title: Madagascar 3: Thần tượng châu Âu

text:
Madagascar 3: Thần tượng châu Âu (tên tiếng Anh: Madagascar 3: Europe's Most Wanted, với tên ngắn gọn là Madagascar 3) là bộ phim hoạt hình hài hước năm 2012 của Mỹ, được định dạng 3D, sản xuất bởi hãng DreamWorks Animation và được phát hành bởi hãng Paramount Pictures. Đây là phần thứ ba là phần mới nhất của loạt phim, với hai tập trước là Madagascar (2005) và Madagascar 2 (2008), và là bộ phim đầu tiên được định dạng 3D trong loạt phim. Bộ phim được đạo diễn bởi Eric Darnell, Tom McGrath và được công chiếu rộng rãi trên toàn thế giới vào ngày 8 tháng 6 năm 2012. Madagascar 3 ra mắt đầu tiên vào ngày 18 tháng 5 trước công chúng tại Liên hoan phim Cannes 2012 tại Pháp.

Tựa đề tiếng Anh
Tựa đề tiếng Anh Madagascar 3: Europe's Most Wanted dịch ra đúng nghĩa là Madagascar 3: những kẻ bị truy nã nhất châu Âu. Hai từ "Most Wanted" trong tựa đề không có nghĩa là "được mong muốn nhất" hay "thần tượng" mà là "những kẻ cần bị giao nộp nhất". Trong phim, Alex, Marty, Melman, và Gloria đang cố tìm cách trở về nhà ở Thành phố New York. Nhưng lần này, chuyến đi đã đưa họ đến châu Âu và chính tại đây họ bị đội trưởng đặc trách kiểm soát động vật của Monaco là Chantel DuBois săn đuổi gắt gao.

Cốt truyện
Bộ phim là phần tiếp theo của phần hai, Madagascar 2. Khi cả bốn con thú: Alex (sư tử), Marty (ngựa vằn), Melman (hươu cao cổ) và Gloria (hà mã) đã về đến châu Phi, Alex gặp cơn ác mộng rằng tất cả sẽ bị kẹt lại châu Phi mãi mãi và không được về quê mình là Thành phố New York nữa. Thế là cả bọn cùng nảy ý tưởng tới Monte Carlo (Monaco) để xin Hội Cánh cụt cấp máy bay về lại New York.

Tại Monte Carlo, Hội Cánh cụt và hai con tinh tinh (Mason và Phil) đóng giả làm Vua của Versailles đến sòng bạc và cả bọn đều thắng tất cả số tiền tại sòng bạc. Đến khi đó, Alex đã đến và xin lỗi Hội Cánh cụt, và Hội Cánh cụt đã đồng ý. Nhưng chuyện khốn đốn thay khi Trưởng ban An ninh Động vật của Monaco (DuBois) biết tin và bà ta muốn săn đầu sư tử, do đó đã lùng sục tìm Alex khắp nơi. Hội Cánh cụt cấp máy bay nhưng đến quãng đường sắt ở châu Âu thì bị vỡ tan tành, và cả Alex, Marty, Melman, Gloria, Hội cánh cụt và tinh tinh giả vờ làm diễn viên xiếc để lên tàu, và tất cả diễn viên trên tàu đều đồng ý đi nhờ đoàn tàu lửa của gánh xiếc. Trên tàu lại xuất hiện thêm nhiều nhân vật mới, là các diễn viên xiếc, với các nhân vật chủ chốt: Vitaly (một con hổ đực Nga, đóng vai trò nhảy vòng), Gia (báo đốm cái, vai lộn nhào), Stefano (hải cẩu Ý, thổi kèn, bắn đại bác), Sonya (gấu cái, người tình của Stefano). Hành trình của cả đoàn là tới Roma (Ý), Luân Đôn (Anh) và New York (Mỹ). Đến đây, Hội Cánh cụt dành ra số tiền thắng cược trong sòng bài để mua gánh xiếc, nhưng buổi biểu diễn dở tệ và lộn xộn khiến Alex rất ngạc nhiên.

Buổi tối, Stefano tiết lộ lý do mà đoàn xiếc bị thất bại như vậy. Anh ta kể rằng do Vitaly bị thương khi lộn vòng qua chiếc nhẫn (bị bỏng), do đó Vitaly không có hứng thú làm xiếc nữa. Hơn nữa, anh ta (Vitaly) là "linh hồn" của gánh xiếc, luôn làm gánh xiếc sáng tạo, đổi mới. Do đó, từ lúc đó cả đoàn không thể có cảm hứng làm việc được nữa. Thế là Alex đã trực tiếp truyền cảm hứng cho gánh xiếc và làm cả gánh xiếc thích thú, hoạt động hết công sức. Do vậy, khi tàu cập bến Luân Đôn, cả đoàn đã có một buổi trình diễn ấn tượng và được Chủ Gánh xiếc ở New York đồng ý cho lưu diễn tại đấy. Nhưng không may, mụ đàn bà Trưởng ban Động vật vẫn theo đuổi, và bà cầm tờ báo trên mạng có ghi "Central Park Lion's Still Missing" (Chú Sư tử tại Công viên Trung tâm vẫn đang mất tích) kèm theo mấy mũi tên tẩm thuốc ngủ. Nhưng lần này, mụ ta cũng bị đánh bay xa. Không may, tờ giấy lọt vào tay Gia và cô cùng các diễn viên xiếc đã trách móc rằng Alex và cả bọn đã lừa dối đoàn xiếc và đuổi họ về Công viên Trung tâm.

Sau đó, Trưởng ban Động vật đã có mặt tại Công viên Trung tâm, ẩn nấp và tới khi Alex tới nơi, mụ bắn thuốc ngủ vào tất cả. Hội Cánh cụt biết tin, bèn bàn bạc chiến dịch giải cứu với gánh xiếc.

Cùng lúc đó, mụ Trưởng ban chưa kịp giết Alex, thì các nhân viên an ninh của Công viên chạy ra và tin rằng mụ là người giải cứu Alex về New York. Do đó, mụ được ban thưởng hậu hĩnh với số tiền 1.000.000 đô la Mỹ. Nhưng mụ vẫn không buông tha cho Alex. Mụ cầm mũi tên có tẩm thuốc độc liều mạnh, cho vào găng tay cổ động và chĩa vào Alex chực bắn. Rất may, đoàn xiếc đã đến kịp thời và giải cứu. Trong lúc đó, mụ Trưởng ban bị "gậy ông đập lưng ông" khi bị bắn mũi tên tẩm thuốc ngủ và trước đó, Alex thực hiện kiểu lộn nhào "Americano" (theo tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "Mỹ") và làm cho mụ Trưởng ban đau điếng.

Sau khi giải cứu, Alex quyết định đi theo rạp xiếc cùng Melman, Marty và Gloria, để lại mụ Trưởng ban trên con tàu chở hàng đi Madagascar.

Lồng tiếng
Sau đây là danh sách những người lồng tiếng chủ chốt trong Madagascar 3

Ngoài ra còn sự góp giọng của Danny Jacobs, Vinnie Jones, Steve Jones, Nick Fletcher, Daniel O'Connor... trong vai những chú chó của rạp xiếc, các thành viên trong Hội Cánh cụt... và nhiều vai diễn khác.

Công chiếu
Bộ phim được công chiếu đầu tiên trước công chúng ngày 18 tháng 5 năm 2012 tại Liên hoan phim Cannes 2012 tại Pháp và được công chiếu rộng rãi trên các rạp chiếu phim trên toàn thế giới vào ngày 8 tháng 6.

Nhạc phim

Album nhạc phim Madagascar 3: Europe's Most Wanted được phát hành vào ngày 5 tháng 6 năm 2012 bởi Hans Zimmer.

Chú thích

Phim năm 2012
Hoạt hình Mỹ
Phim hài hoạt hình
Phim hài Mỹ
Phim hoạt hình phiêu lưu
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim 3D
Phim tiếng Anh
Phim thiếu nhi Mỹ
DreamWorks Animation
Phim của Paramount Pictures
Phim hãng Pacific Data Images
Phim lấy bối cảnh ở Pháp
Phim 3D năm 2012
Phim 3D Mỹ
Phim hoạt hình máy tính
Phim hoạt hình máy tính năm 2012
Phim hài thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở Luân Đôn
Phim lấy bối cảnh ở Monaco
Phim lấy bối cảnh ở thành phố New York
Phim tiếp nối
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim về động vật
Phim hoạt hình Mỹ
Phim IMAX
Phim Mỹ
Phim hoạt hình năm 2012
Nhạc nền phim của Hans Zimmer


title: Pterolophia griseofasciata

text:
Pterolophia griseofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia


title: Batha Ouest

text:
Batha Ouest là một tỉnh của Chad ở vùng Batha, một vùng của Chad với thủ phủ là Ati.

Hành chính
Tỉnh gồm 3 phó tỉnh (sous-préfectures):

 Ati
 Djedaa
 Koundjourou

Tham khảo

Tỉnh của Chad
Vùng Batha


title: Plusiodonta wahlbergi

text:
Plusiodonta wahlbergi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Plusiodonta


title: Vũ điệu thần chết

text:
Vũ điệu thần chết có thể là:
 Lời bóng gió xuất hiện vào cuối thời kỳ Trung cổ để ám chỉ cái chết.
 Tác phẩm:
Của Jeffery Deaver
Của Stephen King
 Của Laurell K. Hamilton
 Của The Faint
 Của Camille Saint-Saëns
 Của The Agonist
 Của Jonathan Creek

Tham khảo


title: Tội ác của Đức Quốc Xã đối với Ba Lan

text:
Những tội ác chống lại Ba Lan được gây ra bởi Đức Quốc Xã và những lực lượng công tác trong cuộc tấn công Ba Lan (1939), cùng với những tiểu đoàn phụ trợ trong suốt cuộc chiếm đóng trong Chiến tranh thế giới thứ hai, bao gồm những cuộc thảm sát có hệ thống đối với người Do Thái Ba Lan và những người Ba Lan thiểu số (không phải Do thái). Quân Đức cho rằng rằng những cuộc thảm sát này dựa trên thuyết chủng tộc của Đức Quốc Xã, thuyết này đã cho rằng người Do Thái là 1 mối đe dọa và coi người Ba Lan và dân tộc Slav là những người hạ đẳng. Năm 1942, Đức Quốc Xã thực hiện kế hoạch giết người Do Thái ở những nước Châu Âu mà Đức chiếm đóng, và cũng như đề ra kế hoạch tận diệt người Ba Lan, bằng những cuộc thảm sát quy mô lớn, thanh lọc sắc tộc, bắt làm nô lệ, và đồng hóa một số lượng nhỏ người Ba Lan. Trong suốt Thế chiến 2, người Đức không chỉ sát hại hàng triệu người Do Thái và người Ba Lan,mà còn thanh lọc sắc tộc hàng triệu người thiểu số Ba Lan bằng di dời cưỡng bức, với ý định tạo không gian sống cho người Đức.

Những cuộc thảm sát đã cướp đi sinh mạng từ 2.7 tới 2.9 triệu người Do Thái Ba Lan và từ 1.8 tới 2.77 triệu người thiểu số Ba Lan, theo như Viện tưởng niệm quốc gia (IPN) thuộc chính phủ Ba Lan và các học giả khác.Với số lượng tổn thất nhân mạng lớn cùng với sự những cái chết dân sự không đáng kể của những người không phải là người Do Thái ở các quốc gia bị chiếm đóng "vượt trội về chủng tộc" như Đan Mạch và Pháp, đã chứng thực các chính sách diệt chủng nhắm vào người Ba Lan.

Các chính sách diệt chủng trong kế hoạch thực dân hóa của chính phủ Đức, Generalplan Ost, là tâm điểm của German tội ác chiến tranh của Đức đối với quốc gia Ba Lan, và tội ác chống lại loài người, được thực hiện từ năm 1939 đến năm 1945. những giả định ban đầu trong kế hoạc tổng thể của Đức Quốc Xã là trục xuất và tiêu diệt khoảng 85% (hơn 20 triệu) công dân Ba Lan thuộc dân tộc Ba Lan, 15% còn lại bị biến thành nô lệ lao động. Năm 2000, theo một đạo luật của Quốc hội Ba Lan, việc phổ biến kiến thức về các tội ác của Đức Quốc Xã và Liên Xô ở Ba Lan được giao cho Viện tưởng nhớ quốc gia, thành lập ở Warsaw vào 2 năm trước.

Từ khi bắt đầu cuộc chiến chống Ba Lan, Đức dự định thực hiện kế hoạch của Adolf Hitler, được đặt ra trong cuốn sách Mein Kampf, để có được "không gian sống (Lebensraum) ở phía đông để cho thực dân Đức định cư. Kế hoạch của Hitler đã kết hợp chủ nghĩa đế quốc cổ điển với tư tưởng chủng tộc của Đức Quốc Xã. Ngày 28/8/1939, trước khi xâm lược Ba Lan, Hitler đã cho phép các chỉ huy của mình giết "không thương hại hoặc thương xót, tất cả đàn ông, phụ nữ và trẻ em gốc Ba Lan."

Việc thanh lọc sắc tộc được thực hiện một cách có hệ thống với dân Ba Lan. Ngày 7/9/1939 Reinhard Heydrich tuyên bố rằng tất cả các quý tộc, giáo sĩ và người Do Thái Ba Lan sẽ bị giết. Ngày 12/9, Wilhelm Keitel đã bổ sunggiới trí thức của Ba Lan vào danh sách này. Ngày 15/3/1940, người đứng đầu SS, Heinrich Himmler tuyên bố: "Tất cả các chuyên gia Ba Lan sẽ bị bóc lột trong khu liên hợp công nghiệp quân sự của chúng ta. Sau đó, tất cả người Ba Lan sẽ biến mất khỏi thế giới này. Điều cấp bách là quốc gia Đức vĩ đại coi việc loại bỏ tất cả người Ba Lan là nhiệm vụ chính của mình." Vào cuối năm 1940, Hitler đã xác nhận kế hoạch loại trừ "tất cả các phần tử dẫn đầu ở Ba Lan".

Quotes

Citations

Tham khảo

  Reprint from Collins 1986 original, .

 Snyder, Timothy, Bloodlands: Europe between Hitler and Stalin, New York, Basic Books, 2010.

 Rada Ministrów, Official list of places of detainment of citizens of Poland related to WWII. Rozporzadzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 wrzesnia 2001 (Dz.U.2001.106.1154).
 Terese Pencak Schwartz, Five Million Forgotten: Non-Jewish Victims of the Shoah. The Holocaust Forgotten Memorial.
 USHMM, Poles: Victims of the Nazi Era. Holocaust Teacher Resource Center. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2013.

Quan hệ Ba Lan-Đức
Tội ác chiến tranh Đức Quốc xã ở Ba Lan
Holocaust ở Ba Lan


title: Service (The Walking Dead)

text:
Service là tập thứ tư trong Phần 7 của series phim truyền hình The Walking Dead. Tập phim được phát sóng trên kênh AMC của Mỹ vào ngày 13 tháng 11 năm 2016. Khi phát sóng tại Mỹ, tập phim đã được 11,40 triệu người xem trong đó có 5,4 triệu người từ 18-49 tuổi.

Nội dung tập
Ba ngày trôi qua  kể từ sau khi trở về Alexandria, Rick và Michonne đang nằm trên giường và quay lưng lại với nhau. Chợt Michonne quay sang nhìn Rick, người mà cô nghĩ rằng đang ngủ, rồi lặng lẽ ra khỏi giường, mặc quần áo, xuống dưới phòng khách lấy một khẩu súng giấu trong lò sưởi và rời khỏi. Cô không biết rằng Rick đã dậy và nhìn thấy cô rời đi.

Ra khỏi Alexandria, Michonne tới chỗ một cánh đồng vắng, trèo lên nóc một chiếc xe bỏ không ở đây và bắt đầu quan sát xung quanh. Ở nhà, Rick đi tới cũi của bé Judith và bế bé lên.

Rosita và Spencer lái xe tới chỗ cổng để chuẩn bị ra ngoài kiếm nhu yếu phẩm. Họ nhờ Eugene đang ngồi gần đó mở cổng hộ và hỏi xem liệu anh có muốn đi cùng không. Tuy nhiên, Eugene nói rằng mình đang bận sửa một máy phát nhạc để nạp cho The Saviors khi chúng đến đây. Đúng lúc đó, có tiếng của nhiều chiếc xe đi tới. Bước xuống từ đó là Negan cùng hơn 30 thành viên khác của The Saviors, trong đó có Daryl. Hắn liền đi tới trước cổng, dùng cây gậy Lucille gõ mạnh ba lần và yêu cầu được cho vào.

Rick liền chạy tới mở cổng rồi bảo rằng hắn đến quá sớm so với lời nói trước đó là 1 tuần sau mới tới. "Tại tao nhớ mày quá mà" - Negan nói rồi quay lại đập chết một xác sống đang tiến về phía họ. Hắn bảo rằng việc mình xử lý những xác sống tới gần Alexandria chính là đang "phục vụ" cho nhóm Rick. Sau đó, Negan đưa Lucille cho Rick cầm rồi cho quân tiến vào Alexandria. Khi Rick nhìn thấy Daryl và định hỏi chuyện, Negan liền cấm anh và tất cả những người khác tuyệt đối không được phép làm vậy.

Mặc cho Rick nói rằng anh đã để riêng một nửa đồ mà cộng đồng có ra cho The Saviors chỉ việc mang đi, Negan nói rằng hắn mới là người quyết định những thứ nào cần được lấy đi. Arat, một thành viên nữ cấp cao của The Saviors bắt đầu bảo đồng bọn đi lục soát từng căn nhà.

Trong khi Rick phải dẫn Negan đi xem quanh Alexandria, Dwight đi tới chỗ Rosita và Spencer rồi tịch thu hết súng mà họ có. Anh ta còn lấy đi chiếc mũ của Rosita, đổ hết nước của cô xuống đất và ra lệnh cho cô đi lấy chiếc mô tô của Daryl ở bên ngoài về. Với sự bực dọc, Rosita leo lên xe và cùng Spencer rời khỏi cộng đồng.

Tại cánh đồng kia, Michonne vẫn đang ngồi trên nóc chiếc xe và kiên nhẫn chờ đợi. Khi một xác sống từ xa xuất hiện, cô bắt đầu dùng khẩu súng mình đang có ngắm bắn. Sau rất nhiều phát đạn nhưng vẫn trượt, Michonne buộc phải rút kiếm ra xử lý con walker do nó đã đến quá gần. Tiến vào rừng, cô nhận ra rằng loạt đạn vừa rồi của mình đã bắn chết một con huơu.

Quay trở lại Alexandria, trong khi các thành viên The Saviors vẫn đang lục soát nhà của các cư dân, Negan được một kẻ tên Gary mang cho xem đoạn băng quay cảnh Rick được Deanna phỏng vấn lúc hồi đầu mới tới cộng đồng. Thấy Rick hồi đó kể rằng đã từng tiêu diệt rất nhiều kẻ ác, Negan mỉm cười mỉa mai và nói rằng giờ anh không còn có thể làm vậy nữa.

Tiếp đó, hắn bày tỏ thắc mắc rằng Maggie, người đang ốm yếu lúc cùng cả nhóm bị hắn bắt được và còn là vợ của "nạn nhân thứ hai", hiện đang ở đâu. Cha xứ Gabriel liền bước tới hỏi rằng liệu Negan có muốn bày tỏ niềm tiếc thương không. Nghe vậy, hắn quay qua hỏi Rick rằng liệu có phải Maggie đã chết không. Rick không nói gì và chần chừ trước khi tỏ vẻ xác nhận điều này. Họ cùng đi tới nghĩa trang của cộng đồng, nơi Negan nhìn thấy ngôi mộ của Maggie. Rick nhìn sang Gabriel thì thấy ông đang phủi đất trên quần. Trong lúc Negan đang nói rằng lẽ ra hắn định sẽ mời Maggie về làm "vợ" mình, có tiếng súng gần đó vang lên, khiến tất cả cùng vội vàng đi về phía đó.

Trong bệnh xá, Carl đang chĩa súng đe dọa David - một thành viên The Saviors. Cậu bảo rằng hắn ta đang lấy đi hết thuốc thang họ có trong khi lời chúng khẳng định trước đó sẽ chỉ là lấy đi một nửa. "Mấy người nên đi trước khi biết được rằng chúng tôi là những kẻ nguy hiểm đến thế nào" - Carl nói và trong khi Rick cố khuyên con trai hạ súng xuống, Negan lại tỏ vẻ hứng thú trước những lời của cậu. Cuối cùng, Carl đành hạ vũ khí khi Negan dọa sẽ giết hại thêm nhiều người. Vì hành động vừa rồi của cậu, Negan tuyên bố sẽ tịch thu toàn bộ súng của Alexandria.

Lát sau, Negan bảo Rick đưa hắn cùng đồng bọn tới kho vũ khí & lương thực, nơi họ gặp Olivia - người tự giới thiệu rằng mình là người ghi chép lại dữ liệu liên quan đến đồ được lấy ra sử dụng. Trong khi để đám tay sai đi thu hết súng, Negan bảo Rick rằng tạm thời hắn sẽ không lấy đi bất kỳ lương thực nào của Alexandria. Hắn cho rằng mối quan hệ giữa họ ban đầu có lẽ không được tốt đẹp, nhưng nếu biết điều hợp tác, Rick sẽ thấy hắn là người có lý lẽ thế nào. Negan hỏi rằng liệu có ai khác trong cộng đồng đang giữ súng bên ngoài không, và Rick trả lời rằng tất cả súng đều đang ở trong kho.

Bên ngoài, Rosita và Spencer tìm thấy xe của Daryl bên cạnh đường ray nơi anh ấy đã giấu nó. Vừa đưa chiếc mô tô lên xe, Spencer vừa bắt đầu phàn nàn về khả năng lãnh đạo của Rick và cho rằng chính Rick đã đẩy cộng đồng và tình cảnh như hiện tại. Anh ta không để ý rằng Rosita đã một mình lặng lẽ tiến vào rừng.

Arat kéo Olivia tới để báo với Negan rằng theo như sổ sách ghi chép, có hai khẩu súng bị thiếu trong kho vũ khí. Negan tỏ vẻ thất vọng vì Rick đã không trung thực và dọa sẽ giết Olivia nếu Rick không tìm được hai khẩu súng mất tích đó. Rick sau đó buộc phải triệu tập tất cả các cư dân tới nhà thờ để hỏi xem liệu có ai đang giữ chúng không. Anh cũng đồng thời thông báo rằng giờ đây Negan mới là kẻ nắm quyền và họ sẽ không có cách nào thoát khỏi sự cai trị của hắn. Eugene chợt nói rằng có một vài người không có mặt ở buổi tập trung này.

Rosita tìm thấy các thành viên The Saviors đi cùng Dwight đã gây ra cái chết của Denise, giờ đây chúng đã biến đổi thành xác sống và lang thang trong rừng. Cô giết hết chúng và lấy được một khẩu súng từ xác của một tên, mặc dù bên trong không có đạn. Khi Spencer tới được chỗ Rosita, cô nói rằng mình đang cần phải tìm súng vì nghĩ rằng Negan và đồng bọn của hắn sẽ tịch thu hết súng ở nhà.

Nghi ngờ Spencer là người đang giữ 2 khẩu súng do đã từng lấy đồ từ kho về dùng riêng, Rick cùng Gabriel và Aaron tới nhà của anh ta để lục soát. Vừa tìm kiếm, Gabriel bày tỏ suy nghĩ tích cực rằng sẽ có một lúc họ chống lại được Negan và bè lũ của hắn. Rick đáp lại ông bằng lời khen cho việc đã nhanh trí làm giả ngôi mộ của Maggie, dù anh vẫn giữ suy nghĩ rằng sẽ không thể chống lại kẻ địch. Cuối cùng, Rick tìm thấy hai khẩu súng mất tích cùng một ít lương thực được Spencer giấu trong lỗ thoát khí trên sàn nhà.

Ra khỏi nhà, Rick thấy Carl đang bực bội nhìn Enid bị tên David lúc nãy chọc ghẹo. Anh bèn trấn an con trai rằng chúng sẽ sớm rời khỏi đây rồi mang hai khẩu súng tới đưa cho Negan.

Rosita và Spencer về đến Alexandria khi Negan vừa cho một vài nhóm nhỏ của hắn mang đồ về trước. Đứng ở cổng, Rick nhìn thấy Michonne đang trốn trong một căn nhà bên ngoài và lén nhìn về phía họ. Sau một hồi cố thuyết phục Negan cho mình "vài giây", Rick được hắn đồng ý và chạy vào trong căn nhà đó để nói chuyện với Michonne. Anh nói rằng mình biết cô mang súng ra ngoài để tập bắn, nhưng họ cần phải nạp hết súng cho Negan, không thì hắn sẽ ra tay giết ai đó nếu phát hiện ra còn súng sót lại.

Lát sau, khi đi cùng Michonne vào trong, Rick phải đưa khẩu súng của cô cho Negan và nói dối hắn rằng Michonne vào rừng để săn thú. Anh xin phép Negan cho Daryl ở lại vì họ đã làm theo tất cả những gì hắn yêu cầu. Tuy nhiên, khi Negan quay sang hỏi rằng liệu anh ấy có muốn ở lại không, Daryl im lặng không nói gì. Negan bảo nhóm Rick hãy bắt đầu đi tìm đồ để cống nạp cho hắn vào tuần sau, đồng thời bảo tay sai tịch thu luôn con huơu mà Michonne vừa săn được.

Dwight lấy chiếc mô tô và Rosita và Spencer vừa mang về, đồng thời quăng trả lại mũ cho Rosita. Anh ta lái đến chỗ Daryl và nói rằng chỉ cần anh ấy lên tiếng thì sẽ được nhận lại nó. Daryl vẫn tiếp tục im lặng nên Dwight liền phóng ga đi khỏi.

Negan chưa muốn rời khỏi Alexandria cho đến khi được nghe Rick nói lời "cảm ơn" và Rick đành phải miễn cưỡng làm vậy. Một xác sống khác bên ngoài lại tiến đến chỗ họ và Negan lại ra giết nó. Cầm Lucille trong tay, Rick cố kìm nén sự giận dữ của mình và muốn dùng cây gậy để đánh chết Negan, tuy nhiên sau đó anh đã không làm vậy. Sau khi suýt bỏ quên Lucille mà Rick đang cầm, Negan tới lấy lại nó và cùng đồng bọn rời khỏi. Rick nhìn theo Daryl ngồi phía sau một chiếc xe và đi xa dần.

Sau khi đóng cổng chính, Rick đi đến chỗ Spencer để chỉ trích anh ta vì hành động giấu đồ riêng, suýt nữa làm nguy hại tới tính mạng mọi người. Spencer liền nói rằng lẽ ra họ nên thỏa thuận với The Saviors lúc còn có thể, và Glenn với Abraham chết đều là do Rick. Nghe vậy, Rick cảnh cáo sẽ bẻ gãy hàm Spencer nếu anh ta còn dám nói ra những lời như vậy trước khi bỏ đi.

Rosita cũng tới để trách Spencer rằng vì sao anh ta không hề nói gì về chuyện có súng giấu riêng, trong khi cô đã phải khổ cực mãi mới tìm được một khẩu. Spencer liền giải thích rằng mình đã giấu súng được một thời gian vì không tin tưởng khi Rick lãnh đạo cộng đồng. Khi anh ta đã đi khỏi, Rosita thò tay vào chỗ bánh xe để lấy ra khẩu súng mà cô lấy được lúc ở ngoài rừng.

Rick đang trải chăn ra nền phòng ngủ. Anh nói với Michonne rằng quân The Saviors đã lấy đi gần hết đệm nằm của họ. Khi Michonne bảo rằng họ đã sống sót được lâu như thế này là nhờ đấu tranh, Rick đáp lại rằng The Saviors quá đông đảo, kể cả nếu như họ hợp sức với Hilltop. Anh lần đầu kể cho cô nghe về người bạn của mình - Shane, về chuyện anh ta đã quan hệ với Lori và Judith có lẽ chính là con của Shane. Mặc dù vậy, Rick vẫn học cách chấp nhận điều đó để nuôi Judith khôn lớn. Anh cho rằng họ cũng nên học cách chấp nhận sự cai trị của Negan để được sống yên ổn.

Mặc dù nói với Rick rằng cô cũng sẽ cố học cách chấp nhận, Michonne vẫn quay trở lại cánh đồng vắng kia ngồi một mình và chợt nhìn thấy có một cột khói bốc lên từ xa. Lại gần và nhìn thấy số đệm The Saviors tịch thu từ Alexandria đã bị chúng đốt hết, cô không thể giấu nổi sự tức giận.

Tối hôm đó, Rosita nhặt một vỏ đạn dưới đất và tới gõ cửa nhà Eugene. Khi anh ra mở cửa, cô nói rằng: "Hãy làm đạn cho tôi đi".

Diễn viên

Diễn viên chính
Andrew Lincoln vai Rick Grimes
Norman Reedus vai Daryl Dixon
Lauren Cohan vai Maggie Greene*
Chandler Riggs vai Carl Grimes
Danai Gurira vai Michonne
Melissa McBride vai Carol Peletier*
Lennie James vai Morgan Jones*
Sonequa Martin-Green vai Sasha Williams*
Alanna Masterson vai Tara Chambler*
Josh McDermitt vai Eugene Porter
Christian Serratos vai Rosita Espinosa
Jeffrey Dean Morgan vai Negan
Seth Gilliam vai Gabriel Stokes
Ross Marquand vai Aaron
Austin Nichols vai Spencer Monroe
Austin Amelio vai Dwight
Tom Payne vai Paul Rovia*
Xander Berkeley vai Gregory*

Diễn viên định kỳ
Katelyn Nacon vai Enid
Ann Mahoney vai Olivia
Jason Douglas vai Tobin
Kenric Green vai Scott
*Không xuất hiện trong tập này

Các diễn viên phụ khác
Jordan Woods-Robinson vai Eric Raleigh
Ted Huckabee vai Bruce
Dahlia Legault vai Francine
Mandi Christine Kerr vai Barbara
David Marshall Silverman vai Kent
Vanessa Cloke vai Anna
Martinez vai David
Elizabeth Ludlow vai Arat
Mike Seal vai Gary
Robert Walker-Branchaud vai Neil
Chloe & Sophie Garcia-Frizzi vai Judith Grimes
Curtis Jackson vai Bob Miller

Cái chết trong tập
Một con hươu
Neil (Sau khi biến đổi)
4 thành viên The Saviors khác (Sau khi biến đổi)

Đánh giá
Nhìn chung, "Service" nhận được phản hồi tốt từ giới phê bình, với 66% trong số 32 bài đánh giá trên trang Rotten Tomatoes là theo hướng tích cực. Việc khắc họa cuộc sống của phe Rick dưới sự cai trị của The Saviors được đánh giá cao. Mặc dù vậy, nhiều nhà phê bình đã dẫn chứng ra nhiều điểm trừ cho tập phim như việc kéo dài thời lượng phát sóng lên 90 phút là hoàn toàn không cần thiết, mạch truyện vẫn còn chậm và chưa mang đến nhiều tình tiết mới kể từ đầu mùa phim, và diễn xuất của Jeffrey Dean Morgan trong vai Negan sau tập "The Day Will Come When You Won't Be" vẫn chưa thực sự đột phá để cho thấy cá tính mới lạ nào khác từ nhân vật này. Noel Murray của tờ Rolling Stone thậm chí còn miêu tả cảm giác "ức chế" khi xem tập phim này như "một viên thuốc to, đắng và khó nuốt".

Bên lề
Lần xuất hiện đầu tiên của: Arat, Gary, David.
Tên của tập phim - "Service" đến từ lời nói của Negan khi gặp Rick ở cổng vào Alexandria. Nó cũng ngụ ý cho việc Alexandria đang phải "phục dịch" The Saviors.
Đây là tập phim thứ 7 trong toàn bộ series có thời lượng phát sóng (bao gồm cả quảng cáo) được kéo dài lên 90 phút
Đây cũng đồng thời là tập thứ 2 có thời lượng như vậy mà không phải là tập đầu hay tập cuối của một mùa phim, sau "Here's Not Here".
Tập phim được dựa trên các tình tiết trong Chương 103 của bộ truyện tranh cùng tên.
Lon nước mà Negan uống trong tập chính là một những lon soda cam mà Denise nhờ Daryl lấy về để tặng Tara trong tập "The Next World".
Bốn nốt nhạc mà Negan ngân nga trước khi dùng Lucille đập vào cổng Alexandria chính là bốn nốt nhạc đầu tiên của "Bản Giao Hưởng Số 5" của Beethoven. Mô típ bốn nốt nhạc này thường để tượng trưng cho việc "định mệnh tới gõ cửa".
Rick cảnh cáo Spencer rằng sẽ bẻ gãy hàm và đập văng hết răng của anh ta. Điều này tương tự với việc anh từng nói với Shane trong tập "18 Miles Out" rằng muốn bẻ gãy hàm và làm Shane mắc nghẹn bởi đống răng của chính mình.
Các cảnh giữa Jeffrey Dean Morgan (Negan) và Ann Mahoney (Olivia) trong tập đã phải quay lại nhiều lần do tính cách hài hước của Mahoney liên tục làm hai diễn viên bật cười giữa chừng.
Những quả bóng mà Enid cầu xin David đừng lấy đi là loại bóng bay màu xanh mà cô bé từng cùng Glenn dùng để báo hiệu cho những người ở nhà trong tập "Heads Up".
Rick bày tỏ suy nghĩ của mình trong tập này rằng bé Judith là con của Shane. Điều này tương tự với cảnh trong Chương 76 của truyện tranh khi mà Rick cũng thổ lộ với Douglas Monroe điều tương tự rằng Judith rất có thể là con Shane.
Josh McDermitt (Eugene) đã cảm động rơi nước mắt khi đọc kịch bản đoạn Rick thổ lộ với Michonne về bố đẻ của Judith.

Lỗi phim
Khi Rosita gặp lại Neil trong hình hài xác sống, tóc hắn có thể thấy là dài hơn một chút so với lần xuất hiện đầu trong tập "Twice As Far".

Tham khảo

Liên kết ngoài

"Service"  at AMC

Tập phim truyền hình Mỹ năm 2016
Tập phim The Walking Dead


title: Anatatha maculifera

text:
Anatatha maculifera là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anatatha


title: Loxophlebia imitata

text:
Loxophlebia imitata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Loxophlebia


title: Elizabeth của Anh (định hướng)

text:
Elizabeth của Anh  có thể đề cập đến những người sau:

 Elizabeth I của Anh (1533–1603) là Nữ vương nước Anh từ năm 1558 cho đến khi qua đời.
 Elizabeth II (1926–2022), Nữ vương của Liên hiệp Anh từ năm 1952 cho đến khi qua đời
 Elizabeth xứ Rhuddlan (1282–1316), con gái của Vua Edward I
 Elizabeth xứ York (1466–1503), Vương hậu nước Anh từ năm 1486 cho đến khi qua đời
 Elizabeth xứ York (1444–1503), Công tước phu nhân xứ Suffolk
 Elizabeth Stuart (con gái của Charles I) (1635–1650)
 Elizabeth Tudor (1492–1495), con gái thứ hai và con thứ tư của Henry VII của Anh và Elizabeth của York
 Elizabeth Woodville (1437–1492), Vương hậu, Góa phụ Vương hậu và Vương mẫu hậu của nước Anh

Xem thêm

 Elizabeth của Liên hiệp Anh (định hướng)
 Elizabeth Vương Mẫu hậu (định hướng)
 Elizabeth Tudor (định hướng)
Trang định hướng nhân danh


title: Mùa A Sơn

text:
Mùa A Sơn (sinh năm 1964) là một chính trị gia Việt Nam, người dân tộc H'Mông. Ông hiện là Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Điện Biên khóa XIV, nhiệm kỳ 2020-2025.

Ông là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII; Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XI (nhiệm kỳ 1999-2004); khóa XII (nhiệm kỳ 2004-2011); khóa XIII (nhiệm kỳ 2011-2016); khóa XIV (nhiệm kỳ 2016–2021).

Lý lịch và học vấn
Mùa A Sơn sinh ngày 14 tháng 11 năm 1964, quê quán; xã Sín Chải, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên.

Ngày vào Đảng Cộng sản Việt Nam: 18 tháng 9 năm 1995. Ngày chính thức: 18 tháng 9 năm 1996.

Trình độ hiện nay:
Giáo dục phổ thông 10/10
Trình độ chuyên môn: Cử nhân Luật.
Lý luận chính trị: Cao cấp.
Quản lý nhà nước: Chuyên viên cao cấp.

Sự nghiệp
Từ tháng 5/1991 - 10/1993: Cán bộ Văn phòng UBND tỉnh Lai Châu (cũ).

Từ tháng 11/1993- 10/1996: Sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội.

Từ tháng 11/1996 - 5/1998: Chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Lai Châu (cũ).

Từ tháng 6/1998 - 3/1999: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Trưởng ban xây dựng Đoàn, Chủ nhiệm ủy ban Kiểm tra Tỉnh đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu (cũ).

Từ tháng 01/2001- 10/2002: Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh khóa X, Bí thư Tỉnh đoàn, Bí thư Chi bộ Tỉnh đoàn tỉnh Lai Châu.

Từ tháng 11/2002 -12/2003: Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh khóa X, Bí thư Huyện ủy huyện Mường Nhé, tỉnh Lai Châu (cũ).

Từ tháng 01/2004 - 4/2006: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy khóa XI, Đại biểu HĐND tỉnh khóa XII, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên.

Từ tháng 5/2006 - 9/2010: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy khóa XI; Chủ tịch HĐND tỉnh khóa XII; Bí thư Đảng đoàn HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2004 - 2011 (tháng 7/2007 được bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa XII, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên); Tổ trưởng tổ Đảng, đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XII, tỉnh Điện Biên.

Từ tháng 10/2010 -12/2010: Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy khóa XII; Chủ tịch HĐND tỉnh khóa XII; Bí thư Đảng đoàn HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2004 -2011; Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên khóa XII; Tổ trưởng tổ Đảng, đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XII tỉnh Điện Biên, Đại biểu HĐND khóa XII.

Từ tháng 01/2011-10/2015: Phó Bí thư Tỉnh ủy khóa XII nhiệm kỳ (2010- 2015); Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên nhiệm kỳ 2011-2016, Bí thư Ban cán sự Đảng UBND tỉnh. Đại biểu HĐND khóa XIII.

Từ 15/10/2015- 22/5/2016: Phó Bí thư Tỉnh ủy khóa XIV nhiệm kỳ (2015- 2020); Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên nhiệm kỳ 2011-2016, Bí thư Ban cán sự Đảng UBND tỉnh, Đại biểu HĐND khóa XIII.

Từ 22/5/2016 - 29/6/2016: Phó Bí thư Tỉnh ủy khóa XIV nhiệm kỳ (2015-2020); Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên nhiệm kỳ 2011-2016, Bí thư Ban cán sự Đảng UBND tỉnh, Đại biểu HĐND khóa XIV.

Ngày 29 tháng 6 năm 2016, tại kỳ họp thứ nhất, Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XIV nhiệm kỳ 2016-2021 đã bầu ông Mùa A Sơn tiếp tục giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên nhiệm kỳ 2016-2021 với 49 phiếu đồng ý, đạt tỉ lệ 96,1%.

Ngày 15/10/2020, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Điện Biên lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025, ông được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên giữ chức Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy nhiệm kì 2020 - 2025.

Ngày 10 tháng 11 năm 2020, tại kỳ họp thứ 15, Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XIV nhiệm kỳ 2016-2021 đã miễn nhiệm ông Mùa A Sơn thôi giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên nhiệm kỳ 2016-2021.

Chú thích

Xem thêm

Chính khách Việt Nam
Người Điện Biên
Sống tại Điện Biên
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kì 2011–2016
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kì 2016–2021
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII


title: Stamnodes deceptiva

text:
Stamnodes deceptiva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stamnodes


title: James Francis Stafford

text:
James Francis Stafford (sinh 1932) là một Hồng y người Hoa Kỳ của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm nhận vai trò Hồng y Đẳng Linh mục Nhà thờ S. Pietro in Montorio. Ông từng giữ vai trò Chánh án Tòa Ân giải Tối cao trong 6 năm, từ năm 2003 đến năm 2009.

Vốn xuất thân từ vai trò là một giáo sĩ trong vai trò lãnh đạo giáo hội địa phương, ông từng đảm trách nhiều vai trò khác nhau trước khi tiến đến trở thành Chánh án Tòa Ân giải Tối cao, như: giám mục phụ tá Tổng giáo phận Baltimore (1976–1982), giám mục chính tòa Giáo phận Memphis (1982–1986), Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Denver (1986–1996), Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Người Ngoài Công giáo (1996–2003). Ông được vinh thăng Hồng y ngày 21 tháng 2 năm 1998, bởi Giáo hoàng Gioan Phaolô II.

Tiểu sử
Hồng y James Francis Stafford sinh ngày 26 tháng 7 năm 1932 tại Baltimore, Hoa Kỳ. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 15 tháng 12 năm 1957, Phó tế Stafford, 25 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Cử hành nghi thức truyền chức cho tân linh mục là giám mục Martin John O’Connor, giám mục phụ tá Tổng giáo phận Scranton, Pennsylvania. Tân linh mục là thành viên linh mục đoàn Tổng giáo phận Baltimore, Maryland.

Sau gần 20 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 11 tháng 11 năm 1976, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục James Francis Stafford, 44 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là giám mục phụ tá Tổng giáo phận Baltimore, danh nghĩa Giám mục Hiệu tòa Respecta. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 29 tháng 2 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là Tổng giám mục William Donald Borders, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Baltimore; hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có Hồng y Lawrence Joseph Shehan, Nguyên Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Baltimore và Giám mục Thomas Austin Murphy, giám mục phụ tá Tổng giáo phận Baltimore. Tân giám mục chọn cho mình khẩu hiệu: IN PRINCIPIUM ERAT VERBUM.

Sau hơn 5 năm đảm nhận vị trí giám mục phụ tá, Tòa Thánh quyết định thuyên chuyển Giám mục Stafford đến nhiệm sở mới là Giáo phận Memphis, đảm nhận cương vị mới, giám mục chính tòa. Thông báo về việc bổ nhiệm được Tòa Thánh cho công bố cách rộng rãi vào ngày 17 tháng 11 năm 1982.

Chỉ sau khoảng thời gian 4 năm đảm nhiệm vai trò giám mục chính tòa, Giám mục Stafford được Tòa Thánh thăng Tổng giám mục, qua việc bổ nhiệm giám mục này làm Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Denver. Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 3 tháng 6 năm 1986. Tân Tổng giám mục đã đến cử hành các nghi thức nhận giáo phận sau đó vào ngày 30 tháng 7 cùng năm.

Sau hơn 10 năm làm Tổng giám mục đô thành Denver, Tòa Thánh quyết định bổ nhiệm Tổng giám mục Stafford về làm việc tại Giáo triều Rôma, cụ thể với vai trò Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Người Ngoài Công giáo. Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 20 tháng 8 năm 1996.

Bằng việc tổ chức công nghị Hồng y năm 1998 được cử hành chính thức vào ngày 21 tháng 2, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đưa ra quyết định vinh thăng Tổng giám mục James Francis Stafford tước vị danh dự của Giáo hội Công giáo, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Phó tế và Nhà thờ Hiệu tòa được chỉ định là Nhà thờ Gesù Buon Pastore alla Montagnola. Tân Hồng y đã cử hành các nghi thức nhận nhà thờ hiệu tòa của mình vào ngày 2 tháng 5 cùng năm.

Ngày 4 tháng 3 năm 2003, ông được bổ nhiệm giữ chức Chánh án Tòa Ân giải Tối cao.

Ngày 1 tháng 3 năm 2008, ông được thăng Đẳng Hồng y Linh mục và được chỉ định nhà thờ hiệu tòa là San Pietro in Montorio. Ông cử hành nghi thức nhận nhà thờ hiệu tòa mới vào ngày 25 tháng 5 cùng năm.

Ngày 2 tháng 6 năm 2009, Tòa Thánh chấp thuận đơn hồi hưu của ông, vì lý do tuổi tác, theo Giáo luật.

Tham khảo

Hồng y Mỹ
Nhân vật còn sống
Giám mục Công giáo thế kỉ 20
Giám mục Công giáo thế kỉ 21
Hồng y do Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm
Người Mỹ gốc Ireland


title: Lissonota aspera

text:
Lissonota aspera là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Mimudea leucanalis

text:
Mimudea leucanalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mimudea


title: Aphanistes villosus

text:
Aphanistes villosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Aphanistes


title: Danh sách cầu thủ tham dự Cúp Liên đoàn các châu lục 2013

text:
Dưới đây là danh sách đội hình của mỗi quốc gia tham dự Cúp Liên đoàn các châu lục 2013 tại Brasil từ ngày 15 tới 30 tháng 6 năm 2013, nằm trong phần mở đầu của Giải bóng đá vô địch thế giới 2014. Mỗi đội được phép đăng ký 23 cầu thủ, ba trong số đó phải là thủ môn. Việc thay đổi cầu thủ chấn thương được phép thực hiện trong 24 giờ trước khi trận đấu của đội diễn ra. Cầu thủ có kí hiệu (c) là đội trưởng của đội tuyển đó.

Bảng A

Brasil
Huấn luyện viên: Luiz Felipe Scolari

Scolari công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 14 tháng 5 năm 2013.

Ngày 7 tháng Sáu, Leandro Damião rút lui do chấn thương bắp đùi và được thay thế bằng Jô.

Nhật Bản
Huấn luyện viên:  Alberto Zaccheroni

Zaccheroni công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 5 tháng 6 năm 2013.

Mexico
Huấn luyện viên: José Manuel de la Torre

De la Torre công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 20 tháng 5 năm 2013.

Ý
Huấn luyện viên: Cesare Prandelli

Prandelli công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 3 tháng 6 năm 2013.

Bảng B

Tây Ban Nha
Huấn luyện viên: Vicente del Bosque

Del Bosque công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 2 tháng 6 năm 2013.

Uruguay
Huấn luyện viên: Óscar Tabárez

Tabárez công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 4 tháng 6 năm 2013.

Tahiti
Huấn luyện viên: Eddy Etaeta

Etaeta công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 24 tháng 5 năm 2013.

Nigeria
Huấn luyện viên: Stephen Keshi

Keshi công bố danh sách 23 cầu thủ vào ngày 7 tháng 6 năm 2013.

Thống kê cầu thủ

Theo quốc tịch câu lạc bộ

Quốc gia in nghiêng không góp mặt ở vòng chung chung kết.

Theo đại diện giải quốc nội

Tham khảo

Liên kết ngoài
FIFA Confederations Cup Brazil 2013  trên FIFA.com

Danh sách cầu thủ tham dự Cúp Liên đoàn các châu lục
Đội hình


title: Màu lông ngựa

text:
Màu lông ngựa là các dạng màu sắc lông được biểu hiện ra bên ngoài của họ hàng nhà ngựa (ngựa nhà, ngựa vằn, ngựa hoang, lừa, la và các dạng con lai), mà thông thường da dạng nhất là những giống ngựa nhà, qua quá trình chọn lọc nhân tạo của con người tạo nên đa dạng sắc lông theo từng tên của giống ngựa. Màu lông là một tính trạng đặc biệt, đóng vai trò chính ngay trong thời gian đầu của quá trình thuần hoá ngựa và sự chọn lọc đã bắt đầu. Có nhiều giống ngựa với các màu lông khác nhau như màu trắng, đen, vàng, hạt dẻ. Màu sắc lông chủ yếu dùng để nhận biết loài, vì số lượng gen quy định màu lông khá nhiều, khó cố định.

Trong khi rất nhiều loài động vật hoang dã có màu lông tương đối giống nhau (đồng nhất), nhưng động vật nuôi, chẳng hạn như ngựa lại có rất nhiều kiểu màu lông. Điều này phần lớn là do khác biệt trong chọn lọc động vật hoang dã khác với quần thể giống nuôi nhốt. Toàn thân ngựa được phủ một lớp lông ngắn, mịn nhưng lông phía trên cổ (bờm), sau gót chân và đuôi thì rất dài, hơi xù. Phần lớn các loài ngựa chỉ mang một màu lông, dù gam sắc đa dạng: trắng, hồng, vàng, xám, nâu, đen. Một số ít loài có 2-4 màu lông (ngựa khoang hay ngựa lang) thậm chí là nhiều màu lông (ngũ sắc). Ngựa vằn châu Phi lại mang sắc lông nền đen với sọc trắng hoặc vàng trắng làm nổi bật những sọc trắng xen kẽ.

Màu lông

Ngựa có nhiều màu sắc do đó có những tên gọi khác để mô tả nhau tùy theo sắc lông. Hiện có rất nhiều màu kết hợp thành nhiều màu sắc khác nhau cho từng cá thể ngựa. Ngựa là loài có đặc tính di truyền màu lông, cho nên phải đặt ra một số từ để mô tả chúng. Ở ngựa có các màu lông cơ bản là hạt dẻ, hồng và đen. Sự dịch chuyển màu của ba màu cơ bản là do hiệu quả tương tác của các alen cùng xuất hiện. Toàn bộ màu sắc phổ biến nhất được công nhận là nâu đỏ, đen, nâu, hạt dẻ (hồng), màu nâu xám, kem, Palomino (vàng và trắng), hoặc màu xám. Palomino là danh từ chung để chỉ loại ngựa có màu sắc trắng bạch kim óng ánh (gọi là ngựa kim, một dạng màu vàng trắng). Có nhiều con màu sắc có nhiều khoang (thường được gọi là đốm), sắc trắng và hồng (còn được gọi là ngựa sơn), loang nâu được phát hiện ở loài ngựa (ngựa Appaloosa).

Theo cách phân chia của phương Tây thì màu sắc con ngựa thường được xác định bởi các màu như: Màu bay hay màu be (màu nâu đỏ sáng đến màu nâu tối), màu nâu thường (Brown), màu hạt dẻ/Chestnut (màu đỏ không có màu đen), màu gan/Liver (màu nâu rất tối), Sorrel (màu đỏ, giống màu sắc của một đồng xu mới), màu xám (lông đen và trắng hoặc màu trắng hỗn hợp), màu muối tiêu (Salt và Pepper) hoặc màu xám thép/"steel gray" (lông trắng và đen đều trộn lẫn trên hầu hết trên cơ thể), Dapple gray (màu tối đậm xen với màu xám nhẹ), Fleabitten gray (màu đỏ lấm tấm khắp lông), đốm hồng/Rose gray (màu xám với một màu hơi đỏ hoặc màu hồng nhạt pha với nhau).

Theo cách phân chia của phương Đông: Ngựa mà tuyền màu trắng gọi là ngựa bạch (lông toàn màu trắng), lông trắng có chen một ít đen gọi là ngựạ kim (lông màu trắng mốc), lông đen tuyền gọi là ngựa ô, đen pha một tí chút đỏ gọi là ngựa khứu, đen pha nhiều đỏ gọi là ngựa hởi, đen pha đỏ tươi là ngựa vang, lông màu đen pha đỏ đậm là ngựa hồng, trắng đen pha chút đỏ là ngựa đạm, lông tím đỏ pha đen thì gọi là ngựa tía, trắng sọc đen là ngựa vằn, ngoài ra còn có ngựa xám, ngựa đỏ, ngựa bích. Màu sắc lông ngựa được ghi lại trong sách Trung Quốc có 20 loại ngựa trên cơ sở sắc màu của chúng.

Ở Việt Nam một số quan niệm phân định 14 loại sắc lông ngựa gồm: Ngựa Hạc, Ngựa Hởi, Ngựa Kim, Ngựa Ô, Ngựa Hồng,  Ngựa Tía, Ngựa Đạm, Ngựa Khứu, Ngựa Chuy, Ngựa Séo, Ngựa Bích, Ngựa Qua, Ngựa Phiếu, Ngựa Thông. Trong Đại Nam nhất thống chí có đoạn ghi chép về chuyện con ngựa như sau: "Thiên nguyệt lệnh, kinh Lễ nói: Xa giá của thiên tử đi ra, tháng mạnh xuân (tháng giêng), thắng ngựa thương long (ngựa sắc xanh); tháng mạnh hạ (tháng tư), thắng ngựa xích lưu (ngựa sắc đỏ); tháng mạnh thu (tháng bảy), thắng ngựa bạch lạc (ngựa sắc trắng); tháng mạnh đông (tháng mười), thắng ngựa thiết ly (ngựa sắc đen)

Ở ngựa có bốn màu sắc chính:
 Ngựa đen (ngựa ô): đen đậm, đen nhạt, đen loang (ô Chuy).
 Ngựa hồng (hồng mã): tía, vàng đậm nâu, nâu nhạt, hạt dẻ, sôcôla, sôcôla nhạt.
 Ngựa xám: xám đậm, xám nhạt, xám trắng.
 Ngựa trắng và Ngựa bạch: trắng tuyền hoặc trắng ánh kim, màu trắng tuyền (WW) là trội so với các màu tuyền khác. Vì vậy khi con vật có mảng trắng trên nền đen, nền nâu thì màu trắng xem ra có vẻ lấn át nên các loại ngựa ấy được gọi là trắng xám, trắng hồng, chấm trắng, lang trắng có thể không rộng lắm trên cơ thể nhưng cũng thường thấy ở mũi, mí mắt, phần dưới tứ chi, bờm, đuôi.

Màu lông cơ bản có ba loại:
 Màu đen: đặc trưng của nó là thân đen và đuôi đen, phần dưới tứ chi cũng đều là màu đen, ngọn lông có màu rỉ sét, dưới ánh mặt trời nó giống màu đỏ đen.
 Lưu mao: Là những giống ngựa có đặc trưng của nó là đuôi và phần dưới tứ chi có màu đen, lông từ màu vàng chuyển sang đỏ, màu nâu đen thay đổi, ngựa màu nâu đen gọi là ngựa Hắc Lưu, có khi mức độ đen giống màu đen ở đuôi, nhưng màu sắc lông ở quanh miệng, mũi, mắt, đặc biệt là màu ở đường giữa chân sau có màu lông nhạt hơn, vẫn có thể phân biệt được với màu đen.
 Màu hạt dẻ (chesnut): đặc trưng là lông có màu từ màu vàng chuyển sang đỏ nâu, đuôi và phần dưới tứ chi có màu sắc giống như vậy, nhưng nhạt hơn.
Ngoài ra còn có hai màu lông thường gặp: màu cát, màu trắng.
 Màu cát có hai loại: một loại là màu lông này duy trì suốt đời. Một loại là màu lông cát nhưng khi già đi sẽ chuyển thành màu trắng, càng già số lượng lông trắng càng nhiều lên, đến khi 12 tuổi, có thể toàn thân sẽ chuyển thành màu trắng.
 Lông trắng có hai loại, một là trong suốt, lông và da đều không có sắc tố, di truyền lặn, một loại khác là mắt và miệng có sắc tố, biểu hiện trắng trội, những chỗ khác đều không có sắc tố. Màu trắng cũng thay đổi theo tuổi, thường thấy ở ngựa trung niên, hóa ra xám khi già hơn. Khi nhỏ, ngựa có lông xám có màu đậm hơn, khi lớn có màu sáng hơn, trắng hơn, nhưng vẫn giữ màu đen ở chân lông.
 Ngựa bạch cũng có ba loại bạch hồng, bạch kim và bạch nhạn. Điểm cốt yếu để phân biệt giữa ngựa bạch và ngựa thường đó là đôi mắt và móng ngựa. Đôi mắt ngựa bạch thuần chủng trông như hòn bi ve, móng ngựa bạch cũng phủ một màu trắng và toàn thân không có một chấm đen Toàn thân có màu trắng, mắt hồng và trong như viên bi ve, nếu đang đi ngoài đường vào chính Ngọ (12 giờ) nó sẽ khựng lại một lúc.
 Ngựa hoang duy nhất còn tồn tại ngày nay là ngựa hoang Mông Cổ hay còn gọi là ngựa hoang Przewalski (nay thường xuất hiện ở vùng Tân Cương Trung Quốc hoặc vùng Trung Á Tây Á Liên Xô Cũ), lông mao loài ngựa này có màu đen và dài.

Loài ngựa hầu hết đều có cùng một màu sắc trong suốt cuộc đời, chỉ có một số ít thay đổi sau nhiều năm phát triển tạo ra một màu lông khác với lúc nguyên thủy sinh ra. Hầu hết các mảng màu trắng lúc mới sinh, và màu da cơ bản của một con ngựa sẽ không thay đổi. Theo cơ bản của di truyền về màu lông ngựa và với xét nghiệm trong DNA để xác định khả năng một con ngựa khi sinh ra sẽ có một màu nhất định, cho nên các nhà nghiên cứu lấy màu lông ngựa để phân biệt giống.

Tuy nhiên sau nhiều năm phát triển lại có thêm một số màu sắc khác. Đó chính là vấn đề hiện nay vẫn còn thảo luận, nghiên cứu, thậm chí vẫn còn tiếp tục tranh cãi về một số chi tiết, đặc biệt là những con ngựa với mô hình đốm, màu sắc như "sooty" hay "flaxen. Về di truyền, thì tất cả những con ngựa bắt đầu sinh ra với màu hạt dẻ mà các nhà di truyền học gọi là "màu đỏ", lý do vì sự vắng mặt của gen ("e"), hoặc đen của gen ("E") hoa. Vì vậy, màu đỏ gọi là gen ("ee") và đen ("EE" hoặc "Ee") là hai màu cơ bản. Trong phạm vi rộng lớn của tất cả các màu lông khác được tạo ra bởi hành động bổ sung gen.

Con ngựa trắng khi sinh ra không phải là màu trắng. Lúc đầu với mái tóc đen sau đó mất dần đổi sang màu trắng, thông thường tóc ngựa chuyển sang màu trắng tinh khiết giữa khoảng 6-8 tuổi. Con ngựa trắng thường được gọi là ngựa màu xám bởi vì màu sắc sẽ biến đổi theo một quá trình lão hóa. Màu da bình thường của con ngựa là màu đen, tóc trắng cho nên chúng ta nhìn nó giống như là màu xám. Nhiều con ngựa màu xám bị đổi màu da, một số lốm đốm và một số có vệt màu đỏ gọi là "blood marks" tức là "dấu máu". Một số cá thể ngựa có màu lông đặc biệt khác được lưu truyền qua tiểu thuyết, sử sách như màu Xích hay còn gọi là sắc lông màu đỏ (nổi tiếng nhất là con ngựa Xích Thố). Màu Ô, màu Ly là ngựa có sắc lông màu đen (chẳng hạn như con ngựa Ô Truy của Hạng Võ), ngựa Phiêu là ngựa có sắc lông xanh trắng (Phiêu Kỵ tướng quân). Lạc là ngựa vằn (Lạc mã thiên lý vương). Tinh là ngựa hồng (Song vĩ tinh còn gọi là Song vĩ hồng là con ngựa hồng hai đuôi của Lý Thường Kiệt).

Các sắc lông
Các sắc lông chính của ngựa gồm (liệt kê chưa đầy đủ):

Sắc lông sáng

Ngựa hạc: là những cá thể ngựa có sắc lông màu trắng toát mà người ta không gọi là "Ngựa bạch" và lại cũng không gọi là "Ngựa trắng". Cũng như thuật ngữ "Trâu cò" để gọi Trâu có sắc lông màu Trắng mà không gọi là trâu trắng. Trong chữ viết Hán Việt thì chữ "Khải 啓" có nghĩa chân phải trước của Ngựa có sắc lông màu trắng (Balzane) hay còn gọi là đốm lang chân ngựa.

Ngựa hạc gồm có các dạng biến thể gồm:

 Ngựa hạc (tiêu chuẩn): Là những con ngựa có nước da màu hồng hào và sắc lông trắng toát (Blanc Eclatant). Những cá thể có thể bắt gặp màu lông này là những con ngựa hạc thuộc giống ngựa Thuần Chủng Anh, hay ngựa hạc (giống ngựa nhỏ con có lông màu trắng) từ Campuchia thường được người Việt mua về để nấu cao ngựa. Ở Việt Nam tương truyền còn có con ngựa chiến Bạch Long Câu của vua Nguyễn Nhạc của Nhà Tây Sơn.

 Ngựa hạc phèn hay còn gọi là ngựa trắng sắc kem: Là những con ngựa sắc lông trắng toát màu phèn (Blanc d'Alun ou Crème) hay màu kem. Ngựa hạc phèn phổ biến có giống Ngựa Lipizzan nước Áo có thể mang những màu sắc này.

 Ngựa hạc ngân hay còn gọi là ngựa trắng sắc bạc: Là những con ngựa có sắc lông Trắng toát ngời ánh bạc (Blanc Argenté), điển hình là những con ngựa thuộc giống ngựa Akhal-Teke Thuần chủng (hay còn gọi là Huyết Hãn Mã).

Ngựa hởi: Là những giống ngựa có sắc trắng có pha lông trắng vàng vàng, những biến thể của chúng gồm có:

 Ngựa hởi (tiêu chuẩn): Là những con ngựa có sắc lông Trắng, bốn móng chân Đen, nó cũng thường thấy ở giống ngựa Ả Rập thuần chủng và giống ngựa Thiên Mã.

 Ngựa hởi bông: Là những con ngựa sắc lông trắng như bông, bốn móng chân đen. Một số giống ngựa có màu sắc này như ngựa Lippizan nước Áo.

 Ngựa hởi bạc: Là những con ngựa có sắc lông trắng ánh bạc, bốn móng chân đen.

 Ngựa hởi đồng: Là những con ngựa sắc lông trắng vàng ánh đồng, bốn móng chân màu đen.

Ngựa kim là những giống ngựa có màu trắng (kim) chủ đạo có chút sắc màu hoặc xám. Chúng là giống ngựa có lông trắng có chen một ít đen (lông màu trắng mốc). Ngựa kim có thể được phân biệt với ngựa bạch chủ yếu nhờ vào độ tuyền của lông (lông ngựa kim thì trắng có lẫn tạp) và các bộ phận khác cũng như màu mắt.
Ngựa kim gồm có:

 Ngựa kim (tiêu chuẩn): Là những con ngựa có nước da màu xẩm và sắc lông trắng xám (Blanc Grisé), chẳng hạn như màu sắc của một số giống ngựa Lipizzan nước Áo) và ngựa Marwari thuần chủng của nước Ấn Độ.

 Ngựa kim lâu: Là những con ngựa sắc lông trắng xám, bờm đen và bốn móng chân đen chẳng hạn như giống ngựa Criollo của Pérou hoặc giống ngựa thuần chủng Ả Rập–Thiên Mã.

 Ngựa kim than (ngựa kim lốm đốm): Là những con ngựa có sắc lông trắng xám bờm đen và mình lốm đốm, có thể thấy chúng xuất hiện trên những cá thể ngựa thuộc giống ngựa thuần chủng Ả Rập–Thiên Mã hoặc giống ngựa Apalosa (APAH) của nước Mỹ.

 Ngựa kim lem: Là những giống ngựa có sắc lông trắng xám loang lỗ những vết lem màu đen hoặc nâu xẩm (lem luốc). Những giống ngựa có thể bắt gặp là giống ngựa Knabstrup của nước Đan Mạch hay ngựa Ngựa Appaloosa của Mỹ.

 Ngựa kim quy: Là những giống ngựa có sắc lông trắng xám có những lằn sọc đen hay trắng. Ngựa kim quy còn được gọi là ngựa Lạc là ngựa vằn (Lạc mã thiên lý vương).
Ngựa séo hay còn gọi là ngựa xám có đốm (gris), gồm có:

 Ngựa séo (tiêu chuẩn) là giống ngựa sắc lông màu xám đốm trắng (Gris Pommelé). Ngựa séo có thể được tìm thấy ở giống ngựa Thuần chủng Tây Ban Nha.

 Ngựa séo điều là giống ngựa sắc lông màu xám sắt đốm trắng (Gris de Fer Pommelé). Ngựa séo điều có thể tìm thấy ở giống ngựa Thuần chủng Tây Ban Nha.

 Ngựa séo điều bạc là những giống ngựa sắc lông màu xám nâu ánh bạc đốm trắng (Gris Argenté Pommelé). Ngựa séo điều bạc cũng có thể tìm thấy ở giống ngựa Thuần chủng Tây Ban Nha.

Sắc lông lợt

Ngựa qua hay ngựa vàng hay còn gọi là hoàng mã: Là các giống ngựa có sắc lông vàng, đây là một trong những màu lông phổ biến, Là loại nổi tiếng nhất của giống Huyết Hãn Mã "Akhal Téké"). Trong lịch sử ghi nhận một cá thể ngựa tên là Quyền Mao Qua (鬈髦騧), một trong Lục Tuấn của vua Đường Thái Tông. Ngựa qua gồm có:

 Ngựa qua mõm đen: Là những cá thể ngựa có sắc lông màu vàng, mõm đen (Isabelle), với sắc lông ngựa qua có thể tìm thấy màu sắc này ở giống ngựa Thuần Chủng Huyết Hãn Mã (Akhal-Téké)

 Ngựa qua lốm đốm: là những giống ngựa có sắc lông màu vàng lốm đốm (Isabelle Pommelée): Sắc lông này có thể tìm thấy ở giống ngựa Connemara.

 Ngựa qua sắc lông hoàng kim: Là giống ngựa có sắc lông ửng màu vàng kim hoàng (Jaune Or): Ngựa qua ánh hoàng kim được tìm thấy ở giống ngựa Thuần chủng Akhal-Téké (Huyết Hãn Mã).

Ngựa hồng hay hồng mã hay còn gọi là ngựa lông hạt dẻ (Chestnut/Alezan). Màu hạt dẻ này có đặc trưng là lông có màu từ màu vàng chuyển sang đỏ nâu, đuôi và phần dưới tứ chi có màu sắc giống như vậy, nhưng nhạt hơn. Ngựa Hồng cũng chỉ về những cá thể ngựa có sắc lông hồng hào, chúng là một trong những biến thể lông phổ biến, sắc của chúng phổ quát theo dạng căn bản là đỏ. Ngựa hồng con được gọi là ngựa Tinh (như con Song vĩ tinh còn gọi là Song vĩ hồng là con ngựa hồng hai đuôi của Lý Thường Kiệt).

Ngựa hồng gồm có:

 Ngựa hồng (tiêu chuẩn): Là những cá thể ngựa có sắc lông màu nâu hồng (Alezan)

 Ngựa hồng lợt: Là những giống ngựa có sắc lông màu nâu hồng lợt hay hồng nhạt (Alezan Clair)

 Ngựa hồng điều: Là những giống ngựa có sắc lông màu nâu hồng đỏ (Alezan Pourpre). Một số giống ngựa có thể mang màu Hồng Điều như ngựa Thuần chủng Ả-Rập–Thiên Mã) với sắc lông Ngựa Hồng-Điều hay ngựa Thuần Chủng Ả Rập, dòng Tây Ban Nha).

 Ngựa hồng lão: Là giống ngựa có sắc lông màu nâu hồng ánh vàng (Alezan Doré). Một số giống ngựa mang sắc lông này như Thuần chủng Ả Rập, dòng Tây Ban Nha, Thuần chủng Ả Rập-Thiên Mã, tương truyền con ngựa Song Vỹ Hồng, của Lý Thường Kiệt cũng ở dạng này.

 Ngựa hồng tía: Là giống ngựa có sắc lông màu nâu hồng ửng đỏ (Alezan Vif). Một số giống ngựa có màu lông này như Ngựa Thuần chủng Ả Rập–Thiên Mã).

 Ngựa hồng đính: Là những con ngựa sắc lông màu nâu hồng đậm (Alezan Brun). Một số giống ngựa có sắc lông này như Ngựa Lusitano của Bồ Đào Nha hay ngựa Thuần Chủng Ả Rập, dòng Tây Ban Nha).

 Ngựa hồng cháy (hay còn gọi là ngựa Hồng Đinh): Là những giống ngựa sắc lông màu nâu hồng xẩm Đen (Alezan Brûlé); Ngựa Hồng Cháy Đuôi Hai Màu (còn gọi là Song Vỹ Hồng). Một số giống ngựa mang sắc lông này như giống ngựa Thuần chủng Ả-Rập -Thiên-Mã

 Ngựa hồng mốc: Là giống ngựa có sắc lông màu nâu hồng pha sắc trắng mốc (Alezan Rabicano). Một số giống ngựa có mày này như ngựa Thuần chủng Ả Rập-Thiên-Mã

 Ngựa hồng quy: Là giống ngựa có sắc lông màu nâu hồng có những lằn sọc trắng hay đen hay vện (Alezan Bringé).

 Ngựa hồng qui Có giông loại rất hiếm quí và loại thông thường

Sắc lông sậm

Ngựa đạm còn gọi là ngựa vang là những giống ngựa có sắc lông đậm, đỏ đỏng, là ngựa có lông đen pha nhiều đỏ hay lông màu đen pha đỏ đậm. Ngựa đạm gồm có:

 Ngựa đạm (tiêu chuẩn): Là những giống ngựa có sắc lông đỏ sẫm ánh vàng (Bai Foncé Doré). Ngựa đạm có thể thấy ở ngựa Thuần chủng Tây Ban Nha.

 Ngựa đạm đồng là giống ngựa có sắc lông đỏ sẫm ánh đồng (Bai Cuivré) Ngựa Đạm Đồng có thể thấy ở giống ngựa ngựa Cleaveland của nước Anh

 Ngựa đạm bông: Là giống ngựa Ngựa sắc lông đỏ sẫm rổ bông trắng (Bai Fleuri)

 Ngựa đạm tía cháy bông: Là giống ngựa có sắc lông đỏ-nâu sẫm ánh vàng rổ bông trắng (Cheval Bai Fleuri).

 Ngựa đạm sáp: Là giống ngựa có sắc lông đỏ sẫm pha sắc xám (Bai Gris)

 Ngựa đạm chỉ: Là giống ngựa sắc lông đỏ sẫm nhạt ánh vàng, có lằng chỉ lông đen trên lưng với sắc lông Ngựa đạm chỉ có thể tìm thấy ở một số dòng Ngựa Kabardin pha giống Ngựa Chiến Bắc Thảo.

 Ngựa đạm mốc: Là những con ngựa sắc lông đạm có rắc những đốm trắng như những vệt mốc

Ngựa khứu: Là những giống ngựa có sắc lông đậm pha màu đen đỏ, chúng có sắc lông màu đen pha tí chút đỏ.
Ngựa khứu gồm có:

 Ngựa khứu (tiêu chuẩn) hay ngựa Khữu: Là giống ngựa có sắc lông đỏ đậm pha màu nâu đậm (Cheval Bai Brun), Ngựa Khữu có thể tìm thấy ở giống ngựa Thuần chủng Marwari của nước Ấn Độ.

 Ngựa khứu miên hay còn gọi là ngựa khứu vá: Là giống ngựa sắc lông đỏ đậm pha màu nâu đậm lang trắng (tức khứu chuy). Ngựa Khữu Miên (Khứu Vá) còn được tìm thấy ở giống ngựa Appaloosa của Mỹ.

Ngựa tía là giống có lông tím đỏ pha đen, gồm có:

 Ngựa tía (tiêu chuẩn): Là những con ngựa có sắc lông Đỏ thắm màu trái Cerise, bờm đen (Cheval Bai Cerise). Một số giống ngựa có thể mang sắc lông này gồm Ngựa Con Thuần-chủng Akhal-Téké, Ngựa Con Thuần chủng Ả-Rập-Thiên Mã.

 Ngựa tía sơn: Là những giống ngựa có sắc lông đỏ hồng, bờm đen (Bai Alezan Châtain). Ngựa Tía Sơn có ở những giống ngựa Thuần chủng Ả Rập–Thiên Mã hay ngựa Thuần chủng Akhal-Téké)

 Ngựa tía khói: Là những giống Ngựa sắc lông đỏ nâu, bờm đen (Bai Alezan Fumé). Ngựa Tía Khói có thể có ở giống ngựa Thuần-chủng Akhal Téké

 Ngựa tía cháy: Là những con ngựa sắc lông đỏ-nâu-đậm, bờm đen (Cheval Bai Alezan-Brûlé) mang Gien E-/At- (Agouti-). Ngựa tía cháy có thể có ở giống ngựa Thuần chủng Tây Ban Nha)

 Ngựa tía mật: Là những con ngựa có sắc lông nâu hồng lợt, bờm đen (Bai Alezan Clair, dit Bai Miel). Ngựa tía mật có thể xuất hiện ở những con Ngựa Cưỡi của nước Mỹ vùng Kentucky hay những con ngựa Andalousia của nước Tây Ban Nha)

Ngựa thông: là những con ngựa có sắc lông xanh (xanh đậm đen) hay những con ngựa có sắc lông xanh dương đen ánh xám bạc hay những con ngựa có sắc lông xanh lục đen ánh xám bạc. Thông là dùng để mô tả sắc lông ngựa màu xanh, đây là những loại ngựa rất hiếm quý khi xưa và rất được các vị Vua Việt Nam ưa chuộng.
Ngựa thông gồm có:

 Ngựa thông (tiêu chuẩn): Là những con ngựa có sắc lông xanh đen ánh xám bạc. Chẳng hạn như ngựa Nhàn Lương Thông, của truyện Ngũ Thông Thần trong quyển Liêu Trai Chí Dị của Bồ Tùng Linh. Trong truyền thuyết Trung Quốc có con Nhàn Lương Thông, trong truyện Ngũ Thông Thần trong Liêu Trai Chí Dị cho rằng thịt ngựa của loại ngựa này ăn ngon gấp bội lần loại khác). Ở Việt Nam cũng có những con ngựa Thông như con ngựa Phúc Thông và ngựa Cát Thông của vua Minh Mạng (1791-1841) nằm trong bộ tàu ngựa gồm các con ngựa An Tường Ký, Thần lương, Phúc Lưu, Cát Lưu, Thiên Mã.

 Ngựa nê thông: Là con ngựa có bộ lông xanh đen ửng sắc kim ánh xám bùn hiếm quí. Nê là dùng để chỉ lông con ngựa có hai màu: Màu trắng và màu đen. Thông là dùng để mô tả sắc lông ngựa màu xanh. Việt Nam có chiến mã Nê Thông (泥驄), của vua Trần Duệ Tông (1337-1377). Theo sử sách thì con ngựa của Hoàng đế Duệ Tông là một con tuấn mã quý, màu sắc lông của nó là một sự pha trộn màu sắc thật kỳ diệu của ba màu trắng, đen và xanh, một sự đột biến của gien tổng hợp tạo ra đa sắc diện, nó đã cùng tử trận với vị võ hoàng đế này trong trận chiến với quân Chiêm Thành.

Ngựa bích hay còn gọi là bích câu là những giống ngựa có sắc lông xanh xám như màu ngọc bích, chúng cũng còn gọi là ngựa Phiêu là ngựa có sắc lông xanh trắng (Phiêu Kỵ tướng quân).

Ngựa bích gồm có:

 Ngựa bích (tiêu chuẩn) là giống ngựa sắc lông màu xám tro (Cheval Cendré). Ngựa Bích có thể tìm thấy ở giống ngựa Lusitano của nước Bồ Đào Nha.

 Ngựa bích xanh là giống ngựa sắc lông màu Xám xanh ngọc bích (Gris-Perle). Ngựa Bích Xanh có thể tìm thấy ở con ngựa Marengo của Hoàng Đế Pháp Napoléon qua tranh vẽ của Antoine Jean Baron Gros.

Sắc lông đen

Ngựa đen đặc trưng của nó là thân màu đen và đuôi đen, phần dưới tứ chi cũng đều là màu đen, ngọn lông có màu rỉ sét, dưới ánh mặt trời nó giống màu đỏ đen. Đây là một trong những màu cơ bản của con ngựa. Màu của ngựa đen có thể gọi là ngựa Ô hay ngựa Ly. Ngựa ô hay ngựa đen hay còn gọi là hắc mã là tên gọi trong tiếng Việt chỉ về những con ngựa có sắc màu đen, trong đó danh từ Ngựa ô được dùng để gọi ngựa có sắc lông màu đen (là tên riêng của một nhóm ngựa) và thông thường không gọi là ngựa đen (chỉ về màu sắc ngựa nói chung). Cũng như dùng danh từ chó mực để gọi chó có sắc lông màu đen, và dùng danh từ mèo mun để gọi mèo có sắc lông màu đen, tương tự là cọp mun.

Tuy nhiên, nếu ngựa có chiều cao đo lên tới trên 1m49 (Bâu Kiều), thì được gọi là "Long" vì theo một số tín niệm rằng căn cốt của Ngựa vốn là Rồng (Long), cho nên mới có các danh từ "Ô Long" và "Hắc Long" đều dùng để gọi Ngựa có sắc lông màu Đen. Trong chọn giống ngựa, trước tiên, người ta từ bỏ các loại "Ngựa Tía Lang Lô" (Ngựa Tía có dương vật sắc lang trắng) và loại ngựa ô bướm trán (Ngựa Ô có đốm lông sắc trắng trước trán).

Ngựa Ô gồm có:

 Ngựa ô (tiêu chuẩn): Là những giống ngựa có sắc lông đen (Noir), chẳng hạn như những con ngựa Ô Thuần chủng của giống ngựa Ả-Rập-Thiên-Mã. Ở miền Nam Việt Nam cũng xuất hiện nhiều cá thể ngựa Ô và đi vào văn hóa với bài hát "Lý ngựa Ô".

 Ngựa ô quạ: Là giống ngựa sắc lông đen mun ngời ánh xanh như lông chim quạ (Cheval Noir Corbeau): Một số giống ngựa có thể mang màu lông này như Ngựa Lusitano của Bồ Đào Nha hay tương truyền ở Việt Nam có con chiến mã Ô Du của danh tướng Đặng Xuân Phong thời Nhà Tây Sơn.

 Ngựa ô cát: Là những giống ngựa có sắc lông đen tuyền (Noir Zain) một trong những điển hình là giống ngựa Frisian (Cheval Frison) của nước Phổ.

 Ngựa ô Đan Phúc (hay còn gọi là ngựa ô bụng đỏ): Là giống ngựa có sắc lông đen ửng sắc đỏ dưới bụng (Noir Pangaré). Một số giống ngựa có thể có sắc lông này như Ngựa Cưỡi của nước Pháp, Ngựa Kabarda của nước Nga với sắc lông Ngựa Ô Đan-Phúc, nhất là dòng Ngựa Kabardin pha giống Ngựa Chiến Bắc Thảo hiện đang được nuôi nhiều ở Việt Nam.

 Ngựa ô chân trắng hay còn gọi là ngựa đen chân trắng hay còn gọi là Ô vân đạp tuyết là các cá thể ngựa màu lông đen nhưng bốn chân có sắc lông trắng. Cá thể ngựa nổi tiếng là con Vương Truy Mã hay Ô Vân Đạp Tuyết (mây đen cưỡi tuyết) của Trương Phi thời Tam Quốc.

 Ngựa ô chuy hay Ô Truy (Pinto) là con ngựa có sắc lông đen mun đốm trắng ánh xám bạc (Noir Pie): Như con Chiến Mã Ô Truy của Sở Bá Vương Hạng Võ.

 Ngựa lưu mao: Là những giống ngựa có đặc trưng của nó là đuôi và phần dưới tứ chi có màu đen, lông từ màu vàng chuyển sang đỏ, màu nâu đen thay đổi, ngựa màu nâu đen gọi là ngựa Hắc Lưu, có khi mức độ đen giống màu đen ở đuôi, nhưng màu sắc lông ở quanh miệng, mũi, mắt, đặc biệt là màu ở đường giữa chân sau có màu lông nhạt hơn, vẫn có thể phân biệt được với màu đen.

Vệt loang lổ
Những con ngựa có vết loang lổ hay còn gọi là ngựa khoang, ngựa lang là những con ngựa có nhiều màu sắc được phân chia rõ rệt, thông thường chúng có thể là ngựa chuy (Pinto, Overo) hay một phức hợp da báo (Leopard complex) hoặc đơn thuần là ngựa có rắc đốm phấn trắng (Roan).

Ngựa chuy hay ngựa truy là thuật ngữ chỉ những giống ngựa pha với hai hành nhiều màu sắc theo dạng lang, có ít nhất hai sắc lông. Thuật ngữ Ngựa Chuy trong tiếng Việt, và tiếng Hán, chữ Chuy 騅 được dùng để gọi Ngựa có hai sắc lông: một màu trắng và một màu đen (Ô Chuy) hoặc một màu đậm khác (Hồng Chuy, Khứu Chuy). Việc sử dụng cụm từ Ngựa Ô Truy có thể không phản ánh đúng nghĩa. Ngựa Chuy hay ngựa Truy là loại Ngựa thường được các Vương hoàng nước Pháp và triều Thanh ở Trung Hoa ưa chuộng:

 Ngựa chuy (tiêu chuẩn) Là giống ngựa có hai sắc lông: một màu Trắng và một màu Đen hoặc một màu đậm khác, chẳng hạn như ngựa Appaloosa của Mỹ.

 Ngựa ô chuy hay ngựa ô truy: Là những cá thể ngựa có sắc lông trắng và đen mun, chẳng hạn như giống Ngựa Thuần chủng Tây Ban Nha. Con ngựa nổi tiếng nhất là chiến mã Ô Chuy (烏) của Tây Sở Bá Vương Hạng Võ

 Ngựa thanh chuy là những con ngựa có sắc lông trắng và xanh lục đậm hoặc với xanh dương thẳng, chẳng hạn như ngựa Sơn của Mỹ (Paint Horse). Một số cá thể ngựa được ghi nhận như con ngựa Thanh Chuy (Qingzhui/青騅), của vua Đường Thái Tông thời Nhà Đường.

 Ngựa hồng chuy: Là giống ngựa có sắc lông Trắng và sắc lông màu nâu hồng (Alezan Pie); Ngựa Hồng Chuy có thể được tìm thấy ở các giống ngựa Appaloosa của Mỹ Quốc. Và một cá thể ngựa của vua Càn Long nhà Thanh qua bức tranh vẽ của Giuseppe Castiglione có tên Hán là: Lang Thế Ninh/郎世寧 (1688–1766)

 Ngựa khứu chuy: Là những giống ngựa có sắc lông trắng và sắc lông màu đỏ đậm pha màu nâu đậm. Ngựa Khứu Chuy được tìm thấy ở giống ngựa Appaloosa của Mỹ. Có hình vẽ về Hoàng Đế Châu Âu Charles Quint cưỡi Ngựa Khứu Chuy qua tranh vẽ của Francisco de Goya (1746–1828 CN)

Ngựa phiếu là những giống ngựa lang nhạt và sáng màu

 Ngựa phiếu là giống ngựa có sắc lông màu vàng lang trắng: Một số giống ngựa có tiếng như con ngựa Đặc Lặc Phiếu (Te Le Biao) còn gọi là Đặc Cần Phiếu (Te Qin Biao) của vua Đường Thái Tông triều Nhà Đường

 Ngựa hoàng phiếu là giống ngựa có sắc lông màu Vàng Hoàng Kim lang Trắng như Chiến Mã Hoàng Phiếu của tướng Tần Thúc Bảo thời Nhà Đường (618-907).

Cấu trúc gen

Ở ngựa có các màu lông cơ bản là hạt dẻ, hồng và đen. Sự dịch chuyển màu của ba màu cơ bản là do hiệu quả tương tác của các alen cùng xuất hiện. Có 13 alleles khác nhau chi phối màu sắc và sọc của lông ngựa. Màu căn bản "đỏ" (chestnut) hay còn gọi là màu hồng và "đen" (còn gọi là ô, đạm, khứu) chi phối bởi Melanocortin 1 receptor, theo đó màu "đỏ" mang liệt tính, và "đen" ưu tính. Ngoài ra, còn có nhiều gen khác làm giảm bớt ưu tính của "đen", nên tạo ra một dải màu từ đen đậm (ô) đến xám. Đối với ngựa một số đột biến khác nhau quy định cho những màu lông chính đã được phân lập. Màu hạt dẻ, màu hồng và đen được xác định bởi bốn alen, hai trong số đó thuộc locut Extension (E), hai alen còn lại thuộc locut Agouti (A).
 Màu hạt dẻ và đen là kiểu di truyền lặn (Ee. Ee và Aa. Aa), màu hạt dẻ lấn át màu đen. Do đó màu đen chỉ biểu hiện khi kiểu gen Extension khác với kiểu gen Ee. Ee.
 Trong gen MC1R, đầu tiên đã phân lập được alen e quy định màu hạt dẻ của ngựa là do đột biến nucleotide đơn, phân lập alen thứ hai là ea quy định màu hạt dẻ.
 Trong phân tích gen ASIP, thông báo đột biến mất 11 bp được phát hiện ở dạng đồng hợp tử hoàn toàn có liên quan tới ngựa mang kiểu gen lặn màu lông đen.
 Màu hồng là kết quả của tổ hợp Aa ở locut A và các alen Ee/ EE ở locut E.

Bảng gene của màu Sabino

Các gen ảnh hưởng đến màu lông và da của động vật có vú có thể chia làm hai nhóm chính: Một nhóm tác động về tổng hợp các sắc tố, một nhóm tác động vào các tế bào sinh ra sắc tố. gen quy định màu trắng là gen trội W, khi tổ hợp gen là Ww ngựa sẽ có màu lông trắng toàn thân, da hồng, mắt nâu hoặc xanh. Nếu ngựa cái trắng này lai với ngựa đực màu sẽ cho đời con 50% màu trắng (Ww), 25% ngựa màu (ww) và 25% (WW) sẽ chết thai. Tổ hợp gen gây chết (WW) đã được phát hiện từ năm 1953 và đã được khẳng định năm 1969.

Các gen kiểm soát màu lông ngựa, các alen hay marker chức năng mới được phát hiện ở mức phân tử DNA. Ở ngựa sự có mặt của 2 gen trội A và B cùng kiểu gen quy định lông xám, gen A có khả năng đình chỉ hoạt động của gen B nên gen B cho lông màu đen khi không đứng cùng với gen A trong kiểu gen. Ngựa mang 2 cặp gen đồng hợp lặn cho kiểu hình lông hung. Các gen phân li độc lập trong quá trình di truyền.Gen A có khả năng đình chỉ hoạt động của gen B, gen B chỉ biểu hện kiểu hình khi không đứng cùng với gen A trong cùng 1 kiểu gen. Gen A át chế hoạt động của gen trội B. Tính trạng màu lông ngựa là kết quả của hiện tượng tương tác át chế.

Việc phân tích kiểu gen liên quan tới màu lông ngựa nhằm phát hiện được mối liên quan của kiểu gen với một số màu sắc cơ bản của ngựa, với sự phát triển của các kỹ thuật trong nghiên cứu về gen, có thể xác định được các kiểu gen liên quan tới màu lông ở ngựa. Số lượng alen của gen KIT của ngựa được mô tả đến mức độ phân tử là nhiều hơn bất kỳ các gen nào khác ở các loài vật nuôi khác. Việc sử dụng các kỹ thuật di truyền phân tử như giải trình tự gen, PCR-RFLP đã xác định được các kiểu gen quy định các màu sắc lông khác nhau ở ngựa.

Ngựa trắng thực sự là những con ngựa có da không sắc tố và bộ lông màu trắng. Chúng sinh ra đã có màu trắng và trắng suốt đời. Đa số ngựa trắng có mắt đen huyền, nhưng một số con có mắt màu xanh. Thế giới nhiều nước cũng có ngựa bạch như ngựa Ả rập, ngựa bạch Mỹ, ngựa Camarillo, ngựa Tây Tạng, ngựa Camargue chỉ khác là màu tròng mắt giống ngựa này có màu xanh như mắt mèo, màu nâu hoặc màu đen so với ngựa bạch Việt Nam.

Một số con ngựa trắng sinh ra có sắc tố từng phần trên da và lông, nó có thể tồn tại hoặc không khi chúng trưởng thành. Màu trắng, dù là đốm trắng hay sọc trắng hay trắng trội đều được xem chung là những kiểu hình mất sắc tố, và đều do những vùng da này thiếu các tế bào sắc tố.
Các kiểu hình mất sắc tố có nhiều nguyên nhân di truyền khác nhau và chúng mới đây được nghiên cứu thường lập bản đồ cho gen EDNRB (thụ thể endothelin loại B) và gen KIT (đột biến trội của một gen). Tuy nhiên, di truyền sau các kiểu hình mất sắc tố trắng hoàn toàn khác nhau vẫn chưa được các nhà di truyền học biết đến. Để phân biệt giữa ngựa bạch và ngựa trắng thường (ngựa kim) ở chỗ tất cả chín lỗ đều màu trắng hồng đồng thau trong khi ngựa trắng thường thì vành mắt đen.

Ngựa trắng trội sinh sản ra ngựa trắng tuyền có da màu hồng và mắt màu nâu, mặc dù một số ngựa trắng trội cũng có sắc tố đậm dọc theo đường đỉnh đầu. Màu trắng trội, như tên của nó là màu sắc trội về mặt di truyền. Ít nhất hoặc bố hoặc mẹ phải là trắng trội và không "bỏ qua" các thế hệ vì nó không phải là tính lặn. Tuy nhiên, những biến dị hay đột biến mới tạo ra màu trắng trội cũng thỉnh thoảng xảy ra. Con vật trắng trội là rất hiếm nhưng cũng xuất hiện ở nhiều giống, ở các giống thuần chủng, ngựa A-rập, ngựa bạch Mỹ và ngựa bạch Camarillo. Những con ngựa cái hởi (có màu vàng), ngựa cái kim (màu đen trắng) được chọn riêng ra để nhốt, đến đêm cầm đèn pin soi vào mắt ngựa, nếu thấy đôi mắt ánh đỏ như hòn than cháy thì mới chọn. Sau đó cho chúng phối với ngựa bạch đực thì sẽ sinh ra ngựa bạch. Hay cho ngựa bạch mẹ phối với ngựa đực thường để sinh ra ngựa đực con dù không còn thuộc giống thuần chủng như trước.

Có 11 biến thể của trắng trội được biết đến, mỗi biến thể lại ứng với một con thủy tổ trắng ngẫu nhiên và một đột biến trên gen KIT. Không có con ngựa nào được xác nhận là trắng trội đồng hợp tử và ít nhất một số dạng trắng trội tạo nên phôi không thể sống trong trạng thái đồng hợp tử. Ngựa bạch xuất hiện là do sự đột biến của nguồn gen. Đây chính là sự kết hợp của hai nguồn gen bệnh vốn có của loài ngựa để ra loại hình ngựa bạch. Nghĩa là ngựa bạch là con ngựa bệnh tương tự như con người bị bệnh bạch tạng. Tỷ lệ ngựa bạch so với các thứ ngựa khác chỉ chiếm 1/100, nghĩa là khoảng 100 cá thể ngựa đực cái thì mới sinh ra một con ngựa bạch. Trong thực tế các con ngựa bạch đều không khỏe và rất hay chết yểu.

Dạng đặc biệt

Ngựa bạch

Ngựa bạch là giống ngựa với bộ lông trắng muốt, có thể dễ nhận biết giữa ngựa bạch thuần chủng và ngựa lai. Để phân biệt hai loại ngựa trắng (ngựa kim) và ngựa bạch đều có màu trắng thì ngựa bạch tốt và chuẩn thì toàn thân ngựa da có màu trắng hồng hoặc trắng mây, da ngựa trắng hồng, xung quanh viền mắt màu hồng, có màu đồng thau hay thau đồng, môi trắng hồng, con ngươi có màu đỏ hồng, ban đêm soi đèn có màu đỏ rực. Cả bốn móng có màu trắng ngà, các bộ phận như mũi, miệng, bộ phận sinh dục đều có màu hồng nhuận hay hồng đỏ

Để nhận biết ngựa bạch thuần chủng và ngựa trắng (ngựa kim) thông thường thì phải hội tụ đầy đủ các yếu tố có 6 điểm chính như: Mắt có màu trắng mây hay còn gọi là mắt mốc, chung quanh có một vòng màu đồng lửa, khi mặt trời đứng bóng mắt bị lòa, thậm chí trong đêm, mắt bắt ánh sáng đèn đỏ như đốm lửa. Các lỗ tự nhiên (lỗ ở bộ phận sinh dục, mũi, mõm) có màu hồng đỏ, bốn chân có móng sừng trắng ngà, màu cước ánh bạc hoặc thì 9 lỗ trên người đều có màu trắng, hồng đồng thau trong khi ngựa trắng thường thì vành mắt có màu đen. Chỉ thiếu một trong những đặc điểm trên thì đã bị loại khỏi ngựa bạch thuần chủng, lúc ấy chỉ còn được gọi là ngựa kim. Vào giờ chính Tuất (20 giờ) dùng đèn chuyên dụng soi vào đồng tử ngựa bạch phải chuyển từ hình tròn sang hình dạng chữ nhật nằm ngang mới chính là ngựa bạch.

Màu trắng tuyền trong hỗn hợp màu sắc là trội nhưng đặc biệt, không tồn tại dưới dạng đồng hợp (WW) mà chỉ tồn tại dưới dạng dị hợp Ww. Trong thực tế có thể kiểm tra hiện tượng này vì không có con ngựa nào trắng hoàn toàn, hoàn hảo vì xen lẫn với các lông trắng, bao giờ cũng có một ít lông màu khác ở bụng, ở bờm, ở đuôi, ở mang tai càng thấy rõ hơn. Gen màu trắng ở ngựa không những là gen dị hợp (trong đó W là trội) trong một bộ gen hỗn hợp tác động qua lại (epitatique) mà còn chịu ảnh hưởng của hai đột biến không có lợi. Đột biến gây chết hay nửa gây chết (lethal, semi-lethal) nên con trắng có thể gây chết khi còn là bào thai.

Đột biến gây bạch tạng (albinos), ngựa bạch tạng có màu trắng tuyền nhưng ở bẹn, ở bụng thường phơn phớt hồng và con mắt, mi mắt thường đỏ, con vật có vẻ không chịu ánh sáng gắt. Một kểu gen khác (Cream gen) cũng thể hiện màu sắc khá giống với đặc điểm ngựa bạch, chỉ khác là ngựa có màu mắt xanh và màu lông da vẫn tồn tại màu vàng nhạt (pale golden), màu này rất dễ nhầm lẫn với ngựa bạch. Trong một quần thể ngựa bao giờ ngựa trắng các loại cũng ít hơn các loại ngựa màu sắc khác. Ở một số vùng núi hẻo lánh, nơi có đường sá giao thông không thuận lợi việc giao lưu chưa được rộng rãi, nên tỷ lệ ngựa màu trắng có thể cao hơn, đó có thể là do nguyên nhân giao phối cận huyết lâu dài của một quần thể ít được chọn lọc.

Ngựa Bạch có nhiều đặc điểm khác với ngựa mầu: Toàn thân mầu trắng, các lỗ tự nhiên mầu hồng, đặc biệt 12 giờ trưa ngựa Bạch có hiện tượng mù mầu trong khoảng 30 phút. Ngựa bạch tạng thường không có khả năng sinh sản, ngựa con màu trắng sinh ra thường bị chết (hội chứng OLWS). Đột biến hai nucleotid (TC353-354AG) trong gen Endothelin-B receptor (EDNRB) liên quan với hội chứng chết của ngựa con màu trắng (OLWS-overo lethal white symdrom). Đột biến dẫn đến thay đổi amino acid từ Isoleusine sang Lysine của G- protein couple receptor. Hội chứng ngựa con chết được phát hiện là do đột biến đồng hợp tử, do bố mẹ mang kiểu gen dị hợp tử.

Trên đàn ngựa 945 con màu trắng cho thấy tất cả ngựa con có hội chứng OLWS là dạng đồng hợp tử của đột biến endothelin-B receptor Ile118Lys và không tìm thấy ngựa trưởng thành mang kiểu gen đồng hợp tử này. Màu lông trắng được liên kết chặt chẽ với kiểu gen EDNRB. Kiểm tra DNA (kiểu gen EDNRB) là cách duy nhất để xác định chắc chắn liệu các con ngựa màu trắng có thể sinh ra ngựa con bị mắc hội chứng OLWS hay không. Có 4 đột biến độc lập trong gen KIT ở ngựa chịu trách nhiệm về kiểu hình màu lông trắng trội trong nhiều giống ngựa. Trong 7 họ ngựa nghiên cứu, chỉ duy nhất một họ ngựa trắng có mang các đột biến trong kiểu gen. Những đột biến được phát hiện mới đây gồm hai đột biến dịch khung, hai đột biến nhầm nghĩa và ba đột biến về vị trí ghép cặp (c.338-1G>C; c.2222-1G>A; c.2684+1G>A).

Trong chăn nuôi, nhiều ngựa con sinh ra mang màu lông trắng là do bị bạch tạng. Điều này sẽ gây khó khăn trong việc phân biệt giữa ngựa bạch và ngựa bạch tạng. Việc phân biệt được giống ngựa bạch và ngựa bạch tạng. Từ đó, giúp người chăn nuôi ngựa có thể loại bỏ ngựa bạch tạng ra khỏi đàn ngựa giống để tránh sinh ra ngựa con bị chết. Do đó nghiên cứu các gen MC1R, ASIP, EDNRB của ngựa là cơ sở khoa học cho việc xác định kiểu gen quy định màu sắc lông ngựa và phân biệt, chọn lọc đúng giống ngựa bạch không bị nhầm với ngựa bị bạch tạng. Trong quá trình nhân giống đàn ngựa bạch thường dễ bị nhầm lẫn giữa các cá thể ngựa bạch và những cá thể ngựa bị bạch tạng cũng có màu lông trắng, mà những cá thể ngựa bạch tạng thường sinh ra ngựa con bị chết.

Thực tế, số lượng alen của gen KIT của ngựa được mô tả đến mức độ phân tử là nhiều hơn bất kỳ các gen nào khác ở các loài vật nuôi khác. Qua các kết quả trên cho thấy sử dụng các kỹ thuật di truyền phân tử như giải trình tự gen, PCR-RFLP đã xác định được các kiểu gen quy định các màu sắc lông khác nhau ở ngựa. Đặc biệt, từ kết quả nghiên cứu có thể phân biệt được giống ngựa bạch và ngựa bạch tạng. Từ đó, giúp người chăn nuôi ngựa có thể loại bỏ ngựa bạch tạng ra khỏi đàn ngựa giống để tránh sinh ra ngựa con bị chết. Do đó nghiên cứu gen EDNRB của ngựa là cơ sở khoa học cho việc xác định kiểu gen quy định màu sắc lông ngựa và phân biệt, chọn lọc đúng giống ngựa bạch không bị nhầm với ngựa bị bạch tạng.

Sử dụng kỹ thuật PCR-RFLP từ cặp mồi ps2/hex1 cho thấy sản phẩm PCR là 155 bp. Cắt sản phẩm PCR bằng enzym giới hạn BfaI cho thấy ngựa trắng mang alen chết có hai băng 136 bp và 19 bp, nhưng ngựa bình thường sản phẩm PCR không bị cắt. Nhân sản phẩm PCR từ cặp mồi ps4/ps5 sản phẩm PCR là 90 bp. Cắt sản phẩm PCR bằng enzỵm giới hạn Sau 3AI cho thấy ngựa mang alen chết không bị cắt, nhưng ở ngựa bình thường sản phẩm PCR được cắt thành hai băng 70 bp và 20 bp. Trên đàn ngựa 945 con màu trắng cho thấy: tất cả ngựa con có hội chứng OLWS là dạng đồng hợp tử của đột biến endothelin-B receptor Ile118Lys và không tìm thấy ngựa trưởng thành mang kiểu gen đồng hợp tử này.

Ngựa vằn

Ngựa vằn là một trong những động vật thuộc họ nhà ngựa có sắc lông đặc biệt với những sọc vằn đặc trưng. Ngựa vằn có tầm vóc như ngựa nhà, lông có các vằn trắng xen nâu đen, sống thành từng đàn nơi hoang dã tại rừng núi sa mạc thuộc các nước châu Phi. Ngựa vằn là một giống ngựa rất đặc biệt, thường sống ở vùng thảo nguyên và hoang mạc châu Phi, khác với những họ hàng của mình, ngựa vằn có một bộ lông với hai màu đen trắng, bố trí thành các sọc từ đầu đến chân. Những vằn đen trắng so le nhau của ngựa vằn có nhiều tác dụng hơn chỉ là để trang trí nhưng chúng có tác dụng rất lớn trong việc ngụy trang khi hòa lẫn vào những đồng cỏ xavan rộng lớn hoặc khi đi cả đàn với nhau sẽ hòa thành 1 khối khổng lồ, gây hoang mang cho kẻ thù.

Hiện còn tồn tại ba nhóm ngựa vằn:
 Ngựa vằn hoang Hartmannn dễ nhận biết nhờ cái yếm dưới họng
 Ngựa Vằn Tai Lừa (Equus grevyi) có nhiều vằn hẹp và tai thẳng giống tai lừa, phủ đầy lông dầy, đây là loài ngựa vằn dễ dạy hơn cả được thuần hóa như ngựa để cỡi hay kéo xe tại các nước Abyssini, nam Sydan, Đông Phi, Somali.
 Ngựa vằn Grant: Là nhóm ngựa vằn đông đảo và ở rãi rác khắp Châu Phi, có các vằn đen trắng rất đẹp, đặc biệt trên mõm có một đóm nâu, sống lẫn lộn với Linh Dương và các loài thú ăn cỏ.

Màu sắc đặc biệt này của ngựa vằn có tác dụng rất lớn giúp chúng tồn tại trong điều kiện khắc nghiệt tại châu Phi. Màu sắc đen trắng xen kẽ giúp chúng làm giảm tới 70% nhiệt của ánh Mặt trời hấp thụ vào cơ thể. Cách bố trí các sọc trên cơ thể ngựa vằn cũng rất độc đáo, nó tạo ra các dấu hiệu riêng cho mỗi con ngựa vằn giống như dấu vân tay của con người. Còn đối với ngựa vằn thì đó là các sọc ở vai hoặc cổ, giúp chúng nhận biết các thành viên trong đàn. Dù vậy màu sắc sặc sỡ của ngựa vằn có thể thu hút các loài thú ăn thịt khác như sư tử hay linh cẩu.

Tuy nhiên thực chất thì các sọc đen trắng này lại giúp ngựa vằn đánh lạc hướng các loài này. Khi những con ngựa vằn đứng tập hợp lại với nhau, với số lượng các sọc đen trắng lớn có thể đánh lừa các loài ăn thịt khác. Giống như một dạng ảo ảnh quang học, khiến cho 10 con ngựa vằn đứng gần nhau trông giống như một khối khổng lồ để đánh lừa các loài ăn thịt và khiến chúng không dám tới gần, các sọc đen trắng của ngựa vằn có tác dụng rất lớn, giúp chúng sống sót trong điều kiện khắc nghiệt và trước các loài thú ăn thịt.

Có thể nói, ngựa vằn châu Phi đã sử dụng các sọc trên bộ lông để làm lóa mắt những kẻ thù săn mồi, các sọc trắng đen xen kẽ trên bộ lông có tác dụng tạo ra ra ảo giác che giấu cử động của một con ngựa vằn và bảo vệ nó trước việc bị tấn công, các sọc trên bộ lông ngựa vằn không chỉ gây rối cho những động vật săn mồi lớn như sư tử, mà còn có ảnh hưởng đối với cả ruồi và sâu bọ. Các sọc chạy theo hướng dễ nhận biết trên phần hông và các sọc chạy dọc hẹp hơn trên lưng và cổ của một con ngựa vằn đã tạo ra những tín hiệu chuyển động bất ngờ, gây nhầm lẫn cho các đối tượng quan sát, đặc biệt là trong một đàn ngựa vằn.

Các sọc trên bộ lông ngựa vằn cũng tạo ra kiểu ảo giác này, giúp bảo vệ chúng trước sự dòm ngó của kẻ thù săn mồi và côn trùng gây hại, những dấu hiệu đặc trưng trên bộ lông ngựa vằn nhằm giúp chúng xua đuổi ruồi ngựa, loài chuyên hút máu và lây lan bệnh truyền nhiễm, các sọc trắng đen không hấp dẫn với những côn trùng hút máu này vì chúng phản xạ ánh sáng theo một cách nhất định.Các giả thuyết khác về chức năng của các sọc vằn này là những tín hiệu giao tiếp cộng đồng hoặc lớp nguỵ trang lúc bình minh và chạng vạng ở môi trường sống đồng cỏ.

Sọc vằn ở ngựa có thể để làm mát cơ thể. Những đường kẻ sọc có thể giữ mát cho ngựa vằn trong điều kiện môi trường sống ngột ngạt. Ngựa vằn có sọc kẻ đen và sọc kẻ trắng xen kẽ lẫn nhau, nhiệt độ là một yếu tố dự báo quan trọng, tác động đến những đường kẻ sọc trên thân ngựa vằn. Ngựa vằn ở khu vực có nhiệt độ lạnh theo mùa thường có ít vằn hơn so với những con sống ở nơi có nhiệt độ ấm, sự khác nhau về đường sọc trên da ngựa, mối liên quan giữa các dạng sọc vằn và 29 đặc điểm môi trường, mức độ phân chia sọc vằn trên da ngựa có tỷ lệ tương quan với thời tiết nóng, ở những nơi có môi trường nóng hơn, ngựa vằn thường có nhiều sọc vằn hơn.

Sọc vằn có thể tạo ra các dòng đối lưu nhiệt trong vùng không khí xung quanh cơ thể con ngựa. Không khí chuyển động nhanh hơn trên vùng sọc màu đen (hấp thụ ánh sáng Mặt Trời), chậm hơn trên sọc màu trắng, và tạo ra luồng không khí làm mát. So với linh dương sống ở gần đó, có kích thước tương tự nhưng khác nhau về màu lông, ngựa vằn có thân nhiệt thấp hơn. Sọc vằn có thể bảo vệ ngựa vằn trước nguy cơ bị các loài động vật ăn thịt tấn công, nhờ tạo ảo ảnh quang học. Nhiều ý kiến khác nhận định đây là yếu tố liên quan đến hoạt động giao phối, hoặc giúp chúng tránh được mầm bệnh từ ruồi.

Các sọc chéo rộng bên hông, đường kẻ sọc hẹp trên lưng và cổ ngựa vằn gây ra ảo giác cho người xem khi con vật di chuyển, đặc biệt trong một đàn ngựa vằn lớn. Điều này giúp đánh lạc hướng động vật ăn thịt, làm sai lệch quá trình tiếp cận của động vật ký sinh, những sọc của ngựa vằn còn giúp chúng giảm bớt cái nóng của châu Phi khi không phải hấp thụ toàn bộ nhiệt lượng ánh sáng mặt trời như những con ngựa đen thuần túy.Trên thực tế, những vằn vện đen trắng của loài này có thể coi là những món quà từ thiên nhiên, không có bất cứ một con ngựa vằn có sọc giống con khác, mỗi cá thể đều là độc nhất.Cũng chính vì thế nên chỉ một giờ sau khi sinh, ngựa vằn có thể nhận biết được mẹ của mình qua những sọc đen trắng đó.

Cho đến nay, các nhà khoa học mới chỉ tìm hiểu được một phần nào đó về màu sắc đặc biệt này của ngựa vằn, có không ít thắc mắc rằng, thực chất thì ngựa vằn là màu trắng sọc đen hay màu đen sọc trắng. Nếu chỉ dựa vào quan sát bằng mắt khó để trả lời được điều này, vì các sọc đen và trắng được phân bố rất đều nhau trên toàn bộ cơ thể của chúng. Tuy nhiên, những nghiên cứu về các tế bào sắc tố dưới lớp da của chúng có thể giúp xác định màu sắc thực của chúng, trong đó có nghiên cứu về các tế bào melanocyte dưới da có vai trò sản xuất sắc tố màu lông.

Đối với ngựa vằn cũng vậy, các tế bào melanocyte này quyết định màu sắc của chúng. Dựa trên việc phân tích các tế bào sắc tố này trong giai đoạn phôi thai của ngựa vằn, màu đen của ngựa vằn là kết quả của kích hoạt sắc tố bởi tế bào melanocyte, trong khi đó màu trắng là kết quả của sự ức chế sắc tố. Điều đó cũng có nghĩa là màu đen chính là màu sắc chính của loài ngựa vằn, còn các sọc trắng là kết quả của sự ức chế các tế bào melanocyte khiến cho chúng không tạo ra được màu đen và do đó có các sọc trắng.

Trong suốt quá trình tiến hóa, để tránh cái nắng oi bức của châu Phi, cũng như để ngụy trang, đánh lạc hướng kẻ thù, từ loài có một màu mà ngựa vằn đã tiến hóa để có thêm các sọc đen trắng. Đây mới là màu chính xác của ngựa vằn. Ban đầu, ngựa vằn có màu trắng, bộ lông này phù hợp với khí hậu nắng nóng của châu Phi, nhưng do nhiều kẻ thù (thịt của ngựa vằn có giá trị dinh dưỡng cao, thu hút nhiều loài ăn thịt) nên bộ lông chuyển có thêm vằn đen để dễ di chuyển, cho nên nó là ngựa trắn có vằn đen. Các tế bào biểu bì melanocyte nằm dưới da là thứ có vai trò quan trọng, quyết định đến màu sắc của ngựa vằn. Dựa trên quá trình phân tích các tế bào melanocyte này trong thời kỳ phôi thai của ngựa vằn. Chính sự kích hoạt sắc tố bởi tế bào melanocyte tạo nên màu đen cho ngựa vằn, trong khi đó, các màu trắng tồn tại được là do sự ức chế sắc tố, khiến chúng không tạo được màu đen.

Điều đó cũng mang lại câu trả lời dễ hiểu là ngựa vằn có màu đen là chính, trên đó là các vằn trắng. Vì một số ngựa vằn có lông trắng ở bụng nên người ta tưởng trắng là màu chính, còn các sọc đen là thứ mô hình thêm vào. Nhưng nếu chúng ta cạo lông một con ngựa vằn, ta sẽ thấy lớp da màu đen bên dưới. Khi còn là phôi đang phát triển trong tử cung, nó tuyền một màu đen. Các sọc trắng sau này mới nổi lên, giúp ngựa vằn đánh lạc hướng các loài thú dữ khiến chúng không dám tới gần. Khi những con ngựa vằn đứng tập hợp lại với nhau, các nhà khoa học cho rằng với số lượng các sọc đen trắng lớn có thể đánh lừa các loài ăn thịt khác. Như một dạng ảo ảnh quang học, 10 con ngựa vằn đứng gần nhau trông giống như một khối khổng lồ.

Biến thể
Có những giống ngựa hiếm có bộ lông đẹp.

 Ngựa Việt Nam: Màu sắc lông của ngựa Việt khá đa dạng, các màu chủ yếu là vàng, vàng nhạt, vàng thẫm, hồng, tía, xám, nâu, đen, lang đen. Lông bờm, lông đuôi và tứ chi thường có màu đen hoặc là màu thẫm hơn màu lông ở trên thân. Lông thay đổi màu sắc theo thời tiết để thích hợp với ngoại cảnh. Mùa hè lông ngựa ngắn và bóng mượt, mùa đông lông dài và thô. Ở Việt Nam, ngựa Việt thường để bờm trán rất dài, bờm dọc cổ ngựa thì xén ngắn, chót lưng lại để dài, để mấy sợi lông lòa xòa trước trán, đỉnh đầu húi cua, sau gáy lại để dài như bờm, con ngựa đẹp, bờm phải dày rậm, chân bờm phẳng đều tăm tắp, mọc đều thẳng đứng trên cổ ngựa như một cái bàn chải.
 Ngựa đốm hay ngựa Dalmatian hay còn gọi là ngựa đốm, đây là giống ngựa hiếm của nước Anh với bộ lông trắng điểm đốm đen dày đặc. Bộ lông của chúng khiến những con ngựa Dalmatian trở nên đặc biệt quý và cũng đặc biệt đắt.

 Ngựa Pinto hay còn gọi là ngựa khoang, đây là giống ngựa nổi tiếng với bộ lông khoang đen trắng ấn tượng, đẹp độc quyền mà không có giống ngựa nào khác có được. Pinto có nghĩa là piebald có nghĩa là hai sắc không đều, ngựa khoang, nhiều màu sắc, lốm đốm.
 Ngựa Buckskin Pinto (ngựa khoang da hoẵng) giống ngựa lai sở hữu cả hai vẻ đẹp hình thể mềm mại quyến rũ và bộ lông loang màu siêu đẹp.

 Ngựa Silver Dapple Pinto, loài ngựa này là một trong số những loài ngựa đứng top đầu trong bảng danh sách những con ngựa mỹ miều nhất bởi bộ lông khoang điểm hoa văn. Lông đuôi dài mượt, màu trắng và cả bốn chân đều mọc lông dày điệu đà khiến chúng nổi bật khi xuất hiện ở bất cứ nơi đâu.
 Ngựa đốm xám Dappled Grey đúng như tên gọi có một bộ lông xám, loang những đốm trắng rất thú vị, không một con ngựa nào có thể sở hữu bộ lông đặc biệt như thế.

 Ngựa lông da hoẵng là những con ngựa thuộc giống Buckskin (da hoẵng) có một bộ lông độc đáo, cả mình đều nâu đen, chỉ có phần bụng màu vàng ngà khiến nó trông chẳng khác nào một cốc cà phê sữa đậm đặc. Chúng còn có vẻ đẹp đặc biệt với bộ lông màu nâu vàng óng ả cùng với những điểm nhấn ở chân, đuôi và bờm đen tuyền.

 Ngựa Palomino (tên chỉ màu, không phải chỉ nòi) có màu lông vàng, bờm và đuôi trắng, như ở con ngựa lùn Haflinger từ nước Áo. Ngựa Haflinger là một giống ngựa được nuôi nhiều tại Áo và miền bắc Italia. Giống ngựa này nổi tiếng với bộ lông nâu đỏ tuyệt đẹp kết hợp hài hòa với bờm và đuôi màu trắng.

 Ngựa Akhal-Teke là giống ngựa có bộ lông mượt như nhung, ánh kim đẹp tuyệt vời. Cùng với dáng dấp cao ráo, kiêu kỳ, đây được coi là một trong những loài ngựa đẹp nhất thế giới.
 Ngựa Sabino là giống ngựa có vẻ đẹp quyến rũ và bộ lông loang màu đặc trưng.

 Ngựa giống Perlino xinh đẹp như một cô nàng tóc vàng quyến rũ và gợi cảm.
 Ngựa Chimera là giống ngựa có bộ lông nâu đỏ pha đen, nhấn nhá những khoang trắng đặc biệt luôn khiến những con ngựa khác ghen tị với bộ lông đẹp của mình.
 Ngựa Blue Roan (lựa bích lang), giống ngựa hiếm với bộ lông xám, xanh đen lôi cuốn. Đây là một trong những loài ngựa mà bất cứ người yêu ngựa nào trên thế giới đều muốn có. Roan có nghĩa là ngựa lang.
 Ngựa Anh: Nòi ngựa này có tầm vóc cao lớn, từ 1m4 tới 1m5, nặng tới 400 ký, gồm Hồng Mã (màu nâu đỏ) và Bạch Mã (màu lông trắng). Hiện nòi Bạch Mã Anh rất quý hiếm, luôn được sử dụng trong các cuộc thi tài thế vận.

 Ngựa xám là loại da đen, có lông trắng pha đen, như con ngựa lùn Connemara từ Ailen.
 Ngựa đốm xám xuất hiện khi các lông xám sẫm tạo thành các vòng đốm trên nền xám nhạt hơn, như ở con ngựa Orlov Trotter từ nước Nga (ngựa nước kiệu Orlov).
 Ngựa hạt dẻ có màu nâu đỏ, với các mức độ đậm nhạt khác nhau, như ở con Ngựa nước kiệu Pháp (French Trotter) từ xứ Nóocmăngđi, Pháp (ngựa nước kiệu Pháp).
 Ngựa hồng lông đỏ hồng, bờm và đuôi đen và các "điểm" đen khác (tai, cẳng chân, mõm) như con ngựa hồng Cleveland này từ nước Anh.
 Ngựa nâu có lớp lông nâu pha đen, bờm, đuôi và cẳng chân nâu, như ở con ngựa Nonius này từ Hungari.

Tham khảo
 Haase B., Brooks S.A., Schlumbaum A., Azor P.J., Bailey E., Alaeddine F., Mevissen M., Burger D., Poncet P.A., Rieder S., Leeb T. (2007): Allelic heterogeneity at the equine KIT locus in dominant white (W) horses. PLOS Genet., 3, e195, 1–8.
 Haase B., Brooks S.A., Tozaki T., Burger D., Poncet P.A., Rieder S., Hasegawa T., Penedo C., Leeb T. (2009a): Seven novel KIT mutations in horses with white coat colour phenotypes. Anim. Genet., 40, 623–629.
 Marklund S., Moller M.J., Sandberg K., Andersson L. (1996): A missense mutation in the gene for melanocyte- stimulating hormone receptor (MC1R) is associated with the chestnut coat color in horses. Mamm. Genome, 7, 895–899.
 Metallinos D.L., Bowling A.T., Rine J. (1998): A missense mutation in the endothelin-B receptor gene is associated with lethal white foal syndrome: an equine version off hirschsprung disease. Mamm. Genome, 9, 426–431.
 Rieder S., Taourit S., Mariat D., Langlois B., Gue´rin G. (2001): Mutations in the agouti (ASIP), the extension (MC1R) and the brown (TYRP1) loci and their association to coat colour phenotypes in horses. Mamm. Genome, 12, 450–455.
 Santschi E.M., Purdy A.K., Valber S.J., Vrotsos P.D., Kaese H., Mickelson J.R. (1998): Endothelin receptor B polymorphism associated with lethal white foal syndrome in horses. Mamm. Genome, 9, 306–309.
 Stefan Rieder (2009): Molecular tests for coat colours in horses. J. Anim. Breed. Genet. 126, 415–424.
 Wagner H.J., Reissmann M. (2000): New polymorphism detected in the horse MC1R gene. Anim. Genet., 31, 289–290.
 Yang G.C., Croaker D., Zhang A.L., Manglick P., Cartmill T., Cass D. (1998): A dinucleotide mutation in the endothelin- B receptor gene is associated with lethal white foal syndrome (LWFS) – a horse variant of Hirschsprung- disease (HSCR). Hum. Mol. Genet., 7, 1047–1052.

  Performs new gray gene testing for horses.
"Horse coat color tests" from the UC Davis Veterinary Genetics Lab
"Introduction to Coat Color Genetics" from Veterinary Genetics Laboratory, School of Veterinary Medicine, University of California, Davis. Web Site accessed ngày 12 tháng 1 năm 2008
"In the Genes."  Quarter Horse News, Dec 15, 2004
"Horse Color Calculator"  From Animal Genetics Incorporated. This creates the possible coat coloring of the offspring from the imputed color of sire and dam.

Chú thích

Ngựa


title: Anh đào Montmorency

text:
Anh đào Montmorency là một loại anh đào chua (Prunus cerasus) được trồng ở Canada, Pháp và Hoa Kỳ, đặc biệt là ở Michigan và ở hạt Door, Wisconsin. Anh đào Montmorency là một phần của giống anh đào Amarelle màu đỏ nhạt hơn, chứ không phải là giống Morello màu đỏ sẫm hơn. Michigan hiện đang sản xuất hơn 90.000 tấn anh đào Montmorency mỗi năm.

Lịch sử
Lịch sử của anh đào 'Montmorency' kéo dài từ thời La Mã cổ đại. Người La Mã có công phát hiện ra loại trái cây nhỏ bé màu đỏ này dọc theo Biển Đen ở khu vực Tiểu Á. Sau khi lính lê dương La Mã phát hiện ra những quả anh đào chua, họ mang chúng theo và giới thiệu chúng với phần còn lại của lãnh thổ La Mã. Họ trồng cây anh đào dọc theo các con đường La Mã và binh lính đã sử dụng trái cây làm thực phẩm và dùng gỗ của chúng để chế tạo vũ khí và thiết bị sửa chữa.

Cây được đặt tên theo Montmorency, một khu vực của Pháp có vị trí gần Paris.

Cây cho quả lớn, màu đỏ nhạt (mặc dù một số cây cho quả màu đỏ đậm hơn) và đã được trồng ở Hoa Kỳ kể từ ít nhất là đầu thế kỷ 20. Đây là loại anh đào chua phổ biến nhất ở Hoa Kỳ và Canada, và được sử dụng rộng rãi trong các món ăn như bánh nướng anh đào, cũng như trong các loại mứt và bảo quản.

Anh đào 'Montmorency' cũng được bán trên thị trường ở dạng khô. Nước ép anh đào và nước ép anh đào cô đặc Montmorency cũng được kinh doanh.

Anh đào 'Montmorency' có công dụng tuyệt vời trong việc ngăn ngừa bệnh Gout.

Sức khỏe
Kể từ đầu thế kỷ 21, anh đào 'Montmorency' đã được quảng bá như một loại thực phẩm tốt cho sức khỏe, do một số lợi ích sức khỏe mà chúng đem lại.

Xem thêm

 Sản xuất cherry tại Michigan
 Rượu vang Michigan

Tham khảo

Anh đào


title: Canva

text:
Canva là một trang web công cụ thiết kế đồ hoạ, được thành lập năm 2013. Canva sử dụng định dạng kéo thả và cung cấp quyền truy cập vào hơn một triệu mẫu thiết kế, bức ảnh, video, đồ họa và phông chữ. Canva được sử dụng bởi những người nghiệp dư cũng như các chuyên gia trong lĩnh vực đồ họa. Ứng dụng bao gồm các mẫu làm sẵn để người dùng sử dụng. Tạo tài khoản và sử dụng Canva là miễn phí, mặc dù phần lớn các yếu tố chất lượng cao sẽ cần phải trả tiền để tải xuống dự án của một người. Ứng dụng này cũng cung cấp các gói đăng ký trả phí như Canva Pro và Canva for Enterprise để có thêm chức năng. Các sản phẩm được tạo ra từ Canva có thể sử dụng cho cả mục đích kỹ thuật số (website, email, mạng xã hội, ..) và ngoại tuyến (in ấn).

Lịch sử
Công ty được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 2013 tại Sydney, Australia bởi Melanie Perkins. Trước đây cô đã thành lập Fusion Books, nhà xuất bản kỷ yếu lớn nhất. Trong năm đầu tiên, Canva có hơn 750.000 người dùng. Chuyên gia công nghệ và truyền thông xã hội Guy Kawasaki gia nhập công ty với tư cách là nhà truyền giáo chính vào tháng 4 năm 2014. Năm 2015, Canva for Work đã được ra mắt, mang đến cho các doanh nghiệp một công cụ sản xuất tài liệu tiếp thị.

Trong năm tài chính 2016-17, doanh thu tăng từ 6,8 triệu đô la Úc lên 23,5 triệu đô la Úc, với khoản lỗ 3,3 triệu đô la. Năm 2017, công ty đạt lợi nhuận và có 294.000 khách hàng thanh toán. Tính đến năm 2018, công ty có 200 nhân viên có văn phòng ở cả Australia và San Francisco. Vào tháng 1 năm 2018, Perkins tuyên bố công ty đã huy động được 40 triệu đô la bằng Sequoia Capital, Liên doanh Blackbird và Felicis, và nó được định giá 1 tỷ đô la.

Vào tháng 6 năm 2018, Canva tuyên bố sẽ hợp tác với Dropbox để tích hợp các thiết kế và hình ảnh của nó vào nền tảng.

Vào tháng 12 năm 2019, Canva đã công bố Canva for Education , một sản phẩm miễn phí dành cho trường học và các tổ chức giáo dục khác nhằm tạo điều kiện hợp tác giữa học sinh và giáo viên.

Vào tháng 6 năm 2020, Canva đã công bố quan hệ đối tác với FedEx Office  và với Office Depot vào tháng sau. Tính đến tháng 6 năm 2020 , định giá của Canva đã tăng lên 6 tỷ đô la Úc , tăng lên 40 tỷ đô la Úc vào tháng 9 năm 2021.

Năm 2021, Canva ra mắt công cụ chỉnh sửa video .  Người dùng cũng có thể trả tiền cho các sản phẩm vật lý được in và vận chuyển. Ví dụ về các sản phẩm có thể được thực hiện trên Canva bao gồm biển báo ngoài sân, danh thiếp, biểu đồ công việc nhà, bìa album, sách điện tử, đồ họa thông tin, thực đơn và thư mời. Công ty đã công bố ý định cạnh tranh với Google và Microsoft trong hạng mục phần mềm văn phòng , với các sản phẩm trang web và bảng trắng .

Vào ngày 7 tháng 12 năm 2022, Canva ra mắt Magic Write, trợ lý viết quảng cáo dựa trên AI của nền tảng.

Vào ngày 22 tháng 3 năm 2023, Canva đã công bố công cụ Trợ lý mới, công cụ này đưa ra các đề xuất về đồ họa và phong cách phù hợp với thiết kế hiện có của người dùng.

Rò rỉ dữ liệu

Vào tháng 5 năm 2019, Canva đã bị tấn công mạng khiến dữ liệu cá nhân của 139 triệu người dùng bị đánh cắp. Dữ liệu bị lộ bao gồm tên thật của người dùng, tên người dùng, địa chỉ email, thông tin địa lý và mật khẩu băm của một số người dùng.  Canva phải đối mặt với những lời chỉ trích về một email ban đầu cho khách hàng, trong đó chôn vùi các chi tiết bên dưới nội dung tiếp thị tự chúc mừng.  Cuối tháng 1 năm 2020, khoảng 4 triệu mật khẩu người dùng đã được giải mã và chia sẻ trực tuyến.  Canva đã phản hồi bằng cách đặt lại mật khẩu của mọi người dùng chưa thay đổi mật khẩu của họ kể từ lần vi phạm đầu tiên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Web chính thức tiếng Việt

Phần mềm đồ họa
Công ty trực tuyến
Công ty 500 Startups


title: Tori (võ thuật)

text:
Trong võ thuật Nhật Bản,  là người thực hiện các kỹ thuật trong việc thực hành hợp tác. Thuật ngữ "tori" xuất phát từ động từ , nghĩa là "cầm", "nắm", hoặc "chọn".

Trong judo và một số bộ môn võ thuật khác, tori là người hoàn thành kỹ thuật chống lại đối tác luyện tập, được gọi là uke. Tuỳ theo tình huống, nguyên tắc là "tori" luôn là người đã hoàn thành thành công một kỹ thuật. Các thuật ngữ "tori" và "uke" không đồng nghĩa với thuật ngữ người tấn công và người phòng thủ, bởi vì vai trò này được xác định bởi người hoàn thành một kỹ thuật thành công, chứ không phải là người khởi xướng kỹ thuật.

Trong aikido và các bộ môn võ thuật có liên quan, tori thực hiện một kỹ thuật phòng thủ chống lại một cuộc tấn công được chỉ định khởi xướng bởi uke. Aikido có các thuật ngữ thay thế mô tả vai trò của tori, tùy thuộc vào từng phong cách hoặc tình huống cụ thể, bao gồm  và .

Tham khảo

Thuật ngữ võ thuật Nhật Bản
Thuật ngữ và nguyên lý aikido


title: PET

text:
Trong tiếng Anh, pet có nghĩa là thú cưng, là động vật được nuôi chủ yếu để làm bạn, bảo vệ chủ nhân hoặc giải trí.

Pet hay PET có thể là:

Khoa học và Công nghệ

Khoa học

 Polyethylen terephthalat, một vật liệu nhựa phổ biến trong họ polyester

Y học

 Rối loạn chức năng ống Eustachian (patulous Eustachian tube), một bệnh ảnh hưởng đến tai giữa
 Chụp cắt lớp phát xạ positron (chụp PET), một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong y học
 Tiền sản giật (pre-eclampsia), một biến chứng trong quá trình thai kỳ

Công nghệ

Các tổ chức và doanh nghiệp

Các mục đích sử dụng khác

 Pierre Elliott Trudeau (1919–2000), biệt danh PET, cựu Thủ tướng Canada
 PET (thời gian), múi giờ của Peru