title: Spen Valley and District Football League

text:
Spen Valley and District Association Football League là một giải bóng đá nằm ở Yorkshire, Anh. Giải đấu thành lập năm 1909 với tên gọi Spen Valley Sunday School League.

Giải đấu có tổng cộng 2 hạng đấu, cao nhất là Spen Valley League Premier Division, nằm ở Cấp độ 14 trong Hệ thống các giải bóng đá ở Anh và góp đội cho West Riding League.

Các câu lạc bộ mùa giải 2015–16
Premier Division
Athletico
FC Girlington
Hartshead Dự bị
Hightown Jets
Idle
Palestino
Salthorn Working Mens Club
Savile United
Savile Youth
Vision Wyke
Whitburn Athletic
White Abbey Road

Division One
Dewsbury Westside
Howden Clough 'A'
Inter Batley
Mount Pleasant
Norfolk
Savile Town
Smokin' Aces
West End Park

Các đội vô địch từng hạng đấu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Spen Valley League Official website
Fairbank United's Official website
 Sporting Armley FC Official website
Inter Batley FC Official website
BD3 United FC Official website
Marsh FC Official website
Vision FC Official Website

Giải bóng đá Anh


title: Nemoria acutularia

text:
Nemoria acutularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nemoria


title: Biston jesoensis

text:
Biston jesoensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Biston


title: Trichodura guianensis

text:
Trichodura guianensis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichodura


title: Triacanthus

text:
Triacanthus là một chi cá nóc trong họ (Triacanthidae) chúng gồm các loài bản địa của Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương.

Các loài
Hiện hành có 02 loài được ghi nhận trong chi này:
 Triacanthus biaculeatus Bloch, 1786 (Cá bò ba gai)
 Triacanthus nieuhofii Bleeker, 1852 (Silver tripodfish)

Chú thích

Tham khảo

Họ Cá bò ba gai


title: Cây cỏ Gấu

text:
Cây quả Gấu là một nhóm ba loài cây bụi lùn thuộc chi Arctostaphylos. Không như các loài cùng chi (xem Manzanita để hiểu hơn),chúng thích nghi với khí hậu vùng cực và vùng cận cực. Do đó, người ta thường thấy chúng ở phía bắc Bắc Mĩ, châu Á và châu Âu.

Loài
Người ta gọi chúng bằng cái tên cây quả Gấu là sỡ dĩ quả của chúng là thức ăn khoái khẩu của gấu, hơn nữa, con người cũng có thể ăn được loại quả này. Bên cạnh đó, các y sĩ còn dùng lá của cây này để làm thuốc.

Có ba loài:

Cây quả Gấu núi cao: Arctostaphylos alpina là tên khoa học, loài cây này là dạng cây bụi bỏ, cao từ 10 đến 30 cm. Mùa đông thì lá không xanh nhưng cuống lá có thể tồn tại dù lá đã chết nhiều năm. Quả thì có màu sắc từ tím đậm đến đen. Chúng phân bố ở Scotland (dọc theo phía đông Scandinavia), Nga, Alaska, Canada, Greenland, dãy Pyrénées, dãy Anpơ, dãy núi Altai, từ Bắc Mĩ đến phía tây British Columbia, bang Maine và New Hampshire ở phía đông Hoa Kỳ.

Cây quả gấu đỏ: Arctostaphylos rubra là tên khoa học, loài cây này cũng như loài trên. Nhưng lá rụng sớm, lá rụng vào mùa thu và để lại cuống lá. Quả màu đỏ và loài này phân bố ở những ngọn núi của Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc, phía đông Siberia, Alaska, phía bắc Canada và Quebec.

Cây quả gấu: Tên khoa học là Arctostaphylos uva-ursi.

Sử dụng
Loài cây này có ý nghĩa sinh học lớn do có chứa nhiều hóa chất thực vật như: axit ursolic, axit tannic, axit gallic, tinh dầu, nhựa cây, các hydroquinone (chủ yếu là arbutin, chiếm 17%), tanin (chiếm 15%), glycoside và flavonoid.

Quả của chúng chín vào cuối năm và ăn sống được.

Y học cổ truyền
Người ta hái lá của chúng vào mùa hè và phơi khô để làm trà, cao, túi trà thuốc và thuốc viên. Dù tương đối an toàn, nhưng nếu dùng với liều lượng lớn sẽ gây buồn nôn, nôn mửa, sốt, ớn lạnh, đau lưng và ù tai. Thận trong khi dùng cho phụ nữ mang thai và đang cho con bú cũng như người bị bệnh thận.

Dược tính và độ an toàn của chúng cho con người vẫn chưa chứng minh được vì không có thử nghiệm lâm sàng.

Tham khảo

Arctostaphylos
Thực vật Canada
Thực vật Oregon
Cây thuốc châu Á
Cây thuốc Trung Mỹ
Cây thuốc châu Âu
Cây thuốc Bắc Mỹ


title: Sjostedtiella angustifrons

text:
Sjostedtiella angustifrons là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sjostedtiella


title: Rupela herie

text:
Rupela herie là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rupela


title: Heterormista modesta

text:
Heterormista modesta là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterormista


title: Drasteria philippina

text:
Drasteria philippina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1800
Drasteria


title: Phiên mã nhân thực

text:
nhỏ|Hình 1: Sơ đồ tóm tắt tổng hợp mRNA ở nhân thực. Một lô-cut gen ở nhiễm sắc thể (màu vàng) là một đoạn DNA gồm nhiều đoạn mã hoá (intrôn)
Phiên mã nhân thực là quá trình tổng hợp RNA ở sinh vật nhân thực.

Khái niệm này dịch từ thuật ngữ tiếng Anh: eukaryotic transcription (phiên âm Quốc tế: /juːˈkærioʊt trænˈskrɪpʃən/) dùng để chỉ sự tổng hợp RNA dựa trên khuôn mẫu của DNA, diễn ra trong tế bào của sinh vật có nhân hoàn chỉnh hay sinh vật nhân thực (eukaryotes).,  Đây là tên gọi tắt, thường dùng cho quá trình phiên mã xảy ra ở nhóm các sinh vật nhân thực.

Vì những sinh vật nhân thực (gồm cả con người) có tế bào với nhân hoàn chỉnh, được bao bọc bởi màng nhân, tế bào lại được chuyên hoá cao, nên quá trình này phức tạp hơn hẳn phiên mã ở nhân sơ (xem ở trang Phiên mã). Thêm vào đó, phiên mã diễn ra trên DNA khuôn, mà DNA này lại nằm trong bào quan đặc biệt gọi là nhiễm sắc thể có cấu trúc phức tạp, nên quá trình chỉ diễn ra khi trước đó (vào giai đoạn chuẩn bị) có sự tháo xoắn nhiễm sắc thể, tháo xoắn DNA và dãn xoắn-tách mạch gen khuôn mẫu, nghĩa là liên quan cả đến điều hoà gen. Ngoài ra, sau khi RNA đã được tổng hợp ra thì còn phải qua quá trình chế biến mới thành sản phẩm có chức năng sinh học hoàn chỉnh.

Tổng quan

 Phiên mã (transcription) về bản chất là quá trình tổng hợp RNA từ mạch khuôn của gen. Trong quá trình này, chuỗi pôlyđêôxyribônuclêic của gen trên DNA được làm khuôn, để tổng hợp nên chuỗi mới, nhưng lại là chuỗi pôlyribônuclêic của RNA. Vì gen là đoạn xác định của DNA có 2 mạch, nhưng chỉ 1 mạch cố định được chọn làm khuôn để tạo ra phân tử RNA, còn mạch kia là mạch không phải khuôn, nên mạch làm khuôn được gọi là mạch mã gốc. Trong Di truyền học phân tử, mạch mã gốc này là mạch đối nghĩa., .  Phân tử RNA được tổng hợp có trình tự các ribônuclêôtit  bổ sung cho trình tự đêôxyribônuclêôtit ở mạch đối nghĩa của gen theo nguyên tắc bổ sung, do đó trực tiếp mang các bộ ba mã di truyền, hay sách Việt Nam thường gọi là các côđon.
 Quá trình này diễn ra trong nhân của tế bào và tiến hành qua ba giai đoạn tuần tự tương tự như phiên mã nhân sơ: bắt đầu, kéo dài và kết thúc (xem ở trang phiên mã). Tuy nhiên, hệ thống các yếu tố tham gia phiên mã rất nhiều và phức tạp hơn hẳn ở nhân sơ. Các điểm chủ yếu như sau.
nhỏ|Hình 2: Sơ đồ tập hợp các yếu tố  phiên mã của Pol II, trong đó phức hợp trợ giúp gọi chung là Protein (màu xanh lơ).
 Vì phiên mã diễn ra trong nhân, mà nhân có màng bao bọc, nên phiên mã không thể diễn ra đồng thời cùng với dịch mã như ở nhân sơ.
 Ở vi khuẩn (nhân sơ), phiên mã của tất cả các loại gen tạo ra nhiều loại RNA khác nhau hầu như chỉ được xúc tác bởi một loại RNA pôlymêraza; còn ở nhân thực, có ít nhất ba loại RNA pôlymêraza khác nhau, gọi tắt là Pol I, Pol II và Pol III trong tổng hợp các loại chủ yếu là mRNA, tRNA và rRNA, chưa kể nhiều loại RNA khác nữa (xem ở trang Danh sách RNA).

•     Pol I (RNA pôlymêraza 1) xúc tác phiên mã của tất cả các gen mã hoá RNA ribôxôm (rRNA) ngoại trừ 5S. Những gen rRNA này được tổ chức thành một đơn vị phiên mã duy nhất và được phiên thành một dãy liên tục. Phân tử sơ khai  sau đó được xử lý thành ba loại: 18S, 5,8S và 28S. Sự phiên mã gen rRNA diễn ra trong hạch nhân (nucleolus hay nhân con) từ đó kết hợp với các prôtêin để hình thành các ribôxôm.,

•     Pol II (RNA pôlymêraza 2 - hình 2) có vai trò chính trong xúc tác phiên mã hàng ngàn gen mã hóa prôtêin thành RNA thông tin.

•     Pol III (RNA pôlymêraza 3) xúc tác phiên mã một số lượng nhất định các gen mã hóa RNA vận chuyển (tRNA). Pol III còn xúc tác tổng hợp RNA không mã hóa kích thước nhỏ khác như rRNA 5S, SNRNA, SRP RNA, RNA ribonuclease.

 Quá trình phiên mã diễn ra trong nhân tế bào, tạo ra các RNA sơ khai hoặc cũng gọi là tiền RNA (pre RNA). Sau đó,  các RNA sơ khai này phải trải qua giai đoạn chế biến (processing) ở trong nhân,  tạo nên RNA trưởng thành, rồi mới được "xuất khẩu" từ nhân sang tế bào chất để thực hiện chức năng sinh học của chúng (hình 3).
 Trong quá trình chế biến mRNA sơ khai để tạo ra RNA trưởng thành, vì gen nhân thực thuộc loại gen phân mảnh, gồm các đoạn intrôn (không có mã) xen kẽ với các đoạn êxôn (có mã), nên quá trình chế biến mRNA sơ khai còn cần cắt bỏ các đoạn không mã (intrôn) rồi phân giải chúng, đồng thời ghép nối các đoạn có mã (êxôn) lại thành cấu trúc tuyến tính hoàn chỉnh chứa các trình tự ribônuclêôtit  liên tục để dịch mã nhanh chóng và chính xác.

nhỏ|Hình 3: Một số kiểu phiên mã và sự "xuất khẩu" sản phẩm qua lỗ nhân.

 Tóm tắt các loại Pol như bảng sau:

Cơ chế phiên mã

Yếu tố phiên mã
Như trên đã nói: Ở nhân sơ, phiên mã do chỉ một loại enzym đảm nhiệm gọi là RNA pôlymêraza. Enzym này có khả năng khởi động phiên mã ngay, sau khi nó gắn tại một điểm của gen gọi là vùng khởi động (promoter). Nhưng ở nhân thực, phải có thêm một bước nữa tiến hành trước, trong đó enzym này chỉ có thể gắn với promoter với sự trợ giúp của phức hợp prôtêin đặc trưng gọi là các yếu tố phiên mã hay phức hợp trợ giúp phiên mã (hình 2). Phức hợp này là một phần không thể thiếu của bộ máy phiên mã cho bất kỳ gen nào trong tế bào nhân thực. Bước chuẩn bị này là giai đoạn chuẩn bị cho khởi đầu phiên mã, nên gọi là tiền khởi đầu (pre-initiation). Chi tiết về phức hợp này xem ở trang Phức hợp tiền khởi đầu phiên mã (Transcription preinitiation complex).

 Vùng khởi động phiên mã của gen nhân thực (promoter eukaryotic) lớn hơn và phức tạp hơn nhiều so với của vi khuẩn (promoter prokaryotic) nhưng cả hai đều có một trình tự TATA... gọi tắt là hộp TATA (TATA box). Ví dụ, trong gen tổng hợp  thymidine kinase của chuột, hộp này chính xác là TATAAAA, định vị tại toạ độ -30 so với vị trí bắt đầu (+1), được đọc theo hướng 5'-3' trên mạch bổ sung (nontemplate).
 Pol II - tự nó - hoàn toàn đủ khả năng để xúc tác tổng hợp RNA dựa trên khuôn DNA, nhưng nó không thể tự nhận biết trực tiếp vùng khởi động (promoter) này của gen mà nó sẽ xúc tác. Do đó, nó cần nhiều yếu tố trợ giúp, tạo thành một tập hợp các phân tử phức tạp và đặc trưng liên quan đến nhau, gọi là phức hợp khởi động phiên mã Pol II (Pol II transcription preinitiation complex - viết tắt: PIC-Pol II). Trong mỗi PIC (viết tắt từ preinitiation complex) của Pol II, có nhiều phân tử khác nhau gọi là yếu tố hay phần tử (element). Mỗi yếu tố đóng vai trò như là một vị trí gắn kết cho các thành phần cụ thể khác trong "bộ máy" phiên mã chung, chứ không phải tất cả mọi kiểu phiên mã, nên gọi là các yếu tố phiên mã chung (general transcription factors). Các yếu tố phiên mã chung này bao gồm TFIIB, TFIID, TFIIE, TFIIF và TFIIH (hình 4). Sau đây, gọi tắt Pol II transcription preinitiation complex là PIC cho đơn giản.

Tiền khởi đầu phiên mã
 Đầu tiên, PIC được tạo ra nhờ prôtêin liên kết TATA với TBP, một tiểu đơn vị của TFIID. Liên kết này với TATA làm cho DNA bị uốn cong lại ở nơi xác định (hình 5). Tiếp theo, TFIIA rồi đến TFIIB liên kết với phức hợp DNA-TBP ở cả thượng lưu (phía trên) và hạ lưu (phía dưới) của hộp TATA. Phức hợp DNA-TBP-TFIIB hiện hữu đã có thể liên kết với Pol II, sẽ được TFIIF chuyển đến vùng khởi động. Rồi TFIIE liên kết phía sau Pol II và như một điều kiện tiên quyết cần kết nối với TFIIH. Lúc này, PIC được coi là đã được lắp ráp hoàn chỉnh.
 Trong trường hợp không có hộp TATA, thì phức hợp PIC vẫn có thể bắt đầu hoạt động bằng cách gắn các tiểu đơn vị TAF của TFIID với các yếu tố khác. Trường hợp này không mô tả ở đây. Tập hợp PIC được kích hoạt trong phản ứng với chất kích hoạt gắn với yếu tố tăng cường (enhancer) giống như chuỗi hoạt hóa ở nấm men, điều này sẽ thay thế các phức hợp đồng kích hoạt (coactivator) bao gồm các chất biến đổi nhiễm sắc tử (chromatine) và yếu tố trung gian (mediator) tương tác trực tiếp với Pol II và các yếu tố phiên mã chung.
Ở trường hợp có hộp TATA, cuối giai đoạn khởi động này, thì PIC và vị trí của nó được mô tả ở hình 6.
Tóm lại, sự lắp ráp các yếu tố phiên mã diễn ra theo các bước chung như sau:

 TBP liên kết với hộp TATA (TBP là một tiểu đơn vị của TFIID).
 TBP tương tác với TFIIA, nhờ đó TFIIA lắp vào vùng khởi động.
 Xuất hiện tương tác TBP với TFIIB, nhờ đó TFIIB lắp vào vùng khởi động.
 TFIIB tương tác với Pol II và tương tác TFIIB với TFIIF giúp cho Pol II và TFIIF vào vùng khởi động.
 TFIIE tham gia vào phức hợp và "kết nạp" TFIIH có hoạt tính kinase, nó phôtphoryl hoá Pol II ở CTD, và hoạt động hêlicaza dãn xoắn và tách mạch gen tại vùng khởi động. Đồng thời, nó cũng "kết nạp" các prôtêin sửa chữa trong phiên mã.
 Các tiểu đơn vị của TFIIH khởi động chức năng ATPase và hêlicaza biến đổi hình thái của gen được phiên mã thành dạng tuyến tính.
 Tháo xoắn hoàn toàn đoạn gen sắp phiên mã, tạo thành một cấu trúc gọi là "bóng phiên mã" (hình 1).
 Bóng phiên mã tương tác với Pol II, từ đó quá trình tổng hợp RNA bước vào giai đoạn 1 (khởi đầu).

Diễn biến phiên mã

1) Giai đoạn khởi đầu (initiation)
Khi "bóng phiên mã" tương tác với Pol II (bước 8 ở trên) thì cũng là giai đoạn khởi đầu phiên mã được tiến hành. Lúc này hình thành trong "bụng" của Pol II một cấu trúc "phân tử lai" tạm thời xuất hiện: DNA-RNA, từ đó các ribônuclêôtit được lắp vào khuôn theo nguyên tắc bổ sung (A-U, G-X). Rồi giai đoạn kéo dài diễn ra ngay.

2) Giai đoạn kéo dài (elongation)

 Sau khi tổng hợp được một đoạn ngắn ribônuclêôtit (khoảng hơn 10 base), thì Pol II thoát khỏi vùng khởi động cũng như thoát khỏi PIC để tự phiên mã nốt đoạn còn lại của gen. Trong giai đoạn này, từ tổ hợp "phân tử lai" nói trên xuất hiện 2 sợi đi ra theo 2 kênh riêng biệt: sợi RNA ngày càng dài (hình 2), còn sợi DNA (khuôn) sẽ tái kết hợp với sợi DNA bổ sung với nó ở phía sau Pol II, đồng thời đóng xoắn lại ngay sau khi đã được Pol II "đọc" xong. Giai đoạn này nói chung tương tự như ở sinh vật nhân sơ (vi khuẩn).
 Mặc dù diễn biến chung của giai đoạn kéo dài ở nhân thực giống như ở vi khuẩn, nhưng có nhiều chiết khác biệt. Một trong các khác biệt chính  là cần có các yếu tố kéo dài (elongation factors) có vai trò kích thích sự kéo dài phiên mã, ví dụ như P-TEFb đặc biệt quan trọng. P-TEFb phôtphoryl hoá Ser-2 và kích hoạt SPT5 cũng như TAT-SF1. Trong đó, SPT5 là một yếu tố phiên mã giúp kết hợp enzym 5'-capping vào Pol II.

3) Giai đoạn kết thúc (termination)

 Khi Pol II trượt đến một cấu trúc gọi là yếu tố kết thúc (transcription terminator) ở cuối gen cần phiên, thì nó sẽ rời khỏi đoạn DNA khuôn mẫu này và quá trình phiên mã cho 1 gen của nó kết thúc. Mỗi lần phiên mã, Pol II chỉ phiên được 1 mRNA chứa 1 gen, khác hẳn với ở nhân sơ là mRNA nhân sơ gồm 1 bản phiên nhưng lại chứa thông tin của nhiều gen (cụm gen ở operon). Đừng nhầm yếu tố kết thúc này với bộ ba kết thúc (Stop codon) ở gen và cũng là của mRNA có cấu trúc và vai trò khác hẳn trong dịch mã.
 Xem chi tiết hơn về vấn đề này ở trang  Yếu tố kết thúc phiên mã.

Bởi vì gen cấu trúc của nhân thực gồm nhiều đoạn êxôn (có mã) lẫn với cả intrôn (không mã), nên quá trình phiên mã nhân thực kết thúc mà mới chỉ tạo ra RNA sơ khai (hay tiền RNA - primordial RNA) chưa có chức năng sinh học. Do đó, sản phẩm sơ khai này còn phải qua quá trình chế biến hay xử lý (RNA processing) mới tạo nên RNA trưởng thành.

Chế biến RNA
Quá trình chế biến RNA được phát hiện khoảng từ năm 1977-1978. Quá trình này còn được gọi là xử lý RNA, gồm 3 biến đổi chính:

 Gắn chóp (mũ) 7-mêtyl-guanylat vào đầu 5' của RNA.
 Thêm đuôi pôlyA vào đầu 3' của RNA.
 Cắt-nối (splicing) gồm cắt bỏ intrôn (không mã), giữ lại êxôn (có mã) rồi nối liền các êxôn đã cắt với nhau theo đúng trình tự nó vốn có trên gen khuôn mẫu.,

Xem chi tiết hơn ở trang Xử lý RNA.

Xem thêm

 Phiên mã
 Xử lý RNA

Nguồn trích dẫn

Sinh học phân tử
Biểu hiện gen
Di truyền học


title: Ma vui vẻ II

text:
Ma vui vẻ II là một bộ phim điện ảnh Hồng Kông 1985 Hong Kong của đạo diễn Cao Chí Sâm. Phim do Hoàng Bách Minh sản xuất và viết kịch bản

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim tiếng Quảng Đông
Phim Hồng Kông
Phim hài thập niên 1980
Phim hài Hồng Kông
Phim ma


title: Tứ tấu đàn dây, Op.50 (Haydn)

text:
Tứ tấu đàn dây, Op. 50 (Hob. III/44–49, L. 36–41), là một tác phẩm sáng tác năm 1787 của nhà soạn nhạc Joseph Haydn. Bộ sáu tác phẩm tứ tấu này được sáng tác dành tặng cho Vua Friedrich Wilhelm II của Phổ. Vì lý do này, bộ tác phẩm thường được gọi là Tứ tấu đàn dây nước Phổ. Haydn đã bán trọn bộ tác phẩm cho công ty Artaria của Viên. Công ty Artaria không hề hay biết Haydn cũng bán cho nhà xuất bản người Anh William Forster. Forster đã xuất bản tác phẩm với danh nghĩa Opus số 44 của Haydn. Các bản thảo có chữ ký của Haydn cho các bộ từ 3 đến 6 của bộ tứ tấu này được tìm thấy ở Melbourne, Úc vào năm 1982.

Mỗi tác phẩm trong số sáu tứ tấu đều có bốn chương và như thường lệ, mỗi tác phẩm đều sắp xếp các chương theo trình tự nhanh – chậm – minuet – nhanh liên tục.

Bộ tác phẩm này là bộ tứ tấu đàn dây hoàn chỉnh đầu tiên của Haydn kể từ bộ Opus 33 năm 1781. Trong khi bộ Opus 33 thích hợp cho nhu cầu nghe phổ biến và đại trà của công chúng thì bộ Opus 50 lại được sáng tác tính kỹ càng và nghiêm túc hơn. Có lẽ vì sự hàn lâm của bộ Opus 50 mà các phần khác trong bộ tác phẩm sau trưởng thành của Haydn đã nhận được nhiều sự chú ý hơn từ những người biểu diễn.

Lịch sử

Haydn đã lên kế hoạch về những gì sẽ trở thành bộ Opus 50 trong một bức thư gửi nhà xuất bản Artaria vào năm 1784, mặc dù sau đó ông đã tạm dừng công việc sáng tác cho các bản giao hưởng Paris và Bảy lời nói cuối cùng của Chúa Kitô. Ông khởi động bộ tác phẩm mới này vào năm 1787 và bắt đầu sáng tác hai bản tứ tấu đầu tiên vào tháng 2 cùng năm. Vào tháng 4, Haydn nhận được một bức thư từ Vua Friedrich Wilhelm II của Phổ. Vị vua này khen ngợi Haydn về các bản sao của các bản giao hưởng Paris mà ông đã gửi. Bức thư kèm theo một chiếc nhẫn vàng. Haydn đã tìm cách trả ơn bằng cách dâng tặng bộ Opus 50 cho nhà vua, và Artaria đã tuân theo yêu cầu của Haydn để thực hiện điều này.

nhỏ|Christopher Hogwood vào năm 2014|228x228px
Lịch sử xuất bản của bộ Opus 50 cho thấy một ví dụ đáng chú ý về sự thiếu chính xác về tài chính và thương mại của Haydn. Haydn vội vàng hoàn thành bộ tác phẩm vào tháng 9 năm 1787, khi ông gửi bản tứ tấu thứ năm cho Artaria. Trong khi đó vào tháng 8, ông đã gửi cho nhà xuất bản người Anh William Forster để xuất bản 6 bộ tứ tấu, rồi Forster đã xuất bản bộ này trước khi Artaria làm điều đó. Haydn đã lừa dối cả hai nhà xuất bản: việc ông bán cho Forster không được Artaria biết đến, trong khi Haydn cũng lừa cả Forster để ông tin rằng không có ai khác đã được cung cấp bộ tứ tấu này. Artaria về sau cũng đã biết về thỏa thuận Forster nhưng vẫn xuất bản bộ tác phẩm này vào tháng 12 năm 1787, với tên gọi Opus 50 của Haydn.

Năm 1982, các bản thảo gốc có chữ ký của Haydn từ các bản tứ tấu số 3 đến số 6 thuộc tác phẩm này được phát hiện tại một lễ hội tổ chức ở Melbourne, Úc, nhân kỷ niệm 250 năm ngày sinh của Haydn. Sau một buổi hòa nhạc tại lễ hội, một người phụ nữ đã đưa ra các bản thảo trong một túi nhựa mua sắm cho nhạc trưởng Christopher Hogwood xem. Một học giả chuyên nghiên cứu về Haydn tên là Georg Feder đang có một chuyến thăm Úc vào thời điểm đó, sau đó ông xác minh các bản nhạc là bản thảo gốc đích thực của bốn bản tứ tấu. Sau đó người ta mới biết rằng người phụ nữ đưa ra các bản thảo âm nhạc đã thừa kế qua nhiều thế hệ nối tiếp: từ một đại tá người Anh đã mua bản nhạc trong một cuộc đấu giá năm 1851 trước khi di cư đến New Zealand. Những người thừa kế sau viên đại tá chắc không biết rằng họ đang sở hữu phiên bản gốc duy nhất của tứ tấu dưới ngòi bút của Haydn. Đồng nghĩa với việc từ đó cho đến khi phát hiện ra sự thật năm 1982, các nhà xuất bản lâu nay đã làm việc với các ấn bản chưa hoàn chỉnh hoặc không phải là nguyên bản.

Tổng quan
Sáu bộ tứ tấu dây của Op.50 bao gồm:

 Tứ tấu đàn dây số 36 cung Si giáng trưởng, Op. 50, số 1, Hob. III/44
 Tứ tấu đàn dây số 37 cung Đô trưởng, Op. 50, số 2, Hob. III/45
 Tứ tấu đàn dây số 38 cung Mi giáng trưởng, Op. 50, số 3 Hob. III/46
 Tứ tấu đàn dây số 39 cung Fa thăng thứ, Op. 50, số 4, Hob. III/47
 Tứ tấu đàn dây số 40 cung Fa trưởng ("Giấc mơ"), Op. 50, số 5, Hob. III/48
 Tứ tấu đàn dây số 41 cung Rê trưởng ("Con ếch"), Op. 50, số 6, Hob. III/49

Trong hai bộ tứ tấu trước của Haydn, Opus 20 ("Mặt trời") và Opus 33 ("Nga"), ông đã áp dụng nhiều cấu trúc luân phiên nhau, đặc biệt là tại các chương chậm như chương thứ hai hoặc thứ ba. Nhưng trong bộ Opus 50, mỗi bộ tứ tấu đều tuân theo cùng một trình tự nhanh – chậm – minuet – nhanh. Bộ tác phẩm này cũng được đặc trưng bởi mức độ đơn điệu cao (sử dụng một chủ đề duy nhất trong một chương). Trong một số chương, bao gồm các chương mang hình thức sonata, minuet và trio, Haydn tránh việc trình bày chủ đề thứ hai và tương phản, thay vào đó ông chọn khai phá triệt để tiềm năng của chủ đề chính.

Người được dâng tặng bộ tác phẩm, Vua Frederick William II là một nghệ sĩ cello nghiệp dư nhưng có tiềm năng. Bộ tác phẩm này chứa một số đoạn giai điệu làm nổi bật phần cello, bao gồm đoạn mở đầu của chương đầu tiên của bộ tứ tấu thứ nhất và các đoạn dạo đầu trong chương chậm của các tứ tấu số 2 và 3.

Opus 50, số 1
Bộ tứ tấu đầu tiên được viết ở cung Si giáng trưởng, được đánh số III/44 trong danh mục Hoboken. Bốn chương bao gồm:

 Allegro
 Adagio non lento
 Menuetto: Poco allegretto
 Finale: Vivace

nhỏ|450x450px|Vài ô nhịp mở đầu của chương 1
Chương đầu tiên được sáng tác trong nhịp phổ biến (). Giai điệu bắt đầu với cây cello độc tấu tám nốt đầu tiên trên âm chủ là Si giáng. Phải đến ô nhịp thứ 3 thì vĩ cầm và viola mới vào giai điệu. Tám nốt nhạc nổi bật của cello không chỉ đóng vai trò là một lời giới thiệu. 8 nốt nhạc đó xuất hiện trở lại ở những thời điểm quan trọng trong suốt chương, bao gồm cả ở phần đầu của phần phát triển và phần tóm tắt lại, chứng tỏ rằng đó là một phần của giai điệu chủ đề cụ thể của chương. Giai điệu theo sau tám nốt của cello bắt chước bản Sonata cho vĩ cầm K.454 của Mozart, và cũng được bản Tứ tấu đàn dây số 1 (Op. 18, số 1) của Beethoven bắt chước lại.

Chương hai được sáng tác ở cung Mi giáng trưởng và dạng strophic, với sự khẳng định từ một chủ đề, theo sau là ba biến thể (thứ hai trong số biến thể đó ở Mi giáng thứ) và một coda. Haydn đã sử dụng một sáng tác tương tự cho chương chậm của tứ tấu số 4 của bộ Opus 20. Vào năm 1793, nhà thơ Gabriele von Baumberg đã chuyển chủ đề của chương này sang dạng văn bản để khắc lên một tượng đài tôn vinh Haydn ở quê nhà Rohrau, Áo của nhà soạn nhạc.

Chương thứ ba, dạng minuet và trio, có các yếu tố thúc đẩy trở lại hai chương trước đó. Trong phần trio, Haydn sử dụng các nghịch phách phá nhịp và sforzando ở nhịp phân đôi, nếu không sẽ trở thành nhịp phân ba theo thông thường.

Chương thứ tư được viết ở dạng sonata nhưng lại có các đặc điểm của rondo. Trong một ví dụ, giai điệu thường kéo về với âm chủ ở cuối phần tóm tắt và coda xuất hiện, sau đó là hai ô nhịp im lặng hoàn toàn, tạo ra cảm tưởng về sự kết thúc. Tuy nhiên, chủ đề chính sau đó đã vang lên trở lại, và cái kết thực sự cho tác phẩm thuộc khoảng 20 ô nhịp sau đó.

Opus 50, số 2
Bản tứ tấu thứ hai được viết ở cung Đô trưởng, và được đánh số III/45 trong danh mục Hoboken. Bốn chương bao gồm:

 Vivace
 Adagio cantabile
 Menuetto: Allegretto
 Finale: Vivace assai

Chương đầu tiên được viết trong nhịp , cho đến nay vốn không phổ biến trong số các chương mở đầu của Haydn. Trong chương này, Haydn rời khỏi cách tiếp cận đơn điệu đặc trưng cho nhiều chương dạng sonata khác của ông trong bộ tác phẩm. Ông trình bày hai chủ đề khác biệt rõ ràng: chủ đề thứ nhất về âm chủ và chủ đề thứ hai về âm át trưởng của Đô trưởng là Sol trưởng.

Chương thứ hai được sáng tác ở cung Fa trưởng và được giới thiệu là "adagio cantabile". Chương nhạc bắt đầu bằng giai điệu thể hiện chủ đề chính của vĩ cầm 2, trước khi được cất lên bởi cây vĩ cầm số 1 ở ô nhịp thứ 9. Vĩ cầm 1 được thể hiện loạt giai điệu có quãng cao hơn trong phần trung tâm của chương nhạc cũng như một đoạn độc tấu phức tạp ở cuối chương. Đoạn giữa của chương nhạc cũng có một đoạn dài năm ô nhịp gồm mười sáu nốt dành cho đàn cello, được cho là phần sáng tác đặc biệt cho phần cello.

Sau khi ô nhịp mở đầu của phần minuet là một nhịp lấy đà, một hợp âm ba đảo của Đô trưởng (Sol – Mi – Đô) do vĩ cầm 1 chơi sẽ vang lên. Phần trio sau đó tiếp tục với một hợp âm nguyên thể (Đô – Mi – Sol) do vĩ cầm 2 chơi.

Chương cuối được sáng tác dưới dạng sonata. Chương này có những phát triển đáng kể của một mô-típ nhạc đơn giản và có giai điệu hồi đáp rõ rệt giữa bốn nhạc cụ. Chương cuối cũng chứa âm sắc chromatic xen kẽ, một đặc điểm liên kết bốn chương của tác phẩm. Nhà âm nhạc học W. Dean Sutcliffe chỉ ra sự lặp lại của âm chủ Đô thăng trong mỗi chương, được sử dụng vào những thời điểm khác nhau để tạo ra quãng nghịch, để chuyển hướng ra khỏi âm chủ, hoặc, như trong trường hợp của chương cuối, như một phương thức cho nét chấm phá.

Opus 50, số 3
Bản tứ tấu thứ 3 được viết ở cung Mi giáng trưởng và được đánh số thú tự III/46 trong danh mục Hoboken. Bốn chương bao gồm:

 Allegro con brio
 Andante più tosto allegretto
 Menuetto: Allegretto
 Finale: Presto

Bản tứ tấu thứ 3 này có sự ngắn gọn hơn khi xét về thời lượng và sự phong phú của chủ đề được trình diễn, và cũng có thang âm hẹp hơn trong bốn phần trình diễn. Chương đầu tiên được viết ở nhịp  và hình thức sonata đơn điệu. Phần phát triển và tóm tắt của chủ đề là một ví dụ về những trò đùa âm nhạc của Haydn. Trong trường hợp này, ông mày mò với hình thức sonata của chương bằng cách tham khảo một biến thể trong lịch sử. Phần tóm tắt chỉ bắt đầu khi trình bày đoạn nhạc thứ hai của chủ đề chương, nằm ở phần chủ âm. Đây có thể là một kỹ thuật phổ biến trước đó trong âm nhạc thế kỷ 18, nhưng trong trường hợp này có thể gây nhầm lẫn cho người nghe khi không biết tìm kiếm câu trình bày đoạn nhạc đầu tiên của chủ đề trong chủ âm. Mãi cho đến 27 ô nhịp sau đó, người nghe mới được trình bày lại một đoạn nhạc được nhấn mạnh hơn, đó thực sự là một coda. Câu coda trình bày chủ đề chính trong chủ âm mà người nghe có thể đã chờ đợi, và điều đó xảy ra 2 sau ô nhịp lặng.

Chương hai được viết ở nhịp chậm Andante và cung Si giáng trưởng. Hình thức của chương hai dường như không thể xác định được. Chương này bao gồm các yếu tố của một chủ đề và các biến thể, nhưng cũng có các đặc điểm của cả ternary và rondo. Không giống như một chương có chủ đề và biến thể thông thường, chương này có biến thể âm giai thứ được đặt ngay sau câu hoàn chỉnh của chủ đề. Thông thường, biến thể âm giai thứ sẽ được thể hiện ở cuối chương. Biến thể thứ hai liên quan rất ít đến biến thể hiện thời, và gần giống với một câu xác định lại chủ đề sẽ thường thấy ở dạng ternary hoặc rondo. Cũng không giống thường lệ, các biến thể thứ hai và thứ ba được gọi là biến thể được phân tách bằng một đoạn nhạc dạng tự do dài 8 ô nhịp. Cây cello đóng một vai trò nổi bật trong suốt chương, còn viola thì được thay thế làm phần đệm cho âm trầm. Cello cũng trình bày chủ đề mở đầu của chương.

Tuy có sự liên kết chặt chẽ, nhưng vẫn có ngoại lệ nhỏ trong bản tứ tấu này nằm ở phần minuet. Nửa đầu của phần minuet là 12 ô nhịp theo quy chuẩn, nhưng nửa sau là 44 ô nhịp bất quy tắc và đi sâu vào các giọng có dấu giáng. Phần trio lặp lại chương đầu tiên và thứ tư bằng cách bắt đầu với một nhịp lấy đà ở nốt Si giáng đến Mi giáng.

Chương cuối hoàn thiện tính liên kết của tác phẩm với chủ đề gần giống chủ đề của chương thứ nhất, minuet và phần trio. Chương này kém phong phú nhất trong tất cả các chương: câu trình bày và phát triển chủ đề bắt đầu với những đoạn gần giống nhau và kết lại theo cùng một cách.

Opus 50, số 4
Bản tứ tấu thứ tư được viết ở cung Fa thăng thứ và được đánh số III/47 trong danh mục Hoboken. Bốn chương bao gồm:

 Allegro spiritoso
 Andante
 Menuetto: Poco allegretto
 Finale: Fuga, allegro molto

Đây là bản tứ tấu duy nhất trong bộ tác phẩm được sáng tác ở giọng thứ. Haydn sử dụng giọng Fa thăng thứ làm giọng chủ chỉ trong ba tác phẩm nổi tiếng của mình: bản này, bản giao hưởng số 45 ("từ biệt") và tam tấu piano số 40 (Hob. XV / 26).

Giai điệu tuyên bố đầu tiên của chương đầu tiên bắt đầu trong giọng chủ Fa thăng thứ, trước khi có sự điều chỉnh sang giọng song song là La trưởng. Sau một phần phát triển tương đối dài, phần tổng hợp lại cả hai đến và kết thúc ở giọng chính Fa thăng thứ. Sutcliffe đã lập luận rằng một kết thúc hời hợt mang giọng trưởng ở cuối chương không phải là một "kết thúc sáng màu" mà là một "kết thúc trầy trật" mở đường cho phần còn lại của bản tứ tấu, trong đó chương cuối cùng kết thúc bằng một giọng thứ.

Chương thứ hai tiếp tục sự trộn lẫn hỗn loạn giữa giọng trưởng và thứ bao trùm toàn bộ chương. Chương này Haydn đã sử dụng thủ pháp biến thể kép, với chủ đề đầu tiên trong giọng La trưởng và chủ đề thứ hai là La thứ. Một lần nữa chương kết thúc đột ngột với một hợp âm La trưởng.

Mối quan hệ giữa hai giọng của phần minuet (Fa thăng trưởng) và trio (Fa thăng thứ) ở chương ba tiếp tục đẩy sự căng thẳng tổng thể giữa giọng trưởng và thứ. Minuet có một sự thay đổi hài hòa đáng kinh ngạc: nửa sau nó đột ngột bị ngắt quãng bởi một hợp âm Rê trưởng fortissimo, cách xa giọng chủ, trước khi một đoạn âm sắc dẫn trở lại giọng át trưởng Đô thăng trưởng. Phần trio được liên kết với phần minuet bởi sự tương đồng nhịp nhàng của các mô-típ mở đầu giai điệu.

Chương cuối là một tẩu pháp được xây dựng dựa trên các mô-típ được trình bày trong ba chương trước đó. Nhà âm nhạc học Donald Tovey, viết vào năm 1929, đã mô tả điệu tẩu pháp này là "buồn thảm" trên âm giai của Bộ tứ tấu đàn dây số 14 (Op. 131) của Beethoven, mặc dù Sutcliffe lập luận rằng chương nhạc ánh lên "sự căng thẳng và khó chịu" hơn là buồn thảm.

Opus 50, số 5 ("Giấc mơ")
Bản tứ tấu thứ năm được viết ở giọng Fa trưởng và được đánh số III/48 trong danh mục Hoboken. Bốn chương bao gồm:

 Allegro moderato
 Poco adagio
 Tempo di Menuetto: Allegretto
 Finale: Vivace

Với nhịp phổ biến , xung nhịp xảy ra trên tám nốt và nhịp độ "allegro moderato", nhịp của chương đầu tiên là một sự trở lại với phong cách mở đầu trước đó và đơn giản hơn. Chương nhạc bắt đầu với một đoạn song tấu giữa hai vĩ cầm, trước khi chủ đề thứ hai liên quan đến các đoạn giai điệu nhanh lẹ ở trùm 6 nốt. Chương nhạc tiếp tục thể hiện cuộc đối tấu có kết cấu tinh tế giữa vĩ cầm, viola và cello mà không được dứt điểm cho đến khi coda xuất hiện.

Chương thứ hai viết ở giọng Si giáng trưởng, gồm hai phần: phần trình bày và phần tóm tắt lại. Vĩ cầm 1 đóng vai trò chủ đạo xuyên suốt, mặc dù chương nhạc được đặc trưng bởi các kết cấu phong phú giữa bốn phần nhạc cụ được tạo ra bởi các thủ pháp tổng hợp, chẳng hạn như chuyển động trái ngược. Chính chương này đã mang lại cho Op. 50, số 5 biệt danh là "Der Traum", hoặc "The Dream" (tạm dịch là "Giấc mơ").

Phần minuet của bộ tứ tấu này được viết ở giọng Fa trưởng, nhưng phải đến nửa sau của chương nhạc thì một hợp âm mạnh mẽ mới xuất hiện. Một lần nữa trong số những phần minuet của bộ Opus 50, Haydn lại đảo lộn những hòa âm truyền thống. Haydn cũng xử lý một cách lơ đãng với nhịp điệu ở phần cuối minuet: giai điệu di chuyển vào và kết thúc trong nhịp đôi, vốn là mở đầu với nhịp ba. Đối với phần trio, chủ đề của trio cũng gần như giống với chủ đề của minuet, mặc dù được viết ở một giọng thứ và được chơi bởi cả bốn nhạc cụ cùng một lúc.

Sutcliffe gọi chương cuối là "một chương nhạc đáng thất vọng" của bộ tứ tấu Opus 50 khi ông cho rằng chương này "quá đơn giản về mặt cấu trúc", thiếu "kỹ thuật chuyên sâu", và có thể là tác phẩm được sáng tác khi nhà soạn nhạc đang vội vàng hoàn thành để kịp với tiến độ xuất bản toàn bộ bản tứ tấu.

Opus 50, số 6 ("Con ếch")
Bộ tứ tấu thứ sáu được viết ở cung Rê trưởng và được đánh số III/49 trong danh mục Hoboken. Bốn chương bao gồm:

 Allegro
 Poco adagio
 Menuetto: Allegretto
 Finale: Allegro con spirito

Lựa chọn của Haydn về bản tứ tấu này là giọng Rê trưởng, với chương thứ hai ở giọng Rê thứ nhằm tối ưu hóa việc điều chỉnh âm vực và cho phép bộ tứ tấu trở nên lớn nhất và hoành tráng nhất trong bộ Opus 50. Chương đầu tiên mở ra một cách kỳ lạ: vĩ cầm 1 bắt đầu bằng nốt Mi và tiến hành chơi một cụm 4 ô nhịp kết thúc bằng hợp âm Rê trưởng. Việc sử dụng ô nhịp kết thúc để bắt đầu chương là điểm đầu tiên trong số những lộn xộn của chương nhạc. Phần tuyên bố chủ đề giữ nhịp tới giọng át trưởng cho đến khi phần tuyên bố chủ đề kết thúc. Và bản thân chương một có phần kết thúc tạm bằng âm sắc pianissimo đóng vai trò như một liên kết với chương hai giọng Rê thứ hơn là một cái kết thích hợp.

Chương hai được viết ở nhịp điệu Adagio ở thể sonata và chỉ trình bày một chủ đề duy nhất. Trong khi phần trình bày được điều chỉnh thành một phần khẳng định lại chủ đề ở giọng Fa trưởng, thì phần tóm tắt lại là cung Rê trưởng. Chương nhạc kết thúc bằng âm nhạc pianissimo, với một segue (một phương hướng rõ ràng do Haydn đưa ra để tránh việc tạm dừng quá lâu giữa các chương) cho phần minuet ở giọng trưởng.

Phần minuet này là phần minuet ngắn nhất trong số những bản tứ tấu còn lại của Opus 50, nhưng phần trio lại có đoạn thứ hai dài bất thường, trong đó chương nhạc sử dụng giai điệu kéo giãn, dấu mắt ngỗng và một cặp 2 ô nhịp nghỉ để tạo ra cảm giác kéo dài thời gian. Cả hai phần minuet và trio đều không đạt được một cái kết thích hợp, và trong đó chúng tiếp tục một đặc điểm của hai chương đầu tiên. minuet kết thúc bằng một đoạn nhắc lại chủ đề chính một cách đại khái và trio rút ra nhịp cuối cùng với một đoạn nhạc có màu sắc được ghi là "diminuendo". Một lần nữa, Haydn củng cố sự liên kết giữa các chương với một phương hướng rõ ràng cho người biểu diễn để có một sự phân biệt ngay lập tức từ đoạn nhắc lại chủ đề minuet đến chương cuối.

Chương cuối làm nổi bật lên sự vui tươi của Haydn. Hiệu ứng âm thanh chiếm ưu thế là bariolage, một kỹ thuật được nghe ví dụ như ở phần mở đầu: đầu tiên nghệ sĩ vĩ cầm chơi nốt la trên dây rê, sau đó cây vĩ nhanh chóng chơi luân phiên chơi nốt la bấm ngón với nốt la dây buông liền kề. Hiệu ứng dây buông kỳ lạ đã dẫn đến kết quả là một chuỗi âm vực có âm sắc khá khác biệt (to hơn, nhiều tiếng ù ù hơn) so với bấm ngón. Haydn đã sử dụng  hiệu ứng bariolage đồng loạt trong một số tác phẩm của mình (chẳng hạn như Bản giao hưởng số 45 "từ biệt"), nhưng không tác phẩm nào lại được sử dụng một cách nhấn mạnh, ám ảnh như chương cuối bản tứ tấu số 6 này. Âm thanh của hiệu ứng hòa âm bariolage đồng loạt đã khiến một số người nghe liên tưởng đến một con ếch kêu oạp oạp, đó là lý do khiến bản tứ tấu này mang lại biệt danh "con ếch". Nhưng chương nhạc không đơn thuần chỉ là một trò đùa thính giác. Chương nhạc chứa các liên kết chủ đề quan trọng với các chương trước đó, ngoài sự phân biệt rõ ràng giữa các chương còn dẫn đến bậc quan trọng trong một tuần hoàn âm nhạc trọn vẹn. Mối liên hệ chủ đề quan trọng nhất là phần mở đầu của chương 1 xuất hiện lại trong chương cuối ở dạng được sửa đổi: chủ đề này không đứng một mình nữa, mà là phần thứ hai của đoạn nhạc tám ô nhịp tạo thành chủ đề phụ của chương. Được trình bày trong bối cảnh này, sự mơ hồ vốn có trong chương đầu tiên đã được giải quyết.

Chú thích

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài

Tứ tấu đàn dây


title: Tycherus ater

text:
Tycherus ater là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tycherus


title: Liên minh Ba nước (1882)

text:
Liên minh Ba nước là một thỏa thuận giữa Đức, Áo-Hung và Ý. Nó được thành lập vào ngày 20 tháng 5 năm 1882 và được gia hạn định kỳ cho đến khi nó hết hạn vào năm 1915 trong thế chiến I. Vương quốc Romania gia nhập liên minh vào ngày 18 tháng 10 năm 1883. Đức và Áo-Hung đã liên minh chặt chẽ từ năm 1879. Ý đã tìm kiếm sự hỗ trợ chống lại Pháp ngay sau đó Ý đã mất Tusnia vào tay người Pháp. Mỗi thành viên hứa sẽ hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp bị tấn công bởi bất kỳ thế lực lớn nào khác. Hiệp ước quy định rằng Đức và Áo-Hung sẽ hỗ trợ Ý nếu nước này bị Pháp tấn công mà không có sự khiêu khích. Đổi lại, Ý sẽ hỗ trợ Đức nếu bị Pháp tấn công. Trong trường hợp xảy ra chiến tranh giữa Áo-Hung và Nga, Ý hứa sẽ giữ thái độ trung lập. Sự tồn tại và thành viên của hiệp ước đã được biết đến, nhưng các điều khoản chính xác của nó được giữ bí mật cho đến năm 1919.

Ghi chú

Tham khảo

Nguồn
 Conybeare, John A.C., and Todd Sandler. "The triple entente and the triple alliance 1880–1914: A collective goods approach." American Political Science Review 84#4 (1990): 1197–1206. online
 Conybeare, John AC. "A Portfolio Diversification Model of Alliances The Triple Alliance and Triple Entente, 1879–1914." Journal of Conflict Resolution 36.1 (1992): 53–85.

 Langer, William L. European alliances and alignments, 1871–1890 (2nd ed 1951) pp 217–50. A standard scholarly history.
 Lutz, Ralph Haswell, ed. Fall of the German Empire, 1914–1918 (2 vol 1932). 868pp online review, primary sources
 Macmillan, Margaret. The War That Ended Peace: The Road to 1914 (2013) ch 8

 Pribram, Alfred Francis, ed. The Secret Treaties of Austria-Hungary, 1879–1914 v2 (1921), the most thorough history of the Triple Alliance, with text of major documents. online
 Schmitt, Bernadotte E. "Triple Alliance and Triple Entente, 1902–1914." American Historical Review 29.3 (1924): 449–473. in JSTOR
 Sontag, Raymond James. European Diplomatic History, 1871–1932 (1933) pp 99–52 online review.

1882 tại Áo-Hung
1882 tại Đức
1882 tại Hungary
1882 tại Ý
Điều ước 1882
Liên minh quân sự thế kỷ 19
Liên minh quân sự thế kỷ 20
Lịch sử quan hệ quốc tế
Liên minh quân sự liên quan đến Áo-Hung
Liên minh quân sự liên quan đến Ý
Liên minh quân sự liên quan đến Đế quốc Đức
Chính trị của Đế chế Ottoman
Chiến tranh thế giới thứ nhất theo quốc gia
Quan hệ Áo-Hung-Đức
Quan hệ Áo-Hung Ý
Quan hệ Đức Ý
1882 trong quan hệ quốc tế


title: A Flower Bookmark 2

text:
A Flower Bookmark 2 (Hangul: 꽃갈피2; RR: Kkotgalpi 2) là mini album cover thứ hai của ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên Hàn Quốc IU. Đây cũng là mini album tiếng Hàn thứ sáu của cô. Mini album được phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 2017 bởi LOEN Entertainment dưới sản xuất Fave Entertainment. Giống như album cover trước, A Flower Bookmark đặc biệt có những phiên bản cover của các bài hát nổi tiếng của K-pop từ những năm 1960 đến những năm 2000.

Background và phát hành
A Flower Bookmark 2 tổng cộng các phiên bản cover của các bài hát nổi tiếng của K-pop từ những năm 1960 đến 2000, bao gồm "Autumn Morning" (Yang Hee-eun và Lee Byung-woo, 1991), "Last Night Story" (Sobangcha, 1988), "Sleepless Rainy Night" (Park Kwang-hyun, 1990), "Secret Garden" (Lee Sang-eun, 2003), "By the Stream" (Jeong Mi-jo, 1972) và "Everyday with You" (Deulgukhwa, 1980). Đã có tin rằng, IU đã trực tiếp gặp mặt các nghệ sĩ để được cho phép làm lại các bài hát của họ.

Vào ngày 18 tháng 9 năm 2017, "Autumn Morning" đã được phát hành trùng với ngày kỷ niệm chín năm ra mắt của cô. Phần còn lại của bài hát được phát hành trên các trang âm nhạc vào bốn ngày sau, cùng với MV của "Last Night Story" và clip màn trình diễn đặc biệt của "Sleepless Rainy Night". Việc phát hành physical của album dự kiến sẽ phát hành vào ngày 25 tháng 9, nhưng bị trì hoãn vì remke album ban đầu sẽ bao gồm một bài hát của cố ca sĩ Kim Kwang-seok. Tuy nhiên, do những phát hiện gần đây về cái chết của con gái ông, LOEN quyết định rút bài hát này ra khỏi album của IU.

Đón nhận

Thương mại
"Autumn Morning" đạt được perfect all-kill sau hai ngày phát hành. Bài hát cũng đạt vị trí thứ nhất trên Gaon Digital Chart.

Nhà phê bình
The Korea Herald nói rằng album thiếu cảm xúc và giọng hát của IU đã thất bại trong việc cân bằng và nhiều cảm xúc phức tạp của bản gốc.

Billboard đánh giá album rất tích cực, giải thích rằng "Sáu bài hát cover gần đây của IU đã đưa âm thanh của các ca sĩ các thập niên trước trở lại, thâm nhập vào các thể loại như folk và nu-disco để chứng minh cô xứng đáng là một trong những ca sĩ nữ ghê gớm nhất Hàn Quốc."

Danh sách đĩa nhạc

Bảng xếp hạng

Doanh số

Tham khảo

EP năm 2017
EP tiếng Triều Tiên


title: Fowlerichthys

text:
Fowlerichthys là một chi cá trong họ Antennariidae.

Các loài
Có 5 loài được ghi nhận trong chi:
 Fowlerichthys avalonis (D. S. Jordan & Starks, 1907)
 Fowlerichthys ocellatus (Bloch & J. G. Schneider, 1801)
 Fowlerichthys radiosus (Garman, 1896)
 Fowlerichthys scriptissimus (D. S. Jordan, 1902)
 Fowlerichthys senegalensis (Cadenat, 1959)

Chú thích

Tham khảo

Antennariidae


title: Eupithecia laquaearia

text:
Eupithecia laquaearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Côn trùng châu Âu


title: Cirrhilabrus blatteus

text:
Cirrhilabrus blatteus là một loài cá biển thuộc chi Cirrhilabrus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1974.

Từ nguyên
Tính từ định danh blatteus trong tiếng Latinh mang nghĩa là "tím", hàm ý đề cập đến lớp vảy cá màu tím trên thân của loài này vẫn còn giữ nguyên màu ở các mẫu vật được bảo quản trong cồn.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. blatteus là một loài đặc hữu của Biển Đỏ, được biết đến tại vùng bờ biển thuộc Israel. Loài này sinh sống tập trung gần các rạn san hô trên nền đá vụn ở độ sâu trong khoảng từ 40–50 m.

Mô tả
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở C. blatteus là 16 cm.

Cá đực có hai dải màu tím sẫm đặc trưng, một dải nằm dọc theo gốc vây lưng, dải còn lại từ phía sau gốc vây ngực kéo dài đến giữa cuống đuôi. Phần lớn vùng đầu được bao phủ bởi màu hồng sẫm. Vây lưng có màu xanh lục lam hoặc tím nhạt, hoàn toàn trong mờ. Vây bụng và vây hậu môn phớt hồng. Vây đuôi trong suốt, hình mũi giáo, có một vùng tam giác màu vàng ngay giữa vây, một cặp sọc chéo hình chữ V có màu xanh lam óng viền ở rìa. Cá cái màu hồng nhạt đồng nhất nhưng vẫn xuất hiện dải sọc tím giữa thân.

Cá đực mùa giao phối chuyển sang màu đỏ thắm ở vây lưng, vây hậu môn và vây bụng, nổi bật dải viền màu xanh óng ở rìa. Hai đường sọc tím cũng chuyển thành màu đỏ như các vây. Vùng đầu nhạt dần thành màu trắng. Vây đuôi sáng dần lên, nổi bật cặp sọc màu xanh ngọc lam ở giữa vây.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 8; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Phân loại học
C. blatteus thuộc nhóm phức hợp loài Cirrhilabrus jordani cùng với các loài là Cirrhilabrus shutmani, Cirrhilabrus earlei, Cirrhilabrus lanceolatus, Cirrhilabrus roseafascia, Cirrhilabrus rubrisquamis, Cirrhilabrus sanguineus, Cirrhilabrus wakanda và Cirrhilabrus claire.

Sinh thái học
Thức ăn của C. blatteus là các loài động vật phù du. Chúng sống theo từng nhóm, một con đực thường sống cùng với nhiều con cái và con non, tạo thành một hậu cung rộng lớn.

Tham khảo

B
Cá Ấn Độ Dương
Cá biển Đỏ
Cá Israel
Động vật được mô tả năm 1974


title: Gnadochaeta crudelis

text:
Gnadochaeta crudelis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gnadochaeta


title: Halone coryphaea

text:
Halone coryphaea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Halone


title: Dysschema viuda

text:
Dysschema viuda là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dysschema


title: Thái Hạo Vũ

text:
Thái Hạo Vũ (tiếng Trung: 蔡浩宇; bính âm: Cài Hàoyǔ; sinh năm 1987) là doanh nhân và nhà sản xuất trò chơi video. Ông là đồng sáng lập và chủ tịch của công ty game Trung Quốc miHoYo. Tạp chí New Fortune (Trung Quốc) đã xếp hạng Thái đứng thứ 75 trong 500 người giàu nhất Trung Quốc vào năm 2022.

Thời niên thiếu
Thái Hạo Vũ là một nhà kinh doanh và nhà phát triển phần mềm người Trung Quốc, sinh ra vào năm 1987 tại Từ Châu, Sơn Đông, Trung Quốc. Cha mẹ ông là giảng viên chuyên về máy tính và đã khuyến khích ông phát triển năng khiếu về công nghệ từ khi còn nhỏ. Thái Hạo Vũ đã có nhiều thành tích trong lĩnh vực công nghệ từ thời thơ ấu, giành nhiều giải thưởng ở hạng mục hoạt ảnh tại Cuộc thi Máy tính Quốc gia.

Gia đình Thái có truyền thống kinh doanh, và ông đã bắt đầu học cách kinh doanh từ khi còn trẻ. Ông đã bắt đầu bằng việc bán điện thoại không dây và đồng hồ trong thời gian học tập. Sau đó, ông đã kiếm được một khoản lợi nhuận đáng kể trong việc đầu tư chứng khoán trong thời gian học đại học, với số tiền lên tới  ¥300,000 RMB một tháng.

Thái đã theo học tại Trường Tiểu học Tế Nam, trường trung học phổ thông Ngoại ngữ Tế Nam và trường Trung học thực nghiệm Sơn Đông. Vào năm 2005, ông trúng tuyển vào Đại học Giao thông Thượng Hải với tư cách sinh viên cao học chuyên ngành khoa học máy tính và sau đó tốt nghiệp đạt bằng thạc sĩ từ trường.

Sự nghiệp
Trong thời gian ông học tại Đại học Giao thông Thượng Hải, Thái Hạo Vũ đã có niềm đam mê với văn hóa ACG (truyện tranh, phim hoạt hình và trò chơi điện tử) cùng với hai bạn cùng phòng của mình là Liễu Vĩ và La Vũ Hạo. Năm 2009, cả nhóm đã phát triển các trò chơi điện tử với chủ đề ACG cho dự án tốt nghiệp của mình. Sau đó, Thái bắt đầu phát triển trò chơi riêng của mình - FlyMe2theMoon, và sau hai năm, trò chơi này đã nhận được khoản tài trợ hạt giống đầu tiên. Sau đó, ông đã làm việc cho dự án Học viện Băng Hoại 2 (còn được gọi là Guns Girl Z) với vai trò giám đốc sản xuất.

Với vốn tài trợ 100.000 RMB từ Chương trình Đại bàng của Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Thượng Hải, Thái và các bạn cùng phòng của ông đã thành lập công ty miHoYo vào tháng 1 năm 2011, khi họ đang là sinh viên cao học năm hai. Công ty hoạt động theo lối mã nguồn mở, và Thái hiện đang là chủ tịch của công ty. Đến năm 2021, miHoYo đã thu về hơn 10 tỷ nhân dân tệ doanh thu.

Thái được công nhận về khả năng kinh doanh của mình, tờ Chinese Business Strategy ghi nhận "sự suy nghĩ linh hoạt, trách nhiệm trong các quyết định chiến lược kinh doanh và phương pháp quản lý công việc tỉ mỉ" của ông. Vào tháng 5 năm 2022, Thái được liệt kê trong danh sách "Danh sách 500 Tỷ phú năm 2022" do tạp chí New Fortune biên soạn, trong đó ông xếp hạng 73 với giá trị tài sản ròng là 56 tỷ nhân dân tệ. Đáng chú ý, ông là doanh nhân trò chơi điện tử duy nhất xuất hiện trong top 100 của danh sách này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Doanh nhân Trung Quốc


title: Xylopteryx sima

text:
Xylopteryx sima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Xylopteryx


title: Động đất Kaikoura 2016

text:
Trận động đất Kaikoura 2016 là một trận động đất mạnh 7.8 (Mw) xảy ra tại Đảo Nam của New Zealand vào 2 phút sau nửa đêm ngày 14 tháng 11 năm 2016 NZDT (11:02 ngày 13 tháng 11 UTC). Chấn tâm cách khoảng  phía đông bắc Culverden và cách  về hướng tây nam của thị trấn du lịch Kaikoura; chấn tiêu ở độ sâu khoảng 15 kilomet (9 mi). Với cường độ 7.8 nó là một trong 3 trận động đất lớn nhất thế giới trong năm 2016, và mạnh thứ 2 ở New Zealand kể từ khi người Châu Âu định cư trên quốc đảo này.

Số thương vong đã được báo cáo ở Culverden và Kaikoura. Hai người chết: một ở Kaikoura, và một ở Mount Lyford.

Động đất
Một chuỗi đứt gãy phức tạp với cường độ 7.8 xảy ra vào 00:02:56 NZDT ngày 14 tháng 11 năm 2016, cách  về hướng đông bắc Culverden và cách Christchurch . Khảo sát địa chất ban đầu cho thấy chuyển động trên đường đứt gãy Kekerengu lên cao tới , chuyển động trên đường đứt gãy Hundalee, một đường đứt gãy mới ở vịnh Waipapa, cũng như một chuyển động nhỏ trên đường đứt gãy Hope đoạn gần biển. Các phần đáy biển gần Kaikoura bị nâng lên ít nhất  dọc theo bờ biển, tạo nên bờ biển mới.

Cảnh báo sóng thần
Vào hồi 01:32 giờ New Zealand thứ 2 ngày 14 tháng 11, Bộ Xử lý tình huống khẩn cấp và phòng vệ dân sự của New Zealand (Ministry of Civil Defence & Emergency Management;MCDEM) đã đưa ra cảnh báo sóng thần trên bờ biển phía đông cho cả đảo Nam và Bắc bao gồm cả quần đảo Chatham. Một cơn sóng đã tràn vào mũi của Đảo Nam, nhưng mức độ đe dọa ở Gisborne và Bờ Đông sau đó đã giảm, cũng như ở phía nam Đảo Nam vùng Banks Peninsula. Một cơn sóng cao  được ghi nhận tại Kaikoura. Một cơn sóng thần ước tính cao khoảng 5m tấn công mặt bắc của Vịnh Little Pigeon trên Banks Peninsula. Vịnh này chỉ có 1 nhà nghỉ không người ở đã bị bứt ra khỏi móng và hư hại nặng. Gần Vịnh Pigeon có xuất hiện sóng thần vào khoảng 2 giờ sáng nhưng không gây thiệt hại.

Dư chấn

Chú thích

Kaikoura
Kaikoura


title: Ahmad Aali

text:
Ahmad Aali (), sinh năm 1935, là một nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ người Iran.

Tiểu sử
Ahmad Aali sinh năm 1935 tại Tabriz, Iran. Trong những năm 1960, ông theo học tại trường nghệ thuật Kamal-ol-Molk ở Iran. Ông đã kết hôn với nghệ sĩ Mina Nouri.

Ahmad Aali đến Tehran vào năm 1949 và lần đầu tiên học hội họa và vẽ tại Nhạc viện Nghệ thuật Thị giác và sau đó tham gia các lớp học miễn phí của Nhạc viện Kamal Al-Molk. Sau thời gian đầu làm quen với máy ảnh, ông dần cảm thấy thích thú với nó và dần dần bắt đầu tìm hiểu các vấn đề kỹ thuật trong nhiếp ảnh. Vào giữa những năm 1950, ông làm quen với các nhiếp ảnh gia nổi tiếng thế giới qua các tạp chí ảnh nước ngoài và bị ảnh hưởng bởi những ý tưởng mới. Aali đã tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên của mình, bao gồm các bức ảnh với những góc nhìn và tác phẩm mới, tại Hội trường Văn hóa vào năm 1963, và kể từ đó đã tổ chức một số triển lãm cá nhân và nhóm. Có mối quan hệ thân thiết với các họa sĩ và nhà điêu khắc theo chủ nghĩa hiện đại Iran, ông có cái nhìn chính thống và hiện đại về tác phẩm của mình, nhấn mạnh rằng nhiếp ảnh không phải là một bản sao đơn thuần của thực tế. Một trong những đổi mới lớn trong nhiếp ảnh Iran là việc tạo ra các tổ hợp ảnh khảm không tương ứng với các phương pháp nhiếp ảnh cổ điển. Ông đã trưng bày bộ sưu tập các tác phẩm của mình lần đầu tiên vào năm 1968 tại Phòng trưng bày Seyhoun. Một phần khác trong các tác phẩm của ông bao gồm các bức ảnh tư liệu, đồng thời tìm thấy một khuôn mặt chung và khuôn mặt người do sự lặp lại và trình tự. Sau cuộc cách mạng, ông đã dành nhiều thời gian hơn cho những trải nghiệm hội họa của mình, thường mang tính chất siêu thực, và một số tác phẩm của ông được thực hiện dưới dạng tranh vẽ trên ảnh. Năm 1997, một số lượng lớn các bức ảnh của ông đã được trưng bày trong cuộc triển lãm đánh giá các tác phẩm của Ahmad Aali, và vào các năm 2010, 2012 và 2016, ông đã tổ chức các cuộc triển lãm cá nhân về các tác phẩm mới và cũ của mình. Ông đã trưng bày bộ sưu tập các tác phẩm của mình lần đầu tiên vào năm 1968 tại Phòng trưng bày Seyhoun. Một phần khác trong các tác phẩm của ông bao gồm các bức ảnh tư liệu, đồng thời tìm thấy một khuôn mặt chung và khuôn mặt người do sự lặp lại và trình tự. Sau cuộc cách mạng, ông đã dành nhiều thời gian hơn cho những trải nghiệm hội họa của mình, thường mang tính chất siêu thực, và một số tác phẩm của ông được thực hiện dưới dạng tranh vẽ trên ảnh.

Tác phẩm của ông là trong rất nhiều bộ sưu tập bảo tàng công cộng, chẳng hạn như Bảo tàng Anh, Bảo tàng Nghệ thuật Quận Los Angeles (LACMA), và những người khác.

Triển lãm cá nhân
Đây là danh sách các triển lãm cá nhân được chọn lọc của Aali, theo thứ tự theo ngày:

 2010 – Ahmad Aali Selection of Works, 1961–2009, Mah-e Mehr Gallery, Tehran, Iran. Cuộc triển lãm này bao gồm 48 năm sự nghiệp nhiếp ảnh của ông trong một cuộc hồi tưởng.
 2012 Aaran Gallery (Recycle),Tehran, Iran
 2016 Emkan Art Gallery (Ahmad Aali's Self-Portrait with G 11),Tehran, Iran
 2018 Azad Art Gallery (Recycled 2), Tehran, Iran

Tác phẩm

Là tác giả

Là chủ đề

 A brief review on the creative photography of Iran 40's and 50's Faeghe Shokouh Nikoui (Anita) 2003, Đại học Nghệ thuật và Kiến trúc Azad
 History of development of alternative Techniques of photography, Photomontage and photocollage Mehrnegar Fariborz 2001, Đại học Nghệ thuật và Kiến trúc Azad
 Life and works of Ahmad Aali by Farhad Ranjbaran, 1998, Đại học Nghệ thuật và Kiến trúc Azad

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ahmad Aali, book launch at Mah-e Mehr Art Center
 Photo exhibition by Ahmad Aali – Tavoos Art Ezine

Sinh năm 1935
Nhân vật còn sống
Người từ Tabriz
Họa sĩ Iran
Họa sĩ Iran gốc Azerbaijan
Nhiếp ảnh gia Iran gốc Azerbaijan
Nghệ sĩ Iran


title: Loricosaurus

text:
Loricosaurus là một chi khủng long, được von Huene mô tả khoa học năm 1929.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Loricosaurus
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1929
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long Nam Mỹ
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Chì oxide

text:
Chì oxide hay oxide chì là tên gọi để chỉ một trong các hợp chất vô cơ với công thức bao gồm chì (Pb) và oxy (O).

Các chì oxide phổ biến bao gồm:
 Chì(II) oxide (PbO) với các khoáng vật như litharge, massicot.
 Chì(II,IV) oxide (Pb3O4) hay chì đỏ, với khoáng vật như minium.
 Chì dioxide hay chì(IV) oxide (PbO2)

Các chì oxide ít phổ biến hơn bao gồm:
 Chì(II,IV) oxide (Pb2O3) hay chì sesquioxide với màu vàng ánh đỏ.
 Pb12O19 (các tinh thể đơn tà màu nâu sẫm hay đen).
 Cái gọi là chì oxide đen là hỗn hợp của PbO và Pb kim loại dạng bột mịn, được sử dụng trong sản xuất các loại ắc quy acid chì.

O
Oxide


title: Supra Singhal

text:
Supra Singhal (nay là Supra Agarwal) (sinh ngày 2 tháng 3 năm 1982 tại Kampala) là một vận động viên bơi lội người Áo đã nghỉ hưu, chuyên về các sự kiện tự do chạy nước rút. Singhal cạnh tranh cho Uganda trong tự do 100 m nữ tại Olympic mùa hè 2000 tại Sydney. Cô đã nhận được một vé từ FINA, theo chương trình Đại học, trong thời gian nhập cảnh là 59,20. Cô đã thách đấu với bảy vận động viên bơi lội khác trong cơn nóng, bao gồm Maria Awori, 15 tuổi, người Kenya, Nathalie Lee Baw của Mauritius. Bước vào cuộc đua với thời gian hạt giống nhanh nhất, cô mờ dần xuống đoạn đường để nhặt hạt giống thứ sáu trong thời gian nghèo 1: 08,15. Bơi của Singhal cũng bị lu mờ bởi cơn sốt và bong gân cánh tay rút ngắn thời gian tập luyện và tập trung thích hợp. Singhal đã thất bại trong việc vào bán kết, khi cô đặt tổng cộng năm mươi giây trong vòng loại.

Trong sự nghiệp ban đầu của mình, Supra là nhà vô địch quốc gia ở Uganda trong 4 năm hoạt động từ 1996-2000. Cô cũng đã giành được 12 huy chương vàng trong Giải vô địch bơi lội Đông Phi được tổ chức tại Mombassa, Kenya năm 1997. Supra cũng đại diện cho Uganda tại Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung ở Kuala Lumpur, Malaysia năm 1998. Supra tiếp tục là một trong những vận động viên bơi lội tài năng và thành công nhất đã đại diện cho môn bơi lội Ugandan.

Ngày nay, Supra sống ở New Delhi và cùng với chồng là Varun Agarwal, điều hành một chuỗi nhà hàng thành công ở Delhi có tên Not Just Paranthas (NJP).

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1982


title: Abraxas nigropalliata

text:
Abraxas nigropalliata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Abraxas


title: Dejan Čabraja

text:
Dejan Čabraja (sinh 22 tháng 8 năm 1993 ở Zagreb) là một cầu thủ bóng đá Croatia thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Široki Brijeg ở Giải bóng đá ngoại hạng Bosnia và Herzegovina.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Vận động viên Zagreb
Cầu thủ bóng đá Croatia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Croatia
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Albania
Cầu thủ bóng đá Giải ngoại hạng Bosna và Hercegovina
Cầu thủ bóng đá Dinamo Zagreb
Cầu thủ bóng đá NK Sesvete
Cầu thủ bóng đá NK Lokomotiva
Cầu thủ bóng đá NK Rudeš
Cầu thủ bóng đá Flamurtari Vlorë
Cầu thủ bóng đá NK Inter Zaprešić
Cầu thủ bóng đá NK Lučko
Cầu thủ bóng đá NK Široki Brijeg
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Cầu thủ bóng đá nam Croatia ở nước ngoài


title: Antona suffusa

text:
Antona suffusa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Antona


title: Thursania miaralis

text:
Thursania miaralis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thursania


title: Partita cho vĩ cầm số 2 (Bach)

text:
phải|nhỏ|400x400px|Chaconne (mở đầu), thủ bản của Bach
Partita cung Rê thứ cho vĩ cầm độc tấu (BWV 1004) là một tác phẩm được sáng tác bởi Johann Sebastian Bach vào khoảng giữa năm 1717 và 1720. Đây là một phần trong tuyển tập sáng tác của ông có tên là Sonata và Partita cho vĩ cầm độc tấu.

Cấu trúc
Ngoại trừ chương ciaccona, các chương còn lại đều được đặt tên theo một điệu nhảy đương thời, và đều được đặt bằng tên tiếng Pháp: Allemande, Courante, Sarabande, Gigue, and Chaconne. Chương cuối cùng được viết dưới dạng các biến thể và có thời lượng kéo dài khoảng chừng bằng cả bốn chương đầu tiên kết hợp lại.

Thời gian biểu diễn của cả partita này dao động khoảng từ 26 đến 32 phút, tùy thuộc vào cách tiếp cận và phong cách của người biểu diễn.

Nguồn

Nhạc phẩm năm 1720
Nhạc khúc Rê thứ


title: Ceratophygadeuon boops

text:
Ceratophygadeuon boops là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ceratophygadeuon


title: Pseudbarydia daemon

text:
Pseudbarydia daemon là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudbarydia


title: Weeekly

text:
Weeekly (Hangul: 위클리)  là một nhóm nhạc nữ Hàn Quốc do IST Entertainment (trước đây là Play M Entertainment) quản lý. Weeekly bao gồm 6 thành viên: Lee Soojin, Monday, Park Soeun, Lee Jaehee, Jihan và Zoa sau khi Shin Jiyoon rời nhóm vì vấn đề sức khỏe.  Nhóm đã ra mắt vào ngày 30 tháng 6 năm 2020 với đĩa đơn đầu tay, We Are. Nhóm là nhóm nhạc nữ thứ hai của IST Entertainment sau khi Apink ra mắt được 10 năm.

Lịch sử

Trước khi ra mắt
Lee Soojin, Shin Jiyoon và Park Soeun là những thí sinh của chương trình sống còn của JTBC với YG Entertainment hợp tác sản xuất là MIXNINE, với Lee Soojin là center của các thí sinh nữ khi chương trình lần đầu tiên ra mắt. Tuy nhiên, vào ngày 8 tháng 1 năm 2018, Lee Soojin đã rút khỏi chương trình sau chấn thương do tai nạn giao thông và cần phải phẫu thuật khẩn cấp.

Vào tháng 10 năm 2018, Fave Entertainment đã công bố kế hoạch ra mắt một nhóm nhạc nữ mới, tạm thời có tên là Favegirls (Hangul: 페이페). Đội hình bao gồm Lee Soojin, Shin Jiyoon, Monday, Park Soeun và Lee Jaehee. Sau đó, nhóm được đổi tên là PlayM Girls (Hangul: 플레이 엠) khi sát nhập Plan A Entertainment và Fave Entertainment, để thành lập Play M Entertainment, vào ngày 1 tháng 4 năm 2019. Hai thành viên Jihan và Zoa cũng được thêm vào đội hình sau đó.

=== 2020: Ra mắt với EP đầu tiên 'We Are' và trở lại với EP thứ hai '''We Can ===
Ngày 8 tháng 5 năm 2020, Play M Entertainment thông báo rằng PlayM Girls đã được xác nhận cho ra mắt vào tháng 6. Vào ngày 11 tháng 5, tên nhóm được tiết lộ là Weeekly, với tất cả bảy thành viên của nhóm và hình ảnh hồ sơ của họ được tiết lộ. Vào ngày 12 tháng 6, với EP đầu tay của nhóm We Are được thông báo sẽ lên kệ vào ngày 30 tháng 6, cùng với lịch phát hành.

Vào ngày 30 tháng 6, video âm nhạc cho bài chủ đề của EP, Tag Me (@Me), đã được phát hành. Sau 18  giờ tiếp theo, We Are được phân phối đưới dạng kỹ thuật số, với thành viên Shin Ji-yoon tham gia viết và sáng tác hai bài hát của EP. Cùng ngày, nhóm đã có một buổi giới thiệu với báo chí và một buổi giới thiệu và giao lưu với trực tiếp thông qua V Live, nhưng do một đám cháy đã bùng phát ở gần địa điểm diễn ra, buổi trực tiếp V Live  đã bị hủy bỏ.

Ngày 2 tháng 7, Weeekly xuất hiện trên M Countdown để bắt đầu chuỗi quáng bá trên các show âm nhạc hàng tuần trong vòng 1 tháng với Tag Me (3 tuần đầu) và Hello (2 tuần cuối), kết thúc vào ngày 2 tháng 8 trên Inkigayo.

Ngày 24 tháng 9, Weeekly đã công bố lịch comeback đối với album We Can, theo đó album và MV sẽ được ra mắt vào 6 giờ chiều ngày 13 tháng 10 năm 2020, comeback showcase là vào 8 giờ chiều cùng ngày.

2021: EP thứ ba ‘We Play', gia tăng độ phổ biến và trở lại với EP thứ tư 'Play Game : Holiday'
Weeekly thông báo comeback với EP thứ 3 We Play vào ngày 17 tháng 3 năm 2021 vào lúc 6 giờ chiều với bài hát chủ đề "After School".

Ngày 18 tháng 3, nhóm xuất hiện trên M Countrown  để bắt đầu chuỗi quảng bá kéo dài 3 tuần.

Với After School, nhóm đã gia tăng được độ phổ biến nhất định với khán giá trong và ngoài Hàn Quốc. Nhóm trở thành nhóm nhạc Tân binh đầu tiên đạt no.1 Top 50 Viral Global của Spotify trong năm 2021.

Vào ngày 13 tháng 7 năm 2021, phía công ty chủ quản Play M Entertainment chính thức xác nhận Weeekly sẽ trở lại vào tháng 8 với một mini album mới. Vào ngày 15 tháng 7, nhóm đã tung poster thông báo trở lại vào lúc 6 giờ chiều ngày 4 tháng 8 với EP thứ 4 mang tên "Play Game: Holiday" kết thúc chuỗi 3 album We trước đó là We Are, We Can và We Play, với 5 ca khúc trong đó ca khúc chủ đề là "Holiday Party". Vào ngày 1 tháng 8, công ty chủ quản thông báo thành viên Shin Jiyoon sẽ không quảng bá album mới cùng với nhóm trên các show âm nhạc hàng tuần để điều trị chứng rối loạn lo âu.

 2022: Shin Jiyoon chính thức rời nhóm
Vào tháng 2, thành viên Shin Jiyoon đã phải tạm dừng các hoạt động của mình một lần nữa, ngay trước khi Weeekly trở lại gần đây nhất với album đơn “Play Game: AWAKE” sau khi trở lại hoạt động cùng với vào tháng 12 năm 2021.

4 tháng sau, vào ngày 1 tháng 6, Jiyoon chính thức rời nhóm vì lý do sức khỏe. Theo đó, Weeekly sẽ tiếp tục hoạt động với đội hình 6 thành viên.

Công ty chủ quản của nhóm, IST Entertainment đã có tuyên bố gửi đến người hâm mộ:

“Xin chào. Đây là IST Entertainment.

Chúng tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến tất cả các Daileee vì tình yêu to lớn mà bạn dành cho Weeekly. Chúng tôi mang đến cho bạn thông báo đột ngột này với một trái tim nặng trĩu.

Sau khi trải qua các triệu chứng lo âu căng thẳng trong quá trình quảng bá, Shin Jiyoon của Weeekly đã tạm dừng hoạt động hai lần vào mùa hè năm ngoái và mùa xuân năm nay để tập trung hoàn toàn vào việc điều trị và phục hồi.

Với phương châm sức khỏe của nghệ sĩ là ưu tiên hàng đầu, bản thân Jiyoon, gia đình, các bác sĩ chuyên gia và IST Entertainment đã thận trọng thảo luận về việc liệu cô ấy đã sẵn sàng để tiếp tục hoạt động của mình hay chưa. Tuy nhiên, chúng tôi đã quyết định rằng Jiyoon cần phải ở trong một môi trường mà cô ấy có thể hoàn toàn tập trung vào sức khỏe tinh thần của mình và tiếp tục tập trung vào việc điều trị.

Do đó, kể từ ngày 1/6/2022, Jiyoon sẽ chính thức kết thúc các hoạt động của mình với tư cách là một thành viên của Weeekly. Weeekly sẽ tiếp tục hành trình với tư cách là một nhóm sáu thành viên.

Chúng tôi chân thành xin lỗi vì đã khiến các bạn lo lắng, và chúng tôi cầu mong các bạn sẽ dành sự ủng hộ cho Jiyoon để cô ấy có thể lấy lại năng lượng tươi sáng và đáng yêu của mình. Hơn hết, chúng tôi hy vọng các bạn sẽ tiếp tục cổ vũ sáu thành viên, những người sẽ làm việc chăm chỉ để lấp đầy chỗ trống của “Thứ Tư”.

 Danh sách thành viên

 In đậm là nhóm trưởng.

 Danh sách đĩa hát

 Đĩa mở rộng / EP/ Mini album In đậm''' là bài hát chủ đề.

Giải thưởng và đề cử

Brand Of The Year Awards

MelOn Music Awards

Asia Model Awards

The Fact Music Awards

Mnet Asian Music Awards

Asia Artist Awards

Chương trình phát sóng

Truyền hình

Trực tuyến

Chú thích

Liên kết ngoài

 Youtube
Twitter
Instagram
Tik Tok
VLive

Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc
Khởi đầu năm 2020 ở Hàn Quốc
Nghệ sĩ của IST Entertainment
Ban nhạc từ Seoul
Nhóm nhạc K-pop
Nhóm nhạc dance Hàn Quốc


title: Dexiosoma aristatum

text:
Dexiosoma aristatum là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dexiosoma


title: Sốt Tây sông Nile

text:
Sốt Tây sông Nile là một bệnh nhiễm virus thường lây lan qua muỗi. Khoảng 75% số người nhiễm bệnh có ít hoặc không có triệu chứng. Khoảng 20% người bị sốt, nhức đầu, nôn mửa hoặc phát ban.  Trong vòng chưa đầy 1% số người, viêm não hoặc viêm màng não xảy ra, với sự cứng khớp cổ, rối loạn, hoặc co giật. Việc phục hồi có thể mất vài tuần đến vài tháng. Nguy cơ tử vong trong số những người mà hệ thần kinh bị ảnh hưởng là khoảng 10%.

Siêu vi West Nile (WNV) thường lây lan qua muỗi bị nhiễm bệnh. Muỗi bị nhiễm bệnh khi chúng ăn những con chim bị nhiễm bệnh. Hiếm khi vi-rút lây lan qua việc truyền máu, cấy ghép nội tạng hoặc từ mẹ sang con trong khi mang thai, sinh con hoặc cho con bú. Nếu không thì không lây lan trực tiếp giữa mọi người. [2] Rủi ro đối với bệnh nặng bao gồm tuổi trên 60 và các vấn đề sức khỏe khác. Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng và xét nghiệm máu.

Không có thuốc chủng ngừa cho người. Phương pháp tốt nhất để giảm nguy cơ nhiễm trùng là tránh muỗi đốt. Điều này có thể được thực hiện bằng cách loại bỏ các hồ nước đứng, chẳng hạn như trong lốp xe cũ, xô, máng xối và bể bơi. Thuốc chống muỗi, màn che cửa sổ, màn chống muỗi và tránh các khu vực có muỗi cũng có thể hữu ích. Trong khi không có cách điều trị cụ thể, thuốc giảm đau có thể hữu ích.

WNV đã xảy ra ở châu Âu, châu Phi, châu Á, Úc và Bắc Mỹ. Tại Hoa Kỳ, hàng nghìn trường hợp được báo cáo một năm, hầu hết xảy ra vào tháng 8 và tháng 9. Nó có thể xảy ra trong các ổ dịch bệnh. Virus này được phát hiện ở Uganda vào năm 1937 và lần đầu tiên được phát hiện ở Bắc Mỹ vào năm 1999.  Bệnh nặng cũng có thể xảy ra ở ngựa và vắc-xin cho những con vật này có sẵn. Một hệ thống giám sát ở chim rất hữu ích cho việc phát hiện sớm sự bùng nổ của người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 CDC—West Nile Virus—NIOSH Workplace Safety and Health Topic
 West Nile Virus Resource Guide—National Pesticide Information Center
 Vaccine Research Center (VRC) —Information concerning WNV vaccine research studies
 Virus Pathogen Database and Analysis Resource (ViPR): Flaviviridae
 Species Profile- West Nile Virus (Flavivirus) , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Lists general information and resources for West Nile Virus.
 West Nile Virus —West Nile Encephalitis Brain Scans

Bệnh ngựa
Bệnh chim
Flavivirus
Sốt do virus do Arthropod gây ra và sốt xuất huyết do virus
Zoonoses
Bệnh nhiệt đới
Bệnh do côn trùng gây ra
Vắc xin động vật
Viêm não
Bệnh do động vật gây ra
RTT


title: Casinaria grandis

text:
Casinaria grandis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Casinaria


title: Ayurveda

text:
Ayurveda (tiếng Phạn: आयुर्वेद Ayurveda, "tri thức cuộc sống") là một hệ thống y học Hindu truyền thống có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ. Cách thực hành như hiện nay bắt nguồn từ truyền thống Ayurveda là một loại y học thay thế, giả khoa học.
Ghi chép lịch sử đầu tiên của Ayurveda được tìm thấy trong một quyển kinh của người Aryan có tên là Veda (Vệ-đà), người Aryan di trú đến vùng trung Á vào khoảng 1500 năm trước Công nguyên.  Vì vậy tại đây đã xuất hiện nhiều các ngôi trường lớn ở các thành phố khác nhau, tại các trường này nội khoa và ngoại khoa đồng thời phát triển một cách độc lập với nhau. Nguồn gốc của Ayurveda cũng được tìm thấy trong Atharvaveda, trong đó có 114 bài thánh ca và những câu thần chú được mô tả như là phương pháp chữa trị huyền diệu cho bệnh. Ngoài ra còn có các ghi chép huyền thoại khác nhau về nguồn gốc của Ayurveda, ví dụ, rằng nó đã được nhận bởi Dhanvantari (hoặc Divodasa) từ Brahma Việc thực hành Ayurveda bao gồm việc sử dụng các loại thuốc thảo dược, bổ sung khoáng chất hoặc kim loại (rasa Shastra), kỹ thuật phẫu thuật, thuốc phiện, và áp dụng bằng cách mát-xa dầu.
Có nguồn gốc từ thời tiền sử, một số khái niệm của Ayurveda đã được phát hiện kể từ thời Văn minh lưu vực sông Ấn và trước đó. Ayurveda phát triển đáng kể trong thời kỳ Vệ-đà và sau đó một số các hệ thống không Veda như Phật giáo và Jaina giáo cũng được tích hợp trong hệ thống.

Chú thích

Y học Ấn Độ
Ngụy khoa học
Y học cổ truyền


title: Cao hổ cốt

text:
Cao Hổ cốt, Cao Hổ, Cao Xương hổ hay Hổ cốt là loại cao được nấu và cô đặc từ bộ xương của con hổ. Cao hổ cốt là một mặt hàng đắt đỏ, chúng được chế biến qua nhiều công đoạn phức tạp và có nhiều lời đồn về công dụng của nó, tuy nhiên có cảnh báo, các loại cao từ hổ, gấu, ngựa chỉ có tác dụng trừ phong thấp, đau gân giãn cốt chứ không có những tác dụng khác như những lời đồn đại. Từ công dụng đồn thổi này dẫn đến loài hổ đã bị săn bắn quá mức dẫn đến trên đà tuyệt chủng, nhất là ở Trung Quốc và Việt Nam. Các bộ phận của hổ được dùng làm thuốc đông y, và bán với giá cao trên thị trường chợ đen, giá 100 gram cao hổ cốt bán tới 1.000 đôla.

Đại cương
Trong khi đại đa số các động vật có thể nấu cao toàn tính (với cả xương và thịt) thì cao hổ chỉ sử dụng xương. Sự coi trọng giá trị của cao hổ cốt đối với sức khỏe con người, đặc tính quý hiếm của cao, là các quan niệm có từ rất lâu trong lịch sử các nước Á Đông, đặc biệt là Trung Quốc và Việt Nam. Với quan niệm như thế, loài hổ đã bị săn bắn hàng loạt để phục vụ cho nhu cầu lấy xương nấu cao (và các sản phẩm khác như móng vuốt, nanh hổ, da hổ v.v.), từ đó đẩy loài hổ đến bờ vực tuyệt chủng. Từ lâu đời, người Việt Nam coi cao hổ là thần dược phương Đông, nhiều người đã chạy đua trong cuộc săn lùng xương và cao của hổ vốn đang sắp tuyệt chủng. Do đó, quanh những miếng cao hổ là rất nhiều huyền thoại được thêu dệt và cao hổ đã trở thành mặt hàng siêu phẩm từ lâu.

Theo quy định pháp luật nhiều nước trên thế giới việc săn bắt hổ là trái phép và bị cấm. Cùng với voi và tê giác, hổ là loài động vật hoang dã có tên không chỉ trong Sách đỏ Việt Nam mà còn trong Sách đỏ thế giới. Ở Việt Nam, mọi hành vi săn bắt, mua bán hổ, kể cả các bộ phận từ cơ thể hổ như nanh, da, móng vuốt hay cao nấu từ xương hổ đều bị xử lý theo luật pháp. Ở mức độ nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đặc tính

Xương hổ còn gọi là đại trùng cốt, lão hổ cốt là xương của hổ, bộ phận của con hổ dùng để nấu cao. Bộ xương hổ có tỷ lệ các thành phần cân đối và ổn định, do đó có thể xác định sơ bộ tính chính xác của bộ xương cũng như tính giá trị của nó: xương đầu đủ răng chiếm 15%, bốn chân 52%, toàn bộ xương sống 14%, 13 đôi xương sườn 5,5%, xương chậu 5,5%, xương bả vai 4%, xương đuôi gồm 14 đốt trúc 2,2%, 2 xương bánh chè chiếm 0,45%. Về mặt cấu trúc, trong cao hổ cốt thật chứa chủ yếu là chất đạm (chất thịt), calci dạng phosphat và nhiều khoáng chất khác.

Y học hiện đại phân tích cho thấy trong thành phần xương hổ (hổ cốt) có chứa collagen, mỡ, calci phosphate, calcium carbonat, magiesium phosphat, trong đó collagen là hoạt chất chính, gelatin của hổ cốt chứa 17 amino acid, lượng amino acid trong xương hổ cao gấp 900 các loại xương động vật khác và tỷ lệ đạm toàn phần rất cao.

Thành phần hóa học của xương hổ gồm: calci, phosphor, protein, chất keo để thủy phân cho các amino acid. Xương có tính chất quy kinh, vị mặn, tính ấm, quy vào kinh thận, kinh cân công dụng trục phòng hàn, bồi dưỡng gân cốt. Như vậy, cao hổ cốt có chứa calcium phosphate, calcium carbonate, collagen, mỡ, magiesium phosphate về cơ bản giống như các loại cao xương động vật khác. Thành phần đạm toàn phần trong cao hổ cốt là 14,93 đến 16,66, tương đương cao gấu, cao khỉ, cao ban long, tỉ lệ amino acid cũng tương tự. Theo dược học cổ truyền, cao hổ cốt vị mặn, tính ấm, vào hai kinh can và thận.

Xương hổ quý nhất là xương chân trước hay còn gọi là xương cánh tay rồi xương chân sau, xương đầu, xương sống liền với xương đuôi. Xương tay hổ hơi vặn khuỷu và phía trên xương bả vai có lỗ thông thiên, xương sườn cũng hơi bị vặn vỏ đỗ. Trong các loài vật thì chỉ có hổ và báo là có lỗ thông thiên. Răng hàm hổ có hình chữ "tam sơn" nhưng đặc điểm này hơi khó nhận biết. Hổ nuôi nhốt ăn nằm một chỗ trong chuồng nên móng chân cùn, to bè bè, còn hổ rừng có móng nhỏ và sắc nhọn như mũi chông. Hổ rừng nặng từ 30 kg là có nanh rõ ràng, còn hổ nuôi nhốt cùng lứa chưa thể mọc nanh được nên xương hổ rừng khi mang đi nấu cao có tính chất trị bệnh rất cao.

Giá trị của bộ xương hổ phụ thuộc vào trọng lượng của bộ xương. Bộ nặng dưới 5 kg là hạ phẩm có giá trị sử dụng kém, nặng 5–7 kg là trung phẩm, 7–10 kg là loại tốt, 10–14 kg là thượng phẩm, 15–16 kg là đại thượng phẩm, những bộ xương nặng hơn là hiếm vô cùng cần thận trọng khi giám định. Để khẳng định chính xác tính xác thực của 1 bộ xương hổ cần xác định thêm 18 đặc điểm khác về xương đầu, mắt phượng, đặc điểm đốt cổ I, cổ II, khớp thái dương hàm, hình thể và đặc điểm xương bánh chè, hình thể và đặc điểm của ổ chảo trên xương chậu, các khớp sống và đặc điểm của khớp sườn-sống. Thậm chí 1 bộ xương đúng về hình thể và tỷ lệ nhưng có thể đã bị chiết nước 1 rồi vì vậy cần dùng búa đinh đập mạnh 1 nhát vào xương cẳng chân trước nếu không gãy vỡ mới được.

Một con hổ nếu nặng 100kg có thể lấy được 17 kg xương tươi, sau khi sấy còn lại khoảng 10kg xương khô. Xương hổ bị chết trong rừng lâu ngày có màu trắng đục và hay bị mủn, còn xương hổ săn bắn được thì có màu trắng ngà. Xương bánh chè hổ được coi là quan trọng nhất trong bộ xương. Nồi cao hổ cốt nếu thiếu xương bánh chè thì coi như mất một nửa giá trị. Xương hổ để càng lâu ngày càng tốt, nếu đem nấu cao khi xương còn tươi thì chất lượng cao rất kém và tanh. So sánh với xương sư tử, xương hổ có giá trị hơn xương sư tử nhưng cơ bản hai bộ xương hổ và sư tử chỉ khác nhau cái bánh chè (xương đầu gối), xương bánh chè hổ tròn xoe, như cái lỗ cong cong hình mắt con chim phượng

Công dụng
Cao hổ cốt, theo báo Sức khỏe & đời sống, có công dụng bổ dương, trục phong hàn, trấn thống (giảm đau), làm mạnh gân cốt, trừ tê thấp, thường được dùng để chữa các chứng tê thấp, đau nhức gân xương, đi lại khó khăn, chân tay co quắp, thoái hóa xương khớp, suy nhược cơ thể Theo lời đồn, cao xương hổ có hai thế mạnh là bổ dưỡng cơ thể và phòng chống các bệnh lý liên quan đến xương khớp như viêm đa khớp dạng thấp, thoái khớp gối, hư xương sụn cột sống cổ và cột sống thắt lưng, viêm cột sống dính khớp, viêm quanh khớp vai, viêm gân, gãy xương lâu liền, loãng xương...Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn khẳng định: "Đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào trong y văn cho thấy cao hổ cốt có hiệu quả điều trị bệnh viêm khớp xương hay loãng xương. Hoàn toàn không có".

Về tác dụng dược lý, cũng theo báo này, hổ cốt có công dụng chống viêm, giảm đau, an thần và làm lành nhanh xương gãy nhiều đồn rằng, ăn cao hổ hoặc ngâm rượu để uống có tác dụng thần kỳ, làm người yếu khỏe lại, đặc biệt tốt cho hệ xương khớp và có thể mạnh vô biên trong quan hệ tình dục.

Nhìn chung, theo lời đồn phạm vi sử dụng của cao hổ cốt tương đối rộng rãi. Tuy nhiên, theo y học cổ truyền, loại cao này có tính nóng và trợ dương khá mạnh nên những người có thể chất hoặc bị mắc các chứng bệnh thuộc thể âm hư hỏa vượng không nên dùng. Những người bị tăng huyết áp cũng cấm chỉ định dùng cao xương hổ. Thầy thuốc nhân dân Nguyễn Xuân Hướng, Chủ tịch Hội đông y Việt Nam cảnh báo, các loại cao từ hổ, gấu, ngựa chỉ có tác dụng trừ phong thấp, đau gân giãn cốt chứ không có tác dụng bổ thận tráng dương. Rượu cao hổ mỗi ngày chỉ nên uống không quá 20ml. Những người bị gan, thận, cao huyết áp, tim mạch, đái tháo đường... không nên sử dụng. Khi sử dụng cao hổ cốt cũng tránh ăn rau cải và uống nước chè.

Công đoạn nấu
Sau khi có được xương hổ, để có loại cao tốt thì việc nấu cao hổ phải trải qua 3 giai đoạn: Làm sạch xương, tẩm sao và cô đặc.

Làm sạch

Ở giai đoạn thứ nhất, làm sạch là phải bỏ hết thịt, gân và tủy bằng cách ngâm xương với nước vôi loãng hoặc đem luộc với lá đu đủ non. Xương hổ dù để nấu cao cũng phải làm rất sạch, bỏ hết thịt, gân và tủy. Nếu không làm sạch sẽ hỏng cao, nấu xong dễ sinh dòi, thậm chí còn gây độc cho người dùng.

Xương bánh chè cũng cần phải loại bỏ hết gân và tủy, phải ngâm tẩm với nước gừng, sao khô và tẩm rượu, phơi khô trong nơi râm vài ba tháng. Nếu uống sống xương còn tươi, còn tủy rất nguy hiểm, đặc biệt hại gan và thận vì đi vào hai kinh này trước. Hổ ăn thịt sống và thịt thối đều tiêu hóa được, người không ăn được như hổ nên khi uống xương hổ vào có thể cấp tính gây suy thận hoặc tích độc gây suy gan, hỏng thận.

Phải đem xương tươi hoặc xương khô nhưng còn dính thịt cho vào nước vôi loãng đun sôi rồi ngâm một đêm và mang ra rửa thật sạch. Cũng có khi người ta luộc xương với lá rau cải. Xương luộc xong, đem ra lấy trấu thóc nếp hoặc cát mịn đánh cho đến khi sáng bóng lên. Sau đó đem chặt xương ra từng khúc ngắn như khẩu mía, chẻ nhỏ ra, xương nhỏ thì đập vỡ rồi đem luộc với dấm trong vài phút để làm sạch tủy. Rồi lại vớt xương ra, cho vào vại, đổ nước vào rồi đánh đều tay, các mảnh xương cọ vào nhau sẽ làm sạch những tủy, thịt, gân còn sót lại.

Người dân miền núi từ lâu đời đã làm theo phương thức truyền thống là cho xương vào rọ, đem ra suối ngâm khoảng hai tháng cho rữa hết thịt, gân bám ở xương rồi đem xương đó phơi ở chỗ râm trong khoảng vài ba tháng nữa, khi nào ngửi bộ xương không còn mùi nữa là được. Cách này là tối ưu, cho bộ xương hổ sạch và có chất lượng tốt nhất.

Tẩm sao
Ỏ giai đoạn thứ hai, là tẩm sao, dùng trấu, cát chà xương cho sạch bóng, rửa kỹ rồi đem phơi hoặc sấy khô. Cắt xương thành những khúc ngắn như khẩu mía dài chừng 5 – 6 cm, chẻ làm 2 - 3 mảnh, xương nhỏ thì đập giập rồi đem luộc với giấm. Tiếp đó, rửa thật sạch và đem phơi hoặc sấy khô. Khi đó xương mới được đem tẩm sao và có nhiều kiểu tẩm sao tùy theo từng địa phương. Có nơi tẩy bằng nước rau cải, bằng nước lá trầu không, sao bằng mỡ dê, ngâm với nước sắc khương hoàng và hùng hoàng, ngâm với giấm rồi cho vào sao cát, cuối cùng sao lại bằng mỡ dê.

Cô đặc
Ở giai đoạn cuối, nấu cao hổ cốt tốt nhất phải có 5 bộ xương hổ và cứ 1kg xương đã chế biến theo đúng quy chuẩn sẽ nấu được hơn 200g cao. Bí kíp của việc nấu cao hổ cốt chủ yếu nằm trong bình lọc nước canh cô, thành phần của bình lọc sơ bộ phải có 5 lớp: trấu mới, than xương, một loại dược liệu đặc biệt có khả năng khử tủy xương, cát thô, sỏi thô. Khi cô cao, chỉ đổ cao khi cao chuyển sang giai đoạn bọt cao nhỏ, nếu không cao sẽ bị nhão vì hút ẩm mạnh. Hầu như không thể nấu được cao xương hổ nguyên chất vì không thể đúc khuôn được. Người ta thường pha thêm xương sơn dương với tỷ lệ 05 xương hổ 01 xương sơn dương (thịt và xương của sơn dương cũng thường được nấu cao với tên cao sơn dương, tuy nhiên chúng không nằm trong khảo sát của bài này).

Từ công thức đó người ta thường có câu phi sơn dương bất thành hổ cốt, tuy nhiên câu này cũng không hoàn toàn đúng trong mọi trường hợp. Người ta nấu cao hổ cốt riêng để dễ dàng xác định tỷ lệ cao hổ nguyên chất chiếm bao nhiêu phần trăm, còn cơ bản vẫn phải bổ sung một số thành phần tùy theo nhu cầu sử dụng thực tế. Nếu nhằm chữa khớp nên thêm 1 cân mộc qua, 1 kg thiên niên kiện dạng dược liệu thô. Nếu chỉ nhằm tăng cường sức khỏe và tuổi thọ nên dùng yếm rùa vàng, dùng cho dương sự thêm vào đó là gạc hươu, gạc nai.

Bộ xương hổ để nấu cao, tốt nhất là phải nặng trên 10 kg, nếu được từ 15 kg trở lên thì tuyệt vời và đặc biệt là phải đầy đủ, không được thiếu mảnh xương nào và cũng không được lẫn các loại xương khác, trong đó không thể thiếu xương chân trước và xương bánh chè. Vào thời điểm hiện tại để nấu được một lạng cao hổ thành phẩm phải bỏ ra khoảng 20 triệu đồng (cứ 10 kg xương hổ kèm 3 kg xương sơn dương) Khi nấu phải nấu ba nước, cô chung trực tiếp rồi cô cách thủy, đảo đều và kỹ, bọc giấy bóng. Khi cao đã được thì lấy xương hổ (lúc này đã mủn như vôi bột) rải xuống mâm và đổ cao lên.

Nghi thức

Xung quanh nồi cao hổ có những chuyện ly kỳ và chủ yếu là do người ta thần thánh hóa. Xuất phát từ việc hổ là con vật được coi là chúa sơn lâm và được nhiều nơi người dân đưa vào đền, miếu để thờ. Do đó theo quan niệm khi dùng hổ làm thuốc trị bệnh cứu người thì cũng phải được sự đồng ý của vong hồn "Ông Hổ". Vì vậy, trước khi mang xương hổ đi làm sạch, người chủ nấu cao phải để bộ xương của hổ xếp theo đúng hình hài trên một chiếc bàn phủ vải điều và bày ở giữa sân. Lễ vật dâng lên cho Hổ gồm có một chiếc thủ lợn, đuôi lợn để sống và có hương nến cẩn thận. Trước đó, người chủ phải ăn chay ít nhất là 7 ngày, đồng thời không được sát sinh bất cứ con vật nào. Việc cúng lễ được tiến hành trước khi mặt trời mọc, trong thời gian hành lễ, phụ nữ không được tới gần.

Cao hổ cốt giả

Vì cao hổ cốt là một trong những chế phẩm đông dược quý hiếm và rất đắt tiền nên nhiều người thường tìm mọi phương cách chế ra cao hổ cốt giả để trục lợi. Một số thủ đoạn tạo giả cao hổ cốt gồm:
 Tráo đổi thành phần xương hổ hoặc pha chế để gia giảm tỷ lệ xương thật: dùng các loại cao xương động vật khác như trâu, bò, lợn, gà để giả dạng là cao hổ cốt, bán với giá tương đương. Cao hổ được nấu từ xương chó, xương lợn là chuyện bình thường. Hoặc có thể sử dụng xương hổ thật để nấu lẫn nhưng với tỷ lệ không đảm bảo nguyên vẹn hay có pha thêm thuốc phiện.
 Dùng các kỹ xảo đánh bóng, gọt giũa tạo ra những bộ xương hổ giả từ các loại xương động vật khác để lừa bán trục lợi. Xương gấu thường được sử dụng nhiều nhất vì khá giống xương hổ, rẻ tiền hơn và lại dễ chế tác, người ta sẽ lấy dao khoét ở phần đầu khớp các xương tay, chân của gấu những cái lỗ dài dài thường gọi là lỗ huyệt hay lỗ thông thiên giống y như xương hổ. Thậm chí nhiều người còn dùng cả xương lợn, xương trâu, xương bò, xương chó... để tạo ra hổ cốt. Xương chó béc-giê dễ làm giả xương hổ nhất.
 Dùng kỹ thuật để biến một số động vật thành hổ tươi nguyên con, ướp lạnh. Chẳng hạn như tìm giống chó hung dữ và có vóc dáng to lớn, nặng từ 50–60 kg, thậm chí có con nặng tới 100 kg, mõm ngắn, đầu tròn, bộ mặt ngắn tũn và nhăn nhúm rồi nhuộm lông, uốn xương, tạo dáng, ướp lạnh cho có hình hài trông giống như hổ thật.
 Trộn một số thuốc Tây vào cao xương hổ để tạo ra cảm giác hiệu nghiệm tức thì nhằm tạo niềm tin cho khách hàng, thường là trộn các thuốc có tác dụng chống viêm, giảm đau mạnh. Việc sử dụng cao hổ được pha thuốc phiện, thuốc kháng viêm rất nguy hại, về lâu dài sẽ dẫn đến tình trạng nghiện vô thức, dùng thì thấy khỏe, hưng phấn nhưng không dùng thì cơ thể có cảm giác mệt mỏi, suy nhược. Càng sử dụng cao hổ pha thuốc phiện, liều dùng của người sử dụng gia tăng theo thời gian, dần dà họ có nguy cơ trở thành con nghiện
 Dùng bột xương hoặc các loại cao thực vật trộn lẫn với cao hổ cốt để tạo ra những miếng cao có màu sắc hấp dẫn, mềm quánh và có tỷ trọng lớn hơn cao hổ thật.
Bằng cảm quan, rất khó phân biệt đâu là cao hổ thật và đâu là cao hổ giả.

Phân biệt
Theo kinh nghiệm dân gian Việt Nam, người ta có một số cách thử như nếu là cao hổ thật thì ngọn cỏ tươi cắm trên mặt cao phải héo úa, khi cho chó ngửi thấy phải bỏ chạy hoặc cho chó tiếp xúc với bộ xương hổ chó sẽ rên hư hử và rúm ró toàn thân (bản năng sợ hổ), hoặc người uống cao sẽ cảm thấy một luồng khí nóng chạy khắp cơ thể, hay khi pha vào rượu có màu đục như nước gạo, và khi uống, có dư vị ngầy ngậy thoảng qua nơi cuống họng hay khi lấy bật lửa đốt cao cho chảy vào cốc nước, tia cao không tan mà chảy thẳng xuống đáy cốc là cao thật. Tuy nhiên những cách thử này thiếu căn cứ khoa học, chỉ dựa trên kinh nghiệm, và khoa học hiện thời cũng chưa thể phân biệt rõ ràng.

Ở Trung Quốc
Hơn 1.800 con hổ đang được nuôi trong một công viên động vật hoang dã ở tỉnh Quế Lâm, Trung Quốc để lấy xương ngâm rượu. Công viên động vật hoang dã này tồn tại đã lâu và hiện đang trên bờ vực đóng cửa. Trong khi số lượng hổ tại đây lại bùng nổ lên đến 1.800 con (cả thế giới hiện chỉ còn 3.890 con hổ còn sống sót trong tự nhiên). Lợi nhuận của công viên Hùng Sâm phần lớn thu từ hoạt động nuôi hổ lấy cốt để chế biến rượu. Khi những con hổ chết do quá già, bệnh tật hay đánh nhau với những con khác, chúng sẽ được đưa đến một nhà máy chế biến cách đó 300 km ở tỉnh Quảng Tây.

Tại đây, xương hổ được ngâm trong những thùng rượu gạo lớn. Thời gian ngâm có thể kéo dài đến 8 năm. Rượu thành phẩm đóng chai được bán từ 320 đến 4.000 nhân dân tệ/chai nửa lít (tương đương 1,1 triệu đến 13,7 triệu VNĐ). Trong một chương trình tham quan do công viên tổ chức, họ thả một con bê vào giữa bầy hổ để chúng xé xác. Sau đó, khách tham quan được dẫn đến một cửa hàng bán rượu cốt hổ. Mỗi chai giá từ 450 đến 900 nhân dân tệ, tương đương 10 triệu đến 20 triệu VNĐ.
Ngoài ra, nhà hàng trong công viên cũng bán thịt sư tử, giá 380 nhân dân tệ/đĩa (1,3 triệu VNĐ), tay gấu 7.200 tệ/đĩa (24,5 triệu VNĐ), thịt hổ 480 nhân dân tệ/đĩa (1,6 triệu VNĐ).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kỳ án bộ xương cọp chấn động xứ Quảng 26 năm trước N.Hưng, báo Công lý 16/7/2015 10:39 UTC+7

Hổ trong văn hóa đại chúng
Đông y


title: Glypta verecunda

text:
Glypta verecunda là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Glypta


title: Zoodes cornutus

text:
Zoodes cornutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Zoodes


title: Dávid Hancko

text:
Dávid Hancko (sinh 13 tháng 12 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá Slovakia hiện tại thi đấu cho câu lạc bộ Serie A Fiorentina ở vị trí hậu vệ.

Sự nghiệp câu lạc bộ

MŠK Žilina
Hancko ra mắt tại Fortuna Liga cho MŠK Žilina trước FO ŽP Šport Podbrezová ngày 12 tháng 3 năm 2016. Anh được đề cử trong danh sách UEFA là một trong những tài năng hứa hẹn năm 2018.

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
 MŠK Žilina official club profile

 Futbalnet profile
 Fortuna Liga profile
 Eurofotbal profile

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Slovakia
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá MŠK Žilina
Người Prievidza
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý


title: Piletocera bufalis

text:
Piletocera bufalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Piletocera


title: Winthemia erythrura

text:
Winthemia erythrura là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Winthemia


title: Helictopleurus clouei

text:
Helictopleurus clouei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Helictopleurus


title: Michelle Forbes

text:
Michelle Renee Forbes Guajardo (sinh ngày 8 tháng 1 năm 1965) là một nữ diễn viên người Mỹ.
Cô đã diễn xuất truyền hình và trong các bộ phim độc lập. Forbes lần đầu tiên đạt được sự chú ý cho vai trò kép của mình trong vở opera ban ngày Guiding Light, mà cô đã nhận được đề cử giải Daytime Emmy. Cô cũng là một người chiến thắng giải Saturn với ba đề cử.

Forbes được biết đến với sự xuất hiện định kỳ của cô trên các thể loại và chương trình truyền hình như Ensign Ro Laren trong Star Trek: The Next Generation và vai diễn thường xuyên của cô với tư cách là giám khảo y khoa Julianna Cox trên Homicide: Life on the Street trong thập niên 1990, trong khi xây dựng sự nghiệp của cô với định kỳ vai trò trong suốt những năm 2000 tại Battlestar Galactica, 24, In Treatment, Durham County, Prison Break và vai diễn thường xuyên của cô là Maryann Forrester trên True Blood. Cô đã diễn xuất trong những vai diễn quan trọng trong các bộ phim như Escape from L.A., Kalifornia và Swimming with Sharks

Cô đóng vai chính trong bộ phim truyền hình AMC 2011–2012, The Killing, mà cô nhận được đề cử giải Primetime Emmy.

Thời thơ ấu

Sự nghiệp

Đời tư

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1965
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nhân vật còn sống


title: Masalia pluritelifora

text:
Masalia pluritelifora là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Masalia


title: Keston Julien

text:
Keston Julien (sinh 26 tháng 10 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá Trinidad và Tobago thi đấu ở vị trí hậu vệ trái cho câu lạc bộ Slovakia AS Trenčín.

Sự nghiệp

AS Trenčín
Julien ra mắt chuyên nghiệp cho AS Trenčín trước ŠK Slovan Bratislava ngày 25 tháng 2 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 AS Trenčín official club profile

 Futbalnet Profile

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Trinidad và Tobago
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Trinidad và Tobago
Cầu thủ bóng đá TT Pro League
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá W Connection F.C.
Cầu thủ bóng đá FK AS Trenčín


title: Mũi Agulhas

text:
Mũi Agulhas (chữ Bồ Đào Nha: Cabo das Agulhas, chữ Anh: Cape Agulhas) là điểm cực nam của lục địa châu Phi, nằm ở toạ độ 34°49′42″ vĩ nam, 20°00′33″ kinh đông. Mũi Agulhas đồng thời được định nghĩa là chỗ giáp giới của Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương. Trong lịch sử, mũi Agulhas là một vùng biển nguy hiểm nổi tiếng, nó nằm ở khu vực thôn quê cách Cape Town 170 kilômét (105 dặm Anh) về phía đông nam. Nhà hàng hải Bồ Đào Nha đem nó đặt tên là mũi Agulhas, dịch nghĩa là mũi Kim (la bàn), nguồn gốc của tên này, là cực Bắc từ của khu vực này trùng khớp với phương hướng của cực Bắc địa lí.

Có rất nhiều người, rất nhiều quyển sách đều cho rằng điểm cực nam của lục địa châu Phi là mũi Hảo Vọng. Kì thực, mũi Agulhas mới là điểm cực nam của lục địa châu Phi, khoảng cách giữa nó và mũi Hảo Vọng là 147 kilômét.

Lịch sử

Phát hiện
nhỏ|350x350px|Bản đồ mũi Agulhas và mũi Hảo Vọng.
Tháng 8 năm 1487, Bartolomeu Dias - nhà hàng hải Bồ Đào Nha, xuất phát từ Lisbon, đi về phía nam men theo bờ biển Tây châu Phi, lúc đến cảng Walvis gặp phải gió bão, đã trôi nổi trên biển cả 12 ngày đêm, cuối cùng neo đỗ tại vịnh Mossel - bờ biển Nam châu Phi, vào ngày 3 tháng 2 năm 1488. Trong cung đường trở về, đã gặp phải sóng lớn gió dữ tại mũi Hảo Vọng, hiểu lầm rằng ông đã đến "điểm cực nam của lục địa châu Phi", liền lấy tên mũi Bão Táp đặt cho mũi đất này. João II - quốc vương Bồ Đào Nha, đem nó đổi tên thành "mũi Hảo Vọng". Nghĩa là đi vòng qua mũi đất này thì ta có thể đến được phương Đông dồi dào sản vật, đông đúc dân số, con đường thương mại sẽ được khai thông. Từ góc độ hình dạng mà nhìn, mũi Hảo Vọng cao ngất và hiểm trở, mũi Agulhas thì ôn hoà hơn rất nhiều, sóng gió cũng ít hơn.

Bãi biển của mũi Agulhas không có vách núi, sườn núi dốc đứng như mũi Hảo Vọng, cũng không có sóng gió hãi hùng như mũi Hảo Vọng, ven biển chỉ có đống đá lộn xộn, sóng vỗ ập bờ, bờ biển rất bằng phẳng. Chỗ này là chân trời góc biển của lục địa châu Phi, cũng là đường phân giới địa lí giữa Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương. Một toà bia đá khối lập phương đứng vững trên bờ biển bao quanh bởi đống đá lộn xộn, rất tĩnh lặng. Vẻ đẹp huy hoàng của mũi Hảo Vọng đã che lấp vẻ đẹp của mũi Agulhas, du khách nơi đây cũng không nhiều. Người Bồ Đào Nha không để lại quá nhiều vết tích ở nơi đây. Tháp hải đăng trên quả đồi quan sát một cách trung thực vùng biển cả yên lặng nhưng lạ thường - hải lưu ấm Mozambique và hải lưu ấm Agulhas ở Ấn Độ Dương xuôi theo bờ biển Đông châu Phi mà đi xuống phía nam, hải lưu lạnh Benguela ở Đại Tây Dương men theo bờ biển Tây châu Phi mà đi lên phía bắc, hai đại dương hội tụ tại chỗ này, nước biển của Ấn Độ Dương ấm hơn một chút so với Đại Tây Dương. Tuy nhiên, theo người ta nói gió bão và sóng lớn ở vùng biển mũi Agulhas vào mùa đông vô cùng nổi tiếng. Lúc gió yên sóng lặng, đó đang là mùa hè.

Sai lầm
Liên quan đến sai lầm của mũi Hảo Vọng là do lịch sử tạo ra, ngoài điều kiện tự nhiên của mũi Hảo Vọng có sức hấp dẫn hơn mũi Agulhas ra, lai lịch của mũi Hảo Vọng cũng lớn hơn so với mũi Agulhas.

Dựa vào khái niệm sai lầm về mũi Hảo Vọng, rất nhiều tài liệu nói rằng: "Mũi Hảo Vọng là đường phân giới và chỗ hội tụ của Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương". Kì thực, đường phân giới địa lí của hai đại dương này vẫn là mũi Agulhas, hơn nữa chỗ hội tụ thực tế của nó thì không ngừng di động trong vùng biển giữa mũi Agulhas và mũi Hảo Vọng, với sự thay đổi của cường độ hải lưu, chênh lệch nhiệt độ và độ lớn lực hấp dẫn của Mặt Trăng cho nên nó không ngừng biến động, hoàn toàn không phải là nhất thành bất biến, giữ vững trên một đường thẳng.

Tháng 8 năm 1487, Bartolomeu Dias - nhà hàng hải Bồ Đào Nha, hiểu lầm rằng ông đã đến "điểm cực nam của lục địa châu Phi", liền lấy tên "mũi Bão Táp" đặt cho mũi đất này. João II - quốc vương Bồ Đào Nha, cho biết việc phát hiện mũi Bão Táp là một điềm tốt, bởi vì đi vòng qua mũi đất này thì ta có thể đến được phương Đông dồi dào sản vật, đông đúc dân số, bèn đem nó đổi tên thành mũi Hảo Vọng. Từ đây nhìn ra rằng, đem "mũi Hảo Vọng" ngộ nhận thành "điểm cực nam của lục địa châu Phi" trước tiên là sai lầm của lịch sử.

Đáng mừng là, sai lầm này về sau đã được phương Tây cải chính. Năm 1966, một nhà báo Pháp đã công tác 17 năm tại châu Phi, đã viết quyển Lịch sử Nam Phi, trong sách có đoạn: "Điểm cực nam của lục địa châu Phi là khu vực này (mũi Agulhas), mà không phải là mũi Hảo Vọng như mọi người thường hay biết".

Địa lí
giữa|nhỏ|800x800px|Mũi Agulhas
Mũi Agulhas là điểm cực nam của lục địa châu Phi, nằm ở khu vực thôn quê cách Cape Town 170 kilômét về phía đông nam. Trên bia đá cao hơn nửa người, chữ Afrikaans và chữ Anh - hai loại ngôn ngữ chính thức của Cựu Nam Phi, ghi rõ: "Bạn hiện tại đến được mũi Agulhas - điểm cực nam của lục địa châu Phi", bên dưới ghi rõ vị trí địa lí - 34°49′42″ vĩ nam, 20°00′33″ kinh đông. Trên nền đá hướng phía tây viết Ấn Độ Dương, hướng phía đông viết Đại Tây Dương.

Mũi Agulhas trong tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là "kim la bàn", tên này bắt nguồn từ một hiện tượng thú vị: Tàu biển mỗi khi đến mũi biển này - điểm cực nam của lục địa châu Phi, kim nam châm của la bàn luôn chỉ về hướng chính bắc mà không có góc lệch chút nào. Bởi vì cực Bắc từ của khu vực này trùng khớp với phương hướng của cực Bắc địa lí.

Tổ chức Đo lường Hải đạo Quốc tế đem mũi Agulhas định nghĩa là biên giới giữa biển và đại dương, điểm phân giới giữa Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương. Hải lưu ấm Agulhas ở phía nam mũi Agulhas men theo bở biển Đông châu Phi chảy vào Ấn Độ Dương. Một phần dòng nước của hải lưu hình thành hoàn lưu tại mũi Agulhas, rồi bị phản xạ đi về phía nam Đại Tây Dương, mang đến nhiệt lượng và độ mặn cho hải dương lân cận. Quá trình này là một vòng Tuần hoàn nhiệt muối đại dương trọng yếu giúp trao đổi nhiệt lượng và độ mặn toàn cầu.

Cái khác biệt với mũi Hảo Vọng chính là, mũi Agulhas không quá nổi tiếng, cũng không hoàn toàn nổi bật. Nó do một dãy đường bờ biển chuyển sang thoai thoải do bờ biển đá tạo thành. Một cột mốc đo lường ghi rõ vị trí của mũi Agulhas, nếu không ghi thì khó tìm ra vị trí chính xác của mũi Agulhas. Nước gần bờ tương đối nông, là một ngư trường nổi tiếng của Nam Phi.

Những hòn đá tạo thành mũi Agulhas thuộc nhóm Núi Bàn, có lúc cũng được gọi là sa thạch Núi Bàn. Chúng có liên quan chặt chẽ với kết cấu địa chất của các vách đá hùng vĩ ở núi Bàn, mũi Point và mũi Hảo Vọng.

Đắm tàu
nhỏ|350x350px|Tháp hải đăng ở mũi Agulhas.
Gió bão và sóng lớn ở vùng biển mũi Agulhas vào mùa đông vô cùng nổi tiếng. Sóng lớn ở nơi đây có thể cao đến 30 mét, thậm chí tàu lớn sẽ bị đắm tàu. Có rất nhiều yếu tố dẫn đến tình huống này. Đới gió gầm thét 40 độ (en) tự nhiên quét từ tây sang đông ở nơi đây đồng hướng với hải lưu cực vòng Nam Cực rét lạnh, tranh đoạt với hải lưu Agulhas - hải lưu ấm khu vực Agulhas. Mật độ của những hải lưu tranh đấu lẫn nhau thế này không giống nhau, hơn nữa hướng gió Tây đúng lúc ngược hướng với hải lưu Agulhas. Những cơn gió và hải lưu không giống nhau này sẽ hình thành sóng biển vô cùng nguy hiểm. Cộng thêm dòng nước phía trước mũi Agulhas khá nông. Thềm lục địa ở chỗ đó từ mũi Agulhas liên tục kéo dài 250 kilômét về phía nam, sau đó đột nhiên rơi xuống đến đồng bằng biển thẳm.

Do mũi Agulhas là vùng biển nguy hiểm nổi tiếng, lúc đó đã có rất nhiều thuyền tàu chìm đắm. Nơi đây có một tháp hải đăng được xây dựng vào năm 1848.

Xem thêm

 Mũi Hafun (điểm cực đông của lục địa châu Phi)
 Sừng châu Phi (điểm cực đông bắc châu Phi)
 Mũi Agulhas (điểm cực nam của lục địa châu Phi)
 Mũi ben Sakka (điểm cực bắc của lục địa châu Phi)
 Mũi Guardafui (điểm cực đông thứ hai của lục địa châu Phi)
 Bán đảo Cap Vert (điểm cực tây của lục địa châu Phi)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Vườn quốc gia Agulhas

Mũi đất Tây Cape
Lịch sử hàng hải Nam Phi
Địa lý Nam Phi
Tây Cape
Mũi đất Nam Phi