title: Quần đảo Diomede

text:
Quần đảo Diomede (; , ostrová Diomída), ở Nga còn có tên là Quần đảo Gvozdev (, ostrová Gvozdjeva), gồm hai hòn đảo đá dạng núi đỉnh bằng:

 Hòn đảo Diomede Lớn của Nga (thuộc Khu tự trị Chukotka), còn có tên là Imaqliq, Inaliq, Nunarbuk hoặc Đảo Ratmanov
 Hòn đảo Diomede Nhỏ của Hoa Kỳ (thuộc Alaska) hay Ignaluk, còn được gọi là Đảo Krusenstern

Quần đảo Diomede nằm ở phần giữa của Eo biển Bering, ở hai bên là đất liền Alaska và Siberia, giáp ranh với Biển Chukchi ở phía bắc và Biển Bering ở phía nam. Nằm cách  về phía đông nam là Đá Fairway, thường không được coi là nằm trong Quần đảo Diomede. Vì quần đảo bị chia đôi bởi Đường đổi ngày quốc tế, Diomede Lớn gần như đi trước một ngày so với Diomede Nhỏ, nhưng không hoàn toàn; do hai múi giờ được định sẵn, Diomede Lớn chỉ cách Diomede Nhỏ có 21 giờ (không phải 23 giờ như nhiều người nhầm lẫn). Vì thế nên hai hòn đảo đôi khi còn được gọi là Đảo Mai (Diomede Lớn) và Đảo Hôm (Diomede Nhỏ).

Tên gọi
Quần đảo được đặt tên theo Thánh Diomedes, xuất phát từ từ tiếng Hy Lạp Διος (Dios), nghĩa là "thuộc về Zeus", và μηδομαι (medomai), nghĩa là "suy nghĩ, lên kế hoạch".

Vị trí
Quần đảo bị phân cách bởi một đường biên giới quốc gia, cũng là một phần của Đường đổi ngày quốc tế, cách mỗi đảo khoảng , ở vị trí 168°58'37"T. Tại hai điểm gần nhất, hai hòn đảo cách nhau khoảng . Dân cư trên Đảo Diomede Nhỏ tập trung ở phía tây của đảo tại làng Diomede. Đây là điểm gần nhất giữa Hoa Kỳ và Nga..

Đảo Diomede Lớn là điểm cực đông của nước Nga.

Quần đảo Diomede thường được cho có thể sẽ là điểm dừng chân cho một cây cầu hoặc đường hầm có thể được xây dựng để vượt qua Eo biển Bering.

Vào mùa đông, ở khoảng giữa hai đảo thường xuất hiện một cây cầu băng; do đó trong thời gian này người ta có khả năng (nhưng không được phép do việc đi lại giữa hai đảo đã bị cấm) di chuyển qua lại giữa Hoa Kỳ và Nga.

Lịch sử
Người châu Âu đầu tiên tới Eo biển Bering là nhà thám hiểm người Nga Semyon Dezhnev vào năm 1648. Ông có nói về hai hòn đảo có dân cư với tập tục đeo đồ trang trí môi, nhưng không chắc chắn đây là Quần đảo Diomede. Nhà hàng hải người Đan Mạch Vitus Bering đã tái khám phá Quần đảo Diomede trong lúc dẫn một đoàn thám hiểm Nga vào ngày 16 tháng 8 (theo lịch cũ, 26 tháng 8 theo lịch mới) năm 1728, đúng ngày Giáo hội Chính thống giáo Nga làm lễ tưởng nhớ Thánh Diomede (từ đó xuất phát tên cho quần đảo). Vào năm 1732, một nhà trắc địa người Nga, Mikhail Gvozdev, đã xác định tọa độ kinh độ và vĩ độ cho hai hòn đảo.

Hiệp ước năm 1867 giữa Hoa Kỳ và Nga nhằm hoàn tất thương vụ Alaska dùng quần đảo này để xác định ranh giới giữa hai quốc gia: Đường ranh giới phân cách "Đảo Krusenstern, hay Ignaluk, khỏi Đảo Ratmanov, hoặc Nunarbuk, hai khoảng cách đều nhau, và chạy về phía bắc cho tới khi biến mất hoàn toàn trên Bắc Băng Dương."

Trong Chiến tranh Lạnh, khoảng cách này trở thành ranh giới giữa Hoa Kỳ và Liên Xô, và được gọi là "Bức màn Băng". Tuy nhiên, vào năm 1987, Lynne Cox đã bơi sang phía đảo bên kia, và được cả Mikhail Gorbachev lẫn Ronald Reagan chúc mừng.

Vào mùa hè năm 1995, diễn viên truyền hình và người dẫn phim tài liệu người Anh Michael Palin bắt đầu chuyến đi vòng quanh Vành đai Thái Bình Dương tại 18 nước, và tới Đảo Diomede Nhỏ, một phần trong series của BBC Full Circle. Ông dự định tới đây một lần nữa ở cuối chuyến đi dài tám tháng của mình, nhưng không thể do biển động.

Đảo Diomede Lớn theo truyền thống là khối đất cực đông trước Đường đổi ngày quốc tế, và là mảnh đất đầu tiên đón năm mới, nếu dùng thời gian Mặt Trời ở địa phương. Tuy nhiên, khi dùng giờ chính thức, một khu vực lớn ở miền đông Nga và New Zealand cũng có chung múi giờ với quần đảo này. New Zealand cũng áp dụng Quy ước giờ mùa hè trong khoảng thời gian cuối tháng 12, nhưng Nga không áp dụng quy ước này (xem giờ ở New Zealand và giờ ở Nga). Tuy nhiên, điều này bắt đầu được tranh cãi vào năm 1995, khi Đường đổi ngày quốc tế được dịch chuyển sang phía đông của Kiribati và múi giờ cực đông của đất nước này (GMT+14) nay là múi giờ sớm nhất.

Chính quyền Xô viết đã tái định cư lại những người bản địa trên Đảo Diomede Lớn sang đất liền Nga, và hòn đảo nay chỉ có các đơn vị quân đội đóng quân. Diomede Nhỏ có dân số là 170, đều là người Inupiat Inuit, sống toàn bộ trong ngôi làng ở rìa tây của đảo, mặc dù cả hòn đảo được coi là Thành phố Diomede. Làng này có một trường học và một cửa hàng. Một số dân cư người Inuit nổi tiếng với nghề điêu khắc ngà. Khi thời tiết cho phép, người ta có thể tiếp cận đảo bằng đường hàng không.

Xem thêm
Danh sách đảo Nga

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ảnh về quần đảo ()
Trang về Diomede Nhỏ kèm hình ảnh
Tuyến Xa lộ Xuyên lục địa và Đường hầm Hòa bình Mỹ-Á được đề xuất
Trang của Michael Palin về Quần đảo Diomede

Quần đảo quốc tế
Đảo Alaska
Đảo biển Chukotka
Đảo biển Bering
Đảo Khu vực điều tra dân số Nome, Alaska
Đảo khu tự trị Chukotka
Đảo Unorganized Borough, Alaska


title: Arslanmyrat Amanow

text:
Arslanmyrat Amanow (sinh ngày 28 tháng 3 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá Turkmenistan hiện tại thi đấu cho Sogdiana. Anh ghi bàn trong trận đấu trước Tajikistan tại bán kết Cúp Challenge AFC 2010.

Sự nghiệp
Vào tháng 3 năm 2014, Amanow ký hợp đồng với đội bóng tại Giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan FC Irtysh Pavlodar. Sau một mùa giải với Irtysh, Amanow rời khỏi câu lạc bộ vào tháng 12 năm 2014,.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Thống kê chính xác đến trận đấu diễn ra ngày 14 tháng 6 năm 2022

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Aşgabat FT
 Giải bóng đá vô địch quốc gia Turkmenistan (2): 2007, 2008
FC HTTU
Giải bóng đá vô địch quốc gia Turkmenistan (1): 2013
Cúp bóng đá Turkmenistan (1): 2011

Quốc tế
Cúp Challenge AFC
Á quân: 2010, 2012

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Turkmenistan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2010
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan
Cầu thủ bóng đá FC Irtysh Pavlodar
Cầu thủ bóng đá Olmaliq FK


title: Natura Artis Magistra

text:
Artis, viết tắt của Natura Artis Magistra (tiếng Latin: "Tự nhiên là thầy của nghệ thuật và khoa học"), là một vườn thú ở trung tâm của Amsterdam. Đây là vườn thú lâu đời nhất ở Hà Lan và là một trong những vườn thú lâu đời nhất của châu Âu lục địa. Vườn thú Hoàng gia Artis không chỉ là một sở thú, nó cũng chứa một bể cá và một nhà mô hình vũ trụ. Bể cá được xây dựng vào năm 1882 trên đất thuê của thành phố với điều kiện chỉ có một viện bảo tàng bao giờ được xây dựng trên đó. Artis cũng có một vườn ươm và một bộ sưu tập nghệ thuật khá lớn. Một phần của bộ sưu tập nghệ thuật được trưng bày trong tòa nhà bể cá của sở thú. Artis chứa 27 tòa nhà lớn, hầu hết trong số đó được sử dụng làm nơi nuôi nhốt cho các loài động vật, làm cho Artis một di sản văn hóa độc đáo của thế kỷ 19.

Vườn thú này là một thành viên của NVD, EAZA, ISIS, WAZA

Lịch sử
Vườn thú được thành lập vào năm 1838 bởi Gerard Westerman, JWH Werlemann và J.J. Wijsmuller (còn được gọi là ba W). Ban đầu chỉ mở cửa cho các thành viên. Bắt đầu từ năm 1851 nó đã được mở cửa cho công chúng trong tháng 9.  Năm 1920 nó đã được mở cửa quanh năm cho công chúng, nhưng vẫn giảm giá vào tháng chín.

Phần trung tâm của khu đất vườn thú hiện nay, lúc có tên là "Middenhof", đã được hội đồng quản trị của hội động vật học "Natura Artis Magistra" mua lại vào cuối năm 1838 trong Plantage, lúc đó là khu vực nông thôn ở ngoại ô Amsterdam. Từ khi bắt đầu nó trưng bày cả hai mẫu vất sống và mẫu vật dựng.
Vườn thú thường được gọi tắt là Artis, vì sở thú có ba cửa với những từ 'Natura', 'Artis', và 'Magistra' được viết trên mỗi cổng. Thường xuyên chỉ có cổng giữa được mở cho mọi người vào ra, do đó người ta thấy 'Artis' được viết trên nó, tin rằng các vườn thú được chỉ cần gọi là Artis. Nhờ đó, sớm ít người biết nó bằng tên đầy đủ của nó: Natura Artis Magistra.

Cá thể ngựa quagga cuối cùng trong điều kiện nuôi nhốt đã chết tại Artis vào ngày 12 tháng 8 năm 1883. Tại thời điểm đó, do tất cả ngựa vằn được gọi là quagga, không ai nhận ra rằng đây là cá thể quagga cuối cùng còn sống cho đến năm sau

Thư viện
Artis có một thư viện về lịch sử động vật học và thực vật học. Nó chứa thư viện của sở thú, cũng như thư viện của Bảo tàng Động vật học Amsterdam và Vườn Bách thảo Amsterdam. Nó cũng chứa các tài liệu lưu trữ của một số động vật học và thực vật học, chẳng hạn như các kho lưu trữ Hugo de Vries. Nó chứa 20.000 cuốn sách, bản thảo 3000 và 80.000 bản in động vật. Thư viện là một phần của bộ sưu tập đặc biệt của Đại học Amsterdam.

Chú thích

Amsterdam
Công viên ở Amsterdam
Công trình xây dựng ở Amsterdam
Bảo tàng ở Amsterdam


title: Apamea hulstii

text:
Apamea hulstii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apamea


title: Dãy núi Tam Điệp

text:
Dãy núi Tam Điệp là dải núi cuối cùng của khối núi cao đá vôi Hòa Bình - Sơn La đâm nhô ra gần sát biển theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Điều đặc biệt là dãy núi Tam Điệp cắt ngang vùng đồng bằng duyên hải thành 2 phần châu thổ sông Hồng và sông Mã nên nó được xem là ranh giới giữa miền Bắc và miền Trung. Núi Tam Điệp có giá trị như một bức tường thành thiên nhiên lợi hại ngăn cách hai vùng Ninh Bình – Thanh Hoá và án ngữ các đường thủy bộ từ Bắc vào Nam từ xa xưa. Đấy là đường Thiên lý qua đèo Tam Điệp; đường thượng đạo từ Đồi Ngang đến Phố Cát và đường thủy qua cửa Thần Phù. Dãy núi Tam Điệp chứa đựng nhiều giá trị lịch sử văn hóa với vai trò là cái nôi của người tiền sử và là căn cứ quân sự nổi tiếng với các địa danh như: Đồi Ngang, Phố Cát, Đồng Giao, cửa Thần Phù; những di tích thuộc phòng tuyến Tam Điệp, khảo cổ học động Người Xưa, hang Con Moong, núi Ba, thung Lang, đền Sòng, đền Dâu, cửa Thần Phù và những danh thắng như rừng Cúc Phương, hồ Yên Quang, hồ Đồng Chương, hồ Cánh Chim, hồ Đồng Thái, hồ Yên Thắng, động Từ Thức...

Vị trí
Dãy núi Tam Điệp dài khoảng 80 km, nằm trên ranh giới 9 huyện của 3 tỉnh Hòa Bình, Ninh Bình và Thanh Hóa. Cụ thể sườn Đông Bắc của núi lần lượt là 5 huyện Lạc Sơn, Yên Thủy (Hòa Bình); Nho Quan, Tam Điệp, Yên Mô (Ninh Bình) còn bên sườn Tây Nam của núi lần lượt là 4 huyện Thạch Thành, Hà Trung, Bỉm Sơn và Nga Sơn (Thanh Hóa). Ranh giới giữa phần đông bắc của dãy núi Tam Điệp với khối núi Tây Bắc là một thung lũng hẹp có đường Hồ Chí Minh và sông Bưởi đi qua.

Dãy núi Tam Điệp gần như nối tiếp với khối núi cao của Hòa Bình - Sơn La ở rừng Cúc Phương với đỉnh Mây Bạc cao tới 648m, dãy núi này thấp dần về phía tây nam cho tới khi gần ra tới lợi nước Biển Đông, khu vực cửa biển Thần Phù. Riêng trong địa phận thành phố Tam Điệp và huyện Yên Mô (Ninh Bình), giáp giới hai huyện Hà Trung và Nga Sơn (Thanh Hóa), núi Tam Điệp dài trên 20 km, rộng từ 2 đến 7 km, với những ngọn núi cao trên dưới 200 m. Đây là ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Ninh Bình và Thanh Hoá.

Dãy núi Tam Điệp xưa

Thời tiền sử
Khu vực Tam Điệp-Tràng An là một vùng đất cổ, những dấu tích người tiền sử ở dãy núi Tam Điệp cho thấy từ xa xưa nơi đây đã là một cái nôi của loài người. Đây là vùng đất phù sa cổ ven chân núi có con người cư trú từ rất sớm. Các nhà khảo cổ học đã phát hiện trầm tích có xương răng đười ươi và các động vật trên cạn ở Núi Ba thuộc nền văn hóa Tràng An thời kỳ đồ đá cũ và một số hang động ở Tam Điệp có di chỉ cư trú của con người thời văn hoá Hoà Bình.

Di tích xưa nhất là di tích núi Ba - thuộc phường Bắc Sơn, thành phố Tam Điệp. Trong lớp trầm tích màu vàng dày hàng mét ở một số hang và sườn núi chứa nhiều răng hàm, xương chi đười ươi, xương răng các loại lợn rừng, nhím, voi răng kiếm... Niên đại của các hoá thạch động vật này khoảng 30 vạn năm về trước. Điều này, giúp ta hình dung về môi trường sống cổ xưa, những loài thú hoang dã ăn thịt, ăn cỏ, đây cũng là môi trường sống của người tối cổ. Di tích Thung Lang thuộc phường Nam Sơn, thành phố Tam Điệp. Năm 1941 nhà khoa học người Pháp J. Fromaget khai quật tìm thấy răng gấu tre và 01 hoá thạch răng người vượn (Homo eretus). Các học giả Việt Nam có quay lại địa điểm này tìm thấy hài cốt người và cho rằng là di cốt người tinh khôn (Homo Sapeins Sapiens).

Vùng đất này nằm ở vùng giao thoa giữa các khu vực: Tây Bắc, đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ. Đặc điểm đó đã tạo ra một nền văn hóa tương đối năng động, mang đặc trưng khác biệt trên nền tảng văn minh châu thổ sông Hồng.

Trong lịch sử
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước lâu dài của dân tộc, vùng Tam Điệp giữ một vị trí chiến lược trọng yếu, là “cổ họng Bắc-Nam”, là một bức tường thành tự nhiên án ngữ các đường giao thông thủy bộ Bắc-Nam qua vùng này. Người Việt vừa khai phá các đường giao thông đó nhằm mở rộng giao lưu kinh tế - văn hoá trong nước, vừa triệt để lợi dụng địa thế hiểm yếu để bịt kín các đường giao thông đó khi cần ngăn chặn kẻ thù từ bắc tiến vào. Lịch sử đã nhiều lần chứng minh vị trí chiến lược của vùng Tam Điệp trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm và cả trong một số cuộc nội chiến do các thế lực phong kiến gây ra.

Vào đầu Công nguyên, nghĩa quân Hai Bà Trưng đã từng dựa vào tuyến địa hình núi rừng Tam Điệp - Thần Phù để chống cự lại cuộc tiến công đàn áp của quân Hán do Mã Viện chỉ huy. Đầu thế kỷ X, Dương Đình Nghệ và Ngô Quyền cũng dựa vào bức tường thành Tam Điệp để xây dựng và bảo vệ lực lượng ở Thanh Hoá, rồi tiến ra đánh bại quân xâm lược Nam Hán, lập nên chiến công lẫy lừng ở Đại La năm 930, Bạch Đằng năm 938. Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên-Mông hồi thế kỷ XIII, triều Trần đã sử dụng bức tường thành Tam Điệp để bảo vệ hậu phương Ái - Diễn và làm chỗ dựa cho căn cứ Thiên Trường - Trường Yên. Trong kháng chiến chống Minh đầu thế kỷ XV, tuyến phòng thủ chủ yếu của Nhà Hồ đặt ở bờ sông Hồng với hai thành luỹ then chốt là Đông Đô và Đa Bang. Nhưng các đường thủy bộ qua Tam Điệp - Thần Phù cũng được triều Hồ cho lấp, dựng thành để ngăn chặn địch, bảo vệ thành Tây Đô ở Thanh Hoá. Sau khi cuộc kháng chiến do triều Hồ lãnh đạo bị thất bại, nhiều phong trào yêu nước chống Minh cũng đã sử dụng vị trí và địa thế vùng Tam Điệp làm căn cứ khởi nghĩa hay bàn đạp tiến công địch. Năm 1426 - 1427, nghĩa quân Lam Sơn do Bình Định Vương Lê Lợi lãnh đạo cũng nhiều lần qua lại vùng Tam Điệp trên đường tiến ra giải phóng các lộ vùng đồng bằng Bắc Bộ. Sang thế kỷ XVI, vùng Tam Điệp đã từng đau thương chứng kiến cảnh chia cắt và nội chiến do các phe phái phong kiến Lê - Trịnh và Mạc gây ra. Tam Điệp nằm trên đường phân giới giữa Nam triều - Bắc triều và là chiến trường của nhiều cuộc hỗn chiến phong kiến ấy.

Tam Điệp chứa đựng nhiều di tích lịch sử của nhiều trều đại. Nhưng Tam Điệp nổi tiếng trong lịch sử là với “nước cờ Tam Điệp” của Ngô Thì Nhậm, với phòng tuyến Tam Điệp của quân đội Tây Sơn trong cuộc kháng chiến chống Thanh năm 1788 - 1789, với tài cầm quân của nhà quân sự Quang Trung - Nguyễn Huệ.

Trong văn thơ

Quốc Sử quán triều Nguyễn thì viết
“… Đứng ở đỉnh núi trông ra ngoài biển, buồm thuyền như lá tre, hai ngọn phía tả hữu nơi thấp và bằng. Năm Thiệu Trị thứ 3 Vua xa giá tuần du phương Bắc, có làm thơ khắc vào đá dựng nhà bia ở ngọn giữa”.
Hai câu cuối trong bài thơ khắc trên đỉnh đèo Ba Dội của vua Thiệu Trị như sau:
Thanh Ninh hai trấn đây ranh giới
Lên xuống, quanh co lượn khắc vùng.
Phan Huy Chú đã viết về ngọn núi cao, cỏ cây xanh tốt, đứng trên ngọn núi trông thấy biển lớn, là một cửa ải trọng yếu. Núi ở chung quanh, đường đi ở giữa, trông về hai bên tả hữu, núi như chậu úp một loạt, chỗ gần hết núi thì hai bên như bức vách đứng thẳng lên, giữa có một lối đi lại, tục truyền đó là miệng của thầy tu Khổng Lồ (tức sư Minh Không đời Lý, tục gọi là Khổng Lồ).
Ngô Thì Sĩ đã có thơ vịnh:
Dãy núi trập trùng tầm mắt thoáng
Tựa đó đơm trời trấn Cửa Chân.
Bài thơ Tam Điệp Sơn của Nguyễn Khuyến do Hoàng Tạo dịch có câu:
Phóng mắt đầu non Tam Điệp rõ,
Ngoảnh đầu dòng nước Cửu Long xa.
Bài thơ "Ký mộng" (Ghi lại giấc mộng) của Nguyễn Du do có câu được dịch nghĩa như sau:
Núi Tam Điệp nhiều hổ báo,
Sông Lam lắm thuồng luồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dãy núi Việt Nam
Địa lý Ninh Bình
Địa lý Hòa Bình
Núi tại Thanh Hóa
Địa lý Thanh Hóa
Núi linh thiêng


title: Phygadeuon excavatus

text:
Phygadeuon excavatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phygadeuon


title: Nguyễn Phúc Vĩnh Lộc

text:
Nguyễn Phúc Vĩnh Lộc (1923 – 2009), thường được gọi tắt là Vĩnh Lộc, nguyên là một tướng lĩnh Thiết giáp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Trung tướng. Ông xuất thân từ trường Võ bị Địa phương được Chính phủ thuộc đia Pháp mở ra ở Trung phần Việt Nam. Thời gian tại ngũ, ông đã có nhiều năm phục vụ trong ngành Thiết giáp-Kỵ binh và đã từng được bổ nhiệm chức vụ Chỉ huy trưởng binh chủng này. Ông là vị Tổng Tham mưu trưởng cuối cùng của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, đồng thời cũng là người có thời gian tại nhiệm ngắn nhất (chỉ tại chức trong ngày 29 tháng 4 năm 1975). Trước đó, ông có thời gian giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn II và Vùng 2 chiến thuật (1965-1968), được mệnh danh là Chúa tể Cao nguyên, nhiều tai tiếng tham nhũng và có cuộc sống xa hoa như một Lãnh chúa thời phong kiến.

Tiểu sử và binh nghiệp
Ông sinh ngày 23 tháng 10 năm 1923 tại Huế trong một gia đình thuộc Hoàng tộc nhà Nguyễn. Chữ Vĩnh trong tên của ông được đặt theo bài "Đế hệ thi" của vua Minh Mạng, cho thấy ông là anh em cùng hệ và ngang vai vế với vua Duy Tân và vua Bảo Đại. Là một tín đồ Phật giáo, ông còn có pháp danh là Minh Tâm. Thời niên thiếu, do gia đình có điều kiện, ông được thụ hưởng một nền giáo dục cơ bản rất tốt. Từng theo học tại trường Khải Định (Quốc học Huế) và được nhận xét là có học lực rất khá. Tuy nhiên, việc học hành của ông bị gián đoạn một thời gian do thời cuộc chiến tranh. Mãi đến sau khi Pháp tái chiếm Đông Dương, ông mới tiếp tục đến trường. Năm 1948, ông tốt nghiệp Trung học chương trình Pháp với văn bằng Tú tài bán phần (Part I). Ngoài ra, ông rất thông thạo Pháp ngữ.

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Sau khi Cựu hoàng Bảo Đại về nước và thành lập Chính phủ Quốc gia Việt Nam, cuối năm 1949, ông nhập ngũ vào Quân đội Liên hiệp Pháp, mang số quân: 43/200608. Sau đó được nhập học tại trường Võ bị Địa phương của Quân đội Pháp tại An Cựu, Huế (École des Cadres de An Cuu). Tháng 9 năm 1950 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy. Ra trường, ông được chọn làm sĩ quan cận vệ cho Quốc trưởng Bảo Đại. Qua năm 1951, ông được cử làm Trưởng phòng Liên lạc Việt-Pháp thuộc Việt binh đoàn ở Huế. Tháng 9 cùng năm, ông được chọn về ngành Kỵ binh và được cử sang Pháp thụ huấn tại trường Thiết giáp binh Saumur. Cùng học với ông khóa này có một Trung úy trẻ người Việt tên Lâm Văn Phát.

Giữa năm 1952, mãn khóa học từ Pháp về nước, ông được thăng cấp Trung úy và chuyển ngạch sang phục vụ trong Quân đội Quốc gia Việt Nam, được điều động làm Trung đội trưởng thuộc Đại đội 1 Thám thính thuộc Đệ nhất Đại đội Thám thính do Đại úy Quách Xến làm Đại đội trưởng, đồn trú tại Cần Thơ. Thượng tuần tháng 8 cùng năm, ông được chuyển sang làm Đại đội trưởng Đại đội 3 Thám thính đồn trú tại Gia Lâm, thay thế người bạn đồng học cũ là Đại úy Lâm Văn Phát. Tháng 8 năm 1953, ông được đặc cách thăng cấp Đại úy tại mặt trận.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Sau khi Hiệp định Genève, 1954 được ký kết, ông cùng đơn vị vào Nam. Tháng 11 năm 1954, ông được thăng cấp Thiếu tá và được cử làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1 Kỵ binh tân lập tại Gia Định.

Mặc dù là người hoàng tộc, từng là sĩ quan cận vệ cho Quốc trưởng Bảo Đại, nhưng ông đứng ngoài cuộc tranh giành quyền lực giữa lực lượng ủng hộ Quốc trưởng và Thủ tướng Ngô Đình Diệm. Tháng 8 năm 1955, rời khỏi chức vụ Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1 Kỵ binh, ông được cử đi học lớp Tham mưu cao cấp tại trường Đại học Chỉ huy và Tham mưu Fort Laevenworth thuộc Tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ.

Tháng 7 năm 1956 về nước, ông vẫn tiếp tục phục vụ trong Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Mặc dù vậy, ông vẫn gặp nhiều nghi kỵ từ phía Tổng thống Ngô Đình Diệm do mối liên hệ hoàng tộc. Vì vậy, ông bị chuyển công tác phục vụ tại Trường Đại học Quân sự, một chức vụ không có thực quyền.

Trong những năm sau đó, con đường hoạn lộ của ông khá chậm chạp. Đầu tháng 10 năm 1959, ông được cử giữ chức vụ Chỉ huy trưởng trường Huấn luyện Thiết giáp tại Liên trường Võ khoa Thủ Đức. Ngày Quốc khánh Đệ nhất Cộng hòa 26 tháng 10 năm đó, ông được thăng cấp Trung tá nhiệm chức. Tháng 2 năm 1961, bàn giao trường Thiết giáp lại cho Đại úy Dương Văn Đô, ông được cử giữ chức vụ Tham mưu trưởng Liên trường Võ khoa do Thiếu tướng Hồ Văn Tố làm Chỉ huy trưởng. Tháng 10 cùng năm, ông được đề bạt lên làm Chỉ huy phó Liên trường Võ khoa do Đại tá Phan Đình Thứ làm Chỉ huy trưởng. Tháng 2 năm 1962, ông nhận chỉ thị sáng lập và trở thành Chỉ huy trưởng đầu tiên của Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Vạn Kiếp ở Bà Rịa (Phước Tuy).

Thăng tiến trong mùa đảo chính
Do bất mãn bị kỳ thị, qua sự tác động của Đại tá Đỗ Mậu, ông sớm ngả về các tướng lĩnh âm mưu đảo chính lật đổ Tổng thống Diệm. Từ đầu tháng 10 năm 1963, với tư cách Chỉ huy trưởng Trung tâm Vạn Kiếp, ông đã cho thành lập một đơn vị cấp Tiểu đoàn, gồm các sĩ quan huấn luyện và các học viên có kinh nghiệm, luôn ở trạng thái sẵn sàng đợi lệnh hành quân đột xuất.

Ngay sau khi cuộc đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 nổ ra, ông chỉ huy đoàn xe Thiết giáp của Trung tâm Vạn Kiếp từ Bà Rịa tiến vào Sài Gòn qua hướng cầu Phan Thanh Giản (nay là cầu Điện Biên Phủ), hỗ trợ quân đảo chính giữ Đài phát thanh. Chiều ngày 2 tháng 11, ông chỉ huy Chiến đoàn Vạn Kiếp, một lực lượng hỗn hợp gồm Tiểu đoàn học viên của Trung tâm Vạn Kiếp, Tiểu đoàn 6 Nhảy dù và Chi đoàn 1 Thiết giáp thuộc Thiết đoàn 1 Kỵ binh, hỗ trợ quân đảo chính đánh chiếm thành Cộng Hòa.

Nhờ công lao này, ngay tối ngày 2 tháng 11 năm 1963, ông được các tướng lĩnh chỉ huy đảo chính thăng lên cấp Đại tá nhiệm chức và bổ nhiệm vào chức vụ Tham mưu phó Liên quân tại Bộ Tổng tham mưu sau khi bàn giao Trung tâm Vạn Kiếp lại cho Trung tá Nguyễn Văn Huấn. Không đầy một tháng sau, ông được Hội đồng Quân nhân Cách mạng chỉ định vào chức vụ Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Thiết giáp Trung ương thay thế Đại tá Nguyễn Văn Thiện. Đường công danh của ông rạng rỡ từ đây.

Sau khi tướng Nguyễn Khánh tiến hành cuộc chỉnh lý tước quyền các tướng lĩnh cầm đầu Hội đồng Quân nhân Cách mạng, thường tuần tháng 2 năm 1964, ông nhận lệnh bàn giao Bộ chỉ huy Thiết giáp lại cho Trung tá Nguyễn Đình Bảng và được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Sư đoàn 9 Bộ binh, kiêm Tư lệnh Biệt khu 41 (bao gồm các tỉnh Vĩnh Long, Sa Đéc, Kiến Phong) thay thế Đại tá Đoàn Văn Quảng. Nhằm tranh thủ sự ủng hộ từ phía ông, ngày 11 tháng 8 năm 1964, tướng Khánh đã thăng cấp cho ông và 7 đại tá khác lên cấp bậc Chuẩn tướng vừa được đặt ra.

Với việc thăng lên cấp bậc tướng, ông trở thành một thành viên của Hội đồng Quân nhân Cách mạng. Mặc dù Hội đồng Quân nhân Cách mạng đã tuyên bố chấm dứt hoạt động chỉ 2 tháng sau đó, nhưng trên thực tế các tướng lĩnh tập hợp một cơ chế lãnh đạo chính trị riêng, từ đó hình thành Hội đồng Quân lực. Với cơ chế này, ông cùng các tướng trẻ khác được mệnh danh là "nhóm tướng trẻ" (Young Turks), từng bước thâu tóm quyền lực mà đỉnh điểm là việc phế truất tướng Nguyễn Khánh và ép tướng Khánh phải lưu vong.

Tháng 5 năm 1965 bàn giao Sư đoàn 9 lại cho Đại tá Lâm Quang Thi, ông được bổ nhiệm vào chức vụ Tư lệnh Biệt khu Thủ đô thay cho Thiếu tướng Cao Văn Viên đương nhiệm Tư lệnh Quân đoàn III kiêm nhiệm. Khi Chính phủ do tướng Nguyễn Văn Thiệu làm Chủ tịch Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia và tướng Nguyễn Cao Kỳ làm Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương ra đời. Ngày 20 tháng 6 năm 1965, ông được thăng cấp Thiếu tướng nhiệm chức và được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân đoàn II và Quân khu 2 thay thế Thiếu tướng Nguyễn Hữu Có sau khi bàn giao Biệt khu Thủ đô lại cho Thiếu tướng Lê Nguyên Khang. Ngày 24 tháng 10 cùng năm, ông cho đặt tên doanh trại của Bộ tư lệnh Quân đoàn II là thành Pleime để kỷ niệm thắng lợi của trận Plei Me. Ngày Quốc khánh Đệ nhị Cộng hòa 1 tháng 11 năm 1966, ông được thăng cấp Trung tướng nhiệm chức.

Biến động Cao nguyên
Ngay khi vừa nhận chức Tư lệnh Quân đoàn II & Vùng 2 Chiến thuật, tướng Vĩnh Lộc đương đầu ngay với vụ nổi dậy của các thành viên vũ trang của FULRO, khởi đầu từ các binh sĩ thuộc lực lượng Dân sự chiến đấu (Civilian Irregular Defense Group – CIDG) ở trại Sarpa ở buôn Daksak, thuộc quận Đức Lập, tỉnh Quảng Đức, lan ra tận các tỉnh Darlac và Pleiku. Ngày 29 tháng 7 năm 1965, 200 lính FULRO đã vượt biên giới tấn công đánh chiếm đồn Buôn Briêng. Một nhóm khác chiếm đóng Buôn Buor (Đarlac) và khống chế một cây cầu trên quốc lộ 14. Ngay lập tức, ông ra lệnh cho Sư đoàn 23 và một số Tiểu đoàn Biệt Động Quân cùng Thiết giáp hành quân giải tỏa. Ngày 2 tháng 8 năm 1965, lực lượng FULRO tại đồn Buôn Briêng rút lui và đem theo 181 binh lính Dân sự Chiến đấu người Thượng. Ngày 15 tháng 9 năm 1965, 500 lính FULRO chiếm giữ Buôn Buor ra hàng.Từ ngày 12 đến ngày 18 tháng 12 năm 1965, lực lượng FULRO lại tấn công đồn Phú Thiện sát hại 32 người và làm bị thương 26 người khác; chiếm đồn Krong Pách, giết hết binh sĩ người Kinh; đột nhập tòa hành chính và Tiểu khu Quảng Đức, giết hết người Kinh, treo cờ FULRO. Với binh lực trong tay, tướng Vĩnh Lộc hoàn toàn có thể trấn áp quân bạo loạn. Tuy nhiên, do sự can thiệp của Đại sứ quán Mỹ, các nhóm vũ trang của FULRO do đó luôn có thể đưa ra yêu sách ngừng bắn khi hết đạn và rút qua biên giới sang Campuchia. Vì vậy, tướng Vĩnh Lộc một mặt vẫn cho thực hiện các cuộc hành quân trấn áp, mặt khác qua các cuộc tiếp xúc với đại diện FULRO, lắng nghe những đòi hỏi của họ, và hứa sẽ nhượng bộ một số yêu cầu.

Từ giữa năm 1965, các hoạt động chính trị và quân sự của FULRO không còn là tâm điểm chú ý của tướng Vĩnh Lộc khi mà ông phải đối mặt với một đối thủ mạnh hơn nhiều: Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Sự kiện Mậu Thân 1968
Sự kiện tết Mậu Thân (1968), ông đã ra lệnh cho chỉ huy các đơn vị không được rời nhiệm sở để đề phòng bất trắc nhưng ông vẫn bất chấp ngang nhiên bay về Sài Gòn ăn tết. Vì Vậy Pleiku cũng như nhiều đô thị khác, cũng bị quân Giải phóng tấn công. Sau khi ăn tết xong, ông vẫn không chịu về nhiệm sở mà về tư dinh của mình).

Vị tướng không quân
Đầu tháng 3 năm 1968, hoán đổi chức vụ với Thiếu tướng Lữ Lan, ông về Bộ Tổng tham mưu làm phụ tá Tổng tham mưu trưởng kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Quân huấn, còn Thiếu tướng Lữ Lan thay ông Tư lệnh Quân đoàn II.

Giữa tháng 2 năm 1969, bàn giao Tổng cục Quân huấn lại cho Trung tướng Phan Trọng Chinh, ông được cử đi làm Cố vấn Quân sự cho Phái đoàn Hòa đàm Paris tại Pháp. Trung tuần tháng 8 cùng năm, ông được triệu hồi về nước giữ chức vụ Chỉ huy trưởng trường Cao đẳng Quốc phòng (vẫn là những chức vụ không có thực quyền). Thảng 8 năm 1970, bàn giao trường Cao đẳng Quốc phòng lại cho Trung tướng Lữ Lan tái nhiệm. Sau đó ông về Bộ Tổng Tham mưu làm phụ tá kế hoạch cho Tổng Tham mưu trưởng Cao Văn Viên.

Giữa năm 1973, ông lại bị Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tước sạch mọi chức vụ vì lý do, trong một chuyến công du Thổ Nhĩ Kỳ, ông đã tự ý bay sang Pháp để liên lạc với cựu hoàng Bảo Đại. Một lần nữa, ông lại phải ở cương vị "ngồi chơi xơi nước" tại Bộ Tổng Tham mưu.

Tổng tham mưu trưởng cuối cùng
Ngày 28 tháng 4 năm 1975, ông được tân Tổng thống Dương Văn Minh chỉ định làm Tổng tham mưu trưởng Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Cấp phó cho ông là viên Chuẩn tướng hồi hưu Nguyễn Hữu Hạnh được gọi tái ngũ.</ref>. Nhậm chức, ông đã lớn tiếng hô hào quân sĩ sát cánh tử thủ đến cùng. Tuy nhiên sau đó ông lại đào nhiệm và vượt biển chạy sang Hoa Kỳ.. Sáng sớm 30/4 Trung tướng Vĩnh Lộc, Trung tướng Trần Văn Trung, Tổng cục trưởng Chiến tranh chính trị, Đại tá Trần Ngọc Huyến và một số sĩ quan khác lên đoàn xe rời Bộ Tổng tham mưu đến công xưởng hải quân, dùng một chiếc tàu hư duy nhất còn để ở xưởng vượt sông Sài Gòn. Đến cửa biển, tàu chỉ chạy một máy, bị hỏng hóc ngừng hẳn. Nhờ máy truyền tin kêu cứu, Đề đốc Chung Tấn Cang và Phó Đề đốc Diệp Quang Thủy phái tàu tới vớt.

Cuộc sống lưu vong
Sau khi lưu vong, ông cùng gia đình đã đến định cư tại Thành phố Houston, Tiểu bang Texas, Hoa Kỳ.

Ngày 8 tháng 1 năm 2009, ông từ trần tại nơi định cư, hưởng thọ 86 tuổi.

Huy chương
-Bảo quốc Huân chương đệ nhị đẳng (ân thưởng)-Nhiều huy chương quân sự, dân sự và đồng minh

Gia quyến
Thân phụ: Cụ Nguyễn Phúc Bửu Trưng (bị Việt Minh hành quyết năm 1945)
Em: Đại tá Vĩnh Biểu

Gia đình
Ông đã từng có một đời vợ trước và 2 người con. Về sau lập gia đình với Nguyễn Thị Minh Hiếu, một nữ danh ca lừng danh một thời tại miền Nam Việt Nam. Chuyện tình duyên của ông bà từng là đề tài của nhiều giai thoại thời bấy giờ.
Các con: Nguyễn Phúc Bảo Cẩn, Nguyễn Phúc Bảo Trí, Tôn nữ Yên Thảo, Tôn Nữ Hương Cần, Tôn Nữ Bảo Lân, Tôn Nữ Quế Thảo, Tôn Nữ Ngân Thảo.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trang 170-172

Sách

Sinh năm 1923
Mất năm 2009
Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Hoàng tộc nhà Nguyễn
Người Huế
Người Mỹ gốc Việt


title: Schizogaster basilewskyi

text:
Schizogaster basilewskyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Schizogaster


title: Nikita Kaydash

text:
Nikita Andreyevich Kaydash (; sinh ngày 1 tháng 3 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Veles Moskva.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga cho F.K. Khimki vào ngày 15 tháng 9 năm 2015 trong trận đấu với FC Solyaris Moskva.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile by Giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia Nga

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ bóng đá F.K. Khimki
Cầu thủ bóng đá FC Oryol
Cầu thủ bóng đá FC Khimki


title: Những cô gái nhỏ

text:
Những cô gái nhỏ (tựa gốc tiếng Anh: Little Women) là một tiểu thuyết của tác giả người Mỹ Louisa May Alcott ban đầu được xuất bản trong hai tập trong 1868 và 1869. Alcott đã viết cuốn sách trong vài tháng theo yêu cầu của nhà xuất bản. Câu chuyện theo sau cuộc sống của bốn chị em phụ nữ - Meg, Jo, Beth, và Amy - và chi tiết đoạn của họ từ thời thơ ấu đến khi trở thành phụ nữ. Tác phẩm được viết dựa trên cuộc sống của tác giả và ba chị em của bà. Các học giả phân loại nó như là một cuốn tiểu thuyết tự truyện hoặc bán tự truyện.

Cuốn sách được chia làm hai tập và xuất bản lần lượt vào năm 1868 và 1869. Tác giả viết cuốn sách khá vội vã do sự hối thúc từ nhà xuất bản, thế nhưng đây lại là một trong những tác phẩm tạo dựng được tên tuổi của bà. Tác phẩm cũng là cuốn đầu tiên trong series Chuyện của gia đình March gồm: Những cô gái nhỏ (1868), Những người vợ tốt (1869), Những chàng trai nhỏ (1871) và Những cậu bé của Jo (1886).

Hoàn cảnh sáng tác
Từ khi còn nhỏ, Louisa và những người chị em gái của bà không được sống trong cảnh sung túc. Vì đấu tranh cho phong trào giải phóng nô lệ, cha của bà thường xuyên bị các nhà cầm quyền và giới quý tộc làm khó, khiến cho gia đình rơi vào cảnh túng thiếu. Louisa và chị gái Anna sớm phải ra ngoài kiếm tiền phụ giúp mẹ. Họ làm đủ thứ công việc từ gia sư, trông trẻ cho đến giúp việc nhà.

Từ năm 1860, Louisa May Alcott đã viết các bài báo ủng hộ chế độ bãi nô trên tờ The Atlantic Monthly, giống như cha cô và các bạn của ông đã làm. Năm 1862, khi Cuộc Nội chiến ở Mỹ đang bước vào giai đoạn ác liệt nữ nhà văn đã trở thành y tá phục vụ trong quân đội. Nhưng chỉ được 3 tháng, Louisa mắc bệnh thương hàn và phải rời xa công việc.

Trải qua một trận ốm nặng, chứng kiến sự mong manh của cuộc sống trong chiến tranh, những điều này đã làm thay đổi suy nghĩ của Louisa May Alcott rất nhiều. Bà cảm thấy trân trọng cuộc sống và những gì mình đang có. Điều đó góp phần thôi thúc người phụ nữ này sáng tác.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Louisa May Alcott trở về căn nhà ở Concord và bắt đầu viết văn. Năm 1868, tác phẩm nổi tiếng nhất của bà là Những cô gái nhỏ (Little woman) ra đời. Nó còn được biết đến với cái tên Những cô con gái nhà bác sĩ March.

Lấy cảm hứng từ những hồi ức ấu thơ của chính tác giả, Little Women kể về cuộc sống còn vô vàn khó khăn nhưng đầy lạc quan, yêu thương và trân trọng lẫn nhau của một gia đình Mỹ điển hình. Cuốn sách dõi theo tính cách, số phận của bốn chị em gái từ thời thơ ấu, đỡ đần nhau vượt qua những thăng trầm trong sự nghiệp, hôn nhân, đời sống xã hội. Little Women đã tạo ra một bức tranh chân thực và lành mạnh về đời sống gia đình thời đó.

Giới thiệu

Little Woman  kể về cuộc sống gia đình của bốn chị em nhà March tại một thị trấn nhỏ của New England. Meg, cô chị cả xinh đẹp và mơ ước trở thành một quý bà. Jo, với tuổi mười lăm, lóng ngóng và không thích bị gò bó trong những nghi thức do xã hội ấn định, cô có tham vọng trở thành văn sĩ. Beth là một cô bé mảnh khảnh mười ba tuổi, thích âm nhạc. Và Amy, một cô gái tóc vàng xinh đẹp, mười hai tuổi. Chuyện kể về những cuộc phiêu lưu của các cô gái, những cố gắng của bốn chị em để tăng thu nhập cho gia đình, tình bạn của các cô với gia đình Lanrence hàng xóm và mãi sau này chuyện tình của họ vẫn tươi mát và hấp dẫn; cốt truyện từ khi họ còn thơ ấu đến khi trở thành những phụ nữ trưởng thành. Các câu chuyện trong cuốn sách có nhiều chi tiết được sử dụng từ cuộc sống thực của tác giả cùng ba chị em gái của bà. Đây là câu chuyện về chuyến phiêu lưu đầy thú vị của bốn cô gái nỗ lực hết sức mình để tăng thu nhập của gia đình, đồng thời còn đề cập đến những tình bạn, tình làng xóm tuyệt vời ở thị trấn.

Jo March, cô con gái thứ hai trong bốn chị em là cô gái có tính cách đặc biệt nhất, và hình tượng của cô vẫn được bắt gặp trong thế giới hiện đại này. Tính cách của cô có một chút mạnh mẽ, độc lập và hơi giống con trai. Cô bác bỏ ý tưởng nhanh chóng kết hôn của người khác, cô chỉ tập trung vào sự nghiệp viết lách của chính mình mà thôi. Điều này cũng làm cô trở nên khác biệt hẳn với những cô gái cùng thời.

Trong những chương đầu tiên của cuốn sách ngập tràn những khó khăn về tài chính cũng như tình cảm vì sự ra đi của chồng Marmee. Bà yêu đất nước mình và cũng yêu chồng mình, nhưng dù đau thương cũng cố gắng chịu đựng. Cũng giống như Marmee những năm nội chiến 1860 ấy, những người ngày nay vẫn đưa ra những quyết định khó khăn là hi sinh những người thân yêu để phục vụ đất nước.

Meg là chị cả trong gia đình March, và cũng là người đầu tiên kết hôn.

Little Women kể câu chuyện về những cô gái, khi trưởng thành đều muốn có một gia đình. Kể cả là người cứng đầu như Jo đi chăng nữa thì cuối cùng cô cũng lập gia đình và làm mẹ.

Gia đình March đã dũng cảm vượt qua được đói nghèo, chiến tranh và những biến động thời đại để tìm thấy cho mình tình yêu, công việc và niềm hạnh phúc cá nhân. Nhưng trên tất cả, họ không bao giờ đánh mất những giá trị cơ bản của mọt gia đình. Kết thúc câu chuyện là cảnh Marmee được vây quanh bởi những cô con gái, những đứa cháu đáng yêu đến mức bà thốt lên: “Ôi những cô gái của ta, cho dù các con sống lâu đến mức nào, ta vẫn mong mỏi rằng các con luôn luôn hạnh phúc mãn nguyện như thế này”.

Nội dung

Phần một
Bốn chị em và mẹ của họ, người mà họ gọi là Marmee, sống trong một khu phố mới (dựa trên nền tảng của Concord) ở Massachusetts trong cảnh nghèo khó. Mất hết tiền, cha của họ đang làm mục sư trong Nội chiến Hoa Kỳ, xa nhà. Những người phụ nữ phải đối mặt với Giáng sinh đầu tiên của họ mà không có anh. Meg và Jo March, hai người lớn tuổi, phải làm việc để hỗ trợ gia đình: Meg dạy một gia đình gần đó gồm bốn đứa trẻ; Jo giúp đỡ bà dì già March, một góa phụ giàu có sống trong một biệt thự, Plumfield. Beth, quá rụt rè khi đến trường, sẵn sàng ở nhà và giúp việc nhà; Amy vẫn còn ở trường. Meg xinh đẹp và truyền thống, Jo là một tomboy viết; Beth là một nghệ sĩ hòa bình và một nghệ sĩ piano; Amy là một nghệ sĩ luôn khao khát sự thanh lịch và xã hội tốt đẹp. Jo là người bốc đồng và nhanh chóng tức giận. Một trong những thử thách của cô là cố gắng kiềm chế cơn giận, một thử thách mà mẹ cô trải qua. Cô khuyên Jo nên nói chuyện với suy nghĩ trước khi rời đi du lịch đến Washington, nơi chồng cô bị viêm phổi. Hàng xóm của họ, ông Laurence, người say mê Beth, tặng cô một cây đàn piano. Beth bị sốt đỏ tươi sau khi dành thời gian với một gia đình nghèo nơi ba đứa trẻ chết. Jo chăm sóc Beth trong căn bệnh của cô. Beth hồi phục, nhưng không bao giờ đầy đủ. Để đề phòng, Amy được gửi đến sống với dì March, thay thế Jo, trong khi Beth bị bệnh và vẫn còn truyền nhiễm. Jo đã thành công trong việc kiếm tiền với văn bản của mình. Meg dành hai tuần với bạn bè, nơi có những bữa tiệc để các cô gái khiêu vũ với các chàng trai và cải thiện các kỹ năng xã hội của họ. Theodore "Laurie" Laurence, cháu trai của ông Laurence, được mời đến một trong những điệu nhảy, vì bạn bè của Meg nghĩ không chính xác rằng cô đang yêu anh ta. Meg thích thú hơn với John Brooke, gia sư trẻ của Laurie. Brooke đến Washington để giúp ông March. Trong khi với cha mẹ tháng ba, Brooke thú nhận tình yêu của anh dành cho Meg. Họ hài lòng nhưng coi Meg quá trẻ để kết hôn. Brooke đồng ý chờ đợi. Ông tham gia và phục vụ một năm hoặc lâu hơn trong chiến tranh. Sau khi anh ta bị thương, anh ta quay trở lại tìm việc để có thể mua một căn nhà sẵn sàng khi anh ta cưới Meg. Laurie đi học đại học. Vào ngày Giáng sinh, một năm sau khi cuốn sách mở ra, cha của các cô gái trở về sau chiến tranh.

Phần hai

Ba năm sau, Meg và John kết hôn và học cách sống chung. Khi họ có cặp song sinh, Meg là một người mẹ tận tụy nhưng John bắt đầu cảm thấy bị bỏ rơi. Laurie tốt nghiệp đại học, đã nỗ lực để làm tốt trong năm cuối cùng với sự thúc giục của Jo. Amy đi tour châu Âu với dì. Sức khỏe của Beth rất yếu và tinh thần cô ấy suy sụp. Khi cố gắng khám phá lý do cho nỗi buồn của Beth, Jo nhận ra rằng Laurie đã yêu. Ban đầu, cô tin rằng đó là với Beth nhưng sớm cảm nhận được điều đó với chính mình. Jo tâm sự với Marmee, nói với cô rằng cô yêu Laurie nhưng cô yêu anh như anh trai và rằng cô không thể yêu anh một cách lãng mạn. Jo quyết định cô ấy muốn một chút phiêu lưu và để tạo khoảng cách giữa cô ấy và Laurie, hy vọng anh ấy sẽ quên đi tình cảm của mình. Cô dành sáu tháng với một người bạn của mẹ mình ở thành phố New York, phục vụ như là quản gia cho hai đứa con của mình. Gia đình điều hành một nhà trọ. Cô học bài Đức với giáo sư Bhaer, người sống trong nhà. Anh đến Berlin từ Mỹ để chăm sóc những đứa con trai mồ côi của em gái mình. Để có thêm tiền, Jo viết truyện mà không có đạo đức, điều đó làm Bhaer thất vọng. Anh thuyết phục cô từ bỏ những câu chuyện giật gân được viết kém khi thời gian ở New York của cô kết thúc. Khi trở về, Laurie cầu hôn và cô từ chối. Laurie đi du lịch châu Âu cùng ông nội để thoát khỏi sự đau lòng của mình. Ở nhà, sức khỏe của Beth đã xuống cấp nghiêm trọng. Jo dành thời gian của mình để chăm sóc em gái đang hấp hối. Laurie gặp Amy ở châu Âu, và anh dần yêu cô khi anh bắt đầu nhìn thấy cô ở một khía cạnh mới. Cô không bị ấn tượng bởi thái độ vô vọng, nhàn rỗi và tuyệt vọng mà anh đã nhận từ khi bị Jo từ chối, và truyền cảm hứng cho anh ta tìm mục đích của mình và làm điều gì đó có giá trị với cuộc sống của anh ta. Với tin tức về cái chết của Beth, họ gặp nhau để được an ủi và sự lãng mạn của họ tăng lên. Dì của Amy sẽ không cho phép Amy trở về chỉ với Laurie và ông của anh ấy, vì vậy họ kết hôn trước khi trở về nhà từ châu Âu. Giáo sư Bhaer đến Marches 'và ở lại trong hai tuần. Vào ngày cuối cùng của mình, anh cầu hôn Jo. Jo chấp nhận. Khi dì March qua đời, cô rời Plumfield đến Jo. Jo và Bhaer biến ngôi nhà thành một ngôi trường dành cho con trai. Họ có hai con trai riêng và Amy và Laurie có một con gái. Vào thời điểm hái táo, Marmee kỷ niệm sinh nhật lần thứ 60 của cô tại Plumfield, cùng với chồng, ba cô con gái còn sống, chồng của họ và năm đứa cháu của cô.

Sự đón nhận của công chúng

Little Women ban đầu khi được xuất bản chỉ kể về thời ấu thơ của chị em nhà March nhưng tạo ra tiếng vang lớn và sau một đêm và tên tuổi của Louisa May Alcott được biết đến rộng rãi. Với số tiền bản quyền giữ lại được, bà đã có thể ổn định tài chính.

Hơn một thế kỷ qua, Những cô gái nhỏ vẫn nhận được sự yêu mến của độc giả ở nhiều lứa tuổi. Tác phẩm đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, được dàn dựng trên sân khấu kịch và được chuyển thể thành phim. Nổi tiếng nhất là bản điện ảnh của đạo diễn Gillian Armstrong phát hành năm 1994 với sự tham gia diễn xuất của Winona Ryder. Bộ phim cũng đã giành được đề cử Oscar cho hạng mục "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" hay là phim Những người phụ nữ bé nhỏ nhận được nhiều đề cử và được Viện phim Mỹ lựa chọn là một trong mười bộ phim hay nhất của năm 2019.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Đọc ngay trên Apple Books (tiếng Anh)
 Sách trên Nhà xuất bản Kim Đồng

 Lesson plans for Little Women at Web English Teacher

 1945 radio adaptation of novel at Theatre Guild on the Air at the Internet Archive

 Rudin, Shai (2019). "The Hidden Feminist Agenda and Corresponding Edification in the Novel Little Women by Louisa May Alcott" . Childhood, Vol. 3. pp. 115–132.

Văn học kinh điển
Truyện thiếu nhi Mỹ


title: Harmonia (thần thoại)

text:
Harmonia (; ), trong tôn giáo Hy Lạp cổ đại, là một vị nữ thần bất tử của hòa hợp và hòa thuận. Nhân vật tượng tự trong Lã Mã là Concordia, và vị thần đối lập bà trong tôn giáo Hy Lạp là Eris, còn vị thần đối lập bà trong La Mã là Discordia. Những người anh chị em của bà là Eros/Cupid, Phlegyas, Adrestia, và những người sinh đôi Phobos và Deimos. Cha mẹ bà là Nữ thần Tình yêu, Aphrodite, và thần chiến tranh, Ares.

Nguồn gốc
Theo một ghi chép, bà là con gái của Ares và Aphrodite. Theo một tài khoản khác, Harmonia đến từ Samothrace và là con gái của Zeus và Electra, em trai Iasion là người sáng lập ra nghi lễ thần bí tổ chức trên đảo. Cuối cùng Harmonia được hợp nhất với Aphrodite Pandemos, tình yêu đoàn kết mọi người, sự hiện thân của trật tự và sự đoàn kết dân sự, tương ứng với nữ thần La Mã La Mã Concordia.

Hầu như luôn luôn, Harmonia là vợ của Cadmus. Với Cadmus, bà là mẹ của Ino, Polydorus, Autonoë, Agave và Semele. Con trai út của họ là  là Illyrius..

Tham khảo

Nữ thần Hy Lạp


title: Psapharochrus maccartyi

text:
Psapharochrus maccartyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Psapharochrus


title: Abraxas determinata

text:
Abraxas determinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Abraxas


title: Poecilopsis albosquamulosa

text:
Poecilopsis albosquamulosa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Poecilopsis


title: Người Thụy Sĩ

text:
Người Thụy Sĩ (, , , ) là công dân của nước Thụy Sĩ  hoặc người gốc Thụy Sĩ.

Số lượng công dân Thụy Sĩ đã tăng từ 1,7 triệu vào năm 1815 lên 7 triệu vào năm 2016. Hơn 1,5 triệu công dân Thụy Sĩ giữ nhiều quốc tịch. Khoảng 11% công dân sống ở nước ngoài (0,8 triệu, trong đó 0,6 triệu người có nhiều quốc tịch). Khoảng 60% những người sống ở nước ngoài cư trú trong Liên minh châu Âu (0,46 triệu). Các nhóm lớn nhất của con cháu người Thụy Sĩ và quốc tịch bên ngoài châu Âu được tìm thấy ở Hoa Kỳ và Canada.

Mặc dù nhà nước hiện đại của Thụy Sĩ bắt nguồn từ năm 1848, thời kỳ của chủ nghĩa dân tộc lãng mạn, nó không phải là quốc gia và người Thụy Sĩ thường không được coi là thành lập một nhóm dân tộc duy nhất, mà là một liên minh () hoặc  ("quốc gia của ý chí", "quốc gia theo sự lựa chọn", nghĩa là một quốc gia có liên quan), một thuật ngữ được đặt ra trái ngược với " quốc gia " theo nghĩa ngôn ngữ thông thường hoặc dân tộc của thuật ngữ này.

Từ Swiss (Thụy Sĩ) (trước đây là tiếng Anh cũng là Switzer) và tên của nước Thụy Sĩ, cuối cùng có nguồn gốc từ tên gọi Schwyz, đã được sử dụng rộng rãi để chỉ Cựu Liên bang Thụy Sĩ từ thế kỷ 16.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
Walter Sorell,	The Swiss: a cultural panorama of Switzerland Bobbs-Merrill, 1972.
Heinrich Zschokke, Des Schweizerlands Geschichten für das Schweizervolk, J. J. Mäcken, 1823. Google Books, trans. as The History of Switzerland, for the Swiss People by Francis George Shaw, 1855. Google Books
Frank Webb, Switzerland of the Swiss, Scribners, 1910. Archive.org
Paul Bilton, The Xenophobe's Guide to the Swiss, Oval Projects Ltd, 1999. Google Books
Leo Schelbert, Swiss migration to America: the Swiss Mennonites, Ayer Publishing, 1980.
John Paul Von Grueningen, The Swiss In The United States: A Compilation Prepared for the Swiss-American Historical Society as the Second Volume of Its Publications, Swiss-American Historical Society, 1940, reprinted for Clearfield Co. by Genealogical Pub. Co., 2005, .
Henry Demarest Lloyd, John Atkinson Hobson, The Swiss democracy: the study of a sovereign people, T. F. Unwin, 1908.
J. Christopher Herold, The Swiss without halos, Greenwood Press, 1979.
Julie Hartley-Moore, The Song of Gryon: Political Ritual, Local Identity, and the Consolidation of Nationalism in Multiethnic Switzerland, Journal of American Folklore 120.476 (2007) 204–229.
Arnold Henry Moore Lunn, The Swiss and their mountains: a study of the influence of mountains on man, Rand McNally, 1963.
Hans Kohn, Nationalism and Liberty: The Swiss Example. London: George Allen and Unwin, 1956.
Marcello Sorce Keller, “Transplanting multiculturalism: Swiss musical traditions reconfigured in multicultural Victoria”, in Joel Crotti and Kay Dreyfus (Guest Editors), Victorian Historical Journal, LXXVIII(2007), no. 2, pp. 187–205; later appeared in Bulletin - Schweizerische Gesellschaft für Musikethnologie und Gesellschaft für die Volksmusik in der Schweiz, October 2008, pp. 53–63.

Xã hội Thụy Sĩ
Nhóm sắc tộc ở Thụy Sĩ
Người Thụy Sĩ
"Sắc tộc có liên quan" cần xác nhận


title: Moddi

text:
Pål Moddi Knutsen là một nhạc sĩ Na Uy. Âm nhạc của anh ta được mô tả như một sự pha trộn của âm nhạc dân gian và nhạc pop, Mặc dù ông xem mình như là một ca sĩ và người kể chuyện. Moddi ngoài ra còn được công nhận là một nhà hoạt động chính trị và xã hội.

Moddi nổi tiếng với giải thích và dịch các bản nhạc của các nghệ sĩ khác, như Vashti Bunyan, Pussy Riot và nhà thơ Na Uy Helge Stanges.

Tiểu sử
Pål Knutsen sinh ngày 18 tháng 2 năm 1987 và lớn lên tại đảo Senja ở Bắc Na Uy. Ông ra mắt lúc 5 tuổi trên đài phát thanh địa phương Draugen, hát một bài hò của thủy thủ truyền thống. Khi còn nhỏ, Knutsen học nhạc piano cổ điển, Cornet trong ban nhạc của trường, guitar bass trong các ban nhạc rock khác nhau và trình diễn như một rapper.

Năm 18 tuổi, ông lấy tên cũ của gia đình Moddi và bắt đầu viết các bài hát riêng của mình dưới cái tên đó. Sau khi học xong trung học, Moddi lúc 20 tuổi nghỉ một năm và "du lịch, trình diễn nhạc và vui chơi cho đến khi tôi sài hết túi tiền của mình".

Moddi là một thành viên của cộng đồng xung quanh trung tâm văn hóa Kråkeslottet ở Senja, nơi ông tham gia các lễ hội ở đó hàng năm. Ông hiện đang viết luận án thạc sĩ tại Trung tâm về Phát triển và Môi trường (SUM) tại Đại học Oslo.

Sự nghiệp âm nhạc

Ban đầu
Đĩa nhạc đầu tay của Moddi, Random Skywriting EP, được thu âm trong phòng ngủ của một người bạn và được phân phối chỉ trong 20 bản, sản xuất bằng tay. NRK Urørt, một chương trình phát thanh nghệ thuật Na Uy mới nổi, cho EP này chơi thường xuyên tại kênh radio NRK P3. Năm sau, Moddi thực hiện một só buổi trình diễn đầu tiên của mình như by:Larm và Øyafestivalen, nơi ông nhận được nhiều đánh giá tốt, trong đó có tạp chí trực tuyến Pitchfork.

Chú thích

Nhạc sĩ Na Uy
Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống


title: Masalia hololeuca

text:
Masalia hololeuca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Masalia


title: Mãnh Lạp, Kim Bình

text:
Mãnh Lạp (勐拉) còn gọi là Mường La là một trấn của huyện Kim Bình, châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Đây là một hương trấn biên giới với Việt Nam của Trung Quốc. Thời nhà Lê sơ đến cuối thời Lê Trung hưng của Việt Nam, khoảng những năm 1432-1684, Mường La (Mãnh Lạp) từng thuộc lãnh thổ Việt Nam, có tên là châu Mường La (芒羅) thuộc phủ An Tây xứ Hưng Hóa của Đại Việt. Sau đó, nhà Thanh lấn dần và đổi thành châu Quảng Lăng, huyện Kiến Thủy, phủ Lâm An, tỉnh Vân Nam.

Hành chính
Mãnh Lạp vốn trước là một hương chủ yếu là người dân tộc thiểu số của Trung Quốc. Đến ngày 27 tháng 10 năm 2015, chính quyền tỉnh Vân Nam quyết định đổi hương Mãnh Lạp thành trấn Mãnh Lạp huyện Kim Bình. Dân số Mãnh Lạp khoảng năm 2010 là 33953 người.

Phía tây nam Mãnh Lạp là biên giới với Việt Nam, tiếp giáp với xã Pa Vệ Sủ huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu. Phía đông nam Mãnh Lạp là trấn Kim Thủy Hà (金水河) cùng huyện Kim Bình. Phía bắc Mãnh Lạp là hương Đồng Xưởng (铜厂) của huyện Kim Bình. Phía tây Mãnh Lạp giáp hương Giả Mễ huyện Kim Bình.

Mãnh Lạp gồm 08 thôn làng làː Ông Đang (翁当村), Lão Ô Trại (老乌寨村), Kiều Thái Bình (荞菜坪村), Tân Mãnh (新勐村), Mãnh Lạp (勐拉村), Điền Đầu (田头村), Nông trường Kim Bình (金平农场村), và Quảng Đông (广东村). Trong đó 2 thôn Ông Đang và Lão Ô Trại là các thôn tiếp giáp với xã Pa Vệ Sủ thuộc huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu Việt Nam. Trung tâm của trấn là 2 thôn Tân Mãnh và Mãnh Lạp. Phía tây thôn Ông Đang là thôn Hà Biên Trại của hương Giả Mễ.

Sông Kim Thủy (Kim Thủy Hà, hay Mãnh La Hà (Meng La He)) chảy từ hương Giả Mễ, ngang qua trấn Mãnh Lạp, theo hướng tây tây bắc-đông đông nam, sang trấn Kim Thủy Hà để vào Việt Nam thành Nậm Na, thượng nguồn bên phía trái sông Đà. Theo Lê Quý Đôn, sông Kim Thủy xưa gọi là Kim Tử Hà. Diện tích tự nhiên của Mãnh Lạp ngày nay là 336,47 km², địa hình phần lớn là núi cao hay cao nguyên, độ cao từ 308,5m đến 2876,6m.

Lịch sử
Vùng đất Mãnh Lạp huyện Kim Bình thời trước thế kỷ 13 thuộc lãnh thổ của vương quốc Đại Lý, nằm ngoài tầm ảnh hưởng của cả Đại Việt lẫn Nam Tống. Sang cuối thế kỷ 13 và thế kỷ 14, Đại Lý bị Nguyên Mông tiêu diệt, Mãnh Lạp Kim Bình là một phần của tỉnh Vân Nam nhà Nguyên, nằm trong châu tự trị Ninh Viễn của người Thái Trắng. Đến cuối thế kỷ 14 cả nhà Nguyên và nhà Trần Đại Việt đều suy yếu, các vương quốc nhỏ trong vùng nổi lên tiêu biểu là Mường Sưa-Lan Xang của người Lào. Châu Ninh Viễn của người Thái trắng họ Đèo được quyền tự trị rộng rãi hơn, trở thành châu kỵ mi kẹp giữa Đại Việt và Đại Minh. Châu Ninh Viễn người bản địa gọi là Mường Lễ, bao gồm có hơn 10 châu mường nhỏ một trong đó là châu Mường La (Mãnh Lạp), chịu sự ảnh hưởng của tất cả các vương quốc xung quanh là Đại Việt, Đại Minh, và Lan Xang, nhưng vẫn tự trị rộng rãi. Đến đầu thế kỷ 15, những năm 1405-1407, nhà Minh đã thay thế hoàn toàn nhà Nguyên, liền tính chuyện xâm lược Đại Ngu của nhà Hồ Việt Nam, họ Đèo châu Ninh Viễn hùa theo nhà Minh chống nhà Hồ. Sau khi dành lại độc lập từ nhà Minh năm 1428, nhà Lê sơ của Đại Việt đã tiến hành chinh phục châu Mường Lễ (gồm cả Mường La, lúc này do Đèo Cát Hãn cai quản, sáp nhập và đổi tên châu Mường Lễ thành châu Phục Lễ phụ vào lãnh thổ Đại Việt năm 1432. Lúc này, quan tỉnh Vân Nam cấp báo về Bắc Kinh, nhưng vua Minh từ chối, nói rằng người Man, Di phản phúc khó lường, không cho phát binh, lệnh cho các quan tại Vân Nam chỉ tra xét diễn biến tình hình. Mường La (Mãnh Lạp) là một trong hơn 10 mường của châu Phục Lễ xứ Hưng Hóa nhà Lê, đó làː Mường La, Tuy Phụ (mường Tè), Hoàng Nham (mường Tông), Hợp Phì (Xiềng Mi), Tung Lăng (Phù Phang), Khiêm Châu (mường Tinh), Lễ Tuyền (mường Bẩm, hay mường Bum), Chiêu Tấn (mường Thu), Lai Châu (Mường Lễ), Quỳnh Nhai (mường Chăn), và Luân Châu (mường Báng). Đến năm Hồng Đức Châu Phục Lễ được đổi thành phủ An Tây (Yên Tây), kể từ đó cho tới cuối thời nhà Lê Trung hưng, các mường thuộc châu Phục Lễ là đất của Đèo Cát Hãn khi xưa, đều thuộc phủ An Tây xứ (thừa tuyên, trấn) Hưng Hóa của Đại Việt.

Trong Kiến văn tiểu lục, Lê Quý Đôn viết rằngː Châu Tuy Phụ (綏阜) thổ âm gọi là Mường Tè (芒齊) có 2 động là: Nậm Mạ và Nậm Lân. Châu Hoàng Nham (黃岩) thổ âm gọi là Mường Tông (Mường Toong, 芒㯶 chữ Nôm), có 2 động là: Ngà và Mỏ Sạch. Động Ngà có mỏ vàng còn Mỏ Sạch là đất mỏ sắt. Châu Tung Lăng (嵩陵) thổ âm gọi là Phù Phang (扶滂, là khu vực các địa danh M.Léo, Ki Ma Pa (骑马坝) và các địa danh Li Fang, Pou Fang trong bản đồ Bắc Kỳ năm 1902 mà nay là khoảng các khu vực hương Bán Pha (半坡) huyện Lục Xuân châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam Trung Quốc và các xã Sín Thầu Mường Nhé, Sen Thượng Mường Nhé, Mù Cả Mường Tè thuộc 2 tỉnh Điện Biên, Lai Châu Việt Nam), có 3 động là: Cống Võng, Nậm Cảm và Suối Vàng. Châu Khiêm (謙州) thổ âm gọi là Mường Tinh (Nay không rõ ở đâu, nhưng có thể là Mường Tía (M.Tía) nằm phía phải sông Đà (bờ Nam) khoảng giữa Mường Toong và Mường Lễ. Cũng có thể là M.Boum và M.Mo (bờ trái sông Đà nay khoảng xã Bum Nưa, Bum Tở huyện Mường Tè nằm giữa xã Mường Toong (Hoàng Nham xưa) và thị xã Mường Lay (mường Lễ xưa)). Châu Lễ Tuyền (醴泉) thổ âm gọi là Mường Bẩm (芒禀, nay là mường Boum (M.Boum)). Châu Hợp Phì (合淝) thổ âm gọi là Trình Mi (呈眉) (tức là Mường Mì hay Xiềng My, nay là hương Giả Mễ (者米乡, Zhe-mi-xiang) huyện Kim Bình châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam). Châu Quảng Lăng (廣陵), thổ âm gọi là Mường La (芒羅, nay là trấn Mường Lạp, Meng-la-xiāng (勐拉乡) huyện Kim Bình châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam Trung Quốc), có 3 phố người Hoa là: Hồ Quảng, Quảng Tây và Khai Hóa, nằm bên dưới 6 châu kể trên và bên trên châu Chiêu Tấn. (Quan niệm trên dưới của Lê Quý Đôn có lẽ là theo hướng đường bộ đi từ Mường Thu (Chiêu Tấn) qua Quảng Lăng mới đến 6 châu kể trên. Hướng đường bộ này nay là hướng quốc lộ 32 - quốc lộ 4D - quốc lộ 12, một trong hai hướng đường bộ chính đi từ Hà Nội lên các tỉnh Điện Biên, Lai Châu Việt Nam và là hướng qua cửa khẩu Ma Lù Thàng sang Kim Thủy Hà trấn của Trung Quốc.) Cả bảy châu này (6 châu tên Việt Nam, 1 châu tên Trung Quốc) đến thời Lê Quý Đôn đều mất về Trung Quốc. Riêng về châu Quảng Lăng, Lê Quý Đôn viết: "Châu Quảng Lăng thổ âm là Mường La (芒羅), bên trái sông Kim Tử (金子河, Trung Quốc) và ở phía trên châu Chiêu Tấn, đi từ Mường Thu (芒秋) phải 2 ngày, từ Văn Bàn phải 6 ngày, từ Kinh ra đi phải 26 ngày. Trước châu này bị viên huyện Kiến Thủy (Trung Quốc) chiếm riêng, đến nay (năm Đinh Dậu niên hiệu Cảnh Hưng) đã 93 năm, mỗi năm phải nộp bạc thuế 6 dật 6 lạng. Trong châu có người Trung Quốc cư trú, chia thành 3 phố là phố Hồ Quảng, phố Quảng Tây và phố Khai Hóa. Có mỏ đồng đỏ, mỏ kim sa, người Trung Quốc đương khai khẩn để lấy.'"

Như thế châu Quảng Lăng (tên châu Trung Quốc) đã mất về Trung Quốc khoảng những năm 1684 niên hiệu Chính Hòa nhà Lê, và Khang Hy nhà Thanh. Các phố người Hoaː Hồ Quảng, Quảng Tây và Khai Hóa thời thế kỷ 18, nay là thôn Quảng Đông (广东村) tiếp giáp với hương Đồng Xưởng liền kề cùng thuộc huyện Kim Bình.

Trong tất cả các vùng lãnh thổ thuộc xứ Hưng Hóa Việt Nam bị mất về nhà Thanh Trung Quốc, thì vùng đất Mường La (Quảng Lăng) sau này là Mãnh Lạp trấn, Kim Thủy Hà trấn của huyện Kim Bình là ít được sách sử Việt Nam đề cập tới nhất. Đề cập tới sớm nhất và duy nhất đến vùng đất đã mất này là Lê Quý Đôn, nhà bác học thời Lê Trung hưng đương đại, trong cuốn Kiến văn tiểu lục. Còn các sử gia triều nhà Nguyễn (như cuốn Hưng Hóa lục của quan hiệp trấn họ Trần viết năm 1814, cuốn Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, cuốn Đại Việt địa dư toàn biên của Nguyễn Văn Siêu) chỉ đề cập tới 6 vùng lãnh thổ thuộc Hưng Hóa bị mất về Trung Quốc cũng không biết rõ thời điểm mất khi nào, đó là 6 châu: Lễ Tuyền, Hợp phì, Tung Lăng, Tuy Phụ, Hoàng Nham, Khiêm châu, trong tổng số 10 châu (được cho là giới hạn tối đa) của phủ An Tây nhà Lê sơ. Trong Hưng Hóa kỷ lược, Phạm Thận Duật có biện luận một đoạn khá dài về điều tồn nghiː 6 hay 7 châu của xứ Hưng Hóa bị mất về nhà Thanh thời Lê Trung hưng. Một phần tồn nghi được Phạm Thận Duật viết như sauː "... Xét sách Hoàng Việt địa dư chí chép rằngː 7 châu Tung Lăng, Lễ Tuyền, Hoàng Nham, Tuy Phụ, Hợp Phì, Lai, Khiêm bị lấn ép nội phụ Trung Quốc. Sách Thoát thực ký văn của Trương Quốc Dụng chép rằngː trong năm Cảnh Hưng, bỏ mất 7 châuː Tung Lăng, Lễ Tuyền, Hoàng Nham, Hợp Phì, Tuy Phụ, Lai, Khiêm. Lại chépː cuối đời Lê, 6 châu Tung Lăng, Lễ Tuyền, Hoàng Nham, Tuy Phụ, Hợp Phì, Khiêm, do áp lực buộc phải theo về Vân Nam. Khi nói 6 châu, khi nói 7 châu, thật là bất nhất. Có lẽ đời truyền rằngː châu Lai bị lấn nhập vào Trung Quốc đã lâu. Từ khi về triều ta, châu Lai hiện tại vẫn đóng góp nộp thuế, không biết châu ấy bị sáp nhập vào Trung Quốc lúc nào, và lúc nào trở về với nước ta.,...". Đào Duy Anh trong cuốn Đất nước Việt Nam qua các đời cũng chỉ đề cập tới như sauː "Phủ An Tây. Thời Lê sơ là châu Phục Lễ; đời Quang Thuận đổi làm phủ An Tây; đời Cảnh Hưng mất sáu châu vào phủ Khai Hóa tỉnh Vân Nam nước Thanh; chỉ còn bốn châu Chiêu Tấn, Quỳnh Nhai, Lai và Luân."

Đại Nam nhất thống chí, tỉnh Hưng Hóa viếtː "Xét Hưng Hóa phong thổ lục của Hoàng Trọng Chính chép: Châu Tung Lăng có tên nữa là châu Quảng Lăng, thổ âm gọi Mường La [Mãnh Lạp], phía trên liền với đất nước Thanh, phía dưới giáp châu Lai và châu Chiêu Tấn. Đất có mỏ vàng. Từ lúc binh lửa [đánh dẹp Hoàng Công Chất], phụ đạo phụ thuộc nước Thanh, nộp thuế đã hơn 60 năm. Hằng năm phải nộp 6 dật 6 lạng bạc. Người Thanh đã mở 3 phố, có dân Hồ Quảng ở về phía tây không gánh chịu lao dịch bản trấn. Châu Hoàng Nham ở giáp biên giới, nhật trình đường đi cũng như châu Tung Lăng… Chiêu Tấn đến Tung Lăng 2 ngày, tức là đất Mường La, phụ đạo là Đèo Quốc An; đến Kim Lăng và Nậm Bàn 1 ngày; đến Trình Mỳ (tức châu Hợp Phì) 1 ngày, phụ đạo là Lý Văn Đệ; đến châu Lễ Tuyền 1 ngày, phụ đạo là Hoàng Ý Long. Lại một con đường từ Mường La đến Trình Thanh tức châu Tung Lăng 4 ngày, đến phủ Lâm An nước Thanh 4 ngày. Một đường đi Mường Tè: từ châu Lai đến Mường Tông 2 ngày, tức châu Hoàng Nham, phụ đạo là Quảng Tương; đến Mường Tè 3 ngày, tức châu Tuy Phụ, phụ đạo là Chưởng Bom; đến Bắc Mã 1 ngày; đến Mường U 1 ngày; đến Mường Nhuệ và Mường Đông 1 ngày; đến Ngưu Thao 1 ngày. Thế là từ châu Lai đi Mường Tè đến Ngưu Thao cộng 9 ngày...''"

Tham khảo

Địa danh cũ Việt Nam
Hồng Hà, Vân Nam
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc


title: Cheongunhyoja-dong

text:
Cheongunhyoja-dong là một dong, phường của Jongno-gu ở Seoul, Hàn Quốc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chinh thức

Phường của Jongno-gu


title: Photocryptus apicalis

text:
Photocryptus apicalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Photocryptus


title: Palimna alorensis

text:
Palimna alorensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Palimna


title: Elizabeth Azcona Bocock

text:
Elizabeth "Lizi" Azcona Bocock, (sinh ngày 5 tháng 10 năm 1969 tại La Ceiba, Honduras), là Bộ trưởng Bộ Công nghiệp và Thương mại trong nội các của tổng thống Honduras, ông Manuel Zelaya.

Lý lịch
Là con gái lớn của cựu tổng thống Jose Azcona (QĐDG) và Miriam Bocock de Azcona, Elizabeth Azcona đã được giáo dục tiểu học và trung học tại Trường Elvel của Tegucigalpa trước khi vào Đại học Notre Dame ở Hoa Kỳ để lấy bằng Thạc sĩ tại Hoa Kỳ. Quản trị kinh doanh, với một trẻ vị thành niên về Tài chính.

Từ năm 1990 đến 2001, Azcona làm việc tại Ngân hàng Atlantida trong lĩnh vực tạo ra các doanh nghiệp và đánh giá tín dụng. Từ 2001 đến 2003, cô là Chuyên viên phân tích rủi ro cho Citigroup. Bà đảm nhiệm vị trí giáo sư tại Đại học Jose Cecilio del Valle, điều hành các lớp học về tài chính và lập dự án, đồng thời làm việc với Tập đoàn Đầu tư Liên Mỹ (CII), một chi nhánh của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IADB). Vào tháng 1 năm 2006, Azcona rời vị trí của mình trong CII để trở thành Bộ trưởng Bộ Công thương.

Azcona đã kết hôn với nhà công nghiệp Jorge Valladares, người có hai con.

Liên kết ngoài và nguồn

 En tres días se va Titular de la SIC  (tiếng Tây Ban Nha)

Nữ chính khách Honduras
Sinh năm 1969
Nhân vật còn sống


title: Arenostola morawitzii

text:
Arenostola morawitzii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Arenostola


title: Płonino

text:
Płonino  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Rymań, thuộc hạt Kołobrzeg, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng  phía tây Rymań,  về phía nam của Kołobrzeg và  về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.

Tham khảo


title: Chara bimaculata

text:
Chara bimaculata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chara


title: Nemeritis tuitor

text:
Nemeritis tuitor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemeritis


title: Andy Leaf

text:
Andrew Keith Leaf (sinh ngày 18 tháng 1 năm 1962) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ ở Football League cho York City, và ở bóng đá non-League cho Huby & Magnet.

Tham khảo

Sinh năm 1962
Nhân vật còn sống
Vận động viên York
Cầu thủ bóng đá Anh
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá York City F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: Sách hóa nông thôn Việt Nam

text:
Sách hoá nông thôn là phong trào xây dựng văn hóa đọc ở nông thôn Việt Nam được Nguyễn Quang Thạch ứng dụng thực tiễn từ năm 2007 sau 10 nghiên cứu thiết kế lộ trình cho một cuộc cách mạng thư viện dân sự. Tính đến tháng 2 năm 2019, các tác động xã hội mà SHNT mang lại là hàng trăm ngàn cha mẹ học sinh, cựu học sinh, các thành viên xã hội, học sinh, thầy cô giáo, các nhà trường, cấp huyện, cấp tỉnh đã tạo ra hơn 30.000 tủ sách, mang lại cơ hội tiếp cận sách cho hơn 1.000.000 bạn đọc nông thôn. Từ chuyến đi bộ Hà Nội -Sài Gòn của Nguyễn Quang Thạch, các tủ sách được nhân rộng rất nhanh bởi các nhóm làm tủ sách được thiết lập sau năm 2015 và chính quyền cấp tỉnh. Các Tủ sách Dòng họ, Tủ sách Phụ huynh, Tủ sách Lớp em, Tủ sách Lớp học với một số tên gọi khác, Tủ sách Hậu phương chiến sĩ và Tủ sách Giáo xứ đã lan rộng đến hầu hết tỉnh thành trên cả nước. Về mặt chính sách, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản 6841 ngày 31 tháng 12 năm 2015 gửi các sở giáo dục & đào tạo nhân rộng Tủ sách Phụ huynh/Tủ sách Lớp học đến các lớp học trên toàn quốc.

Lịch sử
Từ một cú sốc trước sự vô cảm của nhiều sinh viên Đại học Vinh khi tìm cách đưa chị Tám bị bệnh nặng ở thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh về quê Đồng Văn, Thanh Chương, Nghệ An, anh Nguyễn Quang Thạch đến với ý tưởng đem sách đến cho nhiều người. Sau 10 năm nghiên cứu, thiết kế các mô hình thư viên, đến năm 2007, anh bắt tay xây dựng những tủ sách đầu tiên. Đó là những tủ sách cho các dòng họ gần gũi với anh - dòng họ Nguyễn Quang (họ của anh), Nguyễn Duy (bên bà nội) và Trần (họ mẹ) - bằng chính số tiền tiết kiệm hơn 10 triệu đồng.

Năm 2008, tủ sách dòng họ Đỗ Xuân được thành lập ở thôn An Mỹ, xã An Dục, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, gồm 115 đầu sách.

Năm 2009, mô hình tủ sách dòng họ được nhân rộng ở nhiều nơi như họ Vũ ở thôn Văn Hàn, xã Thái Hưng, Thái Thụy, Thái Bình với 150 đầu sách; họ Vũ ở làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, Hải Dương với 180 đầu sách; họ Bùi ở làng Trung Lương, xã Đức Hồng, huyện Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh với 250 đầu sách. Nguyễn Quang Thạch cho biết cho đến tháng 4 năm 2009 anh đã vận động được 18 dòng họ ở 7 tỉnh xây dựng tủ sách.

Mô hình tủ sách dòng họ đã nhận được sự ủng hộ của các nhà văn, nhà thơ, nhà sử học, nhà nghiên cứu như Phong Lê, Phan Huy Lê, Dương Trung Quốc, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Quang Thân, Nguyễn Huy Thiệp, Vũ Duy Thông, Phong Điệp; những người nổi tiếng như Á hậu Du lịch Việt Nam 2008 Nguyễn Thị Phương Thảo; bà con Việt kiều và nhiều dòng họ trên cả nước.

Tháng 9 năm 2009, mô hình tủ sách dòng họ giành giải thưởng 400.000 triệu đồng trong cuộc thi "Ideas to serve the community" (Ý tưởng phục vụ cộng đồng).

Ngày 31 tháng 12 năm 2009, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch ra công văn số 4564 về việc triển khai xây dựng thí điểm và chuẩn hoá mô hình Tủ sách dòng họ tại các xã An Dục, Đồng Tiến, An Vũ huyện Quỳnh Phụ tỉnh Thái Bình.

Đầu năm 2010, có 48 tủ sách đã được lập ở 14 tỉnh. Số lượng sách cũng tăng lên như họ Nguỵ ở Bắc Giang đã có một tủ sách hơn 600 đầu, họ Vũ ở xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương có hơn 1.200 đầu sách.

Năm 2010, Nguyễn Quang Thạch thực hiện chuyến đi xuyên Việt đầu tiên để vận động cho phong trào Sách hóa nông thôn. Xuất phát vào ngày mùng một tết Canh Dần từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) và kết thúc ở thành phố Hồ Chí Minh, anh đã đi qua nhiều làng quê, thị trấn, thành phố dọc theo chiều dài đất nước. Nơi dừng chân nào anh cũng tìm hiểu sự đọc của người dân địa phương, nói chuyện về sách hay vận động thành lập tủ sách. Chuyến đi nhận được sự ủng hộ của Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch và xuất hiện trên báo Tết xuân Canh Dần của báo Tiền Phong, trên chương trình thời sự lúc 19 giờ của kênh VTV1 ngày mồng một Tết và nhiều báo khác.

Tháng 5 năm 2010, tủ sách phụ huynh đầu tiên được triển khai ở THCS An Dục, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình với chi phí do Thạch đóng góp 500.000 đ và 37 phụ huynh đóng góp 1.850.000 đ, gồm 130 cuốn sách.

Để đẩy mạnh tiến trình Sách hóa nông thôn, giữa năm 2010, Nguyễn Quang Thạch thành lập Trung tâm Hỗ trợ tri thức và phát triển cộng đồng (trực thuộc Hội Liên hiệp Khoa học - Kỹ thuật Việt Nam).

Năm 2011, 85 dòng họ trên cả nước và hàng chục trường phổ thông đã có tủ sách. Tháng 10, tủ sách giáo xứ được khởi động.

Năm 2012, phong trào gây quỹ ở nước ngoài đầu tiên được tiến hành tại Đức do hội Sinh viên Việt Nam tại Đức chủ trì.

Tháng 6 năm 2013, mô hình tủ sách hậu phương được khởi động ở nhà trung tá Hòa Quang Hùng ở xã An Dục, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình.

Phương thức hoạt động
Trong quá trình hoạt động của phong trào, Nguyễn Quang Thạch và Trung tâm Hỗ trợ tri thức và phát triển cộng đồng đóng vai trò xây dựng bộ khung, cổ động phong trào và đầu mối kết nối cộng đồng còn những dòng họ, phụ huynh, giáo viên, chiến sĩ và cả xã hội nói chung trực tiếp thực hiện với tinh thần chia sẻ trách nhiệm xã hội. Đặc biệt quan trọng, Chương trình sách hóa nông thôn Việt Nam đã vận động thành công chính sách từ cấp trường học đến cấp phòng giáo dục ở huyện Quỳnh Phụ, Thái Thụy của Thái Bình và cấp sở giáo dục Thái Bình. Nhờ phương thức đó chương trình đã tạo ra sự lan tỏa đến các tầng lớp khác nhau trong xã hội, cả trong và ngoài nước. Chương trình đã nhận được sự đóng góp tài chính từ các trí thức, người nổi tiếng, du học sinh,... Có những hình thức hoạt động đã đến từ sáng kiến của người nông dân, các em học sinh như viết kịch khuyến học, giới thiệu sách hàng tuần trước trường,...

Tủ sách dòng họ
Theo Nguyễn Quang Thạch, người Việt Nam luôn hướng về cội nguồn và mong muốn dòng họ của mình rạng danh mà điều đó gắn liền với sự đọc. Khi đã có tủ sách, người ta tự hào rằng con cháu dòng họ mình ham đọc, hào phóng khi sách được người dòng họ khác mượn.

Tủ sách phụ huynh
Trong mô hình này, tủ sách do phụ huynh đóng góp xây dựng, đặt ngay trong lớp học và do các em tự quản lý. Đối với các bậc cha mẹ, đây là một cách thiết thực để họ chăm lo đến đời sống tinh thần của con cái. Còn các em học sinh có thể mượn sách dễ dàng hơn, do đó lượng đọc cũng nhiều hơn thư viện trường.

Năm 2014, mô hình này đóng góp 90% tủ sách trong chương trình Sách hóa nông thôn.

Tủ sách lớp em là một biến thể của tủ sách phụ huynh trên miền núi.

Tủ sách giáo xứ
Tủ sách được đặt trong nhà thờ nơi các tín đồ đi lễ, do cộng đồng trong giáo xứ xây dựng và duy trì.

Tủ sách hậu phương-quê hương chiến sĩ
Các tủ sách hậu phương được đặt trong gia đình có vợ là giáo viên, chồng là quân nhân. Nguyễn Quang Thạch mong muốn thông qua giáo viên mang sách đến học sinh và xây dựng tủ sách hạt nhân tạo nền tảng cho hệ thống tủ sách gia đình ở nông thôn trong tương lai.

Hiệu quả xã hội
Thông qua hệ thống thư viện, người Việt chỉ đọc trung bình 0,8 cuốn sách/người/năm. Trong khi đó, theo một ước tính, tủ sách phụ huynh giúp mỗi em học sinh đọc ít nhất 10 đầu sách/năm.

Từ tác động của SHNT thông qua xây dựng các tủ sách tại các địa phương, tạo chính sách cấp cơ sở và các hiệu ứng cục bộ và vết dầu loang. SHNT áp dụng các chiến lược truyền thông toàn cục-truyền thông quy mô quốc gia tạo nhận thức xã hội , tạo áp lực đến các cơ quan ra chính sách.

Vinh danh
Ngày 1-9-2016, Chương trình “Sách hóa nông thôn” được UNESCO trao giải mang tên Vua Sejong cùng với một dự án khác của Thái Lan. Năm 1967, giải thưởng UNESCO International Literacy được thành lập để tôn vinh những sáng kiến thúc đẩy việc đọc sách, gồm có hai giải chính mang tên Khổng Tử và Vua Sejong. Trong đó, giải Vua Sejong (mang tên một vị vua khai trí của Hàn Quốc) được trao từ năm 1989 với sự hỗ trợ của chính phủ Hàn Quốc.. Kế đến, SHNT nhận giải thưởng phổ biến tri thức của Thư viện Quốc hội Mỹ vào năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang Facebook chính thức của Sách hóa nông thôn.
 Facebook cá nhân của Nguyễn Quang Thạch, thường xuyên cập nhật diễn biến của phong trào.

Hoạt động xã hội
Xã hội Việt Nam


title: Linnaemya olsufjevi

text:
Linnaemya olsufjevi là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Linnaemya


title: Chúa Ruồi

text:
Chúa Ruồi (tựa gốc tiếng Anh: Lord of the Flies) là một cuốn tiểu thuyết đầu tay năm 1954 của tác giả người Anh đoạt giải Nobel William Golding. Cuốn sách nói về một nhóm các cậu bé người Anh bị mắc kẹt trên một hòn đảo hoang và nỗ lực thống trị đầy tai hại của chúng. Bao gồm sự căng thẳng giữa tư duy tập thể và tính cá nhân, phản ứng giữa lý trí và cảm xúc, và giữa đạo đức và sự vô luân.

Cuốn tiểu thuyết nói chung đã được đón nhận. Nó có tên trong danh sách 100 cuốn tiểu thuyết hay nhất của Modern Library, đạt vị trí thứ 41 trong danh sách của biên tập viên và thứ 25 trong danh sách của độc giả. Năm 2003, nó được liệt kê ở vị trí thứ 70 trong cuộc bình chọn The Big Read của BBC, và vào năm 2005 tạp chí Time đã vinh danh nó là 1 trong 100 tiểu thuyết tiếng Anh hay nhất từ năm 1923 đến năm 2005. Time cũng đưa cuốn tiểu thuyết vào danh sách 100 cuốn hay nhất. Sách dành cho giới trẻ mọi thời đại. Việc đọc sách phổ biến ở các trường học, đặc biệt là ở các nước nói tiếng Anh, một cuộc thăm dò ở Vương quốc Anh năm 2016 cho thấy Chúa Ruồi xếp thứ ba trong các cuốn sách được yêu thích nhất của quốc gia nhất là ở trường học.

Tổng quát
Xuất bản năm 1954, Chúa Ruồi là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của Golding. Ý tưởng này nảy sinh sau khi Golding đọc cuốn Đảo San hô: Câu chuyện về Thái Bình Dương (1857) của RM Ballantyne. Ông đánh giá rằng cuốn này không thực tế về hành vi những đứa trẻ bị mắc kẹt và cô lập trên đảo hoang và hỏi ý vợ ông, bà Ann, liệu sẽ là một ý tưởng hay nếu "tôi viết một cuốn sách về trẻ em trên một hòn đảo, những đứa trẻ cư xử theo cách trẻ em thực sự sẽ cư xử?" Do đó, cuốn tiểu thuyết có nhiều đề cập đến Đảo San hô, chẳng hạn như mô tả của sĩ quan hải quân cứu hộ về những nỗ lực ban đầu của các cậu bé trong việc hợp tác văn minh là "một màn trình diễn vui nhộn, giống như Đảo San hô". Ba nhân vật chính của Golding (Ralph, Piggy và Jack) cũng được cho là biếm họa về các nhân vật chính trong Đảo San hô của Ballantyne.

Bản thảo đã bị nhiều nhà xuất bản từ chối trước khi cuối cùng được chấp nhận bởi nhà xuất bản Faber & Faber có trụ sở tại London; trước đó "độc giả chuyên nghiệp" tại Faber đã nhận định nội dung cuốn sách này là "Tưởng tượng phi lý và không thú vị về vụ nổ bom nguyên tử trên các thuộc địa và một nhóm trẻ em mắc kẹt ở rừng rậm gần New Guinea. Rác rưởi và buồn tẻ. Vô nghĩa". Tuy nhiên, Charles Monteith quyết định đảm nhận bản thảo và làm việc với Golding để hoàn thành một số chỉnh sửa khá lớn, bao gồm việc xóa toàn bộ phần đầu tiên của cuốn tiểu thuyết, phần mô tả một cuộc di tản khỏi chiến tranh hạt nhân. Ngoài ra, nhân vật Simon đã bị Monteith chỉnh sửa lại rất nhiều, bao gồm cả việc loại bỏ việc cậu ta gặp gỡ một nhân vật đơn độc bí ẩn không xác định, ngụ ý là Chúa. Bản thân Monteith cũng lo lắng về những thay đổi này, hoàn thành các "đề xuất hiệu đính bản thảo" và cảnh báo chống lại việc "biến Simon thành một kẻ ta đây đạo đức". Cuối cùng, Golding thực hiện tất cả các chỉnh sửa được đề xuất của Monteith và viết trong lá thư cuối cùng gửi cho biên tập viên của mình rằng "Tôi đã đánh mất bất kỳ sự khách quan nào mà tôi từng có đối với cuốn tiểu thuyết này và khó có thể chịu đựng được khi nhìn vào nó." Những bản thảo và bản đánh máy này hiện có sẵn từ Kho lưu trữ Bộ sưu tập Đặc biệt tại thư viện Đại học Exeter để học tập và nghiên cứu thêm. Bộ sưu tập bao gồm bản gốc năm 1952 "Manuscript Notebook" (ban đầu là sổ ghi chép của Trường Bishop Wordsworth) chứa nhiều chỉnh sửa và gạch ngang.

Với những thay đổi của Monteith và mặc dù tốc độ bán ban đầu chậm (khoảng ba nghìn bản in đầu tiên bán chậm), cuốn sách nhanh chóng trở thành sách bán chạy nhất, với hơn mười triệu bản được bán ra vào năm 2015. Nó đã được chuyển thể thành phim hai lần bằng tiếng Anh, vào năm 1963 bởi Peter Brook và 1990 bởi Harry Hook, và một lần bằng tiếng Philippines của Lupita A. Concio (1975).

Cuốn sách mở đầu với sự kiện các cậu bé đến hòn đảo sau khi máy bay của chúng bị bắn rơi trong Chiến tranh thế giới thứ ba, một cuộc chiến tranh hạt nhân. Các nhân vật đa số là học sinh bình thường, và cũng có một nhóm đồng ca nam. Hầu như chúng chưa từng gặp nhau trước đây. Cuốn sách nói về những cậu bé được giáo dục tốt trở nên man rợ trong tình cảnh bị bỏ lại trên một hòn đảo hoang dã, cách xa nền văn minh hiện đại, thoái lui về thời nguyên thủy.

Nội dung
Trong cuộc di tản thời chiến, một chiếc máy bay của Anh đã bị rơi trên hoặc gần một hòn đảo bị cô lập ở một vùng xa xôi của Thái Bình Dương. Những người sống sót duy nhất là những cậu bé nhỏ tuổi và các cậu tuổi vị thành niên. Hai cậu bé—Ralph tóc vàng và một cậu bé béo phì, đeo kính cận có biệt danh là “Piggy”—tìm một chiếc tù và bằng vỏ ốc, vật mà Ralph dùng để triệu tập tất cả những đứa trẻ sống sót đến một khu tập trung. Ralph lạc quan, tin rằng những người lớn sẽ đến giải cứu nhưng Piggy thấy cần phải ("thực hiện các công việc quan trọng nhất trước và cần phải hành động đúng đắn") và sống có tổ chức. Bởi vì Ralph tạo ấn tượng với cái tù và nên nhanh chóng được bầu làm "thủ lĩnh". Cậu không nhận được phiếu bầu của các thành viên trong dàn đồng ca nam do Jack Merridew tóc đỏ dẫn đầu, mặc dù sau đó cậu cho phép nhóm đồng ca thành lập một nhóm thợ săn. Ralph lập ra ba chính sách chính: vui chơi, sống sót và liên tục duy trì khói nhằm mục đích kêu cứu các tàu đi qua và giải thoát nhóm trẻ. Các cậu bé xây dựng một kiểu dân chủ bằng cách tuyên bố rằng bất kỳ ai cầm tù và cũng sẽ có thể phát biểu tại các cuộc họp chính thức và nhận được sự chú ý, im lặng của những người còn lại.

Jack dẫn đầu nhóm đi săn có nhiệm vụ khám phá nguồn thức ăn. Ralph, Jack, và một cậu bé ít nói, mơ mộng tên là Simon sớm tạo thành một bộ ba thủ lĩnh với Ralph là người có quyền lực nhất. Khi kiểm tra hòn đảo, cả ba nhận ra rằng hòn đảo có trái cây và lợn rừng để làm thực phẩm. Các cậu cũng sử dụng kính của Piggy để tạo ra ngọn lửa. Dù là người bạn tâm giao thực sự và duy nhất của Ralph, Piggy nhanh chóng bị bạn của mình ruồng bỏ và trở thành trò cười của những cậu bé khác. Simon, ngoài việc giám sát xây dựng lều ở, bản năng cậu cảm thấy cần phải bảo vệ các "littlun" (những cậu bé nhỏ tuổi).

Tính trật tự rõ ràng nhanh chóng xấu đi khi phần lớn các cậu bé trở nên nhàn rỗi; chúng hỗ trợ rất ít trong việc xây dựng những nơi trú ẩn, dành thời gian để vui chơi và bắt đầu trở nên mắc chứng hoang tưởng ảo giác về hòn đảo. Chứng hoang tưởng làm cho chúng bắt đầu tin rằng có một con quái vật (mà chúng gọi là "quái thú") tồn tại trên đảo. Ralph khẳng định rằng không có con quái vật nào tồn tại, nhưng Jack, người đã bắt đầu cuộc tranh giành quyền lực với Ralph, đã giành được quyền kiểm soát nhóm bằng cách mạnh dạn hứa sẽ giết sinh vật đó. Tại một thời điểm, Jack triệu tập tất cả các thợ săn của mình để săn lùng một con lợn rừng, lấy cả những cậu bé được giao nhiệm vụ duy trì ngọn lửa tín hiệu. Một con tàu đi ngang qua hòn đảo, nhưng không có tín hiệu khói để kêu cứu thủy thủ đoàn của con tàu, con tàu vẫn tiếp tục đi mà không dừng lại. Ralph tức giận với Jack về việc cậu ta không duy trì được tín hiệu; trong cơn bực bội, Jack đã hành hung Piggy, làm vỡ một tròng kính của kính cậu. Các chàng trai sau đó đã tận hưởng bữa tiệc đầu tiên của họ. Tức giận vì thất bại trong việc kêu cứu những người giải cứu tiềm năng, Ralph cân nhắc từ bỏ vị trí lãnh đạo của mình, nhưng Piggy thuyết phục không làm như vậy, cả hai đều hiểu tầm quan trọng của Ralph và lo sợ những gì sẽ xảy ra với cậu nếu Jack hoàn toàn nắm quyền kiểm soát.

Một đêm, một trận chiến trên không xảy ra gần hòn đảo trong khi các cậu bé đang ngủ, một phi công chiến đấu thoát khỏi máy bay của anh ta và chết trong lúc hạ cánh. Cơ thể của anh rơi xuống hòn đảo cùng dù bay và vướng vào một cái cây gần đỉnh núi. Sau đó, trong khi Jack tiếp tục âm mưu chống lại Ralph, cặp song sinh Sam và Eric, giờ được giao nhiệm vụ duy trì lửa tín hiệu, nhìn thấy xác của phi công chiến đấu và chiếc dù trong bóng tối. Tưởng nhầm xác chết với con quái vật, chúng chạy đến đám lều mà Ralph và Simon đã dựng lên, để cảnh báo những người khác. Chuyện này một lần nữa làm nảy sinh căng thẳng giữa Jack và Ralph. Ngay sau đó, Jack quyết định dẫn một nhóm đến phía bên kia của hòn đảo, nơi có một ngọn núi đá, sau này được gọi là Tháp Đá, nơi mà cậu cho rằng con quái vật đang cư trú. Chỉ có Ralph và một cậu bé đáng ngờ trầm lặng, Roger, người ủng hộ thân cận nhất của Jack, đồng ý đi; Ralph quay lại ngay trước hai cậu bé khác nhưng cuối cùng cả ba đều nhìn thấy người nhảy dù. Sau đó, chúng bỏ trốn, bây giờ tin rằng con quái vật là có thật. Khi chúng đến nơi trú ẩn, Jack kêu gọi một nhóm các đứa trẻ và cố gắng chống lại Ralph, yêu cầu Ralph từ chức thủ lĩnh. Không nhận được sự hỗ trợ nào, Jack xông pha một mình để thành lập bộ tộc của riêng mình. Roger ngay lập tức lẻn đến tham gia cùng Jack, và dần dần số lượng các cậu bé lớn hơn từ bỏ Ralph để gia nhập bộ tộc của Jack. Bộ lạc của Jack tiếp tục thu hút những tân binh bằng cách hứa hẹn những bữa tiệc thịt heo. Các thành viên bắt đầu vẽ mặt và thực hiện các nghi thức kỳ quái, bao gồm cả việc hiến tế cho con thú. Một đêm, Ralph và Piggy quyết định đi dự một trong những bữa tiệc của Jack.

Simon thường xuyên bị ngất xỉu và bị động kinh, vì vậy cậu thường đến ở một mình ở một nơi ẩn náu bí mật. Một ngày nọ khi cậu ở đó, Jack và những đúa trẻ theo bộ lạc dựng lên một vật cúng dường cho quái thú ở gần đó: một cái đầu của con lợn, được gắn trên một cây gậy được mài sắc và chẳng bao lâu sau bầy ruồi ăn xác thối bu đến. Simon nói chuyện trong sự tưởng tượng với  "Chúa ruồi" (là cái đầu lợn bu quanh bởi bầy ruồi) và bị "Chúa Ruồi" chế nhạo quan điểm con quái thú là một thực thể có thật, đồng thời nó tiết lộ một sự thật, "thứ mà bạn có thể săn và giết": chính những cậu bé mới là những con quái thú, và con quái thú ở bên trong tất cả chúng. Chúa Ruồi cũng cảnh báo Simon rằng cậu đang gặp nguy hiểm, bởi vì cậu ta đại diện cho linh hồn của con người, và dự đoán rằng cậu sẽ bị giết. Simon leo núi một mình và phát hiện ra "quái thú" chính là người nhảy dù đã chết. Cậu vội vàng chạy xuống để nói với các cậu bé khác, nơi chúng đang tham gia vào một nghi lễ nhảy múa. Các cậu bé điên cuồng nhầm Simon với quái thú, tấn công cậu và đánh cậu đến chết. Cả Ralph và Piggy đều tham gia vào trận hỗn chiến, và họ trở nên vô cùng lo lắng về hành động của mình sau khi trở về.

Jack và nhóm nổi dậy quyết định rằng biểu tượng quyền lực thực sự trên đảo không phải là tù và vỏ ốc mà chính là kính của Piggy - phương tiện duy nhất để nhóm lửa. Chúng đột kích trại của Ralph, cướp cặp kính. Ralph, giờ đã bị bỏ rơi bởi hầu hết những người ủng hộ, đến Tháp Đá để đối đầu với Jack và lấy lại chiếc kính. Mang theo chiếc tù và chỉ đi cùng với Piggy, Sam và Eric, Ralph tìm thấy bộ lạc và yêu cầu chúng trả lại đồ. Hoàn toàn phủ nhận quyền lực của Ralph, bộ tộc bắt giữ và trói cặp song sinh dưới sự chỉ huy của Jack. Ralph và Jack tham gia vào một cuộc chiến mà cả hai đều không thắng, Piggy la hét. Roger, cố tình làm rơi một tảng đá từ trên cao, giết chết Piggy và làm vỡ tù và. Ralph trốn thoát được, nhưng Sam và Eric bị Roger tra tấn cho đến khi chúng đồng ý gia nhập bộ tộc của Jack.

Ralph bí mật gặp Sam và Eric, chúng cảnh báo rằng Jack và Roger ghét cậu, trong khi Roger đã mài một cây gậy ở cả hai đầu, ý rằng bộ tộc định săn cậu như săn lợn và chặt đầu cậu. Sáng hôm sau, Jack ra lệnh cho bộ lạc của mình bắt đầu một cuộc săn lùng Ralph. Jack phóng hỏa khu rừng trong khi Ralph cân nhắc những lựa chọn để tồn tại trong sự tuyệt vọng. Sau một cuộc rượt đuổi dài, hầu hết hòn đảo bị thiêu rụi trong biển lửa. Trong lúc chạy do bị rượt đuổi sát nút bởi những thợ săn, Ralph ngã. Cậu nhìn lên thấy một người trưởng thành mặc đồng phục—một sĩ quan hải quân Anh từ một tàu tuần dương đi đến hòn đảo để điều tra về vụ cháy. Ralph bật khóc trước cái chết của Piggy và "cái chết của sự ngây thơ". Jack và những cậu bé khác, bẩn thỉu và nhếch nhác, cũng trở về tuổi thật của mình và bật ra tiếng nức nở. Viên sĩ quan bày tỏ sự thất vọng của mình khi thấy các cậu bé Anh thể hiện hành vi hoang dã, hiếu chiến như vậy trước khi quay sang nhìn chằm chằm vào tàu chiến của mình một cách lúng túng.

Chủ đề
Chủ đề trung tâm của cuốn truyện là xung đột mâu thuẫn của con người đối với nền văn minh và tổ chức xã hội—sống theo quy tắc, hòa bình và hài hòa—và hướng tới ý chí quyền lực. Bao gồm sự căng thẳng giữa suy nghĩ nhóm và tính cá nhân, giữa phản ứng lý trí và cảm xúc, và giữa đạo đức và sự vô luân. Những điều này diễn ra như thế nào và những người khác nhau cảm thấy ảnh hưởng của họ như thế nào đã tạo thành một ẩn ý chính của Chúa Ruồi, với các chủ đề trọng tâm được đề cập trong một bài tiểu luận của nhà phê bình văn học người Mỹ Harold Bloom. Tên "Chúa Ruồi" là bản dịch theo nghĩa đen của Beelzebub.

Đón nhận

Cuốn sách ban đầu có tựa đề Stranger from Within đã bị một độc giả, cô Perkins từ nhà xuất bản Faber và Faber có trụ sở tại London, từ chối vì cho rằng đây là một cuốn sách [có nội dung] "rác rưởi và vô nghĩa". Tiêu đề được coi là "quá trừu tượng và quá rõ ràng". Sau khi được đánh giá thêm, cuốn sách cuối cùng đã được xuất bản với tên gọi Chúa Ruồi.

Một bước ngoặt xảy ra khi E. M. Forster chọn Chúa Ruồi là “cuốn tiểu thuyết xuất sắc của năm." Các bài đánh giá khác mô tả nó là "không chỉ là một cuộc phiêu lưu hạng nhất mà còn là một câu chuyện ngụ ngôn của thời đại chúng ta". Vào tháng 2 năm 1960, Floyd C. Gale của Galaxy Science Fiction đánh giá Chúa Ruồi năm sao trên năm sao, nói rằng "Golding vẽ nên một bức tranh thực sự đáng sợ về sự suy tàn của một xã hội nhỏ bé ... Nó đang trên đường trở thành một tác phẩm kinh điển hiện đại".

{{Quote box|width=29%|bgcolor=#FFFFF0|align=right|quote=" Chúa ruồi  trình bày một cái nhìn không thể tưởng tượng được của nhân loại trước sự khủng khiếp của Đức Quốc xã ở Châu Âu, và sau đó lao vào những suy đoán về nhân loại trong tình trạng tự nhiên. Ảm đạm và cụ thể, nhưng phổ quát, kết hợp cơn thịnh nộ và đau buồn," "Chúa Ruồi  vừa là một cuốn tiểu thuyết của những năm 1950, và cho mọi thời đại. "|source=—Robert McCrum, The Guardian.}}
Trong cuốn sách Moral Minds: How Nature Desigrate Our Universal Sense of Right and Wrong, Marc D. Hauser đã nói về Chúa Ruồi của Golding như sau: "Cuốn tiểu thuyết hấp dẫn này, đang là tác phẩm tiêu chuẩn trong hầu hết các khóa học giới thiệu văn học Anh, nên là bài đọc chuẩn trong sinh học, kinh tế học, tâm lý học và triết học."

Lập trường của Chúa Ruồi đối với các chủ đề vốn đã gây tranh cãi về bản chất con người và phúc lợi cá nhân so với lợi ích chung đã giúp nó có được vị trí 68 trong danh sách 100 cuốn sách bị thách thức thường xuyên nhất của Hiệp hội Thư viện Hoa Kỳ giai đoạn 1990–1999. Cuốn sách đã bị chỉ trích là "yếm thế" và miêu tả loài người chỉ là "những sinh vật ích kỷ". Một sự kiện thực tế từ năm 1965 khi một nhóm học sinh đi thuyền đánh cá từ Tonga bị một cơn bão và bị cuốn vào hòn đảo hoang ʻAta, và bị mọi người ở Nuku'alofa cho rằng đã chết. Không chỉ tồn tại được hơn 15 tháng, nhóm học sinh này còn "lập được một công xã nhỏ với vườn lương thực, những thân cây rỗng để chứa nước mưa, một sân tập thể dục với những quả tạ, một sân cầu lông, chuồng gà và một ngọn lửa thường trực, tất cả nhờ khả năng thực hiện công việc cách thủ công, với sự góp sức của một lưỡi dao cũ và nhiều quyết tâm”. Kết quả là khi thuyền trưởng Peter Warner tìm thấy họ, họ có sức khỏe và tinh thần rất tốt. Nhà sử học Hà Lan Rutger Bregman, theo sự kiện này, đã nói ý tưởng của Golding là phi thực tế.
 Chúa Ruồi đã được trao một vị trí trong cả hai danh sách 100 Tiểu thuyết hay nhất của Thư viện Hiện đại, đạt vị trí 41 trong danh sách của biên tập viên và 25 trong danh sách của độc giả.
 Năm 2003, cuốn tiểu thuyết được xếp hạng 70 trong cuộc khảo sát của BBC The Big Read.
 Năm 2005, cuốn tiểu thuyết được tạp chí Time bình chọn là một trong 100 tiểu thuyết tiếng Anh hay nhất từ năm 1923 đến 2005. Time cũng đưa cuốn tiểu thuyết vào danh sách 100 cuốn sách dành cho thanh thiếu niên hay nhất mọi thời đại.

Phổ biến ở các trường học, đặc biệt là ở nước nói tiếng Anh, một cuộc thăm dò ở Vương quốc Anh năm 2016 cho thấy Chúa Ruồi xếp thứ ba trong các cuốn sách được yêu thích tại các trường học của quốc gia, chỉ sau Trại súc vật của George Orwell và Great Expectations của Charles Dickens.

Vào ngày 5 tháng 11 năm 2019, BBC News đã đưa Chúa Ruồi vào danh sách 100 tiểu thuyết có ảnh hưởng nhất.

 Chuyển thể
 Phim
Đã có ba bộ phim chuyển thể dựa trên cuốn sách:
 Lord of the Flies (1963), do Peter Brook đạo diễn
 Alkitrang Dugo (1975), một bộ phim Philippines, do Lupita A. Concio đạo diễn
 Lord of the Flies (1990), do Harry Hook làm đạo diễn

Bản chuyển thể thứ tư, với sự góp mặt của dàn diễn viên toàn nữ, đã được Warner Bros. công bố vào tháng 8 năm 2017, nhưng sau đó đã không được tiếp tục. Vào tháng 7 năm 2019, đạo diễn Luca Guadagnino được cho là đang đàm phán cho một phiên bản diễn viên thông thường. Ladyworld, một bộ phim chuyển thể với nhân sự toàn nữ, được phát hành vào năm 2018.

 Sân khấu
Nigel Williams đã chuyển thể tiểu thuyết cho sân khấu. Nó được ra mắt bởi Royal Shakespeare Company vào tháng 7 năm 1996. Pilot Theater Company đã lưu diễn rộng rãi ở Vương quốc Anh và các nơi khác.

Vào tháng 10 năm 2014, các nhà sản xuất tuyên bố phiên bản sản xuất trong năm 2011 của Lord of the Flies sẽ trở lại để kết thúc mùa giải 2015 tại Nhà hát Regent's Park Open Air Theater trước chuyến lưu diễn lớn của Vương quốc Anh. Lần diễn này được chỉ đạo bởi Giám đốc nghệ thuật Timothy Sheader, người đã giành được Giải thưởng bản làm lại tốt nhất của Giải thưởng Whatsonstage.com cho tác phẩm Giết con chim nhại. Radio
Vào tháng 6 năm 2013, BBC Radio 4 Extra đã phát sóng một đoạn kịch của Judith Adams trong bốn tập phim dài 30 phút do Sasha Yevtushenko đạo diễn. Dàn diễn viên bao gồm Ruth Wilson trong vai "Người kể chuyện", Finn Bennett trong vai "Ralph", Richard Linnel trong vai "Jack", Caspar Hilton-Hilley trong vai "Piggy" và Jack Caine trong vai "Simon".

 Lửa trên núi Vẽ mặt Quái vật từ không trung Món quà dành cho bóng tối Ảnh hưởng

Nhiều nhà văn đã mượn các yếu tố cốt truyện từ Chúa Ruồi. Vào đầu những năm 1960, nhiều trường học và đại học đã yêu cầu học sinh đọc sách này.

Văn học
Tác giả Stephen King sử dụng cái tên Tháp Đá, lấy tên từ pháo đài trên núi trong Chúa Ruồi, như một thị trấn hư cấu đã xuất hiện trong một số tiểu thuyết của ông. Cuốn sách xuất hiện nổi bật trong các tiểu thuyết Hearts in Atlantis (1999), Misery (1987) và Cujo (1981) của ông.

King đã viết lời giới thiệu cho một ấn bản mới của Chúa Ruồi (2011) để đánh dấu một trăm năm ngày sinh của William Golding vào năm 1911.

Thị trấn hư cấu Tháp Đá của King đã truyền cảm hứng cho tên của công ty sản xuất đã từng làm bộ phim Chúa Ruồi (1990) của Rob Reiner. Công ty này mang tên Castle Rock Entertainment.

Âm nhạc
Iron Maiden đã viết một bài hát lấy cảm hứng từ cuốn sách, nằm trong album The X Factor năm 1995.

Ban nhạc indie pop / alternative rock Philipines The Camerawalls có một bài hát mang tên "Lord of the Flies" trong album Pocket Guide to the Otherworld năm 2008.

 Các phiên bản

 Tham khảo

 Liên kết ngoài

 Chapter 1: "The Sound of the Shell" of the novel Lord of the Flies'' by William Golding on eNotes
 Lord of the Flies student guide and teacher resources; themes, quotes, characters, study questions
 Reading and teaching guide from Faber and Faber, the book's UK publisher
 An interview with Judy Golding, the author's daughter, in which she discusses the inspiration for the book, and the reasons for its enduring legacy
  run and administered by the William Golding Estate
 The real Lord of the Flies: what happened when six boys were shipwrecked for 15 months About a real life incident in 1965; reality had a much more positive outcome than Golding's book.

Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 20
Tiểu thuyết năm 1954
Vương quốc Liên hiệp Anh năm 1954
Phúng dụ
Tiểu thuyết phiêu lưu
Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành phim
Tiểu thuyết triết học
Tiểu thuyết dành cho thiếu niên
Giả tưởng về hàng hải
Tác phẩm hiện sinh
Châu Đại Dương trong các tác phẩm giả tưởng
Đảo không người ở


title: Thysanoplusia chrysitina

text:
Thysanoplusia chrysitina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thysanoplusia


title: Nguyễn Hồng Thạch

text:
Nguyễn Hồng Thạch là một nhà ngoại giao Việt Nam; Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Ukraina và Moldova từ năm 2020.

Quá trình công tác
Năm 1987, ông tốt nghiệp Học viện Quan hệ Quốc tế Quốc gia Matxcova. Năm 1997, ông nhận bằng thạc sĩ tại Đại học Quốc gia Úc. Năm 2000, ông nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học New South Wales, Úc.

Từ năm 1990 đến 1995, ông là phóng viên và biên tập viên của Tạp chí Quan hệ Quốc tế, Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Năm 2000-2002 ông là nhân viên Vụ Chính sách Đối ngoại Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Từ 2002 đến 2005 - Trưởng Ban Biên tập, Phó Tổng Biên tập Báo Hòa bình và Việt Nam của Bộ Ngoại giao Việt Nam.

2005-2006 - Phó Vụ trưởng, Phó Trưởng khoa Nghiên cứu Lịch sử Ngoại giao, Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Từ năm 2007 đến năm 2010, ông là cố vấn cho Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Năm 2010-2011 - Phó Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á - Nam Thái Bình Dương, Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Năm 2011-2014 - Vụ trưởng Vụ Tổng hợp và Nghiên cứu của Ban Đối ngoại Trung ương.

Năm 2014-2018 - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời được công nhận tại Syria và Iraq.

Năm 2018-2020, ông là Tổng biên tập Tạp chí Đối ngoại của Ban Đối ngoại Trung ương Đảng.

Từ tháng 12 năm 2020 - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Kyiv (Ukraina) và Moldova.

Ngày 16 tháng 12 năm 2020 - trình bản sao giấy ủy nhiệm cho Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ukraine Yevhen Yenin.

Ngày 4 tháng 3 năm 2021 - trình giấy ủy nhiệm của mình cho Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky.

Xem thêm

 Đại sứ quán Việt Nam tại Ukraina

 Danh sách Đại sứ của Việt Nam ở nước ngoài

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Nhà ngoại giao Việt Nam
Đại sứ Việt Nam tại Ukraina
Đại sứ Việt Nam tại Moldova


title: Ba năm không chung thủy

text:
là ca khúc đầu tay của nhóm nhạc Hiroshi & Keybo, bài hát do Tsutomu Sasaki viết lời, và do Nobuyuki Kaniwa soạn nhạc.

Bài hát đã dành vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Oricon trong 3 tuần liên tiếp và bán được 736.000 bản.

Nội dung

 Đây là một bài hát song ca nam nữ.
 Bài hát thể hiện một cuộc nói chuyện hài hước giữa một người đàn ông không chung thủy và sự chỉ trích của người phụ nữ.

Bài hát tiếp theo
"Thảm họa năm thứ năm" trong đĩa đơn thứ hai của Hiroshi & Keyboard là phần tiếp theo của bài hát này.

Tham khảo


title: Apsarasa nigrocaerulea

text:
Apsarasa nigrocaerulea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apsarasa


title: Frederick Calvert (cầu thủ bóng đá)

text:
Frederick J. Calvert là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí inside right cho Woolwich Arsenal ở Football League. Ông cũng thi đấu cho the Army.

Tham khảo

Người Southend-on-Sea
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Arsenal F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Tiền đạo bóng đá


title: Elvira Santa Cruz Ossa

text:
Elvira Santa Cruz Ossa (hay còn gọi là Roxane; sinh tại Valparaíso, 21 tháng 3 năm 1886 - 7 tháng 11 năm 1960) là một nhà viết kịch và tiểu thuyết gia người Chile. Bà là con gái của  và Carmela Ossa. Bà học ở Tu viện Thánh Tâm tại Santiago. Bà đã viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên của mình, Flor Silvestre, trước tuổi 20. Bà cũng viết cho tạp chí, và sau đó trở thành biên tập viên của Zig-Zag. Vở kịch đầu tiên của bà là vở hài kịch La Familia Busquillas (1916), tiếp theo vào năm 1919, El voto femenino. Bà đã từng tham gia sản xuất bộ phim truyền hình La Marcha Funebre trong cùng năm đó. Cuốn tiểu thuyết thứ hai có tựa đề Via Crucis Sentimental.

Bà cũng là em gái của nhà văn Blanca Santa Cruz Ossa.

Tác phẩm

 Flor silre
 La familia Busquillas: pieza en dos Actos
 El voto femenino
 La marcha fúnebre
 Takunga

Tham khảo

Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nhà soạn kịch thế kỷ 20
Tiểu thuyết gia thế kỷ 20
Mất năm 1960
Sinh năm 1886
Số liên kết bản mẫu Interlanguage link


title: Rosaline Elbay

text:
Rosaline Elbay là một diễn viên và nhà văn gốc Thổ Nhĩ Kỳ - Ai Cập. Cô được biết đến với vai diễn của mình Amani của đài Hulu trong serie <i id="mwDw">Ramy</i> và như Sara của đài MBCMasr trong serie Qabeel.

Đầu đời
Elbay được sinh ra ở Cairo với cha mẹ là người Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập. Cô đọc Kinh điển tại Đại học Oxford và hoàn thành bằng thạc sĩ Lịch sử thuộc địa. Sau đó, cô học tại Actors Studio ở Thành phố New York cùng với Elizabeth Kemp và nhận được MFA của mình trong diễn xuất từ LAMDA.

Nghề nghiệp
Năm 2018, Elbay đóng vai chính trong Diamond Dust, bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết bán chạy nhất của Ahmed Mourad, và Fork & Knife, được công chiếu tại Liên hoan phim El Gouna. Cô cũng xuất hiện trong video âm nhạc "Fakra" của Massar Egbari, một ban nhạc nổi lên trong Mùa xuân Ả Rập, với tư cách là người yêu của ca sĩ chính Hany El Dakkak.

Liên hoan phim quốc tế Cairo đã chọn Elbay làm gương mặt đại diện cho các nhà làm phim trẻ trong mùa giải thứ 40.

Năm sau, Elbay đóng vai Amani trong Ramy, chương trình trên đài Hulu cùng tên của Ramy Youssef, theo chân một người Hồi giáo Mỹ thế hệ đầu tiên trong một hành trình tâm linh trong khu phố New Jersey bị chia cắt về chính trị. Bộ phim được công chiếu tại Liên hoan phim South by Southwest 2019 và giữ tỷ lệ tán thành 96% trên Rotten Tomatoes.

Cũng trong năm 2019, Elbay đã nhận được sự hoan nghênh quan trọng cho lần ra mắt truyền hình khu vực MENA của cô với vai Sara, đối tác của nhân vật chính Tarek (Mohamed Mamdouh), trên Qabeel của MBCMasr.

phân thưởng va sự bổ nhiệm
Elbay đã được trao Giải thưởng Lựa chọn của các nhà phê bình Al-Wafd năm 2019 cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cho vai diễn trong Qabeel.

Đóng phim

Phim ảnh

Truyền hình

Tham khảo

liên kết ngoài

 Rosaline Elbay
 Hình ảnh trên Wikipedia tiếng Ả Rập
 Trang web chinh thưc

Nữ diễn viên điện ảnh Ai Cập
Nữ diễn viên Ai Cập
Nhân vật còn sống


title: Hồ thủy triều

text:
nhỏ|Một hồ thủy triều tại đảo Rishiri
Hồ thủy triều hay hồ đá, là một loại hồ nước biển cạn được hình thành ở các bờ đá của vùng gian triều. Nhiều hồ trong số này chỉ chứa lượng nước riêng của nó chỉ khi thủy triều rút. Đây cũng là môi trường sống của các động thực vật thích nghi với nơi này, đã thu hút sự chú ý của các nhà tự nhiên học và các nhà sinh vật học.
trái|nhỏ|Hồ thủy triều tại Porto Covo, nằm ở bờ tây của Bồ Đào Nha

Đặc điểm
Các hồ thủy triều xuất hiện trong các vùng nước triều (khu vực nằm trong phạm vi thủy triều), bị nước biển nhấn chìm khi thủy triều lên. Khi triều xuống, các tảng đá ngầm dần lộ ra và sẽ phải tiếp xúc với luồn gió lạnh hay phơi khô dưới ánh mặt trời. Rất ít sinh vật có thể sống sót trong điều kiện khắc nghiệt như vậy. Địa y và hà biển lại ưa sống trong khu vực này. Do đó, những động vật này cần phải thích nghi tốt với việc mất nước. Vỏ canxit của các loài này đóng vai trò như một "cái khiên" bảo vệ chúng.

Sinh vật biển
nhỏ|Một đám rong cọ biển trong một hồ thủy triều cạn
Hồ thủy triều là nơi trú ngụ cho các loài như sao biển, các loài có vỏ cứng,... và các loài rong tảo. Hải quỳ cũng ưa sống ở vùng hồ này. Chúng phải đối phó với một môi trường mà nhiệt độ nước, độ mặn và hàm lượng oxy thay đổi thường xuyên. Ngoài ra, một số mối nguy hiểm có thể xảy ra, như sóng đánh, dòng chảy xiết, tiếp xúc với ánh nắng gay gắt giữa trưa và các loài động vật ăn thịt. Các loài sinh sống trong môi trường còn phụ thuộc vào nguồn thức ăn trong hồ thủy triều.

Chú thích

Vùng nước
Thủy triều
Sinh học biển
Địa lý ven biển


title: Triphosa latiplaga

text:
Triphosa latiplaga là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Triphosa


title: Quàng Thị Nguyên

text:
Quàng Thị Nguyên (sinh ngày 19 tháng 1 năm 1984) là một chính trị gia người Việt Nam, dân tộc Kháng. Bà từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016, thuộc đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La.

Xuất thân
Quàng Thị Nguyên quê quán ở Bản Pá Mồng, xã Nậm Giôn, huyện Mường La, tỉnh Sơn La. Bà hiện cư trú ở Tiểu khu 5, thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La.

Giáo dục
Cử nhân Anh văn

Sự nghiệp
Bà là giáo viên Trường trung học phổ thông huyện Mường La, tỉnh Sơn La.

Ngày 22 tháng 5 năm 2011, bà đã trúng cử đại biểu Quốc hội năm 2011 ở đơn vị bầu cử số 3 tỉnh Sơn La gồm huyện Mường La, huyện Thuận Châu, huyện Quỳnh Nhai và TP Sơn La với số phiếu hợp lệ chiếm 58,73%.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người họ Quàng tại Việt Nam
Người Kháng
Người Sơn La
Sống tại Sơn La
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Sơn La
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII không là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Miyazawa Yuki

text:
Yuki Miyazawa (sinh ngày 13 tháng 3 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yuki Miyazawa đã từng chơi cho Matsumoto Yamaga FC.

Tham khảo

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Hoplocryptus pini

text:
Hoplocryptus pini là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hoplocryptus


title: Florence Mumba

text:
Florence Ndepele Mwachande Mumba (sinh tại Mazabuka, Zambia năm 1948), thường được gọi là Florence Mumba, là một thẩm phán người Zambia tại Tòa án phi thường ở Tòa án Campuchia, còn được gọi là Tòa án Khmer Đỏ hoặc Tòa án Campuchia. Bà cũng đã từng phục vụ trong Tòa án Hình sự Quốc tế cho Nam Tư cũ, Tòa án Hình sự Quốc tế cho Rwanda và cũng như một Thẩm phán Tòa án Tối cao ở Zambia.

Gia cảnh và giáo dục
Bà sinh ra ở quận Mazabuka, thuộc tỉnh phía Nam của Zambia, năm 1948. Bà tốt nghiệp Đại học Zambia, Trường Luật, năm 1972, với bằng Cử nhân Luật.

Lịch sử làm việc tại Zambia
Năm 1973, bà đi vào hoạt động tư nhân ở Zambia, phục vụ trong khả năng đó cho đến năm 1980. Vào tháng 10 năm đó, bà được bổ nhiệm làm Thẩm phán Tòa án tối cao ở Zambia, là người phụ nữ đầu tiên phục vụ trong khả năng đó. Bà đại diện cho Zambia tại Hội nghị Phụ nữ năm 1985 và tại Hội nghị Phụ nữ khu vực châu Phi năm 1994. Bà được bổ nhiệm vào Tòa án Tối cao ở Zambia năm 1997.

Lịch sử làm việc tại Liên Hợp Quốc
Năm 1992, với tư cách là thành viên của Ủy ban về Tình trạng Phụ nữ của Liên Hợp Quốc, bà đã tham gia soạn thảo một nghị quyết cho Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, để cưỡng hiếp như một tội ác chiến tranh trong thẩm quyền của các tòa án tội ác chiến tranh. Bà từng là thành viên của Hội đồng Viện Thanh tra Quốc tế từ năm 1992 đến 1996. Từ năm 1994 đến năm 1996, bà giữ chức Phó chủ tịch hội đồng quản trị đó. Từ năm 1994 đến 2003, bà là Ủy viên Ủy ban Luật sư Quốc tế.

Năm 1997, bà được bầu làm Thẩm phán của Toà án Hình sự Quốc tế cho Nam Tư cũ (ICTY), giữ chức Phó Chủ tịch của ICTY từ năm 1999 đến 2001. Từ 2003 đến 2005, bà phục vụ tại Phòng phúc thẩm của Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ và Tòa án Hình sự Quốc tế Rwanda (ICTY / ICTR). Năm 2009, bà được bổ nhiệm vào Phòng bất thường tại Tòa án Campuchia, đầu tiên là Thẩm phán Dự bị, và sau đó là thẩm phán toàn thời gian của Phòng Tòa án Tối cao ECCC.

Xem thêm

 Nữ luật sư đầu tiên trên thế giới
 Chính phủ Zambia
 Tư pháp Zambia
 Tòa án hình sự quốc tế
 Elizabeth Muyovwe

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web của ông Tòa án tối cao Zambia

Nữ giới tại Zambia
Thẩm phán Tòa án Công lý Quốc tế
Sinh năm 1948
Nhân vật còn sống