title: Nguyễn Hữu Vị

text:
Tiểu sử
Thiếu tướng Nguyễn Hữu Vị, tên thường gọi: Tám Vị

Ông sinh năm 1930, qua đời ngày 12 tháng 12 năm 2018, hưởng thọ 89 tuổi.

Ông nguyên là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bến Tre, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bến Tre, Quân khu 9; nguyên Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh tỉnh Bến Tre.

Quê quán: xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre;

Trú quán: xã Phú Hưng, Thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre;

Sự nghiệp
Năm 1949 tham gia du kích xã Châu Bình, Xã đội trưởng xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre

Năm 1949, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam

Từ năm 1956 đến 1959: Bị địch bắt, cầm tù tại Nhà tù Quy Nhơn, Phú Lợi.

Tháng 10-1959 đồng chí được thả tự do, tiếp tục hoạt động cách mạng tại xã.

Năm 1960 đồng chí tham gia bộ đội huyện Giồng Trôm, giữ chức Trung đội trưởng, Đại đội trưởng Đại đội 261.

Tháng 4-1964: đồng chí được bổ nhiệm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 516 – Tiểu đoàn chủ lực đầu tiên của tỉnh Bến Tre.

Từ năm 1965 đến 1966: Học tại Trường Quân chính Miền.

Từ tháng 1-1967 đến tháng 12-1968: Tỉnh đội phó Tỉnh đội Bến Tre.

Từ tháng 1-1969 đến tháng 10-1972: Trung đoàn phó, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 2/Quân khu 8.

Từ tháng 11-1972 đến tháng 12-1973: Học bổ túc Trung cao Miền.

Từ tháng 1-1974 đến tháng 3-1975: Tham mưu phó Quân khu 8.

Từ tháng 4-1975 đến tháng 1-1977: Phó Tư lệnh Sư đoàn 8.

Từ tháng 2-1977 đến năm 1990: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Bến Tre, Quân khu 9.

Đồng chí được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1985.

Năm 1991, đồng chí được Đảng, Nhà nước, Quân đội cho nghỉ hưu.

Tặng thưởng và vinh danh

 Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân;
 Huân chương Độc lập hạng Nhì;
 Huân chương Quân công hạng Nhì;
 Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì;
 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba;
 Huy chương Quân kỳ quyết thắng;
 Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng.

Phát ngôn

 "Nhất tướng công thành vạn cốt khô", mỗi một chiến công, một cấp Quân hàm của tôi là sinh mệnh bao nhiêu người lính trẻ. Tôi muốn lạy tạ những người mẹ bởi họ đã cho tôi những đứa em, những đồng đội tuyệt vời. Theo lệnh tôi, họ chiến đấu và hi sinh. Dù vì bất kỳ lý do chung nào đó, đối với tôi, đó cũng là một day dứt không nguôi!"....
 " Đánh sao được khi mình không nằm chung sự sống chết với đồng đội? Tôi từng cách chức rất nhiều chỉ huy không dám sống chết cùng với lính của mình!"
 "Lịch sử là sự kiện có thật xảy trong quá khứ. Lịch sử không sai, chỉ có con người nhận thức sai do thiếu thông tin hoặc vì một động cơ nào khác... dẫn đến thái độ nhìn nhận thiếu chuẩn xác, phủ định hoặc bóp méo lịch sử. Lịch sử Đồng khởi của Bến Tre dù có những ý kiến nhìn nhận thế này hoặc thế khác, cuối cùng lịch sử vẫn là lịch sử. Sự kiện Đồng khởi có thật trong quá khứ ở Bến Tre – điều đó luôn là niềm tự hào chính đáng của Đảng bộ, nhân dân xứ Dừa và những người trong cuộc ở nôi Đồng khởi".

.......

Nhận xét
1. "...Nhiều trận đánh táo bạo, mưu trí, dũng cảm, thắng lớn trên chiến trường Bến Tre và chiến trường Quân khu 8 gắn liền với tài năng quân sự của anh. Có thể nói anh Tám Vị là vị tướng có nhiều chiến công và uy tín – một trong những con người ưu tú của đất Ba Châu (Châu Bình, Châu Phú, Châu Thới) – vùng đất tạo nhiều dấu ấn lịch sử trong hai cuộc kháng chiến.

Tài năng quân sự của anh, những chiến tích trải nghiệm đã tạo nên vị tướng chiến trường đúng nghĩa. Chiến lệ của những trận đánh do anh chỉ huy đã góp phần làm phong phú kho tàng khoa học, nghệ thuật quân sự Việt Nam trong chiến tranh nhân dân thời đại Hồ Chí Minh.

Với cương vị là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiều khóa, anh Tám Vị có tầm chiến lược, tạo điều kiện phát triển cho nhiều lớp cán bộ quân sự và dân – chính – đảng, trong đó có tôi. Anh là người cương trực, có uy tín trong Đảng bộ và nhân dân Bến Tre, thủy chung với đồng đội. Đặc biệt, anh tỏ rõ dũng khí của một vị tướng, dũng cảm dám đấu tranh bảo vệ sự thật lịch sử, trong đó có lịch sử Đồng khởi của Bến Tre...", đồng chí Trương Vĩnh Trọng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ;

2. "...Ông xứng đáng với "danh tá" thời đại Hồ Chí Minh, mà lẽ ra phải gọi là "danh tướng" mới xứng tầm với một quy mô chiến công hiển hách ông tạo nên. Sở dĩ tôi dùng từ danh tá là vì lúc ông giữ chức Trung đoàn trưởng với cấp Trung đoàn quân sự bậc phó. Cuối năm 1972, Bộ Tư lệnh quân giải phóng miền Nam đề bạt ông lên cấp Trung đoàn quân sự bậc trưởng, cấp bậc tột cùng của chức danh Trung đoàn trưởng lúc bấy giờ. Tuy cấp quân hàm Trung tá, nhưng ông hiên ngang đối đầu thắng lợi với các tướng của đối phương, xử lý mọi tình huống gọn gàng,,mau lẹ, lập nên những kì tích hùng hồn...", đồng chí Huỳnh Minh Đoàn, nguyên Chính trị viên Đại đội Trinh sát thuộc Trung đoàn Đồng Tháp I, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp;

3. "Anh Tám Vị là Trung đoàn trưởng tạo nên một thời hoàng kim của Trung đoàn, anh đủ quyền lực tối cao định mệnh bất cứ kẻ thù nào dám nghênh chiến", đồng chí Nguyễn Minh Đậu, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn 261A;

........

Liên kết ngoài

 Tướng Nguyễn Hữu Vị – Kỳ 1: "Nếu có chết, chết mình tôi!"
 Dũng tướng Nguyễn Hữu Vị
 Tin buồn

Chú thích

Người Giồng Trôm
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân


title: Elizabeth Nyamayaro

text:
Elizabeth Nyamayaro là một nhà khoa học chính trị và cố vấn cấp cao cho Tổng thư ký và Giám đốc điều hành cho Phụ nữ Liên Hợp Quốc. Nyamayaro cũng là người đứng đầu HeForShe, một phong trào được thành lập bởi UN Women để trao quyền cho tất cả mọi người, đặc biệt là nam giới và các cậu bé, để họ có tiếng nói và hành động để đạt được bình đẳng giới trong cuộc đời của họ.

Nyamayaro có mẹ người Zambia và là một trong bốn đứa con. Cô được bà ngoại nuôi ở một ngôi làng ở Zimbabwe với nhiều dân làng bị nhiễm HIV và gặp nạn đói. Thay vì đi học, cô đã làm công việc nhà và phải tìm thức ăn bất cứ nơi nào cô có thể. Sau một đợt hạn hán vào thập niên 80, ngôi làng của cô đã trở nên nổi tiếng, Nyamayaro được gặp UNICEF lần đầu tiên. Đây là lần đầu tiên nạn đói xảy ra trong cộng đồng của cô và cô được hưởng lợi từ những nhân viên cứu trợ của U.N. khi họ thỉnh thoảng cho cô ăn. Sau trải nghiệm đó, mục tiêu của cô đã trở thành được làm việc cho Liên Hợp Quốc và giúp đỡ và nâng đỡ những người khác như cách cô đã từng được giúp đỡ. Sau nạn đói đầu tiên, gia đình cô bị chia cắt và cô ở lại với bà ngoại trong khi cha mẹ, anh trai và hai chị em của cô đến thủ đô Harare để tìm việc làm và cơ hội. Khi cô 10 tuổi, dì của cô có đủ tiền để đưa cô đến thủ đô Harare và theo học một trường tư thục với những đứa trẻ người Anh. Đây là lần đầu tiên cô được đến trường. Đây là một thời điểm quyết định trong cuộc sống của cô khi cô trải qua sự bất bình đẳng lần đầu tiên bởi vì cô không hòa nhập được với trường học nhưng cô cũng cảm thấy ưu việt hơn so với trẻ em ở ngôi làng của mình khi cô đã được giáo dục cao hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Elizabeth Nyamayaro's Linkedin Page
 Elizabeth Nyamayaro's TED Talk

Nhân vật còn sống
Nữ giới Zimbabwe
Viên chức Liên Hợp Quốc
Cựu sinh viên Trường Kinh tế Luân Đôn


title: John Edward Gray

text:
John Edward Gray (12-2-1800 – 7-3-1875) là một nhà động vật học người Anh. Ông là anh của George Robert Gray và là con của nhà thực vật học và dược học Samuel Frederick Gray (1766–1828).

Các cấp phân loại được đặt theo tên ông
Gray đã mô tả và đặt tên nhiều loài ốc biển như:
 Chi Lithopoma Gray, 1850
 Chi Euthria Gray, 1850

Các loài được đặt theo tên ông:

 Ardeola grayii
 Cá voi mõm khoằm Gray (Mesoplodon grayi)
 Chuột chù Luzon (Crocidura grayi)

Một số công trình tiêu biểu
1821: "A natural arrangement of Mollusca, according to their internal structure." London Medical Repository 15: 229–239.
1821: "On the natural arrangement of Vertebrose Animals." London Medical Repository 15: 296–310.
1824: "A revision of the family Equidae." Zool. J. Lond. 1: 241-248 pl. 9.
1824: "On the natural arrangement of the pulmonobranchous Mollusca." Annals of Philosophy, new series 8: 107–109.
1825: "A list and description of some species of shells not taken notice of by Lamarck." Annals of Philosophy (2)9: 407-415.
1825: "An outline of an attempt at the disposition of the Mammalia into tribes and families with a list of the genera apparently appertaining to each tribe." Annals of Philosophy (ns) 10: 337-344.
1826: "Vertebrata. Mammalia." (Appendix B in part). p. 412-415 in King, P.P. (ed.) Narrative of a Survey of the Intertropical and Western Coasts of Australia. Performed between the years 1818 and 1822. With an Appendix, containing various subjects relating to hydrography and natural history. London: J. Murray Vol. 2.
1827: "Synopsis of the species of the class Mammalia." p. 1-391 in Baron Cuvier The Animal Kingdom Arranged in Conformity with its Organization, by the Baron (G) Cuvier, with additional descriptions by Edward Griffith and others. (16 vols: 1827-1835). London: George B. Whittaker Vol. 5.
1828: "Spicilegia Zoologica, or original figures and short systematic descriptions of new and unfigured animals." Pt 1. London: Treuttel, Würtz & Co.
1829: "An attempt to improve the natural arrangement of the genera of bat, from actual examination; with some observations on the development of their wings." Philos. Mag. (ns) 6: 28-36.
1830: "A synopsis of the species of the class Reptilia." pp 1–110 in Griffith, E. The animal kingdom arranged in conformity with its organisation by the Baron Cuvier. London: Whitaker and Treacher and Co. 9: 481 + 110 p.
1830-1835: "Illustrations of Indian zoology; chiefly selected from the collection of Major-General Hardwicke, F.R.S..." 20 parts in 2 volumes. Illus. Indian Zool.
1831: "Description of twelve new genera of fish, discovered by Gen. Hardwicke, in India, the greater part in the British Museum." Zool. Misc.
1831: "Descriptions of some new genera and species of bats." các trang 37–38 in Gray, J.E. (ed.) The Zoological Miscellany. To Be Continued Occasionally. Pt 1. London: Treuttel, Würtz & Co.
1832: "Characters of a new genus of Mammalia, and of a new genus and two new species of lizards, from New Holland." Proc. Zool. Soc. Lond. 1832: 39-40.
1834: "Characters of a new species of bat (Rhinolophus, Geoffr.) from New Holland." Proc. Zool. Soc. Lond. 1834: 52-53.
1837: "Description of some new or little known Mammalia, principally in the British Museum Collection." Mag. Nat. Hist. (ns) 1: 577-587.
1838: "A revision of the genera of bats (Vespertilionidae), and the description of some new genera and species." Mag. Zool. Bot. 2: 483-505.
1839: "Descriptions of some Mammalia discovered in Cuba by W.S. MacLeay, Esq. With some account of their habits, extracted from Mr. MacLeay's notes." Ann. Nat. Hist. 4: 1-7 pl. 1.
1840: "A Synopsis of the Genera and Species of the Class Hypostoma (Asterias, Linnaeus)." Ann. Mag. Nat. Hist., 6: 275.
1840-10-16: "Shells of molluscous animals." In: Synopsis of the contents of the British Museum, ed. 42: 105-152.
1840-11-04: "Shells of molluscous animals." In: Synopsis of the contents of the British Museum, ed. 42, 2nd printing: 106-156.
 1844: Catalogue of the Tortoises, Crocodiles, and Amphisbænians, in the Collection of the British Museum.
1845: Catalogue of the Specimens of Lizards in the Collection of the British Museum. London: Trustees of the British Museum. (Edward Newman, printer). xxviii + 289 pp.
1847-11: "A list of genera of Recent Mollusca, their synonyma and types." Proceedings of the Zoological Society of London, 15: 129-182.
1849: Catalogue of the Specimens of Snakes in the Collection of the British Museum. Trustees of the British Museum. London. xv + 125 pp.
1850: Figures of molluscous animals selected from various authors. Etched for the use of students by M. E. Gray. Volume 4. Longman, Brown, Green & Longmans, London. iv + 219 pp.
1855: Catalogue of Shield Reptiles in the Collection of the British Museum - Part 1, Testudinata (Tortoises).
1860-10: "On the arrangement of the land pulmoniferous Mollusca into families." Annals and Magazine of Natural History, series 3, 6: 267-269.
1862: A Hand Catalogue of Postage Stamps for the use of the Collector. London: Robert Hardwicke. Free download here.
1864: "Revision of the species of Trionychidae found in Asia and Africa, with descriptions of some new species." Proc. Zool. Soc. London 1864: 76-98.
1866: The Genera of Plants. Unpublished fragment with R. A. Salisbury
1870: Supplement to the Catalogue of Shield Reptiles in the Collection of the British Museum - Part 1, Testudinata (Tortoises).
1872: Catalogue of Shield Reptiles in the Collection of the British Museum - Part 2, Emydosaureans, Rhynchocephalia, and Amphisbaenians.
1873: "Notes on Chinese Mud-Tortoises (Trionychidae), with the Description of a new Species sent to the British Museum by Mr. Swinhoe, and Observations on the Male Organ of this Family." Annals and Magazine of Natural History, series 4, vol. XII, 1873. pp. 156–161 and Plate V.

Tài liệu
Biographies for Birdwatchers - Barbara and Richard Mearns ISBN 0-12-487422-3

Tham khảo

Liên kết ngoài

 John Edward Gray, the Indian Pond Heron and Walsall (RSPB Walsall Local Group)

Sinh năm 1800
Mất năm 1875
Người Walsall
Nhà động vật học
Nhà thực vật học với tên viết tắt
Hội viên Hội Hoàng gia
Nhà động vật học với tên viết tắt


title: Kuroki Kyohei

text:
là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản thi đấu
cho Kagoshima United FC ở J3 League.

Sự nghiệp
Anh đá ở vị trí hậu vệ. Kyohei có màn ra mắt cho Sagan Tosu ngày 10 tháng 7 năm 2011 trước Kataller Toyama.

Anh là anh em sinh đôi của Kohei Kuroki.

Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật đến ngày 23 tháng 2 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Profile at Kagoshima United FC
Profile at Oita Trinita
Profile at Renofa Yamaguchi

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá J3 League
Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Cầu thủ bóng đá Sagan Tosu
Cầu thủ bóng đá Ehime FC
Cầu thủ bóng đá Verspah Oita
Cầu thủ bóng đá Renofa Yamaguchi FC
Cầu thủ bóng đá Oita Trinita
Cầu thủ bóng đá Kagoshima United FC
Hậu vệ bóng đá
Nhân vật thể thao sinh đôi
Nhân vật sinh đôi từ Nhật Bản


title: Xestia coronata

text:
Xestia coronata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xestia


title: Denisse Dibós

text:
Denisse Dibós (sinh ngày 15 tháng 4 năm 1967) là diễn viên người Peru đa tài. Bà là một giáo viên của âm nhạc Peru, ca sĩ, người đào tạo nghệ thuật, nhà kinh doanh, nhà sản xuất kịch, giám đốc âm nhạc và trợ giảng khiêu vũ. Trong những nỗ lực của bà để có thể tìm kiếm được quyền và sự cho phép, bà có thể giới thiệu sự chấp nhận của sự trình diễn tại Broadway cho những tác phẩm ở Peru. Bà đã sáng lập và điều hành Preludio Asociacion Cultural, nơi bà giới thiệu một số tác phẩm âm nhạc như Jesucristo Superstar, Cabaret, 2010, Love without Barriers (trong West Side Story), Chicago và The Boy from Oz. Cô đã đem văn hóa và nghệ thuật đến một quốc gia đầy tính cạnh tranh.

Tuổi thơ và cuộc sống đầu đời
Denisse Dibós, tên đầy đủ là Maria Denisse Dibós Silva, sinh ngày 15 tháng 4 năm 1967, tại Lima, Peru. Bà xuất thân từ một gia đình gồm các chính trị gia. Cha mẹ của bà là Eduardo Dibós Chappuis và Betty Silva Block, và ông của bà là Eduardo Dibós Dammert. Cha bà và ông bà đều là cựu Thống đốc của Lima. Denisse được giáo dục tại Học viện Santa Ursula tại San Isidro. Bà cũng dành thời gian học ballet tại Lucy Telge Luna. Sự khởi đầu của bà đối với sự nghiệp sân khấu là khi bà 17 tuổi, khi bà biểu diễn một phần trong tác phẩm Broadway Luces dưới sự đạo diễn của Hernan Toledo và được biểu diễn tại Nhà hát Hoàng gia tại San Isidro.

Sự nghiệp
Denisse là một nghệ sĩ đa tài. Sự linh hoạt của bà được thể hiện trong một vài tài năng. Bà biết bà muốn điều gì và bà bắt đầu con đường đúng đắn bằng việc tự giáo dục bản thân, để chuẩn bị cho sự nghiệp âm nhạc mà bà đã lựa chọn. Cô đã nhận Bằng Cử nhân về Âm nhạc của Đại học Bang California, Long Beach, và Bậc thầy Nhạc cổ điển tại Đại học Nam California. Ước mơ trở thành một nghệ sĩ hòa nhạc của bà đã kết thúc khi bà có vấn đề ở tay một cách không may mắn. Điều đó đã ảnh hưởng đến khả năng biểu diễn của bà. Tuy nhiên, vấn đề này không ngăn được những ước mơ của bà và bà trở lại Lima Actuacion. Bà được hướng dẫn trong Khoa Nghệ thuật Giao tiếp tại Pontificia Universidad Católica del Perú và Teatro de la Universidad Católica.

Bà đã kết hợp tài năng nghệ thuật của mình với kinh doanh. Vào năm 1997, bà đã thành lập công ty nhạc kịch mang tên Cultural Association Prelude. Sản phẩm đầu tiên của công ty là The Novice Rebel với vai diễn Maria von Trapp do bà thủ vai. Sản phẩm tiếp theo là A Chorus Line được biểu diễn tại Nhà hát Monte Carlo. Bà bắt đầu biểu diễn trên truyền hình với các vở opera Revelation, Sunflowers for Lucía, Hunting a Millionaire

Denisse cũng bắt đầu vai trò của một nhà sản xuất, diễn viên và nhạc sĩ và trở lại với nhạc kịch khi bà biểu diễn trong tác phẩm Macbeth vào năm 2001. 2 năm sau đó, bà sản xuất các tác phẩm Charlie and the Factory of Chocolates và Angels. Trong những năm tiếp theo, bà sản xuất Enrique V, Sacco and Vanzetti và The Corporation. Trong những tác phẩm này, bà cũng thủ một số vai diễn.

Bà tiếp tục thể hiện sự đa tài của mình vào năm 2006 khi bà tham gia bộ phim nhiều tập Society of American Television và cũng vào năm đó bà tung tác phẩm âm nhạc Jesucristo Superstar được thể hiện trong Nhà hát Segura. Năm 2008 là một năm bận rộn của bà khi bà sản xuất tác phẩm âm nhạc Don Quixote de la Mancha. Đồng thời, bà còn làm việc với vai trò giám đốc âm nhạc cho tại Hài kịch La Mã. Bà có thể có quyền và sự cho phép để biểu diễn tác phẩm Cabaret. Tác phẩm này được trình diễn lần đầu tiên vào năm 2009 với sự tham gia của nữ diễn viên Gisela Ponce de León tại Teatro Segura. Trong tác phẩm này, Denisse thể hiện vai Fraulein Kost.

Denisse đã sản xuất và biểu diễn trong tác phẩm 2010 tại Teatro Segura. Bà làm việc như một giám đốc âm nhạc trong Cage Aux Follies và tham gia Vagina Monologues. Năm 2011 là một năm bận rộn khác của bà khi bà sản xuất tác phẩm Love without Barriers (trong West Side Story), biểu diễn buổi hòa nhạc Fête de la Musique (được sản xuất bởi Ủy ban Quốc gia về Âm nhạc và Đại sứ quán Pháp) và tác phẩm Alliance Francesa. Trong tháng 12, bà hợp tác với Carlos Arana trong tác phẩm Realization in Lima, phiên bản tiếng Tây Ban Nha đầu tiên của tác phẩm âm nhạc The Boy from Oz.

Bà sản xuất và thể hiện vai Roxie Hart trong tác phẩm Chicago vào năm 2012, được đạo diễn bởi Mateo Chiarella Viale. Cùng năm đó, bà có một khoảng thời gian tuyệt vời khi tham gia như là giám đốc của trường của Talents of the Reality of Singing và sau đó thi đấu trong chương trình truyền hình Dancing the Great Show.

Tác phẩm The Boy from Oz được phát hành vào năm 2013, tháng 5, tại Nhà hát Thành phố Lima. Tác phẩm này được sản xuất bởi Denisse và bà cũng có một vai diễn Marion Woolnouhg. Ngoài ra bà còn sản xuất Jury of Small Gigantes và thậm chí tham gia chương trình như một giám khảo. Vào năm 2014, bà sản xuất tác phẩm âm nhạc Sweet Charity.

Những điểm nhấn chính
Denisse có thể nhận được quyền và sự cho phép để sản xuất các tác phẩm nguyên gốc của Broadway và đem văn hóa phương Tây đến Peru.

Đời tư
Tháng 3 năm 2011, bà sinh đứa con gái đầu tiên tên Paloma, từ cuộc hôn nhân với nhà kinh tế học Gabriel Ortiz đến từ Zevallos.

Chú thích

Sinh năm 1967
Nhân vật đáng sống
Diễn viên Peru
Ca sĩ Peru


title: Curculio dentipes

text:
Curculio dentipes là một loài côn trùng trong họ Curculionidae. Loài này được Roelofs miêu tả khoa học đầu tiên năm 1874.

Đây là loài gây hại của cây Castanea mollissima, phát triển phổ biến ở Trung Quốc.

Chú thích

Curculio
Động vật được mô tả năm 1874
Loài gây hại ở Trung Quốc


title: Safia obscisana

text:
Safia obscisana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Safia


title: Chollima (tạp chí)

text:
Chollima () là tạp chí giáo dục hàng tháng của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Tạp chí này được xuất bản lần đầu tiên vào tháng 1 năm 1959, ban đầu nhằm ủng hộ Phong trào Chollima. Nhà xuất bản chính là Ban Biên tập Chollima trực thuộc Nhà xuất bản Văn học và Nghệ thuật (문학예술종합출판사). Không giống như hầu hết các tạp chí khác trong nước, tạp chí này chỉ nhắm đến đối tượng chính là công chúng.

Tham khảo

Khởi đầu năm 1959 ở Bắc Triều Tiên
Tạp chí cộng sản
Tạp chí giáo dục
Báo và tạp chí tuyên truyền
Tạp chí xuất bản ở Bắc Triều Tiên
Tạp chí thành lập năm 1959
Truyền thông nhà nước
Truyền thông Bình Nhưỡng
Nguyệt san


title: Kuzu no Honkai

text:
là một bộ manga Nhật Bản được thực hiện bởi Yokoyari Mengo. Bộ truyện được đăng dài kì trên tạp chí seinen manga Big Gangan của Square Enix từ tháng 9 năm 2012 đến tháng 3 năm 2017 và được gom lại thành 8 tập tankōbon. Một bộ anime truyền hình dài tập chuyển thể được Lerche sản xuất lên sóng từ giữa tháng 1 đến tháng 3 năm 2017 trên Fuji TV. Một bộ phim người đóng cũng được lên sóng từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2017.

Cốt truyện
Yasuraoka Hanabi là một học sinh cao trung, cô đã phải lòng Kanai Narumi, người bạn thuở nhỏ mà cô luôn coi như một người anh trai và hiện giờ là giáo viên chủ nhiệm của cô. Nhưng Narumi đã phải lòng người khác, Minagawa Akane, một giáo viên âm nhạc mới, chứ không phải cô. Hanabi gặp được Awaya Mugi, một học sinh khác và cậu cũng phải lòng cô giáo Akane, người từng là gia sư của cậu khi còn học trung học. Hanabi và Mugi lập giao ước với nhau và bắt đầu mối quan hệ giả tạo để thỏa mãn sự cô đơn trước những mối tình đơn phương của mỗi người, về mặt thể xác lẫn tinh thần. Họ đồng ý không yêu nhau và mối quan hệ sẽ kết thúc nếu họ được đáp lại từ những người họ yêu.

Nhân vật

Nhân vật chính

 Đóng bởi: Yoshimoto Miyu
 Một học sinh cao trung đã phải lòng Narumi. Sau khi phát hiện ra Narumi có tình cảm với Akane, Hanabi bắt đầu mối quan hệ giả tạo với Mugi để thỏa mãn sự cô đơn của nhau. Cô sau đó cũng có quan hệ thể xác với người bạn thân nhất của mình là Sanae, nhưng mối quan hệ này đã kết thúc Sanae quyết định từ bỏ Hanabi. Sau đó Hanabi quyết định sẽ thoát khỏi mối quan hệ giả tạo với Mugi và đi con đường riêng để tìm tình yêu đích thực của mình. Trong Decor, Hanabi không hề thay đổi tình cảm với Mugi - mặc dù cô đã gặp rất nhiều người sau thời gian xa nhau - cô vẫn yêu Mugi. Trong khi đang làm nhân viên cho một buổi hòa nhạc, cô nhìn thấy Mugi lần nữa, cả hai chấp nhận tình cảm của nhau và nắm tay nhau, có thể cả hai sẽ bắt đầu một mối quan hệ mà hai người hằng mong đợi.

 Đóng bởi: Sakurada Dori
 Một học sinh cao trung đã phải lòng Akane. Cậu và Hanabi bắt đầu một mối quan hệ để thỏa mãn sự cô đơn của nhau. Khi còn học trung học, Mugi đã có một mối quan hệ bí mật với đàn chị khóa trên, Hayakawa Mei, người đã lấy đi lần đầu của cậu vì cậu không thể thổ lộ tình cảm của mình với Akane. Mugi biết Akane là người như thế nào nhưng cậu vẫn yêu cô. Sau đó, Mugi thổ lộ với Akane và họ bắt đầu hẹn hò. Tuy nhiên, sau buổi hẹn hò, Mugi nhận ra rằng cậu không thể giữ hình ảnh một Akane lý tưởng trong đầu cậu, cậu chia tay Akane và hy vọng rằng mình có thể trưởng thành hơn từ cô. Cậu đưa đến quyết định mình sẽ chấm dứt mọi thứ với Hanabi để tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn và tình yêu đích thực. Trong Decor, Mugi vẫn chưa thể nào quên được Hanabi mặc dù cậu đã có những mối quan hệ với nhiều người phụ nữ khác nhau trong suốt thời gian họ xa nhau. Trong một lần, khi đang mơ mộng về Hanabi, Mugi đã từ chối lời mời quan hệ tình dục từ một phụ nữ tiếp cận cậu tại nơi anh làm việc, cậu đưa ra quyết định rằng Hanabi là người con gái duy nhất mà cậu muốn. Mugi cuối cùng gặp lại được Mugi trong một buổi hòa nhạc, cậu cầu nguyện rằng mối quan hệ của hai người có thể kéo dài, họ nắm tay nhau, có thể cả hai sẽ bắt đầu một mối quan hệ mà hai người hằng mong đợi.

 Đóng bởi: Mizuta Kouki
 Bạn thuở nhỏ của Hanabi và là hàng xóm lớn tuổi hơn, người mà sau này trở thành giáo viên chủ nhiệm của cô tại trường cao trung. Mẹ của Narumi đã qua đời khi anh còn nhỏ nên anh hay đến nhà Hanabi để ăn cơm cùng nhau. Anh bị thu hút bởi những người phụ nữ có mái tóc dài vì họ khiến anh nhớ đến người mẹ của mình. Kể cả khi biết con người thật của Akaane, Narumi tỏ ra không quan tâm mà còn ngỏ ý muốn cưới cô làm vợ, và cô đã đồng ý.

 Đóng bởi: Aizawa Rina
 Một giáo viên âm nhạc mới chuyển tới ngôi trường mà Hanabi đang học năm nhất. Bề ngoài, cô là một người tốt bụng, hiền lành và được nhiều học sinh yêu mến, nhưng trong thâm tâm cô thích việc mình chiếm được trái tim của đàn ông và làm tổn thương trực tiếp đến những người đang yêu họ. Akane có thể được coi là người cô đơn và cuồng dâm. She cố gắng quyến rũ Narumi giống như cách cô làm với những mối quan hệ trước, nhưng cô nhận rằng Narumi không đối xử với cô như những người đàn ông trong quá khứ, cô cũng biết được rằng anh thật sự yêu cô. Khi Narumi cầu hôn cô mặc dù biết được con người thật của cô, Akane bắt đầu quan tâm anh hơn.

 Đóng bởi: Ikegami Sarii
 Bạn cùng lớp của Hanabi. Sanae đã phải lòng Hanabi khi cô cứu Sanae khỏi một tên quấy rối tình dục trên tàu. Khi Sanae ngủ tại nhà Hanabi, cô đã mạnh dạn hôn Hanabi và thổ lộ tình cảm của mình. Cả hai sau đó bắt đầu một mối quan hệ thể xác. Atsuya sau đó hỏi Sanae liệu cô có thật sự yêu Hanabi hay chỉ bị cô ấy hấp dẫn tình dục. Sau khi cân nhắc, Sanae quyết định từ bỏ Hanabi và cố gắng chấm dứt tình bạn giữa hai người, mặc dù Hanabi không muốn điều này xảy ra và nói rằng cô muốn tiếp tục tình bạn này và sẽ cho dành cho Sanae thời gian và sự riêng tư cho đến khi cô ấy sẵn sàng làm bạn trở lại. Sanae sau đó nói với Atsuya rằng mặc dù cô yêu Hanabi, nhưng cô sẽ từ bỏ và sẽ tin tưởng cậu hơn. Sau đó, Hanabi và Sanae đoàn tụ và cả hai tiếp tục làm bạn với nhau. Mặc dù kết thúc của bộ truyện manga có đề cập đến việc một ngày nào đó cô sẽ đáp lại tình cảm của Atsuya, trong Decor cô đã hoàn toàn nhận ra sự đồng tính luyến ái của mình và bắt đầu mối quan hệ tình cảm với giáo viên đại học Yuka của cô.

 Đóng bởi: Shiho
 Bạn thời thơ ấu của Mugi, người đã phải lòng cậu khi ai đó nói với cô rằng cô và Mugi giống như là "công chúa" và "hoàng tử". Cô đã theo đuổi Mugi và có những hành động giống như công chúa từ những lời đó. Cô ghét tên của chính mình và muốn mọi người gọi mình là "Moka," viết tắt của từ "most kawaii" (đệ nhất dễ thương). Khi cô thổ lộ tình cảm của mình với Mugi, Mugi lợi dụng điều này để có một mối quan hệ thể xác mà không đáp lại tình cảm của cô. Tuy nhiên, Mugi sau đó nhận ra Moka là một người đặc biệt với cậu nên cậu không muốn hủy hoại cô vì ham muốn ích kỷ của bản thân, do đó mối quan hệ của họ kết thúc.

Khác

Đóng bởi: Negishi Takuya
Em họ của Sanae, người có tình cảm với cô. Cậu hỏi Sanae về mối quan hệ giữa cô và Hanabi, rằng cô có thật sự yêu Hanabi hay chỉ bị cô ấy hấp dẫn tình dục. Sau khi Sanae từ bỏ quyết định theo đuổi Hanabi, cô nói với Atsuya cô sẽ tin tưởng cậu hơn. Trong Decor, cậu thổ lộ tình cảm của mình với Sanae một lần nữa sau khi tốt nghiệp và hứa sẽ làm chỗ dựa cho cô kể cả khi cô từ chối cậu, điều này khiến Sanae chán nản, mặc dù đánh giá cao việc cậu làm chỗ dựa cho cô nhưng cô không thể đáp lại vì xu hướng đồng tính luyến ái của mình.

Đóng bởi: Yoshida Shiori
Học sinh khóa trên của Mugi khi cậu học trung học. Mugi tìm đến cô khi không thể thổ lộ tình cảm của mình với Akane và họ đã quan hê tình dục. Sau đó, Mei xin lỗi Mugi vì đã ép cậu làm chuyện đó.

Đóng bởi: Ino Hiroki
Một trong những học sinh cũ của Akane và là bạn tình của cô ấy. Hanabi tiếp cận cậu vì muốn làm cho Akane ghen tị nhưng cô nhận ra mình không thể lặp lại hành động của Akane.

Truyền thông

Manga
Kuzu no Honkai được viết và minh họa bởi Yokoyari Mengo và đăng trên tạp chí Big Gangan của Square Enix bắt đầu từ ngày 25 tháng 9, 2012 và kết thúc vào ngày 25 tháng 3, 2017. Cùng ngày đó Square Enix cũng đã phát hành cuốn tankōbon thứ 8 (bao gồm bản thường và bản giới hạn) và là cuốn cuối cùng.

Bộ truyện được xuất bản kĩ thuật số bằng tiếng Anh bởi Crunchyroll Manga và được in bởi Yen Press.

Một bộ manga spin-off với tựa đề Kuzu no Honkai décor được phát hành trên Big Gangan từ ngày 25 tháng 11, 2017 đến ngày 25 tháng 5, 2018 và được gom lại thành 1 tập.

Danh sách tập

Tập 7.5, một cuốn fan book với tựa đề Ambivalent (Mâu thuẫn tư tưởng), bao gồm manga và anime, được phát hành bởi Square Enix vào ngày 24 tháng 12, 2016.

Anime
Một bộ anime truyền hình dài tập chuyển thể được công bố vào tháng 3 năm 2016 và sẽ được phát sóng trên kênh Noitamina của Fuji TV bắt đầu từ ngày 12 tháng 1 và kết thúc vào ngày 30 tháng 3, 2017. Bộ anime cũng sẽ được phát sóng trực tiếp độc quyền trên Amazon Prime Video tại Nhật Bản và toàn cầu. Bộ phim được đạo diễn bởi Masaomi Andō và làm hoạt hình tại studio Lerche với kịch bản của Makoto Uezu, thiết kế nhân vật bởi Kurosawa Keiko và âm nhạc bởi Yokoyama Masaru. Bộ phim kéo dài 12 tập và được phát hành trên 6 đĩa Blu-ray/DVD. Ca khúc mở đầu là  và được thể hiện bởi 96neko (người mà sau này lồng tiếng cho Anne Faulkner trong Paradox Live). Ca khúc kết thúc là  được thể hiện bởi Sayuri. Anime đã được cấp phép bởi Sentai Filmworks để phát hành đĩa kĩ thuật số và gia đình. Madman Entertainment đã phát hành anime trên video gia đình dành cho Úc và New Zealand. MVM Entertainment đã mua bản quyền anime dành cho video gia đình tại Anh Quốc và Ireland.

Danh sách tập

Phim người đóng
Một bộ chuyển thể phim người đóng được thông báo vào tháng 12 năm 2016 và lên sóng 12 tập trên Fuji TV từ 18 tháng 1 đến 5 tháng 4, 2017.

Đón nhận
Bộ manga đã bán được hơn 1,9 triệu bản tính đến tháng 11 năm 2017.

Bộ manga được xếp hạng thứ 11 tại Next Manga Award tổ chức lần đầu tiên tại hạng mục truyện tranh in.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Manga năm 2012
Manga năm 2017
Anime truyền hình dài tập năm 2017
Anime Strike
Anime dài tập dựa trên manga
Aniplex
Anime và manga chính kịch
Tạp chí manga Square Enix
Lerche (studio)
NoitaminA
Anime và manga tâm lý
Anime và manga lãng mạn
Seinen manga
Sentai Filmworks
Tác phẩm do Yen Press xuất bản
LGBT trong anime và manga


title: Scopula agraria

text:
Scopula agraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: S.V. Vesta

text:
SV Vesta là một đội bóng đá nằm ở Willemstad, Curacao, đang thi đấu ở Giải Hạng nhất Curaçao League. Đất nước Curacao là một phần của Antilles của Hà Lan trong Vương quốc Hà Lan cho đến khi tách ra vào năm 2010

Đội hình hiện tại 2016-2017

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 1990 - Đơn nữ

text:
Monica Seles có danh hiệu Grand Slam đầu tiên khi đánh bại tay vợt vào chung kết năm trước Steffi Graf trong trận chung kết, 7–6(8–6), 6–4, để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng 1990. Seles cứu được 4 set point trong loạt tiebreaker ở set đầu tiên. Với thời điểm 16 tuổi 6 tháng, cô trở thành nhà vô địch Grand Slam đơn trẻ nhất trong Kỷ nguyên Mở, chỉ bị Martina Hingis vượt qua 7 năm sau đó (vô địch Giải quần vợt Úc Mở rộng 1997 khi 16 tuổi 3 tháng). Seles vẫn là nhà vô địch trẻ nhất của Giải quần vợt Pháp Mở rộng. Arantxa Sánchez Vicario là đương kim vô địch, tuy nhiên she thất bại ở vòng hai trước Mercedes Paz.

Giải cũng chứng kiến tay vợt số 1 thế giới trong tương lai Jennifer Capriati vào đến bán kết. Khi chỉ mới 14 tuổi và 70 ngày, cô trở thành tay vợt trẻ nhất vào đến bán kết của Giải quần vợt Pháp Mở rộng và sau giải đấu là tay vợt trẻ nhất vào top 10 bảng xếp hạng.

Hạt giống

Vòng loại

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nửa dưới

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Giải quần vợt Pháp Mở rộng 1990 Giải quần vợt Pháp Mở rộng on ITFtennis.com , nguồn kết quả

Đơn nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng theo năm - Đơn nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng - Đơn nữ
Quần vợt nữ năm 1990


title: Callionymus madangensis

text:
Callionymus madangensis, tên thông thường là cá đàn lia Madang, là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2014. Danh pháp khoa học của C. madangensis cũng chính là nơi mà nó được phát hiện, vịnh Madang.

Phân bố và môi trường sống
C. madangensis có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này chỉ được biết đến ở vịnh Madang, Papua New Guinea (một phần của biển Bismarck). Mẫu vật duy nhất của C. madangensis được tìm thấy trên đáy cát trong một đầm phá, ở độ sâu từ 30 đến 40 m.

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở C. madangensis là khoảng 2 cm, thuộc về một cá thể đực (mẫu vật duy nhất). Màu sắc khi còn tươi của mẫu vật: Đầu và thân màu nâu vàng; lưng màu nâu sẫm; má màu vàng cam với vài đốm màu trắng xanh; ngực màu trắng ngà. Lưng có những chấm xám và trắng nhạt. Hai bên thân (ở phía dưới đường bên) có một hàng đốm lớn màu xám đậm; đường bên có hai vệt đen ngắn. Vây lưng thứ nhất màu xám đen trơn, không sọc đốm. Vây lưng thứ hai trắng nhạt, có đốm nhỏ màu nâu trên mỗi tia vây. Vây hậu môn màu xám sẫm. Vây đuôi trắng nhạt, 2/3 phía trên có các hàng đốm nâu; rìa dưới màu xám đen. Vây bụng có các đốm nâu. Vây ngực màu vàng nhạt, có các đốm nâu mờ.

Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 8; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo
Ronald Fricke (2014), Callionymus madangensis, a new species of dragonet from Papua New Guinea, southwestern Pacific Ocean (Teleostei: Callionymidae), Journal of the Ocean Science Foundation 13: 1 – 5.

Chú thích

M
Động vật được mô tả năm 2014


title: Nodozana picturata

text:
Nodozana picturata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nodozana


title: Bến xe buýt Banská Bystrica

text:
Bến xe buýt Banská Bystrica (tiếng Slovakia: Autobusová stanica Banská Bystrica) là một bến xe buýt và trung tâm mua sắm tọa lạc ở thành phố Banská Bystrica, Slovakia.

Lịch sử
Từ tháng 11 năm 2015, một bến xe buýt tạm thời được thiết lập trong bãi đậu xe trên phố Mičinská. Bến xe buýt Banská Bystrica được chính thức khánh thành vào ngày 21 tháng 9 năm 2017. Cùng ngày, bến xe buýt chạy thử nghiệm tuyến Banská Bystrica - Zvolen.

Vào ngày 30 tháng 1 năm 2018, một hợp đồng có thời hạn 10 năm đã được ký kết tại Brno giữa chủ đầu tư Primum và Công ty Vận tải của Thành phố Banská Bystrica. Chi phí vận hành hàng tháng của bến xe buýt nằm trong phạm vi từ 35.000 đến 40.000 euro, khoản chi phí này sẽ được chi trả bởi doanh thu từ các hãng vận tải.

Miêu tả
Khu vực vận tải của bến xe buýt nằm ở tầng trệt. Tầng trên là không gian mua sắm thương mại. Bến xe buýt có 19 sân đưa đón khách phục vụ vận tải nội thành, ngoại ô và đường dài. Bến xe có dịch vụ hướng dẫn cho người khiếm thị, có cổng USB để sạc thiết bị công nghệ và có mạng Wifi SmartBanskáBystrica.

Tham khảo

Công trình xây dựng Slovakia


title: Trương Hy Triết

text:
Trương Hy Triết (; pinyin: Zhāng Xīzhé; sinh ngày 23 tháng 1 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Trung Quốc hiện đang chơi cho câu lạc bộ Bắc Kinh Quốc An tại giải Giải bóng đá Siêu cấp Trung Quốc (Chinese Super League).

Sự nghiệp câu lạc bộ

Bắc Kinh Quốc An

Wolfsburg

Bắc Kinh Quốc An

Sự nghiệp quốc tế

Thống kê sự nghiệp

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử tại đội tuyển quốc gia
 Tiểu sử csldata

Cầu thủ bóng đá VfL Wolfsburg
Cầu thủ bóng đá Trung Quốc
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Trung Quốc
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức


title: Apophyga griseiplaga

text:
Apophyga griseiplaga là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Apophyga


title: Nhân giống ngựa

text:
Nhân giống ngựa là việc con người thực hành nhân giống các loại ngựa, nhân giống ngựa nhằm mục đích tạo ra thế hệ ngựa mới nhưng cũng có thể là quá trình chọn giống để cải tiến, cho ra những giống ngựa mới. Việc nhân giống ngựa dựa trên tập tính động dục tự nhiên của loài ngựa và việc chọn giống ngày nay trên cơ sở nghiên cứu bản đồ gen của loài ngựa. Nhìn chung, ngựa cũng dễ dàng gây giống. Nhân giống ngựa chính là sinh sản ở ngựa, và đặc biệt là quá trình nhân đạo của chọn giống động vật, nhất là những con ngựa thuần chủng của một loài nhất định. Giao phối kế hoạch có thể được sử dụng để sản xuất các đặc tính mong muốn đặc biệt ở ngựa thuần hóa. Hơn nữa, quản lý chăn nuôi hiện đại và công nghệ có thể làm tăng tỷ lệ thụ thai, mang thai khỏe mạnh, và sinh nở thành công.

Đại cương

Trong tự nhiên

Các động vật họ Ngựa là các động vật sống thành bầy trong đàn đến khoảng 200 con, chúng có bầy mang tính chất lâu bền gồm một con đực và một đàn cái, với các con đực còn lại tạo thành các bầy độc thân nhỏ. Các loài khác tạo thành bầy có tính chất tạm bợ, kéo dài chỉ vài tháng, trong đó hoặc là hỗn tạp hoặc là một giới. Tôn ti trật tự (pecking order) rõ ràng được thiết lập giữa các cá thể, thường là con cái thống lĩnh sẽ kiểm soát sự tiếp cận các nguồn thức ăn và nước uống còn con đực đầu đàn thường sẽ kiểm soát các cơ hội giao phối. Ngựa cái giao phối với ngựa đực vào mùa xuân và ngựa con được sinh ra vào mùa đông năm sau, khi có nhiều cỏ tươi.

Những trận đấu trước giao phối là nghi thức không thể thiếu của loài ngựa. Con đực thắng cuộc sẽ giành được quyền giao phối với bạn tình và với cả hậu cung đông đảo từ 8 tới chín con, bảo đảm khả năng di truyền của nó cao nhất. Nó sẽ phải không ngừng chiến đấu để ngăn chặn những con đực khác tìm cách ve vãn con cái của nó. Tư thế giao phối của loài ngựa khá giống với loài chó (kiểu chó), con đực sẽ chồm lên từ đằng sau con cái. Khi quan hệ, con đực cũng có những hành động âu yếm, thể hiện tình cảm với ngựa cái và thỏa mãn trên lưng bạn tình sau một hồi giao phối.

Các con ngựa cái nói chung thường chỉ rụng một trứng, có khoảng 24-26% là nhiều trứng (99% là hai trứng) và khoảng thời gian giữa các lần rụng trứng là 1 ngày. Ngựa cái mang thai khoảng 335-340 ngày và thường sinh một (rất hiếm khi sinh đôi). Ngựa con có thể đi lại chỉ sau khi sinh một giờ và chẳng bao lâu sau có thể theo kịp bước chân cả đàn. Ngựa bốn tuổi được coi là trưởng thành, mặc dù chúng tiếp tục phát triển bình thường cho đến khi 6 tuổi. Một con ngựa con được sinh ra đời phải mất 11 tháng rưỡi. Sau khi giao phối và mang thai trong khoảng 11 tháng thì các ngựa cái sẽ đẻ, thường là chỉ một con non. Các con non có khả năng đi lại chỉ khoảng 1 giờ sau khi sinh ra và chúng được mẹ cho bú trong khoảng 4 tới 13 tháng.

Sinh trưởng

Sinh trưởng ở ngựa được xem là sự tăng cường tổng hợp protein trong các mô bào, vì thế thường lấy việc tăng khối lượng và kích thước các chiều làm chỉ tiêu đánh giá quá trình sinh trưởng. Từ giai đoạn sơ sinh đến 3 tháng tuổi thì ngựa phát triển mạnh nhất, tiếp theo là giai đoạn 3-6 tháng, 6-9 tháng và 9-12 tháng. Từ 18-24 tháng thì sinh trưởng chậm dần lại. Đến giai đoạn 24-30 tháng tuổi thì ngựa bước vào tuổi trưởng thành, tốc độ sinh trưởng ở giai đoạn này là thấp nhất. Sinh trưởng của ngựa có thể chia làm 4 pha về mặt kích thước: năm thứ nhất chiều cao, năm thứ 2 chiều dài và chiều rộng, năm thứ 3 chiều rộng, năm thứ 4 chiều sâu và chiều rộng. Trong chăn nuôi ngựa cũng như chăn nuôi gia súc, gia cầm người ta thường dùng các chỉ tiêu đánh giá tốc độ sinh trưởng như sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối và sinh trưởng tương đối, kích thước cơ thể và các chỉ số cấu tạo thể hình.

Chu kỳ động dục

Chu kỳ động dục (estrous cycle) cũng được gọi đơn giản là động dục điều khiển khi một con ngựa cái dễ chấp nhận đối với một con ngựa đực, và giúp cơ thể chuẩn bị ngựa cái để thụ thai.

Thời điểm
Thông thường ngựa cái một năm chịu đực (động dục) một lần, điều này thường xảy ra vào mùa xuân hoặc mùa hè. Chu kỳ ngựa cái chịu đực (heat) thông thường vào thời tiết ấm hơn. Tại vùng ôn đới, các con cái của động vật họ Ngựa khi không mang thai nói chung có chu kỳ động dục theo mùa, từ đầu mùa xuân tới mùa thu. Phần lớn các con cái sẽ tiến tới trạng thái ngừng động dục trong mùa đông và vì thế không có khả năng thụ thai/đẻ trong thời kỳ này. Chu kỳ sinh sản được kiểm soát bằng chu kỳ chiếu sáng (độ dài thời gian ban ngày), với sự động dục được kích thích khi độ dài thời gian ban ngày dài ra.

Ngừng động dục ngăn cản con cái thụ thai trong các tháng mùa đông, do điều đó làm cho khả năng sống sót của con non là rất thấp trong thời gian khắc nghiệt nhất của năm. Tuy nhiên, khi chúng sống gần xích đạo, sự thay đổi về độ dài thời gian ban ngày là không đáng kể thì các con cái không có khoảng thời gian ngừng động dục, khoảng 20% ngựa cái đã thuần hóa tại Bắc bán cầu cũng động dục quanh năm do mất cảm giác đối với melatonin.

Sự rụng trứng ở các con cái nói chung là một trứng, tuy rằng khoảng 24-26% là nhiều trứng (trong đó 99% là hai trứng). Khoảng thời gian giữa các lần rụng trứng là 1 ngày. Nồng độ của progesteron (hoóc môn giới tính duy trì thai) sẽ tăng lên sau lần rụng trứng thứ hai. Các chu kỳ động dục (rượng đực) của một con ngựa xảy ra khoảng mỗi 19-22 ngày, thường xảy ra từ đầu mùa xuân và mùa thu. Hầu hết ngựa không động dục trong giai đoạn mùa đông, hiện tượng rượng đực không xảy ra. Ngựa con mới 18 tháng tuổi có khả năng tình dục và sanh đẻ (có lẽ vì vậy mà có thành ngữ "đĩ ngựa" chỉ sự sung mãn), nhưng thông thường cho ngựa nhảy đực khi quá 3 tuổi. Bốn tuổi mới thật sự trưởng thành ở loài ngựa.

Biểu hiện

Ngựa đực có tuổi phát dục ở giai đoạn 36 đến 40 tháng, nhưng ngựa đực được đưa vào phối giống sau 48 tháng tuổi. Biểu hiện kỳ lạ khi con ngựa cuộn môi trên của nó và giương răng trông giống như nở nụ cười tươi, thực tế là một phần của phản ứng flehmen. Đó chỉ là hành động của ngựa để dùng tuyến khứu giác ngửi mùi. Phản ứng flehmen phổ biến ở ngựa đực hơn ngựa cái.

Chuồng ngựa giống phải luôn sạch sẽ, nền chuồng và đường đi phải luôn khô ráo. Chú ý thông gió trong chuồng, giữ cho chuồng có đủ ánh sáng. Ngựa đực giống cần được yên tĩnh. Ít tiếp xúc với môi trường xung quanh, kể cả những người không trực tiếp nuôi dưỡng, quản lý nó. Cần chú ý cách ly với ngựa cái hàng ngày nếu không phản xạ của ngựa sẽ rối loạn, tính hăng giảm sút.

Chăn ngựa trên bãi chăn, ngựa cái ngơ ngác tìm đực, thả đàn tự do sẽ theo đến gần ngựa đực, cong đuôi, đái rắt, ngựa đực lại gần con cái quay mông lại gần ngựa đực. Ngựa cái đến khi chịu đực sẽ cho ngựa đực ngửi, cắn phần sau, hai chân sau nhún xuống, muốn cho ngựa đực giao phối. Kiểm tra cơ quan sinh dục của ngựa cái thấy cổ tử cung mềm, hai sừng tử cung mềm và chùng, buồng trứng phát triển. Thời điểm gần rụng nang trứng đã tăng trưởng tích dịch căng tròn cứng, khi nang trứng đang xẹp có phần nang mềm hoặc lùng nhùng. Cần được theo dõi những biểu hiện về lâm sàng, kết hợp dắt ngựa đực thí tình (test) để xác định ngựa cái động dục.

Ngựa cái sau sinh con từ 7 đến 13 ngày có chu kỳ động dục lại, lúc này ngựa cái đang nuôi con, ngựa mẹ sẽ giữ con khi ngựa đực đến gần không có biểu hiện động dục rõ ràng. Trong chu kỳ này ngựa cần được phối giống ngay vì vẫn có khả năng sinh sản bình thường. Nếu không được phối giống kịp thời sẽ khó phối lại được do ngựa mẹ nuôi con tiết sữa nhiều gây cho ngựa mẹ gầy, lại bị thời tiết nắng nóng khiến ngựa không động dục lại, do vậy có thể trong năm không phối giống được.

Chọn giống

Di truyền học

Ngựa có 64 nhiễm sắc thể. Các bộ gen con ngựa đã được công bố vào năm 2007. Nó chứa 2,7 tỷ cặp base DNA (là những đơn vị cơ sở xây dựng nên cấu trúc phân tử DNA xoắn kép) lớn hơn so với hệ gen của chó, nhưng nhỏ hơn so với bộ gen người hoặc gen bò, nó bao gồm 31 nhiễm sắc thể thường và hai nhiễm sắc thể giới tính. Một số tính trạng năng suất của ngựa đều có chung bản chất di truyền như với các gia súc khác, nhưng biểu hiện cụ thể về giá trị kiểu hình của các tính trạng này lại mang các đặc thù riêng do các gen quy định về di truyền của từng loài, hầu hết các tính trạng về năng suất hay tính trạng có giá trị kinh tế của gia súc như khả năng cho thịt, khả năng sinh sản, sinh trưởng, cho sữa, cho lông, cho da đều là các tính trạng số lượng.

Ở các tính trạng số lượng, giá trị kiểu hình (Phenotype Value-P), do giá trị kiểu gen (Genotyp value-G) và sai lệch môi trường (Environmental deviation-E) quy định. Quan hệ này được biểu thị bằng công thức P = G + E. Khác với tính trạng chất lượng, giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều gen có hiệu ứng nhỏ (minor gene) cấu tạo thành. Đó là gen mà hiệu ứng riêng biệt của từng gen thì rất nhỏ, nhưng tập hợp nhiều gen nhỏ sẽ có ảnh hưởng rất rõ rệt tới tính trạng nghiên cứu.

Hiện tượng này, gọi là hiện tượng đa gen (Polygene). Các minor gen tác động lên tính trạng theo 3 phương thức: cộng gộp, trội và át gen. Giá trị kiểu gen thể hiện qua công thức: G = A + D + I. Trong đó: A: là giá trị cộng gộp hay giá trị giống (Additive value or Breeding value) D: là sai lệch trội (Dominance deviation) I: là sai lệch tương tác (Interaction deviation) A là thành phần quan trọng nhất của kiểu gen vì nó ổn định, có thể xác định được và di truyền cho đời sau. Hai thành phần D và I cũng có vai trò quan trọng vì đó là giá trị của gen.

Chọn ngựa

Đánh giá ngoại hình ngựa là bước đầu tiên tìm hiểu trạng thái sức khoẻ, sức sản xuất, hướng sản xuất để từ đó giúp chọn lọc được những con ngựa tốt hơn, nó là đặc tính thích nghi của ngựa trong điều kiện sống, dưới tác động của yếu tố di truyền và ngoại cảnh. Quá trình thích nghi này giúp cho ngựa sinh trưởng, phát triển và khả năng sản xuất cho sản phẩm. Các chỉ số ngoại hình và thể chất cao, ổn định nhiều năm thì ngựa có khả năng thích nghi cao với điều kiện đó.

Ngựa giống tốt phải có vóc dáng cao to, cổ dê, dạng mình gân, xương phải nhiều hơn thịt. Da ngựa phải mỏng, lông nhuyễn, chân càng nhỏ càng tốt nhưng ống xương phải tròn, đuôi có hình dạng như cây chổi tiên thì càng tốt. Tối kỵ những con ngựa mắt sáng, chớp liên tục, hai lỗ tai thường vểnh lên bởi đây là loại ngựa bị chích doping quá nhiều, một con ngựa được đánh giá tốt có khả năng thắng cao khi con ngựa ấy có đôi mắt to, đôi tai xốc thẳng, cổ dài, chân gân guốc, mình tròn, mông to. Những đặc điểm này chỉ có người trong nghề mới nhận biết được.

Đối với ngựa đua, phải là ngựa đực, khỏe, chạy nhanh, có dáng hình cao ráo, gân to, thịt săn chắc, chân thẳng và thon chắc, móng chụm, ngực nở, cổ vạm vỡ, khoáy không quá cao, răng trắng đều, bờm dày, lông đều và không được có nhiều màu sắc, sờ vào mượt như lụa. Một con ngựa đua thường được lựa chọn rất gắt gao, phải chọn dòng, chọn giống, lý lịch phả hệ kỹ càng. Nếu ngựa cha, mẹ có tốt, ngựa con đẻ ra mới là ngựa đua bản lĩnh, ngựa có thể đua trong thời gian khoảng 15 năm. Vòng đời của ngựa có thể kéo dài tới 30 năm, nên sau khi hết tuổi đua, những con ngựa tốt được dùng để nhân giống Những con ngựa còn lại, đặc biệt là ngựa lười nhác hay ngựa lai chỉ được dùng cho vận tải, liên lạc, cày bừa nông ngiệp và các công việc khác.

Trong thời phong kiến, ngựa phải chạy nhanh, đạt các tiêu chuẫn 4 nước đại, 3 đợt nhảy cao và có 9 đức tính tốt Những con ngựa được tiến cử cho vua là những con ngựa được tuyễn chọn trong các con ngựa cực kỳ quý hiếm. Về ngựa chiến, theo tiêu chuẩn xưa đó phải là giống ngựa quý, thuần chủng, có 4 nước đại và 3 đợt nhảy cao, 9 đức tính tốt. Những ngựa chiến giỏi gồm: ngựa Thố (Thỏ), ngựa Câu (Ngựa Tơ), ngựa Kỳ (hay), ngựa Ký (Bền), ngựa Đề (Móng Thú), ngựa Tuấn (Đẹp), ngựa Lạc (Vui), ngựa Bảo (Quí), ngựa Phiêu (Béo). Những chiến mã nổi tiếng thời xưa bao giờ cũng là một trong các loại trên (còn được gọi là thần mã) như ngựa Bạch Long Câu, Xích Kỳ, Hồng Lư, Thiên Mã.

Bảo mã thuần chủng Trung Đông mà Viễn Đông gọi là Thiên Mã được chọn theo 12 đức tính như sau: Ba Thứ Dài, Ba Thứ Ngắn, Ba Thứ Rộng và Ba Thứ Thanh. Ngoài 12 đức tính nói trên, Bảo Mã đó còn phải có được thêm một Bâu Kiều cao và hai Hông sườn không có thịt. Người ta không chọn các loại Ngựa Tía Lang Lô (Ngựa Tía có dương vật sắc lang trắng) và loại Ngựa Ô Bướm Trán (Ngựa Ô có đốm lông sắc trắng trước trán).
 Ba Thứ Dài: Cổ dài-Tai dài-Chân trước dài.
 Ba Thứ Ngắn: Lưng Ngắn-Xương Đuôi Ngắn-Chân sau Ngắn.
 Ba Thứ Rộng: Trán Rộng-Ngực Rộng-Mông Đùi Rộng.
 Ba Thứ Thanh: Da Thanh-Mắt Thanh-Móng Thanh.

Xoáy lông ngựa (marking) cũng quan trọng vì "Chữ tốt xem tay, ngựa hay xem xoáy" và không chọn những loại xoáy như: Xoáy O (Làm Quan mất chức, Nhọc lo đêm ngày); Xoáy Sầu Bi; Xoáy vành Tai; Xoáy Dạng Đôi; Xoáy Đau Bụng; Xoáy Đầu Âm; Xoáy Đùi (Hậu Xoáy Kiếm theo quan niệm là Hậu Kiếm tan hoang cửa nhà); Xoáy Hoang-Tông (Ngựa có Xoáy Hoang Tông như Mái Nhà Không Đòn Dông). Chọn loại Ngựa có "Bốn Xoáy Ống" (gọi là Tứ Trụ) và có các xoáy như một Xoáy Mặt; Hai Xoáy Gióng; Cặp Xoáy Minh Đường; Cặp Xoáy Dạng; Cặp Xoáy Dang. Chọn loại Ngựa có những mang tính quý như: Tiền Xoáy Kiếm ("Tiền Kiếm thì sang, Hậu Kiếm tan hoang cửa nhà"); Xoáy Song Quan; Cặp Xoáy Bá Đâng; Cặp Xoáy Mặt.

Phối giống

Thời điểm

Thời gian động dục lần đầu của ngựa cái nội từ 20-22 tháng tuổi, nhưng để cho ngựa có khả năng sinh sản tốt và đảm bảo ngựa cái sinh sản lâu dài ta nên phối giống cho ngựa cái ở giai đoạn 36 tháng tuổi. Ngựa cái động dục tập trung từ tháng 2 đến tháng 6 trong năm, nhưng tập trung cao độ trong tháng 2 và tháng 3 (hai tháng này chiếm 40% số ngựa động dục trong năm).

Chu kỳ động dục của ngựa cái từ 22 đến 24 ngày. Thời gian động dục của ngựa cái khá dài từ 7 đến 9 ngày và ngựa cái cũng có thời gian chịu đực từ 5 đến 6 ngày, với thời gian động dục và chịu đực dài như vậy cần phải kết hợp nhiều biện pháp để theo dõi và xác định thời điểm phối giống thích hợp cho ngựa cái để giảm cường độ phối giống cho ngựa đực và nâng cao tỷ lệ thụ thai cho ngựa cái được phối giống.

Xác định thời điểm phối giống phải thích hợp. Cần theo dõi được ngựa cái động dục (tính là ngày thứ nhất) sẽ cho ngựa cái phối giống từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 7 từ khi chịu đực, hoặc phối giống ngày 4-7 từ khi chịu đực. Trạm truyền giống tạo ngựa lai (stud) phải có giá khống chế ngựa cái và giá chờ của ngựa đực. Chỉ cho ngựa đực lên phối giống ngựa cái khi dương vật đã đủ độ cương và phải được vệ sinh sạch sẽ. Có người hướng dẫn hỗ trợ cho phối giống, sau phối giống lần cuối cùng phải ghi chép ngày phối, dự kiến ngày đẻ để giúp cho việc đỡ đẻ, lên khẩu phần ăn cho phù hợp trong thời gian ngựa mang thai.

Cần quy định chế độ sử dụng hợp lý để giữ gìn sức khoẻ cho ngựa. Một ngày có thể cho phối một lần, nhưng không quá 6 ngày liên tục, sau một tuần phải cho ngựa nghỉ 1-2 ngày. Những trường hợp cần thiết có thể cho phối 2 lần/ngày nhưng phải có chế độ bồi dưỡng thêm. Sau khi ngựa đực vào giao phối hoặc đi vận động về phải cho ngựa nghỉ ngơi 15-20 phút để khô mồ hôi rồi mới tắm hoặc chải. Mỗi ngày tắm hoặc chải cho ngựa 1 lần 10-15 phút. Mùa hè nên tắm cho ngựa 1 ngày 1 lần.

Có thể sử dụng ngựa đực giống để làm việc, nhưng nên cho làm việc nhẹ. Những ngày phối giống không bắt ngựa làm việc. Như vậy hàng năm nhất là mùa truyền giống, khối lượng ngựa ít thay đổi, phẩm chất tinh dịch ổn định, trong thời gian phối giống cần nắm vững tình hình sức khoẻ, trạng thái khối lượng và sự thay đổi phẩm chất tinh dịch để kiểm tra việc nuôi dưỡng. Nếu khối lượng cơ thể thay đổi thất thường, phẩm chất tinh dịch đột nhiên giảm sút, tinh thần mệt mỏi thì đó là do nuôi dưỡng quản lý không tốt.

Chế độ ăn

Tính dục cũng như cấu tạo tinh trùng của ngựa đực chịu ảnh hưởng của ngoại cảnh, nhất là mức độ nuôi dưỡng và chất lượng của khẩu phần thức ăn (suất ăn). Nếu cho ăn đủ lượng protein, khoáng, vitamin thì phẩm chất tinh dịch tăng lên rõ rệt. Để thoả mãn được nhu cầu dinh dưỡng và sinh lý của ngựa đực giống, việc lựa chọn thức ăn rất quan trọng. Thức ăn cho ngựa đực giống phải có chất lượng tốt, đủ thành phân dinh dưỡng, nhiều chủng loại, dung tích nhỏ, hợp khẩu vị. Thức ăn hàng ngày phải chia thành nhiều bữa ăn. Phải cho ăn đủ chất khoáng và muối theo liều lượng thích hợp.

Phải đảm bảo cho ngựa đực giống được ăn 3 kg cỏ khô/ngày, 2,6-3,0 kg thức ăn tinh hỗn hợp/ngày trong thời gian có phối giống. Có thể thay cỏ khô bằng rơm với tỷ lệ 1 cỏ khô tương đương 1,5 rơm, hoặc bằng cỏ tươi với tỷ lệ 1 kg cỏ khô bằng 3–4 kg cỏ tươi. Trong thức ăn tinh có thể dùng ngô, thóc, cám, bột sắn, khô đậu tương, bột cá, khoáng để có hỗn hợp 2900 Kcal/kg với 14-15 và 15-16% protein tương ứng cho giai đoạn không và có phối giống. Những ngày lấy tinh hoặc phối giống, cho ngựa đực ăn thêm 2-3 quả trứng gà.

Vận động

Vận động là một yêu cầu không thể thiếu với ngựa đực giống, chế độ vận động đối với ngựa đực phải được duy trì thường xuyên. Tuỳ mức độ sử dụng, tình trạng sức khoẻ, mức dinh dưỡng cao hay thấp mà định chế độ vận động cho thích hợp. Thời gian vận động từ 60-90 phút/ngày. Sau khi vận động dắt ngựa đi chậm 10-15 phút. Trong thời gian truyền giống, không được vận động mạnh. Ngựa đực không được vận động tinh trùng yếu, nhưng vận động quá cũng không tốt, ảnh hưởng đến sức sống của tinh trùng. Gặp khi thời tiết thay đổi đột ngột, đặc biệt là những ngày mưa to gió lớn, không cho ngựa ra ngoài vận động được thì giảm bớt lượng thức ăn đề phòng ngựa tiêu hoá không tốt sinh bệnh đường ruột.

Tuỳ theo điều kiện của mối vùng, áp dụng một trong hai hình thức vận động:
 Vận động cưỡi: là phương pháp tốt nhất. Cưỡi cho ngựa chạy trên quãng đường cứng và bằng phẳng có độ dài từ 1 km trở lên. Cho ngựa chạy đi chạy lại nhiều lần để đạt được cung đường 5–6 km. Tốc độ phối hợp thường là hai nhanh một chậm, nghĩa là cho chạy hai lượt nhanh lại đến một lượt chậm.
 Vận động chạy vòng: Chọn một khu đất rộng và tương đối bằng phẳng (nền đất cứng càng tốt). Ở giữa chôn một cọc thật vững chắc. Dùng một sợi dây chão dài 8-10m (tuỳ theo diện tích bãi chạy) một đầu cột vào cọc (làm sao cho dây quay tự do xung quanh cọc) còn đầu kia cột vào cổ ngựa. Lưu ý nút dây cột vào cổ ngựa không được thít chặt. Đuổi cho ngựa chạy vòng tròn mà tâm là cọc và bán kính là chão với tốc độ tăng dần đều từ chậm đến nhanh. Hết khoảng nửa thời gian thì cho ngựa chạy theo chiều ngược lại (đổi vòng).

Lai giống

Lai cải tiến

Theo số liệu thống kê của FAO, thế giới có 80 nước có ngành chăn nuôi ngựa phát triển với số lượng năm 2000 khoảng 63.000.000 con, đến năm 2003 có khoảng 60.000.000 con. Nhằm nâng cao năng suất sản phẩm chăn nuôi ngựa, nhiều nước trên thế giới đã nghiên cứu tạo ra nhiều giống ngựa có chất lượng cao. Bên cạnh việc nghiên cứu tạo giống ngựa mới, nhiều nước đã tiến hành nghiên cứu chọn lọc các giống ngựa địa phương để từng bước cải tạo, pha máu với giống ngựa tốt có năng suất cao ở nước ngoài, phù hợp với điều kiện chăn nuôi trong hộ gia đình.

Đàn ngựa Việt Nam là các giống ngựa địa phương thuần chủng trừ một số rất ít ngựa gần các trại hoặc trạm truyền giống hồi thuộc Pháp có lai với ngựa Ả rập và một số ít ngựa ở các tỉnh biên giới Việt Nam, Trung Quốc có pha tạp ngựa Quảng Tây, ngựa Vân Nam. Người ta đã chọn lọc hình thành giống ngựa Việt Nam nuôi nhiều ở các tỉnh: Lai Châu, Hà Giang, Cao Bằng, Yên Bái, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, nuôi với số lượng ít hơn nhưng vẫn cần ở các tỉnh Quảng Ninh, Vĩnh phú, Phú Thọ, Hoà Bình, Bắc Giang Ngựa bạch và ngựa màu cũng chỉ được coi là giống ngựa cỏ là ngựa cổ truyền của người Việt. Bởi đặc tính của chúng thấp, nhỏ và sức kéo (thồ) kém do đó bà con ở vùng nông thôn và vùng miền núi ở cả Bắc bộ, Trung bộ và Tây Nguyên đều không còn hào hứng nuôi nhiều, cộng với tình trạng đàn bị thoái hóa do đồng huyết nên cứ mai một nhanh chóng.

Công trình lai tạo giống ngựa ở Việt Nam bắt đầu triển khai từ năm 1964. Lúc đó, Chính phủ Việt Nam cho phép nhập tám con ngựa Kabadin của Liên Xô (cũ) về nuôi, lai tạo và nhân giống. Sau đó, tiếp tục nhập ngựa Kabadin từ Hắc Long Giang (Trung Quốc) về thử nghiệm. Tất cả công thức lai tạo 25%-50%-75% máu ngựa Kabadin đều cho kết quả rất tốt. Giống ngựa 25% máu Kabadin là công thức phù hợp nhất cho miền núi, còn ngựa 50% và 70% máu Kabadin lại thích hợp cho các khu du lịch, đoàn xiếc, trang trại lớn để khai thác theo hướng cưỡi, kéo xe du lịch. Chỉ tính những năm gần đây đã có trên 20.000 con ngựa lai từ trung tâm được chuyển giao cho nông dân các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái.

Giống ngựa ở nước ngoài rất cao to và đẹp mã, sức khỏe khác thường, tiêu biểu như loài ngựa Kabadin. Nhưng nếu nhập hẳn giống ngựa ngoại Kabadin về thì khó do giống ngựa có trọng lượng lớn, chăn nuôi tốn kém, cần nhiều thức ăn. Dù chân to, trọng lượng khá lớn, sức thồ-kéo-cưỡi và leo núi đều tốt nhưng kháng thể lại không hợp với khí hậu nên cũng không chịu đựng được. Trung tâm Bá Vân đã lai tạo và nhân giống để cho ra một giống ngựa lai có tên "ngựa lai Kabadin" nhằm chuyển giao cho bà con ở vùng miền núi. Ngựa lai thì chủ yếu dùng ngựa giống Cabadin của Liên Xô là một giống ngựa kiêm dụng cưỡi thồ tạp giao với ngựa Việt Nam nhằm nâng cao tầm vóc, thể trọng và sức làm việc của ngựa Việt Nam. Ngựa lai có thể trọng cao hơn và nhiều ưu điểm hơn ngựa Việt Nam. Ngựa lai có chiều cao trung bình 122–125 cm. Trại ngựa Bá Vân ở Phổ Yên đang nuôi ngựa Cabadin thuần chủng để tạo ra nhiều ngựa lai có chất lượng ổn định đồng thời giúp các trạm truyền giống tiếp tục lai tạo nâng cao chất lượng ngựa địa phương.

Giống ngựa Kabadin của trung tâm được nhập về chủ yếu từ Trung Quốc và Liên Xô (cũ). Lúc nào cũng phải duy trì tổng đàn khoảng 200 con, cứ sau 4-5 năm lại phải đổi một lứa ngựa Kabadin mới vì chúng sẽ già và bị đồng huyết. Cơ chế lai theo công thức con ngựa đực Kabadin sẽ lai với con cái nội (ngựa cỏ) cho ra thế hệ F1. Sau đó, lai tiếp con ngựa đực F1 với con cái nội để ra F2 bằng cách cho con F1 vào đàn ngựa của bà con ở khắp các địa phương từ trong Nam ra ngoài Bắc. Người dân rất thích nuôi con F2 hoặc F1 vì nó vừa tầm mắt, sức kéo tốt, cưỡi cũng được. Nếu như con F1 và F2 nặng khoảng 220–280 kg (F2 nhỏ hơn F1) thì con ngựa thuần Kabadin lại nặng tới 4-5 tạ/con, còn ngựa cỏ nội chỉ nặng có 180–230 kg/con.

Huyện Quản Bạ thực hiện dự án cải tạo, phát triển đàn ngựa tại xã Quản Bạ. Nhờ lai giống ngựa đực Cabadin mà ngựa con mới 1 tháng tuổi có vóc dáng, thể trạng to gấp 2 lần so với giống địa phương. Trạm khuyến nông huyện Quản Bạ đã cải tạo chất lượng đàn ngựa bằng việc cấp 1 ngựa đực giống lai Cabadin để lai với ngựa địa phương, để đảm bảo cho con giống được phát triển tốt nhất. Bằng phương pháp thụ tinh trực tiếp, đã có 19 con ngựa cái mang thai, phát triển tốt, trong đó chín con ngựa lai đã ra đời. Ngựa lai có nhiều ưu điểm như ngoại hình cân đối, màu sắc đẹp, tầm vóc cao, thể trọng lớn hơn ngựa địa phương, sức sản xuất bền bỉ, khả năng chống bệnh tốt và dễ nuôi dưỡng. Ngựa đực lai 50% máu Cabadin có một số đặc điểm sinh học trong 1 lần xuất tinh: V(ml): 60-80; A(%) > 65%; C (triệu/ml): 60-70; pH: 6,1–6,2.

Chuyện này mở triển vọng áp dụng rộng rãi cải tạo đàn ngựa địa phương trên địa bàn toàn tỉnh. Nhiều người dân xã Quản Bạ cho biết, nuôi ngựa nhàn hơn các loại gia súc khác. Xã Thanh Vân cũng đã mượn ngựa đực giống của xã Quản Bạ về phối giống trực tiếp cho 34 con ngựa cái và hiện nay đã thụ thai. Một số ít ngựa con đã ra đời có vóc dáng to khỏe và nhanh nhẹn hơn so với giống ngựa địa phương từ chủ trương cải tạo, phát triển đàn ngựa của địa phương và cần sự đầu tư thêm về ngựa đực giống, mỗi xã từ 1 đến hai con ngựa đực, có như thế mới đảm bảo chất lượng cho những chú ngựa con ra đời khỏe mạnh và đảm bảo tính lâu dài không bị thoái hóa. Toàn huyện có từng có 632 con ngựa.

Ở miền Nam Việt Nam, qua nhiều năm gắn bó và đam mê với ngựa đua, người dân Đức Hòa, Long An đã phát hiện ra một phương pháp lai giống ngựa mà không mất đi cái chất thuần túy của ngựa Việt Nam. Ngựa châu Âu to, khỏe, có sức bật tốt còn ngựa Việt Nam tuy nhỏ nhắn nhưng lại dẻo dai, bền bỉ vì bản chất là ngựa dùng để kéo xe, chở hàng. Một con chiến mã ra đời mang đầy đủ những nét tinh hoa, thuần túy và trội nhất của dòng lai F1 sẽ trở thành ngựa đua tốt. Những con ngựa đua lai ĂngLê lai Á Rập (Ngựa Anglo-Arab), to khỏe không thua gì ngựa đua chính gốc. Mỗi con ngựa nhập nguyên giống vào Việt Nam, giá không thua gì một chiếc xe hơi đời mới, sang nhất bây giờ. Ngựa lai này có giá còn cao hơn ngựa Ả Rập thuần chủng. Nhờ nó thuận với phong thổ, nuôi đem ra trường Phú Thọ mới hợp thời tiết xứ nóng ẩm.

Nghề nuôi ngựa ở Đức Hòa Long An có từ lâu, ban đầy người ta chỉ nuôi ngựa giống Việt Nam, vì giống ngựa nước ngoài chưa có. Năm 1952, khi bắt đầu đua ở trường đua Phú Thọ, sau đó người ta đã lai tạo những con ngựa thuộc loại F1 và con ngựa con thế hệ F2 cũng đều lai giống ngựa nước ngoài. Những giống ngựa còn lại ở Đức Hòa đều là ngựa quý, được nhập từ Pháp những năm đầu thế kỷ trước. Hơn một trăm năm nuôi, thuần hóa, ngựa đã quen thổ nhưỡng, khí hậu và là giống gien rất quý. Từ bộ gien nhập thành bộ gien thuần chủng, có thể gọi giống ngựa ở đây là giống nội địa. Ngựa có thể lực lớn, tốc độ cao sau đó còn lai với những chú ngựa Anh, ngựa Ả-Rập, ngựa Tây Ban Nha, ngựa cái để phối giống Ngựa đua phải giống F1, F2 mới có kết quả. Nuôi được ngựa đẻ lại càng khó hơn. Ba triệu đồng một "mũi" thụ tinh cho ngựa. Bơm xong lấy tiền, kết quả được hay không được không chịu trách nhiệm. Việc phối giống cho ngựa không phải đơn giản. Có khi mất cả chục triệu cho việc thụ tinh và không phải một lần là được. Vì thế, ngựa con sinh ra rất quý.

Cùng với huyện Đức Huệ, tỉnh Long An, cách nay hàng chục năm, vùng tam giác Xuân Thới Sơn Xuân Thới Thượng Bà Điểm được xem là cái nôi của nghề nuôi ngựa đua. Để tạo ra một con ngựa chiến, ngựa "nái" phải là những con có thành tích lẫy lừng, đoạt chí ít vài ba giải nhất trong năm. Việc chọn nái quyết định đến chất lượng ngựa con sau này. Nhiều chủ ngựa đã hét giá lên đến 60 triệu đồng/con. Chuẩn bị cho quá trình tái thuần dưỡng và phối giống, ngựa nái sẽ được bồi bổ bằng các loại cỏ ngon và thuốc bổ. Phải tìm một con ngựa đực giống tốt từ 2 đến 7 tuổi, đang sung sức và có giải càng tốt, phải bỏ công đến trường đua để quan sát, tìm kiếm, chọn được con ngựa ưng ý thì xin chủ ngựa cho phối giống, giá mỗi lần từ 1 triệu đến 1,5 triệu đồng. Ngựa nái sau thời gian mang thai 11 tháng 5 ngày sẽ đẻ con. Ngựa thường đẻ vào ban đêm, phải thức khuya để tiếp sức ngựa mẹ. Ngựa con từ lúc ra đời cho đến khi được 24 tháng tuổi (có thể đua được) là cả một quá trình gian truân của người nuôi.

Trước đây, do có giá trị kinh tế cao nên ngựa bạch Việt Nam không được lai tạo với bất kỳ giống ngựa nào khác. Ngày nay, do nhu cầu thị trường mà việc lai tạo đã phổ biến hơn. Một thời cao ngựa được săn lùng ráo riết nhưng ngựa bạch đực lại vô cùng khan hiếm. Đã có lúc tìm có xã chỉ được vài chú ngựa bạch đực trưởng thành, còn lại thì toàn ngựa cái. Tình trạng mất cân bằng giới tính như vậy đã dẫn tới việc để có giống thuần chủng, chủ ngựa cái phải đặt gạch ở những nhà có ngựa bạch đực đến cả tháng. Có một số phương pháp tạo ra ngựa trắng hay ngựa bạch. Sử dụng ngựa bạch mẹ phối với ngựa bạch bố sinh ra ngựa bạch con. Có cách khác là chọn những con ngựa cái hởi (màu vàng vàng), ngựa cái kim (màu đen trắng) cho lai ở vòng sơ khảo, những con chọn được rồi ban đêm chủ nhân ra chuồng ngựa cầm đèn pin soi vào mắt ngựa, thấy mắt đỏ lừ như hòn than đang cháy mới giữ lại còn không phải đem loại. Những con ngựa hởi, ngựa kim có đặc điểm mắt đỏ ấy phối với ngựa bạch đực sẽ sinh ra ngựa bạch ngoài ra có thể cho ngựa bạch mẹ đem phối với ngựa đực thường cũng sinh ra ngựa bạch.

Người ta cũng lai giống ngựa bạch Việt Nam với giống ngựa bạch Tây Tạng, do đặc thù ngựa bạch Việt Nam nhỏ nên trang trại đã nuôi thêm ngựa Tây Tạng để cải tạo nhân giống. Một số đã lai tạo thành công giống ngựa bạch Cao Bằng với ngựa bạch Tây Tạng để cho ra con giống mới. Ngựa Tây Tạng sinh sản kém lại có tầm vóc cao do đó đã lai tạo giống hai loại này. Đã có hơn 100 con ngựa là loài lai giữa ngựa bạch Việt Nam và ngựa bạch Tây Tạng. Đàn ngựa cái hàng năm lại đẻ ra vài chục ngựa bạch con. Ngoài việc nhân giống ngựa bạch Tây Tạng còn phối giống ngựa Tây Tạng với ngựa kim Việt Nam để cải thiện chất lượng và vóc dáng. Sau đó, nhiều người tiếp tục đưa loài ngựa Mông Cổ về nuôi dưỡng, lai tạo, cải biến gen cho giống ngựa nhỏ Việt Nam. Việc phối giống này sẽ sinh ra ngựa con là ngựa bạch hoặc ngựa kim.

Trại Bá Vân còn là một trong những lò sản xuất ngựa đua lớn. Những con ngựa đua ra đời ở trại Bá Vân được cung cấp cho nhiều lò luyện ngựa đua (nếu không đua thì làm cảnh, nhiều doanh nghiệp đang có mốt chơi) trong cả nước, từ Hà Giang, Cao Bằng, Lào Cai vào tận Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và nhiều địa phương khác ở miền Nam. Ngựa đua ở Bá Vân là giống ngựa lai ba máu thực sự có xuất xứ từ Việt Nam chứ không được dòng thuần chủng. Và cơ chế lai cũng tương tự như con lai Kabadin 25% máu nhưng có phối thêm gene của con ngựa đua thuần chủng (gọi là ngựa đua ba giống). Chỉ có thể đưa gene và giống ngựa đua chuẩn của các nước về bằng cách nhập khẩu tinh trùng của chúng.

Đợt nhập tinh ngựa đua quy mô nhất của trung tâm là nhập 72 liều tinh ngoại, trong đó có 12 liều tinh của hai giống ngựa Westgale và ngựa Oldenbuger từ Đức về Việt Nam để phối giống cho 59 ngựa cái đã lai 25% máu Cabadin. Ngay từ bước đầu thử nghiệm đã có ra lò một mẻ ngựa đua ba giống thiện chiến hơn hẳn. Chỉ sau 2 năm, trọng lượng ngựa đã đạt trung bình gần 260–270 kg, thành tích tốc độ chạy đã vượt trội hơn hẳn con lai Kabadin 25% máu với mức đạt 42,86-43,47 km/giờ cho cự ly 1.000m. Tốc độ đã cao hơn hẳn ngựa mẹ khoảng 32% và so với giống ngựa bố Flovine đã đạt được 83,7% hoặc 80,9% so với ngựa bố Protential. Cá biệt, có một con đã đạt tốc độ tới 45 km/giờ và được trung tâm đặt tên Châu Phi.

Lai khác loài

Bên cạnh việc lai giống những con ngựa cùng loài, người ta còn lai tạo ra những con lai trong họ ngựa thông qua việc cho giao phối chéo. Ngựa nuôi có thể lai với các loài ngựa khác trong chi Equus, nhưng đều cho con lai vô sinh (sterile), nghĩa là không sinh con được. Các loài khác nhau của họ Equidae có thể tạp giao, mặc dù con non sinh ra nói chung là vô sinh. Con lai giữa các loài ngựa trong chi Equus đều vô sinh do con lai có số nhiễm sắc thể lẻ không thể phân chia trong phân bào giảm nhiễm (meiosis). Ngựa lai/Equid Hybrids là cách gọi của các loài động vật lai được tạo từ ba loài ngựa vằn, lừa và ngựa. Hầu hết mọi người biết về con la, con lai của một con lừa đực và ngựa cái. Tuy nhiên, đó chỉ là một trong nhiều giống lai Equid Hybrids.

Một số con lai trong họ Equidae là:
 Con la: Là con lai giữa lừa đực và ngựa cái. La là dạng con lai phổ biến nhất trong họ Ngựa và nổi tiếng vì khả năng dẻo dai, chắc chắn, chịu đựng khó khăn tốt của chúng. Chúng được con người sử dụng rộng rãi trong đời sống
 Lừa la hay còn gọi là Hinny hay con bác-đô: Là con lai giữa lừa cái và ngựa đực. Hiếm nhưng ít giá trị hơn la, nói chung nhỏ hơn về kích thước và không chịu đựng được khó khăn như la.
 Lừa vằn hay còn gọi là Zeedonk (hay Zedon) hay Zonkey: Là con lai giữa lừa và ngựa vằn.
 Ngựa lùn vằn (Zony): Là con lai giữa ngựa vằn/ngựa lùn (pony). Zetlands: Là con lai giữa Ngựa Vằn và ngựa lùn Shetland.
 Ngựa vằn lai (Zorse hay zebrula): Là con lai giữa ngựa vằn đực và ngựa cái. Hebra hay Horbra: Là con lai giữa ngựa vằn cái và ngựa đực, con lai hiếm hơn của cặp ngươc lại
 Zebroid: Là từ chung của con lai giữa các loài Ngựa Vằn với nhau. Bất kỳ con lai nào trong họ ngựa với một phần tổ tiên là ngựa vằn được gọi là zebroid.
 Lừa hoang Tây Tạng (Kiang) có thể cho lai với ngựa nuôi, lừa, lừa hoang Trung Á (Onager), ngựa vằn, nhưng con lai cũng vô sinh, như trường hợp con La.

Thụ tinh nhân tạo

Việc thụ tinh nhân tạo cho ngựa trở nên phổ biến trong gia đoạn gần đây. Chỉ tính trong năm 2000, trên thế giới đã có 5.398 ngựa cái được giội rửa phôi, 3.139 phôi thu được có khả năng cấy truyền và thực tế đã cấy 2830 phôi cho ngựa cái nhận. Nguyên nhân là do con cho phôi có tiềm năng di truyền tốt (nhất là ngựa đua) lại không được sinh đẻ. Mong muốn cấy truyền phôi là kỹ thuật khai thác được tiềm năng di truyền tốt (tốc độ, sức dẻo dai, bước chạy) của những con ngựa cái không được phép sinh đẻ (vì kỷ lục). Việc này gây rụng trứng nhiều. Cấy truyền phôi ở ngựa tuy còn nhiều hạn chế và khó khăn nhưng đã có vai trò to lớn trong việc tạo ra thế hệ mới tốt hơn, có ý nghĩa cao trong đời sống kinh tế sản xuất của con người. Cấy truyền phôi ở ngựa đã góp phần vào việc bảo tồn và duy trì những vốn gen quý hiếm, đồng thời mở ra nhiều triển vọng mới cho ngành khoa học công nghệ nuôi cấy phôi tế bào động vật.

Kỹ thuật
Chất chiết tuyến yên ngựa còn thô hoặc tinh khiết tiêm hai lần/ngày trong 14 ngày vào mùa không rụng trứng của ngựa cái Pony, tiêm một lần/ ngày trong từ năm đến bảy ngày vào giai đoạn động dục hay giữa động đực. Sử dụng HCG Tiêm vào ngày thứ 15-19 đã cho kết quả rõ ràng hơn là vào những ngày 19-23 của chu kỳ động dục. Sử dụng một liều PGF2α vào ngày đầu tiên tiêm chất chiết tuyến yên với 750- 1500 IU hay 2500 IU Cho lượng trứng rụng tương ứng 2,9+_0,5 và 1,3+_0,2 6 Gây rụng trứng nhiều ở ngựa cái để cho phôi bằng FSH của ngựa tinh khiết (e-FSH).

Thụ tinh nhân tạo cho ngựa cái với tinh tươi có phẩm chất như nhau từ nang trứng có đường kính 33mm cho đến khi rụng trứng. Thu phôi bằng phương pháp không mổ là tốt nhất vì ở ngựa nguy cơ nhiễm trùng sau khi mổ rất cao và chậm hồi phục. Thời gian thu phôi của ngựa bình thường Thường là 7, 8 hoặc 9 ngày sau khi rụng trứng. Ngựa có tiền sử viêm tử cung thì gày thứ 6 sau rụng trứng nhằm hạn chế ảnh hưởng của các tác nhân gây bệnh tử cung. Kết quả thu phôi có thể đạt tới 80%. Phôi ngựa ở trạng thái phôi dâu Đi đến tử cung vào ngày thứ sáu sau khi rụng trứng và có đường kính xấp xỉ 100 µm. Ngày thứ bảy phát triển thành phôi nang có kích thước hơn 200 µm. Ngày thứ chín hơn 2mm.

Bổ sung progesterone thông qua thức ăn cho ngựa ăn Altrenogest liều 0,044 mg/kg trong 15 ngày. Sau đó ngựa sẽ động dục từ 2 đến 3 ngày. Tiêm PGF2α vào giữa chu kì động dục Tiêm fluprostenol với liều 250 µg vào ngày thứ 14 của chu kỳ, trước khi rụng trứng, ngựa còn được tiêm bổ sung HCG với liều 2000-3000 IU. Xác định ngựa cái động đực và rụng trứng, phải sờ khám buồng trứng hằng ngày để kết luận mức độ đồng pha và cấy phôi mới có kết quả. Việc kích thích cho ngựa cái động dục cho đến nay còn gặp nhiều khó khăn và kết quả chưa đạt được theo yêu cầu như ở một số gia súc cái khác. Kỹ thuật cấy phôi bằng phương pháp mổ hoặc không mổ ở ngựa được thực hiện giống như ở bò

Hiệu quả khai thác phôi gây rụng trứng nhiều và phối giống ở ngựa đạt kết quả rất thấp so với các loại gia súc. Sự tiến triển của nhân thành thục trong tế bào trứng ở nang trứng trước khi rụng Kích thích nang trứng tăng trưởng Trạng thái tế bào trứng nuôi chín và tiêm tinh trùng vào trứng Sự phát triển của tế bào trứng, trạng thái tế bào trứng nuôi chín (IVM) và tiêm tinh trùng vào trứng (ICSI) đã đạt tỷ lệ trứng thụ tinh bình quân là 38,5%.

Phương pháp đông lạnh bằng việc sử dụng chất bảo vệ sinh học lạnh glycerin 1M. Hạ nhiệt -6℃ bằng tinh thể nước đá. Hạ nhiệt -35℃ với v=0,3℃/𝑝ℎú𝑡 và bảo quản trong nito lỏng. Phương pháp giải đông phải diễn ra càng nhanh càng tốt, giải đông trong nước ấm 37℃, lắc đều sao cho tan nhiệt (trước khi giải đông cần kiểm tra cẩn thận các nhãn và mũ ống để chắc chắn nắp còn chặt). Kết quả thụ thai của phương pháp này đạt tỷ lệ 50% -70% và các phôi nang đạt được trạng thái phát triển tốt. Gửi phôi đến các lục địa Bảo quản dự trữ phôi đông lạnh Lưu giữ nghiên cứu di truyền con cái và nâng cao hiệu quả sử dụng phôi nhập các giống mới giảm chi phí đẻ duy trì cái nhận phôi.

Kết quả
Theo phương pháp này đã có con ngựa thuộc giống ngựa hoang Mông Cổ (ngựa Przewalski), được sinh ra bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo do Viện bảo tồn sinh học Smithsonian (SCBI) thực hiện đã mở ra hy vọng mới cho việc bảo tồn các loài động vật quý hiếm. Ngựa mẹ đã có một thai kỳ bình thường kéo dài 340 ngày và quá trình sinh sản diễn ra trong 10 phút. Đây là con ngựa hoang đầu tiên ra đời nhờ thụ tinh ống nghiệm. Ban đầu phải thuần hóa ngựa hoang. Họ huấn luyện chúng để có thể thu được mẫu nước tiểu, rồi sau đó thu thập tinh trùng từ ngựa đực. Đồng thời, phải giám sát nồng độ horrmone của ngựa cái và chu kỳ động dục của nó. Từ đó mới có những tính toán phù hợp để quá trình thụ tinh diễn ra thành công.

Rút kinh nghiệm từ những lần thụ tinh nhân tạo không thành công, người ta quyết định rút ngắn quãng đường đi của tinh trùng, với số lượng ít ỏi ngựa Przewalski trong tự nhiên có thể dẫn đến giao phối cận huyết. Thụ tinh nhân tạo sẽ giúp đa dạng hóa nguồn gene, vừa giúp động vật phát triển và duy trì nòi giống, phương pháp này cũng an toàn và hạn chế chi phí phát sinh do phải vận chuyển ngựa hoang đến nơi giao phối. Ngựa hoang Przewalski đã bị cảnh báo tuyệt chủng từ 44 năm trước. Đến năm 2008 có khoảng 500 con ngựa thuộc loài này đang sống trong tự nhiên và 1.500 con sống trong các vườn thú và khu bảo tồn, nhưng rất khó để phát triển lượng cá thể ngựa này bằng phương pháp thụ tinh tự nhiên

Sinh đẻ

Thời điểm

Sau khi giao phối và mang thai trong khoảng 11 tháng thì các con cái sẽ đẻ, thường là chỉ một con non. Các con non có khả năng đi lại chỉ khoảng 1 giờ sau khi sinh ra và chúng được mẹ cho bú trong khoảng 4 tới 13 tháng (động vật họ Ngựa được thuần hóa nói chung cho con bú ít hơn về mặt thời gian). Phụ thuộc vào loài, điều kiện sống và các yếu tố khác, con cái trong hoang dã sẽ sinh đẻ sau mỗi 1 hay 2 năm. Ngựa cái mang thai 11 tháng 10 ngày, đẻ mỗi lứa một con. Thời kỳ mang thai kéo dài khoảng 340 ngày, với một phạm vi trung bình 320-370 ngày, ngựa thông thường chỉ đẻ một con, trường hợp sinh đôi là rất hiếm.

Ngựa mang thai 320-370 ngày, trung bình 340 ngày, thì đẻ, nó đẻ một con, rất hiếm khi sanh đôi. Thông thường sanh vào mùa xuân. Vài giờ sau khi sanh, ngựa con chạy nhảy được. Ngựa con bú mẹ, sau 4-6 tháng thì bắt đầu ăn. Ngựa là một loài precocial (thuộc nhóm sau khi sinh ra tương đối đã trưởng thành, rời khỏi tổ sau khi sinh). Ngựa non (foals) là giống ngựa động dục trước 12 tháng tuổi, sau khi sanh có khả năng đứng và chạy trong vòng một thời gian ngắn. Ngựa non thường sinh ra vào mùa xuân. Ngựa non Foals thường cai sữa mẹ từ bốn đến sáu tháng tuổi.

Thời gian mang thai của ngựa cái từ 325 đến 335 ngày. Như vậy ngựa cái có thời gian đẻ và thời gian động dục tập trung trong năm từ tháng 1 đến tháng 6 trong năm. Đặc tính của ngựa cứ trung bình khoảng năm rưỡi mới sinh một lứa nên số lượng ngựa không nhiều như những loại vật nuôi khác, hơn nữa việc nuôi ngựa cũng đòi hỏi sự chăm sóc công phu hơn. Có thể nhìn vào trạng thái sức khoẻ, lượng sữa, sức phát triển của ngựa con để biết chế độ nuôi dưỡng ngựa mẹ tốt hay xấu.

Biểu hiện

Gần đến ngày đẻ ngựa kém ăn, không yên tĩnh, thường ngó nhìn bụng. Đường sinh dục mở to, bầu vú phát triển nhanh. Trước khi đẻ 2 ngày trong núm vú có đầy sữa đầu, núm vú to lên, có con sữa rỉ ra từng giọt, có con sữa quấn khô lại bịt lấy nuốm vú. Khi thấy sữa đã chảy ra từng giọt thì trong ngày hoặc sang ngày sau thì ngựa đẻ. Sự biến đổi của bầu vú là hiện tượng đáng tin cậy để phán đoán ngày đẻ của ngựa, tuy nhiên nếu nuôi dưỡng không tốt thì biến đổi của bầu vú không rõ lắm. Kiểm tra dự đoán ngày đẻ bằng theo dõi đặc điểm lâm sàng, đó là hai bầu vú căng, núm vú vểnh ra 2 bên, vắt có sữa non trắng, sút hông, âm hộ sệ, thường xuyên cong đuôi, đái rắt. Chuồng ngựa có rác độn, chắn xung quanh không để ngựa con ra ngoài.

Ngựa cái thường đẻ vào chiều và đêm. Ngựa thường đẻ vào đêm lúc 8-10 giờ đêm và 3-4 giờ sáng. Lúc gần đẻ con vật bồn chồn, đứng nằm không yên. Có con chân trước cào đất, chân sau đá vào bụng, cong lưng mà rặn. Ngựa thường rặn đẻ đột ngột, bắt đầu rặn một lúc thì nằm xuống. Tư thế ngựa đẻ nằm và nhổm mông lên, khi thai ra, ngựa mẹ đứng dậy liếm con. Có trường hợp khi bọc ối lòi ra thì ngựa mẹ đứng lên ngay hoặc do thai dãy yếu nên bọc ối không vỡ ra được. Phải xé rách bọc ối ngay, nếu để chậm ngựa con dễ bị ngạt. Nếu thai thuận, ngựa đẻ bình thường thì thời gian đẻ chỉ kéo dài 20-30 phút. Ngựa con khoẻ mạnh thông thường tự nó đạp rách và giải phóng khỏi màng thai.

Đỡ đẻ
Người chăn nuôi chỉ cần cắt rốn (có trường hợp rốn tự đứt). Cắt rốn cách bụng 2 cm, sát trùng bằng cồn iôt để tránh nhiễm trùng. Dùng rơm hoặc cỏ khô mềm lau toàn thân ngựa con. Móc hết nhớt ở mồm, mũi và tai. Sau 30 - 60 phút, ngựa con đứng dậy được và tìm vú mẹ. Nếu ngựa con yếu, người chăn nuôi cần hỗ trợ nó bằng cách nâng nó đứng lên, giúp tìm vú mẹ và đỡ nâng thân mình để nó bú được sữa đầu càng sớm càng tốt. Trong khi trực đỡ đẻ cần chú ý nhau ra, sau đẻ 1-2 giờ, ngựa ít sát nhau hơn các gia súc khác. Ngựa con sinh ra phải được thắt cuống rốn bằng chỉ chắc, sau cắt để cuống rốn dài 1,5–2 cm, chấm sát trùng bằng cồn iod.

Lúc đầu khoảng 1 giờ ngựa con bú một lần. Nếu ngựa mẹ phải đi làm việc sớm thì vần chú ý trong hai tháng đầu cứ 2 giờ phải cho ngựa mẹ nghỉ để ngựa con đến bú một lần. Lau cho ngựa con khô, cho con bú. Những ngựa đẻ lứa đầu thường chưa chịu cho con bú phải nên khống chế mẹ tập cho con bú. Cho ngựa con bú đầy đủ sữa đầu có ý nghĩa hết sức quan trọng vì sữa đầu giàu chất dinh dưỡng, có kháng thể miễn dịch có lợi cho sự chống đỡ bệnh tật của ngựa con. Độn rơm hoặc cỏ khô để giữ nền chuồng ấm, tránh lạnh cho cả mẹ và con.

Hậu sản

Chăm sóc

Cho ngựa mẹ ăn từ 1-1,5 kg/ngày (nguồn thức ăn tinh là ngô, cám, thóc…) lượng thức ăn thô cần bằng 12-15% khối lượng cơ thể, ngựa chăn thả 4 giờ trong ngày có thể thu nhặt được 35-40% nhu cầu thức ăn thô còn lại phải được bổ sung cho đủ và cho ăn làm nhiều bữa, ngựa chửa cần được ăn thêm bữa buổi tối.Chăm sóc: Ngựa chửa nên nhốt mỗi ngựa một ô chuồng, diện tích 4,5-5m2 cho 1 ngựa, nền chuồng lát gỗ hoặc lát gạch, được dọn phân sạch sẽ. Tắm cho ngựa trong những ngày nắng ấm, chải lông cho ngựa trong những ngày trời giá, lạnh. Chuồng ngựa cần được che chắn rét trong mùa đông. Ngựa nuôi sinh sản kiêm làm việc cần được nghỉ làm việc trước 20 ngày đẻ và sau đẻ 1 tháng. Trong thời gian chửa, lượng hàng thồ < 30% khối lượng cơ thể.

Ngựa con rất hiếu động, chạy nhảy nhiều nên ngựa con phải có toang chắn trong ô chơi ít nhất 10 ngày, thời gian này, ngựa mẹ được chăm sóc tại chuồng và sân chơi, đặc biệt chu kỳ động dục sau đẻ của ngựa mẹ phải khống chế ngựa con khi phối giống cho ngựa mẹ. Ngựa con lúc 35 ngày tuổi đã liếm thức ăn tinh và cỏ từ bãi chăn. Ngựa con cần được bổ sung thức ăn tinh từ lúc ngựa 40 ngày tuổi, lượng thức ăn cho ăn tăng dần từ 0,1 kg ngày đầu bổ sung đến 0,3 kg ở giai đoạn 6 tháng tuổi. Thức ăn thô được cắt ngắn 5–7 cm, cho ăn vào bữa chiều và tối, lượng ăn bằng 10% khối lượng cơ thể. Máng ăn cho ngựa con được làm bằng gỗ hoặc máng xi măng, đạt độ cao 0,4-0,5 m để ngựa con dễ ăn. Thức ăn tinh nên bổ sung cho ngựa con ăn vào buổi trưa.

Khai sinh

Việc đăng ký khai sinh cho ngựa là rất quan trọng trong công tác quản lý giống. Việc khai sinh có ý nghĩa trong công tác chọn giống thông qua việc xác định phả hệ của một cá thể ngựa. Nhiều nước từ lâu đã thành lập các cơ quan hay hiệp hội đăng ký giống và nhận đăng ký khai sinh cho ngựa. Là ngựa chiến thì bắt buộc phải làm giấy khai sinh, cung cấp thông tin đầy đủ về chiều cao, cân nặng, chủng, loài, tên họ và chủ nhân. Ngựa đua cũng được đăng ký làm giấy khai sinh, đầy đủ thông tin chi tiết như tên, năm sinh, giới tính, màu lông, đặc điểm nhận dạng, tên ngựa cha mẹ, tên chủ nuôi. Sau đó sẽ cập nhật vào sổ phả hệ để theo dõi xuyên suốt

Giấy khai sinh đối với một chú ngựa đua rất quan trọng, vì nếu không có nó, chú ngựa sẽ không được phép tham sự các cuộc đua, chẳng hạn như ở trường đua Phú Thọ trước đây. Tên ngựa đua khi ra trường đua cũng không được trùng nhau. Nếu trùng, sẽ phải làm lại giấy khai sinh khá phiền phức. Hầu hết chủ ngựa khi đặt tên ngựa sẽ dựa vào sở thích, hay gửi gắm vào đó một thông điệp, khát vọng. Có những chủ ngựa thích đặt theo tên người nổi tiếng trong bóng đá, diễn viên, ca sĩ, phim kiếm hiệp như Lục Tiểu Phục, Mai Trinh, Êlizabet. Những cái tên rất đẹp, sang trọng đặt cho ngựa, Đặt tên cho nó dựa vào ngoại hình, khả năng đua của nó và dựa vào tình cảm của người chủ dành cho nó.

Trong văn hóa

Loài ngựa cũng được nhắc tới trong tiếng lóng để nói về sức mạnh tình dục của phái nữ, từ lóng "con ngựa" hay "con đĩ ngựa", "quá ngựa" dùng để ám chỉ về những người phụ nữ có sức mạnh tình dục cao. Trong phim ảnh người ta còn dùng thuật ngữ "phi ngựa" (gallop) để miêu tả một tư thế tình dục được các nhà giáo dục giới tính Âu Châu ưa thích. Đối với đàn ông, cũng thật sự quý giá khi cái làm nên đàn ông ở họ được nói là "dài như ngựa", đó là một lời khen.

Có rất nhiều từ để gọi, tùy theo tuổi và giới tính, ngựa được gọi bằng nhiều tên trong tiếng Anh như sau:
 Foal: Ngựa con, đực hay cái, dưới 1 tuổi.
 Suckling hay Nursing foal: Ngựa con còn bú, từ lúc sanh đến khoảng 5 tháng
 Weanling: Là ngựa non từ 5 đến 7 tháng khi bắt đầu biết ăn.
 Yearling: Ngựa từ 1 đến 2 tuổi, đực hay cái.
 Colt: Ngựa đực con dưới 4 tuổi.
 Filly: Ngựa cái con dưới 4 tuổi.
 Gelding: Ngựa đực bị thiến.
 Stallion: Ngựa giống, ngựa đực giống là ngựa đực (không bị thiến) trên 4 tuổi.
 Mare: Ngựa nái là con ngựa cái trên 4 tuổi,
 Thoroughbred: Ngựa đua hay ngựa thuần chủng, ngựa nòi là ngựa đua đực (colt) hay cái (filly) dưới 5 tuổi theo định nghĩa của người Anh. Theo người Úc thì dưới 4 tuổi.

Chú thích

Tham khảo

 Riegal, Ronald J. DMV, and Susan E. Hakola DMV. Illustrated Atlas of Clinical Equine Anatomy and Common Disorders of the Horse Vol. II. Equistar Publication, Limited. Marysville, OH. Copyright 2000.
 Montgomery, E.S, "The Thoroughbred", Arco, New York, 1973 ISBN 0-668-02824-6
 AJC & VRC, "Australian Stud Book", Vol. 31, Ramsay Ware Stockland Pty. Ltd., North Melbourne, 1980
 Stratton, Charles, The International Horseman's Dictionary, Lansdowne Press, Melbourne, 1978, ISBN 0-7018-0590-0
 Summerhayes, RS, Encyclopaedia for Horsemen, Warne & Co, London & New York, 1966
 De Bourg, Ross, "The Australian and New Zealand Thoroughbred", Nelson, West Melbourne, 1980, ISBN 0-17-005860-3
 Napier, Miles, "Blood Will Tell", JA Allen & Co, London, 1977
 The Australian Racing Board uses August 1 as its standard cutoff date, but also uses the date of conception to determine age. A foal born on or after July 1 of a given calendar year is included in the birth cohort of that calendar year if his or her dam was covered no later than August 31 of the previous calendar year. See "Rule AR.46" (PDF). Australian Rules of Racing. 2009-09-29. Truy cập 2010-08-03.
 Hura, V; et al. (October 1997). "The effect of some factors on gestation length in nonius breed mares in Slovakia (Egyes tényezõk hatása a nóniusz fajta vemhességének idõtartamára)". Proceedings of Roundtable Conference on Animal Biotechnology. XIII. Truy cập 2008-04-22.
 Mortensen C, Choi YH, Hinrichs K, Ing N, Kraemer D, Vogelsang S, Vogelsang M. 2006. Effects of exercise on embryo recovery rates and embryo quality in the horse. Animal Repro. Sci. 94:395-397
 Preparation for Foaling by Brad Dowling BVSc MVetClinStud FACVSc Retrieved 2011-2-7
 Delbridge, Arthur, "The Macquarie Dictionary", 2nd ed., Macquarie Library, North Ryde, 1991, p. 1274
 Lewis, Barbara S. "Egyptian Arabians: The Mystique Unfolded". Arabians. Pyramid Arabians. Truy cập 2006-05-10.
 McGreevy, Paul. Equine Behaviour - A Guide For Veterinarians and Equine Scientists.[full citation needed]
 Section V, Rule 1, Part D, The American Stud Book Principal Rules and Requirements. The Jockey Club, 2011. Truy cập 2011-02-15.
 See Rule AR.15C, Australian Rules of Racing, which explicitly prohibits human manipulation of the breeding process.
 Rule 26, Section 6, Rules and Regulations of the United States Trotting Association 2009. United States Trotting Association, 2009. Truy cập 2011-02-15.

Ngựa
Giống ngựa


title: Chim yến Úc

text:
Chim yến Úc (Australian Plainhead) hay chim yến màu là một giống chim yến nhà được lai tạo cho mục đích thưởng lãm dáng vẻ và màu sắc, trái ngược với các giống chim thưởng lãm giọng hót. Giống chim yến này được phát triển thông qua chọn giống và vẫn là loài duy nhất được tạo ra ở Úc.

Lịch sử
Chim yến Úc có nguồn gốc ở Norwich, Anh và đã trở thành một chương trình phổ biến nhiều loại ở Úc. Vào những năm 1930, sự khác biệt giữa tiêu chuẩn của các nhà lai tạo của bang Victoria và các tiêu chuẩn hiện đại hơn của Anh đã tạo ra sự phân chia thành các dòng. Nhiều thập kỷ sau, sau khi những dòng chim Norwich hiện đại đã phần lớn thay thế những con chim theo phong cách cổ điển từ Victoria.

Có một câu lạc bộ được bắt đầu vào năm 1953 để bảo tồn giống cũ được đổi tên giống chim này. Đến năm 1991, số lượng chim hoàng yến ở Úc đã giảm xuống còn khoảng 460 con. Trong khi chim yến Úc vẫn là một giống hiếm, ngày nay nó lan rộng hơn nhiều với các loài chim đang được lai tạo trên khắp Australia và ở Mỹ.

Màu sắc
Chim yến Úc là một "loại chim hoàng yến", chủ yếu được đánh giá theo hình dạng của nó (gọi là dòng). Mặc dù điều này, giống này cũng được ghi nhận về chất lượng màu sắc và lông vũ của nó. Chim yến Úc có thể là màu xanh lá cây, xanh dương (xám), vàng, trắng, quế, nâu vàng và biến thể. Cho thấy chim có thể là có sắc màu hình thành trong suốt quá trình thay lông, tạo cho lông mới màu da cam, nhưng điều này là tùy thuộc. Những con chim được trưng bày trong một chiếc hộp có hình lồng với nội thất trắng. Chim yến ở Úc thường sinh sản tốt với sự chăm sóc, trong khi nhiều loài chim hoàng yến khác đòi hỏi phải nuôi con sau, chim yến của Úc không kén ăn.

Tham khảo

 Passignani, Giuliono; Giordana, Nicola; Barra, Ugo (2007). Il mondo dei Canarini di Forma e Posizione Lisci. Federazione Ornicoltori Italiani: Tipolitografia Editrice Lumini. pp. 195–198.
 Williams, Frank (2000). The Australian Plainhead Canary. J. Leaney & F. Williams. pp. 5–9, 20. ISBN 0 9585336 6 0.
 Leaney, Jeff (November 2005). "Plain, but attractive". Talking Birds: 7.
 Bracegirdle, Joe (1986). Exhibition canaries. England: Triplegate Ltd. pp. 133–134. ISBN 086230 054 1.
 Leaney, Jeff; Williams, Frank (1993). The Australian canary handbook. Melbourne, Australia: Jeff Leaney & Frank Williams. pp. 47–48. ISBN 0 646 15338 2.

Chim cảnh
Nuôi chim
Chi Bạch yến


title: Danh sách màu sắc và kiểu dáng của Nintendo 3DS

text:
Dưới đây là danh sách màu vỏ và kiểu máy đã được sản xuất cho dòngmáy chơi trò chơi điện tử cầm tay Nintendo 3DS do Nintendo sản xuất. Mặc dù hệ máy ban đầu chỉ ra mắt với hai màu cơ bản, nhưng dòng sản phẩm sau đó đã được mở rộng ra nhiều phiên bản máu khách nhau hơn và cả phiên bản giới hạn, trong đó có những mẫu độc quyền dành cho các khu vực khác nhau. Do đó, danh sách này bao gồm tất cả các biến thể màu của Nintendo 3DS và New Nintendo 3DS, cũng như các phiên bản lớn hơn là Nintendo 3DS XL và New Nintendo 3DS XL cùng với phiên bản iQue 3DS XL của Trung Quốc, và các phiên bản của Nintendo 2DS và Nintendo 2DS XL.

Nintendo 3ds

Màu cơ bản

Ghi chú

Phiên bản tiếng Nhật của hệ máy Nintendo 3DS có màu Pure White được sử dụng ở Đài Loan và Hồng Kông.

Phiên bản giới hạn

Màu của đế sạc

Nintendo 3DS XL

Màu cơ bản

Ghi chú

Màu phiên bản đặc biệt

Phiên bản giới hạn

Màu đế sạc

iQue 3DS XL

Nintendo 2DS

Màu cơ bản

Màu đặc biệt

Màu sắc hộp đựng

New Nintendo 3DS

Màu cơ bản

Phiên bản đặc biệt

New Nintendo 3DS XL
Màu cơ bản

Phiên bản đặc biệt

 Phiên bản Bắc Mỹ của New Nintendo 3DS XL được sử dụng ở Đông Nam Á và Trung Đông.

New Nintendo 2DS XL
Màu cơ bản

Ghi chú

Phiên bản đặc biệt

Xem thêm

Danh sách màu và kiểu dáng Nintendo DS
Danh sách màu và kiểu dáng Game Boy

Tham khảo

Danh sách màu


title: Monstar (nhóm nhạc)

text:
Monstar hay Monstar from St. 319 là một nhóm nhạc Việt Nam, được thành lập, đào tạo và quản lý bởi St.319 Entertainment. Nhóm bao gồm các thành viên xuất thân từ Nhóm nhảy St. 319 và được tuyển từ cuộc thi tìm kiếm tài năng của St. 319 Entertainment. Theo định hướng của công ty quản lý, Monstar sẽ là nhóm nhạc năm thành viên được St.319 xây dựng và đào tạo, nhóm đã ra mắt đầy đủ sáu thành viên: Erik, Nicky, J, Zino, Key, Grey-D.

Tên gọi
Theo lý giải của St.319, Monstar là sự kết hợp giữa: Monster (quái vật - thể hiện sự mạnh mẽ) và Star (ngôi sao - thể hiện ánh sáng của niềm hy vọng). Tên fan club của nhóm là Monee, đặt cạnh tên nhóm sẽ có ý nghĩa: "siêu mặt trăng" (Moonee) là thiên thể duy nhất xoay quanh hành tinh xanh (Monstar), như một vệ tinh luôn bảo vệ và che chở. Bởi theo truyền thuyết, đêm trăng tròn cũng chính là đêm "quái vật" (Monstar) xuất hiện và tràn đầy năng lượng nhất.

Lịch sử

2013-2015: Trước khi ra mắt
 Erik (tên thật Lê Trung Thành): Từng tham ở các cuộc thi ca hát và gặt hái một số thành tích như: lọt vào Top 15 Giọng hát Việt nhí 2013, giải vàng Giai điệu tuổi hồng toàn quốc, Top 25 Ngôi sao Việt và Top 4 The winner is 2014. Anh từng tham gia góp giọng trong ca khúc I heart you - ca khúc thuộc Digital single Y.Ê.U của nữ ca sĩ Min.
 Nicky (tên thật Trần Phong Hào): Khá quen mặt với nhiều bạn trẻ thông qua những bản cover nhắng nhít trên mạng xã hội, có thời gian được đào tạo âm nhạc bài bản trước khi là thành viên của nhóm nhạc. Từ khi còn là thực tập sinh sở ST.319, Nicky đã thể hiện sự hài hước của mình thông qua những clip đăng tải trên YouTube. Anh là một thành viên của nhóm nhảy St.319. Trước khi ra mắt, anh từng xuất hiện trong MV Get Out và MV Nhớ của Min với vai trò là vũ công.
 Key (tên thật Võ Trần Thái Trung): Là một thực tập sinh của ST.319 cũng là một thành viên của nhóm nhảy St.319. Trước khi ra mắt, anh từng xuất hiện trong MV You & I của Cường Seven với vai trò là vũ công.
 Grey-D (tên thật Đoàn Thế Lân): Từng gây chú ý khi tham gia Chương trình Giọng hát Việt nhí 2014 ở đội HLV Lam Trường và dừng lại ở vòng liveshow. Cuối năm 2016, Grey-D quyết định tham gia ca khúc hay nhất 2016 (Sing My Song) với hình ảnh trưởng thành hơn, đậm chất "soái ca" và là em út của đội HLV Nguyễn Hải Phong. Ở vòng sáng tác trong 24 giờ, Grey-D đã giành được số điểm cao nhất từ hội đồng chuyên môn với 30 điểm nhưng may mắn đã không mỉm cười đã khiến anh phải đột ngột dừng bước.
 J (tên thật Phạm Tiến Đạt): Debut cùng nhóm vào ngày 11 tháng 6 năm 2018 với ca khúc Giữ Lấy Làm Gì trong chuỗi sản phẩm của The Magic Show. Anh từng tham gia cuộc thi Giọng hát Việt 2015 tuy nhiên anh đã không gặt hái được nhiều may mắn.
 Zino (tên thật Ngô Nguyên Bình): Trở thành một mẩu của nhóm Monstar trong sản phẩm debut chính thức Nếu Mai Chia Tay.
Trước khi ra mắt, các thành viên của Monstar đã thực hiện các hoạt động quảng bá tại Việt Nam và Hàn Quốc như: gặp gỡ giao lưu với nhóm nhạc Hàn Quốc AOA, Gfriend, B1A4. Thành viên Erik cũng đã thực hiện MV đầu tay của mình với ca khúc Sau Tất Cả gây được tiếng vang lớn và trở thành cơn sốt trong làng giải trí Việt Nam suốt một thời gian.

2016: Ra mắt chính thức
 Tháng 9 năm 2016, Nhóm Monstar chính thức ra mắt bằng MV đầu tay có tựa #Babybaby mang âm hưởng Old school được sáng tác bởi nhạc sĩ Khắc Hưng và hai thành viên Nicky, Key. MV được thực hiện và sản xuất bởi ekip Hàn-Việt, đội ngũ sản xuất phía Hàn Quốc thuộc công ty SM Entertainment.
 Tháng 12 năm 2016, Monstar được Tổng cục Du lịch Hàn Quốc (KTO) lựa chọn làm Đại sứ du lịch Việt – Hàn. Trong thời gian này, nhóm đã sang Hàn Quốc và thực hiện chuỗi hoạt động quảng bá du lịch với cương vị của mình, trong đó nổi bật là sự kiện cho ra mắt MV Love Rain được KTO cấp bản quyền và nhóm đã viết lại lời Việt dựa trên ca khúc cùng tên của nam danh ca Kim Tae Woo.  ca khúc được sáng tác bởi Grey-D. Tham gia MV có sự góp mặt của nữ diễn viên Choi Jin Hee từng tham gia vai diễn nữ y tá Park Kwan Hee trong bộ phim Hậu duệ mặt trời.

2017: Giải thưởng đầu tay và thay đổi đội hình
 Ngày 6 tháng 1, tại sân khấu câu lạc bộ Lan Anh, nhóm đã được công bố là chiến thắng giải thưởng "Yan Vpop 20 Music Awards" ở 2 hạng mục "Nhóm nhạc triển vọng của năm" và "Top 20 bài hát của năm".
Vào tháng 2, một sự kiện xảy ra gây nên một cuộc tranh cãi lớn trong cộng đồng người hâm mộ âm nhạc Việt, khi Erik thông báo chính thức rời khỏi nhóm Monstar lẫn St.319 Entertainment. Đến nay lý do của sự ra đi này vẫn chưa được giải đáp, cả hai phía đều có những lập luận của mình.

 Sau đó không lâu, St.319 chính thức có thông báo về thành viên tiếp theo sẽ gia nhập nhóm Monstar là Grey-D. Anh cũng từng xuất hiện trong MV Selfie My Xmas cùng các thành viên Monstar và ca sĩ Suni Hạ Linh vào ngày 10/12/2016. Ca khúc được sáng tác bởi Grey-D.

 Vào cuối tháng 4, Monstar đã có màn trở lại với đội hình mới cùng ca khúc Và Tôi Hát trong dự án đặc biệt sản xuất MV quảng cáo cho nhãn hàng Pepsi. Ca khúc được phát hành bao gồm ba phiên bản: MV chính thức, MV Dance Practice và phiên bản Ascoustic. MV đã cán mốc 1 triệu lượt xem trong 48 tiếng. Ca khúc được sáng tác bởi cả nhóm.
Tháng 7, nhóm kết hợp với Suni Hạ Linh và Kai Đinh ra mắt MV Chỉ Cần Là Mình Cùng Nhau.
 Vào giữa tháng 8, nhóm Monstar cùng nhóm LIME sang Hàn Quốc thông qua một cuộc thi của Vlive. Nhóm đã được gặp RBW Boys, P.O.P, Mamamoo.
 Ngày 9 tháng 12, Monstar trở lại với ca khúc MV Tình Yêu Chậm Trễ, đây là ca khúc đầu tiên trong chuỗi dự án The Magic Show.

2018: Hoàn thiện đội hình
 Tiếp nối chuỗi dự án The Magic Show, ngày 29 tháng 1, Monstar tiếp tục cho ra mắt ca khúc Baby I Told U đánh dấu bước tiến trưởng thành trong phong cách âm nhạc của nhóm. Ca khúc được sáng tác bởi Grey-D.
 Phát súng tiếp theo của Monstar trong năm 2018 là ca khúc Giữ Lấy Làm Gì được chính em út Grey-D chắp bút ra mắt vào ngày 11/6/2018. Đây cũng là sản phẩm rất đặc biệt bởi nó là một cột mốc đánh dấu bước lột xác mới của Monstar: thành viên thứ 4 xuất hiện, J đã ra mắt công chúng.
Ngày 27 tháng 8, nhóm hợp tác với Maybelline ra mắt MV Don't Change Me, Fit Me. Ca khúc được sáng tác bởi Grey-D.
 Ca khúc thứ 5: Hey Girl trong chuỗi dự án The Magic Show tiếp tục được Monstar ra mắt khán giả vào ngày 29/7/2018, ca khúc như một món quà mùa hè mà nhóm muốn gửi tặng đến khán giả. Cũng trong ngày này, Monstar đã tổ chức buổi fanmeeting lần thứ hai của nhóm. Ca khúc được sáng tác bởi Grey-D.
 Bắt đầu từ ngày 7/10 - 13/10 những hình ảnh và teaser về sản phẩm mới Nếu Mai Chia Tay cùng với đó là thành viên thứ năm của Monstar - Zino bắt đầu được hé lộ trên Instagram và kênh Youtube chính thức của nhóm. Ca khúc không chỉ giữ vai trò là sản phẩm cuối cùng thuộc chuỗi dự án The Magic Show mà còn là bước đánh dấu việc hoàn thành đội hình 5 thành viên mà CEO của St.319 Entertainment - Aiden đã lên kế hoạch trong suốt 2 năm vừa qua với rất nhiều sự thay đổi trong đội hình debut.
 Ngày 15 tháng 10, ca khúc Nếu Mai Chia Tay chính thức được ra mắt, đánh dấu bước bước trưởng thành của em út Grey-D trong vai trò producer. Ca khúc được sáng tác bởi Grey-D.

2019: Sự trở lại
 Ngày 12 tháng 1, tại sân khấu nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh, nhóm đã được công bố là chiến thắng "Giải Mai Vàng 2018" ở hạng mục "Nhóm hát được yêu thích nhất".
Ngày 17 tháng 1, nhân dịp kỷ niệm 8 năm thành lập ST.319, nhóm ra mắt ca khúc BADADU. Ca khúc được sáng tác bởi Grey-D.

2021: Full-album đầu tay và tan rã
 Ngày 7 tháng 7, nhóm thông báo chính thức trở lại sau hơn 2 năm với ca khúc Có hẹn với thanh xuân ra mắt vào ngày 18 tháng 7 và full-album kỹ thuật số đầu tay Over The Moon cùng với đó là buổi Online Fan Meeting vào ngày 30 tháng 7 để gửi tặng cho fan đã chờ đợi ủng hộ nhóm trong 2 năm đóng băng hoạt động để thành viên Grey-D hoàn thành Nghĩa vụ quân sự. Sau khi ra mắt full-album Over The Moon, Monstar chính thức ngừng hoạt động.

Phong cách âm nhạc
Phong cách âm nhạc của Monstar được định hình đậm nét Hàn Quốc.

Mặt khác, Aiden Nguyễn (CEO của St.319 Entertainment) từng nói:

Các thành viên

Dòng thời gian

Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu

Video âm nhạc

Video âm nhạc

Video âm nhạc đã xuất hiện

Một số ca khúc khác

Phim đã tham gia

Chương trình truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài
 Kênh Youtube chính thức.
 Facebook chính thức.
 Kênh Vlive chính thức.

Ban nhạc Việt Nam


title: Onthophagus quadridentatus

text:
Onthophagus quadridentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Q


title: Platysenta vecors

text:
Platysenta vecors là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Platysenta


title: Simplicia turpatalis

text:
Simplicia turpatalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Simplicia


title: Urani carbide

text:
Urani carbide là một vật liệu gốm chịu nhiệt. Nó đi kèm trong một số các phép đo stoichiometries (UCx), như urani methanide (UC, CAS số ngày 16 tháng 9 năm 2070), urani sesquicarbide (U2C3, CAS số 12076-6).
Giống như urani dioxide và một số hợp chất urani khác, urani carbide có thể được sử dụng để làm nhiên liệu hạt nhân cho lò phản ứng hạt nhân, nó thường ở dạng viên hoặc viên nén. Nhiên liệu urani carbide được sử dụng trong các thiết kế cuối của tên lửa điện hạt nhân. Các viên carbide urani được sử dụng làm hạt nhiên liệu cho phiên bản lò phản ứng lớp vỏ sò của Mỹ; phiên bản tiếng Đức sử dụng urani dioxide thay thế. Là nhiên liệu hạt nhân, carbide urani có thể được sử dụng riêng hoặc pha trộn với carbide plutoni (PuC và Pu2C3). Hỗn hợp này còn được gọi là urani-plutonii carbide (PuC U).

Urani carbide cũng là một mục tiêu về vật liệu phổ biến cho các máy gia tốc hạt. Việc tổng hợp amonia từ nitơ và hydro đôi khi được thực hiện với sự hiện diện của urani carbide. Nó đóng vai trò là một chất xúc tác.

Xem thêm
 Uranium boride
 Thorium carbide

Tham khảo

Vật liệu hạt nhân
Hợp chất urani


title: Dmitri Zabrodin

text:
Dmitri Andreyevich Zabrodin (; sinh ngày 8 tháng 4 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho F.K. Torpedo Vladimir.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga cho FC Khimik Dzerzhinsk vào ngày 20 tháng 7 năm 2015 trong trận đấu với F.K. Volga-Olimpiyets Nizhny Novgorod.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Tiền vệ bóng đá


title: Spodoptera suffusa

text:
Spodoptera suffusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spodoptera


title: Miltochrista gilva

text:
Miltochrista gilva là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Miltochrista


title: Eclipsea subapicalis

text:
Eclipsea subapicalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eclipsea