title: Nghệ sĩ chèo ở Việt Nam

text:
Nghệ sĩ chèo ở Việt Nam là những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu chèo, gồm những nghệ sĩ chuyên nghiệp trong các nhà hát chèo và các nghệ nhân không chuyên ở các câu lạc bộ chèo hoặc làng chèo. Các nghệ sĩ chuyên nghiệp tiêu biểu sẽ lần lượt được xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ nhân dân, còn các nghệ sĩ không chuyên tiêu biểu sẽ được xét tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú, Nghệ nhân nhân dân.

Các nghệ sĩ nổi tiếng

Bảy vị tổ nghề chèo

Phạm Thị Trân (925 - 976): là người Hồng Châu (Hải Dương), là nữ quan triều đình đồng thời là một vũ ca tài ba trong hoàng cung nhà Đinh, người là vị tổ sáng lập nghệ thuật sân khấu chèo.
Đào Văn Só (951 - 975): là người Đằng Châu (Hưng Yên). Ông có nhiều học trò theo nghề ca hát. Hí phường phả lục ghi tên ông là vị hậu tổ thứ 2 của nghệ thuật chèo.
Đặng Hồng Lân: là người Kỳ Bố (Thái Bình). Hí phường phả lục ghi tên ông là vị hậu tổ thứ 3 của nghệ thuật chèo.
Đào Hoa: là người Bắc Giang, được Lý Thái Tổ thu nạp vào cung. Hí phường phả lục ghi tên Đào Hoa là vị hậu tổ thứ 4 của nghệ thuật chèo.
Từ Đạo Hạnh (1072 - 1117): là người Quốc Oai (Hà Nội), là tác giả giáo trò mà các vở chèo dân gian nào cũng hát ở phần mở đầu: Trình làng trình chạ, Thượng hạ tây đông. Hí phường phả lục ghi tên ông là vị hậu tổ thứ 5 của nghệ thuật chèo.
Sái Ất: là người Tế Giang, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, vốn "thông minh, mẫn tuệ, có tài ứng khẩu, khôi hài". Ông sống vào thời Lý, làm nghề bán vui độ nhật, "được dân làng sủng ái, thường cấp tiền cho gạo". Ông có hàng trăm học trò theo học xướng ca.  Hí phường phả lục ghi tên ông là vị hậu tổ thứ 6 của nghệ thuật chèo.
Chính Vịnh Càn: là người Phong Châu. Hí phường phả lục ghi Chính Vịnh Càn là vị hậu tổ thứ 7 của nghệ thuật chèo.

Các cố nghệ sĩ
Nguyễn Đình Nghị (1886-1954) quê làng Thụy Lôi, xã Thụy Lôi, huyện Tiên Lữ, Hưng Yên. Ông có công đầu trong việc gìn giữ và cách tân Chèo. Ông đi từ Chèo sân đình, qua Chèo văn minh và thành đạt ở Chèo cải lương.
Trùm Thịnh (Cụ Nguyễn Văn Thịnh), (1883 - 1973), được truy phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1984; là người phục hồi nghệ thuật chèo và xây dựng sân khấu chèo hiện đại.  Vở Lưu Bình Dương Lễ lời trò do cụ Trịnh Thị Lan đọc và có bổ sung của cụ Nguyễn Văn Thịnh năm 1956.
Cả Tam (Cụ Trịnh Thị Lan), (1888 - 1971), được truy phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1984; một trong những nghệ nhân có công khôi phục vốn chèo cổ đồng thời có đóng góp lớn cho việc hiện đại hoá chèo.
An Văn Mược (Cả Mược): Nghệ nhân trùm chèo nổi tiếng ở Ninh Bình, có công lưu giữ các làn điệu chèo. Có công lưu giữ vở chèo kinh điển là Quan Âm Thị Kính (cùng với Phạm Hồng Lô) và vở chèo cổ Kim Nham (cùng với Phạm Hồng Lô, Nguyễn Mầm, Nguyễn Văn Tích).
Tào Mạt (1930 - 1993): là người có đóng góp lớn trong sự phát triển chèo hiện đại, được phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1993. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là bộ ba vở chèo Bài ca giữ nước kể về lịch sử Việt Nam thời nhà Lý với nhân vật chính là Lý Thánh Tông, Nguyên phi Ỷ Lan và Lý Nhân Tông.
Nguyễn Thị Minh Lý (1907 - 1997), được phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1993, là con gái Trùm Thịnh, người đã cùng với Nguyễn Đình Nghị và Cả Tam (1888 - 1971) đóng góp lớn cho việc hiện đại hóa chèo đầu thế kỷ 20.
Dịu Hương (1919 - 1994), người Bình Lục, Hà Nam, được phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1984, thành công với những trích đoạn Xuý Vân giả dại và Thị Màu lên chùa.
Năm Ngũ, Tư Liên, Lý Mầm, Mạnh Tuấn, những nghệ nhân nổi danh với loại vai hề chèo, được phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1997.
Vũ Thị Tý (1936 - 1974), nổi tiếng với các vai: Thị Kính trong "Quan âm Thị Kính"; Đào Huế trong "Chu Mãi Thần"; Mụ quán trong "Xúy Vân"; Chị Út Tịch trong "Cô Giải phóng" (tác giả: Tào Mạt); Chị Tâm trong "Phiến đá" (tác giả: Hà Văn Cầu).
Kiều Bạch Tuyết (1939 - 1975); được truy phong Nghệ sĩ ưu tú năm 1984; nổi tiếng với các vai: Thị Mầu trong "Quan âm Thị Kính"; Đào nấp trong "Chu Mãi Thần"; Mụ Cám trong "Tấm Cám" (tác giả: Lưu Quang Thuận).
Hoa Tâm (1906 - 1986), người xã Kim Động, tỉnh Hưng Yên, được phong Nghệ sĩ nhân dân năm 1984.
Phạm Hồng Lô: Nghệ nhân chèo người Yên Khánh, Ninh Bình.

Các nghệ sĩ đương đại
Nhà hát Chèo Việt Nam: NSND Minh Thu, NSND Thanh Ngoan, NSƯT Ngọc Bích, NSƯT Kim Liên, NSƯT Thu Hương, NSƯT Thanh Vân, NSƯT Lã Khương, NSƯT Tuấn Tài, NSƯT Bá Dũng, NSƯT Phúc Lợi, NS Lệ Thu, NS Thục Hiền
Nhà hát Chèo Quân đội: NSND Quốc Trượng, NSND Tự Long, Minh Tiến, Hiền Lương, Thanh Tuyết, Anh Tuấn, Duy Từ, Đình Óng, Duy Từ, NSƯT Phương Thúy, Ngọc Sơn, Thu Hải, Thanh Huấn, Xuân Nghĩa, Thanh Tuyết, Thùy Linh, Thúy Nga, Hiền Lương, Xuân Nghĩa, Đức Hải, Nguyễn Văn Hà, Nguyễn Thị Thu Thảo, Nông Quỳnh Sen, Nguyễn Thị Huyền, Trọng Thế, Hương Giang, Hà Thị Nga.
Nhà hát Chèo Hà Nội: NSND Quốc Anh, Thu Hằng, NS Quốc phòng, NSƯT Đức Thuận, Mạnh Hùng, Hạnh Ngân, Tuấn Tài, NSƯT Minh Huệ, NSƯT Thảo Quyên, Văn Cường, Thu Huyền, Thu Hằng, Thanh Loan, Hoài Thu, NSƯT Việt Thắng, Phương Mây, Ngọc Dương, Ngọc Ánh, NSƯT Minh Hằng, NSUT Hồng Nam, Thu Hòa, Lê Tuấn, NSƯT Hoài Thu, Nguyễn Thị Thanh Tân, Nguyễn Thị Thắm, Phạm Thị Kim Liên, biên đạo múa Hoài Anh, NSND Thu Huyền...
Nhà hát Chèo Ninh Bình: NSND Quang Thập, NSND Mai Thủy, NSƯT Huyền Diệu, NSƯT Bá Toản, NS Quốc Trị, NSƯT Lê Anh Tú, NS Thu Hà, NS Hoàng Thắng, NS Thanh Thúy, NS Thanh Hải, NS Thu Quế, NS Phạm Bình, NS Ngọc Anh, NS Trần Trung Sỹ, NS Lã Thị Mến, NS Phạm Thị Hiền, NSƯT Đỗ Thị Lý, NS Thanh Tuyền, NS Mạnh Hưng, NS Ngọc Minh, NS Tiến Thành, NS Mai Hiên, NS Thanh Thúy, NS Diệu Thuấn, NS Ngọc Xuân, NS Khánh Hà, NS Trung Sỹ
Nhà hát Chèo Thái Bình: NSƯT Thúy Hà, NSƯT Văn Bằng, NSƯT Ánh Điện, Xuân Du, Phạm Thị Hồng Tươi, Nguyễn Thị Diệu Hằng, NSƯT. Thúy Nga, Quang Lai, Thanh Khâm, Thanh Hiện, Việt Hà, Thạch Bàn, Quang Dũng, Ngô Thị Hồng Nhung, Đặng Thị Thu Hà, Lê Thị Hồng Vân, Bùi Thị Hoài, Tuyết Nhung, Minh Tâm, Vũ Thị Chuyên
Nhà hát Chèo Hải Dương: NSND Hồng Tươi, NSND Mạnh Thắng, Khánh Phương, Thanh Sóng, NSƯT. Quốc Anh, Trần Quang Minh, Bùi Đức Thiện, Đoàn Thị Bẩy, Đoàn Thị Nga, Phạm Minh Hiếu, Nguyễn Thị Thanh Sóng, Trần Thị Hương, Trần Đức Minh, Bùi Đức Cường, Thái Quỳnh, Bùi Văn Thiện, Tạ Quang Phúc
Nhà hát Chèo Bắc Giang: Thanh Hường, Quang Lẫm, Phạm Quỳnh Mai, Hà Văn Quân, Vũ Ngọc Anh, Đức Anh, Xuân Hải, Thành Trung, Mai Lan, Anh Tuấn, Đặng Thị Liên, Đặng Thị Quyên.
Nhà hát Chèo Hưng Yên: NSƯT Xuân Sanh, Tiến Tùng, Phương Nhân, Mạnh Đán, Vũ Thị Lan, Bích Họa, Phương Nhàn, Khắc Nghĩa, Hữu Nam, Đức Đạt, Thanh Lam, Thanh Quang, Ánh Tuyết, Anh Đào
Đoàn Chèo Hải Phòng: Thùy Dương, Thanh Bình, NSƯT Kim Liên, Quốc Kiên, Thanh Bình, Thùy Dung, Văn Mởn, Hương Huế, Văn Tạo
Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Nam Định: Diệu Hằng, Thanh Nga, NSƯT Đăng Khoa, Ngọc Hùng, Đức Thọ, NSUT Quốc Hùng, NS Hoàng Diễn, NSƯT Hoàng Bích Thục, Trần Thị Hằng, Hồng Năm, NSƯT Ngọc Hùng, Nghệ sĩ Minh Phương, Văn Minh, Nguyễn Thị Linh
Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Vĩnh Phúc: Lệ Thúy, Thanh Trắc, Văn Cường, Nguyễn Thị Chắc, Huy Chúc, Mạnh Hùng, Mạnh Tuyến, Tuấn Thiệu,  Ngọc Cao
Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa: NSND Hàn Hải, NSND Trương Hải Thọ, Thu Hài, Thanh Mai, NS Thương Hiền, Khánh Vinh, NSND Thanh Tâm, Phạm Văn Hòa, Thu Hoài, Tăng Ngấn, Quốc Dũng, Quốc Chiến, Hồ Chiến, Nguyễn Thị Minh Phượng, Phạm Nhật Hóa,..
Trung tâm Văn hóa nghệ thuật tỉnh Hà Nam: NSND Lương Duyên, Mạnh Hùng, Quốc Khoát, Việt Dũng, Duy Khoát, Văn Chương, Bích Ngọc, Bích Nhạn, Hải Yến, Nguyễn Hoài Thanh, Lê Thị Kim Cúc, Ngọc Thân, Thu Hà, Tuấn Dũng, Dương Thị Dung
Đoàn Nghệ thuật Quảng Ninh: Phương Lan, NSƯT Phạm Thanh Bình, NSND Văn Mởn, Hương Huế, Ngọc Long, Hoàng Diễn, Văn Tiến, Quang Quyến, NS Thúy Ngần, Hồng Vân
Đoàn Nghệ thuật Phú Thọ: Dương Thị Ánh Tuyết, Bùi Đức Hạnh, Dương Thị Hải Yến; Nguyễn Quốc Giới, Xuân Mùi, Minh Luân, Minh Thân, Phan Thiết, Kim Định, Kim Chi, Chử Long, Huy Cảnh, Thu Nga, Quốc Hội, Bích Đào, Văn Tân, Duy Mạnh, Ngọc Quỳnh, Thanh Dũng
Đoàn Nghệ thuật Yên Bái: NSƯT Đoàn Văn Liên, Thanh Hằng, Văn Toản
Đoàn Nghệ thuật Thái Nguyên: Tuấn Hưng, Hà Bắc, Văn Tình, NSƯT Minh Thắng, Minh Chuyên, Công Khanh, Minh Thắng, Thanh Hằng, Dương Thị Lan
Đoàn Nghệ thuật Tuyên Quang: Đỗ Vĩnh Thuận, Phùng Thị Minh Hằng, Đỗ Thành Đồng, Vũ Thị Phương Thảo
Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam: NSND Thúy Mùi, NSND Vân Quyền, NSND Thúy Ngần, NSND Mạnh Phóng, NSND Khắc Tư, NSND Huyền Phin, NSND Thuý Hiền, NSND Thu Hiền, ...

Danh sách Nghệ sĩ nhân dân chèo
Dưới đây là danh sách 47 nghệ sĩ nhân dân lĩnh vực sân khấu chèo được công nhận tính đến năm 2019:

Tính đến năm 2022, trong danh sách 47 NSND chèo trên:

Đơn vị nghệ thuật có nhiều nghệ sĩ nhân dân nhất:Nhà hát Chèo Việt Nam: 17 NSND; Nhà hát Chèo Quân đội: 6 NSND; Đại học Sân khấu Điện ảnh HN: 5 NSND; Nhà hát Chèo Thái Bình: 5 NSND; Nhà hát Chèo Hà Nội: 3 NSND; Đoàn Chèo Thanh Hóa: 3 NSND,
Các nghệ sĩ nhân dân chèo chỉ có ở 11 tỉnh: Thái Bình: 9 NSND; Ninh Bình: 7 NSND; Hải Dương, Hà Nội: 5 NSND; Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên: 4 NSND; Thanh Hóa, Hà Nam: 3 NSND, Nam Định: 2 NSND, Hải Phòng: 1 NSND.
Các nghệ sĩ nhân dân trẻ nhất khi được công nhận: Vũ Tự Long (Nhà hát Chèo Quân đội): 42 tuổi; Mai Thị Thủy (Nhà hát Chèo Ninh Bình): 45 tuổi; Trịnh Minh Tiến (Nhà hát Chèo Quân đội): 45 tuổi

Dưới đây là danh sách 23 nghệ sĩ ưu tú lĩnh vực sân khấu chèo được Bộ VHTTDL xét duyệt và đề nghị công nhận là nghệ sĩ nhân dân năm 2022

Danh sách Nghệ nhân nhân dân chèo
Trong danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ Ba – năm 2021, có 03 Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực nghệ thuật chèo được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân năm 2022, đây sẽ là những Nghệ nhân nhân dân đầu tiên của lĩnh vực sân khấu chèo:

Ảnh một số nghệ sĩ

Các tổ chức chèo hiện nay

Các đoàn chèo chuyên nghiệp
Quy mô lớn nhất của các đơn vị nghệ thuật Chèo là Nhà hát Chèo rồi đến Đoàn Chèo, một số tỉnh chỉ biên chế đội hoặc tổ Chèo thuộc đoàn nghệ thuật hoặc trung tâm nghệ thuật tỉnh.

Các đoàn chèo sau khi phát triển đủ điều kiện, UBND tỉnh sẽ ra quyết định thành lập nhà hát Chèo. Một nhà hát Chèo có thể có nhiều đoàn chèo như Nhà hát Chèo Hà Nội có 3 đoàn, các nhà hát khác thường có 2 đoàn.

Ở Việt Nam hiện có 18 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp có chèo trong đó gồm:
8 nhà hát chèo: Việt Nam, Quân đội, Hà Nội, Ninh Bình, Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Giang
1 đoàn chèo độc lập: Đoàn chèo Hải Phòng
9 đoàn nghệ thuật có chèo: Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hà Nam, Nam Định, Thanh Hóa

 Các nhà hát chèo, đoàn chèo chuyên nghiệp

Các đơn vị nghệ thuật có chèo

Một số đơn vị chèo chuyên nghiệp từng tồn tại như: Đoàn chèo Bắc Ninh, Đoàn chèo Lai Châu, Đoàn chèo Nghệ An.

Các câu lạc bộ chèo không chuyên
Hình thức sinh hoạt câu lạc bộ chèo hiện đại đã vượt ra khỏi không gian làng xã và trở thành nơi tập hợp những người yêu chèo. Các câu lạc bộ Chèo cấp tỉnh, huyện, xã, thôn do các nghệ sĩ chèo hoặc những người yêu chèo sáng lập nhiều nơi. Hiện nay có một số câu lạc bộ chèo tiêu biểu như:

Bắc Giang: Thống kê năm 2019 có 40 câu lạc bộ chèo, tiêu biểu như chiếu chèo Tân Ninh (xã Tư Mại, Yên Dũng) và Đồng Nhân (xã Đồng Phúc, Yên Dũng); CLB chèo Đồng Cống (Lục Nam); chiếu chèo làng Then (Lạng Giang); CLB chèo Hoàng Mai (Việt Yên); CLB chèo Bắc Lý (Hiệp Hòa).
Bắc Ninh: cả tỉnh có 60 CLB chèo đang hoạt động, riêng ở huyện Quế Võ có 35 CLB chèo đang hoạt động nổi bật như: Châu Phong, Mộ Đạo, Yên Giả, Nhân Hòa, Bồng Lai... Thuận Thành có CLB chèo Ngọc Khám (Gia Đông)
Hà Nam: cả tỉnh có 70 CLB chèo đang hoạt động, tiêu biểu là các chiếu chèo Xuân Khê, chiếu chèo Hợp Lý, các chiếu chèo Lê Hồ, Đồng Hoá, chèo Liêm Sơn, Thanh Hà, CLB chèo Ngô Tân (Tiên Nội, Duy Tiên), Câu lạc bộ chèo Sông Đáy Thi Sơn...
Hà Nội có nhiều câu lạc bộ chèo nổi tiếng như: CLB chèo Cổ Phong xã Đại Đồng, Thạch Thất. Huyện Thạch Thất vẫn còn 10 xã có CLB người hát chèo như Đại Đồng, Canh Nậu, Dị Nậu, Chàng Sơn, Bình Phú, Phú Kim, Cẩm Yên. Các làng chèo Tòng Bạt, Hậu Trạch (Ba Vì), Tam Thuấn, Phụng Thượng (Phúc Thọ), Canh Nậu, Đại Đồng (Thạch Thất), Đại Thành, Phượng Cách (Quốc Oai), Tử Dương (Ứng Hòa), Phú Nhi (Sơn Tây), Văn Nhân, Tri Trung, Hoàng Long (Phú Xuyên), Nghiêm Xuyên, Vân Tảo (Thường Tín), câu lạc bộ chèo xã Vân Hà (Đông Anh).
Hải Dương hiện có 191 đội chèo quần chúng tiêu biểu như: CLB hát chèo Hải Dương, CLB chèo Thượng Đạt, phường Tứ Minh (TP Hải Dương), CLB chèo Kiến Quốc (Ninh Giang), CLB chèo Nam Hưng (Nam Sách), CLB chèo Nhân Quyền (Bình Giang), Câu lạc bộ Chèo Bông Sen (Kinh Môn) và CLB Chèo dân ca Cẩm Giàng.
Hải Phòng: CLB chèo Vĩnh Khê (An Dương), CLB chèo Ngũ Phúc (Kiến Thụy).
Hưng Yên: hiện có 88 câu lạc bộ chèo, tiêu biểu như: CLB chèo huyện Văn Lâm, CLB chèo Phạm Xá.
Hòa Bình: CLB hát chèo thị trấn Hàng Trạm, CLB chèo Ngọc Lương, CLB chèo Yên Trị đều thuộc phía nam huyện Yên Thủy.
Thanh Hóa: Chiếu chèo Man Thôn (xã Thọ Vực, Triệu Sơn), CLB chèo Bút Sơn, CLB múa chèo chải xã Hoằng Quỳ, CLB hát chèo làng Nhân Trạch, xã Hoằng Đạo, CLB Nghệ thuật chèo làng Vĩnh Gia xã Hoằng Phượng và CLB chèo các xã Hoằng Thái, Hoằng Hà, Hoằng Quỳ, Hoằng Minh (Hoàng Hóa); CLB chèo Sơn Nam (Đông Sơn, Bỉm Sơn); CLB Chèo Xuân Áng (Vĩnh Long, Vĩnh Lộc).
Nam Định có gần 200 CLB chèo tiêu biểu như: CLB chèo làng Đặng Xá, Làng chèo An Lại Hạ, Thụ Ích xã Yên Nhân (Ý Yên); làng chèo Phú Vân Nam ở xã Hải Châu (Hải Hậu), CLB chèo Nam Thái (Nam Trực)...
Ninh Bình: CLB chèo Tp Ninh Bình, CLB chèo Bích Đào, CLB chèo Phúc Trì và các chiếu chèo ở Khánh Cường, Khánh Mậu, Khánh Hội, Khánh Thiện, Khánh Trung (Yên Khánh), Yên Phong, Yên Từ, Khánh Thịnh (Yên Mô); Thượng Kiệm, Như Hoà, thị trấn Phát Diệm (Kim Sơn); CLB chèo Tràng An, CLB chèo thôn Xưa (xã Sơn Lai), CLB chèo xã Sơn Thành, CLB chèo thôn Ngọc Nhị (xã Gia Thủy); CLB chèo Liên Sơn, Gia Viễn...
Nghệ An: Làng chèo Lăng Thành (xã Lăng Thành, huyện Yên Thành) được biết tới như "địa chỉ đỏ" của nghệ thuật hát chèo miền Trung.
Thái Bình: CLB chèo ở các xã Quốc Tuấn; Vũ Thắng (Kiến Xương); CLB chèo ở các xã Đông La, An Châu (Đông Hưng); các CLB chèo truyền thống huyện Thái Thụy, Vũ Thư, câu lạc bộ UNESCO bảo tồn nghệ thuật sân khấu chèo Đông Hà...
Vĩnh Phúc: Năm 2018 có 16 câu lạc bộ chèo, Tiêu biểu như CLB nghệ thuật Chèo Vĩnh Phúc, CLB sân khấu Chèo Vĩnh Tường. Huyện Yên Lạc có 6 CLB chèo tiêu biểu như CLB chèo Đinh Xá, xã Nguyệt Đức và CLB chèo Vật Cách, xã Đồng Cương, CLB chèo Tảo Phú, xã Yên Hồng.
Khu vực Tây Nguyên: Câu lạc bộ chèo Gia Nghĩa, Đắc Nông; Kon Tum: Câu lạc bộ chèo Chư Sê, Gia Lai; Câu lạc bộ chèo Ngọc Hải, Kon Tum; Câu lạc bộ chèo Thái Bình - Ya Ly, Kon Tum; Câu lạc bộ chèo Mỹ Đức - Đạ Tẻh (Lâm Đồng)...
Bình Phước: Câu lạc bộ chèo huyện Đồng Phú, CLB hát chèo xã Tiến Hưng và CLB chèo phường Tân Thiện, thành phố Đồng Xoài.
Thành phố Hồ Chí Minh: CLB chèo Chung cư Khang Gia (Phường 14, quận Gò Vấp); CLB chiếu chèo Quận 12; CLB Hương mùa thu (quận Tân Bình); CLB chiếu chèo Biên Hòa (Đồng Nai) và CLB Hương sen (TP. Vũng Tàu).
Ngoài ra có các CLB hát chèo cấp tỉnh như: Câu lạc bộ Chèo Cần Thơ; Câu lạc bộ hát Chèo Điện Biên; Câu lạc bộ chèo Tuyên Quang.

Các làng chèo tiêu biểu
Một làng có nhiều câu lạc bộ chèo hoạt động và nhiều người hát chèo được gọi là làng chèo. Làng chèo là danh xưng để chỉ những làng còn bảo tồn và lưu giữ được nghệ thuật sân khấu chèo truyền thống, những buổi sinh hoạt chèo trong quan hệ xã hội cộng đồng, trong lao động sản xuất và đời sống văn hoá nói chung. Làng chèo có thể là một thôn, một xã hoặc thậm chí vài xã được tách ra từ một làng cổ xưa. Các huyện có nhiều làng chèo hoặc câu lạc bộ chèo được gọi là Vùng chèo hay đất chèo, tiêu biểu hiện nay như vùng chèo Yên Khánh (Ninh Bình); vùng chèo Yên Dũng (Bắc Giang); vùng chèo Quế Võ (Bắc Ninh); vùng chèo Ý Yên (Nam Định); vùng chèo Đông Triều (Quảng Ninh);  vùng chèo Thạch Thất (Hà Nội)... đặc biệt tỉnh Thái Bình với phong trào hát chèo quần chúng nở rộ được gọi là đất chèo Thái Bình.

Các làng chèo nổi tiếng hiện nay phải kể đến là:
Làng chèo Hậu Trạch, xã Vạn Thắng, Ba Vì; Làng chèo Trung Lập, xã Tri Trung, Phú Xuyên; Làng chèo Xa Mạc, xã Liên Mạc, huyện Mê Linh (Hà Nội);
Làng chèo Lũng Quý, xã Kiến Quốc, Ninh Giang; Làng chèo Hữu Chung, xã Tân Phong, Ninh Giang; Làng chèo Tuyển Cử, xã Tân Hồng, Bình Giang (Hải Dương);
Làng chèo Tân Mỹ, xã Đồng Sơn, Yên Dũng; Làng chèo Đồng Quan, xã Đồng Sơn, Yên Dũng; Làng chèo Tân Ninh, xã Tư Mại, Yên Dũng; Làng chèo Hoàng Mai, Hoàng Ninh, Việt Yên; Làng chèo Thanh Trà, xã Lệ Viễn, Sơn Động (Bắc Giang);
Làng chèo Ngò, xã Tiên Nội, Duy Tiên; Làng chèo Đức Lý, huyện Lý Nhân; Làng chèo Tháp, Thị trấn Kiện Khê, Thanh Liêm; Làng chèo Quỳnh Chân, xã Lam Hạ, Phủ Lý (Hà Nam);
Làng chèo Khánh Cường, huyện Yên Khánh; Làng chèo Khánh Lợi, huyện Yên Khánh; Làng chèo Khánh Thủy, huyện Yên Khánh;  Làng chèo Khương Dụ, xã Yên Phong, Yên Mô; Làng chèo Quảng Phúc, xã Yên Phong, Yên Mô; Làng chèo Bình Hải, xã Yên Nhân, Yên Mô; Làng chèo An Hòa, phường Ninh Phong (Ninh Bình);
Làng chèo Ngân Cầu, thị trấn Chờ, Yên Phong; Làng chèo Thất Gian, xã Châu Phong, Quế Võ; Làng chèo Ngang Nội, xã Hiên Vân, Tiên Du; Làng chèo Nga Hoàng, xã Yên Giả, Quế Võ; Làng chèo Ngăm Lương, xã Lãng Ngâm, Thuận Thành (Bắc Ninh);
Làng chèo Hoành Nhị, xã Giao Hà, Giao Thủy; Làng chèo Kiên Hành, xã Giao Hải, Giao Thủy; Làng chèo Duyên Thọ, xã Giao Nhân, Giao Thủy; làng chèo Bồng Xuyên, xã Yên Phong, Ý Yên; Làng chèo Trung Khu, xã Yên Phong, Ý Yên; Làng chèo Quang Sán, xã Mỹ Hà, Mỹ Lộc; Làng chèo Phú Văn Nam, xã Hải Châu, Hải Hậu (Nam Định);
Làng chèo Khuốc, xã Phong Châu, ,Đông Hưng; Làng chèo An Phú, xã Quỳnh Hải, Quỳnh Phụ (Thái Bình);
Làng chèo Phạm Xá, xã Đồng Than, Yên Mỹ (Hưng Yên);
Làng chèo Phượng Mao, xã Hoằng Phượng, Hoằng Hóa (Thanh Hóa);
Làng chèo Trung Bản, xã Liên Hoà, Yên Hưng; Làng chèo Đình Lục, xã Hồng Phong, Đông Triều (Quảng Ninh);
Làng chèo Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy (Hải Phòng);
Làng chèo Ngọc Lương huyện Yên Thủy (Hòa Bình);
Thái Bình là tỉnh thuần khiết đặc trưng nền văn minh lúa nước đồng bằng sông Hồng. Thái Bình dần hội tụ và phát triển vốn truyền thống văn hoá dân gian. Nơi đây là một trong những cái nôi của những làn điệu hát chèo. Nhắc đến chèo Thái Bình, phải kể tới chèo làng Khuốc. Đây là dòng chèo đặc trưng của địa phương:

Hỡi cô thắt dải lưng xanh
Có xem chèo Khuốc với anh thì về

Làng Khuốc nay là xã Phong Châu, huyện Đông Hưng, cùng với Hà Xá (Hưng Hà) và Sáo Đền (Vũ Thư) xưa kia là những chiếng chèo nổi tiếng của Thái Bình. Những năm đầu thế kỷ thứ 19, có lúc trong làng có đến 15 gánh hát chèo. Chèo diễn quanh năm suốt tháng, không chỉ được biểu diễn ở trong làng mà gánh hát chèo còn đi đến các vùng miền khác biểu diễn phục vụ nhân dân.

Từ đầu thế kỷ 20, huyện Mỹ Lộc, Nam Định đã có 3 làng chèo khá nổi tiếng: làng Đặng, làng Quang Sán, làng Nhân Nhuế, xã Mỹ Thuận. Trong thơ của Nguyễn Bính có nhắc đến hội chèo làng Đặng
Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ
Mẹ bảo: "Thôn Đoài hát tối nay

Chú thích

Văn hóa Việt Nam
Nghệ sĩ


title: Cai thầu xây dựng

text:
Cai thầu xây dựng, đôi khi còn gọi là cai thợ, kíp trưởng, thợ cả hay Tradesman, tức người đứng đầu chuyên phụ trách cả một nhóm thợ trong lĩnh vực xây dựng.

Phận sự và trách nhiệm
Thông thường cai thầu cũng là một người thợ với nhiều năm kinh nghiệm trong một ngành nghề cụ thể nào đó, phụ trách việc tổ chức toàn bộ quá trình xây dựng của một dự án cho chủ thầu (hay bên thi công). Cai thợ điển hình là người có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực nghề nghiệp, được thăng hạng vị trí và hiện tại tập trung vào toàn bộ quá trình quản lý chuyên môn ở nơi làm việc. Người này có trách nhiệm cung cấp những ghi chép chính xác cho nhóm thợ của mình để họ có thể bắt tay vào công việc.

Cụ thể thì cai thầu có thể đào tạo nhân công dưới sự giám sát của mình, đảm bảo khả năng sử dụng những trang thiết bị tương ứng của từng người thợ, truyền đạt quá trình xúc tiến dự án với Giám sát cũng như duy trì lịch trình làm việc của công nhân. Ngoài ra cai thầu còn thu xếp vật tư đặt tại công trường và đánh giá kế hoạch cho từng công việc xây dựng.

Ta không nên nhầm lẫn với các vị trí Quản lý dự án, Giám sát dự án, Quản lý công trình (Superintendent), Trưởng công trường, hay "Firstman".

Xem thêm

 Kỹ thuật xây dựng dân dụng
 Tổng thầu xây dựng
 Chủ thầu
 Chủ đầu tư xây dựng

Tham khảo

Cai thầu


title: Alophosoma syngenes

text:
Alophosoma syngenes là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alophosoma
Động vật được mô tả năm 1929


title: Chordophora iogramma

text:
Chordophora iogramma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chordophora


title: Listrognathus coreensis

text:
Listrognathus coreensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Listrognathus


title: Pseudasellodes vitraria

text:
Pseudasellodes vitraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudasellodes


title: Caccobius lateralis

text:
Caccobius lateralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Caccobius (Scarabaeidae)


title: Fred Leeder

text:
Frederick Leeder (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1936) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ biên ở Football League cho Everton, Darlington và Southport. Ông cũng từng thi đấu bóng đá non-league cho Runcorn. Tờ Daily Express ghi chép trận đấu duy nhất của ông cho Everton, ngày 11 tháng 1 năm 1958 trước Chelsea, mô tả cách mà "Brabrook, với những đường đi bóng lắt léo, đã có màn ra mắt đầy ác mộng cho hậu vệ trái 19 tuổi của Everton là Fred Leeder."

Tham khảo

Sinh năm 1936
Nhân vật còn sống
Người Northumberland
Cầu thủ bóng đá Anh
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Everton F.C.
Cầu thủ bóng đá Darlington F.C.
Cầu thủ bóng đá Southport F.C.
Cầu thủ bóng đá Runcorn F.C. Halton
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Anarta mimuli

text:
Anarta mimuli là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anarta


title: Larentia oribates

text:
Larentia oribates là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Larentia (chi bướm)


title: Coptobasoides ochricostalis

text:
Coptobasoides ochricostalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coptobasoides


title: Thelairoleskia bicolor

text:
Thelairoleskia bicolor là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thelairoleskia


title: Hygrochroma paulinaria

text:
Hygrochroma paulinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hygrochroma


title: Georgina Brandolini d'Adda

text:
Georgina Brandolini d'Adda, Contessa di Valmareno (tên khai sinh: Công chúa Georgina Maria Natividad de Faucigny-Lucinge et Coligny; 23 tháng 12 năm 1949) là một nhà thiết kế và điều hành thời trang người Brazil gốc Pháp.

Tuổi thơ và đời tư
Công chúa Georgina Maria Natividad de Faucigny-Lucinge et Coligny sinh ngày 23 tháng 12 năm 1949 tại Rio de Janeiro. Cha bà là Hoàng tử Jean-Louis de Faucigny-Lucinge, một quý tộc người Pháp, và mẹ bà là Sylvia Regis de Oliveira, một nhà ngoại giao người Brazil. Bà lớn lên ở Paris. Ngày 12 tháng 6 năm 1975, bà kết hôn với Rodrigo Tiberto Brandolini d'Adda, Conte di Valmareno, một quý tộc người Ý, là con trai của Cristiana Brandolini d'Adda và cháu trai của Gianni Agnelli, trong một lễ cưới Công giáo tại nhà thờ St. Thomas Aquinas ở Paris, trở thành nữ bá tước của Valmareno. Họ có hai con, Donna Cornelia Brandolini d'Adda và Donna Bianca Brandolini d'Adda. Cặp đôi chia thời gian sống giữa các ngôi nhà ở Geneva và Trancoso, Bahia.

Năm 2011, Nữ bá tước Brandolini d'Adda đã đệ đơn kiện để ca sĩ João Gilberto bị đuổi ra khỏi căn hộ mà cô sở hữu ở Leblon.

Sự nghiệp
Nữ bá tước Brandolini d'Adda đã làm việc như một thực tập sinh cho Dior khi bà được giới thiệu với nhà thiết kế thời trang người Ý Valentino Garavani trong một lễ hội Carnival ở Rio de Janeiro. Bà làm việc cho Valentino trong hai mươi năm như một nghệ sĩ thơ ca, trợ lý cá nhân, và giám đốc quan hệ đối ngoại và công chúng.

Tham khảo

Sinh năm 1949
Nhân vật còn sống
Nữ doanh nhân Brasil


title: Batile Alake

text:
Batile hay Batili Alake (mất ngày 10 tháng 8 năm 2013) là một ca sĩ waka nổi tiếng người Nigeria.

Cuộc sống cá nhân
Batile Alake được sinh ra ở Ijebu Igbo, bang Ogun. Alhaja Batile Alake qua đời năm 2013, khoảng 78 tuổi. Tuổi chính xác của bà không được biết đến.

Sự nghiệp
Alake đã phổ biến thể loại Yoruba hấp dẫn của Hồi giáo bằng cách chơi tại các buổi hòa nhạc và các bữa tiệc trên khắp Yorubaland, và là ca sĩ waka chuyên nghiệp đầu tiên thu âm một album. Bà hoạt động tích cực nhất trong những năm 1950 và 1960.

Tham khảo

Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Năm sinh thiếu
Mất năm 2013


title: Valle Latina

text:
Valle Latina có vị trí địa lý và lịch sử thuộc nước Ý, trải dài từ phía nam thành Roma tới thành phố Cassino, tương ứng với phía đông của nhà nước La Mã cổ đại "Latium". Có hai con sông lớn là Liri và Sacco chảy qua Latin Valley. Những thành phố chính trong vùng này bao gồm Frosinone, Cassino, Sora, Anagni, và Alatri. Vào thời kỳ trung cổ, Valle Latina nằm giữa bang Lãnh thổ Giáo hoàng và Vương Quốc Napoli. Hiện nay Valle Latina thuộc về vùng Lazio.

Chú thích

Tham khảo
 Giuseppe Ponzi, Osservazioni geologiche fatte lungo la Valle Latina, Roma, 1849
 Sabrina Pietrobono, La Media Valle Latina: castelli e viabilità in una zona di frontiera, Società degli Archeologi Medievisti Italiani, 2006
 Sabrina Pietrobono, I monasteri della Media Valle Latina (Frosinone): aspetti topografici e scelte insediative, in Letizia Ermini Pani, Committenza, scelte insediative e organizzazione patrimoniale nel Medioevo'', Atti del Convegno di studio, Tergu 15-17 settembre 2006, Centro Italiano di Studi sull'Alto Medioevo, Spoleto, 2007

Địa lý Lazio


title: Điệu thức

text:
Trong âm nhạc học, các điệu thức là một loại thang âm nhạc, ở đó vẫn sử dụng các nốt nhạc có cao độ khác nhau, khoảng cách (cung) giữa chúng không thay đổi, mà chỉ thay đổi nốt chủ của thang âm. Ở thuật ngữ âm nhạc phương Tây, khái niệm này là mode bắt nguồn từ tiếng Latinh là modus. Đến thế kỷ 18, đã phát hiện thuật ngữ "mode" (điệu thức) cũng tồn tại và  được áp dụng trong các nền văn hóa âm nhạc ngoài châu Âu, nhưng không có sự tương thích hoàn toàn.
Phần sau đây chỉ giới thiệu thuật ngữ "mode" theo âm nhạc châu Âu và đã được dịch chính thức là điệu thức, dùng phổ biến trong giảng dạy về âm nhạc ở Việt Nam.

Tổng quan

Khái niệm
Về khái niệm này, nhà âm nhạc học người Mỹ là Harold S. Powers đề xuất rằng: đây là một thuật ngữ chung giới hạn cho các loại giai điệu dựa trên quãng tám Hy Lạp cổ đại được gọi là tonos (τόνος) hoặc harmoniac (ἁρμονία), với "hầu hết khu vực giữa nằm trong miền của điệu thức".

Còn theo nhà âm nhạc học người Ba Lan là Mieczyslaw Kolinski, thì điệu thức là bất kỳ những cách sắp xếp nào các nốt của thang âm theo các quãng mà chúng tạo thành, từ đó tạo nên một khung lý thuyết cho giai điệu. Nói cách khác - theo ông - điệu thức là "từ vựng" (vốn từ) của một giai điệu; nó chỉ định những nốt nào có thể được sử dụng và chỉ ra những nốt nào có tầm quan trọng đặc biệt. Trong số này, có hai nốt chính: nốt cuối cùng kết thúc giai điệu và nốt chủ là trung tâm.

Ví dụ
Cùng một thang âm gồm 7 nốt nhạc gồm "C (đồ) - D (rê) - E (mi) - F (fa) - G (son) - A (la) - B (si)", thuộc thang âm nguyên, nhưng nếu giai điệu lấy nốt chủ âm khác nhau, thì sẽ có điệu thức khác nhau.
 Ví dụ 1: Khi lấy C (nốt đô) là nốt chủ, khởi đầu chuỗi thang âm, thì ở chuỗi này, khoảng cách giữa nốt thứ 3 và 4 (E-F) là 1/2 cung, giữa 7 và 8 (B-C) là 1/2 cung, còn lại đều là 1 cung. Do đó giai điệu theo thang âm này là thuộc giọng đô trưởng (C major).  Còn "vốn từ" của giai điệu theo điệu thức này là "C, D, E, F, G, A và B", với nốt kết thúc thường là C, hoặc có thể là E hay G, còn chủ âm là C.
 Ví dụ 2: Nhưng nếu thay đổi nốt chủ là A (la), sẽ có chuỗi xếp từ thấp lên cao dần gồm A (la) - B (si) - C (đô) - D (rê) - E (mi) - F (fa) - G (son) - A (lá). Chuỗi này vẫn thuộc thang âm nguyên, khoảng cách giữa E-F và giữa B-C vẫn là 1/2 cung, còn lại đều là 1 cung, nhưng lại tạo ra giai điệu khác và thuộc giọng la thứ (A minor). Còn "vốn từ" của giai điệu theo điệu thức này là "A, B, C, D, E, F và G", với nốt kết thúc thường là A, hay có thể là D hay  E, còn chủ âm là A.

Sự thay đổi này giống như phép hoán vị trong toán học. Vì vậy, trên lí thuyết có thể có vô số kiểu điệu thức do hoán vị, chưa kể những điệu thức dân tộc tùy theo từng vùng lãnh thổ hoặc các Quốc gia trên Thế giới.

Mở rộng

 Giả sử trong cùng một thang âm gồm 7 nốt, mà ta lấy nốt chủ là A (la), nhưng lại phải đảm bảo khoảng cách giữa nốt thứ 3 và 4 (C-D) là 1/2 cung, giữa 7 và 8 (G-A) là 1/2 cung, còn lại đều là 1 cung, thì ta có "từ vựng" phải là chuỗi "A, B, C♯, D, E, F♯ và G♯". Trường hợp này, ta có giọng la trưởng hay A major, khoảng cách giữa các nốt trong chuỗi giống hệt như đô trưởng, nhưng có nốt kết thúc thường là A, hay có thể là C♯ hay E, còn chủ âm là A. Ở đây, giai điệu la trưởng là khác với giai điệu đô trưởng, nhưng chuỗi nốt trong thang âm có khoảng cách hệt như nhau, nên các giai điệu la trưởng và đô trưởng trong các ví dụ trên đều là cùng chung một điệu thức trưởng (major mode), ở Việt Nam thường gọi chung là "giọng" trưởng hay "gam" trưởng.
 Trong nghiên cứu âm nhạc hiện nay, các điệu thức không chỉ do hoán vị như trên, mà còn có thể xuất hiện khi thay đổi cung bậc giữa các nốt trong thang âm. Do đó, nếu giai điệu có cùng một nốt chủ, vẫn thuộc thang âm nguyên, nhưng khoảng cách cung trong chuỗi thay đổi, sẽ tạo ra nhiều điệu thức khác nhau. Chẳng hạn ở ảnh minh hoạ đầu trang, cùng là giọng đô (C), nhưng có thể thuộc các điệu thức khác nhau: C-dorian, C-phrygian, C-lydian, C-mixolydian, C-aeolian và C-locrian.

Xem đủ hơn
Định nghĩa và các điệu thức chính (tiếng Anh) ở https://www.britannica.com/art/mode-music/Plainchant

Nguồn trích dẫn

Liên kết ngoài
 All modes mapped out in all positions for 6, 7 and 8 string guitar
 The use of guitar modes in jazz music
 Neume Notation Project
 Division of the Tetrachord, John Chalmers
 Greek and Liturgical Modes
 The Ancient Musical Modes: What Were They?, Eric Friedlander MD
 An interactive demonstration of many scales and modes
 The Music of Ancient Greeks, an approach to the original singing of the Homeric epics and early Greek epic and lyrical poetry by Ioannidis Nikolaos
 relatively concise overview of ancient Greek musical culture and philosophy https://web.archive.org/web/20111009115813/http://arts.jrank.org/pages/258/ancient-Greek-music.html
 Ἀριστοξενου ἁρμονικα στοιχεια: The Harmonics of Aristoxenus, edited with translation notes introduction and index of words by Henry S. Macran. Oxford: Clarendon Press, 1902.
 Monzo, Joe. 2004. "The Measurement of Aristoxenus's Divisions of the Tetrachord"

Âm nhạc
Lý thuyết âm nhạc


title: Listrognathus sibiricus

text:
Listrognathus sibiricus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Listrognathus


title: Ichneumon commodus

text:
Ichneumon commodus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Văn hóa hàng hải

text:
Văn hoá hàng hải (tiếng Anh: maritime culture; tiếng Nga: морская культура; tiếng Hoa: 海洋文化 - hải dương văn hoá), còn được gọi là văn hóa biển (đảo), có thể được xem là một khái niệm mới và là vấn đề gần đây bắt đầu được thế giới quan tâm nhiều. Có quan niệm cho rằng "Văn hoá biển là hệ thống các giá trị do con người sáng tạo ra và tích lũy được trong quá trình tồn tại lấy biển làm nguồn sống chính".

Cũng có người quan niệm "Văn hóa biển chính là sống với biển, khai thác biển, triết lý và tư duy về biển..."

Mới đây, quan điểm của GS.TS Ngô Đức Thịnh về văn hóa biển, được hiểu như là "hệ thống các tri thức của con người về môi trường biển, các giá trị rút ra từ những hoạt động của con người trong môi trường ấy, cùng với nó là những cảm thụ, hành vi ứng xử, nghi lễ, tập tục, thói quen của con người tương thích với môi trường biển".
nhỏ|hoạt động ven biển Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam|209x209px

Lịch sử khái niệm
Các nghiên cứu chỉ ra sự hình thành của khái niệm văn hóa biển, hay văn hóa biển đảo xuất phát từ thế kỷ trước, nhưng vài thập niên gần đây có biểu hiện rõ nét hơn. Thuật ngữ này được các quốc gia sử dụng khi các thách thức phải đối mặt với cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường biển, biến đổi khí hậu, nhất là do vấn đề tranh chấp chủ quyền biển. Về nguồn gốc ngôn ngữ thì Văn hóa biển xuất hiện trong tiếng Anh là "marine culture", hoặc "sea culture", lý do các quốc gia châu Âu có quá trình khám phá từ sớm đối với nhiều vùng biển, và đặt chủ quyền cho nó. Ở châu Á, người Hoa có cách hiểu đầu tiên về thuật ngữ này với nghĩa là "hải dương văn hóa". Tuy nhiên, cho đến nay cũng chưa có nghiên cứu nào xác định thuật ngữ văn hóa biển được nói đến ở quốc gia nào cụ thể.

Có thể nói rằng, khát vọng chinh phục biển cả của nhiều dân tộc có biển khác trên thế giới bộc lộ một cách mạnh mẽ thông qua những hành động mạo hiểm, vượt đại dương như những thủy thủy Bắc Âu (Vikings thế kỷ VIII – XI) ngang dọc trên sóng nước Bắc Đại Tây Dương, phát hiện ra đảo Island (thế kỷ IX). Christophoro Colombo sau bốn lần ra đi đã tìm ra châu Mỹ (cuối thế kỷ XV); Magellan với cuộc hải du vòng quanh thế giới (thế kỷ XVI) lưu danh suốt đời với eo biển mang tên người anh hùng của biển…

Di sản văn hóa biển
Di sản văn hóa biển được đánh giá và rút ra bởi quá trình khám phá cách hiểu riêng của mỗi quốc gia về văn hóa biển cùng với các truyền thống văn hóa riêng của họ. Nghiên cứu của Nhà báo Nguyễn Thành Luân, trong "Di sản văn hóa biển qua hoạt động truyền thông của báo Đại Đoàn Kết" bước đầu phác họa về giá trị di sản của khái niệm này. Tác giả này phân loại Di sản văn hóa biển là một thành tố nằm trong di sản văn hóa của một quốc gia. Đó là một hệ thống gồm di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, tuy nhiên được xem xét ở không gian và thời gian cụ thể hơn, là văn hóa biển của từng truyền thống văn hóa.

Một số nghiên cứu khác khi đi cụ thể vào văn hóa biển của Việt Nam, rút ra những mối quan hệ với biển của người Việt, nhưng chỉ ra đặc điểm cách hiểu chủ yếu vẫn là ở biển cận duyên. "Biển cận duyên" là khái niệm được dùng để phân biệt với "biển đại dương". Tương ứng với "biển cận duyên" là cách gọi quen thuộc "ra khơi, vào lộng" trong dân gian Việt để chỉ tầm hoạt động khai thác trên biển truyền thống. Trong những năm gần đây, đã có những bước chuyển mới trong việc khai thác hải sản. Người dân Việt đang chuyển từ quai đê lấn biển, "ngọt hoá" đất bồi để trồng cói, trồng lúa sang "lợ hoá" đất ven biển để nuôi trồng thủy sản. Dự án đánh bắt xa bờ đang được xây dựng và thực hiện nhằm vượt ra khỏi phạm vi "khơi" và "lộng". Bước đầu tiếp cận với biển đại dwong, rất nhiều khó khăn, bất cập đang tồn tại. Khái niệm "vươn ra biển lớn" trở thành phương châm phát triển không chỉ trong phạm vi kinh tế biển, mà còn được sử dụng rộng rãi trong văn hoá, xã hội, kinh tế chung của đất nước trong thời kỳ hội nhập.

Văn hóa biển đảo Việt Nam
Việt Nam với chiều dài hơn ba nghìn cây số đường biển và tương đương với con số ấy là các đảo và quần đảo. Dân cư sống trên những vùng đất ấy khá đông đúc và lâu đời nên đã để lại một kho tàng di sản văn hóa biển đảo vô cùng lớn lao và cũng vô cùng giá trị. Nói về Văn hóa biển đảo hay hẹp hơn là Di sản văn hóa biển đảo, trong đó bao hàm cả vùng duyên hải, gồm hai hợp phần, đó là văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể. Văn hóa vật thể là những sáng tạo của con người được tồn tại dưới dạng thức vật chất. Văn hóa phi vật thể tồn tại nghiêng về giá trị tinh thần. Nhiều khi, giá trị vật thể và phi vật thể không có làn ranh phân cách.

"Những di tích văn hóa thời kỳ lịch sử, bao gồm các vạn chài, các công trình tôn giáo tín ngưỡng, các vùng đất khai hoang lấn biển, các hệ thống đồn bảo phòng thủ, các thương cảng cổ, đê biển và ấn chương… được phát hiện đậm đặc, suốt từ Móng Cái đến mũi Cà Mau, như là những minh chứng cho quá trình chinh phục chiếm lĩnh và làm chủ vùng cận duyên và hải đảo của cha ông ta, mà những nhà nghiên cứu Mỹ đã có lý khi lấy tên cho một cuộc trưng bầy Việt Nam ở Hoa Kỳ "Từ đồng bằng ra biển lớn", thông qua di sản văn hóa Việt Nam trong suốt chiều dài hàng ngàn năm lịch sử.

Những di sản văn hóa vật thể biển Việt Nam còn được biểu hiện thông qua tàn tích các con tàu đắm cổ, đã được phát hiện, khai quật và báo dẫn khá dầy đặc trên vùng lãnh hải nước ta. Hàng hóa trên tàu không chỉ có nguồn gốc, xuất xứ Việt Nam mà còn nhiều quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới, đã chứng minh vị trí, vai trò của Việt Nam và biển Việt Nam trên con đường hàng hải quốc tế mà các cảng ven bờ, các đảo ngoài khơi luôn là điểm dừng chân lý tưởng cho các thuyền buôn lưu trú, lấy nước ngọt qua những chuyến đi biển dài ngày.

Di sản văn hóa biển đảo Việt Nam còn là những bộ sách sử, những châu bản, mộc bản, bản đồ, hải đồ, trong đó nổi bật là Châu bản triều Nguyễn vừa được UNESCO vinh danh là di sản ký ức thế giới, hẳn là những tài liệu vô cùng có ý nghĩa góp phần khẳng định chủ quyền của đất nước ta, nhân dân ta với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.

Văn hóa phi vật thể trong kho tàng di sản văn hóa biển đảo Việt Nam vô cùng phong phú, được biểu hiện dưới nhiều dạng thức. Đó là những kinh nghiệm sống và làm ăn của cư dân được tích tụ và truyền lại từ nhiều thế hệ. Đó là những tri thức được tích lũy và ứng dụng thông qua sinh hoạt thường nhật và lao động sản xuất mùa vụ. Đó là những tín ngưỡng, dân ca, truyền thuyết, thần thoại được sáng tạo và hội nhập từ nhiều nền văn hóa và văn minh, qua bao thế hệ của lợi thế vị trí biển đảo đem lại. Tuy nhiên, lễ hội vẫn là một sáng tạo đặc biệt có ý nghĩa của hầu hết cộng đồng cư dân, nhưng với cư dân biển đảo Việt Nam, có một điều thiêng liêng lạ kỳ, mà Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), gắn với việc thực thi chủ quyền Tổ quốc ở quần đảo Hoàng Sa là một trong nhiều ví dụ điển hình nhất"

Gìn giữ và bảo tồn
Hiện nay có những hoạt động gìn giữ và bảo tồn văn hóa biển ở Việt Nam, ngoài ra kinh tế biển cũng được dự báo sẽ đêm về cho GDP quốc gia hơn 50% giá trị của tất cả các ngành nghề.

Một số chuyên gia cũng có ý tượng tận dụng văn hóa biển như một nguồn thu cho du lịch, từ việc bảo tồn và phục dựng nó. PGS.TS Phan An, nhà nghiên cứu từ TP HCM tham vấn đối với lãnh đạo của 4 địa phương trong tiểu vùng cần sớm có các kế hoạch cụ thể cho việc liên kết phát triển vùng, trong đó có lĩnh vực du lịch. Theo nhà nghiên cứu này, hiện nay dọc ven biển của các tỉnh như Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang có rất nhiều các đình chùa, tín ngưỡng thờ, các hoạt động lễ hội của người Việt, Khmer, Chăm, Hoa,…có thể đưa vào việc quảng bá, phát triển thành các loại hình, sản phẩm du lịch mang tính đặc thù để thu hút du khách. Còn GS Chung Hoàng Chương, từ đại học USSH thì góp ý các tỉnh trong tiểu vùng duyên hải có không gian văn hóa sông nước, gắn với các giá trị của các nền văn hóa biển và văn hóa lúa nước, chính là các tài nguyên riêng có, hiếm nơi nào có được, và cần được phát huy để liên kết.

Xem thêm
 Văn hóa biển vùng duyên hải phía Đông của Đồng bằng sông Cửu Long

Tham khảo

Văn hóa hàng hải
Văn hóa Việt Nam


title: Cá đàn lia đuôi lõm

text:
Cá đàn lia đuôi lõm hay cá đàn lia sừng (danh pháp khoa học: Callionymus curvicornis) là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1837.

Phân bố và môi trường sống
C. curvicornis được tìm thấy ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Chúng sống trên đáy cát nông của các vịnh và đầm phá.

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở C. curvicornis là khoảng 11,1 cm.

Chú thích

C
Động vật được mô tả năm 1837


title: Cerynea omphisalis

text:
Cerynea omphisalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cerynea


title: Mr. Lonely

text:
"Mr. Lonely" là ca khúc được đồng sáng tác và thu âm bởi ca sĩ người Mỹ Bobby Vinton, với sự hỗ trợ của Robert Mersey và dàn nhạc của anh. Ca khúc được phát hành lần đầu tiên trong album năm 1962 của Vinton, Roses Are Red.

Nguồn gốc
Vinton bắt đầu viết ca khúc vào cuối những năm 1950, khi đang phục vụ trong Quân đội. Bài hát mô tả một người lính được gửi ra nước ngoài và mất liên lạc với gia đình. Anh than thở về tình trạng của mình và mong có ai đó để nói chuyện cùng.

Đĩa đơn ghi âm của Vinton được phát hành đúng lúc Chiến tranh Việt Nam đang leo thang - và nhiều binh sĩ cũng gặp phải tình trạng tương tự. Phiên bản của Vinton được chú ý bởi sự thổn thức đầy xúc động trong câu hát thứ hai. Vinton và Gene Allan sau đó đã hợp tác để sáng tác "Coming Home Soldier" - ca khúc đã đạt vị trí thứ 11 trên Billboard Hot 100 vào tháng 1 năm 1967.

Mặc dù anh trở thành nghệ sĩ bán chạy nhất của Epic Records trong những năm 1960, ban đầu công ty thu âm không thể hiện sự tin tưởng vào Vinton. Ca khúc nằm trong album vocal đầu tiên của anh, Roses Are Red, nhưng không được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào thời điểm đó. Vinton muốn đây là bản tiếp theo cho bản hit đầu tiên của anh ấy, "Roses Are Red", nhưng đội ngũ giám đốc điều hành của Epic đã chọn bài hát có nội dung tương tự "Rain Rain Go Away", và giao "Mr. Lonely" cho Buddy Greco, người họ đang chuẩn bị để trở thành siêu sao lớn tiếp theo.

Phiên bản của Greco đạt vị trí thứ 64 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 vào ngày 10 tháng 11 năm 1962. Sau khi Vinton nghe phiên bản của Greco trên đài phát thanh, các giám đốc điều hành đã thú nhận với anh rằng họ cảm thấy anh giống một nhạc sĩ và người soạn nhạc hơn là một ca sĩ. Tuy nhiên, trong những tháng tiếp theo, thành công liên tục của Vinton đã khiến họ phải xem xét lại nhận định của mình.

Nhiều tháng sau, khi Epic cho Vinton lựa chọn ca khúc thứ mười hai và cuối cùng cho album thành công nhất của mình, anh đã chọn "Mr. Lonely". Sau khi xuất bản thành album, ca khúc bắt đầu được nhiều người chơi jockey trên đĩa radio biểu diễn — đặc biệt là những người còn nhớ phiên bản của Buddy Greco và việc Vinton đã bị ngăn cản phát hành đĩa đơn cho ca khúc.

Sự nổi tiếng của bài hát đã làm gia tăng nhu cầu về phát hành đĩa đơn cho phần trình bày của Vinton. "Mr. Lonely" trở thành một trong những bài hát đặc trưng của Vinton - được yêu thích bởi những người lính đang phục vụ trên toàn thế giới. Epic sau đó đã cho ra đời một album hoàn chỉnh xung quanh "Mr. Lonely".

Năm 1966, Vinton thu âm phần tiếp theo, "Coming Home Soldier" - với nội dung kể về việc người lính trở về nhà an toàn.

Đón nhận
Ca khúc lọt vào danh sách Billboard Hot 100 trong suốt 15 tuần, đạt vị trí số 1 vào ngày 12 tháng 12 năm 1964, và vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng Middle-Road Singles của Billboard."Middle-Road Singles", Billboard, November 21, 1964. p. 33. Accessed October 16, 2015 Tại Canada, bài hát đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng "Top 40 & 5" của RPM. Ca khúc cũng đạt vị trí thứ 2 trên "Lever Hit Parade" của New Zealand, vị trí thứ 8 ở Úc, và lọt vào top 3 ở Nam Phi.

Năm 1973, ca khúc được phát hành lại dưới dạng đĩa đơn, và đạt vị trí thứ 24 tại Flanders.

Phiên bản của Johnny Hallyday (tiếng Pháp)

Năm 1965, ngôi sao nhạc rock người Pháp Johnny Hallyday đã thực hiện một phiên bản của bài hát có tên "Quand Reveent la nuit", và đạt được thành công lớn sau đó.

Xếp hạng

Chú thích

Ca khúc của Bobby Vinton
Ballad thập niên 1960
Bài hát năm 1962
Đĩa đơn năm 1964
Ca khúc về sự cô đơn
Bài hát về quân sự
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Ca khúc viết bởi Bobby Vinton
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
Đĩa đơn của hãng Epic Records
Hiện tượng Internet


title: Charltoniada apicella

text:
Charltoniada apicella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Charltoniada


title: Sao Chủy

text:
Sao Chủy hay Sao Tuy (tiếng Trung: 觜宿, bính âm: Zī Xiù, Hán-Việt: Tuy Tú, Hán-Nôm: Chủy Tú), còn gọi là Chủy Hỏa Hầu hay Tuy Hỏa Hầu (觜火猴), là một trong nhị thập bát tú của chòm sao Trung Quốc cổ đại.  Nó là một trong bảy chòm sao phương tây của Bạch Hổ.

Mảng sao

Lưu ý
Trong Nam Việt–Dương Hiệp Tự vị, Jean-Louis Taberd nhầm lẫn khi viết 參 (Sâm) là λ Orionis và 觜 (Chủy) là δ ejusdem = δ Orionis.

Trên thực tế thì λ Orionis (sao Meissa) là một phần của nhóm gồm 3 sao mà trong bảng trên đây gọi là Chủy. Tên gọi tương ứng trong tiếng Trung của nó là 觜宿一 (Chủy Tú Nhất). Hai sao còn lại của Chủy là φ1 Orionis và φ2 Orionis.

Ngược lại, δ Orionis (sao Mintaka) là 參宿三 (Sâm Tú Tam) trong nhóm gồm 7 sao (theo thứ tự tương ứng là ζ Orionis, ε Orionis, δ Orionis, α Orionis, γ Orionis, κ Orionis và β Orionis) hợp thành Sâm (hay Tam Khỏa Tinh) trong Sao Sâm. Tên gọi Tam Khỏa Tinh (三颗星) ban đầu là chỉ ba ngôi sao hợp thành đai lưng Lạp Hộ (ζ Orionis, ε Orionis, δ Orionis), dù sau này được mở rộng để thêm 4 sao nữa nhưng vẫn được giữ nguyên.

Xem thêm
 Chòm sao Trung Quốc cổ đại

Tham khảo

Chòm sao Trung Quốc cổ đại


title: Abrostola imitatrix

text:
Abrostola imitatrix là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Abrostola


title: Teesside Football League

text:
Teesside Football League là một giải bóng đá nằm ở phía Bắc Anh, gồm một hạng đấu và năm ở Cấp độ 11 và 12 trong Hệ thống các giải bóng đá ở Anh. Teesside League góp đội cho hạng đấu Bậc 6 Northern League Division Two.

Các câu lạc bộ mùa giải 2015–16
Beechwood, Easterside & District Social
Billingham
Boro Rangers
Fishburn Park
Grangetown Boys
Lingdale
Nunthorpe Athletic
Redcar Newmarket
Redcar Town
St. Mary's College
Staithes Athletic
Stockton West End
Thirsk Falcons
Thornaby Dubliners
Whinney Banks Youth & Community Centre
Yarm

Các đội vô địch giải đấu

1891–92 – Middlesbrough Swifts
1892–93 – South Bank
1893–94 – Darlington St. Hilda's
1894–95 – Middlesbrough Dự bị
1895–96 – Darlington Dự bị
1896–97 – Thornaby
1897–98 – Thornaby
1898–99 – Haverton Hill
1899–1900 – Haverton Hill
1900–01 – Haverton Hill
1901–02 – Darlington St. Hilda's
1902–03 – Thornaby St. Patrick's
1903–04 – Thornaby St. Patrick's
1904–05 – South Bank St. Peter's
1905–06 – Riley Bros (Stockton)
1906–07 – Thornaby St. Patrick's
1907–08 – West Hartlepool Expansion
1908–09 – Skinningrove United
1909–10 – Eston United
1910–11 – Thornaby St. Patrick's
1911–12 – Ashmore, Benson & Pease
1912–13 – Cleveland Chemical Works
1914–18 – Not competed for due to World War I
1919–20 – Haverton Hill
1920–21 – Blair & Co.
1921–22 – Stillington St. John's
1922–23 – West Hartlepool Temp
1923–24 – Stockton Malleable Institute
1924–25 – Normanby Magnesite
1925–26 – Stockton Malleable Institute
1926–27 – West Hartlepool Peser
1927–28 – Normanby Magnesite
1928–29 – West Hartlepool Peser
1929–30 – West Hartlepool Peser
1930–31 – South Bank East End
1931–32 – Normanby Magnesite
1932–33 – South Bank St. Peter's
1933–34 – Grangetown St. Mary's
1934–35 – Lingdale
1935–36 – Carlin How
1936–37 – South Bank East End
1937–38 – South Bank East End
1938–39 – Cargo Fleet Athletic
1939–40 – South Bank Athletic
1941–46 – Not competed for due to World War II
1946–47 – Port Clarence Sports & Social Club
1947–48 – Port Clarence Sports & Social Club
1948–49 – Head Wrightson
1949–50 – Portrack Shamrocks
1950–51 – Ashmore Recreation
1951–52 – Billingham Synthonia Dự bị
1952–53 – Head Wrightson
1953–54 – Stockton Amateurs
1954–55 – ICI Wilton
1955–56 – Portrack Shamrocks
1956–57 – Redcar Albion

1957–58 – Redcar Albion
1958–59 – Redcar Albion
1959–60 – Cleveland Mines
1960–61 – Cleveland Mines
1961–62 – Billingham Synthonia Dự bị
1962–63 – Billingham Synthonia Dự bị
1963–64 – Billingham Synthonia Dự bị
1964–65 – Acklam Steelworks
1965–66 – Acklam Steelworks
1966–67 – Head Wrightson
1967–68 – Head Wrightson
1968–69 – Head Wrightson
1969–70 – Whinney Banks
1970–71 – Winterton Hospital
1971–72 – Whinney Banks
1972–73 – Teesside Polytechic
1973–74 – Cassel Works
1974–75 – Hartlepool Boys Welfare Old Boys
1975–76 – Acklam Steelworks
1976–77 – Billingham Social Club
1977–78 – Smith's Dock
1978–79 – Billingham Social Club
1979–80 – Smith's Dock
1980–81 – Marske United
1981–82 – Hartlepool Athletic
1982–83 – Hartlepool Athletic
1983–84 – Marske United
1984–85 – Hartlepool Boys Welfare Old Boys
1985–86 – Stockton Town
1986–87 – New Marske Sports Club
1988–89 – Hemlngton Sports Club
1989–90 – Nunthorpe Athletic
1990–91 – ICI Wilton
1991–92 – Billingham Cassel Mall
1992–93 – Rowntrees
1993–94 – Rowntrees
1994–95 – Tees Components
1995–96 – Acklam Steelworks
1996–97 – Acklam Steelworks
1997–98 – Acklam Steelworks
1998–99 – Grangetown Boys Club
1999–2000 – Grangetown Boys Club
2000–01 – Acklam Steelworks
2001–02 – Grangetown Boys Club
2002–03 – Grangetown Boys Club
2003–04 – Hartlepool
2004–05 – Carlin How Working Mens Club
2005–06 – Carlin How Working Mens Club
2006–07 – Carlin How Working Mens Club
2007–08 – Beechwood, Easterside & District Social
2008–09 – Beechwood, Easterside & District Social
2009–10 – Beechwood, Easterside & District Social
2010–11 – Grangetown Boys Club
2011–12 – Richmond Town
2012–13 – Endeavour
2013–14 – Whinney Banks Youth & Community Centre
2014–15 – Whinney Banks Youth & Community Centre

Các đội vô địch Division Two

2002–03 – SMG Redstripes
2003–04 – Dormans
2004–05 – Hartlepool Chester Hotel
2005–06 – Mackinlay Park
2006–07 – Guisborough Quoit
2007–08 – Bedale

2008–09 – Scarborough Town
2009–10 – Coulby Newham
2010–11 – Whinney Banks Youth & Community Centre
2011–12 – Darlington Rugby Club
2012–13 – Lingdale
2013–14 – Thirsk Falcons
2014–15 – Redcar Town

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website

Giải bóng đá Anh


title: Nyctycia harmodina

text:
Nyctycia harmodina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctycia


title: Eupithecia anticaria

text:
Eupithecia anticaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A
Bướm đêm Bắc Mỹ


title: Autoplusia phocina

text:
Autoplusia phocina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Autoplusia


title: Euphyia fartaria

text:
Euphyia fartaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

F


Ngày tưởng niệm diệt chủng người Armenia ( Mets Yegherrni zoheri hishataki or) là một ngày lễ công cộng ở Armenia và Cộng hòa Artsakh và được quan sát bởi người Armenia ngày 24 tháng 4. Nó được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ các nạn nhân của cuộc diệt chủng Armenia năm 1915. Đó là một loạt các vụ thảm sát và bỏ đói 1,5 triệu người Armenia bởi đế quốc Ottoman. Tại Yerevan, thủ đô của Armenia, hàng trăm ngàn người đi bộ đến Đài tưởng niệm diệt chủng Tsitsernakaberd để đặt hoa ở ngọn lửa vĩnh cửu.

Lịch sử

Ngày 24 tháng 4 kỷ niệm trục xuất giới trí thức Armenia vào ngày 24 tháng 4 năm 1915 từ Constantinople (ngày nay là Istanbul). Lễ kỷ niệm đầu tiên, được tổ chức bởi một nhóm những người sống sót sau nạn diệt chủng người Armenia, được tổ chức tại Istanbul vào năm 1919 tại nhà thờ St. Trinity Armenia ở địa phương. Nhiều nhân vật nổi bật trong cộng đồng Armenia đã tham gia lễ tưởng niệm. Sau lễ kỷ niệm ban đầu vào năm 1919, ngày này đã trở thành ngày tưởng niệm hàng năm cho cuộc diệt chủng người Armenia.

Vào ngày 9 tháng 4 năm 1975, Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua Nghị quyết chung 148 chỉ định ngày 24 tháng 4 là Ngày Quốc tế Tưởng nhớ Con người đối với Con người (National Day of Remembrance of Man's Inhumanity to Man). Nghị quyết tưởng niệm các nạn nhân của nạn diệt chủng, đặc biệt là những người gốc Armenia đã mất trong cuộc diệt chủng vào năm 1915, Nghị quyết đã thất bại trong cuộc họp Ủy ban Tư pháp Thượng viện Hoa Kỳ do sự phản đối mạnh mẽ từ Tổng thống Gerald R. Ford. Ông coi đó là mối đe dọa đối với liên minh chiến lược của Hoa Kỳ với Thổ Nhĩ Kỳ.

Năm 1988, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Armenia chính thức công nhận ngày 24 tháng 4 như một ngày kỷ niệm công khai.

Năm 1997 tại Hoa Kỳ, Hạ viện tiểu bang California tuyên bố ngày 24 tháng 4 là Ngày tưởng niệm cuộc diệt chủng người Armenia năm 1915-1923, và cho các nạn nhân của Sumgait Pogroms năm 1988 và Baku Riots năm 1990.

Năm 2007, Argentina đã thông qua Luật quốc gia 26199, chỉ định ngày 24 tháng 4 là "Ngày hành động vì sự khoan dung và tôn trọng giữa các dân tộc", trong đó người Argentina gốc Armenia được miễn làm việc.

Vào năm 2015, Hạ viện Canada đã nhất trí thông qua Motion M-587, do Brad Butt đề xuất, đánh dấu tháng 4 là Ngày tưởng niệm diệt chủng, Tháng lên án và Ngăn chặn, và chỉ định ngày 24 tháng 4 là Ngày tưởng niệm diệt chủng người Armenia.

Năm 2019, Pháp đánh dấu kỷ niệm quốc gia đầu tiên về nạn diệt chủng, với tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố ngày 24 tháng 4 "một ngày quốc gia tưởng nhớ nạn diệt chủng Armenia", thực hiện cam kết chiến dịch.

Xem thêm
 Công nhận diệt chủng người Armenia
 Kỷ niệm 100 năm diệt chủng người Armenia
 Chiến dịch "Tôi xin lỗi"
 Ngày xin lỗi quốc gia
 Ủy ban sự thật và hòa giải
 Vergangenheitsbewältigung

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Official Armenian Genocide Centennial Website

Ngày tưởng niệm diệt chủng
Kỷ niệm diệt chủng người Armenia
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tư


title: Xanthichthys mento

text:
Xanthichthys mento là một loài cá biển thuộc chi Xanthichthys trong họ Cá bò da. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1882.

Từ nguyên
Danh từ định danh mento trong tiếng Latinh có nghĩa là "cằm", hàm ý đề cập đến phần cằm nhô vượt qua miệng ở loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
X. mento có phạm vi phân bố rộng rãi ở Thái Bình Dương (chủ yếu ở trung tâm và bờ đông). Ở bờ tây, X. mento được ghi nhận tại Nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu, quần đảo Izu, và đảo Minami Tori-shima), phía đông đến đảo Wake và quần đảo Hawaii; ở trung tâm, X. mento có phân bố trải rộng ở hầu hết các đảo quốc phía đông nam Thái Bình Dương (Polynésie thuộc Pháp, quần đảo Pitcairn đến đảo Phục Sinh); còn ở bờ đông, X. mento xuất hiện từ phía nam California trải dài đến Chile, bao gồm tất cả các hòn đảo ngoài khơi Đông Thái Bình Dương.

X. mento sống trên các rạn san hô và được tìm thấy ở độ sâu khoảng 6–131 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở X. mento là 30 cm. X. mento có màu vàng nâu hoặc nâu xám (cá đực chuyển sang màu xám nhạt khi vào mùa sinh sản). Vảy cá được viền đen tạo thành kiểu hình mắt lưới. Hai bên má có 5 rãnh màu xanh lam. Rìa vây lưng sau và vây hậu môn có dải vàng (cá đực) hoặc cam sẫm (cá cái); hai vây này vươn cao ở nửa trước. Vây đuôi có viền đỏ (cá đực) hoặc vàng (cá cái) bao quanh.

Số gai ở vây lưng: 3; Số tia vây ở vây lưng: 29–32; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây ở vây hậu môn: 26–29; Số tia vây ở vây ngực: 12–14.

Sinh thái học
Thức ăn của X. mento chủ yếu là động vật phù du. Loài này có thể sống theo đàn.

Thương mại
X. mento đôi khi được bắt gặp trong các hoạt động buôn bán cá cảnh.

Tham khảo

M
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Hawaii
Cá Mỹ
Cá México
Cá Costa Rica
Cá Ecuador
Cá Chile
Động vật Polynésie thuộc Pháp
Động vật quần đảo Pitcairn
Động vật đảo Phục Sinh
Động vật được mô tả năm 1882


title: Loxotephria olivacea

text:
Loxotephria olivacea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Loxotephria


title: Đặc tuyến Volt–Ampere

text:
Trong điện tử, đặc tuyến Volt–Ampere (), còn gọi là đặc tuyến V–A, đặc tính V–A hay đặc tuyến I–U, là mối quan hệ giữa dòng điện qua một mạch điện, thiết bị, hay vật liệu, với hiệu điện thế trên linh kiện đó. Quan hệ này thường được biểu diễn dưới dạng biểu đồ hoặc đồ thị, nên ở Việt Nam thường sử dụng đến thuật ngữ "đặc tuyến".

Đặc tuyến I–U đơn giản nhất là của một điện trở thuần , trong đó theo định luật Ohm thì thể hiện quan hệ tuyến tính giữa hiệu điện thế và dòng điện trong mạch. Vì dòng điện trong mạch tỉ lệ thuận với hiệu điện thế, đặc tuyến I–U là một đường thẳng đi qua gốc tọa độ với độ dốc dương; độ dốc của đặc tuyến bằng nghịch đảo của điện trở.

Trong điện tử

Trong điện tử học, mối quan hệ giữa dòng điện một chiều (DC) qua một thiết bị điện tử và hiệu điện thế DC giữa các cực của nó được gọi là đặc tuyến Volt–Ampere của thiết bị. Các kỹ sư điện tử sử dụng những biểu đồ này để xác định các tính chất cơ bản của thiết bị và mô phỏng hành vi của nó trong mạch điện.

Trong những linh kiện điện tử với nhiều hơn hai cực, ví dụ như ống chân không và bán dẫn, quan hệ Volt–Ampere của một cặp cực đôi khi phụ thuộc vào dòng điện hoặc điện áp ở một cực khác. Điều này thường dẫn đến biểu đồ V–A phức tạp với nhiều đường cong, mỗi đường biểu diễn quan hệ V–A với một giá trị dòng điện hoặc điện áp ở cực thứ ba khác nhau.

Ví dụ hình bên là đồ thị các đặc tuyến V–A cho một MOSFET biểu diễn một hàm số của điện áp máng–nguồn với các giá trị khác nhau của quá điện áp () làm tham số.

Đặc tuyến V–A của một linh kiện điện tử có thể được đo bằng curve tracer. Những tham số thường được đo đạc từ đặc tuyến V–A của thiết bị bao gồm độ hỗ dẫn và điện áp Early của một bán dẫn.

Các loại đặc tuyến V–A

Hình dạng đặc tuyến của một linh kiện điện tử cho biết nhiều điều về tính chất hoạt động của nó. Đặc tuyến V–A của các thiết bị khác nhau có thể được chia thành các loại:
Chủ động và thụ động: Các thiết bị với đặc tuyến V–A nằm trong góc phần tư thứ nhất và thứ ba của mặt phẳng V–A, đi qua gốc tọa độ, là những linh kiện thụ động (tải), tiêu thụ điện năng từ mạch. Các ví dụ bao gồm điện trở và động cơ điện. Dòng điện quy ước luôn chạy qua những thiết bị này theo chiều của điện trường, từ cực dương đến cực âm, do đó một phần thế năng của các điện tích trong mạch mất đi và chuyển thành nhiệt hoặc các dạng năng lượng khác.

Ngược lại, các linh kiện với đặc tuyến V–A đi qua góc phần tư thứ hai và thứ tư là những linh kiện chủ động, nguồn điện, có khả năng tạo ra điện năng. Các ví dụ bao gồm pin và máy phát điện. Khi hoạt động trong góc phần tư thứ hai hay thứ tư, dòng điện chạy trong thiết bị từ cực âm sang cực dương, ngược lại lực điện trường, do đó các điện tích tích lũy thế năng. Do đó thiết bị đang biến một dạng năng lượng khác thành điện năng.

Tuyến tính và phi tuyến: Một đường thẳng đi qua gốc tọa độ biểu diễn một thành phần tuyến tính, còn một đường cong biểu diễn một linh kiện phi tuyến tính. Ví dụ, điện trở, tụ điện và cuộn cảm là tuyến tính, còn diode và bán dẫn là phi tuyến tính. Một đặc tuyến V–A thẳng đi qua gốc tọa độ với độ dốc dương biểu diễn một điện trở tuyến tính hay ohmic, loại điện trở phổ biến nhất trong mạch điện. Nó tuân theo định luật Ohm; dòng điện tỷ lệ thuận với điện áp trên một khoảng lớn. Điện trở khi ấy bằng nghịch đảo của độ dốc đặc tuyến và là hằng số. Một đặc tuyến V–A cong biểu diễn một điện trở biến thiên, như là một diode. Trong trường hợp này điện trở thay đổi tùy theo điện áp hay dòng điện.
Điện trở âm và điện trở dương: Một đặc tuyến V–A không đơn điệu (có chỗ lồi chỗ lõm) biểu diễn một thiết bị với điện trở âm. Những vùng đặc tuyến giảm (độ dốc âm) thể hiện những vùng hoạt động với điện trở vi sai âm, trong khi những vùng tăng (độ dốc dương) thể hiện điện trở vi sai dương. Thiết bị với điện trở âm có thể dùng để làm bộ khuếch đại và mạch dao động. Các linh kiện có điện trở âm bao gồm diode tunnel và diode Gunn.
Tính trễ và tính duy nhất: Thiết bị có tính trễ, tức quan hệ V–A không chỉ phụ thuộc vào đầu vào hiện tại mà còn phụ thuộc vào lịch sử những đầu vào trước đó, có đặc tuyến V–A gồm những vòng lặp kín. Mỗi nhánh của vòng lặp được đánh dấu bằng một mũi tên. Những thiết bị có tính trễ bao gồm tụ điện và biến áp lõi sắt, thyristor như SCR hay DIAC, và ống phóng điện khí như đèn neon.

Trong điện sinh lý

Tuy đặc tuyến V–A có thể áp dụng cho bất kỳ hệ thống điện tử nào, chúng đặc biệt được sử dụng rộng rãi trong ngành điện sinh học, nhất là điện sinh lý. Khi ấy, điện áp chỉ điện áp hai bên một màng sinh học, hay điện thế màng, và dòng điện là dòng chảy ion tích điện qua các kênh trong màng. Dòng điẹn được xác định bằng độ dẫn điện của những kênh này.

Trong trường hợp dòng điện ion qua các màng sinh học, dòng điện được đo từ trong ra ngoài. Nghĩa là dòng điện dương, hay "dòng điện hướng ngoại", tương ứng với ion dương đi từ trong màng ra ngoài màng, hoặc ion âm đi từ ngoài màng vào trong màng. Tương tự, dòng điện âm còn được gọi là "dòng điện hướng nội" và tương ứng với ion dương đi từ ngoài màng vào trong màng, hoặc ion âm đi từ trong màng ra ngoài màng.

Hình bên vẽ đặc tuyến I–U điển hình của những màng sinh học dễ kích thích (như là sợi trục nơron). Đường màu lam thể hiện quan hệ I–U cho ion kali; nó là đường thẳng, cho thấy không có sự phụ thuộc vào điện áp của kênh ion kali. Đường màu vàng thể hiện quan hệ I–U cho ion natri; nó không phải là đường thẳng, cho thấy kênh ion natri phụ thuộc vào điện áp. Đường màu lục thể hiện quan hệ I–U từ tổng của các kênh ion natri và kali; gần giống với quan hệ giữa dòng điện và điện thế màng của một tế bào chứa hai loại kênh ion này.

Xem thêm

Theo dõi điểm công suất cực đại
Voltammetry

Tham khảo

Điện trở và điện dẫn
Kỹ thuật điện tử
MOSFET


title: Glypta occulta

text:
Glypta occulta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Dardan Gashi

text:
Dardan Gashi là tác giả và chính trị gia người Albania gốc Kosovo và hiện là Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Đầu tư Chiến lược và Di dân Kosovo.

Tiểu sử
Chào đời ở Kosovo, Gashi cùng gia đình di cư sang Áo, lớn lên ông theo học ngành Khoa học Truyền thông và Khoa học Chính trị tại Đại học Viên. Sau khi tốt nghiệp ra trường, ông tiếp tục khởi đầu sự nghiệp của mình với tư cách là người giám sát bầu cử tại Phái bộ của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) ở Bosnia và Herzegovina. Năm 1997, ông làm Nhân viên Bầu cử, Trưởng Văn phòng Hiện trường tại Liên bang Brcko. Cuối năm đó, ông chuyển sang Croatia trên cương vị nhân viên thuộc Tổ chức Giám sát Nhân quyền, và dành một năm tiếp theo trải qua nhiều vị trí khác nhau trong khuôn khổ các sứ mệnh của OSCE tại vùng Balkan.

Trong chiến tranh Kosovo, Gashi cộng tác với Phái đoàn Xác minh Kosovo với tư cách là Liên lạc viên Thông tin Dư luận, Ban Thư ký OSCE tại Viên. Sau chiến tranh, ông tiếp tục công việc với OSCE và có đóng góp vào các kế hoạch xây dựng thể chế, chính sách truyền thông, bầu cử và đăng ký. Từ năm 2011 đến năm 2014, ông được cử làm Bộ trưởng Bộ Môi trường và Kế hoạch. Năm 2000, ông đóng góp sức mình cho Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, Tòa án Hình sự Liên Hiệp Quốc về Nam Tư cũ (ICTY), Sáng kiến Ổn định Châu Âu, v.v... Từ năm 2005 đến năm 2008, Gashi làm việc tại văn phòng của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Chính quyền địa phương ở Kosovo. Ban đầu, ông chủ trì nhóm công tác về phân quyền, và tham gia với tư cách cố vấn cấp cao tại tất cả các cuộc họp trong thời gian diễn ra cuộc Đàm phán Viên. Cùng lúc đó, Gashi cũng chủ trì WG về sự Trở lại trong tiến trình Đối thoại Trực tiếp với Belgrade, Serbia.

Tháng 6 năm 2010, Gashi trở thành Thứ trưởng Bộ Hội nhập Châu Âu. Ông giữ chức vụ này cho đến tháng 1 năm 2011 thì được đề cử làm Bộ trưởng Bộ Môi trường, sau cuộc bầu cử quốc gia năm 2010. Từ năm 2011 đến năm 2014, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Môi trường và Quy hoạch Không gian. Trong nhiệm kỳ làm Bộ trưởng, ông đã chủ quản bộ này nhằm điều chỉnh gần đúng luật pháp của Cộng hòa Kosovo với Liên minh châu Âu. Liên quan đến ô nhiễm không khí, MESP đã buộc các tập đoàn lớn, còn được gọi là những kẻ gây ô nhiễm lớn nhất trong nước (Kosovo Energy Corporation, Ferronikel, Sharrcem, v.v...) phải lắp đặt các bộ lọc để ngăn chặn ô nhiễm không khí thêm nữa.

Tháng 11 năm 2011, theo đề nghị của Bộ trưởng Gashi, Chính phủ Kosovo đã dừng việc khai thác cát sỏi trái phép trên lưu vực sông ở Kosovo. Quyết định này được người dân và các tổ chức phi chính phủ hoan nghênh là một trong những quyết định tốt nhất cần thiết cho việc bảo vệ môi trường. Kể từ đó, việc khai thác bất hợp pháp các vật liệu trơ đã bị đình trệ, dẫn đến các khoản đầu tư của MESP và thành phố tự quản chỉ dành cho việc tái thiết bờ sông. Trong lĩnh vực quy hoạch không gian, Bộ trưởng Gashi, phối hợp với USAID, cam kết cải cách Luật Xây dựng. Sau khi cải cách quy trình xin giấy phép xây dựng, xếp hạng của Kosovo trong Báo cáo Hoạt động Kinh doanh đã tăng từ 177 lên 144 vào năm 2012.

Trong suốt thập niên 1990, Dardan Gashi làm phóng viên cho tờ "Zëri", về sau nổi tiếng trên truyền thông với tên gọi "BBC", "DW", "Der Standard" và "APA", cũng như Tribuna và KlanK.

Ngoài chính trị, Gashi còn chấp bút và đồng tác giả một số cuốn sách, bao gồm cuốn Im Dienst des Diktators, Albanien: archaisch, orientalisch, europaeisch và Durch das Land der Hirten und Helden.

Chú thích

Tham khảo

Năm sinh không rõ
Nhân vật còn sống
Người Albania gốc Kosovo
Chính trị gia Pristina
Nhà văn Pristina
Bộ trưởng chính phủ Kosovo


title: Stenhomalus y-pallidum

text:
Stenhomalus y-pallidum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stenhomalus


title: Winchester

text:
Winchester là một City và hạt lỵ của Hampshire, Anh. Thành phố này nằm ở trung tâm của huyện City of Winchester, rộng lớn hơn, và nằm ở cuối phía tây của vườn quốc gia South Downs, dọc theo dòng sông Itchen. Nó nằm  về phía tây nam của Luân Đôn và  từ Southampton, thành phố lớn gần nhất. Tại thời điểm Tổng kiểm tra năm 2011, Winchester có dân số 45.184. Huyện Winchester bao gồm các thị trấn: như Alresford và Bishop's Waltham có dân số 116.800

Winchester phát triển từ thị trấn La Mã Venta Belgarum, mà lại phát triển từ một khu định cư có tường thành từ thời đồ sắt. Biểu tượng chính của Winchester là nhà thờ chính tòa Winchester, một trong những nhà thờ lớn nhất ở châu Âu, đặc biệt là gian giữa và chiều dài tổng thể dài nhất trong tất cả các nhà thờ Gothic ở châu Âu. Thành phố này có trường đại học Winchester và Winchester College, trường public school lâu đời nhất ở Vương quốc Anh vẫn còn được sử dụng tòa nhà ban đầu của nó.

Tòa nhà lịch sử

Nhà thờ chính tòa
Nhà thờ Winchester là nhà thờ dài thứ hai ở châu Âu và được xây dựng 1079. Thiết kế độc đáo của nó kết hợp phong cách kiến trúc từ thế kỷ XI cho đến thế kỷ XVI. Bên trong nhiều vị giám mục của Winchester được chôn ở đây, trong số đó có William von Wykeham. Những ngôi mộ của các vị vua, như Egbert của Wessex, Canute đại đế và William Rufus, cũng ở đó bên cạnh của những người nổi tiếng như Jane Austen.

Trước đó, nhà thờ là một nơi hành hương được ưa thích vì nó có đền thờ thánh Swithin. Ngay cả con đường hành hương tới Canterbury cũng bắt đầu tại Winchester.

Bên cạnh nhà thờ bạn có thể thấy trên bãi cỏ nền móng của nhà thờ trước đó. Nhà thờ có một dàn hợp xướng con trai và một dàn cho con gái, trình diễn thường xuyên trong nhà thờ.

Trong sân nhà thờ có một số tòa nhà lịch sử từ thời kỳ, khi Nhà thờ cũng bao gồm một tu viện. Đặc biệt, nhà ở của trưởng tu viện từ thế kỷ XIII đáng xem qua. Năm 1486, Arthur Tudor, thái tử và Thân vương xứ Wales, sinh ra ở đó.

Cách đó không xa là cheyney Court, một ngôi nhà có sườn bằng gỗ (timber framing, Fachwerkhaus) từ giữa thế kỷ XV, mà ban đầu phục vụ như là cổng nhà của tu viện và sau đó thuộc về cung điện của Đức Giám mục.

Ngay cả tòa nhà đầu tiên xây năm 1308 với mái gỗ có dầm chống (hammer-beamed) cũng nằm ở sân nhà thờ bên cạnh vườn của trưởng tu viện. Nó được gọi là Pilgrim Hall và trước đây là một phần của một quán trọ, nơi khách hành hương cư trú khi đến thăm đền thờ Swithin. Ngày nay tòa nhà được sử dụng như một thính đường của trường học, hoặc cho các buổi lễ và sân khấu.

Chú thích

Thành phố ở Đông Nam Anh

Cố đô
Thủ đô cựu quốc gia
Thành phố ven biển Hampshire
Hạt lỵ Anh


title: Sân bay Reus

text:
Sân bay Reus (IATA: REU, ICAO: LERS) là sân bay tọa lạc bên các bãi biển Costa Daurada, cách đều thị xã Constantí và thành phố Reus và khoảng 7,5 km (4,7 mi) từ thành phố Tarragona, ở Catalonia, Tây Ban Nha.
Sân bay này tiếp nhận được một số lượng lớn lưu lượng hành khách đến các khu nghỉ mát bãi biển Salou và Cambrils cũng như cho Barcelona, có cự ly 88 km (55 dặm) về phía đông bắc. Nó cũng gần với một trong những công viên chủ đề lớn nhất của châu Âu, PortAventura. Ngoài ra, hành khách đi du lịch đến vùng núi Prades, một khu rừng Địa Trung Hải trong comarca Baix Camp.

Tham khảo

Sân bay Tây Ban Nha
Tỉnh Tarragona


title: Ohn no khao swè

text:
Ohn no khao swè (; ) là một món ăn của người Myanmar bao gồm mì sợi làm từ lúa mì với cà ri gà nấu kèm nước cốt dừa đặc với bột mì (đậu xanh bột mì). Món này thường được tô điểm bằng loại đậu rán giòn, hành sống thái mỏng, ớt, mì giòn, lát trứng luộc, chấm với chanh hoặc nước chanh và nước mắm.

Người Myanmar còn chế ra dạng mì khô của món này gọi là shwedaung khao swe (ရွှေတောင်ခေါက်ဆွဲ), thành phần chính bao gồm mì trứng trộn với cà ri gà nấu bằng nước thịt cốt dừa.

Ohn no khao swè giống với các món mì nước cốt dừa khác ở Đông Nam Á, bao gồm món laksa của Malaysia và khao soi của Chiang Mai và Luang Prabang. Món khow suey của người Ấn Độ và món khausa của người Pakistan đều bắt nguồn từ món ohn no khao swè của người Myanmar, có khả năng trùng hợp với cuộc di cư hàng loạt của người Myanmar gốc Ấn vào những năm 1960 quay trở lại vùng Nam Á, và vẫn còn là một món ăn phổ biến ở miền Đông Ấn Độ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ohn No Khao Swè - Công thức Nấu món Mì Gà Dừa Myanmar

Ẩm thực Myanmar


title: C/2007 W1 (Boattini)

text:
C/2007 W1 (Boattini) là một sao chổi chu kỳ dài được Andrea Boattini tại Khảo sát Núi Lemmon phát hiện vào ngày 20 tháng 11 năm 2007. Khi cực đại, sao chổi có cấp sao biểu kiến khoảng 5.

Vào ngày 3 tháng 4 năm 2008, khi C/2007 W1 cách Trái Đất 0,66 AU và cách Mặt Trời 1,7 AU, đầu sao chổi (bầu khí quyển bụi mỏng manh mở rộng) của sao chổi được ước tính khoảng 10 phút cung. Điều này làm cho đầu sao chổi có đường kính khoảng 290.000 km.

Vào ngày 12 tháng 6 năm 2008, sao chổi đã bay qua khoảng cách trong phạm vi  tính từ Trái Đất. Sao chổi đã đến điểm cận nhật (khoảng cách gần Mặt Trời nhất) vào ngày 24 tháng 6 năm 2008 ở khoảng cách 0,8497 AU.

Sao chổi này có cung quan sát 285 ngày, cho phép ước tính tốt quỹ đạo của nó. Quỹ đạo của sao chổi chu kỳ dài này có được một cách chính xác khi quỹ đạo mật tiếp được tính toán ở kỷ nguyên sau khi nó rời khỏi khu vực hành tinh và tính theo trọng tâm của hệ mặt trời. Sử dụng JPL Horizons, các phần tử quỹ đạo trọng tâm cho kỷ nguyên 01 tháng 1 năm 2020 tạo ra một bán trục chính là 1,582 AU, khoảng cách viễn nhật là 3,163 AU, và chu kỳ quỹ đạo khoảng 63.000 năm.

Trước khi vào khu vực hành tinh, C/2007 W1 có quỹ đạo hyperbol. Sao chổi này có lẽ ở trong đám mây Oort bên ngoài với quỹ đạo hỗn loạn liên kết lỏng lẻo dễ bị các ngôi sao bay ngang qua làm nhiễu loạn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris
 Look quick to spot a bright comet (Astronomy 20-5-2008)
 Comet Boattini Brightens  (Sky and Telescope 16-5-2008)
 Comet Boattini Sails Towards the Sun (Universe Today 12-6-2008)
 C/2007 W1 (Boattini) – Seiichi Yoshida @ aerith.net (với các hình ảnh do các nhà thiên văn khác nhau trên khắp thế giới chụp)
 Reconstructing the Morphology of an Evolving Coronal Mass Ejection (01-6-2008)

Được phát hiện bởi Andrea Boattini
Thiên thể phát hiện năm 2007
Vật thể gần Trái Đất
Sao chổi


title: Psaliodes flavagata

text:
Psaliodes flavagata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Psaliodes


title: Như một huyền thoại

text:
Như một huyền thoại là một bộ phim điện ảnh truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Lê Hoàng Hoa làm đạo diễn. Tái hiện hình ảnh nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Phim được ra mắt lần đầu vào năm 1995.

Nội dung
Chuyện phim tái hiện hình ảnh nữ anh hùng Võ Thị Sáu - người con gái dũng cảm tham gia cách mạng rất sớm để chiến đấu bảo vệ xóm làng. Trong vụ ném lựu đạn giết tên Cai tổng thân Pháp gây tội ác với nhân dân miền Đất Đỏ, chị đã bị bắt và bị xử tử hình. Ngày ra pháp trường, đối diện với cái chết, chị vẫn ngẩng cao đầu không khuất phục.

Phim mở đầu với cảnh một nhóm người, trong đó có ông Tám Thanh, ông Thịnh và ông Henry, đi tàu ra Côn Đảo để viếng thăm mộ nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Câu chuyện sau đó kể về cuộc đời của Sáu, cô sinh ra trong một gia đình nghèo tại Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, cha cô làm nghề đánh xe ngựa, mẹ cô bán bún bò trong chợ, hai anh trai của cô đều tham gia lực lượng Việt Minh chống thực dân Pháp.

Gia đình Sáu thường bí mật tiếp tế cho hai anh trong khi một quan chức ác ôn trong vùng là Cai tổng Tòng luôn để mắt đến họ. Sớm - một thành viên trong Việt Minh - đã phản bội và làm người chỉ điểm cho quân đội Quốc gia. Một trung đội của Quốc gia được huy động để đột kích phe Việt Minh. Sáu biết chuyện liền lén lấy xe ngựa của cha đến chiến khu trong rừng báo tin cho những người kháng chiến. Nhờ có Sáu cảnh báo kịp thời mà lực lượng Việt Minh do ông Tám Thanh chỉ huy đã tổ chức mai phục, gây thương vong cho quân Quốc gia. Cuộc đột kích thất bại khiến Cai tổng Tòng tức giận bắn chết Sớm. Sáu trở thành đội viên Đội Công an xung phong Đất Đỏ.

Ông Tám giao cho Sáu nhiệm vụ ám sát Cai tổng Tòng vào ngày nhà hắn đãi tiệc đón tiếp các quan Pháp. Sáu dễ dàng vào nhà Cai tổng Tòng với vai trò phụ nấu ăn, cô đã ném lựu đạn giết chết hắn cùng với một số quan chức khác. Cô không may bị bắt trong lúc tẩu thoát. Từ khi Sáu bị bắt, Việt Minh đã thực hiện nhiều cuộc tấn công ở Đất Đỏ. Tòa án binh Pháp đưa Sáu ra xét xử và tuyên án tử hình cô. Thực dân Pháp sau đó giam giữ cô tại nhà tù Côn Đảo. Ngày 23 tháng 1 năm 1952, Sáu bị tử hình. Cô được xem là một biểu tượng Liệt nữ Anh hùng tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Năm 1993, cô được nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Diễn viên
Lê Minh Thu vai Võ Thị Sáu
NSND Hồng Vân vai Bà Năm Hợi
NSND Việt Anh vai Ông Năm Hợi
Bảo Anh vai Tám Thanh
NSƯT Thanh Hoàng vai Bồi Thịnh
Robert Hải vai Henry
Lê Vũ Cầu vai Cai Tổng Tòng
Mai Thanh Dung vai Vợ Cai Tổng Tòng
Thanh Ngọc vai Chí
Trường Thịnh vai Anh Năm
Lý Sâm vai Anh Ba
Và một số diễn viên khác...

Đoàn làm phim
Kịch bản do nhà văn Nguyễn Quang Sáng viết. Còn ca khúc trong phim được soạn bởi người con trai là Nguyễn Quang Dũng, sau này là một đạo diễn nổi tiếng.

Xem thêm
 Võ Thị Sáu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 1995
Phim Việt Nam
Phim tiếng Việt
Phim chiến tranh Việt Nam
Nguyễn Quang Sáng
Phim lịch sử
Phim về Chiến tranh Đông Dương
Phim dựa trên sự việc có thật
Phim chính kịch dựa trên sự kiện có thật
Phim lấy bối cảnh ở nhà tù
Phim lấy bối cảnh ở trong rừng
Phim lấy bối cảnh trên các đảo
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim quay tại Việt Nam
Phim Việt Nam thập niên 1990
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1950
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1990


title: Lỗ Sơn (định hướng)

text:
Lỗ Sơn có thể là:

Việt Nam
 Xã Lỗ Sơn, huyện Tân Lạc, Hòa Bình

Trung Quốc
 Huyện Lỗ Sơn thuộc địa cấp thị Bình Đính Sơn, tỉnh Hà Nam


title: Scopula yamanei

text:
Scopula yamanei là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Y


title: Ashita, Haru ga Kitara

text:
"Ashita, Haru ga Kitara" (明日、春が来たら, Ngày mai, Nếu mùa xuân đến) là một bài hát của nghệ sĩ giải trí Nhật Bản  trong album đầu tay của cô,  (1997). Nó được phát hành vào ngày 21 tháng 3 năm 1997, thông qua  với tư cách là đĩa đơn đầu tay của cô. Bài hát được viết bởi Sakamoto Yūji và Hinata Daisuke, trong khi Hinata sản xuất bài hát. Sau khi kết thúc bộ phim truyền hình , cô quyết định thử sức với ca hát theo gợi ý của một trong những đạo diễn của bộ phim.

Ca khúc được thu âm tại Santa Monica, California, và là một bài hát J-pop có nhịp độ trung bình được sáng tác ở giai điệu B thứ. Lời bài hát của nó kể lại những kỷ niệm của một cô gái trẻ về tình yêu của cô với một chàng trai trong những ngày trung học của cô. Nó đã được các nhà phê bình ca ngợi và gắn liền với sự khởi đầu của mùa xuân ở Nhật Bản, đã trở lại bảng xếp hạng phát sóng ở Nhật Bản vào khoảng thời gian đó, thậm chí nhiều năm sau khi phát hành lần đầu. Nó cũng đã được bao phủ bởi nhiều nghệ sĩ khác như Amuro Namie, , , ClariS và . Đĩa đơn đạt vị trí thứ 8 trên bảng xếp hạng đĩa đơn Oricon và dành 20 tuần trong top 20 của bảng xếp hạng. Nó đã được chứng nhận bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Nhật Bản (RIAJ) cho các lô hàng vượt quá 400.000 bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Ashita, Haru ga Kitara" - Apple Music
 Nghe "Ashita, Haru ga Kitara" - YouTube

Bài hát tiếng Nhật
Bài hát năm 1997


title: Lissonota fulvicornis

text:
Lissonota fulvicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Trichaeta orientalis

text:
Trichaeta orientalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichaeta


title: Euxoa wirima

text:
Euxoa wirima là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: 32 Pegasi

text:
32 Pegasi là tên của một hệ sao đôi nằm trong một chòm sao phương bắc tên là Phi Mã. Với cấp sao biểu kiến là 4,81, ta có thể nhìn thấy nó là một điểm sáng mờ có màu xanh trắng. Để có thể nhìn thấy nó rõ ràng nhất, ta cần có một vị trí cách xa thành thị (do sự ô nhiễm ánh sáng làm hạn chế tầm nhìn) và điều kiện thời tiết tốt. Khoảng cách của nó với mặt trời là khoảng xấp xỉ 560 năm ánh sáng. Hiện tại, nó đang di chuyển ra xa khỏi chúng ta với vận tốc 11,4 km/s.

Ngôi sao sáng nhất của hệ sao này được định danh là 32 Pegasi Aa có cấp sao biểu kiến là 4,83 với quang phổ loại B9 III, khớp với việc nó là một ngôi sao khổng lồ loại B có nhiệt độ thấp. Hiện nó đang tự quay với vận tốc 60 km/s. Nó đang phát sáng hay tỏa ra năng lượng gấp 541 lần mặt trời với nhiệt độ hiệu dụng nơi quang cầu là 11403 Kelvin.

Ngôi sao thứ hai, mờ hơn với định danh là 32 Pegasi Ab nằm ở góc phân tách là 0,50" dọc theo vị trí góc là 288 độ từ ngôi sao trên theo dữ liệu của năm 2005. Ngoài ra các ngôi sao đồng hành với chúng là 32 Pegasi B (góc phân tách là 70" tính từ 32 Pegasi Aa với cấp sao biểu kiến là 10,73), 32 Pegasi C (góc phân tách là 3,2" tính từ 32 Pegasi B, có cấp sao biểu kiến là 12,4), 32 Pegasi D (góc phân tách là 42,8" tính từ 32 Pegasi Aa, cấp sao biểu kiến là 11,9) và cuối cùng là 32 Pegasi E (góc phân tách là 58,3" tính từ 32 Pegasi Aa, cấp sao biểu kiến là 11,9).

Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là hệ sao nằm trong chòm sao Phi Mã và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh

Xích vĩ

Cấp sao biểu kiến 4.81

Cấp sao tuyệt đối −1.82

Vận tốc xuyên tâm 11.40 km/s

Loại quang phổ B9III

Giá trị thị sai 5,7814 +/- 0,3196 mas

Tham khảo

Sao đôi
Chòm sao Phi Mã


title: Andrzejewo, Zachodniopomorskie

text:
Andrzejewo  là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Szczecinek, thuộc huyện Szczecinecki, Zachodniopomorskie, ở phía tây bắc Ba Lan.

Tham khảo


title: Gelis ruficeps

text:
Gelis ruficeps là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelis


title: Aureocramboides apollo

text:
Aureocramboides apollo là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aureocramboides


title: Giải quần vợt Úc Mở rộng 1993 - Đơn nữ

text:
Hạt giống số 1 Monica Seles, hai lần đương kim vô địch, và bảo vệ thành công chức vô địch khi đánh bại Steffi Graf 4–6, 6–3, 6–2 trong trận chung kết để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Úc Mở rộng 1993. Đây là chức vô địch Giải quần vợt Úc Mở rộng thứ 3 liên tiếp của Seles.

Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Monica Seles là nhà vô địch; các tay vợt khác biểu thị vòng mà họ bị loại.

  Monica Seles (Vô địch)
  Steffi Graf (Chung kết)
  Gabriela Sabatini (Bán kết)
  Arantxa Sánchez Vicario (Bán kết)
  Mary Joe Fernandez (Tứ kết)
  Conchita Martínez (Vòng bốn)
  Jennifer Capriati (Tứ kết)
  Jana Novotná (Vòng hai)
  Manuela Maleeva (Vòng bốn)
  Mary Pierce (Tứ kết)
  Anke Huber (Vòng bốn)
  Lori McNeil (Vòng hai)
  Nathalie Tauziat (Vòng bốn)
  Katerina Maleeva (Vòng bốn)
  Magdalena Maleeva (Vòng bốn)
  Zina Garrison (Vòng ba)

Vòng loại

Kết quả

=Chú thích
=
 Q = Vòng loại
 WC = Đặc cách
 LL = Thua cuộc may mắn
 r. = bỏ cuộc trong giải đấu

Chung kết

Các vòng đầu

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Liên kết ngoài

 Official results archive (WTA)

Đơn nữ
Giải quần vợt Úc Mở rộng theo năm - Đơn nữ
Thể thao nữ Úc năm 1993
WTA Tour 1993


title: Scolecocampa tripuncta

text:
Scolecocampa tripuncta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scolecocampa


title: Juan Musso

text:
Juan Agustín Musso (sinh ngày 6 tháng 5 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Argentina hiện đang chơi ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Udinese của Ý và Đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina.

Quốc tế

Tham khảo

Ficha del jugador en el sitio oficial de Racing Club
Fichajes.com

Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina
Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Sinh năm 1994
Cầu thủ bóng đá Argentina
Thủ môn bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Udinese


title: Quyền LGBT ở Gambia

text:
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Gambia đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không phải LGBT không gặp phải. Cả nam và nữ hoạt động tình dục đồng giới là bất hợp pháp trong Gambia.

Bảng tóm tắt

Tham khảo


title: Kotuńka

text:
Đá Kotuńka là một tảng đá nổi bật được tìm thấy ở trung tâm của dòng sông Dunajec ngay trước khi vào Szczawnica. Được hình thành nên từ đá vôi, đá được nhìn thấy rõ từ con đường và là một điểm nhấn đặc trưng trong khu vực. Ngay phía trên tảng đá, Grajcarek chảy vào Dunajec. Từ trên tảng đá là một cây cầu, sau đó bắt đầu con đường Pieniny Trail, hướng đến cửa khẩu biên giới.

Xung quanh đá Kotuńka, dòng sông Dunajec có dòng chảy rất nhanh và tạo ra một vòng xoáy. Tính năng của dòng chảy này rất được ưa chuộng bởi những người chèo thuyền trên núi, thường được đào tạo trong khu vực, ở bên trái của đá Kotuńka là các cổng nhúng cho các hoạt động như vậy. Cũng như nhiều loại đá Pieniny, đá Kotuńka cũng có một truyền thuyết. Theo truyền thuyết, ác quỷ mang theo một tảng đá mà hắn ta cố gắng mang đến Lâu đài Pieniny trên Núi Castle ở Pieniny, trước đó ở dãy núi Tatra là nơi Kinga của Ba Lan đang ẩn náu. Tuy nhiên, trên đường đi, một con gà trống đã gáy vang và năng lượng của quỷ bỗng dưng biến mất. Hòn đá rơi xuống từ bàn tay của quỷ và rơi xuống sông mà không khiến ai bị thương. Đây là truyền thuyết nổi tiếng nhất về hòn đá.

Đá Kotuńka có chiều cao 9,5 mét, và đỉnh của tảng đá nằm ở độ cao 438 mét. Trong những năm 1875 đến 1912, có một tác phẩm điêu khắc của một Goral, đã chào đón du khách tới Szczawnica, vào năm 1997, một bức tượng tương tự đã được đặt trên đó. Jadwiga uszczewska vào năm 1869 đã viết " chúng tôi gọi nó là đá Kotuńka, vì nó bò lên khỏi mặt nước, giống như một con mèo ranh mãnh đang ẩn nấp ".

Tham khảo

Nguồn

Địa lý Ba Lan
Địa chất Ba Lan


title: Heinz

text:
Công ty H. J. Heinz, thường được biết đến với tên đơn giản Heinz, là một công ty chế biến thực phẩm Mỹ đóng ở Pittsburgh, Pennsylvania. Ban đầu, công ty được thành lập bởi Henry J. Heinz vào năm 1869. Heinz sản xuất hàng ngàn sản phẩm thực phẩm tại các nhà máy trên sáu lục địa, và tiếp thị các sản phẩm này tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Công ty tuyên bố có 150 thương hiệu số một hoặc số hai trên toàn thế giới. Heinz xếp thứ nhất trong nước xốt cà chua ở Mỹ với thị phần vượt quá 50%; nhãn hiệu Ore-Ida chiếm giữ 46% lĩnh vực cà chua đông lạnh năm 2003.

Từ năm 1896, công ty đã sử dụng khẩu hiệu của mình "57 Varieties"; nó được lấy cảm hứng từ một bảng hiệu quảng cáo 21 kiểu giày và Henry Heinz đã chọn số 57 mặc dù công ty đã sản xuất hơn 60 sản phẩm vào thời điểm đó. Vào tháng 2 năm 2013, Heinz đã đồng ý mua Berkshire Hathaway và 3G Capital Brasil với giá 23 tỷ đô la Mỹ. Ngày 25 tháng 3 năm 2015, Kraft tuyên bố sáp nhập với Heinz, được sắp xếp bởi Berkshire Hathaway và 3G Capital. Công ty sau khi sáp nhập Kraft Heinz Company là công ty thực phẩm lớn thứ năm trên thế giới. Berkshire Hathaway trở thành chủ sở hữu đa số của Heinz vào ngày 18 tháng 6 năm 2015. Sau khi thực hiện lệnh mua 46 triệu cổ phiếu phổ thông với tổng giá hơn 461 triệu USD, Berkshire đã tăng tỷ lệ sở hữu lên 52,5%. Các công ty đã hoàn thành việc sáp nhập vào ngày 2 tháng 7 năm 2015.

Tham khảo

Công ty thực phẩm Mỹ
 01
Nhà sản xuất thực phẩm của Hoa Kỳ
Công ty sản xuất không còn tồn tại của Hoa Kỳ
Thương hiệu gia vị
Thương hiệu súp
Công ty mì ống Mỹ
Công ty thực phẩm đa quốc gia
Công ty đa quốc gia có trụ sở chính tại Hoa Kỳ
Công ty Mỹ thành lập năm 1869
Công ty thực phẩm và đồ uống được thành lập vào năm 1869
Công ty sản xuất được thành lập vào năm 1869
Công ty sản xuất đã thành lập vào năm 2015
Berkshire Hathaway
Cng ty trước đây được niêm yết trên thị trường chứng khoán New York
Nhãn hiệu Mỹ


title: Sarmatia mago

text:
Sarmatia mago là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sarmatia


title: Methedrone

text:
Methedrone (para -methoxymethcathinone, 4-methoxymethcathinone, bk-PMMA, PMMC, methoxyphedrine, 4-MeOMC) là thuốc giải trí thuộc nhóm hóa chất cathinone. Về mặt hóa học, methedrone có liên quan chặt chẽ với <i id="mwFA">para</i>-methoxymethamphetamine (PMMA), methylone và mephedrone. Methedrone nhận được sự chú ý của truyền thông vào năm 2009 sau cái chết của hai thanh niên ở Thụy Điển. Trong cả hai trường hợp, phân tích độc tính cho thấy methedrone là loại thuốc duy nhất có ở cả hai người đàn ông trong thời gian dùng thuốc quá liều và tử vong sau đó.

Khám phá
Sự tổng hợp của methedrone được báo cáo lần đầu tiên vào năm 1933.

Cấu trúc và khả năng phản ứng

Cấu trúc
Methedrone là một cathinone tổng hợp. Nó có liên quan đến hợp chất cathinone. Methedrone thuộc họ phenethylamine do sự hiện diện của nhóm nguyên tử C6H5 trong đó sáu nguyên tử liên kết tạo thành một vòng lục giác với năm hydrogens liên kết với một carbon và carbon còn lại liên kết với một nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử khác với hydro.

Khả năng phản ứng
Không có bài báo nào được tìm thấy về khả năng phản ứng của methedrone.

Tổng hợp

Tổng hợp methedrone được mô tả trong hình 1. và có thể được viết như các bước sau.

 Brom hóa 1-(4-methoxyphenyl) propan-1-one đến 2-bromo-1-(4-methoxyphenyl) propan-1-one.
 Phản ứng với methylamine trong đó 2-bromo-1- (4-methoxyphenyl) propan-1-one trở thành 1- (4-methoxyphenyl) -2- (methylamino) propan-1-ol.
 Bước cuối cùng là phản ứng với thuốc tím.

Sự tổng hợp của mephedrone, một hợp chất có cấu trúc tương tự chỉ có một nhóm ether ít hơn methedrone, là tài liệu tốt.

Tính khả dụng
Methedrone có thể được mua hợp pháp ở châu Âu (trừ Thụy Điển) và ở hầu hết các tiểu bang ở Mỹ trên Internet, nhưng nó cũng có thể được tìm thấy tại các cửa hàng chính và các nhà bán lẻ khác. Đó là, cùng với các loại thuốc tổng hợp mới hoặc không được kiểm soát và các hóa chất nghiên cứu, thường được dán nhãn là "muối tắm".

Quản trị
Methedrone là một hóa chất nghiên cứu và các đặc tính kích thích và kích thích của nó có thể bị lạm dụng. Tương tự như MDMA, nó có thể được quản lý thông qua bơm hơi, uống, hút thuốc, trực tràng và tiêm tĩnh mạch; tuy nhiên, nó khác nhau rất nhiều về cả thời gian và độc tính và cần hết sức cẩn thận khi sử dụng do thiếu tài liệu y khoa phổ biến trong số các loại thuốc thiết kế.

Rủi ro về sức khỏe
Rủi ro về sức khỏe liên quan đến methedrone hầu hết chưa được biết rõ, nhưng dự kiến sẽ tương tự như các loại thuốc giảm đau khác. Methedrone gần như ngay lập tức bị các nhà cung cấp ban đầu rút khỏi việc mua bán sau khi có báo cáo về tác dụng phụ đối với sức khỏe. Một số chất tương tự amphetamine có chứa nhóm para-methoxy được biết là gây tăng thân nhiệt nghiêm trọng và thậm chí tử vong do MAOI đồng thời và hành động giải phóng monoamin.

Quá liều
Cái chết của hai thanh niên ở phía đông nam Thụy Điển năm 2009 được cho là do quá liều methedrone.

Cả hai đều đã hôn mê khi được tìm thấy. Một người bị ngừng tim trên đường đến bệnh viện, trong khi người thứ hai sống sót sau 16 giờ ở khoa cấp cứu.

Ảnh hưởng lên động vật

Chuột
Methedrone đã được tìm thấy có ảnh hưởng đến hành vi chung của chuột, bao gồm:

 Chảy quá nhiều nước bọt
 Tăng động
 Tăng đầu dệt
 Tăng chuyển động lặp đi lặp lại của chuột theo hướng vòng tròn
 Tăng kích thích, căng thẳng cơ thể

Tính hợp pháp
Việc bán hàng đã bị cấm ở Thụy Điển kể từ ngày 9 tháng 12 năm 2009.

Nó là một chất được kiểm soát tại Trung Quốc kể từ ngày 1 tháng 10 năm 2015.

Tham khảo

Ether phenol


title: Nacoleia leucographalis

text:
Nacoleia leucographalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nacoleia


Đội tuyển bóng đá bãi biển quốc gia Uruguay đại diện Uruguay ở các giải thi đấu bóng đá bãi biển quốc tế và được điều hành bởi AUF, cơ quan quản lý bóng đá ở Uruguay.

Đội hình hiện tại
Chính xác tính đến 2015

Ban huấn luyện hiện tại
 Huấn luyện viên: Fernando Rosa
 Trợ lý kỹ thuật: Pablo Sanguinetti
 Đại biểu trưởng: Kevork Kouyoumdjian

Thành tích
Thành tích tốt nhất tại Giải vô địch bóng đá bãi biển thế giới: Á quân
2006
Thành tích tốt nhất tại Giải vô địch bóng đá bãi biển CONCACAF và CONMEBOL: Á quân
2005, 2007
Thành tích tốt nhất tại Giải vô địch bóng đá bãi biển Nam Mỹ: Á quân
2006, 2009
Thành tích tốt nhất tại Mundialito de Futebol de Praia: Hạng ba
1999
Thành tích tốt nhất tại Copa Latina: Vô địch
2011

Tham khảo

Liên kết ngoài
BSWW Profile

Uruguay
Bóng đá Uruguay
Đội tuyển thể thao quốc gia Uruguay


title: Hessigheim

text:
Hessigheim là một thị xã nằm ở huyện Ludwigsburg, thuộc bang Baden-Württemberg, Đức.

Dân số
Số liệu từ kết quả điều tra dân số(¹) hoặc thông tin cập nhật chính thức từ Văn phòng Thống kê Bang Baden-Württemberg.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

  (bằng tiếng Đức)


title: Chế phẩm bổ sung

text:
Chế phẩm bổ sung dinh dưỡng hoặc chất bổ sung cho chế độ ăn uống, cũng hay bị gọi nhầm thành thực phẩm bổ sung, là một sản phẩm được sản xuất nhằm bổ sung chế độ ăn uống khi uống dưới dạng thuốc viên, viên nang, viên nén hoặc chất lỏng. Một chất bổ sung có thể cung cấp các chất dinh dưỡng được chiết xuất từ các nguồn thực phẩm hoặc tổng hợp, riêng lẻ hoặc kết hợp, để tăng số lượng tiêu thụ của chúng. Lớp hợp chất dinh dưỡng bao gồm vitamin, khoáng chất, chất xơ, axit béo và amino acid. Chế phẩm bổ sung cũng có thể chứa các chất chưa được xác nhận là cần thiết cho cuộc sống, nhưng được bán trên thị trường là có tác dụng sinh học có lợi, chẳng hạn như sắc tố thực vật hoặc polyphenol. Động vật cũng có thể là một nguồn thành phần bổ sung, ví dụ như collagen từ gà hoặc cá. Chúng cũng được bán riêng lẻ và kết hợp, và có thể được kết hợp với các thành phần dinh dưỡng. Tại Hoa Kỳ và Canada, bổ sung chế độ ăn uống được coi là một tập hợp con của thực phẩm, và được quy định phù hợp. Ủy ban Châu Âu cũng đã thiết lập các quy tắc hài hòa để giúp đảm bảo rằng chế phẩm bổ sung là an toàn và được dán nhãn đúng.

Chế phẩm bổ sung đã tạo ra một ngành công nghiệp ước tính có giá trị năm 2015 là 37 tỷ đô la Mỹ, có hơn 50.000 sản phẩm bổ sung chế độ ăn uống được bán ở Hoa Kỳ, trong đó khoảng 50% dân số người Mỹ trưởng thành tiêu thụ chế phẩm bổ sung. Vitamin tổng hợp là sản phẩm được sử dụng phổ biến nhất. Đối với những người không tiêu thụ một chế độ ăn uống cân bằng, Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ tuyên bố rằng một số chất bổ sung "có thể có giá trị".

Tại Hoa Kỳ, việc các nhà sản xuất chế phẩm bổ sung tuyên bố rằng các sản phẩm này ngăn ngừa hoặc điều trị bất kỳ bệnh nào là trái với quy định của liên bang. Các công ty được phép sử dụng từ ngữ "Cấu trúc/Chức năng" nếu có bằng chứng khoa học cho một chất bổ sung mang lại hiệu quả sức khỏe tiềm năng. Một ví dụ sẽ là "_ giúp duy trì các khớp khỏe mạnh", nhưng nhãn hàng phải ghi rõ việc từ chối trách nhiệm rằng Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) "không đánh giá tuyên bố và sản phẩm bổ sung chế độ ăn uống không nhằm mục đich" chẩn đoán, chữa hoặc ngăn ngừa bệnh" FDA chỉ thực hiện các quy định này và cấm bán các chất bổ sung và các thành phần bổ sung nguy hiểm hoặc các chất bổ sung không được sản xuất theo tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (good manufacturing practices - GMPs).

Định nghĩa
Tại Hoa Kỳ, Đạo luật Giáo dục và Sức khỏe Bổ sung Chế độ Ăn uống năm 1994 ghi rằng: "Đạo luật Giáo dục và Sức khỏe Bổ sung Chế độ Ăn uống năm 1994 (DSHEA) định nghĩa thuật ngữ "chế phẩm bổ sung" có nghĩa là một sản phẩm (trừ thuốc lá) nhằm bổ sung chế độ ăn uống có hoặc chứa một hoặc nhiều thành phần ăn kiêng sau đây: vitamin, khoáng chất, thảo mộc hoặc thực vật khác, amino acid, chất ăn kiêng để con người sử dụng để bổ sung chế độ ăn uống bằng cách tăng tổng lượng ăn vào, hoặc Một chất cô đặc, chất chuyển hóa, thành phần, chiết xuất, hoặc sự kết hợp của bất kỳ thành phần nào đã nói ở trên. Ngoài ra, một chế phẩm bổ sung phải được dán nhãn là một chế phẩm bổ sung cho chế độ ăn và được dùng để tiêu và không được dùng như là thức ăn thông thường hoặc là món duy nhất trong bữa ăn hoặc chế độ ăn kiêng. Ngoài ra, một chế phẩm bổ sung không thể được phê duyệt hoặc cho phép điều tra như một loại thuốc mới, thuốc kháng sinh hoặc sinh học, trừ khi nó được bán trên thị trường như một loại thực phẩm hoặc chế phẩm bổ sung trước khi phê duyệt hoặc ủy quyền. Theo DSHEA, các chế phẩm bổ sung được coi là thực phẩm, ngoại trừ các mục đích của định nghĩa thuốc. "

Tham khảo

Chất dinh dưỡng bổ sung


title: Cybalomia dulcinalis

text:
Cybalomia dulcinalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cybalomia


title: Sao Zombie

text:
Một ngôi sao zombie là kết quả giả thuyết của một siêu tân tinh loại Iax để lại một ngôi sao còn sót lại, thay vì phân tán hoàn toàn khối lượng của ngôi sao. Siêu tân tinh loại Iax tương tự như loại Ia, nhưng có tốc độ phóng thấp hơn và độ sáng thấp hơn. Siêu tân tinh loại Iax có thể xảy ra với tỷ lệ từ 5 đến 30 phần trăm của tỷ lệ siêu tân tinh Ia. Ba mươi siêu tân tinh đã được xác định trong loại này.

Trong một hệ sao đôi bao gồm một sao lùn trắng và một ngôi sao đồng hành, sao lùn trắng loại bỏ vật chất khỏi sao đồng hành của nó. Thông thường, sao lùn trắng cuối cùng sẽ đạt đến một khối lượng cực đoan và các phản ứng nhiệt hạch sẽ khiến nó phát nổ và làm tiêu tan hoàn toàn nó, nhưng trong siêu tân tinh loại Iax, chỉ một nửa khối lượng của sao lùn bị mất.

Các trường hợp quan sát
Siêu tân tinh SN 2012Z trong thiên hà NGC 1309 được cho là thuộc loại Iax và được phát hiện vào năm 2012 bởi SB Cenko, W. Li và A. V. Filippenko sử dụng Kính viễn vọng hình ảnh tự động Katzman vào ngày 29 tháng 1,15 UT như một phần của Tìm kiếm siêu tân tinh Lick. Người ta tin rằng những ngôi sao lớn hơn trong hệ sao đôi ở trung tâm của siêu tân tinh đã mất một lượng đáng kể hydro và heli cho người bạn đồng hành nhỏ hơn của nó, trở thành một sao lùn trắng. Ngôi sao đồng hành sau đó trở nên lớn hơn và nhấn chìm ngôi sao lùn trắng, đẩy các lớp hydro bên ngoài của ngôi sao kết hợp và để lại một lõi helium. Đổi lại, sao lùn trắng rút vật chất từ ngôi sao đồng hành cho đến khi sao lùn trở nên bất ổn đến nỗi nó phát nổ như một siêu tân tinh, với một ngôi sao zombie bị bỏ lại như một tàn dư.

Có những hình ảnh của khu vực từ trước khi xảy ra siêu tân tinh, cho phép hình ảnh trước và sau, và quá trình của siêu tân tinh cũng được nghiên cứu. Để xác nhận giả thuyết ngôi sao zombie, khu vực này sẽ được chụp lại vào năm 2015 sau khi ánh sáng của siêu tân tinh đủ để cho phép nghiên cứu thêm. Các nhà khám phá đã tuyên bố rằng có 99% khả năng ngôi sao trong bức ảnh "trước đây" có liên quan đến siêu tân tinh, và không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Một giả thuyết khác cho quan sát có thể là một ngôi sao siêu lớn 30 đến 40 khối lượng mặt trời cũng có thể phát nổ.

Phát hiện này là một cột mốc quan trọng trong một thập kỷ tìm kiếm của các nhà thiên văn học cho sự xuất hiện như vậy; Quan sát của SN 2012Z là lần đầu tiên các nhà vật lý thiên văn có thể xác định được một hệ sao sau đó trở thành siêu tân tinh.

SN 2008ha có thể là siêu tân tinh loại Iax, nhưng yếu hơn đáng kể so với SN 2012Z.

Tham khảo

Thiên thể giả thuyết
Tàn tích siêu tân tinh
Siêu tân tinh


title: Elmir Nabiullin

text:
Elmir Ramilyevich Nabiullin (, ; sinh ngày 8 tháng 3 năm 1995), là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Nga. Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ trái tại giải bóng đá ngoại hạng Nga cho câu lạc bộ PFC Sochi.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Nabiullin có màn ra mắt tại Giải bóng đá ngoại hạng Nga vào ngày 9 tháng 3 năm 2014 cho Rubin Kazan trong trận đấu với Anzhi Makhachkala. Huấn luyện viên đầu tiên của anh là Renat Rashidovich Ibragimov.

Vào ngày 15 tháng 2 năm 2018, anh ký bản hợp đồng 4,5 năm cùng với Zenit St. Petersburg.

Ngày 8 tháng 7 năm 2019, anh chuyển sang thi đấu cho tân binh giải bóng đá Ngoại hạng Nga PFC Sochi.

Quốc tế
Nabiullin ra mắt đội tuyển bóng đá quốc gia Nga vào ngày 31 tháng 3 năm 2015 trong trận giao hữu với Kazakhstan.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế
Thống kê chính xác tính đến trận đấu diễn ra ngày 31 tháng 3 năm 2015

Liên kết ngoài
 Player profile by Giải bóng đá ngoại hạng Nga

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1995
Nhân vật thể thao từ Kazan
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Nga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Nga
Cầu thủ bóng đá F.K. Rubin Kazan
Cầu thủ bóng đá F.K. Zenit Sankt Peterburg
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Nga
Cầu thủ bóng đá PFC Sochi


title: Oplatocera perroti

text:
Oplatocera perroti là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Oplatocera


title: Odaka Sakiko

text:
là một Nữ Lưu kì sĩ trực thuộc Liên đoàn Shogi Nhật Bản, với số hiệu Nữ Lưu là 61. Cô là môn hạ của Tamaru Noboru Cửu đẳng. Cô đã tốt nghiệp trường Cao trung Chiba Eiwa.

Sự nghiệp

Tới với con đường Nữ Lưu
Odaka học chơi shogi dưới sự ảnh hưởng của cha cô, người quản lý một trường học cờ tại Sakura, Chiba, và bắt đầu chơi cờ một cách nghiêm túc khi học tiểu học. Vào năm 2014, cô trở thành trẻ em gái đầu tiên còn đang học tiểu học giành chiến thắng Tiểu học Danh Nhân chiến - vòng loại khu vực tỉnh Chiba, và theo đó vào tháng 3 năm 2015, cô tham gia Hội Nghiên tu Kanto ở cấp D1.

Sau đó, vào tháng 4 năm 2016, Odaka chiến thắng Nữ Lưu Vương Tọa chiến kì thứ 6 - Vòng loại nghiệp dư Đông Nhật Bản, để từ đó được tham gia giải đấu chính thức. Tại Giải MyNavi Nữ mở rộng kì thứ 10 vào năm 2017, cô cũng vượt qua vòng Thách đấu để lọt vào Sơ loại thứ Nhất.

Ngày 2 tháng 7 năm 2018, Odaka Sakiko lọt vào trận chung kết Sơ loại của Nữ Lưu Danh Nhân chiến kì 45, từ đó được thăng lên Nữ Lưu Nhị đẳng cùng ngày, khiến cho cô trở thành một Nữ Lưu kì sĩ chuyên nghiệp.

Trở thành nữ kì thủ chuyên nghiệp
Năm 2018 - năm đầu tiên mà Odaka trở thành Nữ Lưu kì sĩ, thành tích thi đấu của cô chưa tốt khi kết thúc với 5 trận thắng - 9 trận thua, tuy nhiên vào năm 2019, cô được thăng lên Nữ Lưu Nhất cấp vào ngày 14 tháng 10, khi đã lọt vào trận Chung kết Sơ loại của Nữ Lưu Vương Vị chiến kì thứ 31. Ngày 1 tháng 4 năm 2021, cô được phong lên Nữ Lưu Sơ đẳng dựa theo điều kiện, khi đã đạt đủ 10 trận thắng - 8 trận thua.

Tháng 10 năm 2021, cô chiến thắng Cup Shirataki Ayumi lần thứ 15.

Chiến pháp sở trường của cô là Trung Phi Xa.

Cá nhân

 Odaka đã nói rằng cô và Takedomi Rei (người hơn cô 3 tuổi) là những người bạn tốt của nhau, luyện tập shogi và nói chuyện thân thiết với nhau hàng ngày.
 Năm 2022, cô trở thành người đọc byoyomi cho NHK Cup.

Lịch sử thăng cấp

 Tháng 3 năm 2015: Gia nhập Hội Nghiên tu ở Kanto (D1)
 28 tháng 5 năm 2017: Được thăng lên cấp C1 tại Hội Nghiên tu
 20 tháng 6 năm 2017: Nữ Lưu Tam cấp (do được thăng lên C1)
 7 tháng 2 năm 2018: Nữ Lưu Nhị cấp (lọt vào chung kết Sơ loại của Nữ Lưu Danh Nhân chiến)
 14 tháng 10 năm 2019: Nữ Lưu Nhất cấp (lọt vào chung kết Sơ loại của Nữ Lưu Vương Vị chiến)
 1 tháng 4 năm 2021: Nữ Lưu Sơ đẳng (có nhiều hơn 8 ván thắng trong cùng một năm)

Tham khảo

Sinh năm 2002
Nhân vật còn sống
Người chơi shogi Nhật Bản