title: LGM-30 Minuteman

text:
Tên lửa LGM-30 Minuteman là loại tên lửa liên lục địa (ICBM) phóng từ giếng phóng trên đất liền của Mỹ. , phiên bản tên lửa LGM-30G Minuteman III là loại tên lửa duy nhất được phóng từ các giếng phóng mặt đất của Mỹ, và nó đại diện cho bộ ba sức mạnh hạt nhân của Mỹ, cùng với tên lửa liên đạn đạo Trident phóng từ tàu ngầm và các vũ khí hạt nhân được trang bị trên các máy bay ném bom chiến lược tầm xa.

Các nghiên cứu phát triển ICBM Minuteman bắt đầu từ giữa những năm 1950, khi mà các nghiên cứu ban đầu chỉ ra rằng động cơ tên lửa nhiên liệu rắn có thể duy trì trạng thái chuẩn bị trước khi phóng trong một thời gian dài, không giống như tên lửa nhiên liệu lỏng, vốn cần được bơm nhiên liệu trước khi phóng, và dễ bị phá hủy trong một cuộc không kích bất ngờ. Tên lửa được đặt theo tên của những người lính thuộc địa gọi là Minutemen trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ, họ là những người mà luôn sẵn sàng chiến đấu ngay khi cần.

ICBM Minuteman bắt đầu được đưa vào phục vụ kể từ năm 1962 như là một thứ vũ khí mang tính răn đe, có thể tấn công các thành phố lớn của Liên Xô trong một đợt tấn công đáp trả và phản công tổng lực nếu như nước Mỹ bị tấn công. Tuy nhiên, việc phát triển tên lửa UGM-27 Polaris của Hải quân Mỹ với cùng nhiệm vụ, đã cho phép không quân Mỹ sửa đổi Minuteman, tăng thêm độ chính xác đủ để tấn công các mục tiêu quân sự kiên cố, bao gồm cả các giếng phóng tên lửa của Liên Xô. Thế hệ tên lửa Minuteman II bắt đầu được trang bị vào năm 1965 đã có nâng cấp cải thiện độ chính xác và khả năng sống sót  trước hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (ABM) mà Liên Xô khi đó đang phát triển. Năm 1970, tên lửa Minuteman II ra đời và trở thành tên lửa ICBM đầu tiên được trang bị nhiều đầu đạn con độc lập MIRV gồm có 3 đầu đạn nhỏ hơn, cải thiện khả năng tấn công các mục tiêu được hệ thống ABM bảo vệ  Ban đầu tên lửa sử dụng đầu đạn W62 đương lượng nổ 170 kilotons.

Tính đến những năm 1970, đã có 1.000 tên lửa ICBM Minutemen được triển khai. Sau đó giảm xuống còn 400 tên lửa Minuteman-III , những tên lửa này được triển khai từ trong các silo tên lửa đặt tại căn cứ không quân Malmstrom, Montana; căn cứ không quân Minot, North Dakota; và căn cứ không quân F.E. Warren, Wyoming. Minuteman III tương lai sẽ được thay thế bằng tên lửa ICBM Ground Based Strategic Deterrent (GBSD) (sản xuất bởi Northgroup Grumman) kể từ năm 2027

Lịch sử
nhỏ|Tên lửa Minuteman-I

Edward Hall và nhiên liệu rắn
Sự ra đời của ICBM Minuteman có sự góp công lớn của Đại tá không quân Edward N. Hall, người mà năm 1956 giữ chức trưởng bộ phận lực đẩy thuốc phóng rắn thuộc đơn vị Bộ phận phát triển phía Tây của công ty General Bernard Schriever. Đơn vị này được thành lập nhằm phát triển tên lửa liên lục địa SM-65 Atlas và HGM-25A Titan I. Nhiên liệu rắn khi đó thường được sử dụng trong các loại tên lửa tầm ngắn. Cấp trên của Hall quan tâm đến tên lửa tầm ngắn và tầm trung sử dụng nhiên liệu rắn, đặc biệt là ở khu vực châu Âu, nơi mà khả năng chuyển trạng thái chiến đấu nhanh là rất quan trọng vì luôn nằm trong mối đe dọa của các máy bay chiến đấu Liên Xô. Nhưng Hall tin chắc rằng tương lai các ICBM có tầm bắn  sẽ sử dụng nhiên liệu rắn.

Cũng vào thời gian này Hall bắt đầu tài trợ cho nghiên cứu của Boeing và Thiokol trong việc sử dụng nhiên liệu rắn amoni perchlorate composite propellant. Phỏng theo thiết kế của người Anh, họ đổ nhiên liệu rắn vào ống xi lanh động cơ lớn có lỗ dạng hình sao chạy dọc trục xi lanh. Điều này cho phép nhiên liệu rắn được đốt cháy dọc theo suốt chiều dài của xi lanh, chứ không phải chỉ cháy ở đoạn cuối xi lanh như trong các thiết kế trước đó. Tốc độ cháy tăng lên đồng nghĩa với việc sinh ra nhiều lực đẩy hơn, cũng đồng nghĩa với việc nhiệt sẽ được tỏa ra đều ở toàn bộ thân động cơ, thay vì chỉ ở đoạn cuối, và bởi vì nhiên liệu được đốt cháy từ bên trong ra bên ngoài, nó không chạm tới thành vỏ chứa nhiên liệu trước khi toàn bộ nhiên liệu được đốt cháy hết. Để so sánh, ở các thiết kế trước đó, sự đốt nhiên liệu bắt đầu chủ yếu ở một đầu xi lanh, rồi lan tới đầu còn lại, có nghĩa là tại một phần nhỏ trên thân tên lửa sẽ phải chịu một tải trọng và nhiệt lượng lớn.

Hệ thống dẫn đường của tên lửa liên lục địa được dựa trên không chỉ hướng bay của tên lửa mà còn dựa trên thời điểm mà động cơ tên lửa được ngắt và tách bỏ. Nếu có quá nhiều lực đẩy thì đầu đạn sẽ bay quá mục tiêu, còn quá ít, thì đầu đạn không thể bay tới mục tiêu. Nhiên liệu rắn thường khó tính được thời gian cháy, và lực đẩy tức thời mà nó tạo ra, do đó người ta nghi ngờ độ chính xác của tên lửa liên lục địa sử dụng nhiên liệu rắn. Điều này ban đầu có vẻ là một vấn đề không thể giải quyết nhưng các kỹ sư đã thiết kế các van có thể mở ra khi hệ thống dẫn đường ra lệnh ngắt động cơ, việc này gây ra giảm áp suất đột ngột đến nỗi nhiêu liệu rắn tự phun ra và nhiên liệu tên lửa ngừng cháy, động cơ ngừng hoạt động

Hải quân Mỹ là đơn vị đầu tiên sử dụng công nghệ nhiên liệu rắn cho tên lửa liên lục địa. Họ tham gia trong chương trình phát triển cùng với Lục quân Mỹ nhằm phát triển tên lửa nhiên liệu lỏng PGM-19 Jupiter, tuy nhiên hải quân Mỹ luôn bày tỏ nghi ngờ về loại tên lửa này. Họ cho rằng sẽ là quá mạo hiểm khi sử dụng tên lửa nhiên liệu lỏng trên tàu, đặc biệt là trên các tàu ngầm. Những thành công trong chương trình phát triển nhiên liệu rắn cùng với lời hứa của Edward Teller về một loại đầu đạn hạt nhân nhỏ hơn được phát triển trong Dự án Nobska, đã khiến cho Hải quân Mỹ từ bỏ chương trình tên lửa Jupiter và bắt đầu phát triển tên lửa nhiên liệu rắn của riêng mình. Những nghiên cứu của Aerojet cùng với Hall đã được áp dụng cho tên lửa UGM-27 Polaris kể từ tháng 12/1956.

Nông trại tên lửa
Không quân Mỹ cho rằng không cần thiết phải có tên lửa ICBM nhiên liệu rắn. Việc phát triển các tên lửa ICBM SM-65 Atlas và SM-68 Titan đang được tiến hành, với "khả năng lưu trữ" nhiên liệu lỏng đang được nghiên cứu, để tên lửa có thể ở trạng thái trực chiến trên bệ phóng lâu hơn. Hall coi nhiên liệu rắn không chỉ là cách để nâng cao thời gian chờ trước khi phóng và độ an toàn cho mỗi lần phóng, mà còn là cách để giảm sâu giá thành của ICBM nhờ vậy mà có thể sản xuất được tên lửa với số lượng lớn lên đến hàng ngàn quả. Ông cũng nhận thức được rằng những dây chuyền lắp ráp được vi tính hóa sẽ cho phép việc sản xuất tiến hành liên tục, và các thiết bị tương tự sẽ giúp chỉ cần một nhóm kỹ sư cũng có thể giám sát sự vận hành của hàng tá hoặc hàng trăm tên lửa. Do đó, tên lửa nhiên liệu rắn sẽ đơn giản hơn và dễ bảo trì hơn.

Kế hoạch cuối cùng của Hall là xây dựng các "trang trại" tên lửa tích hợp bao gồm nhà máy, giếng phóng tên lửa, vận chuyển tên lửa và tái chế. Mỗi một trang trại sẽ có khả năng sản xuất khoảng 1.000 đến 1.500 tên lửa trong một dây chuyền sản xuất liên tục. Hệ thống trong tên lửa sẽ phát hiện các lỗi hỏng hóc, nếu lỗi, nó sẽ được loại bỏ và tái chế, trong khi các tên lửa mới chế tạo sẽ thế chỗ. Thiết kế của tên lửa dựa trên tiêu chí đơn giản và rẻ nhất có thể, giảm kích thước và độ phức tạp bởi "Điều đầu tiên làm nên sự thành công của một loại vũ khí là giá thành rẻ của nó so với mục tiêu mà nó tiêu diệt, và các thông số khác - độ chính xác, tính dễ bị tổn thương và độ tin cậy - là tiêu chí xếp thứ hai."

Tuy nhiên các kế hoạch của Hall không được chấp nhận và bản thân ông cũng xung đột với các tên tuổi trong lĩnh vực phát triển tên lửa. Công ty Ramo-Wooldridge tập trung vào độ chính xác của tên lửa nhưng Hall cho rằng với nhiệm vụ của tên lửa ICBM là nhắm vào các thành phố lớn của Liên Xô, và cho rằng một lượng áp đảo tên lửa sẽ mang tính răn đe lớn hơn là chỉ có số ít tên lửa chính xác cao. Hall được cho là đã gây xích mích với người khác vào năm 1958 Schriever đã loại ông khỏi dự án phát triển Minuteman và điều ông đến Anh để giám sát việc triển khai tên lửa Thor IRBM. Vào năm 1959 Hall trở về Mỹ, nghỉ hưu rời khỏi Không quân, nhưng ông vẫn nhận được Huân chương quân công lần thứ 2 vào năm 1960 vì những cống hiến trong lĩnh vực nhiên liệu rắn.

Mặc dù không còn tham gia chương trình phát triển ICBM Minuteman, nhưng những nghiên cứu của Hall về cách giảm thiểu giá thành đã được áp dụng cho phát triển loại tên lửa mới có đường kính , nhỏ hơn nhiều so với tên lửa Atlas và Titan (có đường kính ), điều này đồng nghĩa với loại tên lửa mới nhỏ hơn, và silo phóng cũng rẻ hơn. Mục tiêu của Hall về giảm giá thành tên lửa đã trở thành hiện thực, mặc dù ý tưởng về một trang trại sản xuất tên lửa đã không thành..

Hệ thống dẫn đường cho tên lửa

nhỏ|Máy tính dẫn đường Autonetics D-17 của tên lửa ICBM Minuteman-I.
Các tên lửa tầm xa kiểu cũ sử dụng nhiên liệu lỏng, mà nhiên liệu lỏng chỉ được bơm vào tên lửa ngay trước khi phóng. Thời gian nạp nhiên liệu mất từ 30 đến 60 phút. Mặc dù mất nhiều thời gian cho việc nạp nhiên liệu cho tên lửa nhưng vào thời điểm đó việc này không phải là một trở ngại lớn do người ta cũng phải mất một khoảng thời gian tương tự để cài đặt cho hệ thống dẫn đường quán tính, thiết lập vị trí ban đầu của tên lửa, và vị trí của mục tiêu.

Tên lửa Minuteman được thiết kế để có thể sẵn sàng phóng trong vài phút. Trong khi các tên lửa nhiên liệu lỏng đã rút ngắn dần thời gian bơm nhiên liệu, thì việc lập trình cho hệ thống dẫn đường quá tính vẫn còn mất nhiều thời gian. Để tiến hành phóng sớm, hệ thống dẫn đường quán tính phải liên tục chạy và đồng bộ, dẫn đến dễ gặp vấn đề về cơ khí, đặc biệt là đối với các hệ thống dẫn đường quán tính sử dụng vòng bi.

Trong bối cảnh đó, công ty Autonetics đã có kinh nghiệm trong việc thiết kế và chế tạo các ổ bi chứa khí nén mà họ tuyên bố chúng đã hoạt động liên tục từ năm 1952 đến năm 1957. Autonetics sau đó đã gây dựng một cấu hình ổ bi trong đó bi có thể quay theo 2 hướng. Ở các giải pháp thông thường người ta sử dụng 2 ổ bi đỡ ở hai đầu cho phép nó quay xung quanh một trục duy nhất. Thiết kế của Autonetics đồng nghĩa với cơ cấu dẫn đường quán tính chỉ cần hai con quay hồi chuyển thay vì ba con quay như thông thường.

Các kỹ sư cũng sử dụng máy tính kỹ thuật số thay thế cho máy tính tương tự. Các tên lửa thế hệ cũ sử dụng 2 hệ thống máy tính chuyên dụng. Một chiếc chạy chương trình lái tự động để tên lửa giữ ổn định đường bay theo chương trình đã định trước, và một chiếc còn lại so sánh thông tin từ hệ thống dẫn đường quán tính đến tọa độ mục tiêu và nếu có bất cứ sai sót nào, nó sẽ truyền lệnh đến hệ thống tự lái để điều chỉnh lại đường bay. Để đơn giản hóa, tên lửa Minuteman chỉ sử dụng một chiếc máy tính duy nhất có tốc độ nhanh, để thực hiện cả hai chức năng này.

Vì máy tính dẫn đường không hoạt động khi tên lửa còn trong silo nên người ta sử dụng một chiếc máy tính tương tự có khả năng lập trình để giám sát các cảm biến khác nhau và các thiết bị kiểm tra. Ở các tên lửa ICBM đời cũ thì điều này được thực hiện bởi các hệ thống gắn ngoài, yêu cầu hàng km dây cáp và rất nhiều cổng kết nối. Để lưu trữ các chương trình đa nhiệm, người ta sử dụng máy tính D-17B sử dụng ổ cứng.

Chế tạo chiếc máy tính cùng với các yêu cầu đặt ra về hiệu năng, kích cỡ, khối lượng cần thiết đòi hỏi phải sử dụng các bóng bán dẫn, vào thời điểm đó rất đắt và không đáng tin cậy. Những thử nghiệm ban đầu sử dụng máy tính có bóng bán dẫn BNIAC để dẫn đường và hệ thống dẫn đường trên tên lửa SM-64 Navaho đã thất bại và rơi vào quên lãng. Không quân và hãng Autonetics đã dành hàng triệu đô la vào chương trình nâng cấp bóng các bán dẫn và độ tin cậy lên gấp 100 lần. Thành quả là chi tiết cấu tạo bóng bán dẫn được cải thiện, giảm đáng kể tỷ lệ hỏng hóc trong dây chuyền chế tạo bóng bán dẫn, từ đó làm giảm giá thành của bóng bán dẫn, mang đến một cuộc cách mạng cho công nghiệp điện tử.

Sử dụng máy tính tổng cũng có tác động lâu dài đến chương trình tên lửa Minuteman và lập trường về hạt nhân của Mỹ nói chung. Giờ đây, với hệ thống máy tính dẫn đường mới, Minuteman có thể dễ dàng lập trình thông tin mục tiêu bằng cách tải thông tin đường bay mới lên ổ cứng máy tính, và việc này hoàn tất chỉ trong vài giờ. Các ICBM đời cũ sử dụng máy tính sử dụng dây dẫn, ngược lại, chỉ có thể tấn công một mục tiêu nhất định do thông tin đường bay chính xác của tên lửa khó có thể lập trình vào hệ thống máy tính.

Polaris

Trong quá trình phát triển ban đầu tên lửa Minuteman, Không quân Mỹ cho rằng máy bay ném bom chiến lược có người lái sẽ là phương tiện chính mang vũ khí hạt nhân trong trường hợp xảy ra chiến tranh. Họ có đủ lượng máy bay ném bom chiến lược để đủ sức ném bom hủy diệt các mục tiêu công nghiệp/ quân sự của Liên Xô.

Tuy nhiên các tên lửa ICBM của Liên Xô đã làm thay đổi quan niệm này, tuy chúng có độ chính xác thấp với sai số bán kính là , nhưng chúng mang đầu đạn đủ lớn để tấn công có hiệu quả các căn cứ máy bay ném bom chiến lược của Mỹ vốn không được bảo vệ. Đặc biệt là chưa có hệ thống để phát hiện các vụ phóng ICBM nên một cuộc tấn công bằng tên lửa bất ngờ sẽ khiến cho phi đội máy bay ném bom của Mỹ bị xóa sổ.

Trước hoàn cảnh đó, Không quân Mỹ coi các tên lửa ICBM của mình có vai trò răn đe nhiều hơn, đủ để khiến cho Liên Xô không dám mở một cuộc tấn công hạt nhân trước. Đối với các ICBM đời mới, được phóng từ giếng phóng, nên có khả năng sống sót trước một cuộc tấn công bằng tên lửa hạt nhân. Trong trường hợp cả Mỹ và Liên Xô đều có cùng một số lượng ICBM tương đương nhau, lực lượng tên lửa chiến lược của Mỹ sẽ có khả năng sống sót sau cuộc tấn công phủ đầu bất ngờ của Liên Xô, và số tên lửa còn lại sẽ đủ khả năng để đáp trả cuộc tấn công, do đó Liên Xô sẽ không mạo hiểm tấn công Mỹ trong trường hợp như vậy.

Theo kịch bản về một cuộc tấn công hạt nhân trả đũa, các nhà hoạch định chiến lược của Mỹ tính toán rằng nếu số lượng tên lửa hạt nhân trả đũa của Mỹ có đương lượng nổ tổng cộng là 400 megaton thì sẽ làm cho 30% dân số Liên Xô thiệt mạng cùng với đó là hủy diệt 50% nền công nghiệp, nếu như vụ tấn công trả đũa có quy mô lớn hơn thì mức độ tổn thất của Liên Xô sẽ chỉ tăng lên ít, do các mục tiêu là các thành phố lớn của Liên Xô đều đã bị tấn công. Do vậy các nhà chiến lược cho rằng ngưỡng 400 megaton là ngưỡng răn đe vừa đủ để khiến cho Liên Xô không mạo hiểm tấn công hạt nhân nhằm vào Mỹ bất chấp số lượng tên lửa của Liên Xô là bao nhiêu đi chăng nữa. Tất cả những điều cần phải làm là nâng cao khả năng sống sót của lực lượng tên lửa chiến lược trước cuộc tấn công của tên lửa Liên Xô Trở lại vấn đề, việc bổ sung các tên lửa ICBM vào trang bị không khiến cho thay đổi vai trò của các máy bay ném bom chiến lược, chúng vẫn đóng vai trò chính trong một cuộc chiến tranh hạt nhân.

Trong khi Không quân tiếp tục phát triển máy bay ném bom siêu âm mới như chiếc XB-70 thì Hải quân lại sở hữu tên lửa phóng từ tàu ngầm: SLBM UGM-27 Polaris. Polaris có đủ tầm bắn để tàu ngầm hạt nhân chiến lược có thể bắn từ bất kỳ vị trí nào trên biển, hơn nữa nó không dễ bị tấn công như các tên lửa ICBM đặt trên đất liền. Dựa trên các tính toán về tổng lượng nổ 400 Megaton, Hải quân đề ra chương trình chế tạo 41 tàu ngầm mang tên lửa liên lục địa, mỗi chiếc được trang bị 16 quả tên lửa, mang đến một sự răn đe hạt nhân đáng kể.

Kennedy
Lần thử nghiệm cuối cùng của Minuteman trùng với dịp John F. Kennedy bước chân vào Nhà Trắng. Bộ trưởng quốc phòng mới nhậm chứ, Robert McNamara, được giao trọng trách xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa tốt nhất cho nước Mỹ trong khi nguồn ngân sách được cấp có giới hạn. McNamara đã cân đối lợi ích/chi phí. Dưới thời ông, tên lửa Atlas và Titan đã sớm bị loại bỏ, và tên lửa Titan II (đã được nâng cấp để có khả năng sử dụng nhiên liệu Hypergolic) cũng bị hạn chế trang bị McNamara cũng hủy bỏ dự án phát triển máy bay ném bom XB-70 Valkyrie.

Chương trình phát triển ICBM Minuteman với chi phí thấp hơn cũng đã tác động đến cả các chương trình phát triển tên lửa khác. Hệ thống phòng thủ tên lửa Nike Zeus được thiết kế để đánh chặn các tên lửa hạt nhân Liên Xô nhằm vào các căn cứ không quân chiến lược và các giếng phóng tên lửa, nhưng nó đắt đó, và Không quân Mỹ cho rằng việc chế tạo thêm một ICBM Minuteman khác thay cho quả tên lửa đã bị phá hủy còn tốn kém ít hơn là đầu tư cho Zeus. Hơn nữa, Liên Xô sử dụng các tên lửa ICBM nhiên liệu lỏng vốn đắt đỏ, và họ không thể sản xuất đủ ICBM để cân bằng về tên lửa hạt nhân chiến lược với Mỹ. Cuối cùng dự án Nike Zeus đã bị hủy bỏ vào năm 1963.

Minuteman-I (LGM-30A/B or SM-80/HSM-80A)
See also W56 Warhead

Triển khai
LGM-30A Minuteman-I phóng thử lần đầu vào 1/2/1961 từ Mũi Canaveral, và bắt đầu đi vào trang bị từ năm 1962. Không quân Mỹ (USAF) ban đầu dự định đặt tên lửa tại căn cứ không quân Vandenberg, California. Tuy nhiên động cơ đẩy của những loạt tên lửa đầu tiên sản xuất bị lỗi khiến cho tầm bắn của tên lửa giảm từ  như ban đầu xuống chỉ còn , vì vậy mà nếu như tên lửa được bắn vòng qua Bắc Cực thì tên lửa sẽ không thể bay tới mục tiêu như kế hoạch. Do đó, người ta quyết định đặt tên lửa tại căn cứ không quân Malmstrom tại Montana  Với vị trí đặt tên lửa mới thì sẽ cho phép tên lửa dù có bị lỗi ở hệ thống đẩy, cũng sẽ vẫn vươn tới được mục tiêu..

Phiên bản "nâng cấp" LGM-30B Minuteman-I được trang bị tại căn cứ không quân Ellsworth, Nam Dakota, căn cứ không quân Minot, Bắc Dakota, căn cứ không quân Warren, Wyoming, và căn cứ không quân Whiteman, Missouri, vào các năm 1963, 1964. Có tổng cộng 800 tên lửa Minuteman-I đã được trang bị từ tháng 6 năm 1965. Mỗi căn cứ không quân có 150 tên lửa; căn cứ F.E. Warren có 200 tên lửa Minuteman-IB. Căn cứ Malmstrom có 150 tên lửa Minuteman-I, và 5 năm sau có thêm 50 tên lửa Minuteman-II đi vào trang bị căn cứ không quân Grand Forks, Bắc Dakota.

Đặc tính kỹ thuật
Tên lửa Minuteman I có chiều dài khác nhau tùy theo các phiên bản. Tên lửa Minuteman I/A có chiều dài  trong khi phiên bản Minuteman I/B dài hơn một chút: . Minuteman I có trọng lượng khoảng , tầm bắn  với bán kính độ chính xác khoảng .

Dẫn đường
Tên lửa Minuteman I được trang bị máy tính trung tâm Autonetics D-17. Để tăng tốc độ tính toán, máy tính D-17 sử dụng chung kiến trúc của máy tính dữ liệu pháo binh dã chiến M-18 FADAC cũng do Autonetics sản xuất.

Đầu đạn
Khi mới được đưa vào trang bị vào năm 1962, Minuteman I sử dụng đầu đạn hạt nhân W59 với đương lượng nổ 1 Mt. Bắt đầu sản xuất đầu đạn hạt nhân W56 với đương lượng nổ 1.2 Mt vào tháng 3/1963 và ngừng sản xuất đầu đạn W59 từ tháng 7 cùng năm, tổng cộng đã có 150 đầu đạn được sản xuất và trang bị trước khi bị loại khỏi trang bị vào tháng 6 năm 1969. W56 được sản xuất cho đến tháng 5 năm 1969 với tổng cộng 1000 đầu đạn. Phiên bản đầu đạn mod 0 đến 3 được rút khỏi trang bị vào tháng 9/1966 còn phiên bản đầu đạn mod 4 tiếp tục được trang bị cho đến những năm 1990.

Minuteman-II (LGM-30F)
Xem thêm Đầu đạn hạt nhân W56

LGM-30F Minuteman-II là bản nâng cấp của ICBM Minuteman-I. Việc phát triển bắt đầu ngay từ năm 1962, khi Minuteman-I mới được đưa vào trang bị. Minuteman-II bắt đầu được chế tạo và trang bị từ năm 1965 hoàn tất trang bị vào năm 1967. Nó có tầm bắn lớn hơn, trọng lượng đầu đạn lớn hơn, và hệ thống dẫn đường với đường chân trời, cung cấp khả năng tấn công chính xác hơn, cùng với một phạm vi mục tiêu rộng hơn. Một số tên lửa cũng trang bị mồi nhử, giúp cho nó tăng khả năng xuyên qua hệ thống phòng thủ chống tên lửa A-35. Tải trọng mang theo bao gồm một khoang hồi quyển Mk-11C chứa đầu đạn hạt nhân W56 có đương lượng nổ 1,2 Mt.

Đặc điểm kỹ thuật
Minuteman-II dài , trọng lượng , tầm bắn  với bán kính độ chính xác .

Các tính năng mới của Minuteman-II là:

 Cải tiến động cơ tầng đầu tiên để tăng độ tin cậy.
 Miệng xả mới, với vòi phun điều chỉnh được hướng phun nhiên liệu trên động cơ tầng hai lớn hơn giúp cho tên lửa có tầm bắn lớn hơn. Cải tiến động cơ bổ sung nhằm tăng độ tin cậy.
 Cải tiến hệ thống dẫn đường (máy tính D-37), kết hợp vi mạch và các bộ phận điện tử khác. Do đó tên lửa có khả năng lựa chọn nhiều mục tiêu, độ chính xác và độ tin cậy cao hơn, giảm kích thước và khối lượng của hệ thống dẫn đường và tăng khả năng chống chịu của hệ thống dẫn đường tỏng môi trường ô nhiễm hạt nhân. Hệ thống dẫn đường chứa 2.000 vi mạch được sản xuất bởi Công ty công cụ Texas.
 Hệ thống xâm nhập khí quyển giúp ngụy trang đầu đạn trong suốt quá trình hồi quyển, đi vào vùng trời của mục tiêu. Thêm vào đó, thiết bị hồi quyển Mk-11C cùng với các công nghệ tàng hình đã giúp giảm tín hiệu phản hồi radar và giúp nó khó có thể bị phát hiện trong số các mồi bẫy. Vì vậy mà Mk-11C không còn được chế tạo bằng titanium.
 Đầu đạn mang theo lớn hơn nên tăng khả năng hủy diệt mục tiêu.

Việc hiện đại hóa hệ thống tập trung vào cơ cấu phóng và điều khiển. Từ đó giảm thời gian phản ứng và tăng khả năng sống sót khi tên lửa bị tấn công hạt nhân. Những sửa đổi cuối cùng trên hệ thống đã tăng khả năng tương thích lên tên lửa ICBM LGM-118A Peacekeeper dự kiến sắp được phát triển. ICBM LGM-118A Peacekeeper mới hơn sau này đã được triển khai trong các giếng phóng của tên lửa Minuteman đã được sửa đổi.

Chương trình tên lửa Minuteman-II là chương trình tên lửa đầu tiên mà đã sản xuất/sử dụng số lượng lớn máy tính mạch tích phân (vi mạch) (Autonetics D-37C). Mạch tích phân của tên lửa Minuteman-II là logic diode-transistor và logic diode sản xuất bởi Texas Instruments. Trước đó, mạch tích phân đã được sử dụng trên máy tính dẫn đường Apollo. Mạch tích phân Apollo là logic điện trở-transistor chế tạo bởi công ty bán dẫn Fairchild. Máy tính trên tên lửa Minuteman-II vẫn sử dụng đĩa từ quay làm bộ nhớ chính. Tên lửa Minuteman-II sử dụng các diode của công ty bán dẫn microsemi.

Minuteman-III (LGM-30G)

See also đầu đạn hạt nhân W62
LGM-30G Minuteman-III bắt đầu được phát triển từ năm 1966 và có nhiều nâng cấp trong từng phiên bản. Tên lửa được triển khai từ năm 1970. Phần lớn các thay đổi trên tên lửa là ở tầng cuối của tên lửa và hệ thống hồi quyển (reentry system-RS). Tầng cuối (tầng 3) được nâng cấp với động cơ vòi phun nhiên liệu lỏng, cung cấp khả năng điều khiển tốt hơn so với động cơ cũ với 4 miệng xả.
Những nâng cấp về hiệu suất của Minuteman-III đã mang lại cho nó khả năng linh hoạt trong triển khai khoang hồi quyển và tăng khả năng sống sót trước cuộc tấn công hạt nhân, và tăng khả năng mang tải trọng. Tên lửa vẫn giữ lại hệ thống dẫn đường quán tính chống rung.

Minuteman-III về cơ bản có những tính năng sau:

 Trang bị 3 đầu đạn hạt nhân W62 Mk-12, có tổng đương lượng nổ chỉ 170 kilotons TNT, thay vì đầu đạn W56 với đương lượng nổ 1,2 megatons.
 Là tên lửa ICBM đầu tiên được trang bị đầu đạn MIRV gồm nhiều đạn con, cho phép nó tấn công ba mục tiêu khác nhau. Đây là điểm tiên tiến hơn so với Minuteman-I và Minuteman-II, vốn chỉ có thể mang một đầu đạn cỡ lớn.
 Có khả năng triển khai ngoài đầu đạn hạt nhân, còn có thêm các biện pháp hỗ trợ thâm nhập khí quyển như mồi nhử và chaff.
 Minuteman-III có hệ thống tên lửa đẩy động cơ nhiên liệu lỏng bổ sung được sử dụng để thay đổi một chút quỹ đạo bay (PSRE). PSRE sử dụng động cơ Rocketdyne RS-14.
 Động cơ Hercules M57 trên tầng ba của Minuteman-I and Minuteman-II có các van xả ở các bên, chúng sẽ mở ra bằng cách kích nổ các liều thuốc nổ định hình, làm giảm áp suất buồng đốt khiến cho lửa bị thổi ra bên ngoài, giúp ngắt động cơ chính xác để tăng độ chính xác tấn công mục tiêu. Tên lửa Minuteman-III cũng có các van như vậy dù cho vận tốc cuối cùng được quyết định bởi hệ thống đẩy nhiên liệu lỏng PSRE.
Động cơ cải tiến với vòi phun điều chỉnh hướng lực đẩy trang bị trên tầng đẩy thứ 3 của tên lửa giúp cải thiện tầm bắn của tên lửa.
Cải tiến máy tính điều khiển bay của tên lửa với bộ nhớ lớn hơn.
Tên lửa Minuteman III sử dụng máy tính D-37D, máy tính này được trang bị cho hơn 1.000 tên lửa Minuteman. Giá của mỗi đơn vị máy tính tăng từ 139.000 đô la (D-37C) đến 250.000 đô la (D-17B).

Đặc tính kỹ thuật
Tên lửa Minuteman-III có chiều dài , trọng lượng , tầm bắn lớn hơn , với bán kính chính xác là .

Triển khai
Tên lửa Minuteman-III bắt đầu được đưa vào trang bị vào năm 1970, tổ hợp được cải tiến dần trong quá trình sản xuất từ năm 1970 đến 1978 để tăng độ chính xác và tăng tải trọng đầu đạn tên lửa. Không quân Hoa Kỳ sẽ tiếp tục sử dụng tên lửa Minuteman III đến năm 2030.

Tên lửa ICBM LGM-118A Peacekeeper được phát triển để thay thế cho ICBM Minuteman, đã ngừng hoạt động vào năm 2005 theo START II.

Đã có tổng cộng 450 tên lửa LGM-30G được triển khai tại căn cứ không quân F.E. Warren, Wyoming, căn cứ không quân Minot, North Dakota, và căn cứ không quân Malmstrom, Montana. Tất cả các tên lửa Minuteman I và Minuteman II đều đã ngừng hoạt động. Mỹ có xu hướng sử dụng tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm như tên lửa UGM-133 Trident II

Vai trò khác

Tổ hợp Minuteman di động

Tổ hợp phóng tên lửa Minuteman di động là một chương trình phát triển tên lửa Minuteman phóng từ đường ray tàu hỏa nhằm tăng khả năng sống sót cho tổ hợp tên lửa bắt đầu từ 12/10/1959. Chiến dịch thử nghiệm hệ thống này có tên gọi là Operation Big Star, theo đó đã tiến hành thử nghiệm tổ hợp phóng từ tàu hỏa từ ngày 20/6 đến 27/8/1960 tại Căn cứ không quân Hill, và đã đưa vào triển khai thành lập 3 lữ đoàn tàu hỏa mang tên lửa, mỗi lữ đoàn trang bị 10 đoàn tàu, mỗi đoàn tàu trang bị 3 tên lửa. Trong thời kỳ cắt giảm ngân sách Kennedy/McNamara, DoD thông báo từ bỏ kế hoạch trang bị đoàn tàu mang tên lửa ICBM. Sau khi Tổng thống Kennedy đưa ra quyết định vào ngày 18/3/1961, 3 lữ đoàn tên lửa tàu hỏa được thay bằng các lữ đoàn tên lửa đặt cố định, Bộ chỉ huy Không quân Chiến lược đã giải thể Phi đoàn tên lửa chiến thuật 4062 vào ngày 20/2/1962.

ICBM phóng từ trên không
Theo như đề xuất này, Không quân Mỹ đã thử nghiệm thả tên lửa Minuteman 1b từ máy bay C-5A Galaxy ở độ cao  trên biển Thái Bình Dương. Tên lửa được kích hoạt ở độ cao , và động cơ tên lửa hoạt động trong 10 giây đưa tên lửa lên lại độ cao 20,000 feet trước khi tên lửa rơi xuống biển. Chiến dịch đã bị hủy bỏ.

Hệ thống liên lạc tên lửa khẩn cấp-Emergency Rocket Communications System (ERCS)
Trong trường hợp các cơ quan chỉ huy bị hủy diệt, Mỹ vẫn có khả năng ra lệnh cho các tổ hợp giếng phóng tên lửa Minuteman bằng cách phóng tên lửa mang lệnh phóng khẩn cấp. Hệ thống này tương tự như hệ thống Dead Hand của Liên Xô/Nga. Tên lửa chỉ huy sẽ được định danh BLUE SCOUT, nó mang theo tải trọng truyền tín hiệu vô tuyến, bay ở độ cao lớn trên lãnh thổ Hoa Kỳ, để gửi tín hiệu đến các đơn vị tên lửa trong tầm nhìn. Trong trường hợp bị tấn công hạt nhân, ERCS sẽ chuyển tiếp các thông điệp được lập trình trước để đưa ra "lệnh" tới các đơn vị tên lửa ICBM. Căn cứ tên lửa BLUE SCOUT đặt tại Wisner, West Point và Tekamah, Nebraska. Những căn cứ này nằm ở trung tâm nước Mỹ, giúp cho các tên lửa truyền tín hiệu được hiệu quả nhất. Các bộ phát sóng vô tuyến ERCS về sau được đặt trên các tên lửa ICBM Minuteman-II (LGM-30F) thuộc quyền điều hành của Lữ đoàn tên lửa số 510 đặt tại căn cứ không quân Whiteman, Missouri.

Tên lửa Minuteman ERCS còn có định danh là LEM-70A.

Làm phương tiện phóng vệ tinh

Không quân Mỹ đã cân nhắc sử dụng một số tên lửa Minuteman đã ngừng hoạt động trong vai trò phóng vệ tinh. Các tên lửa này sẽ được đặt trong các giếng phóng, để phóng trong thời gian ngắn. Tải trọng sẽ thay đổi và có khả năng được thay thế nhanh chóng.

Hiện nay tên lửa Minuteman dư thừa đang được sử dụng làm nền tảng cho tên lửa đẩy Minotaur sản xuất bởi Orbital Sciences (nay là Northrop Grumman Innovation Systems).

Mục tiêu thử nghiệm phòng thủ chống tên lửa

Operators
: Không quân Hoa Kỳ là lực lượng duy nhất hiện đang vận hành tên lửa ICBM Minuteman, với 3 phi đội tên lửa và một lữ đoàn thử nghiệm LGM-30G. Số lượng tên lửa vào năm 2009 là 450 tên lửa cùng với  and 45 Trung tâm chỉ huy phóng tên lửa (MAF).

Thay thế
Tên lửa ICBM thế hệ tiếp theo dự kiến của Mỹ sẽ là Ground Based Strategic Deterrent (GBSD). GBSD sẽ thay thế cho tên lửa Minuteman III với vai trò là tên lửa phóng từ đất liền trong bộ ba răn đe hạt nhân của Mỹ. Tên lửa ICBM thế hệ mới sẽ được triển khai theo từng giai đoạn trong hơn một thập kỷ kể từ cuối những năm 2020, với vòng đời 50 năm, tổng giá trị khoảng 86 tỷ đô la. Boeing, Lockheed Martin và Northrop Grumman đang cạnh tranh để giành được hợp đồng phát triển tên lửa ICBM thế hệ mới.
Vào ngày 21 tháng 8 năm 2017, Không quân Hoa Kỳ đã trao hợp đồng phát triển tên lửa trong 3 năm cho Boeing và Northrop Grumman, với giá lần lượt là 349 triệu đô la và 329 triệu đô la. Năm 2027, tên lửa ICBM GBSD dự kiến sẽ đi vào hoạt động và duy trì hoạt động cho đến năm 2075.

Vào ngày 14 tháng 12 năm 2019, có thông báo rằng Northrop Grumman đã giành chiến thắng trong cuộc đấu thầu chế tạo tên lửa ICBM thế hệ mới, sau khi Boeing rút khỏi cuộc đấu thầu vào đầu năm 2019.

Xem thêm
 DF-5
 DF-41
 PGM-17 Thor
 R-36
 RS-24 Yars
 RT-2
 RT-2PM2 Topol-M
 UR-100N
 Airborne Launch Control Center
 Airborne Launch Control System
 LGM-30 Minuteman chronology
 Minuteman Missile National Historic Site
 Ronald Reagan Minuteman Missile State Historic Site
 Missile combat crew
 Missile launch control center
 Nuclear weapons and the United States
 Single Integrated Operational Plan
 Strategic Air Command
 List of missiles

Ghi chú

Tham khảo

Citations

Sources

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 CSIS Missile Threat – Minuteman III

Minuteman Information Site
Strategic-Air-Command.com Minuteman Missile History
Directory of U.S. Military Rockets and Missiles
Nuclear Weapon Archive
Minuteman Missile National Historic Site
Federation of American Scientists

60 Minutes shocked to find 8-inch floppies drive nuclear deterrent – Ars Technica

1974 in spaceflight
Cold War weapons of the United States
Embedded systems
LGM-030
Nuclear weapons of the United States
MIRV capable missiles
Military equipment introduced in the 1960s
Hệ thống nhúng
Vũ khí hạt nhân Hoa Kỳ


title: 455 TCN

text:
455 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 455 TCN


title: Phạm Hữu Tiệp

text:
Phạm Hữu Tiệp (sinh 1963 tại Hà Nội) là nhà Toán học Việt Nam, Giáo sư đại học Rutgers, Hoa Kỳ, nổi tiếng vì giải quyết được giả thuyết Ore về các nhóm hoàn hảo, là chuyên gia hàng đầu thế giới về lý thuyết nhóm, lý thuyết biểu diễn và đại số Lie.

Thân thế và sự nghiệp
Phạm Hữu Tiệp là cựu học sinh trường Chu Văn An, Hà Nội. Ông tham gia Olympic Toán học quốc tế (IMO) tổ chức tại Anh năm 1979, giành huy chương Bạc.

Năm 1980, ông sang học khoa Toán - Cơ, Đại học Tổng hợp Lomonosov, Liên Xô cũ. Tốt nghiệp đại học năm 1985, ông làm tiếp nghiên cứu sinh và bảo vệ luận án phó tiến sĩ (nay gọi là tiến sĩ) năm 1989, rồi luận án tiến sĩ (nay gọi là tiến sĩ khoa học) năm 1991.

Ông sang Mỹ năm 1996 và làm việc từ đó qua nhiều đại học như Ohio, Florida, Arizona.

Năm 2013, ông là hội viên danh dự (fellow) Hội Toán học Hoa Kỳ.

Từ năm 2018 đến nay, ông là giáo sư Đại học Rutgers, cộng tác với Viện nghiên cứu khoa học toán học (MSRI) Berkeley, Viện nghiên cứu cao cấp Princeton.

Ông cộng tác cùng M.W. Liebeck, E.A. O'Brien, A. Shalev chứng minh Giả thuyết Ore về các nhóm hoàn hảo, công trình được đăng trên tạp chí của Hội toán học châu Âu năm 2010.

Tại Đại hội toán học thế giới (ICM) năm 2018 ở Rio de Janero, ông được mời trình bày ở tiểu ban Đại số. Cùng với Đinh Tiến Cường, ông là người Việt Nam thứ năm được vinh dự mời đọc báo cáo (sectional speaker) tại Đại hội này sau Frédéric Phạm (1970), Dương Hồng Phong (1994), Ngô Bảo Châu (2006, đặc biệt năm 2010 ông là plenary speaker), Vũ Hà Văn (2014).

Xuất bản

Một số bài báo
(xem thêm tại selected papers và recent papers)

 Michael Larsen, Aner Shalev, Pham Huu Tiep, Probabilistic Waring problems for finite simple groups, Annals of Math. 190 (2019), 561 - 608
 Robert M. Guralnick, Martin W. Liebeck, E. A. O’Brien, Aner Shalev, Pham Huu Tiep, Surjective word maps and Burnside's p^aq^b theorem, Invent. Math. 213 (2018)
 Pham Huu Tiep, Real ordinary characters and real Brauer characters, Trans. Amer. Math. Soc. 367 (2015)
 Gabriel Navarro & Pham Huu Tiep, Brauer characters and rationality, Math. Z. 276 (2014), 1101 - 1112
 Gabriel Navarro & Pham Huu Tiep, A reduction theorem for the Alperin weight conjecture, Invent. Math. 184 (2011)
 Martin W. Liebeck, Eamonn A. O'Brien, Aner Shalev and Pham Huu Tiep, The Ore conjecture, J. Europ. Math. Soc. 12 (2010), 939 -1008
 Gabriel Navarro & Pham Huu Tiep, Rational Brauer characters, Math. Annalen 335 (2006), 675 - 686
 Pham Huu Tiep, A. E. Zalesskii, Mod p reducibility of unramified representations of finite groups of Lie type, Proc. London Math. Soc. 84 (2002)
 Neil Dummigan, Pham Huu Tiep, Lower bounds for the minima of certain symplectic and unitary group lattices, Amer. J. Math. 121 (1999)

Sách

 A I Kostrikin; Huu Tiep Pham, Orthogonal decompositions and integral lattices, Berlin ; New York : Walter de Gruyter, 1994.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Phạm Hữu Tiệp tại MathNet
 Phạm Hữu Tiệp tại Đại học Rutgers

Nhà toán học Việt Nam
Người Hà Nội
Người họ Phạm tại Việt Nam
Tiến sĩ Toán học Việt Nam
Tiến sĩ Khoa học Việt Nam tốt nghiệp tại MGU


title: Prasinocyma sanguinicosta

text:
Prasinocyma sanguinicosta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Prasinocyma


title: Zurobata vacillans

text:
Zurobata vacillans là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Zurobata


title: Liatongus rhinoceros

text:
Liatongus rhinoceros là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Liatongus


title: Alex Pullin

text:
Alex Pullin (sinh ngày 20 tháng 9 năm 1987 – mất ngày 8 tháng 7 năm 2020) là vận động viên snowboard người Úc. Anh từng đại diện Úc tham dự Thế vận hội Mùa đông 2010, 2014 và 2018. Pullin cũng từng 2 lần giành chức vô địch thế giới nội dung snowboard cross.

Tại Thế vận hội Mùa đông 2010, Pullin chỉ xếp thứ 17 và bị loại ngay vòng đầu tiên. 4 năm sau anh là người cầm cờ cho đoàn thể thao Úc tại Sochi. Cho dù là ứng cử viên nặng ký cho chiếc huy chương vàng, anh dừng bước ở vòng tứ kết. Tại Pyeongchang năm 2018, anh không thành công ở vòng chung kết và chỉ có được vị trí thứ 6 cho dù được xếp hạng hạt giống số 1 của nội dung snowboard cross.

Pullin tham gia thi đấu tại X Games mùa đông từ năm 2008. Anh giành huy chương bạc tại Aspen, Colorado vào năm 2016. Trước đó, anh vô địch Giải vô địch snowboard thế giới vào năm 2011 và 2013, trở thành người Úc duy nhất bảo vệ thành công danh hiệu này. Ngoài ra anh còn chiến thắng Cúp vô địch snowboard thế giới các mùa giải 2010–2011 và 2012–2013. Đầu năm 2020, Pullin tuyên bố giải nghệ.

Ngày 8 tháng 7 năm 2020, Pullin được tìm thấy trôi dạt ở khu vực rặng san hô Palm Beach, Queensland. Những người đi biển đã nhìn thấy xác anh ở dưới đáy tầng nước. Lực lượng cứu hộ đã tới ngay lập tức nhưng không thể cứu sống anh sau gần 50 phút cấp cứu. Pullin được tuyên bố qua đời ở tuổi 32 vì bất tỉnh nước nông.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hồ sơ Thế vận hội

Sinh năm 1987
Mất năm 2020
Người Victoria (Úc)
Vận động viên snowboard cross
Chết khi lặn biển


title: Jan Kobuszewski

text:
Jan Kobuszewski (19 tháng 4 năm 1934 - 28 tháng 9 năm 2019) là nam diễn viên và nghệ sĩ hài người Ba Lan.

Học vấn
Kobuszewski tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia ở Warsaw.

Sự nghiệp
Ông đã biểu diễn tại nhiều nhà hát như Rozmaitości (1956–1957), Stanisław Ignacy Witkiewicz (1957–1958), Polski (1958-1964 và 1969-1975), Wielki (1964-1969), Nowy ở Łódź (1975-1976); và từ năm 1976 đến khi kết thúc sự nghiệp sân khấu vào năm 2013, ông gắn bó với nhà hát Kwadrat ở Warsaw.

Ông là gương mặt quen thuộc trong các chương trình giải trí trên truyền hình, nổi bật là chương trình truyền hình châm biếm Wielokropek (từ năm 1963) do ông và diễn viên Jan Kociniak đồng phụ trách.

Năm 1964, ông đóng vai chính trong bộ phim truyền hình đầu tiên của Ba Lan Barbara i Jan do Hieronim Przybył và Jerzy Ziarnik đạo diễn. Ông cũng được biết đến với các vai diễn trong loạt phim truyền hình nổi tiếng như Jerzy Gruza (người thợ ống nước) trong phim Wojnie domowej (1966) hay vai Jasio trong phim Czterdziestolatku (1974).

Kobuszewski đã được trao tặng Huân chương Polonia Restituta, và nhiều huy chương danh dự khác như Chữ thập vàng (tiếng Ba Lan: Krzyż Zasługi) và Huy chương cho Cuộc hôn nhân lâu dài (tiếng Ba Lan: Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie). Ông mất ngày 28 tháng 9 năm 2019, hưởng thọ 85 tuổi.

Đời tư
Kobuszewski kết hôn với nữ diễn viên Hanna Zembrzuska và có một cô con gái tên là Maryna.

Phim tiêu biểu

Phim điện ảnh và truyền hình

 1955: Godziny nadziei (phim chiến tranh)
 1956: Warszawska syrena (phim truyện cổ tích)
 1957: Ewa chce spać (phim hài)
 1958: Kalosze szczęścia (phim giả tưởng)
 1961: Złoto (phim tâm lý)
 1963: Żona dla Australijczyka (phim hài)
 1963: Smarkula (phim hài)
 1965: Zawsze w niedziele. Niedziela druga (phim thể thao)
 1966: Wojna domowa (TV, tập 9)
 1967: Zmartwychwstanie Offlanda (phim hài)
 1970: Pogoń za Adamem (phim tâm lý)
 1971: Niebieskie jak Morze Czarne (phim hài)
 1971: Kłopotliwy gość (phim hài)
 1972: Poszukiwany, poszukiwana (phim hài)
 1974: Nie ma róży bez ognia (phim hài)
 1974: Czterdziestolatek (trong vai Jasio, TV, tập 5)
 1976: Brunet wieczorową porą (phim hài)
 1978: Życie na gorąco (TV, tập 6)
 1979:...Cóżeś ty za pani... (phim chiến tranh)
 1983: Alternatywy 4 (TV, tập 1-2)
 1986: Zmiennicy (TV, tập 12, 15)
 1993: Czterdziestolatek. 20 lat później (trong vai Jasio, TV, tập 5)
 1998: Złoto dezerterów (phim hài)
 1999: Przygody dobrego wojaka Szwejka (phim châm biếm)
 (1999-2000) Graczykowie (TV)
 (2005-2007) Codzienna 2 m. 3 (TV)
 2007: Ryś (phim hài)
 2010: Mała matura 1947 (TV, tập 4)

Lồng tiếng Ba Lan

 1961: Anatomia morderstwa
 1963: Trzy światy Guliwera
 1969: Ciężkie czasy dla gangsterów
 1969: Siódmy rok miłości
 1970: Włoch w Argentynie
 1970: Zbrodnia i kara
 (1983–1989) Przygód kilka wróbla Ćwirka
 (1984–1989) O dwóch takich, co ukradli księżyc
 (1992–1994) Film pod strasznym tytułem
 (1994–1997) Sceny z życia smoków
 1999: Baldur's Gate
 2001: Baldur's Gate II

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1934
Mất năm 2019
Nam diễn viên Ba Lan
Nam diễn viên điện ảnh Ba Lan
Nam diễn viên truyền hình Ba Lan


title: Casbia pallens

text:
Casbia pallens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Casbia


title: Sabaria berytana

text:
Sabaria berytana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sabaria


title: Chris Guthrie

text:
Christopher William Guthrie (sinh ngày 7 tháng 9 năm 1953) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh từng thi đấu ở vị trí tiền đạo ở Football League.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1953
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Anh
Người Hexham
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Newcastle United F.C.
Cầu thủ bóng đá Southend United F.C.
Cầu thủ bóng đá Sheffield United F.C.
Cầu thủ bóng đá Millwall F.C.
Cầu thủ bóng đá Swindon Town F.C.
Cầu thủ bóng đá Fulham F.C.
Cầu thủ bóng đá Roda JC Kerkrade
Cầu thủ bóng đá English Football League


title: USS Mervine (DD-489)

text:
USS Mervine (DD-489/DMS-31) là một tàu khu trục lớp Gleaves được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó đã tham gia suốt Thế Chiến II, cải biến thành một tàu quét mìn cao tốc với ký hiệu lườn DMS-31, sống sót qua cuộc xung đột, ngừng hoạt động năm 1949 và bị bán để tháo dỡ năm 1969. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt theo tên Chuẩn đô đốc William Mervine (1791-1868), người đã phục vụ trong các cuộc Chiến tranh 1812, Chiến tranh Mexico-Hoa Kỳ và cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.

Thiết kế và chế tạo

Mervine được chế tạo tại xưởng tàu của hãng Federal Shipbuilding and Drydock Company ở Kearny, New Jersey. Nó được đặt lườn vào ngày 3 tháng 11 năm 1941; được hạ thủy vào ngày 3 tháng 5 năm 1942, và được đỡ đầu bởi cô Mildred Mervine, chắt của đô đốc Mervine. Con tàu được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 6 năm 1942 dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân S. D. Willingham.

Lịch sử hoạt động

Mặt trận Đại Tây Dương
Sau chuyến đi chạy thử máy tại vùng biển Cuba, Mervine trình diện để phục vụ cùng Bộ chỉ huy Tiền phương biển vùng Vịnh tại New Orleans vào ngày 30 tháng 8 năm 1942. Được giao nhiệm vụ hộ tống, nó đã tháp tùng các tàu buôn khi chúng di chuyển trên các tuyến đường hàng hải tại vùng vịnh Mexico và khu vực Tây Ấn, vốn được ghi nhận chịu đựng tổn thất rất cao trong những tháng trước đó do hoạt động tích cực của tàu ngầm U-boat Đức tại khu vực Đông Đại Tây Dương.

Vào tháng 10, Mervine rời vùng vịnh Mexico để đi đến Xưởng hải quân Norfolk, nơi nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 34 và lên đường đi sang phía Đông. Cho đến nửa đêm ngày 7 tháng 11, nó đi đến ngoài khơi Safi, Maroc để tham gia Chiến dịch Torch, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên Bắc Phi. Trong chính cuộc đổ bộ vào ngày 8 tháng 11, nó hoạt động như tàu kiểm soát đổ bộ và bắn pháo hỗ trợ cho lực lượng tấn công tại bãi Red về phía Bắc Safi. Nó tiếp tục tuần tra tại khu vực trong năm ngày tiếp theo, rồi lên đường quay trở về New York tiếp nối các hoạt động hộ tống. Trong bảy tháng tiếp theo, nó bảo vệ các đoàn tàu vận tải ven biển và vượt đại dương.

Vào ngày 8 tháng 6 năm 1943, Mervine khởi hành cùng Lực lượng Đặc nhiệm 65 để đi sang Bắc Phi; và sau khi đi đến Mers-el-Kebir vào ngày 22 tháng 6 đã gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 85. Nó lên đường vào ngày 5 tháng 7 để tham gia Chiến dịch Husky, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên Sicily thuộc Ý. Từ ngày 10 đến ngày 13 tháng 7, nó tuần tra ngoài khơi Scoglitti và dọc theo bờ biển Camerina, bắn pháo hỗ trợ cho cuộc tấn công của Tập đoàn quân 7. Sau đó nó quay trở lại nhiệm vụ hộ tống tại Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải.

Mặt trận Thái Bình Dương
Vào mùa Xuân năm 1945, khi lực lượng Đồng Minh tại Mặt trận Thái Bình Dương bắt đầu áp sát các đảo chính quốc Nhật Bản, nhu cầu về tàu quét mìn tăng cao do mức độ tổn thất lớn của chúng tại khu vực quần đảo Ryukyu; Mervine được chọn để cải biến thành kiểu tàu chiến này. Nó đi đến Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 23 tháng 5, nơi nó được cải tạo thành một tàu khu trục quét mìn. Được xếp lại lớp với ký hiệu lườn mới DMS-31 vào ngày 30 tháng 5, nó rời Norfolk vào ngày 15 tháng 7 tiếp tục đi sang khu vực Thái Bình Dương. Nó nhận được tin tức về việc Nhật Bản đầu hàng trên đường đi, trước khi đi đến vịnh Buckner, Okinawa vào ngày 28 tháng 9. Trong tháng 10, nó làm nhiệm vụ quét mìn dọc theo bờ biển Trung Quốc gần Kokuzan; trước khi chuyển đến vùng biển Nhật Bản trong tháng tiếp theo, thoạt tiên hoạt động ngoài khơi Kyūshū và sau đó ngoài khơi Honshū.

Sau chiến tranh
Mervine quay trở về San Francisco vào ngày 31 tháng 3 năm 1946, và trong hai năm tiếp theo đã hoạt động dọc theo vùng bờ Tây, cho đến khi quay trở lại Viễn Đông. Vào ngày 25 tháng 3 năm 1948, nó đi đến Yokosuka, rồi tiếp tục đi sang Thanh Đảo, Trung Quốc, nơi nó làm nhiệm vụ hộ tống, giải cứu và huấn luyện cho đến ngày 5 tháng 10, khi nó lên đường quay trở về Hoa Kỳ. Đi đến cảng nhà San Diego vào tháng 11, nó lại nhanh chóng lên đường để huấn luyện tại Trân Châu Cảng, trước khi quay trở về miền Nam California lần cuối cùng vào ngày 15 tháng 2 năm 1949.

Mervine được cho xuất biên chế vào ngày 27 tháng 5 và đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương tại San Diego. Được xếp lại ký hiệu lườn DD-489 vào ngày 15 tháng 7 năm 1955 đang khi trong thành phần dự bị, nó tiếp tục bị bỏ không tại San Diego cho đến cuối thập kỷ, khi nó được chuyển đến Đội dự bị sông Columbia và sau cùng đến Bremerton. Được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 31 tháng 7 năm 1968, con tàu bị bán để tháo dỡ vào năm 1969.

Phần thưởng
Mervine được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/m9/mervine-ii.htm

Liên kết ngoài
 history.navy.mil: USS Mervine
 navsource.org: USS Mervine
 hazegray.org: USS Mervine

Lớp tàu khu trục Gleaves
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu quét mìn của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu quét mìn trong Thế Chiến II


title: Glypta linearis

text:
Glypta linearis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Erateina artemisia

text:
Erateina artemisia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Erateina


title: Hugo Gernsback

text:
Hugo Gernsback (tên khai sinh Hugo Gernsbacher, 16 tháng 8 năm 1884 – 19 tháng 8 năm 1967) là nhà phát minh, nhà văn, biên tập viên và nhà xuất bản tạp chí người Mỹ gốc Luxembourg, nổi tiếng với các ấn phẩm bao gồm tạp chí khoa học viễn tưởng đầu tiên. Những đóng góp của ông cho thể loại này trong vai trò là một nhà xuất bản–dù không phải là nhà văn–rất quan trọng. Cùng với các tiểu thuyết gia H. G. Wells và Jules Verne, đôi lúc ông còn được mệnh danh là "Cha đẻ của Khoa học viễn tưởng". Nhằm vinh danh ông, các giải thưởng hàng năm được đề ra trong Hội nghị Khoa học viễn tưởng Thế giới đều mang tên "Hugos".

Đời tư

Gernsback sinh năm 1884 tại Bonnevoie ở Luxembourg, mẹ là Berta (Dürlacher), một bà nội trợ và Moritz Gernsbacher, một nhà sản xuất rượu vang. Gia đình ông là người Do Thái. Gernsback di cư sang nước Mỹ vào năm 1904 và sau đó được nhập quốc tịch Mỹ. Ông kết hôn tới ba lần: Rose Harvey vào năm 1906, Dorothy Kantrowitz vào năm 1921, và Mary Hancher vào năm 1951. Năm 1925, Hugo đã đứng ra thành lập đài phát thanh WRNY, phát sóng từ tầng 18 của khách sạn Roosevelt ở thành phố New York. Năm 1928, WRNY đã cho chiếu một số chương trình truyền hình đầu tiên. Trong suốt chương trình, âm thanh dừng lại và mỗi nghệ sĩ vẫy tay chào hoặc cúi chào trên màn hình. Khi âm thanh được nối lại thì là lúc họ biểu diễn. Gernsback cũng được coi là người tiên phong trong lĩnh vực phát thanh nghiệp dư.

Trước khi giúp tạo ra khoa học viễn tưởng, Gernsback là một doanh nhân trong ngành công nghiệp điện tử, nhập khẩu các bộ phận vô tuyến từ châu Âu đến Mỹ và giúp quảng bá "vô tuyến điện" nghiệp dư. Tháng 4 năm 1908 ông sáng lập tờ Modern Electrics, tạp chí đầu tiên trên thế giới chuyên về điện tử và radio, được gọi là "wireless" vào thời đó. Trong lúc trang bìa của tạp chí nói rằng nó là một danh mục, hầu hết các sử gia đều lưu ý rằng nó bao gồm các bài viết, tranh biếm họa đặc biệt, và cốt truyện, hội đủ điều kiện như một tạp chí đích thực.

Dưới sự bảo trợ của tờ tạp chí này, vào tháng 1 năm 1909, ông lập nên Hiệp hội Vô tuyến Hoa Kỳ, có 10.000 thành viên trong vòng một năm. Năm 1912, Gernsback nói rằng ông ước tính khoảng 400.000 người ở Hoa Kỳ có tham gia vào đài phát thanh nghiệp dư. Năm 1913, ông thành lập một tạp chí tương tự mang tên The Electrical Experimenter đến năm 1920 thì đổi thành Science and Invention. Trong các tạp chí này ông bắt đầu cho gộp các câu chuyện khoa học viễn tưởng cùng với bài báo khoa học—gồm cả cuốn tiểu thuyết của riêng mình có tên gọi Ralph 124C 41+ mà ông đã cho đăng suốt 12 tháng từ tháng 4 năm 1911 trong tờ Modern Electrics.

Ông qua đời tại Bệnh viện Roosevelt ở thành phố New York vào ngày 19 tháng 8 năm 1967.

Khoa học viễn tưởng

Gernsback đã cung cấp một diễn đàn cho thể loại khoa học viễn tưởng hiện đại vào năm 1926 bằng cách thành lập tạp chí đầu tiên dành cho thể loại này là Amazing Stories. Số báo khai mạc tháng 4 bao gồm một trang sáu câu chuyện được tái bản và biên tập lại, ba chuyện ít hơn mười năm và ba chuyện của Poe, Verne và Wells. Ông nói rằng mình từng quan tâm đến khái niệm này sau khi đọc một bản dịch tác phẩm của Percival Lowell từ khi còn nhỏ. Ý tưởng của Gernsback về một câu chuyện khoa học viễn tưởng hoàn hảo là "75 phần trăm văn học đan xen với 25 phần trăm khoa học.". Ông cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo dựng cộng đồng người hâm mộ khoa học viễn tưởng, bằng cách công bố địa chỉ của những người đã viết thư cho tạp chí của mình. Vì vậy, những người hâm mộ khoa học viễn tưởng bắt đầu tổ chức, và sớm tự nhận thức bản thân họ là một phong trào, một lực lượng xã hội; điều này có thể quyết định cho lịch sử tiếp theo của thể loại này. Ông cũng tạo ra thuật ngữ "science fiction" (khoa học viễn tưởng), mặc dù ông thích thuật ngữ "scientifiction" hơn.

Năm 1929, ông mất quyền sở hữu các tạp chí đầu tiên sau vụ kiện phá sản. Có một số tranh cãi về việc liệu quá trình này chính xác là do nhà xuất bản Bernarr Macfadden thao túng hay là một kế hoạch của Gernsback để bắt đầu lập nên một công ty khác. Sau khi mất quyền kiểm soát tờ Amazing Stories, Gernsback đã thành lập hai tạp chí khoa học viễn tưởng khác với tên gọi Science Wonder Stories và Air Wonder Stories. Một năm sau, do khủng hoảng kinh tế thời kỳ suy thoái, cả hai được sáp nhập vào tờ Wonder Stories, mà Gernsback vẫn tiếp tục xuất bản cho đến năm 1936, khi nó được bán lại cho Thrilling Publications và đổi tên thành Thrilling Wonder Stories. Gernsback quay trở lại vào năm 1952–1953 với tờ Science-Fiction Plus.

Gernsback đã được ghi nhận với thực tiễn kinh doanh sắc bén (và đôi khi mờ ám), và trả cho các tác giả của mình một khoản tiền cực thấp hoặc không phải trả hết số tiền đó. H. P. Lovecraft và Clark Ashton Smith từng gọi ông là con "Chuột Hugo."

Đúng như lời Barry Malzberg đã nói:
Việc bán rẻ tài năng và hành vi bại hoại của Gernsback, sự thiếu đứng đắn và thái độ coi thường của ông đối với các quyền lợi tài chính của tác giả, đã được dẫn chứng và thảo luận rất kỹ lưỡng trong các tài liệu phê bình và fan hâm mộ văn học. Đó là người sáng lập ra thể loại khoa học viễn tưởng được đặt tên cho giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực của mình và là Khách mời danh dự tại Worldcon năm 1952 gần như là một kẻ lường gạt (và một kẻ lừa đảo khinh miệt những tác giả viết cho mình nhưng đã tự trả 100.000 đô la một năm trong vai trò là Chủ tịch Gernsback Publications) đã được làm sáng tỏ.

Chính nhà văn Jack Williamson đã phải thuê một luật sư liên quan đến Hiệp hội Văn học hư cấu Mỹ nhằm buộc Gernsback phải trả tiền cho mình, đã tóm tắt tầm quan trọng của ông đối với thể loại này:
Dù sao đi nữa, ảnh hưởng chính của ông ta trong lĩnh vực này chỉ đơn giản là bắt đầu tạo dựng Amazing và Wonder Stories và đưa SF ra các quầy tạp chí công cộng—và đặt tên cho thể loại mà ông ta từng gọi là "scientifiction."

Tiểu thuyết
Gernsback đã viết tiểu thuyết, bao gồm cuốn tiểu thuyết Ralph 124C 41+ vào năm 1911; nhan đề này là lối nói giễu cợt cụm từ "một đoán nhiều hơn"("một cộng"). Ngay cả khi Ralph 124C 41+ là một trong những truyện khoa học viễn tưởng có tầm ảnh hưởng nhất mọi thời đại, và tràn ngập rất nhiều ý tưởng khoa học viễn tưởng, nhưng chỉ có vài người đủ sức đọc được truyện này. Nhà văn Brian Aldiss đã gọi truyện này là một "chuyện kể mù chữ vô lương tri" và một "sự pha trộn tiếc nuối" trong khi nhà văn và biên tập viên Lester del Rey gọi đó là "nỗi ghê sợ hồn nhiên." Trong lúc hầu hết giới phê bình đương đại khác không có nhiều điểm tích cực để nói về cốt truyện, Ralph 124C 41+ vẫn được coi là "văn bản cần thiết cho tất cả các nghiên cứu khoa học viễn tưởng."

Cuốn tiểu thuyết thứ hai của Gernsback, Baron Münchausen's Scientific Adventures, được đăng dài kỳ trên tờ Amazing Stories vào năm 1928.

Cuốn tiểu thuyết thứ ba (và cuối cùng) của Gernsback, Ultimate World, được viết khoảng năm 1958 nhưng không được xuất bản mãi cho đến năm 1971. Lester del Rey mô tả nó đơn thuần là "một cuốn sách dở tệ," được đánh dấu bằng các bình luận xã hội thông thường hơn là bởi sự hiểu biết khoa học hay phép ngoại suy. James Blish, trong một bài đánh giá mang tính châm biếm, đã miêu tả cuốn tiểu thuyết "kém cỏi, mô phạm, khiếm nhã, đáng kinh ngạc, nhạt nhẽo và nhàm chán" và kết luận rằng ấn phẩm này "hoàn thành mà chẳng có gì khác ngoài việc đặt vết nhơ vào ký ức của một người đàn ông chân chính."

Gernsback đã kết hợp tiểu thuyết và khoa học của mình vào tạp chí Everyday Science and Mechanics, làm biên tập viên trong những năm 1930.

Di sản
Giải thưởng Hugo hay "Hugos" là giải thưởng thành tựu hàng năm được đưa ra trong Hội nghị Khoa học viễn tưởng Thế giới, được lựa chọn trong một quá trình kết thúc bằng việc bỏ phiếu bởi các hội viên hiện tại. Họ đã mở đầu và nhận được danh hiệu "Hugo" trong suốt thập niên 1950 và chính thức xác định là một trách nhiệm quy ước dưới cái tên "Giải thưởng Thành tựu Khoa học viễn tưởng" vào đầu thập niên 1960. Danh hiệu này đã sớm trở nên phổ biến và việc sử dụng nó được bảo vệ hợp pháp; "Hugo Award(s)" đã thay thế cho cái tên lâu hơn trong tất cả các tên gọi sử dụng chính thức sau chu kỳ năm 1991.

Năm 1960, Gernsback nhận được Giải thưởng Hugo đặc biệt với tư cách là "Cha đẻ của Tạp chí Khoa học viễn tưởng."

Đại sảnh Danh vọng Khoa học viễn tưởng và Kỳ ảo đã đề xướng tên ông vào năm 1996, trong buổi lễ tưởng niệm hai nhà văn quá cố và hai nhà văn còn sống.

Danh sách tạp chí của Gernsback

 Air Wonder Stories – tháng 7 năm 1929 đến tháng 5 năm 1930, sáp nhập với Science Wonder Stories để hình thành Wonder Stories
 Amazing Detective Stories
 Amazing Stories
 Aviation Mechanics
 Electrical Experimenter – 1913 đến 1920; trở thành Science and Invention
 Everyday Mechanics – từ năm 1929; đổi sang Everyday Science and Mechanics như của số ra tháng 10 năm 1931
 Everyday Science and Mechanics – xem Science and Mechanics
 The Experimenter – lúc đầu là Practical Electrics, số ra đầu tiên của tựa đề này là tháng 11 năm 1924; sáp nhập vào Science and Invention năm 1926
 Facts of Life
 Flight
 Fotocraft
 French Humor – trở thành Tidbits
 Gadgets
 High Seas Adventures
 Know Yourself
 Life Guide
 Light
 Luz
 Milady
 Modern Electrics – 1908 đến 1914 (bán năm 1913; chủ sở hữu mới sáp nhập nó với Electrician and Mechanic)
 Moneymaking
 Motor Camper & Tourist
 New Ideas for Everybody
 Pirate Stories
 Popular Medicine
 Popular Microscopy – ít nhất là qua tháng 5–tháng 6 năm 1935 (tập một số 6)
 Practical Electrics – tháng 12 năm 1921 đến tháng 10 năm 1924, trở thành The Experimenter
 Radio Amateur News – tháng 7 năm 1919 đến tháng 7 năm 1920, đã bỏ từ "amateur" và trở thành Radio News
 Radio and Television
 Radio-Craft — tháng 7 năm 1929 đến tháng 6 năm 1948, trở thành Radio-Electronics
 Radio-Electronics — tháng 7 năm 1948 đến tháng 1 năm 2003
 Radio Electronics Weekly Business Letter
 Radio Listeners Guide and Call Book [tiêu đề thay đổi]
 Radio News — tháng 7 năm 1919 (thành Radio Amateur News) đến tháng 7 năm 1948
 Radio Program Weekly
 Radio Review
 Science and Invention – tiền thân là Electrical Experimenter; xuất bản tháng 8 năm 1920 đến tháng 8 năm 1931
 Science and Mechanics – lúc đầu là Everyday Mechanics; đổi thành Everyday Science and Mechanics vào năm 1931. "Everyday" đã ngừng lại vào số tháng 3 năm 1937, và được xuất bản dưới dạng Science and Mechanics cho đến năm 1976
 Science Fiction Plus – tháng 3 đến tháng 12 năm 1953
 Science Wonder Stories – tháng 6 năm 1929 đến tháng 5 năm 1930, kết hợp với Air Wonder Stories để tạo thành Wonder Stories
 Science Wonder Quarterly – mùa thu năm 1929 đến mùa xuân 1930, đổi tên thành Wonder Stories Quarterly và tiếp tục đến mùa đông năm 1933
 Scientific Detective Monthly
 Sexologia
 Sexology
 Short-Wave and Television
 Short-Wave Craft – hợp nhất thành Radio-Craft
 Short-Wave Listener
 Superworld Comics
 Technocracy Review
 Television – 1928
 Television News – tháng 3 năm 1931 đến tháng 10 năm 1932; sáp nhập vào Radio Review, sau đó thành Radio News vào tháng 3 năm 1933
 Tidbits, lúc đầu là French Humor
 Woman's Digest
 Wonder Stories – tháng 6 năm 1930 đến tháng 4 năm 1936
 Your Body
 Your Dreams

Tác phẩm
Tiểu thuyết:
Ralph 124C 41+ (1911)
Baron Münchausen's Scientific Adventures (1928)
Ultimate World (1971)

Truyện ngắn:
"The Electric Duel" (1927)
"The Killing Flash" (1929)

Xem thêm

 Danh sách biên tập viên khoa học viễn tưởng
 Tạp chí giật gân

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Hình ảnh Gernsback tại Life.com
 Radio Before Radio tại trang web của Liên đoàn Truyền thanh Vô tuyến Mỹ

Tiểu sử và phê bình
 "Boys of Wireless" tại American Experience (PBS)—Chứa thông tin về vai trò của Gernsback hồi đầu làm đài phát thanh nghiệp dư
 Hugo Gernsback, Publisher – thảo luận về Gernsback với tư cách là nhà xuất bản tạp chí, có liên kết đến những tấm hình bìa của hầu hết các tạp chí chuyên ngành kỹ thuật và phi hư cấu

Danh sách tác phẩm

 Hugo Gernsback Papers – mô tả các bài báo của ông tại Trung tâm Nghiên cứu Bộ sưu tập Đặc biệt của Thư viện Đại học Syracuse

Sinh năm 1884
Mất năm 1967
Nhà phát minh Luxembourg
Người Mỹ gốc Luxembourg-Do Thái
Người Do Thái Luxembourg
Người làm phát thanh nghiệp dư
Người sáng lập công ty phát thanh Mỹ
Người xuất bản tạp chí giật gân Mỹ
Nhà biên tập giả tưởng suy đoán Mỹ
Người xuất bản giả tưởng suy đoán Mỹ
Nhà biên tập khoa học viễn tưởng
Nhà văn khoa học viễn tưởng Mỹ
Nhà văn khoa học viễn tưởng Luxembourg
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Khoa học Viễn tưởng
Người Luxembourg di cư tới Hoa Kỳ
Người nhận Huân chương Vương miện Sồi
Người Thành phố Luxembourg
Amazing Stories
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20


title: Tinidazole

text:
Tinidazole là một loại thuốc được sử dụng chống nhiễm trùng protozoan. Nó được biết đến rộng rãi trên khắp châu Âu và các nước đang phát triển như là một phương pháp điều trị cho một loạt các bệnh nhiễm trùng amip và ký sinh trùng. Nó được phát triển vào năm 1972 và là thành viên nổi bật của nhóm kháng sinh nitroimidazole.

Tinidazole được phân phối bởi sứ mệnh Pharmacal dưới tên thương hiệu Tindamax, bởi Pfizer dưới tên Fasigyn và Simplotan, và ở một số nước châu Á như Sporinex.

Công dụng
Một cơ thể lớn của dữ liệu lâm sàng tồn tại để hỗ trợ sử dụng tinidazole cho các bệnh nhiễm trùng từ amip, giardia và trichomonas, giống như metronidazole. Tinidazole có thể là một lựa chọn điều trị thay thế trong điều trị không dung nạp metronidazole. Tinidazole cũng có thể được sử dụng để điều trị một loạt các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn khác (ví dụ, như là một phần của liệu pháp phối hợp cho các giao thức diệt trừ Helicobacter pylori).

Tác dụng phụ
Uống rượu trong khi dùng tinidazole gây ra phản ứng khó chịu giống như disulfiram, bao gồm buồn nôn, nôn, nhức đầu, tăng huyết áp, đỏ bừng và khó thở.

Bán hủy
Thời gian bán hủy là 13,2 ± 1,4 giờ. Bán hủy trong huyết tương là từ 12 đến 14 giờ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin thuốc MedlinePlus: Tinidazole
 Ngân hàng thuốc Sự kiện trên Tinidazole


title: Vịt Shetland

text:
Vịt Shetland là một giống vịt nhà có xuất xứ từ Quần đảo Shetland ở Scotland. Đây là giống cực kỳ nguy cấp.

Đặc điểm
Vịt Shetland được cho là đã tiến hóa từ vịt Pomeranian hoặc Vịt xanh Thụy Điển, do tương tự xuất hiện của nó. Người ta cho rằng người Viking đã mang vịt Shetland tới Anh. Vịt Shetland là một giống nhỏ. Nó tương tự như vịt Pomeranian hoặc vịt Thụy Điển, nó chia sẻ cùng một tổ tiên với chúng. Nó có màu đen với một lớp lang màu trắng. Chúng thường có sắc màu xanh. Trọng lượng trung bình của vịt Shetland là 2 kg đối với con đực và 1,8 kg đối với con cái. Vịt Shetland có thể ăn hạt giống cũng như các con bọ và vi khuẩn.

Tham khảo

 "Shetland - Duck breed" Britannic Rare Breeds. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014.
 "Breeds currently recorded in the Global Databank for Animal Genetic Resources" (PDF). FAO. ngày 14 tháng 10 năm 2011.

Giống vịt
Thủy cầm


title: Ioversol

text:
Ioversol INN) là một hợp chất organoiodine được sử dụng làm thuốc cản quang. Nó có cả hàm lượng iod cao, cũng như một số nhóm ưa nước.

Tham khảo


title: Pericallia rudis

text:
Pericallia rudis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pericallia


title: Yara Lasanta

text:
Yara Liz Lasanta Santiago (sinh ngày 3 tháng 4 năm 1986 tại Barranquitas, Puerto Rico) là một nhà khí tượng học và chủ nhân cuộc thi sắc đẹp người Puerto Rico, người đã tham gia và lọt vào Top 25 tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2010.

Đầu đời
Trước khi trở thành Hoa hậu Thế giới Puerto Rico 2010, Lasanta đã đăng quang Miss Teen International năm 2001. Cô cũng từng tham gia cuộc thi Nuestra Belleza Latina 2007, nơi cô đã giành ngôi á quân sau Alejandra Espinoza của México. Cô đã dự thi cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Puerto Rico 2005, nơi cô đã hoàn thành vị trí Á hậu 4. Sau đó, cô dự thi cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Puerto Rico 2007, nơi cô kết thúc với vị trí Á hậu 2. Cô hiện đang là một người dẫn truyền hình của Telemundo.

Hoa hậu Thế giới Puerto Rico
Sinh ra ở Barranquitas, Lasanta tham gia Hoa hậu Thế giới Puerto Rico 2009, nơi cô đạt được vị trí Á hậu 1 sau người chiến thắng cuối cùng, Jennifer Colón.

Một năm sau, cô được bổ nhiệm bởi giám đốc quốc gia của Hoa hậu Mundo de Puerto Rico làm đại diện chính thức cho cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2010, được tổ chức tại Tam Á, Trung Quốc.

Hoa hậu Thế giới 2010
Trong một sự kiện được tổ chức tại Mandarin Oriental, Sanya vào ngày 19 tháng 10 năm 2010, Lasanta chiến thắng phần thi phụ Hoa hậu Bãi biển, tự động trở thành một trong những thí sinh lọt vào Top 25 tại Hoa hậu Thế giới 2010.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1986
Hoa hậu Puerto Rico


title: VTC Now

text:
VTC Now là một ứng dụng ở Việt Nam, của Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC.

Lịch sử hình thành
Hệ thống phân phối nội dung đa phương tiện của Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC

Nội dung

Giải thưởng

Tham khảo

Xem thêm


title: Trang viên ở Dzbanów

text:
Trang viên ở Dzbanów (tiếng Ba Lan: Dwór w Dzbanowie) là một trang viên lịch sử theo phong cách Baroque được xây dựng vào giữa thế kỷ 18. Trang viên tọa lạc tại ngôi làng Dzbanów, huyện Ząbkowicki, tỉnh Dolnośląskie, Ba Lan. Trang viên có tên trong sổ đăng ký di tích. Hiện nay, công trình kiến trúc này thuộc sở hữu tư nhân.

Sơ lược lịch sử hình thành
Công trình kiến trúc này được xây dựng vào giữa thế kỷ 18. Gia đình quý tộc Hohenzollern thuê lại và biến nơi này thành nơi sinh sống từ thế kỷ 19 đến nửa đầu thế kỷ 20. Theo quyết định của Ban bảo tồn di tích tỉnh, trang viên được đưa vào danh sách di tích vào năm 1966.

Kiến trúc
Đây là một dinh thự hai tầng nằm trên một mặt phẳng hình chữ nhật. Các bức tường được trang trí với các đường viền chữ S cũng như được chạm khắc hình các bông hoa. Ở các gian phòng dưới tầng trệt, các mái vòm hình bán nguyệt hiện vẫn còn được bảo tồn nguyên vẹn.

Bên cạnh tòa nhà, trang viên còn sở hữu các trang trại có từ kế kỷ 18. Phía trước tòa nhà có một nhà nguyện theo phong cách baroque được xây dựng từ nửa đầu thế kỷ 18.

Tham khảo

Thư mục

 Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 12: Góry Bardzkie. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1993, ISBN 83-85773-04-5.

Liên kết ngoài

Trang viên Ba Lan


title: Xanthorhoe stinaria

text:
Xanthorhoe stinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xanthorhoe


title: Israel Gelfand

text:
Israel Moiseevich Gelfand, Israïl Moyseyovich Gel'fand hay Izrail M. Gelfand (tiếng Yiddish: ישראל געלפֿאַנד, tiếng Nga: Изра́иль Моисе́евич Гельфа́нд) (1913–2009) là nhà toán học người Liên Xô. Ông cùng với Carl L. Siegel là người đầu tiên đạt Giải Wolf về Toán học.

Chú thích

Sinh năm 1913
Mất năm 2009
Nhà toán học Liên Xô
Cựu sinh viên Đại học Quốc gia Moskva
Giải thưởng MacArthur Fellows
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp


title: Siphona samarensis

text:
Siphona samarensis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Siphona


title: Eupalindia rubrescens

text:
Eupalindia rubrescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eupalindia


title: Pidonia amabilis

text:
Pidonia amabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pidonia


title: Catada nebrida

text:
Catada nebrida là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Catada


title: Liliana Neto

text:
Liliana Neto (sinh ngày 29 tháng 1 năm 1997) là một vận động viên chạy nước rút người Angola. Cô đã tham gia nội dung 100 mét nữ tại Thế vận hội Mùa hè 2016.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Liliana Neto

Vận động viên điền kinh Thế vận hội Mùa hè 2016
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1997


title: Dichromodes limosa

text:
Dichromodes limosa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dichromodes


title: Thời gian để yêu

text:
Thời gian để yêu (hay Cánh cung 2) là album phòng thu thứ hai của nhạc sĩ Đỗ Bảo, được phát hành vào ngày 25 tháng 9 năm 2008 bởi Viết Tân. Sau thành công lớn từ album đầu tay Cánh cung (2004), album lần này chọn lọc 12 ca khúc qua sự trình bày của các ca sĩ Hồ Quỳnh Hương, Nguyên Thảo, Nguyễn Ngọc Anh, Thanh Lam, Trần Thu Hà, Tấn Minh, Tùng Dương, Huy Phạm và Lê Hiếu. Tiếp tục khai thác thế mạnh với thể loại pop, Đỗ Bảo cũng đưa thêm nhiều yếu tố jazz vào trong các sáng tác của mình. Chủ đề cuộc sống với những nỗi niềm, trăn trở mới của cá nhân nhạc sĩ đã được anh chuyển thể trực tiếp thành nội dung chính xuyên suốt toàn bộ album.

Thời gian để yêu có được thành công vang dội với sự đón nhận nồng nhiệt từ người yêu nhạc cũng như giới chuyên môn. Những đánh giá tích cực giúp anh xây dựng vững chắc thương hiệu "Bảo pop" và trở thành một trong những nhạc sĩ được yêu thích nhất trong cộng đồng nhạc trẻ ở Việt Nam. Tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 4, album đã giúp Đỗ Bảo trở thành nghệ sĩ đầu tiên giành cú đúp tại giải thưởng này với 2 danh hiệu "Album của năm" và "Nhạc sĩ của năm". Thời gian để yêu cũng chính là một phần trong chuỗi 3 album sự nghiệp của Đỗ Bảo, cùng với Cánh cung (2004) và Chuyện của mặt trời – Chuyện của chúng ta (2013). Album cũng trở thành một phần trong liveshow Cánh cung – Đỗ Bảo – Live in Hanoi diễn ra tối ngày 8 tháng 12 năm 2013 tại Cung Văn hóa hữu nghị Hà Nội kỷ niệm 20 năm sáng tác của cá nhân nhạc sĩ Đỗ Bảo.

Hoàn cảnh ra đời
Sau thành công lớn của album đầu tay Cánh cung (2004), Đỗ Bảo trở thành một tên tuổi trong làng nhạc nhẹ Việt Nam. Điều đó giúp anh dễ dàng hơn trong việc thực hiện những dự án cộng tác với nhiều nghệ sĩ trong và ngoài nước. Ngay sau Cánh cung, anh tham gia chương trình trình diễn mang tên 'Gió bình minh' kéo dài suốt 3 năm cùng Nhất Lý – một kỹ thuật viên âm thanh Việt kiều Pháp – kết hợp âm nhạc điện tử cùng các nhạc cụ dân gian truyền thống.

Năm 2006, anh kết hợp cùng ca sĩ Tấn Minh để hòa âm phối khí album cá nhân mang tên Bức thư tình thứ 3, phát hành vào dịp cuối năm. Năm 2007, có tới 3 album do Đỗ Bảo sáng tác, hòa âm phối khí được giới thiệu tới công chúng, đó là Thế giới tuyệt vời (Nguyễn Ngọc Anh), Kỷ niệm (Huy Phạm) và Những ô màu khối lập phương (Tùng Dương). Đặc biệt, album của Tùng Dương có được thành công lớn, nhận được những đánh giá rất tích cực trong việc mang tới người nghe tại Việt Nam những góc nhìn mới mẻ về thể loại New Age cũng như world music, giúp Đỗ Bảo giành giải thưởng "Album của năm" và lần thứ 4 liên tiếp được đề cử "Nhạc sĩ của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 3.

Thành công nối tiếp thành công đã thôi thúc Đỗ Bảo thực hiện album cá nhân thứ hai của mình. Tuy nhiên, thành công lớn đi cùng với những áp lực mà bản thân anh cũng cảm thấy được ngay từ quá trình chuẩn bị cho album mới. "Để album được ra mắt, có những ngày tôi chỉ ngủ 3 tiếng, rồi lại lao vào phòng thu,... Đôi khi chỉ vì một chữ, một nốt nhạc chưa hài lòng mà tôi mất cả tuần để sửa lại. Tôi muốn Thời gian để yêu phải giản dị và không gian âm nhạc đó dành cho sự thư giãn, nghỉ ngơi, tinh tế." Ngoài ra, chính anh cũng tự đặt ra những điều kiện khắt khe hơn cho bản thân nhằm có được một sản phẩm "phải thành công về cả mặt nghệ thuật và thương mại."

Phần bìa đĩa được thiết kế và đồ họa bởi họa sĩ Dzung Yoko – người bạn thân và cũng là người chuyên thiết kế bìa đĩa cho các album mà Đỗ Bảo trực tiếp tham gia hòa âm phối khí và sản xuất.

 Sáng tác

Chủ đề album lần này tiếp tục khai thác những câu chuyện cuộc sống của bản thân nhạc sĩ. Năm 2004, anh kết hôn với MC Thanh Vân – cựu sinh viên trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và từng công tác cùng anh tại Nhà hát Nhạc nhẹ Trung ương. Đầu năm 2006, con gái đầu lòng của anh ra đời. Đó là "một cuộc sống yên ắng, một cuộc sống thủy chung có trước có sau bằng những bài tình ca bình dị, nhưng mang ý nghĩa nền tảng." Những biến chuyển lớn của cuộc đời đã được Đỗ Bảo thể hiện qua từng ca khúc của album. Tiêu đề album được anh nhắc tới như là "trăn trở thật từ cuộc đời mình", khi bản thân anh "có quá nhiều việc phải làm" tới mức "chẳng có thời gian để làm việc gì khác... Sống chậm lại, lắng nghe đời sống cũng là một cách yêu."

Album thứ 2 này được dự tính ra mắt từ năm 2006, song vì những vấn đề công việc cũng như chất lượng chuyên môn, kế hoạch đã được đẩy lùi lại. Quá trình thực hiện album được diễn ra sau đó trong vòng 2 năm, song song với các dự án khác của cá nhân Đỗ Bảo. Trực tiếp nhạc sĩ chọn lựa ca sĩ trình bày những ca khúc của mình trong album.

Ca khúc "Bức thư tình thứ ba" được Đỗ Bảo viết nên khi anh nhìn thấy "ngọn lửa ai đó đốt lá rụng" trên đường Yên Phụ và "ngọn lửa ấy làm tôi nghĩ cả trăm điều về tình yêu". Cả Tấn Minh và ca sĩ hải ngoại Huy Phạm đều từng trình bày và thu âm ca khúc trên từ năm 2006, nhưng cuối cùng nhạc sĩ chọn bản thu của Tấn Minh cho album của mình. Đỗ Bảo tiếp tục tin tưởng Hồ Quỳnh Hương hát ca khúc "Bức thư tình thứ tư", còn Huy Phạm được anh chọn lựa vì phù hợp với ca khúc "Kỷ niệm", vốn được anh trình bày trước đó trong album solo cùng tên năm 2007. Đây cũng là lần đầu tiên Đỗ Bảo được cộng tác với ca sĩ Thanh Lam, và ca khúc "Đôi mắt xanh" do cô thể hiện được thu âm chỉ trong một buổi chiều. Ca sĩ Nguyễn Ngọc Anh hát ca khúc "Chìm trong muôn thuở", còn Trần Thu Hà và Tùng Dương mỗi người trình bày 2 ca khúc cho album. Ca khúc "Mây" chính là lời gửi gắm ý nhị của Đỗ Bảo tới người vợ của mình – Thanh Vân.Trò chuyện giữa Đỗ Bảo và Thanh Lam sau ca khúc "Mây" trong liveshow Cánh cung, trích từ  Xem từ 6:16. Ngoài ra, ca khúc "Bài ca tháng sáu" chính là lời tự vấn của anh về cuộc đời qua những câu hát "Đã lâu lắm rồi anh không viết những bản tình ca. Chắc cuộc sống chúng mình phẳng lặng." Cũng giống như với Cánh cung, 2 ca khúc của Trần Thu Hà cũng được thu âm tại phòng thu riêng của cô tại Mỹ rồi được gửi về Việt Nam cho nhạc sĩ biên tập. Đây cũng là lần đầu tiên ca sĩ Nguyên Thảo được cộng tác với Đỗ Bảo và cô được nhạc sĩ tin tưởng gửi gắm 2 ca khúc, trong đó có ca khúc tiêu đề vốn được anh sáng tác hoàn thiện chỉ trong một buổi chiều. Tiếp tục với ý tưởng từ Cánh cung, Thời gian để yêu được cấu trúc "không kể một câu chuyện đầy đủ nhưng người nghe vẫn có thể hiểu đây là cuốn tiểu thuyết được ghi chép lại trong suốt một hành trình yêu." Khác với những album mà anh sản xuất kể từ sau Cánh cung mang ít nhiều tính điện tử, Đỗ Bảo quyết định quay trở lại với phong cách thế mạnh thương hiệu là pop pha lẫn chút jazz và nhạc cổ điển. Đặc biệt hơn nữa, Thời gian để yêu được trực tiếp Đỗ Bảo tham gia thu âm và chỉnh âm tại phòng thu cá nhân.

 Danh sách ca khúc
Tất cả các ca khúc được sáng tác và biên soạn bởi Đỗ Bảo.

 Đánh giá và đón nhận của công chúng

Album được phát hành chính thức ngày 25 tháng 9 năm 2008 tại Hà Nội. Sau đó, Đỗ Bảo có chuyến lưu diễn tại Mỹ nên album  được nhạc sĩ chính thức giới thiệu tại thành phố Hồ Chí Minh vào cuối tháng 10.

Dù nhiều nhạc sĩ cho rằng không có nhiều khác biệt lớn so với Cánh cung, Thời gian để yêu vẫn là một sản phẩm thành công, nhận được rất nhiều đánh giá tích cực từ người nghe nhạc. Được ra mắt cùng lúc với sự bùng nổ của mạng xã hội và internet, thành công vượt trội về mặt chuyên môn cũng như thương mại của album đã khiến bản thân nhạc sĩ Đỗ Bảo cảm thấy ấn tượng: "Có những làn sóng tên mạng, rất nhiều blog đã phản ánh sự đón nhận của người nghe với album rất nhiệt thành, có rất nhiều bạn trẻ để avatar là bìa album, và hàng trăm entry đánh giá cảm nhận về những bài hát..."

RFA tiếng Việt đáng giá cao "lối sáng tác đa dạng và khả năng hoà âm tài tình" của album, từ "những ca khúc đi từ màu sắc cổ điển như "Mây", cho đến những giai điệu jazz ngẫu hứng trong "Ngược sáng" hay "Những khung trời khác"." Điểm thú vị trong âm nhạc của Đỗ Bảo được giới chuyên gia nhận xét là sự giao thoa giữa cổ điển và hiện đại nằm trong cả ca từ, giai điệu và phối khí, trong đó đặc biệt ca khúc "Ngược sáng" được đánh giá là "một bản nhạc "nghe là biết của Đỗ Bảo"." 2 ca khúc "Bức thư tình" trong album tiếp tục thuộc chuỗi những ca khúc thương hiệu của Đỗ Bảo tiếp nối từ album Cánh cung, gắn liền với tên tuổi của Hồ Quỳnh Hương và Tấn Minh. trên woodpress của nhà báo Chu Minh Vũ Họa sĩ Dũng Yoko ưa thích một số bài hát trong album, cho rằng đó là "con người thật của Đỗ Bảo, một sự nhẹ nhàng nhưng vẫn chệch và lạ một cách chơi vơi." Báo Người Hà Nội ca ngợi album "gợi ra những giá trị giản đơn mà sâu sắc về tình yêu cho người nghe", "sản phẩm để đời của anh [Đỗ Bảo] khi nó đã vượt qua được sự thành công của album Cánh cung 1".

Báo An ninh Thủ đô dành một bài viết dài đánh giá từng ca khúc của album. Tờ báo viết:
"Nghe "Đôi mắt xanh" mà những tưởng Lam của thời 20 tuổi, trẻ trung, khao khát, nồng cháy mà cũng thật êm dịu và lãng mạn. "Bài ca tháng sáu" như một bức tranh đồng quê bình yên với những điều gần gũi nhất của cuộc sống. Câu trả lời lại giống bức hoạ tả thực, thật đến từng chi tiết, như những đối thoại thường nhật của cuộc sống vợ chồng. Tùng Dương đã vẽ nên một bức tranh "Mây" – đẹp như một cô gái tuổi 17 không gọt rũa, vẻ đẹp của tâm hồn hay cái duyên cũng chính là những giai điệu bay bổng của ca khúc này... Giọng hát ngọt ngào và đầy tâm trạng của [Ngọc Anh] như một ma lực mà khi đã nghe, khán giả sẽ bị cuốn vào đó, giống như lạc vào mê cung không lối thoát."

Tuy bị phát tán miễn phí bất hợp pháp trong thời kỳ bùng nổ internet, doanh thu của album cũng đáng được ghi nhận và làm thỏa mãn nhạc sĩ Đỗ Bảo. Anh ước tính số lượng album bán được tính đến năm 2013 vào khoảng 15.000 bản.

Thành công của album giúp nhạc sĩ xây dựng vững chắc thương hiệu "Bảo pop". Năm 2009, Thời gian để yêu giúp Đỗ Bảo giành cú đúp tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 4 khi anh được trao giải "Album của năm" và "Nhạc sĩ của năm". Báo điện tử Dân trí lạc quan về giải thưởng được trao cho Đỗ Bảo: "Kết quả này đã thể hiện được một Đỗ Bảo "đẳng cấp" và khá toàn diện khi tạo cho mình một giọng điệu nhạc Pop riêng biệt đầy cá tính và được nồng nhiệt đón nhận từ phía người hâm mộ." Những ca khúc "Câu trả lời", "Bài ca tháng sáu", "Bức thư tình thứ ba", "Mây", "Đôi mắt xanh", "Những khung trời khác", "Chìm trong muôn thuở" được đưa vào liveshow Cánh cung – Đỗ Bảo – Live in Hanoi vào cuối năm 2013, kỷ niệm 20 năm sự nghiệp sáng tác của nam nhạc sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Album của Đỗ Bảo
Album năm 2008
Album nhạc Việt Nam
Album sản xuất bởi Đỗ Bảo
Album phát hành bởi Viết Tân


title: Joppidium simile

text:
Joppidium simile là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Joppidium


title: Gabara undilinea

text:
Gabara undilinea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gabara


title: Aigun

text:
Aigun (; tiếng Mãn:  Aihūn hoton; phiên âm Hán-Việt: Ái Hồn) là một Trấn di tích lịch sử của Trung Quốc ở miền bắc Mãn Châu, nằm trên hữu ngạn của sông Amur, cách  phía nam (hạ lưu) so với trung tâm của Hắc Hà (trong đó, nó lần lượt chảy qua gặp sông Zeya và Blagoveschensk).

Tên tiếng Trung Quốc của thị trấn, mà theo nghĩa đen có nghĩa là "Bright Jade", là phiên âm gốc của tên của thị trấn theo người Mãn Châu là Ducher.

Ngày nay, thành phố cũ của Aigun được gọi là Aigun Town một trấn và là một phần của huyện Ái Huy, do đó nó là một phần của quận cấp thành phố của Hắc Hà. Hắc Hà là một trong những thành phố lớn ở tỉnh Hắc Long Giang.

Lịch sử

Trước đây Aigun là một thị trấn của người bản địa Ducher ở Thung lũng Amur, nằm ở bên tả ngạn (phía đông bắc bây giờ là Nga) của sông Amur. Vị trí trước đây của thành phố, với tên trong báo cáo của nhà thám hiểm Nga Yerofey Khabarov gọi là Aytyun (Айтюн) vào năm 1652, hiện đang được biết đến là nhà khảo cổ học làm địa điểm Grodekovo (Гродековское городище), sau khi ngôi làng gần đó của Grodekovo. Nó được cho là đã có dân cư sinh sống từ khoảng cuối thiên niên kỷ 1 hoặc đầu thiên niên kỷ thứ 2 trước công nguyên.

Thị trấn Ducher lẽ đã bị bỏ trống khi Duchers đã được sơ tán bởi các Mãn Châu Trung Quốc nhà Thanh đến Sungari hoặc Hurka vào giữa 1650s. trong 1683-1685 người Mãn Châu tái sử dụng các trang web như một cơ sở cho chiến dịch của họ chống lại Nga pháo đài của Albazin.

Sau khi chiếm Albazin năm 1685 hoặc 1686, người Mãn Châu di chuyển thị trấn đến một trang web mới trên bên phải (phía tây nam) bờ sông Amur, về  hạ lưu từ các vị trí gốc. Vị trí mới chiếm của ngôi làng cũ của một tù trưởng người Daur tên Tolga. Thành phố này được biết đến chủ yếu dưới tên Mãn Châu của nó  'Saghalien Ula Hoton'  (Mãn Châu: sahaliyan ulai Hoton), và đôi khi cũng theo bản dịch tiếng Trung của tên này, Heilongjiang Cheng (黑龍江城). Cả hai tên có nghĩa là "Black River City", nhưng đến thế kỷ thứ 19 tên "Aigun" một lần nữa trở thành hiện nhiều hơn trong các ngôn ngữ phương Tây.

Đối với một số năm sau 1683, Aigun từng là kinh đô (ghế của Thống đốc quân sự) của tỉnh Hắc Long Giang, cho đến khi thủ đô được chuyển đến Nộn Giang (Mergen) vào năm 1690, và sau đó để Tề Tề Cáp Nhĩ. Aigun, tuy nhiên, vẫn chỗ ngồi của Phó Trung tướng (Fu dutong), chịu trách nhiệm cho một huyện lớn bao gồm nhiều thung lũng Amur trong tỉnh Hắc Long Giang là nó tồn tại trong những ngày đó.

Là một phần của một chương trình bản đồ Trung-Pháp quốc, Aigun (hay đúng hơn, Saghalien Ula Hoton) đã đến thăm ca. 1709 bởi các Dòng Tên Jean-Baptiste Régis, Pierre Jartoux và Xavier Ehrenbert Fridelli, người tìm thấy nó một thị trấn nổi bảo vệ, phục vụ như là cơ sở của một hạm đội sông Mãn kiểm soát các khu vực sông Amur.

Được bao quanh bởi rất nhiều ngôi làng trên vùng đồng bằng ven sông màu mỡ, thị trấn đã được cũng được cung cấp với thực phẩm.

Đó là tại Aigun tháng năm 1858 là Nikolay Muravyov kết luận Hiệp ước Aigun, theo đó các ngân hàng bên trái của sông Amur đã được thừa nhận để Nga.

Trong Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn năm 1900, trong một vài tuần Aigun là trung tâm của hành động quân sự chống lại các Nga. Vào 22 tháng 7 Aigun diễn ra Trận sông Amur (1900) (một phần của cuộc tấn công Nga xâm lược Mãn Châu).

Năm 1913 Airgun trở thành quận lỵ của Quận Airgun mới được tạo (瑷珲县, Aihun xian), được đổi tên thành quận Aihui (爱辉县) trong Tháng mười hai 1956.

Người Mãn Châu ở Bắc Kinh, thủ đô Trung Quốc thì chịu ảnh hưởng của phương ngữ Trung Quốc nói trong khu vực ảnh hưởng đến cách phát âm Mãn Châu có vẻ khó khăn cho họ, và họ phát âm chữ Mãn Châu theo ngữ âm Trung Quốc. Trong khi ngược lại, người Mãn Châu ở Aigun có cả phát âm Mãn Châu có vẻ đúng và phát âm theo Bắc Kinh, kể từ khi họ học được cách phát âm tiếng người ở Bắc kinh từ hoặc học tập tại Bắc Kinh hoặc từ các viên chức gửi đến Aigun từ thủ đô và họ có thể nói với họ ở ngoài, bằng cách sử dụng sự ảnh hưởng phát âm của người dân Bắc kinh, Trung Quốc khi chứng minh rằng họ đã được giáo dục tốt hơn hoặc tầm vóc vượt trội của mình trong xã hội.

Năm 1980, thành phố Hắc Hà đã được thành lập vào năm 1983, quận Ái Huy không còn tồn tại khi toàn bộ diện tích và dân số được sáp nhập vào thành phố Hắc Hà.

Kỷ niệm
Theo Google Maps, có một số di tích lịch sử ở Aihui Town ngày nay (30 km về phía nam của trung tâm thành phố Hắc Hà) liên quan đến Aigun lịch sử. Chúng bao gồm "Thành phố Aihui cổ" (爱辉 古城), "Vườn quốc gia Aigun Heroic Defenders" (Aihun Weiguo Yingxiong Yuan, 瑷 珲 卫国 英雄 园), và "Hội chợ triễn lãm Aihui" (Aihui Lishi Chenlie Guan, 爱辉 历史 陈列馆).

Tham khảo

Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn
Địa lý Hắc Long Giang


title: Ichneumon ligatorius

text:
Ichneumon ligatorius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Goryphus depictus

text:
Goryphus depictus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Goryphus


title: Bavilia flavocostata

text:
Bavilia flavocostata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bavilia


title: Eilema fimbriata

text:
Eilema fimbriata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Onthophagus doriae

text:
Onthophagus doriae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

D


title: Ngựa lai Ấn Độ

text:
Ngựa lai Ấn Độ là một loại ngựa từ tiểu lục địa Ấn Độ. Nó là một giống lai giữa Ngựa giống là ngựa Thoroughbred và ngựa cái địa phương thuộc nhiều loại ngựa khác nhau. Giống ngựa này phát triển chủ yếu bởi quân đội Ấn Độ với vai trò quan trọng trong kỵ binh, ngoài ra nó cũng được sử dụng bởi các dịch vụ cảnh sát Ấn Độ, như một giống ngựa polo và cho cưỡi giải trí và thi đấu.

Lịch sử
Trong thế kỷ 19, kỵ binh Ấn Độ sử dụng chủ yếu là ngựa Ả Rập. Sau đó, một số lượng lớn ngựa Waler, vào thời điểm đó được coi là những con ngựa kỵ binh tốt nhất, được nhập khẩu từ Úc. Trong thế kỷ hai mươi, giống Thoroughbred đã được sử dụng để sản sinh ra giống ngựa lai Ấn Độ. Ngựa giống Thoroughbred đã được Thomas Jefferson nhập khẩu từ Anh và được nuôi cả tại trại ngựa giống của quân đội tại Babugarh và tại kho tại Saharanpur, cả ở Uttar Pradesh. Tại Ấn Độ năm 1947, Ấn Độ đã giữ lại bốn con ngựa Thoroughbred đến từ Pháp và tám con đến từ Anh.

Ngựa cái thường là giống địa phương. Ngựa bố mẹ nhập khẩu đã bao gồm Ngựa Argentina, Ngựa Breton từ Pháp và Ngựa Malapolski và Ngựa Masuren có nguồn gốc từ Ba Lan.

Đặc điểm
Ngựa lai Ấn Độ thích nghi với khí hậu và địa hình của đất nước. Ngựa giống này có chiều cao khi đứng khoảng 1,57 m tính từ vai.

Tham khảo

Giống ngựa


title: Cnaphalocrocis grisealis

text:
Cnaphalocrocis grisealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cnaphalocrocis


title: Inuzuka Yusuke

text:
Yusuke Inuzuka (sinh ngày 13 tháng 12 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Yusuke Inuzuka đã từng chơi cho Júbilo Iwata, Ventforet Kofu và Sagan Tosu.

Tham khảo

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Cầu thủ bóng đá Azul Claro Numazu


title: Stanisław Bareja

text:
Stanisław Sylwester Bareja  (sinh ngày 5 tháng 12 năm 1929 – mất ngày 14 tháng 6 năm 1987) là một nhà làm phim người Ba Lan. Teddy Bear (Miś) (1980) là phim nổi tiếng nhất của Stanisław Bareja.

Năm 2005, một con phố ở Warsaw được đặt theo tên ông. Ngày 21 tháng 9 năm 2006, Stanisław Bareja được Tổng thống Lech Kaczynski trao tặng Thập tự Chỉ huy Huân chương Polonia Restituta.

Thành tích nghệ thuật

Đạo diễn

 Co-drivers (Zmiennicy, (1986))
 Alternatywy 4 (1983)
 Teddy Bear (Miś, 1980)
 What Will You Do When You Catch Me? (Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?, 1978)
 Brunet Will Call (Brunet wieczorową porą, 1976)
 Incredibly peaceful man (Niespotykanie spokojny człowiek, 1975)
 A Jungle Book of Regulations (Nie ma róży bez ognia, 1974)
 Man - Woman Wanted (Poszukiwany poszukiwana, 1972)
 Adventure with a Song (Przygoda z piosenką, 1968)
 The Marriage of Convenience (Małżeństwo z rozsądku, 1966)
 Kapitan Sowa na tropie (1965)
 Wife for an Australian (Żona dla Australijczyka, 1963)
 The Touch of the Night (Dotknięcie nocy, 1961)
 Husband of His Wife (Mąż swojej żony, 1960)

Kịch bản

 Zmiennicy (1986)
 Alternatywy 4 (1983)
 Teddy Bear (Miś, 1980)
 What Will You Do When You Catch Me? (Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?, 1978)
 Brunet Will Call (Brunet wieczorową porą, 1976)
 A Jungle Book of Regulations (Nie ma róży bez ognia, 1974)
 Man - Woman Wanted (Poszukiwany poszukiwana, 1972)
 Adventure with a Song (Przygoda z piosenką, 1968)
 Barbara i Jan (1964), cùng Jerzy Ziarnik
 Husband of His Wife (Mąż swojej żony, 1960), cùng Jerzy Jurandot

Diễn viên

 Zmiennicy (1986)
 Alternatywy 4 (1983)
 Teddy Bear (Miś, 1980)
 Dom (1980–2000)
 The Lesniewski Family (Rodzina Leśniewskich, 1978)
 What Will You Do When You Catch Me? (Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?, 1978)
 Lalka (1977)
 Brunet Will Call (Brunet wieczorową porą, 1976)
 Man - Woman Wanted (Poszukiwany poszukiwana, 1972)
 Mr Anatol's Inspection (Inspekcja pana Anatola, 1959)
 Little Town (Miasteczko, 1958)
 Mr. Anatol's Hat (Kapelusz pana Anatola, 1957)
 Heroism (Eroica, 1957)
 Winter Twilight (Zimowy Zmierzch, 1956)
 Charcoal Sketches (Szkice węglem, 1956)
 Nikodem Dyzma (1956)
 Three Starts (Trzy starty, 1955)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Profile of Stanisław Bareja at Culture.pl

Sinh năm 1929
Mất năm 1987
Diễn viên Ba Lan
Đạo diễn điện ảnh Ba Lan
Nhà biên kịch phim Ba Lan


title: Ngõ lỗ thủng

text:
Ngõ lỗ thủng là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Trần Quốc Trọng làm đạo diễn. Phim được chuyển thể từ tiểu thuyết Tiễn biệt những ngày buồn và Ngõ lỗ thủng của nhà văn Trung Trung Đỉnh. Phim phát sóng vào lúc 20h10 từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần bắt đầu từ ngày 4 tháng 2 năm 2009 và kết thúc vào ngày 17 tháng 3 năm 2009 trên kênh VTV1.

Nội dung
Lấy bối cảnh Hà Nội những năm 1985, thời điểm đánh dấu sự chuyển đổi quan trọng từ cơ chế bao cấp sang mở cửa tại Việt Nam, Ngõ lỗ thủng xoay quanh những câu chuyện diễn ra bên trong ngõ Thắng Lợi, nơi được đặt vè là "ngõ lỗ thủng" bởi một vị trí lở tường sang công viên Thống Nhất. Ở đó là những hoàn cảnh, số phận trớ trêu của bao người: một cơ sở xí nghiệp đang làm ăn bết bát; một khoảnh đất nhỏ được phân cho cán bộ từ nơi khác đến nhưng ban lãnh đạo cơ quan lại tìm cách thu hồi để chia chác cho người nhà; cụm cơ quan gồm một nhà xuất bản và hai tòa soạn báo đang bên bờ vực phá sản buộc phải lựa chọn giữa cải cách hoặc sa đà trì trệ...

Diễn viên

Cùng một số diễn viên khác....

Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Ngõ lỗ thủng" do Trung Trung Đỉnh sáng tác (phổ nhạc từ bài thơ cùng tác giả) và NSƯT Mai Hoa thể hiện.

Sản xuất, tiếp nhận

Ngõ lỗ thủng được khởi quay vào năm 2008, đúng vào đợt rét kỷ lục kéo dài nhiều ngay tại miền Bắc Việt Nam. Tuy kinh phí làm phim hạn hẹp, những thành viên trong đoàn phim vẫn đi khắp các nơi như Thái Nguyên, Yên Bái, Sơn Tây,... để tìm ra bối cảnh ưng ý nhất. Khác với tiểu thuyết, bộ phim không xây dựng bộ khung nhân vật chính nhằm khắc họa những chân dung điển hình nhất thời bao cấp cả về tính cách và số phận. Những chuyện "con gà tức nhau tiếng gáy" đến nạn cửa quyền, tham ô, con phe chợ giời, đổi tiền, chữa bệnh, rồi cả những cuộc tình đã bắt đầu nhuốm màu tiền bạc,... tất cả những con người và số phận ấy sẽ được thể hiện quanh một cái "lỗ thủng".

Tại thời điểm phát sóng, bộ phim đã ngay lập tức nhận được sự phản hồi tích cực từ công chúng vì phản ánh đúng hoàn cảnh và ý nghĩa của câu chuyện cũng như thời đại, mặc dù còn gặp một số lỗi sai sót trong khâu đạo cụ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ngõ lỗ thủng trên WorldCat

Chương trình truyền hình nhiều tập của VFC
Phim tường thuật phi tuyến tính
Phim dựa theo tác phẩm
Phim về tham nhũng
Phim chính luận
Phim năm 2008
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh VTV1


title: Wasei-kango

text:
dùng để chỉ những từ trong tiếng Nhật bao gồm các hình thái của tiếng Trung Quốc nhưng được phát minh ở Nhật Bản chứ không phải mượn từ Trung Quốc.

Thời Minh Trị Duy Tân, từ Nhật Bản đã được phát minh hàng loạt để chỉ các khái niệm phương Tây như  hoặc  chẳng hạn. Đến cuối thế kỷ 19, nhiều thuật ngữ này đã được mang về Trung Quốc (Nhà Thanh), Triều Tiên, và Việt Nam. Một số người cho rằng vì hình thức của các từ hoàn toàn giống với các từ vựng trong tiếng Hoa bản địa, người Trung Quốc thường không nhận ra rằng những từ này xuất xứ từ Nhật Bản.

Lịch sử

Minh Trị Duy Tân
Trong thời kỳ Minh Trị Duy Tân của cuối thế kỷ 19, các học giả Nhật Bản phát hiện ra rằng họ phải bổ sung từ mới để dịch các khái niệm được nhập từ châu Âu.

Ví dụ cụ thể

Tham khảo

Kanji
Từ vựng tiếng Nhật


title: Neolucanus baladeva

text:
Neolucanus baladeva là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được  mô tả khoa học năm 1842.

Tham khảo

Neolucanus
Động vật được mô tả năm 1842


title: Hyposemansis mediopallens

text:
Hyposemansis mediopallens là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hyposemansis


title: Onthophagus necrophagus

text:
Onthophagus necrophagus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

N


title: Ablabys taenianotus

text:
Cá mào gà lá (Danh pháp khoa học: Ablabys taenianotus), tên tiếng Anh là Cockatoo waspfish, là một loài cá trong họ cá mù lằn Scorpaenidae thuộc bộ cá Mù làn Scorpaeniformes phân bố ở vùng biển nhiệt đới và ôn đới của một số vùng phía Đông Ấn Độ và Tây Thái Bình Dương, từ bờ biển trung tâm của Tây Úc về phía nam tới bờ biển miền trung bang New South Wales. Phân bố ở Việt Nam trong vùng biển Đông.

Đặc điêm
Cá khai thác thương mại có chiều dài tổng trung bình 8 cm, dao động từ 5 đến 12 cm. Màu sắc của chúng là toàn thân màu cam nâu, các vây màu nhạt hơn so với thân. Vây lưng bắt đầu từ ngay phía trên mắt, với 17 tia gai cứng giương cao như mào gà. Vây ngực lớn, vây đuôi hình lưỡi mác.

Môi trường sống: Cần hệ sinh thái rạn, độ sâu tới 78 m, vùng nhiệt đới tọa độ 38°N–31°S, 90°E–179°E. Cá thích sống khu vực nông với đống đổ nát và cỏ dại. Thường sống đơn lẻ hay theo cặp, chúng ăn cá, cua, giun nhiều tơ giun, tôm, sứa, ăn các loài nhuyễn thể, tôm nhỏ, động vật phu du, ăn đêm

Giá trị
Chúng là loài có giá trị về nuôi cảnh, nhu cầu thị trường được nguồn cung đáp ứng), với khả năng cung ứng đạt 97% lượt nhu cầu của cửa hàng trong tuần, và lượng hàng bán ra chiếm 34% lượng hàng sẵn có trong tuần. Địa bàn khai thác ở Việt Nam: Nha Trang, Trường Sa, Phú Quý, Phú Quốc. Mùa vụ khai thác từ tháng 3 đến tháng 11 hàng năm.

Tham khảo

 Andrea & Antonnella Ferrrari, "Macrolife", Nautilus publishing, 2003, ISBN 983-2731-00-3
 Ewald Lieske & Robert Myers, "Coral reef fishes", Princeton University Press, 1998, ISBN 978-0691004815

Liên kết ngoài
 Fishbase for "Ablabys taenianotus"
 ITIS for "Ablabys taenianotus"
 Animal Diversity Web for "Ablabys taenianotus"

Ablabys
Động vật được mô tả năm 1829
Cá Palau
Cá có độc


title: Danh sách Đại vương công của Nga

text:
Dưới đây là danh sách các Đại vương công (tiếng Nga: Великий князь), nó thường được phong cho các hậu duệ của Hoàng đế Nga bao gồm cả Công chúa và Hoàng tử, và con cái của những Đại vương công vẫn có thể được gọi với tước vị như họ với điều kiện họ là hậu duệ của những Hoàng tử được phong tước hiệu Đại vương công. Các tước hiệu như vậy thường là các tước vị hoàng gia và mặc dù người giữ không phải là người có chủ quyền hay cai trị lãnh thổ, mà họ là thành viên hoàng tộc và những người thuộc triều đại của Hoàng đế trị vì.

Danh sách các Đại vương công Nga (Nhà Romanov)

Xem thêm

 Danh sách các Nữ Đại vương công của Nga
 Vương tộc Romanov

Tham khảo

Vương tộc Romanov
Đại vương công
Quý tộc Nga
Đế quốc Nga
Danh sách
Sa hoàng Nga


title: Idaea margaritacea

text:
Idaea margaritacea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

M


title: Lygropia anthracopis

text:
Lygropia anthracopis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lygropia


title: Tetrasarus nanus

text:
Tetrasarus nanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Tetrasarus


title: DAB

text:
DAB có thể là:
Dab (điệu nhảy)
Tên viết tắt của Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á (DongABank)


title: Nghĩa trang Kerepesi

text:
Nghĩa trang Kerepesi (tiếng Hungary: Kerepesi úti temető hoặc Kerepesi temető), tên chính thức: Fiumei úti nemzeti sírkert)  là nghĩa trang nổi tiếng nhất ở Budapest. Đây là một trong những nghĩa trang lâu đời nhất ở Hungary đã vẫn được bảo tồn gần như trọn vẹn cho đến ngày nay.

Tổng quan

Nghĩa trang Kerepesi được thành lập vào năm 1847 ở ngoại ô Józsefváros, gần Keleti pályaudvar (Ga xe lửa phía Đông). Người dân có thể đến đây bằng tuyến Tàu điện ngầm Budapest số 2. Đây là nghĩa trang nằm giữa Budapest, chỉ cách trung tâm thành phố 2 km. Đây cũng là một trong những Lăng Quốc gia lớn nhất ở Châu Âu. Ngoài ra, nghĩa trang còn có công viên tượng ngoài trời lớn nhất với diện tích khoảng . Nơi đây đôi khi còn được ví như Nghĩa trang Père Lachaise của Budapest.

Lễ chôn cất đầu tiên của nghĩa trang diễn ra vào năm 1849, khoảng hai năm sau khi mở cửa. Kể từ đó, nhiều danh nhân của Hungary (chính khách, nhà văn, nhà điêu khắc, kiến trúc sư, nghệ sĩ, nhà soạn nhạc, nhà khoa học, diễn viên và nữ diễn viên, v.v.) đã được chôn cất ở đây. Một vài người trong số họ được chôn cất trong những ngôi mộ hoặc trong những lăng được trang trí công phu. Điều này càng được khuyến khích hơn khi Chính quyền Thành phố ra tuyên bố Kerepesi là "vùng đất danh dự" vào năm 1885. Lễ chôn cất của Mihály Vörösmarty vào năm 1855 là lễ chôn cất nổi tiếng đầu tiên tại đây.

Cho đến những năm 1940, một số ngôi mộ đã được chuyển đến đây từ những nghĩa trang khác ở Budapest. Ví dụ, đây là nơi an nghỉ của nhà thơ Attila József. Trước đó mộ nhà thơ đã phải dời ba lần.

Nghĩa trang tuyên bố đóng cửa, không nhận mai táng thêm nữa vào năm 1952. Một phần là do nghĩa trang đã bị hư hại trong Thế chiến thứ hai, và một phần là vì lý do chính trị, khi chính quyền Cộng sản tìm cách hạ bệ những người đã "bóc lột giai cấp công nhân". Tại một vài thời điểm, người ta còn dự định xây một khu nhà ở thay thế nơi đây. Một phần của khu đất thực tế đã được giao cho một nhà máy cao su gần đó và bị phá hủy vào năm 1953.

Năm 1958, Olcsai-Kiss Zoltán đã xây dựng một Lăng mộ cho phong trào Lao động. Trong thời kỳ Cộng sản (kéo dài từ năm 1948 đến năm 1989 ở Hungary), đây là phần duy nhất của nghĩa trang được chính quyền đánh dấu hay đề cập đến. Sau khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ, nghĩa trang Kerepesi vẫn được một số người coi là nghĩa trang của Cộng sản. Thật vậy, một người con trai của nhạc sỹ Béla Bartók nhất quyết không chôn tro cốt của cha mình ở đây.

Nghĩa trang ngày nay mở cửa cho công chúng tham quan các ngôi mộ và đài tưởng niệm nổi tiếng. Nơi đây cũng là nơi tham quan của du khách với nhiều vùng xanh hóa tuyệt đẹp. Tuy vậy, nghĩa trang không nhận cử hành thêm bất kỳ lễ mai táng nào nữa.

Nghĩa trang Do Thái phố Salgotarjani thực sự là góc phía đông của Nghĩa trang Kerepesi, nhưng được ngăn cách với nhau bởi một bức tường đá.

Vào mùa hè năm 2007, một số cảnh trong bộ phim The Boy in the Striped Pyjamas (Chú bé trong bộ pyjama sọc) đã được quay tại đây.

Phần đặc biệt
Năm 1874, một mảnh đất đặc biệt được dành ra cho những người bị từ chối tổ chức lễ tang ở nhà thờ (những người tự tử và những người bị hành quyết).

Nghĩa trang cũng nổi tiếng với khu đường đi có mái vòm, được xây dựng từ năm 1908 đến năm 1911, gợi lại phong cách của các nghĩa trang miền Bắc nước Ý.

Khu vực nghệ sĩ: tại đây mỗi ngôi mộ đều là của một người hoạt động nghệ thuật nổi tiếng của Hungary, được tạo ra vào năm 1929.

Các ngôi mộ của những nhân vật nổi tiếng
Nghĩa trang Kerepesi có ba lăng mộ của các chính khách hàng đầu của Hungary:

 Lajos Batthyány
 Ferenc Deák (1876, thiết kế bởi Kálmán Gerster, kính màu bởi Miksa Róth)
 Lajos Kossuth (1894, Kálmán Gerster, tác phẩm điêu khắc của Alajos Stróbl)

Ngoài ra còn có một lăng mộ đủa Ábrahám Ganz (được mệnh danh là người cha sắt, người tiên phong trong ngành công nghiệp nặng Hungary), được Miklós Ybl xây dựng vào năm 1868.

Các ngôi mộ khác bao gồm:

 Endre Ady (nhà thơ)
 Ignác Alpár (kiến trúc sư)
 József Antall (Thủ tướng, nhà sử học)
 János Arany (nhà thơ)
 Mihály Babits (nhà thơ)
 Béla Balázs (nhà văn, chuyên gia điện ảnh)
 Miklós Barabás (họa sĩ)
 Jenő Barcsay (họa sĩ)
 István Bethlen (Thủ tướng)
 Lujza Blaha (nữ diễn viên, "chim sơn ca của dân tộc")
 Ottó Bláthy (kỹ sư điện)
 Ferenc Chorin (chính trị gia và nhà công nghiệp)
 Ádám Clark (kỹ sư xây dựng)
 Tivadar Csontváry Kosztka (họa sĩ)
 Gergely Czuczor (nhà ngôn ngữ học, nhà thơ)
 Dezső Szabó (nhà ngôn ngữ học, nhà văn)
 Béni Egressy (nhà soạn nhạc)
 Loránd Eötvös (nhà vật lý)
 Ferenc Erkel (nhà soạn nhạc)
 János Fadrusz (nhà điêu khắc)
 György Faludy (nhà văn, nhà thơ, dịch giả)
 Ferenc Fejtő (nhà báo, nhà khoa học chính trị)
 Károly Ferenczy (họa sĩ, cùng với Béni Ferenczy và Noémi Ferenczy, anh trai và em gái của anh ấy)
 János Garay (nhà thơ)
 Artúr Görgey (tổng hợp)
 Alajos Hauszmann (kiến trúc sư)
 Jenő Heltai (nhà văn)
 George de Hevesy (nhà hóa học đoạt giải Nobel)
 Gyula Horn (Thủ tướng)
 Miklós Izsó (nhà điêu khắc)
 Mari Jászai (nữ diễn viên)
 Mór Jókai (nhà văn, 1904)
 Attila József (nhà thơ)
 János Kádár (nhà độc tài xã hội chủ nghĩa)
 Pál Kadosa (nhà soạn nhạc)
 Kálmán Kandó (nhà phát minh, kỹ sư)
 Mihály Károlyi (Chủ tịch)
 Karl-Maria Kertbeny (nhà văn, dịch giả, đã phát minh ra khái niệm hiện đại về xu hướng tình dục, đặt ra các từ dị tính và đồng tính luyến ái)
 Geza Kertesz (cầu thủ và quản lý bóng đá, kháng chiến chống phát xít - cải táng năm 1946)
 Károly Kisfaludy (nhà thơ, nhà viết kịch, họa sĩ)
 Dezső Kosztolányi (nhà thơ, nhà văn)
 Gyula Krúdy (nhà văn)
 Ödön Lechner (kiến trúc sư)
 Lipót Fejér (nhà toán học)
 Károly Lotz (họa sĩ)
 Georg Lukács (triết gia)
 Viktor Madarász (họa sĩ)
 Ferenc Mádl (Chủ tịch, luật gia)
 Ignác Martinovics (Franciscan, lãnh đạo phong trào Jacobin ở Hungary)
 Ferenc Medgyessy (nhà điêu khắc)
 László Mednyánszky (họa sĩ)
 Kálmán Mikszáth (nhà văn)
 Zsigmond Móricz (nhà văn)
 Mihály Munkácsy (họa sĩ)
 Karl Polanyi (nhà kinh tế học)
 Tivadar Puskás (kỹ sư, nhà phát minh)
 Miklós Radnóti (nhà thơ)
 Frigyes Riesz (nhà toán học)
 Ignaz Semmelweis (bác sĩ, "Vị cứu tinh của các bà mẹ")
 Imre Steindl (kiến trúc sư)
 Alajos Stróbl (nhà điêu khắc)
 Antal Szerb (nhà văn)
 Leó Szilárd (nhà vật lý)
 Mihály Táncsics (nhà văn, chính trị gia)
 Istvan Toth (cầu thủ và quản lý bóng đá, kháng chiến chống phát xít - cải táng năm 1946)
 Ármin Vámbéry (nhà ngôn ngữ học)
 Mihály Vörösmarty (nhà thơ) - lăng mộ của ông là một trong những ngôi mộ cổ nhất còn tồn tại: ông được an táng vào năm 1855
 Leó Weiner (nhà soạn nhạc)
 Sándor Wekerle (Thủ tướng ba lần)
 Miklós Ybl (kiến trúc sư)
 György Zala (nhà điêu khắc)
 Mihály Zichy (họa sĩ, nghệ sĩ đồ họa)

 Lưu ý: Danh sách này vẫn chưa được hoàn thiện. Danh sách đầy đủ có sẵn trong một tập sách nhỏ miễn phí đặt tại nghĩa trang.

Xem thêm

 Nghĩa trang Farkasréti

Thư mục

 Lukacs Csernus và Zsigmond Triff, Nghĩa trang Budapest, Budapest, 1999.

Chú thích

Nguồn bài viết

  Múlt-kor article

Liên kết ngoài

  Viện tang lễ Budapest, bao gồm
 Trình chiếu các di tích đáng chú ý nhất
  Tổng quan về nghĩa trang
 Danh sách những người nổi tiếng có tiểu sử đã yên nghỉ tại nghĩa trang này (có hình ảnh)
 Nghĩa trang Kerepesi tại Tìm mộ
 Những ngôi mộ chính trong Nghĩa trang Kerepesi
 Thư viện ảnh Nghĩa trang Kerepesi

Nghĩa trang ở Budapest
Tôn giáo ở Budapest


title: Stictoptera polysticta

text:
Stictoptera polysticta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stictoptera


title: Sauris eupitheciata

text:
Sauris eupitheciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sauris