title: Nike-X

text:
nhỏ|Tên lửa Sprint là vũ khí chủ yếu của hệ thống phòng thủ Nike-X. Nó có thể đánh chặn đầu đạn ICBM chỉ vài giây trước khi chúng được kích nổ.
Nike-X là một tên lửa chống tên lửa đạn đạo (ABM). Hệ thống này được thiết kế vào những năm 1960 bởi Lục quân Mỹ để bảo vệ các thành phố lớn tại Hoa Kỳ trước các cuộc tấn công bằng ICBM của Liên Xô. Hệ thống phòng thủ tên lửa này không bao giờ được đưa vào trang bị. Chương trình bị hủy bỏ vào năm 1967 và được thay thế bởi hệ thống phòng thủ Sentinel.

Hệ thống phòng thủ Nike-X được phát triển để thay thế hệ thống phòng thủ tên lửa Nike Zeus vốn có nhiều hạn chế. Radar của hệ thống Nike Zeus chỉ có thể theo dõi được một mục tiêu, và đã có những tính toán chỉ ra rằng, chỉ cần một loạt gồm bốn tên lửa ICBM cũng có khả năng đánh trúng căn cứ tên lửa Nike Zeus với tỉ lệ 90%. Bên tấn công cũng có thể sử dụng các bộ phản hồi tín hiệu radar hoặc các vụ nổ hạt nhân ở độ cao lớn làm tên lửa không thể đánh chặn cho đến khi quá muộn. Hệ thống phòng thủ tên lửa Nike Zeus có thể là một hệ thống phòng thủ hiệu quả vào những năm 1950, khi Liên Xô mới chỉ có vài tá tên lửa ICBM, nhưng đến cuối những năm 1960, người ta đánh giá rằng Liên Xô đã có hàng trăm ICBM, điều này khiến cho hệ thống Nike Zeus không thể đảm bảo việc phòng thủ hiệu quả.

Nike-X được thiết kế để đánh chặn đầu đạn ICBM ở độ cao dưới  bằng tên lửa đánh chặn vận tốc cao Sprint. Toàn bộ quá trình đánh chặn chỉ diễn ra trong vòng vài giây và ở độ cao . Để đạt được tốc độ và độ chính xác yêu cầu, cũng như khả năng chống lại các cuộc tấn công từ nhiều đầu đạn cùng lúc, Nike-X sử dụng hệ thống radar và máy tính mới có khả năng theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc và điều khiển nhiều tên lửa đánh chặn Sprint trong một loạt phóng.

Tuy vậy, việc xây dựng và triển khai một hệ thống phòng thủ Nike-X hoàn chỉnh sẽ vô cùng tốn kém. Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Robert McNamara lo ngại việc triển khai hệ thống này sẽ gây ra một cuộc chạy đua vũ trang. Ông chỉ đạo các nhóm thiết kế xem xét lại các hệ thống phòng thủ tên lửa. Trong số đó, khái niệm hệ thống phòng thủ I-67 đề xuất xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa hạng nhẹ chống lại một cuộc tấn công hạn chế, ví dụ như từ Trung Quốc. Đây chính là tiền thân của chương trình phòng thủ tên lửa Sentinel, còn hệ thống Nike-X bị hủy bỏ ngay từ khi mới phát triển.

Lịch sử

Nike Zeus

phải|nhỏ|Dòng tên lửa Nike: Ajax (phía trước), Hercules (giữa), và Zeus (sau).
Năm 1955, Lục quân Mỹ muốn nâng cấp tên lửa phòng không Nike B để trở thành một tên lửa đánh chặn ICBM. Phòng thiết kế Bell được giao nhiệm vụ nâng câp tên lửa Nike B, vốn cũng do họ thiết kế, Bell đã đưa ra báo cáo rằng việc sử dụng tên lửa Nike Hercules để làm tên lửa đánh chặn ICBM là điều khả thi, mà không cần thay đổi quá nhiều thiết kế tên lửa, chỉ cần nâng cấp hệ thống radar mới, mạnh hơn để có khả năng phát hiện các đầu đạn ICBM từ xa, để tên lửa Nike có đủ thời gian để phản ứng. Đầu năm 1957 Bell được giao nhiệm vụ phát triển tên lửa mà sau này được gọi là Nike II. Năm 1957, Liên Xô phóng thành công tên lửa đạn đạo R-7 Semyorka, đã làm đẩy nhanh chương trình phát triển hệ thống phòng thủ của Mỹ, tên lửa đánh chặn Nike II được nâng cấp, và được đặt tên mới là Zeus.

Nike Zeus tương tự như hai phiên bản tên lửa phòng không Nike Ajax và Nike Hercules trước đó. Nó sử dụng một radar tìm kiếm tầm xa để chọn mục tiêu, các radar riêng biệt để theo dõi mục tiêu và điều khiển tên lửa đánh chặn, và một máy tính để tính toán các điểm đánh chặn. Tên lửa Nike Zeus có kích thước lớn hơn nhiều so với 2 phiên bản Nike trước đó, và có tầm bắn lên đến , so với tầm bắn tối đa của tên lửa Hercules là . Để đảm bảo tiêu diệt mục tiêu ở độ cao , ở độ cao này, mật độ không khí rất nhỏ, khó truyền sóng xung kích, nó được trang bị một đầu đạn 400 kiloton (kT). Radar tìm kiếm là một tam giác quay rộng , có khả năng chọn ra đầu đạn mục tiêu từ cự ly hơn . Hệ thống phòng thủ trang bị máy tính bán dẫn mới có khả năng tính toán quỹ đạo đánh chặn đầu đạn đang di chuyển với tốc độ  trên giây.

Tên lửa Zeus được thử nghiệm vào năm 1959 tại bãi thử nghiệm tên lửa White Sands và các vụ thử đã diễn ra thành công. Các vụ thử ở tầm đánh chặn xa hơn diễn ra tại căn cứ không quân Hải quân mũi Mugu (Naval Air Station Point Mugu), bắn về phía Thái Bình Dương. Để thử nghiệm ở tầm bắn xa nhất thiết kế, lục quân Mỹ đã xây dựng một bãi phóng tên lửa Zeus tại đảo Kwajalein, tại đây nó có thể được thử nghiệm đánh chặn các tên lửa ICBM bắn đi từ căn cứ không quân Vandenberg tại California. Các buổi thử nghiệm tại Kwajalein bắt đầu diễn ra từ tháng 6/1962; đạt kết quả rất thành công, và trong một vài thử nghiệm khác Zeus còn được dùng để tiêu diệt vệ tinh tầm thấp.

Những vấn đề của hệ thống Zeus
phải|nhỏ|Sơ đồ hệ thống phòng thử Nike Zeus
Zeus ra đời trong bối cảnh tên lửa ICBM còn là một loại tên lửa mới, rất đắt đỏ, và Hoa Kỳ tin rằng Liên Xô chỉ có vài chục tên lửa ICBM trong trang bị. Vào thời điểm đó, nhiệm vụ răn đe hạt nhân của Mỹ hoàn toàn dựa vào phi đội máy bay ném bom chiến lược, thậm chí một số lượng nhỏ tên lửa nhằm vào căn cứ Bộ chỉ huy Không quân chiến lược cũng đã đủ trở thành một mối đe dọa nghiêm trọng. Hai phương án triển khai hệ thống Zeus đã được đưa ra. Một là triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa trên toàn bộ lục địa Bắc Mỹ, nhưng cần tới 7000 tên lửa Zeus. McNamara ủng hộ triển khai một hệ thống phòng thủ hạng nhẹ hơn, trong đó chỉ sử dụng 1200 tên lửa.

Vào những năm 1950s, sự tiến bộ của công nghệ đã thu nhỏ kích thước của đầu đạn ICBM, dẫn đến giảm giá thành tên lửa ICBM. Sau vụ phóng vệ tinh Sputnik, Pravda dẫn lời Nikita Khrushchev khẳng định Liên Xô có thể sản xuất ICBM như sản xuất xúc xích. Điều này tạo ra mối lo ngại rằng Liên Xô sẽ bỏ xa Mỹ về tên lửa ICBM. Sau này người ta mới hiểu rằng Liên Xô chỉ đạt đến số lượng đơn vị hơn 100 tên lửa ICBM vào cuối những năm 1960, vào thời điểm đó Liên Xô chỉ có bốn tên lửa ICBM trong trang bị.

Zeus sử dụng các radar điều khiển bằng cơ khí, giống như các tên lửa Nike trước đó, làm hạn chế khả năng đánh chặn nhiều mục tiêu cùng lúc. Trong khi đó, một nghiên cứu của Nhóm Đánh giá Hệ thống Vũ khí-Weapons Systems Evaluation Group (WSEG) đã tính toán rằng Liên Xô có 90% cơ hội tấn công thành công một căn cứ tên lửa Zeus chỉ bằng bốn đầu đạn duy nhất. Thậm chí các đầu đạn này không cần phải tấn công chính xác, do vụ nổ đầu đạn hạt nhân sẽ phá hủy các radar của trung tâm phòng thủ Zeus từ cự ly vài dặm. Nếu như Liên Xô có hàng trăm tên lửa ICBM, họ dễ dàng dùng một vài tên lửa trong số đó để tấn công căn cứ tên lửa Zeus.

Ngoài ra, vẫn có rất nhiều thách thức về mặt kỹ thuật trong việc đánh chặn tên lửa ICBM. Một loạt các thử nghiệm hạt nhân ở độ cao lớn diễn ra vào năm 1958 đã chỉ ra rằng khi kích nổ hạt nhân ở độ cao lớn, thì radar không thể phát hiện các vật thể phía sau quả cầu lửa này. Đến khi đầu đạn ICBM lộ ra dưới quả cầu lửa này, ở độ cao khoảng , thì sẽ chỉ mất tám giây cho đến lúc đầu đạn chạm đến mặt đất. Đây là khoảng thời gian quá ngắn để radar có thể khóa mục tiêu và phóng tên lửa Nike Zeus đánh chặn.

Hơn nữa, radar cũng bị làm nhiễu bởi mồi nhử radar. Các mồi bẫy này được làm từ các vật liệu có khối lượng nhẹ, thường là sợi hôm hoặc khinh khí cầu mylar, được chứa trong khoang đầu đạn hồi quyển. Khi đầu đạn còn đang bay trong không gian, chúng được giải phóng và tạo ra một đám mây mảnh vụn trải dài có đường kính vài km và kéo dài hàng chục km. Tên lửa Nike Zeus phải bay sâu khoảng  vào trong đám mây để có thể tiêu diệt được đầu đạn, vốn ẩn đâu đó trong đám mây. Nhóm WSEG tính toán rằng chỉ cần một tên lửa ICBM cùng với các mồi nhử mà nó mang theo có thể dễ dàng vượt qua được hệ thống phòng thủ Zeus. Một báo cáo vào giữa năm 1961 của ARPA cho rằng để đánh chặn một tên lửa ICBM có đầu đạn MIRV sẽ cần bốn tổ hợp phòng thủ tên lửa Nike Zeus, với 100 tên lửa mỗi tổ hợp.

Nike-X
Cục nghiên cứu các dự án tiên tiến-Advanced Research Projects Agency (ARPA, nay là DARPA) được thành lập năm 1958 bởi Bộ trưởng quốc phòng Neil McElroy dưới thời tổng thống Dwight Eisenhower. Vào thời điểm này, các nghiên cứu phát triển tên lửa của các quân chủng trong quân đội Mỹ bị trùng lặp nhau gây ra những tụt hậu so với chương trình tên lửa của Liên Xô. ARPA ban đầu có vai trò giám sát tất cả các phát triển tên lửa của quân đội Mỹ. Khi hệ thống phòng thủ Zeus gặp những vấn đề không thể khắc phục, McElroy yêu cầu ARPA đưa ra giải pháp khắc phục vấn đề.

Trong khi đó, một nâng cấp cho hệ thống Zeus đã được nghiên cứu: thay thế radar cũ bằng radar mảng pha mới, sẽ giúp tăng đáng kể số lượng các mục tiêu được theo dõi và tấn công cùng lúc. Để đạt được điều này, hệ thống được trang bị những máy tính mới mạnh hơn rất nhiều. Ngoài ra, các anten được đặt trong mái vòm bê tông giúp tăng cường khả năng bảo vệ trước các sóng xung kích từ vụ nổ hạt nhân. Các nghiên cứu ban đầu tại Bell Labs bắt đầu từ năm 1960 về cái mà sau đó được gọi là Radar mảng đa chức năng Zeus (Zeus Multi-function Array Radar (ZMAR)). Vào tháng 6 năm 1961, Western Electric và Sylvania được giao chế tạo một mẫu thử nghiệm, Sperry Rand Univac đảm nhận phần máy tính điều khiển.

Tháng 1 năm 1963 McNamara thông báo rằng kinh phí được phân bổ cho hệ thống Zeus sẽ không được giải ngân, và thay vào đó, kinh phí sẽ được sử dụng để phát triển một hệ thống mới sử dụng công nghệ mới nhất. Chương trình phát triển Zeus kết thúc, radar ZMAR được đổi tên thành MAR, và cả nghiên cứu chế tạo radar mạnh hơn, MAR-II, đã trở thành nghiên cứu trọng tâm của hệ thống phòng thủ ICBM Nike-X.

Cấu hình của hệ thống phòng thủ Nike X
nhỏ|Không ảnh thể hiện cách triển khai một hệ thống phòng thủ tên lửa Nike-X. Ở tiền cảnh là khu vực bệ phóng tên lửa với các tên lửa Sprint và hai radar MAR ở hai bên. Ở hậu cảnh, bên trên góc phải là căn cứ thứ 2 với các tên lửa và radar MSR.
Các mồi nhử ICBM có khối lượng nhẹ hơn khối lượng đầu đạn ICBM thật, do đó, khi đi vào vùng khí quyển dày đặc hơn, đầu đạn sẽ rơi nhanh hơn mồi nhử. Do đó người ta có thể phân biệt mồi nhử và đầu đạn thật bằng cách quan sát sự rơi và tốc độ của đầu đạn. Quá trình này, thường gọi là decluttering, chỉ diễn ra khi đám mây mảnh vụn bắt đầu đi vào bầu khí quyển ở độ cao khoảng . Hệ thống phòng thủ Nike-X sẽ tiến hành đánh chặn sau khi quá trình decluttering hoàn tất, đồng nghĩa với việc hệ thống đánh chặn sẽ chỉ có vài giây trước khi đầu đạn ICBM đánh trúng mục tiêu, cách căn cứ phòng thủ từ .

Việc đánh chặn ở độ cao thấp cũng sẽ giải quyết vấn đề tên lửa đánh chặn bị mù mục tiêu (blackout) khi kích nổ đầu đạn hạt nhân ở độ cao lớn. Bởi mép dưới của quả cầu lửa trong vụ nổ hạt nhân mà gây ra hiện tượng này sẽ mở rộng xuống đến độ cao 60 km, cũng chính là độ cao mà việc phân tách mồi bẫy/đầu đạn-decluttering rõ ràng nhất, bên dưới độ cao này, đầu đạn ICBM không còn bị che khuất bởi quầng lửa hạt nhân, đảm bảo tên lửa đánh chặn Sprint có thể đánh chặn mục tiêu chính xác. Radar được thiết kế và bảo vệ để đảm bảo vẫn hoạt động sau khi đầu đạn hạt nhân phát nổ gây ra hiệu ứng EMP. Quỹ đạo rơi của đám mây mảnh vụn/đầu đạn cũng phải được tính toán trước khi/trong khi hiệu ứng blackout diễn ra, và radar phải bắt bám đầu đạn ICBM trong vòng 10 giây cuối cùng trước khi nó chạm mục tiêu. Để làm được điều này thì máy tính phải có hiệu suất rất cao, điều mà khoa học kỹ thuật chưa thể đáp ứng.

Trung tâm của hệ thống phòng thủ Nike-X là radar MAR, là một radar mảng pha quét điện tử chủ động-active electronically scanned array (AESA) cho phép quét nhiều chùm tia radar ảo, tương đương với hiệu suất của nhiều radar quét cơ khí cùng lúc. Trong lúc một chùm tia radar quét toàn bộ bầu trời để phát hiện mục tiêu mới, các tia radar khác sẽ kiểm tra đám mây mảnh vụn/đầu đạn và cung cấp thông tin về mục tiêu trong giai đoạn đầu đánh chặn. Radar có khả năng sử dụng nhiều chùm tia radar để theo dõi đầu đạn ICBM sau khi nó đã lộ ra khỏi đám mây mồi bẫy, đồng thời theo dõi tên lửa đánh chặn Sprint. Để thực hiện được điều này, MAR yêu cầu khả năng xử lý dữ liệu ở mức độ chưa từng có, vì vậy Bell đề xuất xây dựng hệ thống sử dụng mạch tích hợp logic điện trở-bóng bán dẫn mới được phát minh ở quy mô nhỏ. Các hệ thống điều khiển chiến đấu của Nike-X bao gồm MAR và Trung tâm hệ thống xử lý dữ liệu phòng thủ-Defense Center Data Processing System (DCDPS).

Bởi vì Sprint được thiết kế để đánh chặn ở tầm ngắn, mỗi căn cứ phòng thủ tên lửa đơn lẻ sẽ không có đủ khả năng bảo vệ các thành phố lớn của Mỹ. Điều này dẫn đến việc các bệ phóng tên lửa Sprint phải được phân bố xung quanh khu vực phòng thủ. Do đó, các tên lửa Sprint sẽ không được quan sát và điều khiển bởi trạm radar MAR trong suốt quá trình tên lửa đánh chặn bắt đầu được phóng lên. Để giải quyết vấn đề này, phòng thí nghiệm Bell đề xuất xây dựng các radar đơn giản hơn đặt tại mỗi điểm phóng tên lửa (gọi là MSR). Mỗi trạm radar này chỉ có đủ năng lượng và hiệu suất để theo dõi và dẫn đường cho các tên lửa Sprint của riêng mình, và gửi thông tin về tên lửa đến Trung tâm xử lý dữ liệu DCDPS bằng đường dây điện thoại truyền thống và modems. Bell cũng tuyên bố rằng các trạm radar MSR cũng có vai trò theo dõi các đám mây mảnh vụn bổ trợ cho radar chính, giúp giảm thời gian phân tích phân biệt mồi nhử/đầu đạn.

Khi hệ thống này lần đầu tiên được đề xuất, không rõ liệu radar mảng pha AESA có cung cấp đủ thông tin để dẫn đường cho tên lửa đánh chặn ở tầm rất xa hay không. Do đó, cấu hình Nike-X ban đầu vẫn giữ lại Radar theo dõi tên lửa và Radar theo dõi mục tiêu (MTR và TTR) từ hệ thống Nike Zeus cho nhiệm vụ này. Cuối cùng, radar MAR đã được thử nghiệm và cho thấy nó có khả năng dẫn đường tầm xa cho tên lửa, và các radar MTR và TTR đã bị loại bỏ.

Các vấn đề
nhỏ|Các tính toán chỉ ra rằng, chỉ cần xây dựng các hầm trú ẩn phóng xạ đơn giản như căn hầm này cũng sẽ đảm bảo bảo vệ được nhiều người hơn là một hệ thống phòng thủ tên lửa Nike-X, đồng thời nó cũng ít tốn kém hơn nhiều.
Hệ thống Nike-X dự kiến được đưa vào trang bị vào đầu những năm 1960s để bảo vệ các thành phố và các trung tâm công nghiệp của Mỹ trước cuộc tấn công từ Liên Xô trong suốt những năm 1970s. Tính đến năm 1965 sự phát triển về số lượng các tên lửa ICBM có trong trang bị của cả Liên Xô và Hoa Kỳ đã làm cho chi phí xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo rất tốn kém. NIE 11-8-63, được công bố ngày 18 tháng 10 năm 1963, đã ước tính Liên Xô có khoảng 400–700 tên lửa ICBM được triển khai vào năm 1969, và có thể đạt tới 1.601 bệ phóng ICBM, được giới hạn bởi Hiệp ước SALT (Strategic Arms Limitation Talks).

Trong khi Nike-X được dự đoán có khả năng đối phó lại các đầu đạn ICBM với tỉ lệ 1:1, so với tỉ lệ ở hệ thống Zeus là 20:1, nhưng nó chỉ có khả năng bảo vệ một khu vực giới hạn. Sẽ cần tới hàng nghìn tên lửa Sprint để bảo vệ chỉ riêng các thành phố lớn nhất của Mỹ. Một hệ thống như vậy sẽ tiêu tốn khoảng 40 tỷ đô la để xây dựng (338 tỷ đô la vào năm 2021, khoảng một nửa ngân sách quân sự hàng năm).

Điều này dẫn đến các nghiên cứu sâu hơn về hệ thống để cố gắng xác định xem ABM có phải là cách thích hợp để bảo vệ người dân Mỹ hay không, hay liệu có giải pháp khác hiệu quả tương tự và tiết kiệm hơn về chi phí. Ví dụ, trong trường hợp của hệ thống Zeus, rõ ràng rằng việc xây dựng hầm trú ẩn bụi phóng xạ sẽ ít tốn kém hơn đồng thời bảo vệ được nhiều người dân hơn.

Một số học thuyết, ví dụ như học thuyết Prim-Read đưa ra rằng: tỉ lệ chi phí phát triển tên lửa ICBM/chi phí phát triển hệ thống phòng thủ ABM sẽ luôn nghiêng về phía chi phí tên lửa ICBM, có nghĩa là bên tấn công sẽ luôn ít tốn kém hơn bên phòng thủ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc xây dựng hệ thống ABM, chỉ đơn giản sẽ làm cho Liên Xô tăng thêm nữa số lượng tên lửa ICBM của mình. Điều này dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang mà Mỹ là người bất lợi. Khi những con số thống kê này được trình bày với McNamara, ông đã nhận xét đây là một cuộc đối đầu mà Hoa Kỳ là người sẽ thua, và nên tránh cuộc đối đầu như vậy.

Thêm vào đó, việc phải đối phó với hệ thống phòng thủ ABM của Mỹ sẽ khiến Liên Xô thay đổi cách thức tấn công, thay vì tấn công thành phố lớn, họ sẽ tấn công các thành phố nhỏ hơn, và tiến hành kích nổ đầu đạn ở ngoài tầm của tên lửa đánh chặn, tạo ra lớp bụi phóng xạ chết người. Lúc này, các hầm trú ẩn phóng xạ sẽ giúp bảo vệ nhiều người dân Mỹ hơn, với một chi phí nhỏ hơn đáng kể, và các hệ thống ABM sẽ trở thành thừa thãi. Trong một báo cáo của mình với Quốc hội Mỹ vào mùa xuân năm 1964, McNamara lưu ý rằng:

Hardpoint và Hardsite
nhỏ|Có hiệu suất cao hơn, hệ thống phòng thủ chống ICBM Hardsite thay thế tên lửa Sprint bằng tên lửa HiBEX, có gia tốc lên đến 400 g.
Hệ thống Zeus ban đầu được phát triển như là một hệ thống phòng thủ cho Bộ tư lệnh không quân chiến lược Hoa Kỳ. Tuy nhiên Không quân Mỹ muốn xây dựng lực lượng tên lửa ICBM của mình hơn. Logic của Không quân Mỹ khi đó là trong một cuộc tấn công hạt nhân vào các căn cứ chiến lược, mỗi một tên lửa ICBM của Liên Xô có thể tiêu diệt một ICBM của Mỹ, với việc có thêm hệ thống phòng thủ chống tên lửa bảo vệ cho các căn cứ tên lửa đạn đạo, thì Mỹ có thể sẽ còn lại một số ICBM vẫn còn sống sót qua cuộc tấn công hạt nhân của Liên Xô, để thực hiện đòn phản công hạt nhân. Điều này cũng đúng nếu như Mỹ chế tạo được nhiều tên lửa ICBM hơn Liên Xô, nhất là khi hệ thống Zeus tỏ ra không hiệu quả.

Điều này đã thay đổi vào đầu những năm 1960, khi Bộ trưởng McNamara đặt ra giới hạn đối với Không quân Mỹ, khi lực lượng này chỉ được sở hữu tối đa 1.000 tên lửa LGM-30 Minuteman và 54 tên lửa LGM-25C Titan II. Điều này đồng nghĩa với việc Không quân Mỹ không có khả năng đáp trả lực lượng ICBM đông đảo và hiện đại hơn của Liên Xô. Một mối đe dọa còn lớn hơn là từ hạm đội tàu ngầm chiến lược trang bị tên lửa Polaris của Hải quân, vốn có tính sống còn cao hơn nhiều so với các căn cứ tên lửa ICBM cố định trên lục địa. Không quân Mỹ đã tăng độ chính xác của tên lửa Minuteman đủ để đánh trúng giếng phóng tên lửa của Liên Xô, điều mà các tên lửa Polaris kém chính xác hơn không thể làm được. Để có thể tiến hành cuộc phản công hạt nhân chính xác như vậy, thì việc phát triển một hệ thống ABM mới là cần thiết.

Vào năm 1963–64 ARPA bắt đầu phát triển một khái niệm mới có tên Hardpoint. Trong đó xây dựng Hardpoint Demonstration Array Radar, và một tên lửa đánh chặn thậm chí còn nhanh hơn, HiBEX. Cả Không quân Mỹ và Lục quân Mỹ đã cùng hợp tác phát triển khái niệm này. Phiên bản ban đầu của Hardsite, HSD-I, xét đến khả năng xây dựng các căn cứ phòng thủ khu vực ngoại ô các thành phố lớn, sử dụng hệ thống phòng thủ Nike-X. Ví dụ như hệ thống chỉ huy SAC và trung tâm điều khiển hoặc sân bay ngoại vi thành phố. HSD-II bảo vệ các căn cứ quân sự biệt lập, như các bãi phóng tên lửa. Phần lớn các nghiên cứu tiếp theo tập trung vào cấu hình HSD-II.

HSD-II đề xuất việc triển khai các tên lửa Sprint gần bãi phóng tên lửa Minuteman. Tên lửa Sprint sẽ chỉ tiến hành đánh chặn các đầu đạn ICBM bay vào khu vực quá gần căn cứ, đủ để gây những tổn hại cho giếng phóng tên lửa Minuteman, và bỏ qua các đầu đạn còn lại. Vào thời kỳ đó, hệ thống dẫn đường quán tính của tên lửa ICBM Liên Xô không có độ chính xác quá cao. Điều này khiến cho một vài tên lửa Sprint có thể đánh chặn được nhiều đầu đạn ICBM.

PAR

nhỏ|PARCS được thiết kế để có phạm vi bao phủ radar rộng, giảm giá thành của radar tại mỗi khu phòng thủ trong mạng lưới phòng thủ SCD.
Trong quá trình phát triển, vị trí và kích cỡ của căn cứ phòng thủ tên lửa Nike-X trở thành một vấn đề khi triển khai tại các thành phố nhỏ. Vốn được thiết kế để bảo vệ các thành phố lớn, Nike-X là một hệ thống phòng thủ cỡ lớn, với nhiều tên lửa được điều khiển bởi một mạng lưới radar và máy tính đắt tiền. Các thành phố nhỏ hơn sẽ không thể triển khai Nike-X do hệ thống này quá tốn kém. Những thành phố này do đó có thể trở thành mục tiêu chính trong cuộc tấn công hạt nhân. Điều này đã dẫn đến việc phát triển một cấu hình phòng thủ cỡ nhỏ gọi là Small City Defense (SCD). Tính đến năm 1964 SCD đã trở thành một phần trong kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ Nike-X, với việc triển khai phòng thủ tại các thành phố chính ở một mức độ nào đó.

SCD gồm một khẩu đội được tự động hóa với radar TACMAR (TACtical MAR) được phát triển dựa trên radar MAR nhưng có phạm vi quét ngắn hơn, cùng với một hệ thống xử lý dữ liệu đơn giản được gọi là Bộ xử lý dữ liệu cục bộ-Local Data Processor (LDP). Về cơ bản nó là một hệ thống phòng thủ tên lửa tinh giảm tính năng, có khả năng đối phó với ít mục tiêu hơn. Để giảm giá thành tổ hợp hơn nữa, Bell sau đó đã thay thế TACMAR bằng MSR nâng cấp. Bell đã nghiên cứu các cách triển khai hệ thống khả dĩ khác nhau, từ việc chỉ triển khai Nike-X tại các thành phố lớn, cho đến việc triển khai cả SCD tại các thành phố nhỏ hơn với nhiều cấu hình và kích thước khác nhau. Việc triển khai phòng thủ sẽ được tiến hành theo từng giai đoạn.

Một vấn đề nảy sinh là cần cung cấp cảnh báo sớm cho các điểm phòng thủ SCD. Radar MSR có phạm vi thậm chí còn ngắn hơn MAR, nó chỉ có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách , nghĩa là nó chỉ có khả năng phát hiện mục tiêu chỉ vài giây trước khi tiến hành phóng tên lửa đánh chặn.

Do vậy cần phải có một radar mới chỉ dành riêng cho việc cảnh báo sớm, được sử dụng trong những phút đầu tiên của cuộc tấn công, và không đảm nhiệm vai trò đánh chặn, hệ thống này không phức tạp và được bảo vệ kỹ càng như MAR. Từ đây dẫn đến sự ra đời của radar thu nhận vòng ngoài-Perimeter Acquisition Radar (PAR), sử dụng những thiết bị điện tử rẻ tiền vận hành ở tần số VHF.

Đánh chặn bằng tia X, Zeus EX
nhỏ|Zeus EX, về sau được gọi là Spartan, là phát triển cuối cùng từ tên lửa Nike Zeus.
Khi một vụ nổ hạt nhân diễn ra trong bầu khí quyển, nó sản sinh ra tia X và ion hóa không khí, làm cản trở sự lan rộng của tia X. Trong môi trường rìa không gian, không khí loãng hơn, và tia X được truyền đi xa hơn. Một vụ nổ tia X sẽ gây ra những tổn hại với tấm chắn nhiệt của đàu đạn hồi quyển.

Cuối năm 1964 Bell đã cân nhắc tới việc trang bị vũ khí tia X cho tên lửa Zeus sử dụng trong hệ thống phòng thủ Nike-X. Một báo cáo vào tháng 1 năm 1965 đã phác thảo về khả năng này, theo đó tên lửa đánh chặn sẽ phải có một đầu đạn lớn hơn nhiều dành riêng cho việc tạo ra tia X, và sẽ phải hoạt động ở độ cao lớn hơn để tối đa hóa tác dụng của tia X. Một ưu điểm của phương pháp đánh chặn này là nó chỉ yêu cầu độ chính xác cần phải có khi đánh chặn là một vài dặm, trong khi đối với tên lửa Zeus nguyên bản để phá hủy đầu đạn ICBM bằng neutron, tên lửa phải có độ chính xác trong vòng . Điều này có nghĩa là tầm bắn tối đa của tên lửa Zeus, vốn bị ràng buộc bởi độ chính xác của radar chỉ là khoảng , nay đã được nới rộng. Từ đó, hệ thống phòng thủ sẽ có thể sử dụng radar kém tinh vi hơn, ít tốn kém hơn nhiều.

Phiên bản mở rộng tầm bắn-Extended Range Nike Zeus, hay gọi tắt là Zeus EX, có khả năng bảo vệ một khu vực rộng lớn hơn, giảm số lượng các trung tâm phòng thủ trên phạm vi toàn quốc. Những nghiên cứu phát triển hệ thống này được tiến hành trong những năm 1960, và trở thành vũ khí chính của hệ thống Sentinel, và ở hệ thống Safeguard sau này.

Nike-X trở thành Sentinel
Đến năm 1967 vấn đề về hệ thống ABM đã trở thành một vấn đề tranh luận lớn trên cả báo chí. Ngày 17 tháng 6 năm 1967, Trung Quốc đã thử nghiệm quả bom H đầu tiên của họ trong Thử nghiệm số 6. Ngày 18 tháng 9 năm 1967, Bộ trưởng Robert McNamara thông báo rằng mọi phát triển đối với Nike-X sẽ chuyển sang cho chương trình Sentinel.

MAR
nhỏ|MAR-I tại Trung tâm thử nghiệm tên lửa White Sands, nhìn về phía Đông Nam. Máy phát nằm trong mái vòm nhỏ bên phải, với máy thu liên kết của nó trên mái vòm chính phía trên nó. Các thành phần của trạm radar chỉ chiếm một diện tích nhỏ so với đường bao ban đầu.
Những nghiên cứu về radar ZMAR đã được bắt đầu từ đầu những năm 1960, trước khi McNamara hủy bỏ chương trình Zeus vào năm 1963. Lúc đầu hợp đồng phát triển được trao cho Sylvania và General Electric (GE). Thiết kế của Sylvania đã chiến thắng trong cuộc đấu thầu chế tạo thiết bị thử nghiệm, về sau nó trở thành radar MAR-I khi chương trình Nike-X thay thế cho chương trình Zeus.

Để giảm chi phí, nguyên mẫu MAR-I sẽ chỉ lắp đặt các phần tử anten cho phần bên trong của anten đường kính , cách khu vực trung tâm . Số phần tử ăng-ten giảm từ 6.405 xuống còn 2.245 nhưng sẽ không thay đổi logic điều khiển cơ bản. Số phần tử trên mặt máy phát cũng giảm tương tự. Một MAR bốn mặt, có kích thước đầy đủ sẽ cần 25.620 bộ khuếch đại tham số, vì vậy việc chế tạo radar MAR-I nhỏ hơn để thử nghiệm đã giảm đáng kể chi phí và thời gian xây dựng. Cả hai ăng-ten thu nhận đều được chế tạo với kích thước đầy đủ và có thể được mở rộng để đạt hiệu suất của một radar MAR hoàn chỉnh bất cứ lúc nào. Mẫu thử nghiệm MAR-I ước tính tốn khoảng 100 triệu đô la để xây dựng (834 triệu đô la vào năm 2021).

Bãi thử nghiệm radar MAR-I được đặt tại Bãi thử nghiệm tên lửa White Sands.Vị trí đặt radar MAR-I cho phép nó có thể theo dõi các vụ phóng tên lửa từ khu vực phía Nam của bãi thử tên lửa White Sands, hoặc các vụ phóng tên lửa từ tổ hợp phóng tên lửa Green River ở Utah.

Vì MAR là trung tâm của toàn bộ hệ thống Nike-X, nó được bảo vệ rất kỹ càng trước vụ nổ hạt nhân. Radar được đặt trong một mái vòm bán cầu trung tâm lớn bằng bê tông cốt thép dày 10 foot (3,0 m) với các mái vòm nhỏ hơn được bố trí trên các góc của một hình vuông bao quanh mái vòm trung tâm. Mái vòm trung tâm chứa bộ phận thu tín hiệu, và các mái vòm nhỏ hơn chứa bộ phận phát. Tòa nhà được thiết kế để cho phép một máy phát và máy thu được tích hợp vào cả bốn hướng giúp phạm vi phủ sóng đạt rộng nhất có thể. Vì là một điểm thử nghiệm, MAR-I chỉ lắp đặt thiết bị thu phát ở mặt quay về phía tây bắc, mặc dù các thiết bị thu phát thứ hai cũng được lắp đặt ở mặt phía đông bắc nhưng nó chưa bao giờ được sử dụng. Một hàng rào được xây dựng xung quanh tòa nhà đặt radar để ngăn các tín hiệu phản xạ từ các ngọn núi ở gần đó.

Radar MAR-I được bắt đầu xây dựng từ tháng 3 năm 1963 và quá trình xây dựng được tiến hành nhanh chóng. Radar chạy thử vào tháng 6 năm 1964, và thử nghiệm bắt mục tiêu là một khinh khí cầu thành công trong vòng 50 phút. Tuy nhiên hệ thống radar có độ tin cậy thấp, và phải tiến hành nâng cấp rất tốn kém sau đó. Sau nâng cấp, radar tỏ ra hiệu quả trong việc phát nhiều chùm tia liên tục và có khả năng phát hiện, theo dõi, đánh chặn nhiều mục tiêu cùng lúc với độ chính xác cao và thời gian xử lý nhanh nhạy.

Lúc này việc xây dựng trạm radar MAR-II cũng được tiến hành trên đảo san hô Kwajalein; chế tạo bởi General Electric. Nó có thiết kế và hình thức lái chùm tia khác với radar MAR-I. Nguyên mẫu MAR-II được xây dựng trên mảnh đất phía tây của địa điểm ban đầu đặt căn cứ Zeus. MAR-II được xây dựng giống như một kim tự tháp với nửa mặt sau của nó bị loại bỏ. Giống như MAR-I, để tiết kiệm chi phí, MAR-II chỉ có một bộ phần tử phát và thu, nhưng có tiềm năng nâng cấp mở rộng trong tương lai. Nike-X đã bị hủy bỏ trước khi MAR-II hoàn thành.

Trạm radar MAR-I về sau được sử dụng như một nơi trú ẩn hạt nhân cho Căn cứ không quân Holloman, cách đó  về phía Đông.Vào đầu những năm 1980, địa điểm này được chọn làm nơi đặt cơ sở thử nghiệm hệ thống laser năng lượng cao.

Năm 1972, Stirling Colgate, một giáo sư tại New Mexico Tech, đã viết một lá thư cho tạp chí Science đề xuất việc hồi sinh trở lại MAR. Ông đề xuất việc sử dụng MAR làm một kính thiên văn vô tuyến quan sát dòng hydro. Đề xuất của Colgate không bao giờ được chấp nhận, nhưng hơn 2000 bộ khuếch đại đã được giao lại cho trường đại học khôi phục. Khoảng một chục bộ khuếch đại đã được sử dụng cho mục đích thiên văn, bao gồm cả máy dò siêu tân tinh SNORT của Colgate.

Các bộ khuếch đại vẫn được lưu trữ tại New Mexico Tech cho đến năm 1980. Một cuộc phân tích đã phát hiện ra rằng có hơn một ounce vàng trong mỗi bộ và số bộ khuếch đại dự trữ còn lại đã được nấu chảy để tạo ra lượng vàng trị giá 941.966 đô la dành cho trường đại học (3 triệu đô la vào năm 2021). Số tiền này được sử dụng để xây dựng trường.

MSR
nhỏ|Nguyên mẫu thử nghiệm radar MSR được đặt trong khối dạng kim tự tháp bên trái giữa ảnh. Nó được sử dụng đến những năm 1970, khi chương trình phòng thủ Safeguard bị hủy bỏ. Sau đó nó lại được phục hồi như là một cấu hình radar MSR cỡ nhỏ được biết đến với tên gọi Site Defense Radar (SDR), bên phải của radar MSR.
Bell bắt đầu tiến hành phát triển MSR để nâng cao hiệu suất trong quá trình đánh chặn. Những nghiên cứu dẫn đến việc Bell đề xuất hệ thống radar quét mảng pha bị động băng tần S (PESA) tháng 10 năm 1963. Raytheon dành được hợp đồng phát triển vào tháng 12 năm 1963, công ty Varian đảm nhận việc chế tạo Klytron (twystrons) công suất cao cho bộ phận phát tín hiệu.

Phiên bản thử nghiệm được phát triển giữa tháng 1 và tháng 5 năm 1964. Khi sử dụng cùng với radar MAR, radar MSR chỉ có vai trò dẫn đường cho tên lửa Sprint ở cự ly gần. Điều này dẫn đến việc thiết kế radar có công suất bức xạ hạn chế. Với mô hình phòng thủ đối với các thành phố nhỏ (SCD), radar sẽ không có đủ công suất cần thiết để có thể phát hiện đầu đạn ICBM từ đủ xa để có thể phản ứng. Do vậy một thiết kế được nâng cấp với công suất máy phát gấp 5 lần, được gửi đến Raytheon vào tháng 5 năm 1965. Một bản nâng cấp nữa vào tháng 5 năm 1966 bổ sung các máy tính điều khiển chiến đấu mới và các tính năng khác.

Cơ sở thử nghiệm Hệ thống phòng thủ Zeus trước đó đã chiếm gần như toàn bộ đảo Kwajalein, nên cơ sở thử nghiệm MSR đã được xây dựng trên đảo Meck, cách  về phía Bắc. Tại cơ sở này Lục quân Mỹ có thể thử nghiệm cả MAR-II và radar MSR. Một bãi phóng tên lửa đánh chặn thứ hai được đặt tại đảo Illeginni, cách Meck  về phía Tây Bắc, bao gồm hai bệ phóng tên lửa Sprint và hai bệ phóng tên lửa Spartan. Ba trạm chụp ảnh được xây dựng tại đảo Illeginni để chụp ảnh các vụ phóng tên lửa. Và chúng vẫn còn được sử dụng .

Bệ phóng tên lửa được xây dựng trên đảo Meck vào năm 1967. Căn cứ trên đảo Illeginni không có trạm radar; nó được vận hành từ xa từ đảo Meck.

Sprint
nhỏ|The sub-scale Squirt was used to test Sprint concepts.
Vào ngày 1 tháng 10 năm 1962, văn phòng Nike của Bell đã gửi thông số kỹ thuật của một tên lửa tốc độ cao cho ba nhà thầu. Martin Marietta trúng gói thầu phát triển tên lửa Sprint vào ngày 18 tháng 3.

Sprint là thử thách kỹ thuật khó nhất của hệ thống Nike-X. Được thiết kế để đánh chặn đầu đạn ICBM ở độ cao khoảng 45.000 feet (14.000 m), nó phải có gia tốc và tốc độ vô cùng lớn. Điều này gây ra các vấn đề lớn về mặt vật liệu chế tạo tên lửa, điều khiển tên lửa và vấn đề thu nhận tín hiệu vô tuyến trong môi trường không khí xung quanh tên lửa bị ion hóa.

Sprint là vũ khí chính của hệ thống Nike-X và do đó nó được ưu tiên cao trong việc phát triển. Để tăng tốc độ phát triển, một phiên bản tên lửa đánh chặn cỡ nhỏ của Sprint được gọi là Squirt đã được thử nghiệm tại White Sands. Đã có tổng cộng 5 lần phóng thử tên lửa Squirts diễn ra vào năm 1964, 1965. Tên lửa Sprint phiên bản thử nghiệm đã được phóng thử ngày 17/11/1965, chỉ sau 25 tháng kể từ khi bản thiết kế tên lửa hoàn tất. Tên lửa Sprint đã được thử nghiệm từ trước khi radar MSR được hoàn tất, do đó, ban đầu tên lửa được điều khiển bằng radar TTR và MTR của hệ thống Zeus. Các thử nghiệm tiếp tục diễn ra trong phạm vi chương trình Safeguard, với tổng cộng 42 lần phóng thử tại White Sands và 34 lần phóng thử tại đảo Kwajalein.

Spartan
Tên lửa Zeus B đã được bắn thử nghiệm tại White Sands và từ căn cứ thử nghiệm phòng thủ Nike Zeus trên đảo Kwajalein. Sau khi Zeus chuyển thành Nike-X, một phiên bản có tầm bắn xa hơn đã được lên kế hoạch phát triển, thay thế tầng 2 của tên lửa Zeus bằng một cấu hình lớn hơn, có lực đẩy lớn hơn. Tên lửa mới có định danh DM-15X2, EX sau này được đổi tên thành Spartan kể từ tháng 1 năm 1967. Tên lửa Spartan được phóng thử nghiệm vào tháng 3 năm 1968, khi này chương trình Nike-X đã được thay bằng chương trình Sentinel.

Mô tả
Một hệ thống phòng thủ Nike-X điển hình khi được triển khai tại các thành phố lớn sẽ bao gồm một vài bãi phóng tên lửa đánh chặn. Một trong số đó sẽ được trang bị radar MAR cùng với máy tính trung tâm DCDP, trong khi ở các bãi phóng khác sẽ được trang bị radar MSR. Tất cả các bệ phóng đều được liên kết với nhau bằng thiết bị truyền thông hoạt động ở băng thông thoại bình thường. Một số căn cứ nhỏ hơn sẽ được đặt ở phía bắc trạm radar MAR để bảo vệ trung tâm radar này.

Gần như tất cả mọi tình huống đánh chặn đều được chỉ huy qua máy tính DCDP đặt tại căn cứ MAR. Lí do cho sự tập trung này là: thứ nhất, hệ thống radar MAR cực kỳ phức tạp và đắt tiền và không thể được chế tạo với số lượng lớn, thứ hai là các máy tính dựa trên bóng bán dẫn có đủ hiệu suất để xử lý dữ liệu cũng rất đắt. Do đó, Nike-X có cấu hình triển khai dựa trên một khẩu đội tên lửa trang bị radar và trung tâm máy tính có hiệu suất cao và xung quanh nó là nhiều khẩu đội tên lửa với các radar đã được đơn giản hóa rất nhiều.

nhỏ|Radar MAR-I
nhỏ|Radar TACMSR đặt tại Mickelsen là radar MSR duy nhất được xây dựng hoàn thiện. Các phần tử radar chỉ được lắp đặt trên một phần nhỏ diện tích hình tròn; phần diệc tích còn lại được sử dụng để nâng cấp mở rộng trong tương lai.
nhỏ|Sprint là vũ khí chủ yếu của hệ thống Nike-X, nhưng đã bị xếp vào thứ yếu trong hệ thống phòng thủ Sentinel.

Xem thêm

 Dự án Nike
 A-135-một hệ thống phòng thủ của Liên Xô tương tự như Nike-X.

Ghi chú

Tham khảo

Citations

Bibliography

Liên kết ngoài

 "Army Air Defense Command", part of the US Army's "The Big Picture" series, this episode discusses the ARADCOM system in 1967. A section at the end, starting at the 22 minute mark, discusses Nike-X, MAR, MSR, Zeus and Sprint. Darren McGavin narrates.

Phòng thủ tên lửa


title: Arichanna negans

text:
Arichanna negans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Arichanna


title: Cúp Síp 2010

text:
Cúp Síp 2010 (tiếng Anh: Cyprus Cup 2010), giải bóng đá giao hữu thường niên được tổ chức tại Cộng hòa Síp, diễn ra từ 24 tháng 2 đến 3 tháng 3 năm 2010. Canada là đội tuyển giành chức vô địch.

Vòng bảng

Bảng A

Bảng B

Vòng phân hạng

Tranh hạng bảy

Tranh hạng năm

Tranh hạng ba

Chung kết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 RSSSF

2010
Bóng đá nữ năm 2010


title: Gerocyptera marginalis

text:
Gerocyptera marginalis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gerocyptera


title: Chris Messina

text:
Christopher Messina (sinh ngày 11/8/1974) là nam diễn viên, đạo diễn người Mỹ. Anh từng tham gia vai phụ trong các phim như Vicky Cristina Barcelona, Argo, Julie & Julia, Ruby Sparks, Celeste and Jesse Forever hay You've Got Mail. Ở lĩnh vực truyền hình, anh từng vào vai Danny Castellano trong The Mindy Project, vai diễn mang về cho anh 2 đề cử giải Critics' Choice Television, hạng mục Nam chính xuất sắc nhất trong phim hài.

Thời thơ ấu
Messina sinh ra ở Northport, New York. Anh học diễn kịch từ thời trung học, sau khi tốt nghiệp, anh theo học Đại học Marymount Manhattan nhưng bỏ học sau một học kỳ. Sau đó, anh đi học các lớp diễn xuất tư ở vùng Manhattan và trở thành một diễn viên sân khấu off-Broadway.

Đời tư
Messina kết hôn với nữ diễn viên Rosemarie DeWitt từ năm 1995 - 2006.

Anh có hai con trai với nhà sản xuất phim Jennifer Todd là Milo và Giovanni (sinh năm 2008 và 2009).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người giành giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh cho Dàn diễn viên nổi bật
Nam diễn viên đến từ New York
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên sân khấu Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Sinh năm 1974


title: Scopula continuaria

text:
Scopula continuaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Giày cao gót

text:
Giày cao gót (hay còn gọi là guốc) là một loại giày trong đó gót chân, so với ngón chân, cao hơn đáng kể so với mặt đất. Chúng làm cho người mặc có vẻ cao hơn, làm nổi bật cơ bắp chân và chiều dài của tổng thể chân. Có nhiều loại giày cao gót, có nhiều kiểu dáng, màu sắc và chất liệu khác nhau, và có thể được tìm thấy trên khắp thế giới. Chúng có ý nghĩa văn hóa và thời trang quan trọng gắn liền với chúng, phần lớn được định hình bởi bối cảnh lịch sử trong hơn 1.000 năm qua. Mang giày cao gót có liên quan đến một số vấn đề sức khỏe.

Lịch sử

Trước những năm 1700

Giày cao gót có một lịch sử lâu đời, có niên đại từ thế kỷ thứ mười. Kỵ binh Ba Tư, ví dụ, đi một loại giày có gót để đảm bảo chân họ được giữ chắc trong bàn đạp. Hơn nữa, nghiên cứu chỉ ra rằng giày cao gót giúp cho những tay đua bắn tên có thể đứng lên khi ngựa phi nước đại, giữ an toàn khi phi ngựa. Xu hướng này đã được chuyển thành giày cao bồi nổi tiếng thế kỷ 21. Sở hữu ngựa là tốn kém và tốn thời gian, vì vậy để đi giày cao gót ngụ ý người đi giày này là người giàu có đáng kể. Việc sử dụng giày cao gót thực tế và hiệu quả này đã đặt ra tiêu chuẩn cho hầu hết các đôi giày cưỡi ngựa trong suốt lịch sử và thậm chí cho đến ngày nay. Sau đó, vào thế kỷ thứ 12 ở Ấn Độ, giày cao gót lại được sử dụng trở lại. Hình ảnh một bức tượng từ Đền Ramappa đã chứng minh điều này, cho thấy chân của một phụ nữ Ấn Độ trong một chiếc giày giơ cao. Sau đó, trong thời Trung cổ, cả đàn ông và phụ nữ đều mang giày đế bệt để có khả năng tự nhấc mình ra khỏi thùng rác và đường phố đầy phân. Năm 1430, giày chopine có lúc cao . Luật Venetian sau đó giới hạn chiều cao xuống còn ba inch, nhưng quy định này đã bị đa số bỏ qua. Một đạo luật thế kỷ 17 ở Massachusetts tuyên bố rằng phụ nữ sẽ phải chịu sự đối xử tương tự như phù thủy nếu họ dụ dỗ đàn ông kết hôn thông qua việc sử dụng giày cao gót.

Những năm 1700

Giày cao gót hiện đại đã được các sứ giả của Abbas Đại đế đưa đến châu Âu vào đầu thế kỷ 17. Đàn ông sử dụng chúng để ám chỉ địa vị của giới thượng lưu; chỉ những người không phải làm việc mới có thể đủ khả năng, cả về tài chính và thực tế, để mang những đôi giày xa hoa như vậy. Những người trong hoàng gia như vua Louis XIV đi giày cao gót để chứng tỏ địa vị. Khi truyền thống này lan ra, và các thành viên khác trong xã hội bắt đầu đi giày cao gót, các thành viên ưu tú trong xã hội đã làm các đôi giày cao gót của họ được làm cao hơn nữa để phân biệt với tầng lớp thấp hơn. Các nhà chức trách thậm chí đã bắt đầu điều chỉnh độ dài của điểm cao gót theo thứ hạng xã hội. Klaus Carl bao gồm các độ dài này trong cuốn sách Giày của mình: "½ inch cho thường dân, 1 inch cho tư sản, 1 và ½ inch cho hiệp sĩ, 2 inch cho quý tộc, và 2½ inch cho hoàng tử."  Khi phụ nữ đi theo phong cách này, chiều rộng của gót chân thay đổi theo một cách cơ bản khác. Đàn ông đi giày cao gót dày, trong khi phụ nữ mang giày cao gót mỏng. Sau đó, khi những lý tưởng Khai sáng như khoa học, tự nhiên và logic chiếm lĩnh nhiều xã hội châu Âu, đàn ông dần dần ngừng đi giày cao gót. Sau Cách mạng Pháp vào cuối những năm 1780, giày cao gót, nữ tính và hời hợt tất cả trở nên đan xen trộn lẫn vào nhau. Theo cách này, giày cao gót trở nên gắn liền hơn nhiều với cảm giác không thực tế và ngông cuồng của một người phụ nữ.

Thiết kế của giày cao gót Pháp từ cuối những năm 1600 đến khoảng những năm 1720 đặt trọng lượng cơ thể lên bóng của bàn chân, và được trang trí bằng vải ren hoặc vải bện (ảnh). Từ những năm 1730 - 1740, giày cao gót rộng với ngón chân hếch và khóa buộc đã trở nên phổ biến. Những năm 1750 và 1760 đã giới thiệu một đôi giày cao gót hơn, cao hơn. Những năm 1790 tiếp tục xu hướng này, nhưng thêm vào sự kết hợp màu sắc. Ngoài ra, trong suốt tất cả các thập kỷ này, không có sự khác biệt giữa giày phải và trái. Ở Anh vào năm 1770, một đạo luật đã được đưa vào quốc hội, nơi sẽ áp dụng các hình phạt tương tự như phù thủy đối với việc sử dụng giày cao gót và các thiết bị mỹ phẩm khác.

Những năm 1800

Giày cao gót đã lỗi mốt bắt đầu từ khoảng năm 1810, và sau đó vào năm 1860, chúng trở lại với kích thước khoảng hai inch rưỡi. Giày cao gót Pinet và giày cao gót Cromwell đều được giới thiệu trong thời gian này. Sản xuất chúng cũng được tăng lên với sự phát minh và sản xuất hàng loạt máy may vào khoảng những năm 1850. Với máy may, sản lượng tăng lên khi máy có thể nhanh chóng và rẻ tiền "định vị gót chân, khâu ở trên và gắn vào đế."  Đây cũng là một ví dụ điển hình về mức độ phổ biến của giày cao gót tương tác với văn hóa và công nghệ thời đó.

Những năm 1900

Với những năm 1900 mang lại hai cuộc chiến tranh thế giới tàn khốc, nhiều quốc gia đặt ra các quy định thời chiến, với các ảnh hưởng tới gần như tất cả các khía cạnh của cuộc sống. Điều này bao gồm các vật liệu trước đây được sử dụng để làm giày cao gót, chẳng hạn như lụa, cao su hoặc da; những vật liệu này bắt đầu được thay thế bằng nút chai và đế gỗ. Một trong những kết quả khác của những cuộc chiến này là sự gia tăng trong quan hệ quốc tế và sự chia sẻ thời trang ngày càng phổ biến hơn thông qua nhiếp ảnh và phim ảnh, giúp truyền bá thời trang cao gót. Ví dụ về điều này là các máy bơm màu nâu và trắng với các đường cắt hoặc dây đeo mắt cá chân kết hợp với một ngón chân mở. Cái nhìn thực tế nhưng chuyên nghiệp của họ đã thu hút lối sống mới, nhanh chóng của nhiều phụ nữ.
Ngoài ra, Chiến tranh thế giới thứ hai đã dẫn đến việc phổ biến các áp phích cô gái pin-up, mà đàn ông thường treo trong phòng mình trong chiến tranh. Hầu như tất cả các cô gái này được hình dung đi giày cao gót, dẫn đến sự gia tăng mối quan hệ giữa giày cao gót và tình dục nữ. Giày cao gót đế cao, gầy được phát minh vào năm 1950, củng cố mối quan hệ giữa phụ nữ, tình dục và ngoại hình. Có một sự suy yếu của phong cách stiletto trong cả cuối những năm 1960 / đầu những năm 1970 và cả những năm 1990 khi giày cao gót nổi bật hơn, tiếp theo là sự hồi sinh vào những năm 2000.

Thế kỷ 21
Lịch sử phức tạp và phức tạp của giày cao gót đã dẫn đến một loạt các suy nghĩ văn hóa và ống kính mà qua đó mọi người xem chúng ngày nay. Thứ nhất, nó mang độc quyền giới tính, vì rất ít đàn ông đi giày cao gót trong thời đại hiện nay. Thứ hai, các tạp chí như Playboy, cũng như các nguồn truyền thông khác miêu tả phụ nữ định hướng tình dục, thường làm như vậy bằng cách sử dụng giày cao gót. Paul Morris, một nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Portsmouth, lập luận rằng giày cao gót làm nổi bật "khía cạnh đặc trưng giới tính của dáng đi nữ tính", làm tăng tính nữ tính của phụ nữ một cách giả tạo.

Một cách tôn trọng, việc uốn cong lưng của một người phụ nữ được tạo điều kiện bằng cách đi giày cao gót báo hiệu sự sẵn sàng của một người phụ nữ chờ đợi được một người đàn ông tán tỉnh. Với việc giữ cho tư duy tình dục này trong tâm trí, giày cao gót được coi là thời trang cho phụ nữ trong hầu hết các trường hợp. Nó có thể là trang phục ngày thường với một "áo blouse lụa, ngực khép hờ với một cúc áo bật ra, và giày cao gót."  Hoặc, nó có thể trang trọng với một bộ váy hoặc đồng phục công sở.

Cuối cùng, các giá trị văn hóa của thế kỷ 20 và 21 đã chô thấy rằng giày cao gót là chuẩn mực trong các trang phục chuyên nghiệp cho phụ nữ. Một số nhà nghiên cứu cho rằng giày cao gót thậm chí đã trở thành một phần của đồng phục nữ giới tại công sở, và hoạt động trong một bộ quy tắc hiển thị lớn hơn và phức tạp hơn nhiều. Giày cao gót được coi là một vấn đề nan giải đối với phụ nữ vì chúng mang lại cho họ lợi ích tâm lý nhưng gây bất lợi cho sức khỏe của họ. Thế kỷ 21 đã giới thiệu một phổ rộng và nhiều phong cách khác nhau, từ chiều cao và chiều rộng của gót chân, đến thiết kế và màu sắc của giày.

Ảnh hưởng sức khỏe

Chấn thương và đau đớn

Mang giày cao gót có liên quan mạnh mẽ đến chấn thương, bao gồm cả chấn thương cần được chăm sóc tại bệnh viện. Có bằng chứng cho thấy những người mang giày cao gót thường xuyên ngã hơn, đặc biệt là những đôi giày cao hơn 2,5 cm, ngay cả khi họ không đi giày cao gót vào thời điểm mùa thu. Mang giày cao gót cũng liên quan đến đau cơ xương khớp, đặc biệt là đau ở cơ bắp (cơ chạy dọc sống lưng dọc theo cột sống) và đặc biệt với đau gót chân và vết chai chân (chỉ phụ nữ được xét nghiệm).

Một cuộc khảo sát năm 2001 được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu từ Đại học bang Pennsylvania sử dụng 200 phụ nữ cho thấy 58% phụ nữ phàn nàn về đau lưng dưới khi đi giày cao gót và 55% phụ nữ cho biết họ cảm thấy đau lưng tồi tệ nhất khi đi giày gót cao nhất. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng khi tăng chiều cao gót chân, cơ thể buộc phải đảm nhận một tư thế không tự nhiên để duy trì trọng tâm của nó. Vị trí thay đổi này đặt nhiều áp lực và căng thẳng lên cột sống thắt lưng dưới, điều này giải thích tại sao phụ nữ phàn nàn về đau lưng nghiêm trọng khi tăng chiều dài giày cao gót.

Trong một nghiên cứu năm 1992, các nhà nghiên cứu từ Đại học California, Đại học Davis và Thomas Jefferson muốn nghiên cứu ảnh hưởng của việc tăng chiều cao gót chân lên áp lực bàn chân bằng cách sử dụng bốn mươi lăm người tham gia nữ đi ngang qua một tấm áp lực ở nhiều độ cao khác nhau. Một phần mềm Biokinetic đã được sử dụng để phân tích các vị trí áp suất chính xác trên và dọc theo chân của mỗi người tham gia. Các nhà nghiên cứu đã có thể kết luận rằng sự gia tăng chiều cao gót chân dẫn đến sự gia tăng áp lực bên dưới mỗi xương Metatarsal của bàn chân. Ngoài ra, họ phát hiện ra rằng chiều cao gót cao nhất gây ra áp lực liên tục không thể phân tán đều trên bàn chân.

Trong một nghiên cứu năm 2012, Kai-Yu Ho, Mark Blanchette và Christopher Powers, muốn xác định xem chiều cao gót chân có làm tăng căng thẳng khớp xương bánh chè trong khi đi bộ hay không. Các khớp patellofemoral đề cập đến ngã ba nơi xương đùi và xương bánh chè gặp nhau. Nghiên cứu bao gồm mười một người tham gia đeo theo dõi và đánh dấu phản chiếu khi họ đi ngang qua lối đi được mạ lực 10 mét trong giày cao gót thấp, trung bình và cao. Nghiên cứu cho thấy rằng khi chiều cao của gót chân tăng lên, bóng của bàn chân trải qua sự gia tăng áp lực dẫn đến mức độ khó chịu tăng lên và căng thẳng khớp xương bánh chè đỉnh điểm. Các nhà nghiên cứu cũng đề cập rằng việc sử dụng giày cao gót trong thời gian dài sẽ dẫn đến tình trạng quá tải lặp đi lặp lại của khớp sẽ dẫn đến sự đau đớn và cuối cùng là viêm xương khớp xương bánh chè và hội chứng đau patellofemoral.

Trong một nghiên cứu năm 2012, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra nguy cơ người mang giày cao gót trong thời gian dài có liên quan đến chiều dài và căng cơ bắp chân. Nhóm kiểm soát bao gồm những phụ nữ đi giày cao gót dưới mười giờ mỗi tuần và nhóm thử nghiệm bao gồm những phụ nữ đi giày cao gót tối thiểu bốn mươi giờ mỗi tuần trong ít nhất hai năm. Nhóm thử nghiệm được yêu cầu đi bộ xuống một lối đi chân trần và đi giày cao gót trong khi nhóm kiểm soát đi xuống bằng chân trần khi các máy ảnh ghi lại chuyển động của họ để tính chiều dài cơ bắp. Dữ liệu cho thấy việc mang giày cao gót đã rút ngắn chiều dài của các cơ bắp trung thất (MG) ở bắp chân một cách đáng kể cũng như tăng độ cứng trong gân achilles. Nhóm thử nghiệm cũng đã chứng minh một sự căng thẳng lớn hơn đối với các nang cơ khi đi giày cao gót vì vị trí uốn cong của bàn chân bị ép chặt. Các nhà nghiên cứu đã có thể ước tính rằng khi đi giày cao gót, tỷ lệ bó dây thần kinh bị chèn ép ước tính cao hơn khoảng 3 lần và tỷ lệ biến dạng bó dây thần kinh cao hơn khoảng 6 lần. Ngoài ra, họ có thể kết luận rằng việc sử dụng giày cao gót trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ chấn thương như căng thẳng cùng với sự khó chịu và mỏi cơ.

Kiểm soát thăng bằng của cơ thể
Năm 2016, các nhà khoa học Khoa Vật lý trị liệu tại Đại học Sahmyook ở Hàn Quốc đã tiến hành một nghiên cứu để kiểm tra tác động của chiều cao gót giày và tốc độ đi bộ đối với khả năng kiểm soát thăng bằng.

Trong nghiên cứu này, những người tham gia được yêu cầu đeo giày cao gót thấp hoặc cao và đi trên máy chạy bộ với tốc độ thấp và cao. Kết quả của thí nghiệm này, các nhà nghiên cứu cho rằng khi chiều cao gót giày tăng lên, tốc độ lắc lư của cơ thể cũng tăng lên, điều này cũng làm thay đổi vị trí của khớp gối, đòi hỏi các cơ chân phải căn chỉnh lại toàn bộ cơ thể, đặc biệt là hông, theo đường thẳng đứng. Khi trọng lượng cơ thể dồn về phía trước, hông bị lệch khỏi trục và khớp gối phải chịu áp lực để điều chỉnh cho phù hợp với sự thay đổi.

Tình trạng sưng tĩnh mạch
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng một hậu quả có thể xảy ra khi mang giày cao gót là tăng áp lực trong tĩnh mạch. Các thí nghiệm cho thấy rằng gót giày càng cao, thì "áp lực tĩnh mạch trong chân càng cao". Điều này có nghĩa là sau khi sử dụng giày cao gót nhiều lần, nguy cơ xuất hiện giãn tĩnh mạch và các triệu chứng không mong muốn khác ở chân cao hơn nhiều. Các nghiên cứu khác cũng hỗ trợ tuyên bố rằng việc mang giày cao gót có thể dẫn đến nhiều tác động lâu dài, bao gồm chấn thương do tai nạn ở nhiều khu vực của cơ thể.

Pháp luật
Tại Carmel, California, giày cao gót cao hơn 2 inch với diện tích tiếp xúc nhỏ hơn một inch vuông chỉ được đeo khi có giấy phép.

Một số lãnh đạo công đoàn cho rằng giày cao gót tại nơi làm việc nên được đánh giá về sức khỏe và an toàn.

Năm 2016 tại Vương quốc Anh, nhân viên lễ tân tên Nicola Thorp đã bị đuổi về nhà mà không được trả lương vì cô từ chối tuân theo quy định trang phục của công ty Portico. Thorp đã phát động một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi chính phủ Vương quốc Anh "cấm các công ty yêu cầu phụ nữ phải đi giày cao gót ở nơi làm việc". Vào tháng 1 năm 2017, hai ủy ban nghị viện đã quyết định rằng Portico đã vi phạm pháp luật, nhưng đến thời điểm này, công ty đã thay đổi các điều khoản tuyển dụng của mình. Bản kiến nghị đã bị chính phủ bác bỏ vào tháng 4 năm 2017 vì họ tuyên bố rằng luật hiện hành là "thỏa đáng". Luật hiện hành ở Vương quốc Anh cho phép phụ nữ được yêu cầu đi giày cao gót, nhưng chỉ khi nó được coi là yêu cầu công việc và nam giới trong cùng công việc được yêu cầu ăn mặc "với mức độ lịch sự tương đương".

Vào tháng 4 năm 2017, tỉnh British Columbia của Canada đã sửa đổi luật lao động để ngăn chặn các nhà tuyển dụng yêu cầu phụ nữ phải đi giày cao gót ở nơi làm việc. Các tỉnh khác của Canada cũng đã làm theo.

Vào tháng 9 năm 2017, Philippines đã cấm các công ty yêu cầu nhân viên nữ phải đi giày cao gót ở nơi làm việc.

Chiến dịch #KuToo ở Nhật Bản đã thu thập được gần 20.000 chữ ký trong một bản kiến nghị kêu gọi cấm việc bắt buộc phụ nữ phải đi giày cao gót. Chính phủ cho biết họ không có kế hoạch thay đổi. Bộ trưởng Lao động Nhật Bản đã tuyên bố rằng các công ty và những người khác có thể yêu cầu phụ nữ đi giày cao gót miễn là điều đó cần thiết và phù hợp với công việc, dựa trên các quy tắc được xã hội chấp nhận.

Trẻ em
Giày cao gót được bán trên thị trường cho trẻ em và một số trường học khuyến khích trẻ em mang chúng. 18% chấn thương do mang giày cao gót là ở trẻ em và 4% ở trẻ dưới 10 tuổi, trong một khảo sát ở Hoa Kỳ từ năm 2002 đến năm 2012. Một bài đánh giá y tế năm 2016 về giày cao gót đã bày tỏ lo ngại về việc trẻ em sử dụng giày cao gót. Một đứa trẻ chín tuổi cao khoảng một nửa chiều cao của người lớn và một đứa trẻ mới biết đi cao khoảng một phần tư; do đó, so với chiều cao cơ thể, một chiếc gót cao 2 inch (5 cm) ở người lớn sẽ là một chiếc gót cao 1 inch ở trẻ chín tuổi và một chiếc gót cao nửa inch ở trẻ mới biết đi, mặc dù liệu điều này có dẫn đến tác hại tương đương về sức khỏe hay không thì chưa được biết.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Giày dép
Giày


Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Hà Nội FC thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Thể thao T&T. Trung tâm đào tạo vận động viên bóng đá cho câu lạc bộ bóng đá Hà Nội và là cơ sở đào tạo bóng đá trẻ lớn ở Việt Nam. Ngoài cơ sở đào tạo chính tại Hà Nội, trung tâm còn có cơ sở đào tạo chi nhánh T&T VSH tại Cửa Lò do cựu cầu thủ Văn Sỹ Hùng đứng đầu.

Nguồn tuyển sinh vận động viên bóng đá
Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Hà Nội T&T nhận đào tạo một số lượng lớn vận động viên từ Trung tâm thể dục thể thao Hà Nội. Ngoài ra cơ sở VSH đóng tại Cửa Lò cũng là nguồn cung cấp các cầu thủ trẻ cho hệ thống đào tạo Hà Nội T&T

Câu lạc bộ Hà Nội cũng đưa nhiều tuyển trạch viên đến nhiều các địa phương ở miền Bắc. Các tuyển trạch viên sẽ theo sát những giải đấu nhi đồng ở nhiều vùng để phát hiện các em nhỏ có năng khiếu đá bóng từ 11 tuổi để đón vào ăn ở tập trung tại lò đào tạo trẻ của Hà Nội T&T.

Sáp nhập lò đào tạo của cựu cầu thủ Văn Sỹ Hùng
Năm 2012,  cựu cầu thủ đội tuyển quốc gia Văn Sỹ Hùng nhận được lời ông bầu của câu lạc bộ bóng đá Hà Nội Đỗ Quang Hiển, anh đã quyết định sáp nhập lò đào tạo tại thị xã Cửa Lò của mình thành chi nhánh đào tạo trẻ của Hà Nội T&T. Kể từ năm 2013, lò đào tạo T&T đã xây dựng nguyên tắc trung tâm của Văn Sỹ Hùng chỉ đào tạo các cầu thủ dưới 15 tuổi. Những tài năng trẻ triển vọng sẽ được chuyển ra Hà Nội để tiếp tục qua trình đào tạo cao hơn.

Hoạt động đào tạo vận động viên bóng đá
Cơ sở chính của lò đào tạo tại Hà Nội hiện duy trì 4 lứa cầu thủ từ U15 tới U21. Ở các tuyến trẻ hơn câu lạc bộ Hà Nội rút cầu thủ từ chi nhánh T&T VSH tại Nghệ An do HLV Văn Sỹ Hùng đứng đầu.

Những người làm công tác huấn luyện lò đào tạo Hà Nội T&T hầu hết đều xuất thân là cựu cầu thủ như: Nguyễn Đức Thắng, Vũ Hồng Việt, Phạm Minh Đức, Thạch Bảo Khanh...

Đóng góp cho các cấp đội tuyển quốc gia
Từ khi hoạt động đến nay, HLV các đội tuyển quốc gia đã gọi cầu thủ trẻ chất lượng trưởng thành từ hệ thống đào tạo của Hà Nội T&T vào đội tuyển Việt Nam như: Đỗ Duy Mạnh, Đoàn Văn Hậu, Phí Minh Long, Nguyễn Quang Hải, Đỗ Hùng Dũng,...

Thành tích tại các giải trẻ
Tại giải bóng đá U21 quốc gia
 Vô địch: 2013, 2015, 2016, 2018, 2019
 Á quân: 2014
 Hạng 3: 2012
Tại giải bóng đá U19 quốc gia
 Vô địch: 2011, 2014, 2016, 2017, 2019
 Á quân: 2015
 Hạng 3: 2013
Tại giải bóng đá U17 quốc gia
 Á quân: 2014
 Hạng 3: 2013, 2016
Tại giải bóng đá U15 quốc gia
 Á quân: 2011, 2012
 Hạng 3: 2014
Tại giải bóng đá U13 quốc gia
 Hạng 3: 2012, 2013

Học viên tiêu biểu

|-----
! colspan=9 bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan=9 bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan=9 bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội T&T


title: Heilongjiangosaurus

text:
Heilongjiangosaurus (nghĩa là "thằn lằn Hắc Long Giang") là tên không chính thức một chi khủng long chưa được mô tả sống vào thời kỳ Creta muộn.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

 Additional Dinosaur Mailing List commentary.

Khủng long
Heilongjiangosaurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 2001
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long châu Á
Họ Khủng long mỏ vịt

Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Andrei Poverlovici

text:
Andrei Poverlovici (sinh ngày 17 tháng 10 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người România thi đấu ở vị trí Hậu vệ cho câu lạc bộ Liga IV SR Brașov.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Nhân vật thể thao từ Brașov
Cầu thủ bóng đá România
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá SR Brașov
Cầu thủ bóng đá FC Victoria Brănești
Cầu thủ bóng đá FC Unirea Alba Iulia
Cầu thủ bóng đá FC Botoșani
Cầu thủ bóng đá FC Voluntari
Cầu thủ bóng đá Liga I
Cầu thủ bóng đá Liga II


title: Chiều cao

text:
Chiều cao là thước đo khoảng cách dọc, phạm vi dọc (mức độ "cao" của một người nào đó) hoặc vị trí thẳng đứng (mức độ "cao" của một điểm). Ví dụ: "Chiều cao của tòa nhà đó là 50 m" hoặc "Chiều cao của máy bay là khoảng 10.000 m".

Khi thuật ngữ này được sử dụng để mô tả vị trí thẳng đứng (Ví dụ: máy bay) hay tính từ mực nước biển, chiều cao thường được gọi là độ cao. Hơn nữa, nếu điểm được gắn vào Trái Đất (ví dụ: đỉnh núi), thì độ cao (độ cao so với mực nước biển) được gọi là độ nâng hoặc cao độ.

Trong không gian Đề các, chiều cao được đo dọc theo trục dọc (y) giữa một điểm cụ thể và điểm khác không có cùng giá trị y. Nếu cả hai điểm xảy ra có cùng giá trị y, thì chiều cao tương đối của chúng bằng 0.

Trong toán học
Trong các mô hình cơ bản của không gian, chiều cao có thể chỉ ra chiều thứ ba, hai chiều còn lại là chiều dài và chiều rộng. Chiều cao là chuẩn hóa đối với mặt phẳng được hình thành bởi chiều dài và chiều rộng.

Chiều cao cũng được sử dụng làm tên cho một số định nghĩa trừu tượng hơn. Bao gồm các:

 Đường cao của một hình tam giác, là chiều dài từ một đỉnh của một hình tam giác đến đường thẳng được hình thành bởi phía đối diện;
 Một phép đo trong một hình cung tròn của khoảng cách từ điểm giữa của cung tròn của đoạn tròn đến điểm giữa của đường nối với các điểm cuối của cung (xem sơ đồ trong hình cung tròn);
 Trong một cây đồ thị có rễ, chiều cao của một đỉnh là chiều dài của đường đi xuống dài nhất đến một chiếc lá từ đỉnh đó;
 Trong lý thuyết số đại số, " hàm chiều cao " là phép đo liên quan đến đa thức tối thiểu của số đại số; trong số các ứng dụng khác trong đại số giao hoán và lý thuyết biểu diễn;
 Trong lý thuyết vành, chiều cao của một ideal nguyên tố là độ dài nhất của các độ dài của các chuỗi ideal nguyên tố chứa trong nó.

Trong khoa học địa chất

Trong địa chất
Mặc dù chiều cao có liên quan đến mặt phẳng tham chiếu, hầu hết các phép đo chiều cao trong thế giới vật lý đều dựa trên bề mặt bằng không, được gọi là mực nước biển. Cả độ cao và độ nâng, hai từ đồng nghĩa với chiều cao, thường được định nghĩa là vị trí của một điểm trên mực nước biển trung bình. Người ta có thể mở rộng bề mặt mực nước biển dưới các lục địa: ngây thơ, người ta có thể tưởng tượng rất nhiều kênh hẹp qua các lục địa. Trong thực tế, mực nước biển dưới một lục địa phải được tính toán từ các phép đo trọng lực và tồn tại các phương pháp tính toán hơi khác nhau; Xem trắc địa, độ cao.

Trong trắc địa
Thay vì sử dụng mực nước biển, các nhà trắc địa thường thích xác định chiều cao từ bề mặt của ellipsoid tham chiếu, xem Hệ thống trắc địa, mốc đo lường dọc.

Xác định chiều cao của các mốc địa lý trở thành một câu hỏi liên quan đến tham chiếu. Chẳng hạn, ngọn núi cao nhất theo độ cao liên quan đến mực nước biển thuộc về đỉnh Everest, nằm ở biên giới của Nepal và Tây Tạng, Trung Quốc; tuy nhiên, ngọn núi cao nhất bằng cách đo đỉnh đến căn cứ thuộc về núi Mauna Kea ở Hawaii, Hoa Kỳ.

Trong ngành hàng không
Trong thuật ngữ hàng không, các thuật ngữ chiều cao, độ cao và độ nâng không phải là từ đồng nghĩa. Thông thường, độ cao của máy bay được đo từ mực nước biển, trong khi chiều cao của nó được đo từ mặt đất. Độ nâng cũng được đo từ mực nước biển, nhưng thường được coi là một thuộc tính của mặt đất. Do đó, độ nâng cộng với chiều cao có thể bằng độ cao, nhưng thuật ngữ độ cao có một số ý nghĩa khác trong hàng không.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kích thước
Không gian
Hình học mêtric


title: IPhone 15

text:
iPhone 15 và iPhone 15 Plus là điện thoại thông minh được thiết kế và tiếp thị bởi Apple Inc. Chúng là thế hệ thứ mười bảy của iPhone, kế nhiệm iPhone 14. Bản phát hành của chúng được công bố vào ngày 12 tháng 9 năm 2023, cùng với biến thể 15 Pro and Pro Max, Apple Watch Series 9 và Apple Watch Ultra 2. Chúng sẽ được phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 2023 và có sẵn đơn đặt hàng trước bắt đầu từ ngày 15 tháng 9.

Lịch sử
Vào năm 2021, Ủy ban Châu Âu bắt đầu xem xét đề xuất ủy quyền USB-C trên tất cả các thiết bị ở Liên minh Châu Âu , bao gồm cả iPhone. Vào năm 2022, đề xuất này đã được thông qua thành luật, trở thành Chỉ thị (EU) 2022/2380. Nhà phân tích Ming-Chi Kuo của Apple tuyên bố rằng Apple sẽ loại bỏ đầu nối Lightning độc quyền của mình vào năm 2023. Vào tháng 10 năm 2022, Apple xác nhận sẽ tuân thủ các quy định của Liên minh Châu Âu.

Thông số kỹ thuật

Phần cứng

Màn hình
iPhone 15 có màn hình  với công nghệ Super Retina XDR OLED ở độ phân giải 2556×1179 pixel và mật độ điểm ảnh khoảng 460 PPI. iPhone 15 Plus có màn hình  với công nghệ tương tự ở độ phân giải 2796×1290 pixel và mật độ điểm ảnh khoảng 460 PPI. Cả hai model đều có màn hình OLED Super Retina XDR với độ sáng điển hình được cải thiện lên tới 1,000 nits, độ sáng tối đa (HDR) lên tới 1.600 nits và độ sáng tối đa (ngoài trời) lên tới 2.000 nits. Tính năng Dynamic Island hiện là tiêu chuẩn trên iPhone 15, thay thế cho notch màn hình.

Thiết kế
iPhone 15 và iPhone 15 Plus sẽ có các màu xanh lam, hồng, vàng, xanh lá cây và đen.

Tốc độ sạc và truyền
iPhone 15 và iPhone 15 Plus sẽ sử dụng USB-C với tốc độ truyền USB 2.0 (ước tính lên tới 480 Mbps / 60MBps), trong khi iPhone 15 Pro và iPhone 15 Pro Max có tốc độ truyền USB 3.1 nhanh hơn (ước tính lên tới 10Gbps / 1.25GBps).

Video output
Tất cả các mẫu iPhone 15 đều hỗ trợ Chế độ thay thế DisplayPort qua đầu ra video USB-C với độ phân giải 4K HDR.

Các mẫu iPhone trước đây (từ iPhone 5 đến iPhone 14) có độ phân giải được hỗ trợ tối đa là 1600 x 900 (thấp hơn một chút so với 1080p) với Bộ chuyển đổi AV kỹ thuật số Lightning do hạn chế kỹ thuật của đầu nối Lightning.

Pin

iPhone 15 Plus cung cấp cho người dùng thời lượng phát video lên tới 26 giờ và phát lại âm thanh lên tới 100 giờ, còn iPhone 15 cung cấp ít hơn một chút, với thời lượng phát lại video lên tới 20 giờ và phát lại âm thanh lên đến 80 giờ.

Phần mềm
iPhone 15 và iPhone 15 Plus sẽ ra mắt cùng với iOS 17. Điện thoại sẽ có tính năng Dynamic Island.

Tham khảo

IPhone
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2023
Điện thoại di động có khả năng quay video 4K
Điện thoại di động có nhiều camera phía sau
Phablet


title: Ito Ryotaro

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu cho Mito HollyHock.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Profile at Urawa Red Diamonds Squad

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Urawa Red Diamonds
Cầu thủ bóng đá Mito HollyHock
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Oita Trinita


title: Ann David-Antoine

text:
Ann David-Antoine (sinh ngày 6 tháng 7 năm 1949) là một chính trị gia, y tá và nữ hộ sinh người Grenada. Bà  đã từng là Bộ trưởng Bộ Y tế, An sinh Xã hội, Môi trường và Quan hệ Giáo hội của hòn đảo, và là một Công lý của Hòa bình. David-Antoine là một thành viên của Đảng Quốc gia Mới, và phục vụ cũng như một công lý của hòa bình. Bà đã giảng dạy trong các nghiên cứu sức khỏe tại Uxbridge College.

Tham khảo

 Hồ sơ ứng viên trên trang web của bên

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1949


title: Hà Hưởng Kiện

text:
Hà Hưởng Kiện (, sinh 5 tháng 10 năm 1942) là tỷ phú, người đồng sáng lập của Midea, một trong những nhà sản xuất thiết bị điện gia dụng lớn nhất Trung Quốc. Với một giá trị ròng 10,6 tỷ USD trong tháng 7 năm 2015, ông là người giàu thứ 9 ở Trung Quốc, và thứ 136 thế giới theo Forbes. Ông cũng từng được xếp hạng 6 trong danh sách những người giàu nhất Trung Quốc năm 2010, và thứ 9 trong năm 2011.

Tham khảo

Sinh năm 1942
Nhân vật còn sống
Tỷ phú Trung Quốc
Doanh nhân Quảng Đông


title: Tân truyền thuyết Hầu Vương

text:
Tân truyền thuyết Hầu Vương (tên tiếng Anh: The New Legends of Monkey) là loạt phim truyền hình Úc-New Zealand dựa trên bộ phim Saiyūki (tên tiếng Anh: Monkey) của Nhật Bản sản xuất năm 1978 và nhận được nhiều sự hưởng ứng từ các nước New Zealand, Úc, Anh và Nam Phi. Và bộ phim Nhật Bản này được dựa trên cuốn tiểu thuyết thế kỷ 16 Trung Quốc - Tây du ký của Ngô Thừa Ân. Phim là sự hợp tác sản xuất giữa hãng Australian Broadcasting Corporation, TVNZ của New Zealand và Netflix.

Mùa đầu tiên của phim có 10 tập, được công chiếu lần đầu trên kênh truyền hình ABC Me của hãng Australian Broadcasting Corporation vào ngày 28 tháng 1, 2018, và sau đó được phát sóng trên Netflix vào ngày 28 tháng 4 cùng năm. Mùa thứ hai của phim cũng bao gồm 10 tập và được chiếu trên nền tảng trực tuyến Netflix vào ngày 7 tháng 8, 2020.

Nội dung

Phần 1
Câu chuyện bắt đầu khi các vị thần biến mất và trần gian bị cai trị bởi lũ quỷ tàn độc. Một vị Học giả đã đứng lên tạo nên một kế hoạch để giải cứu nhân loại. Ông triệu tập Tripitaka và giao nhiệm vụ cho Tripitaka lên đường giải thoát Monkey đang bị giam cầm trong một ngọn núi, đồng thời tập hợp hai vị thần Pigsy và Sandy lại để cùng nhau đi tìm bảy cuốn Chân kinh đang bị lưu lạc khắp nơi. Kế hoạch chưa kịp bắt đầu thì Học giả và cả Tripitaka đều bị sát hại bởi lũ quỷ. Trước tình cảnh đó, con gái nuôi của Học giả bất đắc dĩ phải mang danh Tripitaka để tiếp tục công cuộc giải cứu thế giới. Phần 1 là hành trình của bộ tứ ngăn chặn âm mưu của tên ác quỷ Daveri cùng với đồng bọn của hắn để giành lấy cuốn Chân kinh Bất tử.

Phần 2
Sau các sự kiện của phần 1, Tripitaka cùng Monkey, Pigsy và Sandy tiếp tục hành trình để đi tìm kiếm sáu quyển Chân kinh còn lại. Lúc bấy giờ, một đội quân quỷ bao gồm các tướng lĩnh quỷ độc ác với kẻ đứng đầu là Gorm – một tên quỷ có siêu sức mạnh cũng đã được tập hợp tại Ngôi đền Đổ vỡ. Phần 2 kết thúc khi Tripitaka cùng những người bạn đã thành công lấy được hai quyển Chân kinh Tri thức và Chân kinh Sáng tạo cũng khi tiêu diệt được đoàn quân quỷ. Đồng thời, Nữ quỷ vương Hakuru cũng đã được hồi sinh một lần nữa.

Diễn viên

Nhân vật chính

 Chai Hansen vai Hầu vương Monkey (Tôn Ngộ Không / Sūn Wùkōng / 孫悟空)
 Luciane Buchanan vai Tripitaka (Đường Tam Tạng / Táng Sānzàng / 唐三藏)
 Josh Thomson vai Pigsy (Trư Bát Giới / Zhū Bàjiè / 猪八戒)
 Emilie Cocquerel vai Sandy (Sa Tăng / Shā Wùjìng / 沙悟浄)

Nhân vật phụ

 Jarred Blakiston vai Quỷ Font (mùa 1)
 Josh McKenzie vai Davari (mùa 1)
 Jordan Mooney vai Raxion (mùa 1)
 Daniel Watterson vai Shaman (mùa 1)
 Bryony Skillington vai Công chúa Locke (mùa 1)
 Chelsie Preston Crayford vai Gwen (mùa 1)
 Rachel House vai Monica / Nữ quỷ vương Haruku (mùa 1-2)
 Jayden Daniels vai Gaxin (mùa 1-2)
 Atticus Iti vai Kaedo Zef (mùa 2)
 Michelle Ang vai Tướng Khan (mùa 2)
 Fasitua Amosa vai Dreglon (mùa 2)
 Simon Prast vai Hagfish (mùa 2)
 Tawanda Manyimo vai Gorm (mùa 2)
 Natasha Daniel vai Mothrax (mùa 2)
 Katherine Kennard vai Mycelia (mùa 2)

Tập phim

Mùa 1 (2018)

Mùa 2 (2020)

Truyền thông

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim truyền hình Úc ra mắt năm 2018
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Quỷ trên truyền hình
Tây du ký
Phim truyền hình Úc


title: Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2020 - Nữ

text:
Giải bóng chuyền nữ tại Thế vận hội Mùa hè 2020 là lần thứ 15 nội dung thi đấu xuất hiện tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè, được tổ chức bởi Liên đoàn bóng chuyền quốc tế và Ủy ban Olympic Quốc tế. Giải diễn tại ở Tokyo, Nhật Bản từ ngày 25 tháng 7 đến ngày 8 tháng 8 năm 2021.

Ban đầu giải được dự kiến diễn ra từ ngày 26 tháng 7 đến ngày 9 tháng 8 năm 2020, nhưng do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, vào ngày 24 tháng 3 năm 2020 Ủy ban Olympic Quốc tế và Ban tổ chức Olympic Tokyo 2020 đã đưa ra thông báo hoãn việc tổ chức Thế vận hội Mùa hè 2020 đến năm 2021. Tất cả các trận đấu sẽ được diễn ra mà không có khán giả.

Lịch thi đấu

Vòng loại

Thành phần các bảng
Các đội được xếp hạt giống theo hệ thống serpentine dựa trên Bảng xếp hạng bóng chuyền FIVB tính đến ngày 29 tháng 9 năm 2019. Đội chủ nhà được đặc cách xếp hạng hạt giống với tư cách là đội đứng đầu bảng A mà không cần xét đến Bảng xếp hạng thế giới. Thứ hạng của các đội được hiển thị trong dấu ngoặc đơn, ngoại trừ đội chủ nhà xếp hạng 7.

Đội hình

Địa điểm

Thể thức
Vòng bảng là cuộc thi đấu giữa 12 đội trong hai bảng (mỗi bảng 6 đội). Vòng này các đội thi đấu vòng tròn một lượt. Bốn đội đứng đầu mỗi bảng sẽ bước vào vòng đấu loại trực tiếp (Tứ kết). Đội xếp thứ 6 mỗi bảng sẽ đồng xếp hạng 11. Đội xếp thứ 5 mỗi bảng sẽ đồng xếp hạng 9.

Vòng đấu loại trực tiếp bắt đầu thi đấu từ vòng tứ kết, được tiến hành theo thể thức đấu đơn loại trực tiếp. Các đội thua ở vòng tứ kết sẽ đồng xếp hạng 5. Các đội chiến thắng ở vòng tứ kết sẽ tiến vào thi đấu bán kết. Đội giành chiến thắng bán kết sẽ thi đấu chung kết tranh huy chương vàng, 2 đội thua sẽ gặp nhau trong trận tranh huy chương đồng.

Tiêu chí xếp hạng vòng bảng
Thứ tự các đội trong bảng đấu được sắp xếp theo các tiêu chí như sau:

 Số trận thắng
 Điểm trận đấu
 Tỉ lệ set thắng
 Tỉ lệ điểm thắng
 Kết quả đối đầu trực tiếp

Trận đấu với tỉ số 3–0 hoặc 3–1: 3 điểm trận cho đội thắng, 0 điểm trận cho đội thua
Trận đấu với tỉ số 3–2: 2 điểm trận cho đội thắng, 1 điểm trận cho đội thua

Trọng tài
Dưới đây là danh sách các trọng tài đã được chọn cho giải đấu.

 Hernán Casamiquela
 Paulo Turci
 Liu Jiang
 Denny Cespedes
 Fabrice Collados
 Daniele Rapisarda
 Shin Muranaka
 Sumie Myoi
 Luis Macias
 Wojciech Maroszek
 Evgeny Makshanov
 Vladimir Simonović
 Juraj Mokrý
 Kang Joo-hee
 Susana Rodríguez
 Hamid Al-Rousi
 Patricia Rolf

Vòng sơ loại
Tất cả thời gian được tính theo giờ chuẩn Nhật Bản (UTC+09:00).
Bốn đội đứng đầu trong mỗi bảng sẽ lọt vào tứ kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp
Các đội xếp thứ nhất của mỗi bảng sẽ thi đấu với các đội xếp thứ tư của bảng kia. Các đội xếp thứ hai sẽ thi đấu với các đội xếp thứ hai hoặc thứ ba của bảng kia, cặp đấu sẽ được xác định bằng cách bốc thăm. Lễ bốc thăm sẽ được tổ chức sau trận đấu cuối cùng trong vòng sơ loại.

Sơ đồ

Tứ kết

Bán kết

Tranh huy chương đồng

Tranh huy chương vàng

Bảng xếp hạng chung cuộc

Xem thêm
Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2020 – Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2020


title: Eusterinx rufula

text:
Eusterinx rufula là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eusterinx


title: Mormonia poderosa

text:
Mormonia poderosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mormonia


title: Ectropis deodarae

text:
Ectropis deodarae là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ectropis


Tòa nhà Bảo tàng Quốc gia Slovakia ở Martin (tiếng Slovakia: Budova Slovenského národného múzea v Martine) (cũng được gọi là Tòa nhà Cũ của Bảo tàng Quốc gia Slovakia) là cơ sở được xây dựng nhằm phục vụ làm trụ sở đầu tiên của Bảo tàng Slovakia, tọa lạc tại Martin, vùng Žilina, Slovakia. Tòa nhà được đặt móng vào ngày 8 tháng 8 năm 1906 và công việc xây dựng được hoàn thành vào năm 1907. Các cuộc triển lãm đầu tiên được tổ chức vào một năm sau đó. Hiện tại, tòa nhà này được sử dụng làm trụ sở của Bảo tàng Andrej Kmeť. Tòa nhà được công nhận là di tích văn hóa quốc gia vào năm 1963.

Lịch sử
Andrej Kmeť chịu trách nhiệm thành lập Bảo tàng Quốc gia Slovakia ở Martin và đảm trách giám sát công việc xây dựng tòa nhà trụ sở đầu tiên của Bảo tàng. Cách trưng bày trong tòa nhà được thực hiện theo ý của Milan Michal Harminc, người đồng giám sát việc xây dựng.

Các bộ sưu tập của Bảo tàng bao gồm: lịch sử, khảo cổ học, hóa tệ học, động vật học, thực vật học, cổ sinh vật học và khoáng vật học. Ngoài ra, Bảo tàng cũng triển lãm bộ sưu tập dân tộc học và có một phòng trưng bày lượng hình ảnh đáng kể.

Kể từ năm 2004, Bảo tàng Andrej Kmeť trở thành một bộ phận của Bảo tàng Quốc gia Slovakia ở Martin.

Tham khảo

Công trình xây dựng Slovakia


title: Trang viên tại Dakowy Mokre

text:
Trang viên tại Dakowy Mokre (tiếng Ba Lan: Dwór w Dakowach Mokrych) là một trang viên theo phong cách tân cổ điển, tọa lạc tại làng Dakowy Mokre, Wielkopolskie, Ba Lan

Trang viên là tài sản của Bolesław Potocki từ khoảng những năm 1880. Ban đầu, trang viên là căn biệt thự một tầng với cổng vòm giữa nhà. Trong những năm 1912-1913, kiến trúc sư Roger Sławski được ủy quyền bởi chủ sở hữu của trang viên. Maciej Mielżyński đã thực hiện tái thiết đáng kể Trang viên.

Trên cả hai mặt của trang viên đều có cổng vòm: hình bán nguyệt ở phía bắc, hình vuông ở phía nam. Từ năm 1932 cho đến khi Thế chiến II bùng nổ, trang viên thuộc về Aniela Mielżyńska. Sau khi hoàn thành, trang viên trở thành tài sản của Hợp tác xã sản xuất nông nghiệp. Hiện tại, trang viên thuộc sở hữu tư nhân và trở thành khách sạn tên là Dakowski Dwór.

Công viên khoảng 3 ha bảo tồn một cây đứng thế kỷ 19 (hẻm hornbeam).

Một trong những bộ phim truyền hình nổi tiếng đầu thế kỷ XX đã được dựng bối cảnh tại trang viên. Vào đêm 19-20 tháng 12 năm 1913, Bá tước Maciej Mielżyński bắn chết vợ mình Felicja và em họ Adolf Miączyński (con trai của chị gái cùng cha khác mẹ) vì nghi ngờ họ ngoại tình. Ông được Tòa án Tối cao tha bổng ở Międzyrzecze năm 1914.  Maciej Mielżyński chiến đấu trong Thế chiến I và trong cuộc chiến Ba Lan-Bolshevik. Ông là chỉ huy quân sự tối cao của cuộc nổi dậy Silesian lần thứ ba năm 1921.

Hiện tại, trang viên có một khách sạn và một nhà hàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web của Trang viên Dakowski


title: Xanthorhoe livida

text:
Xanthorhoe livida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae. Loài này được Butler miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1878.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Ectophasia rotundiventris

text:
Ectophasia rotundiventris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ectophasia


title: Gynaephila nigripalpis

text:
Gynaephila nigripalpis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gynaephila


title: Quyền LGBT ở El Salvador

text:
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở El Salvador có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không - LGBT không gặp phải.  Cả hai hoạt động tình dục đồng giới nam và nữ đều hợp pháp trong El Salvador, nhưng các cặp vợ chồng và hộ gia đình đồng giới do các cặp đồng giới đứng đầu không đủ điều kiện để có sự bảo vệ pháp lý giống nhau đối với các cặp vợ chồng khác giới.

Người LGBT ở El Salvador phải đối mặt với tỷ lệ bạo lực và giết người cao.  Khoảng 500 tội ác căm thù đối với người LGBT đã được báo cáo từ năm 1998 đến 2015. Để đáp lại, Hội đồng Lập pháp đã thông qua một đạo luật quy định hình phạt tù cho những tội ác thù hận đó.  Nhưng sự phân biệt đối xử vẫn còn phổ biến.  Năm 2018, Chính phủ đã phê duyệt chính sách mới, cho phép người LGBT nộp đơn khiếu nại pháp lý khi bị phân biệt đối xử.

Bảng tóm tắt

Tham khảo

Quyền LGBT


title: Onthophagus suermelii

text:
Onthophagus suermelii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Crazy (EP)

text:
Crazy là EP thứ sáu của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc 4minute, được phát hành ngày 9 tháng 2 năm 2015. Bài hát 'Crazy' được sử dụng để quảng bá cho EP này.

Bối cảnh
Vào ngày 26 tháng 1 năm 2015, Cube Entertainment thông báo rằng nhóm sẽ phát hành trước đĩa đơn "Cold Rain" cho EP này và đưa nó thành bài hát ballad đầu tiên mà nhóm thể hiện. Ngày 29 tháng 1 năm 2015, 4Minute đưa ra thông tin về đĩa đơn thứ hai  'Crazy' và khẳng định là bài hát chủ đề của EP.

Quảng bá và phát hành
Video âm nhạc của 'Crazy' được đăng tải lên trang Youtube chính thức vào ngày 9 tháng 2 năm 2015.

Tranh cãi
Theo kết quả đánh giá của KBS, đĩa đơn "Cut it Out" bị cấm trình diễn trên sóng kênh này vì sử dụng từ lóng. Về vấn đề này, Cube Entertainment đã trả lời phỏng vấn của Star News, 'Cut it Out' là một bài hát phụ của album và họ cũng đã lên kế hoạch trình diễn. Chúng tôi đang đàm phán để họ xem xét lại." Cuối cùng, công ty đã đổi lời bài hát khi nhóm trình diễn trên sân khấu.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng
4Minute đã giành được vị trí thứ 2 trên Billboard World Digital Sales  và thứ 1 trên Billboard World Album Sales. cho EP này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Crazy" Music Video

EP năm 2015
EP dance-pop
EP tiếng Triều Tiên
EP năm 2014


title: Othresypna contellata

text:
Othresypna contellata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Othresypna


title: Trichoplusia florida

text:
Trichoplusia florida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichoplusia


title: Messier 60

text:
Messier 60 hoặc M60, còn được gọi là NGC 4649, là một thiên hà hình elip cách chúng ta xấp xỉ 57  triệu năm ánh sáng trong chòm sao xích đạo Xử Nữ. Cùng với NGC 4647, nó tạo thành một cặp được gọi là Arp 116. Messier 60 và thiên hà xoắn ốc gần đó Messier 59 đều được Johann Gottfried Koehler phát hiện vào tháng 4 năm 1779 trong quá trình quan sát một sao chổi trên cùng một phần của bầu trời. Charles Messier đã thêm cả hai vào danh mục của mình khoảng ba ngày sau phát hiện của Koehler.

Đặc điểm
Đây là một thiên hà hình elip loại E1/2 (E1.5), mặc dù một số nguồn phân loại nó là S0 - một thiên hà dạng hạt đậu. Nó thuộc lớp E2 cho thấy độ phẳng 20%, có bề ngoài gần tròn. Các isophote của thiên hà có hình hộp, thay vì các hình elip đơn giản. Tỷ lệ khối lượng ánh sáng là gần 9,5 không đổi trong dải V (trực quan) của hệ thống UBV. Thiên hà có bán kính hiệu dụng là  (khoảng 10   kpc ), với khối lượng ước tính ~ 10 12 khối lượng Mặt Trời trong vòng ba lần bán kính đó, trong đó gần một nửa là vật chất tối. Khối lượng ước tính từ phát xạ tia X là  trong vòng 5 bán kính hiệu dụng.

Hố đen siêu lớn
Ở trung tâm của M60 là một lỗ đen siêu lớn (SMBH)    tỷ khối lượng mặt trời, một trong những khối lớn nhất từng được tìm thấy. Nó hiện không hoạt động. Phát xạ tia X từ thiên hà cho thấy một khoang được tạo ra bởi các tia  phát ra từ lỗ hổng trong các giai đoạn hoạt động trong quá khứ, tương ứng với các sóng vô tuyến yếu.Công suất cần thiết để tạo các tính năng này nằm trong phạm vi .

Siêu tân tinh
Năm 2004, siêu tân tinh SN 2004W đã được quan sát thấy trong Messier 60. Đó là siêu tân tinh loại 1a nằm ở vị trí  giây cung tây và  giây cung phía nam của hạt nhân thiên hà.

Môi trường
M60 là thiên hà hình elip khổng lồ sáng thứ ba trong cụm thiên hà Xử Nữ và là thành viên chi phối của một thiên hà gồm bốn thiên hà, nhóm M60, là nhóm thiên hà nhỏ gọn được biết đến gần nhất. Nó có một số thiên hà vệ tinh, một trong số chúng là thiên hà lùn siêu nhỏ M60-UCD1, được phát hiện vào năm 2013. Chuyển động của M60 qua môi trường xen kẽ dẫn đến việc thoát khí áp suất nén từ quầng sáng bên ngoài của thiên hà, vượt ra ngoài bán kính 12 kpc.

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1779
Thiên thể Arp
Thiên thể PGC
Thiên thể UGC
Thiên thể NGC
Thiên thể Messier
Chòm sao Xử Nữ
Tương tác thiên hà
Thiên hà elip


title: Eressa dammermanni

text:
Eressa dammermanni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eressa


title: Hõm chảo Yellowstone

text:
Hõm chảo Yellowstone là một hõm chảo núi lửa và siêu núi lửa tại Vườn quốc gia Yellowstone ở miền Tây Hoa Kỳ, đôi khi được đề cập đến như là Siêu núi lửa Yellowstone. Hõm chảo và gần như toàn bộ vườn quốc gia nằm ở góc Tây Bắc của bang Wyoming. Hõm chảo có độ lớn khoảng 34 x 45 dặm (55 x 72 km).

Hõm chảo được hình thành bởi trận siêu phun trào cuối cùng trên ba vụ kéo dài 2.1 triệu năm qua: vụ phun trào Huckleberry Ridge 2.1 triệu năm trước (tạo nên hõm chảo Island Park và núi đá tro núi lửa Huckleberry Ridge); vụ phun trào Mesa Falls 1.3 triệu năm trước (tạo nên hõm chảo Henry's Fork và núi đá tro núi lửa Mesa Falls); và vụ phun trào Lava Creek khoảng 630,000 năm trước (tạo nên hõm chảo Yellowstone và núi đá tro núi lửa Lava Creek).

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Đồng bằng Snake River và Điểm nóng Yellowstone
 Đài quan sát Núi lửa Yellowstone
 FAQ liên quan đến ngọn siêu núi lửa
 Tài liệu siêu núi lửa từ BBC
  Tương tác: Khi Yellowstone Phun Trào  từ National Geographic

 Hệ thống nham thạch của Yellowstone từ chùm manti đến lớp vỏ trên (bể chứa dung nham 46,000 km3 bên dưới lò)

Núi lửa còn hoạt động
Sự kiện tuyệt chủng
Nguy hiểm địa chất


title: Senpai wa Otokonoko

text:
hay còn được biết đến với tên This is Him, là một bộ manga tình cảm được viết và minh họa bởi Pom. Bộ truyện được xuất bản dưới dạng kĩ thuật số thông qua nền tảng Line Manga trong khoảng thời gian từ năm 2019 đến năm 2021 như một loạt truyện phát hành hàng tuần và được công ty xuất bản Ichijinsha phát hành dưới dạng tập tankōbon kể từ tháng 11 năm 2021. Câu chuyện kể về một mối tình tay ba giữa Hanaoka Makoto, một người mặc quần áo đảo trang; Aoi Saki, một sinh viên song tính luyến ái và Taiga Ryūji, người bạn thơ ấu của Makoto.

Pom tạo ra bộ truyện với các chủ đề như tình yêu không phân biệt giới tính. Ý tưởng ban đầu của bộ truyện xuất phát từ việc Pom gặp khó khăn ghi vẽ minh họa các nhân vật nam. Bộ truyện được đông đảo độc giả yêu thích và nhận được những lời tán dương nồng nhiệt của các nhà phê bình về lối viết truyện cũng như cách xây dựng nhân vật. Bộ truyện được xếp ở vị trí thứ ba tại giải thưởng Next Manga Award và là bộ truyện được đọc nhiều thứ ba của nền tảng phát hành Line manga trong năm 2021.

Cốt truyện
Senpai wa Otokonoko là bộ truyện tranh tình cảm lãng mạn kể về , một nam sinh trung học có phong cách ăn mặc như con gái bất chấp sự phản đối của mẹ.  là bạn học cùng trường, đem lòng yêu Makoto và luôn tưởng rằng Makoto là con gái. Chỉ sau khi Aoi tỏ tình với Makoto và bị từ chối, sự thật mới vỡ lẽ. Nhưng Aoi là người song tính nên cô không bận tâm về giới tính của Makoto và vẫn muốn trở thành mối tình đầu của anh. Về phía Makoto, anh lo rằng Aoi sẽ bị người ta dị nghị khi hẹn hò với một người mặc đồ đảo trang.  là bạn thời thơ ấu của Makoto, ban đầu tránh né việc có tình cảm với con trai. Cho nên khi cậu bắt đầu nảy sinh tình cảm với Makoto cũng chính là lúc mối tình tay ba bắt đầu thành hình.

Quá trình sáng tác
Senpai wa Otokonoko được viết và minh họa bởi Pom. Ý tưởng ban đầu của bộ truyện xuất phát từ việc Pom gặp khó khăn trong việc vẽ minh họa nhưng nhân vật nam và sau đó đã nhận được lời gợi ý từ một người quen về việc vẽ một nhân vật nam mà ăn mặc như nữ giới. Trước khi nhận được lời gợi ý này, Pom đã cân nhắc làm một bộ truyện tình lãng mạn đồng tính nữ. Do gặp khó khăn với các nhân vật nam, Pom đã phải phải dành rất nhiều thời gian để cân nhắc nơi mà Makoto cho thấy rằng mình không phải con gái và cuối cùng vẫn không hài lòng về điều đó. Bối cảnh câu chuyện được thiết kế xoay quanh việc Makoto mặc đồ đảo trang tại một ngôi trường có nữ sinh mặc đồng phục thủy thủ fuku. Việc để cho những học sinh nữ mặc đồng phục thủy thủ fuku là một dụng ý nhằm đảm bảo sự tương phản giữa đồng phục của học sinh nam và học sinh nữ tuy nhiên ngôi trường mà Makoto theo học không mô phỏng dựa trên bất kì trường học nào tại thế giới thực.

Ban đầu khi lên kế hoạch phát triển cốt truyện, Pom định viết một bộ truyện mang hài hước nhưng cuối cùng lại nghiêng nhiều hơn về một một bộ truyện nghiêm túc vì đó là những gì mà Pom thích đọc, và đó cũng chính là lý do để giải thích cho việc mối quan hệ giữa Makoto và mẹ mình lại rắc rối đến vậy. Những điều nòng cốt của câu chuyện bao gồm mối quan hệ giữa con người với con người, tình yêu không phân biệt giới tính, tầm quan trọng của sự đa dạng, việc là đàn ông nhưng lại ưa thích những thứ dễ thương và tầm quan trọng của việc tự chăm sóc bản thân. Pom không viết câu chuyện này nhằm chống lại những định kiến chống lại những người bất chấp các chuẩn mực giới tính. Pom không muốn câu chuyện có cảm giác u tối nên Pom đã tự ý thức được về việc cân bằng giữa những điều u tối và những điều tốt đẹp.

Pom cố ý giữ cho câu chuyện chỉ tập trung vào ba nhân vật chính và không thích số lượng nhân vật trong bộ truyện tăng lên rồi dần dần sẽ trở nên kém tập trung hơn trước khi đi câu chuyện đi vào hướng rối ren. Makoto và Saki được thiết kế để tương phản nhau; Makoto là người hay lo lắng và không di chuyển nhiều, trong khi Saki là một cô gái tự tin và luôn di chuyển. Ryūji là sự trung hòa giữa cả hai tính cách. Nữ diễn viên lồng tiếng Kaneda Tomoko chính là nguồn tham khảo cho tính cách của Saki. Pom cho rằng Saki là một cô bạn chủ động, chưa trưởng thành và luôn sống thật với bản thân. Còn khi xây dựng nhân vật Makoto thì với Pom, Makoto chỉ ăn mặc như nữ giới do nhân vật này quan trọng vẻ bề ngoài, còn bản chất bên trong vẫn là nam giới. Việc bộ truyện bị hạn chế những câu từ là một dụng ý của tác giả. Thay vì sử dụng những bong bóng thoại như thường, bộ truyện lại được dẫn dắt theo cách sử dụng tranh vẽ minh họa bất cứ khi nào có thể để truyền tải nội dung. Bộ truyện ban đầu dự kiến chỉ kéo dài 16 chương nên Pom đã không có kế hoạch chi tiết cho các diễn biến tiếp theo của câu chuyện và đành để mọi thứ thuận theo tự nhiên, đặc biệt là khi mà nay các nhân vật đều đã có nền tảng đầy đủ. Theo Pom, họ không thể miêu tả sự vật sự việc một cách thuyết phục trừ phi tự mình trải nghiệm và trong mỗi nhân vật đều có một phần của chính tác giả.

Phát hành
Xuất phát điểm của manga là một câu chuyện 4 trang có tựa Otokonoko ga Kōhai ni Kokuhaku Sareru Hanashi{{efn|{{nihongo|Otokonoko ga Kōhai ni Kokuhaku Sareru Hanashi|おとこのこが後輩に告白される話|extra="Câu chuyện về một kouhai lớp dưới tỏ tình với một Otokonoko"}}}} được Pom vẽ lại và mở rộng từ một đoạn truyện thử nghiệm phản ứng của người hâm mộ trong "bộ truyện đầu tiên ở ranh giới" của nền tảng xuất bản Line Manga cho những họa sĩ độc lập vào tháng 12 năm 2019. Bộ truyện sau đó đã được ký hợp đồng xuất bản kĩ thuật số hàng tuần trong vòng bốn tháng kể ngày ra mắt. Bộ truyện kết thúc tại chương thứ 100 xuất bản vào ngày 30 tháng 12 năm 2021. Họa sĩ viết và minh họa, Pom, đã xem xét về việc tiếp tục bộ truyện nhưng cuối cùng điều đó đã không xảy ra.

Tập tankōbon đầu tiên được lên màu đầy đủ cùng với chương mới dài 16 trang phát hành vào ngày 25 tháng 11 năm 2021 bởi công ty xuất bản Ichijinsha. Pom ban đầu đã nghĩ sẽ rất khó để bộ truyện có thể được in ra và xuất bản vì nó vốn được thiết kế để đọc theo dạng lướt cuộn điện tử nhưng sau đó đã quyết định tiếp tục thực hiện do yêu cầu của độc giả. Webtoon bắt đầu xuất bản bộ truyện ở các khu vực khác với tựa đề This is Him với phiên bản phát hành tại Đài Loan vào ngày 25 tháng 12 năm 2021 và phiên bản phát hành tại Trung Quốc vào ngày 27 tháng 12. Các phiên bản phát hành tại các quốc gia khác như Pháp, Đức, Hàn Quốc, và Thái Lan đã được lên kế hoạch.

 Danh sách tập

 Đón nhận Senpai wa Otokonoko nhận được nhiều lời tán dương nồng nhiệt đến từ những nhà phê bình và độc giả. Bộ truyện xếp vị trí thứ ba tại giải thưởng Next Manga Award năm 2021 trong hạng mục truyện tranh được xuất bản trực tuyến. Bộ truyện dần trở nên nổi tiếng từ năm 2020 và trở thành bộ truyện được đọc nhiều thứ ba trên nền tảng Line Manga trong năm 2021 sau Honey Lemon Soda của Murata Mayu và True Beauty của Yaongyi. Bộ truyện xếp thứ ba trong khảo sát năm 2021 của AnimeJapan tại hạng mục những bộ truyện tranh xuất bản vào năm 2020 được độc giả mong muốn chuyển thể thành anime nhất và xếp vị trí cao nhất trong cuộc khảo sát tương tự trong năm 2022.

Bộ truyện đã nhận được những đánh giá tích cực vì đề cập đến những vấn đề rất nặng nề như tình dục nhưng vẫn giữ một "âm điệu" hết sức nhẹ nhàng. Oricon và Nijimen đều cho rằng bộ truyện đã khắc họa tốt tâm lý nhân vật và cuộc đấu tranh trong thâm tâm của họ khi bản thân thì muốn cởi mở nhưng lại lo sợ những tổn thương sẽ ập tới. Da Vinci viết rằng họ biết mình đã yêu thích bộ truyện khi đọc đến chương 31, dòng "phải chăng nó là một trong những cái này?", và tìm thấy bức chân dung khắc họa hoàn cảnh của Makoto khi ở nhà với người mẹ phản đối cùng với đó là cách điều đó ảnh hưởng sâu sắc đến Makoto. Da Vinci đề xuất bộ manga này cho tất cả mọi người, bất kể tuổi tác hay giới tính. Với các nhà phê bình khác, họ bày tỏ sự yêu thích đối với các nhân vật trong bộ truyện. Magmix gọi Makoto là hấp dẫn và dễ thương và dàn nhân vật của bộ truyện được miêu tả theo cách "nhân văn". Da Vinci thấy mình bị cuốn vào mối quan hệ của các nhân vật trong bộ truyện. Trên trang tin Model Press, biên tập viên Yokoyama Kira đã giới thiệu bộ truyện cho những đọc giả thích những câu chuyện dành cho tuổi mới lớn và bối cảnh trường học. Cô cũng nhận thấy cảm giác thú vị và mới mẻ trong câu chuyện, những cảm xúc nhân vật được xây dựng tốt và nhân vật chính là một người vừa dễ thương vừa tuyệt vời. Cách vẽ của tác phẩm cũng nhận được nhiều lời khen khi các trang truyện được lên màu tốt, và Da Vinci'' gọi cảnh Makoto tiết lộ giới tính của mình "lôi cuốn một cách đặc biệt".

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

  (tiếng Nhật)

Manga năm 2019
Anime và manga tuổi mới lớn
Đảo trang trong anime và manga
Manga Ichijinsha
LGBT trong anime và manga
Anime và manga chủ đề học đường
Anime và manga hài lãng mạn
Truyện tranh mạng bản in


title: Nhà kiến tạo thị trường

text:
Nhà kiến tạo thị trường hay còn gọi là market creator, là những người, những công ty tạo ra một môi trường kinh doanh mua bán; nơi người mua và người bán gặp nhau để thực hiện giao dịch hàng hóa qua mạng internet. Điển hình nhất có thể kể đến như: các Sàn giao dịch chứng khoán, nơi giá cổ phiếu dao động, chênh lệch tính theo từng giây, từng phút. Hoặc mô hình kinh doanh khác như mô hình kinh doanh đấu giá của eBay, người mua và người bán là những người tự thực hiện các bước của quá trình mua bán, eBay giống như một trung gian môi giới sẽ thu được một khoản phí mỗi khi có giao dịch diễn ra.

Nhà tạo lập thị trường có thể đóng một số những vai trò như sau:

 Là công ty môi giới cung cấp dịch vụ giao dịch cho các nhà đầu tư.
 Là một nhà kinh doanh cá nhân.

Khái niệm
Đầu tiên, đề cập tới khái niệm của nhà tạo lập thị trường. Một vài khái niệm về nhà kiến tạo thị trường được định nghĩa như sau:

 Trên trang web investopedia.com nhà kiến tạo thị trường là một công ty môi giới - giao dịch chấp nhận rủi ro, do nắm giữ một khối lượng lớn cổ phần nhất định, và thực hiện các dịch vụ giao dịch liên tục  trên thị trường chứng khoán, thông qua việc liên tục thông báo các giá mua và bán đối với loại chứng khoán đó trên thị trường giao dịch. Các nhà kiến tạo thị trường thường có xu hướng cạnh tranh với nhau để giành lệnh mua hoặc lệnh bán từ phía khách hàng; thông qua hình thức cung cấp các lệnh chào bán (offer) hoặc lệnh chào mua (bid) với khối lượng nhất định trên thị trường chứng khoán. Sau khi nhận được lệnh mua, bán của khách hàng các nhà kiến tạo thị trường sẽ tiến hành các hoạt động giao dịch bằng chính loại chứng khoán trong tài khoản của mình, hoặc họ tiến hành tìm kiếm nhà tạo lập thị trường khác để hoàn thiện giao dịch này- quá trình này diễn ra trong khoảng vài giây.
 Theo Ủy ban Chứng khoán & Giao dịch Hoa Kỳ: "Nhà kiến tạo thị trường" là một công ty sẵn sàng mua hoặc bán cổ phiếu với giá niêm yết công khai trên thị trường giao dịch.

Tóm lại, nhà kiến tạo thị trường (Market Creator) là những người xây dựng nên môi trường số hóa để người bán và người mua gặp nhau trên thị trường diễn ra hoạt động giao dịch mua bán. Thị trường là nơi trưng bày sản phẩm, thực hiện các hoạt động nghiên cứu sản phẩm và các hoạt động kinh doanh và giá cả của mỗi sản phẩm được định giá.

Nhà kiến tạo thị trường so với Chuyên gia

Nhiều sàn giao dịch sử dụng hệ thống các nhà kiến tạo thị trường, các nhà kiến tạo thị trường cạnh tranh với nhau để đặt giá thầu hoặc đặt giá ưu đãi tốt nhất nhằm giành được khách hàng, giành được công việc kinh doanh của các đơn đặt hàng. Cụ thể một số, như Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE), có một hệ thống chuyên gia thay thế. Các chuyên gia về cơ bản là những nhà kiến tạo thị trường đơn lẻ với độc quyền đối với dòng lệnh trong một chứng khoán hoặc chứng khoán cụ thể. Bởi vì NYSE là một thị trường đấu giá, giá thầu và yêu cầu được chuyển tiếp cạnh tranh bởi các nhà đầu tư khác trên thị trường giao dịch.

Ví dụ minh họa
Priceline.com là một trong những ví dụ tiêu biểu nhất về mô hình nhà kiến tạo thị trường (market creator). Đây là một website cho phép khách hàng được đề xuất mức giá của một sản phẩm mà họ cho rằng hợp lý hay thậm chí là một dịch vụ nào đó (hình thức này được biết đến với tên gọi: Đấu giá ngược).

Không giống với Priceline.com, ebay.com tạo nên nền tảng cho phép cả công ty và khách hàng được sử dụng hình thức đấu giá này. EBay.com triển khai mô hình kinh doanh đấu giá bằng cách tạo một môi trường điện tử số hóa để người mua và người bán có thể trực tiếp bàn bạc, đàm phán, thỏa thuận giá cả và tiến hành giao dịch. Khác với các trung gian giao dịch, ebay không thực hiện các giao dịch thay khách hàng.

Khi sử dụng ebay.com, việc thực hiện các công đoạn của quá trình mua bán phải từ chính người mua và người bán tự đảm nhận. Với mỗi một cuộc giao dịch mua bán, một khoản tiền phí sẽ được chuyển đến eBay. Ngoài nguồn thu từ các khoản phí từ các giao dịch mua bán, công ty còn có nguồn thu từ khoản phí liệt kê từ những công ty trả trước.

Ebay.com hoàn toàn không dự trữ hàng hóa vì thế nên công ty không phải trả chi phí sản xuất hay chi phí dự trữ hàng hóa. ebay chỉ đơn giản là một đơn vị môi giới. Tất cả những luận điểm trên đã trả lời cho câu hỏi vì sao ebay.com là một trong số ít những website thu được lợi nhuận chỉ sau một thời gian ngắn kinh doanh.

Tiềm năng
Cùng với các mô hình kinh doanh khác, các nhà kiến tạo thị trường có cơ hội thị trường to lớn. Thành công hay thất bại phụ thuộc vào nguồn lực tài chính, và chiến lược marketing của một công ty đủ để thu hút người mua và người bán.

Một trang web lớn như eBay với khoảng 7-8 triệu người dùng, mỗi tháng có nhiều người mua và người bán đối với cùng một sản phẩm, nó được coi là một thị trường hiệu quả. Một công ty mới muốn tạo ra thị trường cần phải có một thương hiệu hấp dẫn và có một kế hoạch cụ thể để quảng cáo và thu hút khách hàng đến với thị trường. Ngoài ra, các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng có thể tập trung vào các phân khúc thị trường chuyên biệt như thị trường đồ trang sức và thị trường ô tô. Tuy nhiên, bên cạnh các biện pháp thu hút khách hàng, yếu tố quyết định đến sự thành công chính là tốc độ và sự thuận tiện khi xử lý hành động của các bên tham gia thị trường.

Xem thêm

 Thương mại điện tử
 Mô hình kinh doanh
 B2B (Business - to - Business)
 B2G (Business - to - Government)

Tham khảo