title: Hình tượng con hổ trong văn hóa Việt Nam

text:
phải|nhỏ|300x300px|Hổ phân bố ở Việt Nam là Hổ Đông Dương, hiện loài này đang thuộc nhóm nguy cấp
Hình tượng con hổ hay Chúa sơn lâm đã xuất hiện từ lâu đời và gắn bó với lịch sử của loài người. Với đặc thù là miền nhiệt đới ẩm, có nhiều rừng rậm, đồi núi, Việt Nam là nơi có môi trường phù hợp cho sự phát triển của loài hổ (phân loài hổ Đông Dương) do đó hổ là động vật xuất hiện nhiều trong tự nhiên tại đây, Hình ảnh con hổ đi vào nền văn hoá dân gian Việt Nam một cách phong phú, đa dạng và đặc sắc. Ít nơi nào con hổ mang nhiều tên gọi như ở Việt Nam. Điều đó chứng tỏ vị trí quan trọng của nó trong đời sống văn hóa của người dân. Cùng với thời gian, sự phát triển của đời sống và tôn giáo, con hổ đã trở thành một linh thú mang rất nhiều nét tính cách của xã hội Việt Nam. Con hổ là một hình tượng đặc biệt trong cuộc sống vật chất và tinh thần của người Việt Nam từ xưa cho đến nay, đối với văn hóa Việt Nam, hổ là biểu tượng của sự hùng cường, thể hiện sức mạnh vô song, Do sức mạnh và sự nhanh nhẹn của chúng, người ta thường phong cho hổ là chúa sơn lâm., không những thế, trong đời sống văn hóa ở Việt Nam, hổ được quan tâm đặc biệt, loài mãnh thú, chúa tể rừng xanh này được mổ xẻ kỹ lưỡng, từ chuyện xây nhà, lấy vợ, sinh con năm dần, đến tác dụng của cao hổ cốt, thậm chí, đến pín hổ cũng được mổ xẻ tỉ mỉ. Xiếc hổ Việt Nam cũng xuất hiện từ khá sớm với nhiều nghệ sĩ tài năng như nhà luyện hổ Tạ Duy Hiển.

Tổng quan
Hình tượng con hổ đã xuất hiện từ lâu trong văn hóa của cư dân Việt. Những chiếc trống đồng Đông Sơn có cách đây khoảng 2500 đến 3000 năm tuổi, nhưng trên mặt trống đã xuất hiện hình con hổ, điều này cho thấy con hổ đã gắn bó hàng nghìn đời nay với người dân Việt Nam với sự trân trọng và sau này được nhân nhân thờ cúng trong các miếu, đền. Con hổ còn xuất hiện rất nhiều trong các tác phẩm mỹ thuật Việt Nam và những bức tranh thờ Hàng Trống đã trở thành mẫu mực trong tranh Việt Nam. Ngoài ra, hình ảnh con hổ đi vào nền văn hoá dân gian Việt Nam với những biểu hiện, những hình thức phong phú và đặc sắc. Theo thống kê sơ bộ, người Việt Nam có hơn 1.200 câu ngạn ngữ, phương ngữ, thành ngữ, tục ngữ, ca dao, dân ca liên quan tới hổ. Hổ còn là đề tài trung tâm của nhiều câu chuyện cổ tích, ngụ ngôn, huyền thoại, giai thoại. Hổ còn gợi nguồn cảm hứng mạnh cho nhiều thi sĩ để họ viết nên những bài thơ độc đáo như bài thơ Nhớ rừng kể về lời con hổ trong vườn bách thú của Thế Lữ. năm 1932). Hổ cũng là đối tượng nghệ thuật hấp dẫn thể hiện trên các vật dụng sinh hoạt thường ngày, nơi thờ tự, nhà cửa. Câu chuyện về Hùm thiêng Yên Thế đề về lòng yêu nước của Hoàng Hoa Thám. Truyện Trí khôn của ta đây nhắc về câu chuyện trí tuệ chiến thắng sức mạnh. Tục ngữ Hổ dữ chẳng nỡ ăn thịt con nói về tình cha mẹ dành cho con và mong muốn con cháu giỏi giang, làm vinh hiển gia đình, đất nước như câu: Hổ phụ sinh hổ tử.
trái|nhỏ|287x287px|Hoàng hổ - Tranh dân gian Việt Nam
Trong văn hóa Việt Nam tồn tại hai quan điểm song song về hổ, một quan điểm văn hóa đề cao và sùng kính sức mạnh, vẻ đẹp, tài trí của loài hổ đồng thời một quan điểm sợ và khinh gét, bài trừ loài mèo lớn này vì những nổi ám ảnh của loài hổ trong mối quan hệ với con người (câu chuyện trí khôn của ta đây, hổ thành tinh, yêu tinh hổ, phong trào săn giết hổ). Nhưng nhìn chung thì quan điểm văn hóa thứ nhất luôn thắng thế. Người Việt Nam kính sợ hổ, gọi hổ bằng Ông Ba Mươi, ông cọp, ông hổ, ông khái, ngài, chúa tể sơn lâm, chúa sơn lâm, chúa tể rừng xanh, mãnh hổ rừng xanh, mãnh chúa sơn lâm, mãnh hổ, ngoài ra, tùy địa phương, tùy sinh hoạt, quan hệ giữa người và hổ không đồng nhất ở các vùng miền. Tuy rằng ở đâu cũng sợ cọp, kiêng dè gọi bằng ông cọp, ông ba mươi, ông thầy, ông kễnh, ông Cả… nhưng dường như người dân Bắc Bộ kinh sợ cọp hơn người dân Đồng bằng sông Cửu Long vấn đề sau là trong tâm lý người dân Miền Bắc và Miền Nam, cách tiếp cận với con cọp, hay Thần Hổ, có phần khác nhau. Phía Bắc, từ đồng bằng lên Mạn Ngược, có nơi sùng bái hùm thiêng, thờ phụng đến mê tín. Người dân Miền Nam cũng sợ cọp, nhưng chỉ là nỗi sợ hãi cụ thể, vật chất mà không sùng tín. Tâm lý này thể hiện từ giới cầm quyền, các Chúa Nguyễn, Đàng Trong, đã tổ chức những trận đấu Voi và Cọp. Voi được xem như thú vật tuân phục và hữu ích, trái với cọp hung tợn và phá hoại.

Dù là con vật hoang, rất ít khi được thuần phục nhưng hổ đã có sự gắn bó chặt chẽ với cuộc sống của người dân Việt, trong đời sống thường nhật và tôn giáo. Nó không chỉ là biểu tượng của sức mạnh mà còn mang quyền uy chi phối hung dữ của kẻ anh hùng. Sức mạnh này buộc con người phải nghĩ cách để khuất phục hổ. Có thể thấy trong dân gian còn tồn tại câu chuyện về một cuộc đấu trí giữa hổ và người, trong đó, con trâu, kẻ vốn đã bị con người thuần phục và con hổ, kẻ luôn tìm cách áp chế con người được đặt đối xứng nhau để so sánh. Con hổ, từ khía cạnh phá hoại, nó đã mang lại cho con người nhiều mối lo. Người Việt Nam đánh giá rất cao tầm quan trọng và lợi ích kinh tế (nhất là giá trị dược liệu) của hổ, đồng thời cũng từng phải chịu không ít hậu quả do hổ gây ra. Nhiều trường hợp hổ mò vào các bản làng miền núi, bắt gia súc, gia cầm và cả người, gây tổn thất vật chất cùng tâm lý lo sợ cho nhân dân. Chuyện hổ ăn thịt người không hiếm gây kinh sợ cho cả cả cộng đồng người (nhất là một con hổ có tên là cọp ba móng hoành hành dọc hữu ngạn sông Đồng Nai đã vồ chết và ăn thịt 128 người).

Mối quan hệ ban đầu của hổ với con người là sự đối địch. Tuy nhiên, sự ý thức được của con người thông minh về sức mạnh của loài hổ đã khiến họ nhận ra việc đối phó và chung sống với hổ là cần thiết. Trong lịch sử viết theo thể ký có rất nhiều chuyện đã kể lại mối quan hệ của hổ với con người mà điển hình là câu chuyện Bố cái đại vương Phùng Hưng là một người phục hổ bằng tay không hoặc nhiều vị anh hùng, võ tướng, các vị hảo hán khác đã đánh được hổ. Cho đến giờ, khi con người đã có nhiều cách để khuất phục và thuần phục loài hổ nhưng về mặt văn hóa, tư tưởng quan hệ giữa loài hổ và loài người vẫn không phải là quan hệ chủ tớ như các loài gia cầm, gia súc, vật nuôi, voi, ngựa. mà hổ luôn chiếm một vị trí ngang hàng. Suy nghĩ thông thường khi đàn thú xa rời môi trường tự nhiên, sống trong điều kiện nuôi nhốt, chăm sóc của con người, nó sẽ bị thuần hóa. Tuy nhiên, với loài hổ thì hoàn toàn ngược lại, càng bị nuôi nhốt trong điều kiện ngặt nghèo, chật chội, bản năng hoang dã của chúng trỗi dậy càng mạnh mẽ, càng dữ dằn, nguy hiểm hơn và chắc chắn, hổ chưa bao giờ là con vật như con mèo con trong nhà.

Hình tượng con hổ qua các thời kỳ

Người Việt cổ
Hình ảnh có thể là của một con hổ đã được phát hiện trên một phiến đá mềm nằm trong tầng văn hóa gần 20 ngàn năm trước ở hang Xóm Trại. Cư dân thuộc văn hóa Hòa Bình đã rạch lên phiến đá này những đường khắc ngoệch ngoạc mang dáng hình giống một con hổ. Nhưng dấu tích hổ dường như ít hơn trong các làng xóm trồng lúa thời tiền sử và điều này cho thấy hổ không bao giờ là đối tượng săn bắt lấy thịt làm thức ăn của các cư dân tiền sử mà trái lại, với sự phát triển của những làng xóm nông nghiệp định cư hổ dần trở thành con vật huyền thoại được đề phòng và tôn thờ. Hình tượng cọp, hổ đã từng xuất hiện nhiều trong nghệ thuật Đông Sơn, hình tượng hổ săn hươu và người săn hổ trên mặt và tang những trống đồng Đông Sơn ở các vùng Kur, Sangeang ở miền Đông Indonesia.
phải|nhỏ|270x270px|Hổ đánh nhau với cá sấu, gợi lại câu: Dưới sông sấu lội trên rừng cọp đua
Trên mặt trống Kur, hổ mình vằn đang đuổi theo một con hươu, trong khi chính nó là mục tiêu của một người cầm cung đang ngắm bắn. Trên tang chiếc trống này một con hổ mình vằn khác cũng đang trong tư thế đuổi theo một con hươu sừng. Trên phần tang của trống Sangeang có cảnh một người tay phải cầm khiên, tay trái cầm kiếm dạng tước (đốc tay cầm hình khuyên tròn) đang trong tư thế đánh nhau với một con hổ chồm lên đứng bằng hai chân sau. Một con chó đứng sau hình người cũng đang chồm lên sủa hỗ trợ cho chủ nhân đánh hổ. Kiểu cách những con hổ như vậy còn xuất hiện ở trên thân một chiếc bình trang trí hoa văn Đông Sơn hiện được trưng bày tại phần Việt Nam của Bảo tàng Guimet (Pháp). Tại phần vai rộng của chiếc bình này có một băng hoa văn thể hiện cảnh những con hổ nhởn nhơ bên cạnh đàn hươu nai. Một số trống đồng có vẽ chi tiết một con hổ quay ngược đầu với hướng truyền thống của đàn chim (ngược chiều kim đồng hồ) phản ánh sự phá vỡ quy chuẩn trang trí Đông Sơn. Hình hổ khá rõ ràng, một con quay đầu lại, mắt hổ được thể hiện bằng hình tròn có chấm ở giữa, trên thân có các chấm nhỏ tạo thành đường vằn ngang thân, bên trong vành chim và hổ này là một vành trang trí cảnh lễ hội mùa lúa. Những chiếc trống có hình hổ kể trên đều thuộc loại trống Đông Sơn muộn (từ khoảng thế kỷ II trước Công nguyên trở về sau).

Ngoài những hình hổ trang trí trên mặt phẳng, người Đông Sơn còn thể hiện hình tượng hổ thông qua việc tạo ra những khối tượng kim loại. Chiếc thạp đồng Đông Sơn tại khu mộ Vạn Thắng, trên nắp thạp hiển hiện bốn khối tượng hổ cắp mồi rất sinh động. Ở chuôi một thanh kiếm đồng Đông Sơn được khai quật ở vùng miền núi Nghệ An - Thanh Hóa do một người Pháp là Gallery Hioco sưu tầm cũng có một bức tượng hổ trong tư thế đang rón rén lại gần con mồi. Tại một địa điểm khảo cổ khác thuộc tỉnh Bắc Ninh có tên là Lãng Ngâm (huyện Gia Bình), các nhà khảo cổ học cũng đã phát hiện nhiều tấm đồng trổ thủng mang hình hươu và hổ. Sự xuất hiện hình ảnh loài hổ trong nghệ thuật Đông Sơn có liên quan đến quan niệm tôn thờ sức mạnh và sự nguy hiểm của loài vật này. Sự tôn thờ này tồn tại khá đậm nét trong số các bộ lạc và tiểu quốc người Ba Thục và người Việt ở vùng đất Dạ Lang, Tây Âu, Âu Lạc.

Thời kỳ Đại Việt
Con hổ là một đối tượng đặc biệt trong cuộc sống vật chất và tinh thần của người Việt Nam xưa nay cho nên các triều đại phong kiến coi hổ, rồng là những biểu trưng vương quyền, vì vậy hình ảnh hổ xuất hiện phổ biến và trang trọng nơi cung cấm. Từ thời nhà Đinh (968 - 979), hầu hết các vua chúa đều nuôi hổ để giải trí và làm đao phủ trừng phạt phạm nhân. Từ thời nhà Trần (1226 - 1400), những cuộc đấu giữa hổ với voi gọi là hổ quyền được tổ chức rầm rộ, đến thời Nguyễn được nâng lên thành lễ hội và tận năm 1904 mới chấm dứt.
phải|nhỏ|292x292px|Tranh Bạch Hổ của Hàng Trống
Hình tượng con Hổ cũng xuất hiện liên tục trong thời kỳ phong kiến Việt Nam qua các triều đại kế tiếp nhau. Trong lịch sử, Từ thời nhà Đinh (968-978), sử sách có ghi chép lại việc các vị hoàng đế đều cho nuôi hổ để giải trí và làm đao phủ để trừng phạt các phạm nhân. Đại Việt sử ký toàn thư có chép về sự kiện Vua Đinh Tiên Hoàng muốn dùng uy chế ngự thiên hạ, bèn đặt vạc lớn ở sân triều, nuôi hổ dữ trong chuồng cũi, hạ lệnh rằng: Kẻ nào trái phép phải chịu tội bỏ vạc dầu, cho hổ ăn thịt và cũng trong thư tịch cổ này có đoạn viết: Tiên Hoàng Đế ban hành nhiều luật lệ rất khắt khe. Ngài đặt vạc dầu ở trước điện, nuôi hổ trong vườn, dựng cột đồng nung đỏ để trừng trị những kẻ gian ác và phản bội.
Thời nhà Lý, trong Chiếu dời đô, Lý Thái Tổ có đề cập đến Đại La với thế rồng cuộn, hổ ngồi là nơi để dựng nghiệp đế vương muôn đời. Trong lịch sử phong kiến, có kể về Vụ án hoá hổ đây là một kỳ án còn có nhiều uẩn khúc và nhiều lý giải, về sự kiện Lê Văn Thịnh hoá hổ mưu hại vua, Đại Việt sử ký toàn thư chép: Bấy giờ vua ra hồ Dâm Đàm, ngự trên thuyền nhỏ xem đánh cá. Chợt có mây mù nổi lên, trong đám mù nghe có tiếng thuyền bơi đến, tiếng mái chèo rào rào, vua lấy giáo ném. Chốc lát mây mù tan, thấy trong thuyền có con hổ, mọi người sợ tái mặt, nói: "Việc nguy rồi!". Người đánh cá là Mục Thận quăng lưới trùm lên con hổ, thì ra là Thái sư Lê Văn Thịnh. Vua nghĩ Thịnh là đại thần có công giúp đỡ, không nỡ giết, đày lên trại đầu Thao Giang.

Thời nhà Trần so với thời Nhà Lý thì hình tượng con hổ hiện diện trong thời kỳ Nhà Trần (1226-1400) đậm nét hơn, dùng để phản ánh một xã hội, quốc gia thượng võ với lực lượng quân đội thiện chiến dũng mạnh đã từng lập nên nhiều chiến công hiển hách. Viên tướng Phạm Ngũ Lão đã so sánh quân đội nhà Trần đương thời khí thế như hổ báo qua bài thơ Thuật hoài với câu: Tam Quân tỳ hổ khí thôn ngưu (Ba quân khí thế mạnh như hổ báo nuốt trâu). Trước đó Hổ được nhắc đến trong bài hịch tướng sĩ của Trần Hưng Đạo với điển tích Lấy thịt mà nuôi hổ đói chỉ về sự tham lam của quân Nguyên Mông. Đầu tập Lĩnh Nam Chích Quái cũng nói đến tương quan giữa Thần Hổ và Thần Mộc Tinh. Hổ chính thức đi vào nghệ thuật tạo hình sớm nhất vào thời nhà Trần với những tượng hổ ở lăng Trần Thủ Độ, lăng vua Hiến Tông, hổ chạm ở bệ đá tại chùa Quế Dương (Hà Tây cũ) được lưu truyền đến những con hổ đá thời Lê ở Nam Kinh (Thanh Hoá).

Cũng trong thời kỳ nhà Trần tinh thần thượng võ, chuộng bạo lực được thể hiện qua hành vi của các quý tộc thích đánh nhau để chứng tỏ sức mạnh, địa vị, tục xăm mình ngày càng thịnh hành, việc rèn luyện thao trường, các hội thề được phổ biến thì các vị hoàng đế cũng thích nuôi nhiều hổ để đấu với voi xem đó làm tiêu khiển, ở thời kỳ này thì các trận quyết đấu này chỉ giới hạn trong Hoàng thành. Sử cũ cho biết vua Trần Nhân Tông có một thú vui là được xem quân lính đấu với hổ vì thế ông đã cho làm chuồng đấu hổ ở Vọng Lâu. Và trong thời nhà Trần từng diễn ra sự kiện một con hổ đã gây kinh hoàng đến vị vua này, theo đó thì có tù trưởng vùng sơn cước dâng triều đình một con hổ lớn vằn đen vàng, lưng thẳng, bụng thon. Vua Trần Nhân Tông bèn cho tổ chức buổi đấu hổ trước Vọng Lâu với sự tham gia của Hoàng hậu, phi tần và các quan trong triều. Bảo Thánh Hoàng hậu thấy chuồng cũi không an toàn, vô cùng lo lắng nên gọi viên tổng quản nhắc nhở: Ông cho kiểm tra cái cũi này chưa? Con hổ to lớn dữ dằn đấy. Hôm nay, bệ hạ đến ngự xem, ông phải rất cẩn thận mới được. Viên tổng quản đáp: "Bẩm Hoàng hậu, đây là con hổ mới được đưa vào cung, thần đã lo liệu đầy đủ cả. Xin lệnh bề trên cứ yên tâm".

Một lúc sau, quân lính khiêng một cũi sắt nữa vào chuồng đấu. Nhưng sự thực thì con hổ đã bị bỏ đói mấy hôm, khi thấy đông người, hổ nhe nanh gầm gừ đe dọa. Trong khi tất cả đang hào hứng chuẩn bị xem màn đấu hổ thì bất ngờ con hổ thoát ra khỏi cũi rồi nhảy lên, lao về phía chỗ ngồi của vua Trần Nhân Tông cùng Hoàng hậu, phi tần và bá quan văn võ. Mọi người đứng chết lặng trong giây lát rồi hoảng sợ bỏ chạy, duy có Bảo Thánh tiến lên phía trước, xả thân che cho nhà vua, đối diện hổ dữ. Không hiểu vì khiếp sợ uy lực của bà hay vì lý do nào đó mà con hổ chỉ lúc lắc cái đầu, nhìn Hoàng hậu một lúc, rồi quay đi, nhảy xuống chuồng thú).

Sách Đại Việt sử ký toàn thư viết về chuyện này như sau: Thượng hoàng (tức Trần Nhân Tông) thường làm chuồng hổ ở thềm Vọng Lâu rồi sai quân sĩ đánh nhau với hổ. Có lần Thượng hoàng ngồi xem, Thái hậu (tức Bảo Thánh) và phi tần đều theo hầu. Vì thềm lầu thấp, chuồng và thềm cũng thấp, con hổ bỗng nhảy ra khỏi chuồng leo lên lầu, mọi người đều sợ chạy tan cả, duy chỉ còn có Thái hậu và bốn, năm người thị nữ vẫn ở đấy. Thái hậu nghĩ bụng không khỏi bị hại, mới lấy chiếu che cho Thượng hoàng và cả mình. Con hổ lên lầu kêu gầm rồi vội vàng nhảy xuống, không vồ hại ai cả. Sử thần Ngô Sĩ Liên khi nhắc đến Bảo Thánh đã ca ngợi rằng: Voi và hổ là bậc hung dữ, ai cũng phải sợ, thế mà lúc voi, hổ hung tợn làm ngang, Hoàng hậu vẫn thản nhiên không sợ. Hoàng hậu thực sự là một anh hùng trong đám nữ lưu vậy (Đại Việt sử ký tiền biên).

Theo Đại Việt sử ký bản kỷ chép: Khâm Từ Bảo Thánh Hoàng Thái Hậu là vợ Trần Thánh tông thượng hoàng. Thượng hoàng thích xem đấu hổ. Một hôm, ngồi trên vọng lâu, sai quân sĩ tổ chức thả hổ ra đấu với voi. Thái hậu cùng các phi tần ngồi xem cùng thượng hoàng. Cửa chuồng hổ mới mở, hổ bất ngờ nhảy lên vọng lâu. Các quan văn võ đều sợ hãi, bỏ chạy tán loạn, chỉ còn trơ Thượng hoàng và hoàng thái hậu. Thái hậu không biết làm cách nào, vội vàng lấy tấm chiếu lót dưới chân vua bao quanh che cho Thượng hoàng và mình. Hổ trèo lên lầu nhìn chung quanh không thấy ai, gầm thét dữ dội và lao xuống. Thượng hoàng và thái hậu vô sự. Một lần khác, Thượng hoàng Trần Thánh Tông ngồi trên điện Thiên An xem đấu voi. Hôm ấy, con voi hung tợn này chưa gặp được hổ, nhưng đã hăm hở rống lên và xông lên điện, quần thần tả hữu một phen mất vía, may có đội ngự vệ binh cầm giáo chĩa ra che chở nên voi rút lui, thượng hoàng và thái hậu bình an.

Đời hậu Lê, trường hổ quyền - đấu hổ - ở kinh đô Thăng Long, trước sân đấu võ. Các quan võ sợ hổ làm dữ có thể nguy hiểm đến tính mệnh mọi người và để bảo vệ loài voi quý có ích cho chiến trận nên cùng bàn với quan phủ liêu ngầm sai người dùng kìm cắt hết móng vuốt của hổ một tuần trước trận đấu. Vì vậy, chỉ đấu độ vài ba hiệp, hổ đã bị voi gục  Thời Nhà Lê có lưu truyền câu chuyện về một con hổ có nghĩa. Con hổ này được Nguyễn Hợp, cha của danh tướng Nguyễn Xí nuôi từ nhỏ, khi con hổ này lớn lên thì được giao nhiệm vụ canh giữ đơm tôm cá ở đập Hạng và lò muối để phòng chống ăn trộm, sau đó lúc đêm đó trời tối, trời chuyển mưa, khi ông trở về nơi đặt đó thì con hổ đang canh chừng ở đó phát hiện ra và lầm tưởng có kẻ gian đang ăn trộm cá của chủ mình, hổ liền lao thẳng vào vồ khiến ông Hội chết ngay tại chỗ. Sau khi vồ chết người, con hổ mới nhận ra đó là ông chủ của mình. Nó liền vác ông lên lưng cõng vào khu Đồng Lầm, thuộc làng Mượu Nậy rồi bới đất để an táng cho chủ. Ngày hôm sau, gia nhân và bà con làng xóm bủa đi tìm thì tìm thấy xác đã được hổ chôn lấp tại Đồng Lầm. Con hổ nằm canh giữ bên cạnh mộ và nhe răng và gầm gừ nhất quyết không cho mang xác chủ đi. Gia đình tìm cách đưa thi hài đến nơi khác an táng, nhưng ban đêm hổ lại mang xác cụ về vùi lấp ở chỗ cũ. Sau khi ông Hội chết được 100 ngày thì con hổ bỏ đi vào núi Riềng, thuộc xã Nghi Thiết ngày nay. Tuy vậy vào giỗ đầu của ông, trước ngày làm giỗ 1 ngày, hổ tinh đã tha về một con lợn rừng khoảng 50 – 60 kg đặt giữa sân rồi chạy vào rừng. Cứ thế, đều đặn hàng chục năm trời năm nào cũng vậy trước ngày giỗ của ông Hội hổ tinh lại vác lợn rừng về để con cháu làm giỗ cho ông, cho đến khi con hổ già và chết mới thôi.

Trong văn hóa người Việt còn lưu truyền câu chuyện trước đó về việc Phùng Hưng đánh hổ. Theo đó có một thời ở vùng Đường Lâm, Hà Tây có một con hổ dữ từ rừng về giết người, bắt gia súc, Phùng Hưng liền làm con bù nhìn bằng rơm, cho mặc quần áo như người thật, đặt ở nơi hổ thường xuất hiện. Hổ đi qua thấy bù nhìn tưởng người, lao vào cắn xé nhưng chỉ có cọc gỗ độn rơm. Vài lần như thế, hổ không còn chú ý tới bù nhìn rơm nữa. Một hôm trời chập choạng tối, Phùng Hưng cởi trần, thân đóng khố, trát bùn khắp người đứng thế vào chỗ hay đặt bù nhìn rơm. Khi hổ xuất hiện, hơi bùn non át hơi người nên hổ không phân biệt được, cứ rảo bước qua như mọi lần. Phùng Hưng bất ngờ xông tới nhảy lên mình hổ, ghì chặt con mãnh thú, sau một hồi người hổ vật nhau, hổ đuối sức, Phùng Hưng giáng một cú đập vỡ sọ hổ. Sau này, Những câu chuyện dân gian lưu truyền sau này chuyện hổ cõng lợn về góp giỗ tại đình Tổng, hàng năm, từ tờ mờ sáng mùng một tháng hai, dân làng lần nào cũng thấy giữa sân đình một con lợn to, đứng im một chỗ, và đồn lên về huyền thoại huyền thoại Hổ cõng lợn góp giỗ Phùng Hưng

Nhà Nguyễn
phải|nhỏ|250x250px|Tượng gốm hổ thời nhà Nguyễn
Vào thời kỳ nhà Nguyễn, hình ảnh con hổ cũng trở nên phổ biến gắn với sự hình thành và kiện toàn nhà nước phong kiến chuyên chế quân chủ tập quyền ở Việt Nam, Truyền thuyết kể rằng, lúc Nguyễn Ánh bị nhà Tây Sơn truy lùng, gặp hoàn cảnh ngặt nghèo, hết cả lương thực, may nhờ có thịt thú rừng do hổ tha tới tiếp tế mỗi ngày mà sống. Về sau, khi lên ngôi vua, ông đã cho lập miếu thờ tại vùng Mô Xoài thuộc tỉnh Bà Rịa để tạ ơn. Dân gian thường gọi là miếu Ông Hổ. Tục truyền, vua còn ban lệnh cấm giết hổ. Nếu kẻ nào lỡ tay giết chết hổ thì bị phạt 30 trượng. Còn nếu bắt sống thì được thưởng 30 quan tiền. Cũng vì lệ này mà hổ còn được gọi là Ông Ba Mươi.

Nhà Nguyễn đã cho xây dựng đấu trường bên bờ sông Hương gọi là Hổ Quyền để cho voi và hổ đấu nhau trước sự chứng kiến của vua quan và dân chúng kinh thành. Hổ quyền là tên gọi một đấu trường là chuồng nuôi hổ Hổ Quyền là một di sản văn hóa độc đáo, một đấu trường không hề có ở bất cứ nơi đâu trên thế giới: đấu trường của voi và hổ. Nó là một phần quan trọng của di tích văn hóa lịch sử ở Cố đô Huế. Dưới triều Nguyễn, chính nơi đây đã diễn ra những cuộc tử chiến vô cùng ác liệt giữa voi và hổ nhằm tế thần trong ngày hội và phục vụ nhu cầu giải trí, tiêu khiển cho vua, quan và dân chúng. Trong cuộc quyết đấu đầu tiên giữa voi và hổ năm 1750 tại cồn Dã Viên trên sông Hương, 40 con voi đã giết chết 18 con hổ trước sự chứng kiến của chúa Nguyễn Phúc Khoát và triều thần ngồi xem trên 12 chiếc thuyền. Đây là trận đấu kinh hoàng, khủng khiếp và đẫm máu nhất.

Những trận tử chiến giữa voi và hổ thường mỗi năm tổ chức một lần. Những trận đấu không chỉ để vui xuân mà cốt huấn luyện cho voi tập dượt thêm can đảm khi lâm trận và ngoài ra còn nhằm để tế thần trong ngày hội và phục vụ nhu cầu giải trí tiêu khiển cho nhà vua, hoàng tộc và quan lại. Trước mỗi trận đấu, hổ đều bị cắt nanh, bẻ vuốt, và buộc chặt vào cột cho nên voi luôn giết chết và chà nát hổ, tuy nhiên tai nạn đôi khi vẫn xảy ra vì hổ chiến đấu vô cùng dũng mãnh. Sau này, để bảo đảm an toàn, năm Canh Dần 1830, vua Minh Mạng đã hạ chiếu cho xây dựng một đấu trường lớn gần đồi Long Thọ phía tây kinh thành Huế lấy tên là Hổ quyền.

Những mô tả của sử sách và ghi chép của người Phương Tây đã tái hiện cảnh chiến đấu đẫm máu giữa voi và hổ, một trận chiến có tính bất công dành cho loài hổ, tuy nhiên qua những ghi chép này cũng có thể thấy sự hung hãn và nguy hiểm của con hổ trong điều kiện hoàn toàn bất lợi. Những chi chép mô tả về trình tự trận đấu khi ba tiếng trống lệnh đánh lên thì cửa chuồng hổ mở toang, một con hổ vằn loang lổ nhảy vọt ra, ngoảnh nhìn trừng trừng bốn phía rồi gầm lên vang dội. Bên kia, voi ngần ngại chần chừ chưa xông ra. Quân tượng phải lấy búa đánh thúc voi xông trận. Thấy voi, hổ hung hăng sấn lại, tung mình bấu vào cổ voi mà cấu xé. Voi chạy quanh lựa thế, lấy vòi lôi hổ xuống, định đưa chân dẫm lên mình cọp. Nhưng càng đấu, hổ nhanh nhẹn tránh khỏi. Hai bên hăng máu hăm hở vật lộn nhau mãi. Voi khỏe, hổ nhanh, hai bên không bên nào chịu kém. Đấu gần hai tiếng đồng hồ, có khi kéo dài đến trưa, đợi khi hổ yếu dần, voi lừa thế ép hổ vào tường, đưa vòi quật hổ rồi tung hổ lên cao, đưa ngà đón hổ. Hổ rơi xuống, voi lấy chân đá hổ, rồi cả thân mình voi nặng như núi Ngự Bình dẫm lên đè nát hổ. Dân chúng hò reo hoan hỉ, vì nghĩ voi là con vật có công với nước, đã hạ được hổ thì vỗ tay reo mừng.
trái|nhỏ|280x280px|Hổ Quyền, đấu trường diễn ra những trận đánh giữa hổ và voi
Theo Michel Chaigneau trong cuốn Souvenirs de Huế thì trước khi đấu bao giờ cũng dũa móng vuốt của hổ hoặc bọc chân hổ trong những túi da dày để tránh nguy hại đến voi và khán giả. Kết quả cuộc đấu voi - hổ bao giờ cũng ấn định theo ý người tổ chức đó phải là voi thắng hổ, voi được quyền ưu tiên, còn hổ thì ngược lại, bị tước đi vũ khí lợi hại. Khi vào cuộc đọ sức, voi đã được chăm sóc bồi dưỡng chu đáo, có quản tượng điều khiển, có vài người lính cầm vũ khí ngồi trên bảo vệ, hỗ trợ. Còn hổ đã bị nhốt lâu ngày, ăn uống kém, răng nanh bị bẻ, miệng bị khâu lại, móng bị cắt hết, chân bị đút vào túi da kín, cổ phải mang xích sắt buộc chặt vào cọc đấu trường. Dù vậy, sự việc không diễn ra dễ dàng thuận lợi cho voi do với sự hung hãn của mình, trong những trận chiến, khi bắt đầu, hổ gầm gào vang động, nhảy dựng lên, mắt trừng làm voi sợ hãi lùi. Quản tượng phải dùng búa đánh thúc voi tiến lại. Hổ hung hăng, lồng lộn xông về phía voi nhưng bị dây xích gìm giữ, khi voi đến gần, hổ bất ngờ tót lên đầu voi tấn công quản tượng và mắt, tai, cổ voi. Voi luống cuống hất hổ ngã nhào xuống đất, hổ nhanh chóng bật dậy, bám vào vòi voi, voi giũ vòi. Móng vuốt đã bị cắt, chân lại bị đút vào túi da nên được một lúc hổ bị tụt khỏi ngà voi rắn chắc và ngã xuống đất. Quản tượng điều khiển voi xông lại dùng chân và cặp ngà tấn công hổ. Cuộc chiến đấu giằng co kéo dài. Nếu hổ chưa chết mà con voi thứ nhất tháo chạy, thì con voi khác vào đấu tiếp với hổ cho đến khi hổ chết.

Nhưng nếu một con hổ khỏe mạnh mới bị bắt ở rừng về còn hung hăng thì dẫu có bẻ răng cưa móng vẫn còn nguy hiểm. Chính Michel Chaigneau đã chứng kiến một sự xảy ra dưới thời Gia Long. Có một trận đấu mà con hổ to lớn khác thường và khi cửa chuồng vừa mở, nó đã vọt như một mũi tên ra xa, kề sát bên voi, quật ngã ngay quản tượng. Voi như mất phương hướng vì không có người điều khiển, quay đầu chạy đạp lên người quản tượng, lúc này con voi thứ hai được đưa ra đấu trường, trên lưng voi có mấy binh sĩ cầm khí giới bảo vệ voi và quản tượng. Hổ vờn vài hiệp, thấy thế cố xé rào tìm lối thoát. Ba bốn khán giả bị hổ vồ cấu xé bị thương. Viên võ quan chỉ huy thấy vậy, ra lệnh phóng giáo giết hổ. Các vệ binh kéo xác con hổ bị thương vào giữa đấu trường cho ba bốn con voi lấy vòi tung lên như quả bóng rồi dẫm nát.

Ngoài việc đấu voi với hổ thì sử sách vẫn chép về việc đấu giữa người và hổ. Theo Lê Đình Chân trong cuốn Cuộc đời oanh liệt của Tả quân Lê Văn Duyệt thì khi Lê Văn Duyệt giữ chức tổng trấn thành Gia Định, một hôm, có sứ thần Xiêm La ngồi trên vọng đài xem các võ sĩ ta đấu với hổ. Dân chúng thành Gia Định chen chúc nô nức đến xem. Lệnh của Tả quân là chỉ được bắt sống. Nhưng võ sĩ Lê Văn Khôi gặp con hổ dữ đã bị nó chồm lên và tát ngay vào gáy. Ông này né mình đánh một côn sắt vào hổ, hổ ngã lăn giãy giụa một lúc rồi chết. Sứ thần Xiêm La tấm tắc khen ngợi. Nhưng Tả quân tức giận truyền cho quân sĩ bắt trói chịu tội. Lê Văn Khôi đến trước vọng đài cúi đầu xin tha tội vì đã giết lỡ hổ mà lệnh chỉ bắt sống. Võ sĩ xin đấu lại để chuộc tội, Tả quân đã bớt giận, truyền lính thả hổ khác cho Khôi bắt sống. Cuộc tỉ thí lần này thật hồi hộp, vờn nhau với hổ dữ, Khôi đã dùng miếng võ hiểm đá vào hàm dưới của hổ bất ngờ. Hổ đau quá, nằm lăn ra. Khôi lấy cuộn thừng giắt trong mình trói lại, trước khán đài xin chuộc tội. Sứ thần không dứt lời khen dũng sĩ đấu với hổ. Tả quân Lê Văn Duyệt trả lời rằng: Bọn quân sĩ dưới trướng tôi đều như thế cả, có gì mà đại nhân phải ngợi ca.
Đến cuối đời Tự Đức, hổ quyền mới bãi bỏ nhưng trận đấu cuối cùng diễn ra ở nơi đây vào 1904 dưới thời vua Thành Thái.

Trong dân gian, vào thời này, trong dân gian cũng lập am, miếu thờ những con hổ hung dữ hại người hoặc những con hổ được truyền miệng là linh thiêng. Chẳng hạn như ở Miếu thờ Bạch Hổ ở đình Tân Lộc Đông ở Cần Thơ, con Bạch Hổ còn gắn liền với truyền thuyết về con cọp trắng thường lội qua sông đến ở cù lao Tân Lộc vào mùa nước nổi những năm 1780 - 1800. Hiện nay, miếu thờ Bạch Hổ vẫn còn ở chùa Ông Đạo Xuân, đình Tân Lộc Đông. Hằng năm, vào ngày vía Bà Chúa Xứ, người dân địa phương vẫn tổ chức cúng, dâng tờ cử xin Bạch Hổ bảo vệ dân làng. Cũng ở Cần Thơ có miếu cổ Long Tuyền thờ Thần Hổ từ năm 1844 và gắn liền với giai thoại địa phương về vùng này có một con cọp tu lâu năm, tánh linh như người, nó nghe được lời cầu khấn của một phụ nữ có thai, khi người phụ nữ này trở dạ thì nó đã bắt một bà mụ (người đỡ đẻ) về giúp cho phụ nữ này, sau đó nó bắt một con heo rừng (trên thân heo đầy vết móng cọp) để trả lễ. Hai phụ nữ này rằng đó là hổ thần bảo vệ dân làng và cùng dựng một ngôi miếu để thờ Thần Hổ. Ngoài ra, cư dân địa phương còn truyền tụng rất nhiều giai thoại khác liên quan đến việc Thần Hổ cứu người khi gặp hoạn nạn. Khi hổ chết, dân làng tiếc thương lấy thi thể làm tượng cốt đặt trong miếu thờ.

Ở đình Võ Lâm,tỉnh Kon Tum có thờ hình con bạch hổ được chạm khắc ở ngay bình phong vào chính điện thờ, bạch hổ ở đây không chỉ trừ tà mà còn ngăn ngừa được ma rừng theo quan niệm của người bản địa, điều này xuất phát từ câu chuyện một con bạch hổ ba chân, nó vốn hung bạo ở rừng này, đã tấn công và ăn thịt tất cả các loài thú. Khi thiếu mồi, nó còn tấn công cả người. Một khi bạch hổ đã ăn thịt người thì nó càng hung tợn, càng dữ hơn bất cứ loài thú ác nào từ rừng đi vào chùa. Con bạch hổ này đi về chùa để nghe tụng kinh và từ khi về chùa Bác Ái nghe kinh Phật, xung quanh chùa thú dữ tránh đi hết, trong vùng không còn xảy ra các chuyện như người bị hổ vồ, hay thú dữ tấn công vật nuôi của làng Võ Lâm. Những bản làng người Mường ở miền tây Thanh Hóa, kéo dài từ vùng Thạch Thành lên đến Quan Hóa, Mường Lát, ngoài việc thờ cúng tổ tiên, thần rừng, thần núi, thì họ còn cúng Ông Hổ tượng trưng cho thần rừng, đặc biệt người dân còn lập miếu thờ một con hổ gọi là Thần hổ xám khổng lồ hung dữ, chuyên ăn thịt người, người dân còn đồn rằng, năm nào không cúng hổ thần, mùa màng sẽ thất bát, lúa trồng chẳng thành hạt, cây cối chẳng chịu trổ hoa.

Ở vùng Phú Yên còn có câu chuyện về hang hổ, gắn liền với câu chuyện thầy tu đả hổ, trước khi thầy tu này đến, hổ sống rất nhiều ở trong và xung quanh hang. Ngày ngày, dân sống dưới chân núi luôn khiếp sợ bởi tiếng gầm hú ghê rợn của hổ. Không ít người vì mải mê săn bắn thú rừng mà bỏ mạng dưới nanh vuốt của hổ dữ. Từ ấy, dân quanh vùng không ai dám bén mảng đến gần hang hổ. Mãi cho đến khi vị thầy tu xuất hiện và sống ở đó, người dân mới an tâm làm rẫy, săn thú. Theo lưu truyền, vị thầy tu đã làm cho bầy hổ trở nên thân thiện với người dân. Để nhớ ơn, khi ông qua đời, dân lập miếu thờ ông Tạ Từ ngay trong hang, nay đã không còn dấu vết. Khi vị thầy tu mất, thì hổ tái chiếm hang, những bầy hổ bỏ đi nơi xa cũng quay trở lại. Tại tỉnh tỉnh Quảng Ngãi, có câu chuyện bạch hổ và đôi rắn khổng lồ, theo đó một người già nằm mơ thấy một con hổ trắng đến bảo rằng Ta là bạch hổ coi ngó xứ này. Nay ta giao giấy tờ trông coi đình lại cho ông rồi từ nay trở đi vào núi tu hành, không coi đình và xứ này nữa. Từ đó dân làng cúng đầu heo không bị mất như ngày trước.

Thời hiện đại
phải|nhỏ|316x316px|Chiến tranh Đông Dương là một trận chiến giữa hổ và voi (Hồ Chí Minh)
Trong chiến tranh Việt Nam, con hổ đã là hình tượng để ví von cho quân đội nhân dân Việt Nam với cách đánh theo kiểu du kích, dựa vào núi rừng để tiêu hao sinh lực địch, đây chính là luận điểm trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự.

Ngày nay, hình ảnh con hổ đã trở thành biểu tượng cho sự khát vọng, mong muốn của người dân Việt Nam về một nền kinh tế hùng cường, có tầm ảnh hưởng và một xã hội thịnh vượng với hình tượng hóa hổ. Nhiều người Việt Nam, các nhà quản lý và nhiều chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước đều nhận định cùng mong muốn kinh tế Việt Nam sẽ chuyển biến trở thành một con hổ mới của châu Á hay một con hổ mới về giáo dục và đào tạo ở châu Á, nhiều người Việt Nam còn mong muốn Việt Nam sẽ là con hổ của thế giới trong 15 - 20 năm sau khi đổi mới và nhiều người khác mong rằng Việt Nam sẽ là con hổ châu Á

Bên cạnh đó, quan niệm thái quá của con người khiến hổ ở Việt Nam từ xưa đã bị săn bắt ráo riết chẳng kém gì ở những nơi khác trên thế giới, có những người chuyên nghề dọi dấu (tìm dấu vết hổ) của làng Tịnh Yên Đông Tây chuyên đi săn hổ, Săn hổ ở đây đã trở thành nghề cha truyền con nối. Thậm chí đến nay, ở vùng biên giới Quảng Trị - nơi mà người ta tàn sát hổ, coi hổ như kẻ thù và tổ chức săn bắt như ở Làng Thủy Ba. Do hổ thường xuyên thâm nhập vào các bản làng của con người bắt gia súc như trâu bò dê heo và ăn thịt người dân, đây được coi là trận chiến giữa người với mãnh thú mà còn là câu chuyện kể về sức mạnh của người dân Việt chống loài ác thú và chống ngoại xâm… chính quyền, triều đình phong kiến trước đó còn tặng thưởng cho những người săn hổ công với giá trị y học và kinh tế mà hổ đem lại như xương hổ để nấu cao hổ cốt, da hổ để trang trí, bộ móng vuốt, răng của hộ để đeo như những trang sức, pín hổ để tăng cường sinh dục, còn được dùng để trưng bày hoặc làm thành các sản phẩm lưu niệm, điều này dẫn đến những cuộc săn hổ, tàn sát loài hổ.

Ở Việt Nam có tập quán đi săn Hổ của người Sán Dìu, từ xa xưa, người Sán Dìu thường đi săn thú rừng nói chung và săn Hổ nói riêng lấy thịt để cải thiện bữa ăn trong gia đình. Họ thường tổ chức đi săn vào dịp nông nhàn, dịp đầu xuân mới hoặc khi phát hiện được con thú lớn là Hổ đi kiếm ăn. Dụng cụ đi săn Hổ chủ yếu là súng kíp, ngoài ra mỗi người đi săn có thêm 1-2 con chó săn đi cùng để hộ người quây đuổi thú. Nếu bắn được con Hổ to thì đem về nhà người trực tiếp bắn trúng để làm thịt, và cúng báo mời tổ tiên về ăn mừng để cầu xin tổ tiên phù hộ độ trì cho lần sau đi săn bắn được nhiều con Hổ và an toàn hơn. Sau khi cúng xong, họ lấy thịt Hổ ra để chia phần cho người trực tiếp bắn trúng được riêng một vai, đầu và bốn chân, số thịt còn lại chia đều cho những người đi săn, nếu ai có chó đi săn cùng thì được thêm nửa phần của người đi săn. Nếu bắn được Hổ nhỏ thì họ sẽ không chia phần, mà chỉ mang về nhà người trực tiếp bắn trúng, làm thịt, không phải cúng tổ tiên rồi liên hoan một bữa vui vẻ, chúc mừng nhau lần sau sẽ săn được một con Hổ to hơn. Món thịt Hổ cũng được người Sán Dìu coi là món đặc sản từ lâu đời, đặc biệt là kiểu chế biến món ăn thịt Hổ kiến đốt, người Sán Dìu biết dùng phổi của con Hổ để làm thuốc chữa bệnh ho lao rất hiệu nghiệm. Nếu săn được con Hổ và dịp dầu xuân thì người ta tin rằng năm ấy sẽ có sức khoẻ như Hổ, và luôn gặt hái được nhiều thành công, may mắn. Câu chuyện đầu xuân về tập quán đi săn Hổ và những món ăn đặc sản, những vị thuốc Nam được chế biến từ thịt Hổ là nét đẹp trong sinh hoạt văn hoá tinh thần của người Sán Dìu.
trái|nhỏ|270x270px|Hổ đang nuôi nhốt ở Việt Nam
Tại Việt Nam, hổ bị buôn bán trái phép chủ yếu sử dụng trong các loại sản phẩm được cho là thuốc như cao hổ cốt, rượu hổ cốt. Ngoài ra, thịt, da của chúng được dùng để trưng bày hoặc làm thành các sản phẩm lưu niệm, Việt Nam vẫn là điểm nóng buôn bán hổ từ các quốc gia Đông Nam Á sang Trung Quốc, đồng thời để phục vụ nhu cầu trong nước. Tại thị trường chợ đen giá 2,5 - 3 triệu đồng/kg hổ, còn giá cao hổ cốt lên tới 7 - 8 triệu đồng/lạng. Số lượng hổ giảm nhanh chóng, cả nước Việt Nam ước chừng 200 con hổ hoang dã và 95 con trong các vườn thú, trại chăn nuôi. Bình Dương đang có nhiều nhất với một số chủ doanh nghiệp tỉnh này nuôi tổng cộng tới 63 con hổ trong đó có 3 chủ nuôi gồm một người nuôi 23 con, hai người còn lại mỗi người nuôi 09 con, chính quyền từng định tịch thu toàn bộ số hổ đang nuôi nhốt bất hợp pháp, giao cho tổ chức có chức năng nuôi nhằm bảo tồn nhưng gặp phải sự phản đối, nhiều người dân cho rằng nên để các chủ cơ sở được tiếp tục nuôi hổ vì mục đích bảo tồn. Ngoài ra ở Thanh Hóa hiện nay còn có trang trại nuôi dưỡng 11 cá thể hổ trưởng thành, con to nhất nặng trên 150 kg (Thức ăn của hổ chủ yếu là thịt lợn, thịt gà. Trung bình mỗi ngày hổ ăn hết khoảng 5 kg thịt lợn, thị gà). Ngoài ra, tại Khu du lịch Đại Nam còn có nuôi một số cá thể hổ Đông Dương. Bên cạnh đó, còn phát hiện được bốn con hổ trưởng thành tại điểm nuôi nhốt hổ trái phép tại xã Đô Thành (huyện Yên Thành, Nghệ An) trong căn phòng chưa đầy 15m2 của một hộ dân, có tới bốn con hổ một phát hiện khác cho thấy còn có khoảng trên chục hộ cũng làm nghề này trong đó chính quyền đã bắt và xử lý 02 cá thể hổ để đưa về Khu Du lịch sinh thái trại bò ở xã Diễn Lâm (Diễn Châu). Nơi đó, hiện đang nuôi hàng chục cá thể hổ và nhiều động vật hoang dã khác.

Ngay từ năm 1963, Nhà nước Việt Nam đã ban hành sắc lệnh bảo vệ hổ. Những năm gần đây, nhiều biện pháp cụ thể cũng được thực hiện như ban hành Nghị định, Quyết định, Thông tư, Chỉ thị về cấm săn bắt, buôn bán hổ và tiến hành xử lý nghiêm những kẻ vi phạm, lập nhiều khu bảo vệ, rừng cấm, phối hợp với WWF khảo sát, tạo môi trường sống thuận lợi tại những nơi hổ thường xuất hiện như Mường Nhé, Vụ Quang, Cát Lộc, Nam Cát Tiên. Chính quyền Việt Nam từng có dự án chi 49 triệu USD để bảo tồn hổ trong một dự án nhân đôi đàn hổ hoang dã ở Việt Nam trong 10 năm, theo tính toán, chi phí cho việc nuôi một cá thể hổ đến tuổi trưởng thành tốn gấp 250 lần so với bắt một con trong hoang dã, trung bình mỗi con hổ cần không dưới 400 ha sinh cảnh rừng đặc dụng, nơi có nhiều loại thú khác nhau cùng tồn tại. Năm 2011, Ngày Quốc tế Hổ lần đầu tiên tổ chức tại Việt Nam với nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức về việc bảo vệ loài vật đang có nguy cơ bị tuyệt chủng, Hoạt động này sẽ diễn ra hằng năm trên toàn thế giới

Tham khảo

Liên kết ngoài

Việt Nam


title: Trichillum heydeni

text:
Trichillum heydeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichillum


title: Karin O'Reilly Clashing

text:
Karin O'Reilly Clashing (sinh năm 1992) là một vận động viên bơi lội người Antigua. Cô được sinh ra ở San José, Costa Rica. Cô đã tham gia cuộc thi tự do 50m nữ tại Thế vận hội Mùa hè 2012 ở London, kết thúc với thời gian 30,02 giây để chiến thắng sức nóng của cô, nhưng không đủ điều kiện cho vòng tiếp theo khi cô đứng ở vị trí thứ 55 chung cuộc. Mẹ cô, Edith O'Reilly Clashing, là huấn luyện viên của cô. Cô là thành viên sáng lập của Câu lạc bộ bơi lội dưới nước Wadadli . Em gái của cô, Christal, đã tham dự Thế vận hội 2004 ở Athens, bơi tự do 50m.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1992


title: Stenellipsis fuscomarmorata

text:
Stenellipsis fuscomarmorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Stenellipsis


title: Sống núi

text:
Sống núi hay sơn tích là một đặc điểm địa lý bao gồm một chuỗi các ngọn núi hoặc đồi tạo thành một chỏm cao liên tục trong một khoảng cách nào đó. Các sườn núi nghiêng dần từ đỉnh hẹp của sống núi sang cả hai bên. Các đường dọc theo chỏm được hình thành bởi các điểm cao nhất, với địa hình thấp dần xuống ở hai bên, được gọi là các đường sống núi. Các sống núi thường được gọi chung cho cả đồi và núi, tùy thuộc vào kích thước và chiều cao.

Các loại
Có một số loại sống núi chính:
 Sống núi hình cây: Trong địa hình cao nguyên bị chia cắt điển hình, các thung lũng lưu vực sông suối sẽ để lại những sống núi xen kẽ. Chúng là những sống núi phổ biến nhất. Những sống núi này thường là biểu hiện của đá chống xói mòn tốt hơn một chút, nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng như vậy - chúng thường tồn tại như vậy vì có nhiều khớp thớ hoặc các biểu hiện ngẫu nhiên khác nơi các thung lũng hình thành. Kiểu sống núi này thường hơi ngẫu nhiên về hướng, thường xuyên thay đổi hướng và thường có các gò đồi nhỏ ở các khoảng trên đỉnh sống núi.
 Sống núi địa tầng: Ở những nơi như Appalachia sống núi và thung lũng, các sống núi dài, đều và thẳng được hình thành bởi vì chúng là các cạnh sót lại chưa bị xói mòn của các tầng có khả năng chống dốc xuống cao hơn được gập nếp sang bên. Các sống núi tương tự đã hình thành ở những nơi như Black Hills, nơi các sống núi tạo thành các vòng tròn đồng tâm xung quanh lõi đá hỏa thành. Đôi khi những sống núi này được gọi là sống núi lưng lợn.
 Sống núi giữa đại dương: Trong các khu vực tách giãn kiến tạo trên khắp thế giới, chẳng hạn như tại Sống núi giữa Đại Tây Dương, hoạt động của núi lửa hình thành vùng đất mới giữa các ranh giới kiến tạo, tạo ra các sống núi lửa tại khu vực tách giãn. Sự lắng đọng đẳng tĩnh và xói mòn giảm dần độ cao khi di chuyển ra ra khỏi đới tách giãn.
 Sống hố va chạm: Các va đập của các vẫn thạch lớn thường tạo thành các hố va chạm lớn có ranh giới là các sống núi tròn.
 Các sống miệng núi lửa/hõm chảo núi lửa: Các núi lửa lớn thường để lại các miệng núi lửa/hõm chảo trung tâm được bao quanh là các sống núi tròn.
 Các sống đứt gãy: Các đứt gãy thường hình thành các dốc đứng. Đôi khi phần đỉnh của các dốc đứng này không hình thành cao nguyên mà dốc ngược lại để các cạnh của các dốc đứng tạo thành các sống núi.
 Các sống đụn cát: Trong các khu vực mà hoạt động sinh cồn cát quy mô lớn, một số loại cồn cát dẫn đến các sống núi cát.
 Băng tích và gò hình rắn: Hoạt động sông băng có thể để lại những sống núi dưới dạng băng tích và gò hình rắn. Một sống núi lưỡi dao là một sống núi đá mỏng được hình thành do xói mòn sông băng.
 Sống núi lửa dưới sông băng: Nhiều núi lửa dưới sông băng tạo ra thành hệ tựa như sống núi khi dung nham phun trào qua một sông băng hoặc dải băng dày.
 Sống núi dập: Một sống núi dập là một sống núi di chuyển dọc theo một đứt gãy, chặn hoặc chuyển hướng thoát nước. Thông thường, một sống núi dập tạo ra một thung lũng tương ứng với phương hướng của đứt gãy tạo ra nó.
 Các sống áp lực: Còn gọi là nón dung nham. Thường phát triển trong dòng dung nham, đặc biệt là khi dung nham di chuyển chậm phía dưới lớp vỏ đông cứng phun lên trên. Lớp vỏ giòn thường uốn cong để dung nạp được phần lõi đang phình ra của dòng dung nham, vì thế tạo ra một vết nứt ở trung tâm dọc theo chiều dài của nón dung nham. Một sống núi áp lực băng phát triển trong một lớp băng che phủ là kết quả của một chế độ sức căng được thiết lập trong mặt phẳng của băng.

Xem thêm
 Đứt gãy nghịch
 Dãy núi
 Rặng núi
 Dãy đồi

Tham khảo

 Norsk Geologisk Tidsskrift, Volume 69 Universitetsforlaget, 1989, page 40 https://books.google.com/books?id=dXK7AAAAIAAJ
 Physical Geography: Introduction To Earth, page 164

Núi
Địa hình dốc
Địa hình xói mòn
Sinh thái học núi


title: Tiếng Indi

text:
Tiếng Indi hoặc Mag-indi (hay Mag-Indi Ayta) là một ngôn ngữ Mã Lai-Đa Đảo với 3,000 người nói. Nó được nói ở San Marcelino, Zambales và Floridablanca (bao gồm Nabuklod) và Porac. Người bản xứ cũng có ở Lumibao và Maague-ague.

Tham khảo

Đọc thêm

  – sample phrases in Indi, Kapampangan, Tagalog and English.

Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Trang chứa liên kết với nội dung chỉ dành cho người đăng ký mua


title: Gazella psolea

text:
Gazella psolea là một loài linh dương tiền sử trong chi Gazella thuộc phân họ Antilopinae. Chúng khác biệt với một cái mũi độc đáo dài bất thường so với các loài linh dương Gazelle khác.

Đặc điểm
Gazella psolea chúng là một loài tiền sử bất thường của những con linh dương đã sống ở châu Phi và Ả Rập; nó chỉ được biết đến từ các hóa thạch của nó. Nó làm tăng sự phân chi Deprezia do hình thái hộp sọ độc đáo của nó, nó đã có một hàng răng cửa dài, và vùng mũi là riêng biệt, với xương mũi ngắn và mở một lỗ mũi rất lớn. Do đó, dường như đã có thể hít thở không khí lạnh và khô (một thích ứng tương tự như được tìm thấy trong các loài linh dương Saiga).

Hiện nay, tính năng độc đáo riêng biệt này đã tiến hóa như thế nào vẫn còn khá bí ẩn chưa có lời giải. Có lẽ nó đã di cư theo mùa với những ngọn núi cao Atlas, nơi một sự thích ứng như vậy sẽ rất ích lợi cho sự sinh tồn của chúng vì ở đây không khí rất lạnh và khô. Các loài này sống trong kỷ Pliocene muộn (khoảng 2,5 mya); những di tích còn lại của nó đã được tìm thấy tại Ahl al Oughlam gần Casablanca, Maroc.

Tham khảo

 Geraads, Denis & Amani, Fethi (1998): Bovidae (Mammalia) du Pliocène final d'Ahl al Oughlam, Casablanca, Maroc. Paläontologische Zeitschrift 72(1-2): 191-205. PDF fulltext  [French with English and German abstracts]
 CRP d'Ivry: Site of Denis Geraads  with specimen pictures and information. Truy cập 2007-APR-13.

Chi Linh dương Gazelle


title: Parancyla argyrothysana

text:
Parancyla argyrothysana là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Parancyla


title: Scopula serenata

text:
Scopula serenata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Kĩ thuật y khoa

text:
Một kĩ thuật y khoa hay một phương pháp y khoa là một thủ tục (quy trình nhằm tạo ra một kết quả nhất định) trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Một kĩ thuật y khoa với mục đích xác định, đo lường hoặc chẩn đoán tình trạng hoặc thông số của bệnh nhân thuộc nhóm phương pháp chẩn đoán, có thể là một nghiệm pháp (lâm sàng), một xét nghiệm (cận lâm sàng) hoặc một thủ thuật như nội soi phế quản hay nội soi đường tiêu hóa. Các kĩ thuật y khoa khác thuộc nhóm kĩ thuật điều trị hoặc phương pháp can thiệp (tức là nhằm mục đích điều trị, chữa bệnh, hoặc khôi phục chức năng hoặc cấu trúc), chẳng hạn như các kĩ thuật và liệu trình phục hồi chức năng và ngoại khoa.

Định nghĩa
"Một hoạt động hướng vào hoặc thực hiện trên một cá nhân với đối tượng cải thiện sức khỏe, điều trị bệnh hoặc chấn thương hoặc chẩn đoán."
"Hành động hoặc tiến hành chẩn đoán, điều trị hoặc phẫu thuật".
"Một loạt các bước mà một kết quả mong muốn được thực hiện."
"Trình tự các bước cần tuân thủ trong việc thiết lập một số quá trình hành động."

Chú thích

Thuật ngữ y tế
Điều trị y tế

Thủ tục y khoa
Thuật ngữ y học
Điều trị


title: Pyrrharctia genini

text:
Pyrrharctia genini là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pyrrharctia


title: Bão Neoguri (2019)

text:
Bão Neoguri năm 2019, được biết ở Philippines với tên gọi bão Perla, là cơn bão thứ 20 đổ bộ Nhật Bản trong năm 2019.

Lịch sử khí tượng

Vào ngày 13 tháng 10, một sóng nhiệt đới hình thành ở ngoài khơi Philippines, và dần dần trở thành nhiễu động nhiệt đới, được gán số hiệu là 96W. Đến ngày 15 tháng 10, một áp thấp nhiệt đới đã hình thành từ cơn nhiễu động nhiệt đới đó và nó đã được Cơ quan khí tượng Nhật Bản đánh số hiệu là JMA TD 39. Nó mạnh dần nên và cuối cùng được cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines đặt tên là Perla và Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp đánh số hiệu là 21W. Áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão nhiệt đới Neoguri, vào cuối ngày 17 tháng 10. Đến 12:00 giờ UTC ngày 19 tháng 10, Neoguri trở thành một cơn bão cuồng phong khi nó tiến gần đến Quần đảo Ryukyu của Nhật Bản. Chỉ 5 giờ sau, Neoguri đạt cường độ cực đại khi nó bắt đầu di chuyển về phía đông bắc. Neoguri bắt đầu nhanh chóng suy yếu và chuyển đổi thành một xoáy thuận ngoài nhiệt đới ở vùng biển phía Đông Nam Nhật Bản 21 tháng 10.

Theo đánh giá của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, bão Neoguri là cơn bão rất mạnh với sức gió ở tâm bão có thể lên đến 140 km/h. Đây được cho là cơn bão mạnh nhất tấn công Nhật Bản trong vòng 15 năm qua.

Ảnh hưởng
Ít nhất hai người thiệt mạng, tám người bị thương và một người mất tích. Gần 70.000 hộ gia đình ở Okinawa rơi vào cảnh mất điện, tất cả trường học phải đóng cửa. Cơ quan Khí tượng Nhật (JMA) kêu gọi 590.000 người dân ở Okinawa trú ẩn trong nhà hoặc di tản tới các trung tâm khẩn cấp để tránh bão. Chuyên gia JMA Satoshi Ebihara cảnh báo Okinawa và quần đảo Miyako sẽ bị gió mạnh, mưa to và sóng lớn "chưa từng thấy" tấn công. Dự báo bão Neoguri có thể tạo ra những đợt sóng cao tới 14m đánh vào đường bờ biển Nhật. Dự báo bão Neoguri đổ bộ xuống đảo Kyushu đêm nay hoặc rạng sáng 23. Hai nhà máy điện hạt nhân trên đảo này được cho là nằm trên quãng đường bão đi qua. Ngoài ra, một nhà máy điện hạt nhân khác trên đảo Shikoku nằm cạnh Kyushu cũng có thể bị ảnh hưởng. Nhà chức trách cho biết mưa do bão Neoguri có thể đạt mức 400mm nước ở Kyushu, gây lũ lụt và lở đất nghiêm trọng. Nhiều khả năng mưa lớn cũng đổ xuống thủ đô Tokyo ngày 22 tháng 10.

Xem thêm

 Bão Mangkhut (2018)
 Bão Yutu (2018)
 Bão Vamco (2020)

Tham khảo

Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019


title: Brontypena ochrocuprea

text:
Brontypena ochrocuprea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Brontypena


title: Wc (Unix)

text:
wc (viết tắt cho "word count", tức "đếm từ") là một lệnh trong các hệ điều hành Unix, giống Unix, Plan 9, và Inferno. Chương trình đọc đầu vào chuẩn hoặc một danh sách các tập tin và cho biết một hoặc nhiều thống kê sau đây: số dòng mới, số từ, và số byte. Nếu được cung cấp một danh sách các tập tin, chương trình sẽ hiển thị cả thống kê của từng tập và thống kê tổng hợp.

Ví dụ
Sử dụng dòng lệnh wc:

 $ wc foo bar
      40     149     947 foo
    2294   16638   97724 bar
    2334   16787   98671 total

Cột đầu tiên là số dòng mới, tức tập tin foo có 40 dòng mới còn bar có 2294 dòng mới – dẫn đến con số tổng cộng 2334 dòng mới. Cột thứ hai chỉ số từ trong mỗi tập tin, cho thấy 149 từ foo và 16638 từ trong bar cho ra tổng cộng 16787 từ. Cột thứ ba chỉ số ký tự trong các tập, cho thấy foo chứa 947 ký tự còn bar chứa 97724 ký tự, với tất cả là 98671 ký tự.

Những phiên bản mới hơn của  có thể phân biệt giữa số byte và ký tự. Sự khác biệt này xuất phát từ Unicode với một lượng lớn ký tự nhiều byte. Người dùng có thể sử dụng các lựa chọn -c cho số byte và -m cho số ký tự.

Lịch sử
 là một phần của X/Open Portability Guide từ tập 2 năm 1987. Nó được POSIX.1 và Single Unix Specification kế thừa. Chương trình xuất hiện trong Unix phiên bản 1.

GNU  từng nằm trong gói GNU textutils, nay thuộc GNU coreutils. Phiên bản của  trong GNU coreutils được viết bởi Paul Rubin và David MacKenzie.

Lệnh  cũng là một phần trong MSX-DOS2 Tools dành cho MSX-DOS phiên bản 2.

Chương trình này cũng có thể được dùng trên Microsoft Windows qua các dự án GnuWin32 hay UnxUtils, đưa những tiện ích GNU Unix thường dùng đến với Win32.

Chương trình  cũng được phát triển cho hệ điều hành IBM i.

Sử dụng
wc -c <filename> in số byte
wc -l <filename> in số dòng
wc -m <filename> in số ký tự
wc -w <filename> in số từ
wc -L <filename> in độ dài dòng dài nhất (mở rộng của GNU)

Xem thêm
Danh sách lệnh Unix

Tham khảo

Liên kết ngoài

wc(1) - Original Unix First Edition manual page for wc.

The wc Command by The Linux Information Project (LINFO)

Tiện ích xử lý văn bản cho Unix
Tiện ích Unix SUS2008
Lệnh Plan 9
Lệnh Inferno


title: Cao su NBR

text:
Cao su nitrile hay cao su NBR, tên gốc: nitrile-butadiene rubber, hay cao su tổng hợp chịu dầu, được sản xuất từ một chất đồng đẳng của acrylonitrile và butadien. Dùng trong ống dẫn nhiên liệu, sản xuất các loại gioăng, trục cao su và các sản phẩm khác mà tính chịu dầu là yêu cầu cần thiết đối với vật liệu. Ngoài khả năng kháng dầu, dầu mỏ và hydrocarbon thơm, NBR còn có khả năng chống dầu thực vật, và nhiều loại axit. Nó cũng có tính kéo giãn tốt, cũng như khả năng đàn hồi đối với lực căng và lực nén.

Mặt hạn chế: bởi vì chi phí cao, NBR không thường được sử dụng cho các ứng dụng không đòi hỏi vật liệu có tính kháng dầu. Khi tính chịu dầu là cần thiết, chi phí cho vật liệu này sẽ là sự hợp lý. Cao su nitrile thường bị hủy hoại bởi xút, axit đậm đặc, ozone, xeton, este, andehit, clo khử trùng và nitro hydrocarbon. Trên thị trường được phân loại theo chỉ số của Độ bền kéo: 3mpa, 5mpa, 8mpa,...

Tham khảo


title: Mùa bão Đông Bắc Thái Bình Dương 2021

text:
Mùa bão Đông Bắc Thái Bình Dương 2021 là một sự kiện mà theo đó, các cơn bão được hình thành ở Thái Bình Dương,phía Bắc xích đạo, phía Đông đường đổi ngày quốc tế trong năm 2020-khu vực được theo dõi chính thức của hai trung tâm gồm Trung tâm Bão Quốc gia Hoa Kỳ (NHC) và Trung tâm Bão Giữa Thái Bình Dương (CPHC) thuộc NOAA. Các xoáy thuận nhiệt đới hình thành trên toàn vùng sẽ được NHC theo dõi và thêm hậu tố E (nếu nó hình thành trong khu vực từ phía Đông kinh tuyến 140 độ Tây của Thái Bình Dương-lưu vực Phía Đông của Bắc Thái Bình Dương) hoặc được CPHC thêm hậu tố C (nếu hình thành trong khu vực nằm giữa kinh tuyến 140 độ Tây và 180 độ - lưu vực giữa Bắc Thái Bình Dương) đằng sau số thứ tự theo thời gian chúng xuất hiện trong năm của mỗi lưu vực. Còn nếu nhiễu động/xoáy thuận mạnh lên thành bão nhiệt đới/cận nhiệt đới (thông thường từ 1 áp thấp nhiệt đới), thì nó sẽ được đặt tên theo một danh sách tên bão nhất định đã được lập ra từ trước (xem chi tiết danh sách tên bão ở dưới).

Dòng thời gian

Danh sách bão

Bão Andres

Bão Blanca

Bão Carlos

Bão Dolores

Bão Enrique

Bão Felicia

Bão Guillermo

Bão Jimena

Bão Hilda

Bão Ignacio

Bão Kevin

Bão Linda

Bão Marty

Bão được hình thành từ tàn dư của bão Grace (Đại Tây Dương)

Bão Nora

Bão Olaf

Bão Pamela

Bão Rick

Bão Terry

Bão Sandra

Tên bão
Danh sách tên sau đây đang được sử dụng cho các cơn bão được đặt tên ở lưu vực Đông Bắc Thái Bình Dương trong năm 2020. Các tên bị khai tử, nếu có, sẽ được Tổ chức Khí tượng Thế giới công bố vào mùa xuân năm 2022. Các tên không được rút khỏi danh sách này sẽ là được sử dụng một lần nữa trong mùa bão 2027. Đây là danh sách tương tự được sử dụng trong mùa bão 2015.

Sau đây là các tên bão được đề xuất trong mùa bão 2021 ở khu vực phía Đông từ 100°W đến 140°W:

Xem thêm

 Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2021
 Mùa bão Bắc Đại Tây Dương 2021
Mùa bão Bắc Ấn Độ Dương 2021
 Mùa bão khu vực Úc 2020–21, 2021–22
 Mùa bão Tây Nam Ấn độ Dương 2020–21, 2021–22
 Mùa bão Nam Thái Bình Dương 2020–21, 2021–22

Tham khảo


title: Pristomerus vulnerator

text:
Pristomerus vulnerator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pristomerus
Động vật được mô tả năm 1799


title: Danh sách trường đại học ở Việt Nam có đào tạo ngành Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa

text:
Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa là ngành thuộc nhóm ngành điện – điện tử, chuyên nghiên cứu các thuật toán để điều khiển, sử dụng các thiết bị chấp hành nhằm mục đích tự động các quá trình công nghệ sản xuất, nơi các thao tác của con người được thay thế hoàn toàn bằng các hoạt động máy móc, robot và các thiết bị tự động khá làm tăng năng xuất lao động. Đây là ngành học đòi hỏi người học phải năng động, đam mê, sáng tạo, kiên trì, ham học hỏi, có kỹ năng nghề nghiệp cao…

Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa
Đào tạo Kỹ sư điều khiển và tự động hóa hệ 5 năm. Chương trình này hướng tới đào tạo ra các kỹ sư R&D có tư duy sáng tạo, các nhà thiết kế, các nhà nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới.
 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội: Điều khiển tự động; Tự động hóa xí nghiệp công nghiệp; Kỹ thuật đo và tin học công nghiệp
 Học viện Kỹ thuật Quân sự: Điều khiển công nghiệp; Điều khiển thiết bị bay; Tự động hóa kỹ thuật quân sự.
 Trường Đại học Thủy lợi: Điều khiển, tự động hóa, kĩ thuật điện - điện tử.
 Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng: Điều khiển tự động; Tự động hóa xí nghiệp công nghiệp
 Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Điều khiển tự động; Tự động hóa xí nghiệp công nghiệp
 Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp, Đại học Thái Nguyên: Điều khiển tự động; Tự động hóa xí nghiệp công nghiệp
 Trường Đại học Hàng hải Việt nam: Điện tự động công nghiệp; Điện tự động tàu thủy; Tự động hóa hệ thống điện
 Trường Đại học Giao thông vận tải: Tự động hóa; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa giao thông
 Trường Đại học Công Nghệ , Đại Học Quốc Gia Hà Nội : Tự động hoá công nghiệp , kỹ thuật đo lường và kỹ thuật công nghiệp .

Công nghệ Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa
Đào tạo Cử nhân Công nghệ Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa hoặc Kỹ sư thực hành hệ 4 năm. Chương trình này đào tạo ra các cử nhân/kỹ sư điều hành, chỉ đạo sản xuất; triển khai chế tạo, lắp ráp, vận hành, bảo dưỡng, tư vấn về các hệ thống, thiết bị kỹ thuật trong sản xuất và đời sống

 Trường Đại học Điện lực:
 Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp:
 Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội:
 Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh:
 Trường Đại học Công nghiệp Việt Hung:
 Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì:
 Trường Đại học Sao Đỏ
 Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên
 Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định
 Trường Đại học Vinh
 Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh
 Trường Đại học Công nghiệp Vinh
 Trường Đại học Nha Trang
 Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Công nghệ Sài Gòn
 Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An
 Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Bình Dương
 Trường Đại học Lạc Hồng
 Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ Cần Thơ
 Trường đại học quốc tế miền đông
 Trường Đại học Tôn Đức Thắng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xem thêm
Kỹ thuật điều khiển
Cơ điện tử
Tự động hóa

Đại học và cao đẳng của Việt Nam
Đại học và cao đẳng của Việt Nam
Đại học và cao đẳng kỹ thuật Việt Nam
Kỹ thuật điều khiển
Tự động hóa


title: Cremastus crassicornis

text:
Cremastus crassicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cremastus


title: Euclystis lala

text:
Euclystis lala là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euclystis


title: Ion đơn nguyên tử

text:
Ion đơn nguyên tử là một ion bao gồm đúng một nguyên tử. Nếu một ion chứa nhiều hơn một nguyên tử, ngay cả khi chúng là của cùng một nguyên tố, nó được gọi là ion đa nguyên tử. Ví dụ, calci cacbonat bao gồm ion đơn nguyên tử Ca2+ và ion đa nguyên tử CO32−.

Hợp chất ion nhị phân loại I chứa một kim loại (cation) chỉ tạo thành một loại ion. Hợp chất ion loại II chứa một kim loại tạo thành nhiều hơn một loại ion, tức là các ion có điện tích khác nhau.

Tham khảo


title: Eupithecia rubellata

text:
Eupithecia rubellata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

R


title: Hầu tước xứ Bristol

text:
Hầu tước xứ Bristol (Tiếng Anh: Marquess of Bristol) là một tước hiệu trong Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh do gia tộc Hervey nắm giữ từ năm 1826. Các tước vị phụ của Hầu tước xứ Bristol gồm có Bá tước xứ Bristol (được tạo ra vào năm 1714), Bá tước xứ Jermyn, của Horningsheath ở Hạt Suffolk (1826) và Nam tước xứ Hervey, của Ickworth ở Hạt Suffolk (1703). Nam tước xứ Hervey thuộc Đẳng cấp quý tộc Anh, Bá tước xứ Bristol thuộc Đẳng cấp quý tộc Đại Anh và Bá tước xứ Jermyn thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh. Bá tước xứ Jermyn được con trai cả và người thừa kế của Hầu tước xứ Bristol sử dụng làm tước hiệu lịch sự. Hầu tước Bristol cũng nắm giữ chức vụ Quản gia cấp cao cha truyền con nối của Liberty of St Edmund (một quyền tự do bao trùm toàn bộ Hạt Tây Suffolk trước đây). Người hiện đang nắm giữ những tước hiệu này là Frederick Hervey (sinh ngày 19 tháng 10 năm 1979), Hầu tước thứ 8 và Bá tước thứ 12 xứ Bristol.

Gia tộc Hervey (phát âm là 'Harvey') thường được coi là khác thường, nó có nguồn gốc từ người Frank. Từ thế kỷ 18, cụm từ "Khi Chúa tạo ra loài người, ngài đã tạo ra đàn ông, đàn bà và Herveys" được cho là của nhà triết học người Pháp Voltaire và của Quý bà Mary Wortley Montagu. Nó đã được đọc như một tài liệu tham khảo về sự độc đáo và lập dị được chú ý của Lãnh chúa Hervey thứ hai, nhưng đã được áp dụng cho gia tộc trong suốt nhiều thế kỷ. Theo Từ điển Tiểu sử Quốc gia, gia đình Hervey được mô tả là "năng động và dũng cảm, nhưng liều lĩnh và quá tự tin... rất nghiện mưu mô...". Tiến sĩ Johnson nghĩ rằng họ là bạn tốt: "Nếu bạn gọi con chó là Hervey," ông nói, "Tôi sẽ yêu nó."

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kidd, Charles & Williamson, David (editors). Debrett's Peerage and Baronetage (1990 edition). New York: St Martin's Press, 1990.

 "Why are so many hotels named 'Bristol'?"

Hầu tước Anh
Hầu tước thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh
Hầu tước xứ Bristol
Gia tộc Hervey
Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Chromis vanbebberae

text:
Chromis vanbebberae là một loài cá biển thuộc chi Chromis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2020.

Từ nguyên
Từ định danh vanbebberae được đặt theo tên của Barbara Van Bebber, một trong số những người lái tàu lặn thành thạo nhất ở vùng Caribe. Con tàu mà Van Bebber điều khiển, Curasub, đã quan sát và thu thập được nhiều loài mới, bao gồm cả loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Vào năm 1982, loài Chromis enchrysurus được mô tả lại do xuất hiện một biến dị kiểu hình (đuôi trắng thay vì vàng như thường thấy). Tuy nhiên, biến dị này chính là C. vanbebberae, được công nhận là một loài mới dựa trên kết quả phân tích phân tử của sắc tố tế bào b và phức hợp IV (cytochrome c oxidase).

Những ghi nhận trước đây của C. enchrysurus tại Bahamas, Bermuda và biển Caribe dọc theo bờ biển Nam Mỹ trải dài đến bang São Paulo của Brasil và cả những hòn đảo xa bờ (là đảo san hô Rocas, Fernando de Noronha, São Pedro và São Paulo và đảo Trindade) được xác định là C. vanbebberae; tuy nhiên, phạm vi của C. vanbebberae cũng chồng lấn một phần với C. enchrysurus tại Florida Keys.

C. vanbebberae được thu thập ở độ sâu khoảng 49–178 m gần các rạn san hô, hốc đá, hải miên (bọt biển) và cả xác tàu đắm. Đây là loài cá thia rất phổ biến ở những tầng nước mà ánh sáng mặt trời hầu như không thể chiếu tới được tại Caribe và Brasil.

Mô tả
C. vanbebberae có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9,8 cm. Cá trưởng thành có màu xám tro đến nâu sẫm ở thân trên, đôi khi ánh màu xanh lam từ đầu đến các gai vây lưng. Thân dưới, vây bụng, vây hậu môn và vây đuôi màu trắng. Đầu có vệt sọc xanh ánh kim từ môi trên kéo dài qua rìa trên của mắt, mở rộng về phía gáy. Ở những cá thể lớn, sọc xanh ngắn lại và chỉ xuất hiện trên mõm. Cá con có thêm nhiều vệt đốm màu xanh óng ở vùng thân có màu sẫm.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13; Số tia vây ở vây ngực: 17–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Tham khảo

V
Cá Đại Tây Dương
Cá Caribe
Cá Jamaica
Cá Venezuela
Cá Brasil
Cá Tiểu Antilles
Động vật Bahamas
Động vật Bermuda
Động vật Cộng hòa Dominica
Động vật Puerto Rico
Động vật Belize
Động vật được mô tả năm 2020


title: Hành vi tâm linh ở động vật

text:
Hành vi tâm linh ở động vật hay còn gọi là đức tin ở động vật là nghiên cứu về hành vi của động vật gợi lên hình thái tâm linh và đức tin có tính cách tín ngưỡng-tôn giáo sơ khởi. Đã có những ghi nhận về hành vi mang tính nghi lễ hay nghi thức ghi nhận từ các hành động của những loài như tinh tinh, voi, cá heo và các động vật khác, chủ yếu là những nghi thức như việc để tang khi những con voi đứng quanh thi thể một thành viên trong đàn như tưởng niệm hay bầy tinh tinh hú hét, cùng nhảy múa đón trận mưa rào sau mùa khô kéo dài.

Tuy vậy, quan điểm phổ biến hiện nay là không có bằng chứng cho thấy bất kỳ động vật không phải con người nào tin vào Thần hoặc các vị thần và cầu nguyện, thờ phượng, hay có bất kỳ khái niệm siêu hình nào, cũng như tạo ra các cổ vật có ý nghĩa nghi thức hoặc nhiều hành vi khác điển hình của tôn giáo loài người. Động vật chỉ làm theo bản năng của nó, có thể một số hành vi được thực hiện qua quá trình học hỏi ở một số động vật bậc cao, có tính xã hội nhưng chưa đủ để chứng minh các loài động vật thực sự có hành vi tâm linh hay thậm chí là đức tin, tín ngưỡng, tôn giáo.

Ghi nhận
Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy sự đau buồn và để tang ở các loài động vật khác đã tăng lên rất nhiều trong thập niên qua Việc để tang không chỉ giới hạn ở các loài thuộc họ cá voi có não lớn (như cá voi, cá heo) hay ở các loài linh trưởng, các khoa học gia đã ghi nhận được một số hình thức phản ứng trước cái chết ở hải cẩu, lợn biển, chó hoang dingo, ngựa, chó, mèo nhà, và nhiều loài khác nữa. Trong số những ví dụ đáng kinh ngạc có câu chuyện về 27 con hươu cao cổ trưởng thành tổ chức lễ tưởng niệm cho một con non mới chết, chuyện những con voi từ năm gia đình khác nhau tới thăm xương cốt của một con voi chết, một nhóm 15 con cá heo bơi chầm chậm hộ tống một con cá heo mẹ mang theo con con đã chết, và một trường hợp kỳ lạ về hai con vịt được cứu từ một nông trại chuyên nuôi gia cầm lấy gan làm thực phẩm đã kết bạn với nhau, rồi khi một con chết, con vịt còn lại đã nằm gối đầu lên cổ con kia trong nhiều giờ đồng hồ.

Tinh tinh
Nhà sinh vật học Mỹ là Nancy Howell nhận định tinh tinh có những tiền tố hình thành nên đời sống văn hóa và tâm linh như người nguyên thủy. Chúng có thể giao tiếp qua cử chỉ, sống tương trợ lẫn nhau và còn thực hiện những nghi lễ tương tự một đám tang khi một thành viên trong bầy qua đời như cúi đầu đứng xung quanh, chải lông. Những nghiên cứu về đời sống của tinh tinh gần đây cho thấy loài vật này còn biết sử dụng, chế tạo công cụ đơn giản. Nhà linh trưởng học Jane Goodall còn cho biết một số bầy linh trưởng thường khiêu vũ dưới cơn mưa lớn, hoặc khi chúng cùng đi qua một thác nước. Đó là một biểu hiện cho thấy tinh tinh có thể cũng có niềm tin của riêng chúng, tương tự việc cầu khấn thần nước, thần mưa của con người. Chưa kể, tinh tinh không phải sinh vật duy nhất được ghi nhận hành động như thể nhận thức được đời sống tâm linh.

Quan điểm đó của Goodall đã được gián tiếp khẳng định. Năm 2016, nhóm các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu Tiến hóa Nhân loại học Max Planck, trực thuộc Đại học Leipzig (Đức) đã công bố một nghiên cứu quan sát tinh tinh sống ở 4 khu vực thuộc Tây Phi đã cho thấy những hành vi đặc trưng của đời sống tâm linh. Nhóm này mô tả rằng: "Bầy tinh tinh đứng quanh một cái cây, sau đó đi vòng quanh. Chúng ném đá vào cái cây đó, và chỉ có một số cây nhất định trở thành mục tiêu. Chỉ những con đực mới được ném đá vào cây, những con cái và con non đứng quanh quan sát. Hành vi trên được thực hiện lặp đi lặp lại suốt một thời gian dài. Đống đá được sử dụng chất đống quanh cái cây được chọn". Hành vi này cũng tương tự nghi thức tôn giáo ở các nền văn minh cổ đại. Cái cây của loài tinh tinh cũng giống như một đền thờ, và những con đực đóng vai trò tương tự thầy tế.

Vào năm 1972, Jane Goodall chứng kiến cảnh một con tinh tinh đực non có tên là Flint chết chỉ một tháng sau cái chết của mẹ nó, Flo. Con tinh tinh non đã quá đau lòng sau cái chết của mẹ, đến nỗi nó ngừng ăn uống và mọi hoạt động khác cho tới chết. Sau này, tại Quỹ Bảo vệ Tinh tinh Mồ côi Hoang dã (Chimfunshi Wildlife Orphange Trust) ở Zambia, một con tinh tinh cái có tên là Noel đã cố tìm cách lau sạch răng cho đứa con nuôi đã chết của nó, tinh tinh đực non tên là Thomas, hành vi được nhiều người cho là "nghi thức làm đám tang". Khi một con tinh tinh con qua đời, con mẹ sẽ vẫn bế xác con mình theo người nhiều ngày, thậm chí là nhiều tháng sau đó. Con mẹ vẫn tiếp tục chải chuốt cho thi thể, làm chậm quá trình phân hủy và chỉ ngưng tương tác với thi thể khi nó đã phân hủy quá nặng.

Ở loài voi

Voi nổi tiếng về việc tới thăm xác chết của các thành viên trong đàn, vuốt ve những bộ xương và có lúc còn đung đưa lắc mình như thể làm lễ tưởng niệm/mặc niệm. Nhà khoa học Mỹ Ronald Siegel đã quan sát những hành vi tâm linh ở loài voi châu Phi cho thấy, loài voi có thực hiện hành vi tưởng nhớ một thành viên đã chết vì nhiều loài có hành động thể hiện lòng tiếc thương như đứng xung quanh, cúi đầu nhưng không một loài nào chôn cất đồng loại như loài voi. Khi một thành viên trong bầy vừa qua đời, chúng sẽ đứng quanh rồi lấy bùn, đất, lá cây phủ lên.Voi không chỉ làm vậy với đồng loại. Ronald Siegel ghi nhận chúng cũng chôn cất những xác chết khác của tê giác, trâu, bò. khi gặp trên đường đi, một số con voi còn trang trí lên ngôi mộ bằng thức ăn, trái cây, hoa, hoặc những tán lá sặc sỡ.

Trong năm 2013, một nhà nghiên cứu đã theo dõi và ghi nhận cái chết của một con voi cái, tên Eleanor. Ngày hôm trước, con voi Eleanor lê lết thân mình sưng tấy một cách nặng nhọc. Một ngà của nó bị gãy, tai và chân của nó đầy các vết tích của một cú ngã gần đây. Ngay sau khi Eleanor quỵ xuống, một con voi cái khác, tên Grace, từ một nhóm khác trong đàn, đã chạy lại phía Elanor và tìm cách vực nó dậy bằng ngà của mình. Thế nhưng Eleanor đã quá yếu. Các con voi trong đàn đã đi tiếp, nhưng Grace vẫn ở lại bên cạnh Eleanor ít nhất một giờ nữa, cho đến khi mặt trời lặn xuống và bóng đêm bắt đầu bao phủ Kenya.

Con voi Eleanor cuối chùng đã chết vào lúc 11 giờ sáng hôm sau. Trong các ngày sau đó, ít nhất năm nhóm voi khác nhau đã đến thăm thi thể Eleanor, trong đó có một số gia đình voi hoàn toàn xa lạ với nó. Những con voi này ngửi, chạm vào thi thể của Eleanor và không bao giờ ở cách xa đó hơn vài trăm mét. Hành động này, theo nhiều khía cạnh, không khác gì với lễ viếng một quan chức vì những con voi đến thăm viếng không chỉ bao gồm các thành viên gia đình của Eleanor, các nhà khoa học cho rằng loài voi nói chung đều có một phản ứng thường thấy trước cái chết của đồng loại. Dù phản ứng này còn khác xa một lễ viếng của con người, nó vẫn hết sức đặc biệt đối với loài voi.

Ở cá heo
Con người và voi không phải là loài duy nhất viếng thi thể của đồng loại vừa qua đời. Các loài thuộc bộ Cá voi, bao gồm cá heo và cá voi sát thủ, thường được quan sát thấy chúng tập trung xung quanh một thành viên mới chết. Việc này có thể kéo dài trong vài ngày. Những con cá heo thậm chí còn ngăn thợ lặn đến gần, như thể không muốn có người ngoài can dự.  Trường hợp đáng chú ý nhất về điều này diễn ra khi một cá thể cá voi sát thủ mang mã số J35 sinh con, nhưng con non sớm chết ngay sau khi chào đời. J35 thương tiếc con mình, nên đã đẩy xác con đi cùng trên đại dương suốt nửa tháng. Sau khi cùng con bơi hàng ngàn kilômet trên biển, nó mới chịu chấp nhận để con mình ra đi. Con cá voi sát thủ J35 đẩy con mình trên biển suốt nửa tháng, một hành vi cho thấy chúng cũng biết tưởng nhớ đồng loại đã chết. Ghi nhận một trường hợp vào năm 2018, một con cá voi sát thủ non chết ở ngoài khơi Vancouver Island, và con cá mẹ có tên là Tahelqua, đã giữ xác con con bên mình suốt 17 ngày liên tục.

Vào năm 2000, chứng kiến một nghi lễ dưới nước khi thi thể một con cá heo cái được phát hiện dưới đáy biển, cách bờ biển Đảo Mikura 50 mét. Hai con cá heo đực đã ở cạnh thi thể con cái này rất lâu và chỉ thỉnh thoảng mới trồi lên mặt biển để hít thở. Các thợ lặn đã tìm cách mang thi thể của con cái lên bờ nhưng đã bị hai con cá heo đực chặn lại. Đến khi họ quay lại vào ngày hôm sau, hai con đực này vẫn đang canh gác tại đó. Đến ngày thứ ba, thi thể của con cái đã biến mất. Trong năm 2001, các thợ lặn đã chứng kiến cảnh hơn 20 con cá heo vây quanh thi thể một con đực vừa chết. Khi các thợ lặn tìm cách tiếp cận, bầy cá heo đã phản ứng giận dữ và tìm cách chặn đường. Khi họ mang thi thể con đực lên tàu, cả đàn cá heo tiếp tục bơi theo cho đến khi tàu về cảng.Trong mỗi trường hợp, các con cá heo đều hành động khá thất thường khi chúng bỏ dở các hoạt động thường ngày để viếng đồng loại và thường phản ứng một cách hung dữ nếu có ai tìm cách đến gần.

Nhận định

Liên hệ

Liên quan đến nghiên cứu của người hiện đại cho thấy cuộc sống có những hành vi nghi lễ của động vật là mối quan tâm của các nhà cổ sinh vật học, vì chúng cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách các hệ thống niềm tin tôn giáo có thể đã phát triển từ tổ tiên của loài người. Một số người đã thấy sự tương đồng bề ngoài giữa các nghi thức tang lễ của voi châu Phi và nghi thức chôn cất của người Neanderthal với những dấu hiệu về cái chết được thể hiện từ hơn 100 ngàn năm trước, và các nền văn hoá trên toàn cầu đều phát triển những nghi lễ phức tạp đối với cái chết từ các nghi lễ để tang cho tới việc xây dựng nghĩa địa, trang trí quan tài hay xây dựng kim tự tháp, hay nghi thức của tộc người Toraja ở Indonesia sống cùng xác chết của người thân trong hàng tuần lễ

Một số nhà nghiên cứu động vật nhận định hành vi của tinh tinh, voi và cá voi sát thủ cho thấy chúng có nhận thức về đời sống tâm linh. Nếu như Nancy Howell chỉ ra tinh tinh sở hữu những tiền tố hình thành đời sống tâm linh, thì những người khác viện dẫn hành vi của các loài nói trên có những điểm tương đồng nhất định với quá trình hình thành đời sống tâm linh ở con người. Việc chôn cất đồng loại, hay những sinh vật khác của loài voi khá giống với người Neanderthal, người Cro-Magnon cũng có phong tục chôn cất người chết. Tuy nhiên, những kiến thức này là bằng chứng quan trọng cho thấy con người không phải là loài duy nhất có phản ứng trước cái chết của đồng loại.

Trong những nghiên cứu của mình, nhà bác học Darwin cho rằng các loài động vật khác có khả năng biểu hiện các cảm xúc như hạnh phúc và đau khổ, và những câu chuyện về loài voi để tang đồng loại đã được Pliny Già của La Mã (23-79 Sau Công nguyên) ghi nhận. Nhưng dù vậy, các khoa học gia và các nhà triết học khá thận trọng và ngần ngại khi dùng từ "đau buồn" để mô tả cách ứng xử của bất kỳ động vật nào trước cái chết của đồng loại, bởi họ sợ rằng như thế là đã nhân cách hoá chúng, tức là gán cho chúng những thuộc tính, trạng thái tình cảm, hay ý niệm của con người như thể đã bị trói buộc suy nghĩ bởi những sợ hãi của mình về việc nhân cách hoá

Nhà tâm lý học tiến hóa Matt Rossano đã đưa ra giả thuyết cơ bản về quá trình tiến hóa đời sống tâm linh ở người tiền sử. Quá trình này gồm ba bước liên quan đến nhau. Đầu tiên, sự tâm linh được thể hiện qua những nghi lễ được dùng để gắn kết cộng đồng. Sau đó, những nghi lễ dần phổ biến, thâm nhập vào những hoạt động khác trong đời sống như chữa bệnh. Cuối cùng, đời sống tâm linh thể hiện ở hầu khắp những hành động trong đời sống con người như hội họa, thờ phụng; thậm chí ảnh hưởng đến quan niệm về đạo đức.  Nếu điều này là đúng thì hành vi của tinh tinh được Goodall chứng kiến có thể được hiểu là tương tự như tôn giáo của loài người tiền sử và đây chính là bước đầu trong việc hình thành đời sống tâm linh

Phản biện
Câu hỏi liệu động vật có hình thành đời sống tâm linh hay không vẫn trở thành đề tài gây tranh cãi. Quan điểm của Goodall nhận không ít phản bác. Nhà thần học Christopher Fisher cho rằng Goodall đã nhân tính hóa loài tinh tinh quá nhiều. Ông thừa nhận tinh tinh có cảm xúc, biết vui buồn như Goodall đã chứng minh, nhưng chúng không thể hình thành đời sống tâm linh. Christopher Fisher dẫn chứng đời sống tâm linh của con người chỉ bắt đầu hình thành khi con người có tiếng nói. Tinh tinh có thể giao tiếp qua một số hành động, cử chỉ đơn giản, nhưng chúng không có ngôn ngữ thể hiện qua lời thoại. Tinh tinh không thể truyền miệng ý nghĩa hành động của mình, và hành động của những cá thể trong cùng một bầy chỉ đơn giản là bắt chước một cách vô thức.

Động vật cấp thấp có thể giao tiếp với nhau hay với môi trường nhờ các sóng như sóng siêu âm phát ra ở loài dơi, sóng điện từ với một số loài cá, sóng âm tần thấp của loài voi... Đây là cơ sở có thể giúp ta lý giải các hiện tượng tâm linh. Những hành động của voi và cá heo cũng vậy, cá heo có thể giao tiếp qua sóng siêu âm, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa thể giải mã được tường tận khả năng giao tiếp của chúng. Voi, cá heo và tinh tinh đều có những cách giao tiếp phức tạp mà con người chỉ mới hiểu một phần. Việc con người chứng kiến cái chết của động vật trong tự nhiên là khá hiếm, vì vậy hầu hết những kiến thức có được đều là từ bên ngoài phòng thí nghiệm. Ngoài ra, hiện tượng hàng loạt cá voi chết hoặc trôi dạt vào bờ hoàn toàn không cho thấy điều gì liên quan đến hành vi tâm linh ở cá voi. Việc thời tiết thay đổi đột ngột, hoặc các hoạt động địa chất xảy ra có thể khiến cá voi nhầm phương hướng khi di chuyển trên biển, khiến chúng bơi vào bờ và mắc cạn.

Cái chết là một trong những sự kiện xã hội chấn động nhất trong một nhóm động vật sống quần cư có giao tiếp với nhau. Chẳng hạn như khi một cá thể trưởng thành chết, sẽ cần có thứ gì đó để củng cố sự gắn bó xã hội. Hoặc có thể là phản ứng từ cả nhóm đối với một con mẹ bị mất con là cách để chúng kết nối với nhau. Trong số các loài động vật có vú, giống như con người chúng ta, nơi mà giao tiếp xã hội đóng vai trò rất quan trọng đối với sự sinh tồn, sẽ thấy khả năng thể hiện cảm xúc mạnh mẽ của các cá thể trước cái chết. Tiến sỹ King đã quan sát tinh tinh, khỉ bonobo, đười ươi và các loài linh trưởng khác trong nhiều năm, nói rằng: Tôi đã chứng kiến cảnh chăm sóc vô cùng dịu dàng, cẩn thận, tuy nhiên các con tinh tinh đực vẫn có thể hung dữ với các con khác và giống như ở người, đó là sự lẫn lộn giữa nhiều thứ, phụ thuộc vào tính cách cá nhân của từng cá thể..

Nếu một con vật đang sống có mối quan hệ gần gũi với một con vật vừa chết trở nên từ bỏ mọi hoạt động xã hội, không ăn, ngủ, đi lại theo cách thức thông thường nó vẫn làm, và thể hiện những cảm xúc đặc trưng của loài thì đó là lúc chúng ta ghi nhận được bằng chứng về cách thể hiện tình cảm của con vật đó trước cái chết . Theo tiến sỹ Dora Biro từ Đại học Oxford cho rằng: "Nếu như đau buồn là điều ta chứng kiến trong các loài động vật có tính giao tiếp xã hội cao, và thường thấy nhất trong các cá thể có mối gắn bó xã hội thân thiết, thì điều này rốt cuộc cho chúng ta biết rằng nghi thức để tang là phản ứng mang tính tiến hoá để chấp nhận sự mất mát. Các loài động vật thông minh và con người cần có thời gian để chấp nhận sự mất mát"

Cá heo và cá voi là ví dụ điển hình về những loài vừa thông minh, vừa có mức độ giao tiếp xã hội cao, cho nên không ngạc nhiên gì khi chúng quan tâm tới thành viên vừa chết, mà xảy ra thường xuyên nhất là chuyện con mẹ quan tâm tới con con bị chết. Thái độ của chúng không chỉ gồm việc kéo hay đẩy xác chết như trong trường hợp cá voi mẹ Tahelqua, mà còn cả các cách ứng xử tự phát và xăng xái hơn, như nhấc lên, hạ xuống xác chết nơi bề mặt nước để giúp nó dễ thở hơn, hay lôi kéo, xoay tròn, và kéo xác chết lặn xuống, các con cá heo mũi chai dự tang lễ của con non bị chết trong ba lần khác nhau, trong đó có hai lần là con cá heo mẹ mang con con đã chết theo mình trong vài ngày, và một lần là cả đàn cố tìm cách đẩy con non đang hấp hổi nổi lên, rồi cùng nhau ở lại khu vực thêm một thời gian sau khi con non chết và chìm xuống. Khi cá mẹ mang theo con con của nó trong nhiều ngày thì đó là bởi con con vừa mới được sinh ra, cho nên việc con non chết là bất ngờ, không lường trước. Cá mẹ cần có thêm nhiều thời gian để chấp nhận mất mát thay vì phải mang theo một xác chết suốt tuần.

Việc mang theo xác chết của con non là phổ biến trong các loài linh trưởng. Nhiều loài linh trưởng được quan sát thấy mang theo xác con non trong hàng tuần, thậm chí hàng tháng như trong một số trường hợp đặc biệt, con mẹ thậm chí mang xác chết theo cho tới khi xác con nó hoàn toàn khô như xác ướp do nhiệt, hoặc thậm chí chỉ còn là bộ xương. Nhưng đó chỉ là một trong vài cách thức khác nhau mà các loài linh trưởng thể hiện đối với cái chết của đồng loại, chúng có thể tỏ thái độ giao tiếp thể chất với xác chết, như chải lông, làm sạch răng và nhẹ nhàng vuốt ve, hoặc có các hành vi dữ dội hơn như giật nhổ lông, dựng xác chết lên, hoặc thậm chí là ăn thịt xác chết.

Động vật có khả năng chúng chia sẻ khả năng để truyền các đặc điểm hành vi từ thế hệ này sang thế hệ khác, không phải thông qua gen của chúng mà qua học tập, một thứ có thể học được bằng cách quan sát các kỹ năng đã được thiết lập của người khác và sau đó truyền lại cho các thế hệ sau. Trên thực tế, tất cả những quan điểm về đời sống tâm linh của động vật chỉ dựa trên những quan sát, so sánh, đưa ra những nét tương đồng rồi dẫn đến suy diễn, thậm chí nhiều hành vi được cho là xảy ra do tính nết của một cá thể. Không có một căn cứ nào cụ thể chứng minh tinh tinh hay voi, cá voi sát thủ có đời sống tâm linh. Không một cá thể tinh tinh, voi hay cá heo nào có thể ra dấu cho con người biết liệu chúng có tin vào thế lực siêu nhiên hay không.

Mê tín dị đoan
Trên thực tế có những truyền thuyết, lời đồn, câu chuyện huyễn hoặc về việc các động vật có thể thấy và cảm nhận được những oan hồn, ma quỷ hay thế giới bên kia, điều này là không hiếm trong các nền văn hóa khác nhau. Trong văn hóa Trung Hoa truyền thống, con bò và con không chỉ là một loại gia súc làm việc rất chăm chỉ, mà còn còn mang ý nghĩa tâm linh. Nước mắt bò được một số người chữa bệnh dân gian tin rằng có thể sử dụng để nhìn thấy ma. Bên cạnh đó chính bò cũng có thể nhìn thấy các hồn ma. Thậm chí đến những con trâu có phần tâm linh mạnh còn có thể nhìn thấy trước cái chết của bản thân mình do đó nó thường hay khóc trước cái chết của mình.

Mèo là một loài động vật ăn đêm, cũng là một trong những loài động vật có trực quan đặc biệt tốt. Chúng không những có thể nhìn thấy những linh hồn, mà còn thật sự phân biệt được đó là hồn ma tốt hay xấu. Nếu như con mèo trong nhà đột nhiên dựng hết cả lông lên, có lẽ xung quanh đó xuất hiện ma và trong đám ma người ta kiêng kỵ nhất chính là mèo đen. Con người lựa chọn loài chó nhưng một con vật thân thiết để đồng hành. Nó không chỉ giúp đỡ con người trong nhiều phương diện mà còn giúp bảo vệ bạn, chống lại những linh hồn xấu. Một con chó đen lớn thậm chí còn có thể xua đuổi những linh hồn mang oán khí lớn bằng tiếng sủa (chó sủa ma).

Chim bồ câu có thể nhìn thấy hồn ma, chính xác hơn đó là nó có thể cảm nhận được năng lượng xấu. Sự nhạy cảm của chim bồ câu đối với từ trường mạnh hơn nhiều so với hầu hết các loài động vật khác. Những oan hồn thường mang theo năng lượng âm tính, vì vậy khi những chú chim bồ câu cảm nhận được chúng sẽ rất sợ hãi và bay loạn lên. Quạ được cho là luôn thể hiện phản ứng cảnh báo nguy hiểm đối với các con quạ chết, chúng được cho là có thể thấy trước cái chết, khi nhìn thấy quạ chết, bồ câu chết và sóc chết bị bỏ vào môi trường của chúng, quạ có nhiều khả năng phát ra tiếng kêu cảnh báo và kêu gọi các con quạ khác tới khi thấy con quạ khác chết nhiều hơn là khi thấy bồ câu hay sóc chết, hay thậm chí cả khi thấy các con quạ giả được để trong tư thế như chết cho thấy quạ thể hiện phản ứng nguy hiểm trước quạ chết.

Người ta hay nói rằng cá chép Koi có thể nhìn thấy hồn ma, nhưng trên thực tế nó chỉ có thể cảm nhận giống hệt loài chim bồ câu. Trong văn hoá truyền thống Trung Hoa người ta tin rằng cá chép Koi có mang máu rồng, mà rồng thì không nhìn bề ngoài mà nhìn thẳng thấy tâm hồn của các sinh vật khác. Những chú cá chép Koi cũng sở hữu năng lực rất mạnh mẽ như vậy đối với các linh hồn! Nếu một bệnh nhân lại gần những chú cá chép này, chúng có thể sẽ chạy đi chứ không giống như những người khoẻ mạnh. Nhưng những con cá chép Koi cũng có thể đuổi ma, ngay cả những linh hồn mang oán khí lớn nếu gặp phải những con cá chép Koi đều phải chạy trốn.

Tham khảo
 Harrod JB. (2014). "The Case for Chimpanzee Religion" Journal for the Study of Religion, Nature and Culture (8.1)
 Harrod, JB. (2011). "A Trans-Species Definition of Religion". Journal for the Study of Religion, Nature and Culture. 5 (3): 327–353. doi:10.1558/jsrnc.v5i3.327.
 Putz O (2009). "Social Apes in God's Image: Moral Apes, Human Uniqueness, and the Image of God" Journal of Religion and Science, August
 Harrod JB. (2014). "The Case for Chimpanzee Religion" Journal for the Study of Religion, Nature and Culture (8.1)
 Goodall J () "Primate spirituality" The Encyclopaedia of Religion and Nature. edited by B. Taylor. Thoemmes Continuum, New York. pp. 1303–1306
 Fisher CL (2005). "Animals, Humans and X-Men: Human Uniqueness and the Meaning of Personhood" Theology and Science Volume 3 Issue 3 pp. 291–314
 Siegel RK (1980). "The Psychology of Life After Death" American Psychologist, Vol. 35(10), October pp. 911–931
 "The elephant is the largest of them all, and in intelligence approaches the nearest to man. It understands the language of its country, it obeys commands, and it remembers all the duties which it has been taught. It is sensible alike of the pleasures of love and glory, and, to a degree that is rare among men even, possesses notions of honesty, prudence, and equity; it has a religious respect also for the stars, and a veneration for the sun and the moon." Pliny, Natural History (VIII.1)
 Bekoff M (2009). "Grief in Animals" Psychology Today, October
 Siegel RK (1980). "The Psychology of Life After Death" American Psychologist, Vol. 35(10), October pp. 911–931
 Harrod, James B. (2014). "The Case for Chimpanzee Religion". Journal for the Study of Religion, Nature and Culture. 8 (1): 16–25.
 Ritter F (2007). "Behaviour Responses of Rough-toothed Dolphins to a Dead Newborn Calf" Marine Mammal Science April pp. 429–433
 Dudzinski KM; Sakai M; Masaki K; Kogi K; Hishii T; Kurimoto M (2003). "Behavioural Observations of Bottle Nose Dolphins Towards Two Dead Conspecifics" Aquatic Mammals 29.1, pp. 108–116
 Siegal RK (1981). "Accounting for 'Afterlife' Experiences" Psychology Today, January p. 4
 Sapolsky, Robert M. (2006) Monkeyluv: And other Essays on Our Lives as Animals. Scribner Book Co. p. 189 ISBN 0-743-26015-5.
 Rossano MJ (2006). "The Religious Mind and the Evolution of Religion" Review of General Psychology, Vol 10(4) December pp346–364
 De Waal, Frans (2013) The Bonobo and the Atheist. W.W. Norton & Co., ISBN 978-0-393-07377-5

Chú thích

Xem thêm
 Hành vi bất thường ở động vật
 Hành vi tập thể của động vật
 Nhận thức ở động vật
 Trí khôn ở động vật
 Cảm xúc ở động vật
 Tính cách ở động vật
 Tập tính động vật
 Nhân hóa
 Tín ngưỡng thờ động vật
 Hình tượng động vật trong văn hóa

Tập tính học


title: Kanemoto Masamitsu

text:
Masamitsu Kanemoto (sinh ngày 17 tháng 10 năm 1962) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Masamitsu Kanemoto đã từng chơi cho Vissel Kobe.

Tham khảo

Sinh năm 1962
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Fagiano Okayama


title: Giải quần vợt Wimbledon 1939 - Đôi nữ

text:
Sarah Fabyan và Alice Marble bảo vệ danh hiệu thành công khi đánh bại Helen Jacobs và Billie Yorke trong trận chung kết, 6–1, 6–0 để giành chức vô địch.

Hạt giống

  Sarah Fabyan /  Alice Marble (Vô địch)
  Helen Jacobs /  Billie Yorke (Chung kết)
  Jadwiga Jędrzejowska /  Simonne Mathieu (Vòng một)
  Jean Nicoll /  Betty Nuthall (Bán kết)

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nửa dưới

Nhánh 3

The nationality of Miss M Law is unknown.

Nhánh 4

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đôi nữ
Giải quần vợt Wimbledon - Đôi nữ
Thể thao nữ năm 1939
Thể thao nữ Anh Quốc năm 1939


title: Figulus praecipuus

text:
Figulus praecipuus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1987.

Tham khảo

Figulus
Động vật được mô tả năm 1987


title: Amerila bipartita

text:
Amerila bipartita là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amerila


title: Tội ác chiến tranh của Nhật Bản

text:
thế=|nhỏ|Buổi biểu diễn trên sân khấu của các thiếu nữ Nhật Bản cho Hitlerjugend

Tội ác chiến tranh của Đế quốc Nhật Bản xảy ra ở nhiều nước Châu Á Thái Bình Dương trong thời kỳ chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản, chủ yếu trong giai đoạn Chiến tranh Trung-Nhật và Chiến tranh thế giới thứ hai. Những tội ác này đã được mô tả là một cuộc tàn sát người Châu Á. Một số tội ác chiến tranh do quân nhân Đế quốc Nhật Bản thực hiện vào cuối thế kỷ 19; tuy rằng hầu hết tội ác này xảy ra trong giai đoạn đầu của thời kỳ Chiêu Hòa, tương ứng với triều đại của Hirohito, cho đến khi Đế quốc Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945.

Một số nhà sử học và chính phủ buộc tội các lực lượng quân sự Nhật Bản, cụ thể là Quân đội Đế quốc Nhật Bản, Hải quân Đế quốc Nhật Bản và gia đình Hoàng gia Nhật Bản, đặc biệt là dưới thời Hoàng đế Hirohito, chịu trách nhiệm về cái chết của hàng triệu người, ước tính khoảng 3  đến 14   triệu thường dân và tù nhân chiến tranh thông qua thảm sát, thí nghiệm trên con người, chết đói và lao động cưỡng bức trực tiếp hoặc bị chính phủ và quân đội Nhật Bản ép buộc. Một số binh sĩ Nhật Bản đã thừa nhận phạm tội này. Airmen của Đế quốc Nhật Bản Army Air Service và Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản không được tính như là tội phạm chiến tranh vì không có pháp luật nhân đạo quốc tế rõ ràng hay cụ thể mà cấm việc thực hiện trái pháp luật của chiến tranh trên không trước hoặc trong Thế chiến II. Cơ quan Không quân Quân đội Nhật Bản đã tham gia tiến hành các cuộc tấn công hóa học và sinh học vào các quốc gia đối địch trong Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai và Thế chiến II và việc sử dụng các vũ khí đó trong chiến tranh thường bị cấm bởi các thỏa thuận quốc tế được ký kết bởi Nhật Bản, bao gồm Công ước Hague (1899 và 1907), trong đó cấm sử dụng "vũ khí chất độc hoặc độc hại" trong chiến tranh.

Kể từ những năm 1950, các quan chức cao cấp của Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra nhiều lời xin lỗi về tội ác chiến tranh của đất nước. Bộ Ngoại giao Nhật Bản tuyên bố rằng nước này thừa nhận vai trò của mình trong việc gây ra "thiệt hại và đau khổ khủng khiếp" trong Thế chiến II, đặc biệt là khi IJA tấn công vào Nam Kinh, trong đó lính Nhật đã giết một số lượng lớn người không tham chiến và tham gia cướp bóc và hiếp dâm. Cũng cần nói là một số thành viên của Đảng Dân chủ Tự do trong chính phủ Nhật Bản như cựu thủ tướng Junichiro Koizumi và Thủ tướng đương nhiệm Shinzō Abe đã cầu nguyện tại Đền Yasukuni, bao gồm những tội phạm chiến tranh hạng A bị kết án trong những tử sĩ được vinh danh. Một số sách giáo khoa lịch sử Nhật Bản chỉ cung cấp các tài liệu tham khảo ngắn gọn về các tội ác chiến tranh khác nhau, và các thành viên của Đảng Dân chủ Tự do đã phủ nhận một số hành động tàn bạo như sự tham gia của chính phủ trong việc bắt cóc phụ nữ làm " phụ nữ giải khuây" (nô lệ tình dục). Chính quyền các nước Đồng minh nhận thấy rằng người Hàn Quốc và Đài Loan phục vụ trong lực lượng của Đế quốc Nhật Bản cũng phạm tội ác chiến tranh, bên cạnh lực lượng quân đội và dân sự Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tâm lý bài Nhật ở Trung Quốc
Tâm lý bài Nhật ở Triều Tiên
Chủ nghĩa phủ nhận lịch sử
Văn hóa Nhật Bản
Lịch sử Nhật Bản
Lịch sử châu Á
Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Quân sự Nhật Bản
Nhật Bản
Vụ việc ăn thịt đồng loại


title: Binz (rapper)

text:
Lê Nguyễn Trung Đan (sinh ngày 24 tháng 5 năm 1988), thường được biết đến với nghệ danh Binz hay Binz Da Poet, là một nam rapper kiêm nhạc sĩ sáng tác ca khúc người Việt Nam.

Cuộc đời và sự nghiệp

2002–2007: Những năm mới vào nghề
Binz sinh ngày 24 tháng 5 năm 1988 tại Gia Lai, Việt Nam. Chịu ảnh hưởng từ sở thích nghe nhạc trữ tình từ mẹ, Binz sớm thần tượng các ca sĩ Việt Nam như Tuấn Ngọc, Khánh Ly, Giao Linh.

Binz từng sống và làm việc ở Texas, Hoa Kỳ (từ năm 2005). Trước khi quyết định đi theo con đường âm nhạc, Binz đã từng dành thời gian dài học về ngành kiến trúc tại trường đại học The Art Institute (Mỹ). Đối với anh, mỹ thuật đi song hành cùng âm nhạc, ảnh hưởng đến đời sống nghệ thuật của anh.

Binz biết đến rap sau khi nghe một ca khúc của Khanh Nhỏ. Quá trình sinh sống tại Texas, Binz chịu ảnh hưởng về thời trang cũng như phong cách của một số thần tượng Diddy, Jayz.

2008–2017: Khởi đầu sự nghiệp và thành công bước đầu
Anh tham gia cộng đồng underground Việt từ năm 2008.  Anh chính thức được khán giả biết đến vào năm 2010 với bản mixtape "M-da Legend". Trong thời gian đầu của sự nghiệp, Binz được đánh giá là không phù hợp với xu hướng âm nhạc hiện đại. Biệt danh đầu tiên của Binz là Binz Da Monet, theo tên hoạ sĩ người Pháp Claude Monet. Khi chuyển sang dòng nhạc rap, được một số người hâm mộ gọi là nhà thơ của rap Việt, anh đổi biệt danh trở thành Binz Da Poet. Binz cho biết ban đầu anh không thích biệt danh này, vì đối với anh, đánh giá đọc rap như đọc thơ không phải là một lời khen ngợi.

Dù đã có thời gian hoạt động nghệ thuật dài lâu, Binz mới trở nên nổi tiếng sau ca khúc They Said vào năm 2017. Binz cho biết mục tiêu của anh là phổ biến nhạc Hip hop cho giới trẻ Việt Nam, đồng thời thừa nhận cảm thấy khó chịu khi phải nghe các bản nhạc hip hop Mỹ khi đến các quán bar.

2018–nay: Giai đoạn phát triển sự nghiệp ở Việt Nam
Sau thời gian dài hoạt động tại Hoa Kỳ, Binz trở về Việt Nam vào năm 2018.

Trong năm 2018, Binz lần lượt phát hành 3 ca khúc: Sao cũng được, Gene và So Far. Ca khúc So Far đạt được thành công nhất định khi đạt được 30 triệu lượt nghe khi phát hành bản audio ca khúc trên YouTube. Binz quyết định thu hình và phát hành MV cho ca khúc này. Anh thừa nhận việc phát hành MV là một thất bại của mình, vì MV có phong cách Mỹ không thân thuộc và thói quen nghe bản Audio của thính giả. Nội dung ca từ bài hát cũng một phần truyền tải chuyện tình cảm của nam rapper, với nội dung chính là một chàng trai thầm yêu một cô gái được nhiều người săn đó, do đó quyết định giữ riêng cảm xúc của mình. Đây chính là lần đầu tiên Binz thu hình một MV tại đất Mỹ.

Đầu năm 2020, Binz phát hành ca khúc OK, với nội dung MV xoay quanh câu chuyện một chàng trai hụt hẫng trong tình yêu. MV trở nên khác biệt khi nam rapper xuất hiện với hình ảnh cầm guitar hát trên đường, không có các cảnh tượng xa hoa như trong các MV khác. Với hình ảnh lấy từ chuyến đi Hà Giang của Binz, cùng chất nhạc bắt tai, nhiều người hâm mộ đánh giá đây là bài hát hay nhất của Binz. Tự nhận định về mình trong một cuộc phỏng vấn tháng 6 năm 2020, Binz cho rằng, nếu phải chọn đối thủ trong cuộc chiến rap, người anh chọn là Đen Vâu. Binz và Đen Vâu thuộc về hai trường phái khác nhau về rap: Đen rap về cuộc sống giản dị, Binz rap về các cuộc ăn chơi xa xỉ.

Ngày 5 tháng 7 năm 2020, Binz phát hành ca khúc mới với tựa đề Bigcityboi và bài hát đã lọt vào top thịnh hành Youtube tại nhiều quốc gia. Bigcityboi là một sản phẩm âm nhạc thử nghiệm, khi không có giai điệu, chỉ có rap và flow. Bài hát trở nên độc đáo và thu hút do cách chơi chữ sáng tạo và tạo xu hướng (cho giới trẻ). Nhiều câu từ trong bài hát được người hâm mộ đăng tải trên các trang mạng xã hội. MV bài hát khắc họa hình ảnh rapper từ thời thơ ấu đến khi trưởng thành và mô tả đặc trưng của các thành phố lớn ("big city"). Bài hát thể loại hip hop đương đại (mang âm hưởng nhạc Trap) này cũng được Binz trình diễn tại chung kết Hoa hậu Việt Nam 2020, mang thông điệp Be Yourself (tạm dịch: Hãy là chính mình).

Binz tham gia với vai trò Huấn luyện viên trong chương trình Rap Việt (mùa 1), năm 2020 và chiếm được thiện cảm từ khán giả chương trình thông qua cách nói chuyện khiêm tốn, nhẹ nhàng và những lời khuyên chân thành với các thí sinh. Tháng 9 năm 2020, Binz lọt đề cử cho giải Nghệ sĩ nổi bật của năm MTV Việt Nam 2020.

Ngày 4 tháng 10 cùng năm, anh trở lại với ca khúc 021. Câu từ của bài hát được chọn lọc để mang tính gần gũi và tự sự nhằm kể về 10 năm hoạt động nghệ thuật của mình. Hình ảnh trong MV đầy màu hồng đặc trưng mang dấu ấn cá nhân của Binz.

Tối ngày 23 tháng 11 năm 2020, Binz đăng ảnh cúp MAMA trên trang Instagram và nhanh chóng xóa ảnh, vì đêm trao giải là ngày 6 tháng 12 cùng năm. Tuy vậy, tin tức vẫn lan truyền. Trong bài đăng trên báo Tuổi Trẻ, Mi Ly nhận định đây là chiến thắng xứng đáng của Binz sau nhiều năm hoạt động nghệ thuật có hiệu quả. Binz kết hợp với Soobin ra mắt ca khúc BlackJack, ra mắt ngày 30 tháng 11. Đây là lần đầu tiên Binz hợp tác cùng Soobin trong một sản phẩm âm nhạc.

Ngày 14 tháng 3 năm 2022, Binz cho ra mắt MV của ca khúc "Don't Break My Heart", sau 2 năm kể từ ngày bản demo của ca khúc này được đăng tải lên kênh YouTube của Touliver. Ca khúc cũng là sản phẩm mở đường cho album sắp tới kỷ niệm 11 năm thành lập nhóm SpaceSpeakers. Cùng với cho ra mắt MV, Binz cùng với SpaceSpeakers còn cho ra mắt các merchandise liên quan tới ca khúc, bao gồm các sản phẩm thời trang và NFT. Một điểm đáng chú ý trong MV của ca khúc này là "có nhiều khía cạnh về LGBT để nhấn mạnh thông điệp "ai cũng có quyền yêu và được yêu".

Phong cách nghệ thuật
Theo nhận định của Billboard, Binz sở hữu chất giọng rap khàn khàn đặc trưng và được một số người đánh giá là mang tính lãng mạn. Âm nhạc của anh chịu ảnh hưởng bởi dòng hip hop Mỹ. Nhạc của Binz mang nhiều sắc thái: nhẹ nhàng, lãng mạn hoặc chứa những đoạn rap mượt mà, điển hình thể hiện qua những sản phẩm âm nhạc như Giữ, Bên Anh Đêm Nay, Hoa Hồng Dại,... Binz chuyển đổi phong cách âm nhạc sang hình thức "đường phố" kể từ ca khúc They Said, dù có nhiều ý kiến trái chiều. Các sản phẩm của Binz luôn mang phong cách riêng biệt của mình, chỉn chu về mặt âm nhạc và hình ảnh.

Viết trên báo VnExpress, tác giả Hà Thu nhận định phong cách âm nhạc của Binz: "Âm nhạc của Binz ẩn chứa sự nghịch ngợm, tinh quái của Hip Hop đường phố. Anh hướng đến hình tượng "trai hư" trong các sản phẩm, với nhiều lời tán tỉnh phái đẹp, ẩn ý về chuyện tình dục cũng như đan xen một số câu chửi thề - đặc trưng của âm nhạc đường phố thế giới...Trên nền nhạc bắt tai, cách rap của Binz linh hoạt, với nhiều điểm nhấn nhá, lôi cuốn người nghe. Anh đan cài các câu, từ tiếng Anh hợp lý, nhả chữ duyên dáng."Tác giả cũng nhận định rằng âm nhạc của Binz mang chất thơ và cảm hứng lãng mạn.

Hình tượng công chúng
Ngoài các hoạt động thuần túy âm nhạc, Binz nổi bật nhờ phong cách thời trang của mình, với tông màu chủ đạo là màu hồng trên nền trang phục thời thượng và mạnh mẽ nam tính. Binz hiện đã sở hữu bộ grillz do ông vua kim hoàn Johnny Dang sản xuất. Binz có phong cách thời trang hiphop với những trang phục thường sử dụng như mũ bucket, áo hoodie, áo thun, áo bomber, quần túi hộp, giày Sneaker, tracksuit đi kèm với các phụ kiện như nhẫn và vòng tay to bản. Chia sẻ về việc thường sử dụng tông màu hồng, Binz cho biết anh đã yêu thích màu sắc này từ lâu, nhưng chỉ dám sử dụng gần đây, do các định kiến về màu sắc và giới tính. Anh cho biết muốn sử dụng màu sắc này để xóa đi định kiến này.

Danh sách đĩa nhạc

Đĩa đơn

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mạng xã hội
 Binz trên Facebook
 Binz trên YouTube
 Binz trên Zing MP3
 Binz trên Spotify
 IG chính thức của Binz
 Fanpage chính thức của Binz
 TikTok của Binz

Báo chí
Gặp gỡ Binz - chàng rapper 'hot' nhất nhì Vbiz
Rapper Binz 'nghiện' màu hồng
BinZ: "Rap Việt đang gần gũi với công chúng hơn"

Rapper Việt Nam
Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Nhạc sĩ Việt Nam
Người Gia Lai


title: Diphyus bicingulatus

text:
Diphyus bicingulatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diphyus


title: Cryptocentrus lutheri

text:
Cryptocentrus lutheri là một loài cá biển thuộc chi Cryptocentrus trong họ Cá bống trắng. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1960.

Từ nguyên
Loài cá này được đặt theo tên của Giáo sư Wolfgang Luther, nhà động vật học đến từ Viện Động vật học của Đại học kỹ thuật Technische Hochschule (Đức), vì những nghiên cứu của ông về mối quan hệ cộng sinh giữa tôm gõ mõ và cá bống.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. lutheri có phạm vi phân bố ở vùng biển Ấn Độ Dương. Loài cá này xuất hiện trên khắp các vùng biển bao quanh bán đảo Ả Rập, từ Biển Đỏ vòng qua vịnh Ba Tư. Ở phía nam, C. lutheri được ghi nhận ở ngoài khơi Tanzania và Mauritius.

C. lutheri sống gần rạn san hô ở những khu vực nền đáy cát và đá vụn ở độ sâu khoảng 28 m trở lại.

Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. lutheri là 11 cm. Cơ thể của C. lutheri thuôn dài, có màu kem với các dải sọc dọc màu nâu sẫm nổi bật ở hai bên cơ thể. Nhiều đốm xanh ánh kim tập trung ở đầu, lưng và cuống đuôi.

Sinh thái học
Mối quan hệ hỗ sinh giữa những loài cá bống với một số loài tôm gõ mõ được mô tả lần đầu tiên bởi Longley & Hildebrand (1941) ở phía nam bang Florida (Hoa Kỳ). Điều này đã được quan sát ở cá bống C. lutheri và loài tôm gõ mõ của chi Alpheus.

Tôm gõ mõ chia sẻ hang của mình với cá bống, còn cá bống có nhiệm vụ cảnh báo sự nguy hiểm xung quanh. Tôm có thị lực khá kém nên nó phụ thuộc hoàn toàn vào cá bống khi ở ngoài hang. Nếu cảm thấy nguy hiểm ở mức độ thấp, cá bống sẽ không tự rút vào hang mà sẽ truyền tín hiệu cảnh báo đến cho tôm bằng động tác quẫy đuôi nhanh chóng. Chỉ khi một số loài cá xâm nhập vượt qua một khoảng cách nhất định, tức là mức độ nguy hiểm gia tăng, cá bống ngay lập tức rút vào hang trước tôm, và đó cũng là cảnh báo khẩn cho tôm biết mối đe dọa đang ở gần. Tuy nhiên, khác với loài cá bống Amblyeleotris steinitzi và Ctenogobiops maculosus, C. lutheri nhanh chóng rút vào hang khi mối nguy hiểm vẫn còn ở xa.

Cá bống và tôm không tranh giành thức ăn. Tôm chủ yếu ăn vụn hữu cơ trong các lớp trầm tích, trong khi cá bống ăn các động vật không xương sống nhỏ như sinh vật phù du.

Tham khảo

Chú thích

L
Cá biển Đỏ
Cá Ấn Độ Dương
Động vật được mô tả năm 1960


title: Pero metzaria

text:
Pero metzaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pero


title: Onthophagus sanggona

text:
Onthophagus sanggona là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Palaeaspilates rufaria

text:
Palaeaspilates rufaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Palaeaspilates


title: Nghệ danh

text:
Nghệ danh (tiếng Anh: Stage name, tức "tên sân khấu") là một biệt hiệu mà các nhà giải trí và nghệ sĩ biểu diễn sử dụng, như diễn viên, ca sĩ, danh hài và nhạc sĩ.

Động cơ sử dụng nghệ danh

Mối quan hệ gia đình
Một số người có liên quan đến một dòng họ nổi tiếng đặt một họ khác để mọi người không nhận thấy rằng họ được hưởng lợi quá mức từ mối quan hệ gia đình. Nữ ca sĩ nhạc pop Katy Perry đã thay đổi họ của cô từ Hudson sang Perry, tên thời con gái của mẹ cô làm nghệ danh hiện tại vì tên thật của cô quá giống với nữ diễn viên Kate Hudson.

Tham khảo
Ghi chú

Diễn xuất
Biệt hiệu