title: Alodia

text:
Alodia, còn được biết đến với tên gọi khác là Alwa (, Aroua; , ʿAlwa), là một vương quốc thuộc thời kỳ Trung Cổ của người Nubia, nó nằm ở miền Trung và Nam Sudan ngày nay. Kinh đô của nó là thành phố Soba, thành phố này có vị trí nằm gần thành phố Khartoum vốn là nơi giao điểm của hai con sông Nile xanh và sông Nile Trắng.

Vương quốc này được thành lập sau khi vương quốc Kush sụp đổ vào khoảng năm 350 CN, Alodia được nhắc đến lần đầu tiên trong các ghi chép lịch sử là vào năm 569. Nó là vương quốc cuối cùng trong số ba vương quốc của người Nubia cải sang Kitô giáo vào năm 580, sau Nobadia và Makuria. Vương quốc này có thể đã đạt tới đỉnh cao của nó trong giai đoạn từ thế kỷ thứ 9–12 khi đó các ghi chép cho thấy rằng nó đã tỏ ra vượt trội về mặt diện tích, sức mạnh quân sự và sự thịnh vượng về mặt kinh tế so với người láng giềng phía bắc, Makuria, vốn có mối quan hệ mật thiết về mặt triều đại với nó. Vốn là một quốc gia rộng lớn và đa văn hóa, Alodia nằm dưới sự cai trị của một vị vua hùng mạnh và các thống đốc tỉnh được nhà vua bổ nhiệm. Kinh đô Soba của nó được miêu tả là một thành phố của "những căn nhà và nhà thờ rộng lớn đầy ắp vàng và các khu vườn", nó đã thịnh vượng với vai trò là một trung tâm mậu dịch. Hàng hóa đã đến từ Makuria, Trung Đông, Tây Phi, Ấn Độ và thậm chí là cả Trung Quốc.

Từ thế kỷ thứ 12 và đặc biệt là từ thế kỷ thứ 13 trở đi, Alodia đã suy yếu có thể là do các cuộc xâm lược từ phía nam, hạn hán và sự thay đổi các tuyến đường thương mại. Vào thế kỷ thứ 14, vương quốc này có thể đã bị bệnh dịch hạch tàn phá, trong khi đó các bộ lạc Ả rập cũng đã bắt đầu di cư tới khu vực thượng nguồn Thung lũng sông Nile. Vào khoảng năm 1500, Soba đã rơi vào tay của người Ả Rập hoặc người Funj. Điều này dường như đã đánh dấu sự kết thúc của Alodia, mặc dù vậy một số truyền thuyết truyền miệng của người Sudan kể lại rằng nó vẫn còn tồn tại dưới tên gọi là vương quốc Fazughli ở khu vực biên giới Ethiopia–Sudan. Sau khi Soba bị phá hủy, người Funj đã thiết lập nên vương quốc Hồi giáo Sennar, và mở ra thời kỳ Hồi giáo hóa và Ả rập hóa.

Nguồn gốc

Trong số ba vương quốc thời Trung Cổ của người Nubia thì Alodia là vương quốc ít được nghiên cứu nhất do các bằng chứng rất là sơ sài. Phần lớn những gì chúng ta biết hiện nay về nó chỉ là từ một vài nhà sử học Ả rập thời Trung Cổ. Quan trọng nhất trong số đó là những nhà địa lý người Hồi giáo như al-Yaqubi (thế kỷ thứ 9), Ibn Hawqal và al-Aswani (thế kỷ thứ 10), cả hai đều đã viếng thăm đất nước này, và vị tu sĩ người Copt là Abu al-Makarim (thế kỷ thứ 12). Các sự kiện diễn ra xung quanh quá trình Kitô hóa của vương quốc này đã được vị Giám mục sống cùng thời là John của Ephesus ghi chép lại; Nhiều tác phẩm hậu thời Trung cổ của Sudan đã đề cập tới sự sụp đổ của nó. Al-Aswani ghi chép rằng ông ta đã tiếp xúc với một sử gia người Nubia mà "thông thạo về đất nước Alwa", thế nhưng hiện nay vẫn chưa có tác phẩm sử học nào thuộc thời kỳ Trung Cổ của người Nubia được phát hiện.

Mặc dù có nhiều di chỉ của người Alodia đã được biết đến, mới chỉ có kinh đô Soba là được khai quật rộng rãi. Nhiều khu vực của địa điểm này đã được khai quật vào đầu thập niên 1950, các cuộc khai quật khác đã được tiến hành trong các thập niên 1980 và 1990. Một dự án nghiên cứu đa ngành mới được lên kế hoạch bắt đầu vào cuối năm 2019. Soba có diện tích xấp xỉ 2.75 km² và bị bao phủ bởi nhiều gò gạch vụn mà vốn trước kia là các công trình kiến trúc đồ sộ. Cho tới nay mới chỉ phát hiện được một vài nhà thờ, một cung điện, các nghĩa trang và nhiều hiện vật nhỏ.

Địa lý
Alodia nằm ở Nubia, vào thời kỳ Trung Cổ thì vùng đất này trải dài từ Aswan ở miền Nam Ai Cập tới một mũi đất chưa được xác định rõ nằm ở phía nam nơi giao nhau của sông Nile trắng và Nile Xanh. Khu vực trung tâm của vương quốc này đó là Gezira, một đồng bằng màu mỡ có biên giới về phía Tây là sông Nile Trắng và về phía Đông là sông Nile Xanh. Trái ngược với ở khu vực thung lũng sông Nile Trắng, có nhiều địa điểm khảo cổ học của Alodia nằm ở khu vực thung lũng sông Nile Xanh, trong số đó có Soba.Phạm vi ảnh hưởng của người Alodia về phía nam là không rõ ràng, mặc dù có khả năng là nó tiếp giáp với khu vực cao nguyên Ethiopia. Các di chỉ của người Alodia nằm xa nhất về phía nam là ở gần Sennar.

Về phía Tây của sông Nile Trắng, Ibn Hawqal đã phân biệt Al-Jeblien, nằm dưới sự kiểm soát của Makuria và có thể tương ứng với phần phía bắc Kordofan, với Al-Ahdin do người Alodia kiểm soát, thành phố này được xác định bởi dãy núi Nuba, và có lẽ họ đã mở rộng sự kiểm soát về phía nam tới tận Jebel al Liri, gần biên giới ngày nay với Nam Sudan. Các mối quan hệ của người Nubia với Darfur đã được đề xuất nhưng thiếu các bằng chứng cho điều này.

Vùng đất phía bắc của Alodia có lẽ đã kéo dài từ nơi giao nhau của hai dòng sông Niles xuôi dòng tới Abu Hamad gần đảo Mograt. Abu Hamad dường như đã là tiền đồn cực bắc cho tỉnh al-Abwab ("cánh cổng") của Alodia, mặc dù vậy một số học giả đã đề xuất một địa điểm xa về phía nam hơn và nằm gần sông Atbara. Không có bằng chứng nào cho thấy đã có một khu định cư lớn của người Alodia nằm về phía bắc nơi giao nhau của hai con sông Nile, mặc dù một vài pháo đài đã được ghi chép lại tại đó.

Nằm giữa sông Nile và sông Atbara là vùng đất Butana, đây là khu vực đồng cỏ phù hợp với chăn nuôi gia súc.Có nhiều di chỉ của Ki tô giáo nằm dọc theo sông Atbara và vùng châu thổ Gash lân cận (gần Kassala) đã được ghi chép lại. Theo Ibn Hawqal, một vị vua chư hầu trung thành của Alodia đã cai quản vùng đất nằm vung quanh khu vực châu thổ Gash. Trên thực tế, phần lớn khu vực biên giới giữa Sudan-Ethiopia-Eritrea trước đó từng nằm dưới sự kiểm soát của vương quốc Aksum dường như đã nằm dưới sự ảnh hưởng của Alodia. Ghi chép của cả Ibn Hawqal và al-Aswani gợi ý rằng Alodia cũng đã kiểm soát khu vực sa mạc nằm dọc theo bờ Biển Đỏ.

Lịch sử

Nguồn gốc
Tên gọi Alodia có thể có từ thời cổ đại, nó có lẽ đã xuất hiện lần đầu tiên trên một tấm bia đá của người Kush với tên gọi là Alut từ cuối thế kỷ thứ 4 TCN. Nó xuất hiện một lần nữa với tên gọi là Alwa trong bản danh sách các thành phố của người Kush do tác giả người La Mã là Plinius Già (Thế kỷ thứ 1) biên soạn, ông ta nói rằng nó nằm ở phía nam của Meroe. Một thành phố khác có tên là Alwa được nhắc đến trong một dòng chữ khắc có niên đại vào thế kỷ thứ tư của người Aksum, lần này vị trí của nó là nằm gần chỗ giao nhau của sông Nile và sông Atbara.

Vào giai đoạn đầu thế kỷ thứ 4, vương quốc Kush mà vốn từng nắm quyền kiểm soát phần lớn các khu vực nằm hai bên bờ những con sông của Sudan đã dần suy yếu và người Nubia (những người nói tiếng Nubia) bắt đầu định cư ở khu vực thung lũng sông Nile. Ban đầu họ sống ở khu vực phía Tây của sông Nile, thế nhưng do sự biến đổi khí hậu buộc họ phải đông tiến, điều này đã dẫn đến việc họ xung đột với Kush từ ít nhất là thế kỷ thứ 1 TCN trở đi. Vào giữa thế kỷ thứ 4, người Nubia đã chiếm được phần lớn khu vực trước kia do người Kush kiểm soát, trong khi đó giới hạn ở phía bắc của nó là trải dài tới tận vùng đất Butana. Một bản khắc của người Aksum đã nhắc tới việc người Nubia hiếu chiến cũng đã đe dọa biên giới của vương quốc Aksum nằm ở phía bắc của sông Tekeze, điều này đã dẫn đến một cuộc viễn chinh của người Aksum. Bản khắc này đã miêu tả một chiến thắng trước người Nubia của quân đội Aksum và tiếp sau đó là cuộc hành quân tới nơi giao nhau của sông Nile và Atbara. Tại đó người Aksum đã cướp phá một vài thành phố của người Kush, bao gồm cả Alwa.

Bằng chứng khảo cổ học cho thấy rằng vương quốc Kush đã chấm dứt vào giữa thế kỷ thứ 4. Chúng ta không rõ liệu rằng các cuộc viễn chinh của người Aksum có đóng một vai trò trực tiếp nào trong sự sụp đổ của nó hay không. Dường như là sự hiện diện của người Aksum ở Nubia chỉ trong một thời gian ngắn. Cuối cùng, vùng đất này đã chứng kiến sự phát triển của các trung tâm địa phương và tầng lớp thống trị của chúng được chôn cất trong các tumuli lớn. Những tumuli như vậy được biết đến ở El-Hobagi, Jebel Qisi và có lẽ là Jebel Aulia. Tumuli được khai quật ở El-Hobagi có niên đại là vào cuối thế kỷ thứ 4, và có chứa một loại vũ khí phỏng theo nghi thức tang lễ của hoàng gia Kush. Trong khi đó, nhiều ngôi đền và khu định cư của người Kush bao gồm cả cố đô Meroe dường như đã bị bỏ hoang gần hết. Bản thân người Kush cũng đã bị đồng hóa bởi người Nubia và ngôn ngữ của họ đã bị thay thế bởi tiếng Nubia.

Chúng ta chưa biết rõ về sự ra đời của vương quốc Alodia. Sự hình thành của nó đã hoàn tất vào giữa thế kỷ thứ 6, khi đó nó được ghi chép lại là đã cùng tồn tại đồng thời với các vương quốc khác của người Nubia như Nobadia và Makuria ở phía bắc. Vào thế kỷ thứ 6 thì Soba đã phát triển thành một trung tâm đô thị lớn, và giữ vai trò là kinh đô của vương quốc. Vào năm 569, vương quốc Alodia đã được nhắc đến lần đầu tiên, John của Ephesus miêu tả nó là một vương quốc đang ở giai đoạn khởi đầu của quá trình Kitô hóa. Ngoài ra, sự tồn tại của vương quốc cũng còn được xác nhận thông qua một văn kiện bằng tiếng Hy Lạp có nguồn gốc từ tỉnh Ai Cập của Byzantine, nó mô tả việc bán một nữ nô lệ người Alodia.

Kitô hóa và giai đoạn đỉnh cao

Ghi chép của John xứ Ephesus miêu tả chi tiết các sự kiện diễn ra xung quanh quá trình Kitô hóa của Alodia. Do là vương quốc nằm xa nhất về phía nam trong số ba vương quốc của người Nubia, Alodia là vương quốc cuối cùng cải sang Kitô giáo. Theo John, đức vua của Alodia đã biết được về sự cải đạo của Nobadia vào năm 543 và thỉnh cầu ông ta gửi một giám mục tới rửa tội cho thần dân của mình. Lời thỉnh cầu này đã được chấp thuận vào năm 580 và Longinus đã được phái tới, những người được rửa tội đầu tiên là nhà vua, hoàng gia và tầng lớp quý tộc địa phương. Nhờ đó, Alodia đã trở thành một phần của thế giới Kitô giáo và nằm dưới quyền của vị Thượng phụ người Copt ở Alexandria. Sau quá trình cải đạo, một số ngôi đền đa thần giáo chẳng hạn như ngôi đền ở Musawwarat es-Sufra có lẽ đã được chuyển đổi thành nhà thờ. Mức độ và tốc độ truyền bá của Kitô giáo trong dân chúng Alodia là không chắc chắn. Bất chấp sự cải đạo của tầng lớp quý tộc, có khả năng là quá trình Kitô hóa các cư dân ở khu vực nông thôn có thể đã diễn ra chậm chạp. Ghi chép của John xứ Ephesus cũng ngụ ý về sự căng thẳng giữa Alodia và Makuria. Một số pháo đài nằm ở phía bắc nơi giao nhau của hai con sông Niles gần đây đã được xác định là có niên đại thuộc về giai đoạn này. Tuy nhiên, các pháo đài này không được đóng giữ quá thế kỷ thứ 7, điều này cho thấy rằng xung đột giữa Makuria và Alodia đã nhanh chóng được giải quyết.

Trong giai đoạn giữa năm 639 và 641, người Ả rập theo đạo Hồi đã chinh phục Ai Cập từ tay của đế quốc Byzantine. Makuria vào thời điểm này đã hợp nhất với Nobadia, họ sau đó đã đẩy lùi được hai cuộc xâm lược của người Hồi giáo, lần đầu diễn ra vào năm 641/642 và lần thứ hai vào năm 652. Sau đó, Makuria và người Ả Rập đã đồng ý ký kết Baqt, một hiệp ước hòa bình mà bao gồm cả việc trao đổi quà tặng hàng năm và các luật lệ kinh tế xã hội giữa người Ả rập và người Nubia. Alodia được đề cập rõ ràng trong hiệp ước này là không bị ảnh hưởng bởi nó. Mặc dù người Ả rập thất bại trong việc chinh phục Nubia, họ đã bắt đầu định cư dọc theo bờ biển phía Tây của biển Đỏ. Họ đã thành lập các thị trấn cảng Aydhab và Badi vào thế kỷ thứ 7 và Suakin, được đề cập lần đầu tiên vào thế kỷ thứ 10. Từ thế kỷ thứ 9 trở đi, họ đã bắt đầu tiến sâu hơn vào nội địa và định cư lẫn lộn với người Beja trên khắp vùng sa mạc phía Đông. Ảnh hưởng của người Ả rập vẫn chỉ giới hạn ở vùng phía đông của sông Nile cho tới tận thế kỷ thứ 14.

Dựa trên các bằng chứng khảo cổ học, người ta cho rằng kinh đô Soba của Alodia đã trải qua giai đoạn phát triển đỉnh cao của nó trong khoảng từ thế kỷ thứ 9 tới thế kỷ thứ 12. Vào thế kỷ thứ 9, Alodia đã được sử gia Ả rập al-Yaqubi miêu tả lần đầu tiên một cách tóm tắt. Trong bài tường thuật ngắn gọn của ông ta, Alodia được kể lại là hùng mạnh hơn hai vương quốc Nubia kia và cần ít nhất là ba tháng để vượt qua nó. Ông ta cũng ghi lại rằng người Hồi giáo thỉnh thoảng cũng du hành tới đó.

Một thế kỷ sau đó vào giữa thế kỷ thứ 10, sử gia Ibn Hawqal đã viếng thăm Alodia và thành quả của điều này là một tác phẩm ghi chép toàn diện nhất về vương quốc này đã ra đời. Ông ta đã miêu tả địa lý và người dân của Alodia khá là chi tiết, giúp tạo ra ấn tượng về một quốc gia rộng lớn và đa sắc tộc. Ông ta cũng ghi chép về sự thịnh vượng của vương quốc này chẳng hạn như nó có một "chuỗi các ngôi làng nối tiếp nhau và một dải đất canh tác kéo dài". Khi Ibn Hawqal đặt chân đến, vị vua đương triều có tên là Eusebios, ông ta sau đó được người cháu họ tên là Stephanos kế vị. Một vị vua Alodia khác của thời kỳ này có tên là David, ông ta chỉ được biết đến từ một tấm bia mộ ở Soba. Triều đại của ông ta ban đầu được xác định là và khoảng từ 999–1015, thế nhưng căn cứ vào các văn tự cổ, ngày nay niên đại của nó được xác định rộng hơn nhiều là vào thế kỷ thứ 9 hoặc thế kỷ thứ 10.

Ghi chép của Ibn Hawqal về địa lý của Alodia phần lớn đã được xác nhận bởi al-Aswani, một sứ thần của nhà Fatimid được cử tới Makuria, ông ta sau đó đã viếng thăm Alodia. Tương tự như cách mà al-Yaqubi miêu tả 100 năm trước đó, Alodia được ghi chép lại là hùng mạnh hơn Makuria, rộng lớn hơn và có binh lực đông hơn. Kinh đô Soba là một thành phố thịnh vượng với "những tòa nhà đẹp, và những ngôi nhà và nhà thờ rộng lớn đầy ắp vàng và các khu vườn", nó còn có một khu phố Hồi giáo rộng lớn.

Abu al-Makarim (thế kỷ thứ 12) là sử gia cuối cùng còn đề cập tới Alodia một cách chi tiết. Nó vẫn còn được miêu tả là một vương quốc Kitô giáo lớn với khoảng 400 nhà thờ. Có một nhà thờ đặc biệt lớn và cầu kỳ được cho là nằm ở Soba, nó có tên gọi là "Nhà thờ Manbali". Hai vị vua Alodia, Basil và Paul, được đề cập tới trong những lá thư bằng tiếng Ả rập có niên đại vào thế kỷ thứ 12 đến từ Qasr Ibrim.

Có bằng chứng cho thấy rằng có những giai đoạn mà khi đó hai hoàng tộc của Alodia và Makuria đã có mối quan hệ gần gũi với nhau. Có khả năng rằng ngai vàng thường xuyên được truyền lại cho một vị vua có người cha thuộc hoàng tộc của vương quốc kia. Nhà Nubia học Włodzimierz Godlewski tuyên bố rằng dưới thời vị vua của Makuria là Merkurios (đầu thế kỷ thứ 8) thì hai vương quốc đã bắt đầu xích lại gần với nhau. Vào năm 943, al Masudi đã viết rằng vua của Makuria đã cai trị Alodia, trong khi Ibn Hawqal lại viết ngược lại. Thế kỷ thứ 11 đã chứng kiến sự xuất hiện của một vương miện hoàng gia mới trong nghệ thuật Makuria; người ta cho rằng nó có nguồn gốc từ triều đình Alodia. Vua Mouses Georgios cai trị Makuria trong giai đoạn nửa sau thế kỷ thứ 12 và dường như đã cai trị cả hai vương quốc thông qua một liên minh cá nhân. Trong tước hiệu hoàng gia của ông ("Vua của người Arouades và Makuritai") Alodia được nhắc đến trước Makuria, điều này có nghĩa rằng ban đầu ông đã là vua của Alodia.

Suy tàn

Bằng chứng khảo cổ học từ Soba cho thấy thành phố đã bắt đầu suy tàn từ thế kỷ thứ 12 trở đi, và do đó có thể vương quốc Alodia cũng như vậy. Vào khoảng năm 1300 sự suy tàn của Alodia đã trở nên rõ ràng hơn. Không có đồ gốm hay đồ thủy tinh nào có niên đại từ sau thế kỷ thứ 13 trở đi mà được xác định ở Soba. Hai nhà thờ rõ ràng là đã bị phá hủy vào thế kỷ thứ 13, mặc dù vậy chúng đã được xây dựng lại ngay sau đó. Người ta cho rằng Alodia đã bị một tộc người châu Phi có tên gọi là người Damadim tấn công, họ có thể thuộc nhóm dân tộc Nin và có nguồn gốc từ khu vực biên giới ngày nay của Sudan và Nam Sudan, dọc theo sông Bahr el Ghazal. Theo nhà địa lý Ibn Sa'id al-Maghribi, họ đã tấn công Nubia vào năm 1220. Soba có thể đã bị chinh phục vào thời điểm này, nó đã chịu cảnh chiếm đóng và hủy diệt. Vào cuối thế kỷ thứ 13, một cuộc xâm lược khác của một tộc người không rõ tên đã xảy ra từ phía nam. Cùng thời gian này, nhà thơ al-Harrani đã viết rằng kinh đô của Alodia lúc này có tên gọi là Waylula, nó được miêu tả là "rất lớn" và "được xây dựng ở bờ phía Tây của sông Nile". Vào đầu thế kỷ thứ 14, nhà địa lý Shamsaddin al-Dimashqi đã viết rằng kinh đô của Alodia là một vùng đất có tên là Kusha nằm cách xa sông Nile, ở nơi này người dân phải lấy nước từ giếng. Bản đồ Dulcert đương thời có cả Alodia ("Coale") và Soba ("Sobaa").

Các yếu tố về kinh tế dường như cũng đóng một vai trò trong sự suy tàn của Alodia. Từ thế kỷ thứ 10 tới thế kỷ thứ 12, khu vực bờ biển Đông Phi đã chứng kiến sự trỗi dậy của các thành phố thương mại mới chẳng hạn như là Kilwa. Đây là những đối thủ cạnh tranh thương mại trực tiếp bởi vì họ đã xuất khẩu những hàng hóa tương tự sang Nubia. Một thời kỳ hạn hán nghiêm trọng đã diễn ra ở khu vực châu Phi Hạ Sahara trong giai đoạn giữa năm 1150 và 1500 cũng sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế của Nubia. Bằng chứng khảo cổ học từ Soba cho thấy rằng thành phố đã phải đón nhận hậu quả từ sự chăn thả và canh tác quá mức.

Vào năm 1276, al-Abwab, trước đây được ghi lại là tỉnh cực bắc của Alodia thì vào lúc này đã được ghi chép lại là một vương quốc độc lập cai trị nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn. Nguyên nhân chính xác dẫn đến sự ly khai của nó và mối quan hệ của nó với Alodia sau đó vẫn chưa được biết rõ. Dựa trên đồ gốm được tìm thấy, người ta cho rằng al-Abwab đã tiếp tục thịnh vượng cho tới tận thế kỷ thứ 15 và có lẽ là tới tận thế kỷ thứ 16. Năm 1286, một hoàng tử Mamluke đã phái các sứ thần tới chỗ một số vị vua ở miền Trung Sudan. Chúng ta vẫn chưa rõ liệu rằng họ vẫn là các chư hầu của vị vua ở Soba hay là họ đã độc lập, điều này ngụ ý rằng Alodia đã tan rã thành nhiều tiểu quốc nhỏ vào giai đoạn cuối thế kỷ 13. Năm 1317, một đạo quân viễn chinh của nhà Mamluk đã truy đuổi những kẻ cướp người Ả rập về phía nam tới tận Kassala ở Taka (một trong số những vùng đất tiếp đón sứ thần Mamluk vào năm 1286), họ đã hành quân qua al-Abwab và Makuria trên đường trở về.

Trong thế kỷ thứ 14 và 15, phần lớn vùng đất Sudan ngày nay đã bị các bộ lạc Ả rập giày xéo. Họ có lẽ đã hưởng lợi từ căn bệnh dịch hạch mà có thể đã tàn phá Nubia vào giữa thế kỷ thứ 14 và giết chết nhiều người Nubia nhưng lại không ảnh hưởng đến những người Ả rập du mục. Họ sau đó sẽ hòa nhập với những cư dân địa phương còn sót lại, dần dần nắm quyền kiểm soát đất đai và con người,và nhân khẩu đông đảo của họ đã giúp họ có được thuận lợi lớn trong việc truyền bá văn hóa của mình. Ghi chép đầu tiên về sự di cư của người Ả rập tới Nubia có niên đại là vào năm 1324. Theo nhà khảo cổ học William Y. Adams thì sự tan rã của Makuria vào cuối thế kỷ thứ 14 đã khiến cho "những cánh cổng xả lũ" "vỡ tung ra". Nhiều người trong số đó ban đầu tới từ Ai Cập, họ tiến dọc theo dòng sông Nile cho tới khi đặt chân tới Al Dabbah. Tại đây, họ đi về hướng tây để di chuyển dọc theo sông Wadi Al-Malik tới Darfur hoặc Kordofan. Alodia, đặc biệt là khu vực Butana và Gezira, lại là mục tiêu của những người Ả rập vốn sinh sống lẫn lộn với người Beja ở khu vực Sa mạc phía Đông trong suốt nhiều thế kỷ.

Ban đầu, vương quốc Alodia đã có thể buộc một số nhóm người Ả rập mới di cư đến phải cống nạp. Tình hình ngày càng trở nên bấp bênh hơn khi có thêm nhiều người Ả rập đặt chân đến.Vào nửa sau thế kỷ 15, người Ả rập đã định cư ở toàn bộ miền trung khu vực thung lũng sông Nile của Sudan, ngoại trừ khu vực xung quanh Soba, mà vốn là tất cả những gì còn lại của Alodia. Vào năm 1474 theo những gì được ghi chép lại thì người Ả rập đã thành lập thị trấn Arbaji nằm bên bờ sông Nile Xanh, nó sẽ nhanh chóng phát triển thành một trung tâm thương mại và nghiên cứu Đạo Hồi quan trọng. Vào năm 1500, người Nubia được ghi chép lại là đã trong tình trạng chia rẽ hoàn toàn về mặt chính trị do họ không còn vua nữa nhưng lại có tới 150 lãnh chúa độc lập cai trị các lâu đài ở hai bên bờ sông Nile. Bằng chứng khảo cổ học chứng thực rằng Soba đã gần như bị phá hủy hoàn toàn vào thời điểm này.

Sụp đổ

Chúng ta không rõ là vương quốc Alodia đã bị người Ả rập dưới sự lãnh đạo của Abdallah Jammah hủy diệt hay là do người Funj, một tộc người châu Phi tới từ phía nam dưới sự lãnh đạo của vua Amara Dunqas. Phần lớn các học giả ngày nay đều cho rằng sự sụp đổ của nó là dưới tay của người Ả rập.

Theo truyền thuyết của người Sudan, Abdallah Jammah ("Abdallah người tập hợp"), ông tổ của bộ lạc Abdallab ở Sudan và là một người Rufa'a Ả rập, đã định cư ở khu vực thung lũng sông Nile sau khi từ phía đông di cư đến. Ông ta đã củng cố quyền lực của mình và đặt kinh đô tại Qerri, nằm ngay phía bắc nơi giao nhau của hai con sông Niles. Vào giai đoạn cuối thế kỷ 15, ông ta đã tập hợp các bộ lạc Ả rập để khởi binh chống lại "sự bạo ngược" của người Alodia, điều này có thể mang một động cơ về cả chính trị và tôn giáo. Người Hồi giáo Ả rập đã không còn chấp nhận sự cai trị và đánh thuế của một vị vua theo Ki tô giáo. Dưới sự lãnh đạo của Abdallah, Alodia và kinh đô Soba của nó đã bị hủy diệt, họ còn thu được nhiều chiến lợi phẩm chẳng hạn như một "vương miện đá quý" và một "vòng cổ nổi tiếng bằng ngọc trai và hồng ngọc".

Theo một truyền thuyết khác được ghi lại trong các văn tự cổ đến từ Shendi, Soba đã bị Abdallah Jammah hủy diệt vào năm 1509 sau khi đã bị tấn công vào năm 1474. Ý tưởng về việc thống nhất người Ả rập chống lại Alodia được cho là đã xuất hiện trong tâm trí của một vị emir sống vào giai đoạn từ năm 1439 tới năm 1459. Vì lẽ đó, ông đã di cư từ Bara ở Kordofan tới một ngọn núi gần Ed Dueim nằm bên bờ sông Nile Trắng. Dưới thời người cháu nội của ông là Emir Humaydan, ông ta đã tập hợp các bộ lạc Ả rập khác và tấn công Alodia. Vua của Alodia đã bị giết nhưng vị "thượng phụ", có thể là tổng giám mục của Soba đã chạy thoát được. Vị giám mục này sau đó đã sớm quay trở về Soba. Một vị vua bù nhìn đã được dựng lên và một đạo quân gồm người Nubia, Beja và người Abyssinia đã được tập hợp để chiến đấu "vì lợi ích tôn giáo". Trong lúc đó, liên minh Ả rập lại sắp sửa rạn nứt, nhưng nhờ có Abdallah Jammah đứng ra hòa giải đồng thời liên minh với vua của người Funj là Amara Dunqas, họ cuối cùng đã đánh bại và giết chết được vị thượng phụ, tiếp sau đó là san phẳng Soba và bắt dân cư của nó làm nô lệ.

Biên niên sử Funj, một tác phẩm lịch sử của vương quốc Hồi giáo Funj do nhiều tác giả biên soạn vào thể kỷ thứ 19, gán sự hủy diệt Alodia là do bởi vua Amara Dunqas; ông ta cũng đã liên minh với Abdallah Jammah. Cuộc tấn công này được xác định là vào thế kỷ thứ 9 theo lịch Hijra ( 1396–1494). Sau đó, theo những gì được ghi lại thì Soba đã trở thành kinh đô của người Funj cho tới khi Sennar được thành lập vào năm 1504. Tabaqat Dayfallah, một tác phẩm lịch sử của Sufi giáo ở Sudan (khoảng năm 1700), đề cập ngắn gọn rằng người Funj đã tấn công và đánh bại "vương quốc của người Nuba" vào năm 1504–1505.

Di sản

Sử gia Jay Spaulding đề xuất rằng sự sụp đổ của Soba chưa hẳn đã đặt dấu chấm hết cho Alodia. Theo như vị lữ khách người Do Thái đã đến thăm xứ sở này vào năm 1523 là David Reubeni thì vẫn còn một "vương quốc Soba" nằm ở bờ đông của sông Nile Xanh mặc dù ông ta đã ghi chép rõ ràng là bản thân Soba đã là một đống đổ nát. Điều này phù hợp với các truyền thuyết truyền miệng đến từ khu vực Thượng Lưu sông Nile Xanh, chúng nói rằng Alodia đã tiếp tục tồn tại sau khi Soba sụp đổ và tiếp tục tồn tại dọc theo sông Nile Xanh. Nó đã dần dần thu hẹp về vùng núi của Fazughli ở khu vực biên giới của Ethiopia-Sudan và hình thành nên vương quốc Fazughli. Các cuộc khai quật gần đây ở miền Tây Ethiopia dường như đã xác nhận cho giả thuyết về một sự di cư của người Alodia. Người Funj cuối cùng đã chinh phục Fazughli vào năm 1685 và cư dân của nó mà vốn được gọi là người Hamaj đã trở thành một bộ phận quan trọng của Sennar, họ cuối cùng đã nắm được quyền lực vào khoảng năm 1761–1762.Cho tới tận khoảng thập niên 1930 cư dân Hamaj ở miền nam Gezira vẫn sẽ thề rằng "Soba quê hương của ông và bà tôi có thể làm cho đá nổi và quả bóng bông chìm".

Vào năm 1504–1505, người Funj đã thiết lập nên vương quốc Hồi giáo Funj, nó đã sáp nhập cả lãnh thổ của Abdallah Jammah mà theo một số truyền thuyết thì điều này đã diễn ra sau khi Amara Dunqas đánh bại ông ta trong một trận chiến. Người Funj vẫn duy trì một số phong tục thời trung cổ của người Nubia như đội mũ miện với các điểm đặc trưng giống như sừng bò được gọi là taqiya umm qarnein, cạo đầu một vị vua khi ông ta lên ngôi, và theo Jay Spaulding là tập tục nuôi dạy các hoàng tử cách ly khỏi mẹ của họ dưới sự hạn chế nghiêm ngặt.

Sự sụp đổ của Alodia đã dẫn đến hệ quả đó là sự Ả rập hóa trên quy mô lớn, người Nubia cũng đã tuân theo chế độ bộ lạc của những người Ả rập di cư. Những người sống dọc theo sông Nile ở khoảng giữa al Dabbah ở phía Bắc và nơi giao nhau giữa hai con sông Nile ở phía Nam được xếp vào bộ lạc Ja'alin. Về phía đông, tây và phía nam của người Ja'alin, xứ sở này nằm dưới sự thống trị của các bộ lạc tuyên bố là hậu duệ của Juhaynah. Ở khu vực xung quanh Soba, bộ lạc Abdallab chiếm ưu thế. Tiếng Nubia được nói ở miền trung Sudan tới tận thế kỷ thứ 19 cho tới khi nó bị tiếng Ả rập thế chỗ. Tiếng Ả rập Sudan có nhiều từ có nguồn gốc từ tiếng Nubia, và tên địa danh bằng tiếng Nubia có thể được tìm thấy ở phía Nam như ở bang Nile Xanh.

Số phận của Kitố giáo ở khu vực này đa phần vẫn chưa được biết rõ. Các thể chế nhà thờ sẽ sụp đổ cùng với sự sụp đổ của vương quốc, điều này dẫn đến sự suy giảm đức tin Kitô giáo và sự trỗi dậy của đạo Hồi thay thế cho nó. Các nhóm Hồi giáo hóa từ miền bắc Nubia đã bắt đầu quá trình ép buộc cải đạo ở khu vực Gezira.Ngay từ năm 1523, vua Amara Dunqas vốn ban đầu theo đa thần giáo hoặc là một tín đồ Kitô giáo trên danh nghĩa, đã được ghi chép lại là một tín đồ Hồi giáo. Tuy nhiên, một bộ phận lớn cư dân Nubia vào thế kỷ thứ 16 vẫn coi mình là tín đồ Kitô giáo. Một lữ khách tới thăm Nubia vào khoảng năm 1500 xác nhận điều này, ông ta còn nói rằng người Nubia rất thiếu kiến thức về Kitô giáo do họ không có đức tin. Năm 1520, các sứ thần Nubia đã tới Ethiopia và thỉnh cầu những vị tu sĩ từ hoàng đế. Họ tuyên bố rằng không có vị tu sĩ nào có thể đến được Nubia do các cuộc chiến tranh giữa những người Hồi giáo, điều này dẫn đến sự suy tàn của Ki tô giáo ở vùng đất của họ. Vào nửa đầu thế kỷ thứ 17, Sheikh Idris Wad al-Arbab đã có một lời tiên tri đề cập tới một nhà thờ ở dãy núi Nubia. Vào thời điểm cuối giai đoạn đầu thập niên 1770, có lời đồn về một tiểu vương quốc còn tồn tại ở khu vực biên giới Ethiopia-Sudan được gọi là Shaira. Các nghi lễ giải nạn bắt nguồn từ những tập tục Kitô giáo đã tồn tại lâu hơn quá trình cải sang đạo Hồi. Cho đến giai đoạn cuối thế kỷ 20, một số tập tục chắc chắn có nguồn gốc từ Kitô giáo đã "phổ biến dù vậy dĩ nhiên là không quá phổ thông ở Omdurman, khu vực Gezira và Kordofan", chúng thường xoay quanh việc sử dụng các dấu chữ thập lên người hoặc đồ vật.

Soba vẫn còn cư dân sinh sống ít nhất là cho đến đầu thế kỷ thứ 17, và giống như các địa điểm khác của Alodia, nó đã đóng vai trò như là một nơi cung cấp gạch và đá cho các điện thờ Qubba gần đó, chúng vốn là được dành cho vị thánh của Sufi giáo. Trong giai đoạn đầu thế kỷ thứ 19, một lượng lớn gạch còn sót lại ở Soba đã được đem đi xây dựng Khartoum, thủ phủ mới của thời kỳ Sudan thuộc Thổ.

Chính quyền
Mặc dù thông tin về chính quyền của Alodia là rải rác, nó có thể tương tự với của Makuria. Người đứng đầu nhà nước là đức vua và theo al-Aswani thì ông ta cai trị giống như một vị quân chủ chuyên chế. Theo ghi chép thì ông ta có thể biến bất cứ thần dân nào thành nô lệ theo ý muốn của mình, họ không những không chống lại quyết định của ông ta mà còn phủ phục trước ông ta. Giống như ở Makuria, ngai vàng của Alodia được truyền lại theo mẫu hệ: con trai của chị em gái của đức vua chứ không phải con trai của đức vua mới là người kế vị ngai vàng.

Vương quốc được phân chia thành nhiều tỉnh nằm nằm dưới quyền của chính quyền trung ương đặt tại Soba. Dường như các phái viên của nhà vua đã cai quản những tỉnh này. Al-Aswani tuyên bố rằng tổng đốc của tỉnh al-Abwab ở phía bắc được nhà vua bổ nhiệm.Điều này tương tự với những gì Ibn Hawqal đã ghi lại ở khu vực châu thổ Gash, vùng đất này được cai trị bởi một Arabophone (Người nói tiếng Ả rập) được bổ nhiệm. Năm 1286, các sứ thần Mamluk đã được phái tới chỗ một số người cai trị ở miền Trung Sudan. Chúng ta chưa rõ liệu rằng những người cai trị này đã thực sự độc lập, hay vẫn còn nằm dưới quyền của vua Alodia. Nếu trường hợp thứ hai là đúng, điều này cho chúng ta hiểu được cách thức tổ chức lãnh thổ của vương quốc. Vị "Sahib" của al-Abwab dường như chắc chắn là đã độc lập. Ngoài al-Abwab, các vùng đất sau đây đã được đề cập: Al-Anag (có thể là Fazughli); Ari; Barah; Befal; Danfou; Kedru (có thể là đặt tên theo Kadero, một ngôi làng ở phía Bắc Khartoum); Kersa (vùng Gezira); và Taka (vùng đất xung quanh châu thổ Gash).

Nhà nước và nhà thờ ở Alodia gắn bó mật thiết với nhau, các vị vua Alodia có lẽ đã giữ vai trò là người bảo trợ cho nhà thờ.

Ghi chú

Chú thích

Trích dẫn

Nguồn

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Builders of forts. Did Meroitic rulers build fortifications? Fortified sites and politics in Upper Nubia during the fall of Meroe and rise of the Kingdom of Alwa
Soba. The Heart of Alwa

Lịch sử Nubia
Lịch sử Sudan
Nubia
Kitô giáo thời Trung cổ
Giáo hội Chính thống giáo Copt
Quốc gia châu Phi cổ đại
Quốc gia châu Phi trung cổ
Cựu quốc gia quân chủ Châu Phi
Hồi giáo trung cổ
Truyền bá Hồi giáo
Vương quốc Sahel


title: Tanioka Kumi

text:
là một nhà soạn nhạc và nghệ sĩ dương cầm người Nhật Bản. Sinh tại Hiroshima, Nhật Bản, cô ấy tốt nghiệp từ trường đại học Kobe với bằng biểu diễn âm nhạc và bắt đầu làm việc như một nhà soạn nhạc trò chơi điện tử vào năm 1998. Cô ấy đã tham gia nhà phát triển và nhà xuất bản trò chơi điện tử Square cùng năm đó, và làm việc trên 15 trò chơi cho họ trước khi rời đi để hoạt động như một nhà soạn nhạc độc lập vào năm 2010.

Kumi được biết đến nhiều nhất khi sáng tác cho series Final Fantasy Crystal Chronicles. Kumi có phong cách "âm nhạc thế giới", theo đó cô ấy kết hợp các nhạc cụ từ các nơi khác nhau trên thế giới thành một âm thanh gắn kết. Cô ấy cũng thích kết hợp âm nhạc piano vào các bản nhạc phim của mình, mà cô ấy thường tự biểu diễn, vì cô ấy đã từng thực hiện với tư cách là một phần của The Star Onion, một nhóm nhạc tập trung vào việc sắp xếp âm nhạc của Final Fantasy XI cũng như tại các buổi hòa nhạc khác nhau.

Tiểu sử

Đầu đời
Kumi sinh ra ở Hiroshima, Nhật Bản, nơi cô học nhạc và sáng tác khi còn đi học và thích nghe nhạc trò chơi điện tử khi em trai cô là một game thủ. Trong số các nhà soạn nhạc mà cô quen thuộc có các nhân viên của Square là Sakimoto Hitoshi, Uematsu Nobuo và Ito Kenji. Các nhà soạn nhạc cổ điển yêu thích của cô vào thời điểm đó là Piotr Paleczny và Uehara Hiromi. Tanioka theo học Đại học Kobe, nơi cô học nhạc và tham gia một dàn hợp xướng. Cô tốt nghiệp với bằng biểu diễn âm nhạc. Mặc dù cô ấy đã lên kế hoạch biểu diễn âm nhạc như một sự nghiệp, trong thời gian học đại học, cô ấy đã bắt đầu quan tâm đến việc sáng tác hơn là biểu diễn và sáng tác trò chơi điện tử vì những trải nghiệm thời thơ ấu của cô ấy. Sau khi tốt nghiệp, cô gia nhập Square (nay là Square Enix) với tư cách là một nhà soạn nhạc vào năm 1998.

Sự nghiệp
Điểm số đầu tiên của cô là nhạc phim The Fallen Angels năm 1998, của nhà phát triển Steel Hearts, cô đã sáng tác cùng Masaki Izutani. Cùng năm đó, cô gia nhập Square và sáng tác nhạc nền đầu tiên cho họ trong một trò chơi trong series Chocobo, Chocobo's Dungeon 2, với Kawakami Yasuhiro, Sekito Tsuyoshi và Ito Kenji. Tác phẩm thứ hai của cô trong loạt phim cũng là nhạc phim solo đầu tiên của cô, đó là Dice de Chocobo, một trò chơi điện tử chuyển thể từ một board game. Cô đã sáng tác cho hai dự án khác trong hai năm tiếp theo, All Star Pro-Wrestling cùng với Sekito Tsuyoshi, Fukui Kenichiro và Blue Wing Blitz do chính cô thực hiện. Vai trò sáng tác chính đầu tiên của cô là vào năm 2002, khi cô là một trong ba nhà soạn nhạc được chọn để viết nhạc phim cho Final Fantasy XI. Mặc dù cô ấy không đóng góp nhiều hơn một bài hát trong nhiều bản mở rộng của trò chơi, trong thời gian này, cô đã tham gia The Star Onion, một ban nhạc do các nhà soạn nhạc Square Enix sắp xếp và biểu diễn âm nhạc trong Final Fantasy XI. Nhóm đã phát hành hai album cho đến nay.

Sau Final Fantasy XI, Kumi trở lại series Chocobo để sắp xếp nhạc nền Dice de Chocobo của cô ấy cho bản làm lại của trò chơi, Chocobo Land: A Game of Dice. Tuy nhiên, sau đó, cô ấy đã sáng tác nhạc nền cho Final Fantasy Crystal Chronicles, dẫn đến việc cô ấy phải sáng tác nhạc phim cho năm trò chơi khác trong series. Giữa các trò chơi, cô ấy đã làm việc trên các bản nhạc phim cho Code Age Commanders, Code Age Brawls, Project Sylpheed, và Final Fantasy Fables: Chocobo's Dungeon. Vào ngày 28 tháng 2 năm 2010, Kumi tuyên bố rời Square Enix, theo sau một số nhà soạn nhạc Square Enix khác như Fukui Kenichiro, Nakano Junya và Hamauzu Masashi; cô tham gia vào nhóm của nhà soạn nhạc GE-ON-DAN cùng với nhiều nhà soạn nhạc khác như Junya. Năm 2011, cô trở thành một trong những thành viên sáng lập của Ringmasters, một nhóm các nghệ sĩ và nhà soạn nhạc không độc quyền trên toàn thế giới, mặc dù sau đó cô đã rời nhóm. Năm 2011, cô đã sáng tác nhạc cho truyện tương tác trên iOS, Snow White, The Ugly Duckling, và Hansel and Gretel, trước khi thành lập công ty độc lập của riêng mình, Riquismo, vào tháng 8 năm 2012. Riquismo không phải là một studio đầy đủ, và Kumi tiếp tục hoạt động độc lập. Kumi đã nói rằng cô ấy quyết định trở thành một nhà soạn nhạc tự do vì cô muốn viết cho nhiều đối tượng hơn. Kể từ khi thành lập, cô đã sáng tác nhạc cho Ragnarok Odyssey, cô đã viết nhạc độc lập với bất kỳ bản nhạc nào trước đó trong loạt Ragnarok, và MA.YU.MO.RI.

Không giống như nhạc phim của các trò chơi Final Fantasy được đánh số, không có bài hát nào từ Crystal Chronicles hoặc nhạc phim Chocobo xuất hiện trong bất kỳ album tổng hợp nào do Square Enix sản xuất. Các bài hát trong cả hai series cũng không xuất hiện trong bất kỳ buổi hòa nhạc chính thức nào của Final Fantasy, mặc dù "Morning Sky" từ nhạc phim Crystal Chronicles đã được phát trong buổi biểu diễn Games in Concert đầu tiên ở Utrecht, Hà Lan vào ngày 26 tháng 11 năm 2006. Nó được biểu diễn bởi Floor Jansen của ban nhạc After Forever và Metropole Orchestra.

Phong cách âm nhạc và ảnh hưởng
nhỏ|Kumi vào năm 2007
Phong cách đặc trưng của Tanioka Kumi, đặc biệt đối với các trò chơi Crystal Chronicles, là "âm nhạc thế giới". Cô ấy đã mô tả phong cách âm nhạc cho nhạc nền của Final Fantasy Crystal Chronicles là dựa trên "các nhạc cụ cổ". Nhạc nền sử dụng rộng rãi nhiều nhạc cụ thời trung cổ và phục hưng như máy ghi âm, kèn crumhorn và đàn lute, tạo cảm giác mộc mạc đặc biệt, đồng thời cũng tuân theo các thông lệ và phong cách âm nhạc thời trung cổ. Cô ấy nói rằng ý tưởng đến với cô ấy khi xem các hình minh họa về thế giới trò chơi, điều này đã cho cô ấy ý tưởng tạo ra "âm nhạc thế giới", nơi các bản nhạc sẽ "không [bị] giới hạn ở một quốc gia hoặc nền văn hóa nào". Cô ấy cảm thấy rằng các nhạc cụ cụ thể không nhất thiết phải gắn liền với một khu vực địa lý cụ thể và cố gắng xem, chẳng hạn, một nhạc cụ Ấn Độ và một nhạc cụ Celtic có thể hoạt động với nhau như thế nào.

Đối với nhạc phim Ring of Fates, Kumi đã cố gắng tập trung vào việc "tạo ra một cảnh quan mới có cùng bầu không khí". Cô quay lại sử dụng các nhạc cụ theo "cách thức dân tộc" một lần nữa trong việc sáng tác nhạc phim cho Echoes of Time. Phần trình diễn piano trong nhạc phim Ring of Fates do Kumi Tanioka thực hiện. Cô đã tự mình biểu diễn chứ không sử dụng một nghệ sĩ biểu diễn bên ngoài như hầu hết các bản nhạc phim của Final Fantasy đã thực hiện chủ yếu vì cô ấy "thích chơi piano", và chúng được thực hiện mà không có bất kỳ bản nhạc nào, thay vào đó cô ấy thích ngẫu hứng hơn. Cô đã học rất nhiều piano khi còn nhỏ và liệt kê piano và nhạc hợp xướng là những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến phong cách âm nhạc của cô. Cô ấy cũng tuyên bố đã bị ảnh hưởng bởi âm nhạc từ nhiều nền văn hóa khác nhau, như âm nhạc Indonesia, Ireland và Bali. Kumi đã biểu diễn trực tiếp tại một số sự kiện, bao gồm VanaCon theo chủ đề Final Fantasy XI năm 2011 hoặc Tokyo Game Show năm 2021 cho Final Fantasy Crystal Chronicles Remaster; cô thích biểu diễn trực tiếp vì cô cảm thấy nó kết nối cô ấy với phản ứng của người nghe đối với âm nhạc của cô, không giống như khi sáng tác, nơi cô chỉ có thể tưởng tượng phản ứng của khán giả khi nghe nhạc của mình.

Công việc

 Trò chơi điện tử

 The Fallen Angels (1998) – với Izutani Masaki
 Chocobo's Dungeon 2 (1998) – với Kawakami Yasuhiro, Sekito Tsuyoshi, và Ito Kenji
 Dice de Chocobo (1999)
 All Star Pro-Wrestling (2000) – với Sekito Tsuyoshi và Fukui Kenichiro
 Blue Wing Blitz (2001)
 Final Fantasy XI (2002) – với Mizuta Naoshi và Uematsu Nobuo
 Chocobo Land: A Game of Dice (2002)
 Final Fantasy Crystal Chronicles (2003) – với Iwasaki Hidenori
 Code Age Commanders (2005) – với Yamanaka Yasuhiro
 Code Age Brawls (2006)
 Project Sylpheed (2006) – với Nakano Junya, Fukui Kenichiro, Nishi Takahiro, và Ozaki Keigo
 Final Fantasy Crystal Chronicles: Ring of Fates (2007)
 Final Fantasy Fables: Chocobo's Dungeon (2008) – với Mizuta Naoshi, Nakano Junya, Hamauzu Masashi, Ito Kenji, Kawashima Ai, và Takahashi Yuzo
 Final Fantasy Crystal Chronicles: My Life as a King (2008)
 Final Fantasy Crystal Chronicles: Echoes of Time (2009)
 Final Fantasy Crystal Chronicles: My Life as a Darklord (2009)
 Final Fantasy Crystal Chronicles: The Crystal Bearers (2009) – với Iwasaki Hidenori và Yamazaki Ryo
 Mario Sports Mix (2010) – với Soken Masayoshi
 Half-Minute Hero: The Second Coming (2011) – với một số người khác
 Harvest Moon: A New Beginning (2012)
 Ragnarok Odyssey (2012)
 MA.YU.MO.RI (2013)
 Super Smash Bros. for Nintendo 3DS and Wii U (2014) – sắp xếp với một số người khác
 Kakuriyo no Mon (2015) – (Chỉ sáng tác "神代より伝わりし伝承")
 Airship Q (2015)
 Super Smash Bros. Ultimate (2018) – sắp xếp với một số người khác
 Hyrule Warriors: Age of Calamity (2020) – với một số người khác
 Minecraft: Caves & Cliffs (2021) - với Lena Raine

Tham khảo

Sinh năm 1974
Nhà soạn nhạc Nhật Bản
Nhân vật còn sống
Nhà soạn nhạc video game


title: Spilosoma intermedia

text:
Spilosoma intermedia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spilosoma


title: Mathilde-Amivi Petitjean

text:
Mathilde-Amivi Petitjean (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1994) là một vận động viên trượt tuyết băng đồng thi đấu cho Togo. Cô từng thi đấu cho Togo tại Thế vận hội Mùa đông 2014 trong cuộc đua cổ điển 10 km. Petitjean kết thúc ở vị trí thứ 68 trong cuộc đua duy nhất của cô trong số 75 đối thủ cạnh tranh, gần mười phút sau người chiến thắng Justyna Kowalczyk của Ba Lan. Petitjean hy vọng rằng sự xuất hiện của cô sẽ giúp truyền cảm hứng cho giới trẻ châu Phi tham gia các môn thể thao mùa đông.

Petitjean được sinh ra ở Togo, với mẹ là người Togo. Cô đã được Liên đoàn trượt tuyết Togo liên lạc vào tháng 3 năm 2013 qua Facebook để thi đấu cho đất nước tại Thế vận hội Mùa đông. Petitjean đã sống phần lớn cuộc đời của mình ở Haute-Savoie, Pháp, nơi cô học trượt tuyết.

Cô cầm cờ Togo tại lễ khai mạc.

Cô thi đấu cho Pháp cho đến khi chuyển sang thi đấu cho Togo.

Vào tháng 10 năm 2021, Mathilde Petitjean là ứng cử viên của Ủy ban Vận động viên IOC.

Xem thêm
 Togo tại Thế vận hội Mùa đông 2014

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1994


title: Euxoa turris

text:
Euxoa turris là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Funke Opeke

text:
Funke Opeke là một kỹ sư điện người Nigeria, người sáng lập Main Street Technologies và Giám đốc điều hành của Công ty Cáp Main One, một công ty dịch vụ truyền thông có trụ sở tại bang Lagos, phía tây nam Nigeria.

Giáo dục và đời đầu
Opeke có bằng Cử nhân và thạc sĩ về Kỹ thuật Điện của Đại học Obafemi Awolowo và Đại học Columbia. Sau khi tốt nghiệp ở Đại học Columbia, cô tiếp tục với sự nghiệp về CNTT tại Hoa Kỳ với tư cách là giám đốc điều hành với bộ phận buôn bán của Verizon Communications tại thành phố New York. Năm 2005, cô gia nhập MTN Nigeria với tư cách là giám đốc kỹ thuật (CTO). Cô từng là cố vấn tại Transcorp và giám đốc điều hành của NITEL trong một thời gian ngắn.

Cáp MainOne
Sau khi quay trở lại Nigeria, Funke Opeke bắt đầu với MainOne  vào năm 2008 khi cô nhận thấy kết nối internet thấp ở Nigeria. MainOne là nhà cung cấp dịch vụ và giải pháp mạng  của Tây Phi. Tàu ngầm đầu tiên thuộc sở hữu tư nhân, tiếp cận mở 7.000 km dưới biển kéo dài từ Bồ Đào Nha đến Nam Phi với các cuộc đổ bộ dọc theo tuyến đường ở Accra, Ghana và Lagos, Nigeria.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chinh thưc
 Diamond Woman's Women of Vision

Nhân vật còn sống


title: Obtusipalpis albidalis

text:
Obtusipalpis albidalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Obtusipalpis


title: Scoparia pallidula

text:
Scoparia pallidula là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

P


title: Memory Phiri

text:
Memory Phiri (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá của hiệp hội bóng đá Zambia. Cô hiện đang chơi bóng cho đội Đại học bang Tây Nam Oklahoma ở Hoa Kỳ.

Sự nghiệp cấp Câu lạc bộ
Sau khi chơi cho trường trung học ở Lusaka, cô gia nhập Đội bóng đá nữ Buffaloes từ năm 2013 đến 2014, đội bóng mà cô đã ghi được 42 bàn thắng sau 30 lần ra sân. Vào năm 2015, cô được cung cấp một học bổng để nghiên cứu y học tại Đại học Bắc Oklahoma ở Hoa Kỳ. Cô chơi cho trường đại học từ 2015 đến 2016, nơi cô đã ghi được 31 bàn thắng sau 31 lần ra sân.

Đại học bang Tây Nam Oklahoma (SWOSU) đã trao cho Memory Phỉi danh hiệu Tiền đạo trong tuần của Hội nghị Mỹ vĩ đại (tức là tuần hai tháng 10 năm 2018), và chiến thắng danh hiệu này hai lần trong mùa giải 2018.

Sự nghiệp Quốc tế
Cô được mời tham gia các thử nghiệm cho đội U17 của Bóng đá nữ Zambia và sau đó được chọn tham dự một giải đấu ở Thụy Điển nơi cô đã ghi bàn từ một cú đá chổng ngược. Từ màn trình diễn ấn tượng đó, cô nhận được lời kêu gọi triệu tập tham gia đội tuyển quốc gia cho vòng loại World Cup U17 Bóng đá nữ. Cô là một trong các cầu thủ đại diện cho Zambia tham gia World Cup FIFA U17 Bóng đá nữ 2014 tổ chức tại Costa Rica. Trong giải đấu này, đội tuyển Zambia chỉ giành chiến thắng một trong ba trận đấu trong lần đầu tiên tham gia.

Tham khảo

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nữ Zambia
Người Zambia


title: Pidonia maculithorax

text:
Pidonia maculithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pidonia


title: Asmate cincta

text:
Asmate cincta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Asmate


title: Asmate punctata

text:
Asmate punctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Asmate


title: Onthophagus dicranocerus

text:
Onthophagus dicranocerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

D


title: Giảm bạch cầu trung tính

text:
Giảm bạch cầu trung tính là nồng độ bạch cầu trung tính thấp (một loại tế bào bạch cầu) trong máu. Bạch cầu trung tính chiếm phần lớn các tế bào bạch cầu lưu hành và đóng vai trò phòng vệ chính để chống lại nhiễm trùng bằng cách tiêu diệt vi khuẩn, các mảnh vi khuẩn và virut liên kết với immunoglobulin trong máu. Những người bị giảm bạch cầu trung tính dễ bị nhiễm vi khuẩn và nếu không được chăm sóc y tế kịp thời, tình trạng này có thể trở nên nguy hiểm đến tính mạng (nhiễm trùng huyết trung tính).

Giảm bạch cầu trung tính có thể được chia thành bệnh bẩm sinh và bệnh mắc phải, với giảm bạch cầu bẩm sinh nghiêm trọng (SCN) và giảm bạch cầu trung tính theo chu kỳ chiếm ưu thế và chủ yếu là do đột biến dị hợp tử trong gen ELane (bạch cầu đa nhân trung tính). Giảm bạch cầu trung tính có thể là cấp tính (tạm thời) hoặc mãn tính (kéo dài). Thuật ngữ này đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau với " giảm bạch cầu " ("thâm hụt số lượng tế bào bạch cầu").

Dấu hiệu và triệu chứng
Các dấu hiệu và triệu chứng của giảm bạch cầu bao gồm sốt, nuốt đau, đau nướu, áp xe da và viêm tai giữa. Những triệu chứng này có thể tồn tại vì những người bị giảm bạch cầu thường bị nhiễm trùng.

Trẻ có thể có dấu hiệu cáu kỉnh và bú kém. Ngoài ra, hạ huyết áp cũng đã được quan sát thấy ở những người bị tình trạng này.

Tham khảo

Bệnh tự miễn
Bạch cầu
Máu


title: Anisodes dicycla

text:
Anisodes dicycla là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

D
D


title: Euxoa personata

text:
Euxoa personata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euxoa


title: Takahashi Satoshi

text:
Satoshi Takahashi (sinh ngày 11 tháng 3 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Satoshi Takahashi đã từng chơi cho Yokohama FC.

Tham khảo

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Yokohama FC


title: Paul Berry (cầu thủ bóng đá, sinh 1958)

text:
Paul Berry, (sinh ngày 8 tháng 4 năm 1958), là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu cho Oxford United và Witney United. Ông cũng có một thời gian ngắn thi đấu ở Norwich City trước khi gia nhập thi đấu toàn thời gian tại Oxford.

Sau khi giải nghệ, ông dẫn dắt Ardley United, Carterton, Bicester Town và Abingdon Town.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rage Online Profile

Sinh năm 1958
Cầu thủ bóng đá Oxford United F.C.
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Vận động viên Oxford
Cầu thủ bóng đá Witney Town F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Tiền vệ bóng đá
Huấn luyện viên bóng đá Anh
Huấn luyện viên Ardley United F.C.
Huấn luyện viên Carterton F.C.
Huấn luyện viên Bicester Town F.C.
Huấn luyện viên Abingdon Town F.C.


title: Người Muisca

text:
Người Muisca (còn gọi là Chibcha) là một dân tộc da đỏ bản địa Nam Mỹ và chủ nhân của nền văn hóa của Altiplano Cundiboyacense ở Colombia, họ đã thành lập Liên minh Muisca trước cuộc chinh phục của Tây Ban Nha. Người dân Muisca nói tiếng Muysccubun là một ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Chibchan, còn được gọi là Muysca và Mosca. Họ đã chạm trán với những kẻ chinh phục (Conquistador) do Đế chế Tây Ban Nha cử đến vào năm 1537 tại thời điểm diễn ra cuộc chinh phạt. Các nhóm nhỏ của người Muisca hầu hết được khẳng định lòng trung thành của họ với ba nhà cai trị vĩ đại gồm: Zipa hay Hoa hay Zaque trú ngự ở Hunza đã cai trị một lãnh thổ gần như bao phủ Boyacá và nam Santander ở phía nam và đông bắc hiện đại; nhà cai trị Psihipqua trú ngự ở Muyquytá và bao gồm hầu hết Cundinamarca hiện đại, phía tây Llanos; và nhà cai trị Iraca nhà lãnh đạo tinh thần tôn giáo của Suamox và vùng đông bắc hiện đại Boyacá và tây nam Santander. Kiến thức về các sự kiện cho đến năm 1450 chủ yếu bắt nguồn từ bối cảnh thần thoại, nhưng nhờ Biên niên sử Tây Ấn có những mô tả về giai đoạn cuối cùng của lịch sử Muisca, trước khi người Tây Ban Nha đến.

Lãnh thổ của người Muisca trải rộng trên diện tích khoảng 25.000 km2 (9.700 dặm vuông Anh) từ phía bắc Boyacá đến Sumapaz Páramo và từ các đỉnh đến phần phía tây của Dãy núi phía Đông. Lãnh thổ của họ giáp với các vùng đất của Panche ở phía tây, Muzo ở phía tây bắc, Guane ở phía bắc, Lache ở phía đông bắc, Achagua ở phía đông và Sutagao ở phía nam. Vào thời điểm người Tây Ban Nha xâm lược, khu vực này có dân số đông, mặc dù số lượng cư dân chính xác vẫn chưa được biết. Các ước tính khác nhau từ 500.000 đến hơn 3 triệu dân. Nền kinh tế của họ dựa trên nông nghiệp, khai thác muối, thương mại, gia công kim loại và sản xuất. Do nằm dưới sự thuộc địa của Tây Ban Nha, dân số của Muisca đã giảm mạnh và hòa nhập vào dân số nói chung. Hậu duệ của ngừoi Muisca thường được tìm thấy ở các đô thị nông thôn bao gồm Cota, Chiaa, Tenjo, Suba, Engativá, Tocancipá, Gachancipá và Ubaté Một cuộc điều tra dân số của Bộ Nội vụ năm 2005 báo cáo có tổng cộng 14.051 người Muisca ở Colombia. Những người đóng góp quan trọng cho kiến thức về Muisca là người chinh phục chính của họ, Gonzalo Jiménez de Quesada là nhà thơ, người lính và linh mục người Tây Ban Nha Juan de Castellanos (thế kỷ 16); giám mục Lucas Fernández de Piedrahita và Franciscan Pedro Simón (thế kỷ 17); và Javier Ocampo López và Gonzalo Correal Urrego (gần đây).

Chú thích

Tham khảo

  Université de Montréal.

 Friede, Juan 1961: Los chibchas bajo la dominación española (tr.en. The Chibcha People under the Spaniard Rule). Bogotá: La Carreta

 González de Pérez, María Stella 1987: Diccionario y Gramática Chibcha (Chibchan Dictionary and Grammar). Manuscrito anónimo de la Biblioteca Nacional de Colombia. Bogotá: Instituto Caro y Cuervo
 Enciclopedia de Colombia a su alcance Espasa Siglo (Colombian Encyclopedia within reach – Espasa Century). Tomo 1 Bogotá, Colombia 2003
 Hernández Rodríguez Guillermo 1949: De los Chibchas a la Colonia y la República (tr.en. From the Chibcha People to the Colony to the Republic). Bogotá: Ediciones Paraninfo, 1991
 Historia de Colombia (tr.en. History of Colombia). Tomo 1 Zamora Editores, Bogotá, Colombia 2003
 Gran Enciclopedia de Colombia Tematica. Tomos 1 y 11 Círculo de Lectores, Bogotá, Colombia 1994
 Fundación Misión Colombia: Historia de Bogota, Conquista y Colonia. Tomo 1 Salvat-Villegas editores, Bogotá, Colombia 1989

 Londoño, Eduardo 1998: Los muiscas: una reseña histórica con base en las primeras descripciones. Bogotá: Museo del Oro
 Llano Restrepo, María Clara y Marcela Campuzano 1994: La Chicha, una bebida fermentada a través de la historia. Bogotá: Instituto Colombiano de Antropología

 Tovar Pinzón, Hermes 1980: La formación social chibcha. Bogotá. CIEC
Nam Mỹ


title: Tiếng Ewe

text:
Tiếng Ewe (Èʋe hoặc Èʋegbe ) là ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Niger-Congo được nói ở Togo và đông nam Ghana bởi khoảng 4,5 triệu người (ngôn ngữ thứ nhất) và hơn một triệu người (ngôn ngữ thứ hai). Tiếng Ewe là thành viên nhóm ngôn ngữ Gbe (bao gồm tiếng Fon ở Bénin). Giống nhiều ngôn ngữ châu Phi, tiếng Ewe là ngôn ngữ có thanh điệu.

Học giả người Đức gốc Phi Diedrich Hermann Westermann đã xuất bản nhiều từ điển và ngữ pháp tiếng Ewe và một số ngôn ngữ Gbe khác. Các nhà ngôn ngữ học khác đã có nghiên cứu tiếng Ewe và các ngôn ngữ liên quan chặt chẽ khác bao gồm Gilbert Ansre (thanh điệu, cú pháp), Herbert Stahlke (hình thái, thanh điệu), Nick Clements (thanh điệu, cú pháp), Roberto Pazzi (nhân chủng học, từ điển học), Felix K. Ameka (ngữ nghĩa học, ngôn ngữ học nhận thức), Alan Stewart Duthie (ngữ nghĩa, ngữ âm), Hounkpati B. Capo (phát âm, ngữ âm), Enoch Aboh (cú pháp) và Chris Collins (cú pháp).

Phương ngữ
Một số phương ngữ thường gộp vào tiếng Ewe ('Vhe') là Aŋlɔ, Tɔŋu (Tɔŋgu), Avenor, Agave, Evedome, Awlan, Gbín, Pekí, Kpándo, Vhlin, Hó, Avɛ́no, Vo, Kpelen, Vɛ́, Danyi, Agu, Fodome, Wancé, Wací, Adángbe (Capo).

Tình trạng
Tiếng Ewe là ngôn ngữ quốc gia của Togo và Ghana.

Nguồn tham khảo

Tài liệu

 Ansre, Gilbert (1961) The Tonal Structure of Ewe. MA Thesis, Kennedy School of Missions of Hartford Seminary Foundation.
 Ameka, Felix Kofi (2001) 'Ewe'. In Garry and Rubino (eds.), Fact About the World's Languages: An Encyclopedia of the World's Major Languages, Past and Present, 207-213. New York/Dublin: The H.W. Wilson Company.
 Clements, George N. (1975) 'The logophoric pronoun in Ewe: Its role in discourse', Journal of West African Languages 10(2): 141-177
 Collins, Chris. (1993) Topics in Ewe Syntax. Doctoral Dissertation, MIT.
 Capo, Hounkpati B.C. (1991) A Comparative Phonology of Gbe, Publications in African Languages and Linguistics, 14. Berlin/New York: Foris Publications & Garome, Bénin: Labo Gbe (Int).
 Pasch, Helma (1995) Kurzgrammatik des Ewe Köln: Köppe.
 Westermann, Diedrich Hermann (1930) A Study of the Ewe Language London: Oxford University Press.

Liên kết ngoài

 Basic Ewe for foreign students  Institut für Afrikanistik der Universität zu Köln
 https://web.archive.org/web/20111118234109/http://www.uni-koeln.de/phil-fak/afrikanistik/sprachen/ewe/ Ewe being taught at University of Cologne (Institute for African Studies Cologne)
 Ewe Basic Course  by Irene Warburton, Prosper Kpotufe, Roland Glover, and Catherine Felten (textbook in Portable Digital Format and audio files in MP3 format) at Indiana University Bloomington's Center for Language Technology and Instructional Enrichment (CELTIE).
 Articles on Ewe (Journal of West African Languages)
 The Ewe language at Verba Africana
 Ewe alphabet and pronunciation page at Omniglot
 Free virtual keyboard for Ewe language at GhanaKeyboards.Com
  Recordings of Ewe being spoken.
 My First Gbe Dictionary Online Gbe(Ewe)-English Glossary
 PanAfriL10n page
 Ewe IPA
 Ewe online grammar; in French. Apparently the text of Grammaire ev̳e: aide-mémoire des règles d'orthographe de l'ev̳e by Kofi J. Adzomada, 1980.
 Nuseline's Ewe-English Dictionary
 Biblia Le Internet Dzi; online bible in Ewe language by Jehovah's Witnesses

Ngôn ngữ chủ-động-tân
Ngôn ngữ tại Togo
Ngôn ngữ tại Ghana
Ngữ hệ Niger-Congo


title: Phrixocomes steropias

text:
Phrixocomes steropias là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phrixocomes


title: Mir Zakah

text:
Mir Zakah  là ngôi làng ở huyện Mirzaka, tỉnh Paktia miền đông Afghanistan, và nằm trên tuyến đường bộ hành cũ từ Ghazni đến Gandhara.

Hai trong số những kho tiền xu cổ xưa lớn nhất từng được chứng thực, được phát hiện tại làng này vào năm 1947 và 1992. Các kho này tích trữ chứa hơn nửa triệu đồng xu được đánh dấu bằng đục lỗ có niên đại từ cuối thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên đến thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, chứa các đồng xu có hình dạng thanh uốn cong và được đánh dấu bằng đục lỗ Ấn Độ thời cổ đại, Hy Lạp, Hy Lạp-Bactria, Ấn Độ-Hy Lạp, Ấn Độ-Scythia, tiền xu nguồn gốc Ấn Độ-Parthia và Kushana. Những đồ tích trữ này đều bị cướp bóc trong những năm sau đó, và được bày bán công khai vào tháng 2 năm 1994 tại chợ Peshawar. Ngôi làng gây ra vụ tranh cãi về Mề Đay Alexander được cho là đến từ kho báu cướp được tại Mir Zakah giữa năm 1992 và 1993.

Tham khảo

Khu dân cư ở Paktia
Làng ở Afghanistan


title: Helictopleurus perpunctatus

text:
Helictopleurus perpunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Helictopleurus


title: Cephalopholis panamensis

text:
Cephalopholis panamensis là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1876.

Từ nguyên
Từ định danh được đặt theo tên gọi của quốc gia Panama, nơi có vùng biển mà mẫu định danh được thu thập.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. panamensis được phân bố dọc bờ Đông Thái Bình Dương, từ vịnh California trải dài đến Ecuador, bao gồm các hòn đảo, quần đảo ngoài khơi như quần đảo Marías, quần đảo Revillagigedo, quần đảo Galápagos, đảo Malpelo và đảo Cocos.

C. panamensis sống tập trung trên rạn viền bờ và bờ biển đá đến ít nhất là 80 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. panamensis là 39 cm. Cá trưởng thành có màu nâu xám với các vạch đen bao quanh cơ thể. Đầu có nhiều chấm cam, sau mắt có một đốm lớn màu lục sẫm. Vây lưng mềm có sọc trắng dọc gốc vây. Cá con màu lam xám, gáy và vùng lưng trước có màu vàng lục. Đầu có nhiều đốm cam. Vây đuôi có viền đen.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 48–49.

Sinh học
Thức ăn của C. panamensis là các loài cá nhỏ và và động vật giáp xác.

C. panamensis là loài lưỡng tính tiền nữ và có thể sống đến 11 năm. Mùa sinh sản diễn ra vào lúc trăng tròn từ tháng 5 đến tháng 9, đỉnh điểm là vào tháng 7 đến tháng 8 ở vịnh California.

Thương mại
C. panamensis từ lâu đã được coi là một loài có giá trị thương mại thấp với sản lượng khai thác chủ yếu đến từ hoạt động câu cá giải trí và đánh bắt thủ công.

Tham khảo

P
Cá Thái Bình Dương
Cá México
Cá Costa Rica
Cá Panama
Cá Colombia
Cá Ecuador
Động vật được mô tả năm 1876


title: Ogawa Masaki

text:
Masaki Ogawa (sinh ngày 3 tháng 4 năm 1975) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Masaki Ogawa đã từng chơi cho Kashima Antlers, Kyoto Purple Sanga, Cerezo Osaka, Shonan Bellmare, Mito HollyHock, Thespa Kusatsu, Zweigen Kanazawa và FC Osaka.

Tham khảo

Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Cerezo Osaka


title: Hyponerita rhodocraspis

text:
Hyponerita rhodocraspis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyponerita


title: Nifurtoinol

text:
Nifurtoinol (rINN, tên thương mại Urfadyn) là một loại kháng sinh trị liệu nitrofuran được sử dụng trong điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu.

Nó còn được gọi là "hydroxymethylnitrofurantoin".

Tham khảo

Bài viết chứa mã định danh InChI đã thay đổi


title: Gái dâm

text:
Gái dâm là người con gái có ham muốn tình dục lớn.

Trong tiếng Anh
Từ slut trong tiếng Anh là một thuật ngữ cho một người phụ nữ hoặc cô gái được coi là có đạo đức tình dục lỏng lẻo hoặc người quan hệ tình dục bừa bãi. Nó thường được sử dụng như một sự xúc phạm, sỉ nhục tình dục (sexual slur) hoặc thuật ngữ xúc phạm (chê bai). Ban đầu nó có nghĩa là "một người phụ nữ bẩn thỉu, cẩu thả", và hiếm khi được dùng để chỉ đàn ông, thường yêu cầu làm rõ bằng cách sử dụng thuật ngữ cade, rake, man whore, himbo, womanizer, player, stud hoặc male slut.

Việc sử dụng từ slut lần đầu tiên được ghi lại là một tham chiếu đến một người đàn ông, trong The Canterbury Tales của Geoffrey Chaucer, trong đó anh ta đang đề cập đến sự xuất hiện không gọn gàng của người đàn ông.

Slut-shaming là một thuật ngữ liên quan, đề cập đến hành động thu hút sự chú ý đến hành vi lăng nhăng của một người với mục đích xấu hổ về mặt xã hội. Từ cuối thế kỷ 20, đã có những nỗ lực để cải tạo từ này, được minh họa bằng nhiều cuộc diễu hành SlutWalk khác nhau, và một số cá nhân nắm lấy danh hiệu này như một nguồn tự hào.

Xem thêm

 Đa phu
 BDSM

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ngôi nhà ngẫu nhiên, Lời của ngày Maven: "Slut"

Từ tiếng Anh
Tiếng lóng cho phụ nữ
Thuật ngữ khiêu dâm
Tiếng lóng tình dục
Tình dục ngẫu nhiên
Định kiến liên quan đến giới tính hoặc tình dục


title: Stilbia turatii

text:
Stilbia turatii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stilbia


title: Elula Perrin

text:
Elula Perrin (31 tháng 3, 1929, Hà Nội – 22 tháng 5, 2003, Paris) là nhà văn người Pháp gốc Việt.

Năm 1969, bà và Aimée Mori thành lập Katmandou, câu lạc bộ đêm đầu tiên cho phụ nữ ở Paris. Nó đóng cửa vào năm 1989.

Tác phẩm
 Les Femmes préfèrent les femmes, Ramsay, Paris, 1977 ; J'ai lu, 1985 ; Double interligne, Paris, 1997 ; la Cerisaie, Paris, 2002.
 Tant qu'il y aura des femmes, Ramsay, Paris, 1978.
 Alice au pays des femmes, Ramsay, Paris, 1980.
 Mousson de femmes, Ramsay, 1985 ; la Cerisaie, Paris, 2003 (préface de Josée Dayan).
 Pour l'amour des femmes, Ramsay, Paris, 1995.
 L'Eurasienne, Paris, Editions Osmondes, 1997.
 Va y avoir mistral, elles ne sont pas toutes gentilles, Paris, Double interligne, 1999.
 Bulles et noctambules : histoire de la nuit au féminin, Double interligne, Paris, 2000.
 Révolte des amours mortes (elle préfère toujours les femmes), Paris, la Cerisaie, 2003.
 cùng Louna Borca, Un amour, deux femmes, Paris, la Cerisaie, 2004.

Chú thích

Sinh năm 1929
Mất năm 2003
Người Pháp gốc Việt
Nhà văn Việt Nam
Người LGBT từ Việt Nam


title: Đa phu thê

text:
Đa phu thê hay phức hôn là hôn nhân với nhiều hơn một người phối ngẫu. Khi một người lấy nhiều hơn một vợ trong cùng một thời điểm sẽ được gọi là đa thê. Khi một người lấy nhiều hơn một chồng trong cùng một thời điểm sẽ được gọi là đa phu. Nếu hôn nhân gồm nhiều chồng và vợ sẽ được gọi là kết hôn nhóm.

Sách

Tham khảo

Đa phu thê
Hôn nhân


title: Mesoleptus coarctatus

text:
Mesoleptus coarctatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleptus


title: Tấn công hạ cấp

text:
Tấn công hạ cấp () là một hình thức tấn công vào hệ thống máy tính hoặc giao thức truyền thông làm cho nó từ bỏ một phương thức hoạt động chất lượng cao (ví dụ như một kết nối được mã hóa) để dùng một phương thức hoạt động cũ và kém chất lượng hơn (ví dụ như văn bản rõ ràng) thường được cung cấp cho khả năng tương thích ngược (backward compatibility) với các hệ thống cũ hơn. Một ví dụ về lỗ hổng như vậy đã được tìm thấy trong OpenSSL cho phép kẻ tấn công đàm phán việc sử dụng một phiên bản TLS thấp hơn giữa máy khách và máy chủ. Đây là một trong những loại phổ biến nhất của các cuộc tấn công hạ cấp.

Các cuộc tấn công hạ xuống thường được thực hiện như là một phần của man-in-the-middle attack và có thể được sử dụng như là một cách để cho phép một cuộc tấn công mã hoá mà nếu không không thể thực hiện được. Các cuộc tấn công hạ cấp là một vấn đề thường xảy ra với các giao thức SSL / TLS; ví dụ của các cuộc tấn công như vậy bao gồm các cuộc tấn công POODLE.

Loại bỏ khả năng tương thích ngược thường là cách duy nhất để ngăn chặn các cuộc tấn công hạ cấp.

Chú thích

Bảo mật mạng máy tính


title: Trichosilia boreana

text:
Trichosilia boreana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichosilia


title: Nhóm con giao hoán tử

text:
Trong toán học, cụ thể hơn là đại số trừu tượng, nhóm con giao hoán tử (hay nhóm dẫn xuất) của một nhóm là nhóm con sinh bởi tất cả các giao hoán tử của nhóm đó. Nhóm con giao hoán tử của một nhóm  thường được ký hiệu là . (nói chung, ký hiệu  thường chỉ nhóm con sinh bởi tập hợp .)

Ví dụ

 Nhóm con giao hoán tử của một nhóm abel  là nhóm con tầm thường, bởi mọi giao hoán tử đều bằng với phần tử đơn vị.

Abel hóa

 Nhóm thương  là một nhóm abel. Nó được gọi là abel hóa (abelianization) của nhóm , và thường được ký hiệu là
 Nếu  là một nhóm con chuẩn tắc của , nhóm thương  là nhóm abel khi và chỉ khi . (một cách trực giác,  "hủy" các phần tử trong ; nếu ta muốn nó là Abel, nó phải hủy tất cả các giao hoán tử, tức là  phải là một tập con của , mà  là một nhóm con, nên ).
 Mọi đồng cấu nhóm  từ  vào một nhóm abel  đều phân tách qua , tức là tồn tại  sao cho , với  là phép chiếu chuẩn tắc.

Chuỗi dẫn xuất
Chuỗi dẫn xuất của  là một dãy các nhóm  được định nghĩa bởi

Một nhóm là giải được khi và chỉ khi dãy dẫn xuất là dãy dừng tầm thường, tức là .

Chuỗi tâm
Chuỗi tâm dưới của  là một dãy các nhóm  được định nghĩa bởi

Chuỗi tâm trên của  là một dãy các nhóm  được định nghĩa bởi

Nhân hoàn hảo

 Một nhóm  được gọi là hoàn hảo nếu .
 Nhân hoàn hảo của một nhóm  là nhóm con hoàn hảo tối đại của . Nó tồn tại và duy nhất.
 Nhân hoàn hảo của một nhóm giải được hay của một nhóm tự do là tầm thường.

Xem thêm

 Nhóm giải được
 Nhóm lũy linh

Chú thích

Tham khảo

 Fraleigh, John B. (2014). A First Course in Abstract Algebra (ấn bản 7). Pearson. ISBN 978-1-292-02496-7
 Lang, Serge (2002), Algebra, Graduate Texts in Mathematics, Springer, ISBN 0-387-95385-X
 Lathsamivong Kikeo (2011), Tâm và nhóm con giao hoán tử của một số lớp nhóm, Luận văn thạc sĩ toán học
 Wan, Zhexian; Shi, Sheng-Ming (1996). Group Theory in China. Springer Science & Business Media, ISBN 9780792339892.

Lý thuyết nhóm


title: Xanthorhoe deflorata

text:
Xanthorhoe deflorata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Isochromodes beon

text:
Isochromodes beon là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Isochromodes


title: Diplurodes illepidaria

text:
Diplurodes illepidaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Diplurodes


title: Spilosoma vulpinaria

text:
Spilosoma vulpinaria là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Spilosoma


title: Tiracola sacca

text:
Tiracola sacca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tiracola


title: Bertula bisectalis

text:
Bertula bisectalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bertula
Động vật được mô tả năm 1915


title: Lê Hoàng Diệp Thảo

text:
Lê Hoàng Diệp Thảo là một nữ doanh nhân, nữ tướng cà phê Việt Nam. Bà là đồng sáng lập Tập đoàn Trung Nguyên và trực tiếp điều hành Tập đoàn này từ năm 1998 - 2014. Bà có công lớn trong việc đưa Trung Nguyên và G7 trở thành thương hiệu cà phê hàng đầu Việt Nam và vươn ra thế giới.

Hiện nay, bà là người sáng lập và điều hành thương hiệu cà phê King Coffee, dưới sự dẫn dắt của bà, thương hiệu King Coffee đã có mặt tại hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Nga, UAE v.v…

Bà đang cho triển khai 2 dự án lớn cho cộng đồng là Women Can Do hướng tới hỗ trợ 100,000 phụ nữ khởi nghiệp năm 2025  và Happy Farmers với mục đích mang đến đời sống tốt đẹp hơn cho bà con nông dân trồng cà phê ở Tây Nguyên.

Tháng 12/2021, tại Dubai Expo 2020, bà ra mắt tự truyện truyền cảm hứng mang tên The Queen of King Coffee (dịch: Nữ hoàng của King Coffee) - cuốn sách chia sẻ về kinh nghiệm quản lý và kinh doanh thực tế của bà Diệp Thảo với tư cách là người sáng lập và giám đốc điều hành của King Coffee, nguồn cảm hứng cho tất cả phụ nữ và doanh nhân trẻ có ước mơ thành công trong kinh doanh. Sách phiên bản tiếng Anh đang được bán trên Amazon (https://www.amazon.com/Queen-King-Coffee-Hoang-Diep-ebook/dp/B09P12DFRX)

Với những đóng góp cho xã hội và ngành cà phê, năm 2020, bà Lê Hoàng Diệp Thảo đã được tạp chí Global Brands Magazine (UK) trao tặng giải thưởng “Most Admired CEO in Vietnam” (CEO được ngưỡng mộ nhất tại Việt Nam) trong lĩnh vực Food & Beverage. Cũng trong năm 2020, bà được bầu vào vị trí Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA) khóa IX (2017-2020). Năm 2022, bà được tạp chí Global Business Review của UAE bầu chọn là “Doanh nhân Việt Nam của năm 2022”.

Năm 2023, bà được Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC bầu chọn là “Top 50 GLOBAL Professional & Career Women”.

Tiểu sử

Sinh ra và lớn lên trong gia đình có điều kiện về kinh tế tại Gia Lai, sau khi tốt nghiệp vào năm 1994, bà vào làm việc tại Tổng đài 108 của Bưu điện tỉnh Gia Lai. Thông qua cuộc điện thoại giải đáp trên tổng đài, bà và ông Đặng Lê Nguyên Vũ khi đó đang là sinh viên Y khoa có cơ duyên gặp gỡ nhau. Tình yêu của hai người “đơm hoa” từ niềm đam mê bất tận của cả hai đối cà phê và “kết trái” bằng một gia đình hạnh phúc với 4 người con đẹp như thiên thần.

Bà Diệp Thảo chính là người đã đồng hành và hỗ trợ ông Vũ (khi đó đang là người yêu) trong quá trình lên ý tưởng và thực thi kế hoạch thành lập Trung Nguyên (1996).

Khi Trung Nguyên thất bại nghiêm trọng tại Long Xuyên (1997), bà Diệp Thảo đã đính hôn cùng ông Vũ để thuyết phục gia đình mình rót vốn vào cứu Trung Nguyên. Năm 1998, hai người kết hôn, và sau đó chuyển về sống tại Sài Gòn.

Khởi đầu với nhiều khó khăn là thế, nhưng với tình yêu và sự nghiệp đang trên đà phát triển, bà vẫn chấp nhận cùng chồng vượt qua mọi trở ngại để đi đến thành công. Bắt đầu gầy dựng lại Trung Nguyên với hơn 15 nhân viên sau thất bại ở Long Xuyên, người vợ trẻ phải lao vào cùng chồng giải quyết từng việc một, từ tài chính, con người đến các mối quan hệ làm ăn liên quan.

Xây dựng "đế chế" cà phê Trung Nguyên
Ngày 20/8/1998, bà cho mở quán cà phê đầu tiên tại ngay chính ngôi nhà của mình tại 587 Nguyễn Kiệm, Q. Phú Nhuận, bắt đầu học quản lý cà phê chuyên nghiệp đồng thời tự nghiên cứu, tìm tòi thêm về thị trường. Chiến dịch chiêu thị mà bà áp dụng là phục vụ khách uống cà phê miễn phí trong bảy ngày.

Chiến thuật này quả nhiên hiệu quả, gây chấn động trong giới nghiện cà phê ở Sài Gòn. Khách đến quán đông nườm nượp, ai cũng khen cà phê ngon đậm đà mà trước đến nay họ chưa từng thử qua.

Trên đà đó, vợ chồng bà cùng mấy người bạn mở tiếp quán Trung Nguyên thứ hai ở góc ngã tư Pasteur – Điện Biên Phủ. Vào thời điểm ấy, đây là một trong những quán cà phê đầu tiên hiếm hoi tại Sài Gòn có không gian đẹp, hiện đại, cà phê đối chứng nghĩa là quán phục vụ bán cà phê hạt, cà phê rang xay song song với phục vụ cà phê.

Năm 2000, bà được bổ nhiệm làm Trưởng Chi nhánh Hợp tác xã Xí nghiệp Cà phê Trung Nguyên tại TP.HCM, được giao phụ trách chính việc điều hành và phát triển hệ thống franchise cho Trung Nguyên. Nhờ nền tảng kinh doanh từ gia đình, cùng niềm đam mê bất tận với cà phê, bà Diệp Thảo đã giúp Trung Nguyên phát triển bùng nổ chuỗi Quán cà phê Trung Nguyên bằng hình thức Nhượng quyền đầu tiên ở Việt Nam.

Năm 2001, bà đưa cà phê hòa tan về cho Trung Nguyên sau chuyến đi công tác tại Đức, sáng lập thương hiệu cà phê hòa tan G7.

Từ năm 2006 bà Diệp Thảo được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nguyên.

Ngoài ra, bà Diệp Thảo còn giữ vai trò Tổng giám đốc và là người đại diện theo pháp luật của công ty cà phê hòa tan Trung Nguyên tại Bình Dương.

Sự đồng lòng của hai vợ chồng, tài ngoại giao xuất sắc của ông Vũ cùng với hậu phương vững chắc của người vợ đã xây dựng thành công thương hiệu cà phê Trung Nguyên. Có thể nói ở Trung Nguyên, ông Vũ là người đưa ra chiến lược, còn bà Diệp Thảo chính là người thực thi chiến lược đó một cách hoàn hảo nhất.

Đưa Trung Nguyên, G7 ra thế giới
Năm 2008, bà Diệp Thảo qua Singapore để thành lập Trung Nguyên International. Quán cà phê Trung Nguyên đầu tiên mở tại sân bay Changi, rồi Liang Court là cửa hàng đầu tàu. Singapore là trạm transit của thế giới, lượng người đổ xuống sân bay Changi hàng ngày rất đông. Quán cà phê đó tạo ra dấu ấn cực kỳ tốt cho Trung Nguyên để bước ra sân chơi rộng lớn.

Từ năm 2006 đến 2014 là giai đoạn phát triển rực rỡ nhất của Tập đoàn Trung Nguyên. Hiệu quả kinh doanh và tài chính tại các công ty thành viên tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt từ năm 2008 Trung Nguyên chính thức thiết lập được mạng lưới kinh doanh quốc tế với trụ sở giao dịch tại Singapore. Trung Nguyên không chỉ trở thành thương hiệu quốc gia, mà còn phát triển thành công thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Biến cố gia đình và sự ra đời của thương hiệu King Coffee
Ngày 23/10/2013 có thể nói là bước ngoặt làm thay đổi mọi thứ. Mặc cho bà Diệp Thảo tìm mọi cách ngăn cản, ông Vũ bắt đầu đi thiền 49 ngày ở trang trại M’drak (Buôn Ma Thuột). Ông thiền để mong mở được luân xa, để năng lượng và trí tuệ của mình tốt hơn, thế nhưng, người thầy dạy thiền cho ông lại chưa từng dạy ai.

Đại nạn của gia đình và Trung Nguyên bắt đầu từ đây. Ông Vũ gần như chỉ quan tâm đến việc thiền định, bỏ bê việc điều hành, gần như không xuất hiện tại công ty và gia đình nữa, ông trở thành một người khác thường và có những biểu hiện bất thường.

Tháng 4/2015 sau khi đột ngột tước quyền Phó Tổng giám đốc thường trực của vợ tại Tập đoàn Trung Nguyên mà bà Diệp Thảo vẫn làm hơn chục năm qua, ông trao quyền chi tiêu, quyền điều hành cho nhóm nhân viên khác (về sau gọi là Tổ Vận Hành) – những người sẵn sàng quỳ lạy mình, gọi ông là Đấng Tối Cao, Chủ tịch Tôn kính và tự xưng là kẻ bề tôi … rồi cùng thay đổi, bẻ hướng Trung Nguyên để đi theo một con đường hoàn toàn khác lạ.

Lợi dụng tâm lý không bình thường của ông Vũ và việc bà Diệp Thảo không còn được điều hành Trung Nguyên, một nhóm nhân viên điều hành đã nổi lên thao túng, lũng đoạn Tập đoàn này. Họ liên tục tạo ra các tranh chấp pháp lý giữa Trung Nguyên và bà Diệp Thảo khiến mâu thuẫn giữa hai vợ chồng ngày càng tăng, từ đó dễ dàng trục lợi, khiến Trung Nguyên thất thoát, mất phương hướng, rối loạn và kết quả kinh doanh ngày càng tụt dốc.

Năm 2015, khi đối diện với biến đó, bà Diệp Thảo đã tự thân thành lập ngay King Coffee, nhằm giữ gìn hình ảnh và công lao hơn 20 năm đã gầy dựng Trung Nguyên Nhờ sự dẫn dắt của bà, King Coffee đã nhanh chóng trở thành thương hiệu cà phê hàng đầu Việt Nam và vươn ra 120 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.

Dẫn dắt King Coffee phát triển thần kỳ
Tháng 10/2016, bà cho ra mắt thương hiệu cà phê King Coffee. Thị trường đầu tiên của King Coffee là Hoa Kỳ, tiếp đến là Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore…Tháng 7/2017, King Coffee ra mắt thị trường Việt Nam.

Ngày 10/7/2018, King Coffee mở quán cà phê đầu tiên tại thành phố Pleiku, Gia Lai. Bước vào thị trường chuỗi quán.

Tháng 12/2019, King Coffee mở quán tại 27, Dosan-daero 40-gil, Gangnam-gu, Hàn Quốc.

Năm 2020, King Coffee được tạp chí Global Brands Magazine (UK) bầu chọn là “Fastest Growing Coffee Brand for Global” (Thương hiệu cà phê phát triển nhanh nhất trên thị trường quốc tế) và “Most Popular Coffee Brand in Vietnam” (Thương hiệu cà phê nổi tiếng nhất tại Việt Nam). Riêng bà được Global Brands Magazine trao giải thưởng “The Most Admired CEO in Vietnam” (Doanh nhân được ngưỡng mộ nhất tại Việt Nam) trong lĩnh vực Food & Beverage.

Năm 2020, King Coffee đánh dấu cột mốc lớn khi xuất khẩu đến 120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Tháng 4/2021, King Coffee mở quán đầu tiên tại 321 W Katella Ave Ste 142 Anaheim, CA92802 (Hoa Kỳ), chỉ 10 phút đi bộ đến công viên nổi tiếng Disney. Quán nằm trong khu vực sầm uất Anaheim GardenWalk – trung tâm mua sắm và giải trí ngoài trời phía đông của Disney Resort.

Ngày 22/12/2021, King Coffee tự hào khi trở thành đơn vị giúp Việt Nam xác lập Kỷ lục Thế giới cho cà phê Robusta Việt Nam, đồng thời cũng là thương hiệu đại diện cho ngành cà phê và nông nghiệp Việt Nam giới thiệu với thế giới tại Expo 2020 Dubai.

Năm 2022, King Coffee được tạp chí hàng đầu của UAE trao tặng danh hiệu “Thương hiệu cà phê Việt Nam phát triển nhanh nhất” (Fastest Growing Vietnamese Coffee Brand UAE 2022)

Tháng 7/2022, King Coffee kỷ niệm 5 năm từ quốc tế trở về Việt Nam và nhanh chóng đánh dấu sự hiện diện của mình tại 63 tỉnh thành trên cả nước.

Tháng 5/2023, King Coffee vừa được Tạp chí Asia Business Outlook bình chọn vào Top 10 Thương hiệu cà phê hàng đầu Đông Nam Á 2023 (Top 10 Coffee Brands from Southeast Asia 2023)

Tháng 6/2023, King Coffee đã lên kệ 23 Business Center của Costco khắp nước Mỹ, ecommerce Costco.com.

Trong 5 năm qua, ngoài các giải thưởng quốc tế, King Coffee nhận được hàng trăm Bằng chứng nhận và giải thưởng trong nước, như "Top 10" công ty đồ uống uy tín năm 2021 nhóm ngành không cồn theo đánh giá của Vietnam Report; "Top 10" ngành bán lẻ tiêu dùng - giải thưởng Thương hiệu mạnh Việt Nam 2021 của Thời báo Kinh tế Việt Nam; Thương hiệu Vàng TPHCM năm 2021 của UBND TPHCM, Sao Vàng Đất Việt năm 2021.

Bà là diễn giả đầu tiên của Việt Nam được mời phát biểu tại Diễn đàn CEO Cà phê Toàn cầu (Allegra World Coffee Portal CEO Forum) tại Los Angeles, Hòa Kỳ; được bầu là Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam khóa IX (2017-2020); và được Global Brands Magazine (UK) trao giải thưởng “Doanh nhân được ngưỡng mộ nhất tại Việt Nam” trong lĩnh vực Food & Beverage (năm 2020). Năm 2022, bà được trao tặng giải thưởng “Doanh nhân Việt Nam của năm 2022” bởi tạp chí Global Business Review (UAE).

Năm 2023, bà được Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC bầu chọn là “Top 50 GLOBAL Professional & Career Women”.

Đến nay, bà vẫn tiếp tục sự nghiệp lan tỏa thương hiệu King Coffee và sản phẩm cà phê chất lượng của Việt Nam ra thế giới. Các dự án Women Can Do, Happy Farmers của bà cũng thu hút sự chú ý đặc biệt của xã hội và nhận được sự ủng cộng đồng vì ý nghĩa nhân văn của chương trình.

Mang Kỷ lục thế giới về cho cà phê Robusta của Việt Nam
Tháng 12/2021, tại trụ sở của King Coffee, bà tự hào tự hào công bố cà phê Robusta Việt Nam đã được Liên minh Kỷ lục thế giới (WorldKings) xác nhận Kỷ lục Thế giới. 03 nội dung đã mang lại Kỷ lục Thế giới cho Cà phê Việt Nam, bao gồm:

Việt Nam: quốc gia sản xuất và xuất khẩu cà phê Robusta ra thị trường toàn cầu lớn nhất về sản lượng và năng suất.
Văn hóa pha chế cà phê Việt Nam: các giá trị di sản về nghệ thuật pha chế đặc trưng, độc đáo nhất (cà phê Ê-đê, cà phê Vợt, cà phê Phin)
Nghệ thuật phối trộn và thưởng thức cà phê Việt Nam: đa dạng, sáng tạo và độc đáo nhất qua các thức uống, món ăn rất đặc trưng của Việt Nam (cà phê trứng, cà phê sữa đá…)

Phát biểu tại sự kiện, bà cho biết: "Sự kiện cà phê Robusta Việt Nam đã được Liên minh Kỷ lục thế giới (WorldKings) xác nhận Kỷ lục Thế giới. Đây có thể xem là sự kiện đặc biệt nhất của ngành cà phê Việt Nam. Hạt cà phê Robusta Việt Nam được công nhận Kỷ lục Thế giới – đó là tài sản của Quốc gia, thuộc về Quốc gia và toàn người dân Việt Nam!"

Thương hiệu King Coffee của bà cũng đã kết hợp với Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch để tổ chức Ngày Quốc gia Việt Nam 30/12/2021 và Tuần lễ Cà phê Việt Nam kéo dài 7 ngày, bắt đầu từ ngày 29/12/2021.

Hoạt động cộng đồng – xã hội
Tổ chức chương trình Trao gửi nghĩa tình nhằm giúp đỡ đồng bào dân tộc và các hộ nông dân nghèo tại TP. Pleiku.
Góp sức vào chương trình Ươm mầm tương lai là dự án được Quỹ Học bổng Vừ A Dính.
Đồng hành cùng chuyến đi mùa xuân "Happy Farmers Foundation", trao tặng áo ấm cho trẻ em vùng cao.
Hỗ trợ các y bác sĩ tuyến đầu vững tâm chống dịch.
Hỗ trợ Trung Tâm Giáo dục Quốc Phòng và An Ninh, ĐHQG Hà Nội, nơi được trưng dụng làm khu cách li dành cho 1600 người dân, để tri ân nhân viên y tế, công an, bảo vệ... và những người dân cần cách ly.
Hoạt động thường niên: trao tặng quà cho các giáo viên; quà Tết Nguyên Đán; tài trợ sản phẩm cà phê tại chương trình “Xuân chiến sĩ” 2021 tại Côn Đảo - kỷ niệm 69 năm ngày mất của cô Sáu. Tặng quà cho trẻ mồ côi nhân dịp 1/6 ngày Quốc Tế Thiếu nhi.
Trao tặng máy thở, cà phê, hỗ trợ tài trợ khẩu trang y tế, đồ bảo hộ, cà phê, nước suối cho các bệnh viện, các hộ gia đình nghèo và đối tượng chính, các cán bộ, công nhân viên tuyến đầu chống dịch, khu cách ly…

Các phát biểu ấn tượng
Tôi dành hết tâm huyết của mình để xây dựng được thương hiệu cà phê Việt đủ sức vươn ra thế giới, có thể cạnh tranh được với các thương hiệu cà phê đa quốc gia.
Muốn vượt bão phải bay ở tầng cao hơn.
Tôi cổ vũ thúc đẩy chị em phụ nữ hãy mạnh mẽ, dũng cảm, bước ra khỏi vòng an toàn của chính mình để tập kinh doanh, tự chủ tài chính. Phụ nữ chỉ thật sự ổn và hạnh phúc khi làm chủ cuộc đời minh.
Tôi có đức tin cũng như tình yêu vào công việc của mình. Mỗi sáng thức dậy, khi thấy mặt trời mọc, chúng ta biết phải tiếp bước và đi lên. Trừ phi mặt trời không còn mọc nữa thì mới hết cơ hội. Còn sống thì còn phải làm những điều tốt đẹp cho mọi người, gia đình mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Le Hoang Diep Thao
Estranged Wife Has Her Own Coffee King in Vietnam
Meet the coffee queen
How coffee can bring fresh boost to Vietnamese economy
斩获2020年度2项大奖 添爱尊尚荣获“全球增长最快咖啡品牌”奖项
Bà Lê Hoàng Diệp Thảo đã cùng chồng xây dựng “đế chế” Trung Nguyên như thế nào? (Kỳ 1, Kỳ 2, Kỳ cuối)
Nữ doanh nhân Lê Hoàng Diệp Thảo: Dành trọn cuộc đời cho cà phê Việt
20 năm đưa cà phê Việt ra thế giới của bà Lê Hoàng Diệp Thảo

Nữ doanh nhân Việt Nam
Người Gia Lai


title: Gelanes stigmaticus

text:
Gelanes stigmaticus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gelanes


title: Rhaphuma chatterjeei

text:
Rhaphuma chatterjeei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Rhaphuma


title: Tuyên bố chủ quyền Estonia

text:
Tuyên bố chủ quyền Estonia ), tên đầy đủ: Tuyên bố về chủ quyền của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Estonia (), được ban hành ngày 16 tháng 11 năm 1988 trong cách mạng Ca hát ở Estonia. Tuyên bố khẳng định chủ quyền của Estonia và quyền tối cao của luật pháp Estonia trên luật pháp của Liên bang Xô viết. Quốc hội Estonia cũng tuyên bố chủ quyền đối với tài nguyên thiên nhiên của cộng hòa: đất đai, đất liền, rừng, khoáng sản và các phương tiện sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng, ngân hàng nhà nước, giao thông vận tải, dịch vụ đô thị, vv trên lãnh thổ biên giới Estonia. Ngày 16 tháng 11 được tổ chức hàng năm là "Ngày tuyên bố chủ quyền" của Estonia.

Tổng quan
Estonia giành được độc lập trong kết quả của thế chiến I và chiến tranh độc lập Estonia (1918–1920). Năm 1940 như là một hệ quả của Hiệp ước không xâm phạm Đức-Xô và Nghị định thư bổ sung bí mật của tháng 8 năm 1939 Estonia là bị chiếm đóng và sáp nhập bởi Liên Xô.

Nhiều quốc gia phương Tây từ chối công nhận sáp nhập Estonia dựa trên luật bởi Liên Xô và chỉ công nhận chính phủ Cộng hòa XHCN Xô viết Estonia là trên thực tế hoặc không công nhận gì cả. Các quốc gia này đã công nhận các nhà ngoại giao và lãnh sự của Estonia, Latvia và Lithuania, những người vẫn hoạt động dưới danh nghĩa các chính phủ cũ của họ. Những nhà ngoại giao già cả này tiếp tục tồn tại trong tình huống bất thường này cho đến khi sự phục hồi cuối cùng của nền độc lập Baltic.

Xem thêm
 Estonia

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chính trị năm 1988
Tuyên ngôn độc lập
Sự sụp đổ của Liên Xô
Chính trị Estonia
Chủ quyền


title: Chirotica nigriventris

text:
Chirotica nigriventris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chirotica


title: Lê Trung Vinh

text:
Lê Trung Vinh (sinh ngày 27 tháng 1 năm 2003) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam – Hoa Kỳ hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh trái cho câu lạc bộ Thành phố Hồ Chí Minh tại V.League 1.

Sự nghiệp thi đấu

Thành phố Hồ Chí Minh
Ngày 1 tháng 3 năm 2023, Lê Trung Vinh ký hợp đồng với câu lạc bộ Thành phố Hồ Chí Minh tại Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Việt Nam nhưng chỉ được đăng kí thi đấu ở Cúp Quốc gia.

Cho mượn tại Bà Rịa - Vũng Tàu
Vào ngày 13 tháng 6 năm 2023, anh gia nhập câu lạc bộ Bà Rịa – Vũng Tàu và thi đấu tại Giải Hạng Nhất Quốc gia do Thành phố Hồ Chí Minh mượn thủ môn Patrik Lê Giang từ câu lạc bộ Công an Hà Nội. Vì mỗi đội bóng tại V.League chỉ được đăng kí duy nhất một cầu thủ Việt kiều chưa có quốc tịch Việt Nam nên Lê Trung Vinh phải tạm chia tay đội bóng và chuyển sang khoác áo Bà Rịa – Vũng Tàu dưới dạng cho mượn.

Thành phố Hồ Chí Minh
Ngày 12 tháng 10 năm 2023, Lê Trung Vinh chính thức có quốc tịch Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 2003
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ bóng đá nam Hoa Kỳ
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam
Người Mỹ gốc Việt


title: Eulocastra demaculata

text:
Eulocastra demaculata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eulocastra


title: Derek Ashton

text:
Derek Ashton (4 tháng 7 năm 1922 – 16 tháng 2 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ ở Football League cho Aston Villa. Ông đầu quân cho Wolverhampton Wanderers nhưng không ra sân, và thi đấu bóng đá non-league cho Wellington Town.

Tham khảo

Sinh năm 1922
Mất năm 1997
Người Worksop
Cầu thủ bóng đá Anh
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Wolverhampton Wanderers F.C.
Cầu thủ bóng đá Aston Villa F.C.
Cầu thủ bóng đá Telford United F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Himerta carinata

text:
Himerta carinata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Himerta


title: Isayama Hajime

text:
là một mangaka người Nhật Bản. Loạt manga đầu tay của anh, Đại chiến Titan (2009–2021) là một trong những manga bán chạy nhất mọi thời đại với 100 triệu bản bán ra trên toàn thế giới tính đến tháng 12 năm 2019.

Tiểu sử
Isayama sinh ra tại thị trấn Ōyama (nay thuộc thành phố Hita), tỉnh Ōita, Nhật Bản. Anh bắt đầu gửi những tác phẩm của mình đến các cuộc thi sáng tác manga khi đang theo học tại Trường Trung học Hita Rinko. Sau khi tốt nghiệp trung học, anh trúng tuyển vào chương trình thiết kế manga của khoa hội họa thuộc Học viện Kyushu Designer. Năm 19 tuổi, Isayama hoàn thành tác phẩm đầu tay của mình là one-shot 65 trang Shingeki no Kyojin, tiền đề cho loạt manga Đại chiến Titan sau này của Isayama. One-shot này đã giành giải "Tác phẩm xuất sắc" thuộc Giải thưởng Magazine Grand Prix (được biết đến với tên MGP) năm 2006 do nhà xuất bản Kodansha tài trợ. Ở tuổi 20, Isayama chuyển đến Tokyo và làm việc tại một quán cà phê Internet để theo đuổi sự nghiệp sáng tác truyện tranh.

Năm 2008, Isayama tham dự giải Manga Freshman lần thứ 80 của tờ Tuần san Shōnen và giành giải Khuyến khích Đặc biệt cho tác phẩm Heart Break One của mình. Tác phẩm khác của anh là Orz cũng là một trong các sáng tác được lựa chọn trong cuộc thi này vào năm 2009.

Ban đầu, Isayama thảo luận với nhà xuất bản Shueisha để cho đăng tác phẩm của mình trên tạp chí Weekly Shōnen Jump, cũng như nhiều nhà xuất bản khác, nhưng đều bị từ chối hợp tác vì họ cho rằng nét vẽ của anh quá xấu và khuyên anh nên thay đổi cốt truyện để phù hợp hơn với thể loại shōnen. Anh từ chối và quyết định gửi tác phẩm của mình đến tạp chí Tuần san Shōnen của nhà xuất bản Kodansha. Biên tập viên của Isayama đã đề nghị anh cân nhắc viết một bộ truyện dài tập dựa trên one-shot 65 trang ngày trước. Isayama dành nửa năm để xây dựng thế giới của bộ truyện. Năm 2009, tác phẩm dài kì đầu tiên của anh, Đại chiến Titan, bắt đầu được đăng hàng tháng trên tạp chí Bessatsu Shōnen (tờ spin-off của Tuần san Shōnen). Đại chiến Titan giành giải Manga Kodansha lần thứ 35 hạng mục Shōnen vào năm 2011, được đề cử cho giải Manga Taishō lần thứ 4 và giải Văn hóa Tezuka Osamu lần thứ 16. Đại chiến Titan được dịch sang tiếng Anh và phát hành bởi Kodansha USA. Bộ truyện được chuyển thể thành một loạt anime dài tập và một bộ phim người đóng hai phần, là nguồn cảm hứng cho năm loạt manga ngoại truyện, ba loạt light novel, một số visual novel và trò chơi điện tử. Năm 2013, khu nghỉ dưỡng Bungo Oyama Hibiki no Sato ở quê hương Ōyama của anh đã tổ chức một triển lãm miễn phí trưng bày bản sao các bản thảo của Đại chiến Titan. Một sự kiện đặc biệt về Đại chiến Titan được tổ chức tại thành phố Hita vào ngày 1 tháng 11 năm 2014, với sự tham dự của Isayama và khoảng 2.500 khán giả. Ngày hôm sau, Isayama có một bài phát biểu tại nhà văn hóa Patria Hita và được thị trưởng thành phố Harada Keisuke chính thức bổ nhiệm là Đại sứ Du lịch của Hita. Tháng 12 năm 2018, Isayama thông báo trên blog cá nhân rằng anh đã kết hôn vào đầu năm đó.

Cảm hứng sáng tác
Isayama tiết lộ JoJo no Kimyō na Bōken của Araki Hirohiko là một trong những manga có sức ảnh hưởng lớn nhất lên sáng tác của mình. Bên cạnh đó, Công viên kỷ Jura, loạt phim Game of Thrones, visual novel Muv-Luv là nguồn cảm hứng cho anh khi viết nên cái kết của Đại chiến Titan. Isayama cho biết phong cảnh đồi núi của quê nhà Ōyama đã truyền cảm hứng để anh sáng tạo nên những bức tường trong bộ truyện, còn ý tưởng về những Titan ăn thịt người xuất hiện khi Isayama quan sát thế giới sinh vật trong nông trại nhà mình. Làm việc tại quán cà phê internet giúp Isayama có cơ hội gặp gỡ nhiều kiểu người với nhiều tính cách và cảm xúc đa dạng, sau này trở thành hình mẫu cho những Titan trong bộ truyện.

Tác phẩm

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Blog chính thức của Isayama Hajime

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Họa sĩ manga
Người Ōita
Đại chiến Titan


title: Myllenyxis papuana

text:
Myllenyxis papuana là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Myllenyxis


title: Núi Thất Tinh (Đài Bắc)

text:
Núi Thất Tinh () là một ngọn núi ở Bắc Đầu, Đài Bắc, Đài Loan. Nó thuộc quần thể núi lửa Đại Truân và là ngọn núi cao nhất trong thành phố tại rìa lưu vực Đài Bắc. Nó còn là ngọn núi lửa (đã ngưng hoạt động) cao nhất ở Đài Loan. Nó nằm tại vị trí trung tâm vườn quốc gia Dương Minh Sơn; đỉnh cao nhất đạt  so với mặt nước biển.

Nó bắt đầu phun trào từ 700.000 năm về trước. Có một miệng núi lửa lớn nằm ở trên đỉnh nhưng sau đó lại chia thành bảy miệng núi lửa nhỏ do bị xói mòn.

Ngọn núi bị đứt gãy chạy dọc theo phía Đông Nam và phía Tây Bắc, tạo ra các địa mạo như suối nước nóng và lỗ phun khí.

Ngọn núi này được dùng để đặt tên cho quận Shichisei (七星郡), quận Taihoku, Đài Loan thuộc Nhật. Quận này ngày nay bao gồm Tịch Chỉ, Sỹ Lâm, Bắc Đầu, Nam Cảng, Nội Hồ, Tùng Sơn, và Tín Nghĩa.

Tham khảo

Núi lửa Đài Loan
Núi lửa Pleistocen
Núi lửa ngủ
Địa mạo Đài Bắc


title: Lý Vinh Bảo

text:
Lý Vinh Bảo (chữ Hán: 李荣保, ; 1674 - 1723) là một đại thần nhà Thanh dưới thời Khang Hi và Ung Chính trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là phụ thân của Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu - nguyên phối Hoàng hậu của Càn Long Đế và Phó Hằng - trọng thần nổi tiếng dưới thời Càn Long Đế.

Thân thế
Ông xuất thân từ đại gia tộc Sa Tế Phú Sát thị, thuộc Mãn Châu Tương Hoàng kỳ. Tằng tổ phụ là Vượng Cát Nỗ (旺吉努), từng dấy binh tùy tùng cho Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích, lập được quân công. Tổ phụ là Cáp Thập Truân (哈什屯) làm Đại thần Nghị chính triều Thuận Trị Đế. Phụ thân là Mễ Tư Hàn, làm tới chức Hộ bộ Thượng thư dưới thời Khang Hi Đế. Ông là cha của Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu, nguyên phối thê tử của Càn Long Đế và Đại học sĩ Phó Hằng. Sau khi qua đời, ông được truy phong Nhất đẳng Thừa Ân công, ban thụy "Trang Khác" (莊慤).

Quan lộ
Ông được điều làm Tổng quản Sát Cáp Nhĩ ở Mông Cổ.

Gia quyến

Chính thê

 Giác La thị (覺羅氏).

Hậu duệ

Con trai

 Quảng Thành (廣成; ? - 1764).
 Minh Lộc (明祿).
 Minh Hưng (明興).
 Tương Dũng hầu Minh Lượng (明亮; 1736 - 1822), cưới con gái thứ tư của Lý Ý Thân vương Dận Đào (胤祹).
 Minh Anh (明英).
 Nhất đẳng Tương Liệt Bá Phó Thanh (傅清; ? - 1750), cưới con gái của Thành vương phủ Bối tử Hoằng Cảnh (弘暻).
 Minh Nhân (明仁).
 Minh Nghĩa (明義).
 Phó Ninh (傅寧).
 Phó Văn (傅文).
 Nhất đẳng Nam Khuê Lâm (奎林; ? - 1792).
 Thành Gia Nghị Dũng công Minh Thụy (明瑞; ? - 1768).
 Đích Phúc tấn của Dự Lương Thân vương Tu Linh (修齡).
 Đích Phúc tấn của Thuận Thừa Cung Quận vương Thái Phỉ Anh A (泰斐英阿).
Đích Phu nhân của An vương phủ Phụng ân Phụ quốc công Kỳ Côn (奇崑).
 Phó Khoan (傅寬).
 Phó Tân (傅新).
 Thừa Ân công Phó Ngọc (傅玉).
 Minh Tuấn (明俊).
 Chính thê của Tông thất Cảnh Tập (景熠).
 Chính thê của Tông thất Hằng Nhạc (恆岳).
 Tham tướng Phó Khiêm (傅謙).
 Đích Phúc tấn của Chất Trang Thân vương Vĩnh Dung (永瑢).
 Trắc Phúc tấn của  Định Cung Thân vương Miên Ân(緜恩)
 Phó Hằng (傅恒; 1720 - 1770), cưới Diệp Hách Na Lạp thị (葉赫那拉氏) - con gái của Thị lang Vĩnh Thụy (永綬).
 Vân kỵ úy Phúc Linh An (福靈安; ? - 1767), cưới con gái trưởng của Du Cung Quận vương Hoằng Khánh (弘慶).
 Nhất đẳng Trung Dũng công Phúc Long An (福隆安; 1746 - 1784), cưới Hòa Thạc Hòa Gia Công chúa (和碩和嘉公主).
 Đích Phúc tấn của Thành Triết Thân vương Vĩnh Tinh (永瑆).
 Gia Dũng Trung Duệ công Phúc Khang An (福康安; 1754 - 1796), sau được truy tặng Gia Dũng Quận vương (嘉勇郡王).
 Đích Phúc tấn của Duệ Cung Thân vương Thuần Dĩnh (淳穎).
 Phúc Trường An (福長安; 1760 - 1817).

Con gái

 Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu (1712 - 1748), nguyên phối thê tử của Càn Long Đế.
 Cố Luân Hòa Kính Công chúa (固倫和敬公主).
 Đoan Tuệ Hoàng thái tử Vĩnh Liễn (永璉).
 Triết Điệu Mẫn Thân vương Vĩnh Tông (永琮).
 Phú Sát thị (富察氏), Đích Phúc tấn của Tông thất Tát Lạt Thiện (薩喇善).
 Hanh Tân (亨賓).
 Hằng Thụy (恒瑞).
 Y Nhĩ Hàng A (伊爾杭阿).
 Hằng Nhạc (恆岳).

Tham khảo

 Thanh thực lục
 Thanh sử cảo

Sa Tế Phú Sát
Ngoại thích triều Thanh
Người Mãn Châu Tương Hoàng kỳ
Nhất đẳng công nhà Thanh
Thừa Ân công nhà Thanh


title: Bigo Live

text:
Bigo Live là nền tảng phát trực tiếp thuộc sở hữu của công ty BIGO Technology có trụ sở tại Singapore, được thành lập vào năm 2014. BIGO Technology đã phát triển trí tuệ nhân tạo độc quyền và máy học được tích hợp vào ứng dụng. Các tính năng AI được sử dụng để nâng cao tương tác của người dùng và trải nghiệm trong quá trình phát trực tiếp.

Người dùng có thể hỗ trợ những người mình yêu thích bằng quà tặng trong ứng dụng và một số Idol nổi tiếng sử dụng ứng dụng như một công việc toàn thời gian. BIGO cũng sở hữu Likee, nền tảng chia sẻ và tạo video ngắn.

Lịch sử

Vào tháng 3 năm 2016, Bigo Live đã được ra mắt cho hệ điều hành iOS và Android.

Từ năm 2016 đến năm 2017, BIGO LIVE đã đứng đầu bảng xếp hạng lượt tải xuống Google Play và Apple Store ở Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Singapore, Malaysia và Philippines nhiều lần.

Vào tháng 12 năm 2018, Bigo Live đạt 26,7 triệu người dùng hoạt động hàng tháng.

Vào tháng 11 năm 2019, người dùng hoạt động hàng tháng của các ứng dụng của công ty đã đạt hơn 350 triệu trên toàn cầu.

Vào tháng 3 năm 2020, xếp hạng thứ 6 ở Hoa Kỳ và thứ 5 trên toàn thế giới về ứng dụng phát trực tuyến, dựa trên tổng doanh thu mua hàng trong ứng dụng.

Vào tháng 5 năm 2020, Bigo Live đã hợp tác với Bark, một giải pháp an toàn trực tuyến, để giữ cho trẻ em được an toàn khi trực tuyến.

Đầu năm 2021, Bigo Live có 400 triệu người dùng tại hơn 150 quốc gia.

Vào năm 2021, Bigo đạt 29,5 triệu người dùng hoạt động hàng tháng trung bình trong quý hai của năm.

Năm 2021, Bigo Live xếp hạng 2 theo xếp hạng Ứng dụng xã hội đột phá hàng đầu năm 2021 của App Annie’s theo chi tiêu của người tiêu dùng.

Tầm nhìn

 Phát trực tiếp

Cho phép tất cả người dùng chia sẻ mọi khoảnh khắc tươi đẹp của cuộc sống trên chương trình phát sóng trực tiếp, thể hiện tài năng đặc biệt của mọi người, đồng thời nhận được những món quà ảo và sự động viên từ những người ủng hộ.

Bằng cách xem các chương trình phát trực tiếp phổ biến nhất, người dùng có thể khám phá những gì họ muốn xem hoặc lọc ra trên trang, ngoài ra khi đủ điều kiện có thể tạo Gia tộc của riêng mình.

Người dùng cũng có thể xem chương trình phát sóng trực tiếp các trò chơi phổ biến bao gồm PUBG, Liên minh huyền thoại, Rov, FreeFire, Fortnite, Call of Duty, Dota2, Hearthstone, Terminator 2 và nhiều hơn trên ứng dụng.

Đồng thời, BIGO cũng chính thức ký kết trở thành nhà tài trợ chính thức của giải Box Fighting Championship 2020.

 Trò chuyện video trực tiếp và gọi điện video

Người dùng có thể mời bạn bè trò chuyện video trực tuyến 1:1 hoặc tạo ứng dụng gọi điện và trò chuyện video nhóm với tối đa 9 người trong phòng nhiều người.
Thông qua tính năng ghép đôi, người dùng có thể bắt đầu cuộc trò chuyện ngẫu nhiên với những người gần với họ và gặp gỡ những người bạn mới.
Có sẵn tính năng bộ lọc làm đẹp và mục tiêu người dùng khi phát sóng trực tiếp.

 Trận đấu PK trực tiếp

Idol có thể bắt đầu thử thách PK với những người khác, nhận nhiều sự chú ý và quà tặng hơn để giành chiến thắng trong trận đấu.

 Bigo Bar

Người dùng có thể chia sẻ những bức ảnh đẹp về cuộc sống và nhiều video ngắn khác nhau trên Bigo Bar, thêm thẻ bắt đầu bằng # vào bài đăng để nhiều người có thể khám phá cuộc sống tuyệt vời thông qua thẻ của bạn.

 Phát sóng Trực tiếp ảo

Vào năm 2021, BIGO Live sẽ ra mắt hình đại diện 3D Live Ảo trước cơn sốt metaverse. Người dùng có thể đại diện cho chính mình bằng cách tạo hình đại diện của riêng họ trong ứng dụng.  Chức năng "phát sóng trực tiếp ảo" sử dụng công nghệ phát triển thực tế ảo và AR mới nhất, có thể ghi lại những biểu cảm khuôn mặt thực tế nhất và bắt chước hành động của người dùng trong chương trình phát sóng theo thời gian thực.

Tham khảo

Phần mềm năm 2016
Giới thiệu năm 2016
Phần mềm cho iOS
Phần mềm trên thiết bị di động
Phần mềm video


title: Brivaracetam

text:
Brivaracetam (tên thương mại Briviact), một chất hóa học tương tự của levetiracetam, là một dẫn xuất racetam với đặc tính chống co giật (chống động kinh). Nó được bán bởi công ty dược phẩm UCB. Ở Ấn Độ, nó được đồng quảng bá và phân phối bởi Phòng thí nghiệm của Dr.Reddy.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Briviact (brivaracetam) Trang web chính thức của CV
 Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia Hoa Kỳ: Tóm tắt Di truyền Y khoa - Liệu pháp Brivaracetam và Kiểu gen CYP2C19


title: Eupithecia morensata

text:
Eupithecia morensata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Onthophagus sternax

text:
Onthophagus sternax là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

S


title: Hetman Sahaidachny (khinh hạm Ukraina)

text:
Hetman Sahaidachny (tiếng Ukraina: Гетьман Сагайдачний, tiếng La tinh: Hetman Sahaidachnyi) là một khinh hạm của Hải quân Ukraina, ban đầu được đóng tại Nhà máy đóng tàu Kerch như một tàu tuần tra thuộc Dự án 1135.1 lớp Nerei/Krivak III/Menzhinskiy. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 03 năm 1992 và được đưa vào hoạt động vào ngày 02 tháng 04 năm 1993. Từ khi đi vào hoạt động đến năm 2014, Hetman Sahaidachny được neo đậu tại Sevastopol, nhưng sau khi Nga sáp nhập Bán đảo Krym thì khinh hạm này được đưa về cảng Odessa, từ tháng 03 năm 2014, nó là soái hạm của Hải quân Ukraine. Vũ khí trang bị chính của nó là một khẩu pháo 100 mm.

Ngày 03/03/2022, Soái hạm Hetman Sahaidachny đã được quân đội Ukraine cho đánh chìm tại Mykolaiv, trước khi quân Nga tiến quân vây đánh thành phố này trong Chiến tranh Nga-Ukraina. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksii Reznikov xác nhận nước này đã tự đánh chìm con tàu để tránh nó bị rơi vào tay của quân Nga.

Lịch sử

Được chế tạo tại Xưởng đóng tàu Zalyv, con tàu dự định sẽ thuộc biên chế của Lực lượng Biên phòng Liên Xô với tên gọi Kirov. Tuy nhiên, vào ngày 04 tháng 07 năm 1993, nó được đặt tên là Hetman Sahaidachny (theo tên của Petro Konashevych-Sahaidachny) và gia nhập Hải quân Ukraina. Nó được cấp số nhận dạng là U130.

Năm 1994, Hetman Sahaidachny lên đường đến Pháp để tham gia lễ kỷ niệm 50 năm quân Đồng minh Đổ bộ Normandy. Năm 1995, tàu Hetman Sahaidachny đến thăm Abu Dhabi trong triển lãm "Idex-95". Tàu khu trục này dự kiến đến thăm Norfolk, Virginia của Hoa Kỳ cùng với tàu Kostiantyn Olshansky, nhưng không rõ vì lý do gì mà Hetman Sahaidachny lại không tham gia chuyến thăm này. Tàu cũng đã đến thăm các cảng ở Algeria, Bulgaria, Ai Cập, Gruzia, Gibraltar, Israel, Bồ Đào Nha, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ.

Từ tháng 11 năm 2006 đến tháng 11 năm 2007, tàu Hetman Sahaidachny được sửa chữa lớn ở Mykolaiv với chi phí 15 triệu hryvnia. Năm 2008, Hetman Sahaidachny tham gia "Chiến dịch nỗ lực tích cực" ở Biển Địa Trung Hải do NATO tổ chức. Vào tháng 2 năm 2013, có thông báo rằng con tàu sẽ tham gia "Chiến dịch Lá chắn Đại dương" của NATO, một chiến dịch chống cướp biển ngoài khơi vùng Sừng châu Phi.

Hetman Sahaidachny gia nhập "Lực lượng Hải quân của Liên minh Châu Âu" (EUNAVFOR) vào đầu tháng 01 năm 2014 cho các hoạt động chống cướp biển. Khi các lực lượng Nga giành quyền kiểm soát Bán đảo Krym, chiến hạm này đang tiếp nhiên liệu ở Hy Lạp, truyền thông nhà nước Nga RT đã đưa tin sai rằng: vào ngày 1 tháng 3 năm 2014, thủy thủ đoàn của con tàu đã đào tẩu sang Nga và giương cờ Nga. Ngay sau đó, Thời báo phố Wall đưa tin một tuyên bố của Bộ Quốc phòng Ukraina rằng con tàu vẫn treo cờ Ukraine tại cảng ở Crete. Theo Bộ Quốc phòng, chỉ huy của con tàu tuyên bố rằng thủy thủ đoàn chưa bao giờ đào tẩu sang Nga. Nó đến Odessa vào ngày 5 tháng 3 và vẫn mang cờ Ukraina.

Bộ tư lệnh Hải quân Ukraine đã đưa ra một báo cáo rằng vào ngày 14 tháng 3, con tàu đã chạm trán với một nhóm hải quân Nga đang cố gắng đi vào hoặc đã đi vào lãnh hải Ukraine. Khi Hetman Sahaidachny tiếp cận, nhóm tàu của Nga đã rút lui. Vào tháng 9, tàu đi vào Odessa để sửa chữa. Vào tháng 5 năm 2017, nó bị hỏng động cơ ngay sau khi được sửa chữa. Vào tháng 7 năm 2018, nó tham gia cuộc tập trận đa quốc gia "Sea Breeze 2018". Vào ngày 2 tháng 4 năm 2018, đã tổ chức lễ kỷ niệm 25 năm Hetman Sahaidachny được đưa vào vận hành. Vào tháng 1 năm 2022, người ta cho biết rằng con tàu sẽ được tái trang bị và nâng cấp.

Trong  Cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022, con tàu đã bị đánh đắm ở Mykolaiv, để ngăn chặn nó bị rơi vào tay của lực lượng Nga. Vào ngày 3 tháng 3 năm 2022, một bức ảnh xuất hiện cho thấy Hetman Sahaidachny bị chìm một phần trong cảng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Characteristics
Photogallery of Hetman Sahaidachny

 Kinh hạm
 Soái hạm
 Chiến tranh Nga-Ukraina
Sự cố hàng hải năm 2022


title: Melanonaclia nigra

text:
Melanonaclia nigra là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1964
Melanonaclia


Carlos Alberto Carvalho dos Anjos Junior (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1977) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Carlos Alberto Carvalho dos Anjos Junior đã từng chơi cho Kawasaki Frontale và Kashima Antlers.

Tham khảo

Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Kashima Antlers
Cầu thủ bóng đá Kawasaki Frontale
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản