title: Giải bóng đá vô địch quốc gia Qatar

text:
Giải bóng đá vô địch quốc gia Qatar hay Qatar Stars League (QSL) (), còn được gọi là QNB Stars League vì lý do tài trợ, là giải bóng đá chuyên nghiệp cấp cao nhất trong hệ thống các giải bóng đá Qatar. Giải bao gồm 12 đội bóng và hoạt động theo hệ thống thăng hạng và xuống hạng với Giải hạng Nhì Qatar (QSD). Một mùa giải QSL thường kéo dài từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau.

Mùa giải đầu tiên của giải đấu được diễn ra vào năm 1963 mặc dù mùa giải chính thức đầu tiên được diễn ra vào năm 1972. Câu lạc bộ giành được nhiều chức vô địch nhất là Al Sadd SC với 15 lần. Giải đấu hiện có 12 câu lạc bộ, trong đó một câu lạc bộ sẽ xuống hạng để nhường chỗ cho câu lạc bộ được thăng hạng vào năm sau.

Hệ thống giải đấu Qatar bao gồm 4 giải đấu cúp trong nước mà các câu lạc bộ này có thể tham gia: Cúp Emir of Qatar dành cho tất cả các đội ở cả giải hạng nhất và hạng nhì; Cúp Thái tử Qatar, một giải đấu sau mùa giải dành cho bốn đội đứng đầu bảng xếp hạng ở giải hạng nhất; Sheikh Jassem Cup, giải đấu tiền mùa giải cho các đội hạng nhất và Qatar Stars Cup, một giải đấu vòng tròn diễn ra vào giữa mùa giải. Kể từ khi giải đấu được thành lập, đã có tổng cộng 8 câu lạc bộ giành được chức vô địch.

Cấu trúc giải đấu
Có 2 hạng đấu trong hệ thống bóng đá Qatar và sẽ có một câu lạc bộ thăng hạng và xuống hạng mỗi năm ngoại trừ các mùa giải mở rộng. Qatar Stars League, trước đây được gọi là Q-League hiện có 14 đội, trong đó giải hạng 2 gồm 18 đội. Bốn câu lạc bộ đứng đầu ở cuối mùa giải chính giải hạng nhất tham dự Cúp Thái tử Qatar, được thành lập vào mùa giải 1994/95.

Qatar Stars League đã dần dần mở rộng kể từ đầu thập kỷ khi nâng từ 9 câu lạc bộ lên 10 câu lạc bộ, và sau đó là 12 câu lạc bộ cho đến nay kể từ Giải VĐQG Qatar 2009-10. Có thông báo rằng trong mùa giải 2013-14, số câu lạc bộ ở giải hạng nhất sẽ tăng lên 14 trong khi giải hạng hai sẽ tăng lên 18 câu bao gồm các đội dự bị của các câu lạc bộ ở giải hạng trên.

Hiện có 4 giải bóng đá nghiệp dư chính thức ở Qatar. Ba giải đấu nghiệp dư thuộc thẩm quyền của Liên đoàn Bóng đá Cộng đồng Qatar (QCFL), được thành lập bởi Ủy ban Tối cao về Phân phối & Di sản, và giải đấu thứ tư, được gọi là Giải bóng đá nghiệp dư Qatar (QAL) được QFA công nhận. Được thành lập vào tháng 11 năm 2013, QAL có 14 đội, tất cả đều được thành lập thông qua chính phủ, các lĩnh vực chính trị và xã hội của đất nước.

Ngày 15 tháng 4 năm 2009, ban tổ chức thông báo rằng không có câu lạc bộ nào sẽ xuống hạng vào mùa giải Qatar Stars League 2008–09 với lý do mở rộng số lượng đội, tuy nhiên thông báo được đưa ra khi chỉ còn một vòng đấu. Năm đó, giải đấu hàng đầu mở rộng thành 12 câu lạc bộ. Vào tháng 5 năm 2013, QFA tăng thêm hai đội nữa, qua đó nâng tổng số câu lạc bộ ở hạng đấu cao nhất lên thành 14.

Lịch sử

Lịch sử ban đầu
Mùa giải không chính thức đầu tiên của Qatar Stars League là mùa giải 1963–64, 3 năm sau khi QFA được thành lập. Giải hạng nhì cũng được tạo ra trong thời gian này. Trong nhiều năm, không có hệ thống thăng hạng hay xuống hạng. Al-Maref, câu lạc bộ đại diện cho Bộ Giáo dục, đã bị giải thể vào năm 1966-67 theo quyết định của QFA và các cầu thủ của  đội đã chuyển sang chơi cho các câu lạc bộ khác.

Mùa giải chính thức đầu tiên
Vào năm 1972–73, mùa giải chính thức đầu tiên được diễn ra. Al Estaqlal, hiện có tên là Qatar SC, đã giành chức vô địch đầu tiên.

Lần đầu tiên có một trận playoff tranh chức vô địch là vào năm 1980 giữa Al Sadd và Al Arabi. Al Sadd đã thắng với tỉ số 1–0.

Mặc dù giải hạng nhì đã ra đời được một thời gian nhưng không có hệ thống xuống hạng hay thăng hạng. Tuy nhiên vào năm 1981,thể thức này lần đầu tiên được đưa vào sử dụng. Năm câu lạc bộ tham gia giải hạng hai năm đó.

Trong năm 1984–85, không có đội xuống hạng hay thăng hạng do thiếu cầu thủ khi các thành viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Qatar đang chuẩn bị cho vòng loại FIFA World Cup 1986.

Vào năm 1994, QFA đã đưa ra một hệ thống mới trong đó các trận đấu kết thúc với tỷ số hòa sẽ kết thúc bằng loạt sút luân lưu để xác định đội thắng trong một mùa giải. Điều này đã được thực hiện nhằm cải thiện số lượng khán giả đến sân.

Ba câu lạc bộ hạng Nhì đã giải thể vào mùa giải 1990: Al Nasr, Al Tadamon và Al Nahda. Nhiều cầu thủ của họ đã chuyển sang chơi cho các câu lạc bộ ở giải VĐQG và trở thành những cầu thủ nổi bật trong lịch sử bóng đá Qatar như Fahad Al Kuwari, Ahmed Al Kuwari và Hamad Al Khalifa. Sau khi các câu lạc bộ này giải thể, không còn thể thức xuống hạng, thăng hạng trong 5 năm. Mùa giải 1995/96, giải hạng hai được tổ chức trở lại với năm câu lạc bộ, trong khi đó có mười câu lạc bộ tham gia giải hạng nhất

Một cách khác mà QFA đã cố gắng để phát triển giải đấu chính là việc phân bổ cho mỗi câu lạc bộ đang chơi tại Q-League số tiền 10.000.000 USD để mua những cầu thủ nước ngoài có tên tuổi nhằm tăng độ nổi tiếng vào năm 2003 và đã đạt được thành công. Những cầu thủ như Ronald và Frank de Boer, Romário, Pep Guardiola, Fernando Hierro, Marcel Desailly, Stefan Effenberg, Claudio Caniggia và Gabriel Batistuta đã xuất hiện tại giải đấu.

Ngoài ra, vào năm 2004, Học viện Aspire đã được thành lập nhằm cung cấp các cơ sở đào tạo cho các cầu thủ trẻ nhằm nâng cao tiêu chuẩn bóng đá không chỉ ở Qatar mà còn ở cấp độ quốc tế. Nhiều cầu thủ đáng chú ý đã tốt nghiệp học viện như Abdelkarim Hassan, Saad Al Sheeb và Ibrahim Majid.

Đổi tên thành Qatar Stars League
Trong năm 2009, không có câu lạc bộ nào xuống hạng từ giải VĐQG. Sự xuất hiện của Lekhwiya và El Jaish có nghĩa là giải hạng nhì sẽ mất đi hai câu lạc bộ để nâng tổng số đội ở giải hạng nhất lên 12 và giảm số đội ở giải hạng nhì còn 6. Là một phần của chiến dịch mở rộng giải đấu, "Q-League" đổi tên thành "Qatar Stars League" cúp quốc nội mới đã được thành lập với tên gọi "Qatar Stars Cup".

Câu lạc bộ

Đội vô địch

Mùa giải 2021–22

Tổng số danh hiệu giành được theo khu vực

Truyền thông

Qatar
Vào năm 2012, Alkass Sports đã ký một thỏa thuận để có bản quyền phát sóng Stars League bằng tiếng Anh. beIN Sports cũng đã mua bản quyền phát sóng Stars League.

Giải thưởng
Một hệ thống các giải thưởng đã được tạo vào năm 2006, trong đó cầu thủ và huấn luyện viên xuất sắc nhất mùa bóng đá sẽ được lựa chọn bởi một hội đồng các nhà báo. Mỗi người chiến thắng giải thưởng sẽ nhận được 100.000 USD. Ngoài ra còn có các giải thưởng dành cho các cầu thủ trẻ và nhân viên câu lạc bộ.

Vua phá lưới
Nguồn:

Cầu thủ

Xem thêm

 Bóng đá ở Qatar
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Qatar

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của QSL
 Trang web chính thức của QFA
 Qatar Stars League - worldfootball.net (đa ngôn ngữ)
 Qatar Stars League - Goal.com
 Qatar Stars League - Hailoosport.com (tiếng Ả Rập)
 Qatar Stars League - Hailoosport.com
 Qatar Football trên Twitter

Giải bóng đá vô địch quốc gia châu Á
Giải bóng đá Qatar


title: Nguyễn Phúc Miên Cư

text:
Nguyễn Phúc Miên Cư (chữ Hán: 阮福綿𡨢; 16 tháng 10 năm 1829 – 6 tháng 4 năm 1854), tự là Trọng Trữ (仲貯), tước phong Quảng Trạch Quận công (廣澤郡公), là một hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Hoàng tử Miên Cư sinh ngày 19 tháng 9 (âm lịch) năm Kỷ Sửu (1829), là con trai thứ 47 của vua Minh Mạng, mẹ là Ngũ giai Hòa tần Nguyễn Thị Khuê. Ông là người con thứ hai của bà Hòa tần. Ông lúc trẻ thông minh đĩnh ngộ kỳ lạ, mới 20 tuổi đã học các kinh sử đến cả sách Bách gia chư tử, đạo Phật, đạo Lão. Đàm luận giỏi, viện dẫn đều có căn cứ, lời thơ rất phong nhã, có tiếng về thơ nên Miên Cư được vua yêu mến, thường được khen ngợi.

Năm Minh Mạng thứ 21 (1840), ông được phong làm Quảng Trạch Quận công (廣澤郡公). Cũng trong năm đó, vua Minh Mạng cho đúc các con thú bằng vàng để ban thưởng cho các hoàng thân anh em, các hoàng tử công và hoàng tử chưa được phong tước. Quận công Miên Cư được ban cho một con sư tử bằng vàng nặng 5 lạng 8 đồng cân.

Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), tháng 2 (âm lịch), vua đến điện Hiếu Tư (nơi thờ vua cha Minh Mạng) làm lễ Ân tiến. Quận công Miên Cư lỡ đi phạm vào đường xe vua đi, bị phạt lương 1 năm.

Năm Tự Đức thứ 7 (1854), Giáp Dần, ngày 9 tháng 3 (âm lịch), quận công Miên Cư qua đời, hưởng dương 26 tuổi, thụy là Đoan Mẫn (端敏). Mộ của ông được táng tại Dương Xuân Thượng (nay thuộc địa phận của phường Thủy Xuân, Huế), còn phủ thờ dựng ở phường Phú Mỹ, Huế. Năm 1885, bài vị của ông được đưa về thờ ở đền Thân Huân.

Sử chép rằng lúc mới bị bệnh, quận công Miên Cư vẫn hay ngâm thơ, có câu rằng:

Sầu cực hốt sinh Y Lạc tưởng
Xuy sinh kỵ hạc ta thời nhân.

Dịch là:
Sầu lắm chợt mơ miền Y Lạc
Thổi tiêu cưỡi hạc biệt người đời.

Đến khi ông mất, người ta bảo câu thơ ấy là lời sấm báo trước. Ông có tập thơ Cống Thảo Viên do Tùng Thiện vương Miên Thẩm san khắc và đề tựa. Đại lược rằng:

Đặt tên vườn là Cống Thảo, trộm theo điển trong sách Chu Lễ; mơ thấy bút sinh hoa, tự tác làm ra tập Hán Phiên. Nhưng mà: Trần Thư (Tào Thực) không được dùng, hoảng hốt mà thành bệnh sầu; Hoài Nam (tức Lưu Ôn) tư thương thân, hoặc nương tựa mà tìm người ẩn dật. Ghét kẻ gian tà trái thói đời, thường thấy trong bài thơ; cưỡi hạc thổi tiêu, thành câu thơ sấm. Vì là: dụng tâm quá khắc khổ, tinh thần có chỗ khó chịu, lo quá thành ốm, cho nên hưởng tuổi trời chẳng được lâu.

Gia quyến

Anh chị em
Ngoài quận công Miên Cư, bà Hòa tần còn hạ sinh thêm 9 người con khác, là:

 Em trai: Điện Quốc công Miên Tỉnh (1830 – 1870), hoàng tử thứ 52.
 Em trai: Tân An Quận công Miên Bảo (1835 – 1854), hoàng tử thứ 68.
 Em trai: Phù Cát Quận công Miên Thân (1837 – 1875), hoàng tử thứ 74.
 Chị gái: Xuân Vinh Công chúa Tường Tĩnh (1828 – 1875), hoàng nữ thứ 28.
 Em gái: Vĩnh Chân Công chúa Thục Tuệ (1832 – 1854), hoàng nữ thứ 39.
 Em gái: Nghĩa Đường Công chúa Tĩnh An (1833 – 1857), hoàng nữ thứ 42.
 Em gái: Xuân Vân Công chúa An Nhàn (1836 – 1854), hoàng nữ thứ 51.
 Em gái: Hoàng nữ Trinh Hoà (1838 – 1839), chết yểu, hoàng nữ thứ 55.
 Em gái: Hoàng nữ Tĩnh Trang (1840 – 1847), chết yểu, hoàng nữ thứ 60.

Con cái
Quận công Miên Cư có 5 con trai và 6 con gái. Ông được ban cho bộ chữ Môn (門) để đặt tên cho các con cháu trong phòng. Con trai trưởng của ông là công tử Hồng Quản, con của người vợ thứ, tập phong làm Kỳ ngoại hầu (畿外侯), sau chết không có con nối, triều đình lấy con thứ 75 của Thọ Xuân vương Miên Định là công tử Hồng Tuyên quá kế phòng của ông.

Tham khảo
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm
 Gia đình Minh Mạng

Chú thích

Sinh năm 1829
Mất năm 1854
Hoàng tử Minh Mạng
Công tước nhà Nguyễn


title: Bố Thị Xuân Linh

text:
Bố Thị Xuân Linh (sinh ngày 1 tháng 3 năm 1970) là một nữ chính trị gia người Việt Nam, dân tộc Chăm. Bà hiện là đại biểu quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Bình Thuận, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Thuận, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội. Bà lần đầu trúng cử đại biểu Quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Bình Thuận gồm các huyện Tuy Phong, Bắc Bình, Phú Quý.

Xuất thân
Bố Thị Xuân Linh sinh ngày 1 tháng 3 năm 1970 quê quán ở xã Phan Hiệp, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận.
Bà hiện cư trú ở số 33/10, đường Trần Phú, phường Lạc Đạo, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận.

Giáo dục
Giáo dục phổ thông: 12/12
Cử nhân Chính trị học chuyên ngành Công tác tư tưởng
Cao cấp lí luận chính trị

Sự nghiệp
Bà gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 27/7/1999.

Khi lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV vào tháng 5 năm 2016 bà đang là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Thuận, làm việc ở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Thuận.

Bà đã trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Bình Thuận gồm các huyện Tuy Phong, Bắc Bình, Phú Quý, được 142.549 phiếu, đạt tỷ lệ 61,75% số phiếu hợp lệ.

Bà hiện là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Thuận, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội.

Bà đang làm việc ở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Thuận.

Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Bình Thuận
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Bình Thuận
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Sống tại Bình Thuận
Người Chăm
Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bình Thuận
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu
Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh đương nhiệm


title: Nước vị chanh

text:
Nước vị chanh có thể là bất kỳ một trong nhiều loại đồ uống ngọt hoặc không được tìm thấy trên khắp thế giới, nhưng theo truyền thống tất cả đều được đặc trưng với một hương vị chanh.

Hầu hết các loại nước vị chanh có thể được tách thành hai loại khác nhau: mây hoặc trong; mỗi cái được gọi đơn giản là "nước vị chanh" (hoặc một nhận thức) ở các quốc gia nơi chiếm ưu thế. Nước vị chanh đục, thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ và Nam Á, theo truyền thống là một thức uống tự chế sử dụng nước chanh, nước và chất làm ngọt như đường mía hoặc mật ong. Ở Anh và Úc, nước vị chanh trong, thường có ga, chiếm ưu thế.

Một biến thể nước vị chanh đục phổ biến là nước vị chanh hồng, được làm bằng các hương vị trái cây như quả mâm xôi hoặc dâu tây, mang lại cho thức uống này màu hồng đặc biệt.

Lịch sử
Vì chanh và mía có nguồn gốc từ Ấn Độ, người Ấn Độ lần đầu tiên tiêu thụ một loại nước vị chanh gọi là nimbu pani.

Tham khảo


title: Latakia (thành phố)

text:
Latakia  ( ;  Syrian pronunciation: ) là thành phố cảng chính của Syria và là tỉnh lỵ của tỉnh Latakia. Trong lịch sử, nó từng được gọi là Laodicea của Syria hoặc Laodicea ad Mare. Ngoài việc là một thành phố cảng, đây còn là một trung tâm sản xuất cho các thị trấn và làng nông nghiệp xung quanh. Theo điều tra dân số chính thức năm 2004, dân số của thành phố là 383.786 người. Dân số của nó tăng lên rất nhanh do cuộc Nội chiến Syria đang diễn ra dẫn đến nhiều dòng người tị nạn từ các khu vực nổi dậy và khủng bố đổ về đây. Đây là thành phố lớn thứ 4 ở Syria sau Aleppo, Damascus và Homs. Tỉnh Latakia giáp biên giới với tỉnh Tartus ở phía Nam, Hama ở phía Đông và Idlib ở phía bắc và cách mũi Apostolos Andreas (cực Đông Bắc của Síp) 109 km.

Mặc dù địa điểm này đã có người ở từ thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên, nhưng đến thế kỉ IV TCN, thành phố mới được thành lập và cai trị bởi Đế chế Seleucid. Latakia sau đó được cai trị bởi người La Mã, sau đó là Ummayads và Abbasids trong thế kỷ thứ 8 thế kỷ thứ 10 của kỷ nguyên Kitô giáo. Dưới sự cai trị của họ, Byzantines thường xuyên tấn công thành phố, định kỳ chiếm lại nó trước khi mất nó một lần nữa cho người Ả Rập, đặc biệt là Fatimids. Sau đó, Latakia được cai trị liên tiếp bởi Seljuk Turks, Crusaders, Ayyubids, Mamluks và Ottoman. Sau Thế chiến I, Latakia được giao cho ủy ban Syria của Pháp, nơi đây từng là thủ đô của lãnh thổ tự trị của Alawites. Lãnh thổ tự trị này đã trở thành Nhà nước Alawite vào năm 1922, tuyên bố độc lập một số lần cho đến khi tái hòa nhập vào Syria vào năm 1944.

Tham khảo


title: Mimeusemia hainana

text:
Mimeusemia hainana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mimeusemia


title: Cryphia degenerata

text:
Cryphia degenerata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryphia


title: Fonfría

text:
Fonfría có thể đề cập đến:
Fonfría, Teruel, một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha.
Fonfría, Zamora, một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha


title: Eupithecia dissertata

text:
Eupithecia dissertata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

D
Côn trùng châu Âu
Bướm đêm Châu Á
Bướm đêm Châu Âu


title: Synchlora dorsuaria

text:
Synchlora dorsuaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Synchlora


title: Loxostege darwinialis

text:
Loxostege darwinialis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Loxostege


title: Szczawa, Małopolskie

text:
Szczawa  là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Kamienica, thuộc hạt Limanowa, Voivodeship của Ba Lan, ở miền nam Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây bắc Kamienica,  phía tây nam Limanowa và  về phía đông nam của thủ đô vùng Kraków.

Ngôi làng có dân số 2.100 người. Szczawa là một ngôi làng giải trí và điểm đến thể thao mùa đông nằm trong thung lũng của dãy núi Gorce bên dưới Công viên Quốc gia Gorce.

Tham khảo


title: Lịch sử Châu Phi

text:
Lịch sử Châu Phi bắt đầu với sự xuất hiện của vượn nhân hình, người cổ xưa và cách đây ít nhất 200.000 năm trước con người hiện đại về mặt giải phẫu (Homo sapiens) ở Đông Phi, và tiếp tục không ngừng cho đến hiện tại như một sự chắp vá của các quốc gia phát triển chính trị và đa dạng. Lịch sử được ghi nhận sớm nhất phát sinh ở Vương quốc Kush và ở Ai Cập cổ đại, Sahel, Maghreb và Sừng châu Phi.

Sau khi sa mạc hóa sa mạc Sahara, lịch sử Bắc Phi đã song hành cùng với Trung Đông và Nam Âu trong khi sự bành trướng của vùng Baltu quét từ Cameroon (Trung Phi) ngày nay qua phần lớn lục địa cận Sahara trong các đợt sóng từ năm 1000 TCN đến năm 0, tạo ra một điểm chung về ngôn ngữ trên hầu hết lục địa miền trung và miền nam.

Trong thời trung cổ, Hồi giáo lan rộng từ phía tây đến Ả Rập đến Ai Cập, vượt qua Maghreb và Sahel. Một số quốc gia và xã hội tiền thực dân đáng chú ý ở Châu Phi bao gồm Đế quốc Ajuran, D'mt, Vương quốc Adal, Alodia, Vương quốc Warsangali, Vương quốc Nri, Văn hóa Nok, Đế quốc Mali, Đế quốc Songhai, Đế quốc Benin, Đế quốc Oyo, Đế quốc Ashanti, Đế quốc Ghana, Vương quốc Mossi, Đế quốc Mutapa, Vương quốc Mapungubwe, Vương quốc Sine, Vương quốc Sennar, Vương quốc Saloum, Vương quốc Baol, Vương quốc Cayor, Vương quốc Zimbabwe, Vương quốc Kongo, Vương quốc Kaabu, Vương quốc Ile Ife, Carthage Cổ đại, Numidia, Mauretania và Đế chế Aksumite. Vào thời kỳ đỉnh cao, trước thời kỳ chủ nghĩa thực dân châu Âu, người ta ước tính rằng châu Phi có tới 10.000 quốc gia và các nhóm tự trị khác nhau với các ngôn ngữ và phong tục riêng biệt.

Từ giữa thế kỷ thứ 7, việc buôn bán nô lệ Ả Rập đã chứng kiến người Ả Rập Hồi giáo nô lệ hóa người châu Phi. Sau một hiệp định đình chiến giữa Rashidun Caliphate và Vương quốc Makuria sau Trận Dongola lần thứ hai vào năm 652, nô lệ đã được vận chuyển, cùng với người châu Á và châu Âu, qua Biển Đỏ, Ấn Độ Dương và sa mạc Sahara.

Từ cuối thế kỷ 15, người châu Âu bắt đầu tham gia buôn bán nô lệ. Người ta có thể nói người Bồ Đào Nha dẫn đầu trong quan hệ đối tác với những người châu Âu khác. Điều đó bao gồm việc buôn bán hình tam giác, với người Bồ Đào Nha ban đầu có được nô lệ thông qua buôn bán và sau đó bằng vũ lực như một phần của việc buôn bán nô lệ Đại Tây Dương. Họ vận chuyển nô lệ Tây, Trung và Nam Phi ra nước ngoài. Sau đó, thực dân châu Âu ở châu Phi đã phát triển nhanh chóng từ khoảng 10% (1870) đến hơn 90% (1914) trong Cuộc tranh giành châu Phi (1881-1914). Tuy nhiên, sau những cuộc đấu tranh giành độc lập ở nhiều nơi trên lục địa, cũng như một châu Âu suy yếu sau Chiến tranh thế giới thứ hai , việc phi thực dân hóa đã diễn ra trên khắp châu Phi, đỉnh điểm là vào năm 1960, năm của châu Phi.

Các ngành như việc ghi lại lịch sử truyền miệng, ngôn ngữ học lịch sử, khảo cổ học và di truyền học là rất quan trọng trong việc tái khám phá các nền văn minh vĩ đại của châu Phi thời cổ đại.

Tham khảo

Lịch sử châu Phi


title: Nguồn sống

text:
Nguồn sống (Biology resource-tài nguyên sinh học) là dạng vật chất hoặc vật thể trong môi trường sống mà không thể thiếu để cung cấp các điều kiện sống và sinh tồn cho sinh vật tồn tại, phát triển, duy trì, sinh sản trong điều kiện bình thường. Nguồn sống có thể được sinh vật sử dụng, tiêu thụ và do đó nó có thể trở nên không có sẵn/không còn đối với sinh vật khác thúc đẩy quá trình cạnh tranh. Đối với thực vật, các nguồn sống chính yếu là ánh sáng, chất dinh dưỡng, nước (nguồn nước) và nơi phát triển (giá thể). Đối với động vật, các nguồn sống thiết yếu của chúng chính là thức ăn, nước uống và lãnh thổ, không gian sinh tồn.

Thành phần
Nguồn sống thiết yếu đối với thực vật: Thực vật trên cạn đòi hỏi các nguồn năng lượng (ánh sáng) để quang hợp và để hoàn thành vòng đời từ khi chúng nảy mầm, tăng trưởng, sinh sản và phát tán sinh sôi, cụ thể là:
 Carbon dioxide (CO2) là thành phần quan trọng giúp cho thực vật quang hợp để nhả ra dưỡng khí (oxy) và tổng hợp tạo ra các chất dinh dưỡng duy trì sự sống
 Microsite là một thuật ngữ được sử dụng trong sinh thái học để mô tả một túi bên trong một môi trường với các đặc điểm, điều kiện hoặc đặc điểm riêng biệt.
 Chất dinh dưỡng là các hợp chất quan trọng để duy trì sự sống và sinh trưởng cho thực vật, phần lớn thực vật sẽ tổng hợp trực tiếp chất dinh dưỡng từ các hợp chất tự nhiên.
 Thụ phấn là quá trình các loài thực vật thực hiện việc sinh sản, thông thường việc thụ phấn của thực vật sẽ gắn bó chặt sẽ với các loài động vật là côn trùng như ong, bướm, kiến, và các loài ăn mật, ăn phấn hoa.
 Phát tán hạt giống là quá trình nhân giống của thực vật để từng loài thực vật sinh sôi phát tán đi khắp nơi, cũng như việc thụ phấn, việc phát tán hạt giống của thực vật cũng sẽ được gắn bó chặt chẽ với các động vật, đặc biệt là các loài vật ăn hạt, các loài vật có tập tính tích trữ vô tình chôn các hạt cây xuống đất hoặc tha đi khắp nơi.
 Đất là nguồn sống không thể thiếu đối với các loài thực vật vì hầu hết các loài thực vật đều mọc từ giá thể là nền đất, đất cung cấp chất dinh dưỡng, nước, các điều kiện sống khác cho thực vật.
 Nước là nguồn sống không thể thiếu đối với hầu hết các loài thực vật ở các mức độ khác nhau.
Nguồn sống thiết yếu đối với động vật: Các loài động vật dựa vào các nguồn sống cụ thể để thực hiện và hoàn thành quá trình trao đổi chất (đồng hóa, dị hóa) và để hoàn thành chu kỳ mang thai, sinh nở, tăng trưởng và sinh sản (di truyền) của chúng, cụ thể như sau:
 Nguồn thức ăn là nguồn sống quan trọng hàng đầu của các loài động vật, vì đa phần giới động vật không tự tổng hợp được chất dinh dưỡng từ các nguyên tố cơ bản mà chúng cần quá trình tiêu thụ, chuyển hóa dạng năng lượng từ thức ăn, chính vì vật các loài vật muốn sống thì cần phải đi kiếm ăn để ăn và dành nhiều thời gian trong cuộc đời chúng để ăn nhằm cung cấp nguồn năng lượng cho hoạt động hàng ngày (điển hình là các loài ăn cỏ cở lớn). Các loài động vật ăn cỏ cần nguồn thức ăn thực vật dồi dào (các bãi cỏ), các loài dã thú ăn thịt cần lượng con mồi đông đúc (bãi săn), các loài ký sinh thì cần tìm thất vật chủ của chúng.
 Nước là nguồn sống thiết yếu của các loài động vật, hầu hết các loài vật cần phải uống/hấp thụ nước ở các mức độ khác nhau, nước giúp chúng giải cơn khát, tạo sức sống cho chúng, còn là nơi chúng tắm, đằm mình, nô đùa, còn đối với các loài thủy sinh/bán thủy sinh thì nước cũng chính là môi trường sống của chúng.
 Lãnh thổ của loài vật chính là không gian sinh tồn của chúng, ở đó chúng được tiếp cận các nguồn thức ăn (như bãi cỏ, bãi săn, bãi liếm khoáng), lãnh thổ cung cấp cho chúng nơi cư trú, trú ngụ, trú ẩn cho chúng là loài của chúng, giúp tránh nắng, mưa, tuyết, rét và các điều kiện bất lợi, khắc nghiệt của môi trường. Lãnh thổ động vật cũng chính là nơi chúng hiện diện, duy trì nòi giống thông qua các nghi thức giao phối (ví dụ như ở trường đấu loài vật, hậu cung động vật).
Nguồn sống và các quá trình sinh thái: Nguồn tài nguyên sẵn có đóng một vai trò trung tâm trong các quá trình sinh thái:
 Khả năng chịu đựng của một môi trường là kích thước quần thể tối đa của một loài sinh vật có thể được duy trì trong môi trường cụ thể đó, do thức ăn, môi trường sống, nước và các tài nguyên khác có sẵn.
 Cạnh tranh sinh học sẽ xảy ra khi nguồn sống, nguồn tài nguyên, không gian sinh tồn trở nên không đủ hoặc không có sẵn cho các loài hay cho các cá thể/các tập hợp cá thể của cùng một loài.
 Quy luật cực tiểu của Liebig, thường được gọi đơn giản là Quy luật Liebig hoặc Quy luật cực tiểu, chỉ ra rằng sự tăng trưởng được kiểm soát không từ tổng số lượng các nguồn tài nguyên sẵn có, mà bởi vì nguồn tài nguyên khan hiếm (yếu tố giới hạn)..
 Phân tách ngách hay phân vùng ngách đề cập đến quá trình các loài cạnh tranh sử dụng môi trường khác nhau theo cách giúp chúng cùng tồn tại.

Chú thích

Sinh học


title: Step Back (bài hát của Got the Beat)

text:
Step Back là ca khúc đĩa đơn đầu tay của siêu nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Got the Beat, nhóm nhạc nữ đầu tiên nằm trong khuôn khổ đại dự án siêu nhóm nhạc nữ Girls on Top (viết tắt là GOT). Đây là ca khúc thuộc thể loại hip hop pha lẫn với R&B và được công ty giải trí SM Entertainment phát hành vào ngày 3 tháng 1 năm 2022.

Hoàn cảnh ra đời
Ngày 26 tháng 12 năm 2021, SM Entertainment đã cho ra mắt đại dự án siêu nhóm nhạc nữ Girls on Top, với việc cho ra mắt siêu nhóm nhạc nữ Got the Beat. Những bức ảnh chính thức cho nhóm đã được đăng tải qua các trang mạng xã hội chính thức của Girls on Top và SMTOWN.

Sáng tác

Step Back là ca khúc do hai nhạc sĩ người Mỹ Tayla Parx và Dem Jointz cùng với hai nhạc sĩ người Hàn Quốc Ryan S. Jhun và Yoo Young-jin sản xuất, ngoại trừ Tayla thì ba nhạc sĩ còn lại nói trên thực hiện phần hòa âm phối khí. Yoo Young-jin là người cầm bút sáng tác phần lời ca khúc với phần lời rap do Hyoyeon và Karina chắp bút và thực hiện. Đây cũng là ca khúc đại diện cho phong cách SMP (SM Music Performance - một thể loại nhạc thử nghiệm do chính Yoo Young-jin đề xướng vào những năm 2000, với giai điệu mạnh mẽ và lời ca từ phản ánh những thực trạng xã hội vốn có mang phong cách kiểu SM).

Về mặt lý thuyết, ca khúc được sản xuất dưới dạng điệu tính của phím Đô thăng trưởng, với nhịp độ trung bình là chạy 162 nhịp mỗi phút. Về mặt giai điệu, ca khúc được mô tả là một ca khúc thuộc thể loại hip-hop lẫn R&B dễ gây nghiện cho người nghe kết hợp với nhịp bass cực mạnh được lặp đi lặp lại và vài nhạc cụ khác. Lời ca từ của ca khúc tập trung vào việc một cô gái luôn bày tỏ sự thẳng thắn của mình và có lòng tự trọng cao trong tình yêu trước mặt người yêu của cô.

Đánh giá
Các trang mạng âm nhạc và tờ báo quốc tế đã dành những lời nhận xét trái chiều cho bài hát này, đa phần chủ yếu là những lời nhận xét không mấy khả quan.

Dưới đây là một số lời nhận xét tiêu biểu:

Thành phần tham gia
Sau đây là danh sách đội ngũ thực hiện ca khúc theo trang Melon cập nhật.

 Got the Beat:
 Hát chính và hát bè: BoA, Taeyeon, Seulgi, Wendy, Winter
 Rap chính, hát phụ, viết lời rap và hát bè: Karina, Hyoyeon
 SM Booming System - thu âm, hòa âm, phối trộn âm thanh
 Lee Soo-man - nhà sản xuất, chỉ đạo sản xuất
 Tayla Parx - sản xuất nhạc
 Dem Jointz - sản xuất nhạc, phối khí
 Ryan S. Jhun - sản xuất nhạc, phối khí
 Yoo Young-jin - sáng tác lời, sản xuất nhạc, phối khí, hát bè, giảng viên thanh nhạc, giám đốc âm nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đĩa đơn năm 2022
Danh sách ca khúc năm 2022
SM Entertainment
Đĩa đơn tiếng Hàn
 Đĩa đơn của SM Entertainment


title: Gabara intermedia

text:
Gabara intermedia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gabara


title: Perissus paulonotatus

text:
Perissus paulonotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Perissus


title: Melese russata

text:
Melese russata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melese


title: Megasema suffusa

text:
Megasema suffusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Megasema


title: Nestlé Bear Brand

text:
Bear Brand là một thương hiệu sữa bột và sữa tiệt trùng thuộc sở hữu của Nestlé. Sản phẩm với thương hiệu này được bán trên khắp khu vực Đông Nam Á. Nhãn hiệu sữa ở Thụy Sĩ được gọi là Bärenmarke.

Tham khảo

Sữa
Nhãn hiệu Nestlé


title: Xerodes rufescentaria

text:
Zethenia rufescentaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zethenia
Xerodes


title: Lomographa ochrilinea

text:
Lomographa ochrilinea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lomographa


title: Stenorumia duplicilinea

text:
Stenorumia duplicilinea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenorumia


title: Sybra rosacea

text:
Sybra rosacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sybra


title: Dahana cubana

text:
Dahana cubana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dahana


title: Chu kỳ Rabi

text:
Trong vật lý, chu trình Rabi (hoặc Rabi flop) là sự tuần hoàn của một hệ lượng tử hai trạng thái trong sự hiện diện của một trường dao động. Một loạt các quá trình vật lý thuộc các lĩnh vực tính toán lượng tử, vật chất cô đặc, vật lý nguyên tử và phân tử và vật lý hạt nhân và hạt có thể được nghiên cứu thuận tiện thông qua các hệ thống cơ học lượng tử hai trạng thái, và thể hiện chu kỳ Rabi khi nằm trong một trường dao dộng. Hiệu ứng này là quan trọng trong quang học lượng tử, cộng hưởng từ và tính toán lượng tử, và được đặt tên theo Isidor Isaac Rabi , một nhà vậy lý người Mỹ.

Một hệ thống có hai mức năng lượng khác nhau có thể trở nên "kích thích" khi nó hấp thụ một lượng tử năng lượng. Khi một nguyên tử (hoặc một số hệ thống hai trạng thái khác) được chiếu sáng bởi một chùm các photon, nó sẽ hấp thụ photon theo chu kỳ và tái phát ra chúng bằng phát xạ kích thích. Một chu kỳ như vậy được gọi là một chu kỳ Rabi và nghịch đảo thời gian của nó là tần số Rabi. Hiệu ứng có thể được mô hình hóa bằng cách sử dụng mô hình Jaynes-Cummings và vector hình thức Bloch.

Mô tả bằng toán học
Một mô tả toán học chi tiết của các hiệu ứng có thể được tìm thấy trên trang Rabi Problem. Ví dụ, đối với một nguyên tử hai trạng thái (một nguyên tử trong đó, điện tử, hoặc có thể ở trạng thái ban đầu hoặc kích thích) trong một trường điện từ có tần số điều chỉnh để năng lượng kích thích, xác suất tìm thấy các nguyên tử ở trạng thái kích thích được tìm thấy từ phương trình Bloch:

với  là tần số Rabi.

Tổng quát hơn, người ta có thể xem xét một hệ thống mà hai cấp được coi như không có trạng thái riêng năng lượng riêng. Do đó, nếu hệ thống được khởi tạo trong một trong các cấp này, thời gian tiến hóa sẽ làm cho số phần tử của từng mức độ dao động với một số đặc tính tần số, có tần số góc [1] còn được gọi là tần số Rabi. Các trạng thái của một hệ lượng tử hai cấp có thể được biểu diễn như là vectơ hai chiều phức hợp không gian Hilbert, có nghĩa là mỗi vectơ trạng thái  được biểu diễn bởi hai tọa độ phức tạp.

 với  và  là hai tọa độ của vectơ.

Nếu vectơ đã được chuẩn hóa,  và  liên hệ với nhau qua phương trình . Vectơ cơ sở được biểu diễn như sau  and

Tất cả các đại lượng vật lý có thể quan sát kết hợp với hệ thống này là ma trận Hermitian 2 x 2, có nghĩa là Hamiltonian của hệ thống cũng là một ma trận tương tự.

Chuẩn bị thí nghiệm dao động trong một hệ lượng tử
Người ta có thể xây dựng một thí nghiệm dao động bao gồm các bước sau đây: [1]

(1) Chuẩn bị hệ thống trong một trạng thái cố định

(2) Hãy để nhà nước phát triển một cách tự do, theo một Hamilton H cho thời gian t

(3) Tìm xác suất P (t), mà trạng thái là

Nếu  là một trạng thái riêng của H, P (t) = 1 và không có dao động. Ngoài ra nếu hai quốc gia đang thoái hóa, mỗi trạng thái chứa  là một trạng thái riêng của H. Kết quả là, không có dao động. Vì vậy, nếu H không có trạng thái thoái hóa riêng, không phải trong đó là , sau đó sẽ có dao động. Hình thức tổng quát nhất của Hamiltonian của hệ hai trạng thái thể hiện sau đây

 và  là số thực. Ma trận trên có thể phân tích như sau,

Ma trận  là 2  2 và các ma trận  là Ma trận Pauli. phân tích này đơn giản hóa việc phân tích các hệ thống đặc biệt là trong trường hợp thời gian độc lập, nơi các giá trị của  và  là hằng số. Xét trường hợp của một spin-1/2 hạt trong một từ trường . Các Hamiltonian tương tác cho hệ thống này là

.Where

với  là độ lớn của hạt nhân magnetic moment, là tỉ lệ Gyromagnetic và  là vectơ Pauli matrices. Ở đây các trạng thái riêng của Hamiltonian là trạng thái riêng của  đó là  và . Xác suất để hệ có trạng thái  sẽ được tìm thấy ở trong trạng thái tùy ý  được cho bởi . Hệ thống ban đầu với  ở trạng thái  đó là trạng thái riêng của , . Đó là . Ở đây, Hamiltonian là độc lập về thời gian. Vì vậy, bằng cách giải quyết phường trình thời gian độc lập Schrödinger, ta nhận được trạng thái sau thời gian t là , với E tổng năng lượng của hệ. Do đó trạng thái sau thời gian t là . Giả sử phép quay theo hướng x tại thời điểm t, xác suất tìm thấy spin-up là với  là một đặc tính của tần số góc đựuoc cho bởi khi ta giả sử . Vì vậy, trong trường hợp này xác suất tìm thấy quay lên trạng thái theo hướng X là dao động trong thời gian t khi hệ thống ban đầu theo hướng +X. Tương tự như vậy nếu chúng ta đo phép quay theo hướng z xác suất phát hiện  của hệ.Trong trường hợp này , đó là khi Hamilton là thoái hóa không có dao động. Do đó ta có thể kết luận rằng nếu trạng thái riêng của ma trận Hamiltonian nêu trên biểu diễn trạng thái của một hệ, thì xác suất của hệ trở thành trạng thái đó không dao động, nhưng nếu chúng ta tìm thấy xác suất tìm thấy hệ ở trạng thái khác, nó là dao động. Điều này đúng với ma trận phụ thuộc thời gian Hamiltonian. Ví dụ , xác suất mà một phép đo của hệ theo hướng Y tại thời gian t là  is , với trạng thái khởi tạo .

Đạo hàm của công thức Rabi theo phương pháp bất định bằng ma trận Pauli
Cho một ma trận Hamiltonian  .

Trị riêng của ma trận là  và .Với  và . Do đó ta có .

Vectơ riêng của  có thể rút ra từ biểu thức sau:.

Do đó .

Với điều kiện chuẩn hóa của vectơ riêng,

.Do đó .

Cho   và  . do đó .

Ta được . Với . Lấy một góc tùy ý ,ta viết . Tương tự .

Vậy vectơ riêng của trị riêng được biểu diễn như sau .

Ta có thể viết .

Tương tự ta có tìm vectơ riêng của  và ta có .

Từ 2 phương trình trên, ta có  và .

Giả sử tại t=0, hệ đang ở trạng thái  tức là .

Trạng thái của hệ sau thời gian t là .

Tại đây hệ chỉ tồn tại tại một trạng thái riêng là  hoặc , nó vẫn giữ nguyên với trạng thái tương tự, Tuy nhiên trong tình trạng chung như trên sự phát triển thời gian là không tầm thường.

Xác suất biên độ của việc tìm kiếm hệ thống tại thời điểm t tại trạng thái  được cho bơi .

Tại đây xác suất để hệ có trạng thái  sẽ được tìm thấy như một trạng thái tùy ý  được cho bởi

Rút gọn .........(1).

Điều này chứng tỏ xác suất tìm thấy hệ ở trạng thái  là có hạn khi hệ ở trạng thái ban đầu . Xác suất dao động theo tần số góc , đơn giản là tần số Bohr duy nhất của hệ thống và được gọi là Tần số Rabi. Công thức (1) được biết đến là công thức Rabi. Sau thời gian t xác suất mà hệ wor trạng thái  được cho bởi, cũng dao động. Kiểu dao động giữa 2 cấp là gọi là Dao động Rabi và xuất hiện trong rất nhiều đề tài như Dao động Neutrino, Phân tử ion hóa Hydro, Tính toán lượng tử, Ammonia maser vân vân.

Dao động Rabi trong tính toán lượng tử
Với mỗi hai trạng thái hệ tượng tử đều có thể dùng để tạo nên một qubit. giả sử spin  hệ với trường momen  đặt trong một từ trường cổ điển . Cho  là Tỉ lệ hồi chuyển của hệ. Từ trường momen . Ma trận Hamiltonian của hệ là  với  and . Có thể tìm trị riêng và Vectơ riêng của ma trận Hamiltonian bằng phương pháp ở trên. Giả sử Qubit ở trạng thái  tại thời điểm . Tại thời điểm t, xác suất để tìm thấy tại trạng thái  được cho bởi  với . Hiện tượng này gọi là Dao động Rabi. Do đó, qubit dao đọng giữa trạng thái  và . Biên độ đạt được tại , với điều kiện cộng hưởng. Khi cộng hưởng, xác suất chuyển được cho bởi . ĐI từ trạng thái  sang trạng thái  đủ để điều chỉnh thời gian  trong suốt quá trình quay  or . Đây gọi là sóng . Nếu thời gian tức thời giữa 0 và  được chọn, Ta nhận được sự chồng chất của  và . Đặc biệt với , ta có sóng , tức là: . Toán tử này đặc biệt quan trọng trong tính toán lượng tử. Các phương trình cơ bản là giống nhau trong trường hợp của một nguyên tử hai cấp trong lĩnh vực laser khi xấp xỉ sóng quay được tạo nên. Nên  là năng lượng chênh lệch giữa hai mức năng lượng,  là tần số của sóng laser và Tần số Rabi  tỷ lệ thuận với sản phẩm của thời điểm chuyển lưỡng cực điện của nguyên tử và điện trường  của sóng laser đó là . Nói chung, dao động Rabi là quá trình cơ bản dùng để thao tác qubit. Những dao đọng này thu được bởi đưa qubit vào điện trường hoặc từ trường định kỳ trong khoảng thời gian điều chỉnh phù hợp.

Tham khảo

 Quantum Mechanics Volume 1 by C. Cohen-Tannoudji, Bernard Diu, Frank Laloe, ISBN 9780471164333
 A Short Introduction to Quantum Information and Quantum Computation by Michel Le Bellac, ISBN 978-0521860567
 The Feynman Lectures on Physics Vol 3 by Richard P. Feynman & R.B. Leighton, ISBN 978-8185015842
 Modern Approach To Quantum Mechanics by John S Townsend, ISBN 9788130913148

Quang học lượng tử
Vật lý nguyên tử


title: Tanaboon Kesarat

text:
Tanaboon Kesarat (, còn được biết với tên đơn giản Tum (), sinh ngày 21 tháng 9 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá người Thái Lan hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ tấn công và tiền vệ phòng ngự cho CLB Port thuộc Giải bóng đá vô địch quốc gia Thái Lan và Đội tuyển bóng đá quốc gia Thái Lan.

Cuộc sống riêng tư
Tanaboon còn có một người anh trai tên Somjets Kesarat cũng là 1 cầu thủ bóng đá chơi ở vị trí tiền vệ, hiện đã giải nghệ.

Thống kê sự nghiệp

Đội tuyển quốc gia

Bàn thắng đội tuyển

Danh hiệu

Câu lạc bộ
BEC Tero Sasana
 Cúp Liên đoàn bóng đá Thái Lan (1): 2014

Muangthong United
 Giải bóng đá vô địch quốc gia Thái Lan (1): 2016
 Cúp Liên đoàn bóng đá Thái Lan (1): 2016

Chiangrai United
 Cúp FA Thái Lan (1): 2017

Port
 Cúp FA Thái Lan (1): 2019

Quốc tế
U-23 Thái Lan
 Đại hội Thể thao Đông Nam Á  Huy chương Vàng (2): 2013, 2015

Thái Lan
 Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (2): 2014, 2016
 King's Cup (1): 2017

Cá nhân
 Giải bóng đá vô địch quốc gia Thái Lan cầu thủ xuất sắc nhất năm (2): 2013, 2016

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tanaboon Kesarat at Soccerway

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Association football midfielders
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Tanaboon Kesarat
Footballers at the 2014 Asian Games
Tanaboon Kesarat
Southeast Asian Games medalists in football
2019 AFC Asian Cup players
Competitors at the 2013 Southeast Asian Games
Competitors at the 2015 Southeast Asian Games
Asian Games competitors for Thailand


title: Phalops candezei

text:
Phalops candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Phalops


title: Tabidia fuscifusalis

text:
Tabidia fuscifusalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tabidia


title: Enicospilus yonezawanus

text:
Enicospilus yonezawanus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Odontognophos daubearia

text:
Odontognophos daubearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Odontognophos


title: Yaxchilan

text:
Yaxchilan () là một thành phố cổ của nền văn minh Maya nằm bên bờ sông Usumacinta thuộc bang Chiapas, Mexico. Trong thời kỳ trung đại, Yaxchilan là một trong những quốc gia Maya hùng mạnh nhất dọc theo dòng sông Usumacinta, với Piedras Negras là đối thủ chính của nó. Phong cách kiến trúc tại các địa điểm trực thuộc trong khu vực Usumacinta thể hiện sự khác biệt rõ ràng đánh dấu một ranh giới quan trọng giữa hai vương quốc.

Yaxchilan là một trung tâm lớn, quan trọng trong suốt thời kỳ cổ đại và là sức mạnh thống trị khu vực sông Usumacinta. Nó thống trị các địa điểm nhỏ hơn như Bonampak, và có một cuộc cạnh tranh lâu dài với Piedras Negras và ít nhất là trong một thời gian với Tikal; nó cũng là một đối thủ của Palenque, mà Yaxchilan đã chiến đấu vào năm 654.

Khu vực này đặc biệt được biết đến với các vòm đá điêu khắc được bảo quản tốt đặt trên các ô cửa của các cấu trúc chính. Những vòm đá này, cùng với những tấm bia được dựng lên trước các kim tự tháp lớn, chứa các văn bản chữ tượng hình mô tả lịch sử triều đại của thành phố.

Từ nguyên
Các nhà sử học nghĩ rằng tên cổ của thành phố có lẽ giống với tên của vương quốc của nó, Pa' Chan. , có nghĩa là "Bầu trời sụp đổ (hoặc bị vỡ)".  Nhà khảo cổ học Désiré Charnay đầu tiên đặt tên cho tàn tích là "Thành phố Lorillard" để vinh danh Pierre Lorillard, người đã đóng góp nhiều chi phí của cuộc thám hiểm của ông vào khu vực Maya, trong khi Alfred Maudslay đặt tên cho nó là "Menché".    Teoberto Maler đặt cho nó cái tên hiện đại, được gọi là "Green Stones" trong một ngôn ngữ Maya không xác định. Trong một thời gian, biểu tượng Gylph được đọc là Siyaj Chan, hoặc "Bầu trời sinh ra".

Vị trí

Yaxchilan nằm ở bờ nam sông Usumacinta, ở đỉnh của một con đường uốn khúc hình móng ngựa. Vòng lặp này bảo vệ địa điểm trên tất cả các mặt ngoại trừ cách tiếp cận khu vực đất hẹp từ phía nam. Địa điểm này nằm cách thượng nguồn  từ tàn tích của Piras Negras, đối thủ chính của nó. Yaxchilan cách tàn tích Bonampak . Địa điểm này nằm ở đô thị Ocoseo thuộc bang Chiapas, phía Mexico gần biên giới quốc tế với Guatemala, theo dòng sông. Đó là  về phía hạ lưu từ địa điểm Maya Altar de Sacrificios.

Lịch sử

Yaxchilan có nguồn gốc từ thời kỳ tiền sử. Một phần lớn những gì được biết về lịch sử thời kỳ cổ điển của thành phố xuất phát từ các văn bản chữ tượng hình của các vị vua cai trị trong thời kỳ Apogee, hậu cổ điển của nó, một trong những điều quan trọng nhất là Cầu thang chữ tượng hình 1. Một số dòng chữ hồi tưởng dường như đã được sử dụng để viết lại lịch sử triều đại của Yaxchilan cho phù hợp với vua Bird Jaguar IV. Trước sự cai trị của vua Itzamnaaj Balam II, người trị vì từ năm 681 đến 742, thành phố này tương đối nhỏ. Quốc gia thành thị sau đó phát triển thành một thủ đô khu vực và triều đại kéo dài vào đầu thế kỷ thứ 9.

Thời kỳ cổ đại
Lịch sử đã biết của Yaxchilan bắt đầu bằng việc lên ngôi của Yopaat B'alam I, rất có thể là vào ngày 23 tháng 7 năm 359.  Ông là người sáng lập ra một triều đại dài và lên ngôi khi Yaxchilan vẫn còn là một khu vực nhỏ. Các chữ khắc chữ tượng hình có niên đại từ trung đại mô tả một loạt các cuộc chiến trong thời kỳ Cổ đại giữa thành phố và các nước láng giềng. K'inich Tatb'u Skull I cai trị vào đầu thế kỷ thứ 5 và là người đầu tiên trong số những người cai trị Yaxchilan được ghi nhận là đã bắt một vị vua đối địch làm tù binh chiến tranh, tù nhân của ông ta là vua Bird Jaguar của Bonampak (đừng nhầm lẫn với bốn người cai trị Yaxchilan có cùng tên). Cuộc cạnh tranh lâu dài với Piedras Negras đã bắt đầu từ thế kỷ thứ năm sau Công nguyên, với cả hai thành phố đang vật lộn để thống trị tuyến đường thương mại Usumacinta. Vua Moon Skull được cho là đã giành được chiến thắng trước Piras Negras vào năm 460 và với việc bắt giữ vua địch, chỉ được biết đến với cái tên Ruler A. Đến giữa thế kỷ thứ 5, Yaxchilan đã có những liên hệ chính thức với thành phố lớn Tikal. Bird Jaguar II, vị vua tiếp theo của Yaxchilan, đã bắt được một chư hầu của vua Pira Negras vào khoảng năm 478.

Knot-eye Jaguar I là một vị vua hiếu chiến, người được ghi nhận là bắt giữ các quý tộc từ Bonampak, Piedras Negras và các thành phố lớn của Tikal. Vào năm 514, Jaguar mắt thắt nút I đã bị Ruler C của Piras Negras bắt giữ, như được mô tả trên cổng vòm 12 trên thành phố, nơi ông ta phải quỳ xuống trước vua địch với hai cổ tay bị trói.

Người kế vị của ông, K'inich Tatb'u Skull II, đã lên ngôi vào ngày 11 tháng 2 năm 526. Vị vua này đáng chú ý với một loạt các cổng vòm được chạm khắc mà ông ủy thác, bao gồm một danh sách các triều đại cung cấp thông tin về các vị vua đầu tiên của thành phố. Lakamtuun và đáng chú ý là chúa tể Calakmul, một trong hai cường quốc Maya thời kỳ cổ điển, cũng như thành công chống lại Tikal, cường quốc thứ hai.

Người ta biết rất ít về lịch sử của Yaxchilan từ năm 537 đến năm 629, mặc dù bốn vị vua được biết là đã trị vì trong thời kỳ này. Knot-eye Jaguar II được biết là đã bắt được chúa tể Lacanha vào năm 564, một trong số ít các sự kiện có thể được xác định từ thời kỳ này. Có thể là việc thiếu một khoảng trống lịch sử được khắc ghi trong khoảng thời gian dài này cho thấy Yaxchilan đã rơi vào sự thống trị của một người hàng xóm mạnh hơn, chẳng hạn như Piras Negras, Palenque hoặc Toniná, tất cả đều là những thế lực chính trị mạnh mẽ ở vùng Usumacinta vào thời điểm này.

Trung đại
Các bức tranh tường Yaxchilano tại Cấu trúc Bonampak I kỷ niệm việc bổ nhiệm Chan Muwaan I của Yaxchilan với tư cách là người cai trị cấp dưới. Yaxchilan xây dựng lại khu vực để quay trở lại Yaxchilan.

Năm 629, Bird Jaguar III được phong làm vua của Yaxchilan. Vào năm 646 hoặc 647, ông đã bắt được một lãnh chúa từ địa điểm vẫn chưa được xác định là Hix Witz (có nghĩa là "Đồi Jaguar"), một nơi nào đó ở phía bắc của Usumacinta.

Yaxchilan đạt được quyền lực lớn nhất dưới triều đại của vua Itzamnaaj B'alam II, người đã chết trong những năm 90 của mình năm 742 và con trai của ông là Bird Jaguar IV. Itzamnaaj B'alam II đã lên ngôi vào tháng 10 năm 681 và ông trị vì trong hơn sáu mươi năm. Trong thời gian thứ ba cuối cùng của triều đại, ông chịu trách nhiệm cho một chương trình xây dựng vĩ đại bao gồm việc xây dựng các tòa nhà tráng lệ với những cây cột được chạm khắc phong phú, cầu thang chữ tượng hình và tấm bia khắc, biến đổi trung tâm thành phố. Trong triều đại của ông, vương quốc Yaxchilán đã mở rộng lãnh thổ bao gồm các địa điểm gần đó là La Pasadita và El Chicozapote ở phía tây bắc của thành phố. Đôi khi các địa điểm của Lacanha và Bonampak dường như nằm dưới sự thống trị của ông, mặc dù khu vực này đã được Toniná kiểm soát vào năm 715.

Năm 689, tương đối sớm trong triều đại của mình, Itzamnaaj B'alam II được ghi nhận là đã bắt giữ Aj Sak Ichiy Pat. Năm 713, ông đã bắt Aj K'an Usja, ajaw, hay được gọi là chúa tể của B'uktunn, một địa điểm không xác định khác. Vào năm 726, Yaxchilan đã bị đánh bại bởi đối thủ của mình là Piras Negras, một sự kiện được mô tả trên Piedras Negras Stela 8. Một sajal (chúa tể cấp dưới) của Itzamnaaj B'alam II đã bị thành phố kẻ thù bắt giữ, một sự kiện hoàn toàn không có trong các bản khắc tại chính Yaxchilán mặc dù không có tuyên bố chiến thắng nào. Sau thời kỳ này, hơn bốn mươi năm trị vì của Itzamnaaj B'alam II, vị vua này đã bắt tay vào kế hoạch xây dựng ấn tượng của mình, điều này có thể cho thấy rằng tại thời điểm này, Yaxchilan đã có thể giành được độc lập từ quyền bá chủ của một nước láng giềng hùng mạnh và đòi độc lập chính trị lớn hơn và kiểm soát sinh lợi hơn đối với thương mại ven sông. Năm 729, Itzamnaaj B'alam II bắt giữ Aj Popol Chay, chúa tể của Lacanha. Sự kiện này, cùng với các chiến thắng khác của triều đại Itzamnaaj Balam II, được mô tả cả trong các văn bản chữ tượng hình của Cấu trúc 44 và cũng trên một loạt các tấm bia gần Cấu trúc 41. Chiến thắng này trước Lacanha được so sánh với chiến thắng trước đó của Knot-eye Jaguar II trước cùng một thành phố. Tương tự như vậy, việc ông bắt được một lãnh chúa của Hix Witz vào năm 732 được so sánh với chiến thắng của Bird Jaguar III trên cùng một địa điểm.

Vào năm 749, Yopaat B'alam II của Yaxchilan đã tham dự một buổi lễ để tôn vinh Itzam K'an Ahk II của Piedras Negras. Nếu Yopaat B'alam II là vua của Yaxchilan tại thời điểm này, điều này sẽ cho thấy rằng ông ta là thuộc hạ của vua của Pira Negras. Sự kiện này đã được ghi lại trên Bảng điều khiển 3 của Piras Negras; không có hồ sơ nào về triều đại của Yopaat B'alam II tại chính Yaxchilan, cho thấy rằng bất kỳ tư liệu lịch sử nào sau đó đã bị phá hủy nếu ông thực sự cai trị ở đó.

Yaxchilan đã trả đũa năm 759, giành chiến thắng trước kẻ thù. Khoảng năm 790, vua Shield Jaguar III của Yaxchilan giám sát việc xây tượng Chan Muwaan II ở Bonampak, và ông đã thuê các nghệ nhân Yaxchilano hoàn thành để tưởng nhớ Chan Muwaan II (và Chan Muwaan trước đó) trong các bức tranh tường của "Cấu trúc I".

Vào năm 808, vua K'inich Tatb'u Skull III đã đánh dấu việc bắt giữ K'inich Yat Ahk II, vị vua cuối cùng của Pira Negras, một sự kiện có thể đánh dấu sự kết thúc cho cuộc lật đổ cuối cùng với kẻ thù đang chạy dài khỏi Yaxchilan.

Lịch sử hiện đại
Các tư liệu được công bố đầu tiên đề cập đến khu vực dường như là một vài dòng ngắn gọn của Juan Galindo vào năm 1833, được xuất bản bởi Hiệp hội Địa lý Hoàng gia. Giáo sư Edwin Rockstoh của Đại học Quốc gia Guatemala đã đến thăm nơi này vào năm 1881 và xuất bản một tàì liệu ngắn khác. Các nhà thám hiểm Alfred Maudslay và Désiré Charnay đã đến đây trong vòng vài ngày vào năm 1882 và họ đã xuất bản các tài liệu chi tiết hơn về các tàn tích với các bản vẽ và hình ảnh. Báo cáo của Maudslay được xuất bản bởi Hiệp hội Địa lý Hoàng gia vào năm 1883. Teoberto Maler đã ghé thăm địa điểm này nhiều lần từ năm 1897 đến 1900, mô tả chi tiết trong hai tập sách của ông về di tích và các địa điểm khác gần đó, sau này đã được Bảo tàng Peabody thuộc Đại học Harvard xuất bản năm 1903.

Năm 1931, Sylvanus Morley dẫn đầu một đoàn thám hiểm của Viện Carnegie đến Yaxchilan, lập bản đồ địa điểm và khám phá thêm nhiều di tích.

Từ năm 1970 trở đi, Ian Graham đã thực hiện nhiều chuyến viếng thăm Yaxchilan và ghi lại những dòng chữ ở đó. Những bản khắc này đã được xuất bản từ năm 1977 trở đi và được lưu giữ trong Bản khắc chữ tượng hình Maya của Bảo tàng Peabody thuộc Đại học Harvard.

Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) đã tiến hành nghiên cứu khảo cổ tại Yaxchilan vào năm 1972-1973, một lần nữa vào năm 1983, và công việc INAH tiếp tục được thực hiện vào đầu những năm 1990. INAH đã củng cố và bảo tồn phần trung tâm của khu vực.

Một người Maya tên là Tatiana Proskouriakoff đã thực hiện một số công việc tiên phong trong việc giải mã văn bản Maya bằng cách sử dụng chữ khắc của Yaxchilan, và có thể xác định những nét khắc cho cái chết, bắt giữ và người bắt giữ. Kể từ đó Peter Mathews và những người khác đã mở rộng về công việc đầu tiên của cô.

Kể từ năm 1990, dự án Bức tranh tường La Pintura Prehispánica en México (Bức tranh tường Prehispanic ở Mexico) của Viện nghiên cứu Đức tại Đại học Nacional Autónoma de México đã xem xét và ghi lại những bức tranh tường của người tiền sử như ở Yaxchilan.

Yaxchilan từ lâu đã khó tiếp cận ngoài đường sông. Cho đến gần đây, không có con đường tồn tại trong vòng 100 dặm. Cách duy nhất để có được khu vực là xuôi theo hàng trăm dặm bằng thuyền, nếu không bằng máy bay nhỏ. Kể từ khi Chính phủ Mexico xây dựng Đường cao tốc biên giới vào đầu những năm 1980, khách du lịch có thể ghé thăm địa danh khảo cổ này. Để đến địa điểm này, bây giờ chỉ cần đi thuyền dài một giờ xuôi dòng sông Usumacinta từ Frontera Corozal.

Một số Lacandon Maya vẫn hành hương đến Yaxchilan để thực hiện các nghi lễ cho các vị thần Maya.

Khu vực
Khu vực này có những tàn tích ấn tượng, với những cung điện và đền thờ giáp với quảng trường rộng lớn trên sân thượng phía trên sông Usumacinta. Các kiến trúc vẫn còn trải dài trên các sân thượng cao hơn và các ngọn đồi ở phía nam của dòng sông, nhìn ra cả dòng sông và vùng đất thấp bên kia. Yaxchilan được biết đến với số lượng lớn các tác phẩm điêu khắc tuyệt vời tại địa điểm này, chẳng hạn như các tấm bia được chạm khắc nguyên khối và các bức phù điêu bằng đá được chạm khắc trên các cổng vòm kéo dài qua các cửa đền. Hơn 120 chữ khắc đã được xác định trên các di tích khác nhau từ khu vực.

Các nhóm chính là Trung tâm đô thị, Tây Acland và Nam Acland. Nam Acland chiếm phần cao nhất của khu vực. Khu vực này được liên kết mối quan hệ với sông Usumacinta, đôi khi gây ra sự định hướng độc đáo của các cấu trúc chính, chẳng hạn như hai đường bóng.

Cấu trúc
Cấu trúc 6 nằm gần Trung tâm thương mại chính ở Trung tâm thành phố. Nó ở trong một trạng thái bảo quản tốt và có sáu ô cửa, ba mặt đối diện quảng trường và ba mặt sông. Các ô cửa mở ra quảng trường đã bị chặn lại trong thời cổ đại và các ô cửa mới đã bị cắt vào các cạnh của cấu trúc. Mặt tiền của tòa tháp đối diện quảng trường có một bức tranh còn sót lại với một tác phẩm điêu khắc của một cái đầu. Cấu trúc này có một chiếc lược mái đục lỗ còn sót lại và được cho là có từ thời đầu cổ điển.

Cấu trúc 7 nằm bên cạnh Cấu trúc 6 nhưng ở trong tình trạng bảo quản kém hơn rất nhiều, với trần vòm của nó đã bị sụp đổ. Cấu trúc này cũng có các cửa đối diện với cả dòng sông và Quảng trường chính.

Cấu trúc 8 nằm trong Trung tâm thương mại chính trước Cấu trúc 7 và phân chia quảng trường thành các phần phía tây bắc và đông nam.

Cấu trúc 9 là một gò đất không được bảo vệ về phía tây bắc của Cấu trúc 7. Văn bia đá 27 đứng trước nó.

Cấu trúc 10 chia sẻ một nền tảng hình chữ L với Cấu trúc 13 và 74, tại Khu đô thị trung tâm. Cấu trúc này chứa một loạt các chữ tượng hình mô tả sự ra đời và gia nhập của vua Bird Jaguar IV.

Cấu trúc 12 là một cấu trúc nhỏ ở Trung tâm thành phố, gần sông. Nó chứa tám vòm đá có niên đại từ đầu thế kỷ thứ 6. Cấu trúc này nằm ở Trung tâm thành phố gần với một trong những sân bóng. Các vòm đá ghi lại chín thế hệ cai trị của thành phố. Các vòm đá được ủy thác bởi K'inich Tatb'u Skull II, vị trí ban đầu của chúng là không xác định, được đặt lại vào Cấu trúc 12 từ thế kỷ thứ 8 bởi vua Bird Jaguar IV. Một số vòm đá vẫn còn tại chỗ.

Cấu trúc 13 nằm trên một nền tảng hình chữ L ở Trung tâm Thành phố, cùng với Cấu trúc 10 và 74.

Cấu trúc 14 là sân bóng phía tây bắc. Nó nằm trên Quảng trường chính của Trung tâm thành phố. Năm điểm đánh dấu sân khấu điêu khắc đã được tìm thấy ở đây, ba trong số đó được căn chỉnh trên khu vực chơi và một trên mỗi nền tảng ở hai bên. Một trong những điểm đánh dấu trên sân đã bị xóa khỏi khu vực, phần còn lại bị vỡ và bị xói mòn.

Cấu trúc 16 gần với sân bóng phía tây bắc. Nó chứa vòm đá 38 đến 40, đã được đặt lại ở vị trí ban đầu của chúng.

Cấu trúc 19 còn được gọi là mê cung. Nó nằm ở rìa phía tây của trung tâm thành phố. Cấu trúc là một ngôi đền với các phòng trải rộng trên ba cấp độ, được liên kết bởi các cầu thang bên trong. Mặt tiền của ngôi đền có bốn ô cửa, với ba hốc cửa có kích thước giữa chúng. Hai bàn thờ được điêu khắc được đặt ở phía trước của cấu trúc, vẫn còn sót lại của một chiếc lược mái đục lỗ.

Cấu trúc 20 nằm ở Trung tâm thành phố và có ba phòng. Ba ô cửa của cấu trúc này từng hỗ trợ cho điêu khắc vòm đá 12, 13 và 14, mặc dù bây giờ chỉ còn hai. Một lượng nhỏ lược mái của tòa nhà vẫn còn, và mái dốc vẫn còn tồn tại những đường diềm chứa hốc. Cấu trúc 20 được Ian Graham khai quật vào năm 1982, trong quá trình khai quật, một bước chữ tượng hình đã được tìm thấy ở phía trước tòa nhà, nó đã được cải táng để bảo tồn nó.

Cấu trúc 21 nằm trên một sân thượng bên dưới Cấu trúc 25 và 26. Ba vòm đá trên các ô cửa trong cấu trúc này là vòm đá 15 đến 17, mặc dù chúng đã được gỡ bỏ vào thế kỷ 19 và hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Anh tại London. Cấu trúc 21 được khai quật vào năm 1983. Mái vòm của cấu trúc đã bị sụp đổ trước năm 1882, lấp đầy các phòng bằng đống đổ nát hiện đã bị dỡ bỏ, giúp khám phá một số di tích quan trọng.

Cấu trúc 22 nằm trên một sân thượng ở Trung tâm Thành phố gần Quảng trường chính. Nó vẫn có những bức tranh điêu khắc tại chỗ.

Cấu trúc 23 nằm ở Trung tâm thành phố, nhìn ra Quảng trường chính. Nó được xây dựng dưới triều đại của Itzamnaaj B'alam II và đặc biệt quan trọng bởi vì đây là công trình lớn đầu tiên được thực hiện sau một khoảng thời gian 150 năm. Cấu trúc 23 dành riêng cho Lady K'ab'al Xook, vợ của nhà vua. Ban đầu, nó có ba vòm đá được đặt phía trên các ô cửa của nó dường như đánh dấu sự tái lập của Yaxchilan trong nỗ lực củng cố dòng dõi và quyền cai trị của vua Itzamnaaj B'alam II. Vòm đá 24 và 25 đã bị lấy vào cuối thế kỷ 19 và hiện đang ở Bảo tàng Anh, trong khi vòm đá 26 nằm trong Bảo tàng Nacional de Antropología ở Thành phố Mexico. Loạt vòm đá này là một trong những tác phẩm điêu khắc phù điêu tốt nhất còn tồn tại ở khu vực Maya.

Cấu trúc 24 nằm trên một sân thượng gần Trung tâm thương mại chính ở Trung tâm thành phố. Nó vẫn có những bức tranh điêu khắc tại chỗ.

Cấu trúc 25 nằm ở Trung tâm Thành phố gần với cách tiếp cận Cấu trúc 33. Nó đã không được khai quật hoặc khôi phục, mặc dù nó có một số vòm còn nguyên vẹn.

Cấu trúc 26 nằm bên cạnh Cấu trúc 25 ở Trung tâm thành phố và chưa được khai quật. Nó được bảo quản tốt nhất trong hai cấu trúc.

Cấu trúc 30 nằm ở Trung tâm thành phố, nó có ba ô cửa đối diện với Plaza. Cấu trúc có hai phòng song song với vòm được bảo quản tốt.

Cấu trúc 33, ở Trung tâm đô thị, đã được mô tả như một kiệt tác bằng đá và có lẽ được làm dành riêng vào năm 756 bởi Bird Jaguar IV. Cấu trúc nhìn ra quảng trường và dòng sông và là điểm nổi bật với giao thông đường sông trong thế kỷ thứ 8. Nó có những bức tường thấp hơn với ba ô cửa, mỗi ô đều hỗ trợ một vòm đá được bảo quản tốt (Yaxchilan vòm đá 1 đến 3). Ở trung tâm của bức tường phía sau của cấu trúc, đối diện với ô cửa trung tâm, là một hốc chứa tác phẩm điêu khắc không đầu của một hình người, có lẽ là chính Bird Jaguar IV. Mái của cấu trúc phần lớn còn nguyên vẹn, bao gồm một mái dốc hỗ trợ diềm và lược mái được bảo quản tốt. Có những ngóc ngách trong cả lược mái và diềm, hốc trong lược mái chứa phần còn lại của một nhân vật điêu khắc. Tennons trên cả hai phần mái nhà từng được hỗ trợ trang trí bằng vữa.  Dẫn lên phía trước của Cấu trúc 33 từ quảng trường là một cầu thang, bước trên cùng được điêu khắc, bước này được gọi là Cầu thang Hieroglyphic 2.

Khu đô thị phía Nam bao gồm các cấu trúc 39, 40 và 41. Một số tấm bia và bàn thờ được liên kết với chúng.

Cấu trúc 39 đã được khôi phục và nằm trong Nam Acland.  Nó có ba ô cửa bước vào một căn phòng có hình dạng bất thường.  Phần còn lại của một chiếc lược mái đục lỗ vẫn tồn tại, với các mộng đã từng hỗ trợ trang trí bằng vữa.

Cấu trúc 40 được bao quanh bởi các cấu trúc 39 và 41. Nó đã được khôi phục và cũng có ba ô cửa mở vào một phòng và phần còn lại của một chiếc lược mái đục lỗ. Căn phòng có những bức tranh tường đã từng bao phủ tất cả các bức tường bên trong. Bia đá 12 và 13 đứng trước cấu trúc 40 và bia đá 11 từng đứng giữa chúng.

Cấu trúc 41 cũng đã được khôi phục. Giống như hai cấu trúc khác ở Nam Acland, nó có ba ô cửa mở ra một phòng. Nó không được bảo tồn tốt như Cấu trúc 39 và 40 và phần lớn mái vòm đã bị sập. Một phần tô tường bằng vữa từ tác phẩm điêu khắc có thể có niên đại vào năm 740, kỷ niệm K'atun lần thứ ba của triều đại Itzamnaaj B'alam II. Các ô cửa trung tâm được bước và bức tường phía trước đã được đóng lại. Đây là một trong ba cấu trúc chính trên đỉnh điểm thuận lợi cao nhất trong thành phố và một loạt các tấm bia được đặt trước mặt nó mô tả các chiến dịch quân sự của Itzamnaaj B'alam II.

Cấu trúc 42 nằm ở phía Tây Acland. Cấu trúc này có một loạt nếu được chạm khắc bằng đá vôi, mô tả những nỗ lực của Bird Jaguar IV để củng cố quyền lực, mô phỏng các sự kiện do cha ông Itzamnaaj B'alam II thực hiện.

Cấu trúc 44 nằm ở phía Tây Acland. Nó vẫn chứa một lintel chạm khắc và có các bước điêu khắc. Một số tấm bia ban đầu được liên kết với Cấu trúc 44. Ngôi đền này được xây dựng bởi Itzamnaaj B'alam II và được làm riêng vào khoảng năm 732. Các văn bản điêu khắc từ tòa tháp này cung cấp một câu chuyện về sự hồi sinh trong thế kỷ thứ 8 của thành phố. Mỗi trong số ba ô cửa đều có những bức tranh điêu khắc và hai bước chữ tượng hình.

Cấu trúc 67 là sân bóng phía đông nam, nằm ở Trung tâm thành phố.

Di tích

Cầu thang tượng hình
Cầu thang tượng hình 1 dẫn đến Cấu trúc 5 ở Trung tâm thành phố. Nó có sáu ván đứng điêu khắc bao gồm các khối chạm khắc khác nhau, nhiều trong số đó bị xói mòn nặng nề.

Cầu thang tượng hình 2 là bậc thang của bước cao nhất tiếp cận Cấu trúc 33. Nó bao gồm 13 khối được điêu khắc, được đánh số từ trái sang phải là Bước I đến XIII. Các bước VI, VII và XVIII được bảo quản cực kỳ tốt và mô tả Bird Jaguar IV và hai trong số những người tiền nhiệm của ông ăn mặc như những người chơi bóng.

Vòm đá
Vòm đá 1 nằm phía trên ô cửa phía đông của Cấu trúc 33 trong Khu đô thị trung tâm. Nó mô tả vị vua thế kỷ thứ 8 Bird Jaguar IV đi cùng với vợ là Lady Great Skull Zero.

Vòm đá 2 được đặt phía trên ô cửa trung tâm của Cấu trúc 33. Nó cho thấy Bird Jaguar IV đi cùng với con trai và người thừa kế của anh ta, Shield Jaguar II.

Vòm đá 3 nằm phía trên ô cửa phía tây của Cấu trúc 33. Nó cũng cho thấy Bird Jaguar IV, lần này có một đồng minh.

Vòm đá 10 là tượng đài được biết đến cuối cùng tại Yaxchilan, có niên đại từ năm 808. Nó mô tả K'inich Yat Ahk II của Piedras Negras là một tù nhân của vua Yachilan K'inich Tatbu Skull IV.

Vòm đá 12 ban đầu được đặt vào Cấu trúc 20 ở Trung tâm thành phố. Hiện tại nó đang ở trong bảo tàng Nacional de Antropología ở Mexico City.

Vòm đá 13 ở trên một ô cửa trong Cấu trúc 20. Nó đã sụp đổ khi mái của tòa nhà sụp đổ nhưng kể từ đó đã được thiết lập lại. Các tác phẩm điêu khắc trên cây lanh được bảo quản rất tốt.

Vòm đá 14 được đặt phía trên một ô cửa trong Cấu trúc 20 và được bảo quản đặc biệt tốt.

Vòm đá 15 ban đầu kéo dài một ô cửa trong Cấu trúc 21, nó đã được đưa đến Bảo tàng Anh năm 1982-3. Giống như vòm đá 16 và 17 trong cùng một bộ, nó được chạm khắc từ đá vôi. Ban đầu nó được đặt phía trên ô cửa phía đông nam của phòng trung tâm. Vòm đá 15 mô tả Lady Wak Tuun, một trong những người vợ của vua Bird Jaguar IV, trong một nghi thức đổ máu dẫn đến sự xuất hiện của Vision Serpent. Lady Wak Tuun đang mang một cái giỏ chứa các dụng cụ được sử dụng cho nghi thức đổ máu, bao gồm cột sống cá đuối, dây thừng và giấy thấm máu. Vision Serpent nổi lên từ một cái bát chứa các dải giấy vỏ cây.

Vòm đá 16 cũng kéo dài một ô cửa trong Cấu trúc 21 và được đưa đến Bảo tàng Anh năm 1982-3. Nó được điêu khắc từ đá vôi và ban đầu được đặt phía trên ô cửa trung tâm của phòng trung tâm. Nó cho thấy Bird Jaguar IV cầm một cây giáo và đứng trên một tù nhân quỳ. Bird Jaguar IV mặc trang phục giống như cha anh được miêu tả mặc trên vòm đá 26. Sự kiện bắt giữ được mô tả trên vòm đá 16 diễn ra vào năm 752.

Vòm đá 17 là một vòm đá khác từ một ô cửa trong Cấu trúc 21 hiện đang ở Bảo tàng Anh. Nó được điêu khắc từ đá vôi và ban đầu được đặt phía trên ô cửa phía tây bắc của phòng trung tâm. Nó bắt đầu từ triều đại của Bird Jaguar IV.. Vòm đá mô tả Bird Jaguar IV và vợ Lady B'alam Mut tham gia vào một nghi lễ đổ máu. Nhà vua quan sát trong khi vợ anh ta kéo một sợi dây qua lưỡi cô ta rút máu. Nghi thức này được ghi nhận là đã diễn ra tám ngày sau khi sự kiện bắt giữ được mô tả trên vòm đá 16.

Vòm đá 24 được điêu khắc từ đá vôi và được coi là một kiệt tác của nghệ thuật Maya. Nó là một trong một loạt ba vòm đá được đặt phía trên các ô cửa của Cấu trúc 23, cái này đã được đặt phía trên ô cửa phía đông nam. Nó cho thấy một nghi thức đẫm máu đang được vua Itzamnaaj B'alam II và vợ Lady K'ab'al Xook thực hiện, nhà vua đang cầm một ngọn đuốc đang cháy trên người vợ, người kéo một sợi dây gai nhọn qua lưỡi. Một cuốn sách trên màn hình nằm trong một cái giỏ trước mặt công chúa quỳ. Các vòm đá có dấu vết của các sắc tố màu đỏ và màu xanh. Buổi lễ được thể hiện trên tác phẩm điêu khắc diễn ra vào ngày 28 tháng 10 năm 709. Vòm đá 24 đã được gỡ bỏ vào cuối thế kỷ 19 và hiện đang được trưng bày trong Bảo tàng Anh.

Vòm đá 25 ban đầu được đặt phía trên ô cửa trung tâm của Cấu trúc 23. Nó được chạm khắc từ đá vôi dưới thời vua Itzamnaaj B'alam II và cho thấy Lady Xook đang gọi Vision Serpent để kỷ niệm sự gia nhập của chồng lên ngai vàng. Lady Xook cầm một cái bát chứa thiết bị đổ máu bao gồm cột sống cá đuối và giấy thấm máu. Vision Serpent trỗi dậy trước cô có hai cái đầu, mỗi cái một cực, từ miệng của một người xuất hiện một chiến binh, từ người kia xuất hiện người đứng đầu của vị thần trung tâm Mexico Tlaloc, một vị thần nước từ vùng đô thị xa xôi Teotihuacan ở Thung lũng Mexico  Chữ khắc chữ tượng hình trên cây lanh là không bình thường, bị đảo ngược như thể nó được đọc trong gương, mặc dù ý nghĩa của điều này là không rõ. Giống như vòm đá 24, vòm đá 25 đã bị gỡ vào cuối thế kỷ 19 và hiện đang được trưng bày trong Bảo tàng Anh. Các sự kiện được mô tả trên cây vải lanh được mô tả là đã xảy ra "trước mặt nước Siyan Chan", ám chỉ đến quảng trường chính của thành phố nằm trên bờ sông Usumacinta.

Vòm đá 26 là phần thứ ba trong sê-ri được đặt phía trên các ô cửa của Cấu trúc 23, hiện đang ở trong Bảo tàng Nacional de Antropología ở Thành phố Mexico. Nó có niên đại 726 và mang chân dung của Itzamnaaj B'alam II.

Vòm đá 29 được thiết lập thành Cấu trúc 10 ở Trung tâm thành phố. Nó là một phần của một loạt ba lintels mang một văn bản chữ tượng hình liên tục mô tả chi tiết về sự ra đời và gia nhập của vua Bird Jaguar IV.

Vòm đá 30 là một phần của chuỗi vòm đá được khắc bằng văn bản chữ tượng hình liên tục được đặt thành Cấu trúc 10.

Vòm đá 31 là một phần khác của loạt ba lintoglyphic được thiết lập trong Cấu trúc 10.

Vòm đá 35 được Maudslay tìm thấy trong đống đổ nát của Cấu trúc 12 và hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Anh. Nó được điêu khắc từ đá vôi vào thế kỷ thứ 6 dưới sự cai trị của K'inich Tatb'u Skull II và ghi lại một loạt các chiến thắng bao gồm cả chiến thắng trên thành phố lớn Calakmul.

Vòm đá 38, vòm đá 39 và vòm đá 40 đã được thiết lập lại ở vị trí ban đầu của chúng trong Cấu trúc 16 ở Trung tâm thành phố. Không giống như hầu hết các loại vải lanh khác tại Yaxchilan, chúng được điêu khắc trên các cạnh của chúng thay vì mặt dưới.

Vòm đá 41 được đặt phía trên cửa phía nam của Cấu trúc 42 ở Tây Acland. Nó đã rơi xuống và vỡ thành hai mảnh khi Maudsley tìm thấy nó vào cuối thế kỷ 19. Phần trên được trưng bày trong Bảo tàng Anh, phần dưới bị hư hại. Cây lanh được chạm khắc từ đá vôi và là một trong một loạt các cây lanh được đặt trong cùng một cấu trúc để kỷ niệm chiến thắng của vua Bird Jaguar IV. Nhà vua được cho thấy đang chuẩn bị cho một trận chiến diễn ra vào năm 755, vợ của ông ta đang đưa cho ông ta ngọn giáo, bà là Lady Wak Jalam Chan Ajaw đến từ Motul de San José ở vùng Petén Lakes của Guatemala.

Vòm đá 50 được thiết lập thành Cấu trúc 13 ở Trung tâm thành phố.

Vòm đá 60 vẫn giữ nguyên trong thiết lập ban đầu của nó trong Cấu trúc 12. Nó được phát hiện trong quá trình khai quật cấu trúc vào năm 1984.

Tấm bia

Tấm bia 2 nằm trên sân thượng thấp nhất đối diện lối tiếp cận cầu thang đến Cấu trúc 33. Nó bị phong hóa xấu và có niên đại là năm 613.

Tấm bia 3 đứng trên một bục ở giữa quảng trường theo Cấu trúc 20. Nó đã bị hư hỏng nặng và các mảnh vỡ đã được ghép lại và tượng đài được dựng lại. Một bên của tấm bia có tác phẩm điêu khắc được bảo quản tốt.

Tấm bia 5 ở phía trước sân thượng giữ Cấu trúc 20. Phần trên của tượng đài này mô tả vua Itzamnaaj B'alam II.

Tấm bia 6 đứng trước sân thượng hỗ trợ Cấu trúc 20. Nó phần lớn còn nguyên vẹn và mô tả người cai trị thế kỷ thứ 7 Bird Jaguar III.

Tấm bia 7 bị hư hỏng nặng, bị vỡ thành nhiều mảnh. Tượng đài hiện đã được lắp ráp lại và tác phẩm điêu khắc còn sót lại có chất lượng tuyệt vời. Tấm bia đứng trước một sân thượng bên dưới Cấu trúc 20. Nó mô tả một con số quỳ.

Tấm bia 11 ban đầu đứng trước Cấu trúc 40. Tấm bia đã được gỡ bỏ vào năm 1964 và được vận chuyển ngược dòng đến Agua Azul để bay đến Thành phố Mexico để trưng bày trong Bảo tàng Nacional de Antropología. Tuy nhiên, nó quá nặng để bay và được đưa trở lại Yaxchilan vào năm 1965 và hiện nằm gần bờ sông. Mặt trên của tấm bia mô tả vua Bird Jaguar IV và cha của ông. Các số liệu và bảng chữ tượng hình đi kèm được bảo quản rất tốt. Có nhiều ngày khác nhau được ghi trên tấm bia với sớm nhất là 741. Tấm bia được chia thành hai phần.

Tấm bia 18 bắt đầu từ một thời gian sau 723.  Nó mô tả vị vua chiến thắng Itzamnaaj B'alam II đang đứng trước một tù nhân quỳ gối, người được xác định là Aj Popol Chaj, lãnh chúa cầm quyền của Lacanha.

Tấm bia 27 đã được dựng lại trước Công trình 9 trên Quảng trường chính ở Trung tâm thành phố. Tượng đài có niên đại 514 và mô tả nhà vua Jaguar I. Tấm bia này được biết đến sớm nhất từ Yaxchilan.  Tấm bia 27 đặc biệt đáng chú ý bởi vì nó rõ ràng đã bị hư hại trong thời cổ đại và sau đó được phục hồi vào cuối Classic, với việc làm lại đáng kể ở phần dưới của tấm bia có niên đại từ thời Bird Jaguar IV.

Tấm bia 31 nằm một khoảng cách ngắn trước Cấu trúc 33. Đây là một di tích đặc biệt khác thường bởi vì nó được điêu khắc từ một nhũ đá. Nó được nhấp nhô và mô tả ba hình vẽ và một số chữ tượng hình.

Tấm bia 33 là một tấm bia bị phân mảnh được phát hiện trong quá trình khai quật nền tảng hỗ trợ tấm văn bia 3.

Tấm bia 35 là một di tích được bảo tồn đặc biệt được tìm thấy trong các cuộc khai quật của Cấu trúc 21 vào năm 1983. Tấm bia khá nhỏ và mô tả Lady Nightstar (còn được gọi là Lady Ik Skull), mẹ của vua Bird Jaguar IV.

Ghi chú

Tham khảo

  (2001). Pintura Mural Prehispánica en México: Area Maya, Estudios 2001, IIEs, UNAM.

Di tích thiên nhiên ở Mexico
Điểm du lịch ở Chiapas


title: Saga

text:
Saga (phiên âm : Sử ca) là hình thức sử thi thế tục khởi phát và thịnh hành tại Bắc Âu.

Thuật ngữ
Saga vốn là tự dạng phổ biến nhất, ngoài ra còn søga (Føroyar), soge (Na Uy) đều hàm nghĩa "sử thi" hoặc "huyền thoại". Người Thụy Điển cũng đề xuất thuật ngữ konstsaga, nghĩa là "dân thoại". Theo nghĩa hẹp, saga gồm cả huyền sử và thực sử, được minh diễn bằng văn vần.

Saga được học giới tạm chia mấy chủ đề sau :
 Truyền kì (fornaldarsögur)
 Quân vương (konungasögur)
 Thánh tích (heilagramannasögur, biskupasögur)
 Kị sĩ (riddarasögur)
 Dân tục (Íslendingasögur, samtíðarsögur, samtímasögur)

Lịch sử

Truyền thống văn học Bắc Âu đã khởi nguyên từ tiền Cơ Đốc, căn bản lưu lại qua thời gian bằng hai thể loại edda và saga, chủ yếu thông qua trí nhớ bởi lúc này văn tự chưa phổ cập. Trong khi edda là những bài thơ ngắn và thường lưu hành trong giới quyền quý, thì saga thuộc về giai cấp bình dân với cấu trúc phức tạp hơn.

Ở nguyên bản, edda là sự ghi nhớ những làn điệu biểu diễn, còn saga thuần túy là huyền thoại được kể trong những kì nghỉ đông dài để xua bớt nỗi buồn chán, sự cô quạnh. Ở thời hoàng kim, saga rất phong phú tính tự sự. Nội dung thường đề cập đến những tráng sĩ chinh phục tự nhiên, những thần tiên, quái vật đầy dẫy trên rừng núi và ngoài bể cả. Vì thế, saga cũng được coi là hình thức sáng tác và chuyển tải thần tích sinh động nhất, hay nói cách khác, là dưỡng chất phát triển thần thoại Bắc Âu.

Saga bắt đầu vượt ra ngoài không gian Bắc Âu nhờ những chuyến thám hiểm của người Viking thế kỉ IX-XI. Văn hóa saga dần trở nên suy tàn chỉ khi các triều đình Bắc Âu lần lượt rửa tội theo Công giáo. Saga mất đi sức ảnh hưởng cùng với các dị giáo và chính thức mai một khỏi sinh hoạt dân gian là từ đại dịch Tử Thần Đen (thế kỉ XIV).

Mãi tới nửa sau thế kỉ XIX, nhờ nỗ lực của nhạc gia Richard Wagner và một số nhà ngữ văn học, saga được quan tâm dần trở lại cùng với sự phục hưng truyền thống thần thoại Bắc Âu.

Văn hóa
Ngày nay, saga là chủ đề nghiên cứu hấp dẫn trong học giới về tiến trình phát triển ngôn ngữ Bắc Âu, đồng thời cung cấp cái nhìn hầu như hoàn bị về phong tục tập quán các sắc tộc Bắc Âu ở thời bán khai.

Tham khảo
 Edda

Liên kết

Tài liệu
 The Skaldic Project, An international project to edit the corpus of medieval Norse-Icelandic skaldic poetry
 Clover, Carol J. et al.  Old Norse-Icelandic Literature: A critical guide  (University of Toronto Press,  2005)
 Gade, Kari Ellen (ed.) Poetry from the Kings' Sagas 2 From c. 1035 to c. 1300 (Brepols Publishers. 2009)
 Gordon, E. V. (ed) An Introduction to Old Norse  (Oxford University Press; 2nd ed. 1981)
 Jakobsson, Armann; Fredrik Heinemann (trans) A Sense of Belonging: Morkinskinna and Icelandic Identity, c. 1220 (Syddansk Universitetsforlag. 2014)
 Jakobsson, Ármann Icelandic sagas (The Oxford Dictionary of the Middle Ages 2nd Ed. Robert E. Bjork. 2010)
 McTurk, Rory  (ed) A Companion to Old Norse-Icelandic Literature and Culture  (Wiley-Blackwell, 2005)
 Ross, Margaret Clunies  The Cambridge Introduction to the Old Norse-Icelandic Saga  (Cambridge University Press, 2010)
 Thorsson, Örnólfur The Sagas of Icelanders (Penguin. 2001)
 Whaley, Diana (ed.) Poetry from the Kings' Sagas 1 From Mythical Times to c. 1035 (Brepols Publishers. 2012)
 Haugen, Odd Einar Handbok i norrøn filologi (Bergen: Fagbokforlaget, 2004)

Tư liệu
 Icelandic Saga Database
 Old Norse Prose and Poetry
 The Icelandic sagas at Netútgáfan
Sử thi
Văn hóa Bắc Âu


title: Yeo Reum

text:
Yeo Reum (; sinh ngày 22 tháng 6 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu ở vị trí tiền vệ cho Sangju Sangmu.

Sự nghiệp
Anh được lựa chọn bởi Gwangju FC ở đợt tuyển quân K League 2012, nhưng không được ra sân trong năm đầu tiên được tuyển. Anh ra mắt ở trận đấu tại giải vô địch trước Sangju Sangmu ngày 16 tháng 3 năm 2013. Trong cả sự nghiệp, anh ghi 5 bàn thắng, có 30 thẻ vàng, 3 thẻ đỏ và thi đấu 177 giờ (10616 phút).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Cầu thủ bóng đá Gwangju FC
Cầu thủ bóng đá Sangju Sangmu FC
Cầu thủ bóng đá K League 1
Cầu thủ bóng đá K League 2


title: Nguyễn Văn Huyền

text:
Nguyễn Văn Huyền (1911-1995) là một chính khách Việt Nam. Ông từng là Chủ tịch Thượng viện đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa (1967-1973), nguyên Phó tổng thống đặc trách hòa đàm dưới thời Tổng thống Dương Văn Minh, nhưng chỉ giữ chức vụ này trong 3 ngày trước khi chính thể Việt Nam Cộng hòa sụp đổ vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Những năm cuối đời, ông được mời tham gia Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với tư cách nhân sĩ tự do và được bầu giữ chức Ủy viên Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá IV cho đến ngày qua đời.

Sự nghiệp
Ông sinh năm 1911 tại Sóc Trăng, nhưng nguyên quán huyện Tân Trụ, tỉnh Long An, xuất thân trong gia đình Công giáo lâu đời có nền nếp đạo đức. Thuở nhỏ, ông học ở Tân An, rồi Sài Gòn; cuối thập niên 1920, sang Pháp du học một thời gian. Sau khi về nước, ông theo học và tốt nghiệp Cử nhân Luật tại Đại học Luật khoa Đông Dương ở Hà Nội.

Sau khi luật sư tập sự tại Sài Gòn một thời gian, ông mở văn phòng luật sư riêng và dần được nhiều người biết tiếng với những vụ biện hộ cho các bị can chính trị như Hà Huy Tập (1940), Nguyễn Hữu Thọ, Nguyễn Văn Dưỡng, Phan Kiến Khương trong Phong trào hòa bình năm 1950 tại Sài Gòn. Trong vụ án Phong trào hòa bình năm 1950, ông rút ra khỏi Luật sư đoàn để phản đối, nhưng vẫn cùng các luật sư Lê Văn Hổ và Trương Đình Dzu nhận biện hộ không thù lao cho "bị can" Nguyễn Hữu Thọ. Trước tòa, ông khẳng định: "Ông Thọ có ảnh hưởng lớn trong dân chúng. Ông Thọ đã dùng ảnh hưởng ấy mà làm những việc phải làm mà thôi".

Sau khi Ngô Đình Diệm tuyên bố thành lập chính thể Việt Nam Cộng hòa và giữ ngôi vị Tổng thống, mặc dù là một nhân sĩ trí thức Công giáo, nhưng ông giữ thái độ bất hợp tác với chính quyền Ngô Đình Diệm để phản đối chính sách chính trị của chế độ này. Mặc dù vậy, với uy tín nghề nghiệp cũng như danh tiếng đạo đức, thanh liêm, ông vẫn được giới luật sư bầu làm thủ lĩnh Luật sư đoàn. Bên cạnh đó, ông cũng tham gia tích cực trong phong trào Công giáo độc lập với chính quyền như Phong trào Công giáo Tiến hành Việt Nam, Phong trào Trí thức Công giáo (ông cũng từng giữ chức Chủ tịch của cả hai phong trào), là thành viên của phái đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị quốc tế Tông đồ Giáo dân kỳ III (tuy nhiên đến giờ chót ông không đi được vì lý do sức khỏe)...

Gia nhập chính trường
Sau khi chính quyền Đệ Nhất Cộng hòa sụp đổ, ông được mời tham gia Thượng Hội đồng Quốc gia, tham gia soạn thảo Ước pháp ngày 20 tháng 10 năm 1964 trao chủ quyền quốc gia lại cho đại diện dân cử đảm nhiệm, thay thế cho Hiến chương lâm thời 4 tháng 11 năm 1963 vốn đặt quyền lực vào tay quân đội. Tuy nhiên, chính trường Việt Nam Cộng hòa liên tục xáo trộn bởi các cuộc đảo chính và tranh giành quyền lực giữa các tướng lĩnh. Mãi đến khi chính trường Việt Nam Cộng hòa đi vào ổn định với cuộc bầu cử dân sự năm 1967, ông tham gia tranh cử Thượng nghị viện trong liên danh "Công ích và Công bình Xã hội" (còn gọi là Liên danh Bông Huệ). Sau khi đắc cử Thượng nghị sĩ, với uy tín của mình, ông được bầu làm Chủ tịch Thượng nghị viện. Ông là Chủ tịch Thượng viện đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa.

Ban đầu, chống chế độ Ngô Đình Diệm lẫn chế độ quân sự của tướng Nguyễn Khánh, ông nhiệt tình ủng hộ chính quyền dân sự của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Tuy nhiên, không lâu sau, ông sớm thay đổi lập trường và chuyển hướng sang thế đối lập với Tổng thống Thiệu. Ông công khai tuyên bố chống lại cuộc bầu cử độc diễn của Tổng thống Thiệu nên về sau liên danh Bông Huệ của ông bị chính quyền Nguyễn Văn Thiệu rút tư cách tranh cử Thượng viện năm 1973. Ông cũng từ chức Thượng nghị sĩ để phản đối quyết định này.

Trong những năm sau đó, ông hoạt động trong Lực lượng thứ ba, ngõ hầu tìm một giải pháp để kết thúc chiến tranh. Vì vậy, khi Tổng thống Trần Văn Hương chuyển giao chức vụ cho tướng Dương Văn Minh, ông đã nhận lời tướng Dương Văn Minh nhận chức vụ Phó tổng thống, đặc trách công tác hòa đàm. Ngay sáng ngày 28 tháng 4 năm 1975, ông dẫn đầu phái đoàn gồm ông, luật sư Vũ Văn Mẫu và Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh vào trại Davis để tiếp xúc với đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Đến 15 giờ chiều, ông chính thức nhận chức vụ Phó tổng thống theo lời giới thiệu của tân Tổng thống Dương Văn Minh. Lúc 19 giờ cùng ngày, ông đọc một bài hiệu triệu trên Đài Phát thanh Sài Gòn, tường trình về cuộc thương lượng với phía Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và kêu gọi người dân tôn trọng luật pháp, tránh hoảng loạn, lực lượng quân đội và cảnh sát giữ an ninh trật tự và thẳng tay đối với những kẻ cướp và hôi của.

Ngay sáng ngày hôm sau, 29 tháng 4 năm 1975, ông cử thêm một phái đoàn nữa gồm 4 người là các ông Nguyễn Văn Diệp (Tổng trưởng), Nguyễn Văn Hạnh (nhà thầu), Tô Văn Cang (kỹ sư), Nguyễn Đình Đầu vào trại Davis tiếp xúc với đoàn đại biểu Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam để bàn về việc ngưng bắn. Kết quả cuộc tiếp xúc đã không thể thành công khi đối phương đã hoàn toàn nắm chắc thắng lợi. Vì vậy, ông quyết định trình lên Tổng thống Dương Văn Minh bản dự thảo tuyên bố "Chấp nhận Điều kiện Ngừng bắn của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam" do ông Nguyễn Văn Diệp và ông Nguyễn Đình Đầu cùng soạn thảo, với mục đích tránh các cuộc đổ máu không cần thiết. Tổng thống Dương Văn Minh chấp thuận và ông đã công bố bản này trên Đài Phát thanh Sài Gòn vào lúc 17 giờ ngày 29 tháng 4 năm 1975.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, lúc 6 giờ sáng, ông đã cùng với Tổng thống Dương Văn Minh, Thủ tướng Vũ Văn Mẫu và một số người trong nội các, họp bàn và quyết định không nổ súng, giao chính quyền cho Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Tất cả đều có mặt tại dinh cho đến khi những người lính quân Giải phóng tiến vào dinh Độc Lập.

Quản thúc
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông cũng như các thành viên khác của chính phủ tướng Dương Văn Minh, đều không bị đưa đi cải tạo nhưng vẫn sống trong tình trạng quản thúc. Dù một số người sau đó đã được phép ra nước ngoài, nhưng ông vẫn ở lại Việt Nam và ông sống thầm lặng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ông từng được mời tham gia Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh, Mặt trận Tổ quốc Trung ương nhưng ông đã từ chối vì lý do sức khỏe kém. Mãi đến những năm cuối đời, ông nhận lời mời của người bạn cũ Nguyễn Hữu Thọ tham gia Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, và với sự giới thiệu của ông Nguyễn Hữu Thọ, ông trúng cử Ủy viên Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Ông mất năm 1995 tại Thành phố Hồ Chí Minh, thọ 84 tuổi.

Đánh giá
Luật sư Nguyễn Văn Huyền được xem là thành viên của Lực lượng thứ ba, nhóm trí thức dân tộc sống và làm việc trong chế độ Việt Nam Cộng hòa. Là người Công giáo thuần thành, ông nổi tiếng là người đạo đức, thanh liêm, dù khi quyền cao chức trọng vẫn sống đời sống khổ hạnh. Suốt sự nghiệp chính trị, ông không dính tới bất cứ một vụ tai tiếng nào về tiền bạc hay đạo đức chính trị hoặc đối xử tệ hại đối với các đồng viện hoặc đối với những người bất đồng quan điểm. Chính vì vậy, dù có tính cách ôn tồn, nhẹ nhàng, nhưng ông vẫn có uy tín và ảnh hưởng lớn đến những người xung quanh.

"Ông Huyền không phải là người Cộng sản nhưng là một người theo đạo và là một người tốt. Khi Đức Giáo hoàng kêu gọi hòa bình, ông Huyền đã hướng đến việc chấm dứt chiến tranh, tái lập hòa bình. Đến 1975, ông Dương Văn Minh thành lập chính quyền đã mời ông Huyền làm Phó tổng thống phụ trách hòa đàm."_ Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu
"Anh là một trí thức yêu nước. Lúc nào tôi cũng nghĩ, anh không thể bỏ Tổ quốc mình" - Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, nguyên Quyền Chủ tịch nước Cộng hoà XHCN Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo
 Tướng cuối cùng chạy khỏi Sài Gòn như thế nào?, 24h.com
 Xáo trộn chính trị sau cuộc đảo chính 1963, motgoctroi
 Vũ Ánh, 30 tháng 4, 75 và cụ Nguyễn Văn Huyền.

Người Long An
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Chính khách Việt Nam Cộng hòa
Thượng nghị sĩ Việt Nam Cộng hòa
Thành phần thứ ba trong chiến tranh Việt Nam
Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam


title: Idaea lutearia

text:
Idaea lutearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L


title: Enicospilus evanescens

text:
Enicospilus evanescens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Enicospilus


title: Kahlil Gibran

text:
Khalil Gibran (tên đầy đủ tiếng Ả Rập Khalil Gibran Gibran, đôi khi viết là Kahlil; tiếng Ả Rập: جبران خليل جبران / ALA-LC: Jubrān Khalil Jubrān hoặc Jibrān Khalil Jibrān) (ngày 6 tháng 1 năm 1883 - 10 tháng 4 năm 1931) là một nghệ sĩ, nhà thơ và nhà văn Liban.

Sinh ra tại thị trấn Bsharri ở phía bắc Liban ngày nay (lúc đó là một phần của Mount Lebanon Mutasarrifate, Đế quốc Ottoman), khi còn trẻ ông di cư cùng gia đình đến Hoa Kỳ, tại đó ông nghiên cứu nghệ thuật và bắt đầu sự nghiệp văn chương của mình, viết bằng cả tiếng Anh và tiếng Ả Rập. Trong thế giới Ả Rập, Gibran được coi là một kẻ nổi loạn trong văn học và chính trị. Phong cách lãng mạn của ông là tâm điểm của sự phục hưng trong văn học tiếng Ả Rập hiện đại, đặc biệt là thơ văn xuôi, tách ra từ trường phái cổ điển. Tại Lebanon, ông được coi như một thiên tài văn học.

Ông chủ yếu được biết đến trong thế giới nói tiếng Anh vì cuốn sách The Prophet (tiên tri) năm 1923 của ông, một ví dụ đầu tiên của tiểu thuyết truyền cảm hứng bao gồm một loạt các bài tiểu luận triết học được viết bằng thơ văn xuôi tiếng Anh. Cuốn sách bán rất chạy mặc dù bị chỉ trích lúc đầu. Nó được phổ biến trong những năm 1930 và một lần nữa trong những năm 1960 với nền văn học chống văn minh xã hội. Gibran là nhà thơ có sách bán chạy nhất thứ ba của mọi thời đại, sau Shakespeare và Lão Tử.

Chú thích

Tham khảo

Nguồn tham khảo

 Najjar, Alexandre, "Kahlil Gibran, a biography", Saqi, 2008.
Khalil Gibran and Ameen Rihani: Prophets of Lebanese-American Literature. Ed. by Naji B. Oueijan, et al. Louaize: Notre Dame Press, 1999.
Poeti arabi a New York. Il circolo di Gibran, introduzione e traduzione di F. Medici, prefazione di A. Salem, Palomar, Bari 2009. ISBN 978-88-7600-340-0.
Daniel S. Larangé, Poétique de la fable chez Khalil Gibran (1883–1931): Les avatars d'un genre littéraire et musical: le maqam, Paris, L'Harmattan, 2005.

Liên kết ngoài

Bản sao trực tuyến các tác phẩm của Gibran
Các tác phẩm của Gibran
BBC World Service: The Man Behind the Prophet
The New Yorker: Prophet Motive

Nhà thơ Liban
Sinh năm 1883
Mất năm 1931
Chết vì bệnh lao
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Mất thế kỷ 20 do bệnh lao
Nam tiểu thuyết gia Mỹ


title: Mathias Rust

text:
Mathias Rust (sinh ngày 01/06/1968 tại Wedel) là một phi công nghiệp dư người Đức, nổi tiếng khi ông ở tuổi 18  đã lái chiếc máy bay loại Cessna 172 P  ngày 28 tháng 5 năm 1987 xâm nhập không phận Liên Xô cũ, vượt qua hơn ngàn cây số không bị ngăn chặn, và hạ cánh thành công ở cạnh Quảng trường Đỏ tại thủ đô Moskva của Liên Xô .

Điểm hạ cánh là quảng trường Dốc Vasilevsky (tiếng Nga: Площадь Васильевский Спуск) gần sát Nhà thờ thánh Vasily (Храм Василия Блаженного) .

Chuyến bay của Rust xuyên qua một hệ thống phòng không vốn được cho là bất khả xâm phạm, hạ cánh ở vùng cấm bay và là trái tim, biểu tượng tinh thần của đất nước Liên Xô, đã có tác động rất lớn đến quốc phòng của nước này. Nó dẫn đến nhiều quan chức cấp cao bị sa thải, trong đó có Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyên soái Sergei Sokolov, Tư lệnh Không quân Liên Xô phi công hạng ace cựu chiến binh Thế chiến 2 Nguyên soái Alexander Koldunov. Vụ việc đã hỗ trợ Mikhail Gorbachev thực hiện cuộc cải cách perestroika, cho phép ông ta loại bỏ nhiều quan chức quân sự có quan điểm trái ngược với ông ta .

Đào tạo
Mathias Rust theo học Trường Trung học thực hành Ernst-Barlach (tiếng Đức: Ernst-Barlach-Realschule) ở Wedel. Sau đó Rust hoàn thành khóa học tại Câu lạc bộ Hàng không Hamburg với 40 giờ bay quy định, từ tháng 9/1985 đến tháng 8/1986, và nhận được Chứng chỉ bay với kết quả tốt nghiệp là hoàn hảo .

Tiến trình chuyến bay và hạ cánh
Rust thuê máy bay hạng nhẹ Cessna 172 P từ một hiệp hội thể thao hàng không Hamburg  cho một "chuyến bay qua Biển Bắc"  và xuất phát tại Hamburg-Fuhlsbüttel. Tại điểm dừng nghỉ ở sân bay Uetersen gần Hamburg, Rust dỡ các ghế sau trong số bốn chỗ, lắp thùng dầu phụ, và khởi hành ngày 13/05/1987 tới quần đảo Faroe. Những ngày sau Rust bay tới Keflavik (Iceland), gần Reykjavik, nơi vào năm 1986 đã diễn ra cuộc gặp thất bại giữa Ronald Reagan và Mikhail Gorbachev. Sau đó, Rust bay qua Bergen (Na Uy) đến Phần Lan, và ngày 25/05/1987 hạ cánh ở sân bay Helsinki-Malmi .

Ngày 28/05/1987, đúng vào "ngày Chiến sĩ Biên phòng" Liên Xô (День пограничника, bắt đầu từ 28/05/1918), Rust khởi hành với báo cáo cho Điều khiển không lưu Phần Lan là đi Stockholm, cất cánh 12:21 giờ Đông Âu. Tuy nhiên sau một số liên lạc với điều khiển không lưu thì Rust chuyển bay về hướng đông, hạ độ cao bay ở 200 m và tắt máy liên lạc. Điều khiển không lưu Phần Lan cố gắng liên lạc để tránh đi vào tuyến hàng không Helsinki - Moskva nhộn nhịp nhưng không thành . Radar không lưu mất dấu Rust ở gần Espoo . Giới chức Phần Lan đã phát lệnh khẩn cấp và tổ chức truy tìm nơi cho là xảy ra sự cố, trong đó Biên phòng Phần Lan phát hiện vết dầu gần nơi mất liên lạc (sau này không rõ nguyên nhân xuất hiện vết dầu).

Trong khi đó Rust bay qua biên giới Phần Lan - Liên Xô hướng đến Leningrad, và từ đó bay dọc tuyến đường sắt đến Moskva. Lúc 14:29 Rust bị Lực lượng tên lửa phòng không Liên Xô (PWO) phát hiện, không trả lời tín hiệu truy vấn nhận dạng bạn thù IFF (Identification friend or foe), nhưng không có lệnh khai hỏa được trực tiếp phát ra, do có chuyện nhiều chuyến bay trả lời sai hoặc không trả lời IFF. Trên truyền hình cho thấy máy bay chiến đấu MiG-23 đã bay song song với chiếc Cessna, nhưng không có quyết định nào được thực hiện. Một lý do khác, là ở vùng Torzhok (tiếng Nga: Торжо́к) tỉnh Tver đang bận rộn với vụ rơi máy bay ngày hôm trước, nên chiếc Cessna không bị chú ý và còn bị nhầm là Yakovlev Yak-12 .

Cuối cùng sau khoảng 5,5 giờ bay Rust tới Moskva lúc 18:15, lượn nhiều vòng trên Quảng trường Đỏ và điện Kremlin tìm nơi đáp . Đến 18:40 Rust đã đáp xuống bến trolleybus, lăn bánh 100 m và dừng ở quảng trường Dốc Vasilevsky gần Nhà thờ thánh Vasily (Храм Василия Блаженного). Một may mắn cho Rust là hôm đó đường dây điện của trolleybus được tháo dỡ bảo dưỡng và sau đó 2 ngày mới lắp lại .

Sau hạ cánh một số người đến hỏi chuyện Rust, trong đó có cả cảnh sát Liên Xô, bày tỏ ngạc nhiên khi biết Rust đến từ CHLB Đức. Rust cho biết ông hành động vì "hòa bình thế giới" và "sự hiểu biết giữa hai dân tộc chúng ta" , và mặt khác chuyến bay thực hiện cũng là để "cho vui" (tiếng Đức: zum Spaß) . Hai tiếng sau đó mới xuất hiện các quân nhân đến bắt giữ Rust .

Sự kiện được một du khách là bác sĩ người Anh ghi video, gồm cảnh lượn vòng, hạ cánh, nói chuyện, và người này dừng quay khi có nhóm quân nhân rảo bước đến. Tối hôm đó đoạn video được lên sóng các đài truyền hình Âu - Mỹ như một Breaking news hiếm lạ .

Theo báo chí phương tây như tuần báo Bunte (Sắc màu) thì trên đường bay có thể Rust đã hạ cánh tạm nghỉ đâu đó, thay đổi quần áo sang màu cam sáng dễ nhận biết (xem ảnh ở trang enwiki Mathias Rust). Dường như ban đầu Rust dự định hạ cánh bên trong cấm thành Kremli, nhưng sau đó lo ngại sự kiện sẽ bị an ninh Liên Xô giấu kín, nên đã chuyển sang hạ cánh ở Quảng trường Đỏ, và đã phải đợi bắt giữ hơi lâu .

Bắt giữ và bỏ tù
Rust bị bắt và chuyển tới KGB. Ngày 02/09/1987 Tòa án Tối cao Liên Xô xét xử Rust, và ngày 04/09 kết án 4 năm tù giam về hành vi nhập cảnh bất hợp pháp, vi phạm quy tắc giao thông hàng không quốc tế, và có tính côn đồ nặng (rowdytum) do việc hạ cánh trên cầu có thể làm bị thương người .

Sau khi thụ án tù 14 tháng (432 ngày) trong nhà tù Lefortovo ở Moskva, ngày 03/08/1988 Rust được thả theo lệnh ân xá thiện chí của Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô Andrei Gromyko, và trục xuất trở về CHLB Đức .

Trở về Đức
Chuyến trở về của Rust được giới truyền thông đồ sộ chú ý, nhưng ông giữ im lặng. Sau đó gia đình ông đã bán bản quyền độc quyền về câu chuyện cho tạp chí Stern ở Đức với giá 100.000 DM. Ông thông báo rằng ông đã được đối xử tốt trong nhà tù của Liên Xô. Các nhà báo thì mô tả ông là "tâm lý không ổn định và nguy cơ hành vi nguy hại" (psychologically unstable and unworldly in a dangerous manner) . Rust bị tước giấy phép lái máy bay, và kiếm sống bằng nhiều nghề ở nhiều nước .

Năm 1989 trong khi làm dịch vụ cộng đồng bắt buộc (tiếng Đức: Zivildienst) tại một bệnh viện ở Tây Đức, Rust đã đánh một nữ đồng nghiệp gây thương tích nặng, người đã từ chối để ông ta ôm hôn . Ông bị kết tội ngộ sát bất thành và kết án hai năm rưỡi tù giam, nhưng được thả sau 15 tháng . Từ đó, ông đã sống một cuộc sống bị phân mảnh (fragmented life), mô tả mình là một "chút của một kẻ lập dị" .

Năm 1996 Rust chuyển sang Ấn Độ giáo, do cuốn hút bởi cô con gái của một thương gia chè Ấn Độ . Năm 2001 ông bị kết tội ăn cắp một cái áo thun cashmere và buộc trả tiền phạt của 10.000 DM, sau đó được giảm đến 600 DM . Rồi đến năm 2005 ông bị kết tội gian lận và đã phải trả 1.500 € cho hàng hóa bị đánh cắp .

Năm 2007, nhân 20 năm sau chuyến bay, Gabriele Denecke ở đài truyền hình ARD làm một phim tài liệu, còn Ed Stuhler cho ra một cuốn sách về hậu quả lịch sử của chuyến bay. Cả hai đã phỏng vấn Mathias Rust, sau đó là cựu Ngoại trưởng Eduard Shevardnadze, Hans-Dietrich Genscher, giám đốc Cơ quan tình báo Liên bang Đức (BND) Hans-Georg Wieck và một số quân nhân của Liên Xô cũ .

Năm 2009 Rust nói mình là một người chơi poker chuyên nghiệp. Năm 2012 Rust mô tả mình là một nhà phân tích của một ngân hàng đầu tư có trụ sở ở Zurich .

Cũng năm 2012 nhân kỷ niệm 25 năm chuyến bay Rust cho ra Hồi ký .

Hoạt động vì hòa bình
Tháng 10/2015 nhân kỷ niệm 25 năm tái thống nhất nước Đức tờ The Hindu công bố cuộc phỏng vấn Mathias Rust. Rust phỏng đoán rằng thể chế ở các nước phương Tây thất bại trong bảo vệ các tiêu chuẩn đạo đức và phát huy tính ưu việt của những lý tưởng dân chủ, đã tạo ra sự mất lòng tin giữa các dân tộc và các chính phủ. Chỉ vào căn nguyên của một cuộc Chiến tranh lạnh mới giữa Nga và các cường quốc phương Tây, Mathias Rust cho rằng Ấn Độ nên bước đi thận trọng và tránh sự rắc rối: "Ấn Độ sẽ phục vụ tốt hơn nếu theo đuổi chính sách trung lập trong khi tương tác với các nước thành viên EU cũng như cường quốc châu Âu hiện nay đang theo đuổi không điều kiện chính sách đối ngoại của Mỹ". Rust đã hướng sự chú ý đến "casus belli" nuôi dưỡng chủ nghĩa hoài nghi châu Âu (Euroscepticism): "Chính phủ bị chi phối bởi các tổ chức doanh nghiệp và người dân đã không còn quan trọng trong chính sách công" .

Số phận chiếc Cessna 172 P
Chiếc Cessna "F 172 P Skyhawk II" số đăng ký D-ECJB, được sản xuất theo giấy phép của hãng Hàng không Reims. Sau khi Rust bay và bị giữ ở Liên Xô, máy bay đã được một công ty mỹ phẩm ở München mua với giá ước tính gấp đôi giá trị, và ngày 19/10/1987 được đưa trở về Đức . Sau đó nó được bán cho một câu lạc bộ Nhật Bản và được đặt ngoài trời trong một công viên giải trí ở Utsunomiya ngoại ô Tokyo .

Tháng 10/2008, chiếc Cessna đã trở lại Berlin và được khôi phục. Ngày 28/05/2009 nó được trưng bày ở Bảo tàng Kỹ thuật Đức ở Berlin (Deutsches Technikmuseum Berlin) như một vật trưng bày vĩnh viễn. Nó cũng là một phần trong dự án triển lãm lâu dài có tựa đề "Bay qua Bức màn sắt" .

Những vụ tương tự
Chuyến bay của Rust không phải là chuyến xâm nhập trái phép không phận đầu tiên và cuối cùng. Một số chuyến xâm nhập đã được ghi nhận.

Máy bay Đức Junkers 52 xâm nhập Liên Xô, 1941
Ngày 15/05/1941 máy bay Đức Junkers 52 xâm nhập không phận của Liên Xô, bay dọc theo tuyến đường Bialystok - Minsk - Smolensk không bị phát hiện, hạ cánh tại sân bay ở trung tâm Moskva gần sân vận động Dynamo Moskva, theo hồi ký của Trung tướng P. Sudoplatov .

Tai nạn MiG-23 của Liên Xô ở Bỉ, 1989
Ngày 04/07/1989 một chiếc MiG-23m của Không quân Liên Xô mất kiểm soát và phi công rời khỏi máy bay, đã bay khoảng 900 km qua lãnh thổ Ba Lan, Đông Đức, Tây Đức, Hà Lan, Bỉ. Nó rơi vào một ngôi nhà gần biên giới Bỉ - Pháp, làm chết người con trai 18 tuổi của một nông dân địa phương, và Chính phủ Liên Xô đã phải bồi thường gần 700 ngàn dollar cho gia đình ông ta. Tuy nhiên đây là vụ "xuyên thủng một hệ thống phòng không quốc gia" do sự cố mà không phải là chủ tâm .

Frank Eugene Corder xâm nhập Nhà Trắng, 1994
Ngày 12/09/1994 Frank Eugene Corder một lái xe tải đã lấy trộm chiếc Cessna 150, từ phi trường Aldino ở Maryland, được cho là trong tình trạng say rượu nặng, cố gắng xâm nhập Nhà Trắng ở Washington. Tuy nhiên lức 1:49 sáng máy bay đâm vào Bãi cỏ Nam (South Lawn), còn phi công thì chết .

Trong văn hóa đại chúng
Chuyến bay của Rust dường như là một cú đấm vào chính quyền Liên Xô, nên đã trở thành nguồn cho nhiều chuyện cười và truyền thuyết thành thị. Người dân Moskva đã gọi châm biếm Quảng trường Đỏ là "phi trường Sheremetyevo-3" . Nhiều tác gia Liên Xô đã sáng tác thơ văn và bài hát về chủ đề này. Igor Irtenev (Иртеньев Игорь Моисеевич) viết bài thơ "Ероплан летит германский…" (tạm dịch Người Đức bay máy bay Euro) . Yevgeny Yevtushenko thể hiện ấn tượng của ông về sự kiện trong bài thơ "Koala Nga" (Русские коалы) rằng "…Нахальный аэрокурёнок чуть Кремль не сшиб — всё оттого, что был прошляплен он спросонок коалами из ПВО." (chưa dịch được).

Tại Tây Đức ban nhạc Modern Trouble ra mắt bài hát "Bay đến Moskva" (Fly to Moscow) và đạt vị trí 57 trong bảng xếp hạng của Đức năm 1987 .

Ngay sau khi vụ việc xảy ra, SubLogic, nhà xuất bản ban đầu của phần mềm mô phỏng chuyến bay (Flight Simulator), đã phát hành đĩa cảnh của phần mềm được mở rộng bao trùm cả khối Xô viết. Gói mở rộng của nó đã cập nhật chuyến bay của Rust đến Quảng trường Đỏ .

Tại Hamburg Studio tập thể Braun đã làm tiểu phẩm "Rust - một Đấng Cứu thế Đức" công diễn ngày 21/10/2010 tại Nhà hát Đức ở Hamburg (Deutsches Schauspielhaus) .

Chỉ dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kremlin Caper: Mathias Rust's Landing on Red Square | People & Politics @youtube
 Excerpts of video capturing Rust's flying and landing in Moscow @youtube
 Rust in Red Square  (English) about the flight and the aftermath. Interview clips are embedded in a flash presentation. (October 2007)
 TV Interview 2007 on YouTube English interview in Danish news cast eng/eng subs (ngày 28 tháng 5 năm 2007)
 Smithsonian's Air & Space Magazine: "The Notorious Flight of Mathias Rust"  Comprehensive article about the flight and the political aftermath in Gorbachev's USSR (ngày 1 tháng 7 năm 2005)
 Guardian: interview with Mathias Rust
 Where Are They Now?: Mathias Rust
 The Cessna, registration number D-ECJB on display Deutsches Technikmuseum, Berlin
 Novaya Gazeta: РУСТ — ЭТО ПО-НАШЕМУ
 Washington Post: A Dubious Diplomat Washington Post article on Rust incident, aftermath, and Rust's life today. (ngày 27 tháng 5 năm 2007)
 Mathias Rust, fly to the heart of USSR , by Jose Antonio Lozano
 Danmarks Radio - "Rust in Red Square" interview, May 2007

 BBC article including original video of the landing.
 Mathias Rust Interview from the Love + Radio podcast
 Interview: What happened next?, The Guardian, 27/10/2002.
 Christoph Gunkel: Kreml-Flieger Mathias Rust: Der Absturz auf einestages, 21/05/2012.

Người Đức
Chiến tranh Lạnh
Lịch sử chiến tranh lạnh ở Đức
Phi công Đức
Tội phạm Đức


title: Peter Donnelly (cầu thủ bóng đá, sinh 1965)

text:
Peter James Donnelly (sinh ngày 11 tháng 5 năm 1965) là một cầu thủ bóng đá người Anh, thi đấu ở vị trí tiền vệ ở Football League cho Chester City.

Tham khảo

Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Chester City F.C.
Cầu thủ bóng đá Oswestry Town F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Người Chester
Cầu thủ bóng đá Anh


title: Surveyor 3

text:
Surveyor 3 là tàu vũ trụ hạ cánh thứ ba của chương trình Surveyor của Mỹ được phóng lên để khám phá bề mặt của Mặt Trăng.

Lịch sử
Được phóng lên vào ngày 17 tháng 4 năm 1967, Surveyor 3 đã hạ cánh vào ngày 20 tháng 4 năm 1967, tại phần Mare Cognitum của Oceanus Procellarum (S3 ° 01 '41,43 "W23 ° 27' 29,55"). Nó truyền 6.315 hình ảnh chụp được đến Trái Đất.

Khi Surveyor 3 đang hạ cánh (trong một miệng núi lửa, sau này mới rõ), những tảng đá có độ phản chiếu cao đã làm cho radar dựa vào bề mặt Mặt Trăng của tàu vũ trụ bị rối loạn. Các động cơ không thể ngừng ở độ cao 14 feet (4,3 mét) ở độ cao như được gọi trong kế hoạch nhiệm vụ, và sự chậm trễ này khiến cho thiết bị đổ bộ va chạm vào bề mặt Mặt Trăng hai lần. Lần va chạm đầu tiên của nó đạt đến độ cao khoảng 35 feet (10 mét). Lần va chạm thứ hai đạt đến độ cao khoảng 11 feet (3,4 mét). Lần va chạm thứ ba với bề mặt - từ độ cao ban đầu là 3 mét, và vận tốc bằng không, dưới độ cao được quy hoạch là 14 foot (4,3 mét), và rất chậm dần —Surveyor 3 hạ cánh mềm như dự định.

Nhiệm vụ khảo sát này là nhiệm vụ đầu tiên thực hiện lấy mẫu đất đá bề mặt, có thể nhìn thấy trên cánh tay mở rộng của nó trong các bức ảnh. Cơ chế này được gắn trên một cánh tay chạy bằng động cơ điện và được sử dụng để đào bốn rãnh trong đất Mặt Trăng. Những rãnh này sâu tới bảy inch (18 cm). Các mẫu đất từ rãnh đất được đặt ở phía trước máy ảnh truyền hình của Surveyor để chụp ảnh và các hình ảnh được phát lại về Trái Đất. Khi đêm đầu tiên Mặt Trăng xảy ra vào ngày 3 tháng 5 năm 1967, Surveyor 3 bị đóng cửa vì các tấm pin mặt trời không còn sản xuất điện nữa. Vào lúc bình minh Mặt Trăng tiếp theo (sau 14 ngày trên mặt đất, hoặc khoảng 336 giờ), Surveyor 3 không thể được kích hoạt lại, vì nhiệt độ cực lạnh mà nó đã trải qua. Điều này trái ngược với Surveyor 1, có thể được kích hoạt lại hai lần sau các kỳ đêm Mặt Trăng, nhưng sau đó không bao giờ khởi động lại được nữa.

Tham khảo


title: Hydrelia bella

text:
Hydrelia bella là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hydrelia


title: Rosalia sanguinolenta

text:
Rosalia sanguinolenta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rosalia


title: Campaea rubrociliata

text:
Campaea rubrociliata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Campaea


title: Chlenias inkata

text:
Chlenias inkata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Chlenias


title: Panopoda rubricosta

text:
Panopoda rubricosta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Panopoda


title: Onchanh Phetsalath

text:
Onchanh Phetsalath là một chính trị gia người Lào và đại tá trong quân đội Lào. Ông là đảng viên Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Ông là đại biểu Quốc hội Lào cho tỉnh Sainyabuli (Khu vực 7).

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Chính khách Lào
Chính trị gia thế kỷ 21


title: Micraxylia gigas

text:
Micraxylia gigas là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Micraxylia


title: Onthophagus astigma

text:
Onthophagus astigma là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Alcis nigra

text:
Alcis nigra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Alcis