title: Lịch sử của lịch

text:
Lịch sử của lịch được xem xét từ những phương pháp có nguồn gốc cổ xưa, khi mà con người tạo ra và sử dụng các phương pháp khác nhau để theo dõi các ngày và các đơn vị thời gian lớn hơn. Các lịch thường phục vụ cả mục đích văn hóa và thực tế và thường được liên kết với thiên văn học và nông nghiệp.

Các nhà khảo cổ học đã tái tạo lại các phương pháp đo thời gian từ thời kỳ tiền sử ít nhất cũng cổ như thời kỳ Đại Hồi cổ. Các đơn vị tự nhiên được sử dụng để đo thời gian bởi hầu hết các xã hội lịch sử là ngày, năm mặt trời và quý âm. Các lịch được sử dụng rõ ràng là các hệ thống được sử dụng để đo thời gian. Các lịch đầu tiên được ghi chép và định hình theo lịch sử được xác nhận từ thời kỳ Thời kỳ đồ đồng và phụ thuộc vào việc phát triển văn chương đồ đồng ở Miền Đông gần cổ đại. Ở Victoria, Australia, một sắp xếp đá Wurdi Youang có thể có từ hơn 11.000 năm trước đây. Trong năm 2013, các nhà khảo cổ đã khai quật ra bằng chứng cổ xưa về một hệ thống lịch 10.000 năm tuổi tại Warren Field, Aberdeenshire. Lịch Sumerian là lịch sớm nhất được chứng nhận theo lịch sử, tiếp theo là lịch Ai Cập, lịch Assyrian và lịch Elamite.

Lịch Vikram Samvat đã được sử dụng bởi người Hindu và Sikh. Nó là một trong nhiều lịch Hindu vùng miền được sử dụng trên bán đảo Ấn Độ, dựa trên mười hai tháng trăng từ ngày này qua ngày khác và 365 ngày mặt trời. Năm âm lịch bắt đầu vào ngày trăng mới của tháng Chaitra. Ngày này, được gọi là Chaitra Sukhladi, là một ngày lễ hạn chế (tùy chọn) tại Ấn Độ. Một số bia cổ đại và trung cổ sử dụng Vikram Samvat. Mặc dù được cho là được đặt theo tên của vị vua huyền thoại Vikramaditya Samvatsara ("Samvat" trong viết tắt), "Samvat" là thuật ngữ tiếng Sanskrit cho "năm". Hoàng đế Vikramaditya của Ujjain đã bắt đầu Vikram Samvat vào năm 57 TCN và được cho là lịch này theo sau chiến thắng của ông trước Saka vào năm 56 TCN.

Một số hệ thống lịch của các nền văn minh cổ Đông Á xuất hiện trong hồ sơ khảo cổ thời đại Thời kỳ sắt, dựa trên các lịch Assyrian và Babylon. Điều này bao gồm lịch của Đế quốc Ba Tư, từ đó đã dẫn đến lịch Zoroastrian cũng như lịch Hebrew.

Các lịch trong thời cổ đại thường là âm dương hợp, phụ thuộc vào việc thêm vào các tháng chèn để làm phù hợp các năm mặt trời và âm lịch. Điều này chủ yếu dựa trên quan sát, nhưng có thể đã có những nỗ lực sớm để mô phỏng mô hình thuật toán của quá trình chèn, như được chứng minh trong lịch Coligny từ thế kỷ 2 (nhưng chỉ còn dư dả). Tuy nhiên, lịch La Mã chứa những di tích rất cổ của một năm mặt trời 10 tháng trước thời kỳ Etruscan.

Lịch La Mã đã được cải cách bởi Giulius Caesar vào năm 45 TCN. Lịch Julian không còn phụ thuộc vào việc quan sát mặt trăng mới mà chỉ đơn giản là áp dụng một thuật toán để thêm vào một ngày nhuận mỗi bốn năm. Điều này tạo ra sự tách biệt giữa tháng trong lịch và âm lịch.

Vào thế kỷ 11 ở Ba Tư, một cải cách lịch do Khayyam thông báo vào năm 1079, khi độ dài của năm được đo là 365,24219858156 ngày. Với việc độ dài của năm thay đổi trong đến thập phân thứ sáu trong suốt cuộc đời con người, điều này rất chính xác. So sánh với độ dài của năm vào cuối thế kỷ 19 là 365,242196 ngày, trong khi vào cuối thế kỷ 20 là 365,242190 ngày.

Lịch Gregorian được giới thiệu như là một cải tiến của lịch Julian vào năm 1582 và ngày nay được sử dụng trên toàn thế giới như là lịch "de facto" cho mục đích thế tục.

Nguồn gốc từ ngữ
Chính từ lịch được lấy từ calends, thuật ngữ chỉ ngày đầu tiên của tháng trong lịch La Mã, liên quan đến động từ calare có nghĩa là "gọi ra", ám chỉ việc gọi hoặc thông báo rằng trăng tròn mới vừa được nhìn thấy. Tiếng Latinh calendarium có nghĩa là "sổ sách, sổ đăng ký", vì các sổ sách được sắp xếp và các khoản nợ được thu trên calends của mỗi tháng.

Thuật ngữ Latinh đã được áp dụng trong tiếng Pháp cổ dưới dạng calendier và từ đó được chuyển sang tiếng Anh Trung đại vào thế kỷ 13 với dạng calender. Cách viết calendar được sử dụng từ tiếng Anh Hiện đại sớm.

Một giả thuyết khác liên kết "calendar" với từ koledari trong truyền thống Slavic trước Cơ đạo, sau này được tích hợp vào lễ Giáng sinh. Kolo có nghĩa là "vòng tròn, chu kỳ" và dar có nghĩa là "món quà".

Thời tiền sử
Một số công trình tiền sử đã được đề xuất có mục đích đo thời gian (thường là theo dõi quỹ đạo của năm mặt trời). Điều này bao gồm nhiều công trình megalithic và sắp xếp tái tạo từ thời kỳ Neolithic.

Tại Victoria, Úc, một sắp xếp đá Wurdi Youang có thể có từ hơn 11.000 năm trước. Ước tính này dựa trên sự không chính xác của lịch, tương thích với cách quỹ đạo của Trái Đất được cho là đã thay đổi trong khoảng thời gian đó.   Các di tích này được tìm thấy gần nơi có biết đến là nơi nuôi cá lâu đời nhất trên thế giới.

Một sắp xếp thời tiền sử gồm mười hai hố và một vòng cung được tìm thấy ở Warren Field, Aberdeenshire, Scotland, được định ngày khoảng năm 8.000 TCN, đã được mô tả là một lịch trăng và được gọi là "lịch trình cổ nhất thế giới" vào năm 2013.

Một hiện vật gốm từ Bulgaria, được gọi là Slatino furnace model, được định ngày khoảng năm 5.000 TCN, được tuyên bố bởi các nhà khảo cổ địa phương và truyền thông là biểu tượng lịch cổ nhất được biết đến, một tuyên bố không được chấp nhận trong quan điểm chính thống.

Các phát hiện khảo cổ của văn hóa Vučedol ở Vinkovci, Croatia hiện đại bao gồm một chiếc hũ gốm có niên đại khoảng 2.600 TCN với các ký hiệu viết về các vật thể thiên văn, được giải thích là một lịch thiên văn, lịch cổ nhất ở châu Âu mà năm mới bắt đầu vào hoàng hôn của ngày đầu tiên của mùa xuân.

Vùng đất gần Đông cổ
Lịch Sumer cổ, ước tính từ năm 2.100 TCN, chia một năm thành 12 tháng trăng có 29 hoặc 30 ngày. Mỗi tháng bắt đầu khi nhìn thấy trăng mới. Các tháng Sumer không có tên thống nhất trong toàn bộ vùng Sumer do sự đa dạng tôn giáo. Điều này dẫn đến việc các thư ký và học giả gọi chúng là "tháng đầu tiên", "tháng thứ năm", v.v.  Để đồng bộ năm trăng 354 ngày với năm mặt trời 365,242 ngày, một tháng bổ sung được thêm vào định kỳ, tương tự như năm nhuận trong lịch Gregorian. Lịch Sumer không có tuần. Các ngày lễ và ngày nghỉ làm việc thường được tổ chức vào ngày thứ nhất, thứ bảy và thứ mười lăm của mỗi tháng. Ngoài những ngày lễ này, còn có các ngày hội khác nhau từ thành phố này sang thành phố khác.

Babylon và Ba Tư

Mặc dù bằng chứng sớm nhất về truyền thống lịch Iran xuất hiện từ thế kỷ thứ hai TCN, trước khi nhà tiên tri Iran Zoroaster xuất hiện, lịch được bảo tồn hoàn toàn đầu tiên là của nhà Achaemenid. Suốt lịch sử ghi chép, người Ba Tư luôn quan tâm đến ý tưởng và tầm quan trọng của việc có một lịch. Họ là một trong những văn hóa đầu tiên sử dụng lịch mặt trời và lâu dài hơn một lịch mặt trăng và lịch mặt trăng-mặt trời. Mặt trời luôn là biểu tượng trong văn hóa Iran và liên quan mật thiết đến truyền thuyết dân gian về Cyrus Đại đế.

Lịch Ba Tư cổ
Các bia đá cổ Ba Tư và bản vẽ cho thấy người Iran sớm sử dụng một lịch 360 ngày dựa trên quan sát mặt trời trực tiếp và được sửa đổi theo niềm tin của họ. Các ngày không có tên. Các tháng được chia thành hai hoặc ba phần tùy thuộc vào giai đoạn của mặt trăng. Mười hai tháng gồm 30 ngày được đặt tên theo các lễ hội hoặc hoạt động trong năm chăn nuôi. Một tháng thứ 13 được thêm vào cứ sau sáu năm để đồng bộ lịch với mùa.

Lịch Zoroastrian

Các lịch dựa trên vũ trụ Zoroastrian xuất hiện trong thời kỳ Achaemenid sau này (650-330 TCN). Chúng đã phát triển qua các thế kỷ, nhưng tên các tháng thay đổi ít cho đến nay.

Đế quốc Achaemenid thống nhất yêu cầu một lịch Iran đặc biệt, và một lịch được đề xuất theo truyền thống Ai Cập, với 12 tháng có 30 ngày, mỗi tháng dành cho một yazata (Eyzad), và bốn khoảng thời gian giống tuần Semitic. Bốn ngày mỗi tháng dành cho Ahura Mazda và bảy ngày được đặt tên theo sáu Amesha Spentas. Mười ba ngày được đặt tên theo Lửa, Nước, Mặt Trời, Mặt Trăng, Tiri và Geush Urvan (linh hồn của tất cả các loài động vật), Mithra, Sraosha (Soroush, yazata của lời cầu nguyện), Rashnu (thẩm phán), Fravashi, Bahram (yazata của chiến thắng), Raman (Ramesh có nghĩa là hòa bình), và Vata, thần linh của gió. Ba ngày dành cho các thần nữ, Daena (yazata của tôn giáo và đại diện cho ý thức), Ashi (yazata của vận may) và Arshtat (công lý). Bốn ngày còn lại dành cho Asman (chúa trời hoặc thiên đường), Zam (đất), Manthra Spenta (Lời Thánh Bốn Phước) và Anaghra Raocha (Ánh Sáng Vô Tận của thiên đường).

Sửa đổi bởi Parthia, Ardashir I, Hormizd I, Yazdgerd III
Parthia (nhà Arsacid) áp dụng hệ thống lịch tương tự với những sửa đổi nhỏ và tính thời kỳ từ năm 248 TCN, ngày họ kế vị người Seleucid. Tên tháng và ngày của họ là các phiên bản Parthian tương ứng với các phiên bản Avestan được sử dụng trước đây, khác nhau một chút so với các tên tiếng Ba Tư Trung cổ được sử dụng bởi nhà Sassanid. Ví dụ, trong thời kỳ Achaemenid, tháng tiếng Ba Tư hiện đại 'Day' được gọi là Dadvah (Nhà tạo dựng), trong tiếng Parthian là Datush, và nhà Sassanid đặt tên là Dadv/Dai (Dadar trong Pahlavi).

Vào tháng 4 năm 224, khi triều đại Parthian sụp đổ và bị thay thế bởi nhà Sasanid, vua mới Ardashir I hủy bỏ lịch Babylon chính thức và thay thế bằng lịch Zoroastrian. Điều này liên quan đến việc sửa đổi vị trí của gahanbar, đã trượt lại trong các mùa từ khi chúng được cố định. Chúng được đặt vào tám tháng sau đó, giống như epagemonai, những ngày Gatha hoặc Gah sau các bài thánh cổ Zoroastrian cùng tên. Các quốc gia khác như Armenia và Choresmia không chấp nhận thay đổi này.

Sự hình thành của lịch Ba Tư hiện tại vào thế kỷ 11

Toghril Beg, người sáng lập của triều đại Seljuq, đã chọn Esfahan làm thủ đô của lãnh thổ và cháu trai ông là Malik-Shah đã trở thành vị vua của thành phố đó từ năm 1073. Một lời mời đã được gửi tới Khayyam từ Malik-Shah và từ quan chức của ông là Nizam al-Mulk, yêu cầu Khayyam đến Esfahan để thiết lập một Đài quan sát. Các nhà thiên văn hàng đầu khác cũng đã được đưa đến Đài quan sát ở Esfahan và trong 18 năm, Khayyam đã dẫn dắt các nhà khoa học và sản xuất công việc chất lượng xuất sắc. Trong thời gian này, Khayyam đã làm việc để biên soạn các bảng thiên văn và ông cũng đóng góp vào việc cải cách lịch năm 1079.

Cowell trích dẫn từ Calcutta Review số 59:

Khayyam đo đạc độ dài của năm là 365.24219858156 ngày. Hai nhận xét về kết quả này. Thứ nhất, nó cho thấy một sự tự tin đáng kinh ngạc để cố gắng đưa ra kết quả với mức độ chính xác như vậy. Hiện nay chúng ta biết rằng độ dài của năm đang thay đổi ở chỗ thập phân thứ sáu trong suốt cuộc đời một người. Thứ hai, nó là đáng kinh ngạc về mức độ chính xác. Để so sánh, độ dài của năm vào cuối thế kỷ 19 là 365.242196 ngày, trong khi ngày nay là 365.242190 ngày.

Hy Lạp cổ đại

Người Hy Lạp, từ thời Homer, dường như đã quen thuộc với việc chia năm thành mười hai tháng trăng nhưng không đề cập đến tháng nhuận Embolimos hoặc ngày. Ngoài việc chia một tháng thành các ngày, nó được chia thành các giai đoạn theo sự tăng giảm của mặt trăng. Do đó, ngày đầu tiên hoặc mặt trăng mới được gọi là Noumenia. Tháng mà năm bắt đầu, cũng như tên của các tháng, khác nhau giữa các quốc gia và ở một số nơi thậm chí không có tên cho các tháng, vì chúng chỉ được phân biệt bằng số, như tháng thứ nhất, thứ hai, thứ ba, thứ tư, vv.

Lịch Attica cổ đại là một lịch lunisolar với các năm 354 ngày, bao gồm mười hai tháng có độ dài xen kẽ là 29 hoặc 30 ngày. Để đồng bộ lịch với năm mặt trời 365.242189 ngày, một tháng nhuận được thêm vào trong các năm: 3, 6, 8, 11, 14, 17, 19 của chu kỳ Metonic 19 năm. Xem Về cấu trúc của Lịch Attica Các tháng của Athens được gọi là Hekatombion, Metageitnion, Boedromion, Pyanepsion, Maimakterion, Poseidon, Gamelion, Anthesterion, Elaphebolion, Munychion, Thargelion và Skirophorion. Tháng nhuận thường đến sau Poseidon và được gọi là Poseidon thứ hai. Xem thêm: Lịch Attica. Học viện Episteme cung cấp một phiên bản khôi phục của Lịch Attica.

Ngoài lịch "lễ hội" thông thường, người Athena duy trì một lịch "hội đồng" thứ hai, lịch chính trị. Lịch này chia năm thành "prytany", một cho mỗi "phylai", các đơn vị của công dân Athena. Số lượng phylai, và do đó số lượng prytany, thay đổi theo thời gian. Cho đến năm 307 TCN, có 10 phylai. Sau đó số lượng biến đổi từ 11 đến 13 (thường là 12). Thậm chí còn gây nhầm lẫn hơn, trong khi các năm của lịch hội và lễ hội có chiều dài gần như như nhau vào thế kỷ 4 TCN, điều này không phải lúc nào cũng đúng ở thời kỳ trước và sau đó. Các tài liệu được đặt ngày bằng prytany thường rất khó xác định tương đương với lịch Julian.

Bảng Olympiads Hy Lạp, theo chu kỳ bốn năm giữa các Thế vận hội Hy Lạp từ 1 tháng 7 năm 776 TCN, tiếp tục cho đến cuối thế kỷ 4 sau CN. Kỷ Nguyên Babylonian của Nabonassar, bắt đầu từ 26 tháng 2 năm 747 TCN, được sử dụng bởi người Hy Lạp của Alexandria. Sau đó nó trở nên nổi tiếng trong thời Trung Cổ từ các tác phẩm của Ptolemy.

Thời kỳ Helen

Các lịch Hy Lạp đã được đa dạng hóa rất nhiều trong thời kỳ Helen, với các truyền thống riêng biệt ở mỗi quốc gia Hy Lạp. Quan trọng nhất đối với việc khôi phục các lịch Hy Lạp khu vực là lịch của Delphi, vì có rất nhiều tài liệu được tìm thấy ở đó ghi lại việc giải phóng nô lệ, trong đó có nhiều văn bản được đặt ngày cả trong lịch Delphian và lịch khu vực.

Kỷ Nguyên Macedonia của nhà Seleucid, bắt đầu từ sự chinh phục của Babylon bởi Seleucus I Nicator vào năm 312 TCN. Nó trở nên phổ biến ở Levant. Người Do Thái biết nó là "kỷ nguyên hợp đồng" và sử dụng nó ở châu Âu cho đến thế kỷ 15.

Lịch Cộng hòa La Mã đánh số các năm dựa trên chủ tướng đương nhiệm. Tham chiếu đến năm chủ tướng được sử dụng cả trong cuộc trò chuyện và trong các hồ sơ chính thức. Người La Mã cùng gia đình thường có cùng praenomen, điều đó đôi khi khiến việc phân biệt họ trở nên khó khăn và có hai chủ tướng trong cùng một thời điểm, mỗi người có thể đảm nhận chức vụ này nhiều lần, điều này có nghĩa là cần phải có kiến thức lịch sử tốt để hiểu các tham chiếu. Người La Mã có một tuần gồm tám ngày, với ngày chợ diễn ra cứ tám ngày một lần. Nó được gọi là nundinum hoặc 'chín ngày' trong đếm bao hàm.

Hầu hết các lịch Hindu khu vực địa phương là kế thừa từ hệ thống được tiêu chuẩn hóa trong thiên văn học Hindu cổ điển thông qua sự truyền bá của Hoa Kỳ vào những thế kỷ cuối BC và đã được cải cách bởi các nhà thiên văn học thời kỳ Gupta như Aryabhata và Varāhamihira.

Trung Quốc

Trước thời kỳ Thời kỳ Xuân Thu (trước năm 770 TCN), lịch Trung Quốc là lịch mặt trời. Trong lịch ngũ hành gọi là lịch năm ngũ hành, một năm bao gồm 10 tháng và một giai đoạn chuyển đổi, mỗi tháng kéo dài 36 ngày và giai đoạn chuyển đổi kéo dài 5 hoặc 6 ngày. Trong thời kỳ Thời kỳ Quân Chuẩn (~475–220 TCN), các lịch mặt trăng mặt trời nguyên thủy được thiết lập dưới triều đại Chu, được biết đến là sáu lịch cổ (). Các tháng trong những lịch này bắt đầu vào ngày trăng mới, với 12 hoặc 13 tháng (tháng trăng) trong một năm. Tháng nhuận được đặt ở cuối năm. Ở Trung Quốc triều Đại Khâm, lịch Đại Khâm () được giới thiệu. Nó tuân theo quy tắc của lịch Chuẩn Hư, nhưng thứ tự tháng theo lịch Hà.

Vedic và thời kỳ Tiền-Vedic / Ấn Độ cổ đại

Việc đo thời gian đã quan trọng đối với các nghi lễ Veda, và Jyotisha là lĩnh vực theo dõi và dự đoán các chuyển động của các hành tinh trong việc theo dõi thời gian, nhằm xác định ngày và giờ của những nghi lễ này, được phát triển vào cuối thế kỷ 2 TCN như đã đề cập trong "Sathapatha Brahmana". Việc nghiên cứu này là một trong sáu Vedanga cổ xưa, hoặc các ngành khoa học phụ liên quan đến các Veda - các kinh thánh của Đạo Hindu, được trích dẫn bởi nhà học giả Yaska vào thế kỷ 5 TCN. Văn bản Jyotisha cổ xưa là Vedanga-Jyotisha, tồn tại dưới hai phiên bản, một liên quan đến Rigveda và một liên quan đến Yajurveda. Phiên bản Rigveda được cho là của thiền sư Lagadha, và đôi khi được cho là của thiền sư Shuci. Phiên bản Yajurveda không ghi công cho bất kỳ thiền sư cụ thể nào, đã tồn tại cho đến thời hiện đại với bình luận của Somakara và là phiên bản được nghiên cứu nhiều hơn.

Sách Jyotisha Brahma-siddhanta, có lẽ được soạn vào thế kỷ 5 sau CN, thảo luận về cách sử dụng chuyển động của các hành tinh, mặt trời và mặt trăng để giữ thời gian và lịch. Sách này cũng liệt kê các công thức tam giác và toán học để hỗ trợ lý thuyết về quỹ đạo, dự đoán vị trí của các hành tinh và tính toán vị trí trung bình tương đối của các điểm nút và điểm xa nhất của thiên thể. Sách này đáng chú ý vì nêu các số nguyên cực lớn, chẳng hạn như 4,32 tỷ năm là tuổi thọ của vũ trụ hiện tại.

Đồng hồ nước và đồng hồ mặt trời được đề cập trong nhiều văn bản Hindu cổ như Arthashastra. Các văn bản Jyotisha trình bày các công thức toán học để dự đoán độ dài thời gian ngày, bình minh và chu kỳ mặt trăng.

Lịch Hindu hiện đại, thường được gọi là Panchanga, là thuật ngữ chung cho các lịch nguyên tắc mặt trăng-mặt trời được truyền thống sử dụng trong Hinduism. Chúng áp dụng một khái niệm cơ bản tương tự trong việc theo dõi thời gian, nhưng khác nhau về việc tập trung tương đối vào chu kỳ mặt trăng hay chu kỳ mặt trời, tên các tháng và thời điểm bắt đầu Năm mới. Lịch Hindu cổ đại tương tự về thiết kế khái niệm với lịch Do Thái, nhưng khác với lịch Gregorian. Không giống với lịch Gregorian, nơi thêm các ngày bổ sung vào tháng mặt trăng để điều chỉnh sự không khớp giữa mười hai chu kỳ mặt trăng (354 ngày mặt trăng) và gần 365 ngày mặt trời, lịch Hindu duy trì tính nguyên vẹn của tháng mặt trăng, nhưng chèn một tháng đầy bổ sung theo các quy tắc phức tạp, mỗi vài năm, để đảm bảo các lễ hội và nghi lễ liên quan đến mùa vụ diễn ra đúng thời điểm phù hợp.

Lịch Hindu đã được sử dụng ở lục địa Ấn Độ từ thời cổ đại, và vẫn được sử dụng bởi người Hindu ở Ấn Độ và Nepal, đặc biệt để xác định ngày lễ Hindu. Cộng đồng Phật giáo và Jain giáo sớm của Ấn Độ đã áp dụng lịch Hindu cổ đại, sau đó là lịch Vikrami và sau đó là các lịch Phật giáo địa phương. Các lễ hội Phật giáo và Jain vẫn được lên lịch theo hệ thống mặt trăng trong lịch luni-solar.

Đế quốc La Mã

Năm cũ của La Mã có 304 ngày chia thành 10 tháng, bắt đầu từ Tháng Ba. Tuy nhiên, nhà sử học cổ đại Livy ghi công cho vị vua thứ hai của La Mã, Numa Pompilius, đã tạo ra một lịch gồm 12 tháng. Hai tháng bổ sung Ianuarius và Februarius được phát minh, theo giả thiết của Numa Pompilius, như là những tháng dự phòng. Julius Caesar nhận ra rằng hệ thống đã trở nên không thể hoạt động được, vì vậy ông đã thực hiện những thay đổi mạnh mẽ trong năm của nhiệm kỳ lãnh đạo thứ ba của mình. Năm mới trong 709 AUC  bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 và kéo dài qua 365 ngày cho đến ngày 31 tháng 12. Các điều chỉnh tiếp theo được thực hiện dưới thời Augustus, người đã giới thiệu khái niệm "năm nhuận" trong 757 AUC (AD 4). Kết quả là lịch Julius đã tiếp tục được sử dụng rộng rãi ở châu Âu cho đến năm 1582, và ở một số quốc gia cho đến thế kỷ XX.

Marcus Terentius Varro giới thiệu kỷ nguyên Ab urbe condita, giả sử sự thành lập của Rome vào năm 753 TCN. Hệ thống này được sử dụng trong thời kỳ Trung cổ đầu cho đến khi kỷ nguyên Dionysian được áp dụng rộng rãi trong thời kỳ Phục hưng Carolingian.

Trong Đế quốc La Mã, năm AUC có thể được sử dụng song song với năm quan tòa, để xác định nhiệm kỳ lãnh đạo của Quintus Fufius Calenus và Publius Vatinius có thể xác định là 707 AUC (hoặc 47 TCN), nhiệm kỳ lãnh đạo thứ ba của Caius Julius Caesar, với Marcus Aemilius Lepidus, là 708 AUC (hoặc 46 TCN), và nhiệm kỳ lãnh đạo thứ tư của Gaius Julius Caesar là 709 AUC (hoặc 45 TCN).

Tuần gồm 7 ngày có một truyền thống kéo dài từ khu vực gần Đông cổ, nhưng việc giới thiệu "tuần hành tinh" vẫn được sử dụng đến ngày nay xuất phát từ thời kỳ Đế quốc La Mã (xem thêm tên các ngày trong tuần).

Trung cổ

Châu Âu Kitô giáo

Cuốn lịch các vị thánh cổ nhất của Giáo hội La Mã được biên soạn vào giữa thế kỷ 4, dưới thời của Giáo hoàng Julius I hoặc Giáo hoàng Liberius. Nó chứa cả các lễ hội phe tín và Kitô giáo. Bản sao bảng Lịch Filocalus có thời gian tồn tại lâu nhất của lịch Kitô giáo sớm là bản được sản xuất vào năm 354. Một danh sách các vị thánh dài hơn được biên soạn bởi Jerome vào đầu thế kỷ 5. Jean Mabillon xuất bản một lịch của nhà thờ Carthage được thực hiện vào khoảng năm 483. Kỷ nguyên Anno Domini được giới thiệu vào thế kỷ 6. Các lịch còn lại từ thời kỳ trung cổ đầu dựa trên hệ thống đánh số của Jerome về các năm trong chu kỳ chu kỳ Metonic, sau được gọi là số vàng. Một lịch thời kỳ Carolingian được xuất bản bởi Luc d'Achery có tiêu đề Incipit Ordo Solaris Anni cum Litteris a S. Hieronymo superpositis, ad explorandum Septimanae Diem, et Lunae Aetatem investigandam in unoquoque Die per xix Annos. ("đây bắt đầu là trật tự của năm mặt trời với các chữ cái được đặt bởi Thánh Jerome, để tìm ngày trong tuần và tuổi của Mặt Trăng cho bất kỳ ngày nào trong [chu kỳ] 19 năm"). Leiden Aratea, một bản sao Carolingian (được ngày 816) của một bài luận thiên văn học của Germanicus, là một nguồn quan trọng về việc truyền tải lịch Kitô giáo cổ đại đến thời kỳ trung cổ.

Vào thế kỷ 8, nhà sử học Anglo-Saxon Bede the Venerable sử dụng thuật ngữ Latin khác, "ante uero incarnationis dominicae tempus" ("thời gian trước ơn gọi thật sự của Chúa", tương đương với "trước Công Christ"), để xác định những năm trước năm đầu tiên của thời kỳ này. Theo Giáo hội Công giáo, ngay cả các vị Giáo hoàng vẫn tiếp tục đặt ngày theo năm nhiếp chính và việc sử dụng AD chỉ dần dần trở nên phổ biến ở châu Âu từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 14. Năm 1422, Bồ Đào Nha trở thành quốc gia Tây Âu cuối cùng chấp nhận hệ thống Anno Domini.

Lịch Icelandic được giới thiệu vào thế kỷ 10. Trong khi các lịch cổ Đức học dựa trên tháng mặt trăng, lịch Icelandic mới giới thiệu một hệ thống tính toán dựa trên mặt trời thuần túy, với một năm có một số tuần cố định (52 tuần hoặc 364 ngày). Điều này đòi hỏi việc giới thiệu "tuần nhuận" thay vì các ngày nhuận của Julius.

Năm 1267, nhà khoa học Trung cổ Roger Bacon xác định thời gian trăng tròn bằng số giờ, phút, giây, phân và giây (horae, minuta, secunda, tertia, và quarta) sau buổi trưa vào các ngày cụ thể trong lịch. Mặc dù một phần ba của  giây vẫn tồn tại trong một số ngôn ngữ, ví dụ như Tiếng Ả Rập ثالثة, giây hiện đại được chia thành các phần thập phân.

Các kỷ nguyên lịch khác nhau so với Anno Domini vẫn được sử dụng ở châu Âu Kitô giáo. Ở Tây Ban Nha, "Kỷ nguyên của các Đế quốc" được đặt từ việc Octavian chinh phục Iberia vào năm 39 TCN. Nó đã được các Visigoths áp dụng và duy trì ở Catalonia cho đến năm 1180, Castile cho đến năm 1382 và Bồ Đào Nha cho đến năm 1415.

Đối với mục đích định thời, hạn chế của hệ thống Anno Domini là các ngày phải được tính ngược hoặc tiến theo thứ tự nếu chúng là trước BC hoặc AD. Theo Catholic Encyclopedia, "trong một hệ thống lý tưởng hoàn hảo, tất cả sự kiện sẽ được tính theo một chuỗi. Vấn đề là tìm một điểm khởi đầu mà tính từ đó, vì các sự bắt đầu của lịch sử mà nơi này nên được đặt một cách tự nhiên là những sự kiện mà chúng ta biết ít nhất về mặt thời gian." Đối với cả người Kitô giáo và người Do Thái, ngày chủ yếu trong lịch sử là Năm Sáng tạo, hoặc Annus Mundi. Giáo hội Chính thống Đông phương xác định ngày Sáng tạo là 5509 TCN. Điều này đã là cơ sở của lịch hội thánh trong thế giới Hy Lạp và Chính thống Nga cho đến hiện nay. Giáo hội Công giáo Copt đã đặt vào 5500 TCN. Sau đó, Giáo hội Anh, dưới sự lãnh đạo của Đức Ussher vào năm 1650, chọn 4004 TCN.

Lịch Hồi giáo
Lịch Hồi giáo dựa trên lệnh cấm thêm ngày nhuận (nasi) do Muhammad ban hành, theo truyền thống Hồi giáo được ghi nhận là một bài giảng được tổ chức vào ngày 9 của tháng Dhu al-Hijjah năm thứ 10 AH (ngày Julian: 6 tháng 3 năm 632). Điều này đã dẫn đến việc dịch chuyển lịch mặt trăng dựa trên quan sát so với mùa trong năm mặt trời.

Trong thời kỳ cai trị của triều đại Mughal, thuế đất được thu từ người Bengal theo lịch Hijri của Hồi giáo. Lịch này là một lịch mặt trăng, và năm mới của nó không trùng khớp với chu kỳ nông nghiệp mặt trời. Theo một số nguồn, Hoàng đế Mughal Akbar đã yêu cầu nhà thiên văn học triều đình của mình là Fathullah Shirazi để tạo ra một lịch mới bằng cách kết hợp lịch Hồi giáo mặt trăng và lịch Hindu mặt trời đã được sử dụng, và điều này được gọi là Fasholi shan (lịch thu hoạch). Theo Amartya Sen, lịch chính thức của Akbar "Tarikh-ilahi" với năm không là 1556 AD là sự kết hợp của lịch Hindu và lịch Hồi giáo đã tồn tại trước đó. Nó không được sử dụng nhiều ở Ấn Độ ngoài triều đình Mughal của Akbar, và sau khi ông qua đời, lịch ông ra mắt đã bị bỏ qua. Tuy nhiên, theo Sen, vẫn còn những dấu vết của "Tarikh-ilahi" tồn tại trong lịch Bengal. Một số nhà sử học cho rằng lịch Bengal có nguồn gốc từ vua Hindu thế kỷ 7 Shashanka.

Khác
Lịch cổ Trung Hoa Taichu đã được cải tiến trong thời kỳ trung cổ. Lịch Dàmíng (), được tạo ra trong triều đại Lương bởi Zu Chongzhi, giới thiệu cách tính chính xác đến ngày xuân thu. Sử dụng một syzygy để xác định tháng mặt trăng đã được mô tả lần đầu trong lịch Tống Wùyín Yuán ().

Triều đại Nguyên (thế kỷ 13/14) sử dụng lịch Shòushí () sử dụng trigonometri cầu để tìm độ dài của năm mặt trời. Lịch này có một năm 365,2425 ngày, giống với lịch Gregorian.

Một số lịch địa phương khác được xây dựng lại tạm thời cho thời kỳ trung cổ. Những việc tái tạo này hầu như chỉ giới hạn trong việc liệt kê tên các tháng, như là trường hợp của lịch Germanic trước Công giáo cũng như lịch Bulgar, được cho là được sử dụng bởi người Bulgars vào thế kỷ 10, được tái tạo từ Nominalia of the Bulgarian khans vào thế kỷ 15.

Trung Bộ châu Mỹ

Trong số tất cả các hệ thống lịch cổ đại, hệ thống lịch Maya và các hệ thống khác ở Trung Bộ châu Mỹ là phức tạp nhất. Lịch Maya có hai năm, đó là Chu kỳ Thần linh 260 ngày, hay còn gọi là tzolkin, và Năm mập mờ 365 ngày, hay còn gọi là haab.

Chu kỳ Thần linh 260 ngày bao gồm hai chu kỳ nhỏ hơn: các số từ 1 đến 13 kết hợp với 20 tên ngày khác nhau: Imix, Ik, Akbal, Kan, Chicchan, Cimi, Manik, Lamat, Muluc, Oc, Chuen, Eb, Ben, Ix, Men, Cib, Caban, Eiznab, Cauac và Ahau. Chu kỳ Thần linh được sử dụng để xác định các hoạt động quan trọng liên quan đến các vị thần và con người: đặt tên cho cá nhân, dự đoán tương lai, quyết định ngày tốt lành cho các trận chiến, hôn nhân và những sự kiện khác.

Hai chu kỳ 13 và 20 kết hợp và được lặp lại mà không bị gián đoạn: chu kỳ bắt đầu bằng số 1 Imix, sau đó là 2 Ik, rồi 3 Akbal và tiếp tục cho đến khi số 13 được đạt đến, khi đó chu kỳ số sẽ được khởi động lại, vì vậy sau 13 Ben sẽ là 1 Ix, 2 Men và cứ tiếp tục như vậy. Lần này Imix sẽ được đánh số là 8. Chu kỳ kết thúc sau 260 ngày, với ngày cuối cùng là 13 Ahau.

Năm mập mờ 365 ngày tương tự với lịch Gregorian hiện đại, bao gồm 18 tháng với mỗi tháng có 20 ngày, kèm theo một khoảng thời gian không may mắn gồm năm ngày ở cuối. Năm mập mờ chủ yếu liên quan đến mùa vụ và nông nghiệp, và dựa trên chu kỳ mặt trời. Có 18 tháng Maya được biết đến theo thứ tự là: Pop, Uo, Zip, Zotz, Tzec, Xuc, Yaxkin, Mol, Chen, Yax, Zac, Ceh, Mac, Kankin, Maun, Pax, Kayab và Cumku. Khoảng thời gian không may mắn năm ngày được gọi là Uayeb, và được coi là một thời điểm có thể mang đến nguy hiểm, tử vong và xui xẻo.

Năm mập mờ bắt đầu với tháng Pop. Mỗi tháng 20 ngày của Maya luôn bắt đầu bằng việc ngồi vào tháng đó, tiếp theo là các ngày được đánh số từ 1 đến 19, sau đó là việc ngồi vào tháng tiếp theo, và cứ tiếp tục như vậy. Điều này liên quan đến quan niệm của Maya rằng mỗi tháng ảnh hưởng đến tháng tiếp theo. Năm mới Maya sẽ bắt đầu bằng 1 Pop, tiếp theo là 2 Pop, cho đến tận 19 Pop, sau đó là việc ngồi vào tháng Uo, được viết là 0 Uo, sau đó là 1 Uo, 2 Uo và tiếp tục như vậy. Hai chu kỳ này trùng khớp mỗi 52 năm. Khoảng thời gian 52 năm được gọi là "gói" và tương tự như một thế kỷ hiện đại.

Lịch hiện đại

Trong khi Lịch Gregorian hiện đang được sử dụng trên toàn cầu cho các mục đích thế tục, có các lịch Trung Cổ hoặc cổ đại khác vẫn được sử dụng ở các khu vực địa phương cho các mục đích tôn giáo hoặc xã hội, bao gồm lịch Lịch Julius, lịch Hệbrew, lịch Hồi giáo, các lịch Hindu khác nhau, lịch Zoroastrian, v.v.

Cũng có các lịch hiện đại khác được sử dụng hạn chế, được tạo ra cho việc sử dụng của các phong trào tôn giáo mới hoặc phiên bản cải cách của các lịch tôn giáo cũ hơn, hoặc các lịch được giới thiệu bởi các phong trào vùng miền hoặc dân tộc.

 Lịch Java (1633)
 Lịch Jōkyō (1685)
 Lịch Cộng hòa Pháp (1793)
 Lịch Baháʼí (1873)
 Lịch Hijri Mặt trời (1925)
 Lịch Pataphysical (1949)
 Lịch quốc gia Ấn Độ (1957)
 Lịch Discordian (1963)
 Lịch Juche (1997)

Xem thêm

 Tên của các ngày trong tuần
 Lịch sử thiết bị đo thời gian

Chú thích

Liên kết ngoài
 "The Calendar", BBC Radio 4 discussion with Robert Poole, Kristen Lippincott and Peter Watson (In Our Time, ngày 19 tháng 12 năm 2002)

Lịch
Lịch


title: Diachrysia splendidior

text:
Diachrysia splendidior là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diachrysia


title: Sarmatia interitalis

text:
Sarmatia interitalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sarmatia


title: Platylabus hyperetis

text:
Platylabus hyperetis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Platylabus


title: Iga Wyrwał

text:
Bài viết sử dụng hCard
Iga Wyrwał (; sinh ngày 20 tháng 2 năm 1989), còn được gọi là Eva hoặc Eve, là một nữ diễn viên và cựu người mẫu người Ba Lan.

Sự nghiệp
Năm 2006, Wyrwał chuyển từ Ba Lan đến Rugby, Warwickshire ở Anh. Năm 2008, cô ký hợp đồng trở thành người mẫu trang bìa cho tạp chí Nuts. Cô ra mắt vào tháng 4 năm đó, được giới thiệu là "cô nàng mới lớn quyến rũ nhất nước Anh". Cũng trong tháng đó, cô đứng đầu tiên trong danh sách xếp hạng "100 cô gái ngực trần gợi cảm nhất năm 2008" của tạp chí này.

Wyrwał đã xuất hiện trên nhiều tạp chí dành cho nam giới, bao gồm Front, phiên bản Ba Lan của Playboy  và CKM.  Cô xuất hiện trong các buổi chụp hình của nhiều các trang web khác nhau, bao gồm MET-Art, Breathtakers và Onlytease. Hình ảnh của cô ấy được đăng trên tờ báo quốc gia của Vương quốc Anh, Daily Star với tư cách là cô gái Trang 3 .

Năm 2009, Wyrwał xuất hiện trong Mùa 10 của chương trình Taniec z Gwiazdami, phiên bản Ba Lan của Nghiêm túc đến nhảy múa. Trong chương trì, cô đứng thứ 11 chung cuộc trong bảng xếp hạng.

Cô từng vào vai Regina, người vợ thứ hai của Vua người lùn, trong bộ phim điện ảnh Your Highness năm 2011, có sự tham gia của các diễn viên Danny McBride, James Franco và Natalie Portman.

Cuộc sống cá nhân
Vào tháng 1 năm 2009, Wyrwał thông báo rằng cô đang mang thai.   Cha của đứa trẻ được cho là nhà thiết kế đồ họa Martin Fausek của đài BBC.

Xem thêm

 Báo The Sun

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ người mẫu Ba Lan
Nữ diễn viên Ba Lan
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1989


title: Concerto cho piano số 6 (Mozart)

text:
Concerto cho piano số 6 cung Si giáng trưởng, K. 238 là một tác phẩm được sáng tác bởi Wolfgang Amadeus Mozart vào tháng 1 năm 1776. Bản Concerto số 7 (K. 242) cho ba đàn piano và bản Concerto số 8 (K. 246) cung Đô trướng của ông lần lượt ra mắt trong vòng ba tháng sau đó. Ba tác phẩm đã thể hiện những gì Cuthbert Girdlestone gọi là phong cách âm nhạc galant.

Cấu trúc
Tác phẩm được viết theo cấu trúc 3 chương:

 Allegro aperto
 Andante un poco adagio
 Rondeau : Allegro

Tác phẩm được sáng tác cho hai sáo flute, hai kèn oboe, hai kèn cor, piano độc tấu và dàn nhạc dây. Đây là một tác phẩm có cấu trúc đơn giản từ thời kỳ đầu trong sự nghiệp của Mozart. Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ hiện đang nắm giữ bản viết tay của tác phẩm. Mozart đã có ý định xuất bản tác phẩm sau khi ông viết nó, nhưng cuối cùng bản concerto không được in ra cho đến năm 1793, sau khi ông qua đời. Tuy nhiên, ông đã từng biểu diễn tác phẩm ở München vào năm 1777, và ở Augsburg vào ngày 22 tháng 10 năm 1777. Học trò của ông là Rose Cannabich đã biểu diễn tác phẩm ở Mannheim vào ngày 13 tháng 2 năm 1778. Angela Hewitt cho rằng buổi công diễn đầu tiên của tác phẩm có lẽ là đánh ở đàn harpsichord chứ không phải đàn fortepiano.

Âm nhạc
Chương đầu tiên được viết ở hình thức sonata, với tốc độ là Allegro aperto. "Aperto" theo nghĩa đen có nghĩa là "mở", một thuộc tính thường được sử dụng trong các bản concerto đầu tiên của Mozart, và mặc dù chưa rõ ý nghĩa chính xác mà Mozart dự định, nhưng nó truyền tải "sự rạng rỡ và vui tươi", như nghệ sĩ piano Angela Hewitt nhấn mạnh. Phần phát triển mang một tập hợp âm rải ở âm giai thứ tự nhiên và các quãng tám rời trong đàn piano, tương phản với "những quãng âm rầu rĩ" của kèn oboe. Chính trong quá trình phát triển, và chỉ ở đó, Girdlestone cho rằng chương nhạc "cho chúng ta cái nhìn thoáng qua về Mozart thực sự", vì phần tái hiện thể hiện "tính khí tốt bụng, quý phái" khi mở đầu chương. Mozart còn viết một đoạn cadenza ngắn ở cuối bài.

Chương thứ hai viết ở cung Mi giáng trưởng và mang nhịp Andante un poco adagio. Ông đã cho hai sáo flute thay thế cho oboe của chương đầu tiên. Âm nhạc mang tính chất đơn giản và nhẹ nhàng. Hewitt tìm thấy các yếu tố của chương này trong Concerto số 21, K. 467: "áp dụng phần đệm chùm ba, đàn dây giảm âm và âm trầm pizzicato". Bà nhấn mạnh "tác dụng tuyệt vời của chiaroscuro" bằng cách chuyển đổi giữa giọng trưởng và giọng thứ, một kỹ thuật sáng tác được áp dụng trong nhiều tác phẩm sau này của Mozart.

Trong chương cuối cùng mang hình thức Rondeau, kèn oboe quay trở lại thay thế flute, nhưng kèn cor lại có sự nổi bật hơn. Hewitt thuật lại rằng Mozart đã từng nhờ chị gái nhắc nhở bản thân "hãy giao cho những chiếc kèn trong dàn nhạc một việc gì đó đáng làm". Kèn cor đã góp phần tạo nên tính chất giống như một điệu khiêu vũ của chương nhạc này. Một chủ đề mang giọng Sol thứ được gọi là "một trang thực sự điêu luyện của bản concerto, đòi hỏi một số thao tác ngón tay theo phong cách Baroque rất nhanh nhẹn".  Mozart đã viết một đoạn cadenza ngắn khác, với những đoạn nghỉ mà nghệ sĩ độc tấu vẫn phải ứng biến.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Articles with hAudio microformats
Nhạc khúc Si giáng trưởng
Bài viết có nguồn tham khảo tiếng Đức (de)
Tác phẩm của Wolfgang Amadeus Mozart


title: Quá trình tỏa nhiệt

text:
Trong nhiệt động lực học, thuật ngữ quá trình tỏa nhiệt mô tả một quá trình hoặc phản ứng giải phóng năng lượng từ hệ thống ra môi trường xung quanh, thường ở dạng nhiệt, nhưng cũng ở dạng ánh sáng (ví dụ như tia lửa, ngọn lửa hoặc đèn flash), điện (ví dụ như pin), hoặc âm thanh (ví dụ như tiếng nổ khi đốt hydro). Thuật ngữ tỏa nhiệt (exothermic) lần đầu tiên được Marcellin Berthelot đặt ra. Từ nguyên của nó đến từ tiếp đầu ngữ tiếng Hy Lạp έξω (exō, nghĩa là "ra ngoài") và từ tiếng Hy Lạp θερμικός (thermikόs, nghĩa là "nhiệt"). Đối lập với một quá trình tỏa nhiệt là một quá trình thu nhiệt (endothermic), một quá trình hấp thụ năng lượng dưới dạng nhiệt.

Khái niệm này thường được áp dụng trong khoa học vật lý cho các phản ứng hóa học, trong đó như trong năng lượng liên kết hóa học sẽ được chuyển đổi thành năng lượng nhiệt (nhiệt).

Tỏa nhiệt (và thu nhiệt) mô tả hai loại phản ứng hóa học hoặc hệ thống được tìm thấy trong tự nhiên, như sau:

Nói một cách đơn giản, sau một phản ứng tỏa nhiệt, nhiều năng lượng đã được giải phóng ra môi trường xung quanh hơn là được hấp thụ để bắt đầu và duy trì phản ứng. Một ví dụ sẽ là đốt một ngọn nến, trong đó tổng lượng calo được tạo ra từ quá trình đốt cháy (được tìm thấy bằng cách nhìn vào sự tỏa nhiệt của môi trường xung quanh và ánh sáng nhìn thấy được tạo ra, bao gồm cả sự gia tăng nhiệt độ của nhiên liệu (sáp), với oxy, trở thành CO2 nóng và hơi nước) vượt quá số lượng calo được hấp thụ ban đầu khi thắp sáng ngọn lửa và trong ngọn lửa tự duy trì. (tức là một số năng lượng được tạo ra từ quá trình đốt cháy được tái hấp thu và sử dụng trong quá trình nóng chảy, sau đó làm bay hơi sáp, v.v. nhưng (vượt xa) năng lượng được tạo ra trong việc phá vỡ liên kết carbon-hydro và kết hợp oxy với carbon và hydro thu được).

Mặt khác, trong một phản ứng thu nhiệt hoặc hệ thống thu nhiệt, năng lượng được lấy từ môi trường xung quanh trong quá trình phản ứng. Một ví dụ về phản ứng nhiệt nội là gói lạnh sơ cứu, trong đó phản ứng của hai hóa chất, hoặc hòa tan lẫn nhau, đòi hỏi calo từ môi trường xung quanh, và phản ứng làm mát túi và môi trường xung quanh bằng cách hấp thụ nhiệt từ chúng. Quá trình quang hợp là một quá trình thu nhiệt: cây hấp thụ năng lượng bức xạ, từ ánh sáng mặt trời, sử dụng nó trong các phản ứng thu nhiệt (không tự phát) như tách CO2 và H2O và kết hợp carbon và hydro tạo ra để tạo ra cellulose và các hóa chất hữu cơ khác. Những sản phẩm này, ở dạng gỗ, sau đó, có thể được đốt trong lò sưởi, tỏa nhiệt, tạo ra CO2 và nước, và giải phóng năng lượng dự trữ của chúng (một quá trình ngược lại và tự phát) dưới dạng nhiệt và ánh sáng cho môi trường xung quanh, ví dụ, ở bên trong nhà và các ống khói.

Năng lượng tỏa ra
Quá trình tỏa nhiệt chỉ sự biến đổi mà một hệ kín giải phóng năng lượng (nhiệt) cho môi trường xung quanh, với biểu thức

 Q < 0.

Khi quá trình biến đổi xảy ra ở áp suất không đổi và không có trao đổi năng lượng điện, nhiệt năng Q bằng thay đổi entanpi:

 ∆H < 0,

trong khi đó ở thể tích không đổi, theo định luật thứ nhất của nhiệt động lực học, nó cũng bằng thay đổi nội năng, hay:

 ∆U = Q + 0 < 0.

Trong một hệ đoạn nhiệt (tức là một hệ không trao đổi nhiệt với môi trường xung quanh), một quá trình tỏa nhiệt nếu xảy ra với hệ sẽ dẫn đến sự tăng nhiệt độ của hệ.

Trong các phản ứng hóa học tỏa nhiệt, nhiệt lượng tỏa ra bởi phản ứng ở dưới dạng năng lượng điện từ hoặc động năng của các phân tử. Sự chuyển mức năng lượng lượng tử của các electron làm cho ánh sáng (photon) được tỏa ra. Ánh sáng này tương đương về năng lượng với một phần năng lượng ổn định hóa cho phản ứng hóa học, hay năng lượng liên kết, sau khi được phát ra có thể bị hấp thụ bởi các phân tử khác trong dung dịch để gây ra chuyển động tịnh tiến và quay của các phân tử, dẫn đến nhiệt theo nghĩa cổ điển. Trong phản ứng tỏa nhiệt, năng lượng cần thiết để phát sinh phản ứng ít hơn năng lượng cuối cùng được tỏa ra, do đó có trên tổng thể có sự giải phóng năng lượng.

Ví dụ
phải|nhỏ|Một phản ứng nhiệt nhôm sử dụng sắt(III) oxide. Các hạt lửa bay ra là giọt sắt nóng chảy kèm theo khói trên đường đi.
Một vài ví dụ về quá trình tỏa nhiệt gồm:

 Sự cháy của các nhiên liệu như gỗ, than và xăng/dầu
 Phản ứng nhiệt nhôm
 Phản ứng của các kim loại kiềm và các kim loại với độ âm điện thấp khác với nước
 Sự ngưng tụ của mưa từ hơi nước
 Pha nước với axit mạnh hay bazơ mạnh
 Phản ứng của axit với bazơ
 Phản ứng của cacbohydrat với axit sunfuric
 Pha vôi sống với nước để tạo ra vôi tôi
 Sự kết cứng của xi măng và bê tông
 Một số phản ứng trùng hợp như sự kết cứng của nhựa epoxy
 Phản ứng của hầu hết kim loại với halogen hoặc oxy
 Phản ứng nhiệt hạch trong bom khinh khí hoặc trong lõi sao (trở thành sắt)
 Phản ứng phân hạch của các nguyên tố nặng
 Phản ứng giữa kẽm và axit clohydric
 Sự hô hấp tế bào (sự phá vỡ phân tử glucose để giải phóng năng lượng trong tế bào)

Hệ quả với phản ứng hóa học
Các phản ứng hóa học tỏa nhiệt thường tự phát hơn quá trình ngược lại của chúng, phản ứng thu nhiệt.

Trong các phản ứng hóa học tỏa nhiệt, nhiệt tỏa ra có thể được viết kèm theo các sản phẩm của phản ứng.

Xem thêm

 Nhiệt động hóa học
 Phân tích nhiệt quét vi sai
 Phản ứng thu công
 Phản ứng thu nhiệt
 Quá trình xuất công
 Phản ứng xuất công
 Phản ứng tỏa nhiệt

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://chemistry.about.com/b/a/184556.htm  Observe exothermic reactions in a simple experiment

Quá trình nhiệt động lực học


title: Truro City F.C.

text:
Truro City FC () là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Truro, Cornwall, Anh. Đội bóng hiện thi đấu tại Southern League.

Danh hiệu
FA Vase
Vô địch (1): 2006–07
Southern League Premier Division
Vô địch (1): 2010–11
Đội thắng trận Play-off (1): 2014–15
Southern Football League Division One South & West
Vô địch (1): 2008–09
 Western League Premier Division:
Vô địch (1): 2007–08
 Western League Division One:
Vô địch (1): 2006–07
 South Western League:
Vô địch (5): 1960–61, 1969–70, 1992–93, 1995–96, 1997–98
Á quân (7): 1954–55, 1962–63, 1966–67, 1967–68, 1970–71, 1996–97, 2005–06
 South Western League Cup:
Vô địch (3): 1959–60, 1966–67 (đồng vô địch), 1992–93
Á quân (6): 1954–55, 1958–59, 1967–68, 1993–94, 1996–97, 1997–98
 Cornwall Senior Cup:
Vô địch (15): 1894–95, 1901–02, 1902–03, 1910–11, 1923–24, 1926–27, 1927–28, 1937–38, 1958–59, 1966–67, 1969–70, 1994–95, 1997–98, 2005–06, 2006–07, 2007–08
 Durning Lawrence Cornwall Charity Cup:
Vô địch (11): 1911–12, 1912–13, 1919–20, 1925–26, 1928–29, 1929–30, 1930–31, 1932–33, 1949–50, 1964–65, 1980–81
Á quân (9): 1905–06, 1909–10, 1910–11, 1913–14, 1924–25, 1937–38, 1957–58, 1966–67, 2002–03

Thống kê
 Thành tích tốt nhất tại FA Cup: Vòng một mùa giải 2017–18
 Thành tích tốt nhất tại FA Trophy: Vòng ba các mùa giải 2020–21, 2021-2
 Thành tích tốt nhất tại FA Vase: Vô địch mùa giải 2006–07
 Thành tích tốt nhất tại hạng đấu : Xếp thứ 4 tại National League South mùa giải 2015–16
 Bàn thắng nhiều nhất tại hạng đấu: 185 bàn (mùa giải 2006–07, Western Football League Division One, 42 trận)
 Số điểm nhiều nhất trong  một mùa: 115 điểm (mùa giải 2006–07, Western Football League Division One, 42 trận)

Xem thêm
Danh sách cầu thủ Truro City F.C.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

Truro City F.C.
National League (bóng đá Anh)
Câu lạc bộ bóng đá Cornwall
Western Football League
Câu lạc bộ Southern Football League
Truro
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1889
Câu lạc bộ bóng đá Anh
Khởi đầu năm 1889 ở Anh
South Western Football League


title: Sông đón trăng lên

text:
Sông đón trăng lên (; tên quốc tế: River Where the Moon Rises) là một bộ phim truyền hình Hàn Quốc lên sóng năm 2021 với sự tham gia của Kim So-hyun, Na In-woo (ban đầu do Kim Ji-soo thủ vai nhưng bị thay thế từ tập 7), Lee Ji-hoon và Choi Yu-hwa. Bộ phim dựa trên cuốn tiểu thuyết nổi tiếng năm 2010 Công chúa Pyeong Gang (평강공주) của nhà văn, đạo diễn kiêm biên kịch Choi Sagyu. Phim dự kiến được phát sóng trên đài KBS2 từ ngày 15 tháng 2 năm 2021 vào các tối thứ Hai và thứ Ba, ngay sau khi bộ phim Royal Secret Agent kết thúc.

Bộ phim cũng được phát sóng trực tuyến độc quyền trên Viu, nền tảng phát video OTT toàn khu vực của Viu International Limited.

Nội dung
Bộ phim kể về câu chuyện tình yêu giữa nàng Công chúa Pyeong Gang và chàng tướng quân On Dal, hai nhân vật trong câu chuyện dân gian kinh điển thời Cao Câu Ly. Công chúa Pyeong Gang (Kim So-hyun) là con gái Bình Nguyên Vương (Pyeong Won) - vị quốc vương thứ 26 của Cao Câu Ly, một trong ba vương quốc thời Tam Quốc Triều Tiên.

Sinh ra là một công chúa nhưng được nuôi dạy như một người lính, Pyeong Gang (Kim So-hyun) có ước mơ và tham vọng mạnh mẽ muốn tái lập địa vị của Cao Câu Ly và trở thành vị nữ Thái vương (Quốc vương) đầu tiên. Bằng sự thông minh và chu đáo, Pyeong Gang đã lên kế hoạch tỉ mỉ để biến ước mơ của mình thành hiện thực, thậm chí lợi dụng tình cảm của On Dal (Kim Ji-soo, về sau là Na In-woo) để phục vụ cho mục đích của mình.

Trái ngược với Pyeong Gang đầy tham vọng, On Dal lại là một người đàn ông ôn hòa với mục đích duy nhất là sống hòa hợp với những người xung quanh. Vì đem lòng yêu Pyeong Gang, On Dal sẵn sàng từ bỏ cuộc sống của bản thân để bảo vệ cô. Cuộc chiến giành lấy ngai vàng ngày càng trở nên khó khăn và có thể sẽ khiến Pyeong Gang phải trả giá đắt.

Diễn viên

Vai chính

Vai phụ

Vương phủ

Bộ tộc Soonno (bộ tộc Thuận Nô)

Bộ tộc Gyeru (bộ tộc Quế Lâu)

Bộ tộc Sono (bộ tộc Tiêu Nô)

Cheonju phòng (Thiên chủ phòng)

Khách mời
 Jasper Cho vai Wol Gwang

Sản xuất

Phát triển
Tựa đề ban đầu của bộ phim là Cut to the Heart ().

Bộ phim dựa theo tiểu thuyết cùng tên Công chúa Pyeong Gang của Choi Sagyu. Cuốn tiểu thuyết lột tả một góc nhìn khác về Công chúa Pyeong Gang với tư cách là một nhà lãnh đạo xuất sắc đối với đất nước và người dân, phá vỡ hình ảnh một công chúa, một người vợ mềm yếu trong câu truyện dân gian Cao Câu Ly Pyeong Gang và Ondal. Nhà văn Choi Sagyu mất 25 năm để hoàn thành cuốn tiểu thuyết. Bộ phim được đạo diễn bởi Yoon Sangho, nổi tiếng với các tác phẩm Sư Nhâm Đường, Nhật ký Ánh sáng, Different Dreams, Kingmaker: The Change of Destiny và được viết bởi Han Ji-hoon, biên kịch của các bộ phim Time Between Dog and Wolf, Temptation and Woman of 9.9 Billion. Bộ phim do Victory Contents sản xuất.

Ngày 27 tháng 1 năm 2021, nền tảng video trực tuyến Viu đã công bố River Where the Moon Rises sẽ là loạt tác phẩm gốc mới nhất được chiếu trên Viu. Virginia Lim, giám đốc nội dung của Viu nhận xét: "Với một kịch bản đặc biệt và những tài năng tuyệt vời, bạn sẽ không thể bỏ qua bộ phim này."

Lựa chọn diễn viên
Victory Contents đã tổ chức buổi tuyển chọn diễn viên công khai cho bộ phim từ ngày 3 đến ngày 4 tháng 8 với lịch trình sản xuất dự kiến là vào nửa cuối năm 2020. Các nam nữ diễn viên phải đáp ứng yêu cầu sinh từ năm 1987 đến 2005, có kỹ năng võ thuật và thể thao hoặc có kinh nghiệm đóng phim truyền hình, điện ảnh và biểu diễn. Ngày 30 tháng 10, Victory Contents công bố nam diễn viên Jung Dong-geun đã chiến thắng trong buổi tuyển chọn công khai The Next trong số 1000 ứng viên.

Vào ngày 25 tháng 8, Sports Seoul đưa tin nữ diễn viên Son Ye-jin đang đàm phán để đóng vai chính trong bộ phim. Một nguồn tin từ công ty quản lý của cô, MS Team Entertainment chia sẻ: "Đó là một trong những dự án mà cô ấy đã nhận được đề nghị và vẫn chưa có gì được quyết định". "Hiện, cô ấy đang thúc đẩy việc tiến vào thị trường Hollywood bằng vai diễn trong bộ phim Hollywood The Cross của Andrew Niccol". Cùng ngày, có thông tin cho rằng Kang Ha-neul được chọn vào vai On Dal, nhưng anh đã từ chối lời đề nghị do xung đột lịch trình vào ngày 21 tháng 9. Ngày hôm sau, công ty quản lý của Kang Ha-neul xác nhận anh sẽ là vai diễn khách mời góp mặt trong bộ phim với vai Tướng quân On Hyeop.

Ngày 5 tháng 10, có thông tin rằng Kim So-hyun đã được chọn và xác nhận là nhân vật chính của bộ phim. Vào ngày 13 tháng 10, có nguồn tin tiết lộ Kim Ji-soo đã nhận được lời đề nghị đóng vai Ondal và đang trong quá trình xem xét. Vào ngày 22 tháng 10, Ji Soo được xác nhận sẽ đóng vai nam chính On Dal, cùng với sự tham gia của Lee Ji-hoon và Choi Yu-hwa. Buổi đọc kịch bản được tổ chức vào ngày 23 tháng 10 năm 2020.

Trước đó, cả Kim So-hyun, Ji Soo và Hwang Young-hee đều đã từng đóng chung trong bộ phim truyền hình Page Turner. Đây là lần hợp tác thứ ba của Kim So Hyun với Hwang Young-hee sau bộ phim Page Turner năm 2016 và Pure Love, cũng là lần hợp tác thứ hai với Jung Eun-pyo kể từ bộ phim Mặt trăng ôm mặt trời vào năm 2012. Kim Hee-jung cũng đã từng hợp tác với Kim So-Hyun trong Bạn là ai: Học đường 2015.

Quay phim
Vào ngày 23 tháng 11, việc sản xuất phim đã bị trì hoãn do đại dịch COVID-19. Có nguồn tin tiết lộ một diễn viên phụ được xác định là có liên hệ mật thiết với một người nhiễm COVID-19. Mười thành viên đoàn phim tiếp xúc với người này đã tình nguyện trải qua cuộc xét nghiệm COVID-19. Đoàn phim Nghệ thuật săn quỷ và nấu mì của đài OCN do quay cùng địa điểm quay với bộ phim, cũng đã phải hủy họp báo phát sóng. Ngày 24 tháng 11, kết quả xét nghiệm của diễn viên phụ này được xác nhận là dương tính; nhưng tất cả các diễn viên liên quan và thành viên đoàn phim đều có kết quả âm tính, bao gồm cả mười nhân viên có liên hệ chặt chẽ với nam diễn viên phụ này. Để đảm bảo an toàn, ê-kíp sản xuất đã tự cách ly thêm một hoặc hai ngày nữa để quan sát tình hình và tiếp tục khởi quay.

Tranh cãi
Vào ngày 3 tháng 3, thông tin bạo lực học đường xung quanh nam diễn viên Kim Ji-soo lan truyền trên mạng. Thông qua lá thư viết tay, Kim Ji-soo thừa nhận tin đồn bắt nạt học đường và xin lỗi những người đã bị tổn thương bởi hành động trong quá khứ của anh ấy và những người liên quan đến việc sản xuất bộ phim hiện đang được thực hiện.

Ngày hôm sau, một đại diện của đài KBS đã chia sẻ rằng việc quay phim dự kiến vào ngày 4 tháng 3 đã bị hủy bỏ do tranh cãi về bạo lực học đường của Kim Ji-soo. Vào ngày 5 tháng 3, Kim Ji-soo đã bị loại khỏi vai trò diễn viên của bộ phim. Cuối ngày hôm đó, có thông tin xác nhận rằng Kim Ji-soo đã được thay thế bởi Na In-woo từ tập 7 trở đi.

Tỷ suất lượt xem

Quảng bá
Một video quảng bá đặc biệt dài 40 giây đã được chiếu tại Lễ trao giải Phim truyền hình KBS 2020 vào ngày 31 tháng 12 năm 2020. Video đặc biệt thứ 2 được đăng tải vào ngày 8 tháng 1 năm 2021. Áp phích quảng đầu tiên được công bố vào ngày 14 tháng 1 mô tả Công chúa Pyeong Gang đang cưỡi trên một con ngựa với hình bóng khuôn mặt của On Dal lơ lửng trên bầu trời phía trên. Hàm ý bức ảnh thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Pyeong Gang trong việc khôi phục và lãnh đạo Cao Câu Ly cũng như tình yêu mãnh liệt của On Dal dành cho Pyeong Gang. Dòng chữ trên áp phích đề: "On Dal, vị tướng quân biến tình yêu thành lịch sử. Công chúa Pyeong Gang, với cô Cao Câu Ly là tất cả".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sông đón trăng lên tại Victory Contents

 Sông đón trăng lên trên Daum

Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên
Phim truyền hình Hàn Quốc thập niên 2020
Phim truyền hình KBS, Hàn Quốc
Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2021


title: Solitanea mariae

text:
Solitanea mariae là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Solitanea


title: Sekine Eigo

text:
Eigo Sekine (sinh ngày 11 tháng 9 năm 1981) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Eigo Sekine đã từng chơi cho Ehime FC.

Tham khảo

Sinh năm 1981
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Ehime FC


title: Rhaphuma trimaculata

text:
Rhaphuma trimaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rhaphuma


title: Đội tuyển Davis Cup Sudan

text:
Đội tuyển Davis Cup Sudan đại diện Sudan ở giải đấu quần vợt Davis Cup, được quản lý bởi Hiệp hội Quần vợt Sudan. Đội chưa thi đấu kể từ năm 2001.

Lịch sử
Sudan lần đầu tiên tham gia Davis Cup vào năm 1994. Thành tích tốt nhất của họ là thứ 7 Nhóm III trong năm đầu ra mắt.

Xem thêm
Davis Cup

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sudan
Davis Cup
Davis Cup


title: Cubocephalus fortipes

text:
Cubocephalus fortipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cubocephalus


title: NGC 3631

text:
NGC 3631 là tên của một thiên hà xoắn ốc nằm trong chòm sao Đại Hùng. Khoảng cách của nó với chúng ta là khoảng xấp xỉ 35 triệu năm ánh sáng. Kích thước biểu kiến của nó là khoảng 60000 năm ánh sáng. Nó được nhà thiên văn học người Anh gốc Đức William Herschel phát hiện vào ngày 14 tháng 4 năm 1789. Từ điểm nhìn của chúng ta, nó là một thiên hà xoắn ốc hoàn mỹ đối mặt với chúng ta.

Đặc tính
Nó có hai nhánh xoắn ốc chính bắt đầu từ khu vực gần trung tâm. Sau đó nó rẽ ra nhiều nhánh thứ cấp với độ sáng bề mặt thấp hơn. Tỉ lệ hình thành sao từ vừa phải đến cao và các vùng H II nổi bật của thiên hà đều có ở trong mọi nhánh xoắn ốc. Tỉ lệ hình thành sao của thiên hà này là 4,6 khối lượng mặt trời trên một năm. Nhà thiên văn học người Mĩ Halton Arp đã quan sát "các nhánh thẳng" và một "vòi hút băng qua từ trong ra ngoài của nhánh phía nam".

Siêu tân tinh
Có 4 siêu tân tinh được phát hiện trong chính NGC 3631, đó là SN 1964A (cấp sao cao nhất: 17), SN 1965L (cấp sao cao nhất: 15,95), SN 1996bu và SN 2016bau. SN 1996bu là một siêu tân tinh loại II được phát hiện vào ngày 14 tháng 11 năm 1996 và cấp sao của nó cao nhất là 17,3. SN 2016bau là một siêu tân tinh loại Ib. Nó được quan sát bằng các bước sóng vô tuyến tại đài quan sát Very Large Array với mật độ từ thông là 1,0 +/- 0,03 mJy tại 8,6 GHz.

Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Đại Hùng và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh

Độ nghiêng

Giá trị dịch chuyển đỏ 1.156 ± 1 km/s

Cấp sao biểu kiến 10.1

Kích thước biểu kiến 5′.0 × 4′.8

Loại thiên hà SA(s)c

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao Đại Hùng


title: Mariner 2

text:
Mariner 2 (Mariner-Venus 1962) là một tàu thăm dò không gian của Mỹ đến Sao Kim, và là tàu thăm dò không gian tự động đầu tiên tiến hành một cuộc tiếp cận hành tinh thành công. Với tư cách là tàu vũ trụ thành công đầu tiên trong chương trình Mariner của NASA, nó là một phiên bản đơn giản hóa của tàu vũ trụ Block I của chương trình Ranger và là một bản sao chính xác của Mariner 1. Nhiệm vụ của tàu vũ trụ Mariner 1 và 2 đôi khi được gọi là nhiệm vụ Mariner R. Kế hoạch ban đầu là phóng các tàu thăm dò trên Atlas-Centaur, nhưng vấn đề trở nên nghiêm trọng với xe tự hành buộc chương trình phải chuyển sang Agena B nhỏ hơn nhiều. Nhờ vậy, thiết kế của các xe Mariner R được đơn giản hóa rất nhiều. Thiết bị đo đạc trên Mariner 1 và 2 ít hơn nhiều so với các thiết bị thăm dò Venera của Liên Xô trong thời kỳ này — chẳng hạn như loại bỏ camera TV — vì Atlas-Agena B chỉ có sức nâng bằng một nửa so với máy tăng áp 8K78 của Liên Xô. Tàu vũ trụ Mariner 2 được phóng từ Mũi Canaveral vào ngày 27 tháng 8 năm 1962 và bay qua khoảng cách gần  vào ngày 14 tháng 12 năm 1962.

Tàu thăm dò Mariner bao gồm một diameter hexagonal bus có đường kính  chứa các tấm pin Mặt Trời, các thiết bị và ăng-ten. Các dụng cụ khoa học trên tàu vũ trụ Mariner là hai radiometer (một cho sóng vi ba và một cho sóng hồng ngoại của quang phổ), một cảm biến vi thiên thạch, cảm biến plasma Mặt Trời, một cảm biến hạt tích điện và một từ kế. Những công cụ này được thiết kế để đo sự phân bố nhiệt độ trên bề mặt của Sao Kim, cũng như đo lường cơ bản bầu khí quyển của Sao Kim.

Tham khảo

Chương trình Mariner
Tàu vũ trụ đến Sao Kim


title: Platycerus mandibularis

text:
Platycerus mandibularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 2009.

Tham khảo

Platycerus
Động vật được mô tả năm 2009


title: Dipterygina indica

text:
Dipterygina indica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dipterygina


title: Raina (ca sĩ)

text:
Oh Hye-rin (sinh ngày 7 tháng 5 năm 1989), thường được biết đến với nghệ danh Raina, là giọng ca chính của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc After School, cô ra mắt nhóm vào tháng 11 năm 2009, sau khi nhóm phát hành đĩa đơn thứ hai, "Because of You''.

Raina trở thành ca sĩ solo vào tháng 9 năm 2014 với đĩa đơn "You End, And Me". Vào ngày 31/7/2017, Raina trở lại với đĩa đơn với bài hát chủ đề ''Loop'', có sự góp mặt của thành viên Aron (NU'EST).

Tham khảo

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ thần tượng Hàn Quốc


title: Enicospilus stevensi

text:
Enicospilus stevensi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: 9 to 5 (bài hát của Sheena Easton)

text:
"9 to 5" (hay "Morning Train") là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Anh quốc Sheena Easton nằm trong album phòng thu đầu tay của cô, Take My Time (1981). Nó được phát hành lần đầu tiên vào ngày 16 tháng 5 năm 1980 ở Vương quốc Anh như là đĩa đơn thứ hai trích từ album bởi EMI Records, trước khi được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên của nữ ca sĩ ở thị trường Hoa Kỳ vào năm 1981 với tên gọi "Morning Train (Nine to Five)" để tránh nhầm lẫn với bài hát cùng tên cũng được ra mắt lúc bấy giờ của Dolly Parton. "9 to 5" được viết lời bởi Florrie Palmer, trong khi phần sản xuất được đảm nhận bởi Christopher Neil, cộng tác viên quen thuộc xuyên suốt sự nghiệp của Easton.

"9 to 5" là một bản pop mang nội dung đề cập đến khoảng thời gian buồn tẻ của một người phụ nữ có tính cách tự do khi phải chờ đợi người đàn ông về nhà sau một ngày làm việc và tận hưởng khoảng thời gian vui vẻ với cô. Sau khi phát hành, bài hát nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao chất giọng của Easton và quá trình sản xuất nó. Nó cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu bảng xếp hạng ở Úc, Canada và New Zealand, đồng thời lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở những thị trường nổi bật như Pháp, Ireland, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh.

Tại Hoa Kỳ, "9 to 5" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong hai tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân đầu tiên và duy nhất của Easton tại đây. Video ca nhạc cho bài hát được đạo diễn bởi David G. Hillier, trong đó bao gồm những cảnh nữ ca sĩ hát trên một chuyến tàu tại Bluebell Railway. Để quảng bá bài hát, Easton đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Countdown, The Tonight Show with Johnny Carson và Top of the Pops, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của cô. Được ghi nhận là bài hát trứ danh trong sự nghiệp của nữ ca sĩ, "9 to 5" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Elisabeth Andreassen, Sylvie Vartan và Anke Pietrangeli.

Danh sách bài hát
Đĩa 7" tại Anh quốc
A. "9 to 5" – 3:19
B. "Moody (My Love)" – 2:05

Đĩa 7" tại Hoa Kỳ
A. "9 to 5" – 3:19
B. "Calm Before The Storm" – 3:31

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1981 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1980
Đĩa đơn năm 1981
Bài hát năm 1980
Bài hát của Sheena Easton
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
Bài hát về tàu hỏa
Đĩa đơn của EMI Records


title: Cobalt tetracarbonyl hydride

text:
Cobalt tetracarbonyl hydride là một hợp chất cơ kim có công thức HCo(CO)4. Đây là chất lỏng màu vàng, dễ bay hơi, tạo thành hơi không màu và có mùi khó chịu. Hợp chất này dễ dàng bị phân hủy khi nóng chảy và khi không có áp suất riêng phần CO cao sẽ tạo thành Co2(CO)8. Bất chấp những thách thức vận hành liên quan đến việc xử lý, hợp chất này đã nhận được sự chú ý đáng kể về khả năng hoạt động như một chất xúc tác trong quá trình hydroformyl hóa. Về mặt này, HCo(CO)4và các dẫn xuất liên quan đã nhận được sự quan tâm đáng kể trong học thuật vì khả năng làm trung gian cho nhiều loại phản ứng carbonyl hóa (đưa CO vào các hợp chất vô cơ).

Cấu trúc và tính chất
HCo(CO)4 sử dụng cấu trúc lưỡng tầng tam giác với các phối tử CO ở xích đạo hơi cong ra khỏi mặt phẳng xích đạo. Phối tử hydride chiếm một trong các vị trí trục, do đó đối xứng của phân tử là C3v. Khoảng cách liên kết Co-CO và Co-H được xác định bằng nhiễu xạ điện tử pha khí lần lượt là 1,764 và 1,556 Å. Giả sử sự hiện diện của một ion hydride chính thức, trạng thái oxy hóa của cobalt trong hợp chất này là +1.

Nhưng không giống như một số phức hydride kim loại chuyển tiếp khác, HCo(CO)4 có tính acid cao, với pKa là 8,5. Nó dễ dàng bị thay thế bởi phosphine bậc ba và các bazơ Lewis khác. Ví dụ, triphenylphosphine cho HCO(CO)3PPH3 và HCO(CO)2(PPH3)2. Các dẫn xuất này bền hơn HCo(CO)4 và được sử dụng trong công nghiệp để cải thiện tính chọn lọc của chất xúc tác trong quá trình hydroformyl hóa. Các dẫn xuất này thường ít acid hơn HCo(CO)4.

Chuẩn bị
Cobalt tetracarbonyl hydride được Walter Hieber mô tả lần đầu tiên vào đầu những năm 1930. Đây là hydride kim loại chuyển tiếp thứ hai được phát hiện, sau H2Fe(CO)4. Nó được điều chế bằng cách khử Co2(CO)8 với hỗn hống natri hoặc một chất khử tương tự, sau đó là acid hóa.

 Co2(CO)8 + 2Na → 2NaCo(CO)4
 NaCo(CO)4 + H+ → HCo(CO)4 + Na+

Vì HCo(CO)4 phân hủy rất dễ dàng, nó thường được tạo ra tại chỗ bằng cách hydro hóa Co2(CO)8.

 Co2(CO) 8 + H2 ⇌ 2HCo(CO)4

Các thông số nhiệt động lực học của phản ứng cân bằng được xác định bằng quang phổ hồng ngoại là ΔH = 4,054 kcal mol−1, ΔS = −3,067 cal mol−1 K−1.

Ứng dụng
Cobalt tetracarbonyl hydride là hydride kim loại chuyển tiếp đầu tiên được sử dụng trong công nghiệp. Vào năm 1953, bằng chứng đã được tiết lộ rằng nó là chất xúc tác tích cực để chuyển đổi alkene, CO và H2 thành aldehyde, một quá trình được gọi là hydroformyl hóa (phản ứng oxo). Mặc dù việc sử dụng hydroformyl hóa dựa trên cobalt đã được thay thế phần lớn bằng xúc tác dựa trên rhodi, nhưng sản lượng aldehyde C3–C18 trên thế giới được sản xuất bằng xúc tác cobalt tetracarbonyl hydride là khoảng 100.000 tấn/năm, chiếm khoảng 2% tổng sản lượng.

Xem thêm

Liên quan đến bài viết

 Carbonyl
 Sắt tetracarbonyl hydride
 Carbon monoxide
 Liên kết ba
 Cobalt

Tham khảo

Hợp chất hữu cơ
Hợp chất cobalt
Hóa hữu cơ


title: Acer beTouch E110

text:
Acer beTouch E110 là chiếc điện thoại thông minh sản xuất bởi Acer Inc. của Đài Loan, chạy hệ điều hành Android 1.5. Nó tập trung vào mạng xã hội, với các tính năng để tích hợp với Facebook, Twitter và các mạng xã hội khác.

beTouch E110 được ra mắt vào ngày 15 tháng 2 năm 2010. Chiếc điện thoại này được quảng bá như một thiết bị Android giá rẻ. Nó thiếu khả năng kết nối Wi-Fi.

Đánh giá

Xem thêm
Galaxy Nexus
Danh sách các thiết bị Android

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Acer beTouch E110

Thiết bị Android
Điện thoại di động giới thiệu năm 2010
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động Acer


title: Tây Yên Tử

text:
Tây Yên Tử là một thị trấn thuộc huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Tây Yên Tử nằm ở phía tây nam huyện Sơn Động, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Thanh Luận
Phía tây giáp huyện Lục Nam
Phía nam giáp tỉnh Quảng Ninh
Phía bắc giáp xã Tuấn Đạo.

Thị trấn Tây Yên Tử có diện tích 82,06 km², dân số năm 2018 là 5.959 người, mật độ dân số đạt 73 người/km².

Lịch sử
Sau năm 1954, địa bàn thị trấn Tây Yên Tử hiện nay là một phần xã Thanh Luận thuộc huyện Sơn Động.

Ngày 21 tháng 8 năm 1958, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định 254-NV. Theo đó, chia xã Thanh Luận thành hai xã Thanh Luận và Thanh Sơn.

Ngày 6 tháng 11 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 05/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Thanh Sơn trên cơ sở điều chỉnh 1.267,5 ha diện tích tự nhiên và 2.856 người của xã Thanh Sơn, 713,4 ha diện tích tự nhiên và 1.280 người của xã Thanh Luận.

Sau khi thành lập, thị trấn Thanh Sơn có 1.980,9 ha diện tích tự nhiên và 4.136 người. Xã Thanh Sơn còn lại 5.488,7 ha diện tích tự nhiên, 3.104 người và được đổi tên thành xã Tuấn Mậu.

Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 813/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Giang (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 61 km² diện tích tự nhiên và 2.111 người của xã Tuấn Mậu với toàn bộ 21,06 km² diện tích tự nhiên và 3.848 người của thị trấn Thanh Sơn để thành lập thị trấn Tây Yên Tử.

Sau khi thành lập, thị trấn Tây Yên Tử có diện tích 82,06 km², dân số là 5.959 người.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, HĐND tỉnh Bắc Giang ban hành Nghị quyết số 53/NQ-HĐND về việc TDP Tân Thanh vào TDP Thống Nhất.

Du lịch
Địa bàn thị trấn Tây Yên Tử nằm trong khu di tích và danh thắng Tây Yên Tử, thuộc quần thể di tích danh thắng Yên Tử đang được đề nghị công nhận là di sản văn hóa thế giới từ năm 2017.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam


title: Desmoclystia mediotaeniata

text:
Desmoclystia mediotaeniata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Desmoclystia


title: Rifabutin

text:
Rifabutin (Rfb) là một kháng sinh được sử dụng để điều trị bệnh lao cũng như phòng ngừa và điều trị phức khuẩn Mycobacterium avium. Chúng thường chỉ được kê cho những người không thể sử dụng được kháng sinh rifampin như người nhiễm HIV/AIDS đang dùng thuốc kháng retrovirus. Đối với bệnh lao hoạt động, rifabutin được sử dụng kết hợp với các loại thuốc kháng khuẩn khác. Đối với bệnh lao tiềm ẩn, chúng có thể được dùng một mình để đối phó với các vi khuẩn lao kháng thuốc.

Các tác dụng phụ thường gặp của thuốc bao gồm đau bụng, buồn nôn, phát ban, đau đầu và mức bạch cầu trung tính trong máu thấp. Các tác dụng phụ khác có thể kể đến như đau cơ và viêm màng bồ đào. Mặc dù chưa tìm thấy tác hại nào nếu sử dụng trong giai đoạn mang thai nhưng điều này vẫn chưa được nghiên cứu kỹ. Rifabutin thuộc họ thuốc rifamycin. Cơ chế hoạt động của kháng sinh này đến này vẫn chưa rõ ràng.

Rifabutin được tìm ra vào năm 1975 và được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1992. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 30 USD một tháng. Tại Hoa Kỳ, một tháng điều trị có giá hơn 200 USD.

Chú thích

Kháng sinh
Thuốc thiết yếu của WHO
RTT


title: Hồ Thị Hoàng Yến

text:
Hồ Thị Hoàng Yến (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1971) là nữ chính trị gia nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bà hiện là Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Bến Tre phụ trách Tỉnh ủy Bến Tre, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bến Tre và là nữ Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh đầu tiên của Bến Tre. Bà từng là Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban thường vụ và Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bến Tre; Phó Bí thư thường trực Thành ủy thành phố Bến Tre.

Hồ Thị Hoàng Yến là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, chuyên môn Cử nhân Kinh tế, Cử nhân Chính trị chuyên ngành Tổ chức, Cao cấp lý luận chính trị. Bà có sự nghiệp đều công tác ở quê nhà Bến Tre.

Xuất thân và giáo dục
Hồ Thị Hoàng Yến sinh ngày 24 tháng 4 năm 1971 tại xã Sơn Đông, huyện Châu Thành, nay thuộc thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre. Bà lớn lên và tốt nghiệp 12/12 ở thành phố Bến Tre, có chuyên môn Cử nhân Kinh tế và Cử nhân Chính trị chuyên ngành Tổ chức. Bà được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 23 tháng 3 năm 1993, là đảng viên chính thức từ ngày 23 tháng 3 năm 1994, theo học và có bằng Cao cấp lý luận chính trị tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh..

Sự nghiệp
Tháng 12 năm 1989, sau khi tốt nghiệp 12/12, Hồ Thị Hoàng Yến được tuyển vào làm nhân viên Văn phòng Ủy ban nhân dân xã Sơn Đông, thuộc thị xã Bến Tre. Bà công tác ở xã gần 6 năm, đến tháng 3 năm 1995 thì được điều chuyển tới Tỉnh ủy Bến Tre, làm nhân viên Ban Bảo vệ chính trị nội bộ Tỉnh ủy Bến Tre. Tháng 12 năm 2000, bà là nhân viên rồi được nâng ngạch công chức thành Chuyên viên Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bến Tre trong thời gian này. Tháng 12 năm 2003, bà được thăng chức làm Phó Chánh Văn phòng, rồi tiếp tục thăng chức là Chánh Văn phòng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bến Tre. Tháng 8 năm 2010, bà nhậm chức Phó Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Bến Tre, sau đó, tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2010–15, bà được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, được phân công làm Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy. Tháng 7 năm 2012, bà được điều sang Thành ủy thành phố Bến Tre, nhậm chức Phó Bí thư thường trực Thành ủy Bến Tre. Đến tháng 7 năm 2015, bà trở lại Tỉnh ủy, tiếp tục là Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy.

Tháng 11 năm 2015, tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Bến Tre lần thứ X, nhiệm kỳ 2015–20, Hồ Thị Hoàng Yến tái đắc cử là Tỉnh ủy viên, được bầu vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy, rồi được phân công làm Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bến Tre. Đến tháng 5 năm 2020, bà nhậm chức Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Bến Tre, tái đắc cử Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy khóa XI, nhiệm kỳ 2020–25, rồi ứng cử và trúng cử Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Bến Tre khóa X, nhiệm kỳ 2021–26. Ngày 29 tháng 6 năm 2021, Hồ Thị Hoàng Yến được bầu làm Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bến Tre, kế nhiệm Phan Văn Mãi, và bà cũng là nữ Chủ tịch Hội đồng nhân dân đầu tiên của tỉnh Bến Tre.

Xem thêm

 Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)
 Danh sách Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kỳ 2021–2026

Chú thích

Liên kết ngoài
 Hồ Thị Hoàng Yến, Bầu cử Bến Tre.

Sinh năm 1971
Nhân vật còn sống
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Người Bến Tre
Người họ Hồ
Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bến Tre
Cựu sinh viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh


title: Ngòi Bo

text:
Ngòi Bo là một phụ lưu cấp 1 của sông Hồng chảy qua thị xã Sa Pa, xã Tòng Sành của huyện Bát Xát, thành phố Lào Cai và Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Chiều dài Ngòi Bo nếu tính theo dòng chính từ bản Ô Quý Hồ là khoảng 50 km, đoạn từ xã Bản Hồ dài khoảng 25 km.

Dòng chảy
Ngòi Bo khởi nguồn từ hợp lưu các sông suối ở sườn đông bắc núi Hoàng Liên Sơn .

Dòng nguồn lớn nhất bắt nguồn từ đèo Ô Quý Hồ  xã Hoàng Liên . Dòng này chảy hướng đông nam, có các tên suối Cát (vùng bản Cát Cát), suối Tả Van (xã Tả Van), và đến xã Bản Hồ thì gọi là Ngòi Bo.

Từ xã Bản Hồ  sông đổi hướng đông bắc chảy uốn lượn.

Đến xã Gia Phú huyện Bảo Thắng thì đổ vào sông Hồng  bên bờ phải.

Phụ lưu
Tại thung lũng xã Bản Hồ ngòi Bo tiếp nhận nước từ các dòng suối lớn sau đây :
 Suối Séo Trung Hồ chảy ở vùng bản Séo Trung Hồ về hướng đông-đông bắc.
 Nậm Pu hay nậm Toóng hay nậm Trung Hồ chảy hướng đông bắc, trên suối này đã xây dựng thủy điện Nậm Toóng.
 Nậm Cang chảy từ xã Nậm Cang theo hướng tây bắc đến.

Các thủy điện
Thủy điện Sử Pán 2 xây dựng trên dòng chính ngòi Bo tại vùng đất các xã Mường Hoa và Bản Hồ, thị xã Sa Pa, công suất lắp máy 34,5 MW với 3 tổ máy, khởi công tháng 10/2006 , hoàn thành đầu năm 2012 .

Thủy điện Tà Thàng xây dựng trên chính ngòi Bo tại vùng đất các xã Mường Bo, Thanh Bình thuộc thị xã Sa Pa, và xã Gia Phú huyện Bảo Thắng, có công suất lắp máy 60 MW với 2 tổ máy, khởi công tháng 5/2009  hoàn thành năm 2013 .

Thủy điện Nậm Toóng xây dựng trên dòng nậm Toóng hay nậm Trung Hồ xã Bản Hồ thị xã Sa Pa, công suất lắp máy 34 MW với 2 tổ máy, khởi công tháng 5/2007  dự kiến phát điện quý III/2016 . Ngày 25/12/2010 thủy điện Nậm Toóng thi công nổ mìn dẫn đến vụ lở đất xảy ra ở xã Bản Hồ. Khoảng 40.000 m³ đất đá từ cao độ 618 m đã sạt lở trôi xuống thung lũng, vùi lấp hết nửa nhà máy và các thiết bị đã lắp đặt gần hoàn chỉnh của thủy điện Sử Pán 2 . Tháng 4/2016 vẫn đang thi công và gặp khó khăn do thời tiết .

Thủy điện Séo Chong Hô xây dựng trên dòng Séo Chong Hô, công suất 21 MW với 2 tổ máy, khởi công năm 2008 hoàn thành tháng 3/2013 . Hồ nước thủy điện Séo Trung Hồ, còn gọi là hồ Séo Mý Tỷ, ở độ cao hơn 1.600 m trong dãy Hoàng Liên, hiện là hồ nước nhân tạo cao nhất Việt Nam .

Thủy điện Sử Pán 1 dự kiến xây dựng trên dòng chính ngòi Bo, nhưng do phạm vào di tích lịch sử cấp quốc gia bãi đá cổ Sa Pa và vùng phát triển du lịch, nên đã gây tranh cãi và dừng thực hiện . Tháng 10/2016 công trình khởi công lại, có công suất lắp máy 30 MW với 2 tổ máy, tháng 3/2018 đang thi công .

Chỉ dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bo
Hệ thống sông Hồng


title: Cosmosoma brinkleyi

text:
Cosmosoma brinkleyi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cosmosoma


title: Andrey Andreyevich Markov

text:
Andrey (Andrei) Andreyevich Markov (, cũng có thể đánh vần là Markoff) (Ngày 14 tháng 6 năm 1856 N.S. – Ngày 20 tháng 7 năm 1922) là một nhà toán học người Nga. Ông được biết đến với những công trình về quá trình ngẫu nhiên. Trong đó nổi bật như xích Markov hay quá trình Markov.

Markov và người em trai của ông Vladimir Andreevich Markov (1871–1897) đã chứng minh được bất đẳng thức anh em Markov.
Con trai của ông cũng tên là Andrei Andreevich Markov (1903–1979), cũng là nhà toán học đáng chú ý, đóng góp cho ngành toán học kiến thiết và lý thuyết hàm đệ quy.

Tiểu sử
Andrey Markov sinh ngày 14 tháng 6 năm 1856 ở Nga. Ông theo khóa học Petersburg Grammar, ông được xem là học sinh quậy phá nhất trong trường. Trong học tập, ông học kém tất cả các môn ngoại trừ môn Toán học. Sau đó, ông đã gia nhập vào Đại học Petersburg và được giảng dạy bởi Pafnuty Chebyshev. Những giáo viên của ông là Yulian Sokhotski (phân tích vi phân, đại số nâng cao), Konstantin Posse (hình học phân tích), Yegor Zolotarev (tích phân), Pafnuty Chebyshev (lý thuyết số và lý thuyết xác suất), Aleksandr Korkin (phương trình vi phân thông thường và từng phần), Mikhail Okatov (lý thuyết cơ chế), Osip Somov (cơ học), và Nikolai Budaev (hình học mô tả và nâng cao). Ông đã hoàn thành khóa học của mình và sau đó ông được hỏi nếu ở lại và tiếp tụp sự nghiệp Toán học của mình. Sau đó ông trở thành giáo viên và tiếp tục nghiên cứu Toán học. Trong thời gian này, ông đã tìm thấy trong thực tế rất cần những kĩ năng toán học của ông. He figured out that he could use chains to model the alliteration of vowels and consonants in Russian literature. Ông đã tìm ra rằng ông có thể sử dụng các chuỗi để mô hình hóa sự phân bổ các nguyên âm và phụ âm trong văn học Nga. Ông cũng đóng góp cho nhiều khía cạnh toán học khác trong thời gian của mình. Ông qua đời ở tuổi 66 vào ngày 20 tháng 7 năm 1922.

Mốc thời gian
Năm 1877, ông được trao thưởng Huy chương vàng cho những giải pháp của mình

Tích hợp các phương trình vi phân bằng các phân số liên tục với một ứng dụng cho phương trình.

Trong những năm sau đó, ông đã vượt qua kỳ thi của ứng cử viên, và ông vẫn ở lại trường đại học để tiếp tục cho việc giảng dạy.

Vào tháng 8 năm 1880, Markov bảo vệ cho bằng cấp Tiến sĩ của mình "Các hình thức bậc hai nhị phân với yếu tố quyết định tích cực", được khuyến khích bởi Aleksandr Korkin và Yegor Zolotarev.

Năm năm sau, tháng 1 năm 1885, Ông tiếp tục ra mắt những luận án tiến sĩ của ông "Một số ứng dụng của phân số liên tục đại số".

Sự nghiệp sư phạm của ông bắt đầu sau khi bảo vệ luận án thạc sĩ của mình vào mùa thu năm 1880. Là một giảng viên không lương, ông giảng về vi phân và tích phân. Sau đó ông giảng dạy về "Phân tích", lý thuyết xác suất và những sự khác nhau trong việc tính toán. Từ năm 1895 đến năm 1905, ông cũng giảng dạy tích phân.

thế=Markov in 1886|phải|nhỏ|Markov năm 1886
Một năm sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ của mình, Markov được bổ nhiệm làm giáo sư chuyên nghiệp (1886) và vào cùng năm đó ông được bầu cử làm phụ tá cho Học viện Khoa học. Vào năm 1890, sau khi Viktor Bunyakovsky qua đời, Markov trở thành một thanh viên của học viện. Ông được thăng chức lên giáo sư của trường Đại học St. Petersburg vào mùa thu năm 1894.

Vào năm 1896, Markov được bầu làm thành viên của học viện với tư cách là người kế nhiệm Chebyshev. Năm 1905, ông được bổ nhiệm làm giáo sư xuất sắc và được cấp quyền nghỉ hưu. Cho đến năm 1910, tuy nhiên, ông tiếp tục giảng dạy sự khác nhau trong việc tính toán.

Liên quan đến các cuộc bạo động của sinh viên vào năm 1908, các giáo sư và giảng viên của Đại học St. Petersburg được lệnh theo dõi học sinh của họ. Markov từ chối nghị định này, và ông đã giải thích ông từ chối trở thành một "đại diện của quản trị". Markov đã bị đuổi ra khỏi Đại học St. Petersburg, và do đó ông quyết định nghỉ hưu.

Markov là một người vô thần. Vào năm 1912, ông phản đối việc Leo Tolstoy đuổi ra khỏi Giáo hội Chính thống giáo Nga bằng cách yêu cầu để nghị của chính ông. Giáo hội đã tuân theo yêu cầu của ông.

thế=Markov's headstone|phải|nhỏ|Ngôi mộ của Markov
Năm 1913, hội đồng thành phố St. Petersburg bầu 9 nhà khoa học danh dự của trường đại học. Markov là một trong số đó, nhưng cuộc bầu cử của ông không được xác nhận bởi bộ trưởng giáo dục. Sự việc này chỉ diễn ra trong vòng 4 năm, sau Cuộc Cách mạng Tháng Hai vào năm 1917. Markov sau đó tiếp tục hoạt động giảng dạy của mình và giảng về lý thuyết xác suất và tính toán sự khác biệt cho đến khi ông qua đời vào năm 1922.

Xem thêm

 Bất đẳng thức Chebyshev–Markov–Stieltjes
 Giả thuyết Gauss-Markov
 Quá trình Gauss–Markov
 Mô hình Markov ẩn
 Mền Markov
 Xích Markov
 Quá trình quyết định Markov
 Bất đẳng thức Markov
 Nguồn thông tin Markov
 Mạng Markov
 Số Markov
 Thuộc tính Markov
 Quá trình Markov
 Ma trận Stochastic (còn gọi là ma trận Markov)
 Khả năng phụ

Chú thích

Tham khảo

 А. А. Марков. "Распространение закона больших чисел на величины, зависящие друг от друга". "Известия Физико-математического общества при Казанском университете", 2-я серия, том 15, ст. 135–156, 1906.
 A.A. Markov. "Extension of the limit theorems of probability theory to a sum of variables connected in a chain". reprinted in Appendix B of: R. Howard. Dynamic Probabilistic Systems, volume 1: Markov Chains. John Wiley and Sons, 1971.

http://blog.wolfram.com/2013/02/04/centennial-of-markov-chains/
Andrey Markov Jnr

▪ Markov Biography - Extracted from a number of sources "written by Joseph Brooks" 2016 Markov early life: Russia, Petersburg.

Liên kết ngoài

 Biography of A.A. Markov by his son, A.A. Markov-jnr

Sinh năm 1856
Mất năm 1922
Nhà toán học thế kỷ 20
Nhà toán học Nga


title: Owenus minor

text:
Owenus minor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Owenus


title: Bảo tàng Vùng Wschowa

text:
Bảo tàng Vùng Wschowa (tiếng Ba Lan: Muzeum Ziemi Wschowskiej) là một bảo tàng tọa lạc tại số 2 Quảng trường Zamkowy, Wschowa, Ba Lan. Bảo tàng Vùng Wschowa được thành lập vào năm 1968. Bảo tàng có sứ mệnh thu thập và lưu giữ các di tích liên quan đến vùng Wschowa.

Triển lãm
Bảo tàng Vùng Wschowa hiện đang lưu giữ hơn 7.100 hiện vật, phần lớn bộ sưu tập đến từ sự quyên góp của cư dân địa phương.

Hiện nay, các bộ sưu tập của Bảo tàng Vùng Wschowa bao gồm các nhóm di tích sau:

 nghệ thuật: giới thiệu đa dạng tác phẩm nghệ thuật thuộc các lĩnh vực hội họa, điêu khắc, thủ công mỹ nghệ
 lịch sử: trưng bày các vật dụng hàng ngày (bằng gốm, sứ và thiếc), đồ nội thất, bưu thiếp, quân sự
 dân tộc học: triển lãm di tích văn hóa dân gian
 hóa tệ học: giới thiệu tiền giấy và tiền xu thời Trung cổ và thời Phục hưng, và các thứ khác
 tự nhiên: triển lãm hóa thạch và khoáng sản
 khảo cổ học: trưng bày các hiện vật thuộc thời tiền sử (thời đại đồ đá, thời đại đồ đồng và thời đại đồ sắt) và thời Trung cổ
 bản đồ: bao gồm các bản đồ từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 20
 thư viện: nhiều bản in cũ, kho lưu trữ, và các thứ khác

Tham khảo

Bảo tàng Ba Lan


title: Cầu thận

text:
Cầu thận là bộ phận lọc máu của nephron trong thận. Nó bao gồm một búi mạch - một đám mao mạch được tạo bởicác tế bào nội mô và bao Bowman.

Cấu trúc
Cầu thận gồm hai cấu trúc là búi mạch và bao Bowman. Búi mạch là một búi mao mạch chứa hai loại tế bào.  Tế bào nội mô có nhiều lỗ thủng lớn, không có màng ngăn. Tế bào gian mao mạch là các tế bào cơ trơn có thể thay đổi hình dạng nằm giữa các mao mạch. Chúng điều hòa dòng máu bằng cách co và bài tiết chất nền ngoại bào, prostaglandin, và cytokines.  Tế bào gian mao mạch còn là các thực bào giúp loại bỏ các protein và phân tử mắc ở màng đáy cầu thận hoặc màng lọc.

Bao Bowman có một lớp ngoài được tạo bởi các tế bào biểu mô vảy đơn giản. Lớp trong được tạo bởi các tế bào biểu mô vảy có thể thay đổi hình dạng là các tế bào có chân (podocyte).  Podocyte có các chân bao quanh mao mạch cầu thận. Các chân của các tế bào podocyte cạnh nhau móc nối với nhau tạo thành các rãnh lọc nhỏ.

Màng lọc cầu thận bao gồm: lớp tế bào biểu mô có lỗ của mao mạch cầu thận, màng đáy hòa lẫn giữa tế bào nội mô và tế bào có chân và các rãnh lọc giữa các tế bào có chân. Màng lọc này cho phép nước, ion và các phân tử nhỏ từ dòng máu đi vào khoang Bowman (khoang giữa hai lớp của bao Bowman). Các protein lớn và/hoặc có điện tích âm không thể đi vào được khoang Bowman nhờ đó ở lại trong máu. Màng đáy gồm ba lớp: lớp trong suốt ở ngoài, lớp đặc ở giữa và lớp trong suốt ở trong. Lớp trong suốt ở ngoài nằm cạnh các chân của tế bào có chân. Lớp đặc nằm giữa chứa các collagen loại IV và laminin. Lớp này đóng vai trò như màng lọc chọn lọc các đại phân tử, ngăn không cho các protein lớn đi vào khoang Bowman. Lớp trong suốt ở ngoài nằm cạnh lớp tế bào nội mô. Lớp này chứa heparan sulfat, một glycosaminoglycan tích điện âm góp phần lọc các phân tử tích điện âm.

Cầu thận có hai cực, một cực mạch và một cực niệu. Cực mạch là vị trí tiểu động mạch đến và tiểu động mạch đi đến và rời khỏi búi mạch trong bao Bowman.

Cực niệu nằm đối diện với cực mạch. Đây là nơi xuất phát của ống lượn gần.

Dịch từ máu trong búi mạch thu được trong bao Bowman được gọi là "nước tiểu đầu" và sau đó sẽ đi dọc theo nephron để hình thành nước tiểu.

Đặt tên
Cầu thận còn có tên cầu Malpighian, được đặt tên theo Marcello Malpighi (1628–1694), một bác sĩ và nhà sinh học người I-ta-li-a. Hiện nay tên này không còn được sử dụng rộng rãi một phần để tránh nhầm lẫn với tiểu thể Malpighi của lách.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Histology image: 16003loa – Histology Learning System at Boston University
 MedEd at Loyola Histo/practical/kidney/hp16-53.html


title: Gnopharmia irakensis

text:
Gnopharmia irakensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Gnopharmia


title: Wagneria gagatea

text:
Wagneria gagatea là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Wagneria


title: Cúp quốc gia Wales 2012–13

text:
Cúp quốc gia Wales FAW 2012–13 là mùa giải thứ 126 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp hàng năm dành cho các đội bóng ở Wales. Giải đấu 2012–13 khởi tranh từ ngày 18 tháng 8 năm 2012, kết thúc vào tháng 5 năm 2013. Đội vô địch được quyền tham gia vòng loại thứ nhất của UEFA Europa League 2013–14.

Vòng loại thứ nhất
Vòng loại thứ nhất diễn ra vào ngày thứ Bảy 18 hoặc Chủ Nhật 19 tháng 8 năm 2012.

Bắc

|}

Nam

|}

Vòng loại thứ hai
Vòng loại thứ hai diễn ra vào ngày thứ Bảy 8 hoặc Chủ Nhật 9 tháng 9 năm 2012.

Bắc

|}

Nam

|}

Vòng Một
Vòng Một diễn ra vào ngày thứ Bảy 6 hoặc Chủ Nhật 7 tháng 10 năm 2012.

Bắc

|}

Nam

|}

Vòng Hai
Vòng Hai diễn ra vào ngày thứ Bảy 10 hoặc Chủ Nhật 11 tháng 11 năm 2012.

Bắc

|}

Nam

|}

Vòng Ba
Vòng Ba diễn ra vào ngày thứ Bảy 8 hoặc Chủ Nhật 9 tháng 12 năm 2012.

|}

Vòng Bốn
Vòng Bốn diễn ra vào ngày thứ Bảy 26 hoặc Chủ Nhật 27 tháng 1 năm 2013.

|}

Tứ kết
Các trận Tứ kết diễn ra vào ngày 1 và 2 tháng 3 năm 2013.

|}

Bán kết
Các trận Bán kết diễn ra vào ngày 6 tháng 4 năm 2013.

|}

Chung kết

Tham khảo

2012–13
1


title: Thẻ khai khởi hành

text:
Thẻ khai khởi hành là một giấy tờ pháp lý được sử dụng cho việc nhập cảnh để cung cấp định danh của hành khách và cung cấp hồ sơ về việc nhập cảnh của một người vào quốc gia đó.
Nó còn đóng vai trò như tờ khai y tế đặc điểm nhận dạng dành cho người không phải công dân nước đó.

Thông tin trên thẻ

Những thông tin chính trên thẻ khai khởi hành bao gồm:
 Họ tên
 Quốc tịch
 Số hộ chiếu
 Số chuyến bay hoặc tên hãng hàng không, loại tàu
 Mục đích chuyến đi: nghỉ dưỡng, giáo dục/du học, thăm thân nhân/gia đình, công tác, ngoại giao
 Thời gian ở lại
 Địa điểm (điểm dừng của chặn kế)
 Địa chỉ tại quốc gia đó
Hành khách yêu cầu phải ký tên, ghi ngày và đảm bảo tất cả thông tin đều chính xác và đầy đủ.

Hành khách trên chuyến bay quốc tế yêu cầu phải điền thẻ khai khởi hành với thẻ lên máy bay và hộ chiếu khi đi qua chổ nhập cảnh của hải quan.

Miễn trừ và tích hợp với thẻ khai nhập cảnh
 Châu Á
Tuỳ thuộc vào thẩm quyền, người nhập cảnh sẽ được cấp thẻ bao gồm phần nhập cảnh và khởi hành tại nơi dùng chung một số sê ri/kiểm soát chung để nhận dạng. Người du lịch thường yêu cầu giữ lại thẻ này trong hộ chiếu và sử dụng thẻ tương tự khi xuất cảnh nước đó. Một số khu vực pháp lý có hệ thống này là Hồng Kông, Ma Cao, Malaysia, Singapore, Indonesia, Mỹ, Brazil và Thái Lan. Hồng Kông và Ma Cao có thẻ khởi hành dưới dạng bản sao của tờ khai nhập cảnh nhưng số chuyến bay, điểm chuyển tiếp và chữ ký được để trống trong khi 6 mục kế tiếp dành cho thẻ khai nhập cảnh yêu cầu ít thông tin hơn, nhưng chúng được kết hợp với nhau có thể cho phép nhân viên nhập cảnh xé ra từng phần và hầu tại có tại các quốc gia ASEAN.
Khoảng thời gian ngắn từ năm 2009 đến năm 2010, Philippines cũng có thẻ bao gồm nhập cảnh và khởi hành. Tất cả hành khách, không phân biệt quốc tịch, đều yêu cầu điền vào phần nhập cảnh và yêu cầu người nhập cảnh phải giữ lại phần khởi hành. Mặc khác cư dân Philippines sẽ phải điền thẻ khai nhập cảnh khác cho chuyến bay kế tiếp khi rời khỏi Philippines. Cuối năm 2011, Cục nhập cảnh quay lại sử dụng thẻ cũ. Vào năm 2014, Cục nhập cảnh đổi màu thẻ, thẻ nhập cảnh có màu xanh, thẻ khởi hành có màu đỏ. Vào năm 2018, ngoại quan của thẻ cùng với màu sắc đã thay đổi, thẻ nhập cảnh có màu đỏ, thẻ khởi hành có màu xanh lá. Từ năm 2014, Cục nhập cảnh chỉ yêu cầu cư dân Philippines điền vào thẻ khai khởi hành, trong khi người nước ngoài/du khách chỉ điền thẻ khai nhập cư.
Từ ngày 16 tháng 9 năm 2017, thẻ khai nhập cảnh/khởi hành không còn yêu cầu tại điểm kiểm nha nhập Thái khi đến/đi Thái Lan.
 Úc
Thẻ khởi hành hoàn toàn hủy bỏ tại Úc vào ngày 1 tháng 7 năm 2017 đánh dấu sự kết thúc thủ tục này từ năm 1960. Trước đó vào tháng 3 năm 2015 sân bay Brisbane đề nghị hành khách sử dụng ứng dụng để in thẻ khởi hành tại gian hàng thẻ khởi hành trong khu vực ga quốc tế. Trong nhiều năm qua thẻ đã được thiết kế lại (làm nhỏ hơn) và sử dụng thiết kế khác. Mãi đến thập niên 2000 thẻ khởi hành còn được đóng dấu với ngày xuất nhập cảnh và tem cảng cùng với hộ chiếu du lịch.
 Ấn Độ
Vào tháng 7 năm 2017, người dân Ấn Độ khi bay ra khỏi Ấn Độ sẽ được miễn điền thẻ khởi hành. Điều này chỉ áp dụng khi đi du lịch bằng sân bay.

Xem thêm

Thẻ khai nhập cảnh
Hộ chiếu
Thị thực

Tham khảo

Giấy tờ du lịch quốc tế


title: Euagrotis espoetia

text:
Euagrotis espoetia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euagrotis


title: Panopoda cressoni

text:
Panopoda cressoni là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panopoda


title: High Hopes (bài hát của Panic! at the Disco)

text:
"High Hopes" là một bài hát của ban nhạc người Mỹ Panic! at the Disco nằm trong album phòng thu thứ sáu của họ, Pray for the Wicked (2018). Nó được phát hành vào ngày 23 tháng 5 năm 2018 như là đĩa đơn thứ hai trích từ album bởi Fueled by Ramen và DCD2 Records. Bài hát được đồng viết lời và sản xuất bởi Jake Sinclair và Jonas Jeberg, với sự tham gia đồng viết lời từ thành viên của nhóm Brendon Urie cũng như Jenny Owen Youngs, Lauren Pritchard, Sam Hollander, William Lobban-Bean, Taylor Parks, và Ilsey Juber; bên cạnh đóng góp hỗ trợ sản xuất từ Jonny Coffer. "High Hopes" là một bản pop rock kết hợp với những yếu tố của alternative rock mang nội dung đề cập đến hành trình từ thất bại đến thực hiện hóa ước mơ của một người đàn ông, trong đó anh thuật lại những điều ước của bản thân trong cuộc sống, và bây giờ anh đang nhìn lại chính mình sau khi cuộc đấu tranh đã trải qua và quá trình đi đến thành công của hiện tại.

Sau khi phát hành, "High Hopes" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu hấp dẫn, chất giọng của Urie, thông điệp truyền tải tích cực cũng như quá trình sản xuất nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng tại giải thưởng âm nhạc Billboard năm 2019 cho Top Bài hát Rock và một đề cử tại giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2019 cho Bài hát Pop/Rock được yêu thích nhất. "High Hopes" cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại và là tác phẩm thành công nhất của Panic! at the Disco trên thị trường quốc tế, đứng đầu bảng xếp hạng ở Ba Lan cũng như lọt vào top 10 ở nhiều thị trường lớn như Úc, Bỉ, Canada, Phần Lan, Đức, Hungary, Israel, Hà Lan, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ hai của nhóm vươn đến top 10 và đạt thứ hạng cao nhất tại đây.

Video ca nhạc cho "High Hopes" được đạo diễn bởi Brendan Walter và Mel Soria, trong đó bao gồm những cảnh Urie bước đi trên đường phố và phía ngoài của một tòa nhà chọc trời để gặp ban nhạc của anh ở phía trên. Nó đã chiến thắng một đề cử tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2019 ở hạng mục Video Rock xuất sắc nhất. Để quảng bá bài hát, Panic! at the Disco đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Today, The Voice, giải Video âm nhạc của MTV năm 2018 và giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2018, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của họ. Kể từ khi phát hành, "High Hopes" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Walk off the Earth, The Vamps, Mike Tompkins và Our Last Night, cũng như được sử dụng cho nhiều sự kiện thể thao và chiến dịch bầu cử bởi giai điệu và thông điệp của bài hát. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 7 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Danh sách bài hát
Tải kĩ thuật số – White Panda phối lại
"High Hopes" (White Panda phối lại) – 2:56

Tải kĩ thuật số – Don Diablo phối lại
"High Hopes" (Don Diablo phối lại) – 3:05

Tải kĩ thuật số – bản trực tiếp
"High Hopes" (trực tiếp) – 3:22

Thành phần thực hiện

Brendon Urie – giọng chính, giọng nền, viết lời, trống, piano
Jake Sinclair – viết lời, sản xuất, guitar, giọng nền, bass
Jenny Owen Youngs – viết lời
Lauren Pritchard – viết lời
Sam Hollander – viết lời
William Lobban-Bean – viết lời, lập trình
Jonas Jeberg – viết lời, sản xuất
Taylor Parks – viết lời
Ilsey Juber – viết lời, giọng nền
Jonny Coffer – hỗ trợ sản xuất, lập trình
Kenneth Harris – guitar, giọng nền
Rouble Kapoor – kỹ sư
Suzy Shinn – kỹ sư, giọng nền
Claudius Mittendorfer – phối khí
Rob Mathes – nhạc trưởng, sắp xếp dàn nhạc
Bruce Dukov – vĩ cầm
Katia Popov – vĩ cầm
Charlie Bisharat – vĩ cầm
Steve Erdody – trung hồ cầm

Peter Hanson – vĩ cầm
Peter Lale – vĩ cầm trầm
Thomas Bowes – vĩ cầm
Caroline Dale – trung hồ cầm
Emlyn Singleton – vĩ cầm
Tom Pigott-Smith – vĩ cầm
Cathy Thompson – vĩ cầm
Bruce White – vĩ cầm trầm
Julie Gigante – vĩ cầm
Morgan Jones – saxophone
Warren Zielinski – vĩ cầm
Rita Manning – vĩ cầm
Maya Magub – vĩ cầm
Brian Dembow – vĩ cầm trầm
Shawn Mann – vĩ cầm trầm
Tereza Stanislav – vĩ cầm
Serena McKinney – vĩ cầm
Robert Brophy – vĩ cầm trầm
Helen Nightengale – vĩ cầm

Jessica Guideri – vĩ cầm
Eric Byers – trung hồ cầm
Zach Dellinger – vĩ cầm trầm
Tim Gill – trung hồ cầm
Jackie Hartley – vĩ cầm
Lisa Liu – vĩ cầm
Jonathan Bradley – kèn
Jacob Braun – vĩ cầm trầm
Ryan Dragon – kèn đồng
Mike Rocha – kèn
Peter Slocombe – saxophone
Jason Fabus – saxophone
Emily Lazar – master
Amber Jones – master
Chris Allgood – master
Jason Moser – master
Rachel White – master
Sacha Bambadji – master

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
Billboard Hot 100 cuối năm 2019

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2018
Bài hát năm 2018
Bài hát của Panic! at the Disco
Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Top 40
Đĩa đơn quán quân Billboard Alternative Songs
Đĩa đơn quán quân Billboard Dance/Mix Show Airplay
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)
Đĩa đơn quán quân tại Ba Lan
Đĩa đơn của Fueled by Ramen


title: Taxi (phim truyền hình)

text:
Taxi là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Phạm Ngọc Châu làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 18h00 từ Chủ Nhật đến thứ 3 hàng tuần bắt đầu từ ngày 12 tháng 7 năm 2009 và kết thúc vào ngày 24 tháng 8 năm 2009 trên kênh HTV9.

Nội dung
Taxi xoay quanh Tuấn (Trí Quang) và Bảo (Khương Ngọc) – hai anh chàng tài xế taxi. Trước đây Tuấn là trinh sát còn Bảo là con của một Giám đốc công ty tên tuổi. Hai thái cực ấy tình cờ chạm mặt và từ những hiểu lầm, định kiến ban đầu, Tuấn và Bảo đã dần dần trở nên thấu hiểu nhau, cùng trải qua những giờ phút sinh tử...

Diễn viên
Khương Ngọc trong vai Bảo
Trí Quang trong vai Tuấn
Hoài An trong vai Ngọc
Hữu Luân trong vai Ông Bình
Thiên Hương trong vai Bà Linh
Trương Quỳnh Anh trong vai Lan
Quốc Huy trong vai Hiếu
Quỳnh Anh trong vai Lệ
Huỳnh Anh Tuấn trong vai Luật sư Thắng
Đinh Y Nhung trong vai Song Trúc
NSƯT Phi Điểu trong vai Bà Tâm
Công Ninh trong vai Ông Tùng
Ngân Quỳnh trong vai bồ Sĩ
Cùng một số diễn viên khác....

Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Tình yêu chợt đến" do Quang Anh sáng tác và Lan Phương thể hiện.

Sản xuất
Quá trình quay phim chính của bộ phim diễn ra trong năm 2008. Kịch bản tác phẩm do nhóm biên kịch công ty Cánh Đồng Gió viết theo đơn đặt hàng của TFS. Bối cảnh phim chủ yếu diễn ra trên đường vào giờ cao điểm. Đây được coi là bộ phim truyện truyền hình Việt Nam đầu tiên lấy chủ đề về nghề lái taxi và cũng là bộ phim đầu tiên do đạo diễn Phạm Ngọc Châu cầm trịch. Dù có nội dung tập trung vào hai nhân vật chính là tài xế taxi, bộ phim cũng được cài cắm nhiều tình huống mang hơi hướng hình sự, đua xe... vì vậy việc quay phim thường phải diễn ra vào buổi đêm thay vì ban ngày. Vấn đề về dựng phim đã gặp phải nhiều khó khăn khi không thể tìm được một nơi có bãi đậu xe, văn phòng giống đời thực, dù vậy vào sát ngày bấm máy, một công ty taxi đã cho đoàn phim mượn bối cảnh để quay phim. Hai diễn viên chính của bộ phim lần lượt do Khương Ngọc và Trí Quang đảm nhận, trong đó để nhập tâm vào nhân vật, các diễn viên đã phải thức dậy từ bốn giờ sáng để đến những bãi xe quan sát thực tế. Các cảnh quay mạo hiểm trong phim cũng được hai diễn viên chính tự thực hiện.

Đón nhận
Tại thời điểm phát sóng, Taxi đã thu hút lượng lớn người xem, được cho là vì khai thác đề tài mới lạ và hiếm hoi so với các bộ phim cùng thời điểm. Bài viết của báo Tuổi Trẻ đã khen ngợi bộ phim khi thể hiện một cách gần gũi và chân thực với những tình huống bất công hay cảm động về tình người "được đặt dưới lăng kính nhẹ nhàng, dí dỏm và chia sẻ", dù vậy vẫn chỉ ra những thiếu sót trong phim như hóa trang quá kỹ làm giảm tính chân thực của nhân vật hay những hạn chế về mặt kinh phí và nhà tài trợ. Diễn xuất của Khương Ngọc cũng nhận về nhiều đánh giá tích cực và là vai diễn đầu tiên mang về cho anh đề cử tại giải HTV Awards 2009.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Taxi trên HPLUS Films

Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2009
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9
Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS


title: Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1981 – Đơn nữ

text:
Hạt giống số 3 Tracy Austin đánh bại Martina Navratilova 1–6, 7–6(7–4), 7–6(7–1) trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1981. Hạt giống số 1 Chris Evert là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở bán kết trước Martina Navratilova. Trận thua đã chấm dứt chuỗi 6 trận chung kết Mỹ Mở rộng liên tiếp của Evert.

Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Tracy Austin là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.

  Chris Evert (Bán kết)
  Andrea Jaeger (Vòng hai)
  Tracy Austin (Vô địch)
  Martina Navratilova (Chung kết)
  Hana Mandlíková (Tứ kết)
  Sylvia Hanika (Tứ kết)
  Wendy Turnbull (Vòng ba)
  Pam Shriver (Vòng bốn)
  Virginia Ruzici (Vòng ba)
  Mima Jaušovec (Vòng hai)
  Barbara Potter (Bán kết)
  Bettina Bunge (Vòng bốn)
  Regina Maršíková (Vòng một)
  Kathy Jordan (Vòng bốn)
  Sue Barker (Vòng hai)
  Dianne Fromholtz (Vòng một)

Vòng loại

Kết quả

Key
 Q = Qualifier
 WC = Wild Card
 LL = Lucky Loser
 r. = retired

Chung kết Eight

Earlier rounds

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Xem thêm
 Evert–Navratilova rivalry

Tham khảo

Liên kết ngoài
 1981 US Open on ITFtennis.com , nguồn kết quả

Đơn nữ
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng theo năm - Đơn nữ
Quần vợt nữ năm 1981
Thể thao nữ Mỹ năm 1981


title: Palyas auraria

text:
Palyas auraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palyas


title: Raghuva thomalae

text:
Raghuva thomalae là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Raghuva

sv:Raghuva thomalae


title: USS Julius A. Raven (APD-110)

text:
USS Julius A. Raven (APD-110) là một tàu vận chuyển cao tốc lớp Crosley, nguyên được cải biến từ chiếc DE-600, một tàu hộ tống khu trục lớp Rudderow, và đã phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Trung úy Hải quân Julius Arthur Raven (1918-1942), phi công từng phục vụ cùng một liên đội tuần tra tại khu vực quần đảo Aleut, đã mất tích trong một phi vụ trinh sát đến đảo Kiska vào ngày 9 tháng 8, 1942 và được truy tặng Huân chương Chữ thập Bay Dũng cảm. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế năm 1946, rồi được chuyển cho Hàn Quốc năm 1966 và tiếp tục phục vụ như là chiếc ROKS Ung Po (PG-83) cho đến năm 1984. Con tàu bị tháo dỡ sau đó.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế của lớp Crosley dựa trên việc cải biến lớp tàu hộ tống khu trục Rudderow. Cấu trúc thượng tầng con tàu được mở rộng, đồng thời tháo dỡ bớt vũ khí trang bị để lấy chỗ bố trí nơi nghỉ cho 162 binh lính được vận chuyển cùng khoảng 40 tấn trang bị. Hệ thống động lực tương tự như với các lớp Buckley và Rudderow; là kiểu động cơ turbine-điện General Electric, cung cấp điện năng cho mô-tơ điện để dẫn động hai trục chân vịt.

Dàn vũ khí được giữ lại bao gồm một khẩu pháo /38 cal bố trí một phía trước mũi; ba khẩu đội pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đôi và sáu pháo phòng không Oerlikon 20 mm; vũ khí chống ngầm gồm hai đường ray Mk. 9 để thả mìn sâu. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 15 sĩ quan và 168 thủy thủ; và con tàu được bố trí tiện nghi để vận chuyển 12 sĩ quan cùng 150 binh lính đổ bộ.

Julius A. Raven được đặt lườn như là chiếc DE-600 tại Xưởng tàu Bethlehem-Hingham ở Hingham, Massachusetts vào ngày 26 tháng 1, 1944. Nó được hạ thủy vào ngày 3 tháng 3, 1944, được đỡ đầu bởi bà Irene E. Raven, vợ góa của Trung úy Raven. Đang khi được hoàn thiện, con tàu được xếp lại lớp như một tàu vận chuyển cao tốc vào ngày 17 tháng 7, 1944, mang ký hiệu lườn mới APD-110, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 6, 1945 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân William J. Barney, Jr.

Lịch sử hoạt động

USS Julius A. Raven
Được đưa vào hoạt động quá trễ để có thể tham gia vào Thế Chiến II, sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển Caribe, Julius A. Raven phục vụ như một tàu huấn luyện dành cho sĩ quan tại Miami, Florida. Con tàu được cho xuất biên chế vào ngày 31 tháng 5, 1946 và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương, neo đậu cùng Đội Florida tại Green Cove Springs, Florida. Đến tháng 7, 1959, nó được kéo đến Đội Texas tại Orange, Texas, nhưng tiếp tục bị bỏ không trong thành phần dự bị cho đến khi được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 15 tháng 1, 1966.

ROKS Ung Po (PG-83)

Julius A. Raven được chuyển cho Cộng hòa Hàn Quốc mượn vào ngày 13 tháng 1, 1966 trong khuôn khổ Chương trình Viện trợ Quân sự, và phục vụ cùng Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc như là chiếc pháo hạm ROKS Ung Po (PG-83). Ung Po lần lượt được xếp lại lớp thành APD-825 (tàu vận chuyển cao tốc), rồi thành DE-823 (tàu hộ tống khu trục). Quyền sở hữu con tàu được Hoa Kỳ chuyển giao cho Hàn Quốc vào ngày 15 tháng 11, 1974. Con tàu ngừng hoạt động năm 1984 và bị tháo dỡ sau đó.

Phần thưởng
Nguồn: Navsource Naval History

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 NavSource Online: Amphibious Photo Archive USS Julius A Raven (APD-110) ex (DE-600)

Lớp tàu vận chuyển cao tốc Crosley
Lớp tàu hộ tống khu trục Rudderow
Tàu đổ bộ của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu đổ bộ trong Thế Chiến II
Tàu được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc
Tàu frigate của Hải quân Cộng hòa Hàn Quốc
Tàu thủy năm 1944


title: Nyctemera obtusa

text:
Nyctemera obtusa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nyctemera


title: Nanium nogueri

text:
Nanium nogueri là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nanium


title: Perizoma promiscuaria

text:
Perizoma promiscuaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Chánh án Tòa án Tối cao Nhật Bản

text:
Trưởng quan Sở Tài phán Tối cao (最高裁判所長官 Saikōsaibansho-chōkan) là Chánh án Tòa án Tối cao Nhật Bản và là người đứng đầu nhánh tư pháp của chính phủ Nhật Bản.

Chánh án được Thiên hoàng Nhật Bản bổ nhiệm theo nghi thức sau khi được Nội các đề cử; trong thực tế, đây là theo khuyến nghị của cựu Chánh án. Theo Hiến pháp Nhật Bản, quan chức duy nhất khác được Thiên hoàng bổ nhiệm là Thủ tướng, nhấn mạnh địa vị của Tòa án là độc lập với chính phủ được bầu.

Danh sách

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Hồ sơ chính thức

Chính trị Nhật Bản


title: Paradrina milleri

text:
Paradrina milleri là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paradrina


title: Kaliska, Hạt Szczecinek

text:
Kaliska  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Biały Bór, thuộc hạt Szczecinek, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía bắc Biały Bór,  về phía đông bắc của Szczecinek và  về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Ngôi làng có dân số 200 người.

Tham khảo


title: Dương Hà (định hướng)

text:
Dương Hà có thể là:

Địa danh
 Xã Dương Hà, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.

Tên người
Thiếu tướng Dương Hà


title: Do dự

text:
Theo Viện Ngôn ngữ học Việt Nam, do dự là thái độ không dứt khoát làm vì còn nghi ngại.

Tham khảo

Quyết định