title: Apple Watch

text:
{{Infobox information appliance
| name   = Apple Watch
| logo   =
| image   =Apple Watch Ultra - 2.jpg
| caption  = Apple Watch
| developer = Apple Inc.
| manufacturer = Quanta Computer(hợp đồng sản xuất)Compal Electronics(Nhà cung cấp chìa khóa trao tay)
| family  =
| type   = Smartwatch
| generation  =
| releasedate  = Nguyên bản (còn gọi là gen 1): Series 1 và Series 2: Series 3: Series 4: Series 5:
Series 6 và SE (gen 1): Series 7: Series 8 và SE (gen 2): Ultra:
| lifespan =
| price   =
Watch Sport
38 mm: US$34942 mm: US$399
Watch
38 mm: US$399–US$99942 mm: US$449–US$1,049
Watch Edition
38 mm & 42 mm: US$1,299
| discontinued =
| unitssold =
| unitsshipped =
| media   =
| os  = watchOS
| power   = Pin sạc Li-Po
38mm mA·h)
42mm mA·h)
| soc  = Apple Watch Nguyên bản: Apple S1 Apple Watch Series 1: Apple S1PApple Watch Series 2: Apple S2Apple Watch Series 3: Apple S3
| cpu  =
| graphics = PowerVR SGX543
| storage  = Nguyên bản, Series 1, và Series 2: 8 GBSeries 3: 8 hoặc 16 GB
| memory  = Nguyên bản, Series 1, và Series 2: 512 MB DRAMSeries 3: 768 MB DRAM
| display  =OLED
38mm đường chéo, 272×340 pixel với 326 dpi
42mm đường chéo, 312×390 pixel với 326 dpi
Watch SportStrengthened Ion-X glass
Watch/Watch EditionSapphire glass
| sound   =
| input   =
| controllers  =
| camera  =
| touchpad =
| connectivity = Nguyên bản, Series 1, và Series 2: Bluetooth 4.0Series 3: Bluetooth 4.2Tất cả model:"', NFC, Wi-Fi (802.11 b/g/n)
| platform =
| service  =
| dimensions  =38 mm42 mm| Versions = Watch (stainless steel), Sport (aluminum), and Edition (18kt gold, and 18kt rose gold)
| compatibility = iPhone 5S và chạy iOS 8.2 hoặc cao hơn, kết nối Wi-Fi hoặc Bluetooth tương thích với thiết bị này.
| predecessor  =
| successor =
| related  =
| website  =
|image_size=250px}}Apple Watch là dòng đồng hồ thông minh của Apple Inc., công bố bởi Tim Cook vào ngày 24 tháng 4 năm 2015. Apple Watch ngoài tác dụng của một chiếc đồng hồ đeo tay bình thường, nó còn có thể theo dõi quá trình luyện tập thể thao, đếm bước chân, nhịp tim, chu kỳ kinh nguyệt, giấc ngủ, cũng như các chức năng liên quan đến sức khỏe khác, nó tương thích với iOS và các sản phẩm, dịch vụ khác của Apple, như nghe điện thoại, đọc tin nhắn, nhận thông báo đồng bộ từ các ứng dụng trên iPhone mà Apple Watch ghép đôi.

Apple Watch chạy trên hệ điều hành watchOS, phần lớn phải phụ thuộc vào iPhone mà nó ghép đôi ở các thế hệ đầu. Từ thế hệ Series 3, ngoài Wi-Fi, kết nối 4G LTE với eSIM được thêm vào, Apple Watch đã có thể hoạt động độc lập với nhiều tính năng hơn. Kể từ thế hệ đầu tiên được giới thiệu tháng 4 năm 2015, Apple Watch nhanh chóng trở thành thiết bị đeo thông minh bán chạy nhất thế giới. 4,2 triệu máy đã được bán trong quý hai năm 2015. Khác với các đối thủ cạnh tranh (mặt đồng hồ hình tròn), Apple Watch mang thiết kế khác biệt với mặt đồng hồ hình vuông. Các thế hệ tiếp theo được giới thiệu thường niên vào tháng 9 hằng năm, trong cùng sự kiện ra mắt thế hệ iPhone mới của Apple.

 Phát triển
Mục tiêu của Apple Watch là bổ sung cho iPhone và thêm các chức năng mới, đồng thời giải phóng mọi người khỏi điện thoại của họ.

Kevin Lynch được Apple thuê để tạo ra công nghệ đeo được cho cổ tay. Ông nói: "Mọi người mang theo điện thoại của họ bên mình và xem màn hình rất nhiều. Mọi người muốn mức độ tương tác đó. Nhưng làm thế nào để chúng tôi cung cấp nó theo một cách nhân văn hơn một chút, tức thời hơn khi bạn ở bên cạnh ai đó?" Quy trình phát triển của Apple được giữ bí mật cho đến khi một bài báo trên Wired tiết lộ cách một số quyết định thiết kế nội bộ được đưa ra.

RTin đồn từ năm 2011 suy đoán rằng Apple đang phát triển một biến thể đeo được của iPod có thể uốn cong quanh cổ tay người dùng và có tính năng tích hợp Siri. Vào tháng 2 năm 2013, The New York Times và The Wall Street Journal đưa tin rằng Apple đang bắt đầu phát triển một chiếc đồng hồ thông minh dựa trên iOS với màn hình cong. Cùng tháng đó, Bloomberg đưa tin rằng dự án đồng hồ thông minh của Apple đã "vượt ra khỏi giai đoạn thử nghiệm" với một nhóm khoảng 100 nhà thiết kế. Vào tháng 7 năm 2013, Financial Times đưa tin rằng Apple đã bắt đầu tuyển dụng thêm nhân viên để làm việc trên chiếc đồng hồ thông minh và họ đang nhắm mục tiêu phát hành bán lẻ vào cuối năm 2014.

 Công bố và phát hành
Vào tháng 4 năm 2014, CEO của Apple, Tim Cook, đã nói với The Wall Street Journal rằng công ty đang có kế hoạch ra mắt các sản phẩm mới trong năm đó, nhưng không tiết lộ chi tiết nào.

Vào tháng 6 năm 2014, Reuters đưa tin rằng việc sản xuất sản phẩm đồng hồ thông minh dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 7 để phát hành vào tháng 10.

Trong sự kiện ra mắt báo chí vào tháng 9 năm 2014, nơi iPhone 6 cũng được giới thiệu, sản phẩm đồng hồ mới đã được Tim Cook giới thiệu trong phần "một điều nữa". Sau một video tập trung vào quá trình thiết kế, Cook xuất hiện trở lại trên sân khấu khi đeo một chiếc Apple Watch.

So với các sản phẩm khác của Apple và đồng hồ thông minh của đối thủ, việc tiếp thị Apple Watch đã quảng cáo thiết bị này như một phụ kiện thời trang. Sau đó, Apple tập trung vào các tính năng liên quan đến sức khỏe và thể dục của nó, trong nỗ lực cạnh tranh với các thiết bị theo dõi hoạt động chuyên dụng.

Thiết bị này không được đặt tên là "iWatch", điều này sẽ khiến nó phù hợp với các dòng sản phẩm của mình như iPod, iPhone và iPad. Tại Hoa Kỳ, nhãn hiệu "iWatch" thuộc sở hữu của OMG Electronics - công ty đang gây quỹ cộng đồng cho một thiết bị có cùng tên; nó thuộc sở hữu của công ty Probendi của Ireland tại Liên minh Châu Âu. Vào tháng 7 năm 2015, Probendi đã kiện Apple Inc. vì vi phạm nhãn hiệu, lập luận rằng thông qua quảng cáo từ khóa trên công cụ tìm kiếm Google, họ đã khiến quảng cáo cho Apple Watch xuất hiện trên các trang kết quả tìm kiếm khi người dùng tìm kiếm thuật ngữ có nhãn hiệu "iWatch".

 Phát hành
Đặt hàng trước cho Apple Watch bắt đầu vào ngày 10 tháng 4 năm 2015, với bản phát hành chính thức vào ngày 24 tháng 4. Lúc đầu, nó không có sẵn tại Apple Store; khách hàng có thể đặt lịch hẹn để xem và thử nghiệm, nhưng thiết bị không có trong kho để mua trực tiếp và phải được đặt trước và đặt hàng trực tuyến. CNET cho rằng mô hình phân phối này được thiết kế để ngăn chặn các địa điểm Apple Store có hàng dài người xếp hàng do nhu cầu cao. Cửa hàng bán lẻ đầu tiên trưng bày Apple Watch cho công chúng là Colette ở Paris. Sau đó, một số mẫu được bán với số lượng hạn chế tại các cửa hàng sang trọng và nhà bán lẻ được ủy quyền.

Vào ngày 4 tháng 6 năm 2015, Apple thông báo rằng họ có kế hoạch bán Apple Watch tại các địa điểm bán lẻ của mình.

Vào ngày 24 tháng 8 năm 2015, Best Buy thông báo rằng họ sẽ bắt đầu bán Apple Watch tại các cửa hàng bán lẻ của mình vào cuối tháng 9. Cả T-Mobile US và Sprint cũng thông báo về kế hoạch cung cấp Apple Watch thông qua các cửa hàng bán lẻ của họ.

Vào tháng 9 năm 2015, Apple đã ra mắt một dòng sản phẩm Apple Watch mới, với vỏ bằng thép không gỉ và dây đeo bằng da, hợp tác với Hermès. Vào năm sau, Apple ra mắt một dòng sản phẩm Apple Watch khác hợp tác với Nike có tên là "Apple Watch Nike+". Cả hai dòng sản phẩm đều có tùy chỉnh mỹ phẩm, nhưng về cơ bản hoạt động giống như Apple Watch tiêu chuẩn.

Apple Watch được bán ở Ấn Độ vào tháng 11 năm 2015. Thiết bị này cũng được ra mắt tại Chile, Philippines, Indonesia và Nam Phi.

 Thiết kế
Apple Watch mỗi thế hệ có nhiều phiên bản, thường được phân biệt bởi chất liệu, màu sắc và kích thước mặt đồng hồ. Apple Watch có thể thay đổi linh hoạt nhiều loại dây đeo, từ các thương hiệu như Nike hay cao cấp của Hermès.

Apple Watch Series 4 và Series 5 đã có hai kích thước mặt đồng hồ là: 40 mm (1.6 in) và 44 mm (1.7 in), thay thế cho các kích thước 38 mm (1.5 in) và 42 mm (1.7 in) của thế hệ Series 2 và 3. Do Series 4 và 5 thiết kế mặt đồng hồ trở nên tràn viền với các cạnh màn hình mỏng hơn thế hệ trước.

Dây đeo cho bản 38 mm cũ (1,5 in) phù hợp với bản 40 mm mới (1,6 in) và dây đeo của bản 42 mm cũ (1.7 in) phù hợp với bản 44 mm mới (1.7 in).

Apple Watch được sạc bằng phương pháp sạc cảm ứng, sử dụng cáp tương tự cáp MagSafe trên MacBook của Apple. Màn hình cảm ứng OLED có công nghệ Force Touch, có khả năng phân biệt giữa chạm và nhấn. Đồng hồ cũng có một nút bên để hiển thị các ứng dụng sử dụng gần đây và truy cập Apple Pay. Apple Watch Series có khả năng kháng nước, phù hợp để bơi lội và lướt sóng.

Apple Watch xuất hiện trong nhiều báo cáo rằng đã cứu sống người dùng khi họ bị mắc kẹt hay bị lạc.

 Danh sách thiết bị

Kể từ tháng 9 năm 2019, có sáu thế hệ Apple Watch đã được phát hành. Hiện nay chỉ còn Series 3 và Series 5 là còn được Apple sản xuất và bán tại Apple Store.

Tháng 9 năm 2020, Apple Watch Series 6 và Apple Watch SE trong sự kiện mang tên Time Flies với hứa hẹn rằng đây là sản phẩm dược sinh ra để chống chọi vơi Covid-19.

Apple Watch Series 6 có hiện tượng giật lag mặc dù là mới và KHÔNG THỂ đo lượng oxy trong máu

( không hỗ trợ vùng miền )

 Apple Watch (2015–2016)
 Apple Watch Series 1 (2016–2018)
 Apple Watch Series 2 (2016–2017)Apple Watch Series 3 (2017– nay)
 Apple Watch Series 4 (2018–2019)Apple Watch Series 5 (2019 - nay)Apple Watch Series 6 (2020 - nay)
 Apple Watch SE (2020 - nay)

Các mẫu Apple Watch đã được chia thành năm "bộ sưu tập":

 Apple Watch (thế hệ 1 - nay) (Apple Watch làm bằng vỏ nhôm hoặc thép không gỉ và nhiều dây đeo đồng hồ khác nhau),
 Apple Watch Sport (thế hệ 1) (Apple Watch Sport làm bằng vỏ nhôm và dây đeo thể thao hoặc dây nylon dệt),
 Apple Watch Nike + (Series 2 - hiện tại) (Apple Watch Nike + làm bằng vỏ nhôm và dây đeo thể thao Nike hoặc vòng thể thao),
 Apple Watch Hermès (thế hệ 1 - nay) (Apple Watch Hermès sử dụng vỏ thép không gỉ và dây đeo bằng da Hermès, cũng bao gồm một dây đeo thể thao màu cam Hermès độc quyền),
 Apple Watch Edition (thế hệ 1 - Series 3, Series 5) (Apple Watch Edition làm bằng vỏ gốm hay titan, phiên bản Apple Watch thế hệ 1 sử dụng vàng 18 karat hoặc vàng hồng).

 So sánh các thế hệ

Xem thêm
watchOS
Android Wear
Samsung Gear S

Phần cứng
Thế hệ đầu tiên

Apple Watch thế hệ đầu tiên (thường được gọi là Series 0) sử dụng chip hệ thống S1 lõi đơn. Nó không có chip GPS tích hợp, thay vào đó dựa vào iPhone được ghép nối cho các dịch vụ định vị. Nó sử dụng một cơ cấu chấp hành theo chuyển động thẳng được gọi là "Taptic Engine" để cung cấp phản hồi xúc giác khi nhận được cảnh báo hoặc thông báo và được sử dụng cho các mục đích khác bởi các ứng dụng nhất định. Đồng hồ được trang bị cảm biến nhịp tim tích hợp, sử dụng cả tia hồng ngoại và đèn LED và điốt quang. Tất cả các phiên bản của Apple Watch thế hệ đầu tiên đều có 8 GB dung lượng lưu trữ; hệ điều hành cho phép người dùng lưu trữ tối đa 2 GB nhạc và 75 MB ảnh. Khi Apple Watch được ghép nối với iPhone, tất cả nhạc trên iPhone đó cũng có sẵn để được kiểm soát và truy cập từ Apple Watch. Hỗ trợ phần mềm cho Apple Watch đầu tiên đã kết thúc với watchOS 4.3.2.

Thế hệ thứ tư (Series 4)Apple Watch Series 4 có màn hình lớn hơn với viền mỏng hơn và các góc bo tròn, khung máy tròn hơn, mỏng hơn một chút với mặt sau bằng gốm được thiết kế lại, bộ xử lý lõi kép S4 64 bit mới có khả năng tăng gấp đôi hiệu suất của S3, bộ nhớ trong 16 GB được nâng cấp, các tùy chọn mới để tùy chỉnh mặt đồng hồ và cảm biến điện tim mới hoạt động bằng cách đo sự chênh lệch tiềm năng giữa cổ tay và ngón tay từ tay đối phương vào Mô-đun S4 trong 30 giây. Hệ thống ECG nhận được giấy phép từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, đây là hệ thống đầu tiên dành cho thiết bị tiêu dùng, và được hỗ trợ bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. Thiết bị này cũng có thể phát hiện ngã và sẽ tự động liên hệ với các dịch vụ khẩn cấp trừ khi người dùng hủy cuộc gọi đi. Micrô được chuyển sang phía đối diện giữa nút bên và núm điều chỉnh kỹ thuật số để cải thiện chất lượng cuộc gọi.  Những thay đổi khác bao gồm vương miện kỹ thuật số kết hợp phản hồi xúc giác với Apple Haptic Engine và bao gồm chip không dây W3 mới do Apple thiết kế.

Chiếc đồng hồ nhận được hầu hết các đánh giá tích cực từ các nhà phê bình. TechRadar cho điểm 4,5/5, gọi nó là một trong những chiếc đồng hồ thông minh hàng đầu, đồng thời chỉ trích thời lượng pin quá ngắn. Digital Trends cho điểm 5/5, gọi đây là sản phẩm tốt nhất của Apple và ca ngợi thiết kế, chất lượng xây dựng và phần mềm, cũng chỉ trích thời lượng pin. CNET cho điểm 8,2/10, gọi nó là "đồng hồ thông minh tổng thể tốt nhất hiện nay", đồng thời chỉ trích thời lượng pin và thiếu các tùy chọn mặt đồng hồ. T3 cho điểm 5/5, gọi nó là "đồng hồ thông minh thế hệ tiếp theo thực sự" do thân máy mỏng hơn và màn hình lớn hơn so với Series 3 và các tính năng sức khỏe.

Thế hệ thứ năm (Series 5)Apple Watch Series 5 được công bố vào ngày 10 tháng 9 năm 2019. Những cải tiến chính của nó so với thế hệ trước là việc bổ sung la bàn và always-on display với trình điều khiển màn hình công suất thấp có khả năng làm mới tốc độ thấp nhất là một lần mỗi giây. Các tính năng mới bổ sung bao gồm Gọi khẩn cấp quốc tế cho phép thực hiện các cuộc gọi khẩn cấp ở hơn 150 quốc gia, bộ xử lý S5 tiết kiệm năng lượng hơn, cải tiến cảm biến ánh sáng xung quanh và bộ nhớ tăng gấp đôi lên 32 GB. Nó cũng đưa trở lại cấp "Edition", với một mô hình gốm không có trong thế hệ trước và một mô hình titan mới có hai màu: tự nhiên và Space Black.

Series 5 trở lên (bao gồm cả mẫu SE được giới thiệu vào năm 2020) cũng tích hợp chức năng quản lý hiệu suất và pin dựa trên phần cứng và phần mềm nâng cao.

Các nhà phê bình thường đánh giá tích cực về nó. CNET cho thế hệ này điểm 4/5, kết luận, "Apple Watch tiếp tục là một trong những chiếc đồng hồ thông minh tốt nhất, nhưng vẫn còn hạn chế bởi hiện tại là một phụ kiện iPhone." Digital Trends cho điểm 4.5/5. The Verge cho điểm 9/10.

Thế hệ thứ sáu (Series 6 và SE)Apple Watch Series 6 được công bố vào ngày 15 tháng 9 năm 2020, trong một Sự kiện Đặc biệt của Apple và bắt đầu xuất xưởng vào ngày 18 tháng 9. Cải tiến chính của nó so với chiếc đồng hồ tiền nhiệm là bao gồm một cảm biến để theo dõi độ bão hòa oxy trong máu.

Các tính năng bổ sung bao gồm bộ xử lý S6 mới nhanh hơn tới 20% so với S4 và S5, màn hình hiển thị luôn sáng hơn 2,5 lần và máy đo độ cao luôn bật. S6 được tích hợp cảm biến nhịp tim quang học thế hệ thứ ba được cập nhật và công nghệ viễn thông nâng cao, bao gồm hỗ trợ băng thông siêu rộng (UWB) thông qua chip U1 của Apple và khả năng kết nối với mạng Wi-Fi 5 GHz. Đồng hồ Series 6 đã được cập nhật với phần cứng sạc nhanh hơn để hoàn tất quá trình sạc trong ~1,5 giờ. Phần cứng Force Touch bị loại bỏ, nhất quán với việc loại bỏ tất cả chức năng Force Touch khỏi watchOS 7.

Đồng hồ Series 6 có thêm các tùy chọn màu Product Red và Navy Blue.

Tại sự kiện giới thiệu sản phẩm vào tháng 9 năm 2020, Apple cũng đã công bố Apple Watch SE, một mẫu giá rẻ hơn. SE kết hợp cùng một máy đo độ cao luôn bật như Series 6, nhưng sử dụng bộ xử lý S5 thế hệ trước và cảm biến nhịp tim quang học thế hệ trước (tức là thứ hai); không bao gồm điện tâm đồ và cảm biến nồng độ máu hoặc màn hình luôn bật; và không bao gồm khả năng giao tiếp UWB hoặc Wi-Fi 5GHz.

Thế hệ thứ bảy (Series 7)Apple Watch Series 7''' đã được công bố vào ngày 14 tháng 9 năm 2021, trong một Sự kiện Đặc biệt của Apple. Các đơn đặt hàng trước đã mở vào ngày 8 tháng 10, với ngày giao hàng sớm nhất bắt đầu từ ngày 15 tháng 10.

Những cải tiến so với đồng hồ Series 6 thế hệ trước bao gồm thiết kế tròn trịa hơn với vỏ lớn hơn một chút; màn hình sáng hơn 70% trong nhà và lớn hơn khoảng 20%; cải thiện độ bền thông qua một tinh thể chống nứt phía trước; Chứng nhận IP6X về khả năng chống bụi; Sạc nhanh hơn 33% thông qua thiết bị điện tử bên trong được cải tiến và cáp sạc nhanh dựa trên USB-C nâng cao; hỗ trợ cho BeiDou (hệ thống định vị vệ tinh của Trung Quốc); và tính khả dụng của bàn phím ảo có thể chạm hoặc vuốt. Series 7 cũng được trang bị phần cứng mới cho phép truyền dữ liệu không dây cực nhanh, tầm ngắn ở tốc độ 60,5GHz, mặc dù Apple chưa giải thích đầy đủ về chức năng mới này.

Sau thông báo của Apple về Series 7, một công ty phát triển phần mềm độc lập đã đệ đơn kiện Apple với cáo buộc sao chép không phù hợp chức năng bàn phím phần mềm từ một ứng dụng mà trước đó Apple đã từ chối khỏi App Store của họ.

Thế hệ thứ tám (Series 8, SE (thế hệ 2), & Ultra)
nhỏ|109x109px|Apple S8
nhỏ|312x312px|Apple Watch Series 8 vỏ nhôm Midnight.
Apple Watch Series 8, Apple Watch SE thế hệ thứ hai và Apple Watch Ultra đã được công bố vào ngày 7 tháng 9 năm 2022 tại sự kiện Apple Special Event. Đặt hàng trước mở vào cùng ngày, với Series 8 và SE thế hệ thứ 2 được giao vào ngày 16 tháng 9, trong khi Ultra được giao vào ngày 23 tháng 9.

Các cải tiến trong Series 8 so với Series 7 thế hệ trước bao gồm cảm biến nhiệt độ mới và các gia tốc kế và con quay hồi chuyển chính xác hơn có khả năng phát hiện sự xảy ra của tai nạn xe hơi.

Apple Watch SE thế hệ thứ 2 có sẵn các màu sắc vỏ là Midnight, Silver và Starlight. Các màu sắc vỏ Space Gray và Gold đã bị ngừng sản xuất.

Thế hệ thứ chín (Series 9 & Ultra 2)
Apple Watch Series 9 và Apple Watch Ultra 2 đã được công bố vào ngày 12 tháng 9 năm 2023 tại sự kiện Apple Special Event. Việc đặt hàng trước bắt đầu vào cùng ngày, với thời gian giao hàng sớm nhất bắt đầu vào ngày 22 tháng 9.

Phần mềm
Apple Watch chạy watchOS, có giao diện dựa trên màn hình chính với các biểu tượng ứng dụng dạng hình tròn, có thể thay đổi thành dạng danh sách trong cài đặt của thiết bị. Hệ điều hành có thể được điều hướng bằng màn hình cảm ứng hoặc núm xoay ở cạnh đồng hồ.  Khi ra mắt, Apple Watch thế hệ đầu tiên cần được ghép nối với iPhone 5 hoặc đời mới hơn chạy iOS 8.2 trở lên; phiên bản iOS này đã giới thiệu ứng dụng Apple Watch, được sử dụng để ghép nối đồng hồ với iPhone, tùy chỉnh cài đặt và ứng dụng đã tải, và đánh dấu các ứng dụng tương thích từ App Store.

Apple Watch có khả năng nhận thông báo, tin nhắn và cuộc gọi thông qua iPhone được ghép nối. "Glances" cho phép người dùng vuốt giữa các trang chứa các hiển thị thông tin giống như widget; tuy nhiên, tính năng này đã được thay thế bằng Trung tâm điều khiển mới. watchOS cũng hỗ trợ Handoff để gửi nội dung từ Apple Watch sang thiết bị iOS hoặc macOS, và hoạt động như kính ngắm cho máy ảnh iPhone, Siri cũng khả dụng cho các lệnh thoại và có khả năng trả lời bằng lời nhắc giọng nói trên đồng hồ Series 3. Apple Watch cũng hỗ trợ Apple Pay và cho phép sử dụng nó với các mẫu iPhone cũ hơn không có hỗ trợ kết nối trường gần (NFC).

Các ứng dụng mặc định của Apple Watch được thiết kế để tương tác với các ứng dụng iOS tương ứng của chúng, chẳng hạn như Mail, Phone, Calendar, Messages, Maps, Music, Photos, Reminders, Remote  (có thể điều khiển iTunes và Apple TV), Stocks, và Wallet. Sử dụng các ứng dụng Hoạt động và Luyện tập, người dùng có thể theo dõi hoạt động thể chất của họ và gửi dữ liệu trở lại iPhone để sử dụng trong ứng dụng Sức khỏe và các phần mềm hỗ trợ HealthKit khác. Với watchOS 3, Reminders, Home, Find My Friends, Heart Rate và Breathe đã được thêm vào các ứng dụng mặc định.

Đón nhận
nhỏ|Một cửa hàng Apple mở cửa vào ngày đầu tiên bán Apple Watch.
Sau thông báo, ấn tượng ban đầu từ các nhà quan sát trong ngành công nghệ và đồng hồ rất khác nhau; chiếc đồng hồ được một số người khen ngợi vì "thiết kế, khả năng tiềm năng và tính hữu ích cuối cùng", trong khi những người khác lại chỉ trích những khía cạnh tương tự. Nhà đầu tư mạo hiểm Marc Andreessen nói rằng anh "không thể chờ đợi" để thử nó, và người viết tiểu sử của Steve Jobs, Walter Isaacson, mô tả nó là "cực kỳ tuyệt vời" và là một ví dụ về công nghệ tương lai "được nhúng nhiều hơn vào cuộc sống của chúng ta". Evan Dashevsky của PC Magazine cho biết nó không có gì mới về mặt chức năng so với Moto 360, ngoại trừ các thông báo rung động có thể tùy chỉnh. Vào tháng 11 năm 2014, Apple Watch được Time liệt kê là một trong 25 phát minh tốt nhất năm 2014.

Nhìn chung, các đánh giá ban đầu về thiết bị là tích cực với một số lưu ý. Các nhà đánh giá đã khen ngợi khả năng tiềm năng của đồng hồ để tích hợp vào cuộc sống hàng ngày và thiết kế tổng thể của sản phẩm, nhưng lưu ý các vấn đề về tốc độ và giá cả. Nhiều nhà đánh giá đã mô tả chiếc đồng hồ là tiện dụng và tiện lợi, trong khi cũng lưu ý rằng nó không cung cấp nhiều chức năng tiềm năng như điện thoại thông minh trước đó. Farhad Manjoo của The New York Times đã đề cập đến đường cong học tập cao của thiết bị, nói rằng ông đã mất "ba ngày dài, thường xuyên bối rối và thất vọng" để làm quen với watchOS 1, nhưng yêu thích nó sau đó. Một số nhà đánh giá cũng đã so sánh nó với các sản phẩm cạnh tranh, chẳng hạn như thiết bị Android Wear, và tuyên bố "Chiếc đồng hồ thông minh cuối cùng cũng có ý nghĩa". Tuy nhiên, các nhà đánh giá đã có ý kiến trái chiều về thời lượng pin, với Geoffrey Fowler của The Wall Street Journal cho biết "thời lượng pin lên đến mức sạc cả ngày, nhưng đôi khi chỉ vừa đủ", và những người khác so sánh nó với Samsung Gear 2, "trải qua ba ngày sử dụng vừa phải." Tim Bradshaw của Financial Times đã sử dụng một số ứng dụng trong một vài ngày. Ông kết luận rằng chưa có "ứng dụng sát thủ" nào ngoài việc báo giờ, vốn là chức năng cơ bản của đồng hồ đeo tay.

Khi sử dụng Apple Watch, một số người dùng đã báo cáo sự cố khi sử dụng tính năng theo dõi nhịp tim do các tình trạng da vĩnh viễn, bao gồm cả hình xăm. Watch sử dụng công nghệ đo quang điện (PPG) sử dụng đèn LED màu xanh lá cây để đo nhịp tim. Để đo nhịp tim của người dùng, đồng hồ sẽ nhấp nháy ánh sáng xanh lục từ đèn LED ở da và ghi lại lượng ánh sáng này được hấp thụ bởi sắc tố đỏ của máu. Trong một số trường hợp, da có thể không cho phép hấp thụ ánh sáng được đọc đúng và do đó cung cấp kết quả không chính xác.

Một số người dùng đã phàn nàn rằng logo và văn bản ở mặt sau của mẫu Apple Watch Sport, chủ yếu là phiên bản màu xám không gian, có thể dễ dàng bị mòn.

Việc bán hàng
nhỏ|Apple Watch Series 5
Các nhà phân tích tài chính đã đưa ra ước tính ban đầu về doanh số bán hàng từ vài triệu đến 5 triệu chiếc trong năm đầu tiên. Tim Bajarin của Time đã tóm tắt phản ứng rộng rãi, viết rằng "chưa có đủ thông tin để xác định sản phẩm này sẽ hoạt động như thế nào khi cuối cùng nó ra mắt thị trường vào năm tới".

Do thiếu hụt vật liệu, việc giao hàng Apple Watch đã bị trì hoãn so với ngày phát hành đặt hàng trước ban đầu là ngày 10 tháng 4 năm 2015. Kết quả là, chỉ có 22% Apple Watch được đặt hàng trước được giao ở Hoa Kỳ trong cuối tuần sau ngày phát hành. Ước tính Apple đã nhận được gần một triệu đơn đặt hàng trước Apple Watch ở Hoa Kỳ trong sáu giờ đầu tiên của thời gian đặt hàng trước vào ngày 10 tháng 4 năm 2015, sau đó nó đã bán hết và các đơn đặt hàng tiếp theo sẽ bắt đầu được giao vào tháng 6. Sau đó, một báo cáo của một nhà phân tích cho biết Apple Watch đã trở thành một doanh nghiệp trị giá 10 tỷ USD trong năm đầu tiên.

Apple đã không tiết lộ bất kỳ con số bán hàng nào cho Apple Watch. Ước tính của IDC cho biết Apple đã xuất xưởng hơn 12 triệu chiếc vào năm 2015. Đến cuối năm 2016, một cựu chiến binh của ngành công nghiệp đồng hồ Thụy Sĩ cho biết Apple đã bán được khoảng 20 triệu chiếc đồng hồ và có thị phần khoảng 50%. Các nhà phân tích ước tính Apple đã bán được 18 triệu chiếc đồng hồ vào năm 2017, 31 triệu chiếc vào năm 2019 và 34 triệu chiếc vào năm 2020. Năm 2021, các nhà phân tích ước tính có khoảng 100 triệu chiếc được sử dụng.

Năm 2020, Apple đã bán được nhiều đồng hồ hơn toàn bộ ngành công nghiệp đồng hồ Thụy Sĩ - bao gồm Swatch và TAG Heuer.

Tranh cãi
Vào tháng 12 năm 2019, Joseph Wiesel, một bác sĩ tim mạch của Đại học New York, đã kiện Apple vì cáo buộc rằng Apple Watch vi phạm phương pháp phát hiện rung tâm nhĩ được cấp bằng sáng chế. Wiesel nói rằng ông đã chia sẻ chi tiết của bằng sáng chế với Apple vào tháng 9 năm 2017; công ty từ chối thương lượng.

Sau thông báo của Apple về Series 7, một công ty phát triển phần mềm độc lập đã đệ đơn kiện Apple cáo buộc sao chép trái phép chức năng bàn phím phần mềm từ một ứng dụng mà Apple trước đó đã từ chối khỏi App Store của mình.

Chú thích

Liên kết

 – trang web chính thức

Sản phẩm của Apple
Sản phẩm được giới thiệu năm 2015
Đồng hồ thông minh


title: Calamoschoena nigripunctalis

text:
Calamoschoena nigripunctalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Calamoschoena


title: Rhuma subaurata

text:
Rhuma subaurata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1860
Rhuma


title: Nature Boy

text:
"Nature Boy" là bài hát được thu âm lần đầu tiên bởi ca sĩ nhạc jazz người Mỹ Nat King Cole. Nó đã trở thành bản nhạc nổi tiếng tiêu chuẩn cho dòng nhạc pop và jazz, với nhiều nghệ sĩ hát lại, trong đó có Tony Bennett và Lady Gaga, thu âm cho album nhạc jazz của họ, Cheek to Cheek (2014).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát của David Bowie
Tác phẩm được vinh danh tại Đại lộ Danh vọng Grammy
Bài hát của Lady Gaga
Bài hát của Marvin Gaye
Đĩa đơn quán quân tại Mỹ
Đĩa đơn của Capitol Records
Pop ballad
Bài hát năm 1948


title: Hiệu kỳ Đài Bắc Trung Hoa

text:
Hiệu kỳ Thế vận hội của Đài Bắc Trung Hoa, còn có tên là Mai Hoa Kỳ (, nghĩa: "Lá cờ hoa mai") được sử dụng bởi đoàn thể thao Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan), khi họ thi đấu với danh xưng "Đài Bắc Trung Hoa" tại các kỳ Thế vận hội, Á vận hội cũng như các sự kiện thể thao khác, thay cho quốc kỳ của Trung Hoa Dân Quốc là "Thanh Thiên Bạch Nhật Mãn Địa Hồng". Đây là kết quả của một mối quan hệ phức tạp ở hai bờ eo biển Đài Loan giữa Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc). Lá cờ này đã được sử dụng từ năm 1981, sau quyết định của Ủy ban Olympic Quốc tế rằng Trung Hoa Dân Quốc sẽ không được thi đấu dưới tên và cờ của quốc gia mình nữa.

Do lệnh cấm này, quốc ca của Trung Hoa Dân Quốc cũng sẽ không được bật khi các vận động viên nước này đoạt được huy chương, vì vậy, thay vào đó, quốc kỳ ca của Trung Hoa Dân Quốc sẽ được bật trong lễ thượng cờ Đài Bắc Trung Hoa như một quốc thiều thay thế.

Lá cờ thể hiện Thanh Thiên Bạch Nhật (biểu tượng của Trung Hoa Dân Quốc và Quốc dân Đảng) cùng với năm vòng tròn Olympic, được bao quanh bởi một bông hoa mai năm cánh (quốc hoa của Trung Hoa Dân Quốc) được vẽ bằng màu đỏ, trắng và xanh dương (các màu sắc trên quốc kỳ Trung Hoa Dân Quốc).

Ngoài việc sử dụng trong Thế vận hội, một số công ty và tập đoàn hoạt động ở Trung Quốc đại lục sử dụng lá cờ này thay cho cờ Trung Hoa Dân Quốc để đại diện cho Đài Loan vì Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không công nhận Trung Hoa Dân Quốc (hay Đài Loan) là một quốc gia độc lập.

Vụ kiện lên tòa án về quyết định từ IOC
IOC thông qua Nghị quyết Nagoya vào tháng 11 năm 1979 kêu gọi "Ủy ban Olympic Trung Hoa Dân Quốc" đổi tên thành "Ủy ban Olympic Đài Bắc Trung Hoa" và thông qua một quốc kỳ và quốc ca mới nếu họ muốn tham gia Thế vận hội. Đài Loan tất nhiên hoàn toàn không đồng ý với quyết định này và họ đã khởi kiện chính IOC tại Thụy Sĩ. Họ tuyên bố rằng các điều kiện liên quan đến tên, cờ và quốc ca của mình đã vi phạm các điều 6, 64 và 66 của Hiến chương Olympic. Tuy nhiên, mặc dù kháng cáo phán quyết ban đầu của tòa án, Đài Loan đã không thành công. Vào ngày 15 tháng 1 năm 1980, một tòa án tại Thụy Sĩ đã bác bỏ nỗ lực của Trung Hoa Dân Quốc để duy trì phong trào Olympic dưới cái tên tiếng Anh là "Republic of China" (viết tắt là "ROC").

Sau một loạt sự phản đối gay gắt, Đài Loan đành phải chính thức chấp nhận thỏa hiệp vào năm 1981, và hòn đảo này đã tham gia tranh tài ở Thế vận hội Mùa đông 1984 tại thủ đô Sarajevo, Bosna và Hercegovina (lúc đó trực thuộc Nam Tư cũ), dưới danh xưng Đài Bắc Trung Hoa, tiếng Anh là "Chinese Taipei" (viết tắt là "TPE"), sử dụng Mai Hoa Kỳ và quốc kỳ ca thay cho quốc kỳ và quốc ca.

Các hiệu kỳ khác
Đối với các sự kiện thể thao quốc tế và liên kết với Thế vận hội khác, Đài Loan đã sử dụng các biến thể dựa trên lá cờ gốc:

 Lá cờ Paralympic (Thế vận hội Người khuyết tật) thay thế các vòng tròn Olympic bằng biểu tượng của Ủy ban Paralympic Quốc tế
 Lá cờ Deaflympic (Thế vận hội Người khiếm thính) thay thế các vòng tròn Olympic bằng biểu tượng Deaflympics. Thay vào đó, phiên bản trước đây có hình con rồng Trung Hoa màu xanh lá và dòng chữ "Đài Bắc Trung Hoa"
 Lá cờ được dùng trong bóng đá thay thế các vòng tròn Olympic bằng thái cực đồ (biểu tượng âm và dương), với các chấm đen và trắng được thay thế bằng các quả bóng đá.
 Lá cờ Universiade (Đại hội Thể thao Sinh viên thế giới) thay thế các vòng tròn Olympic bằng chữ U (từ biểu trưng của FISU) và có nền màu xanh lam điện.
 Lá cờ được dùng trong bóng chuyền thay thế các vòng tròn Olympic bằng hình ảnh cách điệu một vận động viên bóng chuyền và tên viết tắt bằng tiếng Anh của Hiệp hội bóng chuyền Đài Bắc Trung Hoa.

Hình ảnh các hiệu kỳ

Hiệu kỳ cũ

Xem thêm

 Đài Bắc Trung Hoa tại Thế vận hội
 Ủy ban Olympic Đài Bắc Trung Hoa

Tham khảo

Cờ Trung Hoa Dân Quốc


title: Antharmostes fuscimargo

text:
Antharmostes fuscimargo là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Antharmostes


title: Pero hübnerata

text:
Pero hübnerata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pero


title: Hypsipyla robusta

text:
Hypsipyla robusta là một loài côn trùng trong họ Pyralidae. Loài này được Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.

Đây là loài gây hại của cây Toona ciliata, phát triển phổ biến ở Ghana.

Chú thích

Tham khảo

Hypsipyla
Động vật được mô tả năm 1886
Loài gây hại ở Ghana


title: Shahrokh Bayani

text:
Shahrokh Bayani (sinh 31 tháng 12 năm 1960) là một cựu tiền vệ người Iran đã từng thi đấu tại Cúp bóng đá châu Á 1984. Ông đã từng thi đấu cho các câu lạc bộ Esteghlal, Pirouzi FC, Al-Shamal, Zob Ahan và đội tuyển bóng đá quốc gia Iran.

Thống kê

Danh hiệu

Quốc gia

 AFC Asian Cup

 Hạng tư (1): 1984

Tham khảo

Xem thêm

 Thống kê của Team Melli

Cầu thủ bóng đá nam Iran
Sinh năm 1960
Nhân vật còn sống
Tiền vệ bóng đá
Vận động viên Tehran


title: Neliopisthus ocellatus

text:
Neliopisthus ocellatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neliopisthus


title: Jack Goldsborough

text:
John Goldsborough (1893–1952) là một cầu thủ bóng đá người Anh có 36 lần ra sân ở Football League thi đấu cho Lincoln City ở vị trí thủ môn. Ông tiếp tục thi đấu cho Boston Town, và năm 1922 gia nhập Llanelli với vị trí cầu thủ/người huấn luyện. Sau đó ông trở thành huấn luyện viên Llanelly, trong vai trò này ông đảm nhận vụ chuyển nhượng Jock Stein cho câu lạc bộ năm 1950.

Tham khảo

Sinh năm 1893
Mất năm 1952
Vận động viên Sheffield
Cầu thủ bóng đá Anh
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Lincoln City F.C.
Cầu thủ bóng đá Boston Town F.C. (thập niên 1920)
Cầu thủ bóng đá Llanelli Town A.F.C.
Cầu thủ bóng đá English Football League
Huấn luyện viên bóng đá Anh
Huấn luyện viên Llanelli Town A.F.C.


title: Automolis paremphares

text:
Automolis paremphares là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Automolis


title: Joppidium densum

text:
Joppidium densum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Joppidium


title: Drawa, Warmińsko-Mazurskie

text:
Drawa  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Bartoszyce, thuộc huyện Bartoszycki, Warmińsko-Mazurskie, ở phía bắc Ba Lan, gần biên giới với tỉnh Kaliningrad của Nga.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Tham khảo


title: Itame unicolor

text:
Itame unicolor là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Itame


title: Onthophagus rosettae

text:
Onthophagus rosettae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

R


title: Tính chân thực

text:
Tính chân thực () là khái niệm phẩm chất tạo nên sức hấp dẫn, thuyết phục của văn học, thể hiện ở sự phù hợp sinh động giữa sự phản ánh của văn học với đối tượng phản ánh của nó, ở sự thống nhất giữa chân lý nghệ thuật với chân lý đời sống, giữa sự sáng tạo nghệ thuật với tất yếu của lịch sử.

Tác phẩm văn học nào cũng có tính hiện thực nhưng chỉ những tác phẩm xây dựng hình tượng phản ánh được bản chất hoặc vài ba khía cạnh bản chất của hiện thực, và phù hợp với tâm lý, thị hiếu thẩm mỹ của con người ở một giai đoạn lịch sử nhất định mới có được tính chân thực.

Ví dụ
Truyện Thánh Gióng có tính chân thực vì đã phản ánh được cuộc đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ đất nước của tổ tiên ta trong buổi đầu dựng nước bằng những chi tiết, hình ảnh huyền ảo, kì vĩ, phù hợp với niềm tin và thị hiếu thẩm mỹ xây dựng trên thế giới quan thần linh chủ nghĩa của người đương thời.

Tính chân thực là một phạm trù về phẩm chất, không tách rời với khuynh hướng tư tưởng tiến bộ, với trình độ nhận thức tiên tiến, là một khái niệm có nội dung lịch sử, tùy theo tiến trình phát triển của lịch sử. Cuộc sống xã hội đặt ra những vấn đề khác nhau, khuynh hướng tư tưởng và trình độ tư duy, trình độ nhận thức, cách cảm nhận cuộc sống có những phát triển khác nhau, tâm lý và thị hiếu thẩm mỹ của con người có thay đổi thì yêu cầu về tính chân thực cũng có những thay đổi theo. Tính chân thực cũng biểu hiện khác nhau ở các loại và các thể văn học.

Không thể đơn giản xem xét tính chân thực bằng cách đối chiếu máy móc tác phẩm với đối tượng mà nó phản ánh. Chân lý nghệ thuật thống nhất, nhưng không đồng nhất với chân lý cuộc sống; giữa chúng bao giờ cũng có một khoảng cách nhất định của tưởng tượng và ước mơ, của hư cấu và sáng tạo.

Nhờ vậy mà văn học có thể “thực” hơn và “mê” hơn sự thực cuộc đời. Có nhiều chi tiết được phản ánh trong Số đỏ, Giông tố của Vũ Trọng Phụng, hoặc trong nhiều truyện ngắn của Nguyễn Công Hoan, khi mới xem qua, có vẻ như không phải là sự thực, nhưng đọc kĩ thì bản chất của sự kiện lại rất chân thực, và chính chúng đã tạo nên sức hấp dẫn và sức thuyết phục đặc thù mạnh mẽ của tác phẩm.

Trong lịch sử văn học tính chân thực bao giờ cũng gắn bó mật thiết với tính nhân dân, tính điển hình, tính nghệ thuật.

Tham khảo

Sơ khai văn học


title: Traminda burmana

text:
Traminda burmana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Traminda


title: Neotheronia lineata

text:
Neotheronia lineata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Neotheronia


title: Heterocallia sinae

text:
Heterocallia sinae là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Heterocallia


title: Uliocnemis calliptera

text:
Uliocnemis calliptera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Comibaena


title: Michel Aebischer

text:
Michel Aebischer (sinh ngày 6 tháng 1 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Sĩ hiện tại thi đấu ở vị trí tiền vệ cho BSC Young Boys tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Aebischer là một nhân tố trẻ từ BSC Young Boys. Anh ra mắt tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ ngày 10 tháng 9 năm 2016 trước FC Luzern.

Anh là một phần của đội hình Young Boys giành chức vô địch tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ 2017-18, danh hiệu đầu tiên sau 32 năm.

Danh hiệu
Young Boys

Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ: 2017-18

Tham khảo

Sinh năm 1997
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá BSC Young Boys
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thụy Sĩ


title: Chirotica maculipennis

text:
Chirotica maculipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chirotica


title: Rừng ngập mặn

text:
Rừng ngập mặn đôi khi gọi là rừng đước là quần xã được hợp thành từ thực vật ngập mặn ảnh hưởng bởi nước triều ven biển nhiệt đới hoặc bán nhiệt đới. Rừng nhiệt đới phân bổ từ vĩ độ 25 Bắc xuống vĩ độ 25 Nam. Theo thống kê năm 2000 rừng ngập mặn phổ biến trên 118 quốc gia trên thế giới với diện tích 137.760 km².

Nằm trong mối tương tác giữ đất liền và biển, rừng ngập mặn là sinh cảnh quan trọng và quý giá về khả năng thích nghi. Phổ biến trong rừng ngập mặn là cây chịu mặn, hải sản, chim nước, chim di cư, khỉ, lợn rừng, kỳ đà, trăn, chồn.

Sinh thái học

Môi trường sinh thái của rừng ngập mặn là chuyển tiếp giữa biển và đất liền do vậy sự tồn tại phân bổ, phát triển và tổ thành loài của rừng ngập mặn chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố sinh thái mà cho đến nay vẫn chưa có những đánh giá hay khẳng định về mức độ quan trọng của các nhân tố sinh thái đó.

Khí hậu
Khí hậu với các yếu tố như nhiệt độ, gió và lượng mưa tác động ảnh hưởng đến ranh giới phân bổ và kích thước phát triển của các loài thực vật trong rừng ngập mặn. Nhiệt độ cũng ảnh hưởng rõ ràng đến phân bổ của giới động vật cư trú tại rừng ngập mặn.

Thủy văn
Các yếu tố của thủy văn như thủy triều, hải lưu, dòng nước ngọt là những yếu tố tương đối quan trọng và ảnh hưởng lớn đến phân bổ của rừng ngập mặn. Chúng không những ảnh hưởng trực tiếp lên thực vật tại rừng ngập mặn qua mức độ ngập, thời gian ngập, độ mặn, kết cấu thể nền, sự bốc hơi mà còn tác động tới sinh trưởng của cây rừng ngập mặn và các loài động vật của rừng ngập mặn.

Độ mặn
Độ mặn là một trong những yếu tố sinh thái quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và tồn tại của rừng ngập mặn. Đối với nồng độ mặn khác nhau của nước biển sẽ kéo theo sự phân bố khác nhau của các loài thực vật tổ thành nên rừng ngập mặn. Độ mặn còn ảnh hưởng tới kích thước sinh trưởng nhiều loài thực vật và động vật rừng ngập mặn. Rừng ngập mặn phát triển tốt nhất nơi nước ngập có độ mặn từ 15-25‰, nhưng nơi có độ mặn dưới 4‰ sẽ không còn rừng ngập mặn tự nhiên, nhưng nới có độ mặn 40-80‰ rừng ngập mặn sẽ có tổ thành loài nghèo nàn.

Thể nền
Rừng ngập mặn phát triển phổ biến nhất ở thể nền bùn sét là các khu vực ngập mặn ven biển ở vịnh kín, cửa sông. Tuy nhiên nhiều thể nền khác cũng có thể phát triển rừng ngập mặn như bùn cát, sét bùn cát, ít khi ghi nhận thấy thể nền của rừng ngập mặn là san hô hay cát thô lẫn sỏi đá.

Địa hình
Rừng ngập mặn chủ yếu xuất hiện ở các vùng có địa hình bờ biển nông cạn, ít sóng. Những khu vực có bờ biển hẹp, sâu, khúc khuỷu thường không xuất hiện sự phát triển của rừng ngập mặn tự nhiên.

Phân bố

Rừng ngập mặn có thể được tìm thấy ở hơn 118 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của thế giới. Các tỷ lệ phần trăm về diện tích lớn nhất của rừng ngập mặn được tìm thấy giữa 5° vĩ Bắc và 5° vĩ Nam. Khoảng 75 % rừng ngập mặn trên thế giới được tìm thấy trong chỉ 15 quốc gia. Châu Á có số lượng rừng ngập mặn lớn nhất (42%) của thế giới, tiếp theo là châu Phi (21%), Bắc và Trung Mỹ (15%), Châu Đại Dương (12%) và Nam Mỹ (11%). Wahsh (1974) phân chia thảm cây ngập mặn thế giới thành 2 nhóm chính:
 Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương gồm Nam Nhật Bản, Philippines, Đông Nam Á, Ấn Độ, bờ biển Hồng Hải, Đông Phi, Úc, New Zealand, quần đảo phía Nam Thái Bình Dương tới tận đảo Samoa.
 Khu vực Tây Phi và châu Mỹ, bao gồm bờ biển châu Phi phía Đại Tây Dương, quần đảo Galapagos và châu Mỹ.

Tổng diện tích rừng ngập mặn thế giới vào khoảng 15.429.000 ha, trong đó có 6.246.000 ha thuộc châu Á nhiệt đới và châu Đại dương, 5.781.000 ha ở châu Mỹ nhiệt đới và 3.402.000 ha thuộc châu Phi.

Rừng ngập mặn ở Việt Nam

Năm 2013, rừng ngập mặn ở Việt Nam che phủ diện tích khoảng 155.279 hecta, hầu hết ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Vai trò
Rừng ngập mặn quan trọng là vì chúng cung cấp rất nhiều lợi ích cho con người, động vật và những hệ sinh thái xung quanh.

Cung cấp sinh kế cho con người
Rừng ngập mặn cung cấp nhiều loại nguyên vật liệu mà con người cần. Con người ăn, đánh bắt và bán nhiều loài cá và động vật có vỏ sống trong rừng ngập mặn. Rừng ngập mặn còn cung cấp nhiều nguyên liệu mà con người thường xuyên sử dụng như củi và than (từ những cành cây chết), dược liệu, sợi, thuốc nhuộm, mật ong và lá dừa để lợp mái. Rừng ngập mặn có giá trị về văn hóa đối với rất nhiều người và còn thích hợp cho du lịch. Rừng ngập mặn đang là nơi cung cấp sinh kế cho nhiều người trên toàn thế giới,họ sống dựa vào việc khai khác các giá trị từ những cánh rừng ngập mặn.

Bảo vệ chống thiên tai
Rừng ngập mặn bảo vệ con người, nhà cửa và ruộng rẫy khỏi thiên tai như bão, ngập lụt và sóng triều. Những thân cây, cành và rễ của rừng ngập mặn có vai trò như những rào cản giúp giảm những ảnh hưởng của sóng, ngập lụt và gió mạnh.

Giảm xói lở và bảo vệ đất
Rừng ngập mặn có một hệ thống lớn các thân, cành và rễ giúp bảo vệ bờ biển và đất đai khỏi xói lở và ảnh hưởng của sóng. Thường tại những khu vực bờ sông và bờ biển nơi rừng ngập mặn đã bị tàn phá thì hiện tượng xói lở xảy ra rất mạnh. Hệ thống lớn các thân, cành và rễ còn giúp cho quá trình lấn biển giúp tăng diện tích đất bằng cách giữ lại và kết dính những vật liệu phù sa từ sông mang ra. Cũng bằng cách này mà cây rừng ngập mặn tự xây dựng cho mình môi trường sống thích hợp. Loài Mắm là cây tiên phong trong việc phát triển rừng ngập mặn, chúng giúp cốt kết đất bùn loãng và giữ phù sa ở lại, sau đó là các loài khác phát triển theo như Đước, Bần, ô rô, quá trình xảy ra liên tục, rừng ngập mặn ngày càng phát triển hướng ra biển và các bãi bồi ven biển.

Giảm ô nhiễm
Rừng ngập mặn giúp lọc bỏ các chất phú dưỡng, trầm tích và chất ô nhiễm ra khỏi đại dương và sông ngòi. Vì thế, chúng giúp lọc sạch nước cho những hệ thống sinh thái xung quanh (như hệ sinh thái san hô, cỏ biển). Rừng ngập mặn được ví như là quả Thân của môi trường. Bằng các quá trình sinh hóa phức tạp, rừng ngập mặn phân giải, chuyển hóa, hấp thụ các chất độc hại.

Giảm tác động của biến đổi khí hậu
Với việc biến đổi khí hậu được dự đoán là sẽ làm tăng mức độ xảy ra của những hiện tượng thời tiết cực đoan như bão và lũ lụt, rừng ngập mặn sẽ trở nên đặc biệt quan trọng để bảo vệ con người, nhà cửa và ruộng đồng khỏi những thiên tai này. Rừng ngập mặn còn có tác dụng rất tốt trong việc loại thải khí nhà kính (vốn là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu) ra khỏi bầu khí quyển.

Nguồn sống cho động vật
Rừng ngập mặn cung cấp chỗ cư ngụ và nguồn thức ăn cho rất nhiều loại cá, động vật có vỏ (như nghêu, sò,cua,ốc..), chim và động vật có vú. Một vài động vật có thể được tìm thấy trong rừng ngập mặn bao gồm: nhiều loại cá, chim, cua, sò huyết, nghêu, hàu, tôm, ốc, chuột, dơi và khỉ. Rừng ngập mặn còn là khu vực kiếm ăn, nơi sinh sản và nuôi dưỡng quan trọng của nhiều loài cá, động vật có vỏ và tôm. Lá và thân cây ngập mặn, khi bị phân hủy sẽ cung cấp những vụn chất hữu cơ vốn là nguồn thức ăn quan trọng cho các loài thủy sinh. Tương tự như vậy, các loài sinh vật phù du sống dưới rễ của các cây ngập mặn là nguồn thức ăn quan trọng cho nhiều loài cá.

Rừng ngập mặn đặc biệt quan trọng đối với các loài cá đánh bắt thương mại, vốn có rất nhiều loài đã đẻ trứng trong rễ cây rừng ngập mặn nhằm mục đích bảo vệ con của chúng. Quan trọng hơn, 75% các loài cá đánh bắt thương mại ở vùng nhiệt đới trải qua một khoảng thời gian nào đó trong vòng đời của mình tại các khu rừng ngập mặn.

Rừng ngập mặn đóng một vai trò đặc biệt trong các hệ thống lưới thức ăn phức tạp. Điều này có nghĩa là sự phá hủy rừng ngập mặn có thể có tác động rất xấu và rộng đến đời sống thủy sinh và đại dương. Sự suy kiệt của rừng ngập mặn là một nguyên nhân chính dẫn đến suy kiệt đời sống thủy sinh vì rừng ngập mặn không còn để đóng vai trò như vườn ươm hay chỗ kiếm ăn cho những sinh vật thủy sinh nhỏ. Kết quả là, trữ lượng thủy sản không thể được tái tạo. Sản lượng cá, tôm, động vật có vỏ và cua sẽ giảm khi diện tích rừng giảm. Không có các sinh vật thủy sinh nhỏ vào thời điểm này nghĩa là không có nguồn cá để đánh bắt trong tương lai.

Mối đe dọa và bảo vệ

Mối nguy hại
Trong quá khứ, tầm quan trọng của rừng ngập mặn cho môi trường và bảo vệ con người không được biết đến rõ ràng và kết quả là nhiều khu rừng ngập mặn trên khắp thế giới bị tàn phá. Khoảng phân nửa diện tích rừng ngập mặn của thế giới đã bị phá hủy trong suốt 50 năm qua. Ở Việt Nam, trong suốt giai đoạn từ năm 1969 đến 1990, khoảng 33% diện tích rừng ngập mặn của nước ta đã bị phá hủy, khiến cho diện tích che phủ rừng giảm từ 425.000 ha còn 286.400 ha. Vào năm 2002 diện tích rừng ngập mặn chỉ còn 155.290 ha. Tiếc thay, rừng ngập mặn vẫn đang bị tàn phá thông qua một số các hoạt động của cả con người và các quá trình tự nhiên.

Sự phá hủy bởi con người
Mối đe dọa lớn nhất đến những khu rừng ngập mặn là sự tàn phá của con người. Nhiều người phá hủy rừng ngập mặn bằng cách chặt cây để lấy củi và gỗ, hay lấy đất để nuôi tôm, trồng cây cho những mục đích xây dựng và phát triển khác. Một số người khác nhổ rễ và tàn phá cây rừng ngập mặn để đào sâm đất (con đồm độp) và bắt cua. Một vài cách thức bắt thủy sản cũng có hại đến rừng ngập mặn như kéo và đẩy lưới gần cây con sẽ làm tróc hay bật rễ của chúng. Ngoài ra chiến tranh và sử dụng vũ khí hóa học đã phá hủy một diện tích lớn rừng ngập mặn của Việt Nam cũng như Thế giới trong quá khứ.

Các hóa chất và chất ô nhiễm
Rừng ngập mặn cũng có thể bị tổn thương hoặc phá hủy bởi những hóa chất và chất ô nhiễm như thuốc trừ sâu và phân bón. Những chất này đi theo nước chảy tràn từ đồng ruộng, hay nước thải từ các khu nuôi trồng thủy sản và các thành phố, theo các con sông và kênh rạch để tập trung ở rừng ngập mặn. Những mối đe dọa tự nhiên rừng ngập mặn còn có thể bị đe dọa bởi những cơn sóng lớn hay thảm họa tự nhiên như các cơn bão. Sâu và bệnh cũng gây ảnh hưởng xấu đến cây rừng ngập mặn. Con hàu gây tổn hại cho các cây con bằng cách bám mình vào thân và rễ cây.

Biến đổi khí hậu
Trong tương lai khi mực nước biển dâng do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu sẽ đe dọa đến rừng ngập mặn trên khắp thế giới. Khi nước biển dâng, một số khu vực sinh sống của một số cây rừng ngập mặn sẽ bị ngập nhiều hơn (hay bị quá mặn) cho loài cây rừng đó sinh sống. Nếu cây ngập mặn không thể di chuyển lên vùng đất cao hơn, do bị cản bởi đê hay các vật cản khác, cây sẽ không có chỗ nào để sống và bị chết ngập. Biến đổi khí hậu cũng được dự đoán là sẽ tăng cường độ những sự kiện thời tiết cực đoan như bão tố và lũ lụt. Càng nhiều lần xuất hiện những sự kiện như vậy thì rừng càng bị tổn thương (do không kịp phục hồi).

Hoạt động bảo vệ
Rất nhiều chính phủ trên khắp thế giới trong đó có Việt Nam đã đặt ra những luật để bảo vệ rừng ngập mặn, và đã bắt đầu thực hiện những chương trình trồng lại rừng để tăng diện tích bao phủ bởi rừng ngập mặn. So với mức độ bao phủ rừng vào khoảng 155.290 ha của năm 1990, năm 2005 Việt Nam đã trồng và đạt được diện tích rừng ngập mặn là 209.741 ha. Các hoạt động tuyên truyền khuyến khích bảo vệ rừng ngập mặn bao gồm:
 Cẩn thận khi đi trong rừng ngập mặn: không vô tình làm gãy cây rừng hay giẫm đạp lên cây con khi đi vào trong rừng, hay lúc đi đánh bắt tài nguyên như cua, tôm và cá.
 Giữ sạch môi trường nước: không vứt rác thải vào sông, rạch hay biển, bởi vì nó sẽ trôi theo dòng nước để đến rừng ngập mặn.
 Không sử dụng các hóa chất và thuốc trừ sâu bởi khi theo dòng nước thải ra biển chung đặc biệt nguy hiểm cho các khu rừng ngập mặn.
 Tổ chức và vận động tham gia vào các sự kiện trồng rừng ngập mặn.

Xem thêm
Thực vật ngập mặn
 Nước mặn
 Xâm nhập mặn
Rừng mưa nhiệt đới
Đầm lầy
Thủy triều

Tham khảo

Tuan Vo Quoc, Natascha Oppelt, Patrick Leinenkugel, Claudia Kuenzer: Remote Sensing in Mapping Mangrove Ecosystems - An Object-based Approach. In: Remote Sensing. 5(1), 2013, 183-201, .
Claudia Kuenzer, Andrea Bluemel, Steffen Gebhardt, Quoc Tuan Vo, Stefan Dech: Remote Sensing of Mangrove Ecosystems: A Review. In: Remote Sensing. 3(5), 2011, , 878–928, .
Tuan Vo Quoc, Claudia Kuenzer, Quang Minh Vo, Florian Moder, Natascha Oppelt: Review of Valuation Methods for Mangrove Ecosystem Services. In: Ecological Indicators. 23, 2012, , 431–446, .
Pham Trong Thinh 2011: Management of Natural Resources in the Coastal Zone of Soc Trang Province - Mangroves of Soc Trang 1965 - 2007. Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH project Management of Natural Resources in the Coastal Zone of Soc Trang Province.
Saenger, Peter (2002). Mangrove Ecology, Silviculture, and Conservation. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht. ISBN 1-4020-0686-1.
Hogarth, Peter J. (1999). The Biology of Mangroves. Oxford University Press, Oxford. ISBN 0-19-850222-2.
Thanikaimoni, Ganapathi (1986). Mangrove Palynology UNDP/UNESCO and the French Institute of Pondicherry, ISSN 0073-8336 (E).
Tomlinson, Philip B. (1986). The Botany of Mangroves. Cambridge University Press, Cambridge, ISBN 0-521-25567-8.
Teas, H. J. (1983). Biology and Ecology of Mangroves. W. Junk Publishers, The Hague. ISBN 90-6193-948-8.
Plaziat, J.C., et al. (2001). "History and biogeography of the mangrove ecosystem, based on a critical reassessment of the paleontological record". Wetlands Ecology and Management 9 (3): pp. 161–179.
Sato, Gordon; Riley, Robert; et al. Growing Mangroves With The Potential For Relieving Regional Poverty And Hunger WETLANDS, Vol. 25, No. 3 – September 2005
Jayatissa, L. P., Dahdouh-Guebas, F. & Koedam, N. (2002). "A review of the floral composition and distribution of mangroves in Sri Lanka". Botanical Journal of the Linnean Society 138: 29–43.
Warne, K. (February 2007). "Forests of the Tide". National Geographic pp. 132–151
Aaron M. Ellison (2000) "Mangrove Restoration: Do We Know Enough?" Restoration Ecology 8 (3), 219–229 doi: 10.1046/j.1526-100x.2000.80033.x
Agrawala, Shardul; Hagestad; Marca; Koshy, Kayathu; Ota, Tomoko; Prasad, Biman; Risbey, James; Smith, Joel; Van Aalst, Maarten. 2003. Development and Climate Change in Fiji: Focus on Coastal Mangroves. Organisation of Economic Co-operation and Development, Paris, Cedex 16, France.
Barbier, E.B., Sathirathai, S., 2001. Valuing Mangrove Conservation in Southern Thailand. Contemproary Economic Policy. 19 (2) 109–122.
Bosire, J.O., Dahdouh-Guebas, F., Jayatissa, L.P., Koedam, N., Lo Seen, D., Nitto, Di D. 2005. How Effective were Mangroves as a Defense Against the Recent Tsunami? Current Biology Vol. 15 R443-R447.
Bowen, Jennifer L., Valiela, Ivan, York, Joanna K. 2001. Mangrove Forests: One of the World's Threatened Major Tropical Environments. Bio Science 51:10, 807–815.
Jin-Eong, Ong. 2004. The Ecology of Mangrove Conservation and Management. Hydrobiologia. 295:1-3, 343–351.
Glenn, C. R. 2006. "Earth's Endangered Creatures" (Online). Truy cập 4/28/2008 at http://earthsendangered.com.
Lewis, Roy R. III. 2004. Ecological Engineering for Successful Management and Restoration of Mangrove Forest. Ecological Engineering. 24:4, 403–418.
 Kuenzer, C., Bluemel A., Gebhardt, S., Vo Quoc, T., and S. Dech. 2011. "Remote Sensing of Mangrove Ecosystems: A Review". Remote Sensing 3: 878-928; doi:10.3390/rs3050878
Lucien-Brun H. 1997. Evolution of world shrimp production: Fisheries and aquaculture. World Aquaculture. 28:21–33.
Twilley, R. R., V.H. Rivera-Monroy, E. Medina, A. Nyman, J. Foret, T. Mallach, and L. Botero. 2000. Patterns of forest development in mangroves along the San Juan River estuary, Venezuela. Forest Ecology and Management.
Vo Quoc, T., Kuenzer, C., Vo Quang, M., Moder, F., and N. Oppelt, 2012. "Review of Valuation Methods for Mangrove Ecosystem Services". Journal of Ecological Indicators, 23: 431-446

Chú thích

Liên kết ngoài

Rừng ngập mặn
Rừng ngập nước
Môi trường
Thủy sinh thái học
Thực vật ngập mặn
Thuật ngữ hải dương học
Quần xã sinh vật đất liền


title: Scopula ochroleucata

text:
Scopula ochroleucata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

O


title: Antasia flavicapitata

text:
Antasia flavicapitata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Antasia


title: Pháo kích Shimonoseki

text:
là một loạt các cuộc pháo kích chống lại phiên Chōshū vào năm 1863 và 1864, nhằm giành quyền kiểm soát eo biển Shimonoseki bởi hạm đội liên hợp hải quân bốn nước Anh, Pháp, Hà Lan và Mỹ, diễn ra ngoài khơi và trên bờ biển Shimonoseki.

Bối cảnh

Bất chấp những nỗ lực xoa dịu của Mạc phủ Tokugawa nhằm thiết lập bầu không khí đoàn kết hòa bình, nhiều daimyō vẫn cay đắng bất bình với chính sách mở cửa ngoại thương của Mạc phủ. Sự phản đối mạnh mẽ đối với ảnh hưởng của châu Âu và Mỹ bùng lên thành xung đột mở khi Thiên hoàng Kōmei, phá vỡ truyền thống triều đình hàng thế kỷ, bắt đầu đóng vai trò tích cực trong các vấn đề của nhà nước và ban hành vào ngày 11 tháng 3 và 11 tháng 4 năm 1863 chiếu chỉ "Lệnh trục xuất những kẻ man di" (攘夷実行の勅命 – Jōi jikkō no chokumei).

Phiên Chōshū, dưới sự lãnh đạo của daimyō Mōri Takachika, bắt đầu hành động trục xuất tất cả người nước ngoài sau hạn chót là ngày 10 tháng 5, theo lịch truyền thống của Nhật Bản. Công khai thách thức Mạc phủ, Takachika ra lệnh cho quân mình nổ súng mà không báo trước đối với tất cả các tàu thuyền nước ngoài đi qua eo biển Shimonoseki. Đường thủy dài 600 mét mang tính chiến lược nhưng nguy hiểm này chia cắt các đảo Honshū và Kyūshū và cung cấp một con đường nối Biển Nội địa với Biển Nhật Bản.

Ngay cả trước khi căng thẳng leo thang ở eo biển Shimonoseki, các nhà ngoại giao và chuyên gia quân sự nước ngoài, đặc biệt là Công sứ Mỹ tại Nhật Bản Robert Pruyn và Đại úy Hải quân Mỹ David McDougal đã nhận thức được tình trạng bấp bênh ở Nhật Bản. McDougal đã viết một bức thư cho Bộ trưởng Hải quân, Gideon Welles, ngày 12 tháng 6 năm 1863, nêu rõ, "Ý kiến chung là chính phủ Nhật Bản đang trong giai đoạn trước của cuộc cách mạng, đối tượng chính là trục xuất người nước ngoài."

Tôn vương Nhương di
Phiên Chōshū được trang bị hầu hết là những khẩu đại bác cổ, bắn đạn đại bác, nhưng cũng có một số vũ khí hiện đại, chẳng hạn như năm khẩu  Dahlgren, đã được Mỹ tặng lại cho Nhật Bản, và ba tàu chiến hơi nước do Mỹ chế tạo: thuyền ba buồm Daniel Webster với sáu khẩu đại bác, thuyền hai buồm Lanrick, hoặc Kosei, với mười khẩu đại bác và tàu hơi nước Lancefield, hay Koshin, mang bốn khẩu đại bác.

Cuộc tấn công đầu tiên xảy ra vào ngày 25 tháng 6 năm 1863, ngay sau khi "Sắc chỉ nhương di" có hiệu lực. Tàu thương mại chạy bằng hơi nước SS Pembroke, dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng Simon Cooper, đang thả neo bên ngoài eo biển Shimonoseki thì bị hai tàu chiến của Chōshū được chế tạo ở châu Âu đánh chặn và nã pháo.

Thủy thủ đoàn của một tàu Chōshū đã chế nhạo các thủy thủ Mỹ điên cuồng bằng một tiếng kêu to và khiếp đảm: "Tôn vương Nhương di!" ( sonnō jōi). Dưới làn đạn đại bác bắn tới tấp, Pembroke đã cố gắng tiến được và thoát ra ngoài qua eo biển Bungo liền kề với chỉ thiệt hại nhẹ và không có thương vong.

Khi vừa đặt chân đến Thượng Hải, Cooper đã nộp báo cáo về vụ tấn công và gửi nó đến Lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Yokohama, Nhật Bản. Ngày hôm sau, tàu thông báo của hải quân Pháp Kien Chan cũng đang thả neo bên ngoài eo biển, thì pháo binh của quân Chōshū trên đầu các mũi tàu xung quanh Shimonoseki đều nã đạn như mưa vào con tàu. Kien Chan bị hư hỏng động cơ và bị thương bốn người trước khi thoát ra biển khơi.

Vào ngày 11 tháng 7, bất chấp cảnh báo từ thủy thủ đoàn của tàu Kien Chan, tàu chiến 16 khẩu đại bác Medusa của Hà Lan đã đi vào eo biển Shimonoseki. Thuyền trưởng lái tàu là François de Casembroot, tin chắc rằng Lãnh chúa Mori sẽ không dám bắn vào tàu của mình do sức mạnh của con tàu của ông và mối quan hệ lâu đời giữa Hà Lan và Nhật Bản.

Nhưng Takachika đã dám làm vậy, nã oàng oàng vào Medusa bằng hơn ba mươi quả đạn pháo và giết hoặc làm bị thương chín thủy thủ. De Casembroot bắn trả và chạy thoát khỏi vòng vây của quân Chōshū với tốc độ tối đa, lo sợ sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng của Tổng lãnh sự Hà Lan, người có mặt trên tàu. Trong một thời gian ngắn, lãnh chúa Nhật Bản đã bắn trúng cờ của hầu hết các quốc gia có lãnh sự quán tại Nhật Bản.

Trận chiến eo biển Shimonoseki

Sáng ngày 16 tháng 7 năm 1863, được sự tán thành của công sứ Pruyn, trong một phản ứng nhanh chóng rõ ràng trước cuộc tấn công vào tàu Pembroke, tàu khu trục USS Wyoming, dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng McDougal, đã đi vào eo biển và một mình giao chiến với tàu do Mỹ chế tạo. nhưng hạm đội địa phương có người điều khiển kém cỏi trong gần hai giờ trước khi rút lui. McDougal đánh chìm hai tàu đối phương và làm hư hại nặng một chiếc khác, cùng với đó là thương vong cho khoảng 40 người Nhật. Chiếc Wyoming bị thiệt hại nghiêm trọng, 4 thủy thủ đoàn chết và 7 người bị thương, một người sau đó chết vì vết thương của mình. Hai tàu hơi nước phía Nhật bị tàu Wyoming đánh chìm được Chōshū đưa lên một lần nữa vào năm 1864 và cột vào cảng Hagi làm chiến lợi phẩm.

Diễn biến

Chiến sự năm 1863

Sau cuộc giao tranh của McDougal, vào ngày 20 tháng 7, Hải quân Pháp trả đũa vụ tấn công tàu buôn của họ. Lực lượng của Pháp bao gồm thủy quân lục chiến và hai tàu chiến, tàu thông báo Tancrède và kỳ hạm của Đô đốc, Semiramis. Với 250 người dưới sự chỉ huy của Đại úy Benjamin Jaurès, họ tràn vào Shimonoseki và phá hủy một thị trấn nhỏ, cùng với ít nhất một ụ pháo.

Sự can thiệp được đại sứ đặc mệnh toàn quyền Pháp tại Nhật Bản là Duchesne de Bellecourt ủng hộ, nhưng chính phủ Pháp, một khi nhận được thông báo, đã chỉ trích mạnh mẽ các đại diện của họ tại Nhật vì đã có những bước đi thiếu nghiêm túc như vậy, vì lý do rằng Pháp có những cam kết quân sự quan trọng hơn nhiều để tôn trọng ở các khu vực khác trên thế giới, và không thể để xảy ra xung đột ở Nhật Bản. Duchesne de Bellecourt bị miễn chức vào năm 1864.

Mạc phủ còn chúc mừng Jaurès vì đã có những bước đi quyết định chống lại phe Nhương di, và được trao tặng một biểu ngữ đặc biệt.

Chiến sự năm 1864

Ngày 17 tháng 8 năm 1864, một hạm đội bao gồm chín tàu Anh (, Conqueror, Tartar, Leopard, Barrosa, Perseus, Argus, Coquette và Bouncer), bốn tàu Hà Lan (Djambi, Metalen-Kruis, Medusa và Amsterdam), và ba tàu chiến Pháp (Tancrède, Sémiramis và Dupleix), cùng với 2.000 binh lính, thủy quân lục chiến và thủy thủ, tất cả dưới sự chỉ huy của Đô đốc Sir Augustus Leopold Kuper của Hải quân Hoàng gia, đã rời khỏi Yokohama tiến vào eo biển Shimonoseki.

Tàu hơi nước do Mỹ điều hành  đã đồng hành cùng hạm đội nhằm góp phần hỗ trợ chiến dịch này. Trận chiến kéo dài hai ngày sau đó vào ngày 5 và 6 tháng 9 đã làm được điều mà các cuộc hành quân trước đó không làm được; nó đã phá hủy khả năng của phiên Chōshū trong việc gây chiến với các cường quốc phương Tây. Không thể sánh được với hỏa lực của hạm đội quốc tế, và trong bối cảnh thương vong ngày càng tăng, quân binh Chōshū cuối cùng đầu hàng hai ngày sau vào ngày 8 tháng 9 năm 1864.

Thương vong của quân Đồng minh bao gồm 72 người chết hoặc bị thương và hai tàu của Anh bị hư hại nặng. Một tường thuật đầy đủ về trận chiến có trong quyển A Diplomat in Japan của Ernest Satow. Satow đã có mặt với tư cách là phiên dịch viên trẻ tuổi cho đô đốc Anh, Augustus Kuper trên chiếc kỳ hạm HMS Euryalus của Anh, do Thuyền trưởng J. H. I. Alexander chỉ huy. Đó cũng là hành động mà tại đó Duncan Gordon Boyes được thưởng Thập tự Chiến thắng (VC) của mình ở tuổi mười bảy. Satow mô tả Boyes đã nhận được phần thưởng "vì đức tính cực kỳ can đảm ở một người quá trẻ." Một người chiến thắng VC khác tại Shimonoseki là Thomas Pride, và người thứ ba là người Mỹ đầu tiên giành được huy chương, William Seeley. De Casembroot đã viết lời tường thuật của mình về các sự kiện này trong quyển De Medusa in de wateren van Japan, in 1863 en 1864.

Thỏa thuận nghiêm ngặt, được đưa ra sau lệnh ngừng bắn và do Công sứ Mỹ Pruyn tiến hành đàm phán, bao gồm khoản bồi thường 3.000.000 đô la từ phía Nhật Bản, số tiền tương đương với chi phí của khoảng 30 tàu hơi nước vào thời điểm đó. Mạc phủ Tokugawa tỏ ra không có khả năng chi trả số tiền như vậy, và thất bại này trở thành cơ sở của sức ép từ bên ngoài nhằm tiếp tục mở các cảng; Nhật Bản buộc phải lựa chọn giữa việc bồi thường ba triệu piastres và mở một cảng khác trên Biển Nội địa. Bến cảng Hyōgo đã được mở cửa cho hoạt động ngoại thương và thuế hải quan được giảm đồng nhất xuống còn 5%.

Hậu quả
Ngay sau sự can thiệp của nước ngoài, Mạc phủ cũng đã khởi động chuẩn bị riêng cho một cuộc thảo phạt Chōshū, sử gọi là cuộc chinh phạt Chōshū lần thứ nhất. Mạc phủ làm như vậy nhằm trừng phạt sự biến Cấm môn năm 1864, do quân phiên Chōshū dám tấn công binh lính Mạc phủ ở Kyoto. Tuy nhiên, cuộc chinh phạt đã bị hủy bỏ sau khi một thỏa hiệp được thông qua, liên quan đến việc xử trảm những kẻ chủ mưu của cuộc nổi dậy. Cùng thời điểm với chiến dịch này, Hải quân Hoàng gia Anh giao chiến với samurai Satsuma trong vụ pháo kích Kagoshima, một trong số các cuộc xung đột Nhật Bản năm 1863 và 1864.

Ý nghĩa lịch sử
Gần giống với một loạt các cuộc xung đột nhỏ do các cường quốc châu Âu gây ra ở châu Á, châu Phi và các nơi khác trong thế kỷ XIX, những rắc rối ở Nhật Bản dường như minh chứng cho chính sách ngoại giao pháo hạm của họ, một công cụ phổ biến trong chủ nghĩa đế quốc. Sự căm phẫn cay đắng trước ảnh hưởng của nước ngoài khiến phiên Chōshū cảm thấy có lý khi tham gia vào những hành động khiêu khích quân sự ngu xuẩn bất chấp chính phủ của họ.

Sự tức giận mang tính dân tộc tương tự nhắm vào người nước ngoài sau này bùng phát trong Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn ở Trung Quốc. Sau đó, Mỹ và các đồng minh châu Âu cảm thấy buộc phải sử dụng vũ lực quân sự để duy trì hiệp ước với Nhật Bản. Đối với Mỹ, tháng 7 năm 1863 là một tháng quan trọng, với các trận Gettysburg và Vicksburg. Trong khi bị lôi kéo một cách cay đắng vào cuộc nội chiến đẫm máu, chính phủ của Tổng thống Abraham Lincoln đã bị thế giới theo dõi cẩn thận vì những dấu hiệu của sự yếu kém và thiếu quyết đoán. Các hành động của tàu USS Wyoming đã khiến nó trở thành tàu chiến nước ngoài đầu tiên duy trì một cách xúc phạm các quyền lợi về hiệp ước với Nhật Bản; thực tế này cùng với khả năng các sự kiện sẽ làm Mỹ sa lầy trong một cuộc chiến tranh nước ngoài đã khiến trận Shimonoseki trở thành một cuộc giao tranh quan trọng.

Trong khi các trận chiến ở eo biển Shimonoseki chỉ là lời chú ở cuối trang trong lịch sử của các cường quốc châu Âu, thì một khía cạnh thú vị của vụ pháo kích này là sự tháo vát của người Nhật, điều mà một thế hệ người châu Âu và Mỹ khác sẽ đánh giá cao trong tám mươi năm sau. Người Nhật thời phong kiến đã không để mắt đến một con tàu chạy bằng hơi nước cho đến khi Đề đốc Perry đến chỉ một thập kỷ trước trận hải chiến của tàu USS Wyoming. Tuy nhiên, họ đã nhanh chóng phát triển vượt bậc trong một khoảng thời gian ngắn.

Năm 2004, chính quyền thành phố Shimonoseki, nhận thức được tầm quan trọng của cuộc pháo kích trong lịch sử Nhật Bản, đã đặt một số bản sao với kích thước thật của những khẩu đại bác mà Chōshū sử dụng tại nơi chúng bị chiếm. Các bản sao được làm bằng thép rỗng và bao gồm hiệu ứng âm thanh hoạt động bằng đồng xu và khói từ thùng.

Chú thích

Tham khảo
 Denney, John. Respect and Consideration: Britain in Japan 1853–1868 and beyond. Radiance Press (2011).
 Medzini, Meron. French Policy in Japan during the Closing Years of the Tokugawa Regime. Harvard University Press, 1971
 Polak, Christian. (2001). Soie et lumières: L'âge d'or des échanges franco-japonais (des origines aux années 1950). Tokyo: Chambre de Commerce et d'Industrie Française du Japon, Hachette Fujin Gahōsha (アシェット婦人画報社).
 Satow, Ernest, "A Diplomat in Japan", 2006 Stone Bridge Press,
 __. (2002). 絹と光: 知られざる日仏交流100年の歴史 (江戶時代-1950年代) Kinu to hikariō: shirarezaru Nichi-Futsu kōryū 100-nen no rekishi (Edo jidai-1950-nendai). Tokyo: Ashetto Fujin Gahōsha, 2002. ;

Liên kết ngoài

 Trận chiến eo biển Shimonoseki (USS Wyoming)

Nhật Bản năm 1863
Nhật Bản năm 1864
Xung đột năm 1863
Xung đột năm 1864
Trận đánh liên quan đến Pháp
Trận đánh liên quan đến Nhật Bản
Trận đánh liên quan đến Hà Lan
Trận đánh liên quan đến Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan đến Hoa Kỳ
Quan hệ quân sự Nhật Bản–Pháp
Quan hệ quân sự Nhật Bản–Vương quốc Liên hiệp Anh
Quan hệ quân sự Nhật Bản–Hoa Kỳ
Quan hệ đối ngoại của Mạc phủ Tokugawa
Trận đánh liên quan tới Hà Lan
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ


title: Halysidota fumosa

text:
Halysidota fumosa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Halysidota


title: Ga Bangi

text:
Ga Bangi là ga tàu điện ngầm trên Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến 5.

Bố trí ga

Ga kế cận

Tham khảo

Bangi
Bangi
Bangi


title: Mastax albonotata

text:
Mastax albonotata là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Carabidae, với phân bố hạn chế ở Cộng hòa Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Mastax


title: Fluor nitrat

text:
Chemical compound
Fluor nitrat hay còn được gọi là flo nitrat, là một dẫn xuất không bền của acid nitric với công thức . Nó khá nhạy cảm với một cú sốc. Do tính không ổn định của hợp chất này, nó thường được sản xuất từ chlor nitrat khi cần thiết..

Điều chế và tính chất

Điều chế
Fluor nitrat được tạo thành khi khí fluor phản ứng acid nitric hoặc với muối kali nitrat rắn:

Tính chất
Fluor nitrat phản ứng với nước để tạo thành khí oxy, acid hydrofloric và acid nitric:

Chú thích

Muối fluoride
Muối nitrat


title: Adin Bukva

text:
Adin Bukva (sinh ngày 11 tháng 1 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu cho Åtvidabergs FF cho mượn từ IFK Norrköping

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá Allsvenskan
Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá IFK Norrköping
Cầu thủ bóng đá IF Sylvia
Cầu thủ bóng đá Åtvidabergs FF


title: Perizoma albidivisa

text:
Perizoma albidivisa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perizoma


title: Pink Island

text:
Apink 2ND CONCERT "PINK ISLAND" là tour diễn thứ hai của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Apink.

Tổng quan
Ngày 22 tháng 7 năm 2014, A Cube Entertainment thông báo rằng đã lên lịch cho tour diễn thứ hai của Apink. Đây là concert thứ hai của nhóm, và nó là một phần trong kế hoạch quảng bá cho full album Pink Memory. Concert sẽ bao gồm 2 buổi biểu diễn và vé sẽ được mở bán trước 27 ngày trên trang Interpark. Hơn 9000 vé đã được bán chỉ trong 20 phút.

Danh sách các màn biểu diễn

Lịch tình tour diễn

DVD

DVD của concert được A Cube Entertainment phát hành vào ngày 9 tháng 3 năm 2016.

Không như DVD của tour diễn trước, lần này các bài hát solo đều được đưa vào DVD.

Sản xuất
 Trình diễn: Apink
 Chủ quản: A Cube Entertainment
 Tổ chức: Hakuna Matata, Ltd.
 Tài trợ: Interpark

Tham khảo

Tour lưu diễn 2015
Apink


title: Tiên Cookie

text:
Tiên Cookie, tên thật là Nguyễn Thủy Tiên (sinh ngày 26 tháng 2 năm 1994) là nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất âm nhạc của Việt Nam. Cô từng giành được 1 giải Cống hiến cho "Nhà sản xuất của năm".

Tiểu sử
Tiên Cookie sinh ra vào ngày 26 tháng 2 năm 1994 tại thủ đô Hà Nội, Việt Nam. Sau một lần thu một bài hát tặng bạn, Tiên rất thích cảm giác trong phòng thu và đó là lý do đưa cô đến với âm nhạc. Ngoài ra, vốn sống cạnh ông bà từ nhỏ, Tiên được ông bà mở cho nghe nhiều thể loại nhạc, nên cô rất nhạy cảm với âm nhạc.  Tiên từng chia sẻ, trong suốt thời gian đi học cô cũng là một học sinh có năng khiếu ở môn văn. Sau này, cô quyết định tìm hiểu một chút kiến thức âm nhạc qua một khóa học guitar và một khóa học lý thuyết âm nhạc, Tiên viết ca khúc đầu tay mang tên Valentine chờ khi cô chỉ mới 14 tuổi. Tiên Cookie đã sáng tác, viết lời Việt cho rất nhiều ca khúc nước ngoài, cô được biết đến nhiều hơn khi sáng tác ca khúc Có khi nào rời xa do Bích Phương thể hiện.

Trước đó, Tiên Cookie đã có khoảng thời gian đi học Đại học, nhưng cô đã bỏ dở để tiếp tục cùng đam mê với âm nhạc. Tuy nhiên đến tận một năm sau, gia đình cô mới biết sự việc này, vì thế, Tiên Cookie từng có thời gian căng thẳng với gia đình và chìm vào bế tắc trên con đường theo đuổi ước mơ của mình.

Nghệ danh Tiên Cookie xuất phát bởi chính tên của cô là Tiên và sở thích của Tiên là ăn bánh quy. Bánh quy hình tròn, có nhiều mùi vị khác nhau, nên Tiên Cookie thấy giống bản thân mình. Bên cạnh nghệ danh Tiên Cookie, cô còn được người hâm mộ gán cho cái tên là "Phù thủy âm nhạc" bởi chính chất nhạc lôi cuốn trong các bài hát của mình.

Năm 2013, Tiên Cookie ra mắt single solo đầu tay mang tên Sau tất cả và nhanh chóng được công chúng đón nhận. Cô được mệnh danh là hit-maker và nhanh chóng trở thành một trong những cái tên được săn đón với hàng loạt bản hit đứng sau thành công của rất nhiều tên tuổi, nhất là ca sĩ Bích Phương

Tháng 10/2016  ,Tiên Cookie thành lập công ty 1989s Production chuyên sản xuất âm nhạc, phim ảnh, quảng cáo và quản lý ca sĩ.

Ngoài ra cô còn là 1 trong 5 Hit-maker của V-pop bao gồm: Khắc Hưng, Đỗ Hiếu, Mr. Siro, Only C, Tiên Cookie

Năm 2017, Tiên Cookie cùng Hương Tràm trở thành bộ đôi huấn luyện viên trong chương trình Giọng Hát Việt Nhí mùa thứ 5, cũng đánh dấu lần đầu tiên cô hợp tác với Hương Tràm.

Cũng trong giai đoạn này Tiên Cookie chuyển hướng từ những ca khúc nhạc tinh yêu buồn lãng mạn sang thử sức với các ca khúc dành cho thiếu nhi. Và các ca khúc này nhận được sự đón nhận từ phía truyền thông.

Tiên Cookie từng gây xôn xao dư luận với phát ngôn " Ca sĩ và người của công chúng chỉ nên yêu cái nghề của mình chứ đừng yêu công chúng". Với câu nói gây tranh cãi này của mình, Tiên Cookie đã vấp phải làn sóng "tẩy chay" lớn từ cộng đồng mạng. Tuy nhiên, Tiên Cooke đã lên tiếng giải thích và đính chính cho sự hiểu nhầm này và sau một thời gian những lùm xùm cũng đã  lắng xuống.

Năm 2023, Lần đầu tiên Tiên Cookie tham gia Show âm nhạc mang tên Biển của hi vọng với vai  trò giám đốc âm nhạc và là một trong những dàn cast chính. Sự tham gia này đã đánh dấu sự quay lại đầy mới lạ của Tiên Cookie sau một thời gian dài "im hơi lặng tiếng" .

Các bài hát và sáng tác tiêu biểu
Tâm sự với người lạ (Tiên Cookie)
Có khi nào rời xa (Bích Phương)
Valentine chờ (Tiên Cookie) (Noo Phước Thịnh)
Nơi nào có em'' (Nukan Trần Tùng Anh) (Quốc Thiên)
Mình yêu nhau đi (Bích Phương)
Phía sau một cô gái (Soobin Hoàng Sơn)
Bùa yêu (Bích Phương)
Gửi anh xa nhớ (Bích Phương)
Mượn rượu tỏ tình (Emily+Bigdaddy)
Đi đu đưa đi (Bích Phương)
Em bỏ hút thuốc chưa? (Bích Phương)
Mình cùng nhau đóng băng (Thùy Chi)

Giải thưởng
 Top 10 nhạc sĩ được yêu thích của Làn sóng xanh năm 2012
 Top 10 nhạc sĩ được yêu thích của Làn sóng xanh năm 2014
 Top 10 nhạc sĩ được yêu thích của Làn sóng xanh năm 2016
 Nhà sản xuất của năm tại Giải Cống hiến năm 2019

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1994
Nhân vật còn sống
Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc trẻ
Nữ ca sĩ Việt Nam
Ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
Người Hà Nội
Người giành giải Âm nhạc Cống hiến


title: Nội các Goebbels

text:
Nội các Joseph Goebbels là nội các được thành lập theo như ý nguyện trong di chúc của Adolf Hitler vào ngày 30 tháng 4 năm 1945. Trong di chúc, Hitler đã phong Đô đốc Karl Dönitz làm Tổng thống. Bản thân nội các này chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, và bị kế nhiệm vào ngày 2 tháng 5 năm 1945 bởi Chính phủ Flensburg.  Lý do cho việc này là Joseph Goebbels đã tự kết liễu đời mình vào ngày 1 tháng 5 và Martin Bormann cũng làm theo như vậy vào ngày hôm sau.

Tham khảo

Lịch sử Đức
Chiến tranh Thế giới thứ hai
Đức năm 1945


title: Gortyna turatii

text:
Gortyna turatii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gortyna


title: Syllitus albipennis

text:
Syllitus albipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Syllitus


title: Karoly Grosz (người vẽ minh họa)

text:
Karoly Grosz , ; ; 1896 – sau 1938) là một họa sĩ minh họa người Mỹ gốc Hungary cho các áp phích phim cổ điển của điện ảnh Hollywood cổ điển. Là giám đốc nghệ thuật của Universal Pictures trong phần lớn những năm 1930, Grosz đã giám sát các chiến dịch quảng cáo của công ty và đóng góp hàng trăm bức tranh minh họa của riêng mình. Ông đặc biệt được công nhận nhờ những tấm áp phích đầy màu sắc, kịch tính cho các bộ phim kinh dị kinh điển. Những tấm áp phích nổi tiếng nhất của Grosz đã quảng cáo cho các bộ phim Quái vật kinh điển của Universal ban đầu như Dracula (1931), Frankenstein (1931), The Mummy (1932), The Invisible Man (1933) và Bride of Frankenstein (1935). Ngoài thể loại kinh dị, những thiết kế đáng chú ý khác của ông bao gồm áp phích cho bộ phim chiến tranh tầm cỡ All Quiet on the Western Front (1930) và bộ phim hài My Man Godfrey (1936).

Các bản in thạch bản gốc của nghệ thuật áp phích của ông là rất hiếm và được các nhà sưu tập đánh giá cao. Hai tấm áp phích do Grosz minh họa — quảng cáo cho Frankenstein và The Mummy, đã lập kỷ lục đấu giá cho tấm áp phích phim đắt nhất thế giới. Tác phẩm thứ hai đã giữ kỷ lục trong gần 20 năm vào thời điểm bán ra vào năm 1997, nó có thể là tác phẩm in nghệ thuật đắt nhất so với bất kỳ loại hình nào, bao gồm cả các hình thức nghệ thuật thương mại cũng như mỹ thuật. Trang web tham khảo LearnAboutMoviePosters (LAMP) lưu ý rằng, tính đến tháng 8 năm 2016, Grosz xuất hiện nhiều hơn bất kỳ nghệ sĩ nào khác trong danh sách toàn diện các áp phích phim cổ điển được bán với giá ít nhất 20.000 đô la.

Bất chấp sự phát triển về giá trị và sự nổi tiếng của tác phẩm nghệ thuật, có rất ít thông tin tiểu sử của Grosz được biết đến. Ông sinh ra ở Hungary vào khoảng năm 1896, nhập cư vào Hoa Kỳ năm 1901, sau đó nhập quốc tịch, sống ở New York và làm việc trong lĩnh vực quảng cáo phim trong khoảng thời gian từ năm 1920 đến năm 1938. Chỉ một phần nhỏ các tác phẩm nghệ thuật của Grosz được ghi công, phản ánh sự ẩn danh mang tính tiêu chuẩn của các nghệ sĩ sáng tác áp phích phim Mỹ thời kỳ đầu.

Tham khảo

Đạo diễn quảng cáo
Năm mất không rõ
Họa sĩ Mỹ thế kỷ 20
Sinh thập niên 1890
Sinh năm 1930
Mất năm 1996
Chết vì ung thư thận
Thủ tướng Hungary


title: Erwin Elster

text:
Erwin Elster (sinh ngày 8 tháng 5 năm 1887 - mất ngày 16 tháng 4 năm 1977) là một họa sĩ, nhà giáo người Ba Lan.

Tiểu sử
Erwin Elster hoàn thành chương trình học tại Học viện Mỹ thuật Jan Matejko ở Kraków trong khoảng thời gian từ năm 1907 đến năm 1912. Ông nhận được học bổng đi du học đến Ý and Pháp. Trong giai đoạn 1912-1913, ông hoàn thành chương trình học tại Trường Académie de la Grande Chaumière ở Pháp. Sau khi ông quay trở lại Kraków vào năm 1913, ông bắt đầu sự nghiệp hội họa và giảng dạy trong sáu mươi năm tiếp theo.

Trong giai đoạn Thế chiến thứ nhất bùng nổ, Elster sáng tác nhiều bức tranh thuộc trường phái ấn tượng và các bức tranh phong cảnh của khu vực hoặc kiến trúc.

Trong khoảng thời gian từ năm 1919 đến năm 1954, Elster sinh sống ở Poznań. Tại đây, ông dạy vẽ tại Đại học Mỹ thuật và tại Khoa Kiến trúc của Đại học Công nghệ từ năm 1922. Ông cũng giao lưu với các nghệ sĩ khác trong khu vực, đồng thời sáng lập Hiệp hội Nghệ sĩ "Świt". Các thành viên đầu tiên của Hội "Świt" gồm: Fryderyk Pautsch, Adam Ballenstedt, Bronisław Bartel, Wiktor Gosieniecki, Stanisław Jagmin, Mieczysław Lubelski, Władysław Roguski, Stefan Sonnewend và Jan Jerzy Wroniecki.

Sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, Elster đồng sáng lập Hiệp hội các nghệ sĩ và nhà thiết kế Ba Lan. Ông cũng tiếp tục công việc giảng dạy với vai trò giáo sư tại Học viện Mỹ thuật và Đại học Công nghệ ở Łódź.

Năm 1967, nhân sinh nhật lần thứ tám mươi và kỷ niệm 65 năm ngày ông trở thành nghệ sĩ, Elster được Bộ Văn hóa và Di sản Quốc gia Ba Lan trao tặng giải thưởng. Ông mất tại Gdańsk vào ngày 16 tháng 4 năm 1977.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Sinh năm 1887
Mất năm 1977
Nam nghệ sĩ thế kỷ 20
Họa sĩ Ba Lan thế kỷ 20


title: Thalassodes liquescens

text:
Thalassodes liquescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thalassodes


title: Lorpiprazole

text:
Lorpiprazole (INN) (tên thương hiệu Normarex) là một loại thuốc giải lo âu được bán trên thị trường của nhóm phenylpiperazine. Nó đã được mô tả như một chất đối kháng serotonin và chất ức chế tái hấp thu (SARI) trong cùng nhóm với trazodone, nefazodone và etoperidone.

Xem thêm

 Acaprazine
 Enpiprazole
 Mepiprazole
 Tolpiprazole

Tham khảo

Pyrol
Chất chống trầm cảm


title: Scopula zophodes

text:
Scopula zophodes là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Z


title: Gynenomis sericealis

text:
Gynenomis sericealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gynenomis


title: Desantisodes concinnum

text:
Desantisodes concinnum là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Desantisodes


title: Cúp quốc gia Scotland 1927–28

text:
Cúp quốc gia Scotland 1927–28 là mùa giải thứ 50 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp uy tín nhất Scotland. Chức vô địch thuộc về Rangers khi đánh bại Celtic trong trận Chung kết.

Bán kết

Chung kết

Xem thêm
 Bóng đá Scotland 1927–28

 ==Tham khảo==

Mùa giải Cúp quốc gia Scotland
Cup


title: Asura ochrostraminea

text:
Asura ochrostraminea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: Onthophagus calamophilus

text:
Onthophagus calamophilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

C


title: Junaynet Ruslan

text:
Junaynet Ruslan () là một ngôi làng Syria ở quận Duraykish thuộc tỉnh Tartous. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Junaynet Ruslan có dân số 2.885 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.

Tham khảo


title: Scopula floslactata

text:
Scopula floslactata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Phryneta histrix

text:
Phryneta histrix là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phryneta


title: Condylorrhiza tritealis

text:
Condylorrhiza tritealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Condylorrhiza


title: Ga Đại Bình Lâm

text:
Ga Đại Bình Lâm (tiếng Anh: Dapinglin) là ga tàu điện ngầm nằm ở Tân Điếm, Tân Bắc, Đài Loan. Ga nằm trên Tuyến Xanh và còn là ga chuyển đổi của Tuyến vòng.

Tuyến vòng hoạt động trên ga này từ ngày 8 tháng 10 năm 2010.

Tổng quan ga

Nhà ga gồm 2 tầng nằm dưới lòng đất, một ke ga và 4 lối thoát.

Bố trí ga

Khu vực xung quanh
 Jing-Mei White Terror Memorial Park

Tham khảo

Nhà ga mở cửa vào 1999
Ga tuyến Tùng Sơn-Tân Điếm
Ga tuyến vòng


title: Prionus scabripunctatus

text:
Prionus scabripunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Prionus


title: Maximilian I, Tuyển hầu xứ Bayern

text:
Maximilian I (* 17 tháng 4 1573 ở München; † 27 tháng 9 1651 ở Ingolstadt) từ năm 1597 là Công tước xứ Bavaria và từ 1623 tuyển hầu của Thánh chế La Mã.

Qua cải cách khác nhau, ông tổ chức lại đất nước về tài chính và làm cho nó có hiệu quả kinh tế. Bằng cách loại bỏ các quyền tham gia hành chính của đại diện các giai cấp, ông là người sáng lập thực sự của việc cai trị tuyệt đối ở Bayern. Đồng thời ông là một người có nhiều ảnh hưởng đến Phong trào Phản Cải cách và cải cách Công giáo. Chính sách củng cố nội bộ của ông mở rộng phạm vị hoạt động ngoại giao của Bayern. Ông bên cạnh Hoàng đế là nhân vật hàng đầu của các công tước Công giáo tại Thánh chế La Mã và thực ra là người sáng lập Liên đoàn Công giáo. Như vậy ông góp phần quan trọng đạt được sự ưu thế của bên Công giáo trong Chiến tranh Ba mươi năm đến 1630. Ngay lúc đầu cuộc chiến Maximilian thành công chinh phục được Oberpfalz và đến cuối cuộc chiến Kurpfalz cũng như tiếp nhận chức vụ tuyển hầu Pfalz. Trong quá trình tiếp theo của cuộc chiến, ông đóng một vai trò quan trọng, cố gắng theo đuổi một chính sách độc lập một phần chống lại Hoàng đế bằng cách liên minh với Pháp. Trong Hòa ước Westfalen ông được xác nhận chức tước tuyển hầu và quyền sở hữu Oberpfalz.

Chú thích

Tuyển hầu Bayern
Công tước xứ Bayern
Lịch sử Oberösterreich
Vương tộc Wittelsbach
Người München
Vua theo đạo Công giáo Rôma
Chôn cất tại Nhà thờ St. Michael, München


title: Heptasteornis

text:
Heptasteornis là một chi khủng long, được Harrison & C. A. Walker mô tả khoa học năm 1975.

Xem thêm

Danh sách khủng long

Chú thích

Khủng long
Heptasteornis
Động vật tuyệt chủng
Động vật được mô tả năm 1975
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long châu Âu
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Episteme maculatrix

text:
Episteme maculatrix là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Episteme


title: Bóng đá tại Thế vận hội Mùa hè 1996 - Nữ

text:
Thế vận hội Mùa hè 1996 — tổ chức tại Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ — đánh dấu lần đầu tiên phụ nữ tham gia môn bóng đá. Giải đấu quy tụ 8 đội tuyển quốc gia nữ từ bốn liên đoàn châu lục. 8 đội chia làm hai bảng thi đấu theo thể thức vòng tròn (diễn ra tại Miami, Orlando, Birmingham và Washington, D.C.). Sau khi kết thúc vòng bảng, hai đội đứng đầu mỗi bảng tiến vào vòng bán kết để chọn ra hai đội thi đấu trận tranh huy chương vàng vào ngày 1 tháng 8 năm 1996.

Các vận động viên giành huy chương

Vòng loại
Do không có thời gian tổ chức một giải đấu vòng loại, 8 đội bóng xuất sắc nhất tại Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1995 được trao suất dự Thế vận hội (đồng nghĩa với việc không có đội tuyển nào của châu Phi và châu Đại Dương). Ngoại lệ duy nhất là Brasil thế chỗ của Anh (đội tuyển không thuộc Ủy ban Olympic Quốc tế).

Châu Á (AFC)

Nam Mỹ (CONMEBOL)

Châu Âu (UEFA)

Chủ nhà

Đội hình

Trọng tài nữ

Bắc và Trung Mỹ
  Sonia Denoncourt

Nam Mỹ
  Claudia Vasconcelos

Châu Âu
  Ingrid Jonsson
  Bente Skogvang

Vòng bảng

Bảng E

Hoa Kỳ v Đan Mạch

Thụy Điển v Trung Quốc

Hoa Kỳ v Thụy Điển

Đan Mạch v Trung Quốc

Hoa Kỳ v Trung Quốc

Đan Mạch v Thụy Điển

Bảng F

Na Uy v Brasil

Đức v Nhật Bản

Na Uy v Đức

Brasil v Nhật Bản

Na Uy v Nhật Bản

Brasil v Đức

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Trung Quốc v Brasil

Na Uy v Hoa Kỳ

Trận tranh huy chương đồng

Brasil v Na Uy

Trận tranh huy chương vàng

Trung Quốc v Hoa Kỳ

Người ghi bàn

4 bàn
 Pretinha
 Ann Kristin Aarønes
 Linda Medalen
3 bàn
 Shannon MacMillan
 Tôn Khánh Mai
2 bàn

 Bettina Wiegmann
 Marianne Pettersen
 Tiffeny Milbrett

 Tisha Venturini
 Malin Swedberg

 Thi Quế Hồng
 Vi Hải Anh

1 bàn

 Kátia Cilene
 Roseli
 Sissi
 Helle Jensen
 Lene Madsen
 Birgit Prinz
 Heidi Mohr

 Pia Wunderlich
 Michelle Akers
 Mia Hamm
 Hege Riise
 Trine Tangeraas
 Kioka Futaba

 Noda Akemi
 Lena Videkull
 Lưu Ái Linh
 Phạm Vận Kiệt
 Tôn Văn
 Triệu Lợi Hồng

Phản lưới nhà
 Tomei Yumi (gặp Đức)
 Carla Overbeck (gặp Thụy Điển)

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Olympic Football Tournaments Atlanta 1996 - Women, FIFA.com
RSSSF
FIFA Technical Report (Phần 1) , (Phần 2) , (Phần 3)  và (Phần 4)

1996
Bóng đá nữ năm 1996


title: Asura assamica

text:
Asura assamica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Asura


title: Herald Marku

text:
Herald Marku (sinh 18 tháng 5 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá Albania thi đấu ở vị trí tiền vệ.</ref>

Sự nghiệp quốc tế

U-17 Albania
Marku được triệu tập lần đầu U-17 Albania bởi huấn luyện viên Džemal Mustedanagić cho giải đấu giao hữu diễn ra vào tháng 8 năm 2012 ở Romania.

Tham khảo

Sinh năm 1996
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Albania
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Kategoria Superiore
Cầu thủ bóng đá Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Albania
Cầu thủ bóng đá FK Partizani Tirana
Cầu thủ bóng đá KF Tërbuni Pukë
Người Laç
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức


title: Nậm Cấu

text:
Nậm Cấu là một suối chảy ở huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, Việt Nam..

Nậm Cấu thuộc lưu vực sông Đà, dài chừng 36 km, diện tích lưu vực 107 Km², mã sông là "02 02 63 15 04".

Nậm Cấu bắt nguồn từ hợp lưu các suối ở sườn nam Dãy núi Pu Si Lung  xã Pa Vệ Sử huyện Mường Tè. Dãy núi Pu Si Lung có đỉnh Pu Si Lung cao 3076 m trên biên giới Việt Nam và Trung Quốc.

Suối chảy hướng nam, đến xã Bum Tở và thị trấn Mường Tè thì đổ vào Nậm Bum, một phụ lưu cấp 1 ở bờ trái sông Đà.

Thủy điện
Năm 2017 có hai dự án Thủy điện Nậm Cấu 1 và 2 được phê duyệt, xây dựng tại xã Bum Tở.
 Thủy điện Nậm Cấu 1 có công suất lắp máy 10 MW.
 Thủy điện Nậm Cấu 2 có công suất lắp máy 10 MW, sản lượng điện hàng năm 33,39 triệu KWh.

Năm 2019 tỉnh Lai Châu đưa vào quy hoạch sử dụng đất dự án Thủy điện Nậm Cấu Thượng, có công suất lắp máy 20 MW ở xã Bum Tở.

Ghi chú

 Theo thông tin của trang peakvisor.com thì tại tỉnh Bắc Kạn có Núi Nậm Cấu ở xã Vũ Muộn huyện Bạch Thông, có độ cao 972 m và phần lồi địa hình 297 m.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cấu
Hệ thống sông Hồng


title: Stenosticta coppensi

text:
Stenosticta coppensi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Stenosticta


title: Scoparia blanchardi

text:
Scoparia blanchardi là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

B


title: Ichneumon ingae

text:
Ichneumon ingae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Paraplanodes granulatocostatus

text:
Paraplanodes granulatocostatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Paraplanodes


title: Trnava (huyện)

text:
Trnava () là một huyện nằm tại vùng hành chính Trnava, tây Slovakia. Ranh giới hiện tại được hình thành từ năm 1996. Trước đó nó là một phần của huyện Hlohovec. Trung tâm hành chính của huyện nằm tại Trnava. Các thị trấn và làng xung quanh là một trong số những cộng đồng lao động lớn của Bratislava và Trnava.

Đô thị
Biely Kostol
Bíňovce
Bohdanovce nad Trnavou
Boleráz
Borová
Brestovany
Bučany
Buková
Cífer
Dechtice
Dlhá
Dobrá Voda
Dolná Krupá
Dolné Dubové
Dolné Lovčice
Dolné Orešany
Horná Krupá
Horné Dubové
Horné Orešany
Hrnčiarovce nad Parnou
Jaslovské Bohunice
Kátlovce
Košolná
Križovany nad Dudváhom
Lošonec
Majcichov
Malženice
Naháč
Opoj
Pavlice
Radošovce
Ružindol
Slovenská Nová Ves
Smolenice
Suchá nad Parnou
Šelpice
Špačince
Šúrovce
Trnava
Trstín
Vlčkovce
Voderady
Zavar
Zeleneč
Zvončín

Tham khảo

Huyện của Slovakia
Vùng Trnava


title: Pseudosaproecius binasus

text:
Pseudosaproecius binasus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudosaproecius


title: Maszoperia

text:
Maszoperia (Kashubian; , có nghĩa là công ty hoặc xã hội, số nhiều: maszoperie) là một tổ chức kinh tế xã hội của ngư dân Kashubia ven biển, đặc biệt là từ các làng Kashubia trên Bán đảo Hel (Chałupy, Kuźnica, Jastarnia).

Văn chương

 Bernard Sychta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1969, tom III, s. 57

Pomorskie


title: Nguyễn Thanh Châu

text:
{{Thông tin viên chức
|tên= Nguyễn Thanh Châu
|hình=
|cỡ hình=
|miêu tả=

|chức vụ= Chỉ huy trưởng Trung tâm Huấn luyệnHải Quân tại Nha Trang
|bắt đầu= 1/1973
|kết thúc= 3/1975
|trưởng chức vụ= Cấp bậc
|trưởng viên chức= -Đại tá (1/1973)-Chuẩn tướng (4/1974)
|tiền nhiệm= -Đại tá Nguyễn Trong Hiệp
|kế nhiệm= -Sau cùng

|chức vụ 2= Chỉ huy phó Trung tâm Huấn luyện Hải Quân
|bắt đầu 2= 1/1969
|kết thúc 2= 1/1973
|trưởng chức vụ 2= Cấp bậc
|trưởng viên chức 2= -Trung tá (1/1969)-Đại tá
|tiền nhiệm 2=
|kế nhiệm 2=

|chức vụ 3= Trưởng khối Huấn luyệnTrung tâm Huấn luyện Hải quân
|bắt đầu 3= 1/1966
|kết thúc 3= 1/1969
|trưởng chức vụ 3= Cấp bậc
|trưởng viên chức 3= -Thiếu tá (1/1966)-Trung tá
|tiền nhiệm 3=
|kế nhiệm 3=

|quốc tịch=  Cộng hòa Pháp
|nguyên nhân mất= Tuổi già
|nghề nghiệp= Quân nhân
|dân tộc Kinh
|học vấn= Tú tài toàn phần
|học trường= -Trường Trung học Pháp ngữ tại Sài Gòn-Trường Sĩ quan Hải quân Nha Trang
|quê quán= Nam Kỳ

|ngày sinh= Tháng 8 năm 1933
|nơi sinh= Long An, Liên bang Đông Dương
|ngày mất= 3 tháng 1 năm 2017
|nơi mất= Paris Pháp
|phục vụ=  Việt Nam Cộng hòa
|thuộc=  Quân lực Việt Nam Cộng hòa
|năm phục vụ= 1953-1975
|cấp bậc=  Chuẩn tướng
|đơn vị=  Quân chủng Hải quân
|chỉ huy=  Quân đội Quốc gia Quân lực Việt Nam Cộng hòa
|tham chiến= Chiến tranh Việt Nam
}}Nguyễn Thanh Châu', nguyên là một tướng lĩnh Hải quân của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, Hải hàm Phó Đề đốc, cấp bậc Chuẩn tướng. Ông xuất thân từ những khóa đầu ở trường Sĩ quan Hải quân Việt Nam Cộng hòa tại duyên hải Trung phần (do Quân đội Quốc gia tiếp quản từ cơ sở Hải quân của Quân đội Pháp). Ông đã tuần tự giữ từ những chức vụ nhỏ cho đến sau cùng là Chỉ huy trưởng trường Huấn luyện đào tạo Sĩ quan, Hạ sĩ quan và Thủy thủ của Quân chủng Hải quân.

Tiểu sử & Binh nghiệp
Ông sinh vào tháng 8 năm 1933 trong một gia đình điền chủ khá giả tại Long An, miền Tây Nam phần Việt Nam. Thiếu thời ông học Tiểu học tại quê nhà. Do gia đình có điều kiện, khi học lên trên ông được về học ở Sài Gòn. Năm 1952, ông tốt nghiệp Trung học Phổ thông chương trình Pháp tại Sài Gòn với văn bằng Tú tài toàn phần (Part II).

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Giữa năm 1953, thi hành lệnh động viên, ông nhập ngũ vào Quân đội Quốc gia, mang số quân: 53/700.003. Trúng tuyển được theo học khóa 3 tại trường Sĩ quan Hải quân Nha Trang, khai giảng vào tháng 7 năm 1953, Tháng giêng năm 1954 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Hải quân Thiếu úy ngành chỉ huy. Ra trường, được chuyển đi thực tập trên chiến hạm của Hải quân Pháp.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Giữa năm 1956, sau một thời gian từ Quân đội quốc gia chuyển qua phục vụ cơ cấu mới của nền Đệ nhất Cộng hòa là Quân đội Việt Nam Cộng hòa, ông được thăng cấp Hải quân Trung úy và được cử làm Chỉ huy phó căn cứ Hải quân Tiên Sa tại Đà Nẵng.

Đầu năm 1961, ông được thăng cấp Hải quân Đại úy và được bổ nhiệm chức vụ Chỉ huy trưởng Căn cứ Hải quân Tiên Sa. Qua tháng 10 năm 1962, ông được giao nhiệm vụ nhận lãnh Hộ tống hạm Chi Lăng II HQ-08 (do Hải quân Hoa Kỳ chuyển giao lại cho Hải quân Việt Nam Cộng hòa) và được cử giữ chức Hạm trưởng đầu tiên.

Đầu năm 1966, ông được thăng cấp Hải quân Thiếu tá tại nhiệm. Sau đó chuyển về Trung tâm Huấn luyện Hải quân Nha Trang giữ chức vụ Trưởng khối Huấn luyện. Đầu năm 1969, ông được thăng cấp Hải quân Trung tá và được cử làm Chỉ huy phó Trung tâm Huấn luyện Hải quân Nha Trang.

Trung tuần tháng 1 năm 1973, ông được thăng cấp Hải quân Đại tá và được bổ nhiệm chức vụ Chỉ huy trưởng Trung tâm Huấn luyện Hải quân Nha Trang thay thế Hải quân Đại tá Nguyễn Trọng Hiệp. Ngày 1 tháng 4 năm 1974, ông được thăng Hải hàm Phó Đề đốc, cấp bậc Chuẩn tướng tại nhiệm.

1975
Ngày 2 tháng 4, Hải vận hạm Hậu Giang HQ-406 do Hải quân Trung tá Nguyễn Quốc Trị làm Hạm trưởng, được lệnh vào vịnh Cầu Đá, Nha Trang để di tản toàn bộ Trung tâm Huấn luyện Hải quân gồm khóa 26 Đệ tam Kim Ngưu cùng học viên chuyên nghiệp và 2 Đại đội cơ hữu của Trung tâm về đóng tại căn cứ Hải quân Cát Lái, Thủ Đức, Gia Định.

Đêm 29 tháng 4, ông di tản ra khơi trên Khu trục hạm Trần Hưng Đạo (Soái hạm HQ-1). Sau đó ông được sang định cư tại Hoa Kỳ. Về sau chuyển sang Pháp ở với các con.

Ngày 3 tháng 1 năm 2017, ông qua đời tại Paris, Pháp. Hưởng thọ 84 tuổi.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Sinh năm 1933
Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Hải quân Việt Nam Cộng hòa
Người Long An
Người Mỹ gốc Việt


title: Shaun the Sheep Movie: Cừu quê ra phố

text:
Shaun the Sheep Movie: Cừu quê ra phố là bộ phim hoạt hình phiêu lưu của nước Anh ra mắt năm 2015 do Aardman Animations sản xuất, Mark Burton và Richard Starzak hợp tác viết kịch bản và làm đạo diễn. Bộ ba thành viên chủ chốt của Aardman là Peter Lord, David Sproxton và Nick Park tham gia bộ phim với tư cách là giám đốc sản xuất.

Bộ phim kể về chuyến phiêu lưu của Shaun và đàn cừu của cậu ta đến thành phố lớn để tìm lại người nông dân của họ lúc bị Shaun đem giấu và vô tình rời khỏi nông trại và đến thành phố một cách bất ngờ.

Phim được công chiếu vào ngày 24 tháng 1 năm 2015 tại Lễ hội phim Sundance, và đã được phát hành tại các rạp tại Anh vào ngày 6 tháng 2 năm 2015. Tại Việt Nam, phim được công chiếu từ ngày 27 tháng 2 năm 2015.

Bộ phim nhận được nhiều lời đánh giá tích cực từ các nhà phê bình phim và khán giả và đồng thời còn được đề cử giải Oscar cho phim hoạt hình xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 88. Phần tiếp nối của bộ phim, có tựa là Shaun the Sheep Movie: Người bạn ngoài hành tinh, chính thức ra mắt vào năm 2019.

Sơ lược
Shaun, một chú cừu thông minh sống với đàn cừu của cậu ta tại nông trại Mossy Bottom trong một chặng đường cuộc sống nhàm chán tại nông trại, sáng hôm sau anh ta ngó qua cửa số nhìn thấy xe buýt có nhãn "hãy dành một ngày nghỉ ngơi" thì mới nảy sinh kế hoạch tìm cách để có một ngày nghỉ ngơi trọn vẹn như cho chú vịt bánh mì để đánh lạc hướng Bitzer và dụ người nông dân ngủ thiếp bằng cách dụ đếm cừu. Tuy nhiên, xe đoàn mà họ để người nông dân lên giường ngủ lại lăn xuống núi, đưa ông ta thẳng đến thành phố. Bitzer, chó canh giác trung thành của người nông dân đến sau ông ta, còn lại đàn cừu ở lại trên nông trại đến khi nào chú Bitzer trở lại.

Sau khi Bitzer đến thành phố, bọn cừu cảm thấy cuộc sống sẽ không thể tiếp tục nếu không có người nông dân, chính vì vậy Shaun bắt xe buýt theo Bitzer thẳng tới thành phố, đàn cừu cũng lén theo cậu ta bằng xe buýt khác. Cậu ta tìm được chú chó Slip nhưng cậu bắt gặp được người chuyên gia bắt động vật lang thang ngoài đường tên Trumper và nhốt ngay chú chó Slip. Tiếp đó, khi đàn cừu khác tới nơi thì Shaun vô cùng ngạc nhiên, bọn cừu tạm thời vòng vèo qua để né Trumper, rồi cải trang đi khắp thành phố hỏi thông tin.

Người nông dân bị chấn thương ở chấn thương ở đầu và đang điều trị tại bệnh viện, khi ông ta nhận được báo cáo "chứng mất trí nhớ tạm thời. Bitzer lén cải trang vào trong bệnh viện của ông chủ đang nghỉ ngơi để tìm lại, nhưng mà chưa kịp vào phòng thì có người tới, Bitzer lọt vào phòng phẫu thuật và thân thế bị lộ ngay khi nhìn thấy bộ xương người và cậu cạp nó và sau đó tên Trumper tới bắt ngay. Tại một nhà hàng, Shaun kêu đàn cừu hành động theo cử chỉ 2 cặp vợ chồng đang xem thực đơn, họ làm theo kể cả hai người này làm rớt thìa, uống nước. Trong lúc đang lôi Timmy về thì áo Shaun bị sút chỉ khiến cho mọi người phát hiện, ngay lập tức bị tên Trumper nhốt lại. Tất cả đàn cừu không có Shaun chỉ thị nên rất là sợ hãi.

Người nông dân nhìn thấy cây búa tưởng là đang định đập gãy chân ông ta nên rời khỏi bệnh viện, thực chất là đóng tường treo ảnh. Shaun kịp thời nhìn thấy ông ta đi lang thang, tiếc là kêu không nghe vì khoảng cách xe chở của tên Trumper xa dần. Trong lúc đi, ông ta vô tình gặp được một tiệm hớt tóc, và thấy máy hớt tóc tưởng rằng đây là máy cắt lông cừu nên ông ta nhào vô tiệm và cắt tóc của danh nhân như ông đang cắt lông cừu. Danh nhân đó thích kiểu tóc mới đó và tên tuổi của người nông dân được cho là người hớt tóc bí ẩn "Ông X".

Shaun lại tìm được Bitzer trong tù, và tìm lại chú chó Slip. May mắn thay, đàn cừu khác tìm cách đánh lạc hướng tên Trumper và dụ hắn vào tù, nhốt hắn là, cứu Slip và họ bỏ trốn. Shaun đến tiệm cắt tóc để gặp ông chủ của mình, nhưng ông ta không hề biết và không chịu nhận là Shaun khiến cậu ta và đàn cừu tuyệt vọng. Shaun biết người nông dân đang bị mất trí nhớ nên cậu ta làm một con ngựa giả và đến tìm cắt tóc ru ngủ bằng trò đếm cừu, sau đó đàn cừu bắt cóc người nông dân và tiến hành về trang trại.

Kế hoạch đã thành công, tuy nhiên tên Trumper vẫn không chịu từ bỏ đành phải cầm theo cây súng bắt thú có chích điện, hắn bám theo chiếc xe và về đến tận trang trại Mossy Bottom, hắn lại còn muốn giết cả đàn cừu, Bitzer, chó Slip và cả người nông dân ở trong đó, lúc này người nông dân đã phục hồi lại ký ức và ra tay bảo vệ đàn cừu và chú chó của ông ta, khiến âm mưu của Trumper bị đổ vỡ và hắn còn bị bò tót húc ngã rơi xuống vực. Người nông dân, đàn cừu và cả chó Bitzer đã trở lại nông trại trong sự hạnh phúc vô bờ. Ngày hôm sau, người nông dân quyết định xóa bỏ hoạt động cả ngày và đi dã ngoại cùng đàn cừu. Slip bỏ đi, nhưng được nhận nuôi bởi tài xế xe buýt khi bắt gặp trên đường. Những nơi động vật lang thang và bỏ rơi bị giam cầm sau này đã đổi tên trở thành nơi bảo vệ quyền lợi động vật.

Lồng tiếng

Sản xuất

Sáng tác âm nhạc

Tiếp nhận

Doanh thu
Vào ngày 16 tháng 8 năm 2015, đã nhận được doanh thu lên đến 59,7 triệu đôla tại Anh và một phần của các nước châu Âu, và 11,12 triệu đôla tại Bắc Mỹ với tổng cộng 70,82 triệu đôla tương ứng với 1.609,54 tỷ đồng.

Giải thưởng
 Xem thêm List of accolades received by Shaun the Sheep Movie

Chú thích

Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim hài thập niên 2010
Phim 3D năm 2015
Phim hoạt hình năm 2015
Phim năm 2015
Phim hoạt hình phiêu lưu
Phim hài hoạt hình
Phim hài Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim đạo diễn đầu tay
Phim tiếng Anh
Phim của hãng Lionsgate
Phim hoạt hình stop-motion
Phim hãng StudioCanal
Phim về mất trí nhớ
Phim về người mất tích
Phim hài kỳ ảo
Phim về quyền động vật
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim lấy bối cảnh năm 2015
Phim không lời
Phim tưởng tượng hài hước


title: Igor Newerly

text:
nhỏ|Igor Newerly
Igor Newerly hay Igor Abramow-Newerly (sinh ngày 24 tháng 3 năm 1903 tại Białowieża - mất ngày 19 tháng 10 năm 1987 tại Warsaw) là một tiểu thuyết gia và nhà giáo dục người Ba Lan. Ông sinh ra trong một gia đình người Séc gốc Nga. Con trai ông là tiểu thuyết gia người Ba Lan Jarosław Abramow-Newerly. Ông nội ông là Józef Newerly, một người Séc. Ông nội ông giữ tước hiệu Lovtchiy (, ) trong triều đình của Sa hoàng Nicholas II của Nga.

Igor Newerly mất một chân khi còn nhỏ. Ông học luật tại Đại học Kiev nhưng bị đánh xuống hạng vì lý do chính trị. Ông bị bắt và bị đưa đến Odessa. Năm 1924, Igor Newerly nhập cư bất hợp pháp sang Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan và hoạt động trong lĩnh vực sư phạm ở Warsaw. Ông trở thành thư ký của nhà giáo dục nổi tiếng Janusz Korczak vào năm 1926. Trong giai đoạn 1932-1939, Igor Newerly làm việc cho tạp chí Mały Przegląd (Little Review). Ông kết hôn với Barbara Jarecka.

Dưới thời Đức Quốc Xã chiếm đóng Ba Lan, Igor Newerly tham gia phong trào kháng chiến của Ba Lan. Ông giúp Janusz Korczak tại trại trẻ mồ côi của Korczak và lưu giữ nhật ký tù đày của Korczak. Igor Newerly cũng che giấu một số đồng nghiệp người Do Thái tại nhật báo Nasz Przegląd, trong số đó có Kuba Hersztein, khỏi sự bắt bớ của Đức Quốc Xã - và đã chở Lejzor Czarnobroda đến Warsaw sau khi anh này nhảy trốn khỏi xe lửa chở đến trại hủy diệt Treblinka khiến anh bị gãy chân. Đầu năm 1943, ông bị Gestapo của Đức bắt giữ và bị cầm tù tại Pawiak ở Warsaw. Cho đến khi chiến tranh kết thúc, Igor Newerly lần lượt làm tù nhân ở các trại tập trung của Đức Quốc xã là Majdanek, Auschwitz, Oranienburg, và cuối cùng được trả tự do sau khi bị giam cầm ở Bergen-Belsen.

nhỏ|Ngôi mộ của Igor Newerly ở Warsaw vào đêm trước Ngày Các Thánh năm 1921
Sau chiến tranh, Igor Newerly khôi phục sự nghiệp sư phạm. Dựa trên tiểu thuyết Pamiątka z Celulozy (A Souvenir from the Cellulose Mill) của Newerly, đạo diễn người Ba Lan Jerzy Kawalerowicz đã thực hiện hai bộ phim: Celuloza (film)|Celuloza (Cellulose Mill) và Pod gwiazdą frygijską (Under the Phrygian Star).

Tác phẩm tiêu biểu

 Chłopiec z Salskich Stepów 1948
 Archipelag ludzi odzyskanych 1950
 Pamiątka z Celulozy 1952
 Leśne morze 1960
 Żywe wiązanie 1966
 Rozmowa w sadzie piątego sierpnia, Warszawa, Czytelnik 1978
 Za Opiwardą, za siódmą rzeką..., Warszawa, Czytelnik, , 1985
 Wzgórze błękitnego snu, Warszawa, Czytelnik, , 1986
 Zostało z uczty bogów, Paryż, Instytut Literacki, , 1986

Kịch bản phim

 Król Maciuś I, 1957
 Pod gwiazdą frygijską
 Celuloza (film)|Celuloza, 1953

Tham khảo

Danh mục

 Igor Newerly, Zostało z uczty bogów
 Michał Grynberg, Księga Sprawiedliwych (Book of the Righteous), Warsaw, PWN, 1993. (ill., ports., 766 pp.)

Sinh năm 1903
Mất năm 1987
Nhà văn Ba Lan
Nhà văn thế kỷ 20


title: Pterolophia pseudoculatoides

text:
Pterolophia pseudoculatoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pterolophia