title: Nguyễn Văn Kiểm (thiếu tướng Việt Nam Cộng hòa)

text:
Nguyễn Văn Kiểm (1924 - 1969) nguyên là một tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thiếu tướng. Ông xuất thân từ khóa đầu tiên ở trường Võ bị Viễn đông do Quân đội Pháp mở ra tại nam Cao nguyên Trung phần Việt Nam, với mục đích đào tạo sĩ quan người Việt để phục vụ cho Quân đội thuộc địa, sau này là Quân đội Liên hiệp Pháp. Trong quân đội, ông bắt đầu bằng chức vụ chỉ huy cấp Trung đội, tuần tự sau đó ông lên đến chức vụ chỉ huy cấp Trung đoàn Bộ binh. Sau này ông được chuyển nhiệm vụ sang lĩnh vực Chỉ huy các cơ sở Quân huấn đào tạo nhân lực.

Tiểu sử & Binh nghiệp
Ông sinh vào tháng 10 năm 1924 trong một gia đình điền chủ khá giả tại Vĩnh Long, miền tây Nam phần Việt Nam. Tốt nghiệp Trung học chương trình Pháp ở Cần Thơ với văn bằng Thành chung. Sau đó, ông được tuyển dụng làm công chức tại Vĩnh Long cho đến ngày gia nhập quân đội.

Quân đội Liên hiệp Pháp
Giữa năm 1946, ông nhập ngũ vào Quân đội thuộc địa Pháp, mang số quân: 44/100.759. Theo học khóa 1 Nguyễn Văn Thinh tại trường Võ bị Liên quân Viễn Đông Đà Lạt, khai giảng ngày 15 tháng 7 năm 1946. Ngày 1 tháng 7 năm 1947 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Chuẩn úy. Ra trường ông được cử làm Trung đội trưởng trong một Tiểu đoàn Bộ binh của Quân đội Liên hiệp Pháp. Đầu tháng 7 năm 1948, ông được thăng cấp Thiếu úy giữ chức vụ Đại đội phó.

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Giữa năm 1950, chuyển sang phục vụ Quân đội Quốc gia, ông được thăng cấp Trung úy giữ chức vụ Đại đội trưởng trong Tiểu đoàn Việt Nam. Đầu năm 1952, ông được thăng cấp Đại úy làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Việt Nam.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Năm 1955, sau khi Chính thể Đệ nhất Cộng hòa ra đời, chuyển sang phục vụ cơ cấu mới là Quân đội Việt Nam Cộng hòa, tháng 11 cùng năm ông được thăng cấp Thiếu tá giữ chức vụ Trung đoàn trưởng trung đoàn Bộ binh. Đầu năm 1957, chuyển sang lĩnh vực Tham mưu, ông được cử làm Tham mưu phó trong Bộ tư lệnh Đệ tam Quân khu tại Nha Trang. Giữa năm 1958, ông được thăng cấp Trung tá du học lớp Tham mưu Chỉ huy cao cấp tại trường Chỉ huy và Tham mưu Fort Leavenworth thuộc Tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Đầu năm 1959 về nước, chuyển sang lĩnh vực Quân huấn, ông được chỉ định làm Chỉ huy phó trường Hạ sĩ quan Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Tháng 10 năm 1962, ông được thăng cấp Đại tá tại nhiệm. Thượng tuần tháng 12 cùng năm, ông được bổ nhiệm làm Chỉ huy trưởng trường Hạ sĩ quan Đồng Đế thay thế Đại tá Đỗ Cao Trí được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ binh.

Giữa năm 1964, sau vụ Chỉnh lý nội bộ các tướng lãnh trong Hội đồng Quân nhân Cách mạng (ngày 30 tháng 1) để giành quyền Lãnh đạo của Trung tướng Nguyễn Khánh, ông được lệnh bàn giao chức vụ Chỉ huy trưởng trường Hạ sĩ quan Đồng Đế lại cho Trung tá Nguyễn Vĩnh Xuân. Sau đó chuyển về Cao nguyên Trung phần, ông được cử giữ chức vụ Chỉ huy trưởng trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt thay thế Đại tá Trần Văn Trung. Ngày 11 tháng 8 cùng năm, ông được thăng cấp Chuẩn tướng tại nhiệm. Ngày 28 tháng 11 cuối năm, ông tổ chức lễ mãn khóa 19 Nguyễn Trãi sĩ quan hiện dịch dưới sự chủ toạ của Đại tướng Nguyễn Khánh.

Hạ tuần tháng 9 năm 1965, ông được chuyển công tác về phủ Tổng thống giữ chức vụ Tham mưu trưởng Biệt bộ Tham mưu, sau khi bàn giao chức Chỉ huy trưởng trường Võ bị Đà Lạt lại cho Đại tá Lâm Quang Thơ. Ngày 19 tháng 6 năm 1968, ông được thăng cấp Thiếu tướng tại nhiệm.

Bị sát hại và từ trần
Ngày 1 tháng 2 năm 1969, ông bị thương trong một vụ đánh bom mưu sát khi từ cơ quan trở về nhà. Vụ mưu sát này, chủ mưu là đội đặc công của đối phương nằm vùng tại Sài Gòn. Do lúc đấy, ông đang đi bằng chiếc xe của tướng Linh Quang Viên, đối tượng chính của cuộc mưu sát, vì vậy ông vô tình trở thành nạn nhân.

Sau vụ đánh bom, ông bị cụt chân trái và phải tháo khớp. Sau đó ông được giải ngũ để ra nước ngoài chữa trị, nhưng vì vết thương quá nặng, nên sau một thời gian ngắn ông đã từ trần, hưởng dương 45 tuổi.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). ''Lược sử quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Sinh năm 1924
Mất năm 1969
Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Người Vĩnh Long


title: Callipseustes latibrunnea

text:
Callipseustes latibrunnea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Callipseustes


title: Mưa thể cứng

text:
“Mưa thể cứng” (Tiếng Anh: Solid Rain) là một loại hạt nhựa cấu thành từ hợp chất hóa học kali polyacrylate với đặc tính siêu thấm nước. 10 gram Solid Rain có thể hút cạn 1 lít nước. Một hạt Solid Rain hấp thụ và giữ bên trong một lượng nước lớn gấp 500 lần thể tích của nó. Khi ngậm no nước, Solid Rain chuyển thành dạng keo trong đục (tinh thể), giống như hạt đường trắng, có thể dự trữ nước trong vài năm mà không hề bị mất đi (qua bốc hơi, tràn...).

 Sản phẩm Solid Rain đạt giải Sinh thái và Môi trường của tổ chức Fundacion Miguel Aleman tại México; hai lần được Viện Nước Quốc tế Stockholm đề cử cho Giải thưởng Nước Toàn cầu.

Nguồn gốc của Solid Rain
Năm 1970, Bộ Nông nghiệp Mỹ sáng chế ra một loại bột siêu thấm, được sử dụng chủ yếu làm tã bỉm cho trẻ em. Xuất phát từ ý tưởng này, Sergio Jésus Rico Velasco, một kỹ sư hóa học người Mexico đã nghiên cứu và chế tạo ra Solid Rain với mục đích là để chống hạn cho cây trồng.

Ứng dụng chống hạn trong trồng trọt
Solid Rain được người nông dân Mexico sử dụng hơn thập kỷ qua để chống hạn và tăng năng suất cây trồng. Ở dưới đất canh tác, lượng nước trong Solid Rain không hề bị bốc hơi hay ngấm xuống đất mà chỉ giảm đi khi có rễ cây cắm vào tiêu thụ. Khi hết hạn sử dụng, hạt tinh thể này tan ra và không ảnh hưởng xấu đến đất trồng.

Khi thử nghiệm trong canh tác ở bang Hidalgo, nơi nổi tiếng khô cằn của Mexico, sản lượng cây trồng khi sử dụng Solid Rain tăng ít nhất là 200%: năng suất yến mạch tăng năng suất gấp đôi, năng suất hoa hướng dương tăng gấp ba lần, năng suất cây đậu tăng gấp bảy lần so với không sử dụng Solid Rain.

Ngoài ra, hạt nhựa kali polyacrylate giúp ngăn các chất dinh dưỡng không bị rửa trôi sau mỗi lần tưới nước, tiết kiệm thời gian tưới nước cho cây trồng.

Cho đến nay, Solid Rain được sử dụng trong nền nông nghiệp ở các quốc gia khô hạn như Ấn Độ, Australia, Mỹ...

Tham khảo

 http://solidrainofficial.com/
 http://www.solid-rain.com/
 http://www.evergreenplantnursery.com/Solid-Rain-Water-Retention-Additive-s/69.htm

Chú thích

Tiến bộ kỹ thuật
Sáng chế
Nông nghiệp


title: Hypena leucoprepa

text:
Hypena leucoprepa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypena


title: Onthophagus anitidus

text:
Onthophagus anitidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Cremastus tristator

text:
Cremastus tristator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cremastus


title: Stictoptera describens

text:
Stictoptera describens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stictoptera


title: Vườn quốc định Akkeshi-Kiritappu-Konbumori

text:
là một vườn quốc gia dự kiến nằm ở phía đông đảo Hokkaidō, Nhật Bản. Được thành lập vào năm 2021, nó thuộc các đô thị Akkeshi, Hamanaka, Kushiro, and Shibecha. Khu bảo tồn này được thành lập để thay thế công viên tự nhiên tỉnh Akkeshi trước đó được thành lập vào năm 1955.

Địa lý
Tổng diện tích của khu vực được bảo vệ này là , bao gồm vùng biển rộng  bao gồm ba khu vực ven biển không tiếp giáp, liền kề là các hồ, đầm lầy, đất ngập nước, rừng và các đảo. Các đặc điểm nổi bật tại khu vực gồm các đảo và đảo đá như đảo Daikoku, Kenbokki,  Todo, Tako, Kojima; các mũi đất Shirepa, Aikappu, Namida, Azechi, Kiritappu.

Động thực vật
Hệ thực vật gồm Linh sam Sakhalin, bạch dương Erman, diên vĩ, nam việt quất. Trong khi động vật là sự xuất hiện của nhiều loài quý hiếm bị đe dọa như sếu Nhật Bản, đại bàng đuôi trắng, đại bàng biển Steller, chim báo bão Leach, hải âu cổ rụt mào lông.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Map of Natural Parks of Hokkaidō
  Map of Akkeshi-Kiritappu-Konbumori Quasi-National Park

Akkeshi-Kiritappu-Konbumori


title: Nyiva Mwendwa

text:
Winfred Nyiva Mwendwa là một chính trị gia người Kenya. Bà là người phụ nữ Kenya đầu tiên làm bộ trưởng nội các.

Bà được giáo dục tại trường trung học Alliance Girls. Bà đã được bầu cho chức vụ Nghị sĩ Kitui West MP ba lần, vào năm 1974 và 1992 đại diện cho KANU và năm 2002 đại diện cho NARC. Trong cuộc bầu cử năm 2007, bà đã tranh giành chiếc ghế trên vé ODM-Kenya, nhưng thua Charles Mutisya Nyamai. bà được bầu làm đại diện phụ nữ đầu tiên của Quận Kitui trong cuộc bầu cử địa phương Kitui 2013 trên vé Wiper Movement Movement-Kenya (WDM-K). Năm 2016, bà tuyên bố ý định rút lui khỏi chính trị hoạt động 40 năm kể từ khi ra mắt.

Mwendwa được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Dịch vụ Xã hội vào ngày 9 tháng 5 năm 1995, trở thành nữ bộ trưởng đầu tiên ở Kenya.

Bà đã gây ra một sự thất vọng quốc gia vào năm 1995 khi đi đến hội nghị của phụ nữ ở Bắc Kinh vào năm 1995 và lấy một thợ làm tóc như một phần của phái đoàn của bà ấy. Bản thân Mwendwa đã bảo vệ quyết định bằng cách tuyên bố rằng là một trưởng đoàn, bà phải chăm sóc vẻ ngoài của mình.

Chồng bà Kitili Maluki Mwendwa là chánh án và chính trị gia Kenya. Kitili Mwendwa đã chết trong một vụ tai nạn giao thông năm 1985. Lúc đó ông đang ở Kitui West MP, ghế của ông đã được đưa ra trong cuộc bầu cử phụ sau đó bởi anh trai Kyale Mwendwa. Người anh trai khác của ông, Eliud Ngala Mwendwa cũng là một cựu bộ trưởng Kenya.

Bà sống ở làng Matinyani ở quận Kitui. Nyiva Mwendwa có hai con, Kavinya và Maluki.

Tham khảo

Nhân vật còn sống


title: Onthophagus montishannoniae

text:
Onthophagus montishannoniae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Parma occidentalis

text:
Parma occidentalis là một loài cá biển thuộc chi Parma trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1975.

Từ nguyên
Tính từ định danh trong tiếng Latinh có nghĩa là "ở phương tây", hàm ý đề cập đến phạm vi của loài cá này nằm ở bờ tây nước Úc.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. occidentalis là một loài đặc hữu của Úc và chỉ được tìm thấy ở vùng biển phía tây nước này, từ mũi Leeuwin trải dài đến thị trấn Coral Bay, Tây Úc. P. occidentalis sống tập trung gần những rạn đá ngầm ở độ sâu đến 15 m.

Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở P. occidentalis là 13 cm. Cá trưởng thành có màu nâu sẫm, bướu lớn trên trán ở những cá thể già. Cá con nhiều màu sắc hơn: vàng cam với ba vạch sọc trắng, lốm đốm các chấm màu xanh lam sáng (tập trung nhiều ở vùng đầu và gần cuống đuôi) và thêm một đốm đen lớn viền xanh trên vây lưng.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 18–21; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học
Thức ăn chủ yếu của P. occidentalis là tảo. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng bám vào nền tổ.

Tham khảo

Xem thêm

O
Cá Ấn Độ Dương
Cá Úc
Động vật đặc hữu Úc
Động vật được mô tả năm 1975


title: Kashrut

text:
Kashrut (còn gọi là kashruth hoặc kashrus, ) là một bộ luật tôn giáo quy định việc ăn uống của người Do Thái. Thực phẩm mà có thể sử dụng được theo halakha (luật Do Thái) được gọi là kosher  trong tiếng Anh, xuất phát từ phát âm theo tiếng Ashkenazi của một từ tiếng Hebrew kashér (), nghĩa là "phù hợp", hợp quy (trong ngữ cảnh này, phù hợp để sử dụng).

Trong nhiều luật cấu thành nên kashrut là cấm dùng một số động vật (chẳng hạn như thịt heo, động vật có vỏ (cả động vật thân mềm và động vật giáp xác) và hầu hết côn trùng, với ngoại lệ là bốn loài châu chấu gọi chung là châu chấu Kashor, hỗn hợp thịt trộn với sữa, và giới luật quy định việc giết mổ chim muông phải tuân thủ theo một quy trình được gọi là shechita. Cũng có những luật về sản phẩm nông nghiệp mà có thể ảnh hưởng đến sự phù hợp của thực phẩm để tiêu thụ.

Phần lớn các luật cơ bản của kashrut có nguồn gốc từ Sách Lêvi và Sách Đệ Nhị Luật trong Torah. Tuy nhiên những chi tiết và ứng dụng thực tiễn của chúng được quy định dưới hình thức luật truyền khẩu (cuối cùng được viết trong Mishnah và Talmud) và được ghi lại chi tiết trong những tài liệu giáo huấn sau này. Mặc dù bộ kinh Torah không nêu ra lý do của hầu hết các luật kashrut, vài ý kiến cho rằng chúng chỉ là những thử thách đơn giản đối với sự tuân phục của con người, trong khi một số khác đưa ra những lý do thuộc về triết học, thực hành và vệ sinh.

Trong thế kỷ qua, đã có sự phát triển của nhiều tổ chức tuyên giáo cấp chứng nhận cho các sản phẩm, các nhà máy sản xuất, và nhà hàng đạt chuẩn kosher, thường sử dụng một biểu tượng (gọi là một hechsher) để biểu thị sự đề bạt của họ. Hiện nay có khoảng một phần sáu người Mỹ gốc Do Thái hoặc 0.3% dân số Hoa Kỳ giữ đầy đủ kosher, và nhiều người kiêng cử những thực phẩm không-kosher, đặc biệt là thịt heo.

Những thực phẩm bị cấm

Các luật của kashrut có thể được phân loại dựa trên nguồn gốc của sự cấm đoán (từ kinh sách hay từ lời huấn thị) và sự cấm này áp dụng cho 1 loại thực phẩm hay hỗn hợp nhiều loại.

Những thực phẩm bị cấm có nguồn gốc từ kinh sách bao gồm:
 Chim muông không thuộc Kosher (dựa trên Sách Lêvi 11:3-8 và Phục Truyền Luật Lệ 14:3-21: động vật có vú yêu cầu phải có những đặc điểm xác định (có móng chẻ và nhai lại), trong khi các loài chim đa số là ăn được chỉ trừ một vài loài. Cá được yêu cầu phải có vảy và vây (ví dụ như trừ cá da trơn). Tất cả các động vật không xương sống đều không phải là thực phẩm kosher trừ một số loài châu chấu, mà hầu hết các cộng đồng đều thiếu một truyền thống rõ ràng. Không có loài bò sát hay lưỡng cư nào là kosher.
 Nevelah: thịt của những động vật Kosher mà không được giết mổ tuân theo những luật shechita. Việc cấm này bao gồm cả những động vật bị giết mổ bởi những người không phải là người Do Thái.
 Terefah (bị thương): một con vật bị khiếm khuyết đáng kể hoặc bị thương, chẳng hạn như bị gãy xương hoặc bị các chứng dính phổi đặc trưng.

Chú thích

Đọc thêm

 Isaac Klein, A Guide to Jewish Religious Practice, JTSA, 1992
 David C. Kraemer, Jewish Eating and Identity Throughout the Ages, Routledge, 2008
 James M. Lebeau, The Jewish Dietary Laws: Sanctify Life, United Synagogue of Conservative Judaism, New York, 1983
 Yacov Lipschutz, Kashruth: A Comprehensive Background and Reference Guide to the Principles of Kashruth. New York: Mesorah Publications Ltd, 1989
 Jordan D. Rosenblum, The Jewish Dietary Laws in the Ancient World. Cambridge University Press, 2016.

Liên kết ngoài

 ABCs of Kosher
 A useful guide to the issues of kashrut
 OU Kosher – OU Kosher

Từ ngữ Do Thái
Ẩm thực Do Thái


title: SOAP

text:
SOAP (viết tắt từ tiếng Anh Simple Object Access Protocol) là một giao thức do  W3C định nghĩa . SOAP áp dụng XML để xác định dữ liệu dạng văn bản (plain text) qua HTTP và SMTP. Web Service dùng SOAP trong quá trình truyền tải dữ liệu. SOAP không phụ thuộc ngôn ngữ lập trình hay bất cứ nền tảng nào vì nó dùng XML.

Ví dụ

POST /InStock HTTP/1.1
Host: www.example.org
Content-Type: application/soap+xml; charset=utf-8
Content-Length: 299
SOAPAction: "http://www.w3.org/2003/05/soap-envelope"

<?xml version="1.0"?>
<soap:Envelope xmlns:soap="http://www.w3.org/2003/05/soap-envelope">
  <soap:Header>
  </soap:Header>
  <soap:Body>
    <m:GetStockPrice xmlns:m="http://www.example.org/stock">
      <m:StockName>IBM</m:StockName>
    </m:GetStockPrice>
  </soap:Body>
</soap:Envelope>

Tham khảo

Đọc thêm
 Benoît Marchal, "Soapbox: Why I'm using SOAP", IBM
 Uche Ogbuji, "Tutorial: XML messaging with SOAP", Principal Consultant, Fourthought, Inc.

Liên kết ngoài
 W3C SOAP page
 SOAP Version 1.2 specification
 Vidmate
 Create SOAP Message in Java

Tiêu chuẩn của W3C
Giao thức tầng ứng dụng
Tiêu chuẩn dựa trên XML


title: Paurophleps minuta

text:
Paurophleps minuta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paurophleps


title: Hamodes pendleburyi

text:
Hamodes pendleburyi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hamodes


title: USS Robert F. Keller (DE-419)

text:
USS Robert F. Keller (DE-419) là một tàu hộ tống khu trục lớp John C. Butler từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Thiếu úy Hải quân Robert Franklin Keller (1918–1942), phi công từng phục vụ cùng Liên đội Tuần tra 42, đã tử trận trong Trận chiến quần đảo Aleut vào ngày 14 tháng 6, 1942 và được truy tặng Huân chương Không lực. Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, rồi được huy động trở lại để tiếp tục phục vụ trong cuộc Chiến tranh Lạnh trong hai giai đoạn từ năm 1950 đến năm 1959 và từ năm 1961 đến năm 1962. Con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1974. Robert F. Keller được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Lớp John C. Butler được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu một số lượng lớn nhưng rẻ tiền của một kiểu tàu hộ tống chống tàu ngầm để hộ tống các đoàn tàu vận tải vượt đại dương. Chúng có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước , trọng lượng choán nước tiêu chuẩn , và lên đến  khi đầy tải, với một thủy thủ đoàn bao gồm 14 sĩ quan và 201 thủy thủ. Con tàu được vận hành bởi hai turbine hơi nước hộp số Westinghouse; hơi nước được cung cấp bởi hai nồi hơi "D" Express, tạo ra công suất  và cho phép đạt được tốc độ tối đa . Nó có tầm hoạt động  ở tốc độ đường trường .

Dàn vũ khí chính bao gồm hai tháp pháo 5-inch/38 caliber đa dụng nòng đơn, được dẫn đường bởi hệ thống điều khiển hỏa lực Mark 51; vũ khí phòng không gồm hai khẩu đội Bofors 40 mm L/60 nòng đôi và mười khẩu Oerlikon 20 mm nòng đơn cũng được dẫn đường bởi hệ thống Mark 51. Ngoài ba ống phóng ngư lôi , vũ khí chống ngầm bao gồm hai đường ray thả mìn sâu, tám máy phóng mìn sâu K-gun cùng một dàn súng cối chống ngầm Hedgehog. Con tàu được trang bị sonar kiểu QC, radar dò tìm mặt biển SL và radar dò tìm không trung SA.

Robert F. Keller được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Brown Shipbuilding Co. ở Houston, Texas vào ngày 12 tháng 1, 1944. Nó được hạ thủy vào ngày 1 tháng 2, 1944, được đỡ đầu bởi bà Peter S. Keller, mẹ của Thiếu úy Keller, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 6, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân R. J. Toner.

Lịch sử hoạt động

Thế Chiến II
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại khu vực Bermuda và sửa chữa sau chạy thử máy, Robert F. Keller chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó hộ tống cho tàu tiếp liệu thủy phi cơ  đi sang vùng kênh đào Panama, rồi băng kênh đào vào ngày 7 tháng 9, 1944, rồi hộ tống một đoàn bốn tàu buôn khởi hành từ San Francisco, California để đi sang Trân Châu Cảng. Đến nơi vào ngày 1 tháng 10, nó gia nhập Đội hộ tống 72 và tham gia thành phần bảo vệ cho tàu sân bay hộ tống  (được đổi tên thành Anzio không lâu sau đó), rồi đi sang khu vực Tây quần đảo Caroline để gia nhập Đệ Tam hạm đội. Lực lượng đến nơi vào ngày 1 tháng 11, được đổi tên thành Đội đặc nhiệm 30.7, và tiến hành tuần tra tìm-diệt tàu ngầm trong biển Philippine. Vào ngày 22 tháng 12, nó cứu vớt bốn người sống sót từ chiếc tàu khu trục , vốn bị đắm do cơn bão Cobra.

Sau khi được chuyển đổi từ Đệ Tam hạm đội sang Đệ Ngũ hạm đội vào ngày 28 tháng 1, 1945, Đội đặc nhiệm 50.7 lên đường vào ngày 2 tháng 2 để hộ tống một đoàn tàu vận tải đi từ Eniwetok đến Saipan. Robert F. Keller gia nhập một đội hỗ trợ trên không để tham gia cuộc đổ bộ lên Iwo Jima từ ngày 19 tháng 2, đóng vai trò hộ tống bảo vệ cho các tàu sân bay. Nó chứng khiến chiếc tàu sân bay hộ tống  bị máy bay tấn công cảm tử Kamikaze đánh trúng vào đêm 21 tháng 2, và con tàu đã ở lại khu vực quần đảo Volcano cho đến ngày 7 tháng 3, khi nó rút lui về Leyte, Philippines để chuẩn bị cho cuộc đổ bộ tiếp theo lên Okinawa.

Khởi hành vào ngày 21 tháng 3 để hướng sang khu vực quần đảo Ryūkyū, trên đường đi Robert F. Keller đã phá hủy ba quả thủy lôi trôi nổi trên biển> tại vùng biển Okinawa, nó đảm nhiệm vai trò tương tự khi tuần tra chống tàu ngầm và phòng không bảo vệ cho các tàu sân bay. Nó rời khu vực vào ngày 27 tháng 4 để hộ tống cho tàu sân bay hộ tống Anzio đi sang Ulithi, rồi hộ tống cho tàu tuần dương hạng nặng  quay trở lại mặt trận vào ngày 10 tháng 5. Nó tiếp tục tuần tra bảo vệ các tuyến đường hàng hải chung quanh Okinawa, rồi quay trở về Leyte để bảo trì vào ngày 17 tháng 6.

Trong thành phần Đội đặc nhiệm 30.6, Robert F. Keller lại lên đường vào ngày 6 tháng 7, hoạt động càn quét chống tàu ngầm tại vùng biển về phía Đông đảo Honshū, Nhật Bản. Tại đây nó ghi được một chiến công khi trợ giúp cho tàu chị em  đánh chìm được chiếc tàu ngầm Nhật Bản I-13. Sau khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột, con tàu đi đến Guam, rồi hộ tống các tàu vận chuyển đưa lực lượng chiếm đóng sang làm nhiệm vụ tại Jinsen, Triều Tiên vào ngày 8 tháng 9. Nó quay trở lại Okinawa vào ngày 22 tháng 9, và tiếp tục hoạt động tại Viễn Đông, viếng thăm nhiều cảng Trung Quốc.

1946 - 1965
Sau khi quay trở về Hoa Kỳ và được cho xuất biên chế tại San Diego, California vào ngày 24 tháng 4, 1946, Robert F. Keller được chuyển sang trạng thái phục vụ trong thành phần dự bị từ tháng 9, trực thuộc Quân khu Hải quân 13 và đặt căn cứ tại Puget Sound, Washington. Nó tham gia vào hoạt động huấn luyện của Hải quân Dự bị Hoa Kỳ cho đến tháng 1, 1950, khi được điều sang vùng bờ Đông và chuyển sang trạng thái trong biên chế dự bị từ ngày 31 tháng 3, 1950, đặt căn cứ tại Washington, D.C.. Đến ngày 18 tháng 11, 1950, nó chuyển sang trạng thái biên chế thường trực, nhưng tiếp tục vai trò huấn luyện dự bị, và cho đến năm 1955 đã thực hiện 36 chuyến đi để giúp huấn luyện cho khoảng 3.500 sĩ quan và thủy thủ dự bị, viếng thăm nhiều cảng dọc theo vùng bờ Đông, Canada và khu vực Tây Ấn, Cho đến năm 1959 con tàu còn có những chuyến vượt Đại Tây Dương để viếng thăm các cảng Châu Âu.

Vào ngày 21 tháng 9, 1959, Robert F. Keller lại được cho xuất biên chế và đưa về trạng thái phục vụ dự bị, trực thuộc Quân khu Hải quân 5 và đặt căn cứ tại Baltimore, Maryland. Tuy nhiên do tình hình thế giới căng thẳng do vụ Khủng hoảng Berlin, con tàu lại được cho nhập biên chế vào ngày 2 tháng 10, 1961, được vận hành bởi một thủy thủ đoàn dự bị và tham gia các đợt thực tập huấn luyện tại các vùng biển Đại Tây Dương và Caribe. Sau khi căng thẳng lắng dịu, nó được cho xuất biên chế vào ngày 1 tháng 8, 1962 và quay trở lại vai trò tàu huấn luyện dự bị cho Quân khu Hải quân 5.

Robert F. Keller được cho xuất biên chế lần sau cùng tại Philadelphia, Pennsylvania vào tháng 1, 1965. Đến mùa Xuân năm 1972, sau khi được xác định là không còn phù hợp để tiếp tục phục vụ, con tàu được rút tên khỏi danh sách Đăng ba Hải quân vào ngày 1 tháng 7, 1972, và bị bán để tháo dỡ vào ngày 5 tháng 2, 1974.

Phần thưởng
Robert F. Keller được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 NavSource Online: Destroyer Escort Photo Archive - USS Robert F. Keller (DE 419)

Lớp tàu hộ tống khu trục John C. Butler
Tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu hộ tống khu trục trong Thế chiến II
Tàu hộ tống khu trục trong Chiến tranh Lạnh
Tàu thủy năm 1944


title: Ernst Thälmann (định hướng)

text:
Ernst Thälmann (16 tháng 4 năm 1886 – 18 tháng 8 năm 1944) là nhà lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đức (KPD) trong phần lớn thời kỳ Cộng hòa Weimar.

Để xem tên ông được sử dụng, xem:
 Ernst Thälmann (phim)
 Tổ chức Tiên phong Ernst Thälmann
 Đảo Ernst Thälmann, một hòn đảo tại Cuba
 Công viên Ernst Thälmann, công viên nằm ở Berlin, Đức
 Phiên họp của Tổ chức Tiên phong Ernst Thälmann
 Sân vận động Chemnitz, được biết đến là sân vận động Ernst Thälmann từ năm 1945-92
 SS Heidberg, đôi khi được gọi là SS Ernst Thaelmann


title: Mazaeras distincta

text:
Mazaeras distincta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mazaeras


title: Phraya Phaholpholphayuhasena

text:
Phraya Phahonphonphayuhasena (, phát âm tiếng Thái: [pʰrá.jaː.pʰá.hǒn.pʰon.pʰá.jú.hà.sě.naː]), 29 tháng 3 năm 1887 - 14 tháng 2 năm 1947), ngắn Phraya Phahon, sinh như Phot Phahonyothin (), là một nhà lãnh đạo quân đội Thái Lan và chính trị gia. Ông trở thành thủ tướng thứ hai của Xiêm La vào năm 1933 sau khi lật đổ người tiền nhiệm của mình trong một cuộc đảo chính. Ông nghỉ hưu vào năm 1938 sau khi phục vụ năm năm làm Thủ tướng.

Cuộc sống ban đầu
Phot sinh ra ở tỉnh Phra Nakhon (ngày nay Bangkok). Cha ông là Đại tá Kim Phahonyothin (กิ่ม พหลโยธิน), người Thái gốc Hoa, và mẹ ông là Chap Phahonyothin (จับ พหลโยธิน).

Sau khi tham dự Học viện Quân sự Hoàng gia Chulachomklao, năm 1903, ông được học bổng của hoàng gia để nghiên cứu tại Học viện Quân sự Phổ (Hauptkadettenanstalt) tại thị trấn Lichterfelde, gần Berlin, Đức, nơi ông có lẽ là một người bạn cùng lớp của Hermann Göring. Sau đó ông được cử đi học tại trường Cao đẳng Kỹ thuật của Copenhagen ở Đan Mạch trong một năm. Khi hết thời hạn học bổng, ông trở về Xiêm La vào năm 1912. Năm 1931, ông được phong tước hiệu "Phraya Phahonphonphayuhasena" bởi vua Prajadhipok (Rama VII) và nhận được cấp bậc Đại tá. Năm 1932, ông trở thành Tư lệnh Quân đội Hoàng gia Xiêm.

Lãnh đạo cách mạng và kẻ cướp ngôi
Phraya Phahon là một thành viên quan trọng của nhóm chủ mưu được gọi là "Bốn chàng lính ngự lâm", (4 ทหาร เสือ) mà là một phần của Khana Ratsadon (hoặc đảng Nhân dân), người thực hiện cuộc cách mạng năm 1932. Sau năm 1932, ba phe phái đã hình thành giữa các nhóm của các nhà lãnh đạo chính trị và quân Xiêm trong Khana Ratsadon. Đó là: đầu tiên, phe quân sự cấp cao do Phraya Phahon; thứ hai, các cơ sở quân đội và hải quân phe do Luang Phibunsongkhram; và thứ ba, phe dân sự do Pridi Phanomyong.

Khi Phraya Phahon cấp cao nhất đã được xem như là lãnh đạo trên thực tế của Khana Ratsadon và cuộc cách mạng bản thân. Đó là Phraya Phahon người đọc Tuyên ngôn của bang New Xiêm tại Royal Plaza rằng tuyên bố kết thúc chế độ quân chủ tuyệt đối và việc thành lập nhà nước constitutionalSiamese. Do vai trò quan trọng ông chơi trong cuộc cách mạng, ông đã được tưởng thưởng với một vị trí cao trong chính phủ mới và được làm thành viên của nội các mới.

Trong tháng 3 năm 1933 một cuộc khủng hoảng hiến pháp đã được phát triển trong Siam qua sự cố Vàng Bìa hồ sơ, vụ việc đã được gây ra bởi các kế hoạch kinh tế dự thảo Pridi, mà chứa đựng nhiều yếu tố xã hội chủ nghĩa. Bởi vì điều này Phraya Manopakorn Nititada Thủ tướng quyết định trục xuất ông khỏi tủ và đình chỉ hiến pháp. Hành động này làm đảo lộn nhiều người trong đảng Nhân dân đã ủng hộ Pridi, điều này bao gồm Phraya Phahon. Ngày 15 tháng 6 Phraya Phahon từ chức từ tủ trích dẫn "lý do sức khỏe". Trong sự thật, ông và một vài sĩ quan quân đội bao gồm cả quân đội và Navyofficers đã lên kế hoạch để lật đổ chính phủ ngày càng độc Phraya Mano của. Vào ngày 20 tháng Sáu một cuộc đảo chính không đổ máu đã xúi giục, do Phraya Phahon. Ngày hôm sau, Phraya Phahon bổ nhiệm mình là thủ tướng thứ hai của Xiêm. Ông ngay lập tức gửi báo cáo cho vua Prajadhipok các mục tiêu và lý luận cho cuộc đảo chính và yêu cầu hỗ trợ của nhà vua, nhà vua miễn cưỡng ủng hộ ông. Phraya Mano sau đó bị đày đến Malaysia.

Thủ tướng

Năm năm tới là một cuộc đấu tranh để duy trì quyền lực. Bắt đầu với cuộc nổi loạn Boworadet chỉ bốn tháng sau khi trở thành thủ tướng vào tháng 10 năm 1933; một cuộc nổi dậy chống lại chính phủ hoàng gia Phraya Phahon của. Sau nhiều tuần chiến đấu quân đội chính phủ nổi lên chiến thắng và Phraya Phahon đã có thể để củng cố quyền lực của mình qua Xiêm. Nội các đã vô cùng chia chính trị, và chính phủ chỉ được duy trì bởi nhân cách của Phraya Phahon. Luang Phibunsongkhram (một người bạn tâm tin cậy) đã trở thành bộ trưởng quốc phòng dưới thời chính phủ mới, và ông bắt đầu để có được sức mạnh lớn hơn và ảnh hưởng trong việc chuẩn bị cho thăng cuối cùng của ông với Thủ tướng.

Sự khởi đầu của sự kết thúc của thời gian Phraya Phahon của Thủ tướng bắt đầu vào năm 1937 khi một vụ bê bối nổ ra liên quan đến bán bất động sản vương miện cho các quan chức cấp cao cho giá thấp hơn giá thị trường. Sau sự sụp đổ gần năm đó, cuộc bầu cử trực tiếp đầu tiên cho hội đồng nhân dân diễn ra vào ngày 07 tháng 11 năm 1937, và những nội Phraya Phahon đã tìm thấy bản thân mình một thiểu số tư tưởng và chính trị. Sau khi các vấn đề ngân sách năm tới, nội các đã bị buộc phải từ chức vào tháng 9 năm 1938, và cuộc bầu cử được tổ chức trong tháng mười hai, cài đặt Luang Phibunsongkhram như thủ tướng tiếp theo của Thái Lan.

Các giai đoạn dịch vụ làm thủ tướng
 Đầu tiên hạn: ngày 21 tháng 6 năm 1933 - ngày 16 tháng 12 năm 1933
 Thứ hai hạn: ngày 16 tháng 12 năm 1933 - 22 Tháng 9 1934
 Thứ ba hạn: 22 tháng 9 năm 1934 - 28 tháng 7 năm 1937
 Thứ tư hạn: 09 tháng 8 năm 1937 - 21 tháng 12 năm 1937
 Thứ năm hạn: 21 Tháng 12 1937 - 11 tháng 9 năm 1938

Hưu trí và tử vong
Sau nhiều năm khó khăn của ông làm thủ tướng, Tổng Phraya Phahon nghỉ hưu từ đời sống công cộng, mặc dù ông từng là Tổng Thanh tra của các lực lượng vũ trang Hoàng gia Thái Lan trong Thế chiến II. Ông qua đời vào tháng 2 năm 1947 ở tuổi 59 của xuất huyết não. Người ta nói rằng khi ông qua đời, mặc dù thực tế rằng ông đã giữ nhiều chức vụ trong chính phủ, gia đình ông được người nghèo và thậm chí không có tiền để chi trả cho đám tang của ông. Cuối cùng Luang Phibunsongkhram, tutee cũ của ông và Thủ tướng hiện nay đã bước vào và trả tiền cho đám tang của người thầy yêu quý của mình.

Phahonyothin đường, chạy từ Bangkok đến biên giới của Miến Điện ở phía bắc, được đặt tên sau khi Phraya Phahon. Trước đây gọi là đường Prachathipatai, nguyên soái Plaek Phibunshongkhram đổi tên đường để vinh danh ông. Một bệnh viện ở tỉnh Kanchanaburi cũng được đặt tên để vinh danh ông.

Trang trí hoàng gia
Phraya Phahon nhận được các đồ trang trí hoàng gia sau đây trong hệ thống danh dự của Thái Lan:

 1911 -  King Rama VI Coronation Medal
 1927 -  Chakra Mala Medal
 1929 -  King Rama VII Royal Cypher Medal, Fourth Class
 1932 -  150 Years Commemoration of Bangkok Medal
 1934 -  Safeguarding the Constitution Medal
 1934 -  Dushdi Mala — Military
 1937 -  Knight Grand Cordon (Special Class) of the Most Exalted Order of the White Elephant
 1938 -  King Rama VIII Royal Cypher Medal, First Class
 1941 -  Victory Medal — Indochina
 1943 -  Medal for Service Rendered in the Interior
 1943 -  Knight Grand Cordon (Special Class) of The Most Illustrious Order of Chula Chom Klao

Tham khảo
 Stowe, Judith A. Siam Becomes Thailand: A Story of Intrigue. C. Hurst & Co. Publishers, 1991
 Baker, Christopher John, & Phongpaichit, Pasuk. A History of Thailand. Cambridge University Press, 2005

Liên kết ngoài

 Phraya Phaholphol Phayuhasena  (thaigov.go.th)

Sinh năm 1887
Mất năm 1947
Người Bangkok
Thủ tướng Thái Lan
Người Thái gốc Hoa
Đại tướng Lục quân Thái Lan


title: Agrotis atra

text:
Agrotis atra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

A


title: Hồ Thị Thủy

text:
Hồ Thị Thủy (sinh ngày 30 tháng 10 năm 1962) là một công dân Việt Nam. Bà từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII nhiệm kì 2011-2016 thuộc đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Phúc.

Tiểu sử
Ngày sinh: 30/10/1962

Giới tính: Nữ

Dân tộc: Kinh

Tôn giáo: Không

Quê quán: Xã Tịnh Minh, huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi

Trình độ chính trị: Cử nhân chính trị

Trình độ chuyên môn: Cử nhân Văn hóa

Nghề nghiệp, chức vụ: Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH khóa XIII tỉnh Vĩnh Phúc, Ủy viên Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội

Nơi làm việc: Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc

Ngày vào đảng: 25/11/1996

Nơi ứng cử: Vĩnh Phúc

Đại biểu Quốc hội khoá: XIII

Đại biểu chuyên trách: Địa phương

Đại biểu Hội đồng Nhân dân: Đại biểu HĐND tỉnh khóa XII, XIV, XV

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Vĩnh Phúc
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Người Quảng Ngãi
Người họ Hồ tại Việt Nam


title: Chính tả tiếng Việt

text:
Chính tả tiếng Việt là sự chuẩn hóa hình thức chữ viết của ngôn ngữ tiếng Việt. Đây là một hệ thống quy tắc về cách viết các âm vị, âm tiết, từ, cách dùng các ký tự dấu câu thể hiện, lối viết hoa. Trong đó, tiếng Việt là tiếng mẹ đẻ của người Việt, ngôn ngữ quốc gia tại Việt Nam với phương châm dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình; chính tả là nguyên tắc điều chỉnh ngôn ngữ mang tính định hướng ở hầu hết các ngôn ngữ trên thế giới. Chính tả tiếng Việt hợp thức hóa các nguyên tắc, phương vị khác nhau theo vùng miền, thời gian của tiếng Việt, thống nhất cách viết đáp ứng mục tiêu chính xác.

Tiếng Việt của người Việt trải qua giai đoạn lịch sử lâu dài, nhiều biến đổi. Xuất phát điểm là ngôn ngữ cơ bản không chữ viết, lần lượt thời kỳ vay mượn từ Hán Việt (詞漢越) để phong phú ngôn ngữ, tạo chữ Nôm (𡦂喃) để viết tiếng Việt theo dạng tượng hình và hình thành chữ Quốc ngữ (sử dụng các ký tự Latinh), hệ chữ viết chính thức trên thực tế hiện nay của tiếng Việt. Lịch sử thay đổi, vị trí địa lý cũng thay đổi dẫn tới sự khác biệt nhất định về một số từ vựng, âm thanh giọng nói theo miền Bắc, miền Trung, miền Nam. Trong những thay đổi đó, chính tả tiếng Việt dần dần được xác định ở thời hiện đại.

Chính tả tiếng Việt có: chính tả phổ thông – nhóm cơ bản chiếm phần lớn hệ thống chính tả, đưa vào giảng dạy tại tất cả các trường công lập, thuộc quy định bắt buộc đối với chữ viết; chính tả theo trường hợp – nhóm chính tả có những cách viết khác nhau nhưng đều được chấp nhận, tuy nhiên khuyến khích theo một hướng chung; chính tả văn bản quy phạm pháp luật – nhóm quy định bởi văn bản quy phạm pháp luật, hình mẫu cho cách viết mang tính đồng nhất, khoa học. Các nhóm này đều mang ảnh hưởng lớn tới người Việt, được thể hiện trong đa số văn bản. Ngoài ra, chính tả tiếng Việt vẫn đang tồn tại các vấn đề tranh luận, chưa nhất quán, cách ghi chép và sử dụng khác nhau trên thực tế; chính tả tiếng Việt đang trong quá trình nghiên cứu, tập trung chuẩn hóa hệ thống toàn quốc.

Lịch sử

Nguồn gốc
Tiếng Việt có quan hệ gần gũi với tiếng Mường, và được xếp vào ngữ chi Việt thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong ngữ hệ Nam Á ở khu vực Đông Nam Á hiện nay. Nhóm ngôn ngữ Việt Mường ở thời kỳ khoảng đầu công nguyên là những ngôn ngữ hay phương ngữ không thanh điệu. Về sau, qua quá trình giao thoa với Hoa ngữ, nhất là với các ngữ thuộc ngữ hệ Tai-Kadai vốn có hệ thống thanh điệu phát triển cao, hệ thống thanh điệu trong tiếng Việt xuất hiện và có diện mạo như ngày nay, theo quy luật hình thành thanh điệu. Sự xuất hiện các thanh điệu, bắt đầu khoảng thế kỷ VI thời Bắc thuộc với ba thanh điệu và tăng thành sáu thanh điệu vào khoảng thế kỷ XII thời Nhà Lý. Thanh điệu trở thành một trong các nội dung ảnh hưởng chính tả.

Trong thời Bắc thuộc, tiếng Việt chịu nhiều ảnh hưởng bởi tiếng Trung Quốc, chủ yếu là chữ Hán phồn thể. Trong Bắc thuộc thứ nhất (218 hoặc 179 hoặc 111 TCN – 40) thuộc Nhà Triệu, Nhà Hán, nước Việt chịu thống trị như một vùng lệ thuộc. Hai Bà Trưng giành độc lập (40 – 43), thua trận trước Phục Ba tướng quân Mã Viện của Lưu Tú, chuyển sang Bắc thuộc thứ hai (43 – 541). Thời này, Thái thú Sĩ Nhiếp cai trị Giao Chỉ (187 – 226), truyền bá chữ Hán và đạo Khổng một cách có hệ thống, giai đoạn từ Hán cổ. Sang Bắc thuộc thứ ba (602 – 905) giai đoạn Triều Đường, từ vựng tiếng Hán trung cổ ảnh hưởng tới tiếng Việt là trong giai đoạn này gọi là từ Hán Việt. Về mặt ngôn ngữ, người Việt vẫn nói tiếng Việt và vay mượn số lượng lớn từ ngữ lĩnh vực triết học, chính trị và kỹ thuật. Giai đoạn này, sử dụng chữ Hán đồng thời áp dụng chính tả kiểu Hán, chỉ có trong tầng lớp quý tộc và quan chức.

Trung đại
Kết thúc Bắc thuộc thứ ba, nước Việt tự chủ, tách khỏi văn hóa Trung Hoa, chữ Nôm ra đời thời Nhà Lý, Nhà Trần để đáp ứng hệ suy nghĩ, đời sống người Việt. Chữ Nôm xây dựng tương tự chữ Hán để ghi chép tiếng Việt, phát triển theo hướng ghi âm, nhằm ghi chép ngày một sát hơn, đúng hơn với tiếng Việt. Đến thế kỷ XVIII – XIX, chữ Nôm đã phát triển tới mức cao, át địa vị chữ Hán. Những tác phẩm chữ Nôm này rất đa dạng với nguồn từ Hàn luật (thơ Nôm theo luật Đường), đến văn tế, truyện thơ lục bát, song thất lục bát, phú, hát nói, tuồng, chèo. Có thể kể đến các tác phẩm như Lời hiểu dụ tướng sĩ bằng chữ Nôm, khoa thi hương dưới thời Quang Trung (1789) đã có bài thi làm bằng chữ Nôm; Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông), Bạch Vân quốc ngữ thi tập (Nguyễn Bỉnh Khiêm) dạng thơ Hàn luật bát cú hoặc tứ tuyệt; Cung oán ngâm khúc (Nguyễn Gia Thiều), truyện Kiều (Nguyễn Du), Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu) dạng lục bát, song thất lục bát chữ Nôm. Chữ Nôm ghi âm tiếng Việt, thể hiện chữ viết theo cách nói, thay đổi ngữ pháp viết tiếng Việt, tiền đề chính tả theo tiếng nói.

Cận đại
nhỏ|Trang đầu Phép giảng tám ngày in năm 1651 của nhà truyền giáo Alexandre de Rhodes. Bên trái là chữ Latinh, bên phải là chữ Quốc ngữ.
Vào thế kỷ XVII, trong thời Trịnh – Nguyễn phân tranh, với sự giao lưu với phương Tây, chữ Quốc ngữ (chữ Latinh) được hình thành bởi các tu sĩ Dòng Tên trong quá trình truyền đạo Công giáo tại Việt Nam dưới quy chế bảo trợ của Bồ Đào Nha. Francisco de Pina là nhà truyền giáo đầu tiên thông thạo tiếng Việt, ông đã bắt đầu xây dựng phương pháp ghi âm tiếng Việt bằng chữ cái Latinh. Cuối thế kỷ XVIII, tại Đàng Trong diễn ra cuộc chỉnh lý khiến chữ Quốc ngữ hầu như giống với ngày nay. Các giáo hữu Đàng Trong đã biên soạn Từ điển chữ Quốc ngữ, dưới sự điều phối của Giám mục Pierre Pigneau de Behaine. Căn cứ vào bản thảo này, giáo sĩ Jean-Louis Taberd đã biên tập và cho xuất bản năm 1838. Năm 1865, Gia Định báo, tờ báo tiếng Việt đầu tiên dùng chữ Quốc ngữ ra đời. Thời Pháp thuộc này, giáo dục ngôn ngữ cho người Việt bao gồm chữ Nôm và chữ Quốc ngữ, dần dần thiên về chữ Quốc ngữ vì đồng văn tự với tiếng Pháp. Ngày 22 tháng 2 năm 1869, Phó Đề đốc Marie Gustave Hector Ohier ký quyết định bắt buộc dùng chữ Quốc ngữ thay thế chữ Hán, chữ Nôm trong các công văn ở Nam Kỳ. Ngày 6 tháng 4 năm 1878, Thống đốc Nam Kỳ Lafont ký quyết định thời gian trong bốn năm (đến năm 1882) phải chuyển hẳn sang chữ Quốc ngữ. Phần chính tả chữ Quốc ngữ chủ yếu về cách viết chữ, sử dụng ký tự tuân theo nguyên tắc chính tả tiếng Pháp và chính tả tiếng Bồ Đào Nha, thể thức phương Tây trở nên phổ biến nhiều khu vực trên thế giới cùng chiều hướng xâm lược của thực dân phương Tây. Đồng thời, lượng từ vựng được tăng lên gồm phiên âm của ngôn ngữ phương Tây, chủ yếu là từ tiếng Pháp, thường được sử dụng bởi tầng lớp thị dân không thông thạo chữ Hán; chuyển phiên âm phương Tây sang từ Hán Việt, cả hai trở thành vốn từ mượn mới. Chính tả về âm tiết chưa được thống nhất.

Hiện đại
trái|nhỏ|Gia Định báo, tờ báo tiếng Việt đầu tiên dùng chữ Quốc ngữ, ra mắt năm 1865.
Nửa đầu thế kỷ XX, với các sự kiện như bỏ khoa cử, thành lập hệ thống dạy học ngôn ngữ, chữ Quốc ngữ dần trở thành văn tự chính phổ biến toàn quốc, được mở rộng phổ biến cùng hoàn thiện nội dung. Có thể kể đến các tổ chức như Đông Kinh Nghĩa Thục, Tự Lực văn đoàn, Hội Trí Tri, Hội Truyền bá Quốc ngữ hoạt động có ảnh hưởng tới ngôn ngữ, riêng Hội Truyền bá giúp cho 70.000 người biết chữ tính đến năm 1945. Chính tả tiếng Việt thời kỳ này có sự khác biệt về cách viết ghi âm, cách dùng ký tự so với bây giờ, ví dụ như tác phẩm Dường kách mệnh của Nguyễn Ái Quốc, dùng dấu gạch nối trong nhiều từ ghép như tự-do, Việt-Nam, Chính-Phủ. Năm 1945, Cách mạng tháng Tám thành công, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở Bình dân học vụ chống nạn mù chữ, lấy chữ Quốc ngữ làm văn tự chung. Kế tiếp trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, nước Việt chia làm hai, miền Bắc là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, miền Nam là Việt Nam Cộng hòa có sự khác nhau về chính tả trong cả phát âm, cách viết ghi âm và ký tự.

Việt Nam thống nhất năm 1975, thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1976. Công tác chuẩn hóa chính tả bắt đầu được tiến hành để hợp nhất sự khác biệt giữa hai miền. Ngày 30 tháng 11 năm 1980, Bộ Giáo dục và Ủy ban Khoa học Xã hội đã ban hành một số quy định về chính tả tiếng Việt. Ngày 1 tháng 7 năm 1983, Hội đồng Chuẩn hóa chính tả và Hội đồng Chuẩn hóa thuật ngữ đã ban hành quyết nghị về chính tả cùng thuật ngữ tiếng Việt, tập trung tái khẳng định quy định năm 1980, thêm chi tiết, điều chỉnh lại những quy định đó. Năm 1984, Quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục: Quy định về chính tả tiếng Việt và thuật ngữ tiếng Việt được ban hành và là quy phạm pháp luật đầu tiên về chính tả tiếng Việt. Trong thời hiện đại, các vấn đề tranh cãi thuộc chính tả tiếng Việt đều đang tồn tại, nhiều đề tài nghiên cứu chính tả. Trong các Từ điển chính tả tiếng Việt được xuất bản, từ điển năm 2020 của Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội phải thu hồi do "thấy quan điểm của tác giả trong một số mục từ chưa phù hợp với chính tả hiện hành". Sự khác nhau những vấn đề về chữ viết, ký tự, và cả cách viết hoa vẫn còn trong nhiều bản viết. Mục tiêu chuẩn hóa chính tả tiếng Việt, hợp nhất chữ viết và đưa vào các văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam đang được đặt ra.

Về chính tả trong văn bản hành chính, ngày 19 tháng 1 năm 2011, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 01/2011/TT-BNV: Hướng dẫn thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản hành chính; ngày 5 tháng 3 năm 2020, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Nghị định 30/2020/NĐ-CP Về công tác văn thư. Hai văn bản quy phạm pháp luật này điều chỉnh soạn thảo chính tả văn bản, mang tính ảnh hưởng quyết định đối với chính tả tiếng Việt. Hiện nay, đang tuân thủ Nghị định 30/2020/NĐ-CP.

Về chính tả trong chương trình giáo dục phổ thông, sách giáo khoa phổ thông thì ngoài Quyết định 240/QĐ năm 1984, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành thêm 2 văn bản khác quy định cách viết chính tả tiếng Việtː Quyết định 07/2003/QĐ-BGDĐT Quy định tạm thời về viết hoa tên riêng trong sách giáo khoa và Quyết định 1989/2018/QĐ-BGDĐT Quy định về chính tả trong Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, cách viết chính tả không được thống nhất trong quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ, Chính phủ, cụ thể là cách viết i và y sau phụ âm đầu không có âm đệm và âm cuối. Quyết định 1989/2018/QĐ-BGDĐT yêu cầu viết lí luận, mĩ thuật, còn Nghị định 30/2020/NĐ-CP mặc dù không ghi rõ quy định viết i và y nhưng phụ lục II có ví dụ cách viết đúng chính tả là Triều Lý, kỷ niệm.

Mặc dù có nhiều quy định ban hành nhưng cách dùng của chữ i và y dường như vẫn là thiếu nhất quán nhất trong suốt chiều dài lịch sử chính tả tiếng Việt, điều này gây tranh cãi và có nhiều hệ lụy về viết tên địa danh, ví dụ tiêu biểu là Qui Nhơn hay Quy Nhơn. Cách viết Qui Nhơn hay Quy Nhơn mâu thuẫn cả trong các văn bản hành chính và cả trong giới nghiên cứu Ngôn ngữ học.

Nguyên tắc chính tả

Định vị và tác động

Tiếng Việt tồn tại và đi theo lịch sử người Việt trong suốt nhiều thời đại, biến đổi cả ngữ âm và chữ viết. Trong đó, ngữ âm biến hóa bởi thay đổi vị trí địa lý, theo đời sống, sinh hoạt, giao lưu với nhiều dân tộc khác nhau của người Việt; chữ viết vay mượn (chữ Hán) sản sinh (chữ Nôm, chữ Quốc ngữ), được chấp nhận để lưu trữ, trao đổi, thể hiện ngôn ngữ. Từ thập niên 20 của thế kỷ XX đến nay, chữ Quốc ngữ trở thành chữ viết chính của người Việt, với ý nghĩa cơ bản là: sử dụng chữ viết để miêu tả, biểu thị trực tiếp phát âm. Trên thực tế, với ảnh hưởng của lịch sử và vị trí địa lý, cách phát âm của người Việt có sự khác nhau nhất định về âm thanh, tức các phương ngữ – ngôn ngữ địa phương vùng miền. Việt Nam chủ yếu có ba vùng phương ngữ chính: phương ngữ Bắc (Bắc Bộ), phương ngữ Trung (Bắc Trung Bộ), phương ngữ Nam (Nam Trung Bộ và Nam Bộ). Các phương ngữ này khác nhau chủ yếu ở ngữ âm, rồi đến từ vựng, cuối cùng là một chút khác biệt ngữ pháp. Sự khác nhau về ngữ âm vùng miền khiến cho chữ viết mô tả cũng khác nhau. Từ đó, phương án chuẩn hóa chính tả ra đời nhằm thống nhất từ ngữ chữ viết chung cho cả nước.

Chữ Quốc ngữ là một chữ viết ghi âm bằng chữ cái. Do đặc điểm của tiếng Việt (ngôn ngữ âm tiết tính, không biến hình), nguyên tắc chính tả cơ bản của chữ Việt đơn giản là nguyên tắc ngữ âm học: phát âm như nhau thì viết giống nhau, và viết giống nhau thì đọc như nhau, giữa phát âm và chính tả có mối quan hệ trực tiếp. Trong nguyên tắc ngữ âm có hai bộ phận: đối với các từ phát âm giống nhau cả nước thì được viết theo phát âm; đối với các từ phát âm khác nhau theo từng phương ngữ thì cơ sở chính tả là tổng hợp các sự phân biệt âm vị học có trong các phương ngữ. Ví dụ: từ trán (cái trán), phát âm miền Nam là tráng, phát âm miền miền Bắc là chán, nếu chữ viết theo các phát âm này thì đều là sai chính tả, không thống nhất. Phát âm nói chung là cơ sở cho chính tả tiếng Việt, không phải là phát âm thuần tuý của một phương ngữ nói riêng nào. Phương ngữ miền Nam không phân biệt trán với tráng, đều phát âm là tráng; phương ngữ miền Bắc không phân biệt trán với chán, đều phát âm là chán. Dựa trên cơ sở này, chính tả đã được đặt ra để phân biệt trán, tráng, chán, cháng, gọi là phân biệt âm vị học, thống nhất từ ngữ toàn quốc, góp phần kết nối, không có ranh giới giữa từ ngữ địa phương và từ ngữ toàn dân.

Chính tả tiếng Việt vừa được xây dựng, vừa đưa vào giáo dục đi cùng thời kỳ cải cách giáo dục, từ trường học địa phương cho đến thiết lập quy định, dần dần mang tính toàn quốc. Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, có một số yếu tố ảnh hưởng chủ yếu tới chính tả tiếng Việt. Tác động từ tập hợp các tác phẩm nghiên cứu, từ điển, văn bản và bài viết xuyên suốt, liên quan tới việc sử dụng chính tả. Ví dụ như Từ điển tiếng Việt, bản in ấn tiếng Việt lĩnh vực lịch sử như Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt sử ký, Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Đại Nam thực lục được đặt làm khuôn mẫu tham khảo, lưu trữ trong thời gian tiếp theo. Tác động từ thói quen sử dụng từ ngữ của người Việt, thói quen này tạo ra những vốn từ không chính xác với quy tắc được đề nghị xây dựng, nhưng bởi tính chất tập quán được đồng thuận bởi đông đảo người dùng, chính tả chịu ảnh hưởng và chấp nhận. Ví dụ từ truyện và chuyện: ban đầu có từ nguyên xuất phát vay mượn từ Hán Việt, một nghĩa (傳), sau đó biến đổi theo tập quán sử dụng và tách thành hai nghĩa truyện và chuyện ngày nay. Tác động quyết định tới chính tả là các văn bản quy phạm pháp luật quy định vấn đề chính tả, tạo thành hệ thống chung được đưa vào các bộ sách giáo khoa giảng dạy toàn quốc. Ví dụ: tập trung tại sách giáo khoa các lớp tiểu học, học sinh được giảng dạy tiếng Việt, gồm chữ viết và các quy tắc chính tả, tổng quan, phổ biến và đồng thuận nhất, tạo nên kiến thức chính tả cơ bản và bắt buộc.

Chính tả phổ thông

Chính tả phổ thông đi cùng chữ viết trong giáo dục Việt Nam, mang tính bắt buộc toàn quốc. Trong quá trình học tập phổ thông, nội dung giảng dạy tiếng Việt bao gồm bảng chữ cái tiếng Việt, cách viết và kết nối nguyên âm, phụ âm, dấu thanh; hệ thống ký tự dấu câu trong ngôn ngữ:

 {| class="wikitable" style="font-size:100%; margin:auto;"
! colspan="30" |Bảng chữ cái tiếng Việt (29)
|-
|Viết hoa
|A
|Ă
|Â
|B
|C
|D
|Đ
|E
|Ê
|G
|H
|I
|K
|L
|M
|N
|O
|Ô
|Ơ
|P
|Q
|R
|S
|T
|U
|Ư
|V
|X
|Y
|-
|Viết thường
|a
|ă
|â
|b
|c
|d
|đ
|e
|ê
|g
|h
|i
|k
|l
|m
|n
|o
|ô
|ơ
|p
|q
|r
|s
|t
|u
|ư
|v
|x
|y
|-
! colspan="30" |Bảng dấu thanh – ký tự
|-
!Dấu thanh
| colspan="2" |Không
| colspan="2" |Huyền
| colspan="2" |Sắc
| colspan="2" |Nặng
| colspan="2" |Hỏi
| colspan="2" |Ngã
! colspan="4" |Ký tự
|.
|,
|?
|!
|:
|;
|–
|-
|" "
|/
|...
|()
|[ ]
|}

Từ điển tiếng Việt, Từ điển chính tả tiếng Việt trở thành nguồn từ vựng cung cấp cho giáo dục, hỗ trợ tra cứu đưa vào giảng dạy, góp phần chỉ dẫn cách viết đúng chính tả của các từ ngữ. Chính tả phổ thông là chính tả cơ bản được đồng thuận, chấp nhận phạm vi cả nước, liên tục được củng cố cho các thế hệ tiếp theo trong giáo dục. Nội dung và cấu tạo chính tả âm tiết của Từ điển chính tả tiếng Việt được xây dựng theo các vấn đề thực tế tồn tại trường hợp không thống nhất hoặc chia phần vùng miền, gồm: âm tiết phụ âm đầu của ch-/tr-, d-/gi-/v-/r-, l-/n-...; âm tiết có phụ âm cuối của -c/-t, -c/-ch/-t, -n/-ng/-nh, -i/-y, -o/-u; âm tiết có âm chính của e/ê, i/iê, i/u, o/oo, o/ô/ơ, u/uô, ư/ươ; âm tiết có các khuôn vần -oi/-oai; âm tiết có các thanh điệu hỏi/ngã, ngã/nặng và một số trường hợp đặc biệt khác. Ví dụ từ chính và chánh, cả hai từ đều là phiên âm tiếng Việt của hai từ tiếng Trung Quốc là 政 và 正 (hai từ này có bính âm Hán ngữ như nhau ngữ âm: zhēng hoặc zhèng) trong thời phân chia phương ngữ, miền Bắc thường dùng từ chính để đọc cả hai từ, miền Nam thường dùng từ chánh. Cùng một nghĩa nhưng đọc theo hai kiểu, các cụm như chuyên chính và chuyên chánh, dân chính và dân chánh, đính chính và đính chánh. Hiện nay, từ chính được chọn làm từ sử dụng trong hầu hết các cụm từ mang nghĩa như danh chính ngôn thuận, chính trị, chính quyền, cổng chính. Từ chánh không biến mất, mà còn được giữ trong một số vị trí địa lý cụ thể như huyện Bình Chánh, huyện Lang Chánh; sử dụng trong một số chức vụ tổ chức như Chánh án, Chánh Văn phòng.

Trong chính tả phổ thông, có quy định đối với các nhóm cùng ngữ âm, khác ngữ âm như:Nhóm từ -i-/-y-, y dùng để thay thế cho i, có ba trường hợp bắt buộc viết y là: viết y đứng sau âm đệm như huy, tuy, thúy; viết y đứng sau nguyên âm ngắn a như ây; viết y đứng trước ê khi chữ đó không có âm đầu như yêu, yết, yếm. Trường hợp bắt buộc viết i: sau các nguyên âm dài, trong đó các vần kết thúc bằng phụ âm mà không có âm đệm. Ví dụ: kim, tim, tin; viết i trước a khi chữ đó không có âm đệm như: lía, kia, chia.

Trường hợp l-/n-: chữ n không đứng đầu các tiếng có vần có âm đệm (oa, oe, uâ, uy), trừ hai âm tiết Hán Việt: noãn, noa. Do đó nếu gặp các tiếng dạng này thì chọn l để viết, không chọn n. Ví dụ: chói loà, loá mắt, loảng xoảng. Trong láy vần: các từ láy vần có tiếng có n hoặc l thì tiếng thứ nhất bao giờ cũng có âm đầu l, tiếng thứ hai có âm đầu n khi tiếng thứ nhất có âm đầu gi hoặc khuyết âm đầu và tiếng thứ hai có âm đầu l khi tiếng thứ nhất có âm đầu khác gi. Ví dụ: la cà, lờ đờ, lơ mơ, lan man; trừ hai trường hợp đặc biệt là khúm núm, khệ nệ.

Trường hợp ch-/tr-: chữ tr không đứng đầu các tiếng có vần âm đệm (oa, oă, oe, uê), trường hợp chọn ch để viết, không chọn tr. Ví dụ: sáng choang, áo choàng, choáng váng. Những từ Hán Việt có thanh nặng hoặc thanh huyền thường có âm đầu tr, chọn tr để viết, không chọn ch. Ví dụ: trọng, trường, trạng. Những từ chỉ đồ vật trong nhà, chỉ tên các loại quả, chỉ tên các món ăn, chỉ tên các hoạt động, chỉ quan hệ giữa những người trong gia đình và những từ mang ý nghĩa phủ định thường có âm đầu ch. Ví dụ: chăn, chiếu, chai.

Trường hợp s-/x-: chữ s không đứng đầu các tiềng có âm đệm (oa, oă, oe, uê, uâ), ngoại trừ các trường hợp: soát, soạt, soạng, soạn, suất. Nhóm này chọn x để viết không chọn s. Ví dụ: xuề xoà, xoay xở, xoành xoạch.

Trường hợp r-/d-/gi-: chữ r và gi không đứng đầu các tiếng có vần có âm đệm (oa, oe, uê, uy). Trường hợp này chọn d để viết, không chọn r hoặc gi. Ví dụ: kinh doanh, dọa nạt, doãng ra. Trong các từ Hán Việt: các tiếng có thanh ngã hoặc thanh nặng thường viết với âm đầu d. Ví dụ: diễn viên, hấp dẫn. Trong cấu tạo từ ghép giữa r, d, và gi, chỉ có từ ghép có tiếng âm đầu gi và tiếng có âm đầu d, không có từ ghép có tiếng âm đầu r và âm đầu d hay âm đầu r và âm đầu gi. Ví dụ: già dặn, giáo dục, giao dịch.

Trường hợp c/k/q: quy luật q luôn đi với âm đệm u để thành qu; c luôn đứng trước các nguyên âm: a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư; k luôn đứng trước các nguyên âm: i, e, ê.

Đối với các ký tự dấu câu ngôn ngữ, chức năng ký tự đi cùng chính tả, gồm: dấu chấm (.), dùng để kết thúc một câu trần thuật, giúp người đọc biết câu chuyện chuyển sang một vấn đề khác; dấu phẩy (,), dùng để phân tách câu, từ; dấu chấm hỏi (?), dùng để kết thúc một câu nghi vấn, câu hỏi; dấu chấm than (!), dùng để cầu khiến, tỏ thái độ; dấu chấm phẩy (;), dùng để phân biệt ranh giới liệt kê, ngắt quãng câu; dấu ba chấm (...), dùng để diễn tả chừng mực, vấn đề; dấu hai chấm (:), dùng để giải thích, đánh dấu, trích dẫn; dấu gạch ngang (–), dùng để chỉ sự ngang hàng, ghép hai con số, nối địa danh, liệt kê nội dung, đánh dấu lời nói và tách phần; dấu gạch nối (-), dùng để nối tiếng vay mượn; dấu gạch chéo (/), thường dùng để cách các phần của chuỗi ngày, tách đoạn chữ; dấu ngoặc đơn (), dùng để ghi chú giải thích trực tiếp; dấu ngoặc vuông ([]), dùng để chú thích vấn đề thường dùng trong khoa học; dấu ngoặc kép (“”), dùng để trích dẫn, tường thuật. Đối với dấu chấm (.) và dấu phẩy (,) trong toán học, cách viết ở Việt Nam: dấu chấm được đặt ở mỗi đơn vị ba con số nguyên, dấu phẩy đặt ở đơn vị số lẻ. Ví dụ: diện tích đất liền của Việt Nam là 331.211,6 km2 ghi theo tiếng Việt; viết trong văn bản tiếng Anh (Mỹ) là 331,211.6 km2, sử dụng dấu phẩy trước ở số nguyên, dấu chấm ở số lẻ.

Các dấu câu gồm dấu chấm (.), dấu phẩy (,), dấu hai chấm (:), dấu ba chấm (...), dấu chấm phẩy (;), dấu chấm hỏi (?), dấu chấm than (!) đều có đặc điểm viết liền, kế tiếp từ phía trước, có khoảng cách với từ tiếp theo; nhóm dấu ngoặc đơn (), ngoặc vuông ([]), ngoặc kép (“”) được viết liền với các từ được bao bọc; dấu gạch ngang (–) viết cách các từ, dấu gạch nối (-), dấu gạch chéo (/) viết liền các từ. Ngoài ra, còn có quy định về viết và in đậm (ví dụ: in đậm), in nghiêng (ví dụ: in nghiêng), với mục đích nhấn mạnh, tập trung từ ngữ nội dung đặc biệt. Sử dụng tùy trường hợp, không hoàn toàn bắt buộc đối với phong cách này.

Quy tắc dấu thanh phổ thông: tính đến năm 2020, quy tắc dấu thanh chính tả được giảng dạy phổ thông đó là dấu thanh được đặt trên chữ cái âm chính, thống nhất trong các từ có một nguyên âm. Ví dụ như từ ví, từ dụ, từ thống, từ nhất đều chỉ có một âm chính, đặt dấu thanh ở âm đó. Các âm tiết có âm chính là nguyên âm đôi gồm iê, yê, uô, ươ và âm cuối là p, t, c, ch, m, n, ng, nh, o, u, i thì đặt dấu thanh lên chữ cái thứ hai trong tổ hợp hai chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ từ ước, muốn, thiếp, hiểu, người. Với các từ nhiều hơn một âm chính khác, có sự khác nhau giữa quy tắc kiểu cũ và kiểu mới, đang trong giai đoạn quyết định lựa chọn.

Quy tắc viết hoa phổ thông: việc viết hoa bắt buộc trong giáo dục đối với toàn bộ phận của danh từ riêng; đầu câu (sau các dấu chấm, dấu chấm than, dấu chấm hỏi), dẫn lời nói trực tiếp, xuống dòng đoạn mới. Danh từ riêng ví dụ như: Bác Hồ, Võ Nguyên Giáp, Việt Nam; dẫn lời nói ví dụ như: — Em à!; phiên âm qua âm Hán Việt như Đức, Hoa Kỳ, Trung Quốc; phiên âm không qua âm Hán Việt (phiên âm trực tiếp, giữ nguyên từ gốc, viết hoa chữ đầu) như Tokyo, Seoul, Dubai. Chính tả phổ thông cũng cho phép các cách viết đặc biệt trong tình huống riêng, ví dụ như viết hoa toàn bộ từ để nhấn mạnh, viết chữ phong cách đặc biệt trong nghệ thuật.

Quy tắc viết từ nước ngoài: là quy tắc được xếp trong hệ thống sách giáo khoa phổ thông về việc viết từ ngữ, tên gọi và thuật ngữ tiếng nước ngoài. Trong phổ thông, trường hợp phiên âm không qua âm Hán Việt tức phiên âm trực tiếp, viết sát theo cách đọc thì với mỗi bộ phận tạo thành tên riêng, viết hoa chữ cái đầu và có gạch nối giữa các âm tiết. Ví dụ như Phơ-ri-đơ-rích Ăng-ghen, Vơ-la-đi-mia I-lích Lê-nin, Mát-xcơ-va, I-ta-li-a, An-giê-ri; trường hợp viết tắt thì viết nguyên dạng viết tắt, có thể ghi thêm tên dịch nghĩa hoặc ghi thêm tên nguyên dạng không viết tắt. Ví dụ: WB (Ngân hàng Thế giới), hoặc WB (World Bank).

Chính tả theo trường hợp
Chuẩn chính tả phổ thông là các quy định được thống nhất bắt buộc, đưa vào giảng dạy trong mọi trường học phổ thông cả nước. Chính tả theo trường hợp thuộc về nhóm quy định chưa được áp dụng bắt buộc toàn bộ, trong giai đoạn dần dần đưa vào hệ thống giảng dạy phổ thông, đã mang tính đồng nhất, có quy luật và quy định, có ảnh hưởng lớn. Lớp chính tả này tập trung vào các nhóm từ đa phương hình thức, trường hợp; có hơn một cách viết nhưng đều được chấp nhận; khuyến khích quy luật thông dụng, thích hợp với chính tả phổ thông, điều hướng chuẩn chính tả. Dựa trên nghiên cứu của các nhà ngôn ngữ học Việt Nam, bắt đầu từ năm 1980, khởi đầu tham khảo từ Quyết định về Quy định chính tả tiếng Việt năm 1984, có ảnh hưởng cho đến ngày nay.

Nguyên tắc chung của Quy định chính tả năm 1984:

Đối với những từ tiếng Việt mà hiện nay chuẩn chính tả chưa rõ, nên chọn giải pháp chuẩn hoá theo nguyên tắc chung sau đây: tiêu chí của giải pháp chuẩn hóa cần được cân nhắc cho thích hợp với các trường hợp khác nhau (tùy trường hợp, có thể là tiêu chí về phát âm hay tiêu chí về từ nguyên); khi chuẩn chính tả đã được xác định, phải nghiêm túc tuân theo, tuy việc chuẩn hóa và thống nhất phát âm chưa đặt thành yêu cầu cao nhưng cũng nên dựa vào chuẩn chính tả mà phát âm; ở trường hợp chưa xác định được chuẩn chính tả thì nên chấp nhận biến thể.

Đối với tên riêng chưa không phải tiếng Việt thì nguyên tắc chung là: về chính tả, cần tôn trọng nguyên hình theo chữ viết Latin hay chuyển tự Latin trong nguyên ngữ; về phát âm, phải hướng dẫn để dần dần có được cách phát âm thích hợp, thống nhất.nhỏ|Mẫu chữ viết thảo (đưa vào giảng dạy nhưng không ảnh hưởng bắt buộc) để viết chữ Quốc ngữ theo Quyết định số 31/2002 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam.Quy định đối với trường hợp cụ thể chia làm ba phần: thứ nhất về từ tiếng Việt chưa có trong chuẩn chính tả; thứ hai về tên riêng không phải tiếng Việt và thứ ba về tên riêng tiếng Việt. Đối với phần thứ nhất và thứ hai, có hiệu lực cho đến ngày nay, riêng phần thứ ba không có hiệu lực, chịu thay đổi bởi quy định mới ở chính tả văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ nhất: về những từ tiếng Việt mà chuẩn chính tả chưa rõ, khuyến khích dùng tiêu chí thích hợp, có thể chấp nhận cả các cách viết khác nhau về một nghĩa nhưng phổ biến. Cụ thể là: dùng tiêu chí thói quen phát âm của đa số người trong xã hội, mặc dù thói quen này khác với từ nguyên (gốc Việt hay gốc Hán). Ví dụ: chỏng gọng được đồng ý sử dụng (tuy rằng đúng là chổng gọng theo từ nguyên), chổng dùng trong nhiều cụm như chổng lên, ngã chổng cả bốn chân; đại bàng là từ phổ biến (tuy rằng đúng là đại bằng theo từ nguyên), bằng dùng trong rất nhiều cụm từ như công bằng, bằng nhau, hay từ trong câu như em bằng vào đâu mà nói thế?. Dùng tiêu chí từ nguyên khi thói quen phát âm chưa làm rõ một hình thức ngữ âm ổn định. Ví dụ: trí mạng (tuy cũng có gặp hình thức phát âm chí mạng), nay hai cụm từ đều được chấp nhận vì độ phổ biến. Khi trong thực tế đang tồn tại hai hình thức chính tả mà chưa xác định được một chuẩn duy nhất, thì có thể tạm thời chấp nhận cả hai hình thức ấy, cho đến khi nào thói quen sử dụng nghiêng hẳn về một hình thức. Ví dụ: eo sèo và eo xèo, sứ mạng và sứ mệnh, mạng dùng duy nhất trong các cụm như mạng lưới, mạng nhện, mệnh dùng duy nhất trong các cụm như bạc mệnh, vận mệnh.

Thứ hai: về tên riêng không phải tiếng Việt, nguyên tắc tôn trọng nguyên ngữ từ vựng, hướng về chữ cái Latin, đồng ý các từ ngữ phổ biến trên thế giới và trong nước, cho phép các trường hợp đặc biệt hoạt động. Cụ thể là: nếu chữ viết của nguyên ngữ dùng chữ cái Latinh thì giữ đúng nguyên hình trên chữ viết của nguyên ngữ; kể cả các chữ cái f, j, w, z như trong nguyên ngữ; dấu phụ ở một số chữ cái trong nguyên ngữ có thể lược bớt. Ví dụ: Shakespeare, Paris, Wroclaw (có thể lược dấu phụ ở chữ cái), Petõfi (có thể lược dấu phụ ở chữ cái õ). Nếu chữ viết của nguyên ngữ thuộc một hệ thống chữ cái khác thì dùng lối chuyển tự chính thức sang chữ cái Latinh. Ví dụ: Lomonosov, Moskva, Abdel. Nếu chữ viết của nguyên ngữ không phải là chữ viết ghi từng âm bằng chữ cái thì dùng lối phiên âm chính thức bằng chữ cái Latinh (thường là cách phiên âm đã có tính chất phổ biến trên thế giới). Ví dụ: Ōsaka. Tôn trọng các chữ cái Latinh, tiếng Anh hay ngôn ngữ thế giới khác trong trường hợp viết, ví dụ như Festival Hoa Đà Lạt, Festival Huế.

Đối với trường hợp tên riêng mà trong thực tiễn sử dụng rộng rãi trên thế giới đã quen dùng một hình thức viết bằng chữ cái Latinh khác với nguyên ngữ (thường đó là tên một số nước, thành phố) thì dùng hình thức tên riêng phổ biến đó. Ví dụ: Hungary (tuy trong nguyên ngữ là Magyarorszag), Bangkok (tuy trong nguyên ngữ là Krung Thep hoặc Krung Rattanakosin). Đối với trường hợp những sông, núi thuộc nhiều nước (và do đó có những tên riêng khác nhau) thì dùng hình thức tương đối phổ biến trên thế giới và trong nước; tuy vậy trong những văn bản nhất định, do yêu cầu riêng, có thể dùng hình thức dựa theo ngôn ngữ của địa phương. Ví dụ: sông Danube (có thể dùng Donau theo tiếng Đức, Duna theo tiếng Hungary, Dunares theo tiếng Rumania). Đối với những tên riêng hay bộ phận của tên riêng (thường là địa danh) mà có nghĩa thì dùng lối dịch nghĩa phù hợp với chủ trương chung có thể nhận thấy qua các ngôn ngữ trên thế giới. Ví dụ: Biển Đen, Guinea xích đạo. Những tên riêng đã có hình thức phiên âm quen thuộc trong tiếng Việt thì không cần thay đổi, trừ một số trường hợp đặc biệt có yêu cầu riêng thì phải thay đổi. Ví dụ: Pháp, Hy Lạp, Bắc Kinh, Lỗ Tấn; chấp nhận dùng cả Italia và Ý, Australia và Úc. Chấp nhận sự tồn tại những hình thức khác nhau của một số tên riêng trong những phạm vi sử dụng khác nhau. Ví dụ: La Mã (thành phố La Mã, đế quốc La Mã, chữ số La Mã), Roma (thủ đô Italia ngày nay). Giai đoạn 2010 – 2020, chính tả theo trường hợp, nhất là đối với sử dụng tiếng nước ngoài được các cơ quan tổ chức và Bộ Giáo dục đã tổ chúc hội thảo để đề xuất thống nhất cách viết, dựa theo đánh giá, nghiên cứu và tính thông dụng, có thể kể tới ý kiến như: dùng tên gọi phổ biến nhất hoặc một tên gọi phù hợp với ngữ cảnh đối với tên riêng liên quan đến nhiều nước; viết nguyên dạng tiếng nước ngoài với thuật ngữ có tính hệ thống, có khả năng tạo ra nhiều thuật ngữ cùng gốc hoặc thuật ngữ dẫn chiếu đến ký hiệu, công thức thông dụng; viết nguyên dạng nếu tên nước ngoài là tên viết bằng chữ Latinh, chuyển tự sang chữ Latinh nếu đó là tên viết bằng các chữ ghi âm không phải chữ Latinh hoặc viết như cách viết trong tiếng Anh nếu không chuyển tự được.

Ngoài ra, còn có những khuyến khích áp dụng vào chính tả. Trường hợp viết i/y đều đúng trong trường hợp có âm tiết mở (khuyến khích viết i: châu Mĩ/châu Mỹ, địa lí/địa lý, bác sĩ/bác sỹ).

Chính tả văn bản quy phạm pháp luật
Nhóm chính tả theo trường hợp căn cứ từ các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, bao gồm quyết định, thông tư của cơ quan Đảng, Nhà nước về vấn đề chính tả, kỹ thuật soạn thảo văn bản đóng vai trò quan trọng, mang tính ảnh hưởng quyết định tới xu hướng chuẩn hóa chính tả tiếng Việt. Chính tả văn bản quy phạm pháp luật được đặt ra nhằm quy định hình thức soạn thảo với tổ chức thuộc Đảng và Nhà nước một cách thống nhất trong nội dung các vấn đề thuộc chức năng, quyền lực, công tác của các đơn vị. Mặc dù không đề cập đến việc bắt buộc mọi tổ chức trong mọi nội dung (chỉ quy định trực tiếp áp dụng cho cơ quan, tổ chức Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, tổ chức chính trị, chính trị – xã hội, tổ chức xã hội, xã hội – nghề nghiệp), nhưng lớp chính tả này mang tính khoa học, chuẩn quy, và tác động toàn diện, do đó có những phần chính tả được áp dụng cho cả nước, như là một bộ phận tuân thủ bước tiếp theo của chính tả phổ thông.

Chính tả văn bản quy phạm pháp luật chủ yếu ở phần viết hoa, bởi các phần khác đều áp dụng tuân thủ chính tả phổ thông và chính tả theo trường hợp. Nhóm này có thay đổi theo từng giai đoạn, cụ thể như Nghị định 110/2004/NĐ-CP, Thông tư 01/2011/TT-BNV, Nghị định 30/2020/NĐ-CP. Chuẩn hóa chính tả tiếng Việt theo dõi sự khác nhau, tuân thủ văn bản hiện hành là Nghị định về Công tác văn thư 2020 của Chính phủ, bản ghi các bộ luật, đặc biệt lấy chuẩn soạn thảo từ Hiến pháp nước Cộng hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.

Một số quy định về kỹ thuật soạn thảo liên quan đến chính tả: văn bản hành chính bắt buộc sử dụng khổ giấy A4 (210 mm x 297 mm), định lề trang cách mép trên và mép dưới 20 – 25 mm, cách mép trái 30 – 35 mm, cách mép phải 15 – 20 mm; phông chữ tiếng Việt Times New Roman, bộ mã ký tự Unicode theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6909:2001, màu đen. Dùng chữ số Ả Rập, ghi số từ 01 đến 31 về ngày, 01 đến 12 về tháng hàng năm, nghĩa là định hướng viết đủ bộ ngày tháng (ví dụ: 21/08/2020 đủ hơn 21/8/2020).

Về quy định về viết hoa: sau dấu chấm câu (.); sau dấu chấm hỏi (?); sau dấu chấm than (!) và khi xuống dòng, tức không viết hoa sau dấu hai chấm (:), dấu ba chấm (...), dấu chấm phẩy (;). Viết hoa tên hiệu, tên gọi nhân vật lịch sử, chữ cái đầu tất cả các âm tiết. Ví dụ: Vua Hùng, Bà Triệu, Ông Gióng, Cụ Hồ. Viết hoa cả danh từ chung chỉ đơn vị hành chính trong trường hợp tên đơn vị hành chính được cấu tạo giữa danh từ chung kết hợp với chữ số, tên người, tên sự kiện lịch sử. Ví dụ: Quận 1 (viết hoa chữ Q), Phường Quang Trung (viết hoa chữ P); viết hoa trường hợp Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Về tên cơ quan, tổ chức, viết hoa chữ cái đầu của các từ, cụm từ chỉ loại hình cơ quan, tổ chức; chức năng, lĩnh vực hoạt động của cơ quan, tổ chức. Ví dụ: Ban Chỉ đạo trung ương về Phòng chống tham nhũng, Văn phòng Chủ tịch nước, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Sở Công Thương; trường hợp đặc biệt như Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng; viết hoa tổ chức thế giới theo quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức của Việt Nam, như Liên hợp quốc (UN), Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Trong những trường hợp khác: viết hoa danh từ đặc biệt gồm Nhà nước và Nhân dân. Viết hoa tên chức vụ, học vị, danh hiệu đi liền với tên người cụ thể. Ví dụ: Giáo sư Tôn Thất Tùng. Ở đây, các chức vụ thuộc tổ chức lãnh đạo Việt Nam đều được viết hoa, thể hiện trong ví dụ như: Chủ tịch Quốc hội (viết hoa từ Chủ), Thủ tướng Chính phủ (viết hoa từ Thủ); trong hệ thống các các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính khác mà đặc biệt là Hiến pháp 2013, ví dụ đoạn soạn thảo như: "Chính phủ gồm Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ", hoặc "...Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao". Với nguyên tắc viết hoa từ ngữ có nội dung đặc biệt, các chức vụ thuộc tổ chức đều được viết hoa dù không đi cùng tên người, ví dụ: "theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ".

Viết hoa chữ cái đầu của từ, cụm từ chỉ tên gọi đó trong trường hợp dùng trong một nhân xưng, đứng độc lập và thể hiện sự trân trọng. Ví dụ: Bác, Người (chỉ Chủ tịch Hồ Chí Minh), Đảng (chỉ Đảng Cộng sản Việt Nam); viết hoa chữ cái đầu của âm tiết tạo thành tên gọi tên các ngày lễ, ngày kỷ niệm. Ví dụ: ngày Quốc khánh, ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, ngày Quốc tế Lao động, ngày Phụ nữ Việt Nam; viết hoa chữ cái đầu của tên loại văn bản và chữ cái đầu của âm tiết thứ nhất tạo thành tên gọi của văn bản trong trường hợp nói đến một văn bản cụ thể. Ví dụ: Bộ luật Hình sự, Luật Tổ chức Quốc hội; viết hoa chữ cái đầu của chữ cái đầu của phần, chương, mục, tiểu mục, điều khi viện dẫn chương, mục, tiểu mục, điều, khoản, điểm của một văn bản cụ thể. Ví dụ: căn cứ điểm a, khoản 2, Điều 103, Mục 5, Chương XII, Phần I, của Bộ luật Hình sự; viết hoa chữ cái đầu của âm tiết thứ nhất tạo thành tên gọi. Ví dụ: tết Nguyên đán, tết Đoan ngọ, tết Trung thu, viết hoa chữ Tết trong trường hợp thay cho tết Nguyên đán; viết hoa chữ cái đầu của âm tiết chỉ ngày và tháng trong trường hợp không dùng chữ số đối với ngày trong tuần và tháng trong năm. Ví dụ: thứ Hai, thứ Tư, tháng Năm, tháng Tám; viết hoa chữ cái đầu của các âm tiết tạo thành sự kiện và tên sự kiện, trong trường hợp có các con số chỉ mốc thời gian thì ghi bằng chữ và viết hoa chữ đó đối với sự kiện lịch sử và các triều đại. Ví dụ: Triều Lý, Triều Trần, Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, Cách mạng tháng Tám; viết hoa chữ cái đầu của âm tiết thứ nhất tạo thành tên tác phẩm, sách báo. Ví dụ: từ điển Bách khoa toàn thư, tạp chí Cộng sản.

Một số vấn đề về chính tả

Vấn đề phương ngữ Bắc Trung Nam

Chữ Quốc ngữ là một chữ viết ghi âm, chuẩn hóa chính tả dựa trên chuẩn phát âm, quyết định nền tảng của chính tả tiếng Việt. Về chuẩn phát âm của tiếng Việt, có một số vấn đề. Trên thực tế, chữ viết được coi trọng hơn phát âm ở Việt Nam: trong trường hợp phát âm tiếng Việt có khác nhau giữa các phương ngữ thì cách phát âm chuẩn được xem là cách phát âm có sự phân biệt được phản ánh trên chữ viết. Ví dụ, chữ viết có phân biệt dấu hỏi – dấu ngã, phát âm của phương ngữ miền Bắc, phân biệt hỏi – ngã là chuẩn chính tả; chữ viết có phân biệt s – x, phát âm của phương ngữ miền Nam, phân biệt s – x là chuẩn chính tả.

Vị trí địa lý tạo nên sự khác trong phương ngữ Việt Nam. Phương ngữ miền Bắc và phương ngữ miền Nam khác nhau ở phần phát âm, đọc trái ngữ âm của nhiều từ. Trong khi phương ngữ miền Trung (chủ yếu ở sáu tỉnh Bắc Trung Bộ) có đặc điểm là tạo ra nhiều từ địa phương. Ví dụ như cụm các từ địa phương miền Trung: mô (nghĩa là đi đâu trong đi mô), tê (nghĩa là bên kia trong bên tê), răng (nghĩa là không sao đâu trong không răng mô), rứa (nghĩa là thế đó trong rứa tê). Vấn đề phương ngữ đã và đang được phân tích và sắp xếp, tạo phương án chuẩn hóa thích hợp, đưa đặc điểm phương ngữ vùng miền trở thành yếu tố ý nghĩa trong văn hóa Việt Nam.

Vấn đề cách viết

Vấn đề mâu thuẫn giữa phát âm của một phương ngữ với chữ viết: chữ viết có phân biệt, nhưng phát âm không phân biệt, tạo ra hiện tượng đồng âm trong phương ngữ. Những hiện tượng đồng âm phương ngữ khiến xuất hiện nhiều vấn đề chính tả, ví dụ như vấn đề phân biệt dấu thanh hỏi – ngã miền Nam, phân biệt ch – tr miền Bắc. Xét tổng thể cả nước, có hai trường hợp vấn đề chính tả do mâu thuẫn giữa phát âm mọi phương ngữ với chữ viết, gồm: Nhóm d và gi: tiếng Việt không phát âm phân biệt d và gi, nhưng có sự phân biệt trong chính tả. Ví dụ: từ dành và giành có phát âm như nhau, nhưng phân biệt về ý nghĩa trong từ vựng phần chính tả. Dành trong cụm như dành cho, dành dành, dành dụm, dành tiền, dành riêng; giành trong cụm giành lấy, giành nhau, quyết giành, đấu tranh giành độc lập.

Nhóm y và i: chữ Quốc ngữ sử dụng y để viết bán nguyên âm i trong ay, áy; viết nguyên âm i khi đứng một mình trong y, ỷ, ý; viết nguyên âm i trong uy, tổ hợp với ê viết nguyên âm đôi iê (trong yêm, yên, yết, yêu, uyên, uyết, uyên, vân vân). Cách sử dụng y và i chưa được nhất quán, ví dụ: y trong mỹ lệ, nước Mỹ nhưng lại không viết mỵ dân mà là mị dân, các từ đều mang yếu tố Hán Việt. Cả hai lối viết hiện đang tồn tại, có các đề nghị trái chiều bao gồm việc thống nhất sử dụng i, tức khôi phục lại lối viết cũ và giữ nguyên phân định rõ hai âm.
Vấn đề về yếu tố Hán Việt: yếu tố Hán Việt được sử dụng rộng rãi để cấu tạo đại bộ phận từ ghép, một phần hệ thống yếu tố được gọi là âm tiết – yếu tố cấu tạo từ Hán Việt có vấn đề về chính tả. Đối với chính tả yếu tố Hán Việt, hiện đang có quy tắc nhất định, ví dụ: với phương ngữ miền Bắc, vấn đề về d-/gi-/r-, trong đó r không có yếu tố Hán Việt; vần d Hán Việt đều chỉ viết không dấu, dấu ngã hoặc dấu nặng (ngoại trừ từ dần), khác với vần gi Hán Việt đều chỉ viết không dấu, dấu hỏi, dấu sắc.

Đặt dấu thanh

Vấn đề về vị trí dấu thanh: trong phần lớn các trường hợp, chuẩn vị trí dấu thanh, quy tắc đặt dấu thanh trong chữ Quốc ngữ được xác định, tuy nhiên thiếu nhất trí trong một số nhóm từ vựng. Các tổ hợp oa, oe, uy và (q)ua, (q)ue, (q)uy, có các thể thức trình bày khác nhau, nhóm dấu thanh ở con chữ giữa: họa, hòe, hủy, qủa, qủe, qúy; với nhóm dấu thanh ở con chữ cuối: hoạ, hoè, huỷ, quả, quẻ, quý; phổ biến được sử dụng trong các văn bản là họa, hòe, hủy, quả, quẻ, quý đã trộn lẫn cả hai nhóm. Trong tiếng Việt, các con chữ o, u dùng để chỉ nguyên âm o, u và bán nguyên âm – bán phụ âm w tại một số trường hợp. Có nghĩa rằng các tổ hợp phía trên thực ra là wa, we, wi và (k)wa, (k)we, (k)wi; w (viết bằng o, u) trong âm tiết này không thuộc thành phần nguyên âm, nguyên âm ở đây là a, e, i (viết bằng y). Đặt vị dấu thanh hiện chưa quyết định chuẩn hóa, trong giai đoạn phân tích quan điểm cũ và mới, chủ yếu ở phần dấu thanh của nguyên âm, bán nguyên âm tròn môi o và u.

Vấn đề sử dụng linh hoạt
Chính tả tiếng Việt được sử dụng linh hoạt theo nhiều hình thức trong đời sống thường ngày, một bộ phận lớn chữ viết khác với chuẩn chính tả thường xuyên trong hội thoại mạng xã hội như Facebook, Youtube. Cách viết này gồm cả cố tình và vô tình, thường ở thanh thiếu niên. Ví dụ như: dùng no nắng, đúng là lo lắng, hok dỡn, đúng là không giỡn hoặc không đùa. Vấn đề này không vi phạm nguyên tắc, vì chuẩn chính tả chỉ bắt buộc trong các văn bản, chữ viết thuộc nội dung chính thức như khoa học, giáo dục, hoạt động xã hội, báo chí; phong cách chữ viết được sử dụng tự do trong đời sống hàng ngày hoặc vấn đề đặc biệt. Tuy nhiên, việc sử dụng sai gây ảnh hưởng tới chuẩn chính tả, gồm: gây hiểu sai chính tả; mở rộng các vấn đề tranh cãi về chính tả. Bên cạnh đó, chính tả còn được sử dụng sai trong, thiếu thống nhất trên các phương tiện thông tin truyền thông, trong các bài văn của học sinh, sinh viên, ví dụ như: từ sai là sát nhập được sử dụng nhiều, từ đúng là sáp nhập, viết hoặc đọc sai là sáng lạng, thực tế phải viết đúng là xán lạn; gây ảnh hưởng sự trong sáng của tiếng Việt, ảnh hưởng đến bản sắc văn hóa. Các vấn đề này đều đang được đánh giá, nghiên cứu phương án giải quyết.

Viết hoa
Đối với viết hoa, viết hoa trong chính tả phổ thông được chuẩn hóa và tuân thủ đồng bộ, ít xảy ra lỗi, vấn đề nằm ở các cụm từ đặc biệt, chủ yếu thuộc chính tả văn bản quy phạm pháp luật. Bởi vì chưa chuẩn hóa, quy định về viết hoa các cụm từ có thay đổi theo các dịp, được theo dõi và tuân thủ. Ví dụ: đối với tên tổ chức, cơ quan, theo Quy định 240 năm 1984 thì chỉ viết hoa chữ cái đầu của âm tiết đầu trong tổ hợp từ dùng làm tên, như Đảng cộng sản Việt Nam, Trường đại học bách khoa Hà Nội; đến năm 2011, theo Thông tư 01 của Bộ Nội vụ, đã chuyển thành viết hoa thêm chữ cái ý nghĩa, như Đảng Cộng sản Việt Nam, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, có hiệu lực thời điểm hiện tại. Bên cạnh đó, trong lĩnh vực báo chí, có nhiều cách viết khác nhau lẫn không tuân thủ chính tả văn bản.

Vấn đề về viết hoa từ ngữ thuộc lịch sử: các từ ngữ đặc biệt trong lịch sử chưa được chuẩn hóa chính tả, có nhiều cách viết khác nhau trong các văn bản và bài viết hiện tại. Ví dụ: từ ngữ tước vị thời phong kiến như Vương, Công, Hầu có nhiều bài viết khác nhau về việc viết hoa hay viết thường từ nguyên Hán Việt này. Các từ này, mang ý nghĩa là từ ngữ đặc biệt, được tạo ra để thể hiện nội dung đặc trưng, cụ thể là các tước vị quý tộc, hoàng gia. Với các khung hình chung như hệ quy định về chính tả văn bản – viết hoa từ đặc biệt của tên hiệu quá khứ, chức vụ hiện đại; hệ các từ tương tự như viết hoa Đế – một từ đồng nhóm cùng Vương trong cụm Giản Định Đế, Hán Vũ Đế; hệ thông dụng tiếng Anh, viết hoa tước vị khi đi kèm tổ chức, cá nhân như Công tước xứ Edinburgh (Duke of Edinburgh, luôn viết hoa từ Duke – tước Công khi đi cùng nhân vật, địa danh, tổ chức); khiến cho quy tắc đúng là viết hoa từ Vương, Công, Hầu và các từ thuộc hệ tước hiệu, chức vụ này khi đi cùng tên người, tên vị trí, tên chức vụ, như Tây Sở Bá Vương, Hưng Đạo Vương hay Hoàng đế Nhà Đường.

Cải tiến cách viết
Thời hiện đại, có những nghiên cứu về tiếng Việt, bao gồm vấn đề về chính tả, đặc biệt là Đề xuất Cải tiến chữ quốc ngữ, nghiên cứu cá nhân của nhà ngôn ngữ Bùi Hiền, được đề xuất từ năm 1995. Theo đề xuất thì mục đích của cải tiến là: thống nhất và đơn giản hoá một phần về mặt chữ viết cho các văn bản; giúp người nước ngoài, người dân tộc thiểu số dễ tiếp cận với chữ viết tiếng Việt hơn. Cuối năm 2017, sau một cuộc hội thảo về ngôn ngữ, đề xuất của ông được đưa ra truyền thông và tạo nên đánh giá, tranh luận và phản biện sôi nổi về nghiên cứu cải cách của ông; vấn đề này cũng được đưa lên chương trình Táo quân 2018, phổ biến toàn quốc.

Nghiên cứu này tập trung vào cải tiến cách viết tiếng Việt, thay đổi chữ viết, giảm ký tự bảng chữ cái từ 38 xuống 31. Ví dụ phương án cải tiến như:LUẬT GIÁO DỤC

Điều 7. Ngôn ngữ dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác; dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số; dạy ngoại ngữ.

1. Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Căn cứ vào mục tiêu giáo dục và yêu cầu cụ thể về nội dung giáo dục, Thủ tướng chính phủ quy định việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác.

2. Nhà nước tạo điều kiện để người dân tộc thiểu số được học tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, giúp cho học sinh người dân tộc thiểu số dễ dàng tiếp thu kiến thức khi học tập trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số được thực hiện theo quy định của Chính phủ.Cách viết theo phương án:LUẬT ZÁO ZỤK

Diều 7. Qôn qữ zùq coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák; zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số; zạy qoại qữ.

1.Tiếq Việt là qôn qữ cín’ wứk zùq coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák. Kăn kứ vào mụk tiêu záo zụk và yêu kầu kụ wể về nội zuq záo zụk, Wủ tướq cín’ fủ kuy dịn’ việk zạy và họk bằq tiếq nướk qoài coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák.

2. N’à nướk tạo diều kiện dể qười zân tộk wiểu số dượk họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk mìn’ n’ằm zữ zìn và fát huy bản sắk văn hoá zân tộk, zúp co họk sin’ qười zân tộk wiểu số zễ zàq tiếp wu kiến wứk xi họk tập coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák. Việk zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số dượk wựk hiện weo kuy dịn’ kủa Cín’ fủ.

Xem thêm

 Tiếng Việt
 Chữ Hán, từ Hán – Việt, chữ Nôm và chữ Quốc ngữ.
 Ngôn ngữ học, ngữ âm học.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo sách và trực tuyến

Thư mục

 Coulmas, Florian; Guerini, Federica (2012). Literacy and Writing Reform. Spolsky, Bernard (chỉnh sửa), The Cambridge Handbook of Language Policy. Nhà xuất bản Đại học Cambridge. ISBN 978-1108454117, ISBN 1108454119.
 Đào Duy Anh (2005), Đất nước Việt Nam qua các đời. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.
 Giáo sư Hoàng Phê (1994). Từ điển tiếng Việt. Nhà xuất bản Khoa học xã hội – Trung tâm Từ điển học Việt Nam. SKU 8475287601028.
 Giáo sư Hoàng Phê (1995). Từ điển chính tả tiếng Việt. Nhà xuất bản Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học Việt Nam.
 Giáo sư Lê Ngọc Trụ (1993). Chữ Quốc ngữ từ thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XIX. Tuyển tập Ngôn ngữ văn tự Việt Nam Số 1. Dòng Việt.
 Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Đoàn Thiện Thuật (2007). Chữ Quốc ngữ thế kỷ thứ XVIII. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
 Hannas, Wm. C. (1997). Asia's Orthographic Dilemma. Nhà xuất bản Đại học Hawaii. ISBN 978-0-8248-1892-0.

 Học giả Hoàng Xuân Việt (2006). Bạch thư chữ Quốc ngữ. San Jose, CA: Hội văn hóa Việt.
 Mai Ngọc Chừ; Vũ Đức Nghiệu & Hoàng Trọng Phiến (1997). Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt. Nhà xuất bản Giáo dục.
 Nguyễn Đình Cao (2009). Sổ tay chính tả tiếng Việt tiểu học. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. ISBN 893498081425.
 Trí Đăng (1973). Lịch sử báo chí Việt Nam. Sài Gòn.
 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII (2013). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
 Bộ trưởng Nguyễn Thị Bình, Bộ Giáo dục Việt Nam (1984). Quyết định số 240/QĐ năm 1984: Quy định về chính tả tiếng Việt và thuật ngữ tiếng Việt.
 Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, Bộ Giáo dục Việt Nam (2003). Quyết định số 07/QĐ năm 2003: Quy định về việc ban hành quy định tạm thời về viết hoa tên riêng trong sách giáo khoa.
 Ngữ văn lớp 9, tập 2 (2006). Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
 Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia (2002). Ngữ pháp tiếng Việt. Nhà xuất bản Khoa học xã hội.
 Thủ trướng Nguyễn Xuân Phúc, Chính phủ Việt Nam (2020). Nghị định số 30/2020/NĐ-CP của Chính phủ: Về công tác văn thư.

Đọc thêm

 Cao Xuân Hạo (2006), Mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
 Cao Xuân Hạo (2001). Tiếng Việt, văn Việt, người Việt. Nhà xuất bản Trẻ.
 Giáo sư Hoàng Phê (tái tổng hợp năm 2008). Tuyển tập Ngôn ngữ học. Nhà xuất bản Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học.
 Hà Quang Năng, Hà Thị Quế Hương (2017). Từ điển chính tả tiếng Việt. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. SKU 8936067598421, ISBN 8936067598421.
 Hoàng Tiến (2003). Chữ Quốc ngữ và cuộc cách mạng chữ viết đầu thế kỷ 20. Nhà xuất bản Thanh Niên.
 Lê Ngọc Trụ (1959). Việt-ngữ Chánh-tả Tự-vị. Nhà xuất bản Thanh Tân, Sài Gòn.
 Lê Nguyễn Lưu (2002). Từ chữ Hán đến chữ Nôm. Huế: Nhà xuất bản Thuận Hóa.
 Lê Trung Hoa (2005). Lỗi chính tả và cách khắc phục. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Nguyên Ngọc (2014). Chính tả, cái xã hội khắc phục cái tự nhiên, trong Những vấn đề chính tả tiếng Việt hiện nay. Nhà xuất bản Văn hóa – Văn nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Nguyễn Bạt Tụy (1949). Çhữ và vần Việd khwa họk (tiếng Việt cũ, nay tức là Chữ và vần Việt khoa học). Nhà xuất bản Hoạt Hóa, Sài Gòn.
 Nguyễn Đức Dương (2001). Linh hồn tiếng Việt. Nhà xuất bản Trẻ, Nhà phát hành Phương Nam. ISBN 893200010470.
 Trần Nhật Vy (2018). Chữ Quốc ngữ, 130 năm thăng trầm. Nhà xuất bản Văn hóa văn nghệ.
 Trần Thu Trang (ngày 6 tháng 12 năm 2009). 10 quy tắc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt .

Liên kết ngoài

 Bản điện tử Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 tại Bộ Tư pháp.
 Bản điện tử Nghị định số 30/2020/NĐ-CP của Chính phủ: Về công tác văn thư tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ Việt Nam.
 Bản điện tử Quyết định số 240/QĐ - Quy định về chính tả tiếng Việt và thuật ngữ tiếng Việt năm 1984 của Bộ Giáo dục.
 Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Các từ ngữ gốc Ấn-Âu. tại website ngonngu.net, ngày 31 tháng 12 năm 2006. Theo Mai Ngọc Chừ; Vũ Đức Nghiệu & Hoàng Trọng Phiến. Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt. Nhà xuất bản Giáo dục, H., 1997.

Tiếng Việt
Chính tả tiếng Việt


title: Rwanda tại Thế vận hội

text:
Rwanda đã tham dự 9 kỳ Thế vận hội Mùa hè. Quốc gia này chưa từng tham gia Thế vận hội Mùa đông.

Rwanda chưa có huy chương Olympic nào. Tuy nhiên, Jean de Dieu Nkundabera đã mang về tấm huy chương đồng điền kinh cho nước này tại Thế vận hội Mùa hè dành cho người khuyết tật 2004.

Bảng huy chương

Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè

Xem thêm
 Danh sách các vận động viên cầm cờ cho đoàn Rwanda tại các kỳ Thế vận hội
 Rwanda tại Thế vận hội dành cho người khuyết tật

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rwanda tại Thế vận hội
Thế vận hội


title: Ersulie Mompremier

text:
Ersulie Mompremier (cách phát âm thay thế Erzulie, Ersuille và Ersuille) là một nghệ sĩ người Haiti. Cô kết hôn với Madsen Mompremier và năm 1978 bắt đầu học vẽ tranh với anh. Tác phẩm nghệ thuật của Mompremier làm nổi bật cuộc sống hàng ngày của Haiti trái ngược với các tác phẩm của chồng. Cùng với việc là một họa sĩ, cô là một nhân viên cộng đồng ở Haiti.

Bộ sưu tập công cộng
2007 - hai tác phẩm nghệ thuật không tên được chấp nhận cho Trung tâm Nghệ thuật Waterloo, Waterloo, Iowa

(Một tác phẩm nghệ thuật nằm trong Phòng trưng bày đấu giá Seattle được bán / sở hữu bởi Klein James)

Tranh trong bảo tàng
The Pickers Fruit Đóng khung dầu trên masonite, Bức tranh mô tả hai người phụ nữ trong một phong cảnh tươi tốt hái trái cây. Ký thấp hơn bên trái. Các biện pháp 9,75 "x 7-5 / 8". Số đo khung 15 "x 13,25".

Untitled Oil Dầu trên masonite, bức tranh mô tả đám đông một số người đang ngồi giữa lễ kỷ niệm Ra Ra trước 5 ngôi nhà cùng với một người bán một thứ gì đó ở phía trước bức tranh. Các biện pháp 15,5 19 x 19,88. Số đo khung 20 20 x 24,75.

Untitled Oil trên masonite, Ngôi tranh vẽ một đám đông người bán đồ uống nóng, đậu, trái cây và vải. Có một cánh đồng mía ở hậu cảnh. Đăng ký phía dưới bên phải. Các biện pháp 15,88 Xx 24 24. Số đo khung 20.875, x 28.625.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ nghệ sĩ thế kỷ 21
Nhân vật còn sống


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ châu Âu 2017 (Bảng 5)

text:
Bảng 5 Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ châu Âu 2017 bao gồm các đội: Đức, Nga, Hungary, Thổ Nhĩ Kỳ và Croatia.

Bảng xếp hạng

Các trận đấu
Giờ thi đấu là CEST (UTC+2) các trận từ ngày 29 tháng 3 tới 24 tháng 10 năm 2015 và từ 27 tháng 3 tới 29 tháng 10 năm 2016, còn lại là CET (UTC+1).

Cầu thủ ghi bàn
5 bàn

 Alexandra Popp
 Zsanett Jakabfi

3 bàn

 Maja Joščak
 Pauline Bremer
 Isabel Kerschowski
 Leonie Maier
 Anja Mittag

2 bàn

 Kristina Šundov
 Melanie Behringer
 Sara Däbritz
 Lena Goeßling
 Mandy Islacker
 Lina Magull
 Elena Danilova
 Nadezhda Karpova
 Ekaterina Pantyukhina
 Elena Terekhova

1 bàn

 Mateja Andrlić
 Iva Landeka
 Martina Šalek
 Kathrin Hendrich
 Tabea Kemme
 Simone Laudehr
 Melanie Leupolz
 Dzsenifer Marozsán
 Lena Petermann
 Erika Szuh
 Fanny Vágó
 Dóra Zeller
 Margarita Chernomyrdina
 Ekaterina Dmitrenko
 Anna Kozhnikova
 Daria Makarenko
 Ekaterina Sochneva
 Ece Türkoğlu
 Yağmur Uraz

Phản lưới nhà

 Sandra Žigić (gặp Nga)
 Evelin Mosdóczi (gặp Thổ Nhĩ Kỳ)
 Viktória Szabó (gặp Đức)
 Ksenia Tsybutovich (gặp Đức)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bảng 5, UEFA.com

Bảng 5


title: Phố Miodowa (Warszawa)

text:
Miodowa (sáng Phố mật ong) là một con phố nằm trong Khu phố cổ của Warszawa. Chính xác hơn, nó liên kết Phố Krakowskie với Quảng trường Krasiński. Nó cũng là tên của một con đường ở quận Kazimierz ở Kraków.

Lịch sử
Vào thế kỷ 16, phố Miodowa nổi tiếng với các cửa hàng bán bánh gừng; do đó tên của nó cũng bắt nguồn từ đó. Trong thế kỷ 18, họa sĩ người Ý Bernardo Bellotto, được biết đến với cái tên il Canaletto, là họa sĩ cho vị vua cuối cùng của Ba Lan Stanisław August Poniatowski, đã vẽ những chi tiết tỉ mỉ trên đường phố và kiến trúc của Warsaw thế kỷ 18.

Canaletto đã vẽ ra một khung cảnh của đường phố với tất cả sự hối hả và nhộn nhịp của hệ thống giao thông. Các tòa nhà, bên phải cung điện của Nguyên soái Jan Klemens Branicki (được xây dựng năm 1740), và bên trái là các cung điện của các Giám mục Cracow (được xây dựng năm 1622, xây dựng lại giữa năm 1760-1762 bởi Jakub Fontana) và các biệt thự của chủ ngân hàng Warsaw, Piotr Tepper (được xây dựng vào năm 1774 theo thiết kế của Efraim Szreger, bị phá hủy trong cuộc nổi dậy Warsaw và không được xây dựng lại sau chiến tranh). Xa hơn nữa có thể là mái nhà của nhà thờ Capuchin thế kỷ 17, được tạo nên bởi Vua John III Sobieski (được xây dựng từ năm 1683-1694 bởi Tylman van Gameren), nơi có một nhà nguyện có tro cốt chứa trái tim của ông ấy. Đằng sau nhà nguyện, một phần phía trước Cung điện Krasnoy ở phía xa có thể nhìn thấy ở phía bên trái là Cung điện Lelewel, một tác phẩm khác của Efraim Szreger.

Tham khảo

Trong bài viết:

Hình ảnh

Hình ảnh lịch sử

Các tính năng (có thể nhìn thấy tại bức tranh của Canaletto)

Liên kết ngoài

 Miodowa trong thế kỷ 19 (xem Plac Krasni Krasskich)

Đường phố ở Ba Lan


title: USS Madison

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Madison:

  là một tàu schooner 14 khẩu pháo hạ thủy năm 1812 trên hồ Ontario và đã tham gia cuộc Chiến tranh 1812
  là một tàu schooner lớp Van Buren đóng năm 1832
  là một tàu khu trục lớp Benson hạ thủy năm 1939 và rút đăng bạ năm 1968

Xem thêm

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Pycnarmon quinquepuncta

text:
Pycnarmon quinquepuncta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pycnarmon


title: Onthophagus zavreli

text:
Onthophagus zavreli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Z


title: Corrado Balducci

text:
Đức ông Corrado Balducci (ngày 11 tháng 5 năm 1923 – ngày 20 tháng 9 năm 2008) là nhà thần học Công giáo La Mã của Giáo triều Vatican, bạn thân của giáo hoàng, một nhà trừ tà lâu năm cho Tổng giáo phận Roma, và là Tổng giám mục của Bộ Truyền giáo và Hội Truyền bá Đức tin. Ông là tác giả của một số cuốn sách viết về những thông điệp cao siêu ẩn chứa trong nhạc rock và metal, quỷ ám và người ngoài hành tinh.

Sự nghiệp
Balducci tốt nghiệp năm 1954 tại trường Pontificia Accademia Ecclesiastica, học viện đào tạo của Vatican dành cho các linh mục sẽ là đại sứ của Giáo hoàng trong tương lai. Balducci đã từng làm nghề trừ tà cho Tổng giáo phận Roma. Ông còn là thành viên của Bộ Truyền giáo và Hội Truyền bá Đức tin.

Quan điểm
Balducci ủng hộ quan điểm của Giáo hội Công giáo, và ủng hộ việc điều trị các trường hợp có vẻ bề ngoài bị quỷ ám bằng phép trừ tà.

Ông cũng lên án nhạc rock, mà ông tin rằng "bao gồm các thông điệp cao siêu của quỷ satan, thu hút tà ma và tự sát".

Balducci được cho là đã "biện hộ cho sự tồn tại của sự sống ngoài Trái Đất, và mời Giáo hội Công giáo xem xét lại quan điểm của mình về vấn đề này". Balducci nói với một người phỏng vấn tạp chí năm 1998 rằng ông tin rằng "các thực thể UFO không phải ma quỷ" và chúng cần được khoa học điều tra "chứ không phải thế giới của các thiên thần hay Đức Mẹ đồng trinh hay ma quỷ... không phải là một sự cố thần thánh hay ma quỷ, mà là một thực tại vật chất ". Nhận xét của Balducci sau đó đã bị giới nghiên cứu UFO xuyên tạc và phát tán trên Internet là "một thông báo của Vatican về thực tại UFO".

Ấn phẩm
  Diabo:...Vivo e Atuante no Mundo, O (bìa mềm, 2004)
  Il diavolo (Grandisaggi) (1994)
  Adoratori del diavolo e rock satanico (1991)
  The Devil "Alive and Active in Our World" (bìa mềm, 1990)

Tham khảo

Sinh năm 1923
Mất năm 2008
Nhà UFO học
Nhà thần học
Nhà thần học Công giáo La Mã người Ý


title: Glodianus bombycivorus

text:
Glodianus bombycivorus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glodianus


title: USS Young (DD-312)

text:
USS Young (DD-312) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này và là chiếc duy nhất được đặt theo tên John Young (1740-1781), một sĩ quan hải quân từng tham gia cuộc Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ. Young bị mất trong vụ Thảm họa Honda Point vào ngày 8 tháng 9 năm 1923, một vụ đắm hàng loạt các tàu khu trục do sương mù tại vùng bờ biển California.

Thiết kế và chế tạo
Young được đặt lườn vào ngày 28 tháng 1 năm 1919 tại xưởng tàu Union Iron Works của hãng Bethlehem Shipbuilding Corporation ở San Francisco, California. Nó được hạ thủy vào ngày 8 tháng 5 năm 1919, được đỡ đầu bởi bà John R. Nolan, mang ký hiệu lườn DD-312 vào ngày 17 tháng 7 năm 1920; và được đưa ra hoạt động vào ngày 29 tháng 11 năm 1920 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân H. J. Ray.

Lịch sử hoạt động
Young được trang bị tại Xưởng hải quân Mare Island cho đến tháng 12. Được phân về Đội khu trục 34 trực thuộc Hải đội Khu trục 2, Lực lượng Khu trục Hạm đội Thái Bình Dương, nó tiếp tục ở trong tình trạng không hoạt động cho đến cuối năm 1921. Nó rời San Diego, California vào ngày 14 tháng 1 năm 1922 để hướng đến Bremerton, Washington, đi ngang qua San Francisco, California, và đi đến Xưởng hải quân Puget Sound vào ngày 18 tháng 1. Sau khi được đại tu tại Puget Sound, nó rời xưởng tàu vào ngày 3 tháng 4, và về đến cảng nhà San Diego vào ngày 8 tháng 4. Nó trải qua thời gian còn lại của năm không có sự cố gì, hầu như chỉ thả neo trong cảng San Diego, thực hành chiến trận tầm ngắn, hoạt động một thời gian ngắn ngoài khơi quần đảo Coroịnados của Mexico, và thu hồi ngư lôi cho thiết giáp hạm  trong mùa Thu năm 1922.

Thời gian ở lại cảng thay đổi trong năm tiếp theo, khi Young rời San Diego vào ngày 6 tháng 2 năm 1923 để hướng sang Panama. Trên đường đi, nó dừng một chặng ngắn tại vịnh Magdalena, địa điểm thực hành mục tiêu thường xuyên của Hạm đội Thái Bình Dương, và được tiếp nhiên liệu từ tàu chở dầu  trước khi tiếp tục đi về phía Nam dọc theo phía bờ biển Thái Bình Dương của vùng kênh đào Panama.

Young tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội trong những tuần lễ tiếp theo, cuộc tập trận quy mô lớn được Hải quân Hoa Kỳ tổ chức lần đầu tiên, trong đó Hạm đội Chiến trận đối đầu với Hạm đội Tuần tiễu được tăng cường thêm một đội thiết giáp hạm. Trong cuộc tập trận, Young thực hiện bảo vệ chống tàu ngầm cho các thiết giáp hạm dreadnought của Hạm đội Chiến trận, và khi tình huống thực tập đòi hỏi đã tách ra để mô phỏng tấn công bằng ngư lôi vào các thiết giáp hạm "đối phương" thuộc Hạm đội Tuần tiễu. Sau khi kết thúc một giai đoạn của cuộc tập trận, nó đã có mặt tại kênh đào Panama, nơi Bộ trưởng Hải quân Edwin C. Denby, cùng các nghị sĩ quốc hội tháp tùng, có mặt trên chiếc tàu vận chuyển  để thị sát hạm đội vào ngày 14 tháng 3.

Young sau đó rời vùng biển Panama vào ngày 31 tháng 3 và quay trở về đến San Diego vào ngày 11 tháng 4. Nó ở lại đây cho đến ngày 25 tháng 6, khi nó hướng lên phía Bắc, ghé qua San Francisco từ ngày 27 đến ngày 29 tháng 6, và đi đến Tacoma, Washington vào ngày 2 tháng 7. Hai ngày sau, nó gửi đội đổ bộ của nó lên bờ tham gia diễu hành tại Tacoma nhân Ngày Độc Lập. Sau khi chuyển đến Seattle, nó trải qua một giai đoạn bảo trì cặp bên mạn chiếc  từ ngày 16 tháng 7 đến ngày 17 tháng 8. Trong thời gian này, vào ngày 23 tháng 7, Tổng thống Warren G. Harding, trong một chuyến đi đến Alaska trên chiếc Henderson, đã duyệt binh hạm đội, một trong những hoạt động chính thức cuối cùng của ông trước khi từ trần không lâu sau đó.

Sau khi trải qua vài ngày tại hồ Washington sau giai đoạn bảo trì cạnh chiếc Melville, Young lại trải qua một thời gian trong xưởng tàu tại Xưởng hải quân Puget Sound trước khi lên đường đi về phía Nam hộ tống cho Đội thiết giáp hạm 4 đi đến vịnh San Francisco vào cuối tháng 8. Trên đường đi, nó thực hành tác xạ ngư lôi xuyên qua màn khói ngụy trang như một phần của việc thực tập chiến thuật.

Sau một thời gian neo đậu trong bến tàu ở San Francisco, Hải đội Khu trục 11 lên đường quay trở về San Diego vào sáng ngày 8 tháng 9. Khi các con tàu đi dọc bờ biển California, họ tiến hành thực tập chiến thuật và tác xạ trên đường đi với tốc độ . Cuối cùng, khi thời tiết không thuận lợi, các con tàu xếp thành đội hình hàng dọc đi theo sau soái hạm . Không may do một sai lầm của hoa tiêu dẫn đường, cả đội hình bẻ lái sang phía Đông lúc khoảng 21 giờ 00, không ý thức được mối nguy hiểm chực chờ phía sau làn sương mù dày đặc phía trước họ. Lúc 21 giở 05 phút, vẫn đang di chuyển với vận tốc , Delphy va phải đá ngầm ngoài khơi; tiếp nối nhanh chóng sau đó bởi sáu tàu khác trong đội hình phía sau soái hạm. Chỉ có những phản ứng nhanh chóng của các tàu phía sau cùng mới tránh được thảm họa tổn thất toàn bộ đội tàu.

Tuy nhiên, Young nằm trong số những con tàu bị thương vong. Lườn tàu bị xé rách bởi những mỏm đá ngầm nhọn, đồng thời nó cũng va vào một trong những chân vịt vẫn đang quay của chiếc Delphy, khiến bị hư hại thêm. Con tàu bị lật nghiêng qua mạn phải chỉ trong vòng một phút rưỡi, làm mắc kẹt nhiều người trong phòng động cơ và phòng nồi hơi bên dưới. Hạm trưởng chỉ huy con tàu, Thiếu tá Hải quân William L. Calhoun, biết rằng không có đủ thời gian để hạ thủy các xuồng hay bè cứu sinh trong khi độ nghiêng của con tàu tăng lên một cách nguy hiểm sau khi mắc cạn. Ông truyền miệng, thông qua Hạm phó, Đại úy Hải quân E. C. Herzinger và Thượng sĩ Arthur Peterson, mệnh lệnh chuyển sang mạn trái, bám chắc vào con tàu và không được nhảy ra khỏi tàu.

Trong khi những người sống sót cố bám vào những chỗ nấp tạm bợ, trơn trợt và bị sóng đánh, Thượng sĩ Peterson đề nghị sẽ bơi một quãng  đến một vách đá lộ ra ở phía Đông được gọi là Bridge Rock. Trước khi anh làm được điều này, chiếc tàu chị em  may mắn lại mắc cạn giữa Young và Bridge Rock, rút ngắn đáng kể con đường thoát hiểm; hai con tàu cách nhau . Khi thời cơ đến, Peterson lao xuống nước cùng một sợi dây và bơi qua những đợt sóng dữ để đến được Chauncey, vốn cũng mắc cạn nhưng trong một tình trạng dễ chịu hơn nhiều vì nó ở vị thế cân bằng. Thủy thủ của Chauncey kéo Peterson lên tàu và giữ chặt đoạn dây. Sau đó một bè cứu sinh chở được bảy người được thả từ Chauncey để lần đến Young theo đoạn dây, hoạt động như một chiếc phà giữa hai con tàu. Chiếc bè đã thực hiện tổng cộng 11 chuyến đi, đưa 70 người sống sót của Young đến được an toàn. Đến 23 giờ 30 phút, những người cuối cùng của Young rời tàu, trong đó có Thiếu tá Calhoun và Đại úy Herzinger, người quay trở lại tàu sau khi ở trong lượt bè thoát hiểm đầu tiên.

Trong báo cáo điều tra về Thảm họa Honda Point, Ủy ban Điều tra đã tuyên dương Thiếu tá Calhoun, Đại úy Herzinger và Thượng sĩ Peterson. Chuẩn đô đốc S. E. W. Kittelle, Tư lệnh Hải đội Khu trục, cho rằng "Sự tỉnh táo, thông minh, khả năng chỉ huy của các chỉ huy tàu và lòng dũng cảm của Peterson đã cứu sống ba phần tư thủy thủ đoàn, giúp giảm đáng kể tổn thất về nhân mạng". Thủy thủ J. T. Scott cũng được tuyên dương do đã nỗ lực khóa các van dầu chính, giúp tránh được một vụ nổ nồi hơi, và tình nguyện đi xuống các hầm bên dưới tìm cách cứu những người bị mắc kẹt trong phòng động cơ và phòng nồi hơi. Nước dâng lên quá nhanh qua các lỗ thủng đã khiến anh không thể hoàn thành công việc này, nhưng anh đã sống sót.

Hai mươi người của Young đã thiệt mạng trong tai nạn này, là tổn thất nhân mạng cao nhất trong số các con tàu bị đắm trong Thảm họa Honda Point. Young được cho xuất biên chế vào ngày 26 tháng 10 năm 1923, và tên nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 20 tháng 11 năm 1923.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/y1/young-i.htm

Liên kết ngoài
 http://www.navsource.org/archives/05/312.htm

Lớp tàu khu trục Clemson
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Xác tàu đắm tại bờ biển California
Sự kiện hàng hải 1923


title: Paramathes perigrapha

text:
Paramathes perigrapha là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Paramathes