch ốp ngoài tháp có kích thước 46 x 46 cm dàn hàng bọc kín tháp. Tháp phủ kín hoa văn trang trí như rồng thời Trần, lá đề, sư tử hí cầu, hoa dây.

Tháp gốm men chùa Trò

Tháp gốm men chùa Trò là di vật còn sót lại của chùa Trò (tên chữ là Đại Phúc Tự), huyện Yên Lạc, Vĩnh Phúc. Tháp không phải công trình xây dựng mà là đồ thờ tự nên vốn được đặt trước cửa chùa. Đây là ngôi chùa cổ, tương truyền được xây dựng từ thời Lý - Trần. Năm 1954, ngôi chùa bị quân Pháp đốt cháy, đồ thờ tự bị thất tán; cây bảo tháp được giấu xuống ao. Khi hòa bình lập lại, nhân dân đã trục vớt lên, chuyển cho Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc lưu giữ.

Tháp gốm men chùa Trò là hiện vật gốc, độc nhất vô nhị, có hình thức độc đáo, đại diện cho nghệ thuật Đại Việt thời Trần. Về kích thước, đây là tháp thờ bằng gốm men lớn nhất, nguyên vẹn nhất có trong kho tàng gốm cổ Đại Việt. Trong khi tháp gốm men trắng hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia chỉ còn lại bốn tầng và bệ, đã bị bong men hầu như toàn bộ. Cây tháp men ngọc Việt Nam, lưu giữ tại Bảo tàng Adam Malik, Jakarta (Indonesia) cũng chỉ còn lại phần chân đế. Những phát hiện khảo cổ học tại các phế tích chùa - tháp thời Lý - Trần cũng chỉ là những mảnh vỡ, có số lượng rất ít. Những ghi chép trong “Đại Việt sử ký toàn thư”, “Việt sử lược” đã chỉ ra rằng, năm 1105 (thời Lý Nhân Tông), ngay cả một Quốc tự như chùa Diên Hựu ở Thăng Long cũng chỉ có hai cây bảo tháp nhỏ bằng gốm trắng, đặt thờ trước sân chùa. Điều đó phản ánh sự quý hiếm của loại hình tháp gốm này tại Việt Nam.

Tháp hiện còn 9 tầng, lòng tháp rỗng. Về màu sắc men gốm, tháp sử dụng ba màu chính: men ngọc chủ đạo, men trắng làm nền, men nâu điểm xuyết. Đây là ba màu cơ bản của gốm men thời Lý - Trần. Đó là mốc đánh dấu cho điểm khởi phát của dòng gốm men đa sắc Việt Nam, làm tiền đề cho gốm tam thái, ngũ thái thời Lê sơ, Mạc, Lê Trung hưng, Tây Sơn và Nguyễn sau này. Tháp có dạng một khối hộp hình vuông, rộng ở đế và thu nhỏ dần về phía đỉnh. Bốn mặt các tầng tháp đều có cửa hình tò vò. Tính từ đế lên tới đỉnh, tháp được làm thành ba thớt, tương ứng với ba phần, trang trí dày đặc và vô cùng tinh xảo:
Đế tháp: được tạo bốn khối tương tự nhau, sau đó ghép lại thành một khối hộp vuông vững chãi. Trên đế có hai băng hoa văn trang trí hoa văn cánh sen, cúc dây.
Bệ tháp: là một khối hộp hình vuông, có 4 chân quỳ ở 4 góc. Các chân quỳ trang trí hình lá đề với kỹ thuật khắc nổi, nét sâu, thô, rồi được tô men nâu trên những gờ lá đề - phản ánh kỹ thuật đặc trưng và chủ đạo của gốm hoa nâu thời Lý - Trần - dòng gốm duy nhất, chỉ có ở Việt Nam từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIV. Thân bệ tháp chia thành hai phần, phần trên giật cấp thu nhỏ hơn phần dưới. Phần dưới của bệ tháp là hai băng hoa văn cánh sen kép men ngọc, đúc nổi, được bố cục hai lớp xen kẽ, úp - ngửa, ngược chiều nhau. Phần trên 4 mặt được tạo 4 hình bầu dục, trong chạm nổi hoa lá dây, sừng tê, ngọc báu. Tất cả tổ hợp hoa văn trên đều được phủ men nâu, trên nền trắng, khiến cho họa tiết chính được hiển lộ rõ ràng.

Thân tháp cũng là một khối hộp vuông, được làm rời nhau, nay còn lại 9 tầng.
Tầng thứ nhất có kích thước lớn hơn cả và cũng là tầng gây ấn tượng khác biệt so với những tầng trên. Tính từ dưới lên gồm 2 phần:
Phần thứ nhất: Có 4 cửa, bố trí ở chính giữa 4 mặt. Vòm cửa hình tò vò, có mí ở phía trên, trang trí hoa văn xoắn móc. Trước mỗi cửa tháp có hai vị kim cương, trang bị giáp, kiếm chỉnh tề, đứng hai bên, làm nhiệm vụ canh giữ cho ngôi bảo tháp. Tường của tháp nổi bật là mảng hoa văn hai bên cửa, với họa tiết rồng giáng (rồng có đầu quay xuống, đuôi quay lên) đặc trưng thời Trần trên nền men trắng. Trên cửa là hệ thống con sơn chồng đấu được phủ men nâu, đỡ bên dưới là những đấu lớn phủ men trắng. Bốn góc là con sơn năm đấu, giữa là con sơn ba đấu tạo thành 16 con sơn quanh mái tháp. Xen kẽ con sơn là lá đề men ngọc, trong lòng lá đề là tượng phật trong tư thế thiền định.
Phần thứ hai: giả mái rồi liên kết với phần dưới, qua hình ảnh 12 Kinnari (tượng đầu người mình chim) bốn góc và bốn mặt. Đệm giữa các Kinnari là cánh sen cách điệu, trong là hai chấm tròn nổi, trên to dưới nhỏ, cách điệu viên ngọc báu của đạo Phật. Phía trên của phần này đua ra ngoài, xung quanh trang trí băng hoa văn nổi, hẹp, đề tài rồng đệm tam giác, trong có hoa dây. Toàn bộ băng này được phủ men trắng, viền ngoài được phủ men nâu. Bên trên giật cấp, diềm tạo băng hoa văn lá đề men ngọc, trong lòng lá đề là tượng phật trong tư thế thiền định. Chính giữa các băng lá đề, ở bốn mặt là tượng phật ngồi thiền men trắng ngà. Tiếp đến là băng hoa văn những bông hoa cúc đắp nổi men trắng, phân bố đều nhau trên nền men nâu. Cuối cùng là băng lá đề men ngọc, bên trong là tượng phật trong tư thế ngồi thiền.
Tám tầng tháp bên trên tương đối giống nhau về phong cách kiến trúc và trang trí hoa văn. Mái lợp ngói ống được cách điệu thành những bông hoa cúc nổi 7 cánh phủ men ngọc. Trên đầu ngói ống là lá đề, bên trong là hình tháp nổi. Diềm mái phủ men trắng khắc chìm hồi văn chữ S gấp khúc - loại hoa văn thường gặp trên đồ đồng thuộc văn hóa Đông Sơn. Tất cả tầng tháp còn lại đều có 4 cửa, nhưng không có tượng kim cương trấn giữ. Thay vào đó là tám khung hoa văn nổi phủ men trắng trang trí tượng phật trong tư thế ngồi thiền. Tám khung hoa văn này được bố cục đối xứng qua cửa và được viền ngoài là khung men nâu.
446 tượng Phật bố trí từ trên xuống dưới, tạo nên cảm giác tầng tầng, lớp lớp, bốn phương, tám hướng, đâu đâu cũng có hình ảnh đức Phật. Đây có lẽ cũng là chủ đích của các nghệ nhân, nhằm tạo nên một tác phẩm thờ tự mang đặc trưng của Phật giáo Thiền tông.

Mô hình tháp chùa Trò đã thể hiện chân thực nhất hình ảnh một ngọn bảo tháp thời Lý - Trần được xây dựng và trang trí như thế nào. Ví dụ hình ảnh Bát bộ Kim Cương trên tháp đã chứng minh rằng các tượng Kim Cương ở tháp Chương Sơn đúng là đứng canh cửa tháp, hay cấu trúc của một bảo tháp đúng là gồm phần đế (móng), bệ và thân tháp cao tầng, cũng như cách gắn ngói lá đề lên ngói ống xuất hiện đặc trưng và đồng nhất trên tất cả các kiến trúc Lý - Trần hiện khai quật được.

Thời Lê Sơ - Mạc - Lê Trung Hưng

Kiến trúc thời Lê Sơ bị bó hẹp trong những quy tắc chặt chẽ do triều đình quy định phỏng theo các thể thức của Trung Hoa nhưng đồng thời chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo (lúc này đã chiếm vị trí tư tưởng độc tôn của Nhà nước) phải thanh liêm, cần kiệm nên ngay cả các kiến trúc của cung đình, lăng tẩm cũng rất giản dị với quy mô vừa phải. Di tích chùa tháp và điêu khắc Phật giáo thời Lê Sơ vốn đã không phát triển do Phật giáo mất vị trí chủ đạo trong đời sống xã hội nên đến nay gần như không còn lại gì. Các tháp chùa thời Lê Sơ tồn tại đến nay chỉ là các tháp mộ rải rác ở các chùa, trong đó nổi bật là: Tháp Huệ Quang chứa xá lị Trần Nhân Tông với bức tượng cao 62 cm có hoa văn chuyển tiếp từ phong cách Trần sang phong cách Lê ở chùa Hoa Yên.

Sang thời Mạc, dù Nho giáo vẫn chiếm vị trí chính thống trong dòng tư tưởng triều đình với hàng loạt các khoa thi Tiến sĩ được tổ chức, thì Phật giáo thay vì phát triển phát triển tư tưởng lại chỉ trở thành một cứu cánh về tinh thần, niềm tin đơn thuần cho con người. Nho giáo và chế độ phong kiến trung ương tập quyền đã thể hiện sự bất lực trong giải quyết các cuộc khủng hoảng của xã hội cũng như mâu thuẫn giai cấp nông dân - địa chủ bắt đầu xuất hiện. Đây là thời điểm hình thành các thiết chế làng xã và các ngôi chùa gắn liền với cộng đồng làng xã. Do chiến tranh liên miên với tập đoàn Lê-Trịnh và việc Chúa Trịnh cho phá Dương Kinh nên các di sản kiến trúc của nhà Mạc để lại cũng không còn nhiều, tuy nhiên với nhiều công trình ở làng xã có khắc niên hiệu của nhà Mạc trên cấu kiện kiến trúc đã giúp các nhà nghiên cứu định hình phong cách nghệ thuật Việt Nam thời Mạc.

Bắt đầu từ thời Mạc xuất hiện phong trào hoàng thân quốc thích, quý tộc bỏ tiền của, công sức ra tôn tạo một ngôi chùa nhất định ở làng xã. Những cá nhân này thường được ghi lại tên tuổi trong văn bia và được tạc tượng thờ trong chùa. Nhiều người trong số đó có tháp mộ ở lại chùa như tháp mộ bà chúa Mạc ở chùa Phổ Minh.

Thời Lê Trung Hưng là giai đoạn kiến trúc cổ Việt Nam đạt đến đỉnh cao hoàn thiện nhất về thẩm mỹ cũng như quy thức, đặc biệt là kiến trúc Phật giáo. Việc các ngôi chùa được các cá nhân thuộc giới quý tộc bảo trợ đã trở thành phong trào phổ biến. Đặc biệt là các nữ quý tộc mà đa phần là cung phi của vua Lê, chúa Trịnh. Tuy vậy, ngôi chùa vẫn thuộc về làng xã, địa phương chứ không có quy mô như "chùa của quốc gia" (quốc tự) ở các triều đại trước.

Ngôi chùa Đàng Ngoài thời Lê Trung Hưng đã thống nhất về quy thức kiến trúc, chùa được xây trên mặt bằng hình chữ nhật, từ ngoài vào là 9 khối kiến trúc nằm ngang xen lẫn với vườn cây và hồ nước, lần lượt gồm: tam quan, gác chuông, tiền đường, thượng điện, Tích Thiện am, nhà chung, phủ thờ, hậu đường và tháp mộ. Như vậy kiến trúc tháp thời kỳ này chủ yếu tồn tại ở dạng tháp mộ, nằm ở sau cùng khuôn viên chùa. Đặc biệt, tháp thời kỳ này có một thành phần kiến trúc với kết cấu và bố cục hoàn chỉnh là Cửu Phẩm Liên Hoa.

Ở Đàng Trong, các chúa Nguyễn đều sùng Phật. Nhiều chùa chiền đã được xây dựng dưới thời các chúa Nguyễn. Ngay từ lúc mới vào trấn thủ đất Thuận Quảng, Nguyễn Hoàng đã cho xây dựng chùa Thiên Mụ trên đồi Hà Khê (nay là phường Hương Long, Huế) năm 1601 và một loạt các chùa Sùng Hóa (Chiêm Ân, Phú Vang), chùa Bửu Châu (Trà Kiệu, Quảng Nam), chùa Kính Thiên (Thuận Trạch, Quảng Bình), chùa Long Hưng (dinh Quảng Nam). Sau đó liên tục trong các thế kỷ XVII, XVIII, chùa chiền đã mọc lên khắp xứ Đàng Trong, lan rộng cho đến lưu vực sông Cửu Long. Tuy nhiên các ngôi chùa cổ giai đoạn này đến nay đã đổ nát hoặc đã trùng tu qua nhiều đời, không còn lại dấu vết gì của hình dáng nguyên bản.

Thời Tây Sơn - Nguyễn

Khi nhà Tây Sơn được thành lập, Phật giáo tiếp tục phát triển, không hề bị cản trở. Một số chùa lớn được xây dựng như chùa Kim Liên, chùa Tây Phương nhưng kiến trúc tháp thì không được xây dựng, chủ yếu là các tháp mộ.

Nguyễn Ánh thống nhất đất nước, tạo ra một chế độ trung ương tập quyền tôn sùng Nho giáo ở mức cực đoan nhất trong lịch sử trung đại Việt Nam. Sự thăng trầm của Phật giáo Việt Nam thời kì này phụ thuộc vào thái độ rất khác nhau của các mỗi vị vua triều Nguyễn. Năm 1804, Vua Gia Long nhận sách phong của nhà Thanh tại Thăng Long, sau khi xem xét tình hình dân chúng đã xuống chiếu "Định điều lệ hương đảng cho các xã dân ở Bắc Hà", trong đó có đoạn:

Dưới thời vua Minh Mạng (1820-1840) và Thiệu Trị (1841-1847) thì chính sách đối với Phật giáo lại đổi khác. Minh Mạng muốn ủng hộ Phật giáo một cách không chính thức. Ông cho dựng lại chùa Thánh Duyên năm 1826, đến thăm và đề thơ ở đây, nhưng lại nói: "Trẫm đối với đạo Phật, cái ý không khen không chê, đã biểu hiện ở bài thơ này vậy". Vua Thiệu Trị thì tích cực trong việc xây dựng chùa tháp, tô tượng, đúc chuông. Năm 1844, ông đã cho xây tháp Từ Nhân (sau đổi tên là Phước Duyên) cao 7 tầng ở chùa Thiên Mụ và cho dựng chùa Diệu Đế (gọi là "quốc tự"). Vua Tự Đức (1848-1883) lên ngôi, lại quay về những lệnh cấm đối với Phật giáo như thời Gia Long. .

Chùa chiền ở miền Bắc dưới thời Nguyễn không còn được xây dựng ồ ạt như trước, nhưng việc trùng tu vẫn diễn ra liên tục, đến nỗi gần như không có ngôi chùa nào là không có dấu vết của kiến trúc - điêu khắc thời Nguyễn. Các tháp cao còn lại không nhiều. Tại Thăng Long có tháp Diệu Quang cao 10 tầng tại chùa Liên Phái được dựng năm 1890, là tháp cổ cao tầng duy nhất còn lại trong nội thành Hà Nội ngày nay.

Từ sau năm 1945
Sau khi nhà Nguyễn và hệ thống chính quyền phong kiến ở Việt Nam kết thúc, kiến trúc chùa Việt Nam trở nên đa dạng với nhiều hình thức biểu đạt mới cùng với những phương pháp xây dựng hiện đại cho phép các công trình tháp có kết cấu phức tạp và kích thước lớn hơn rất nhiều. Tại miền Nam bắt đầu xuất hiện nhiều kiến trúc tháp phong cách miền Bắc được các kiến trúc sư thiết kế theo ngôn ngữ kiến trúc hiện đại như tháp Việt Nam Quốc Tự (1964-1993) của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, tháp Quán Thế Âm chùa Vĩnh Nghiêm (Thành phố Hồ Chí Minh) (1971) của kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng...

Sau thời kỳ Đổi mới, kinh tế Việt Nam phát triển mạnh cùng với nhu cầu tín ngưỡng - tâm linh của người dân phát triển đã tạo điều kiện cho việc xây dựng tháp mới diễn ra ở khắp mọi địa phương tại Việt Nam với các công trình mang đủ mọi phong cách kiến trúc, kiểu cách trang trí. Tháp xây mới có thể mô phỏng các thể thức cổ của Việt Nam như: tháp đá chùa Vĩnh Nghiêm (Thành phố Hồ Chí Minh) (2004) là tháp đá đầu tiên ở khu vực Nam bộ, cũng là ngôi tháp đá lớn, cao nhất Việt Nam tại thời điểm hoàn thành, tháp đá chùa Kim Sơn Bảo Thắng (2018) do kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính thiết kế dựa theo tháp Phổ Minh, hoặc có thể vay mượn kiến trúc của các nước khác như kiến trúc tháp kiểu Nhật Bản tại chùa Minh Thành (Gia Lai), tháp kiểu Trung Hoa ở chùa Bái Đính. Ngày càng nhiều công trình tháp tại Việt Nam có quy mô khổng lồ, như tháp chùa Bái Đính cao nhất châu Á.

Cửu Phẩm Liên Hoa

Đài Cửu Phẩm Liên Hoa là một tác phẩm nghệ thuật Phật giáo đặc biệt, thể hiện một cách sống động sự dung thông, tịnh hành ba yếu tố Thiền – Tịnh – Mật trong hành trình truyền giáo của các Thiền sư phái Trúc Lâm, Trúc Lâm – Lâm Tế, đáp ứng nhu cầu học Phật của tôn giáo và xã hội Việt Nam thời phong kiến.

Đài “Cửu phẩm liên hoa” là một hình thức tháp độc đáo, thể hiện cách diễn giải riêng của các nhà sư Việt Nam về giáo lý của Đạo Phật. Đài làm dưới dạng “Tháp xoay”, tháp xoay chính là một biến cách của chuông pháp luân ở Tây Tạng. Cửu Phẩm Liên Hoa vốn có nguồn gốc sâu xa từ các nghi lễ vừa hành lễ, vừa cầu kinh vừa quay một vật gì đó như con lắc, quả chuông, tòa tháp làm cho lời kinh được phát tán vào trời đất, trong đó ý nghĩa chính là cầu cho thế giới được hòa bình, con người được hạnh phúc. Tuy nhiên dạng thức Cửu Phẩm Liên Hoa được hình tượng hóa lên từ kinh sách Tịnh Độ tông trong nghệ thuật kiến trúc, dường như lại chỉ tìm thấy trong nghệ thuật Phật giáo Việt Nam. Hiện nay tại Việt Nam chỉ còn lại ba tháp Cửu phẩm liên hoa tương đối nguyên vẹn, đều có niên đại khoảng thế kỉ VXVII:

Cửu Phẩm Liên Hoa Chùa Bút Tháp (xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh)
Cửu Phẩm Liên Hoa Chùa Động Ngọ (thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương) (bảo vật quốc gia)
Cửu Phẩm Liên Hoa Chùa Giám (xã Cẩm Sơn, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương) (bảo vật quốc gia)

Nguồn gốc
Phật quang đại từ điển định nghĩa:
Cửu phẩm liên hoa đài (chữ Hán:九品蓮花臺): chín bậc đài sen. Đài sen của những người tu theo Cửu phẩm vãng sinh. Gọi tắt là Cửu liên. Người tu niệm Phật cầu vãng sinh, lúc sắp chết được thánh chúng đem đài sen đến đón… Cửu phẩm vãng sinh… gồm Thượng phẩm thượng sinh, thượng phẩm trung sinh, thượng phẩm hạ sinh, trung phẩm thượng sinh, trung phẩm trung sinh, trung phẩm hạ sinh, hạ phẩm thượng sinh, hạ phẩm trung sinh, hạ phẩm hạ sinh... Cứ theo kinh Quán vô lượng thọ, những người cầu nguyện vãng sinh tùy theo căn cơ và hạnh nghiệp hơn kém mà chia làm chín bậc. Do đó cõi Tịnh độ cực lạc cũng chia làm chín bậc khác nhau. Ngoài ra Mật giáo cũng có thuyết chín phẩm riêng... Cửu phẩm vãng sinh kinh, 1 quyển, Bất Không dịch vào đời Đường. Gọi đủ là Cửu phẩm vãng sinh a di đà tam ma địa tập đà la ni kinh.

Có thể thấy, đài “Cửu phẩm liên hoa” tuy xuất phát từ Tịnh độ tông nhưng yếu tố Mật thuộc Mật tông và Thiền thể hiện khá rõ ràng. Bởi Quán vô lượng thọ là một trong ba bộ kinh cơ bản của Tịnh độ tông, nhưng “Quán” chính là "Chỉ" – "Quán" trong Thiền pháp vốn có của Phật giáo. Và như vậy là Thiền – Tịnh dung thông. Còn Cửu phẩm vãng sinh a di đà tam ma địa tập đà la ni kinh chính là kinh thể hiện đầy đủ nhất cho sự dung thông ba yếu tố Thiền – Tịnh – Mật. Tên kinh “Cửu phẩm vãng sinh a di đà” thuộc Tịnh độ tông, “Tam ma địa tập” chính là cách gọi khác của Tam muội – Chính định thuộc Thiền, “Đà la ni” là một trong những cách gọi tiêu biểu của Mật tông.

Ý nghĩa
Cửu phẩm liên hoa là biểu tượng tối cao của thế giới Cực Lạc, thế giới của cõi Niết Bàn, nơi có Phật A-di-đà thường trú. Cửu phẩm liên hoa gồm có tám mặt, biểu hiện cho tám hướng, chín tầng đài sen tượng trưng cho chín cấp trong thế giới Tịnh Độ. Thế giới của A-di-đà Phật là thế giới gắn với các kiếp đời đã qua cho nên tòa Cửu phẩm liên hoa còn gọi là Cửu phẩm vãng sinh. "Vãng sinh" là "sự qua lại sinh ra", theo quan niệm Phật giáo sống một ngày là chết một ngày, chết một ngày ở kiếp này là đang sinh ra một ngày ở kiếp khác.

Cửu phẩm vãng sinh chia làm ba bậc từ trên xuống: thượng phẩm vãng sinh, trung phẩm vãng sinh, hạ phẩm vãng sinh. Mỗi bậc lại chia làm ba bậc (thượng, trung, hạ) nữa. Theo nghiệp tu thiện ác mà chúng sinh được sinh ra ở các đài cao thấp khác nhau. Đài sen là nơi thường trụ của các linh hồn bất diệt, tự nhiên tự tại, không bị ràng buộc bởi tham, sân, si hay các quy luật vô thường.

Với những ý nghĩa như vậy, Phật giáo quan niệm rằng nếu vừa đi vừa đẩy tòa Cửu phẩm quay vừa niệm Nam mô A di đà Phật thì mỗi vòng quay tương ứng 3.542.400 câu niệm Phật, cứu như vậy đến lúc nào đó sẽ được lên cõi Niết-bàn. Cửu phẩm liên hoa là một kiến trúc kép giữa cây Phẩm chín tầng và tổng thể của tòa nhà chứa cây Phẩm đó (nhà Phẩm). Chức năng của tháp Cửu phẩm liên hoa là biểu dương Phật pháp và ca ngợi thế giới Niết Bàn, Cực Lạc - nơi đón rước những linh hồn thiện tâm, thiện đức đến vãng sinh sau khi sang thế giới bên kia, tránh rơi vào kiếp địa ngục luân hồi.

Lịch sử

Sách Việt nam Phật giáo sử luận cho biết Thiền sư Huyền Quang đã xây dựng hai đài “Cửu phẩm liên hoa”, một đặt ở chùa Tư Phúc (chùa Côn Sơn), một đặt ở chùa Ninh Phúc (chùa Bút Tháp):

"Ở chùa Tư Phúc… ông có xây một tòa tháp có thể xoay được, gọi là Cửu phẩm liên hoa… sách Bắc Ninh phong thổ tạp ký nói rằng Huyền Quang đã đi thăm nhiều chùa, trong đó có chùa Ninh Phúc ở Bút Tháp. Tại đây ông cũng đã dựng một đài Cửu phẩm liên hoa. Trong những ngày lễ lớn, tín đồ tới chùa tay xoay đài, miệng trì chú hay niệm Phật. Tháp xoay có chín tầng tám mặt, mỗi mặt của tầng dưới chạm nổi hình ảnh sự tích Phật, trong đó có hình ảnh thế giới Cực Lạc và Phật A Di Đà. Tòa Cửu phẩm tại chùa Côn Sơn chắc cũng tương tự”.

Sách Kiến tính thành Phật cho biết, từ năm 1684 đến năm 1693, Thiền sư Chân Nguyên đã cho dựng các đài cửu phẩm:

“… dựng đài Cửu phẩm liên hoa tại chùa Quỳnh Lâm theo kiểu mẫu đài Cửu phẩm liên hoa của Thiền sư Huyền Quang ở chùa Ninh Phúc… ra sức tạo dựng đài Cửu phẩm liên hoa, qua chín năm thì hoàn thành ba đài ở ba nơi: đài chùa Quỳnh Lâm núi Tiên Du, đài chùa Hoa Yên núi Yên Tử, đài chùa Linh Ứng huyện Thanh Hà”.

Như vậy, hai đài Cửu phẩm liên hoa mà Thiền sư Huyền Quang tạo tác thật sự là tác phẩm nghệ thuật xuất hiện lần đầu tiên trong lịch sử Phật giáo Việt. Thiền sư Chân Nguyên Tuệ Đăng làm ba đài cũng là kế thừa từ Thiền sư Huyền Quang.

Hiện nay
Hiện nay tại Việt Nam chỉ còn lại ba tòa Cửu phẩm liên hoa làm bằng gỗ, đặt trong nhà phẩm, đều có niên đại vào thế kỉ XVII, là những tác phẩm nghệ thuật cổ cực kì giá trị nhưng đều đã xuống cấp và bị mất trộm nhiều bộ phận (chủ yếu là tượng gắn trên tòa phẩm):
Cửu phẩm liên hoa chùa Bút Tháp đã được công nhận là bảo vật quốc gia (2020), vẫn giữ được các mảng phù điêu chạm khắc và vẫn xoay được.
Cửu phẩm liên hoa chùa Đồng Ngọ đã được công nhận là bảo vật quốc gia (2016), hiện mất khá nhiều tượng cổ, không xoay được.
Cửu phẩm liên hoa chùa Giám đã được công nhận là bảo vật quốc gia (2015), hiện mất gần hết tượng cổ (còn 5 pho), vẫn xoay được nhưng nhà chùa hạn chế để bảo vệ.

Cũng có cửu phẩm liên hoa bằng đá và từng xoay được như tòa cửu phẩm ở Chùa Trung Sơn ở xã Cẩm Vũ (Cẩm Giàng, Hải Dương) Ngoài ra có một số chùa dựng những tháp cửu phẩm liên hoa bằng gạch sau này như Chùa Cổ Lễ (1927), chùa Mía...

Sau khi tiến hành khai quật khảo cổ năm 2012 tại Chùa Côn Sơn và tìm được nền móng tòa Cửu phẩm liên hoa, Ban quản lý khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc quyết định phục dựng lại tòa Cửu phẩm. Tòa Cửu phẩm và nhà Phẩm mới đã hoàn thành vào năm 2017.

Xem thêm

Nghệ thuật Việt Nam thời Lý
Nghệ thuật Việt Nam thời Trần
Nghệ thuật Việt Nam thời Lê sơ
Nghệ thuật Việt Nam thời Mạc
Nghệ thuật Đàng Ngoài thời Lê trung hưng
Kiến trúc cổ Việt Nam

Chú thích

Phật giáo Việt Nam
Kiến trúc Phật giáo
Kiến trúc cổ Việt Nam


title: Eupithecia badeniata

text:
Eupithecia badeniata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Simeon II Bekbulatovich

text:
Simeon II Bekbulatovich ( ? - 1616), tên là một vị Khan của quốc gia Qasim và đã tham gia quân đội Nga dưới thời gian đầu của triều đại Ivan IV. Sau thời kỳ của Oprichnina (1565-1572), Ivan IV nắm quyền trên toàn cõi nước Nga. Simeon gia nhập quân đội Nga sau khi Sa hoàng kết hôn với người dì của mình, bà Kochenei (năm 1561) và tuyên bố theo đạo Chính thống Nga. Simeon tham gia chiến tranh Livonia với chức vụ là trung đoàn trưởng và rất được quân lính dưới quyền kính trọng.

Lên ngôi Sa hoàng
Quá bận với chiến tranh Livonia, Ivan IV giao quyền lãnh đạo nước Nga cho Simeon (tháng 9 - 10/1575). Simeon II lên ngôi, tự coi mình là "Ivan của Moscow". Các nhà sử học có một số ý kiến về lý do tại sao Ivan đã làm điều này. Trong thời gian một năm "cai trị" của mình tại điện Kremlin, Simeon kết hôn với Anastasia Mstislavskaya, cháu gái của Ivan III Vĩ đại.

Thoái vị
Năm 1576, Simeon tuyên bố thoái vị và được Sa hoàng Ivan IV bổ nhiệm làm Hoàng tử của Tver và Torzhok. Năm 1585, Sa hoàng lại vời ông ra giữ vùng đất quan trọng là Kushalov. Năm 1595, Simeon bị mù do một âm mưu từ Sa hoàng mới là Boris Godunov nhằm chống lại việc ông (Simeon) và quý tộc từ chối ngôi vị hợp pháp của Godunov. Sau khi Godunov vừa chết và đất nước bị loạn lạc, Simeon rút về sống trong các tu viện. Đầu tiên, ông sống ở Tu viện Kirillo-Belozersky với tên mới là Stefan (tu viện này về sau bị Dmitriy I (giả) tấn công và buộc phải đổi tên thành Tu viện Stefan). Khi Vasily Shuiskii lên ngôi, ông bị buộc phải dời đến sống ở Tu viện Solovki vào ngày 29 tháng 5 , 1606.

Năm 1612, Stefan trở về Tu viện Kirilo-Belozersk. Dưới thời Sa hoàng Mikhail I Fedorovich, ông trở về Moskva và cư trú tại Tu viện Simonov cho đến khi ông qua đời năm 1616. Ông được chôn cất tại Tu viện Simonov bên cạnh vợ ông, người đã qua đời ngày 7 tháng 6 năm 1607 sau khi bị buộc phải thành nữ tu Alexandra

Tham khảo

Sa hoàng Nga


title: Hermonassa fulvescens

text:
Hermonassa fulvescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hermonassa


title: Samoa National League 1985

text:
Samoa National League 1985, còn có tên là Upolo First Division, là mùa giải thứ 7 trong lịch sử Samoa National League, giải đấu cao nhất của Liên đoàn Bóng đá Samoa. Kiwi F.C. giành chức vô địch lần thứ 2, đang trên đường giành 3 chức vô địch liên tiếp.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Bóng đá Samoa


title: Pachyteria dimidiata

text:
Pachyteria dimidiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1848


title: Palaeomolis rosearia

text:
Palaeomolis rosearia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palaeomolis


title: Argyrolepidia cyanobasis

text:
Argyrolepidia cyanobasis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Argyrolepidia


title: Cratichneumon unifasciatorius

text:
Cratichneumon unifasciatorius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cratichneumon


title: Sisyphus araneolus

text:
Sisyphus araneolus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Sisyphus


title: Dichrogaster punctipleuris

text:
Dichrogaster punctipleuris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dichrogaster


title: Lâm Tuấn Kiệt

text:
Lâm Tuấn Kiệt (Wayne Lim Junjie sinh ngày 27 tháng 3 năm 1981) hay được biết đến với nghệ danh JJ Lin, là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhà sản xuất nhạc người Singapore. Lâm Tuấn Kiệt hoạt động ở Đài Loan, Trung Quốc, Hồng Kông và là 1 nghệ sĩ người Singapore hiếm hoi nổi tiếng ở đại lục.  Lâm Tuấn Kiệt là một tài năng xuất sắc trong lĩnh vực âm nhạc nổi tiếng với giọng ca vàng và những màn trình diễn cuốn hút.

Lâm Tuấn Kiệt bắt đầu sự nghiệp âm nhạc của mình bằng việc phát hành album đầu tay, Music Voyager (2003). Lâm Tuấn Kiệt đã nhận được ba giải Giai điệu vàng, trong đó có một giải Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất và hai giải Nam ca sĩ tiếng Quan thoại xuất sắc nhất.

Tiểu sử
Lâm Tuấn Kiệt sinh ra trong một gia đình ở Singapore, theo học tại Trường tiểu học Jing Shan, Trường tư thục Anglo-Chinese và Cao đẳng Saint Andrew's Junior. Gia đình Lâm Tuấn Kiệt bao gồm anh trai, cha và mẹ của anh, đều là những người có nền tảng về Âm nhạc cổ điển Trung Hoa, từ đó có ảnh hưởng đến âm nhạc của anh. Có lẽ cũng ít ai biết được Lâm Tuấn Kiệt có gia thế khủng như thế nào. Cha của nam ca sĩ là thương nhân, chủ tịch giàu có người Singapore, mẹ anh lại là người phụ trách khu vực Châu Á Thái Bình Dương của 1 công ty lớn nước Mỹ, anh trai của Lâm Tuấn Kiệt cũng sở hữu khối gia sản khổng lồ. Hơn nữa, anh trai anh là người có ảnh hưởng lớn đến sự lựa chọn nghề nghiệp của anh.

Sự nghiệp

Bên cạnh tiếng Quan Thoại, Lâm Tuấn Kiệt còn hát tiếng Anh, tiếng Phúc Kiến (phương ngữ mẹ đẻ của anh) và tiếng Quảng Đông, sử dụng hệ thống phát âm la tinh, anh còn cho ra mắt các bài hát của mình bằng tiếng Quảng Đông. Tại Đài Loan, anh được  được nhận giải thưởng Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Giai điệu vàng.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc gia của mình, Lâm Tuấn Kiệt ký hợp đồng với Ocean Butterflies International, nơi mà anh ra mắt album đầu tay của mình khi đó 22 tuổi vào năm 2003. Năm 2011, Lâm Tuấn Kiệt ký hợp đồng mới với hãng thu âm Warner Music Đài Loan.

Anh ấy được nhiểu người biết đến với khả năng sáng tác nhạc và kỹ năng ca hát của mình. Anh đã viết nhạc cho nhiều nghệ sĩ âm nhạc khác nhau lúc anh vẫn còn là một thực tập sinh của Ocean Butterflies dưới sự cố vấn, Billy Koh và Sunkist Ng. Tổng cộng, anh đã viết đến hơn một trăm bài hát cho các nghệ sĩ khác. Các sáng tác nổi tiếng của anh gồm có "Remember" (記得) cho ca sĩ Đài Loan Trương Huệ Muội, "Let Go" (放手) của A-Do, "What's Wrong With You?" của Dữ Trừng Khánh, (幹嘛 你 看 不爽 我), "When You" của Vương Tâm Lăng (当 你), "Smiling Eyes" củaTừ Nhược Tuyên (爱 笑 的 眼睛) và "Heart of Superman" của Comic Boyz (超人 心).

Ở Singapore, anh được chọn để biểu diễn bản phối lại của ca khúc "Home", �bài hát dạo đầu của Lễ diễu hành ngày Quốc khánh năm 2004. Lâm Tuấn Kiệt đã bán được 1 triệu bản trong vòng chưa đầy một tuần và cực kỳ thành công trên toàn châu Á.

Vào tháng 7 năm 2007, anh đã phá kỷ lục Guinness khi ký tên trên 3.052 đĩa CD trong vòng 2 giờ 30 phút. Trong suốt buổi ký tặng, anh đã không ăn uống gì. Thời gian trung bình để anh ấy ký một cái đĩa CD là 2,7 giây.

Vào tháng 5 năm 2008, anh biểu diễn tại sự kiện từ thiện The Giving of Love của đài CCTV, mục đích để giúp đỡ các nạn nhân của trận động đất ở Tứ Xuyên năm 2008. Lâm Tuấn Kiệt cũng đã quyên góp một số tiền lớn cho các nỗ lực �giải cứu và sáng tác bài hát "Tình yêu và hy vọng" () để tưởng niệm thảm kịch đó.

Vào tháng 2 năm 2008, Lâm Tuấn Kiệt đã cho ra mắt một album  sưu tập với tiêu đề là Chờ đợi tình yêu (). Album này đã chọn các bài hát từ một số album khác của anh ấy trải dài từ album đầu tay  đến West Side năm 2007. Cuối tháng 10 năm đó, album thứ sáu của anh ấy, Sixology (  ), đã được phát hành, và nó đã bán được 280.000 bản trong vòng một tuần.

Vào tháng 5 năm 2009, Lâm Tuấn Kiệt đã giành được ba giải thưởng tại Lễ trao giải thưởng thường niên của Hiệp hội các nhà soạn nhạc và tác giả của Vương quốc Anh (COMPASS) lần thứ 14, một buổi lễ vinh danh những nghệ sĩ biểu diễn trong lĩnh vực âm nhạc. Nó được tổ chức tại Royal Albert Hall, Hyde Park, Buckingham Palace và Raffles City Convention Center, Singapore. Anh đã được vinh danh với giải thưởng Nghệ sĩ nội địa hàng đầu của năm, giải thưởng này được trao cho các nghệ sĩ Singapore đã tạo ra thu nhập bản quyền cao nhất trong năm. Cùng năm đó, Lâm Tuấn Kiệt đã giành được Giải thưởng Thanh niên Singapore.

Năm 2009, công việc ca hát của anh bị trì hoãn lại do giọng hát của anh bị tổn thương do trào ngược axit và cảm cúm, cũng như là vì lịch trình thu hình và lưu diễn dày đặc của anh. Tình trạng sức khỏe kém buộc lòng anh phải quay về Singapore để lại sức và tiếp nhận điều trị. Anh đã phát hành album thứ bảy của mình, Hundred Days, vào ngày 18 tháng 12 năm 2009.

Vào tháng 5 năm 2010, Lâm Tuấn Kiệt đã trình diễn ở Mỹ lần đầu tiên tại Asian Pacific American Heritage Month Concert Tour (APAHM).

Vào tháng 6 năm 2010, Lâm Tuấn Kiệt đã biểu diễn cùng với ca sĩ người Mỹ Sean Kingston tại buổi hòa nhạc khai mạc của Marina Bay Sands trước hàng ngàn khách mời VIP. Tuy nhiên sau đó cả hai đều vắng mặt tại Lễ khai mạc YOG. Album thứ tám của Lâm Tuấn Kiệt, She Says (她 說), được cho ra mắt vào ngày 8 tháng 12 năm 2010.

Album phòng thu thứ 9 của Lâm Tuấn Kiệt, Lost N Found (學 不會) đã được cho ra mắt vào ngày 31 tháng 12 năm 2011. Bản xem trước của album thứ 9 này đã được cho bố vào ngày 12 tháng 12 năm 2011 trên các kênh internet và kênh radio khác nhau của Trung Quốc.

Album kỷ niệm 10 năm của Lâm Tuấn Kiệt, Stories Untold (因 你 而 在) được cho ra mắt vào ngày 13 tháng 3 năm 2013. �Tài liệu sưu tầm một số bộ phim vi mô đã được phát hành cùng với album này, nhằm phục vụ cho việc phát triển rộng ra những câu chuyện đằng sau các bài hát. Anh ấy đã làm việc với một số người nổi tiếng trong album, bao gồm Ngũ Nguyệt Thiên, Harry Chang (张怀秋) và anh trai Eugene Lim (林俊峰). Anh cũng bắt đầu chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới "Timeline" vào tháng 7 năm 2013 tại Đài Bắc, Đài Loan.

Lâm Tuấn Kiệt là đồng sáng tác bài hát "Dreams" với Goh Kheng Long và Corrinne May và trình diễn trực tiếp bài hát trong đêm chung kết quan trọng tại Chingay Parade vào ngày 27 và 28 tháng 2 năm 2015.

Một trong những dự án hợp tác gần đây của anh trong thế giới âm nhạc là song ca với ca sĩ Ayumi Hamasaki, cho ra video âm nhạc mới đây, "The Gift" (và cho đến ngày 27 tháng 4 năm 2015, đã có khoảng 1.882.459 lượt xem).

Năm 2015, anh được lựa chọn để thực hiện Bài hát chủ đề Ngày Quốc khánh, "Our Singapore", do Dick Lee soạn nhạc. Album đầu tay thử nghiệm From ME to Myself của anh �ra mắt khán giả vào ngày 25 tháng 12 năm 2015.

Vào ngày 7 tháng 7 năm 2016, Lâm Tuấn Kiệt đã cho ra mắt "If Miracles had a Sound", một bộ phim tài liệu âm nhạc dài 96 phút đã được thực hiện trong suốt 455 ngày, diễn ra khắp nơi ở các studio ở Mỹ, Singapore, Malaysia, Hong Kong và Đài Loan. Bài hát chủ đề của bộ phim tài liệu này, "Infinity and Beyond" (超越 无限) được giới thiệu khán giả vào ngày 21 tháng 6 năm 2016.

Vào ngày 19 tháng 12 năm 2017, Lâm Tuấn Kiệt đã đăng trên trang Instagram cá nhân của mình rằng hai năm qua "đã không hề dễ dàng" và anh ấy đã "không ngừng tìm kiếm một hướng đi chắc chắn", cần một "nơi che chở cho tâm hồn, một "NƠI TRÚ ẨN"".

Anh ấy đã viết các bài hát và hoàn thành album Message in a Bottle, được phát hành vào ngày 29 tháng 12 năm 2017. Đồng thời, anh ấy và nhóm của mình chia sẻ tầm nhìn chung và bắt đầu từ dự án "NƠI TRÚ ẨN" và xây dựng không gian từ con số không. Đầu năm 2018, anh thông báo chuyến lưu diễn "Sanctuary" của mình đã bắt đầu tại Thượng Hải vào ngày 17 tháng 3. Năm 2019, anh phát hành Câu chuyện của chúng ta (tiếng Trung: 将 故事 写成 我们) và nữ diễn viên Ngô Cẩn Ngôn đóng vai chính trong video âm nhạc.

Tour lưu diễn

 Just JJ World Tour (2006–2007)
 I Am World Tour (2010–2011)
 Timeline World Tour (2013–2015)
 Sanctuary World Tour (2018–2021)

Công việc khác
Lâm Tuấn Kiệt đã xuất hiện trong nhiều quảng cáo cho các thương hiệu như Sprite, Durex, Dota 2, Beats và Cornetto Royale.

Anh cũng là đại sứ du lịch của Singapore.

Anh cũng tham gia vào một sự kiện chống ma túy với tư cách là đại sứ, tại Đài Loan. Bài hát chủ đề cho sự kiện này là "Baby Baby", nằm trong album Westside của anh ấy.

Vào ngày 14 tháng 8 năm 2015,  Lâm Tuấn Kiệt được chọn làm cố vấn cho Đội Harlem Yu trên The Voice of China (mùa 4).

Vào ngày 4 tháng 11 năm 2016,  Lâm Tuấn Kiệt tham gia chương trình tạp kỹ "Dream Voice" với tư cách là một trong những người cố vấn cùng với Trương Huệ Muội, Tiêu Kính Đằng, Hebe  Điền Phức Chân và Yu Quan. Anh ấy tiếp tục làm cố vấn cho mùa thứ hai của chương trình, được phát hành vào tháng 10 năm 2017, và mùa thứ ba, được phát hành vào tháng 10 năm 2018.

Năm 2017, Lâm Tuấn Kiệt thành lập Team Still Moving trực thuộc Gunfire (Team SMG), một đội esports chuyên nghiệp. Ban đầu tập trung vào Arena of Valor, Team SMG đã mở rộng sang các trò chơi khác như PlayerUnknown's Battlegrounds vào năm 2018 và Mobile Legends: Bang Bang vào năm 2020.

Năm 2019, anh tham gia show du lịch ẩm thực Trung Quốc, Chef Nic Tạ Đình Phong.

Vào ngày 24 tháng 2 năm 2021, Lâm Tuấn Kiệt đã biểu diễn liên khúc các bài hát ("A Whole New World", "Can You Feel the Love Tonight", "Let It Go" và "Embark") để kỷ niệm sự ra mắt chính thức của dịch vụ phát trực tuyến kỹ thuật số Disney + in Singapore, ra mắt một ngày trước đó vào ngày 23.

Trích dẫn

Liên kết ngoài

Nghệ sĩ Mandopop
Nam ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ Singapore
Ca sĩ Mandopop
Người Mân Nam
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1981


title: Lưu Quần

text:
Lưu Quần (sinh ngày 19 tháng 6 năm 1925) là một cựu vận động viên đua xe đạp người Việt Nam. Cùng với 7 vận động viên khác, ông đã đại diện Việt Nam dự Thế vận hội mùa hè 1952 ở Helsinki, Phần Lan. Tại đây ông đã tham gia thi đấu nội dung xe đạp đường trường cá nhân nam và về đích với thành tích 5 giờ 24 phút 34 giây, xếp thứ 47/154 vận động viên. Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam có mặt tại Thế Vận hội.

Tham khảo

Sinh năm 1925
Vận động viên Thế vận hội Mùa hè của Việt Nam
Vận động viên Việt Nam tham gia Thế vận hội
Nhân vật có thể còn sống


title: Danh sách vườn quốc gia tại Ecuador

text:
Dưới đây là danh sách các vườn quốc gia và khu dự trữ quốc gia tại Ecuador.

Vườn quốc gia
Có tất cả 11 vườn quốc gia tại Ecuador bao gồm:

Khu dự trữ quốc gia
Ngoài các khu dữ trữ dưới đây, Ecuador còn có nhiều khu dự trữ quốc gia, nơi trú ẩn và vườn ở Ecuador không được liệt kê bởi vì đó là tài sản độc quyền thuộc sở hữu và quản lý bởi tư nhân.

Khu dự trữ sinh thái
Có tất cả 10 khu dự trữ sinh thái quốc gia:

 Khu dự trữ sinh thái Cayambe Coca
 Khu dự trữ sinh thái Arenillas
 Khu dự trữ sinh thái Manglares Churute
 Khu dự trữ sinh thái Antisana
 Khu dự trữ sinh thái Cotacachi Cayapas
 Khu dự trữ sinh thái El Angel
 Khu dự trữ sinh thái Illinizas
 Khu dự trữ sinh thái Manglares Cayapas Mataje
 Khu dự trữ sinh thái Cofán-Bemejo
 Khu dự trữ sinh thái Mache-Chindul

Khu dự trữ sinh học
Có 4 khu dự trữ sinh học quốc gia:

 Khu dự trữ sinh học Cerro Plateado
 Khu dự trữ sinh học El Quimi
 Khu dự trữ sinh học El Cóndor
 Khu dự trữ sinh học quốc gia Limoncocha

Khu bảo tồn động vật hoang dã
Có 10 khu bảo tồn động vật hoang dã:

 Khu bảo tồn động vật hoang dã Pasochoa
 Khu bảo tồn động vật hoang dã Đảo Santa Clara
 Khu bảo tồn động vật hoang dã Đảo Corazón và Fragata
 Khu bảo tồn động vật hoang dã La Chiquita
 Khu bảo tồn động vật hoang dã El Zarza
 Khu bảo tồn động vật hoang dã El Pambilar
 Khu bảo tồn động vật hoang dã Pacoche
 Khu bảo tồn động vật hoang dã El Morro Swamps
 Khu bảo tồn động vật hoang dã Đầm lầy cửa sông Muisne
 Khu bảo tồn động vật hoang dã Đầm lầy cửa sông Esmereldas

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Map of Ecuador's Protected Areas
 Unofficial Map of Ecuador's National Protected Areas

Ecuador
Khu bảo tồn Ecuador


title: Parexilisia simulator

text:
Parexilisia simulator là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parexilisia


title: Shrek 2

text:
Shrek 2 (Tiếng Việt: Gã Chằn Tinh Tốt Bụng 2) là phim điện ảnh hoạt hình hài hước 3D năm 2004 của Mỹ do hãng DreamWorks Animation sản xuất, do Andrew Adamson, Kelly Asbury và Conrad Vernon làm đạo diễn. Nó là phim tiếp theo của phim hoạt hình năm 2001 - Shrek và là phần trước của phim hoạt hình năm 2008 - Shrek the Third.

Cốt truyện
Cặp vợ chồng mới cưới Shrek và Công chúa Fiona trở về sau tuần trăng mật và phát hiện ra rằng họ đã được cha mẹ của Fiona mời đến một vũ hội hoàng gia để kỷ niệm cuộc hôn nhân của họ. Shrek ban đầu từ chối tham dự, nhưng Fiona đã thuyết phục anh ta, và cùng với Donkey, họ du hành đến vương quốc Far Far Away. Họ gặp cha mẹ của Fiona, Vua Harold và Nữ hoàng Lillian, những người bị sốc khi nhìn thấy yêu tinh, trong đó Harold đặc biệt bị đẩy lùi. Vào bữa tối, Shrek và Harold tranh cãi nảy lửa, và Fiona, chán ghét hành vi của họ, nhốt mình trong phòng. Shrek lo lắng rằng anh ta sẽ mất Fiona, đặc biệt là sau khi tìm thấy cuốn nhật ký thời thơ ấu của cô ấy và đọc được rằng cô ấy đã từng say mê Hoàng tử quyến rũ.

Harold bị Bà tiên đỡ đầu bí mật khiển trách vì con trai của bà, Hoàng tử quyến rũ, đã kết hôn với Fiona để đổi lấy kết thúc có hậu cho Harold. Cô ấy ra lệnh cho anh ta loại bỏ Shrek, vì vậy Harold đã sắp xếp để Puss in Boots ám sát anh ta dưới chiêu bài đi săn. Không thể đánh bại Shrek, Puss tiết lộ rằng anh ta đã được Harold trả tiền và đề nghị trở thành đồng minh. Shrek, Donkey và Puss lẻn vào nhà máy của Bà tiên đỡ đầu và lấy trộm lọ thuốc "Hạnh phúc mãi mãi về sau" mà Shrek nghĩ sẽ giúp anh ta đủ tốt cho Fiona. Shrek và Donkey đều uống lọ thuốc nhưng không có gì xảy ra. Shrek than thở trước khi anh và Donkey đột nhiên ngủ thiếp đi. Trong khi đó, ở Far Far Away, Fiona chuẩn bị đi tìm Shrek để họ có thể trở về nhà, nhưng cô ấy cũng ngủ quên.

Sáng hôm sau, lọ thuốc biến Shrek và Fiona thành người, còn Lừa thành ngựa đực trắng. Để thay đổi vĩnh viễn, Shrek phải hôn Fiona trước nửa đêm. Shrek, Donkey và Puss trở lại lâu đài. Tuy nhiên, Bà tiên đỡ đầu, sau khi phát hiện ra vụ trộm, đã cử Charming đóng giả Shrek và giành được tình yêu của Fiona. Trước sự thúc giục của Bà tiên đỡ đầu, Shrek rời lâu đài, tin rằng cách tốt nhất để khiến Fiona hạnh phúc là để cô ấy ra đi.

Fiona không đáp lại những tiến bộ của Charming, vì vậy để đảm bảo rằng cô ấy yêu Charming, Bà tiên đỡ đầu đã đưa cho Harold một lọ thuốc tình yêu để cho vào trà của Fiona. Cuộc trao đổi này bị Shrek, Donkey và Puss nghe được, những người bị các hiệp sĩ hoàng gia bắt giữ sau khi Donkey vô tình để lộ họ. Trong khi vũ hội hoàng gia bắt đầu, những sinh vật trong truyện cổ tích mà Shrek và Donkey đã gặp trong cuộc phiêu lưu trước đó của họ đến ngục tối để giải cứu ba người họ, và tất cả họ xông vào lâu đài với sự giúp đỡ của một người đàn ông bánh gừng sống quái dị do Muffin tạo ra Người đàn ông.

Shrek không ngăn được Charming hôn Fiona, nhưng thay vì yêu, Fiona lại đánh gục anh ta; Harold tiết lộ rằng anh đã đổi trà của Fiona có lọ thuốc tình yêu với một trà khác. Bà tiên đỡ đầu đang tức giận cố gắng giết Shrek bằng cây đũa thần của mình, nhưng Harold đã nhảy ra trước nó; câu thần chú bật ra khỏi áo giáp của anh ta và làm cô ấy tan rã. Khi Bà tiên đỡ đầu biến mất, Harold trở lại thành Hoàng tử ếch. Harold xin lỗi, thừa nhận đã sử dụng lọ thuốc "Hạnh phúc mãi mãi về sau" nhiều năm trước để có được tình yêu của Lillian, đồng thời chấp thuận cuộc hôn nhân của Shrek và Fiona. Lillian đảm bảo với Harold rằng cô ấy vẫn yêu anh ấy. Khi đồng hồ điểm nửa đêm, Fiona từ chối lời đề nghị tiếp tục làm người của Shrek, và họ trở lại thành yêu tinh, trong khi Donkey cũng trở lại bình thường. Trong cảnh mid-credit, Dragon, người trước đây đã kết hôn với Donkey, tiết lộ rằng họ hiện có một số đứa con lai giữa rồng và lừa.

Liên kết ngoài

Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2000
Phim hoạt hình máy tính năm 2004
Phim phiêu lưu hài hước Mỹ
Phim đôi bạn Mỹ
Phim hoạt hình máy tính Mỹ
Phim tưởng tượng hài hước của Mỹ
Phim phiêu lưu tưởng tượng của Mỹ
Phim Mỹ
Phim tiếp nối Mỹ
Anh em nhà Grimm
Phim hoạt hình hãng DreamWorks Animation
Phim DreamWorks
Phim về hoàng tộc
Phim do Kelly Asbury đạo diễn
Nhạc nền phim của Harry Gregson-Williams
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Phim sử dụng công nghệ CGI


title: Liski, Gołdapski

text:
Liski  () Là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Banie Mazurskie, trong huyện Gołdapski, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan, gần biên giới với Kaliningrad của Nga.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Tham khảo


title: 2004 tại Việt Nam

text:
Dưới đây là sự kiện trong năm tại Việt Nam 2004.

Đương nhiệm

Sự kiện

Diễn ra trong năm
Biểu tình Tây Nguyên 2004

Thể thao
Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 2004
Việt Nam tại Thế vận hội Người khuyết tật Mùa hè 2004
VTV Cup 2004

Bóng đá
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2004
Giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia 2004
Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2004
Giải bóng đá Hạng Nhất Quốc gia 2004
Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2004
Giải bóng đá U18 quốc gia 2004
Agribank Cup 2004

Sinh
21 tháng 1: Huỳnh Minh Kiên, người mẫu
5 tháng 2: Trần Nam Hải, cầu thủ bóng đá
21 tháng 7: Thanh Hà, hoa hậu, người mẫu
3 tháng 9: Hà Quỳnh Như, ca sĩ

Mất
Xem: Mất năm 2004

Tham khảo

2004
2004
Châu Á năm 2004
Năm 2004 theo quốc gia


title: Danh sách quân chủ Wessex

text:
Đây là danh sách các quân chủ của Wessex, một vương quốc của người Anglo-Saxon tại Anh.

Danh sách

Wessex


title: Phan Đăng Di

text:
Phan Đăng Di (28 tháng 12 năm 1976 - ) là đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất phim độc lập người Việt Nam, anh được biết đến với những bộ phim ngắn như Khi tôi hai mươi và các phim điện ảnh Đập cánh giữa không trung, Bi, đừng sợ!, Cha và con và.... Các bộ phim của anh giành được nhiều giải thưởng quốc tế lớn nhưng một số cũng gây ra nhiều tranh luận trái chiều.

Tiểu sử
Phan Đăng Di sinh ngày 28 tháng 12 năm 1976 tại Nghệ An, gia đình anh liên tục thay đổi nơi ở từ Nam Phúc, Nam Đàn đến Xuân Tiên, Xuân Viên - Nghi Xuân rồi thành phố Vinh. Năm 1994, Phan Đăng Di thi đỗ vào Khoa Biên kịch, Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội.

Sự nghiệp
Năm 2000, anh tốt nghiệp làm việc tại Cục điện ảnh đồng thời đi dạy cho chương trình Film Studies do Quỹ Ford tài trợ, mở tại trường Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong năm 2000, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên đọc được kịch bản phim ngắn Chơi vơi của anh và quyết định dựng thành phim điện ảnh, sau nhiều lần chỉnh sửa, kịch bản hoàn thành 3 năm sau đó. Đến năm 2006, phim ngắn "Sen" của anh được chọn trình chiếu tại Liên hoan phim (LHP) Clermont Ferrand; cũng trong năm này đạo diễn Bùi Thạc Chuyên xin được kinh phí sản xuất Chơi vơi từ Hãng phim truyện 1. Cùng quãng thời gian này, Đăng Di thực hiện hồ sơ xin tài trợ cho bộ phim điện ảnh đầu tay Bi, đừng sợ!, anh bắt đầu đi chụp ảnh dự án, làm các hồ sơ, thuê dịch ra tiếng Anh. Tháng 10 năm 2007, kịch bản của anh được tài trợ 10.000USD của Hội đồng Điện ảnh Busan (Busan Film Commission). Cùng năm này trại sáng tác L’Atelier ở Cannes mời anh tham gia vào năm 2008. Bi, đừng sợ! được tài trợ sản xuất bởi Quỹ Điện ảnh thế giới Berlinale WCF (World Cinema Fund – trực thuộc LHP Quốc tế Berlin). Hai bộ phim Đập cánh giữa không trung và Culi không bao giờ khóc do anh làm nhà sản xuất cũng được quỹ này tài trợ.

Năm 2008, sau khi tham gia Liên hoan phim Cannes, anh dự định đến LHP Venice nhưng phim ngắn Khi tôi 20 của anh gặp vấn đề kiểm duyệt trong nước. Không thể gửi bản phim 35mm nên Đăng Di phải gửi một bản VCD với chất lượng thấp đến LHP, anh phải nộp phạt và không đến dự kỳ LHP này. Khi tôi 20 là phim ngắn đầu tiên của Việt Nam tham gia vòng dự thi chính thức tại LHP Venice.

Năm 2011, Phan Đăng Di bắt đầu sản xuất bộ phim "Cha và con và..." dựa theo một bài phóng sự anh đọc được từ gần 20 năm trước đó, phim chính thức bấm máy vào năm 2013. Bộ phận được tài trợ sản xuất bởi Quỹ Điện ảnh thế giới Berlinale WCF. Đây là phim điện ảnh đầu tiên của Việt Nam được vào danh sách trang giải của Liên hoan phim Berlin lần thứ 65. Bộ phim sau đó thắng giải “Bình chọn của khán giả trẻ” ở Liên hoan phim Nantes - Pháp. Bộ phim chính thức ra mắt khán giả quốc tế từ năm 2015, nhưng phải 3 năm sau mới đến được với khán giả Việt Nam.

Năm 2012, Phan Đăng Di tham dự Tiệc phim ngắn trực tuyến YXineFF với cương vị giám khảo.

Năm 2013 tham gia giảng dạy tại Dự án đào tạo điện ảnh của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. phối hợp với vài người bạn trong đó có đạo diễn Trần Anh Hùng, nhà quay phim người Pháp Benoit Delhomme tổ chức một khóa học ngắn cho các nhà làm phim trẻ trong nước, mang tên Gặp gỡ mùa thu.

Năm 2014, Phan Đăng Di giành giải ở Asian Project Market với dự án Tiệc trăng tròn.

Năm 2017, "Cha và con và…" của anh được chiếu trong chương trình "CrossCut Asia" tại Liên hoan phim Tokyo lần thứ 30. Trước đó, bộ phim đã ra mắt ở 50 liên hoan phim quốc tế.

Năm 2018, Đăng Di làm phim ngắn Chàng dâng cá, Nàng ăn hoa theo đặt hàng của HBO Asia, bộ phim là tập hai trong series phim Food Lore, loạt phim gồm 8 tập nói về ấm thực của một số nước Châu Á. Bộ phim từng được chiếu tại Liên hoan phim Quốc tế Tokyo lần 32 trong hạng mục chương trình "World Focus", tuy nhiên khi phát sóng trong lãnh thổ Việt Nam, đơn vị kiểm duyệt là Thông tấn xã Việt Nam đã cắt phân cảnh nóng của hai nhân vật chính.

2018-2019 anh tham gia Dự án phim ngắn FY với cương vị giám khảo cuộc thi.

2015-2019 Phan Đăng Di là một trong số những người thành lập và điều hành chương trình Gặp gỡ mùa thu, một dự án bao gồm đào tạo đạo diễn, biên kịch và trao giải cho các phim ngắn.

Tác phẩm

Giải thưởng

Giải thưởng cá nhân

Tác phẩm đoạt giải

Tham khảo
Đạo diễn Việt Nam
Người Nghệ An
Sinh năm 1976
Nhân vật còn sống
Người họ Phan
Người họ Phan tại Việt Nam
Đạo diễn điện ảnh Việt Nam


title: Leucania rufistrigosa

text:
Leucania rufistrigosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

R


title: Pseudochromis marshallensis

text:
Pseudochromis marshallensis, thường được gọi là cá đạm bì Marshall, là một loài cá biển thuộc chi Pseudochromis trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1953.

Phân bố và môi trường sống
P. marshallensis phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, từ vùng biển Nam Trung Bộ của Việt Nam đến quần đảo Marshall, phía bắc đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara, phía nam đến bắc Úc (Tây Úc và cực bắc rạn san hô Great Barrier) và New Caledonia; trừ khu vực phía tây Sulawesi và Java. P. marshallensis thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô hoặc những mỏm đá ngầm trong các đầm phá, thường ở độ sâu khoảng 30 m trở lại.

Mô tả
P. marshallensis trưởng thành dài khoảng 8 cm. Thân của P. marshallensis có màu nâu xám sẫm. Vảy có những chấm màu vàng cam, tạo thành những hàng chấm dọc trên cơ thể. Vây đuôi có màu vàng.

Số gai ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 24 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 11 - 14.

Thức ăn của P. marshallensis có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du nhỏ. Thường sống đơn độc hoặc thành đôi vào mùa sinh sản. P. marshallensis cũng được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh nhưng lại rất hiếm.

Xem thêm

 Gerry Allen (1999), Marine Fishes of South-East Asia: A Field Guide for Anglers and Divers, Nhà xuất bản Tuttle Publishing, tr.94 ISBN 9781462917075

Liên kết ngoài

 A closer look at the elusive Pseudochromis marshallensis, the Marshall Island dottyback, Reef Builders

Chú thích

Pseudochromis
Động vật được mô tả năm 1953


title: Canthonella silphoides

text:
Canthonella silphoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Canthonella


title: Townesia exilis

text:
Townesia exilis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Townesia


title: Leechia exquisitalis

text:
Leechia exquisitalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Leechia


title: Electrophaes subochraria

text:
Electrophaes subochraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Electrophaes


title: Phát sóng sự kiện thể thao

text:
Phát sóng sự kiện thể thao, gọi tắt là phát sóng thể thao hay truyền hình thể thao, là việc đưa tin trực tiếp về thể thao dưới dạng một chương trình truyền hình, thông qua truyền thanh radio và các phương tiện truyền thông phát sóng khác. Trong đó thường bao gồm một hoặc nhiều bình luận viên thể thao tường thuật lại các sự kiện đang diễn ra.

Theo quốc gia

Canada
Việc phát sóng thể thao khởi đầu với việc tường thuật lại trận đấu thông qua điện báo vào thập niên 1890. Năm 1896, một đường dây điện báo được kết nối với Sân băng Victoria ở thành phố Montréal để cập nhật tình hình các cổ động viên trong loạt tranh tài Stanley Cup ở thành phố Winnipeg giữa đội tuyển khúc côn cầu trên băng Montréal và Winnipeg. Năm 1923, truyền thanh trên radio đầu tiên về một trận thi đấu khúc côn cầu trên băng diễn ra vào ngày 8 tháng 2, với việc phát sóng giai đoạn 3 của trận thi đấu giữa hai đội Midland và North Toronto thuộc Hiệp hội Khúc côn cầu Ontario. Cuối tháng đó, buổi phát sóng toàn trận đấu đầu tiên đã diễn ra tại Winnipeg. Cùng mùa giải, người tiên phong phát sóng môn khúc côn cầu Foster Hewitt đã có buổi phát sóng đầu tiên.

Ireland
Buổi bình luận trực tiếp đầu tiên về một môn thể thao ngoài trời ở châu Âu đã diễn ra khi Paddy Mehigan đưa tin về trận Bán kết Giải vô địch toàn quốc (All-Ireland Senior Hurling Championship giữa Kilkenny và Galway vào ngày 29 tháng 8 năm 1926. Trận đấu này được ghi nhận là trận đầu tiên chủ yếu do đài BBC bị ngăn không cho phát sóng các sự kiện thể thao trước 7 giờ tối như một phương thức nhằm bảo vệ doanh số bán báo của Anh.

Vương quốc Anh
Sự kiện thể thao đầu tiên được phát sóng ở Vương quốc Anh là giải Bóng bầu dục Liên hiệp quốc tế giữa Anh và xứ Wales, phát đi từ Twickenham vào tháng 1 năm 1927. Hai tuần sau, chương trình phát sóng một trận đấu bóng đá đầu tiên do BBC thực hiện khi đưa tin về trận đấu giữa Arsenal với Sheffield United tại Highbury. Thính giả có thể sử dụng các lưới đã đánh số được đăng trên Radio Times để xác định một hành động đang diễn ra ở khu vực nào của sân (ký hiệu bằng các "hình vuông") thông qua bình luận viên thứ hai trong trận đấu. Đây được cho là nguồn gốc của cụm từ "Back to square one".

Vương quốc Anh cũng đã chứng kiến trận thi đấu bóng đá đầu tiên được truyền hình trực tiếp giữa Arsenal và Đội dự bị qua sóng BBC ngày 16 tháng 9 năm 1937.

Xem thêm

 Bình luận viên thể thao
 Phát sóng tin tức
 Báo thể thao
 Truyền hình K+

Các kênh truyền hình chuyên biệt về bóng đá và thể thao:

 Thể thao TV (VTVCab)
 Bóng đá TV (VTVCab)
 VTC3 - On Sports
 HTV Thể thao
 Fox Sports (toàn thế giới)
 ESPN (Hoa Kỳ)

Tham khảo

Danh mục sách tham khảo

Sự kiện thể thao
Sự kiện thể thao
Báo chí thể thao

Sự kiện thể thao
Lịch sử truyền hình
Thuật ngữ truyền hình


title: Hiệp hội Thử nghiệm và Đánh giá Quốc tế

text:
Hiệp hội Thử nghiệm và Đánh giá Quốc tế, viết tắt theo tiếng Anh là ITEA (International Test and Evaluation Association) là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận quốc tế hoạt động trong lĩnh vực
kiểm tra và đánh giá kỹ thuật.

ITEA thành lập năm 1980, nhằm tiếp tục trao đổi thông tin kỹ thuật trong lĩnh vực kiểm tra và đánh giá. Thành viên là các chuyên gia, sinh viên và các cơ quan doanh nghiệp tham gia vào việc phát triển và ứng dụng các hệ thống và sản phẩm hiện có chính sách và kỹ thuật được sử dụng để đánh giá hiệu quả, độ tin cậy và an toàn mới.

Mục tiêu
 Cung cấp cho một tổ chức dành cho những người có lợi ích chung trong kỷ luật của kiểm tra, đánh giá và những người muốn nuôi dưỡng, bảo tồn và thúc đẩy nghệ thuật và khoa học của các bài kiểm tra và đánh giá.
 Cung cấp cho việc trao đổi ý tưởng và thông tin trong lĩnh vực kiểm tra và đánh giá.
 Tiến hành các cuộc họp chuyên nghiệp, bao gồm các hội nghị chuyên đề, hội thảo, hội thảo và khóa học về công nghệ và quản lý có liên quan trong lĩnh vực kiểm tra và đánh giá.
 Tăng cường giáo dục trong lĩnh vực kiểm tra và đánh giá bằng cách tiến hành hội nghị chuyên đề, hội thảo, hội thảo và khóa học về lý thuyết và thực hành các bài kiểm tra và đánh giá.
 Hỗ trợ và thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của các nhà nước của nghệ thuật trong kiểm tra và đánh giá trong các ngành liên minh của khoa học, công nghệ và quản lý.
 Khuyến khích các mục tiêu tương tự như trong các tổ chức có liên quan, bao gồm chính phủ, ngành công nghiệp, các học viện, và các xã hội chuyên nghiệp.
 Ghi nhận những tiến bộ trong, và đóng góp cho thử nghiệm và đánh giá.
 Tài liệu lịch sử của thử nghiệm và đánh giá.
 Kỷ niệm những thành tựu của những người đã có những đóng góp đáng kể cho lĩnh vực kiểm tra và đánh giá.
 Tài trợ cho các ấn phẩm liên quan đến kiểm tra và đánh giá.

Điều hành
ITEA họp hội nghị theo kỳ 2 năm, trong đó có việc bầu ban điều hành mới.

Các chủ tịch ITEA

 '22. 2015-2017: B. Gene Hudgins
 21. 2013-2015: Charles "Chas" G. McKee
 20. 2011-2013: Mark D. Brown
 19. 2010-2011: Stephanie H. Clewer
 18. 2009-2010: Russell L. "Rusty" Roberts
 17. 2007-2009: John Smith
 16. 2006-2007: Thomas J. MacDonald
 15. 2004-2006: Robert T. Fuller
 14. 2002-2004: Gary L. Bridgewater
 13. 2000-2002: John B. Foulkes
 12. 1999-2000: John V. Bolino
 11. 1997-1999: John F. Gehrig
 10. 1997: Patricia A. Sanders
 09. 1994-1996: Donald R. Greenlee
 08. 1992-1994: Marion Williams
 07. 1990-1992: Matthew T. Reynolds
 06. 1988-1990: Robert W. Klementz
 05. 1986-1988: Ralph F. Wetzl
 04. 1985-1986: John V. Bolino
 03. 1984-1985: Bradford S. Granum
 02. 1983-1984: Charles K. Watts
 01. 1980-1983: Allen T. Matthews

 Xuất bản
Tạp chí ITEA Journal of Test and Evaluation xuất bản 4 kỳ mỗi năm . Tạp chí này không được SCImago Journal Ranking đánh giá.

Chú ý: Cần phân biệt với tạp chí Journal of Test and Evaluation'' của Hiệp hội Thí nghiệm và Vật liệu Hoa Kỳ (American Society for Testing and Materials) có danh tiếng hơn và có được SCImago đánh giá.

Tham khảo

Xem thêm
 Hội đồng Khoa học Quốc tế
 ASTM Quốc tế (ASTM International)

Liên kết ngoài
 ITEA Official website

Tổ chức phi chính phủ
Tổ chức phi lợi nhuận
Tổ chức khoa học quốc tế


title: Blennioidei

text:
Phân bộ cá Blenny (Danh pháp khoa học: Blennioidei) hay còn gọi đơn giản là cá Blenny là một phân bộ cá trong bộ cá vược Perciformes gồm các loài cá biển, cá nước lợ và một số loài cá nước ngọt, cá nhiệt đới nhỏ phân bộ này được ghi nhận là có một số loài đang tiến hóa để để chuẩn bị bỏ nước lên bờ sống, chúng đã di chuyển lên cạn để lẩn trốn khỏi những loài ăn thịt dưới nước.

Tập tính
Có bốn loài cá thuộc phân bộ Blenny phát triển độc lập một lối sống trên cạn, có nghĩa là chúng phân chia thời gian trong ngày cho việc sống dưới nước và sống trên cạn trong vùng nước nhiệt đới gần Rarotonga, một trong số ít những nơi trên thế giới có nhiều hơn một loài cá có thể sống trên cạn trong một khoảng thời gian đáng kể. Những con cá này bơi quanh ghềnh đá khi thủy triều thấp, nhưng sẽ di chuyển lên cạn khi thủy triều lên cao. Ngay cả những loài lưỡng cư thuộc họ blenny vẫn cần nước để thở. Khi chúng nhảy lên các phiến đá ven biển, chúng vẫn giữ cho vây có đủ độ ẩm bằng cách lấy nước từ các khe đá.

Cá blenny có rất nhiều kẻ thù khi ở dưới nước, chúng là mồi cho những loài sinh sống ở rạn san hô như cá bơn, cá mú, cá bàng chài và cá chình và nhiều loài ăn thịt khi thủy triều thay đổi, và khi nước triều lên cũng là lúc cá blenny nhảy lên bờ đá. Cuộc sống trên các tảng đá ít nguy hiểm hơn đối với cá blenny, và những con chim ít đe dọa đến cá blenny hơn những kẻ săn mồi dưới nước, tần suất những cuộc tấn công vào nơi mà cá blenny cư trú, những con cá blenny ở trên cạn ít bị tấn công hơn rất nhiều, và vì những hòn đảo ở Nam Thái Bình Dương thường có ít những động vật săn mồi trên cạn.

Chú thích

Tham khảo

Blennioidei


title: Marco Cecchinato

text:
Marco Cecchinato (; sinh ngày 30 tháng 9 năm 1992) là một vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Ý. Vào ngày 29 tháng 4 năm 2018, anh có được danh hiệu ATP World Tour đầu tiên tại Giải quần vợt Hungary Mở rộng 2018. Anh trở thành tay vợt người Sicilia đầu tiên giành được một danh hiệu ATP. Kết quả Grand Slam tốt nhất của anh là lọt vào vòng bán kết tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2018. Trong ba giải đấu còn lại, anh không thắng một trận đấu nào, mặc dù có một match point tại Giải quần vợt Úc Mở rộng 2019.

Chung kết sự nghiệp ATP

Đơn: 3 (3 danh hiệu)

Chung kết ATP Challengers và ITF Futures

Đơn: 19 (11–8)

Thống kê sự nghiệp

Đơn
Tính đến Madrid Masters 2019.

Thành tích đối đầu với tay vợt trong top 10
Dưới đây là thành tích đối đầu với các tay vợt đã từng nằm trong top 10 bảng xếp hạng ATP của Cecchinato, trong đó tay vợt được in đậm là đã từng số 1.

 Marcos Baghdatis 2–0
 Gilles Simon 2–0
  Marin Čilić 1–0
 Pablo Carreño Busta 1–1
 Novak Djokovic 1–1
 David Goffin 1–2
 Juan Mónaco 0–1
 Mardy Fish 0–1
 Gaël Monfils 0–1
 Tomáš Berdych 0–1
 Kei Nishikori 0–1
 Dominic Thiem 0–1
 Milos Raonic 0–3

* Tính đến 16 tháng 4 năm 2019.

Thắng tay vợt trong Top-10
Anh có thành tích đối đầu với các tay vợt này là 1–5 (.167), tại thời điểm trận đấu diễn ra, đứng trong top 10.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Nhân vật thể thao từ Palermo
Nam vận động viên quần vợt Ý


title: Coprophanaeus morenoi

text:
Coprophanaeus morenoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Coprophanaeus


title: Jaflong

text:
Jaflong (Sylheti ) là một địa điểm trên đồi và điểm đến du lịch trong Phân khu Sylhet, Bangladesh. Nó nằm ở Gowainghat Upazila của quận Sylhet và nằm ở biên giới giữa Bangladesh và bang Meghalaya của Ấn Độ, bị che khuất bởi những ngọn núi và rừng mưa nhiệt đới. Jaflong được biết đến với bộ sưu tập đá và là quê hương của bộ tộc người Khasi.

Địa lý
Jaflong là một điểm du lịch trong phân khu Sylhet. Nó cách thị trấn Sylhet khoảng 60 km và mất hai giờ lái xe để đến đó. Jaflong nằm giữa những vườn chè và đồi. Nó nằm bên cạnh dòng sông Sari trong lòng Hill Khashia.

Danh lam thắng cảnh

 Bộ sưu tập đá lăn
 Cuộc sống bộ lạc đầy màu sắc
 Khasia Rajbari (cung điện của nhà vua)
 Sông Dauki và Piyain
 Vườn trà
 Vườn cam và mít
 Vườn trầu và cau
 Dauki Bazar

Nghiền đá

Những kẻ chiếm đất đã chiếm đất của chính phủ và  đất rừng và khai thác đá bằng cách phá những ngọn đồi nhỏ gây ô nhiễm môi trường của Jaflong. Họ cũng thành lập các nhà máy nghiền đá trên đất rừng mà không được chính phủ cho phép.

Chương trình trồng rừng
Đầu năm 2005, Laskar Muqsudur Rahman, Phó giám đốc bảo tồn rừng, Phân khu rừng Sylhet, đã quan sát thấy Jaflong mà anh ta nghe thấy khi còn là 'lá phổi' của Greater Sylhet bị đe dọa do bị xâm lấn và thành lập các nhà máy nghiền đá trái phép. Ông đã có những sáng kiến để thu hồi đất và thành lập một công viên giải trí kiêm thực vật có tên là 'Công viên xanh Jaflong'. Viên đá nền tảng đầu tiên cho Công viên xanh theo chủ đề tại Jaflong được đặt bởi Laskar Muqsudur Rahman, Phó bảo vệ rừng vào năm 2005 với sự hợp tác của các nhân viên lâm nghiệp địa phương do Kiểm lâm Mohammad Ali lãnh đạo. Tuy nhiên, khi bắt đầu, đây là một nhiệm vụ đầy thách thức do xung đột cục bộ và các ràng buộc về thủ tục. Chương trình trồng rừng trong Công viên xanh Jaflong đã được bắt đầu dưới sự giám sát của các lực lượng chung, Quỹ Jaflong và Cục Lâm nghiệp. Họ đã cùng tham gia chương trình trồng rừng với khoảng 100 ha đất bị lấy. Theo chương trình trồng rừng, nhiều loại cây, bao gồm cả Akash-moni lai, đang được trồng trong công viên để duy trì cân bằng sinh thái.

Sưu tập ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đa dạng sinh học của Jaflong
 Hân hoan tại Jaflong. Báo Ngôi sao hàng ngày

Điểm tham quan ở Bangladesh


title: Dischides

text:
Dischides là một chi động vật thân mềm thuộc họ Gadilidae.

Các loài thuộc chi này được tìm thấy ở Âu-Á, Bắc Phi và Úc.

Các loài

Các loài:
Dischides atlantideus (Nicklès, 1955)
Dischides belcheri Pilsbry & Sharp, 1898
Dischides belenae Scarabino, 2008
Dischides celeciai Scarabino, 2008
Dischides dartevellei (Nicklès, 1979)
Dischides dichelus (R.B.Watson, 1879)
Dischides hintoni Lamprell & Healy, 1998
Dischides leloeuffi (Nicklès, 1979)
Dischides minutus (H.Adams, 1872)
Dischides montrouzieri Scarabino, 2008
Dischides ovalis (Boissevain, 1906)
Dischides politus (S.Wood, 1842)
Dischides prionotus (R.B.Watson, 1879)
Dischides splendens Raines, 2002
Dischides viperidens (Melvill & Standen, 1896)
Dischides yateensis Scarabino, 1955

Chú thích

Gadilidae


title: Ashayet

text:
nhỏ|206x206px|Phù điêu trên quách đá của Ashayet.
Ashayet hay Ashait là một vương hậu sống vào thời kỳ Vương triều thứ 11 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Bà là một người vợ thứ của pharaon Mentuhotep II.

Chôn cất

Ngôi mộ và nhà nguyện nhỏ của thứ phi Ashayet được tìm thấy trong quần thể đền thờ của Mentuhotep II tại Deir el-Bahari, cùng với 5 phu nhân khác: Kawit, Henhenet, Kemsit, Sadeh và Mayet. Những bà thứ phi của Mentuhotep được suy đoán là người Nubia.

Cỗ quách bằng đá của Ashayet hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Ai Cập, cùng với đó là cỗ quan tài bằng gỗ và xác ướp của bà. Ngoài ra, người ta còn phát hiện một bức tượng gỗ nhỏ được chôn theo thứ phi. Ashayet mất khi mới hơn 20 tuổi. Phù điêu trên quách đá cho thấy, Ashayet là người phụ nữ ngồi trên ngai, phía sau có nô tì đang hầu quạt, trước mặt bà là một bàn tế phẩm.

Bà được biết đến với các danh hiệu: "Người vợ yêu quý của Vua", "Nữ tư tế của Hathor", "Phu nhân của Dendera"...

Xem thêm

 Goring (2012), Chief Of Seers, Nhà xuất bản Routledge, tr.52-54 & 104-105

Tham khảo

Vương hậu Ai Cập cổ đại
Xác ướp Ai Cập cổ đại


title: Styloleptus nigrofasciatus

text:
Styloleptus nigrofasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Styloleptus


title: Sam Trickett

text:
Sam Trickett (sinh ngày 2 tháng 7 năm 1986 ở East Retford, Nottinghamshire, Anh) là một người chơi poker chuyên nghiệp người Anh. Anh nổi tiếng nhất với vị trí á quân, thua trong trận đấu heads-up trước Antonio Esfandiari trong giải Big One for One Drop - giành được hơn 10 triệu đô la tiền thưởng. Hiện tại, anh là người kiếm tiền cao thứ 12 trong lịch sử chơi giải đấu.

Sự nghiệp
Trickett bắt đầu chơi poker vào năm 2005 sau khi gặp chấn thương đầu gối kết thúc sự nghiệp làm cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Anh nhanh chóng trở thành một người tham gia thường xuyên trong các sự kiện poker ở Sheffield.

Trickett giành chiến thắng trong sự kiện chính Grosvenor UK Poker Tour (GUKPT) Luton năm 2008, nhận được 215.178 đô la tiền thưởng. Anh đã có 6 lần tiền thưởng trong kỳ World Series of Poker lần thứ 41.

Vào cuối năm 2010, Trickett, cùng với các người như Tom Dwan, John Juanda và Phil Ivey, tham gia vào một loạt các trò chơi tiền mặt với mức cược cao ở Macau, có sự tham gia của một số doanh nhân giàu có người Trung Quốc. Trong một cuộc phỏng vấn trên tạp chí Bluff Europe số tháng 1 năm 2011, Trickett tiết lộ rằng anh đã giành được khoảng 1 triệu bảng Anh trong những trò chơi này và hiện đang học tiếng Quan Thoại.

Trong chưa đầy một tháng đầu năm 2011, Trickett đã nhận được hơn 3 triệu đô la tiền thưởng trong các giải đấu no-limit hold'em với sự tham gia mức cược cao và số lượng người chơi nhỏ. Anh đã giành chiến thắng trong sự kiện super high roller mua vào 100 nghìn đô la tại PCA, giành chiến thắng trong sự kiện high roller mua vào 100 nghìn đô la tại Aussie Millions và đạt vị trí thứ hai trong giải đấu mua vào có số tiền mua vào lớn nhất lúc đó, với giải sự kiện super high roller mua vào 250 nghìn đô la tại Aussie Millions.

Vào ngày 13 tháng 11 năm 2011, Trickett giành chiến thắng trong Sự kiện chính của Giải đấu Poker Partouche tại Cannes và giành được 1.000.000 Euro.

Vào ngày 3 tháng 7 năm 2012, Trickett đạt vị trí thứ hai trong giải World Series of Poker 2012's Big One for One Drop, một giải đấu mua vào 1 triệu đô la Mỹ, là giải đấu mua vào cao nhất từng có. Anh giành được 10.112.001 đô la Mỹ, trở thành người chơi poker thành công nhất mọi thời đại của Anh. Sau khoản tiền lớn này, sự quan tâm của truyền thông Anh đối với Trickett gia tăng, đạt đỉnh điểm khi một bộ phim tài liệu trực tuyến về Trickett được sản xuất, tái hiện cuộc đời đầu của anh cho đến thành công trong giải One Drop.

Vào ngày 1 tháng 2 năm 2013, Trickett giành chiến thắng trong Giải thách thức 250.000 đô la tại Aussie Millions 2013. Với thành tích này, Trickett kiếm được 2.000.000 đô la Úc, góp thêm gần 2,1 triệu đô la Mỹ vào ngân hàng của anh.

Vào ngày 23 tháng 3 năm 2013, Sam đạt vị trí á quân trong Premier League Poker VI tại Aspers Casino London, xếp sau Daniel Shak. Anh giành được 200.000 đô la tiền thưởng cho vị trí thứ hai.

Đến ngày 15 tháng 2 năm 2019, tổng số tiền thưởng giải đấu trực tiếp của anh là 20.849.721 đô la, đặt anh ở vị trí thứ 20 trong danh sách tiền thưởng poker all-time và vị trí thứ hai trong danh sách tiền thưởng all-time của Anh.

Cuộc sống cá nhân
Vào tháng 1 năm 2013, Trickett công bố việc đính hôn với bạn đời lâu dài Natasha Sandhu, tuy nhiên trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 12 năm 2014, anh thông báo rằng anh đã chia tay với Natasha, người đã là bạn đời của anh trong hơn 10 năm.

Hiện tại, anh đang sống ở vùng nông thôn tại East Retford, Nottinghamshire, Anh.

Anh sở hữu một chiếc Bentley Continental độc đáo.

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Official website

Người chơi poker Anh
Sinh 1986
Nhân vật còn sống


title: Dyomyx inferior

text:
Dyomyx inferior là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dyomyx


title: Spilosoma nehallenia

text:
Spilosoma nehallenia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spilosoma


title: Syllepte eriopisalis

text:
Syllepte eriopisalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllepte
Động vật được mô tả năm 1859


title: HMS Dacres (K472)

text:
HMS Dacres (K472) là một tàu frigate lớp Captain của Hải quân Hoàng gia Anh hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó nguyên được Hoa Kỳ chế tạo như chiếc USS Duffy (DE-268), một tàu hộ tống khu trục lớp Evarts, và chuyển giao cho Anh Quốc theo Chương trình Cho thuê-Cho mượn (Lend-Lease). Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Anh được đặt tên theo Phó đô đốc James Richard Dacres (1749–1810), người từng tham gia các cuộc Chiến tranh Bảy Năm, Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ, Chiến tranh Cách mạng Pháp và Chiến tranh Napoleon. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu, hoàn trả cho Hoa Kỳ năm 1946 nhưng rút biên chế và xóa đăng bạ ngay sau đó, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1946.

Thiết kế và chế tạo
Những tàu frigate lớp Captain thuộc phân lớp Evarts có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và độ sâu mớn nước khi đầy tải là . Chúng có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn ; và lên đến  khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm bốn động cơ diesel General Motors Kiểu 16-278A nối với bốn máy phát điện để vận hành hai trục chân vịt; công suất  cho phép đạt được tốc độ tối đa , và có dự trữ hành trình  khi di chuyển ở vận tốc đường trường .

Vũ khí trang bị bao gồm ba pháo /50 cal trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội 1,1 inch/75 caliber bốn nòng và chín pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu.

DE-268 được đặt lườn dưới tên Duffy tại Xưởng hải quân Boston ở Boston, Massachusetts vào ngày 7 tháng 4, 1943; nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 5, 1943. Cái tên Duffy được chuyển cho chiếc DE-27 vào ngày 14 tháng 6, 1943, và chiếc DE-268 được chuyển giao cho Anh Quốc vào ngày 28 tháng 8, 1943, mang ký hiệu lườn K472 và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia Anh như là chiếc HMS Dacres dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân New Zealand Leo Patrick Bourke.

Lịch sử hoạt động
Dacres phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Anh trong vai trò chính là hộ tống vận tải. Nó cùng các tàu frigate  và  cùng ba tàu khu trục khác được phân về Đội hộ tống B4 đặt căn cứ tại Belfast, Bắc Ireland, để hộ tống các đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương từ năm 1943 đến năm 1944.

Dacres là một trong số ba tàu frigate lớp Captain (cùng với  và ) được chọn để cải biến thành tàu chỉ huy nhằm phục vụ trong Chiến dịch Neptune, hoạt động hải quân trong khuôn khổ cuộc Đổ bộ Normandy. Pháo  cùng toàn bộ thiết bị mìn sâu phía đuôi tàu được tháo dỡ, và cấu trúc thượng tầng được kéo dài để lấy chỗ cho nhân sự Ban tham mưu. Hai nhà tạm cấu trúc trên sàn tàu để chứa thiết bị thông tin, bổ sung một cột ăn-ten để tăng cường thiết bị liên lạc và các dàn radar mới. Hỏa lực phòng không cũng được tăng cường thêm bốn khẩu Oerlikon 20 mm.

Trong quá trình đổ bộ, Dacres khởi hành từ Portsmouth, nhưng gặp phải sự cố bị ngập nước hòng động cơ phía trước, buộc con tàu phải di chuyển chỉ với một động cơ. Dù sao nó cũng đạt được tốc độ , đủ cho phép nó dẫn đầu đoàn các tàu tấn công trong đội đến địa điểm ngoài khơi bãi Sword đúng theo lịch trình vào ngày 6 tháng 6, 1944. Sau khi các cuộc xung đột chuyển sâu hơn vào trong đất liền, các sĩ quan tham mưu rời tàu để lên bờ, và nó tham gia cùng Kingsmill để tuần tra nơi neo đậu cho đến tháng 8. Con tàu quay trở về Portsmouth, và đã cứu giúp một tàu Liberty trên đường đi.

Tại Căn cứ Hải quân Hoàng gia Portsmouth, Dacres được tháo dỡ các cấu trúc thượng tầng tạm và vũ khí bổ sung, và phục hồi trạng thái hoạt động trước khi quay trở lại Belfast vào đầu năm 1945, và gia nhập Đội hộ tống 10 tại đây. Cho dù đơn vị này đã đánh chìm được ba tàu ngầm U-boat Đức vào tháng 2, bản thân con tàu không tham gia vào hoạt động tác chiến và không được ghi công. Sang tháng 4, chiếc frigate được điều sang Đội hộ tống 15 và hoạt động cho đến khi chiến tranh chấm dứt tại Châu Âu.

Dacres được đưa về thành phần dự bị, rồi được hoàn trả lại cho Hoa Kỳ vào ngày 26 tháng 1, 1946, nhằm giảm bớt chi phí mà Anh phải trả cho Hoa Kỳ trong Chương trình Cho thuê-Cho mượn (Lend-Lease). Con tàu bị bán để tháo dỡ vào ngày 14 tháng 12, 1946.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 The Captain Class Frigates Association
 uboat.net HMS Dacres

Lớp tàu frigate Captain
Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts
Khinh hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu frigate trong Thế Chiến II
Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu thủy năm 1943


title: Devarodes phyleis

text:
Devarodes phyleis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Devarodes