title: Chó sục bò Staffordshire

text:
Chó sục lai bò Staffordshire hay Chó sục Bun Staffordshire (Staffordshire Bull Terrier) hay còn gọi là bécgiê mõm ngắn là một giống chó được lai tạo từ giống chó sục và giống chó Bun, có nguồn gốc từ Anh. Đây cũng được coi là một trong những giống chó nguy hiểm. Loài bécgiê mõm ngắn nổi tiếng là loài "gần gũi con người" trong hai thế kỷ nay và là loài thú nuôi dữ nhất nước Mỹ

Tổng quan
Sự hợp huyết giữa giống chó sục với chó bò trong những năm đầu thế kỷ 19 đã đưa đến nguồn gốc phát sinh ra giống chó này. Bécgiê mõm ngắn xuất hiện đầu tiên ở khu mỏ Stafordsir thuộc Vương quốc Anh, nơi chúng được dùng để săn bò rừng và công việc này đã bị cấm từ năm 1835. Nó được lai tạo nhằm mục đích sãn sinh ra những con chó thiện chiến cho các cuộc chọi chó ở nước Anh thời đó, nhưng đến khi hoạt động này bị coi là bất hợp pháp, các nhà tạo giống đã tìm cách loại bỏ tính hiếu chiến ra khỏi bản tính của nó. Tuy nhiên, việc đạt đến kết quả rất chậm được thừa nhận, vì mãi đến năm 1935 câu lạc bộ Kennel của Anh mới ra mắt chú chó sục lai bò Staffordshire đầu tiên.

Đặc điểm
Chiều cao chúng từ 35,5-40,5 cm, trọng lượng từ 12,7- 17,3 kg và thậm chí đến nặng từ 20 đến 30 kg. Giống chó sục Staffordshire được câu lạc bộ Kennel Mỹ công nhận vào năm 1974. Một dạng chó khác hơi khác biệt chút ít cũng rất phổ biến ở đây, được xếp thành một loại riêng có tên gọi là chó sục Staffordshire Mỹ, thường được viết tắt là Amstaffs. Những con chó giống này thì không đáng sợ bằng giống chó pit thuần chủng của Mỹ, mà lại khá giống với tổ tiên Anh của chúng về mặt tính tình. Đối với cả hai loại chó Staffordshire này thì người nuôi hoàn toàn có thể lựa chọn sắc lông tuỳ thích. Chúng có loại lông ngắn, nhiều màu.

Tập tính

Bản tính giống chó này khá là ngang ngạnh đôi lúc hung hăng vì trong huyết quản của chúng vẫn còn tồn tại khuynh hướng cắn xé những con chó khác thuộc bất kỳ giống nào băng ngang đường chúng đang đi. Do đó, điều kiện thiết yếu tiên quyết là phải có một chế độ rèn luyện chặt chẽ trước khi thả chúng ra ngoài, nhất là khi nuôi một con chó sục loại này ở vùng nông thôn, nơi mà chúng dễ đụng độ với những loại chó khác. Tuy vậy, khuynh hướng chung của chúng là trở thành những con thú nuôi trung thành và chúng thường tỏ ra là những lính gác quả cảm, sẵn sàng xả thân bảo vệ tài sản cho chủ mình.

Cùng với thời gian, loài bécgiê mõm ngắn được biết tới vì tính gan dạ, hiếu chiến và nhất là luôn dám "chiến đấu đến hơi thở cuối cùng". Chính điều này khiến chúng rất khát máu, ưa đớp bất cứ sinh vật nào ngoài đàn một cách lặng lẽ mà không cần gầm gừ, sủa dọa. Cũng chẳng như các loài chó khác là cắn rồi nhả ra ngay. Bécgiê mõm ngắn sau khi đớp nạn nhân bằng đôi hàm cứng như gọng kìm, tiếp tục day nghiến chỗ đang ngoạm cho đứt rời ra, cho tới lúc "con mồi" chết ngất mới thôi. Còn nếu như đối thủ của chúng là một con chó khác, thì chỉ có nước trong hai con phải có một con chết.

Tấn công

Số bécgiê mõm ngắn tại Mỹ hiện nay là một triệu con, tương đương với gần 2% tổng số chó nuôi tại gia trên cả 50 tiểu bang của nước này. Chúng đã cắn chết 7 người trên tổng số 13 người chết do thú nuôi tại gia gây ra trong nửa đầu năm 2005 ở Mỹ. Bécgiê mõm ngắn cũng là thủ phạm của hàng trăm vụ tấn công người, gây trọng thương, chủ yếu là người già và con trẻ. Có ý kiến cho rằng, Bécgiê mõm ngắn khát máu không khác gì loài cá sấu. Đã có hai con bécgiê mõm ngắn đã gây nên cái chết của một bé gái một tuổi rưỡi ở Oklahoma và một cụ ông 67 tuổi ở Ohio. Medisa Larabi, 5 tuổi ở Louisiana bị một con bécgiê mõm ngắn bất ngờ nhảy xổ lên cắn vào cổ, gây nên cái chết tang thương.

Hai anh em Bili, 4 tuổi và Johny Gorden, 11 tuổi, người Illinois đang chơi gần nhà, đột nhiên bị ba con bécgiê mõm ngắn lao vào cắn. Bé Bili không sống nổi vì hai vết thương quá nặng dọc cột sống...Người thanh niên 25 tuổi là chủ nhân của ba con chó hung dữ ấy bị kết án 5 năm tù giam vì tội vô ý gây chết người. Đây là trường hợp đầu tiên ở Mỹ, chủ nhân phải đi tù vì thú nuôi của mình cắn chết người khác. Tòa buộc tội chàng thanh niên nọ là vô trách nhiệm, thả chó mà không trông nom để dẫn đến hậu quả cực kỳ nghiêm trọng.

Chọi chó

Tại 33 trong tổng số 50 tiểu bang của Mỹ thì việc tổ chức các trận đấu chó bị coi là một tội ác. Nhưng bất chấp điều này, nhiều trận đấu phi pháp vẫn diễn ra ngang nhiên, thu hút nhiều kẻ nuôi chó cảnh tham dự. Không loại trừ trường hợp có người cố tình nuôi giống bécgiê mõm ngắn tại gia chỉ vì mục đích kiếm lời qua các trận đấu. Tuy nhiên, tính hiếu chiến và khát máu của loài vật nuôi này cho đến nay vẫn chưa được người ta nghiên cứu đầy đủ để thuần hóa chúng.

Chú thích

Tham khảo
 ee, Clare (ngày 1 tháng 1 năm 1998). The Pet Owner's Guide to the Staffordshire Bull Terrier. Ringpress Books Ltd. ISBN 978-1-86054-082-0.
 Maurice Chittenden (ngày 8 tháng 2 năm 2009) Sleeping baby Jaden Mack mauled to death by family terriers, The Sunday Times
 Campbell, Dana (July–August 2009). "Pit Bull Bans: The State of Breed–Specific Legislation". GP-Solo (American Bar Association) 26 (5). Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2009.
 O’Neill, D. G.; Church, D. B.; McGreevy, P. D.; Thomson, P. C.; Brodbelt, D. C. (2013). "Longevity and mortality of owned dogs in England". The Veterinary Journal.

Giống chó


title: Scotiptera robusta

text:
Scotiptera robusta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scotiptera


title: Darker Than Blood

text:
"Darker Than Blood" (tựa cũ: "Horizons") là một bài hát được sáng tác và thu âm bởi nhạc sĩ người Mỹ Steve Aoki, với phần góp giọng của ban nhạc rock người Mỹ Linkin Park. Đây là lần hợp tác thứ 2 giữa họ, sau A Light That Never Comes (2013). Bài hát nằm trong album phòng thu thứ 3 của Aoki, Neon Future II. Đĩa đơn có sẵn để đặt mua trước trên Amazon.com. Đĩa đơn ra mắt trên Twitch vào ngày 13 tháng 4 năm 2015. Nó được phát hành làm đĩa đơn thứ 2 từ Neon Future II vào ngày 14 tháng 4 năm 2015.

Hoàn cảnh và quảng bá
So với Neon Future I chứa nhiều bài hát theo chủ đề tiệc tùng hay phong cách nhún nhảy hơn, Neon Future II thì lại được cho là sẽ thể hiện khía cạnh "đen tối" và "cảm xúc" hơn.  Nó bao gồm bài hát "Darker Than Blood" với sự tham gia của Linkin Park. Bài hát này là lần hợp tác thứ 2 của họ. Bài hát hợp tác đầu tiên của họ là "A Light That Never Comes" nằm trong album remix thứ 2 của Linkin Park, Recharged. Bài hát được tiết lộ lần đầu tiên trong một cuộc phỏng vấn với Billboard, và được phát hành làm đĩa đơn thứ 2 của album vào ngày 14 tháng 4 năm 2015. Theo Aoki, bài hát đã được hoàn thiện từ năm 2012 và Mike Shinoda đã viết lại lời bài hát gốc của Aoki để chúng trở nên u ám hơn, vì Shinoda nghĩ rằng lời bài hát gốc của Aoki "quá hạnh phúc". Sau khi phát hành bài hát, album có sẵn để đặt mua trước trên iTunes.

Giới phê bình đón nhận
Các nhà phê bình chủ yếu so sánh bài hát với sản phẩm hợp tác trước đó của họ, "A Light That Never Comes". Dance Charts, một trang web âm nhạc khiêu vũ của Đức, đã đưa ra phản hồi tích cực cho bài hát và tuyên bố rằng bài hát sẽ xếp hạng cao hơn so với lần hợp tác trước của họ, nói rằng: "sự pha trộn của các yếu tố khác nhau khá tốt trong Darker Than Blood. Tuy nhiên, bài này rõ ràng là nhắm đến khán giả đại chúng và nghe radio. Dẫu vậy, Darker Than Blood vẫn được yêu thích hơn A Light That Never Comes. Có lẽ bài này đã đạt thành công tương đương."  Trong một bài đánh giá trái chiều hơn, Direct Lyrics đã chỉ trích bài hát rằng: "Thật tiếc khi tất cả sự cuồng nhiệt của Chester đều bị che lấp bởi beat nhạc EDM thương mại của Steve Aoki. Điều này là không đúng, mặc dù đằng nào tôi cũng có thể sẽ 'chịu thua và nhún nhảy' trước Darker Than Blood tại một club."

Video âm nhạc
Quá trình sản xuất và quay MV của ca khúc đã được hoàn thành vào ngày 9 tháng 4 năm 2015. Hình ảnh của video đã được tiết lộ trên trang Instagram của Aoki và Mike Shinoda. Video âm nhạc có sự tham gia của Mike Shinoda từ Linkin Park cùng với Steve Aoki. Chủ đề của video là giải cứu thế giới khỏi tương lai. Aoki giải thích rằng, "Một số ý tưởng [khoa học viễn tưởng] này thực sự là những điều đã được tiên liệu sẽ xảy ra trong cuộc đời của chúng ta."  Một video ca từ hỗ trợ đĩa đơn đã được phát hành vào ngày phát hành đĩa đơn tiếp theo.

Đoạn phim diễn ra vào năm 2052, thời kỳ khi một loại virus đã lây nhiễm gần như toàn bộ dân số thế giới. Shinoda và Aoki đóng vai các nhà khoa học làm việc tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, những người đang cố gắng tạo ra một loại huyết thanh có hy vọng chữa khỏi bệnh nhiễm trùng. Cho đến nay họ vẫn chưa thành công, vì các huyết thanh họ đang thử nghiệm trên bệnh nhân (những người thực sự là người mang virus không có triệu chứng) cho thấy không có tác dụng. Xen kẽ với những cảnh này cũng mô tả một cậu bé (tên được tiết lộ là Steven A, và có hình xăm giống hệt Aoki ở cuối video) đang cố gắng tìm kiếm tòa nhà Trung tâm bằng cách lần theo một bản đồ nguệch ngoạc, trong khi bị truy đuổi bởi một số thây ma. Cậu ấy đã xoay sở để đến được trung tâm một cách an toàn. Cậu ta được đưa vào phòng thí nghiệm nơi các nhà khoa học đang làm việc, trong khi Shinoda và Aoki cố gắng phát triển thêm một loại huyết thanh khác. Tuy nhiên, lần này, loại huyết thanh mà họ phát minh đã hoạt động thành công trên cậu bé, và cậu đã được chữa khỏi vi-rút. Khi các nhà khoa học, Shinoda và Aoki ăn mừng thành công của họ, một màn hình đồ họa được hiển thị, cho thấy số người sống sót được chữa khỏi đang tăng với tốc độ cực nhanh.

Danh sách ca khúc

Nhân sự

 Steve Aoki - lập trình, sản xuất

Linkin Park

 Chester Bennington - ca sĩ chính
 Rob Bourdon - trống
 Brad Delson - guitar chính, hát bè
 Dave "Phoenix" Farrell - bass, hát bè
 Joe Hahn ("Mr. Hahn") - bàn xoay, sampling, lập trình, hát bè
 Mike Shinoda - ca sĩ, guitar đệm, đàn organ, piano, synthesizer

Xếp hạng

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Bài hát sáng tác bởi Mike Shinoda
Bài hát năm 2014
Đĩa đơn năm 2015
Bài hát của Linkin Park
Bài hát sáng tác bởi Chester Bennington
Bài hát sáng tác bởi Steve Aoki
Bài hát electronic rock
Bài hát của Steve Aoki


title: Copris scorpio

text:
Copris scorpio là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Copris


title: Âm vị học tiếng Mã Lai

text:
Bài viết này về âm vị học tiếng Mã Lai (Ngôn ngữ Malaysia và Bruneian) dựa trên cách phát âm tiếng Mã Lai chuẩn (ngôn ngữ chính thức của Brunei, Singapore, Malaysia (dưới tên tiếng Malaysia)) và tiếng Indonesia (ngôn ngữ chính thức của Indonesia).

Phụ âm
Phụ âm tiếng Mã Lai chuẩn cũng như tiếng Indonesia được thể hiện trong bảng dưới. Những phụ âm chỉ có trong từ mượn, chủ yếu là tiếng Ả Rập và tiếng Anh, nằm trong ngoặc tròn. Có nghiên cứu liệt kê 19 "phụ âm chính" tiếng Mã Lai, gồm 18 âm không nằm trong ngoặc tròn bên dưới cũng như âm tắc thanh hầu .

Ghi chú phép chính tả:
  được viết là  trước nguyên âm,  trước  và
  viết là
 âm tắc thanh hầu  được đại diện bởi  cuối từ hay dấu
  viết là
  viết là
  viết là
  viết là
  viết là
  viết là
  viết là , hệt như âm  và chỉ có mặt trong từ mượn tiếng Ả Rập mang âm . Do hai âm này không được phân biệt khi viết, người nói phải tự ghi nhớ từ có âm .
  được viết là , hệt như âm  và chỉ có mặt trong từ mượn tiếng Ả Rập mang âm . Do hai âm này không được phân biệt khi viết, người nói phải tự ghi nhớ từ có âm . Trước đây (trước 1972), âm  được viết là  trong tiếng Mã Lai chuẩn (không phải tiếng Indonesia).

Ghi chú ngữ âm
 , ,  không bật hơi, giống trong các ngôn ngữ Rôman. Ở vị trí cuối từ, chúng là âm không hơi, và âm  thường phát âm thành âm tắc thanh hầu ở từ vựng bản địa. Không có hiện tượng liason.
  được phát âm rõ ràng giữa hai nguyên âm giống nhau, như trong Pahang. Ở vị trí khác có được đọc nhẹ và hay mất đi, như trong hutan ~ utan ('rừng'), sahut ~ saut ('trả lời'). Ngoại lệ là những âm  trong từ mượn tiếng Ả Rập như hakim ('thẩm phán').
  biến thiên đáng kể theo phương ngữ.
 , , , và  chỉ có trong từ mượn. Một số người nói đọc  trong từ mượn thành , còn lại đọc thành .  là tha âm của  trước phụ âm hữu thanh.

Từ mượn tiếng Ả Rập:
 Với người biết tiếng Ả Rập, họ có thể phát âm những âm này chính xác. Nếu không, có xu hướng thay chúng bằng những âm khác.

Sự đồng hóa âm mũi
Một điểm quan trọng trong phái sinh động từ và danh từ tiếng Mã Lai là sự đồng hóa phụ âm mũi ở cuối tiền tố meng-  và peng- .

Âm mũi cuối tiền tố bị lược bỏ trước âm sonorant (âm mũi , âm lỏng , âm tiếp cận ). Nó đồng hóa trước phụ âm obstruent: trở thành  trước âm môi , thành  trước âm chân răng , thành  trước  và . Nó giữ nguyên là  trước các âm khác (âm ngạc mềm , âm thanh hầu , và nguyên âm).

Những ví dụ dưới đây cho thấy biến đổi của meng-:

Nguyên âm
Tiếng Mã Lai chuẩn và tiếng Indonesia thường được cho là có sáu nguyên âm. Sáu nguyên âm này được thể hiện trong bảng dưới. Tuy nhiên, có phân tích cho thêm nguyên âm khác, thường là  và .

Chú thích

Tài liệu

Tiếng Mã Lai


title: Brachyglossina uniformis

text:
Brachyglossina uniformis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Brachyglossina


title: Danh sách tập phim Criminal Minds

text:
Criminal Minds là một bộ phim truyền hình về cảnh sát lần đầu phát sóng trên đài CBS vào ngày 22 tháng 9 năm 2005. Bộ phim theo một nhóm các chuyên gia phân tích tội phạm từ Đơn vị Phân tích Hành vi (BAU) của FBI có trụ sở ở Quantico, Virginia. BAU là một phần của Trung tâm Quốc gia về Phân tích Tội phạm Bạo lực FBI. Bộ phim khác với nhiều bộ phim truyện cảnh sát khác từ việc tập trung vào phân tích tội phạm, được gọi là unsub hay "unknown subject" (đối tượng chưa biết), hơn là tội phạm. Bộ phim có các đặc vụ Tiến sĩ Spencer Reid, Jennifer "JJ" Jareau, Penelope Garcia, Emily Prentiss, David Rossi, Tiến sĩ Tara Lewis, Luke Alvez, và Matt Simmons làm việc phân tích unsub. Các nhân vật cũ là Elle Greenaway, Jason Gideon, Jordan Todd, Ashley Seaver, Tiến sĩ Alex Blake, Kate Callahan, Derek Morgan, Aaron Hotchner và Stephen Walker.

Vào ngày 10 tháng 1 năm 2019, CBS gia hạn cho phim mùa mười năm và cuối gồm 10 tập. Mùa bắt đầu phát sóng vào ngày 8 tháng 1 năm 2020. Năm 2021, Paramount+ thông báo Criminal Minds sẽ trở lại với mùa mười sáu tựa đề Criminal Minds: Evolution gồm 10 tập bắt đầu từ ngày 24 tháng 11 năm 2022.

Tổng quan bộ phim

Các tập phim

Mùa 1 (2005–06)

Mùa 2 (2006–07)

Mùa 3 (2007–08)

Mùa 4 (2008–09)

Mùa 5 (2009–10)

Mùa 6 (2010–11)

Mùa 7 (2011–12)

Mùa 8 (2012–13)

Mùa 9 (2013–14)

Mùa 10 (2014–15)

Mùa 11 (2015–16)

Mùa 12 (2016–17)

Mùa 13 (2017–18)

Mùa 14 (2018–19)

Mùa 15 (2020)

Mùa 16: Evolution (2022–23)

Mùa 17

Phát hành băng đĩa

Tham khảo

Criminal Minds
Criminal Minds

it:Criminal Minds#Episodi


title: Bryndzové halušky

text:
Bryndzové Halušky (nghĩa là khoai tây viên với pho mát cừu bryndza và thịt muối) là một trong những món ăn quốc gia của Slovakia. Món ăn này bao gồm halušky (khoai tây nhào luộc giống gnocchi) và bryndza (một loại pho mát cừu mềm), tùy chọn có thể rắc thêm với mỡ/thịt muối lợn xông khói.

Theo truyền thống người ta uống Žinčica với món này. Có một lễ hội Bryndzové Halušky hàng năm ở Turecká mà trong đó có một cuộc thi ăn.

Hình ảnh

Tham khảo

Món ăn với pho mát
Món ăn khoai tây
Ẩm thực Slovakia
Món ăn quốc gia


title: Pedaria durandi

text:
Pedaria durandi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Pedaria


title: Zebronia minoralis

text:
Zebronia minoralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zebronia


title: Usman Pribadi

text:
Usman Pribadi (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu cho Persita Tangerang ở Liga Indonesia Premier Division.

Thống kê câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1983
Thủ môn bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Indonesia
Cầu thủ bóng đá Liga 1 (Indonesia)
Cầu thủ Deltras Sidoarjo
Cầu thủ bóng đá Bali United F.C.
Cầu thủ bóng đá Gresik United
Cầu thủ PSDS Deli Serdang
Cầu thủ PSMS Medan


title: Độ hiện của gen

text:
nhỏ|F1 có kiểu gen như nhau, nhưng độ biểu hiện màu khác nhau.
Độ hiện của gen là mức độ biểu hiện ra kiểu hình của một gen xác định, khi gen đó đã thấm hoàn toàn., ,

Minh hoạ khái niệm

 Ví dụ 1: Màu hạt của một loài cây giả định do alen trội hoàn toàn C (color) quy định, phép lai P = CC x cc sinh ra 100% số cá thể F1 đều là thể dị hợp Cc, đều có màu nhưng sắc của các hạt F1 không biểu hiện ở mức độ giống nhau hoàn toàn: có hạt sẫm, có hạt màu nhạt (xem hình minh hoạ).
 Ví dụ 2: Ở một nòi chó, alen SP quy định những đốm màu trên bộ lông, nhưng các cá thể cùng một kiểu gen lại có tới 10 dạng đốm lông khác nhau về kích thước mỗi đốm (khoang) như kết quả nghiên cứu của Giorgio Schreiber từ năm 1930 ("Di truyền màu lông ở chó" - Tạp chí Heredity 9, 1930).
 Ví dụ 3: Sự cảm nhận được vị đắng của chất phenylthiocarbamide (PTC) ở người do 1 gen xác định. Tuy nhiên, có người mang alen này chỉ nhận thấy chất PTC là đắng khi nếm thử dung dịch có nồng độ PTC là 1.300 mg/l, còn có những người đã nhận thấy PTC rất đắng ở nồng độ thấp hơn tới 8000 lần (0,16 mg/l).

Nội dung khái niệm

 Thuật ngữ này trong tiếng Anh gọi là: expressivity, đã được dịch là "độ hiện" hoặc "độ biểu hiện".,  Thuật ngữ này được cho là đề xuất  của nhà Di truyền học Nga Никола́й Влади́мирович Тимофе́ев-Ресо́вский (tiếng Việt: /ti-mô-phê-ep rê-xôp-ski/) vào những năm 1925 - 1930.
 Để phân biệt với nhiều khái niệm cùng có tên "độ hiện" có thể gặp ở các ngành khoa học, kĩ thuật khác, thì khái niệm này thường ghi đầy đủ như trong tiếng Anh là "expressivity genetics", hay trong tiếng Pháp là "génétique expressivité"... đã được dịch là độ hiện gen hoặc độ biểu hiện của gen. Khái niệm này thường được gọi tắt là độ hiện.
 Như vậy, trong trường hợp này, kiểu gen của sinh vật chỉ tạo ra "tiềm năng" biểu hiện tính trạng, còn mức độ biểu hiện tiềm năng mà sinh vật đó có ra kiểu hình như thế nào còn phụ thuộc vào độ hiện nói trên, đồng thời, kết quả biểu hiện này còn phụ thuộc vào tác động của môi trường.

Chú ý

 Độ hiện của gen không phải là mức phản ứng, mặc dù nó thường liên quan đến tác động của ngoại cảnh.
 Có tính trạng có độ hiện ổn định suốt đời, như màu mắt và nhóm máu ở người. Ngược lại, có tính trạng có độ hiện thay đổi trong đời cá thể.
 Độ hiện của gen có thể đo được trong các trường hợp cần thiết. Trong di truyền y học, độ hiện của một bệnh di truyền là các biểu hiện lâm sàng của người bị bệnh (nói nôm na là bệnh nhẹ hay nặng) và có thể đo được qua các chỉ tiêu y học. Ví dụ như một kiểu gen có liên quan đến sự phát triển của suy tim, thì độ hiện được biểu thị bằng tỉ lệ hiệu suất tim ở người bệnh đó so với người khác. Hoặc ở các ví dụ nói trên (ví dụ 1, 2 và 3) có thể "định tính" bằng cách so sánh. Tuy nhiên các số liệu này chỉ có kết quả tương đối.
 Độ hiện của gen khác với độ thấm của gen, mặc dù chúng thường liên quan với nhau (xem thêm ở trang: độ thấm của gen).
Độ hiện có liên quan tới bản chất lô-cut gen. Chẳng hạn: các đặc điểm của hội chứng Marfan rất khác nhau, nhưng tất cả những người mắc hội chứng này đều có đột biến trội ở lô-cut gen mã hóa fibrillin 1 (FBN1 gene). Sự khác nhau này do vị trí của đột biến trong gen FBN1 có khác nhau trong chuỗi pôlinuclêôtit của gen.

Nguồn trích dẫn

Sinh học
Di truyền học
Di truyền học quần thể
Di truyền học cổ điển


title: Chứng phô dâm

text:
Chứng phô dâm (Exhibitionism) là hành động phơi bày bộ phận kín đáo (vùng kín) của một người ở nơi công cộng hoặc bán công khai ví dụ như phô ngực, phô mông, bộ phận sinh dục, đây là ý thích đưa bộ phận sinh dục ra để người khác, đặc biệt là người khác giới nhìn thấy. Việc phơi bày này có thể phát sinh từ mong muốn hoặc sự thôi thúc phơi bày bản thân theo cách như vậy trước các nhóm bạn bè hoặc người quen, hoặc với người lạ để giải trí hoặc thỏa mãn tình dục của người phơi bày, hoặc để gây sốc cho người ngoài cuộc. Nếu việc khoe thân tiếp xúc với một đối tác thân mật thường không được coi là chứng phô dâm. Theo luật, hành vi phơi bày khoe thân có thể được gọi là hành vi phơi bày khiếm nhã lộ liễu, "lộ hàng" hoặc các cách diễn đạt khác. Chứng phô dâm của phụ nữ đã được ghi lại từ thời cổ đại, thường là trong bối cảnh phụ nữ khiến các nhóm nam giới xấu hổ khi thực hiện hoặc xúi giục họ thực hiện một số hành động công khai.

Đại cương
Những người bị chứng phô dâm thường có có khuynh hướng chủ động để lộ bộ phận sinh dục tại những nơi công cộng hoặc bán công cộng, đồng thời cảm thấy hứng thú khi thực hiện kiểu hành động này. Một trường hợp có vẻ là chủ nghĩa phô trương theo nghĩa lâm sàng đã được ghi lại trong một báo cáo của Ủy ban chống báng bổ ở Venice năm 1550 Bác sĩ tâm thần người Pháp Charles Lasègue là người đầu tiên sáng tạo và sử dụng thuật ngữ exhibitionism vào năm 1877. Thuật ngữ này nhanh chóng được sử dụng rộng rãi và không có thay đổi đáng kể nào về mô tả cho đến nay. Ngoài ra, chẩn đoán DSM-5 cũng liệt kê triệu chứng của người mắc chứng rối loạn phô dâm như thích thú trong việc phô bày bản thân họ với người trưởng thành không đồng thuận với hành vi này, với trẻ em chưa dậy thì hoặc với cả hai.

Theo Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần, Phiên bản Thứ năm (DSM-5), nếu một người có sở thích tình dục phô bày thực hiện các hành vi tương tự với người mà không đồng ý với loại hình quan hệ này, thì họ được chẩn đoán mắc rối loạn phô dâm (exhibitionistic disorder). Quyển Cẩm nang cũng tuyên bố rằng tỷ lệ mắc chứng rối loạn này ở nam giới là từ 2-4%, trong khi đó tình trạng này ở phụ nữ là ít hơn đáng kể. Ngoài ra, trong một cuộc khảo sát ở Thụy Điển cũng cho ra kết quả rằng: 2,1% phụ nữ và 4,1% nam giới thừa nhận rằng họ bị kích thích tình dục khi thấy hoặc có tiếp xúc với bộ phận sinh dục của người lạ. Hai thuật ngữ này đều ám chỉ hai kiểu người có thể song hành cùng nhau trong các hoạt động tình dục. Lasègue tin rằng phái mạnh là giới tính có xu hướng gặp phải hội chứng phô bày vùng kín phổ biến hơn nữ giới. Voyeurism (thị dâm) là từ để ám chỉ những người bị kích thích tình dục, có hứng thú tình dục khi nhìn thấy một ai đấy khỏa thân hoặc thực hiện các hoạt động tình dục, người bị phô dâm sẽ thích thú với sự có mặt của người thị dâm, cũng giống như người bạo dâm với người khổ dâm trong BDSM.

Biểu hiện
Những biểu hiện cụ thể của chứng phô dâm là:

 Anasyrma (vén váy): Việc vén khi không mặc đồ lót nhằm để lộ bộ phận sinh dục.
 Candaulism (khoe bạn tình): Hành động một người khoe khoang bạn tình của họ một cách khiêu khích, gợi dục.
 Flashing (phanh ngực/vén áo ngực): việc vén hoặc kéo áo nhằm khoe ngực của phụ nữ, hoặc tiếp xúc giữa bộ phận sinh dục của nam và nữ giới theo cách tương tự.
 Mooning (phô mông): Hành động khoe mông trần bằng việc vén áo hoặc tụt đồ lót xuống. Hành động này cũng thường được dùng trong những trường hợp hài hước, móc mỉa (trẩy mông) hoặc để bày tỏ sự không đồng ý.
 Martymachlia: Một chứng lệch lạc tình dục (paraphilia), liên quan đến sự hấp dẫn tình dục khi được người khác chứng kiến hoạt động quan hệ tình dục.
 Reflectoporn: Sử dụng gương hoặc hình ảnh phản chiếu, đồng thời chụp hoặc quay lại bản thân cởi trần và đăng lên trên các diễn đàn, mạng xã hội.
 Streaking (khỏa thân lông nhông): chỉ về hành vi chạy long nhong tại nơi công cộng mà không mặc đồ, với mục đích để đùa cợt, thách thức hoặc bày tỏ sự phản đối.
 Sexting (tin nhắm gạ gẫm): sử dụng các hình thức nhắn tin để gửi các tin nhắn, hình ảnh hoặc video liên quan đến tình dục.
 Telephone scatologia (cuộc gọi tục tĩu hay làm tình quan điện thoại): thực hiện những cuộc gọi mang tính gạ gẫm, kích thích tình dục tới những người lạ. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng hành động này chỉ là một biến tính của chứng phô dâm, dù cho không sự hiện diện vật chất của người thực hiện hành vi này.

Chú thích

Bệnh
Khỏa thân


title: Komarów-Osada

text:
Komarów-Osada  là một ngôi làng ở Zamość, Lublin Voivodeship, ở miền đông Ba Lan. Đó là khu vực hành chính của Gmina Komarów-Osada. Nó nằm cách khoảng  về phía đông nam của Zamość và  về phía đông nam của thủ phủ khu vực Lublin.

Lịch sử
Vào ngày 31 tháng 8 năm 1920, ngôi làng là nơi diễn ra Trận chiến Komarów, một trong những trận chiến quan trọng nhất của Chiến tranh Xô-viết. Đó là trận chiến kỵ binh lớn nhất trong lịch sử chiến tranh kể từ năm 1813, trận chiến lớn cuối cùng có ý nghĩa trong đó kỵ binh được sử dụng làm lực lượng chính. Cuối cùng, quân Ba Lan đã giành được chiến thắng quyết định.

Trước chiến tranh, ngôi làng có khoảng 1.752 cư dân Do Thái trong số 2.895. Vào tháng 9 năm 1941, có 3.000 người Do Thái ở Komarow, trong số đó có những người bị trục xuất khỏi các thị trấn khác. Người Do Thái bị cưỡng bức lao động: xây dựng đường, xưởng cưa, căn cứ quân sự Luftwaffe. Vào tháng 6 năm 1942, khu tập trung Do Thái được thành lập. Vào ngày 5 tháng 10 năm 1942, 50 thanh niên nam nữ đã bị một đơn vị Gestapo xử tử. Từ ngày 15 đến 31 tháng 10 năm 1942, trong cuộc thanh trừng khu tập trung Do Thái, 2.500 người Do Thái đã bị xử tử. 5.000 người Do Thái chủ yếu từ vùng Zamosc đã bị trục xuất đến các trại hủy diệt Bełżec và Sobibor.

Tham khảo

Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Làng Ba Lan


title: Spargania luctuata

text:
Spargania luctuata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Spargania
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Alamis albicincta

text:
Alamis albicincta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alamis


title: Eupsilia sodalis

text:
Eupsilia sodalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eupsilia


title: Micraxylia distalis

text:
Micraxylia distalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Micraxylia


title: Katharina xứ Luxembourg

text:
Katharina của Luxembourg hay Katharina xứ Bohemia (, ; 19 tháng 8 năm 1342 – 26 tháng 4 năm 1395) là phu nhân của Brandenburg, và là con gái thứ hai của Hoàng đế La Mã thần thánh Karl IV và Blanche của Valois, con gái vua Philip VI nước Pháp.

Katharina sinh ngày 19 tháng 8 năm 1342, là con thứ ba và là con gái thứ hai của Karl IV, Hoàng đế La Mã thần thánh, và người vợ đầu tiên của ông, Blanche xứ Valois. Vào ngày 13 tháng 7 năm 1356, Catherine kết hôn với Rudolf IV, Công tước Áo. Cuộc hôn nhân này là một cuộc hôn nhân chính trị và được cha cô sắp xếp để làm hòa với Áo. Rudolph mất sau chín năm kết hôn mà không có con.

Vào ngày 19 tháng 3 năm 1366, Katharina kết hôn với Otto V, Công tước xứ Bavaria.

Vương nữ Bohemia
Vương nữ
Hoàng nữ
Sinh năm 1342
Mất năm 1395
Nhà Luxembourg


title: Định lý Ehrenfest

text:
Định lý Ehrenfest, được đặt tên theo nhà vật lý học người Áo đến từ trường Đại học Leiden Paul Ehrenfest, thể hiện mối quan hệ của đạo hàm theo thời gian của giá trị kì vọng của vị trí (x) với giá trị kỳ vọng của động lượng (p); và giá trị kỳ vọng của động lượng với giá trị kì vọng của lực  của một hạt với khối lượng rất lớn và chuyển động trong trường thế năng vô hướng:

Nói một cách không chặt chẽ, thì ta có thể hiểu rằng "giá trị kì vọng trong cơ học lượng tử tuân theo phương trình chuyển động cổ điển của Newton". (Phát biểu này cần một vài điều kiện, xem.)
Định lý Ehrenfest là trường hợp đặc biệt của mối quan hệ tổng quát hơn giữa giá trị kì vọng của một toán tử lượng tử bất kì, giá trị kì vọng của giao hoán tử của toán tử đó với toán tử Hamiltonian của hệ.

Trong đó  là một toán tử lượng tử nào đó và  là giá trị kì vọng của nó. Định lý tổng quát này thực ra không phải do Ehrenfest phát hiện mà do Werner Heisenberg.

Điều này khá hiển nhiên theo quan điểm của Heisenberg trong cơ học lượng tử, mà ở đó, đây chỉ là giá trị kì vọng của phương trình chuyển động Heisenberg. Điều này cung cấp thêm minh chứng toán học cho nguyên tắc tương ứng (correspondence principle).

Lý do là định lý Ehrenfest có liên quan chặt chẽ với định lý Liouville trong cơ học Hamilton, liên quan tới ngoặc Poisson (Poisson bracket) thay vì giao hoán tử. Nguyên tắc ngón tay cái của Dirac chỉ ra rằng mệnh đề trong cơ học lượng tử mà có liên quan tới giao hoán tử thì tương ứng với mệnh đề trong cơ học cổ điển với giao hoán tử khi đó được thay thế bằng ngoặc Poisson nhân với . Điều này làm cho giá trị kì vọng của toán tử tuân theo phương trình chuyển động cổ điển biết rằng toán tử Hamiltonian ở trạng thái toàn phương tọa độ và động lượng. Mặt khác, phương trình này vẫn gần đúng với điều kiện dao động nhỏ.

Chứng minh từ phương trình Schrödinger
Giả sử một vài hệ đang được biểu diễn bởi một trạng thái lượng tử . Nếu ta muốn tìm đạo hàm tức thời theo thời gian của giá trị kì vọng của , thì bằng định nghĩa ta có:

Đó là khi ta tích phân trên toàn miền không gian. Nếu ta áp dụng phương trình Schrödinger equation thì:

Bằng cách lấy liên hợp phức ta thu được:

Chú ý rằng , vì toán tử Hamiltonian là một toán tử Hermite. Thay vào ta có:

Thường thì(không phải luôn luôn) toán tử  độc lập so với thời gian, nên đạo hàm của nó bằng 0 và ta có thể bỏ qua thành phần cuối cùng.

Chứng mình từ phương trình Heisenberg
Theo quan điểm của Heisenberg, kết quả thu được là tầm thường. Quan điểm của Heisenberg chuyển dự phụ thuộc thời gian của hệ sang cho toán tử thay vì các vector trạng thái. Bắt đầu với phương trình Heisenberg

Ta có thể dễ dàng thu được định lý Ehrenfest bằng cách chiếu phương trình Heisenberg lên  từ bên phải và  từ bên trái, hoặc lấy giá trị kì vọng, vì thế

Ta có thể lấy  ra khỏi thành phần đầu tiên ví vector trạng thái không còn phụ thuộc vào thời gian, do đó

Ví dụ tổng quát
Giá trị kì vọng trong định lý cũng rất giống với quan điểm của Schrödinger picture. Với mọi ví dụ tổng quát cho hạt rất lớn chuyển động với trường thế vô hướng thì hàm Hamiltonian chỉ đơn giản là

trong đó  là vị trí của hạt.

Giả sử ta muốn biết sự thay đổi tức thời của động lượng . Dùng định lý Ehrenfest, ta có:

Vì toán tử  tương tác với chính nó và không phụ thuộc vào thời gian. Thay  bởi  trong vế phải ta có

Áp dụng quy tắc nhân vào thành phần thứ 2 ta có:

Nhưng ta nhận ra rằng kết quả này giống với định luật II Newton. Đây là một ví dụ của nguyên tắc tương ứng (correspondence principle): kết quả thể hiện định luật II Newton trong trượng hợp có rất nhiều trạng thái kích thích trong hàm sóng mà sự chuyển động được tính bằng giá trị kì vọng của một hạt cổ điển.

Tương tự ta có thể thu được sự thay đổi tức thời của giá trị kì vọng của vị trí.

Kết quả lại một lần nữa giống với phương trình cổ điển.

Cách thu được phương trình Schrödinger từ định lý Ehrenfest
Theo như trên thì định lý Ehrenfest là hệ quả của phương trình Schrödinger. Tuy nhiên, điều ngược lại cũng đúng: phương trình Schrödinger có thể rút ra được từ định lý Ehrenfest. Ta bắt đầu từ

Áp dụng quy tắc nhân ta có

Thay thế một hệ quả của đinh lý Stone(Stone's theorem)

Trong đó  là một hằng số chuẩn hóa để cân bằng chiều. Vì những thành phần này phải tồn tại với mọi trạng thái ban đầu, giá trị trung bình có thể bị giảm xuống và hệ phương trình các giao hoán tử cho nguồn chuyển động chưa biết  được tạo ra

Giả sử rằng tọa độ và động lương quan sát được tuân theo "quan hệ giao hoán kinh điển"(canonical commutation relation) . Cho , phương trình giao hoán tử có thể chuyển thành phương trình vi phân

Mà kết quả thu được giống với quan điểm lượng tử của Hamilton(Hamiltonian quantum)

Phương trình Schrödinger thu được từ định lý Ehrenfest bằng cách giả sử rằng tọa độ và động lương quan sát được tuân theo "quan hệ giao hoán kinh điển". Nếu giả sử tọa độ và động lượng là giao hoán tử thì với cách tính tương tự ta có cơ học cổ điển của Koopman-von Neuman(Koopman–von Neumann classical mechanics). Do đó, kết quả thu được và cơ học cổ điển của Koopman-von Neuman derivation of the Koopman–von Neumann mechanics cho rằng sự khác nhau thiết yếu giữa cơ học lượng tử và cơ học cổ điển thu hẹp lại còn chỉ là giá trị của giao hoán tử .

Tham khảo

Cơ học lượng tử
Vật lý toán học


title: Tam phản Ngũ phản

text:
Chiến dịch Tam phản (1951) và Chiến dịch Ngũ phản (1952) () là phong trào cải cách được khởi xướng bởi Mao Trạch Đông sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vài năm, chiến dịch là nỗ lực nhằm loại bỏ nạn tham nhũng và những mối nguy hại với đất nước khỏi thành phố. Kết quả là sau hai chiến dịch, quyền lực của Mao Trạch Đông được củng cố, các nhà tư sản và các đối thủ chính trị gần như bị loại bỏ, đặc biệt là giới tài phiệt.

Chiến dịch Tam phản
Chiến dịch Tam phản được phát động ở Mãn Châu cuối năm 1951. Chiến dịch nhằm vào Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, những người từng là Đảng viên Quốc Dân Đảng và các quan chức không phải là Đảng viên.

Chiến dịch Tam phản chống:
 tham nhũng (反贪污 phản tham ô)
 lãng phí  (反浪费 phản lãng phí)
 quan liêu (反官僚主义 phản quan liêu chủ nghĩa)

Chiến dịch Ngũ phản
Chiến dịch Ngũ phản được phát động tháng 1/1952. Chiến dịch được phát động nhằm vào giới tư sản. Đảng Cộng sản đưa ra những quy định khá chung chung về những người bị quy kết, và trở thành cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản toàn quốc.  Đặng Tiểu Bình cảnh báo người dân "không nên bị mua chuộc bởi ý nghĩ của bọn tư sản".

Chiến dịch Ngũ phản chống:
 hối lộ (反行贿 phản hành hối)
 trộm cắp tài sản nhà nước (反盗骗国家财产 phản đạo phiến quốc gia tài sản)
 trốn thuế (反偷税漏税 phản thâu thuế lậu thuế)
 lừa đảo với các hợp đồng của chính quyền (反偷工减料 phản thông công giảm liệu)
 ăn cắp thông tin kinh tế nhà nước (反盗窃国家经济情报 phản đạo thiết quốc gia kinh tế tình báo).

Ước tính khoảng 20.000 công chức và 6.000 người được đào tạo bắt đầu điều tra về các hoạt động kinh doanh của công dân. Các phương tiện truyền thông khuyến khích tuân thủ các chính sách của chính phủ. Có tới 15.000 người tuyên truyền được đào tạo để làm việc tại Thượng Hải cuối năm 1951.  Đến tháng 2/1952, các cuộc diễu hành chống chủ nghĩa tư bản đã tới tận cửa nhà của các lãnh đạo doanh nghiệp. Tạo sức ép khủng khiếp. Thượng Hải thành lập các cơ sở tiếp nhận thông tin chỉ trích từ nhân viên. Có đến 18.000 lá thư vào tuần đầu tiên trong tháng 2/1952, và 210.000 lá thư cuối tháng đầu tiên. Công chức đảng viên cũng tham gia cuộc chỉ trích. Một số công ty lớn tự nguyện thực hiện 1.000 lời thú tội mỗi ngày để bảo vệ mình khỏi chính quyền.  Ví dụ điển hình là chủ sở hữu công ty Đại Hoa, ban đầu đã tự thú kiếm được 50 triệu nhân dân tệ bất hợp pháp, sau đó bị nhân viên chỉ trích buộc phải thừa nhận 2 tỷ tệ.
Kết quả
Các nạn nhân trong chiến dịch cảm thấy kinh hãi và bị làm nhục; một số bị xử tử, bị đưa tới các trại lao động. Mao Trạch Đông đã đánh giá "có lẽ chúng ta phải xử tử 10.000 đến vài chục nghìn kẻ tham ô trên toàn quốc thì mới giải quyết được vấn đề''". Chiến dịch Tam phản đi kèm với những hành động tàn bạo hơn như tra tấn, đánh đập. Tất cả đều có tội do tự thú hoặc bị ép buộc nhận tội đã phải nộp phạt cho chính quyền. Chiến dịch cũng khiến hàng trăm vụ tự tử (trực tiếp hoặc gián tiếp).

Cuối cùng, Đảng Cộng sản tuyên bố không bảo vệ doanh nghiệp tư nhân nữa và các nhà tư bản ở Trung Quốc sẽ không được đối xử tốt hơn so với ở nước ngoài. Chiến tranh Triều Tiên nổ ra, tạo ra một số cơ hội tại miền Bắc Trung Quốc, tạo ra một số nhà tư bản mới, sau đó tiếp tục bị chính quyền truy quét. Các nhà tư bản đã buộc vay tiền từ chính quyền để nộp phạt cho chính quyền, tạo ra mô hình tài chính phức tạp. Một số chiến dịch tiếp tục diễn ra trong những năm tiếp theo.

Tham khảo

Lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa


title: Nhiễm độc thủy ngân

text:
Ngộ độc thủy ngân hay Nhiễm độc thủy ngân là một dạng ngộ độc kim loại do tiếp xúc với thủy ngân. Các triệu chứng phụ thuộc vào loại, liều lượng, phương pháp và thời gian tiếp xúc. Chúng có thể bao gồm yếu cơ, phối hợp kém, tê ở tay và chân, nổi mẩn da, lo lắng, gặp vấn đề về trí nhớ, nói khó khăn, khó nghe hoặc gặp khó khăn khi nhìn. Phơi nhiễm mức độ cao với methyl thủy ngân được gọi là bệnh Minamata.  Phơi nhiễm methyl thủy ngân ở trẻ em có thể dẫn đến acrodynia (bệnh da hồng) trong đó da trở nên hồng và bong tróc.  Các biến chứng lâu dài có thể bao gồm các vấn đề về thận và giảm trí thông minh. Tác dụng của việc tiếp xúc với liều thấp trong thời gian dài với methylmercury là không rõ ràng.

Dạng thủy ngân gây nhiễm độc bao gồm kim loại, trạng thái hơi, muối và hợp chất hữu cơ.  Hầu hết các hình thức tiếp xúc là từ ăn cá, trám răng bằng hỗn hống, hoặc tiếp xúc tại nơi làm việc. Ở cá, những loài ở vị trí cao hơn trong chuỗi thức ăn thường có hàm lượng thủy ngân cao hơn.  Tuy ít phổ biến hơn, ngộ độc thủy ngân có thể xảy ra như một phương pháp tự tử. Các hoạt động của con người giải phóng thủy ngân vào môi trường bao gồm đốt than và khai thác vàng. Các phương thức xét nghiệm máu, nước tiểu và tóc cho thủy ngân đều có thể thực hiện nhưng kết quả của chúng không liên quan rõ ràng đến lượng thủy ngân đang tồn trữ trong cơ thể.

Phòng ngừa bao gồm ăn chế độ ăn ít thủy ngân, loại bỏ thủy ngân khỏi các thiết bị y tế và các thiết bị khác, xử lý thủy ngân đúng cách và không khai thác thêm thủy ngân. Ở những người bị ngộ độc cấp tính từ muối thủy ngân vô cơ, thải độc bằng axit dimercaptosuccinic (DMSA) hoặc dimercaptopropan sulfonat (DMPS) dường như cải thiện kết quả nếu được áp dụng điều trị trong vài giờ sau khi tiếp xúc.  Phương thức thải độc này áp dụng cho những người tiếp xúc lâu dài là không rõ ràng. Ở một số cộng đồng sống bằng nghề đánh bắt cá, tỷ lệ ngộ độc thủy ngân ở trẻ em đã lên tới 1,7 trên 100.

Dấu hiệu và triệu chứng
Triệu chứng phổ biến của ngộ độc thủy ngân bao gồm bệnh thần kinh ngoại vi, trình bày như dị cảm hoặc ngứa, rát, đau, hoặc thậm chí một cảm giác tương tự như các loài côn trùng nhỏ bò trên hoặc dưới da (formication); đổi màu da (da, đầu ngón tay và ngón chân  đỏ hồng); sưng; và bong da chết (bong tróc da).

Thủy ngân gây ức chế không thể đảo ngược các enzym phụ thuộc selen (xem bên dưới) và cũng có thể làm bất hoạt S -adenosyl-methionine, cần thiết cho quá trình dị hóa catecholamine bởi catechol-O-methyl transferase. Do cơ thể không có khả năng làm giảm catecholamine (ví dụ epinephrine), một người bị ngộ độc thủy ngân có thể bị ra mồ hôi nhiều, nhịp tim nhanh, tăng tiết nước bọt và tăng huyết áp.

Trẻ em bị ngộ độc có thể có má, mũi và môi đỏ hồng, rụng tóc, răng và móng, phát ban trong thời gian ngắn, yếu cơ và tăng độ nhạy cảm với ánh sáng. Các triệu chứng khác có thể bao gồm rối loạn chức năng thận (ví dụ Hội chứng Fanconi) hoặc các triệu chứng tâm thần kinh như mất khả năng cảm xúc, suy giảm trí nhớ hoặc mất ngủ.

Do đó, biểu hiện lâm sàng có thể giống với pheochromocytoma hoặc bệnh Kawasaki. Tróc vảy da (lột da) có thể xảy ra với ngộ độc thủy ngân nghiêm trọng khi tiếp xúc với thủy ngân ở dạng kim loại lỏng.

Nguyên nhân
Việc tiêu thụ cá cho đến nay là nguồn phơi nhiễm thủy ngân liên quan đến ăn uống đáng kể nhất ở người, mặc dù thực vật và gia súc cũng chứa thủy ngân do nồng độ sinh học của thủy ngân từ nước biển, nước ngọt, các trầm tích đại dương và hồ, đất và khí quyển, và do phóng đại sinh học bằng cách ăn các sinh vật có chứa thủy ngân khác. Phơi nhiễm với thủy ngân có thể xảy ra do hít phải không khí bị ô nhiễm, từ việc ăn thực phẩm có dư lượng thủy ngân trong quá trình chế biến, do tiếp xúc với hơi thủy ngân trong phục hồi răng bằng hỗn hống chứa thủy ngân, và do sử dụng hoặc thải bỏ thủy ngân và các vật thể chứa thủy ngân, ví dụ, sau khi đánh rơi các giọt thủy ngân nguyên tố hoặc thải bỏ đèn huỳnh quang không đúng cách.

Tất cả những chất trên, ngoại trừ thủy ngân lỏng nguyên tố, tạo ra độc tính hoặc tử vong với ít hơn một gam. Trạng thái oxy hóa bằng không của thủy ngân (Hg 0) tồn tại dưới dạng hơi hoặc là kim loại lỏng, trạng thái oxy hóa +1 của nó (Hg+) tồn tại dưới dạng muối vô cơ và trạng thái oxy hóa +2 của nó (Hg2+) có thể tạo thành muối vô cơ hoặc hợp chất hữu cơ.

Tiêu thụ thịt cá voi và cá heo, như thông lệ ở Nhật Bản, là một nguồn gây ngộ độc thủy ngân ở mức độ cao. Tetsuya Endo, giáo sư tại Đại học Khoa học Y tế Hokkaido, đã thử nghiệm thịt cá voi mua ở thị trấn đánh bắt cá Taiji và tìm thấy mức thủy ngân cao hơn 20 lần so với tiêu chuẩn chấp nhận được của Nhật Bản.

Các nguồn chất đốt do con người tạo ra, chẳng hạn như các nhà máy điện đốt than phát ra khoảng một nửa lượng thủy ngân có trong khí quyển, với các nguồn tự nhiên như núi lửa chịu trách nhiệm cho nửa còn lại. Ước tính hai phần ba thủy ngân do con người tạo ra đến từ quá trình đốt cháy cố định, chủ yếu là do đốt than. Các nguồn quan trọng khác do con người tạo ra bao gồm sản xuất vàng, sản xuất kim loại màu, sản xuất xi măng, xử lý chất thải, hỏa táng của con người, sản xuất xút, sản xuất gang và thép, sản xuất thủy ngân (chủ yếu để tạo ra pin) và đốt sinh khối.

Các công nhân hoạt động khai thác vàng độc lập nhỏ có nguy cơ ngộ độc thủy ngân cao hơn do các phương pháp chế biến thô sơ. Đây là mối nguy hiểm cho khai thác vàng thổ phỉ (galamsey) ở Ghana và các công nhân tương tự được gọi là orpailleurs ở các nước cộng đồng Pháp ngữ lân cận. Mặc dù không có ước tính chính thức nào về lực lượng lao động đã được đưa ra, nhưng các nhà quan sát tin rằng 20.000-50.000 người hoạt động như những công nhân khai thác vàng ở Ghana, trong đó bao gồm nhiều phụ nữ làm nghề bốc vác thuê. Các vấn đề tương tự tại các công ty khai thác vàng của Indonesia cũng đã được đề cập.

Một số hợp chất thủy ngân, đặc biệt là các hợp chất hữu cơ chứa thủy ngân, cũng có thể được hấp thụ dễ dàng thông qua tiếp xúc trực tiếp với da. Thủy ngân và các hợp chất của nó thường được sử dụng trong các phòng thí nghiệm hóa học, bệnh viện, phòng khám nha khoa và các cơ sở liên quan đến sản xuất các mặt hàng như bóng đèn huỳnh quang, pin và chất nổ.

Nhiều loại thuốc truyền thống, bao gồm cả thuốc Ayurveda và Y học cổ truyền Trung Quốc có chứa thủy ngân và các kim loại nặng khác.

Không có dữ liệu khoa học nào cho rằng các hợp chất thủy ngân trong chất bảo quản vắc-xin gây ra bệnh tự kỷ hoặc các triệu chứng của bệnh này.

Nguồn
Các hỗn hợp của thủy ngân có xu hướng độc hại hơn nhiều so với dạng thủy ngân nguyên tố hoặc muối thủy ngân. Những hợp chất này có liên quan đến việc gây tổn thương não và gan. Hợp chất thủy ngân nguy hiểm nhất, dimetyl thủy ngân, độc hại đến mức ngay cả khi chỉ một vài microlit đổ trên da, hoặc thậm chí trên găng tay cao su cũng có thể gây tử vong.

Methyl thủy ngân và các hợp chất hữu cơ chứa thủy ngân liên quan
Methyl thủy ngân là nguồn thủy ngân hữu cơ chính cho tất cả các cá nhân. Do tích lũy sinh học, nó hoạt động theo cách thông qua lưới thức ăn và do đó sinh khối, dẫn đến nồng độ cao trong quần thể của một số loài. Các loài cá săn mồi hàng đầu, như cá ngừ hoặc cá kiếm, thường được quan tâm nhiều hơn các loài nhỏ hơn. FDA Hoa Kỳ và EPA khuyên phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, cho con bú và trẻ nhỏ tránh hoàn toàn việc ăn cá kiếm, cá mập, cá thu vua và cá ngói từ vịnh Mexico, và hạn chế tiêu thụ cá ngừ vây dài ("cá ngừ trắng") không quá  mỗi tuần, và hạn chế ăn tất cả các loại cá và động vật có vỏ khác không quá  mỗi tuần.  Một đánh giá năm 2006 về những rủi ro và lợi ích của việc tiêu thụ cá, đã phát hiện ra rằng đối với người trưởng thành, lợi ích của một đến hai khẩu phần cá mỗi tuần lớn hơn những rủi ro, thậm chí (trừ một vài loài cá) đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và tránh tiêu thụ cá có thể dẫn đến tử vong do bệnh mạch vành dư thừa đáng kể và sự phát triển thần kinh dưới mức tối ưu ở trẻ em.

Khoảng thời gian giữa phơi nhiễm với methyl thủy ngân và sự xuất hiện của các triệu chứng trong các trường hợp ngộ độc ở người trưởng thành là dài. Khoảng thời gian tiềm ẩn dài nhất được ghi nhận là năm tháng sau một lần phơi nhiễm, trong trường hợp của Dartmouth (xem Lịch sử); các giai đoạn tiềm ẩn khác trong khoảng vài tuần đến vài tháng cũng đã được báo cáo. Không có lời giải thích cho thời gian tiềm ẩn dài này được biết đến. Khi triệu chứng đầu tiên xuất hiện, điển hình là dị cảm (ngứa ran hoặc tê ở da), nó được theo dõi nhanh chóng bởi các tác động nghiêm trọng hơn, đôi khi kết thúc bằng hôn mê và tử vong. Thiệt hại do ngộ dộc dường như được xác định bởi giá trị cực đại của thủy ngân, chứ không phải độ dài của thời gian phơi nhiễm.

Phơi nhiễm methyl thủy ngân trong thời kỳ mang thai của loài gặm nhấm, giai đoạn phát triển xấp xỉ mô hình phát triển thần kinh của con người trong hai kỳ ba tháng đầu tiên, có những hậu quả hành vi kéo dài xuất hiện ở tuổi trưởng thành và trong một số trường hợp, có thể không xuất hiện cho đến khi già. Vỏ não trước hoặc dẫn truyền thần kinh dopamine có thể đặc biệt nhạy cảm với phơi nhiễm methyl thủy ngân thai kỳ rất nhẹ và cho thấy rằng các đánh giá sức khỏe cộng đồng của methyl thủy ngân dựa trên hiệu suất trí tuệ có thể đánh giá thấp tác động của methyl thủy ngân đối với sức khỏe cộng đồng.

Ethyl thủy ngân là một sản phẩm phân hủy của tác nhân kháng khuẩn ethylmercurithiosalicylate, đã được sử dụng như một chất khử trùng tại chỗ và một chất bảo quản vắc-xin (thảo luận thêm ở mục Thiomersal dưới đây). Đặc điểm của nó chưa được nghiên cứu rộng rãi như của methyl thủy ngân. Nó được cơ thể loại bỏ khỏi máu nhanh hơn nhiều, với chu kỳ bán rã từ 7 đến 10 ngày, và nó được chuyển hóa nhanh hơn nhiều so với methyl thủy ngân. Người ta cho rằng không có khả năng methyl thủy ngân vượt qua hàng rào máu não thông qua một phương tiện vận chuyển, mà thay vào đó dựa vào sự khuếch tán đơn giản để đi vào não. Các nguồn tiếp xúc khác của thủy ngân hữu cơ bao gồm phenylmercuric acetat và phenylmercuric nitrat. Các hợp chất này đã được sử dụng trong sơn latex trong nhà vì đặc tính chống vi trùng của chúng, nhưng đã bị loại bỏ vào năm 1990 vì các ca gây độc tính.

Hợp chất thủy ngân vô cơ
Thủy ngân xảy ra dưới dạng muối như thủy ngân II chloride (HgCl2) và thủy ngân I chloride (Hg2Cl2), muối thủy ngân I còn được gọi là calomel. Bởi vì chúng hòa tan trong nước nhiều hơn, muối thủy ngân II thường gây ngộ độc cấp tính hơn muối thủy ngân I. Độ hòa tan cao hơn cho phép chúng được hấp thu dễ dàng hơn qua đường tiêu hóa. Muối thủy ngân ảnh hưởng chủ yếu đến đường tiêu hóa và thận, và có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng; tuy nhiên, vì chúng không thể vượt qua hàng rào máu não dễ dàng, những muối này gây ra ít tổn thương thần kinh mà không tiếp xúc nhiều hoặc nặng. Thủy ngân II xyanua (Hg(CN)2) là một hợp chất thủy ngân đặc biệt độc đã được sử dụng trong các vụ giết người, vì nó không chỉ chứa thủy ngân mà còn chứa cả xyanua, dẫn đến ngộ độc xyanua đồng thời. Thuốc n-acetyl penicillamine đã được sử dụng để điều trị ngộ độc thủy ngân với thành công hạn chế.

Thủy ngân nguyên tố
Thủy ngân kim loại lỏng được hấp thụ kém qua đường tiêu hóa và tiếp xúc với da. Hơi của nó là dạng nguy hiểm nhất. Dữ liệu động vật cho thấy ít hơn 0,01% thủy ngân ăn vào được hấp thụ qua đường tiêu hóa còn nguyên vẹn, mặc dù điều đó có thể không đúng đối với các cá nhân bị bệnh tắc ruột. Các trường hợp nhiễm độc toàn thân do vô tình nuốt thủy ngân là rất hiếm, và cố gắng tự tử bằng cách tiêm thủy ngân vào tĩnh mạch dường như không gây độc tính toàn thân, mặc dù nó vẫn gây ra tổn thương bằng cách làm tắc các mạch máu cả ở vị trí tiêm và phổi. Mặc dù không được nghiên cứu một cách định lượng, các tính chất vật lý của thủy ngân nguyên tố lỏng hạn chế sự hấp thụ của nó qua da nguyên vẹn và với tốc độ hấp thu rất thấp từ đường tiêu hóa, độ hấp thu của da sẽ không cao. Một số hơi thủy ngân được hấp thụ qua da, nhưng sự hấp thu theo con đường này chỉ bằng khoảng 1% bằng cách hít hơi thủy ngân.

Ở người, khoảng 80% hơi thủy ngân hít vào được hấp thụ qua đường hô hấp, nơi nó đi vào hệ tuần hoàn và được phân phối khắp cơ thể. Tiếp xúc mạn tính bằng cách hít vào, thậm chí ở nồng độ thấp trong khoảng 0,7–42 mg/m 3 đã được chứng minh trong các nghiên cứu bệnh chứng gây ra hiệu ứng như run, kỹ năng nhận thức bị suy yếu và rối loạn giấc ngủ ở người lao động.

Hít phải hơi thủy ngân nồng độ cao gây ra nhiều rối loạn về nhận thức, tính cách, cảm giác và vận động. Các triệu chứng nổi bật nhất bao gồm run rẩy (ban đầu ảnh hưởng đến bàn tay và đôi khi lan sang các bộ phận khác của cơ thể), mất khả năng cảm xúc (đặc trưng bởi sự cáu kỉnh, nhút nhát quá mức, mất tự tin và hồi hộp), mất ngủ, mất trí nhớ, thay đổi thần kinh cơ (yếu, cơ bắp teo cơ, co giật cơ bắp, đau đầu, viêm đa dây thần kinh (dị cảm, mất cảm giác găng tay, phản xạ gân xương hiếu động, tốc độ dẫn truyền thần kinh và vận động chậm), và thiếu hụt hiệu suất trong các xét nghiệm chức năng nhận thức.

Cơ chế
Độc tính của các nguồn thủy ngân có thể được dự kiến sẽ phụ thuộc vào bản chất của nó, nghĩa là muối so với các hợp chất hữu cơ và so với thủy ngân nguyên tố.

Một cơ chế gây độc cho thủy ngân liên quan đến sự ức chế không thể đảo ngược của selenoenzyme, chẳng hạn như thioredoxin reductase (IC50 = 9 nM). Mặc dù có nhiều chức năng, thioredoxin reductase phục hồi vitamin C và E, cũng như một số phân tử chống oxy hóa quan trọng khác, trở lại dạng khử của chúng, cho phép chúng chống lại các tấn công oxy hóa. Do tốc độ tiêu thụ oxy đặc biệt cao trong các mô não, việc sản xuất các loại oxy phản ứng (ROS) được nhấn mạnh trong các tế bào quan trọng này, khiến chúng đặc biệt dễ bị tổn thương oxy hóa và đặc biệt phụ thuộc vào sự bảo vệ chống oxy hóa được cung cấp bởi selenoenzyme. Phơi nhiễm thủy ngân cao làm cạn kiệt lượng selen tế bào có sẵn cho quá trình sinh tổng hợp của thioredoxin reductase và các selenoenzyme khác ngăn ngừa và đảo ngược tổn thương oxy hóa,, nếu sự suy giảm nghiêm trọng và kéo dài, sẽ dẫn đến rối loạn tế bào não..

Thủy ngân ở các dạng khác nhau đặc biệt có hại cho thai nhi như một chất độc môi trường trong thai kỳ, cũng như trẻ sơ sinh. Phụ nữ đã tiếp xúc với thủy ngân vượt quá đáng kể lượng tiêu thụ selen trong chế độ ăn uống trong thai kỳ có nguy cơ sinh con bị dị tật bẩm sinh nghiêm trọng. Phơi nhiễm thủy ngân vượt quá lượng bổ sung selen trong chế độ ăn uống ở trẻ nhỏ có thể gây hậu quả nghiêm trọng về thần kinh, ngăn chặn vỏ bọc thần kinh hình thành đúng cách.

Phơi nhiễm với methyl thủy ngân làm tăng mức độ kháng thể được gửi đến protein cơ bản myelin (MBP), có liên quan đến quá trình myel hóa tế bào thần kinh và protein axit fibrillary glial (GFAP), rất cần thiết cho nhiều hệ thần kinh trung ương (CNS). Điều này gây ra phản ứng tự động chống lại MBP và GFAP và dẫn đến suy thoái myelin thần kinh và suy giảm chức năng chung của CNS.

Chẩn đoán
Chẩn đoán ngộ độc thủy ngân nguyên tố hoặc thủy ngân vô cơ liên quan đến việc xác định lịch sử phơi nhiễm, phát hiện vật lý và gánh nặng thủy ngân tăng cao. Mặc dù nồng độ thủy ngân toàn máu thường dưới 6 μg/L, chế độ ăn nhiều cá có thể dẫn đến nồng độ thủy ngân trong máu cao hơn 200 μg/L; Việc đo các mức này đối với các trường hợp nghi ngờ nhiễm độc nguyên tố hoặc vô cơ là không hữu ích vì thời gian bán hủy ngắn của thủy ngân trong máu. Nếu tiếp xúc là mạn tính, có thể đạt được mức nước tiểu; Mẫu đo trong vòng 24 giờ đáng tin cậy hơn mẫu đo tại chỗ. Rất khó hoặc không thể giải thích các mẫu nước tiểu của bệnh nhân trải qua liệu pháp thải kim loại nặng, vì chính liệu pháp này làm tăng mức thủy ngân trong các mẫu đo.

Chẩn đoán ngộ độc thủy ngân hữu cơ khác nhau trong phân tích máu đầy đủ hoặc phân tích tóc là đáng tin cậy hơn so với mức thủy ngân trong phân tích nước tiểu.

Phòng ngừa
Ngộ độc thủy ngân có thể được ngăn ngừa hoặc giảm thiểu bằng cách loại bỏ hoặc giảm tiếp xúc với các hợp chất thủy ngân và thủy ngân kim loại. Để đạt được điều đó, nhiều chính phủ và các nhóm tư nhân đã nỗ lực để điều chỉnh mạnh mẽ việc sử dụng thủy ngân, hoặc đưa ra các lời khuyên về việc sử dụng nó. Ví dụ, việc xuất khẩu thủy ngân và một số hợp chất thủy ngân từ Liên minh châu Âu đã bị cấm kể từ ngày 15 tháng 3 năm 2010

Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) đã đưa ra các khuyến nghị trong năm 2004 liên quan đến việc tiếp xúc với thủy ngân trong cá và động vật có vỏ. EPA cũng đã phát triển chiến dịch nâng cao nhận thức "Fish Kids" cho trẻ em và thanh niên  vì tác động lớn hơn của việc tiếp xúc với thủy ngân đối với mảng dân số đó.

Làm sạch thủy ngân tràn ra ngoài

Nhiệt kế chứa thủy ngân và bóng đèn chứa thủy ngân không phổ biến như trước đây và lượng thủy ngân chúng chứa không chắc là mối lo ngại về sức khỏe nếu được xử lý cẩn thận. Tuy nhiên, các mặt hàng bị hỏng vẫn yêu cầu dọn dẹp cẩn thận, vì thủy ngân có thể khó thu thập và rất dễ vô tình tạo ra vấn đề phơi nhiễm lớn hơn nhiều. Nếu có sẵn, lưu huỳnh dạng bột có thể được áp dụng cho sự cố tràn thủy ngân, để cùng với thủy ngân tạo ra một hợp chất rắn dễ dàng loại bỏ khỏi bề mặt hơn là so với thủy ngân lỏng.

Điều trị
Xác định và loại bỏ nguồn thủy ngân là rất quan trọng. Khử nhiễm thủy ngân đòi hỏi phải loại bỏ quần áo, rửa da bằng xà phòng và nước, và rửa mắt bằng dung dịch muối khi cần thiết.

Loại bỏ kim loại nặng
Điều trị thải kim loại nặng trong ngộ độc thủy ngân vô cơ cấp tính có thể được thực hiện bằng DMSA, axit 2,3-dimercapto-1-propanesulfonic (DMPS), D -penicillamine (DPCN) hoặc dimercaprol (BAL). Chỉ DMSA được FDA chấp thuận sử dụng cho trẻ em để điều trị ngộ độc thủy ngân. Tuy nhiên, một số nghiên cứu không tìm thấy lợi ích lâm sàng rõ ràng từ điều trị DMSA cho ngộ độc do hơi thủy ngân. Không có cách loại bỏ thủy ngân cho phơi nhiễm methyl thủy ngân hoặc ethyl thủy ngân được FDA chấp thuận; DMSA được sử dụng thường xuyên nhất cho ngộ độc methyl thủy ngân nghiêm trọng, vì nó được dùng bằng đường uống, có ít tác dụng phụ hơn và được phát hiện là vượt trội so với BAL, DPCN và DMPS.  Axit α-Lipoic (ALA) đã được chứng minh là bảo vệ chống ngộ độc thủy ngân cấp tính ở một số loài động vật có vú khi nó được đưa ra ngay sau khi tiếp xúc; liều lượng chính xác là cần thiết, vì liều lượng không phù hợp làm tăng độc tính. Mặc dù người ta đã đưa ra giả thuyết rằng ALA liều thấp thường xuyên có thể có tiềm năng như một chất thải sắt thủy ngân, các nghiên cứu trên chuột đã trái ngược nhau. Glutathione và N -acetylcystein (NAC) được một số bác sĩ đề nghị, nhưng đã được chứng minh là làm tăng nồng độ thủy ngân trong thận và não.

Điều trị thải kim loại nặng có thể nguy hiểm nếu dùng không đúng cách. Vào tháng 8 năm 2005, một dạng EDTA không chính xác (edetat dinatri) được sử dụng để điều trị thải kim loại nặng dẫn đến hạ calci máu, gây ngừng tim khiến một cậu bé tự kỷ năm tuổi thiệt mạng.

Khác
Những phát hiện thực nghiệm đã chứng minh sự tương tác giữa selen và methyl thủy ngân, nhưng các nghiên cứu dịch tễ học đã tìm thấy rất ít bằng chứng cho thấy selen giúp bảo vệ chống lại tác dụng phụ của methyl thủy ngân.

Tiên lượng
Một số tác dụng độc hại của thủy ngân là có thể đảo ngược một phần hoặc toàn bộ, thông qua liệu pháp cụ thể hoặc thông qua việc loại bỏ tự nhiên kim loại sau khi việc tiếp xúc với thủy ngân đã bị ngưng.  Kết quả khám nghiệm tử thi chỉ ra thời gian bán hủy của thủy ngân vô cơ trong não người là 27,4 năm. Phơi nhiễm nặng hoặc kéo dài có thể gây tổn hại không hồi phục được, đặc biệt là ở thai nhi, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Hội chứng Young được cho là hậu quả lâu dài của ngộ độc thủy ngân ở trẻ nhỏ.

Thủy ngân II chloride có thể gây ung thư vì nó đã gây ra sự gia tăng một số loại khối u ở chuột, trong khi methyl thủy ngân đã gây ra khối u thận ở chuột đực. EPA đã phân loại thủy ngân II chloride và methyl thủy ngân là chất gây ung thư ở người (ATSDR, EPA)

Phát hiện trong chất dịch sinh học
Thủy ngân có thể được đo trong máu hoặc nước tiểu để xác nhận chẩn đoán ngộ độc ở người bệnh khi nhập viện hoặc để hỗ trợ điều tra pháp y trong trường hợp quá liều gây tử vong. Một số kỹ thuật phân tích có khả năng phân biệt hữu cơ với các dạng vô cơ của kim loại. Nồng độ trong cả hai chất lỏng này có xu hướng đạt mức cao sớm sau khi tiếp xúc với các dạng vô cơ, trong khi mức độ thấp hơn nhưng rất dai dẳng được quan sát thấy sau khi tiếp xúc với thủy ngân nguyên tố hoặc hữu cơ. Liệu pháp thải kim loại nặng có thể gây tăng nồng độ thủy ngân trong nước tiểu.

Lịch sử
 Một số hoàng đế Trung Quốc và các quý tộc Trung Quốc khác được biết hoặc nghi ngờ đã chết hoặc bị bệnh do ngộ độc thủy ngân sau khi các nhà giả kim thuật cho họ uống "thuốc tiên" để tăng cường sức khỏe, đạt tới trường sinh bất lão có chứa thủy ngân nguyên tố hoặc (phổ biến hơn) là chu sa. Dưới đây là những ví dụ nổi bật nhất:
 Hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc thống nhất, Tần Thủy Hoàng, được báo cáo là đã chết vì uống thuốc thủy ngân với mục đích giúp ông trường sinh bất lão.
 Đường Tuyên Tông, một trong những hoàng đế Trung Quốc cuối triều đại nhà Đường, được cho uống thuốc "chu sa đã được xử lý và khuất phục bằng lửa" để đạt được trường sinh bất lão. Những lo ngại rằng đơn thuốc có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và sự tỉnh táo của hoàng đế đã bị các nhà giả kim hoàng gia xua đuổi, họ đã trích dẫn các y văn liệt kê một số bệnh của hoàng đế (bao gồm ngứa, hình thành, sưng và yếu cơ), ngày nay được công nhận là các dấu hiệu và triệu chứng của ngộ độc thủy ngân, là bằng chứng cho thấy thuốc tiên đang điều trị hiệu quả các căn bệnh tiềm ẩn của hoàng đế. Tuyên Tông trở nên cáu kỉnh và hoang tưởng, và dường như cuối cùng ông đã chết vì ngộ độc.
 Trong cuộc chinh phục thế giới mới của Tây Ban Nha vào thế kỷ 16 và 17, việc dùng nô lệ khai thác các mỏ thủy ngân là phổ biến vì kim loại này được sử dụng để làm sạch các mỏ bạc giàu có ở Trung Mỹ trước khi được đưa trở lại Tây Ban Nha. Để tránh ảnh hưởng của ngộ độc thủy ngân đối với con cái, các bậc cha mẹ được biết là cố tình làm chấn thương hoặc làm què con cái để khiến chúng không thể làm việc trong hầm mỏ.

Xem thêm
 Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông

Tham khảo

Liên kết ngoài

RTT
Nhiễm độc thủy ngân
Bệnh da liễu
Chất gây nghiện
Bệnh của người
An toàn hóa học
An toàn bệnh nhân


title: Insolentipalpus phaeocrota

text:
Insolentipalpus phaeocrota là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Insolentipalpus


title: Discalma mesoscia

text:
Discalma mesoscia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Discalma


title: Wujuh al-Hajar

text:
Wujuh al-Hajar (, cũng đánh vần Woojeh al-Hajjar) là một ngôi làng ở phía tây Syria, một phần hành chính của Tỉnh Homs, phía tây nam của Homs. Nó nằm gần biên giới với Lebanon ở phía nam, và các địa phương lân cận bao gồm Khirbet al-Ghazi ở phía đông bắc và Laftaya ở phía tây bắc. Theo Cục Thống kê Trung ương (CBS), Wujuh al-Hajar có dân số 831 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo

Làng ở Syria


title: Sophronisca nigrescens

text:
Sophronisca nigrescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sophronisca
Desmiphorini


title: Nadine Isaacs

text:
Nadine Isaacs (1942-2004) là một kiến trúc sư người Jamaica. Bà là phó chủ tịch nữ đầu tiên của Ban đăng ký kiến trúc sư và là nữ chủ tịch đầu tiên của Viện kiến trúc sư Jamaica. Bà đứng đầu Trường Kiến trúc Caribe, với tư cách là nữ lãnh đạo đầu tiên cũng như lãnh đạo khoa Môi trường Xây dựng tại Đại học Công nghệ Kingston.

Tiểu sử
E. Nadine Isaacs được sinh ra ở Jamaica vào năm 1942 tại Ivy và Wills Isaacs. Bà tốt nghiệp Đại học Sydney, Úc với bằng kiến trúc và sau đó trở lại để đảm nhận vị trí với Bộ trưởng bộ nhà ở tại Jamaica, làm việc để trở thành kiến trúc sư điều hành cao cấp. Vào giữa những năm 1970, bà đã làm việc với Ngân hàng Thế giới về các dự án kết hợp với Bộ Nhà ở để cải thiện sự sẵn có của vật liệu lợp giá rẻ. Công việc của Isaac là đánh giá các yêu cầu cần thiết để đáp ứng các điều kiện địa phương cũng như các mối quan tâm về giá cả. Bà gia nhập Bộ phận Dịch vụ và Trang web và làm việc thiết kế và xây dựng nhà ở giá rẻ, sau đó gia nhập Tập đoàn Phát triển Đô thị, trước khi mở công ty riêng.

Năm 1986, Isaacs được bầu làm nữ chủ tịch đầu tiên của Viện Kiến trúc sư Jamaica. Bà được bầu lại cho nhiệm kỳ thứ hai vào năm 1987 và cùng năm đó, bà trở thành phó chủ tịch của Ủy ban đăng ký kiến trúc sư mới thành lập. Năm 1999, Isaacs trở thành người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Trường Kiến trúc Caribe và là nữ đồng nghiệp đầu tiên của Viện Kiến trúc sư Jamaica. Bà cũng lãnh đạo khoa Môi trường xây dựng tại Đại học Công nghệ Kingston.

Isaacs đã chết sau một cơn sốt kéo dài vào ngày 16 tháng 6 năm 2004 tại Kingston, Jamaica. Sau đó, một giải thưởng thiết kế hàng năm được đưa ra dưới tên của bà bởi Đại học Công nghệ.

Đọc thêm

Tham khảo

Mất năm 2004
Sinh năm 1942


title: Herminia lutalba

text:
Herminia lutalba là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Herminia


title: Euplexia obfuscata

text:
Euplexia obfuscata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Euplexia


title: Cưỡng bức tình dục ở động vật

text:
Cưỡng bức tình dục giữa các loài động vật là việc sử dụng bạo lực, đe dọa, quấy rối và các chiến thuật khác để giúp chúng giao cấu một cách cưỡng ép. Hành vi như vậy đã được so sánh với tấn công tình dục, bao gồm cả hiếp dâm giữa con người.

Trong thế giới tự nhiên, con đực và con cái thường có những đặc tính khác nhau trong điều kiện thuận lợi nhất về khả năng sinh sản. Những con đực thường thích tối đa hóa số lượng con cái của chúng cũng như số lượng bạn tình của chúng; mặt khác, con cái có xu hướng quan tâm đến con non nhiều hơn và có ít bạn tình hơn. Do đó, thường có nhiều con đực hơn để giao phối vào một thời điểm nhất định, khiến con cái trở thành một nguồn lực hạn chế. Điều này khiến con đực phát triển các hành vi giao phối hung hăng có thể giúp chúng có được bạn tình.

Cưỡng bức tình dục đã được quan sát thấy ở nhiều loài, bao gồm động vật có vú, chim, côn trùng và cá. Mặc dù cưỡng bức tình dục giúp tăng cường thể lực của con đực, nhưng đối với con cái thường gây hao tổn thể lực rất lớn. Cưỡng ép tình dục đã được quan sát là có gây ra hậu quả, chẳng hạn như đồng tiến hoá liên giới tính (intersexual coevolution), hình thành loài và dị hình giới tính.

Thích ứng của giống đực

Quấy rối / gây hấn

Quấy rối là một kỹ thuật được sử dụng bởi con đực của nhiều loài để buộc con cái phải phục tùng giao phối. Hành vi này đã được quan sát thấy ở nhiều loài, bao gồm động vật có vú, chim, côn trùng và cá.Sự hung hăng và quấy rối đã được ghi nhận ở cá bảy màu đực (Poecilia reticulata), cá heo mũi chai (Tursiops aduncus), cá heo Boto (Inia geoffrensis), cá heo đen (Lagenorhynchus obscurus), cá heo Hector (Cephalorhynchus hectori), gấu xám, gấu bắc cực và động vật móng guốc. Nó cũng được nhìn thấy ở cá hồi Chinook (Oncorhynchus tshawytscha), sa giông phương Đông (Notophthalmus viridescens) và bọ cánh cứng ăn hạt (Neacoryphus spp.). Hơn nữa, việc này phổ biến ở khỉ nhện, khỉ khổng lồ Barbary hoang dã (Macaca sylvanus) và nhiều loài linh trưởng khác.

Về cơ bản, tất cả các đơn vị phân loại linh trưởng chính, sự hung hăng được thể hiện bởi những con đực thống trị khi chăn dắt những con cái và giữ chúng tránh xa những con đực khác. Ở khỉ đầu chó hamadryas, con đực thường cắn cổ con cái và đe dọa chúng. Tinh tinh hoang dã có thể lao vào con cái, lắc cành cây, đánh, tát, đá, đập, kéo và cắn chúng. Đười ươi là một trong những loài động vật có vú mạnh mẽ nhất. Đười ươi Bornean (Pongo pygmaeus) thể hiện sự hung hãn trong gần 90% các cuộc giao phối của chúng, kể cả khi con cái không kháng cự. Một lời giải thích khả dĩ cho những hành vi hung dữ ở các loài linh trưởng là đó là cách để con đực huấn luyện con cái sợ chúng và có nhiều khả năng đầu hàng trước những tiến bộ về giới tính trong tương lai.

Đe dọa
Con đực cũng có thể sử dụng nhiều kỹ thuật gián tiếp hơn để giao phối với con cái, chẳng hạn như đe dọa. Trong khi hầu hết các loài gọng vó cái (thuộc họ Gerridae) đều để lộ cơ quan sinh dục, thì những con cái thuộc loài gọng vó Gerris gracilicornis đã phát triển thành một tấm chắn nhằm che bộ phận sinh dục của chúng. Do đó, con đực không thể cưỡng bức con cái vì giao phối rất khó trừ khi con cái để lộ cơ quan sinh dục của chúng. Do đó, con đực đe dọa con cái giao phối bằng cách thu hút những kẻ săn mồi; chúng làm cho mặt nước lay động và tạo ra những gợn sóng thu hút sự chú ý của các loài cá săn mồi. Từ đó, con cái có lợi nhất để giao phối và càng nhanh càng tốt, để tránh bị ăn thịt bởi những kẻ săn mồi. Vị trí giao phối điển hình của những con gọng vó cái thường ở phía dưới con đực, gần động vật ăn thịt hơn, vì vậy nguy cơ bị chúng ăn thịt cao hơn nhiều. Con cái không thể giao cấu để khiến con đực ngừng phát tín hiệu tới động vật ăn thịt.

Một hình thức cưỡng bức tình dục gián tiếp khác xảy ra ở rắn lục đuôi đỏ, Thamnophis sirtalis parietalis. Khi con đực "tán tỉnh" con cái, chúng hướng cơ thể của mình lên phía con cái và tạo ra sóng caudocephalic, là một loạt các cơn co thắt cơ truyền qua cơ thể chúng từ đuôi đến đầu. Lý do chính xác cho hành vi này là không rõ, nhưng một số nghiên cứu cho thấy rằng nó liên quan đến căng thẳng. Con cái có các túi khí không hô hấp chứa không khí thiếu khí và việc vẫy đuôi đẩy không khí này vào phổi. TSự căng thẳng kết quả làm cho lỗ huyệt của con cái mở ra và hỗ trợ con đực đưa bán dương vật của nó vào. Sóng caudocephalic càng mạnh và thường xuyên hơn và càng gần lỗ huyệt của con đực với con cái, thì con đực càng có khả năng giao phối thành công.

Tham khảo

Sinh học


title: Noguchi Hideyo

text:
, còn được gọi là Noguchi Seisaku (野口 清), là một nhà vi khuẩn học nổi tiếng của Nhật Bản vào năm 1911 ông đã phát hiện ra tác nhân của bệnh giang mai là nguyên nhân gây ra bệnh bại liệt tiến triển.

Tuổi thơ

Noguchi Hideyo chào đời tại Inawashiro, tỉnh Fukushima vào ngày 9 tháng 11, năm 1876. Năm 1878, ông không may đã bị ngã vào lò sưởi và bị thương ở tay trái. Không có bác sĩ trong ngôi làng nhỏ, nhưng một trong những người đàn ông đã kiểm tra cậu bé và nói rằng: "Các ngón tay của bàn tay trái hầu hết đã biến mất và cánh tay trái, bàn chân trái và bàn tay phải bị bỏng; tôi không biết điều đó tệ đến mức nào."Tuy ông bị liệt cánh tay trái nhưng ông luôn cố gắng phấn đấu bản thân nên ông học rất giỏi vì thế đến năm 20 tuổi ông đã đậu vào trường Đại học y khoa Nhật Bản. Năm 1898, ông đã đổi tên thành Hideyo vì ông đã đọc được một tiểu thuyết về một bác sĩ trùng tên Seisaku với ông. Bác sĩ trong câu chuyện thông minh như Noguchi nhưng trở nên lười biếng và hủy hoại cuộc đời.

Sự nghiệp
Năm 1900, Noguchi du hành trên chiếc tàu America Maru tới Hoa Kỳ để đi du học và nghiên cứu, nơi ông có được công việc trợ lý nghiên cứu với Tiến sĩ Simon Flexner tại Đại học Pennsylvania và sau đó tại Viện nghiên cứu y khoa Rockefeller, nay là trường Đại học Rockefeller. Ông đã nhanh chóng làm quen với môi trường này. Công việc của ông là nghiên cứu về rắn độc. Một phần, động thái của ông được thúc đẩy bởi những khó khăn trong việc có được vị trí y tế tại Nhật Bản, vì các chủ nhân tương lai lo ngại rằng biến dạng bàn tay của ông sẽ làm nản lòng các bệnh nhân tiềm năng. Trong một môi trường nghiên cứu, anh ta không có tật. Anh ấy và các đồng nghiệp của anh ấy đã học được từ công việc của họ và từ nhau. Ông và các đồng nghiệp của ông đã học được từ công việc của họ và từ nhau. Trong thời kỳ này, một trợ lý nghiên cứu đồng nghiệp trong phòng thí nghiệm của Flexner là người Pháp Alexis Carrel, người mà sẽ giành giải Nobel Sinh lý và Y khoa vào năm 1912.

Qua đời
Mặc dù đã hứa nhiều lần với Young, Noguchi đã thất bại trong việc giữ muỗi bị nhiễm bệnh trong nhà an toàn được thiết kế đặc biệt của chúng. Vào tháng 5 năm 1928, trong khi đi sang châu Phi để trị bệnh vì không tìm được bằng chứng cho các lý thuyết của mình, Noguchi đã quay trở lại New York, nhưng bị nhiễm lây bệnh ở Lagos. Ông lên tàu để về nhà, nhưng vào ngày 12 tháng 5 tại Accra ông đã được đưa đến bệnh viện trong tình trạng sốt vàng. Sau vài ngày chống chọi với cơn bệnh, ông đã mất vào ngày 21 tháng 5 năm 1928 ở tuổi 51 tại Accra, Gold Coast (Ghana). Ông được an táng tại nghĩa trang Woodlawn, Thành phố New York, Hoa Kỳ.

Trao tặng và vinh danh

Ông được trao tặng Huân chương Mặt Trời Mọc
Chính phủ Nhật Bản đã quyết định in chân dung của ông lên mệnh giá 1000 yên Nhật để vinh danh những công lao đóng góp của ông.
Tên ông còn được đặt cho giải thưởng Noguchi Hideyo châu Phi như một giải thưởng dành cho nghiên cứu và dịch vụ y tế sau chuyến thăm của thủ tướng Nhật Bản Koizumi Junichiro vào tháng 5 năm 2006 và cũng như kỷ niệm 80 ngày mất của bác sĩ Noguchi Hideyo.

Tham khảo


title: Lacistophanes hackeri

text:
Lacistophanes hackeri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lacistophanes


title: Scopula obsoleta

text:
Scopula obsoleta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

O


title: Nepiesta rufocincta

text:
Nepiesta rufocincta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nepiesta


title: Eilema insolita

text:
Eilema insolita là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eilema


title: Arthur Hubbard

text:
Arthur George Hubbard (8 tháng 4 năm 1911 - 1972) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở Football League cho Birmingham và Luton Town. Ông thi đấu ở vị trí hậu vệ trái.

Tiểu sử
Hubbard sinh ra ở quận Erdington của Birmingham và học tại trường Chester Road. Birmingham kí hợp đồng với ông vào tháng 8 năm 1932, ban đầu với điều khoản nghiệp dư: ông thi đấu chuyên nghiệp 6 tháng sau đó. Ông có màn ra mắt ở First Division trong ngày mở màn mùa giải 1934-35, thay cho cầu thủ bị chấn thương Ned Barkas trong trận đấu trên sân nà trước kình địch địa phương Aston Villa và Birmingham giành chiến thắng 2-1. Ông thi đấu thêm 4 trận nữa trước khi mất vị trí vào tay Tom Fillingham, và, Barkas trở lại, ông không còn suất thi đấu. Cuối mùa giải Hubbard, được mô tả là một hậu vệ biên tốt, gia nhập Luton Town ở Third Division South, chỉ thi đấu 4 trận giải quốc nội, và năm 1939 chuyển sang bóng đá non-league with Dunstable Town.

Ông được một lần bình chọn trong đội hình FA Amateur XI.

Tham khảo

Sinh năm 1911
Mất năm 1972
Cầu thủ bóng đá từ Birmingham, West Midlands
Cầu thủ bóng đá Anh
Hậu vệ biên bóng đá
Cầu thủ bóng đá Moor Green F.C.
Cầu thủ bóng đá Birmingham City F.C.
Cầu thủ bóng đá Luton Town F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Ngày mất thiếu
Cầu thủ bóng đá Dunstable Town F.C.


title: Vườn quốc gia Núi Aspiring

text:
Vườn quốc gia Núi Aspiring nằm ở dãy Alps phía Nam của đảo Nam, New Zealand. Phía bắc là vườn quốc gia Fiordland và nằm ở giữa Otago và phía nam Westland. Vườn quốc gia này cũng là một phần của Te Wahipounamu, một địa danh bao gồm 4 vườn quốc gia đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1990.

Lịch sử
Vào tháng 4 năm 2005, Quỹ Di sản Thiên nhiên mua lại đất của tư nhân ở các thung lũng sông Landsborough để bổ sung vào diện tích đất của vườn quốc gia. Năm 2006, Công ty Milford Dart đã trình Cục Bảo tồn, đơn vị quản lý trực tiếp vườn quốc gia Núi Aspiring để xin phép về kế hoạch xây dựng con đường khác trong vườn quốc gia, đó là một đường hầm xe buýt, được gọi là hầm Milford, đi từ đường chính đến thung lũng để Hollyford, đưa du khách đến Milford Sound. Đường hầm sẽ được thiết lập như là cầu nối tới Glenorchy và sẽ giúp giảm đáng kể thời gian đi lại từ Queenstown đến Milford Sound xuống còn 9 giờ.

Trong năm 2007, cơ quan Bảo tồn New Zealand đã từ chối thông qua việc sửa đổi kế hoạch quản lý đó. Đơn vị này cho rằng, con đường được đề xuất sẽ không giúp nhiều vào việc sử dụng và lợi ích cho vườn quốc gia Núi Aspiring, nơi mà con đường đó đi qua và tác dụng phụ của việc xây dựng và sử dụng nó đi qua vườn quốc gia sẽ lớn hơn bất kỳ lợi ích.

Đề xuất này sau đó đã được chấp thuận theo nguyên tắc của Cục Bảo tồn trong năm 2011, nhưng đã bị từ chối bởi Bộ trưởng Bộ Bảo tồn Nick Smith. Và vào tháng 7 năm 2013, Smith đã nói rằng "đề xuất này đã vượt quá những gì thích hợp cho một khu vực di sản thế giới".

Địa lý
Được thành lập vào năm 1964, là một trong 10 vườn quốc gia của New Zealand lúc đó, vườn quốc gia có diện tích 3.555 km ², nằm ở cuối phía nam của dãy Alps phía Nam. Vườn quốc gia này nằm tiếp giáp trực tiếp phía tây của Hồ Wanaka, và là khu vực phổ biến cho các hoạt động đi bộ đường dài và leo núi. Núi Aspiring / Tititea (3.033 m) là ngọn núi được lấy để đặt tên cho vườn quốc gia này. Các đỉnh núi nổi tiếng khác tại đây còn có Núi Pollux (2.542 m) và núi Brewster (2.519 m). Góc phía đông bắc của vườn quốc gia là đèo Haast, một trong ba tuyến đường chính vượt qua dãy Alps phía Nam.

Khai khoáng
Trong năm 2009, Đảng Quốc gia New Zealand đã chỉ ra rằng, Vườn quốc gia Núi Aspiring có thể được mở ra để khai thác mỏ. Khoảng 20% tổng diện tích của vườn quốc gia, chủ yếu ở vùng phía tây xung quanh dãy Red Hill, và các bộ phận phía đông bắc có thể đưa ra khỏi vườn quốc gia để khai thác. Một cuộc thăm dò đặc biệt ở đây cho thấy có khoáng chất đất hiếm, wolfram và các khoáng vật Carbonatite. Tuy nhiên, Đảng Xanh đã cảnh báo rằng, vườn quốc gia là một trong những địa điểm du lịch chính của New Zealand, và khai thác khoáng sản ở đây có thể làm thiệt hại đáng kể cho hình ảnh của đất nước.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vườn quốc gia Núi Aspiring Cục Bảo tồn

Aspiring
Di sản thế giới tại New Zealand


title: 280 (số)

text:
280 (hai trăm tám mươi) là một số tự nhiên ngay sau 279 và ngay trước 281.

Tham khảo

Số chẵn


title: Giraudia grisescens

text:
Giraudia grisescens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Giraudia


title: Dichromodes subflava

text:
Dichromodes subflava là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Dichromodes


title: East (The Walking Dead)

text:
"East" là tập thứ mười lăm trong Phần 6 của series phim truyền hình The Walking Dead. Tập phim được phát sóng trên kênh AMC của Mỹ vào ngày 27 tháng 3 năm 2016. Khi phát sóng tại Mỹ, tập phim đã được 12,384 triệu người xem trong đó có 5,8 triệu người từ 18-49 tuổi.

Nội dung tập
Quay trở về thời điểm trước khi rời khỏi Alexandria, tại nhà, Carol đang cho những đồ cần thiết vào túi để chuẩn bị cho việc bỏ đi. Cô vội vàng giấu chiếc túi xuống dưới gầm giường khi nghe thấy tiếng Tobin gọi mình. Bước vào trong phòng, Tobin tâm sự với người yêu về cái chết của Denise. Tuy nhiên, những lời anh nói dường như chỉ là thoáng qua đối với Carol, khi mà cô đang mải suy nghĩ về việc khác. Đêm hôm đó, trong lúc Tobin còn đang say ngủ, Carol lẳng lặng xách túi lên và đi khỏi.

Sang ngày hôm sau, Carl đến kho vũ khí và nhìn thấy một khẩu súng ngắn có khắc hình một cây gậy bóng chày trên báng súng. Cậu liền cho khẩu súng đó vào túi.

Glenn đang ở cùng Maggie trong phòng tắm. Anh chợt phát hiện ra những vết thâm quanh bụng vợ.

Daryl đang đứng cạnh chiếc mô-tô của mình. Anh lôi chiếc móc chìa khóa có ghi chữ “Dennis” ra và nhìn nó với vẻ hận thù.

Trong khi đó, Abraham đến thay ca gác cho Sasha tại chốt canh cạnh cổng chính. Trước khi đi, Sasha đưa cho anh một điếu xì gà và mỉm cười. Tuy nhiên, cả hai người họ đều tỏ vẻ ái ngại khi bắt gặp ánh nhìn của Rosita gần đó.

Tại nhà, Rick và Michonne đang nằm trên giường cùng nhau. Michonne ngồi dậy mặc quần áo để ra ngoài giúp Glenn và Maggie. Cô nói với Rick rằng Maggie đang rất lo lắng về việc sẽ có một thế lực nguy hiểm tới tấn công Alexandria. Tuy nhiên, Rick trấn an cô rằng họ sẽ hạ gục bất kỳ những kẻ nào còn sót lại trong hội The Saviors dám bén mảng tới đây. “Thế giới này là của chúng ta và chúng ta biết cách nắm giữ nó” - anh khẳng định.

Lát sau, Michonne đến chỗ Maggie và Glenn để chuẩn bị vũ khí. Maggie cho rằng họ nên giấu một ít súng rải rác khắp cộng đồng để có thể tự vệ bất cứ khi nào bị tấn công. Đúng lúc đó, họ nhìn thấy Daryl phóng xe đến trước cổng chính. Bất chấp sự phản đối của Rosita, Daryl vẫn tự mở cổng và đi khỏi. Khi Glenn và Michonne quyết định sẽ lên xe đuổi theo để cản Daryl lại, Rosita nói rằng cô sẽ đi cùng họ vì cô biết nơi mà Daryl đang tới.

Tobin tới để đưa cho Rick xem bức thư từ biệt của Carol. Đọc xong thư, họ tức tốc đi tới chỗ cổng nơi Morgan, Sasha và Abraham đang đứng. Sau một hồi thảo luận, họ kết luận rằng Carol đã lấy đi một chiếc xe ở bên ngoài bức tường và rời khỏi vào thời điểm những người gác cổng chính đang thay ca trực. Trước khi cùng Morgan leo lên xe để đi tìm Carol, Rick dặn những người ở nhà không được thêm một ai rời khỏi và hãy chuẩn bị sẵn tinh thần cho một cuộc tấn công.

Lúc này trên đường đi, Carol bất ngờ bị một nhóm những kẻ cầm thuộc The Saviors đi ngang qua bắn thủng lốp xe. Cô bị ép bước ra ngoài, giơ hai tay lên và khai ra thân phận của mình. Mặc dù Carol đã nói dối tên mình và bảo rằng mình không có nơi ở nào, một tên trong số chúng - Jiro cho biết rằng chiếc xe có nhiều cọc gỗ cắm xuyên qua mà cô lái rất giống với những chiếc bên ngoài của cộng đồng Alexandria, cũng là nơi mà chúng đang tới. Biết được rằng kẻ thù đã tìm ra được nơi ở của nhóm mình, Carol giả vờ khóc rồi khuyên chúng không nên gây chiến mà hãy trở về nhà. Khi những kẻ này bật cười và định bắt Carol làm con tin, lúc này, cô mới dùng khẩu súng giấu trong ống tay áo để xả về phía chúng và giết chết hầu hết những tên này. Một tên còn sống lao ra xe và đuổi theo Carol nhưng đã bị cô dùng một chiếc cọc đâm xuyên qua người. Sau khi hắn chết, Carol tiến lại gần chỗ của Jiro, kẻ vẫn còn sống và đang nấp phía sau xe. Khi cô lên tiếng yêu cầu hắn bước ra, Jiro cầm dao lao về phía Carol. Có tiếng súng nổ và máu rơi xuống.

Maggie ghé qua kho thực phẩm để ăn trưa trước khi tiếp tục ca gác của mình. Cô gặp Enid tại đây, người nhận thấy vẻ mệt mỏi trên khuôn mặt Maggie và nói rằng cô bé sẽ nhận ca gác thay cho cô trong lúc cô nghỉ.

Rick và Morgan đang lần theo dấu bánh xe của Carol. Morgan nhận thấy rằng Carol đã đi về phía Đông, trái ngược với hướng Tây nơi có căn cứ của The Saviors mà nhóm của Rick từng tới tấn công. Khi được Rick hỏi rằng vì sao ông lại nhất quyết muốn đi tìm Carol, một người mà gần như không thân thích với ông, Morgan đáp lại rằng ông biết nhiều về Carol hơn Rick nghĩ, đồng thời thừa nhận rằng quan niệm sống của ông có lẽ không thực sự phù hợp trong thế giới này.

Sau khi Carol đã bỏ đi, Roman - kẻ giả chết trong đám The Saviors lúc này mới mở mắt và bước ra khỏi xe. Vừa rên rỉ đau đớn do bị trúng đạn ở lưng, hắn nhìn thấy Jiro đang nằm hấp hối sắp chết dưới đất. Trông thấy xe của Rick và Morgan tiến đến từ xa, Roman liền nấp vào một bụi cây gần đó.
Tới nơi, Rick và Morgan thấy hiện trường sự việc vừa xảy ra và nhìn thấy chiếc xe Carol lái. Họ rút ra kết luận rằng những kẻ vừa chết này là người của The Saviors do chúng sử dụng những cây giáo đến từ cộng đồng Hilltop. Không dám chắc rằng Carol còn sống hay đã chết, hai người họ quyết định lần theo manh mối duy nhất là vệt máu hướng về phía cánh đồng bên cạnh. Vừa đi, Rick vừa tỏ vẻ hối tiếc rằng sau vụ triệt hạ căn cứ của The Saviors, mọi chuyện vẫn chưa kết thúc như anh tưởng. Morgan bèn đáp rằng thay vì vậy, Rick đã “khởi đầu một thứ gì đó”. Khi Rick và Morgan đã đi xa khỏi, Roman lúc này mới chui ra từ bụi cây đang nấp. Hắn nhặt chuỗi mân côi mà Carol làm rơi lên và bám theo họ.

Rosita, Glenn và Michonne đến được nơi mà Denise bị giết. Họ phát hiện ra chiếc mô tô của Daryl được giấu gần đó và chính thức xác nhận rằng anh ấy đã quay trở lại đây để tìm Dwight trả thù. Rosita dẫn đường cho hai người còn lại đi theo hướng mà nhóm của Dwight đã chạy thoát. Tuy nhiên, bản thân cô cũng băn khoăn rằng liệu họ có nên ngăn cản Daryl làm việc mà anh ấy muốn không.

Sau khi được 3 người kia tìm thấy và cố thuyết phục rằng nên trở về nhà, Daryl vẫn từ chối và kiên quyết phải tìm Dwight để trả thù cho cái chết của Denise. Rosita chợt đồng tình với suy nghĩ của Daryl và đi theo anh. Hai người họ tách khỏi và tiếp tục tìm kiếm kẻ thù.

Còn lại mình họ, Glenn và Michonne đành lên đường quay trở lại xe để về nhà. Khi Glenn đang bày tỏ nỗi lo lắng rằng có thể ngay lúc này Alexandria đang bị tấn công, họ đột nhiên nghe thấy tiếng huýt sao vang lên gần đó. Ngoái nhìn xung quanh, Glenn và Michonne nhận ra rằng họ đã bị nhóm của Dwight bao vây.

Trên đường lần theo dấu máu của Carol. Morgan nói với Rick rằng ông đã được nghe mọi người kể về việc anh từng trục xuất Carol khỏi nhà tù do đã giết hai người bị bệnh cúm. Morgan cho rằng nếu như hồi đó Rick không làm vậy, Carol có lẽ đã không trở lại và cứu nhóm của anh ở Terminus. “Con người ta luôn có thể quay trở lại” - Morgan nói và ngụ ý theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

Tới được một trang trại bỏ hoang, họ nhìn thấy một người đàn ông đang cầm giáo giết chết vài xác sống. Rick chĩa súng vào người anh ta và ra lệnh hạ vũ khí xuống. Tuy nhiên, người này nói rằng anh ta chỉ đang tìm con ngựa của mình và không muốn gặp rắc rối. Khi ngày càng có nhiều walker xuất hiện, người này bèn bỏ chạy. Rick nhắm bắn anh ta nhưng đã bị Morgan hất tay làm chệch đường đạn. Sau khi đã giết hết các xác sống, Rick một lần nữa suy đoán rằng người kia là một thành viên của The Saviors do anh ta cũng dùng loại giáo của cộng đồng Hilltop. Mặc dù vậy, Morgan cho rằng họ hoàn toàn không có căn cứ để chắc chắn về điều đó. Lúc này, ông mới thú thực với Rick về việc mình đã giữ tên thủ lĩnh của The Wolves trong nhà giam Alexandria. Thấy Rick vừa bất ngờ vừa bực bội, Morgan liền tiếp tục kể về chuyện chính tên đó đã cứu Denise khỏi đám xác sống, và nhờ vậy cô ấy mới cứu mạng được Carl. “Tất cả đều là một vòng tuần hoàn. Mọi thứ đều có nhân quả của nó” - những lời ông nói khiến Rick phải suy nghĩ. Sau cùng, Morgan nói rằng mình sẽ tiếp tục đi tìm Carol và bảo Rick trở về Alexandria để bảo vệ cộng đồng. Nhận được khẩu súng Rick đưa, ông dặn anh rằng cũng đừng đi tìm nếu ông không quay trở về.

Về tới Alexandria, Rick gặp Abraham vẫn đang đứng gác. Anh cảm thấy lo lắng khi biết rằng nhóm những người ra ngoài trước đó vẫn chưa quay về.

Maggie gọi Enid tới nhà để nhờ cô bé cắt tóc cho mình. Sau khi mái tóc mới đã được hoàn thiện, Maggie bỗng nhiên ôm bụng và gào lên đau đớn.

Trong rừng, Daryl và Rosita lặng lẽ tiến lại gần khi thấy Glenn & Michonne bị các thành viên The Saviors trói tay và bịt miệng. Trông thấy Daryl từ xa, Glenn cố gắng kêu lên để cảnh báo điều gì đó nhưng không thể thốt ra lời. Bất ngờ từ đằng sau Daryl, Dwight chĩa súng vào người anh và nói: “Chào mày, Daryl”. Khi Daryl quay lại nhìn, Dwight bóp cò, khiến máu bắn ra tung tóe. “Mày sẽ ổn thôi” - Dwight nói.

Diễn viên

Diễn viên chính
Andrew Lincoln vai Rick Grimes
Norman Reedus vai Daryl Dixon
Steven Yeun vai Glenn Rhee
Lauren Cohan vai Maggie Greene
Chandler Riggs vai Carl Grimes
Danai Gurira vai Michonne
Melissa McBride vai Carol Peletier
Michael Cudlitz vai Abraham Ford
Lennie James vai Morgan Jones
Sonequa Martin-Green vai Sasha Williams
Josh McDermitt vai Eugene Porter*
Christian Serratos vai Rosita Espinosa
Alanna Masterson vai Tara Chambler*
Seth Gilliam vai Gabriel Stokes*
Ross Marquand vai Aaron*
Austin Nichols vai Spencer Monroe*

Diễn viên định kỳ
Jason Douglas vai Tobin
Austin Amelio vai Dwight
Katelyn Nacon vai Enid
Ann Mahoney vai Olivia*
Rich Ceraulo vai Jiro
Stuart Greer vai Roman
*Không xuất hiện trong tập này

Các diễn viên phụ khác
Robert Walker-Branchaud vai Neil
Daniel Newman vai Daniel
(Không rõ) vai Miles

Cái chết trong tập
Miles
Jiro
2 thành viên khác không rõ tên của The Saviors

Đánh giá
"East" thu về phản hồi tương đối ổn từ các chuyên gia phê bình. Trên trang Rotten Tomatoes, có 68% trong số 31 bài đánh giá về tập phim mang tính tích cực. Bình luận mà trang này đưa ra là: ""East" có nhiều khoảnh khắc lên xuống không đồng đều, nhưng cũng dành ra được thời gian cho một vài phân cảnh hồi hộp, cộng với một cái kết lửng đủ để khiến khán giả đợi chờ tập cuối mùa phim vào tuần sau". Matt Fowler từ trang IGN cho tập phim điểm 7 trên 10 và nhận xét tích cực về cốt truyện của 3 nhân vật Rick, Morgan, Carol. Tuy nhiên, Fowler cảm thấy có đôi chỗ không hợp lý khi nhiều nhân vật lần lượt rời Alexandria để đuổi theo các thành viên của The Saviors.

Bên cạnh đó, có một số nhà phê bình đưa ra những nhận xét khắt khe hơn. Tiêu biểu như Bryan Bishop của trang The Verge, người chỉ trích gay gắt cảnh Daryl bị bắn cuối tập phim. Ông gọi đó là "một chiêu trò rẻ tiền để gây shock với những khán giả trung thành và chẳng có ý nghĩa gì hơn".

Bên lề
Lần xuất hiện đầu tiên của: Jiro, Miles, Roman, Daniel.
Tên của tập phim đến từ lời nói của Morgan với Rick rằng Carol bỏ đi về phía Đông, trái ngược với hướng Tây nơi nhóm Rick đã đến tấn công căn cứ của The Saviors.
Bài hát được sử dụng đầu tập phim là “It’s All Over” của Johnny Cash.
Toàn bộ những chiếc cọc gỗ trên xe của Carol đều là thật ngoại trừ chiếc mà cô dùng để đâm chết tên Miles, chiếc cọc này được tạo nên bởi kỹ xảo làm phim. Các thành viên trong đoàn đã đặt cho chiếc xe này biệt danh là “Xe Nhím”.
Xác sống mà Rick và Morgan tưởng nhầm là Carol trong tập được thủ vai bởi chính diễn viên đóng thế của Melissa McBride.

Tham khảo

Liên kết ngoài

"Twice as Far" at AMC

Tập phim truyền hình Mỹ năm 2016
Tập phim The Walking Dead


title: Tam Thể (phim truyền hình Trung Quốc)

text:
Tam Thể là series phim Khoa học viện tưởng của Trung Quốc do Xí Nga ảnh nghiệp, Tam Thể vũ trụ, Linh Hà văn hóa sản xuất, chuyển thể từ tiểu thuyết Tam Thể của Lưu Từ Hân kể về nhà khoa học công nghệ nano Uông Diểu . Phim được phát sóng trên CCTV 8 vào ngày 15 tháng 1 năm 2023 và được phát sóng đồng thời trên Tencent Video và Migu Video .

Nội dung
Vào năm 2007, các ngành khoa học cơ bản của trái đất đã xảy ra một sự xáo trộn bất thường, có một thời gian, giới khoa học xôn xao và hoảng sợ. Một nhà khoa học kỳ quái đã tự sát, một phép màu đếm ngược, một mặt khoa học bí mật, một trò chơi bí ẩn "Tam Thể"... Nhà khoa học Nano Uông Diểu bị cảnh sát Sử Cường đưa đến Trung tâm Điều hành chung và lẻn vào "Khoa học Biên Giới" tổ chức đã hỗ trợ trong cuộc điều tra. Trong màn sương mù, Uông Diểu tiếp xúc với một tổ chức có tên là ETO và phát hiện ra rằng chỉ huy của nó thực sự là Diệp Văn Khiết - mẹ của nhà khoa học tự sát Dương Đông .

Phát sóng

Hoạt động quảng cáo
2 tháng 8 năm 2020, bô phim chính thức công bố đội hình và phát hành áp phích khái niệm   ; Ngày 14 tháng 12, bộ phim phát hành tập đặc biệt của tập cuối , đồng thời tung ra một bộ ảnh tĩnh đêm tập cuối và ảnh trang điểm nhân vật. Ngày 3 tháng 11 năm 2021, đoạn giới thiệu đầu tiên của chương trình đã được công bố và có thông báo rằng nó sẽ được phát sóng độc quyền trên toàn bộ mạng của Tencent Video > Ngày 21 tháng 6 năm 2022, Bộ phim đã phát hành áp phích phiên bản "Dự kiến số phận" và trailer phiên bản "Bụi . Ngày 12 tháng 1 năm 2023, bộ phim đã phát hành áp phích phiên bản không thời gian  ; Ngày 13 tháng 1, bộ phim đã phát hành áp phích phiên bản màu đậm và tĩnh vật câu vàng  ; 3 tháng 2, bộ phim đã tung ra poster ; Ngày 19 tháng 4, bộ phim thông báo rằng nó sẽ cập bến nền tảng phát trực tuyến lớn nhất của Nga OKKO vào ngày 28 tháng 4 ;  Ngày 22 tháng 4, bản xem trước album CD nhạc gốc của bộ phim sẽ được bán vào ngày 10 tháng 6 với giá là 99 nhân dân tệ

Thông tin cơ bản

Diễn viên

Diễn viên chính

Khoa học Biên Giới

Phong cuồng niên đại

Tổ chức Địa Cầu Tam Thể

Tam Thể Du Hý

Vai khác

Sản xuất
Tháng 6 năm 2020, bộ phim bắt đầu quay ở Thành phố Điện ảnh và Truyền hình Hoành Điếm, tháng 7, được quay ở Bảo tàng Ninh Ba; 22 tháng 8, bộ phim đã công bố thông báo chính thức trên Sina Weibo và phát hành một poster khái niệm . Đến thị trấn Hắc Hà, Hắc Long Giang để quay phim vào 20 tháng 11 và thông báo tập cuối vào tháng 12 .

Tháng 11 năm 2021, trailer đầu tiên được phát hành  ; Trailer phiên bản Dust ra mắt vào tháng 6 năm 2022 . Tháng 1 năm 2023, đã có thông báo chính thức rằng tập tin sẽ được lên lịch vào ngày 15 tháng 1. Phim sẽ ra mắt trên ba nền tảng chính kênh phim truyền hình của CCTV-8, Tencent Video và Migu Video, đồng thời phát hành trailer Cùng hội cùng thuyền .

Tập phim

Nhạc phim

Rating

Đánh giá
Tam Thể đã nhận được sự hoan nghênh rộng rãi ở Trung Quốc. Trên Douban, bộ phim nhận được số điểm là 8,5. Người xem ca ngợi chất lượng sản xuất tổng thể, sự trung thực của chuyển thể và dàn diễn viên của bộ phim. Nhiều người đã so sánh nó với loạt phim hoạt hình cùng tên, cho rằng phim có chất lượng tốt hơn nhiều. Các nhà phê bình trong nước ca ngợi hiệu ứng hình ảnh của phim là đáng kinh ngạc.

Tại Hoa Kỳ, nhà phê bình Mike Hale của The New York Times nhận xét rằng loạt phim đã trung thành với nguyên tác, với những điều chỉnh hợp lý được thực hiện để phù hợp với truyền hình.

Hậu truyện
Ngày 3 tháng 2 năm 2023, cùng ngày với buổi lễ chiếu tập cuối, Tencent Video đã thông báo rằng họ sẽ sản xuất phần tiếp theo "Tam thể II: Khu rừng đen tối" và loạt phim bổ sung đầu tiên "Tam thể: Lịch sử vĩ đại"

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết

 Chương trình truyền hình dựa trên tiểu thuyết Trung Quốc


title: Tirich Mir

text:
Tirich Mir (Khovar / Urdu: ترچ میر) (hay Terich Mir, Terichmir và Turch Mir) là ngọn núi cao nhất trong dãy Hindu Kush và là ngọn núi cao nhất thế giới bên ngoài dãy Himalaya - Karakoram, nằm ở Quận Chitral của Pakistan. Núi này lần đầu tiên được leo vào năm 1950 bởi một đoàn thám hiểm của Na Uy bao gồm Arne Næss, P. Kvernberg, H. Berg và Tony Streather. Tirich Mir có thể nhìn thấy thị trấn Chitral, và có thể dễ dàng được nhìn thấy từ chợ chính.

Làng cuối cùng ở Chitral trước khi đến Tirich Mir là ngôi làng Tirich. Nó nằm ở Mulkow. Những người ở đó nói tiếng Khowar. Các cư dân có thể thuê được làm người khuân vác và người hướng dẫn du lịch và sẽ dẫn những người đi bộ leo lên núi, nhưng đến một điểm nào đó mà họ sẽ không đi nữa.

Người ta tin rằng nguồn gốc của cái tên Tirich Mir là "Vua của Tirich" vì Tirich là tên của một thung lũng bên cạnh thung lũng Mulkhow của Chitral dẫn tới Tirich Mir. Một từ nguyên khác có nguồn gốc từ ngôn ngữ Wakhi. Trong tiếng Wakhi, trich có nghĩa là cái bóng hoặc bóng tối và mir có nghĩa là vua, do đó, Tirich Mir có nghĩa là vua của bóng tối. Nó có thể đã nhận được tên này vì nó tạo ra những bóng dài lên trên Wakhan.

Khí hậu
Trạm thời tiết 4245m trên mực nước biển nằm trong vùng khí hậu Tundra / núi cao (ET) theo Phân loại khí hậu Köppen. Ở độ cao cụ thể (4245 m asl), chúng ta có thể tìm thấy mùa đông lạnh và mùa hè mát mẻ thường ở trên mức đóng băng. Nhiệt độ trung bình hàng năm là -5,25c, làm trạm này thuộc vào phạm vi đóng băng quanh năm. Nhiệt độ trung bình vào tháng lạnh nhất tháng 1 là -17.5 c và hai tháng nóng nhất là tháng 7 và tháng 8 có nhiệt độ trung bình là 6.5 độ. Nhiệt độ thấp trung bình từ -23c vào tháng Giêng đến 0c vào tháng Bảy và tháng Tám.

Ở độ cao cao gần đỉnh tuy nhiên, người ta có thể tìm thấy khí hậu chỏm băng được đánh dấu bởi không có tháng có nhiệt độ trung bình hàng ngày ở trên mức đóng băng. Ở đây băng và tuyết không bao giờ thực sự tan chảy và nhiệt độ trung bình hàng ngày từ khoảng -35oC vào mùa đông đến -15oC vào mùa hè.

Tham khảo

Thư mục

 Keay, John, "The Gilgit Game": The Explorers of the Western Himalayas, 1865-95, Oxford University Press, 1985,
 Robertson, Sir George Scott, The Kafirs of the Hindukush, Oxford University Press, (1896, OUP edition 1986),

Liên kết ngoài
 Tirich Mir on SummitPost

Chitral District
Seven-thousanders of the Hindu Kush


title: Pristomerus rivalis

text:
Pristomerus rivalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pristomerus


title: Bàng Kỷ

text:
Bàng Kỷ (; ? – 202), thường phiên âm là Phùng Kỷ, tự Nguyên Đồ (元圖), là mưu sĩ dưới trướng quân phiệt Viên Thiệu cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Bàng Kỷ quê ở quận Nam Dương, Kinh Châu, thời trẻ được ngợi khen là có mưu trí. Khoảng năm 186–189, Hà Tiến muốn diệt trừ hoạn quan, tiêu biểu là Thượng quân hiệu úy Kiển Thạc. Môn khách Trương Tân khuyên Tiến tuyển người hiền lương để trừ hại cho quốc gia. Hà Tiến nghe theo, trưng tịch đám kẻ sĩ Bàng Kỷ, Hứa Du, Hà Ngung,... làm tâm phúc, lại thu đám con cháu thế gia Viên Thuật, Viên Thiệu làm tay chân.

Năm 189, Hà Tiến bị hoạn quan giết hại, Đổng Trác thừa cơ khống chế triều đình. Trung quân hiệu úy Viên Thiệu bất mãn Đổng Trác, trốn khỏi Lạc Dương đến Ký Châu. Hứa Du, Bàng Kỷ, Thuần Vu Quỳnh cũng bỏ quan đi theo Thiệu. Viên Thiệu rất thưởng thức mưu trí của Bàng Kỷ, nhờ Kỷ mà Ký Châu mục Hàn Phức chịu trợ giúp Thiệu, cả sau khi Thiệu nhận chức thái thú Bột Hải thuộc Ký Châu.

Năm 191, Khúc Nghĩa tạo phản, chống lại Hàn Phức. Viên Thiệu nhận ra Hàn Phức yếu thế, muốn chiếm đoạt Ký Châu, nhưng không có biện pháp nào. Bàng Kỷ bày mưu cho Thiệu: Phàm là kẻ làm việc lớn, không sở hữu một châu, thì không tính là có chỗ đặt chân. Hiện nay Ký Châu cường đại, nhưng Hàn Phức tài trí bình thường. Có thể bí mật hẹn Công Tôn Toản dẫn quân xuôi nam, Hàn Phức mà biết chắc chắn sợ hãi. Lúc đó [ngài] phái một người có tài ăn nói đến chỗ Hàn Phức trần thuật việc được mất. Phức bị ép bối rối, ta thừa cơ chiếm cứ Ký Châu.

Viên Thiệu thấy hợp lý, càng thêm thân cận Bàng Kỷ, viết thư cho Công Tôn Toản hứa hẹn chia đều Ký Châu. Toản lấy cớ tiêu diệt Đổng Trác để xuất quân, đánh bại Hàn Phức ở An Bình. Thiệu phái Cao Cán đến thuyết phục Hàn Phức. Phức nghe theo lời của Quách Đồ, Tuân Thầm, Tân Bình, bỏ qua lời khuyên của Cảnh Vũ, Mẫn Thuần, Thư Thụ, hiến Ký Châu cho Viên Thiệu. Viên Thiệu không mất một binh một tốt mà sở hữu cả Ký Châu.

Năm 199, Viên Thiệu dốc toàn quân đánh Tào Tháo, lấy Bàng Kỷ quản lý quân sự. Năm 200, Viên Thiệu thua trận ở Quan Độ, trên đường rút quân tỏ vẻ hối hận khi không nghe lời khuyên của Điền Phong. Bàng Kỷ bèn nói gièm: Phong biết tin tướng quân thua trận thì vỗ tay cười to, mừng vì đoán đều trúng. Viên Thiệu tin lời đồn thổi, cho người giết Phong. Bấy giờ, hai con trai của Thẩm Phối bị quân Tào tù binh,  gièm pha Phối phản bội. Bàng Kỷ dù có thù với Thẩm Phối nhưng vẫn tin tưởng khí tiết của Phối. Viên Thiệu khen ngợi Kỷ công tư phân minh. Kỷ với Phối trở thành bạn tốt.

Năm 202, Viên Thiệu ốm chết, quần thần muốn để con trưởng Viên Đàm thừa kế. Nhưng Bàng Kỷ, Thẩm Phối bất hòa với Tân Bình, Quách Đồ. Bản thân Bàng Kỷ sợ Viên Đàm khi nối nghiệp sẽ hại mình, bèn sửa lại di mệnh, lập con thứ ba Viên Thượng kế vị. Viên Đàm tự xưng Xa kỵ tướng quân, đóng quân ở Lê Dương chống lệnh. Viên Thượng phái Bàng Kỷ đến chỗ Đàm trấn an. Viên Đàm vốn không có nhiều quân, yêu cầu Thẩm Phối tăng quân cho mình. Phối cự tuyệt, Đàm nổi giận giết Bàng Kỷ.

Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Bàng Kỷ xuất hiện ở hồi 7, là mưu sĩ của Viên Thiệu. Khi Viên Thiệu ở Bột Hải, phải sống lương thực cho Hàn Phức trợ cấp, Bàng Kỷ khuyên Thiệu: Đại trượng phu phải tự mình tung hoành thiên hạ cho phỉ chí, cần gì nhờ vả kẻ cho lương? Ký Châu đất rộng dân giàu, sao tướng quân không đem  quân chiếm quách cho rồi? Sau đó bày kế: Nay ngầm sai người mang mật thư gởi cho Công Tôn Toản, bảo Công Tôn Toản kéo quân đánh Ký Châu, và hẹn sẽ giúp sức rồi chia đôi mảnh đất ấy. Tôi chắc thế nào Công Tôn Toản cũng hưng binh. Còn Hàn Phúc là đứa vô mưu, nếu bị Công Tôn Toản đem quân đánh, thế nào cũng mời Tướng quân đem binh vào Ký Châu giúp sức. Chừng ấy Tướng quân sẽ tự lĩnh mọi việc, rồi chỉ trở bàn tay là lấy được, có khó gì? Viên Thiệu chiếm được Ký Châu, lấy Điền Phong, Thư Thụ, Hứu Du, Bàng Kỷ quản lý mọi việc trong châu.

Lưu Bị chiếm lại Từ Châu, bị Tào Tháo tấn công, bèn nghe theo kế của Trần Đăng, xin Trịnh Huyền viết thư cầu cứu Viên Thiệu. Thiệu lấy Thẩm Phối, Bàng Kỷ làm thống quân, Điền Phong, Tuân Thầm, Hứa Du làm mưu sĩ, Nhan Lương, Văn Xú làm tướng quân, dẫn ba mươi vạn tinh binh tiến về Lê Dương, gửi hịch thảo phạt Tào Tháo. Tháo gọi mưu sĩ bàn kế nghênh địch. Khổng Dung đến nói rằng: Viên Thiệu có đất rộng, dân mạnh, bộ hạ như bọn Hứa Du, Quách Đồ, Thẩm Phối, Bàng Kỷ, đều là những người mưu trí; Điền Phong, Thư Thụ đều là trung thần; Nhan Lương, Văn Xú sức khoẻ hơn ba đội quân; còn như Cao Lãm, Trương Cáp, Thuần Vu Quỳnh toàn là những danh tướng đời nay. Sao lại bảo Thiệu là vô dụng? Tuân Úc phản bác: Thiệu binh nhiều mà không nghiêm chỉnh; Điền Phong tính cương trực hay phạm người trên; Hứa Du tham mà không khôn, Thẩm Phối hay tự cho mình là phải mà không có mưu mẹo; Bàng Kỷ tính cả quyết nhưng không làm được việc. Mấy người ấy không ưa nhau, tất rồi cũng có nội biến; Nhan Lương, Văn Xú tuy khoẻ, nhưng đồ thất phu ấy chỉ đánh một trận là bắt được; còn những đồ tầm thường nhung nhúc, dẫu có trăm vạn cũng chẳng kể vào đâu.

Hai quân Viên, Tào giằng co ở Quan Độ. Điền Phong ở trong ngục vẫn viết thư khuyên Viên Thiệu không vội vã tiến quân. Bàng Kỷ kích động: Chúa công dấy quân nhân nghĩa, sao Điền Phong lại nói lời chẳng lành? suýt khiến Viên Thiệu chém Phong. Đến khi Viên Thiệu thua trận, hối hận không nghe lời Điền Phong thì Bàng Kỷ lại nói gièm khiến Điền Phong tự sát.

Khi Viên Thiệu bệnh nặng, Lưu phu nhân cho gọi Thẩm Phối, Bàng Kỷ đến xin Thiệu sửa đổi di chiếu, cho Viên Thượng kế vị. Viên Đàm cầm quân bên ngoài, bèn cho Quách Đồ làm sứ giả đến thăm dò tình hình, xin Viên Thượng để Thẩm Phối, Bàng Kỷ đi theo làm quân sư. Viên Thượng đồng ý, cho hai người rút thăm. Bàng Kỷ rút trúng, theo Quách Đồ đến chỗ Viên Đàm. Quân Tào Tháo tấn công, Viên Đàm ít quân, xin viện binh không được, bèn giết Bàng Kỷ để hàng Tào Tháo. Trong lịch sử, sự kiện Tào Tháo đánh Viên Đàm diễn ra 1 năm sau khi Bàng Kỷ bị giết.

Xem thêm
 Quách Đồ
 Thẩm Phối
 Điền Phong
 Tuân Thầm

Tham khảo
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Phạm Diệp, Hậu Hán thư.
 Tư Mã Quang, Tư trị thông giám.

Chú thích

Người Hà Nam (Trung Quốc)
Nhân vật chính trị Đông Hán
Nhân vật chính trị Tam Quốc
Nhân vật quân sự Tam Quốc
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa


title: Colpotrochia cerbera

text:
Colpotrochia cerbera là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Colpotrochia


title: Eridolius wahli

text:
Eridolius wahli là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eridolius


title: Pterolophia horrida

text:
Pterolophia horrida là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia


title: Zinnia leucoglossa

text:
Zinnia leucoglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Sidney Fay Blake miêu tả khoa học đầu tiên năm 1924.

Phân bố
Loài này là bản địa Mexico (trừ khu vực đông nam).

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1924
Thực vật México


title: Sarabande

text:
Sarabande (, ) là một điệu nhảy nhịp ba.

Lịch sử
Sarabande đầu tiên được đề cập ở Trung Mỹ vào năm 1539, một điệu nhảy gọi là zarabanda được đề cập trong bài thơ Vida y Tiempo de Maricastaña viết tại Panama bởi Fernando de Guzmán Mejía. Điệu nhảy dường như đặc biệt phổ biến trong các thế kỷ 16 và 17, ban đầu ở các thuộc địa Tây Ban Nha, trước khi phổ biến qua Đại Tây Dương đến Tây Ban Nha. Tại Tây Ban Nha, mặc dù bị cấm năm 1583 vì lý do khiêu dâm những vẫn thường xuyên được nhắc đến trong văn học. Nó lan rộng đến Ý vào thế kỷ 17 và sang Pháp, nơi mà nó đã trở thành một điệu nhảy cung đình.

Trong thời kỳ Baroque, các tổ khúc chuẩn ở thế kỷ 18 có sarabande xuất hiện tại chương ba trong bốn chương. Các hình thức sarabande đã được hồi sinh vào cuối những năm 19 và đầu thế kỷ 20. Một trong những loại biến thể hòa hợp liên tục nổi tiếng nhất là La Folia.

Chú thích

Tham khảo
Carvajal, Mara Lioba Juan. 2007. La zarabanda: pluralidad y controversia de un género musical. Arte y expresión. [Zacatecas, Mexico]: Universidad Autónoma de Zacatecas, Programa Integral de Fortalecimiento Institucional; México, D.F.: Plaza y Valdés. ISBN 9789707225626.

Liên kết ngoài

 Example of a reconstructed Sarabande by Kaspar Mainz, with Il Giardino Armonico
 Streetswing.com Dance History Archives
 Example of a Sarabande dance choreography "La Sarabande à deux", Feuillet (1704)

Hình thức khiêu vũ trong nhạc cổ điển
Vũ điệu Tây Ban Nha
Âm nhạc Tây Ban Nha
Vũ điệu nhịp ba
Khiêu vũ Baroque
Âm nhạc thời kỳ Baroque


title: Louis Gerhard De Geer

text:
Nam tước Louis Gerard De Geer xứ Finspång (18 tháng 7  năm 1818 - 24 tháng 9 năm 1896) là nhà văn và chính khách người Thụy Điển. Ông sinh tại Lâu đài Finspång ở xứ đạo Risinge. Ông là một luật sư, và vào năm 1855 trở thành Chủ tịch Tòa phúc thẩm Göta, hoặc quan toà trong toà phúc thẩm Götaland. Từ 7 tháng 4 năm 1858 đến 3 tháng 6 năm 1870 ông là Thủ tướng Tư pháp và một lần nữa từ 11 tháng 5 năm 1875 đến 20 tháng 3 năm 1876. Là một người trong tầng lớp quý tộc, ông tham gia vào quốc hội từ năm 1851 trở đi. Từ năm 1867 đến năm 1878 ông là thượng nghị sĩ đại diện cho Stockholm tại nghị viện, nơi mà ông giới thiệu và thông qua nhiều cải cách hữu ích.

Tham khảo

Thủ tướng Thụy Điển
Nam tước