title: USS Key (DE-348)

text:
USS Key (DE-348) là một tàu hộ tống khu trục lớp John C. Butler từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Trung úy Thủy quân Lục chiến Eugene Morland Key (1916–1942), người từng phục vụ cùng Tiểu đoàn 1 Biệt kích Thủy quân Lục chiến tại quần đảo Solomon, đã tử trận trong Trận Tulagi vào ngày 7 tháng 8, 1942 và được truy tặng Huân chương Chữ thập Hải quân. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt, rồi cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1972. Key được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Lớp John C. Butler được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu một số lượng lớn nhưng rẻ tiền của một kiểu tàu hộ tống chống tàu ngầm để hộ tống các đoàn tàu vận tải vượt đại dương. Chúng có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước , trọng lượng choán nước tiêu chuẩn , và lên đến  khi đầy tải, với một thủy thủ đoàn bao gồm 14 sĩ quan và 201 thủy thủ. Con tàu được vận hành bởi hai turbine hơi nước hộp số Westinghouse; hơi nước được cung cấp bởi hai nồi hơi "D" Express, tạo ra công suất  và cho phép đạt được tốc độ tối đa . Nó có tầm hoạt động  ở tốc độ đường trường .

Dàn vũ khí chính bao gồm hai tháp pháo 5-inch/38 caliber đa dụng nòng đơn, được dẫn đường bởi hệ thống điều khiển hỏa lực Mark 51; vũ khí phòng không gồm hai khẩu đội Bofors 40 mm L/60 nòng đôi và mười khẩu Oerlikon 20 mm nòng đơn cũng được dẫn đường bởi hệ thống Mark 51. Ngoài ba ống phóng ngư lôi , vũ khí chống ngầm bao gồm hai đường ray thả mìn sâu, tám máy phóng mìn sâu K-gun cùng một dàn súng cối chống ngầm Hedgehog. Con tàu được trang bị sonar kiểu QC, radar dò tìm mặt biển SL và radar dò tìm không trung SA.

Key được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Consolidated Steel Corporation ở Orange, Texas vào ngày 14 tháng 12, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 12 tháng 2, 1944, được đỡ đầu bởi bà Ira F. Key, mẹ của Trung úy Key, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 5 tháng 6, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Franklin Duerr Buckley.

Lịch sử hoạt động

Mặt trận Đại Tây Dương
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại khu vực Bermuda, Key hoạt động từ căn cứ Norfolk, Virginia, trong vai trò huấn luyện thủy thủ đoàn các tàu hộ tống khu trục trong tương lai và tuần tra chống tàu ngầm dọc bờ biển Đại Tây Dương. Nó rời Hampton Roads vào ngày 20 tháng 9 hộ tống một đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương để đi sang Naples, Ý rồi quay trở về New York vào ngày 24 tháng 10. Nó được nâng cấp những thiết bị và vũ khí mới nhất nhằm chuẩn bị để được điều động sang Mặt trận Thái Bình Dương, rồi rời New York vào ngày 10 tháng 11 trong thành phần Đội hộ tống 76.

Mặt trận Thái Bình Dương
Băng qua kênh đào Panama, Key đi đến Hollandia, New Guinea vào ngày 27 tháng 12. Trong giai đoạn từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 6 tháng 2, 1945, nó thực hiện năm chuyến hộ tống vận tải giữa Hollandia và vịnh Leyte, rồi từ ngày 9 tháng 2 bắt đầu hoạt động tuần tra chống tàu ngầm ở phía Đông vịnh Leyte. Đến ngày 19 tháng 2, nó đi sang khu vực vịnh Mangarin, Mindoro để làm nhiệm vụ tương tự tại khu vực biển Đông. Quay trở lại Leyte vào ngày 14 tháng 3, nó hoạt động tại khu vực vịnh Leyte và Polloc, Mindanao để hộ tống tàu bè đi lại giữa vịnh Lingayen, Luzon; Zamboanga, Mindanao; Jolo, quần đảo Sulu; Legaspi và Manila, Luzon. Sau khi hộ tống một đoàn tàu đổ bộ LSM và LCI đi đến vịnh Davao vào ngày 15 tháng 5, nó bắn hải pháo phá hủy một căn cứ tàu tuần tra Nhật Bản tại Piso Point trước khi quay trở về Polloc vào ngày 17 tháng 5.

Key có thêm một chuyến hộ tống vận tải khác đến vịnh Davao, vịnh Leyte, và Legaspi, Luzon trước khi rời vịnh Manila vào ngày 11 tháng 6 để chuyển sang phục vụ tại khu vực Đông Ấn thuộc Hà Lan. Đi đến Morotai vào ngày 14 tháng 6, nó hộ tống một đoàn tàu LCI đi sang Tawitawi từ ngày 23 đến ngày 26 tháng 6, rồi hộ tống một đoàn tàu vận tải khởi hành vào ngày 28 tháng 6, đi đến một điểm tập trung lực lượng đổ bộ nhằm chuẩn bị cho cuộc đổ bộ lên Balikpapan, Borneo. Tại Balikpapan vào ngày 7 tháng 7, nó cứu vớt một người sống sót từ một tàu LCI bị đắm do trúng thủy lôi trong cảng. Con tàu tiếp tục tuần tra chống tàu ngầm tại khu vực cho đến ngày 22 tháng 7, khi nó lên đường đi ngang qua Morotai để quay trở về vịnh Leyte vào ngày 4 tháng 8. Nó vẫn đang hoạt động tại khu vực vịnh Leyte khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột.

Key tiếp tục hoạt động tuần tra chống tàu ngầm tại phía Đông Leyte từ ngày 22 đến ngày 31 tháng 8, và hộ tống một đoàn tàu đi Ulithi thuộc quần đảo Caroline trước khi đi Manila vào ngày 8 tháng 9. Từ ngày 18 tháng 9 đến ngày 23 tháng 11, nó thực hiện hai chuyến hộ tống vận tải từ vịnh Manila sang Okinawa để hỗ trợ cho hoạt động của lực lượng chiếm đóng tại Nhật Bản. Con tàu rời vịnh Manila vào ngày 25 tháng 11, đón những hành khách là cựu quân nhân lên tàu tại Guiuan, Samar hai ngày sau đó rồi quay trở về Hoa Kỳ, đi đến San Pedro, Los Angeles vào ngày 17 tháng 12.

Key được cho xuất biên chế tại Terminal Island, Los Angeles vào ngày 9 tháng 7, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương, neo đậu tại Bremerton, Washington. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3, 1972, và con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào ngày 19 tháng 12, 1972.

Phần thưởng
Key được tặng thưởng một Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 NavSource Online: Destroyer Escort Photo Archive – USS Key (DE-348)

Lớp tàu hộ tống khu trục John C. Butler
Tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu hộ tống khu trục trong Thế chiến II
Tàu thủy năm 1944


title: Stegenodes ruber

text:
Stegenodes ruber là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stegenodes


title: Mezzettia parviflora

text:
Mezzettia parviflora là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae.

Phân bố
Theo Plants of the World Online thì nó là loài bản địa quần đảo Andaman, bán đảo Mã Lai và Borneo, nhưng theo đánh giá năm 1998 của IUCN thì nó là đặc hữu Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

P
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Brunei
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan
Thực vật được mô tả năm 1871


title: Pyrausta delicatalis

text:
Pyrausta delicatalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pyrausta


title: Jenin, Syria

text:
Jenin (; cũng đánh vần Jinin) là một ngôi làng Syria ở Tỉnh Tartus. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Jenin có dân số 896 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Parnassius epaphus

text:
Parnassius epaphus là một loài bướm được tìm thấy ở Ấn Độ và Nepal.

Phân bố
Loài này phân bố ở vùng núi Tây Tạng và Trung Á.

Bảo tồn
Do sự phân bố của nó nên loài này không bị đe dọa, tuy nhiên phân loài P. e. hillensis được bảo vệ bởi pháp luật Ấn Độ.

Tham khảo

Côn trùng Pakistan
Parnassius
Bướm mô tả năm 1879


title: Colostygia interrupta

text:
Colostygia interrupta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Colostygia


title: Chaiyapol Julien Poupart

text:
Chaiyapol Julien Poupart  (tiếng Thái: ชัยพล จูเลี่ยน พูพาร์ต, phiên âm: Chai-da-bon Chu-li-en Bu-bát, sinh ngày 27 tháng 2 năm 1990) còn có nghệ danh là New (นิว, Niu), là một diễn viên và người mẫu người Thái Lan. Anh được biết đến qua các bộ phim truyền hình đinh đám như: Kaew Lorm Petch, Em là... phụ nữ, Chuyện tình bậc đế vương...

Tiểu sử
Tham gia diễn xuất từ năm 2008, tính đến nay, New đã bỏ túi cho mình bộ sưu tập gồm 10 vai diễn truyền hình và 3 vai diễn điện ảnh, một con số không hề nhỏ so với tuổi đời và tuổi nghề của anh. Từng “gây sốt” trên màn ảnh Việt với các vai diễn ấn tượng trong “Hoa hồng của quỷ”, “Em là phụ nữ”, “Lốc xoáy tình yêu”..., vẻ đẹp trai lãng tử, hiền lành cùng diễn xuất tự nhiên như hơi thở của New chiếm được nhiều tình cảm từ khán giả.

Anh còn là cháu của diễn viên Oliver Pupart và Michael Poupart, anh họ Suradet Piniwat.

Các bộ phim đã từng tham gia

Phim điện ảnh

Sitcom

Phim truyền hình

MC
 2016 Sports inspired by Supersports: Monday-Friday at 1.45 pm Broadcasting ONE 31

MV
 The song falls in love with Wai Kamikaze
 ขออนุญาต..ห่วงใย / Kor Anooyaht Huang Yai - Dome Jaruwat (đóng với Preechaya Pongthananikorn)
 Songs Bangkok Allergy (feat. Takhakan Chlada) of Pang Nakarin
 The music of Ying Lee Si Chumphon
PIMRYPIE [COVER] - จากกันไปง่ายๆ (Dễ Đến Dễ Đi) | Quang Hùng MasterD

Giải thưởng
 Award for Best Supporting Actor, Karp Chad Luek Award, the 10th time from the drama "Buongrak"
 Silver Doll Award Outstanding young actor The 29th Phra Surasawadee Royal Award from the movie Jan Dara the Beginning for the year 2012

Tham khảo

Liên kết ngoài

 (fanpage)

Sinh năm 1990
Người Thái Lan
Nam người mẫu Thái Lan
Nam diễn viên Thái Lan
Nhân vật còn sống
Người Bangkok


title: Cúp bóng đá Bỉ 2002–03

text:
Cúp bóng đá Bỉ 2002–03 là mùa giải thứ 48 của giải đấu loại trực tiếp chính của bóng đá Bỉ, Cúp bóng đá Bỉ. Lần đầu tiên, vòng tứ kết được diễn ra trong hai lượt đi và về.

Vòng chung kết
Vòng chung kết diễn ra từ vòng 32 đội khi tất cả các đội bóng ở hạng nhất tham gia (18 đội và 14 đội từ vòng loại). Tất cả các vòng đấu đều diễn ra trong một lượt trừ tứ kết và bán kết (trong hai lượt). Trận chung kết diễn ra tại Sân vận động Heysel ở Brussels và Louviéroise giành chiến thắng trước Sint-Truidense.

Tham khảo

Cúp bóng đá Bỉ
Cúp


title: Vùng Tam giác đen

text:
Tam giác đen (Đức Schwarze Dreieck) là khu vực biên giới được chia sẻ bởi Đức, Ba Lan và Cộng hòa Séc, từ lâu đã có mức độ ô nhiễm cực kỳ cao. Thuật ngữ này được đặt ra trong những năm 1980. Trong nhiều thập kỷ, các chất gây ô nhiễm không khí được sản sinh từ những hoạt động sản xuất công nghiệp (chủ yếu là sulfur dioxide), ô nhiễm nước, mưa acid và các tác động khác đã ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của người dân địa phương và môi trường xung quanh.

Sau các cuộc cách mạng năm 1989 ở Đông Âu, ba quốc gia đã hành động để cắt giảm khí thải. Điều này đã dẫn đến tình trạng môi trường được cải thiện đáng kể.

Địa lý
Về hình dạng, "tam giác" giống với hình lưỡi liềm hơn, một hành lang công nghiệp rộng khoảng 60 km, nằm ở hai bên biên giới phía bắc Séc kéo dài từ thị trấn Bad Brambach của Đức ở phía tây đến thị trấn Bystrzyca Kłodzka của Ba Lan ở cuối phía đông. Trung tâm là khu vực ba quốc gia tại Zittau. Về mặt chính trị, "tam giác" bao gồm:

 Hai khu vực hành chính địa phương của Đức bao quanh Dresden và Chemnitz, rộng khoảng 14.000 km2, với dân số 3,36 triệu người (tính đến năm 2002)
 Phần phía tây nam của tỉnh Lower Silesian Voivodeship, Ba Lan, rộng tới 8.500 km2, với dân số 1,3 triệu người
 Bốn vùng của Cộng hòa Séc (Hradec Králové, Karlovy Vary, Liberec và Ústí nad Labem), rộng tới 12.000 km2 và dân số 1,59 triệu người

Phần Ba Lan bao gồm " góc nhô ra " phía cực nam của Gmina Bogatynia, nơi mỏ khai thác Turów rộng lớn đã khai thác tài nguyên than non từ năm 1904.

Toàn bộ khu vực được đóng khung bởi các dãy núi tạo thành khí hậu địa phương, quây kín khối không khí và tăng cường ảnh hưởng của ô nhiễm không khí.

Khai thác
Khu vực nói chung được biết đến trong lịch sử với tài nguyên thiên nhiên và các mỏ khoáng sản, có các ngành công nghiệp thủy tinh, gốm sứ và dệt may truyền thống. Dãy núi Ore giữa Sachsen và Bohemia là đích đến của nhiều Berggeschrei ("cơn sốt bạc") trong nhiều thế kỷ, lần đầu tiên vào năm 1168. Từ phát hiện đó tại Christiansdorf (một phần của mỏ khai thác Freiberg), việc khai thác được thực hiện không ngừng trong dãy núi Ore cho đến năm 1990. Các nguyên liệu thô được khai thác trong suốt nhiều thế kỷ là quặng của các kim loại bạc, thiếc, kẽm, coban, niken, đồng và chì; anthracite và uranium cũng được khai thác vào thế kỷ 20 và là động lực cho sự phát triển kinh tế của Sachsen.

Sau chiến tranh, với sự thống trị của Liên Xô trong khu vực, Moscow đã ra lệnh phát triển công nghiệp của lưu vực Bắc Bohemian trên quy mô lớn. Việc lắp đặt các nhà máy hóa chất, nhà máy thép và nhà máy lọc dầu đòi hỏi một lượng lớn năng lượng; năng lượng đến từ việc đốt than non bẩn và rẻ tiền (than nâu) từ các mỏ địa phương. Là một ví dụ về tác động, năm 1964, Công ty than MOST (Mostecká uhelná / MUS) đã bắt đầu phá hủy toàn bộ Phố cổ thời trung cổ của quận Most để nhường chỗ cho các mỏ than non đang mở rộng. Người dân được đưa ra hai lựa chọn: chuyển đến các dự án nhà ở mới, hoặc rời khỏi thị trấn.

Kết quả ròng của hoạt động công nghiệp ở Tam giác là lượng phát thải hạt, kim loại nặng, lưu huỳnh dioxide và oxide nitơ đã phá hủy phần lớn các khu rừng lân cận của dãy núi Jizera với mưa acid, và tác động có thể đo lường được đối với sức khỏe và kỳ vọng chất lượng sống

Phục hồi
Sau các cuộc cách mạng năm 1989 ở Đông Âu, vào tháng 6 năm 1991, ba quốc gia đã ký tuyên bố hợp tác chung để giải quyết các vấn đề môi trường của Tam giác đen. Sau đó, họ đã phối hợp với Ủy ban châu Âu, tổ chức mà đã tài trợ cho các dự án nhỏ và sáng kiến đo lường thông qua chương trình Hỗ trợ tái cấu trúc nền kinh tế Phare. Điều này đã dẫn đến sự cải thiện đáng kể về sức khỏe con người, tình trạng rừng và mức độ ô nhiễm.

Năm 1991 sau khi hợp nhất SDAG Wismut của Đức được chuyển đổi thành công ty Wismut GmbH, thuộc sở hữu của Cộng hòa Liên bang Đức, hiện chịu trách nhiệm khôi phục và làm sạch môi trường của các khu vực khai thác và xay xát trước đây.

Khu vực này vẫn là một trung tâm công nghiệp quan trọng với những thách thức môi trường nghiêm trọng. Các mỏ than Turow, vẫn được điều hành bởi Polska Grupa Energetyczna, sản xuất khoảng 30 triệu tấn than non hàng năm. Mỏ lộ thiên hình bát có đường kính vài km, sâu khoảng 200 mét và đã thay đổi hoàn toàn đặc tính địa lý ban đầu của mạch mỏTuroszowska. Mỏ và bãi thải rộng lớn của nó hiện chiếm hơn một nửa mạch mỏ.

Tham khảo

Lusatia
Môi trường Cộng hòa Séc
Môi trường Ba Lan
Vùng của Cộng hòa Séc
Vùng của Ba Lan
Ngã ba biên giới


title: Cúp Intertoto 1965–66

text:
Cúp Intertoto 1965–66 với chức vô địch thuộc về Lokomotive Leipzig, đội thua trong trận chung kết mùa trước (với tên trước đó là SC Leipzig). Họ đánh bại IFK Norrköping. Sau khi thử nghiệm với 12 bảng gồm 48 câu lạc bộ (mặc dù sau đó chỉ có 44 câu lạc bộ xếp đủ 11 bảng), giải trở lại thể thức ban đầu gồm 32 câu lạc bộ chia thành 8 bảng. Vì vậy, các đội bóng vào thẳng Tứ kết ngay sau Vòng bảng, trong khi ở các mùa trước phải có Vòng Một.

Vòng bảng
Các đội bóng được chia thành 8 bảng, mỗi bảng 4 đội. Các câu lạc bộ từ Hà Lan, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Tây Đức nằm ở các bảng 'A'; trong khi các câu lạc bộ từ Tiệp Khắc, Đông Đức, Ba Lan và Nam Tư nằm ở các bảng 'B'. Tám đội thắng ở vòng bảng vào vòng đấu loại trực tiếp.

Bảng A1

|}

Bảng A2

|}

Bảng A3

|}

Bảng A4

|}

Bảng B1

|}

Bảng B2

|}

Bảng B3
 Željezničar became prohibited from international competition by the Yugoslav FA, so SC Leipzig advanced to the knock-out rounds instead

|}

Bảng B4

|}

Tứ kết

|}

1 Chemie Leipzig vào Bán kết nhờ tung đồng xu.

Bán kết

|}

1 Norrköping vào Chung kết nhờ tung đồng xu.

Chung kết
 SC Leipzig đổi tên thành Lokomotive Leipzig trước trận Chung kết

|}

Xem thêm
 Giải bóng đá vô địch các câu lạc bộ châu Âu 1965–66
 Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu 1965–66
 Cúp Inter-Cities Fairs 1965–66

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cúp Intertoto 1965–66 by Karel Stokkermans at RSSSF
  by Pawel Mogielnicki

Cúp UEFA Intertoto
4


title: Chướng hơi dạ cỏ

text:
Bệnh chướng hơi dạ cỏ (Ruminal tympany) là một trong những căn bệnh phổ biến của động vật nhai lại, bệnh thường gặp ở gia súc có dạ dày kép như bò, trâu, dê. Bệnh xảy ra nhiều vào đầu mùa mưa, làm gia súc bị chết do dạ cỏ chướng to, chèn ép tim và phổi dẫn đến cản trở tuần hoàn, hô hấp. Chướng hơi dạ cỏ còn được gọi là chứng đầy hơi được đặc trưng bởi một lượng khí sinh thực quá mức trong dạ cỏ, biểu hiện ra bên ngoài bằng việc gia súc phình bụng, chướng bụng. Chứng phình đại tràng có thể là nguyên phát hoặc thứ phát. Trong dạ cỏ, thức ăn của động vật nhai lại được lên men bởi vi sinh. Quá trình lên men này liên tục tạo ra khí giống như gas sinh học, phần lớn được tống ra khỏi dạ cỏ bằng cách ợ hơi. Còn chứng chướng hơi xảy ra khi khí này bị ứ trệ trong dạ cỏ. Ở gia súc, bệnh có thể khởi phát sau khi con vật ăn một lượng lớn các loại thực vật dễ lên men, chẳng hạn như cây họ đậu, cỏ linh lăng, cỏ ba lá đỏ, hoặc cỏ ba lá trắng. Ở bò, khi được cho ăn thức ăn, chế độ ăn có tỷ lệ hạt ngũ cốc cao có thể dẫn đến bệnh chướng hơi nguyên phát. Trong chứng đầy hơi thứ phát khi khí tích tụ trong dạ cỏ và không thể thoát ra ngoài do tắc nghẽn thực quản dẫn đến đầy hơi, căng tức dạ cỏ và phềnh bụng.

Đại cương

Nguyên nhân
Vào mùa khô, gia súc ăn nhiều thức ăn khô như rơm, cỏ khô, nên hệ vi sinh vật dạ cỏ thích nghi với tiêu hóa nhiều thức ăn khô, đến đầu mùa mưa, gia súc ăn nhiều cỏ non đột ngột sẽ gây bệnh. Trâu bò vừa khỏi một số bệnh như cúm gia súc, tụ huyết trùng làm cơ thể chưa hồi phục sức đề kháng, dễ mắc bệnh bội nhiễm, một số trâu bò mắc các bệnh về đường tiêu hóa như viêm dạ cỏ, viêm dạ tổ ong, viêm phúc mạc, liệt thực quản, tắc thực quản hoặc lâu ngày không ợ hơi được cũng rất dễ gây ra chướng hơi dạ cỏ. Điều này có thể kế phát từ bệnh liệt dạ cỏ, bội thực, tắc thực quản, viêm họng làm gia súc không ợ hơi được, viêm màng bụng.

Bệnh xảy ra nhiều vào mùa đông xuân khi lượng thức ăn xanh khan hiếm còn vào mùa khô do lượng thức ăn xanh trở nên ít hơn, trâu bò được người ta cho ăn rơm, ăn cỏ khô nhiều hơn từ dó dẫn đến làm hệ vi sinh trong dạ cỏ chưa kịp thích nghi với các thức ăn khác khiến việc tiêu hóa kém đi, hệ miễn dịch và sức khỏe giảm sút, khi chuyển mùa sang đầu mùa mưa thì cây cối phát triển, nguồn thức ăn dồi dào, trâu bò lại được cho ăn nhiều thức ăn xanh như cỏ non trở lại rồi kết hợp với sức khỏe yếu, hệ vi sinh không thích ứng kịp dẫn đến tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, gây ra các phản ứng lên men tạo khí (hơi) gây ra bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu, bò.

Nguyên nhân còn gia súc ăn nhiều cỏ non hoặc cây họ đậu, thức ăn nhiều chất nhầy như rau lang, rau muống non đã lên men sinh hơi nhanh, gia súc không kịp thoát hơi gây chướng căng dạ cỏ, gia súc ăn nhiều thức ăn dễ lên men sinh hơi trong dạ dày như thức ăn xanh nhiều nước như các loại gồm cỏ non, dây khoai lang, cây đậu tương, thân cây bắp (ngô) non, thức ăn chứa nhiều nhựa chát như lá cây dâm bụt. Thức ăn đã lên men một phần như các loại thân cây cỏ, rơm bị hoai mục, bã bia, bã sắn rồi cho đến cơm nguội, cháo. Trâu bò còn bị chướng hơi dạ cỏ do ăn phải các thức ăn chứa nhiều cyanide như măng tre, sắn hoặc do ngộ độc. Trâu bò có sức khỏe kém, mất cân bằng mên vi sinh đường ruột nên khi thời tiết thay đổi đột ngột sẽ ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa.

Bệnh tích
Bệnh chướng hơi dạ cỏ diễn tiến rất nhanh chóng, gia súc khi mắc phải chứng bệnh này sẽ có biểu hiện khó chịu, bồn chồn, bụng chướng căng to phềnh, mất hõm hông bên trái, có thể cao hơn cột sống, nếu gõ vào bụng có âm trống. Gia súc hay quay đầu về phía sau, có cảm giác đau đớn, gia súc còn biểu hiện thở rất khó, dạng hai chân trước, hô hấp tăng (thờ dốc phì phò), tim đập nhanh, tĩnh mạnh cổ phồng to, niêm mạc mắt, mũi, hậu môn xung huyết, sau đó tím bầm. Chướng hơi dạ cỏ khiến bụng trâu bò phềnh to ra, chèn ép vào các cơ quan khác và rất dễ làm gia súc tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Gia súc sau khi ăn khoảng 30 phút đến khoảng 1 tiếng đồng hồ sẽ xuất hiện các biểu hiện khởi bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu bò như bụng trâu bò phình to ra làm vật nuôi bị đau bụng, không đứng hoặc nằm yên một chỗ, đi loanh quanh và lấy đuôi quất mạnh vào vùng bụng trái nơi gần dạ cỏ. Nếu lấy tay gõ vào vùng hõm hông trái nghe có âm thanh như tiếng trống, nếu lấy tay ấn vào vùng dạ cỏ của trâu bò sẽ có cảm giác căng căng như cảm giác ấn tay vào quả bóng cao su có chứa hơi bên trong. Nếu nghe kĩ vùng dạ cỏ sẽ có âm thanh của nhu động dạ cỏ vang lên, ban đầu âm thanh dồn dập, về sau cường độ giảm dần rồi mất hẳn, đôi lúc chỉ nghe tiếng nổ lép bép vang lên. Khi bệnh tiến triển nặng hơn sẽ xuất hiện thêm các triệu chứng bệnh chướng hơi dạ cỏ trầm trọng hơn như bụng trâu bò ngày một phình to hơn, đến mức vùng hõm hông bên trái–vị trí của dạ cỏ lồi hẳn lên cao, có khi cao hơn cả mỏm xương ngoài cánh công.

Mức độ đau bụng của gia súc ngày càng cao, thậm chí vã cả mồ hôi ra, làm trâu bò mất sức nhanh, uể oải. Vật nuôi rơi vào trạng thái sợ hãi khiến chúng ngừng ăn và ngừng cả tập tính nhai lại. Bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu bò khiến dạ cỏ phình to ra, chèn ép vào các cơ quan nội tạng khác, khiến gia súc khó thở, thở gấp và tăng dần, thậm chí dạng hai chân trước ra để thở hoặc thè lưỡi ra để thở. Các cơ quan trong đó có cả hệ tuần hoàn bị chèn ép, khiến máu ở cổ và đầu không chảy về tim được, ứ đọng lại làm tĩnh mạch cổ phồng to, gây ra tim đập nhanh lên đến 140 nhịp/phút, mạch càng ngày càng yếu dần đi, huyết áp giảm dần. Từ các biểu hiện khó thở và thiếu máu tuần hoàn sẽ khiến trâu bò bị rơi vào hôn mê và tử vong rất nhanh do bị ngạt và máu nhiễm độc. Lỗ mũi và hậu môn chảy máu tươi, thậm chí bị lòi dom.

Điều trị
Chẩn đoán bệnh chướng hơi dạ cỏ thì dựa vào các đặc điểm và triệu chứng đặc trưng xuất hiện trên vật nuôi để chẩn đoán xem trâu bò có mắc bệnh chướng hơi dạ cỏ như bệnh khởi phát, tiến triển và diễn biến rất nhanh, ngay sau khi ăn từ 30 phút đến 1 tiếng đồng hồ. Vùng bụng trái căng phồng hẳn lên, gõ vào thấy âm trống ở vùng dạ cỏ. Ấn tay vào vùng bụng dạ cỏ sẽ có cảm giác tương tự như khi ấn tay bào quả bóng cao su căng hơi bên trong. Dùng dùi chọc (troca) chọc vào dạ cỏ sẽ có rất nhiều khí thoát theo lỗ kim ra ngoài. Trâu bò khó thở rất nặng. Cần phân biệt bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu bò với bệnh bội thực dạ cỏ có những đặc điểm như bệnh tiến triển chậm hơn, chỉ xuất hiện sau khi ăn từ 6-9 tiếng đồng hồ, gõ tay vào vùng dạ cỏ thấy âm đục tuyệt đối, nếu ấn tay vào vùng dạ cỏ sẽ để lại vết lõm nếu nhấc tay ra.

Muốn điều trị bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu bò hiệu quả cần phải tìm cách để tháo hơi ra khỏi dạ cỏ càng sớm càng tốt bằng cách, sử dụng các biện pháp để đẩy hết thức ăn ra khỏi dạ cỏ, ngăn chặn và ức chế quá trình sinh hơi do thức ăn lên men trong dạ cỏ, sử dụng các phương pháp để có thể hồi phục và tăng cường nhu động của dạ cỏ đồng thời kết hợp các biện pháp hỗ trợ để vật nuôi có sức chống lại bệnh. Điều trị thì trước tiên, cho gia súc nhịn ăn, đứng 2 chân trước lên cao hoặc đi lên dốc để dạ cỏ không chèn ép phổi và tim. Sau đó, cho gia súc uống 1 trong các loại dung dịch theo chỉ định, xoa bóp vùng dạ cỏ để kích thích ợ hơi. Có thể giã gừng tẩm vào rơm, vải thô, chà sát liên tục 30 – 60 phút ở hông bên trái. Làm như vậy nhiều lần nhằm tăng nhu động dạ cỏ. Nắm lưỡi gia súc kéo nhịp nhàng lệch về một bên nhiều lần để kích thích ợ hơi. Có thể dùng ống mềm (bằng cao su hoặc nhựa mềm) thông qua thực quản vào dạ cỏ, đồng thời dùng tay ấn mạnh vào hõm hông trái để hơi thoát ra ngoài.

Cách chăm sóc trâu bò bị chướng hơi dạ cỏ tốt nhất là giữ cho vật nuôi nằm đúng tư thế cao đầu, mông thấp để tăng cường lưu thông máu và dễ thở. Dùng tay kéo lưỡi trâu bò giúp chúng dễ thở hơn, nên kéo theo nhịp thở của trâu bò để đem lại hiệu quả cao nhất. Moi phân ở trực tràng ra để thoát hơi. Moi sạch phân ở trực tràng ra ngoài. Dùng cỏ khô, rơm chà sát vào vùng dạ cỏ ngày từ 2 -3 lần, mỗi lần 10 -15 phút để tăng cường nhu động của dạ cỏ. Nếu lượng hơi tích lại quá nhiều làm dạ cỏ phình to ra, khiến vật nuôi có biểu hiện ngạt thở thì bắt buộc phải chọc troca để hơi thoát ra. Trong trường hợp trâu bò mắc bệnh chướng hơi dạ cỏ kèm theo sủi bọt thì bọt khí sẽ bịt lỗ troca, không cho khí thoát ra ngoài. Dùng thuốc trộn với nước sạch rồi bơm vào dạ cỏ để phá vỡ các bọt khí bịt lỗ troca, làm lỗ thông thoáng trở lại giúp khí thoát được ra ngoài.

Tăng cường nhu động dạ cỏ bằng cách tiêm Pilocarpine (đối với bệnh chướng hơi kế phát sau bệnh liệt dạ cỏ), tiêm thuốc trợ sức, trợ lực, liều theo hướng dẫn của hãng thuốc. Nếu dùng các biện pháp trên không hiệu quả, dạ cỏ vẫn chướng căng, nguy hiểm đến tính mạng gia súc thì phải cấp cứu bằng cách chọc dùi (troca). Sát trùng vị trí giữa hõm hông trái của gia súc, chọc mạnh troca qua thành bụng, rút lõi từ từ, bịt đầu thoát của troca để hơi thoát từ từ, nếu cho hơi thoát nhanh thì áp lực máu ở não bị giảm đột ngột, gia súc bị sốc có thể chết. Giữ troca cho hơi ra hết, để gia súc khỏe lại, khi rút troca phải cho lõi vào, để thức ăn không tiếp xúc vết thương gây viêm phúc mạc. Dùng một trong các loại kháng sinh để chống nhiễm trùng.

Phòng bệnh
Khi vật nuôi hồi sức và có thể ăn được thì chỉ cho ăn các loại thức ăn thô nhiều chất xơ như rơm, cỏ. Để phòng bệnh thì không cho gia súc ăn quá nhiều cỏ non hoặc cây họ đậu, thức ăn nhiều chất nhày như rau lang, rau muống non, thức ăn dễ lên men, sinh hơi khác. Khi thay đổi thức ăn nên thay đổi từ từ để gia súc kịp thích nghi, không bị rối loạn tiêu hóa. Khi gia súc mắc bệnh liệt dạ cỏ, bội thực, tắc thực quản, viêm họng làm gia súc không ợ hơi được, viêm màng bụng cần kịp thời điều trị để tránh kế phát bệnh chướng hơi dạ cỏ.

Bệnh chướng hơi dạ cỏ ở trâu bò phòng tránh bằng cách không cho trâu bò ăn quá nhiều cỏ non, các cây họ đậu hoặc thức ăn chứa nhiều nhựa như rau khoai lang, rau muống non, lá sắn, thức ăn dễ lên men, sinh hơi. Không cho vật nuôi ăn các loại thức ăn dễ sinh hơi do lên men như cỏ non, cám, ngô, khoai, đậu tương. Khi thay đổi thức ăn thì cần thay đổi từ từ với hàm lượng vừa phải để hệ vi sinh trong dạ cỏ thích nghi, tránh làm gia súc bị rối loạn tiêu hóa. Khi gia súc mắc các bệnh liên quan đến rối loạn tiêu hóa hoặc hệ tiêu hóa cần chữa trị kịp thời, tránh làm phát bệnh bội nhiễm sang chướng hơi dạ cỏ. Nên cho trâu bò ăn thức ăn ủ chua với liều lượng vừa phải hàng ngày để tăng cường men vi sinh cho dạ cỏ đồng thời cải thiện hệ miễn dịch.

Bệnh thứ phát

Dạ cỏ bội thực
Bệnh thứ phát dẫn đến bệnh dạ cỏ bội thực (Dilatatio acuta ruminis íngestis) ở trâu bò là do trong dạ cỏ chứa nhiều thức ăn làm cho thể tích dạ dày tăng lên gấp bội, vách dạ dày căng. Đây là bệnh trâu bò hay mắc, chiếm tỷ lệ các bệnh ở dạ dày bốn túi. Nguyên nhân gây bệnh do ăn quá no. Trâu, bò ăn quá no các loại thức ăn thô như rơm, cỏ khô, cây họ đậu, bã đậu, hoặc do nhịn đói lâu ngày đột nhiên ăn no, ăn xong uống nhiều nước lạnh ngay đều có thể dẫn đến dạ cỏ bội thực. Do chăm sóc kém hoặc thay đổi thức ăn đột ngột, trâu, bò cày kéo mắc bệnh thường do làm việc quá mệt nhọc, ăn xong đi làm ngay, bò sữa mắc bệnh do thiếu vận động. Do cơ thể trâu, bò suy yếu, bộ máy tiêu hóa hoạt động kém hoặc do kế phát từ bệnh khác như nghẽn dạ lá sách, liệt dạ cỏ, viêm dạ tổ ong do ngoại vật, dạ múi khế biến vị.

Cơ chế phát bệnh của bệnh thứ phát này từ hoạt động của dạ cỏ do hệ thần kinh thực vật chi phối vì vậy những nhân tố gây bệnh ở bên ngoài hay trong cơ thể đều làm trở ngại hoạt động của thần kinh mê tẩu, làm giảm vận động của dạ cỏ, cuống hạ vị co thắt làm cho thức ăn tích lại ở dạ cỏ. Thức ăn lên men, thối rữa sinh ra nhiều hơi và các sản vật phân giải như các loại khí và axit hữu cơ. Những chất này kích thích vào vách dạ cỏ, làm cho dạ cỏ co giật từng cơn, con vật đau đớn không yên. Nếu hơi sinh ra nhiều sẽ gây ra chướng hơi, hơn nữa thức ăn trong quá trình lên men sẽ trương to làm căng vách dạ dày dẫn tới dãn dạ dày. Bệnh tiến triển làm cơ trơn co bóp yếu dần, bệnh nặng thêm, vách dạ cỏ bị kích thích gây viêm hoại tử, chất phân giải trong dạ cỏ ngấm vào máu gây trúng độc.

Triệu trứng của bệnh dạ cỏ bội thực khi bệnh mới phát thì sẽ thấy con vật giảm ăn hay không ăn, ngừng nhai lại, hơi ợ ra có mùi chua, chảy dãi, con vật đau bụng tỏ vẻ không yên, khó chịu. Đuôi quất mạnh vào thân, đi xoay quanh cọc buộc, lấy chân sau đạp bụng, đứng nằm không yên (có khi chống bốn vó giẫy giụa) khi dắt đi nhìn thấy vật của động cứng nhắc, hai chân dạng ra. Mé trái bụng con vật phình to, sờ nắn thấy chắc, ấn tay vào có dạng bột nhão, con vật đau, cho tay vào trực tràng sờ vào dạ cỏ thấy chắc như sờ vào túi bột, con vật rất khó chịu, gõ vào vùng dạ cỏ thấy âm đục tương đối lẫn lên vùng âm bùng hơi. Vùng âm đục tuyệt đối lớn và chiếm cả vùng âm đục tương đối. Tuy vậy nếu có vật chướng hơi kế phát thì khi gõ thì khi gõ vẫn có âm bùng hơi. Khi nghe thấy có âm nhu động dạ cỏ giảm hay ngừng hẳn, nếu bệnh nặng thì vùng bụng trái chướng to, con vật thở nhanh, nông, tim đập mạnh, chân đi loạng choạng, run rẩy, mệt mỏi, cũng có khi nằm mê mệt không muốn dậy. Có thể gây viêm ruột kế phát, lúc đầu con vật đi táo, sau khi đi tiêu chảy sốt nhẹ.

Trâu, bò mắc bệnh này thường được chẩn đoán có những đặc điểm như bụng trái căng to, sờ vào chắc, ấn tay vào vùng dạ cỏ để lại vết tay, trâu, bò không ăn, nhai lại giảm. Để chẩn đoán cần phân biệt với các bệnh trước đó như dạ cỏ trướng hơi với đặc điểm là bệnh phát ra nhanh, vùng bụng trái căng to, sờ vào dạ cỏ căng như quả bóng, gia súc khó thở, chết nhanh hoặc liệt dạ cỏ thì nắn vùng bụng cảm thấy thức ăn nát như cháo, nhu động dạ cỏ căng như quả bóng, gia súc khó thở, chết nhanh, còn bệnh viêm dạ tổ ong ngoại vật thì Con vật có triệu chứng đau khi khám vùng dạ tổ ong.  Điều trị nếu bệnh nhẹ, không kế phát bệnh khác thì sau 3-5 ngày sẽ khỏi, nếu kế phát chướng hơi, viêm ruột hay nhiễm độc thì có thể chết.

Nếu ở bệnh nặng phải làm hồi phục và tăng cường nhu động dạ cỏ, tìm cách thải thức ăn tích lâu ngày trong dạ cỏ bằng cách cho gia súc nhịn ăn 2-3 ngày (không hạn chế uống nước) tăng cường xoa bóp vùng dạ cỏ, dắt cho gia súc vận động để tăng cường cơ năng vận động của dạ cỏ. Những ngày sau cho gia súc ăn một ít thức ăn mềm, dễ tiêu và cho ăn làm nhiều lần trong ngày, đồng thời có thể thụt ruột cho gia súc bằng nước ấm. Để tống chất chứa trong dạ cỏ ra ngoài cho uống các loại thuốc và có thể dùng lý liệu pháp để kích thích nhu động dạ cỏ, nếu bệnh nặng phải can thiệp bằng phẫu thuật ngoại khoa: mổ dạ cỏ lấy thức ăn ra. Nếu trâu, bò có hiện tượng suy tim, dùng cafein hoặc long não để trợ tim. Nếu bội thực dạ cỏ có kế phát chướng hơi cấp tính phải dùng troca chọc thoát hơi. Trong thực tế lâm sàng có thể chữa bằng cách cho trâu, bò uống dung dịch gồm muối ăn, giã với tỏi hòa vào nước cho uống. Dùng biện pháp moi phân hay thụt ruột để kích thích nhu động dạ cỏ.

Liệt dạ cỏ
Di chứng của bệnh này còn là bệnh liệt dạ cỏ (Atomia ruminis) làm cho dạ cỏ co bóp kém và dẫn đến liệt, thức ăn trong dạ cỏ, dạ múi khế không được xáo trộn và tống về đằng sau, khiến vật nuôi giảm nhu động và liệt. Bệnh này do kế phát của một số bệnh khác như nội khoa (dạ cỏ bội thực, dạ cỏ chướng hơi, viêm dạ tổ ong do ngoại vật, viêm phúc, mạc), truyền nhiễm (bệnh cúm, bệnh tụ huyết trùng); bệnh ký sinh trùng (sán lá gan, ký sinh trùng đường máu) hoặc do trúng độc cấp tính gây nên. Nguyên tắc là làm tăng nhu động dạ cỏ, làm giảm chất chứa. Khi mới mắc bệnh cho gia súc uống nước bình thường, cần cho nhịn ăn sau đó cho ăn thức ăn dễ tiêu hóa, cho ăn ít và nhiều lần trong ngày. Xoa bóp vùng dạ cỏ và cho gia súc vận động nhẹ nhàng, không nên xoa bóp vùng dạ cỏ nếu trường hợp gia súc đau nhiều.

Bệnh cũng do chăm sóc nuôi dưỡng gia súc không đúng phương pháp, trâu bò ăn nhiều thức ăn tinh, ít thức ăn thô xanh; ăn những thức ăn quá đơn điệu hay thay đổi thức ăn quá đột ngột. Thời gian thức ăn khan hiếm, gia súc bị đói, ăn rơm bị mốc, thối nát nên thiếu sinh tố làm cho thể suy nhược. Ngoài ra chế độ quản lý gia súc không hợp lý, gia súc làm việc quá sức, thay đổi điều kiện chăn thả. Thức ăn có tính kích thích mạnh làm cho nhu động dạ cỏ quá hưng phấn, đến giai đoạn sau sẽ làm giảm trương lực của cơ, nhu động dạ cỏ giảm sau đó liệt. Có thể gia súc bị các bệnh tim, gan, thận, rối loạn trao đổi chất, hay mắc những bệnh mạn tính khác.

Tác động bệnh lý làm trở ngại tới hoạt động của hệ thần kinh trung ương, thần kinh thực vật rồi làm trở ngại sự hoạt động của tiền vị làm cho cơ dạ cỏ giảm nhu động và dẫn đến liệt. Triệu chứng có thể thấy là trâu bò giảm ăn, thích ăn thức ăn thô hơn thức ăn tinh, khát nước, nhai lại giảm hoặc ngừng hẳn, nhu động dạ cỏ kém hoặc mất; ợ hơi, hơi có mùi hôi thối. Con vật thích nằm, mệt mỏi, niêm mạc miệng khô. Sờ nắn vùng dạ cỏ qua trực tràng thấy thức ăn như cháo đặc, vùng bụng trái sưng to, khó thở. Phân lỏng lẫn chất nhầy, khi kế phát viêm ruột thì phân lỏng và thối. Nếu bệnh nặng con vật có cơn co giật và chết.

Bệnh làm cho thể tích của dạ cỏ và dạ múi khế tăng, vùng dạ cỏ trũng xuống, thức ăn trong dạ lá sách khô lại, trong dạ cỏ chứa đầy dịch nhầy có mùi thối, niêm mạc dạ dày viêm hoặc xuất huyết. Cần phát hiện bệnh sớm để có phương pháp điều trị phù hợp vì nếu bệnh mới phát thì con vật bình phục trở lại. Tuy nhiên, biểu hiện bệnh thường giống vơí các loại bệnh khác như: Dạ cỏ chướng hơi (bệnh phát ra đột ngột, vùng bụng trái phồng to, căng như quả bóng, con vật ngạt thở, niêm mạc tím bầm, nếu can thiệp không kịp thời con vật sẽ chết); Viêm dạ tổ ong ngoại vật (con vật cũng liệt dạ cỏ, thay đổi tư thế đứng, dạng hai chân trước khi xuống dốc, đau, nghiến răng, phù yếm). Bệnh thường gây viêm phúc mạc, viêm ngoại tâm mạc kế phát. Viêm dạ dày ruột cấp tính (gia súc hơi sốt, trong dạ cỏ không tích hơi và đọng lại thức ăn, nhu động ruột tăng, tiêu chảy).

Chú thích

Bệnh động vật


title: Pausanias của Macedonia

text:
Pausanias của Macedonia (), là vị vua đã kế vị Archelaos II. Ông đã bị Amyntas III ám sát ngay trong năm khi ông vừa mới lên ngôi.

Than khảo
Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology

Tham khảo

Vua Macedonia
Mất năm 394 TCN


title: Lithacodia dorata

text:
Lithacodia dorata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithacodia


title: Thủy quái ăn thịt người trên sông Kali

text:
Thủy quái ăn thịt người trên sông Kali là một loạt các cuộc tấn công gây tử vong đối với con người được cho là gây ra bởi một con cá chiên sông tên là Goonch, vụ việc diễn ra trong ba ngôi làng trên bờ sông Kali ở Ấn Độ và Nepal vào thời điểm giữa năm 1998 và 2007. trong bối cảnh nhiều vụ tấn công đáng ngờ nhắm vào các nạn nhân bơi trên con sông, giấy lên nỗi hoảng sợ, nhà sinh vật học người Anh Jeremy Wade đã tiến hành điều tra và khám phá ra chân tướng sự việc. Những sự kiện này đã được thể hiện trên chương trình truyền hình River Monsters cũng như được nhắc đến nhiều trên các phương tiện truyền thông.

Bối cảnh

Sông Kali lớn (Graet Kali Gandaki) nằm giữa biên giới Nepan và Ấn Độ. Dòng chảy xuất phát từ các nguồn nước thuộc dãy Himalaya ở độ cao 3.600 mét so với mặt nước biển. Nhưng có một số truyền thuyết đáng sợ về quái thú ăn thịt người đã ám ảnh dân làng ở khu vực này. Các cư dân rất miễn cưỡng khi tắm hay vui đùa trên sông này. Trong nhiều năm, các cư dân ở dọc theo dòng sông Kali lớn tin rằng có một con quái vật hung dữ đang ẩn nấp bên dưới mặt nước dòng sông chảy theo biên giới Nepan và Ấn Độ. Họ nghĩ con quái vật này luôn bơi theo dòng nước đục ngầu và nhắm mục tiêu vào những người đang tắm trên sông.

Biến cố đầu tiên gây hoảng sợ cho các dân làng diễn tra trên sông vào tháng 4 năm 1988, khi một người thanh niên Nepan lội dưới nước, bị một con gì đó kéo xuống nước chết đuối và trốn mất. Ba tháng sau, một cậu bé đang tắm cùng với cha mình trên sông Kali, đột nhiên bị tấn công và bị kéo xuống nước. Người cha chỉ biết kêu khóc thảm thiết mà không thể làm gì được cả. Sau đó, những sự việc như thế tiếp tục xảy ra nhiều lần cho tới khi chúng ám ảnh những người sống bên dòng sông. Sự hiếu kỳ cuối cùng cũng được sáng tỏ khi một nhà sinh học người Anh Jeremy Wade nghiên cứu dòng sông này và phát hiện ra câu trả lời.

Các vụ tấn công
Các vụ việc tấn công được diễn ra dồn dập, những manh mối có được là lời kể của các nhân chứng. Những nhân chứng chỉ thấy một hình dạng sẫm màu thấp thoáng kéo các thiếu niên xuống, nhưng điều này đủ để khiến họ tin rằng sát thủ là một thủy quái, hình dạng giống như con heo to với khả năng nuốt chửng các nạn nhân.

Vụ việc thứ nhất
Nạn nhân đầu tiên được phỏng đoán là nạn nhân của vụ cá Goonch tấn công là một thanh niên 17 tuổi, cũng người Nepan. Anh ta bị chết sau khi tắm sông vào tháng 4 năm 1988. Những người chứng kiến nói họ thấy người thanh niên trẻ bị kéo xuống nước bởi một con gì đó rất mạnh mẽ trong nước. Các nhân chứng cho biết cụ thể hơn về cuộc tấn công đầu tiên xảy ra vào tháng 4 năm 1998, vào lúc 13:00, một thanh niên 17 tuổi là Dil Bahadur, trong khi đang bơi ở sông, bất ngờ bị kéo lê dưới nước trước mặt bạn gái của mình và trước một số nhân chứng. Cái xác đã không được tìm thấy, thậm chí sau khi tìm kiếm ba ngày trải dài 5 km.

Vụ việc thứ hai
Ba tháng sau sự việc này, một cậu bé bị kéo xuống nước, trong khi người cha chỉ biết đứng nhìn trong tuyệt vọng. Đó chính là em Ghat, một cậu bé đã được kéo dưới nước trước mặt cha mình, người đã bất lực xem cảnh tưởng này diễn. Xác chết của cậu bé đã không bao giờ được tìm thấy.

Vụ việc thứ ba
Cuối cùng, vào năm 2007, một người thanh niên 18 tuổi người Nepan đang bơi trên sông thì bị kéo xuống bởi một con vật bí ẩn và biến mất khỏi mặt nước. Theo những người chứng kiến thấy tận mắt, con quái vật này giống một con heo lớn. Các báo cáo cho biết, cuộc tấn công thứ ba xảy ra vào năm 2007 khi một người đàn ông Nepal khoảng 18 tuổi biến mất trong dòng sông, ông ta bị kéo xuống bởi một cái gì đó được mô tả như là giống như một con lợn dài ngoằng. Như vậy, Một thanh niên 18 tuổi người Nepan mất tích sau khi bị kéo xuống sông bởi một con gì được mô tả là “giống một con heo dài”.

Điều tra

Từ sự việc nêu trên, nhà sinh vật học người Anh Jeremy Wade đã tình nguyện để điều tra, truy tầm thủ phạm. Nhà sinh học Jeremy Wade, người vận dụng mọi kinh nghiệm và kỹ năng của mình – cùng với sonar hiện đại và một tàu ngầm nhỏ để truy tìm con thủy quái khổng lồ, mà kích thước có thể lên đến 2 mét. Đây là cuộc chiến giữa người và thủy quái, Jeremy thực sự đem cả mạng sống để thực thi nhiệm vụ khi anh lao vào vùng nước chết chóc của sông Kali và cố bắt một trong những con thủy quái này lên bờ.

Giả thiết
Mặc dù ban đầu hoài nghi về sự thật đằng sau các cuộc tấn công, vì các cuộc tấn công chỉ xảy ra trong một khu vực cụ thể kéo dài 4-5 dặm. Wade đưa ra giả thuyết rằng các sinh vật sẽ phải có cân nặng 200-300 lbs để làm được như vậy. Ban đầu ông Wade nghĩ những con cá buayalah ăn tro hỏa táng. Tuy nhiên lý thuyết này đã thay đổi khi ông chuyển sự chú ý vào cá da trơn Goonch, một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất thế giới. Có lẽ có một số loài cá da trơn sẽ phát triển lớn hơn những con khác nếu chúng được cung cấp nhiều thực phẩm hơn, khi đó chúng có thể to lớn hơn nữa.

Trong thời đó, những báo cáo về người mất tích khi tắm trên sông tiếp tục gia tăng. Các cư dân rất phẫn nộ và bắt đầu tranh luận về loài sinh vật sống ở đó. Một số người tin có một số cá sấu sống trên sông. Tuy nhiên khi điều tra, không có con cá sấu nào sống ở gần đó. Tất cả ba loài cá sấu có thể trong khu vực này đã bị loại trừ cá sấu nước mặn không đi đến nội địa; cấu trúc hàm của cá sấu gharials ngăn cản chúng giết người và những loài cá sấu đầm lầy phổ biến nhất ở Ấn Độ lại không sống trong sông Kali. Mặc dù cá mập bò đã được ban đầu được coi là thủ phạm nhưng một cuộc điều tra trong khu vực bởi nhà sinh học biển Rick Rosenthal lại không nhìn thấy cá mập bò. Hơn nữa, Wade cho rằng cá mập bò sẽ không sống quá xa thượng nguồn, và chưa hề có dấu hiệu của vây lưng lượn trên bề mặt của nước.

Sau đó ông bắt một con nặng chừng 55 ký với chiều dài gần 2 mét. Trọng lượng và kích thước có thể nói là kỷ lục thế giới bởi vì nó nặng hơn và lớn hơn những con cá da trơn từng bắt được trước đây. Nếu con cá này bắt được, người ta sẽ không thể trốn thoát. Sau một nỗ lực không thành công được thực hiện với một với chiếc cần câu, một giàn thiêu đã được thiết kế để thu hút con thủy quái. Một con cá chiên kỷ lục dài lên đến 6 ft đã bị bắt vào ngày hôm sau, và được cân lên đến 75,5 kg (166 lbs), gấp ba lần trọng lượng của một con cá chiên trung bình. Mặc dù Wade ước tính rằng con cá đã mạnh mẽ và đủ lớn để ăn một đứa trẻ nhỏ, ông đã nói về cuộc phỏng vấn rằng ông tin rằng mẫu vật lớn hơn là khả năng tồn tại, và rằng các mẫu vật ông bị bắt là không đủ lớn.

Phát hiện
Qua quá trình điều tra, ông Wade phát hiện loài quái vật ăn thịt người hóa ra chính là một con cá da trơn khổng lồ (giant catfish) đã chịu sự biến đổi DNA vì thường ăn tro hỏa táng trong nghi lễ tang truyền thống của cộng đồng này được gọi là nghi lễ Bagmati. Kali là con sông linh thiêng của người Hindu nơi tro hỏa táng được rắc bên bờ sông. Một giả thuyết cho rằng những phần cơ thể bị thiêu được đổ vào sông có thể nuôi sống sinh vật chưa biết này, khiến nó quen mùi thịt người và tăng trưởng đến kích thước khổng lồ.

Đây là loài cá đặc hữu của dòng sông. Tuy nhiên sau hàng chục năm ăn thịt người hỏa táng do dòng nước cuốn đi, những con cá này biến đổi gien và lớn hơn kích thước bình thường. Chúng trở nên nghiện thịt, và bắt đầu đưa thịt người làm thức ăn chính. Vì thế nếu không còn nghi lễ tang truyền thống, loài cá này trở nên hung hãn và tấn công người.

Trong nghiên cứu của mình, ông Wade bắt được một con cá da trơn ăn thịt người dàì 1,8 mét và nặng 73 pound. Theo ông Wade, nếu con cá với kích thước này tấn công người dưới nước, rất ít khả năng nạn nhân trốn thoát. Ông gọi loài cá này là Goonch. Con cá biến đổi gien này đã được điều tra bởi nhà sinh học Jeremy Wade, chương trình này đã được phát trên truyền hình mới đây. Những người địa phương kể cho biết loài quái vật này đã phát triển to lớn một cách bất thường sau khi ăn thịt người hỏa táng. Có lẽ chúng thích ăn thịt sống sau khi ăn tro hỏa táng.

Như vậy, một loài cá da trơn bị nghi ngờ là đã biến đổi gien để trở thành một loài to lớn và đáng sợ. Cá này đang là chủ đề nghiên cứu của các nhà khoa học ở Nepan và Ấn Độ. Họ lo con cá này đã giết nhiều người sau khi “cảm nhận” được mùi vị thịt người. Loài cá da trơn khổng lồ này, thường gọi là Goonch, được cho là phát triển sau khi ăn tro người hỏa táng được ném xuống sông Great Kali, con sông biên giới giữa Nepan và ấn Độ, nơi cá này được bắt.

Thủ phạm
Qua điều tra, cho kết luận sơ bộ rằng một quái thú ăn thịt người có mang là Goonch chính một loài cá da trơn (chính xác là cá chiên sông với tên khoa học là Bagrus yarrelli) dài 6 ft, nặng 150 lb, sống ở sông Great Kali ở dưới chân của dãy núi Himalaya. Con cá khổng lồ này được thuật lại là đã kéo rất nhiều người xuống nước trong hơn 20 năm qua, làm họ chết đuối và ăn thịt họ. Có giả thuyết con cá có được mùi vị thịt người là do sau khi ăn phần còn lại sau khi hỏa táng được quăng xuống sông.

Loài cá này sống ở sông Kali, chạy giữa Ấn Độ và Nepal. Cá da trơn thuộc họ cá trê. Nó có chiều dài lên tới gần 2 m, nặng khoảng 70 kg với những chiếc răng sắc nhọn. Điều khiến loài thủy quái Gooch khổng lồ này trở lên nguy hiểm và đáng sợ là nó khả năng tấn công và ăn thịt người. Cá da trơn khổng lồ Goonch tại sông Uttarakhand, Ấn Độ có thể dài đến hai mét và đạt cân nặng 90 kg. Loài cá to lớn này bị coi là thủ phạm gây ra những vụ tấn công người bơi lội ở sông Kali, Ấn Độ vào khoảng những năm 1998-2007.

Hoạt động chủ yếu trên sông Kali, chạy giữa Ấn Độ và Nepal, loài cá da trơn này có chiều dài gần 2m và cân nặng khoảng 70 kg. Nhiều người cho rằng loài cá này có thể phát triển kích thước lớn như vậy là do dòng sông Kali bị ô nhiễm bởi các nhà máy công nghiệp cùng với việc xử lý xác chết trong các nghi thức của tang lễ Hindu đã khiến loài cá này bị đột biến. Loài thủy quái này cũng có một cái miệng khổng lồ cùng hàm răng tuy nhỏ nhưng sắc như dao cạo. Trên cơ sở những báo cáo về một vụ bị tấn công bởi loài cá Goonch ở Ấn Độ và một cậu bé 18 tuổi đã thiệt mạng, người ta không bao giờ tìm được xác của cậu bé đó nữa.

Cá chiên sông (Bagarius yarrelli) là một loài cá da trơn rất lớn trong chi Bagarius, tìm thấy trong các con sông lớn ở Nam Á và Đông Nam Á, cụ thể trong lưu vực sông Ấn và sông Hằng, phần lớn miền nam Ấn Độ ở phía đông dãy núi Tây Ghats, cũng như trong lưu vực sông Mê Kông, Xe Bangfai cho tới Indonesia; nhưng không có ở các sông suối nhỏ. Loài cá này dài tới 2 m (6,6 ft) và cân nặng tới trên 90 kg (200 lb). Nó có thể là loài to lớn nhất trong chi Bagarius. Thức ăn chủ yếu của nó là các loại tôm tép, nhưng cũng ăn cả cá nhỏ và côn trùng thủy sinh. Di cư thành đàn, được thông báo là di cư để theo đuổi con mồi. Người ta cũng thông báo là có các cá thể di cư theo cá hô (Catlocarpio siamensis) trong thời kỳ di cư về thượng nguồn Được đánh bắt và mua bán ở chợ dưới dạng cá tươi, nhưng không được đánh giá cao do thịt cá bở, nhanh ươn và vì thế có thể gây bệnh.

Trong truyền thông
Những vụ tấn công ăn thịt người của thủy quái và quá trình điều tra là chủ đề một phim tài liệu truyền hình được phát sóng vào ngày 22 tháng 10 năm 2008, cũng như một tập phim về Các cuộc tấn công trên sông Kali (Kali River goonch attacks) trên kênh truyền hình Animal Planet trong loạt River Monsters trên kênh Discovery Channel do nhà sinh vật học người Anh Jeremy Wade thủ vai chính. Kênh Five, một kênh truyền hình Anh, phát hình về loài cá ăn thịt người ở Ấn Độ trong loạt chương trình Nature Shock của mình. Tập phim có tên “Thủy quái ăn thịt người” đang điều tra về cái chết của ba thiếu niên trên đoạn sông dài năm dặm thuộc sông Kali, miền bắc Ấn Độ, mà nó dẫn đến một loài cá da trơn săn mồi lớn.

Vụ việc tương tự
Không chỉ trên dòng sông Mekong mới có các loài cá da trơn khổng lồ. Ở hồ Furong thuộc Huadu, Trung Hoa, cũng xảy ra sự náo động. Hàng năm, luôn xảy ra một vài trường hợp người bị chết đuối và mất tích một cách bí ẩn trên hồ nước này. Nhưng sự bí ẩn cuối cùng cũng được khám phá ra. Những người địa phương đã tìm cách bắt được một con cá da trơn khổng lồ có kích thước dài tới 3 mét với bề rộng đầu tới 1 mét. Khi bụng cá được cắt ra, họ phát hiện “phần còn lại” của một người trong đó.

Tuy nhiên vì chính quyền địa phương sợ ảnh hưởng đến du lịch của vùng, họ tìm cách giấu nhẹm đi. Nhưng một số du khách cũng chụp được một số bức ảnh về con quái thú này bằng điện thoại. Một số người xem loài cá này thuộc loài cá trê Clarius batrachus, nhưng không ai giải thích vì sao nó lớn đến như vậy. Hiện nay những người địa phương và du khách nước ngoài không được phép bơi ở hồ này. Người ta nói vẫn còn cá lớn sống trong hồ sẵn sàng ăn thịt những người bơi trong đó.

Tham khảo
 Wade, Jeremy (2011) River Monsters: True Stories of the Ones that Didn't Get Away Da Capo Press. ISBN 9780306819544.
 Mutant fish develops a taste for human flesh in India

 Nature Shock: Flesh-Eating River Monster, Channel Five, ngày 14 tháng 10 năm 2008, 8pm
 Những loài thủy quái ăn thịt người khiến con người khiếp hãi
 Những loài cá khổng lồ có nguy cơ tuyệt chủng

Liên kết ngoài
Corpse-Eating Mutant Fish Caught
Humans scoffed by mutant fish

Động vật tấn công
Động vật ăn thịt người
Cá Ấn Độ


title: Hạ huyết áp thế đứng

text:
Hạ huyết áp thế đứng là một bệnh nghiêm trọng, xảy ra khi huyết áp của một người giảm lúc đột ngột đứng lên từ tư thế nằm hoặc ngồi. Điều này xảy ra chủ yếu là do sự co thắt chậm của các mạch máu ở phần dưới của cơ thể (sự co thắt này là cần thiết để duy trì huyết áp cân bằng khi thay đổi tư thế để đứng dậy). Kết quả là máu tụ lại trong các mạch máu ở chân lâu hơn và ít được đưa trở lại tim, dẫn đến giảm cung lượng tim và  sau đó là thiếu máu lên não. Phổ biến nhất là hạ huyết áp thế đứng nhẹ và có thể xảy ra nhanh chóng ở bất cứ ai, nhưng phổ biến đặc biệt ở người già và những người bị huyết áp thấp. Huyết áp nếu giảm nghiêm trọng có thể dẫn đến ngất xỉu và có khả năng gây chấn thương.

Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây hạ huyết áp thế đứng, chẳng hạn như một số loại thuốc (ví dụ như thuốc chẹn alpha), bệnh thần kinh tự trị, giảm thể tích máu và xơ cứng mạch máu do tuổi tác.

Ngoài việc giải quyết nguyên nhân cơ bản, hạ huyết áp thế đứng có thể được khuyến nghị chữa bằng cách tăng lượng muối và nước (để tăng thể tích máu), mang vớ nén y tế và có thể dùng thuốc (fludrocortison, midodrine,...).

Dấu hiệu và triệu chứng
Hạ huyết áp thế đứng được đặc trưng bởi các triệu chứng xảy ra sau khi đứng dậy (từ nằm hoặc ngồi), đặc biệt là khi sự thay đổi tư thế này xảy ra nhanh chóng. Nhiều người bị choáng váng (cảm giác có thể sắp ngất), đôi khi nghiêm trọng hơn. Cũng có thể có cảm giác yếu hoặc mệt mỏi. Một số báo cáo khó tập trung, mờ mắt, run rẩy, chóng mặt, lo lắng, đánh trống ngực (nhận thức về nhịp tim), cảm thấy ra nhiều mồ hôi hoặc khó chịu, đôi khi buồn nôn. Một số có thể trông nhợt nhạt.

Bệnh liên quan
Các rối loạn có thể liên quan tới bệnh Addison, xơ vữa động mạch (các mảng xơ vữa tích tụ từ chất béo lắng đọng trong động mạch), bệnh tiểu đường, u tủy thượng thận, loạn chuyển hóa porphyrin, và một số bệnh thần kinh rối loạn trong đó có bệnh teo đa hệ thống và các dạng của bệnh dysautonomia. Nó cũng liên quan đến hội chứng Ehlers–Dan Danlos và chứng chán ăn tâm thần. Nó cũng xuất hiện ở nhiều bệnh nhân mắc bệnh Parkinson do mất dây thần kinh giao cảm hoặc do tác dụng phụ của liệu pháp dopaminomimetic. Điều này hiếm khi dẫn đến ngất xỉu trừ khi người đó đã bị suy hệ thần kinh tự chủ hoặc có một bệnh về tim nào đó không liên quan.

Một bệnh khác là thiếu dopamine beta-hydroxylase,đã được cho là không liên quan, làm mất chức năng giao cảm noradrenergic và được đặc trưng bởi mức độ norepinephrine thấp hoặc cực kỳ thấp, nhưng thừa dopamine.

Liệt tứ chi và liệt hai chi dưới cũng có thể gặp các triệu chứng này do không có khả năng duy trì huyết áp và lưu lượng máu đến phần trên của cơ thể.

Nguyên nhân
Một số nguyên nhân gây hạ huyết áp thế đứng bao gồm: dung lượng máu thấp (ví dụ do mất nước, chảy máu hoặc sử dụng thuốc lợi tiểu), thuốc giãn mạch máu, các loại thuốc khác, gián đoạn co mạch máu, nằm quá lâu (bất động), thiếu máu, hoặc gần đây có phẫu thuật giảm cân.

Thuốc

Hạ huyết áp thế đứng có thể là tác dụng phụ của một số thuốc chống trầm cảm nhất định, chẳng hạn như thuốc ba vòng  hoặc thuốc ức chế monoamin oxydase (MAOIs). Cần sa và tetrahydrocannabinol đôi khi có thể gây hạ huyết áp thế đứng mạnh. Rượu có thể làm giảm huyết áp thế đứng đến điểm ngất. Hạ huyết áp thế đứng cũng có thể là tác dụng phụ của thuốc chẹn alpha-1 (thuốc ức chế adrenergic alpha 1). Thuốc chẹn Alpha 1 ức chế sự co mạch được tiến hành do thụ thể cảm áp khi thay đổi tư thế và sự giảm huyết áp sau đó.

Những yếu tố khác
Bệnh nhân dễ bị hạ huyết áp thế đứng là người già, phụ nữ sau sinh và những người nằm lâu. Những người mắc chứng chán ăn và háu ăn thường bị tác dụng phụ là hạ huyết áp thế đứng. Uống rượu cũng có thể dẫn đến hạ huyết áp thế đứng do tác dụng gây mất nước của nó.

Cơ chế
Hạ huyết áp thế đứng xảy ra khi trọng lực khiến máu dồn vào các chi dưới khiến máu về tĩnh mạch ít lại, dẫn đến giảm cung lượng tim và giảm áp lực động mạch sau đó. Ví dụ, thay đổi từ tư thế nằm sang đứng sẽ mất khoảng 700 ml máu từ ngực và bj giảm áp lực máu tâm thu và tâm trương. Hậu quả là máu trở lại không đủ ở phần trên của cơ thể. Thông thường, một loạt các phản ứng về tim, mạch máu, thần kinh, cơ bắp và thần kinh phản ứng nhanh chóng nên huyết áp không giảm nhiều. Một phản ứng là co mạch (phản xạ của thụ thể cảm áp) sẽ ép máu lên cơ thể một lần nữa. (Thông thường, nó ép máu mạnh hơn cần thiết và là lý do tại sao huyết áp tâm trương sẽ cao hơn một chút khi đứng lên so với khi nằm ngang.) Do đó bắt buộc phải có một số yếu tố ức chế một trong những phản ứng này và gây ra sự giảm huyết áp lớn hơn bình thường. Những yếu tố như vậy bao gồm lượng máu thấp, bệnh và thuốc.

Định nghĩa
Hạ huyết áp thế đứng (hạ huyết áp tư thế) là giảm huyết áp khi đứng. Viện Hàn lâm Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ (AAFP) yêu cầu định nghĩa nó là sự giảm ít nhất 20 mm Hg huyết áp tâm thu hoặc giảm ít nhất 10 mm Hg huyết áp tâm trương trong vòng ba phút sau khi đứng dậy. Nó không phải là một bệnh, mà là một phát hiện vật lý. Nó có thể có hoặc không liên quan đến các triệu chứng (hoặc bệnh), nhưng một triệu chứng đầu tiên thường gặp là chóng mặt khi đứng, có thể là các triệu chứng nghiêm trọng hơn: thị lực giảm, chóng mặt, yếu và thậm chí ngất.

Danh mục con
Hạ huyết áp thế đứng có thể được phân thành ba nhóm: 'ban đầu', 'cổ điển' và 'bị trì hoãn'.

Hạ huyết áp thế đứng 'ban đầu' thường được đặc trưng bởi sự giảm huyết áp tâm thu ≥40 mmHg và/hoặc giảm huyết áp tâm trương ≥20 mmHg trong vòng 15 giây sau khi đứng. Huyết áp sau đó nhanh chóng trở lại bình thường, do đó thời gian hạ huyết áp và của các triệu chứng là ngắn (<30 giây).

Hạ huyết áp thế đứng 'cổ điển' thường được đặc trưng bởi giảm huyết áp tâm thu ≥20 mmHg và/hoặc giảm huyết áp tâm trương ≥10 mmHg trong khoảng 30 giây và 3 phút khi đứng.

Hạ huyết áp thế đứng bị trì hoãn thường được đặc trưng là giảm huyết áp tâm thu duy trì ≥20 mm Hg hoặc giảm huyết áp tâm trương duy trì ≥10 mm Hg sau 3 phút thử nghiệm đứng hoặc trên bàn nghiêng (tilt table test).

Phòng ngừa

Thay đổi lối sống
Ngoài việc điều trị các nguyên nhân có thể đảo ngược (ví dụː dừng hoặc giảm sử dụng một số loại thuốc), còn có một số biện pháp có thể cải thiện các triệu chứng hạ huyết áp thế đứng và ngăn ngừa các cơn ngất. Ngay cả những sự gia tăng nhỏ trong huyết áp cũng có thể đủ để duy trì lưu lượng máu đến não khi đứng.

Ở những người không được chẩn đoán huyết áp cao, uống 2-3 lít chất lỏng mỗi ngày, tiêu thụ 10 gram muối có thể làm suy giảm các triệu chứng bằng cách tối đa hóa lượng chất lỏng trong máu. Một cách nữa là giữ cho đầu giường hơi cao. Điều này làm giảm sự trở lại của chất lỏng từ các chi đến thận vào ban đêm, do đó làm giảm sản xuất nước tiểu vào ban đêm và duy trì chất lỏng trong tuần hoàn. Có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để cải thiện sự trở lại của máu về tim như: mang vớ nén và có thể thực hiện các bài tập ("các động tác chống áp lực vật lý" PCM) trước khi đứng lên (ví dụ: bắt chéo chân và ngồi xổm).

Thuốc
Midodrine có thể có lợi cho những người bị hạ huyết áp thế đứng, Tác dụng phụ chính là piloerection ("nổi da gà"). Fludrocortisone có bằng chứng hiệu quả ít hơn nhưng vẫn được sử dụng.

Một số khác có rất ít bằng chứng cho sự hiệu quả làindomethacin, fluoxetine, chất đối kháng dopamin, metoclopramide, Domperidone, thuốc ức chế monoamine oxidase với tyramine (có thể gây tăng huyết áp nghiêm trọng), oxilofrine, kali chloride, và Yohimbine.

Tiên lượng
Hạ huyết áp thế đứng có thể gây ngã. Nó cũng liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, suy tim và đột quỵ. Cũng có dữ liệu quan sát cho thấy hạ huyết áp thế đứng ở tuổi trung niên làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ và giảm chức năng nhận thức.

Tham khảo

Huyết áp thấp


title: Thumatha tramontana

text:
Thumatha tramontana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thumatha


title: Campodorus crassipes

text:
Campodorus crassipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Campodorus


title: War Thunder

text:
War Thunder là một trò chơi trực tuyến đa nền tảng lấy cảm hứng từ Chiến tranh thế giới thứ hai được phát triển bởi Gaijin Entertainment tại Nga dành cho các nền tảng Microsoft Windows, OS X, Linux, PlayStation 4 và các nền tảng VR như VIVE, Oculus Quest. Với hơn 2000+ phương tiện chiến tranh bao gồm xe tăng, máy bay cánh cố định, trực thăng, tàu thủy, xe bọc thép hạng nhẹ, v.v. của rất nhiều quốc gia, được gói gọn trong 10 quốc gia chính bao gồm Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản, Liên Xô, Ý, Trung Quốc, Thụy Điển và Israel.

Cách chơi
Trò chơi dựa trên các trận chiến kết hợp không chiến, hải chiến và mặt đất với các phương tiện từ Nội chiến Tây Ban Nha đến giai đoạn Chiến tranh Lạnh với trọng tâm là Chiến tranh thế giới thứ hai và Chiến tranh Lạnh. Người chơi có thể mở khóa hơn 900 máy bay, xe tăng, tàu chiến, trực thăng từ Liên Xô, Đức Quốc xã, Anh, Đế quốc Nhật Bản, Hoa Kỳ, Pháp, Ý, Trung Quốc,Thụy Điển, Israel. Các quốc gia khác, như Canada, Úc, România, Phần Lan cũng có các đặc trưng trong phương tiện của 10 quốc gia chính.

Hầu hết các bản đồ trong trò chơi đều trực tiếp hoặc gián tiếp dựa trên các trận đánh có thật như ở Stalingrad hoặc Peleliu, một hòn đảo trong chuỗi Palau và Việt Nam.

Các quốc gia
Bao gồm các quốc gia tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai. Bao gồm:

  (Update 1.95, Update 1.97 "Viking Fury".)
  (Update 2.11 "Ground Breaking" )

 Trong các nhánh quốc gia chính vẫn bao gồm một số phương tiện đến từ các quốc gia khác như Hungary, Romania, Séc, Việt Nam,.... dựa trên các yếu tố lịch sử (quốc gia thuộc địa, quốc gia đồng minh, quốc gia lân cận,...

 Ngoài ra, một số người chơi còn khuyến nghị thêm Hàn Quốc, Triều Tiên, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kì, Đông Nam Á, ... vào game

Các mức độ chơi
Arcade: Chế độ dễ nhất, có hỗ trợ chơi, hướng dẫn.
Realistic: Chế độ khó trong game, dựa trên các yêu tố thực tế, ít hiệu ứng hỗ trợ.
Simulator: Chế độ khó nhất, giả lập theo hướng hoàn toàn thực tế, chỉ có thể điều khiển bằng góc nhìn thứ nhất và không có hiệu ứng hỗ trợ.

Các chế độ chơi

Air Battle: Không chiến
Người chơi sẽ điều khiển phương tiện chiến tranh là máy bay để làm nhiệm vụ  như bảo vệ căn cứ đồng minh, bảo vệ các lực lượng đồng minh, hỗ trợ tiến công, tấn công căn cứ và lực lượng đối phương hay đơn giản là chiếm đóng sân bay.

Để thực hiện, người chơi cần tiêu diệt máy bay đối phương và sử dụng bom để phá hủy mục tiêu.

Người chơi có thể sử dụng các máy bay tiêm kích như Messerschmitt Bf 109, North American P-51 Mustang, Mitsubishi A6M Zero,v.v. để tiêu diệt máy bay đối phương (một số máy bay còn có thể mang bom để tiêu diệt các mục tiêu cỡ nhỏ).

Tuy nhiên do không có nhiều vũ khí hoặc  không có các vũ khí hiệu quả (như bom và tên lửa) nên để tiêu diệt các mục tiêu như Pillbox, pháo phòng không,v.v. người chơi có thể sử dụng máy bay tấn công mặt đất như Ilyushin Il-2.

Để phá hủy các căn cứ đối phương, cần một lượng lớn hỏa lực, người chơi cần sử dụng máy bay ném bom. Có nhiều loại máy bay ném bom trong trò chơi như máy bay ném bom bổ nhào (ví dụ: Junkers Ju 87), máy bay ném bom hạng trung (ví dụ: Dornier Do 217) hay máy bay ném bom hạng nặng như Petlyakov Pe-8. Phần lớn máy bay ném bom không có súng mũi và tốc độ bay kém, bù lại chúng sở hữu các "turret" để phòng thủ.

Ở mức độ chơi Arcade sẽ có chức năng tâm ngắm, người chơi có thể ngắm vào tâm để bắn vào buồng lái đối phương. Một chức năng nữa là "bomb sight" để quan sát vị trí bom rơi. Đạn súng máy và bom khi hết sẽ tự động tái nạp. Máy bay khi hết nhiên liệu vẫn có thể tiếp tục chiến đấu.

Ở mức độ chơi Realistic sẽ không có các chức năng kể trên. Đạn dược và bom nếu hết, người chơi buộc phải trở về căn cứ đồng minh để tái nạp. Khi hết nhiên liệu, máy bay sẽ không thể chiến đấu, buộc người chơi phải quay về căn cứ đồng minh để tái nạp hoặc tử trận.

Trong chế độ này, người chơi có các nhiệm vụ khác nhau theo loại máy bay sử dụng:

 Fighter: Người chơi sử dụng các máy bay tiêm kích để tiêu diệt hoặc đánh chặn các phương tiện của đối phương.

 Strike Aircraft: Người chơi sử dụng các máy bay cường kích để tiêu diệt các mục tiêu mặt đất có sẵn trên lãnh thổ đối phương.

 Bomber: Người chơi sử dụng máy bay ném bom để tiêu diệt các mục tiêu mặt đất cỡ lớn, như căn cứ địch, sân bay, là thành phần quan trọng, có thể quyết định thắng thua của mỗi trận đấu.

 Intercepter: Người chơi sử dụng các máy bay đánh chặn tầm cao hoặc tầm gần để tiêu diệt các máy bay của đối phương, thường là máy bay ném bom và máy bay cường kích.

Tank Battle: Đấu tăng

Là một trong những phương tiện chiến tranh đầu tiên được đưa vào trò chơi với ban đầu chỉ có hơn 100 xe tăng và xe bọc thép, nhưng sau rất nhiều bản cập nhật, số xe tăng trong trò chơi đã tăng lên rất nhiều với khoảng hơn 500+ xe tăng và xe bọc thép các loại. Từ những chiếc Panzer II trong Nội chiến Tây Ban Nha vào giữa những năm 1930 cho đến T-80 và M1 Abrams những năm tháng cuối cùng của Chiến tranh Lạnh. Các phương tiện chiến đấu mặt đất trong trong trò chơi được chia thành nhiều loại từ Tăng hạng nặng, Tăng hạng trung, Tăng hạng nhẹ, Pháo phòng không, Pháo chống tăng và nhiều loại khác không được thường xuyên nhắc tới như Xe bọc thép, Xe chiến đấu bộ binh hay xe tăng có khả năng bắn tên lửa điều khiển chống tăng, cả Xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT). Khác với World of Tanks, xe tăng trong trò chơi có thể sử dụng hoả mù hay bắn súng máy sử dụng hồng ngoại và chế độ quan sát ban đêm cùng hệ thống thống kê thiệt hại dựa trên cơ sở thực tế. Ở chế độ chơi này, máy bay và trực thăng cũng có thể tham gia.

Naval Battle: Hải chiến
Người chơi sẽ được quyền sử dụng tàu chiến. Chế độ chơi xuất hiện ở bản cập nhập 1.77 "Advancing Storm" với công nghệ của Mỹ và Đức. qua nhiều bản cập nhật, các nước Anh, Liên Xô, Nhật Bản, Ý, Mỹ và Đức là những quốc gia có công nghệ hải quân. Đến bản cập nhật "New Power", các thiết giáp hạm đã được thêm vào. Từ lúc hải quân xuất hiện, có 295 tàu chiến với đủ thể loại từ tàu phóng lôi, săn ngầm đến khu trục hạm, tuần dương hạm và thiết giáp hạm. Trong trận, 2 đội chơi sẽ tranh giành quyền kiểm soát các vị trí chiến lược theo yêu cầu của màn chơi, mỗi người trong mỗi đội có 3 lần hồi sinh. Người chơi cũng có thế sử dụng không quân trong trận.

Xem thêm
 Armored Warfare
 Birds of Steel
 World of Tanks
 World of Warplanes
 World of Warships

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trò chơi trên Windows
Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi trên macOS
Trò chơi trên Linux
Trò chơi chơi miễn phí


title: Khử úa

text:
Khử úa (tiếng Anh: de-etiolation) là một loạt các thay đổi sinh lý và sinh hóa mà chồi cây trải qua khi trồi lên khỏi mặt đất hoặc phản ứng với ánh sáng sau một thời gian không tiếp xúc đủ ánh sáng. Quá trình này được gọi một cách không chính thức là xanh hóa. Những thay đổi này được kích hoạt trong chồi của cây hoặc lá và thân đã hình thành, xảy ra để chuẩn bị cho quá trình quang hợp.

Sự úa vàng
Sự úa vàng là đáp ứng sinh trưởng của cây non trong tối.

Các đặc trưng hình thái của đáp ứng úa vàng là:

 Thân nhợt nhạt, yếu ớt.
 Lá không phát triển.
 Rễ ngắn, thô.

Ý nghĩa của sự phát triển hình thái này của cây mầm là để cây thích nghi với giai đoạn sinh trưởng trong đất. Vì trong đất không có ánh sáng, nên cây không quang hợp và không tổng hợp diệp lục, lá không phát triển để tránh cản trở cơ học cho cây và không bị tổn thương trong quá trình đâm xuyên qua đất. Vì lá không phát triển, nên chồi ít mất hơi nước, do đó hệ rễ không phát triển vì ít có nhu cầu hấp thụ nước. Năng lượng được tập trung tối đa cho kéo dài thân nên thân mảnh, dài, yếu ớt.

Khi thân mầm đã vươn ra ngoài sáng, lúc này ánh sáng sẽ hoạt hóa đáp ứng sinh trưởng khác gọi là sự khử úa - xanh hóa.

Sự khử úa
Khi cây vươn ra khỏi đất, lúc này chồi phải sinh trưởng để tối đa hóa bộ máy thu nhận nguyên liệu trên mặt đất:

 Thân mập mạp, chắc khỏe, kéo dài chậm.
 Lá mở rộng, màu lục vì tổng hợp diệp lục.
 Rễ kéo dài.

Bởi vì các điều kiện khi sinh trưởng trên mặt đất hoàn toàn ngược lại với trong quá trình xuyên khỏi đất, nên các đáp ứng sinh trưởng hoàn toàn ngược lại.

Tín hiệu của sự khử úa

Tiếp nhận tín hiệu

Tín hiệu của sự khử úa chính là ánh sáng khi cây mầm vươn khỏi đất. Ánh sáng được tiếp nhận bởi quang thụ thể phytochrome nằm trong tế bào chất.

Các nhà khoa học sử dụng đột biến aurea của cây cà chua trong nghiên cứu của phytochrome. Thể đột biến này có đáp ứng khử úa kém hơn ngoài sáng (thân ít chắc, lá nhợt nhạt,...) và có mức phytochrome thấp hơn bình thường. Tiêm phytochrome vào cây phục hồi đáp ứng khử úa bình thường cho thấy phytochrome quạn trọng trong con đường tín hiệu khử úa.

Truyền tín hiệu
Tín hiệu từ phytochrome được truyền trung gian qua chất truyền tin thứ hai là Ca2+ và cGMP, các phân tử này hoạt hóa các loại kinase trong tế bào chất, mà sẽ đi vào nhân tế bào và phosphoryl hóa hoạt hóa các yếu tố phiên mã đặc hiệu.

Đáp ứng
Các gen được mở bởi các yếu tố phiên mã đó là: các enzyme quang hợp, các enzyme cung cấp tiền chất tổng hợp diệp lục, các chất tác động lên mức hormone điều hóa sinh trưởng kéo dài thân như auxin, brassinosteroid,... Các đáp ứng này làm chậm kéo dài thân trong sự xanh hóa.

Tham khảo

Sách
 Campbell Biology (11th Edition), (Author), Michael L. Cain (Author), Steven A. Wasserman  (Author), Peter V. Minorsky (Author), Jane B. Reece (Author) ISBN-13: 978-0134093413

Sinh lý học thực vật


title: Akatsuki (định hướng)

text:
Akatsuki (暁) có nghĩa là bình minh hay rạng đông trong tiếng Nhật.

Akatsuki có thể chỉ:
 Lớp tàu khu trục Akatsuki, một trong bốn lớp tàu khu trục dược đóng năm 1932 của Nhật Bản đã thấy hoạt động trong chiến tranh thế giới thứ hai.
 Khu trục hạm Akatsuki, một con tàu trong lớp tàu khu trục Akatsuki của Nhật Bản.
 Đường tàu Akatsuki nằm nối liền giữa Kyoto và Nagasaki tại Nhật Bản.
 Tàu vũ trụ Akatsuki cũng được biết với cái tên PLANET-C, là một tàu vũ trụ không người lái đặc trên quỹ đạo Venus.
 Tổ chức mang tên Akatsuki trong dòng Naruto.
 Akatsuki Akira, họa sĩ manga người Nhật
 Vũ khí viễn tưởng ORB-01 Akatsuki trong Mobile Suit Gundam SEED Destiny.
 Dòng robot viễn tưởng tên Akatsuki trong anime Code Geass.
 Con quỷ Akatsuki trong Konjiki no Gash Bell!!: 101 Banme no Mamono.
 Bài hát Akatsuki no Kuruma trình bày bởi FictionJunction Yuuka.
 Nhân vật Akatsuki Kain trong dòng manga/anime Vampire Knight.
 Nhân vật chính Akatsuki trong Akatsuki Blitzkampf.
 Thủ đô Akatsuki của Amberground trong thế giới của dòng manga Tegami Bachi.
 Con tàu viễn tưởng Akatsuki Ferry xuất hiện năm 2001 trong loạt chương trình Kamen Rider Agito.


title: Cá sơn đá đỏ

text:
Cá sơn đá đỏ (danh pháp: Sargocentron rubrum) là một loài cá biển thuộc chi Sargocentron trong họ Cá sơn đá. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

Từ nguyên
Tính từ định danh rubrum trong tiếng Latinh có nghĩa là “ửng đỏ”, hàm ý đề cập đến màu đỏ tươi của loài cá này với các dải sọc đỏ sẫm hai bên thân.

Phân bố và môi trường sống
Cá sơn đá đỏ có phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Biển Đỏ dọc theo Đông Phi và Madagascar trải dài về phía đông đến Vanuatu và Tonga, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc. Thông qua kênh đào Suez mà loài này đã đến được vùng biển phía đông và nam Địa Trung Hải, và đã mở rộng hơn về phía bắc đến biển Marmara. Cá sơn đá đỏ cũng được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Việt Nam, bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

Chi Sargocentron được ghi nhận lần đầu tiên từ vùng biển gần bờ của Malta ở Địa Trung Hải. Hai cá thể được thu thập ở bờ bắc đảo Gozo và bờ tây đảo Malta, tuy nhiên vẫn chưa xác định được loài Sargocentron nào. Qua đối chiếu các đặc điểm hình thái ở 33 loài Sargocentron, các nhà ngư học đã loại trừ và đưa ra hai loài có khả năng phù hợp với hai cá thể Malta đó, là S. rubrum và Sargocentron hastatum, mặc dù rõ ràng là không thể kết luận việc xác định loài chỉ dựa trên các bức ảnh. Trong trường hợp có nhiều loài ẩn sinh (cryptic species) như những loài thuộc chi Sargocentron, việc sử dụng các công cụ phân tích phân tử, bao gồm mã vạch DNA, nên được áp dụng.

Môi trường sống của cá sơn đá đỏ là trên các rạn san hô trong vũng thủy triều, đầm phá, vịnh và ngoài khơi, thường thấy hơn ở những khu vực có dòng chảy mạnh, độ sâu đến ít nhất là 84 m. Loài này ít phụ thuộc vào môi trường sống rạn san hô hơn những loài sơn đá khác, hay ẩn mình trong các hang hốc và khe đá vào ban ngày.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá sơn đá đỏ là gần 36 cm. Loài này có màu đỏ tươi hoặc đỏ nâu với các sọc ngang màu trắng bạc. Một vệt đỏ nâu trên má, từ mắt xuống xương trước nắp mang. Vài cá thể có vệt nâu bên dưới vây lưng mềm và một đốm tròn phía trên gốc vây hậu môn. Gai vây lưng màu đỏ với một dải giữa gồm các đốm trắng dính nhau, màng gai có màu trắng ở chóp. Rìa trên và dưới của vây đuôi màu đỏ nâu; phần còn lại của vây đuôi cũng như vây lưng mềm và vây hậu môn có màu vàng nhạt. Gai trước của vây bụng và vây hậu môn màu trắng. Vây bụng đỏ. Vây ngực trong mờ, màu vàng hoặc đỏ.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 12–14; Số gai ở vây hậu môn: 4; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–10; Số tia vây ở vây ngực: 13–15; Số vảy đường bên: 34–38.

Sinh thái
Thức ăn chủ yếu của cá sơn đá đỏ là các loài cua và tôm, cũng săn cá nhỏ làm mồi. Ở bờ biển Địa Trung Hải thuộc Israel, cá sơn đá đỏ có mùa sinh sản ngắn kéo dài từ tháng 7 đến tháng 8.

Kết quả phát sinh loài được suy ra từ DNA ty thể cho thấy, cá sơn đá đỏ S. rubrum nằm trong nhóm chị em với Sargocentron spiniferum.

Giá trị
Ở Địa Trung Hải, cá sơn đá đỏ được đánh bắt bởi những ngư dân thương mại.

Tham khảo

R
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá biển Đỏ
Cá Sudan
Cá Madagascar
Cá Pakistan
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Bangladesh
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá New Guinea
Cá Philippines
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Vanuatu
Cá Tonga
Cá Địa Trung Hải
Động vật được mô tả năm 1775


title: Kitazume Kengo

text:
Kengo Kitazume (北爪 健吾, sinh ngày 30 tháng 4 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Yokohama FC ở J2 League.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 10 tháng 12 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at JEF United Chiba

Sinh năm 1992
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá JEF United Chiba
Cầu thủ bóng đá Yokohama FC


title: Jean Moulin

text:
Jean Moulin (1899-1943), nhà lãnh đạo phong trào kháng chiến trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông được nhắc đến ngày hôm nay như là một biểu tượng của kháng chiến, do

vai trò của ông trong việc thống nhất các kháng Pháp dưới Charles de Gaulle và cái chết của ông dưới tay của Gestapo.

Hài cốt của ông đã được chuyển vào Điện Panthéon ở Paris, Pháp ngày 19 tháng 12 năm 1964.

Mộ ông hiện ở nghĩa trang Père Lachaise.

Tiểu sử

Moulin sinh ra vào ngày 20 tháng 6 năm 1899 tại Béziers, Pháp, nơi cha ông làm giáo viên địa lý. Ông đã có một tuổi thơ yên bình với anh trai và em gái của mình. Sau đó, theo gương của cha mình, Moulin lên án đảng Cộng hòa mạnh mẽ. Trong năm 1917, ông đã đăng ký học Viện Montpellier, và được bổ nhiệm một "Tuỳ viên đến nội các" ở quận phòng ban cho Hérault. Moulin nhập ngũ quân đội Pháp vào ngày 17 Tháng 4 năm 1918, và đã được phái đến Trung đoàn công binh thứ 2, nhưng trước khi ông có thể tham chiến sau khi kết thúc khóa huấn luyện, các hiệp ước đình chiến của ngày 11 tháng 11 năm 1918 đã được ký kết. Giải ngũ đầu tháng 11 năm 1919, ông ngay lập tức tự giới thiệu mình ở quận phòng ban tại Montpellier, nơi ông tiếp tục chức năng cũ của mình cùng một tuần. Nhờ thực hiện công việc tốt ông đã được thăng chức, và ông trở thành "phó nội các" vào cuối năm 1920.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quân nhân Pháp trong Thế chiến thứ nhất
Người từ Béziers


title: Pedro Ganhão

text:
Pedro Miguel Oliveira Ganhão (sinh ngày 10 tháng 4 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho Casa Pia.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh ra mắt chuyên nghiệp tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bồ Đào Nha cho Carregado vào ngày 26 tháng 9 năm 2009 trong trận đấu trước Desportivo Aves.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1984
Người Benavente, Bồ Đào Nha
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Casa Pia A.C.


title: Hyalorista taeniolalis

text:
Hyalorista taeniolalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyalorista


title: Aster Mamo

text:
Aster Mamo là đại sứ của Ethiopia tại Canada kể từ tháng 1 năm 2018.

Trước đó, bà đã từng là người đứng đầu chính phủ của Chính phủ Ethiopia từ 2014-2015  và là thành viên của Ủy ban Trung ương của Tổ chức Dân chủ Nhân dân Oromo (OPDO) cho đến năm 2016. Bà cũng đã từng là người của Ethiopia Bộ trưởng Thanh niên và Thể thao từ năm 2005 2015.

Vào ngày 8 tháng 4 năm 2014, bà được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng thứ 2 và Bộ trưởng Bộ Dịch vụ Dân sự, kế nhiệm Muktar Kedir trong vai trò đó. Vào tháng 10 năm 2016, cả hai chức vụ của bà là Phó Thủ tướng thứ 2 và Bộ trưởng Bộ Dịch vụ Dân sự đều bị bãi bỏ và bà rời vị trí của mình sau khi từ chức Ủy viên Trung ương của OPDO.

Vào tháng 1 năm 2018, bà trở thành đại sứ mới tại Canada.

Tham khảo

Nhân vật còn sống


title: Opisthoxia croesaria

text:
Opisthoxia croesaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Opisthoxia


title: Hoplocryptus bohemani

text:
Hoplocryptus bohemani là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hoplocryptus


title: Sarcinodes compacta

text:
Sarcinodes compacta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sarcinodes


title: Ennearabdus lobocephalus

text:
Ennearabdus lobocephalus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Ennearabdus


title: Cryptopimpla turana

text:
Cryptopimpla turana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryptopimpla


title: Samsung Galaxy S9

text:
Samsung Galaxy S9 và Samsung Galaxy S9+ (gọi tắt là S9 và S9+) là bộ đôi điện thoại thông minh Android của công ty điện tử Samsung Electronics, thuộc dòng S series cao cấp. Hai thiết bị được công bố tại triển lãm di động toàn cầu ở Barcelona, Tây Ban Nha vào ngày 25 tháng 2 năm 2018. Đây là các sản phẩm nối tiếp thế hệ Galaxy S8 và S8+.

Galaxy S9 và S9 + có các tính năng và thiết kế gần giống với dòng sản phẩm S8/S8+, với cùng kích thước hiển thị và tỷ lệ màn hình 18.5:9. Một thay đổi được đánh giá cao để phân biệt giữa S8 và S9 là vị trí của cảm biến vân tay của bộ đôi S9/S9+ được đặt nằm dưới camera chứ không nằm ngang hàng như S8/S8+, thuận tiện hơn cho trải nghiệm người dùng. S9/S9+ có viền màn hình trên dưới mỏng hơn, riêng S9+ sở hữu camera kép ở mặt lưng cùng nhiều cải tiến về chất lượng ảnh.

Bộ đôi S9/S9+ nhìn chung được đánh giá tích cực, xứng đáng với một mẫu máy cao cấp, với camera cải tiến và máy quét vân tay có vị trí tốt hơn. Tuy nhiên, các nhà phê bình vẫn chỉ trích việc thiếu cải tiến về tổng quan thiết kế so với thế hệ tiền nhiệm.

Khác với thế hệ S8/S8+ có thêm phiên bản Active. Dự án Galaxy S9 Active đã bị Samsung hủy bỏ.

Ra mắt
Nhiều tính năng và thay đổi thiết kế về Galaxy S9 đã bị rò rỉ vài tuần trước khi ra mắt chính thức, video ra mắt chính thức đã bị rò rỉ vài giờ trước khi công bố. Ở mặt trước, Galaxy S9 và S9 + trông giống hệt S8 và S8 +

Galaxy S9/S9+ sở hữu hai mặt kính cường lực Gorilla Glass 5 kết hợp với khung nhôm, màn hình Infinity cong tràn 2 cạnh bên, viền trên và dưới vát mỏng hơn so với S8/S8+. Sở hữu chuẩn kháng nước bụi bẩn IP68.

Galaxy S9 sở hữu các tùy chọn màu sắc:, với phiên bản màu Tím Lilac được cho là nổi bật nhất.

 Midnight Black,
 Coral Blue,
 Titanium Gray,
 Lilac Purple,
 Burgundy Red,
 Sunrise Gold,
 Ice Blue.

Galaxy S9+ có thêm màu Polaris Blue.

Thông số kỹ thuật

Phần cứng
Bộ đôi đều có màn hình Super AMOLED 1440 x 2960, HDR10, tỷ lệ 18,5: 9. S9 màn hình kích thước 5,8 inch, trong khi S9 + sử dụng màn hình 6,2 inch lớn hơn. Bộ đôi có cảm ứng lực 3D Touch tại vị trí của nút home ảo.

Ở hầu hết các quốc gia, S9 và S9 + đều sử dụng CPU Samsung Exynos 9810 SoC. Các phiên bản được bán ở Hoa Kỳ, Canada, Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản và Mỹ Latinh sử dụng CPU Qualcomm Snapdragon 845 SoC thay thế.

S9 đi kèm với 4 GB RAM; S9 + đi kèm với 6 GB RAM. Cả hai thiết bị đều có các tùy chọn lưu trữ là 64, 128 và 256 GB và có tính năng sử dụng thẻ nhớ microSD để mở rộng bộ nhớ lên tối đa 400 GB.

Dung lượng pin giống như sản phẩm tiền nhiệm: 3000 mAh cho S9 và 3500 mAh cho S9 +, sạc nhanh Quick Charge 2.0 15W. S9/S9+ hỗ trợ các tiêu chuẩn sạc không dây Qi của AirFuel Inductor (trước đây là PMA) và Wireless Power Consortium.

Thế hệ S9/S9+ có loa kép stereo, khác với 1 loa ngoài đơn như các thế hệ tiền nhiệm.

Về camera, S9 sở hữu 1 camera sau 12 MP, f/1.5-2.4 có chống rung quang học OIS, S9+ sở hữu cụm camera kép 12MP (1 camera góc rộng và 1 camera tele), có chống rung OIS. Bộ đôi đều có camera selfie kép 8MP và 2MP.

Phần mềm
Bộ đôi xuất xưởng với phiên bản Android 8.0 (Oreo), hiện nay đã được nâng cấp lên Android 10, giao diện One UI 2.5. Hỗ trợ Samsung DeX với chế độ desktop.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Samsung Galaxy S9 và S9+

Thiết bị Android
Điện thoại di động màn hình cảm ứng
Điện thoại di động Samsung
Điện thoại thông minh
S9
Điện thoại di động có khả năng quay video 4K


title: Siccyna reichi

text:
Siccyna reichi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Siccyna


title: Łopuszna

text:
Łopuszna  là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Nowy Targ, trong Nowotarski, MAŁOPOLSKIE, ở miền nam Ba Lan. Nó nằm khoảng  về phía đông của Nowy Targ và  phía nam thủ đô khu vực Kraków. Ngôi làng, với dân số khoảng 1.300 người nằm trên sông Dunajec, dưới chân dãy núi Gorce.

Łopuszna là vị trí của Dwór Tetmajerów nhà manor xây dựng xung quanh 1790 (ảnh); phục vụ như là một nhánh của Tatra Muzeum ở Zakopane từ năm 1978.

Tham khảo


title: Bleptina thisbesalis

text:
Bleptina thisbesalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bleptina


title: Pingasa holochroa

text:
Pingasa holochroa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pingasa


title: Nợ tồn đọng

text:
Nợ phải trả là các khoản nợ phản ánh các chi phí chưa được thanh toán hoặc ghi nợ theo các tài khoản phải trả trong kỳ kế toán; nói cách khác, nghĩa vụ của một công ty là thanh toán cho hàng hoá và dịch vụ đã được cung cấp mà chưa nhận được hóa đơn. Ví dụ bao gồm các khoản tiền lương phải trả, thuế doanh thu phải trả và khoản tiền thuê phải trả.

Có hai loại nợ phải trả
 Thường xuyên và định kỳ
 Không thường xuyên hoặc không định kỳ
Nợ phải trả Thường xuyên và Định kỳ là các loại giao dịch xảy ra như là một phần bình thường, hàng ngày của chu kỳ kinh doanh. Nợ tồn động không thường xuyên hoặc không định kỳ là các giao dịch không xảy ra như là một phần hàng ngày của chu kỳ kinh doanh, nhưng thỉnh thoảng xảy ra.

Ví dụ: Tiền lương tồn động phải trả
Hầu hết các công ty trả lương cho nhân viên của họ theo một lịch trình đã định trước. Chúng ta hãy sử dụng một ví dụ với một công ty gọi là "Imaginary company Ltd." Nó trả cho nhân viên của mình mỗi thứ Sáu cho những giờ làm việc trong tuần đó.

Ví dụ này sẽ xem xét một tháng (tháng 6) và xem cách nó ghi lại Lương tồn động của họ. Bởi vì tiền lương được tích luỹ trong một tuần trước khi được trả, tiền lương trả vào thứ Sáu là khoản bồi thường cho tuần kết thúc vào ngày 5 tháng 6. Nếu tổng số tiền lương cho 4 Thứ Sáu vào tháng Sáu là $ 1000.00 ($ 250.00 mỗi tuần hoặc $ 50.00 mỗi ngày), "Imaginary Company Ltd." sẽ thực hiện các mục nhật ký thông thường cho các khoản thanh toán tiền lương vào cuối mỗi tuần. Khi công ty trả lương, nó sẽ tăng tài khoản 'Chi phí tiền lương' và làm giảm tài khoản 'Tiền mặt'. Trong ví dụ này, "Imaginary company Ltd." sẽ trả tiền lương vào các ngày 5, 12, 19 và 26 tháng 6. Giả sử công ty chuẩn bị Báo cáo tài chính mỗi tháng, họ nợ thêm $ 200.00 tiền lương cho bốn ngày làm việc cuối cùng trong tháng 6 (27, 28, 29, và 30). Công ty sẽ không trả lương cho đến thứ sáu tuần sau của tháng tiếp theo vào ngày 03 tháng 7; để đảm bảo báo cáo của công ty vẫn chính xác phải điều chỉnh.
 Lương Chi $1000.00
 Tiền mặt $1000.00

 Lương Chi $200.00
 Tiền Lương tồn động Phải Trả $200.00
Nếu công ty không ghi lại giao dịch thứ hai, cả Chi phí và Nợ đều được báo cáo không đúng sự thật. Điều này sẽ làm cho thu nhập của công ty xuất hiện cao hơn thực tế, có thể có hậu quả rất nghiêm trọng.

Nợ phải trả đối lập của chi phí trả trước. Xem Nguyên tắc so khớp.

Ghi chú

Thuật ngữ kế toán
Kế toán sơ khai
Nợ (kế toán tài chính)


title: Phasia minima

text:
Phasia minima là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phasia


title: Andrena ventralis

text:
Andrena ventralis là một loài ong trong họ Andrenidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1832.

Chú thích

Tham khảo

ventralis
Động vật được mô tả năm 1832


title: Xanthorhoe olympusa

text:
Xanthorhoe olympusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Euphyia multipunctata

text:
Euphyia multipunctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Androcharta hoffmannsi

text:
Androcharta hoffmannsi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Androcharta


title: Sarosa ufentina

text:
Sarosa ufentina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sarosa


title: Aulacodes longiplagialis

text:
Aulacodes longiplagialis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aulacodes


title: Aucklandella minuta

text:
Aucklandella minuta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aucklandella


title: Tethionea unicolor

text:
Tethionea unicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Tethionea


title: Ma đạo thư

text:
Ma đạo thư (tiếng Anh: grimoire) còn đường gọi là ma pháp thư, sách phép, sách ma thuật là cuốn sách giáo khoa về ma thuật, thường bao gồm các hướng dẫn thực hiện hoặc tạo ra các vật thể ma thuật như bùa hộ mệnh, cách thực hiện ma thuật, bùa chú, bói toán cũng như cách triệu hồi hoặc cầu khẩn các thực thể siêu nhiên như thiên sứ, tinh linh, ác quỷ và cả những vị thần.

Trong nhiều trường hợp, chính hững cuốn sách cũng có sức mạnh ma thuật. Nội dung duy nhất được tìm thấy trong một cuốn ma đạo thư sẽ là thông tin về bùa chú, nghi lễ, việc chuẩn bị các công cụ ma thuật, danh sách các thành phần và sự tương ứng ma thuật của chúng.

Từ nguyên
Ma đạo thư (魔導書) là từ Hán Việt, trong đó ma đạo (魔導) có nghĩa là dường đẫn đến ma thuật và thư (書) nghĩa là quyển sách, vậy ma đạo thư có nghĩa là "quyển sách dẫn đường đến ma thuật".

Trong tiếng Anh, nguồn gốc của từ grimoire không rõ ràng. Người ta cho rằng thuật ngữ grimoire có nguồn gốc từ từ tiếng Pháp cổ grammaire,  ban đầu được dùng để chỉ tất cả các cuốn sách viết bằng tiếng Latin. Đến thế kỷ 18, thuật ngữ này đã được sử dụng phổ biến ở Pháp và bắt đầu được sử dụng để chỉ những cuốn sách ma thuật. Vào thế kỷ 19, với sự quan tâm ngày càng tăng của người Anh đối với thuyết huyền bí sau khi cuốn sách "The Magus" của Francis Barrett được xuất bản, thuật ngữ này đã du nhập vào tiếng Anh để chỉ sách ma thuật.

Tham khảo


title: NGC 87

text:
NGC 87 là một thiên hà bất thường có rào cản rất phức tạp, vô tổ chức, nó là một phần của Bộ tứ Robert, một nhóm gồm bốn thiên hà tương tác.

Tham khảo

Xem thêm
 Bộ tứ Robert

Liên kết ngoài
 NGC 87
 http://www.astro.pef.zcu.cz/

Thiên thể phát hiện năm 1834
Thiên hà vô định hình có thanh
Thiên thể ESO
Thiên thể NGC
Thiên thể PGC
Chòm sao Phượng Hoàng
Bộ tứ Robert


title: Sông Churchill

text:
Sông Churchill (tiếng Pháp: Rivière Churchill) là một con sông lớn ở Alberta, Saskatchewan và Manitoba, Canada bắt nguồn hồ Churchill dài 1.609 kilômét (1.000 dặm). Nó được đặt theo tên của John Churchill, Công tước Marlborough I và là thống đốc của Công ty Vịnh Hudson từ năm 1685 đến 1691.

Tên địa phương Cree cho dòng sông là Missinipi, có nghĩa là "vùng nước lớn". [4]

Con sông nằm hoàn toàn trong mảng Canada. Khu vực thượng lưu bao gồm một số hồ ở Trung Đông Alberta sau đó chảy vào một loạt các hồ ở Saskatchewan và Manitoba. Chi lưu chính, sông Beaver (Canada), nhâp vào dòng sông ở hồ Île-à-la-Crosse.

Thác Nistowiak, thác nước cao nhất ở Saskatchewan nằm trên sông Rapid, chảy về phía bắc ra khỏi hồ La Rrid vào hồ Nistowiak.

Một lượng lớn dòng chảy của sông Churchill sau biên giới của 2 tỉnh Manitoba-Saskatchewan đến từ sông Reindeer. Dòng chảy từ hồ Reindeer được điều tiết bởi đập Whitesand. Từ đó, sông Churchill chảy về phía đông qua một loạt các hồ (Highrock, Granville, Southern India và Gauer), từ đó tạo ra năng lượng thủy điện cho sông Nelson, cuối cùng sông Churchill đổ vào vịnh Hudson ở Churchill, Manitoba.

Tham khảo


title: Anna 'Matlelima Hlalele

text:
Anna 'Matlelima Hlalele (sinh năm 1929) là một cựu bộ trưởng chính phủ trợ lý của Lesotho.

Hlalele được sinh ra tại Teyateyaneng trong gia đình của một công nhân nhà máy, và lần đầu tiên theo học trường Phương pháp Randfontein, tốt nghiệp khóa đầu tiên và đến trường trung học Basutoland, nơi bà có được chứng chỉ cao cấp của Cape và trở thành giáo viên trợ giảng. Tiếp theo là một khóa học ba năm tại Đại học Bristol, cuối cùng bà nhận được chứng chỉ về giáo dục. Năm 1961, bà trở thành chuyên gia phát triển cộng đồng tại Bộ Chính quyền địa phương, chuyển sang Bộ Nông nghiệp vào năm sau và triển khai các chương trình dinh dưỡng thí điểm; bà cũng bắt đầu một loạt các chương trình hàng tuần về sự sạch sẽ, chăm sóc trẻ em và dinh dưỡng trên Radio Lesoto. Từ năm 1969 đến 1970, Hlalele đã ở Đại học Ibadan nghiên cứu về khoa học thực phẩm và áp dụng dinh dưỡng, trở về Lesentine để đứng đầu ngành dinh dưỡng và kinh tế gia đình của Bộ Nông nghiệp. Bà đã nghỉ hưu sau khi hoàn thành các hoạt động công vụ vào năm 1977 và thành lập và lãnh đạo một bộ phận kinh tế gia đình tại trường trung học Machabeng của Maseru.

Sau cuộc đảo chính năm 1986 đã phế truất Leabua Jonathan, Hlalele trở thành người phụ nữ đầu tiên phục vụ ở vị trí cấp cao trong nội các của Lesentine khi bà được bổ nhiệm vào vị trí trợ lý bộ trưởng  của Bộ hợp tác xã, Phát triển nông thôn, Thanh niên, Thể thao và Phụ nữ; bà mô tả Bernice Tlalane Mohapeloa và 'Masechele Khaketla là hình mẫu của bà. Bà đã đi đến Bắc Kinh vào năm 1987. Năm 1989, bà gia nhập hội đồng quản trị của Trung tâm công nghiệp cơ hội Leseria; Năm 1991, bà trở thành chủ tịch của Hội đồng làng trẻ em SOS, làm việc để mở một chi nhánh địa phương ở Lesentine. Năm 1995, nhóm đã mở một trường Hermann Gmeiner ở Litva. Năm 2001, bà nghỉ hưu với tư cách là chủ tịch và trở thành người Nam Phi đầu tiên nhận được Huân chương Làng trẻ em Save My Souls; bà cũng đã nhận được gần như mọi giải thưởng có thể từ chính phủ Lesentine. Bà thành lập Hiệp hội công dân cao cấp phụ nữ Maseru vào năm 1992, và năm 2002, nhóm này đã tham gia Hội nghị thế giới về lão hóa trong việc phát triển một chiến lược để bảo vệ phúc lợi của người cao niên trên toàn thế giới. Bà cũng đã làm việc để thông báo cho người già về AIDS và các vấn đề nhân quyền khác.

Tham khảo

Nữ chính khách Lesotho
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1929


title: Amilaga geometroides

text:
Amilaga geometroides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amilaga


title: Atyria allogaster

text:
Atyria allogaster là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Atyria


title: Hội chứng gia đình

text:
Hội chứng gia đình () là một thuật ngữ được quân đội Mỹ sử dụng để mô tả tình trạng tái diễn trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa cho đến giai đoạn cuối chiến tranh Việt Nam, theo đó thì phía binh lính Việt Nam Cộng hòa phải đối mặt với cuộc tiến công của Quân đội Nhân dân Việt Nam đã bỏ đồn bót nhằm giải cứu gia đình họ, góp phần làm sụp đổ toàn thể Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Sau lệnh tổng động viên của Quân lực Việt Nam Cộng hòa vào năm 1968, một số lớn quân nhân có gia đình sống gần các vị trí mà họ đang chiến đấu để bảo vệ, thay vì ở nơi xa xôi và an toàn đằng sau phòng tuyến. Theo đó, nếu quân địch dường như có khả năng xuyên thủng hàng phòng ngự của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, thì hành động đào ngũ hòng dẫn gia đình mình đến nơi an toàn là vì lợi ích của cá nhân người lính Việt Nam Cộng hòa, nhưng gây tổn hại lớn cho lực lượng phòng thủ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Hội chứng gia đình được mô tả là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, và là lý do phổ biến thứ hai dẫn đến nạn đào ngũ.

Điển hình là trong trận Ban Mê Thuột, sư đoàn trưởng đã kéo một nhóm Biệt động quân ra khỏi tiền tuyến và cử họ đi bảo vệ một căn cứ huấn luyện gần đó để bảo vệ gia đình mình trong khi chờ trực thăng tới rút quân.

Tham khảo

Người tị nạn
Chiến tranh Việt Nam


title: Coenotephria vallesaria

text:
Coenotephria vallesaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Coenotephria


title: Eriopyga pallescens

text:
Eriopyga pallescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eriopyga


title: Abraxas abrasata

text:
Abraxas abrasata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Chromocryptus terani

text:
Chromocryptus terani là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chromocryptus


title: Wilhelm II của Württemberg

text:
Wilhelm II của Württemberg (tiếng Đức: Wilhelm II; 25/02/1848 - 02/10/1921) là vị vua cuối cùng của Vương quốc Württemberg. Ông cai trị từ ngày 06/10/1891 cho đến khi vương quốc bị bãi bỏ vào 30/11/1918.

Những năm đầu đời
Wilhelm  sinh ra là con trai của Vương tôn Friedrich của Württemberg (1808–1870), và mẹ là Vương nữ Katharina Friederike của Württemberg (1821–1898), con gái của Quốc vương Wilhelm I của Württemberg (1781–1864).

Những năm tháng trưởng thành của Wilhelm đồng thời với sự suy giảm dần chủ quyền và sự hiện diện quốc tế của Württemberg, đồng thời với quá trình thống nhất nước Đức. Năm 1870, Württemberg đứng về phía Vương quốc Phổ trong Chiến tranh Pháp-Đức. Năm 1871, Württemberg trở thành một bang của Đế chế Đức, đây là một hạn chế đáng kể về mặt chủ quyền.

Vua của Württemberg

Cha của Wilhelm  qua đời vào năm 1870, nhưng người mẹ đã sống để nhìn thấy ông ngồi trên ngai vàng của Württemberg. Năm 1891, Wilhelm kế vị cậu của mình, Quốc vương Karl I (1823–1891) sau khi qua đời mà không có con nối dõi, và trở thành Quốc vương của Württemberg. Dường như điều này không phải là một sự khác biệt với luật Salic điều chỉnh việc kế vị ở các bang của Đức; Tuyên bố lên ngôi của Wilhelm đến do ông là người thừa kế gần nhất của người cậu của mình, là hậu duệ nam cao cấp của Friedrich I của Württemberg thông qua con trai Vương tử Paul.

Vua Wilhelm trở thành Generalfeldmarschall trong Thế chiến thứ nhất. Năm 1918, ông bị phế truất khỏi ngai vàng cùng với các nhà cai trị Đức khác. Vua Wilhelm cuối cùng thoái vị vào ngày 30/11/1918, kết thúc hơn 800 năm cai trị của Württemberg. Ông mất năm 1921 tại Bebenhausen.

Thông tin liên quan
 Danh sách quân chủ Württemberg

Tham khảo

Đường dẫn ngoài

Sinh năm 1848
Mất năm 1921
Thống chế Đế quốc Đức


title: Gelis liparae

text:
Gelis liparae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelis


title: Phụ gia áp suất cực cao

text:
Phụ gia áp suất cực cao hoặc phụ gia EP, là chất phụ gia cho chất bôi trơn có vai trò giảm sự mài mòn của các bộ phận của bánh răng chịu được áp suất rất cao. Chúng cũng được thêm vào chất lỏng bôi trơn khi gia công kim loại.

Chúng thường được sử dụng trong các ứng dụng như hộp số, trong khi phụ gia chống mòn được sử dụng với các ứng dụng nhẹ hơn như động cơ thủy lực và ô tô.

Dầu hộp số áp lực cao hoạt động tốt trên nhiều mức nhiệt độ, tốc độ và kích cỡ bánh để tránh thiệt hại cho bánh răng trong khi khởi động và dừng động cơ. Không giống như chất phụ gia chống mài mòn, phụ gia áp suất cực kỳ hiếm khi được sử dụng trong dầu động cơ. Các hợp chất lưu huỳnh hoặc clo chứa trong chúng có thể phản ứng với nước và các sản phẩm phụ đốt cháy, tạo thành axit tạo thuận lợi cho ăn mòn các bộ phận động cơ và vòng bi.

Các chất phụ gia áp suất cao đặc biệt chứa các chất lưu huỳnh hữu cơ, phosphor hoặc clo, bao gồm các hợp chất sulfur-phosphor và sulfide-phosphor-boron, phản ứng hóa học với bề mặt kim loại trong điều kiện áp suất cao. Trong các điều kiện như vậy, những bất thường nhỏ trên bề mặt trượt gây ra những tiếng nhấp nháy cục bộ ở nhiệt độ cao (300-1000 °C), không tăng nhiệt độ bề mặt trung bình đáng kể. Phản ứng hóa học giữa các chất phụ gia và bề mặt được giới hạn trong khu vực này.

Các chất phụ gia áp suất cực trị đầu tiên được dựa trên muối chì axit béo ("xà phòng chì"), các hợp chất "lưu huỳnh hoạt tính" (ví dụ thiol và lưu huỳnh nguyên tố), và các hợp chất clo. Trong những năm 1950 việc sử dụng xà phòng chì đã được loại bỏ và thay thế bằng các hợp chất kẽm và phosphor như kẽm dithiophosphat.

Một số chất phụ gia EP là:
 Chất béo sulfur hoá không hoạt tính tối
 Chất béo sulfur hoá hoạt tính tối
 Hydrocarbon lưu huỳnh tích cực hoạt tính
 Các chuỗi clo và kiềm ngắn alkan s (xem hydrocarbon clo hoá và clo hóa parafin)
 Ester của axit chlorendic
 Polymer ester s
 Polysulfide s
Hợp chất Molybdenum

Hydro cacbon clo Aliphat (clo hóa dầu là rẻ và hiệu quả, tuy nhiên chúng vẫn tồn tại trong môi trường và có xu hướng mạnh mẽ đối với sự tích tụ sinh học. Vì vậy, họ đang được thay thế bằng các lựa chọn thay thế. Trong chất cắt, vai trò của chúng chủ yếu tập trung vào các công thức để tạo thành các bộ phận phức tạp thép không gỉ.

Hydro cacbon clo Aliphat (parafin clo) rẻ và hiệu quả, tuy nhiên chúng vẫn tồn tại trong môi trường và có khuynh hướng tích tụ sinh học. Vì vậy, họ đang được thay thế bằng các lựa chọn thay thế. Trong việc cắt giảm chất lỏng, vai trò của chúng chủ yếu tập trung vào các công thức để tạo thành các bộ phận thép không rỉ phức tạp.

Hoạt tính của hydrocarbon halogen hóa tăng với độ bền giảm của liên kết cacbon-halogen. Ở nhiệt độ tiếp xúc cục bộ nằm trong khoảng 305-330 °C, chất phụ gia phân huỷ nhiệt và các nguyên tử halogen phản ứng tạo thành một lớp bề mặt của halide sắt trên bề mặt một phần. Sự thất bại cuối cùng của điểm tiếp xúc đến khi nhiệt độ tiếp xúc vượt quá điểm nóng chảy của lớp sắt halide. Trong những điều kiện như vậy, các hạt nhỏ carbon cũng được tạo ra. Một số hợp chất được sử dụng trong các chất phụ gia bôi trơn là chloroalkan, axit trichloromethyl phosphine, các este hữu cơ của axit a-acetoxy-b, b, b-trichloroethyl phosphonic, este trichlorometyl ester của axit phosphorric, dẫn chất trichlorometyl của lưu huỳnh, các hợp chất trichloroacetoxy, este hoặc muối amin của chlorendic Axit, 1,2,3,4,7,7-hexachloro-5-dimetylbicyclo [2.2.1] -2-heptene, vv

Chất phosphor hữu cơ tan trong dầu, có hoặc không có kẽm, có đặc tính chống ăn mòn và chống ăn mòn tuyệt vời, và bảo vệ chống ăn mòn đặc biệt khi có các hydrocarbon clo. ZDDP bắt đầu phân hủy ở 130-170 °C, trong khi nhiệt độ kích hoạt của TCP thường vượt quá 200 °C. Các sản phẩm phản ứng của chúng tạo thành màng bôi trơn kết dính với hóa học trên bề mặt.

Polysulfide đóng vai trò như một chất lưu giữ lưu huỳnh hoạt động và không hoạt động.

Hợp chất Molybdenum phân hủy dưới áp suất cao để tạo thành một lớp lắng đọng tại chỗ của disulfide molybden. Molybden dithiocarbamates được sử dụng làm chất phụ gia cho chất bôi trơn.

Lưu huỳnh chứa phụ gia áp suất cực kỳ cao có thể gây ra các vấn đề ăn mòn trong bánh răng với các bộ phận bằng đồng, đồng thau và hợp kim đồng khác khi gặp phải môi trường có nhiệt độ cao.

Tham khảo


title: Chống phương pháp

text:
Chống phương pháp: Phác thảo một lý thuyết tri thức hỗn loạn là một cuốn sách xuất bản năm 1975 về triết học khoa học của Paul Feyerabend, trong đó tác giả cho rằng khoa học là một hoạt động vô tổ chức, không phải là một hoạt động có tính tập quán (thông lệ). Trong bối cảnh của tác phẩm này, thuật ngữ vô tổ chức đề cập đến tình trạng nhận thức luận vô tổ chức.

Nội dung
Feyerabend chia lập luận của mình thành một phê bình trừu tượng tiếp nối bởi việc nghiên cứu một số trường hợp có tính lịch sử.

Các phê bình trừu tượng là một phép phản chứng của phương pháp luận nhất nguyên (niềm tin rằng chỉ một phương pháp duy nhất có thể tạo ra tiến bộ khoa học). Feyerabend tiếp tục xác định bốn đặc điểm của phương pháp luận nhất nguyên: nguyên tắc kiểm sai, nhu cầu tăng cường nội dung có tính kinh nghiệm, ngăn cấm các giả thuyết có tính ứng phó  và điều kiện nhất quán. Sau đó, ông chứng minh rằng các đặc tính này ngụ ý rằng khoa học không thể tiến bộ, do đó, những người đề xuất phương pháp khoa học thật phi lý.

Việc nghiên cứu các trường hợp lịch sử cũng có vai trò như một phép phản chứng. Feyerabend lấy tiền đề rằng tiến bộ vũ trụ học về thuyết nhật tâm của Galileo là một ví dụ về tiến bộ khoa học. Sau đó, ông chứng minh rằng Galileo đã không tuân thủ các điều kiện của phương pháp luận nhất nguyên. Feyerabend cũng lập luận rằng, nếu Galileo đã tuân thủ các điều kiện của phương pháp luận nhất nguyên, thì ông không thể có được tiến bộ vũ trụ học từ thuyết nhật tâm. Điều này ngụ ý rằng tiến bộ khoa học sẽ bị suy yếu bởi phương pháp luận nhất nguyên. Một lần nữa, những người đề xuất phương pháp khoa học thật phi lý.

Feyerabend tóm tắt các phép phản chứng của mình với cụm từ "thế nào cũng được". Đây là sự bắt chước mỉa mai của ông về "phản ứng kinh hoàng của một nhà duy lý, người nhìn kỹ hơn vào lịch sử".

Sự tiếp nhận của giới học thuật
Một số người đã xem việc xuất bản cuốn Chống phương pháp dẫn đến sự cô lập của Feyerabend khỏi cộng đồng các nhà triết học khoa học, những người phản đối quan điểm của ông rằng không có cái gọi là phương pháp khoa học.

Tham khảo

Nghiên cứu khoa học
Văn học triết học khoa học
Sách tiếng Anh


title: Fortnite Battle Royale

text:
Fortnite Battle Royale (hay cuộc  chiến  hoàng tộc [ hay còn  được  gọi  với  cái  tên là  : battle royale]  )   là một trò chơi video trực tuyến battle royale miễn phí được phát triển và phát hành bởi Epic Games. Đây là một trò chơi đồng hành với Fortnite: Save the World, một trò chơi sinh tồn hợp tác với các yếu tố xây dựng. Nó ban đầu được phát hành trong lần truy cập sớm vào ngày 26 tháng 9 năm 2017, dành cho Microsoft Windows, macOS, PlayStation 4 và Xbox One, sau đó là các phiên bản cho iOS, Android và Nintendo Switch vào năm sau.

Khái niệm của trò chơi tương tự như các trò chơi trước đây thuộc thể loại: 100 người chơi nhảy dù xuống một hòn đảo và nhặt rác để tự bảo vệ mình khỏi những người chơi khác. Người chơi có thể chiến đấu một mình (Solo), với một người chơi bổ sung (Duos) hoặc với một nhóm tối đa ba người khác (Biệt đội). Khi trận đấu diễn ra, khu vực có thể chơi trong đảo dần dần co lại, khiến người chơi ngày càng ít chỗ để làm việc. Người chơi hoặc đội cuối cùng còn sống thắng trận đấu. Sự khác biệt chính so với những người khác trong thể loại này là các yếu tố xây dựng của trò chơi, có thể mang lại lợi thế dựa trên mức độ kỹ năng và mức độ sử dụng. Battle Royale sử dụng cách tiếp cận theo mùa với các trận chiến để giới thiệu nội dung tùy biến nhân vật mới trong trò chơi, cũng như các sự kiện giới hạn thời gian, một số trong đó tương ứng với các thay đổi trên bản đồ trò chơi. Kể từ khi phát hành lần đầu, một số chế độ trò chơi khác đã được giới thiệu, bao gồm "Sân chơi", phần nào đóng vai trò là chế độ đào tạo.

Ý tưởng cho Battle Royale nảy sinh sau khi phát hành PlayerUn Unknown's Battlegrounds, một trò chơi battle royale tương tự rất thành công, nhưng được ghi nhận vì những sai sót kỹ thuật. Ban đầu được phát hành như một phần của phiên bản truy cập sớm của Save the World, Epic sau đó đã chuyển trò chơi sang mô hình chơi miễn phí được tài trợ bởi các giao dịch vi mô. Sau khi nổi tiếng, Epic chia tay nhóm phát triển, với một người tập trung vào Battle Royale và nhóm kia vào Save the World.

Battle Royale nhận được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, những người ca ngợi đường cong học tập, lối chơi, phong cách nghệ thuật và hệ thống tiến bộ của nó, nhưng lưu ý sự tương đồng của nó với các trò chơi trước trong thể loại này. Trò chơi nhanh chóng nổi tiếng sau khi phát hành, cuối cùng vượt qua Battlegrounds về tổng doanh thu và doanh thu của người chơi. Đến tháng 3 năm 2019, trò chơi đã được chơi bởi hơn 250 triệu người và đã tạo ra hơn 2 tỷ đô la trên toàn thế giới. Trò chơi đã trở thành một hiện tượng văn hóa, với sự quảng bá thông qua các phương tiện truyền thông xã hội và một số người nổi tiếng, bao gồm Ninja, Marshmello và Drake, góp phần vào sự phổ biến của trò chơi, đạt được lượng người xem cao kỷ lục trên các trang web phát trực tuyến trong quá trình này.

Tham khảo

Trò chơi điện tử năm 2017
Trò chơi trên Android
Trò chơi battle royale
Trò chơi chơi miễn phí
Trò chơi trên iOS
Trò chơi trên macOS
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi PlayStation Network
Trò chơi điện tử bắn súng góc nhìn người thứ ba
Trò chơi trên Windows
Trò chơi Xbox One


title: Viettesia pantherina

text:
Viettesia pantherina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Viettesia