title: Logic bậc nhất

text:
Logic bậc nhất - còn được gọi là logic vị từ (predicate logic), quantificational logic, và phép tính vị từ bậc nhất (first-order predicate calculus)  là một tập hợp các hệ thống hình thức được sử dụng trong toán học, triết học, ngôn ngữ học và khoa học máy tính. Logic bậc nhất sử dụng các biến lượng từ hóa trên các đối tượng phi logic và cho phép sử dụng các câu có chứa các biến, do đó, thay vì các mệnh đề như Socrates là một người đàn ông, có thể có các biểu thức dạng "tồn tại x sao cho x là Socrates và x là một người đàn ông", và "tồn tại" là một lượng từ trong khi x là một biến. Điều này phân biệt nó với logic mệnh đề, không sử dụng các lượng từ hay các quan hệ; theo nghĩa này, logic mệnh đề là nền tảng của logic bậc nhất.

Một lý thuyết về một chủ đề thường là một logic bậc nhất cùng với một miền diễn ngôn được chỉ định trong đó các biến lượng hóa được khởi tạo, các hàm từ miền vào chính nó, một số hữu hạn các vị từ xác định trên miền đó và một tập hợp các tiên đề được tin là đúng cho những đối tượng trong miền diễn ngôn. (Đôi khi "lý thuyết" cũng được hiểu theo nghĩa hình thức hơn, là một tập hợp các câu trong logic bậc nhất.)

Cụm từ "bậc nhất" phân biệt logic bậc nhất với logic bậc cao hơn trong đó có các vị từ có các đối số là các vị từ khác hoặc các hàm.  Trong các lý thuyết bậc nhất, các vị từ thường được liên kết với các tập hợp. Trong các lý thuyết bậc cao được diễn giải, các vị từ có thể được hiểu là tập hợp của các tập hợp.

Giới thiệu
Trong khi logic mệnh đề quan tâm đến các mệnh đề dưới dạng phát biểu đơn giản, logic bậc nhất bao hàm cả các vị từ (các phát biểu.chứa biến, predicate) và các phép lượng hóa.

Một vị từ lấy một thực thể hoặc các thực thể trong miền diễn ngôn làm đầu vào trong khi đầu ra là Đúng hoặc Sai. Hãy xem xét hai câu "Socrates là một triết gia" và "Plato là một triết gia". Trong logic mệnh đề, các câu này được xem là không liên quan và có thể được biểu thị, ví dụ, bởi các biến như p và q. Vị ngữ "là một triết gia" xuất hiện trong cả hai câu, có cấu trúc chung là " a là một triết gia". Biến a được khởi tạo là "Socrates" trong câu đầu tiên và được khởi tạo là "Plato" trong câu thứ hai. Trong khi logic bậc nhất cho phép sử dụng các vị từ, chẳng hạn như "(a) là một triết gia" trong ví dụ này, logic mệnh đề không cho phép điều đó.

Mối quan hệ giữa các vị từ có thể được phát biểu bằng cách sử dụng các phép nối logic. Ví dụ, xem xét công thức bậc nhất "nếu a là một triết gia, thì a là một học giả". Công thức này là một tuyên bố có điều kiện với "a là một triết gia" như giả thuyết của nó và " a là một học giả" như kết luận của nó. Sự thật của công thức này phụ thuộc vào đối tượng nào được biểu thị bởi a, và dựa trên các diễn giải của các vị ngữ "là một triết gia" và "là một học giả". Trong công thức này, "nếu... thì..." là một phép nối logic giữa hai vị từ "là một triết gia" và "là một học giả".

Các lượng từ có thể được áp dụng lên các biến trong một công thức. Ví dụ, biến a trong công thức trước có thể được áp dụng một lượng từ phổ dụng để tạo thành câu bậc nhất "Với mọi a, nếu a là nhà triết học, thì a là học giả". Lượng từ phổ biến "với mọi" trong câu này thể hiện ý tưởng rằng tuyên bố "nếu a là một triết gia, thì a là một học giả" đúng cho tất cả các lựa chọn của a.

Phủ định của câu "Với mọi a, nếu a là một nhà triết học, thì a là một học giả" tương đương logic với câu "Tồn tại a, a là một nhà triết học và không phải là một học giả". Lượng từ hiện sinh "tồn tại" thể hiện ý tưởng rằng tuyên bố "a là một nhà triết học và không phải là một học giả" nghiệm đúng với một số (ít nhất một) lựa chọn của a.

Các vị từ "là một triết gia" và "là một học giả" đều có một biến duy nhất. Nói chung, các vị từ có thể có nhiều biến. Trong câu bậc nhất "Socrates là thầy của Plato", vị từ "là thầy của" có hai biến (và giá trị của hai biến đó trong câu bậc nhất trên lần lượt là "Socrates" và "Plato". (Lưu ý rằng về mặt ngữ pháp ngôn ngữ tiếng Việt, Socrates là chủ ngữ và Plato là bổ ngữ).

Một diễn giải (hoặc một mô hình) của một công thức bậc nhất xác định ý nghĩa của từng vị từ và các thực thể có thể khởi tạo các vị từ (tức là các thực thể mà các biến có thể biểu thị). Các thực thể này tạo thành miền diễn ngôn hoặc vũ trụ, thường được yêu cầu là một tập hợp khác rỗng. Ví dụ, trong một diễn giải với miền diễn ngôn bao gồm tất cả mọi người (trên thế giới, còn sống hay đã chết hay chưa sinh ra) và vị từ "là một nhà triết học" được hiểu là "là tác giả của cuốn Cộng hòa ", câu "Tồn tại a sao cho a là một nhà triết học" có giá trị sự thật ĐÚNG, bởi Plato là tác giả của cuốn Cộng hòa.

Cú pháp
Có hai phần chính của logic bậc nhất. Cú pháp xác định chuỗi ký tự hữu hạn nào là biểu thức hợp pháp trong logic bậc nhất, trong khi ngữ nghĩa xác định ý nghĩa đằng sau các biểu thức này.

Bảng chữ cái

Các ký hiệu logic

 Các lượng từ ∀ và ∃
 Các phép nối logic
 Dấu ngoặc đơn, ngoặc nhọn và các ký hiệu chấm câu khác.
 Một tập hợp vô hạn các biến, thường được biểu thị bằng các chữ cái viết thường ở cuối bảng chữ cái x, y, z,.... Các chỉ số thường được sử dụng để phân biệt các biến:
 Một ký hiệu đẳng thức =

Các ký hiệu khác

Ngữ nghĩa
Một diễn giải của một ngôn ngữ bậc nhất gán một giải nghĩa cho mỗi ký hiệu khác ký hiệu logic trong ngôn ngữ đó. Nó cũng xác định một miền diễn ngôn chỉ định phạm vi của các lượng từ. Kết quả là mỗi từ (term) được gán một đối tượng mà nó đại diện, mỗi vị từ được gán một thuộc tính của các đối tượng và mỗi câu được gán một giá trị sự thật. Theo cách này, một diễn giải cung cấp ý nghĩa ngữ nghĩa cho các từ, vị từ và câu của logic bậc nhất. Nghiên cứu về các diễn giải của ngôn ngữ hình thức được gọi là ngữ nghĩa hình thức.

Xem thêm

 Logic toán
 Logic bậc hai

Tham khảo

 Andrews, Peter B. (2002); An Introduction to Mathematical Logic and Type Theory: To Truth Through Proof, 2nd ed., Berlin: Kluwer Academic Publishers. Available from Springer.
 Avigad, Jeremy; Donnelly, Kevin; Gray, David; and Raff, Paul (2007); "A formally verified proof of the prime number theorem", ACM Transactions on Computational Logic, vol. 9 no. 1

 Barwise, Jon; and Etchemendy, John (2000); Language Proof and Logic, Stanford, CA: CSLI Publications (Distributed by the University of Chicago Press)
 Bocheński, Józef Maria (2007); A Précis of Mathematical Logic, Dordrecht, NL: D. Reidel, translated from the French and German editions by Otto Bird
 Ferreirós, José (2001); The Road to Modern Logic — An Interpretation, Bulletin of Symbolic Logic, Volume 7, Issue 4, 2001, pp. 441–484, ,

 Hilbert, David; and Ackermann, Wilhelm (1950); Principles of Mathematical Logic, Chelsea (English translation of Grundzüge der theoretischen Logik, 1928 German first edition)
 Hodges, Wilfrid (2001); "Classical Logic I: First Order Logic", in Goble, Lou (ed.); The Blackwell Guide to Philosophical Logic, Blackwell
 Ebbinghaus, Heinz-Dieter; Flum, Jörg; and Thomas, Wolfgang (1994); Mathematical Logic, Undergraduate Texts in Mathematics, Berlin, DE/New York, NY: Springer-Verlag, Second Edition,
 Tarski, Alfred and Givant, Steven (1987); A Formalization of Set Theory without Variables. Vol.41 of American Mathematical Society colloquium publications, Providence RI: American Mathematical Society,

Liên kết ngoài

Tiếng Anh

 Stanford Encyclopedia of Philosophy: Shapiro, Stewart; "Classical Logic". Covers syntax, model theory, and metatheory for first-order logic in the natural deduction style.
 Magnus, P. D.; forall x: an introduction to formal logic. Covers formal semantics and proof theory for first-order logic.
 Metamath: an ongoing online project to reconstruct mathematics as a huge first-order theory, using first-order logic and the axiomatic set theory ZFC. Principia Mathematica modernized.
 Podnieks, Karl; Introduction to mathematical logic
 Cambridge Mathematical Tripos notes (typeset by John Fremlin). These notes cover part of a past Cambridge Mathematical Tripos course taught to undergraduate students (usually) within their third year. The course is entitled "Logic, Computation and Set Theory" and covers Ordinals and cardinals, Posets and Zorn's Lemma, Propositional logic, Predicate logic, Set theory and Consistency issues related to ZFC and other set theories.
 Tree Proof Generator can validate or invalidate formulas of first-order logic through the semantic tableaux method.

Tiếng Việt
 Tài liệu trực tuyến tại zun.vn

Logic toán


title: Gaediopsis ocellaris

text:
Gaediopsis ocellaris là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gaediopsis


title: Cleora aequivoca

text:
Cleora aequivoca là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Cleora


title: Üyench, Khovd

text:
Üyench (tiếng Mông Cổ: Үенч) là một sum của tỉnh Khovd ở miền tây Mông Cổ. Vào năm 2007, dân số của sum là 4.760 người.

Địa lý
Sum có diện tích khoảng 7.476 km. Trung tâm sum nằm cách tỉnh lỵ Khovd 305 km và thủ đô Ulaanbaatar 1.450 km.

Khí hậu
Üyench có khí hậu bán khô hạn. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong khu vực là 6 °C. Tháng ấm nhất là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là 28 °C và lạnh nhất là tháng 1, với −20 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 97 mm. Tháng ẩm ướt nhất là tháng 6, với lượng mưa trung bình là 24 mm, và khô nhất là tháng 3, với 2 mm.

Kinh tế
Sum có một trường học, bệnh viện và khu dịch vụ.

Tham khảo

Sum của tỉnh Khovd


title: Geodena partita

text:
Geodena partita là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geodena


title: HMS Cowdray (L52)

text:
HMS Cowdray (L52)  là một tàu khu trục hộ tống lớp Hunt Kiểu II của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được hạ thủy năm 1941 và đưa ra phục vụ năm 1942. Nó đã hoạt động cho đến hết Chiến tranh Thế giới thứ hai, cho đến khi xuất biên chế năm 1950 và bị bán để tháo dỡ năm 1959.

Thiết kế và chế tạo

Cowdray thuộc vào số 33 chiếc tàu khu trục lớp Hunt nhóm II, có mạn tàu rộng hơn nhóm I, tạo độ ổn định cho một tháp pháo QF  Mark XVI nòng đôi thứ ba, cũng như cho phép tăng số lượng mìn sâu mang theo từ 40 lên 110.

Cowdray được đặt hàng vào ngày 4 tháng 9 năm 1939 cho hãng Scotts Shipbuilding and Engineering Company tại Greenock, Scotland trong Chương trình Chế tạo Chiến tranh Khẩn cấp 1939 và được đặt lườn vào ngày 30 tháng 4 năm 1940. Nó được hạ thủy vào ngày 22 tháng 7 năm 1941 và hoàn tất vào ngày 29 tháng 7 năm 1942. Con tàu được cộng đồng dân cư Chichester tại West Sussex đỡ đầu trong khuôn khổ cuộc vận động gây quỹ Tuần lễ Tàu chiến năm 1942.

Lịch sử hoạt động

1942
Cowdray gia nhập Lực lượng Hộ tống Londonderry vào tháng 9 năm 1942 để làm nhiệm vụ hộ tống vận tải tại Khu vực Tiếp cận phía Tây. Nó được bố trí cùng các tàu khu trục ,  và  vào ngày 10 tháng 9 để hộ tống các tàu chở dầu RFA Blue Ranger và RFA Oligarch đi đến thiết lập căn cứ tiếp liệu tại quần đảo Spitzbergen thuộc Na Uy nhằm phục vụ tiếp nhiên liệu cho lực lượng hộ tống các Đoàn tàu PQ18 và QP14 đi và quay về từ Murmansk, Liên Xô. Sau khi hoàn tất nhiệm vụ, nó cùng tàu khu trục  và Blue Ranger quay trở về Iceland, và tiếp tục nhiệm vụ hộ tống vận tải từ căn cứ tại Londonderry.

Vào ngày 2 tháng 10, Cowdray tham gia cùng tàu tuần dương hạng nhẹ  và các tàu khu trục ,  cùng ba tàu khu trục khác để hộ tống chiếc tàu biển chở hành khách  đang vận chuyển 10.000 binh lính Hoa Kỳ thuộc Sư đoàn Bộ binh 29 sang Châu Âu. Trong khi chạy cơ động zig-zag để né tránh bị tàu ngầm đối phương tấn công, Queen Mary đã đâm trúng Curacoa khiến chiếc tàu tuần dương vỡ làm đôi và đắm chỉ trong vài phút. Cowdray đã tham gia cứu vớt những người sống sót.

Đến ngày 25 tháng 10, Cowdray tham gia hộ tống các đoàn tàu vận tải chuyển quân sang Bắc Phi nhằm chuẩn bị cho Chiến dịch Torch, cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh. Nó được điều sang Lực lượng Đặc nhiệm phía Đông trong quá trình đổ bộ, và đang khi hoạt động ngoài khơi Bãi C về phía Đông mũi Natofou, Algérie đã bị đối phương tấn công ác liệt với bom và ngư lôi. Một quả bom đã đánh trúng phía trước tàu bên mạn phải, kích nổ bên dưới lườn tàu, gây hư hại cho phòng nồi hơi số 1 và khiến con tàu bị bất động. Năm người đã thiệt mạng và 12 người khác bị thương do cuộc tấn công. Nó được tàu quét mìn  kéo đến vị trí cách Algiers  vào ngày hôm sau, và kéo đến Algiers vào ngày 16 tháng 11 nơi nó được sửa chữa tạm thời từ tháng 12.

1943 – 1944
Cowdray được sửa chữa tại Algiers cho đến ngày 24 tháng 4 năm 1943, khi nó lên đường quay trở về Anh để tiếp tục sửa chữa, đi đến xưởng tàu Chatham vào ngày 22 tháng 5. Công việc kéo dài cho đến ngày 23 tháng 8 năm 1944; và đang khi được sửa chữa, nó được đề nghị để chuyển giao cho Hải quân Hoàng gia Hy Lạp, nhưng việc chuyển giao này bị hủy bỏ.

Cowdray được phân về Chi hạm đội Khu trục 21 vào tháng 9, đặt căn cứ tại Sheerness, và đảm nhiệm việc tuần tra ven biển chống sự xâm nhập của tàu phóng lôi E-boat Đức cũng như hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại tại Bắc Hải và eo biển Manche.

1945
Vào giai đoạn này, tàu E-boat và tàu ngầm bỏ túi đối phương tiến hành các hoạt động rải mìn nhằm ngăn trở các tuyến đường tiếp liệu đi đến các cảng Châu Âu. Đang khi tấn công một tàu ngầm bỏ túi vào ngày 10 tháng 1 năm 1945, Cowdray va phải một xác tàu đắm dưới nước, và bị hư hại vòm sonar và trục chân vịt. Nó lại vào ụ tàu tại Chatham và phải sửa chữa cho đến tháng 4.

Cowdray gia nhập trở lại chi hạm đội vào ngày 12 tháng 4, nhưng đến tháng 5 lại được đề cử tăng cường cho Chi hạm đội Khu trục 18 trực thuộc Hạm đội Đông. Nó được tái trang bị để chuẩn bị phục vụ ở nước ngoài, và lên đường đi Trincomalee, Ceylon vào tháng 8.

Sau chiến tranh
Cowdray chỉ phục vụ vài tuần tại Đông Ấn thuộc Hà Lan, rồi lên đường quay trở về Anh vào tháng 11, về đến Chatham vào ngày 5 tháng 12, nơi nó phục vụ Chi hạm đội Khu trục Nore. Con tàu được chuyển sang thành phần dự bị tại Chatham vào tháng 1 năm 1950, rồi chuyển đến Portsmouth vào năm 1953 và đưa vào danh sách loại bỏ năm 1959. Nó được bán cho hãng BISCO để tháo dỡ, và được kéo đến xường tháo dỡ của J. J. King tại Sunderland để tháo dỡ vào ngày 3 tháng 9 năm 1959.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu khu trục Hunt
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1942


title: Meteugoa ochrivena

text:
Meteugoa ochrivena là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Meteugoa


title: HMS Lance

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được mang cái tên HMS Lance:

  là một tàu khu trục hạ thủy tại Thornycroft năm 1914, và đã bắn phát đạn pháo Anh đầu tiên trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất vào ngày 5 tháng 8 năm 1914 khi đánh chặn chiếc tàu Đức Konigin Luise
  là một tàu khu trục lớp L hạ thủy năm 1940, phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, bị hư hại do trúng bom tại Malta ngày 9 tháng 4 năm 1942 và được xem như tổn thất toàn bộ

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Lithostege castiliaria

text:
Lithostege castiliaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lithostege


title: Thỏ lùn Hà Lan

text:
Thỏ lùn Hà Lan là một giống thỏ nhà có nguồn gốc từ Hà Lan, chúng là giống phổ biến trong dòng thỏ nhà với đặc trưng mặt tròn, tai ngắn, nhỏ con và nhẹ cân. Cân nặng khoảng 1.1 kg, phối giống từ loài thỏ Ba Lan. Chúng chỉ nặng tối đa là 1,6 kg nên người ta không nuôi chúng để lấy thịt thỏ. Chúng phù hợp là thỏ kiểng với trẻ em. Do vóc dáng nhỏ bé, chúng rất dễ bị hoảng sợ nên cần được chủ chăm sóc, gần gũi nhiều hơn. Nuôi chúng đòi hỏi một chế độ ăn uống phức tạp, cầu kỳ và phải đảm bảo tiêu chuẩn.

Đặc điểm
Mặc dù là nhỏ hơn so với các giống khác nhưng chúng rất năng động và, như với tất cả thỏ, chúng cần một không gian rộng để di chuyển xung quanh và tập thể dục. Chúng được nhân giống đầu tiên ở Hà Lan trong những năm đầu thế kỷ 20. Những chú lùn đầu tiên được nhập khẩu vào Anh Quốc vào năm 1948. Trong những năm 1960 và 1970 Mỹ nhập khẩu Hà Lan đầu tiên, chúng nhiều khi có tính khí sợ hãi và đôi khi hung dữ. Trung bình Netherland Dwarf có thể sống đến 7 năm hoặc hơn

Đây là một kết quả của các nhà lai tạo chọn giống vật nuôi hoang dã cho kích thước của chúng. Các thỏ lùn đầu tiên cư xử giống như những con thỏ hoang dã hơn các động vật nhà và không phải là vật nuôi tốt. Tuy nhiên, qua nhiều thế hệ lai tuyển chọn, các con thỏ lùn Hà Lan hiện đại đã trở thành một cách nhẹ nhàng, thân thiện với vật nuôi, mặc dù nó vẫn có thể giữ lại một khuynh hướng mạnh mẽ hơn so với các giống lớn hơn.

Giống thỏ khá nhỏ gọn, thân mình tròn trịa rất gọn gàng. Tai ngắn so với các giống thỏ khác và vành tai gọn. Là người bạn tuyệt vời cho trẻ nhỏ với chiếc đầu tròn rất đáng yêu. Netherland dwarf là loài thỏ có kích thước nhỏ và trọng lượng không quá 0,9 kg. Các bộ phận và khuôn mặt tròn trĩnh và đội tai rất ngắn- không dài quá 5 cm. Chúng có đội mắt lớn và sáng. Kích thước trung bình Netherland dwarf nặng không quá 0,9 kg

Đầu và mắt của chúng là quá lớn đối với cơ thể của mình, (do chứng lùn di truyền) và đôi tai nhỏ cao trên đầu. Ngoài ra, khuôn mặt được làm tròn và ngắn gọn. Chúng có một cơ thể nhỏ gọn và tròn. Chúng cũng có đặc điểm hành vi cơ bản giống như chó hoặc mèo. Những chú lùn có thể lẳng lơ, hoang dã, và hoặc có tính chất khó chịu. Đây là một ấn tượng còn sót lại từ sự khởi đầu của giống này. Điều này đã thay đổi thông qua nhân giống chọn lọc, Tuy nhiên, là những con vật nhát và sống khép kín.

Chế độ ăn

Một phần quan trọng của chế độ ăn uống nên bao gồm cỏ khô hoặc cỏ. Nên có sẵn và rất cần thiết cho những hệ thống tiêu hóa con thỏ. Đừng bỏ cỏ cắt khi nó lên men nhanh chóng và có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa. Một lượng nhỏ các loại rau có thể được đưa vào. Các loại rau củ như cà rốt và củ cải vàng và trái cây có nhiều chất đường và không nên dùng thường xuyên hoặc số lượng lớn. Nếu muốn cho chúng ăn trái cây, cung cấp các loại trái cây có hàm lượng đường thấp, giống như quả táo.

Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia liệt kê các tiêu thỏ dinh dưỡng tối thiểu cho một chế độ ăn uống là 14% -16% chất xơ thô, 2% chất béo, và 12% protein. Đặc biệt đề nghị rau với rau xanh như dưa chuột, cà rốt, rau thì là, củ, củ cải, bông cải xanh và Các loại thảo mộc, đặc biệt khuyến khích và cây thuốc như húng quế, cây lưu ly, xà lách xoong, rau thì là, hoa cúc, rau mùi, levisticum officinale, chanh, rau mùi tây, và cỏ thi. Rau củ khuyến khích: bí, củ cải, rau diếp xoăn, bí xanh, rễ cây mùi tây, lá ngô.

Không thích hợp và không bao giờ cho ăn những loại cà tím, cần tây, bất kỳ loại rau diếp, bơ, các loại đậu (đậu Hà Lan, đậu lăng), củ cải (root), đậu nành, tỏi tây, trái bầu cảnh, hành tây, đại hoàng; rau bina. Một số loại rau diếp là nguy hiểm cho thỏ vì hàm lượng nước cao có thể gây tiêu chảy. Thực phẩm xơ cũng không tốt cho thỏ, bao gồm cần tây, măng tây, và đại hoàng. Các loài độc: khoai tây tươi và lá khoai, hành tây, cà chua xanh, lá cà chua.

Sinh sản
Thỏ Netherland dwarf là loài thỏ khó sinh sản, có thể là do kích thước nhỏ của những con thỏ cái. Nhưng điều này đã được khắc phục và bây giờ chúng có thể sinh sản một cách tự do. Độ tuổi lý tưởng để cho chúng sinh sản là từ 5 đến 6 tháng tuổi. Thỏ cái nên sinh con trước 1 năm tuổi. Lý do là sau độ tuổi này vùng xương chậu sẽ cứng và nó sẽ không có khả năng sinh sản một cách tự nhiên. Thỏ cái không nên mang thai nữa sau 3 năm tuổi Thỏ netherland dwarf có trung bình từ 2-4 con non. Và có thể lên đến 6. Thời kỳ mang thai từ 28- 31 ngày. Trung bình chúng đẻ con vào ngày thứ 30 hoặc 32

Tham khảo

 American Rabbit Breeders Association (2000). Official Guide Book: Raising Better Rabbits & Cavies. Bloomington, IL: American Rabbit Breeders Association, Inc. p. 65.
 http://www.bio.miami.edu/hare/diet.html
 Wegler, Monika. "Fresh Greens and Good Hay." My Dwarf Rabbit. Hauppauge, NY: Barron's, 2008. 67. Print.
 Wegler, Monika. "The Dwarf Breeds." My Dwarf Rabbit. Hauppauge, NY: Barron's, 2008. 26-31. Print.

Liên kết ngoài
 American Netherland Dwarf Rabbit Club
 Dwarf Rabbits Articles
 Netherland Dwarf Rabbit Breed History
 Breeds of Rabbits Chart

Giống thỏ
Thỏ cưng


title: Vĩnh Châu (nhà Thanh)

text:
Vĩnh Châu (chữ Hán: 永珠; 31 tháng 7 năm 1759 - 12 tháng 9 năm 1837), Ái Tân Giác La, là một Tông thất của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Vĩnh Châu sinh vào giờ Dần, ngày 8 tháng 6 (âm lịch) năm Càn Long thứ 24 (1759), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng của Hàm Mật Quận vương Hoằng Sướng, mẹ ông là Trắc Phúc tấn Hoàn Nhan thị (完顏氏).

Năm Càn Long thứ 40 (1775), tháng 4, ông nhậm chức Đầu đẳng Thị vệ.

Năm thứ 49 (1784), tháng 11, ông được phong tước Tam đẳng Trấn quốc Tướng quân (三等鎭國將軍).

Năm thứ 60 (1795), tháng 4, phụ thân ông qua đời, ông được tập tước Hàm Thân vương (諴親王) đời thứ 3, nhưng Hàm vương phủ không phải thừa kế võng thế, nên ông chỉ được phong làm Bối lặc (貝勒).

Năm Gia Khánh thứ 4 (1799), tháng giêng, ông nhận mệnh trông coi Thanh Tây lăng.

Năm thứ 8 (1803), tháng 2, ông được vào Càn Thanh môn hành tẩu.

Năm thứ 9 (1804), tháng 11, nhậm Tông Nhân phủ Tả tông nhân (宗人府左宗人).

Năm thứ 10 (1805), tháng 5, ông bị bệnh nên miễn không cần hành tẩu ở Càn Thanh môn.

Năm thứ 22 (1817), tháng 11, ông bị cách chức Tông Nhân phủ Tả tông nhân.

Năm thứ 24 (1819), tháng 5, lại nhậm Tông Nhân phủ Tả tông nhân, quản lý sự vụ của Chính Hồng kỳ Giác La học (正紅旗覺羅學).

Năm Đạo Quang nguyên niên (1821), tháng 4, ông bị miễn tất cả các chức vụ.

Năm thứ 16 (1836), tháng 12, ông vì ẩu đả mà lỡ tay hại chết Trắc thất Ngô thị, nên ông bị triều đình cách bỏ hết tất cả tước vị. Tước vị sẽ do Miên Huân - con trai thứ hai của Nhàn tản Tông thất Vĩnh Tùng (永松) - con trai thứ năm của Phụng ân Tướng quân Hoằng Ngộ (弘旿) - em trai thứ hai của Hoằng Sướng tập tước.

Năm thứ 17 (1837), ngày 13 tháng 8 (âm lịch), ông qua đời, thọ 79 tuổi.

Gia quyến

Thê thiếp

Đích Phu nhân

 Lý Giai thị (李佳氏), con gái của Tổng đốc Lý Hầu Nghiêu (李侍堯).

Trắc thất

 Phạm thị (范氏), con gái của Phạm Liên Như (范連茹).
 Ngô thị (吳氏), con gái của Ngô Hanh Tông (吳亨宗).

Thứ thiếp

 Cung thị (龔氏), con gái của Cung Trọng Ni (龔仲尼).
 Nhậm thị (任氏), con gái của Nhậm Duy (任維).

Hậu duệ

Con trai

 Trưởng tử (1783 - 1784), mẹ là Đích Phu nhân Lý Giai thị.Chết yểu.
 Miên Hậu (綿厚; 1803 - 1814), mẹ là Trắc thất Phạm thị. Chết yểu.
 Miên Khoan (綿寬; 1814 - 1877), mẹ là Thứ thiếp Cung thị. Được phong làm Đầu đẳng Thị vệ (頭等侍衛), hàm Phó Đô thống (副都統). Có một con thừa tự.
 Miên Thiện (綿善; 1835 - 1882), mẹ là Thứ thiếp Nhậm thị. Được cho làm con thừa tự của Vĩnh Tường (永祥) - em trai thứ hai của Vĩnh Châu. Làm tới chức Hồng Lô Tự khanh (鴻臚寺卿). Có hai con trai.

Tham khảo

 Ái Tân Giác La tông phổ

Hàm Thân vương
Người Mãn Châu Chính Lam kỳ


title: Nghị viện Florida

text:
Cơ quan lập pháp Florida hay Lập pháp đoàn Florida (tiếng Anh: Florida Legislature) là Nghị viện lập pháp của Tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Nó được tổ chức như một cơ quan lập pháp lưỡng viện bao gồm Thượng viện và Hạ viện. Điều III, Mục 1 của Hiến pháp Florida, được thông qua năm 1968, xác định vai trò của cơ quan lập pháp và cách thức thành lập cơ quan này. Cơ quan lập pháp bao gồm 160 nhà lập pháp tiểu bang (120 ở Hạ nghị sĩ và 40 ở Thượng nghị sĩ). Mục đích chính của cơ quan lập pháp là ban hành các luật mới và sửa đổi hoặc bãi bỏ các luật hiện hành. Nó họp tại Điện Capitol bang Florida ở Tallahassee.

Nghị viện Florida là 1 trong 27 cơ quan lập pháp tiểu bang của Mỹ sử dụng tên gọi là Lập pháp đoàn (State Legislature).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Florida Legislature

Cơ quan lập pháp Florida
Lập pháp lưỡng viện
Chính quyền Florida
Cơ quan lập pháp tiểu bang Hoa Kỳ


title: Kazimierz Pochwalski

text:
Kazimierz Teofil Pochwalski (sinh ngày 25 tháng 12 năm 1855 - mất ngày 7 tháng 11 năm 1940) là một họa sĩ người Ba Lan. Mặc dù thử sức ở nhiều thể loại, ông nổi tiếng nhất với thể loại tranh chân dung.

Tiểu sử
Kazimierz Pochwalski sinh tại Kraków, trong một gia đình có nhiều thế hệ họa sĩ. Em trai ông là họa sĩ Władysław Pochwalski. Từ năm 1871 đến năm 1879, Kazimierz Pochwalski học tại Học viện Mỹ thuật Kraków và làm học trò của Jan Matejko. Trong giai đoạn 1879-1888, ông theo học tại Học viện Mỹ thuật, Munich. Sau đó, Kazimierz Pochwalski đi học ở Vienna và Paris. Tại Paris, ông bị ảnh hưởng phong cách của họa sĩ Léon Bonnat.

Sự nghiệp
Kazimierz Pochwalski từng làm Giám đốc của Hội những người bạn Mỹ thuật Kraków và đi du lịch nhiều nơi, bao gồm Hy Lạp, Ý, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập.

Từ năm 1893 đến năm 1918, Kazimierz Pochwalski làm Giáo sư tại Học viện Mỹ thuật ở Vienna. Tại đây, ông vẽ nhiều tranh chân dung cho Triều đình Hoàng gia và cũng tham gia vào Cuộc ly khai Vienna.

Kazimierz Pochwalski trở lại Ba Lan vào năm 1919 và tiếp tục vẽ chân dung của nhiều nhân vật nổi bật, bao gồm Henryk Sienkiewicz, Leon Piniński, Agenor Maria Gołuchowski và Józef Ignacy Kraszewski.

Triển lãm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Pochwalski family website: Detailed biography
 Pochwalski family website: More works by Pochwalski
 ArtNet: More works by Pochwalski
 Arcadja: More works by Pochwalski

Sinh năm 1855
Mất năm 1940
Họa sĩ vẽ chân dung
Họa sĩ Ba Lan thế kỷ 20
Họa sĩ thế kỷ 19
Người từ Kraków
Nam nghệ sĩ thế kỷ 20


title: Ngọc Chi

text:
Ngọc Chi có thể là:

Địa danh
 Thôn Ngọc Chi, xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
 Xã Ngọc Chi, Tổng Tang Giá, huyện Quỳnh Côi, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Nhân danh
 Bùi Ngọc Chi
 Phạm Ngọc Chi
 Vạn Ngọc Chi (萬玉枝), nhân vật của trò chơi điện tử và phim truyền hình Tiên kiếm kỳ hiệp 3.

Xem thêm
 Triệu Ngọc Chi (肇域志), được viết bởi Cố Viêm Võ.


title: Biểu tình Papua 2019

text:
Biểu tình Papua 2019 là một loạt các cuộc biểu tình của người Papua ở Indonesia bắt đầu vào ngày 19 tháng 8 năm 2019, chủ yếu trên khắp Tây New Guinea. Các cuộc biểu tình đã nổ ra để đối phó với một sự cố ở Surabaya, nơi một nhóm sinh viên Papuan bị bắt vì cáo buộc thiếu tôn trọng cờ Indonesia. Ở một số địa điểm, đáng chú ý là Jayapura, Sorong, Fakfak, Timika và Manokwari, các cuộc biểu tình đã trở nên bạo lực, với nhiều tòa nhà tư nhân và các cơ sở công cộng bị hư hại hoặc bị đốt cháy. Các cuộc biểu tình và tình trạng bất ổn được các cơ quan truyền thông mô tả là lớn nhất trong nhiều năm.

Bối cảnh
Papua, trước đây là thuộc địa của Hà Lan là Hà Lan New Guinea, đã bị Indonesia sáp nhập vào năm 1969 sau một cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi. Trong những năm sau đó, một cuộc nổi dậy cường độ thấp đã xảy ra trên toàn khu vực. Thời gian gần đây, hàng chục ngàn dân thường xung quanh Nduga đã phải di dời sau sự hiện diện quân sự gia tăng và chiến đấu với các chiến binh ly khai do một vụ thảm sát công nhân xây dựng đường cao tốc Trans-Papua. Trong nỗ lực giảm căng thẳng trong khu vực, chính phủ Indonesia đã trao quyền tự trị gia tăng cho các tỉnh bao gồm khu vực, với tổng thống đương nhiệm Joko Widodo (Jokowi) đã đến thăm khu vực này sáu lần kể từ khi ông tuyên thệ nhậm chức vào năm 2014.

Cuộc biểu tình ngày 15 tháng 8
Vào ngày 15 tháng 8 năm 2019, kỷ niệm Thỏa thuận New York năm 1962 và trùng với một cuộc thảo luận về Papua trong Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương ở Tuvalu, các cuộc biểu tình của Papuans đã được tổ chức trên một số thành phố ở Indonesia, bao gồm Jayapura, Sentani, Ternate, Ambon, Bandung, Yogyakarta, Jakarta và Malang. Nhiều nhóm sinh viên Papuan đã tham gia các cuộc biểu tình, diễn ra trong hòa bình ở Yogyakarta và Jakarta nhưng đã bị chính quyền giải tán và một số người biểu tình bị bắt ở các thành phố khác, mặc dù sau đó họ đã được thả ra. Ở Bandung, dân quân buộc người biểu tình phải thay đổi địa điểm biểu tình. Tại thành phố Malang, những người biểu tình Papuan đã đụng độ với những người phản đối và những người hâm mộ sau đó của câu lạc bộ bóng đá Arema Malang, với những lời lẽ phân biệt chủng tộc từ những người phản đối. Năm người biểu tình được báo cáo là "bị thương nặng" và hầu như tất cả những người biểu tình đều bị thương theo một cách nào đó.

Tham khảo

Papua
Papua
Indonesia năm 2019
Châu Á năm 2019


title: Lời nói dối tháng Tư (phim)

text:
là phim điện ảnh tình cảm Nhật Bản 2016 dành cho giới trẻ do Shinjō Takehiko đạo diễn,  viết kịch bản, với dàn diễn viên có sự góp mặt của Hirose Suzu và Yamazaki Kento dựa trên loạt truyện manga Lời nói dối tháng Tư của tác giả . Phim được phát hành tại Nhật Bản bởi Toho vào ngày 10 tháng 9 năm 2016.

Cốt truyện
Thần đồng piano Arima Kōsei thống trị các giải đấu và trở nên nổi tiếng trong giới âm nhạc. Sau cái chết của mẹ, đồng thời là người dạy piano cho cậu, cậu bị suy nhược thần kinh trong một cuộc thi khi mới 11 tuổi. Sau đó, cậu không thể nghe tiếng đàn do chính mình đánh dù cậu không có vấn đề khác về thính giác. Hai năm trôi qua, Kōsei không hề chạm vào cây đàn và nhìn thế giới qua cái nhìn đơn sắc. Cậu tự giải nghệ và bước tiếp cùng với những người bạn tốt, Tsubaki và Watari, cho tới một ngày, một cô gái đã thay đổi tất cả. Miyazono Kaori, một nữ sinh cùng lớp với Tsubaki, 14 tuổi, một nhạc công violin với thiên hướng tự do để những nốt nhạc phản ảnh bản thân, giúp Kōsei trở lại với thế giới âm nhạc và cho cậu thấy nó là cả thế giới tự do mà không gò bó như cách cậu từng chơi.

Diễn viên
Hirose Suzu trong vai Miyazono Kaori
Yamazaki Kento trong vai Arima Kōsei
Ishii Anna trong vai Sawabe Tsubaki
Nakagawa Taishi trong vai Watari Ryōta

 trong vai Seto Hiroko
Dan Rei trong vai Arima Saki

Sản xuất
Nhạc chủ đề của phim tên "Last Scene" thể hiện bởi nhóm Ikimono-gakari.

Doanh thu
Phim xếp hạng thứ 3 về doanh thu tại các phòng vé Nhật Bản trong tuần đầu tiên công chiếu, đạt  và 200,036 lượt vé.

Giải thưởng

Xem thêm
 Lời nói dối tháng Tư (manga nguyên tác)

Tham khảo

Đường dẫn bên ngoài

Phim Nhật Bản
Phim lãng mạn thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh năm 2006
Phim lấy bối cảnh năm 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thế kỷ 21
Phim tiếng Nhật


title: Larentia adonata

text:
Larentia adonata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Larentia (chi bướm)


title: Temelucha chilonis

text:
Temelucha chilonis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Temelucha


title: NGC 399

text:
NGC 399 là một thiên hà dạng hạt đậu nằm trong chòm sao Song Ngư. Nó được phát hiện vào ngày 7 tháng 10 năm 1874 bởi Lawrence Parsons. Nó được Dreyer mô tả là "rất mờ, nhỏ, tròn".

Tham khảo

Chòm sao Song Ngư
Thiên thể phát hiện năm 1874
Thiên thể NGC


title: Ankh wedja seneb

text:
Ankh wedja seneb () là một thành ngữ trong tiếng Ai Cập. Thành ngữ này được ghi lại bằng ba chữ tượng hình Ai Cập và thường đứng sau tên của các Pharaon hoặc những thành viên trong vương thất. Dù được ghi lại nhưng sự thiếu minh bạch trong việc biểu thị cách đọc đã gây khó khăn trong việc phục dựng hình thái chính xác của từng từ. Sir Alan Gardiner từng đề xuất rằng từng chữ tượng hình  trên đại diện cho một động từ chỉ trạng thái, lần lượt là: "(tiếp tục) sống, hùng cường và (cơ thể) mạnh khỏe".

Ba yếu tố
Do chữ tượng hình Ai Cập không có chức năng ghi lại cách phát âm của nguyên âm nên người ta không thể biết được cách phát âm chính xác của đa số các từ được viết bằng chữ tượng hình Ai Cập. Cách phát âm theo quy tắc Ai Cập học của các từ , ,  lần lượt là ankh, wedja và seneb. Trong đó:

 Từ ankh mang ý nghĩa "cuộc sống", "trạng thái có sự sống" và "sự sinh sống". Hơn nữa, trong ngữ cảnh hàm chứa các vị thần Ai Cập cổ đại hoặc pharaon thì từ ankh ám chỉ sự trường thọ và tái sinh.
 Từ wedja mang ý nghĩa "trạng thái nguyên vẹn" hoặc "trạng thái khỏe mạnh", cùng hàm ý "thịnh vượng".
 Từ seneb mang ý nghĩa "mạnh khỏe"

Phiến đá Rosette
Văn bản được khắc trên phiến đá Rosette có đoạn nói về việc nhà vua Ai Cập triều đại Ptolemaios hiệu là Ptolemaios V Epiphanes được thần linh ban thưởng như sau:

Xem thêm

 Ankh

Tham khảo

Sách tham khảo
, reprinted at Berlin by Akademie-Verlag GmbH in 1971.
 .
Chữ tượng hình Ai Cập


title: Bradina erilitoides

text:
Bradina erilitoides là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bradina


title: Mary và đóa hoa phù thủy

text:
là một bộ phim hoạt hình Nhật Bản thuộc thể loại siêu nhiên ra mắt năm 2017 và được đạo diễn bởi Yonebayashi Hiromasa và sản xuất bởi Studio Ponoc của đài Nippon Television Network, các đối tác của đoàn làm phim Mary và Đóa hoa phù thủy, và được phân phối bởi Toho. Nội dung dựa trên tiểu thuyết The Little Broomstick của Mary Stewart. Đây là bộ phim đầu tiên do Studio Ponoc sản xuất. Bộ phim kể về câu chuyện một cô gái tên là Mary và chuyến hành trình đi tìm bông Hoa Kỳ bí có thể cho cô sức mạnh trở thành phù thủy chỉ trong một đêm. Phim được phát hành tại Nhật Bản vào ngày 8 tháng 7 năm 2017 và tại Việt Nam trong liên hoan phim Nhật Bản 2018. Trong phiên bản tiếng Anh của phim, ban đầu được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 19 tháng 1 năm 2018 với phụ đề tiếng Anh, sau đó có thông báo về các nhân vật lồng tiếng tiếng Anh cho phim bao gồm Ruby Barnhill, Kate Winslet và Jim Broadbent. Phim được công chiếu tại Việt Nam tại Liên hoan phim Nhật Bản năm 2018.

Nội dung

Một ngọn lửa bùng cháy khi những người công nhân đang cố điều khiển chúng. Một cô gái tóc đỏ bỏ trốn với chiếc túi nhỏ đeo bên hông, nhưng nhanh chóng bị phát hiện và đuổi theo. Nhóm người đó hoá thân thành nước, thành những sinh vật giống như chim, đuổi theo cô gái đang trốn thoát trên không trung bằng cây chổi bay.

Nhưng rồi, một vụ nổ màu xanh và lớn bao phủ lấy những sinh vật đó, và cô gái rớt khỏi cây chổi và chiếc túi nhỏ bật mở. Những hạt giống nhỏ bên trong đó rớt xuống khu rừng, khiến cây cối trong đó phát triển nhanh chóng, và biến những chú chim non thành chim trưởng thành rồi tung cánh bay đi. Chiếc chổi bay cũng nhanh chóng bị nuốt chửng bởi những rễ cây khổng lồ.

-
Cô bé nhỏ Mary Smith chuyển đến Anh Quốc, vùng đất của dì cả Charlotte. Một cô gái khô khan, khó gần cố gắng làm những việc vặt để khiến bản thân mình trở nên hữu ích hơn, nhưng cô bé cứ chỉ tạo ra những mớ lộn xộn. Một cậu bé chung làng tên là Peter thường xuyên chọc cô bé vì sự ngốc nghếch và mái tóc đỏ hoang dại mà cô thấy rất ghét ở chính bản thân mình.

Tib và Gib là cặp mèo của Peter, dẫn Mary đến những bông hoa toả sáng lạ thường. Zebedee, một người làm vườn mẫn cán, đặt tên cho những bông hoa đó là "bay-về-đêm"; truyền thuyết kể ra những phù thủy truy tìm những bông hoa này để tạo ra sức mạnh phù phép. Ngày tiếp theo, Gib biến mất và Mary đi cùng với Tib để tìm Gib. Tib dẫn cô bé tới một cây chổi bị mắc kẹt giữa những rễ cây. Mary giải phóng cho cây chổi đó, nhưng lại vô tình chạm vào những hạt của những bông hoa "bay-về-đêm" bên cạnh đó. Những bông hoa giải phóng sức mạnh ma thuật trong hình dạng những tia sáng màu xanh dương, hồi lại sức mạnh cho cây Chổi Tí Hon bay và giúp Mary có thể bay như một phù thủy. Cây chổi thần bé nhỏ mang theo Mary và Tib ra khỏi khu rừng rồi vút nhanh lên vô vàn toà nhà ẩn hiện sau những đám mây. Flanagan, chú cáo trông quản những cây chổi thần của học sinh, la mắng cô bé vì đã làm ngã rớt cây chổi của mình và nói rằng cô ta đang ở học viện phép thuật Endor dành cho những phù thủy.

Bà hiệu trưởng của trường là Madame Mumblechook tưởng nhầm rằng Mary là học sinh mới còn Tib là bạn đồng hành, và đưa cô bé đi một vòng giới thiệu trường. Đây là một ngôi trường có công nghệ hiện đại và tiện nghi, nơi mà các phù thủy học phép thuật bên cạnh các lĩnh vực khoa học khác, tiêu biểu như hóa học. Trong lần giới thiệu trường này, bà Madame đã giới thiệu Mary với tiến sĩ Dee, một giáo viên hóa học dan tiếng của trường. Mary nhận ra rằng bản thân có thể sử dụng phép thuật siêu việt như thuật tàng hình. Madame và tiến sĩ Dee đều tin rằng Mary là tài năng hiếm có vì màn trình diễn cũng như mái tóc đỏ của cô, khiến cô được cho là dấu hiệu của những pháp sư giỏi nhất.

Tại văn phòng của bà Madame, Mary tìm thấy một cuốn sách phép thuật giấu sau một bức tranh vẽ hình những hạt "bay-về-đêm". Mary thừa nhận rằng sức mạnh thần kì mà cô có được là nhờ những bông hoa "bay-về-đêm" đó, và sự thật rằng chú mèo Tib là của Peter. Thái độ của bà Madame đối với Mary bỗng dưng thay đổi và tra khảo Mary nguồn gốc của những bông hoa đó. Mary sợ bị phát hiện đã lấy cuốn sách phép thuật đó nên đã giấu vào trong túi và nói dối rằng Peter là người sở hữu những bông hoa đó và bà hiệu trưởng đã để cho Mary về nhà. Sức mạnh phép thuật của những hạt "bay-về-đêm" trao cho Mary hết hiệu lực trước khi hoàng hôn và Mary may mắn vừa kịp an toàn trở về nhà. Đêm đó, bà Madame gửi thư cho Mary báo rằng bà là người đã bắt cóc Peter, và yêu cầu Mary đem giao nộp những hạt "bay-về-đêm" đó cho bà. Mary cùng Tib bay trở lại học viện Endor cùng với những bông hoa và Mary để lại cây Chổi Tí Hon ở trước cửa trường. Madame và tiến sĩ Dee đã lừa Mary để lấy những bông hoa và tống cô bé vào trong phòng thí nghiệm, nơi giam giữ những động vật thí nghiệm cho phép biến đổi động vật của tiến sĩ Dee. Mary tìm thấy Peter cũng bị nhốt trong phòng thí nghiệm và phát hiện ra tiến sĩ Dee thí nghiệm trên nhiều loài động vật và biến chúng thành những hình dạng kì dị khác nhau, và trong đó có cả cô mèo Gib. Trong cuốn sách phép thuật, Mary tìm thấy một phép thuật có thể xoá bỏ tất cả các phép thuật và ngay lập tức các loài động vật trở lại hình dáng bình thường cũng như phép thuật khoá cửa phòng thí nghiệm cũng được mở ra. Trong lúc tất cả cùng chạy trốn khỏi ngôi trường thì bà hiệu trưởng và tiến sĩ Dee phát hiện ra Mary và Peter đang còn đứng ở ban công. Vừa lúc Flanagan bay tới đem cây chổi thần và mắng Mary vì vứt nó lung tung. Cả hai cùng chạy trốn nhưng bà Madame đã kịp thời dùng phép thuật giữ chân Peter trở lại.

Chổi Tí Hon đưa Mary đến một căn nhà bỏ hoang trên một hòn đảo. Cây chổi mở cửa cho Mary và cô đi vào căn nhà. Trong căn nhà đó, cô tìm thấy một cuốn sổ ghi chép lại những thuật biến hình các loài động vật mà Mary đã thấy trong phòng thí nghiệp của tiến sĩ Dee. Trong phòng có một tấm gương và khi Mary chạm vào nó, nó kích hoạt cho phép Mary giao tiếp được với dì cả Charlotte. Bà Charlotte thú nhận với Mary rằng ngôi nhà bỏ hoang đấy chính là nơi ở trước kia của bà và bà chính là nữ sinh có mái tóc đỏ trốn thoát khỏi học viện Endor ở đầu phim. Bà bắt đầu kể lại quá khứ của mình khi còn ở học viện Endor cùng bà hiệu trưởng Madame và tiến sĩ Dee. Một ngày, bà Charlotte tìm thấy bông hoa "bay-về-đêm" ở trong khuôn viên của trường và đem cho bà Madame và tiến sĩ Dee xem. Sau khi biết được sức mạnh thần kì của bông hoa đó, bà Madame và tiến sĩ Dee sử dụng bông hoa vào dự án biến hoá tất cả con người để đều có thể trở thành phù thủy. Nhưng rồi dự án thí nghiệm đã thất bại thảm hại gây cháy phòng thí nghiệm, Charlotte đã quyết định trốn thoát khỏi học viện Endor, mang theo những bông hoa để không xảy ra sự việc tội tệ này lần nữa. Sau đó, bà Charlotte đưa cho Mary bông hoa cuối cùng và cầu xin cô bé sử dụng nó để trở về nhà, nhưng Mary đã quyết định sẽ quay lại để cứu Peter.

Khi Mary đang cố gắng tìm đường về lại Endor thì bà Madame đã đuổi theo để đòi lại cuốn sách phép thuật. Trong cuộc rượt đuổi trên không đó, bà Madame đã cướp được cuốn sách và Mary ngã xuống một hòn đảo, nơi đặt phòng thí nghiệm. Chổi Tí Hon bị gãy và phép thuật của bông hoa cũng biến mất. Mary cố gắng leo trèo trên hòn đảo để lại gần phòng thí nghiệm và thấy bà Madame và tiến sĩ Dee đang cố gắng sử dụng bông hoa để biến Peter trở thành một phù thủy. Cuộc thí nghiệm lại thất bại lần nữa, bỏ mặc Peter bị mắc kẹt trong một con quái vật được tạo ra từ thí nghiệm thất bại đang tàn phá mọi thứ và phun những dòng chảy phép thuật trên đường nó đi. Mary lấy được cuốn sách phép thuật từ bà Madame sau khi bà bị hút hết sức mạnh. Mary đã cố gắng phá lồng thí nghiệm để lấy được bông hoa "bay-về-đêm" cuối cùng. Sau khi Mary có lại được phép thuật, cô sử dụng phép "hoàn phép thuật" lên Peter. Cô đã không thể chạm tới con quái vật, nhưng khi nhận ra bây giờ Peter cũng có thể sử dụng phép thuật, và Mary đã nắm lấy tay của Peter đang với ra từ con quái vật và đưa cho cậu ta phép thuật để hoàn phép thuật. Sau đó, phép thuật đã hoàn lại thí nghiệm thất bại cũng như toàn bộ công trình nghiên cứu của bà Madame và tiến sĩ Dee. Phòng thí nghiệm bị phá huỷ.

Mary tỉnh dậy trong đống đổ nát của phòng thí nghiệm. Flanagan trở lại đưa cây chổi cho Mary sau khi đã sửa xong nó, và la mắng cô vì tội vứt cây chổi lung tung. Mary và Peter lên Chổi Tí Hon để cùng trở về nhà. Trong lúc bay, Peter thấy còn một bông hoa phù thủy vương trên tóc của Mary. Cô vứt nó đi, nói rằng cô không cần đến phép thuật nữa. Bông hoa phù thủy cuối cùng tan biến trong không gian, kết thúc sự tồn tại của bông hoa phù thủy.

Trong credits của phim, Mary đã trở về nhà, đang trên đường đi học cùng với Peter. Chổi Tí Hon được đặt tựa vào tường tại trang viên ở nhà.

Lồng tiếng

Âm nhạc
Nhà soạn nhạc Takatsugu Muramatsu chịu trách nhiệm soạn nhạc cho phim Mary và Đóa hoa phù thủy; ông cũng là người soạn nhạc cho bộ phim cuối cùng của Yonebayashi Omoide no Marnie.

Công chiếu
Mary và Đóa hoa phù thủy ra mắt tại Nhật Bản vào ngày 8 tháng 7 năm 2017 bởi nhà phân phối Toho, được công chiếu tại 458 rạp chiếu trên khắp Nhật Bản. Altitude Film Sales thông báo tại Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Berlin về việc mua bản quyền phát hành của bộ phim, và sẽ công chiếu tại Anh. Madman Entertainment thông báo phát hành tại Úc và New Zealand, và sẽ công chiếu lần đầu bộ phim tại sự kiện Liên hoan Anime Madman tổ chức tại Melbourne vào ngày 5 tháng 11 năm 2017. GKIDS sau đó cũng thông báo về việc phân phối bộ phim tại Bắc Mỹ, cùng màn chạy đua một tuần cho giải Oscar vào ngày 1 tháng 12 năm 2017, công chiếu giới hạn vào ngày 18 tháng 1 năm 2018, và công chiếu rộng rãi vào ngày 19 tháng 1 năm 2018. Altitude (nhà phân phối phim của Anh) công bố vào đầu tháng 3 năm 2018, bộ phim sẽ có công chiếu đặc biệt tại các rạp phim của Vue Cinemas vào ngày 10 tháng 4 năm 2018 trước khi công chiếu rộng rãi tại Anh vào ngày 4 tháng 5 năm 2018.

Bản lồng tiếng Anh của bộ phim Mary và Đóa hoa phù thủy (với sự góp mặt của Ruby Barnhill, Kate Winslet, Jim Broadbent) được đạo diễn bởi Hiromasa Yonebayashi và sản xuất bản Geoffrey Wexler. Bản lồng tiếng Anh được thu âm vào tháng 9 năm 2017 tại London, và công chiếu lần đầu tại Los Angeles vào ngày 23 tháng 10 năm 2017.

Bộ phim được phát hành phiên bản DVD, Blu-ray, Digital HD và 4K Ultra HD bởi Walt Disney Japan vào ngày 20 tháng 3 năm 2018. Bộ phim được phát hành phiên bản DVD và Blu-ray tại North America bởi nhà phân phối truyền thông Universal Pictures Home Entertainment vào ngày 1 tháng 5 năm 2018. Nhà phân phối phim Altitude Film cũng chịu trách nhiệm phân phối các sản phẩm truyền thông tại Anh.

Đón nhận

Doanh thu phòng vé
Mary và Đóa hoa phù thủy đạt doanh thu $1,5 triệu tại Mỹ và Canada, $30,8 triệu tại các vùng lãnh thổ khác (tính cả $27,6 triệu tại Nhật Bản), tính tổng toàn thế giới đạt $32,3 triệu.

Tại Nhật Bản, phim ra mắt tại vị trí thứ hai, đạt doanh thu ¥428 triệu ($3.9 triệu) trong tuần đầu mở phòng vé; đây là bước tiến bộ so với tác phẩm trước của Yonebayashi Omoide no Marnie (2014), với doanh thu ¥378.86 triệu trong tuần đầu tiên.

Tại Mỹ, phim nhận được xuất chiếu trước đặc biệt vào thứ 5 ngày 18 tháng 1 năm 2018 và đã đạt $1,2 triệu tại 573 rạp chiếu phim. Sau đó, phim tiếp tục được chiếu tại 161 rạp vào cuối tuần và đạt doanh thu $329 097, tổng doanh thu 4 ngày đạt $1,5 triệu.

Đánh giá
Trên trang đánh giá phim Rotten Tomatoes, phim nhận được sự ủng hộ 84% từ 50 bình luận, và đạt điểm đánh giá trung bình là 6,8/10. Trong một bài đánh giá trên trang web này cho rằng, "Mary và Đóa hoa phù thủy ca ngợi phong cách cội nguồn của Studio Ghibli của đạo diễn với một câu chuyện hoạt hình xinh đẹp, nhẹ nhàng và được bao quanh bởi hoạt hoạ quyến rũ." Trên trang đánh giá Metacritic, phim được đánh giá với điểm trung bình là 75 trên 100, dựa trên 17 bài đánh giá, cho thấy "các bài đánh giá nhìn chung là tích cực".

Shelia O'Malley trên trang rogerebert.com đánh giá phim 3/4 sao và nhận định rằng "sự thiếu hụt đấu tranh nội tâm của Mary có thể là lí do khiến Mary và Đóa hoa phù thủy-bị thiếu hụt sự hồi hộp và gay cấn". Tuy nhiên, Moira Macdonald trên trang The Seattle Times cho rằng mặc dù phim "không hẳn là một siêu phẩm" và "biên kịch cần chau chuốt hơn", cô tóm gọn rằng phim vẫn là "một thú vui để xem: chuyến du hành đầy hình ảnh, và một sự kế thừa của một di sản đáng chú ý".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Phim hoạt hình năm 2017
Phim năm 2017
Phim hoạt hình phiêu lưu
Anime và manga kỳ ảo
Phim về trẻ em
Phim dựa trên tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim dựa theo sách thiếu nhi
Phim tiếng Nhật
Phim Nhật Bản
Phim hoạt hình Toho


title: Idaea inornaria

text:
Idaea inornaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Leon IV

text:
Leon IV người Khazar (Hy Lạp: Λέων Δ΄ ὁ Χάζαρος, Leōn IV ho Khazaros) (25 tháng 1, 750 – 8 tháng 9, 780) là Hoàng đế Đông La Mã từ năm 775 đến 780.

Leon là con trai của Hoàng đế Konstantinos V với người vợ đầu tiên của mình là Irene xứ Khazaria (Tzitzak), con gái của một Khả hãn Khazar (được cho là Bihar). Ông được phụ hoàng phong làm đồng hoàng đế vào năm 751. Leon đã đính hôn với Gisela, con gái của Pépin Lùn nhưng việc đính ước bất thành. Về sau Leon kết hôn với Irene, người xuất thân trong một gia đình quý tộc Athena vào tháng 12 năm 769. Năm 775, Konstantinos V qua đời để lại Leon là hoàng đế duy nhất.

Ngày 24 tháng 4 năm 776, Leon theo như theo tiền lệ của các tiên đế đã chỉ định thái tử Konstantinos VI làm đồng hoàng đế. Điều này dẫn đến một cuộc nổi dậy của năm người anh em họ của Leon, gồm cả Caesar Nikephoros, với hy vọng giành được ngôi báu. Leon mau chóng đập tan cuộc nổi loạn và sai người đánh đập, cạo đầu và đày những kẻ tạo phản tới Cherson dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt.

Leon IV được nuôi dưỡng với tinh thần bài trừ thánh tượng dưới thời phụ hoàng nhưng đã kết hôn với Irene, một người rất mực tôn thờ thánh tượng. Nhận thấy sự phân chia trong địa hạt của mình, ông theo đuổi một con đường hoà giải đối với phe tôn thờ thánh tượng, trước đó đã bị tuyên bố là dị giáo theo chính sách của triều đình. Leon cho phép các tu sĩ từng bị bắt bớ và trục xuất dưới thời phụ hoàng được quay trở về tu viện của họ, ông còn được một số trong hàng giáo sĩ xức dầu thánh như là "Người bạn của Đức Mẹ" vì cho phép các tu sĩ giữ lại chân dung của Theotokos. Ngoài các hành động ưu đãi ra thì Leon cũng bổ nhiệm một người có thiện cảm tôn thờ thánh tượng là Paul đảo Síp giữ chức Thượng phụ thành Constantinopolis sau cái chết của người tiền nhiệm. Vào cuối triều đại thì Leon lại đảo ngược lập trường khoan dung của mình.

Triều đại của Leon trùng hợp với vị Caliph thứ ba của triều Abbasid là Al-Mahdi, kẻ đã xâm chiếm lãnh thổ của Đông La Mã vào những lần liên tục từ năm 777-780 trước khi cuối cùng bị đẩy lùi bởi quân đội của Leon, dưới sự chỉ huy của các tướng lĩnh tài ba như Michael Lachanodrakon. Bản thân hoàng đế còn đích thân ngự giá thân chinh thảo phạt người Bulgar nhưng đột nhiên qua đời vì lên cơn sốt trong chiến dịch.

Cái chết của Leon vào ngày 8 tháng 9 năm 780 dẫn đến ngôi vị về tay Irene. Theophanes the Confessor đã ghi chép rằng Leon IV qua đời là kết quả của một cơn sốt lây lan từ những viên đá quý trong một vương miện được lấy từ Vương cung thánh đường Hagia Sophia; một số học giả chỉ ra rằng khi Leon lên ngôi là ông đã mang bệnh rồi, trong khi số khác tin rằng Leon đã bị sát hại bởi những kẻ vô danh, có thể là do Irene chủ mưu. Konstantinos VI là con trai duy nhất của Leon IV lên kế vị ngôi báu, cầm quyền cùng với thái hậu Irene.

Chú thích

Tham khảo
Garland, Lynda,  Irene of Athens, at roman-emperors.org
Garland, Lynda, Leo IV, at roman-emperors.org
Jenkins, Romilly, Byzantium: The Imperial Centuries (A.D. 610–1071),  Weidenfeld and Nicoloson, 1966.
Treadgold, Warren, The Byzantine Revival, Stanford University Press, 1988.
The Chronicle of Theophanes Anni Mundi 6095–6305 (A.D. 602–813), Tr. Harry Turtledove University of Pennsylvania Press, 1982.

Nhà Isauria
Người Khazar
Sinh năm 750
Mất năm 780
Hoàng đế Đông La Mã thế kỷ 8
Nhân vật Đông La Mã trong chiến tranh Ả Rập-Đông La Mã


title: Vương cung thánh đường Święta Lipka

text:
Đền thánh Święta Lipka (tiếng Ba Lan: Sanktuarium w Świętej Lipce; tiếng Đức: Heiligelinde), tiếng Anh được gọi là Holy Linden, là một vương cung thánh đường Công giáo La Mã nằm tại làng Święta Lipka, ở phía đông bắc Ba Lan. Nơi đây là một điểm hành hương và cũng là một đền thánh dành riêng cho Đức Trinh Nữ Maria. Vương cung thánh đường được xây dựng vào cuối thế kỷ 17 và là một trong những công trình mang phong cách Baroque điển hình nhất ở Ba Lan và trên toàn thế giới. Ngoài ra, nhà thờ còn nổi tiếng với cây đại phong cầm, được cho là nhạc cụ tinh xảo nhất từng được chế tạo.

Vương cung thánh đường
Vương cung thánh đường được thành lập bởi Hội Thánh Dòng Tên còn việc xây dựng thì do Hồng y người Ba Lan, Michał Stefan Radziejowski khởi xướng vào năm 1688. Lễ tôn phong hiển thánh của đền thánh được diễn ra vào ngày 15 tháng 8 năm 1693. Do số lượng người hành hương về đền thánh ngày càng đông nên thánh đường đã được cơi nới mở rộng đáng kể trong suốt nhiều năm. Một hành lang có mái vòm và cột (cloister) đã được xây thêm vào năm 1708, khiến cho tổng thể kiến trúc đền thánh trông càng vững chãi hơn. Chính điện bên trong vương cung thánh đường đã phải mất hơn 50 năm mới có thể hoàn thiện đến từng chi tiết cầu kỳ và tinh xảo. Để tạo nên một vương cung thánh đường lộng lẫy như ngày hôm nay, đã phải có rất nhiều bàn tay quyên góp của những quý tộc giàu có và những vị vua sùng đạo như vua Władysław IV Vasa, hoàng hậu Marie Casimire hay như vua Stanisław Leszczyński và hoàng hậu Catherine Opalińska.Bàn thờ chính điện được làm từ năm 1712 đến năm 1714 bởi các nhà điêu khắc điệu nghệ nhất tại Ba Lan thời bấy giờ. Bàn thờ gồm ba phần chính được trang hoàng bởi các bức tượng mạ vàng của các thánh tử vì đạo. Sau chiến thắng trong trận Viên, vua Jan III Sobieski đã tặng cho các tu sĩ Dòng Tên tại đền thánh một bức họa để trang hoàng thêm cho bàn thờ chính điện. Những nét vẽ công phu và đẹp mắt trên trần mái vòm của điện thánh được hoàn thiện vào năm 1727. Những bức bích họa này minh họa hình ảnh của Thánh Casimir và Thánh Hedwig xứ Silesia.

Báu vật và cũng là điểm nhấn của vương cung thánh đường chính là cây đại phong cầm được chế tác từ năm 1719 đến năm 1721 bởi Johann Josua Mosengel. Khi chơi đàn, các tác phẩm điêu khắc được trang hoàng xung quanh chiếc đàn cũng sẽ chuyển động theo. Điều này khiến cho cây đại phong cầm trở thành một trong những nhạc cụ độc đáo nhất từng được chế tạo. Năm 1944, cây đàn bị hỏng nhưng sau đó đã được sửa chữa ngay.

Sau khi Ba Lan và Litva bị phân chia vào thế kỷ 18, người Phổ đã đẩy các tu sĩ Dòng Tên ra khỏi vương cung thánh đường. Năm 1932, các tu sĩ đã được trở về tu viện. Sau chiến tranh Thế giới thứ Hai, khi Warmińsko-Mazurskie thuộc về lãnh thổ của Ba Lan theo Hiệp định Potsdam, thì làng Święta Lipka cùng với tu viện Jasna Góra đã trở thành một thánh địa quan trọng của Ba Lan, đặc biệt là làng Święta Lipka bởi nơi đây có điển hình của kiểu kiến trúc và nghệ thuật Baroque.

Xem thêm
 Danh sách các địa điểm của Dòng Tên

Tham khảo

Địa điểm hành hương kính Đức Mẹ Maria


title: Cừu Uda

text:
Cừu Uda là một giống cừu nhà chân dài có nguồn gốc từ vùng châu Phi mà việc nhân giống, chăn nuôi chúng được phổ biến ở các nước trong vùng như Chad, Niger, phía Bắc Cameroon, và miền bắc Nigeria. Có một số giống biến thể thành từng dòng cừu Uda. Chúng là một trong những giống gia súc quan trọng trong ngành chăn nuôi của người dân châu Phi.

Đặc điểm
Thông thường nửa phía trước của cừu Uda có màu nâu hoặc đen và nửa trắng trở lại. Các con cừu Uda thường được nuôi để lấy thịt của nó. Các con cừu cái thường khuyết sừng và con đực thì có sừng. Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn.

Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt. Mô mỡ dưới da của chúng phát triển tốt hơn dê và ngược lại ở các cơ bên trong của chúng có ít tích lũy mỡ hơn dê. Chính vì vậy, thịt chúng nhiều nạc hơn thịt dê.

Chăn nuôi
Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ.

Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.

Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.

Chế độ ăn
Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.

Với phương thức chăn nuôi dựa chủ yếu vào đồng cỏ tự nhiên thì khả năng sản xuất và chất lượng thịt thấp do chất lượng và số lượng thức ăn từ đồng cỏ dao động theo mùa không đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng. Việc sử dụng hiệu quả các nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương mang lại lợi ích kinh tế là cơ sở để xác định những giống vật nuôi thích hợp nhằm mang lại hiệu quả hơn. Kết quả vỗ béo sử dụng cám gạo theo tỷ lệ 15; 30; 45% trong khẩu phần ăn cho cừu Uda – Nigeria, khối lượng ban đầu thí nghiệm lần lượt: 19,5; 19,63; 19,7 kg gần tương tự, khối lượng kết thúc thí nghiệm lần lượt: 26,44; 28,81; 26,0 kg.

Khối lượng tăng trung bình hàng ngày ở tỷ lệ 30% cám gạo xay là tốt nhất nhưng đều thấp hơn (130,8; 154,9; 169,2 gam/ngày). khi sử dụng cám gạo thay thế cám mì để vỗ béo cừu đực Uda – Nigeria với mức ăn khác nhau: 15; 30; 45(%), khẩu phần ăn mức 30% cám gạo là tốt nhất về VCK ăn vào, khối lượng tăng và chi phí của sản phẩm, lợi ích kinh tế tốt nhất khi sử dụng cám gạo không quá 30% trong khẩu phần ăn. Lượng thức ăn VCK ăn vào tính theo khối lượng cơ thể ở mức ăn cám gạo 15; 30 và 45% lần lượt 4,21; 4,53; 4,44 %. Cho nên trong giai đoạn sinh trưởng được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cừu có tốc độ sinh trưởng cao có thể nuôi vỗ béo cừu với thời gian phù hợp để đem lại hiệu quả kinh tế.

Kết quả vỗ béo sử dụng cám gạo theo tỷ lệ 15; 30; 45% trong khẩu phần ăn cho cừu Uda – Nigeria, khối lượng ban đầu thí nghiệm lần lượt là 19,5; 19,63 và 19,7 kg, khối lượng kết thúc thí nghiệm lần lượt là 26,44; 28,81 và 26,0 kg. Có sự khác nhau giữa các mức ăn, mức ăn KP có tỷ lệ 15% cám gạo có khối lượng tương đương so với cừu ở lô KP1 (26,43 kg); ở lô cừu ăn KP có tỷ lệ 30% cám gạo cũng có khối lượng tương đương so với khối lượng cừu ăn KP3 (28,4 kg) nhưng cao hơn so với cừu ở lô KP2 (27,72 kg), thấp nhất mức ăn 45% cám gạo.

Cho ăn 0,45 kg trong hai giai đoạn trên, đã ảnh hưởng rõ rệt đến điểm thể trạng lúc phối giống, đẻ lứa đầu và giữa thời kỳ mang thai và không làm ảnh hưởng đến các tính trạng sinh sản lứa đẻ, giới tính, kiểu sinh, thời gian mang thai, góp phần cải thiện năng suất sinh sản tốt nhất.Cừu nuôi theo phương thức chăn nuôi truyền thống là chủ yếu phụ thuộc vào đồng cỏ tự nhiên, nuôi để lấy thịt, thời gian kéo dài, chất lượng thịt xẻ không cao, khối lượng giết mổ dưới 30 kg giống như khối lượng giết mổ của một số giống cừu bản địa như: cừu Uda-Nigeria, cừu Menz; cừu Horro – Ethiopia, một số giống cừu địa phương Ấn Độ, Pakistan có khối lượng nhỏ 15–25 kg. Cần giảm tuổi giết mổ, tăng chất lượng thịt, xác định độ tuổi thích hợp để tránh mỡ dắt nhiều trong thân thịt và lợi ích kinh tế.

Chăm sóc
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.

Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).

Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.

Tham khảo

 General Breed Information on Uda sheep, Domestic Animal Genetic Resources Information System (DAGRIS), ILRI (accessed ngày 28 tháng 9 năm 2013)
 "Uda," Oklahoma State University Beeds of Livestock: Breeds of African Origin (accessed ngày 1 tháng 10 năm 2013)

Giống cừu


title: Pseudohadena erubescens

text:
Pseudohadena erubescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudohadena


title: Thượng Mustang

text:
Thượng Mustang (tiếng Anh: Upper Mustang hay trước đây gọi là Vương quốc Lo) là một phần phía thượng (khu vực phía Bắc) của Quận Mustang, nằm ở Nepal với diện tích là 2.020 km. Thượng Mustang là một vương quốc bị biệt lập với thế giới bên ngoài cho đến năm 1992, khiến vùng đất này trở thành một trong những khu vực được bảo tồn tốt nhất trên thế giới, với phần lớn dân số vẫn nói các ngôn ngữ Tây Tạng truyền thống. Văn hóa Tây Tạng đã được bảo tồn từ sự biệt lập tương đối của khu vực với thế giới bên ngoài. Cuộc sống ở Mustang xoay quanh việc du lịch, chăn nuôi và buôn bán.

Tổng quan

Thượng Mustang bao gồm 2/3 phía bắc huyện Mustang của tỉnh Gandaki, Nepal, bao gồm ba đô thị nông thôn là Lo Manthang, Dalome và Baragung Muktichhetra. Một phần ba phía nam (hạ Mustang) của quận được gọi là Thak và là quê hương của người Thakali, người nói ngôn ngữ Thakali và có nền văn hóa kết hợp các yếu tố Tây Tạng và Nepal. Địa vị vương quốc của Mustang kết thúc vào năm 2008 khi mà Vương quốc Nepal bá chủ của nó trở thành một nước cộng hòa. Ảnh hưởng của thế giới bên ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, ngày càng lớn và góp phần làm thay đổi nhanh chóng cuộc sống truyền thống của người dân xứ Thượng Mustang.

Mustang đã từng là một vương quốc độc lập, mặc dù bị ràng buộc chặt chẽ với ngôn ngữ và văn hóa với Tây Tạng. Từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 17, vị trí chiến lược của nó đã trao cho Mustang quyền kiểm soát thương mại giữa vùng Himalaya và Ấn Độ. Vào cuối thế kỷ 18, vương quốc này bị Vương quốc Nepal sát nhập và trở thành một quốc gia phụ thuộc của Vương quốc Nepal từ năm 1795. Người phương Tây đầu tiên ở Mustang là Toni Hagen vốn là nhà thám hiểm và nhà địa chất người Thụy Sĩ, người đã đến thăm Vương quốc này vào năm 1952 trong một chuyến du hành xuyên dãy Himalaya. Một người Pháp tên là Michel Peissel được coi là người phương Tây đầu tiên ở lại Lo Manthang, trong chuyến thám hiểm đầu tiên của Mustang vào năm 1964.

Du khách nước ngoài được phép đến khu vực này từ năm 1992, nhưng hoạt động du lịch đến Thượng Mustang được quy định nghiêm ngặt. Người nước ngoài cần xin giấy phép đặc biệt để vào vùng này với chi phí 50 đô la Mỹ mỗi ngày cho mỗi người. Hầu hết khách du lịch đi bộ qua phần lớn tuyến đường mậu dịch được sử dụng trong thế kỷ 15. Hiện có hơn một nghìn người du khách đi bộ phương Tây ghé thăm mỗi năm, với hơn 7.000 người trong khoảng thời gian từ (giữa tháng 7 năm 2018 đến giữa tháng 7 năm 2019). Tháng 8 và tháng 10 là những tháng cao điểm. Vào ngày 27 tháng 8 năm 2010, các thủ lĩnh thanh niên địa phương ở Mustang đã đe dọa cấm khách du lịch bắt đầu từ ngày 1 tháng 10 năm 2010 do chính phủ Nepal từ chối cung cấp bất kỳ khoản phí 50 đô la mỗi ngày nào cho nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, chuyến viếng thăm vẫn tiếp tục không bị gián đoạn sau ngày đó.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Michel Peissel (1967). Mustang – A lost Tibetan Kingdom. Dutton, New York.
 Clara Marullo (1995). The Last Forbidden Kingdom, Mustang: Land of Tibetan Buddhism. Photographs by Vanessa Schuurbeque. Charles E. Tuttle Co., Ltd., Rutland, Vermont. .
 Peter Matthiessen (1996). East of Lo Monthang – In the Land of Mustang. Photography by Thomas Laird. Shambhala Publications, Berkeley, Cal.
 Lost Treasures of Tibet, 2003-2-18.
 The Last Lost Kingdom, a Feature Documentary by Larry Levene.
Himalaya
Nepal


title: Gonia lineata

text:
Gonia lineata là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gonia


title: Giải quần vợt Úc Mở rộng 2009 – Đôi nữ

text:
Serena Williams và Venus Williams giành chiến thắng trong trận chung kết 6–3, 6–3, trước Daniela Hantuchová và Ai Sugiyama.

Đương kim vô địch Alyona Bondarenko và Kateryna Bondarenko thất bại ở vòng một trước Gisela Dulko và Roberta Vinci.

Hạt giống

Kết quả

Chung kết
{{8TeamBracket-Tennis3
| RD1=Tứ kết
| RD2=Bán kết
| RD3=Chung kết
| team-width=175
| RD1-seed1=1
| RD1-team1= Cara Black Liezel Huber
| RD1-score1-1=7
| RD1-score1-2=3
| RD1-score1-3=610
| RD1-seed2=9
| RD1-team2= Daniela Hantuchová Ai Sugiyama
| RD1-score2-1=60
| RD1-score2-2=6| RD1-score2-3=7| RD1-seed3=
| RD1-team3= Nathalie Dechy Mara Santangelo
| RD1-score3-1=3
| RD1-score3-2=7
| RD1-score3-3=7
| RD1-seed4=11
| RD1-team4=
| RD1-score4-1=6
| RD1-score4-2=67
| RD1-score4-3=66
| RD1-seed5=12
| RD1-team5= Casey Dellacqua Francesca Schiavone
| RD1-score5-1=0
| RD1-score5-2=7| RD1-score5-3=6| RD1-seed6=
| RD1-team6= Anna-Lena Grönefeld Patty Schnyder
| RD1-score6-1=6| RD1-score6-2=5
| RD1-score6-3=1
| RD1-seed7=10
| RD1-team7= Serena Williams Venus Williams
| RD1-score7-1=6
| RD1-score7-2=4
| RD1-score7-3=6
| RD1-seed8=16
| RD1-team8= Hsieh Su-wei Peng Shuai
| RD1-score8-1=2
| RD1-score8-2=6
| RD1-score8-3=3
| RD2-seed1=9
| RD2-team1= Daniela Hantuchová Ai Sugiyama
| RD2-score1-1=6| RD2-score1-2=6| RD2-score1-3=
| RD2-seed2=
| RD2-team2= Nathalie Dechy Mara Santangelo
| RD2-score2-1=4
| RD2-score2-2=3
| RD2-score2-3=
| RD2-seed3=12
| RD2-team3=
| RD2-score3-1=0
| RD2-score3-2=2
| RD2-score3-3=
| RD2-seed4=10
| RD2-team4= Serena Williams Venus Williams
| RD2-score4-1=6
| RD2-score4-2=6
| RD2-score4-3=
| RD3-seed1=9
| RD3-team1=
| RD3-score1-1=3
| RD3-score1-2=3
| RD3-score1-3=
| RD3-seed2=10
| RD3-team2= Serena Williams Venus Williams
| RD3-score2-1=6| RD3-score2-2=6| RD3-score2-3=
}}

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

| RD1-score09-1=6| RD1-score09-2=6| RD1-score09-3=
| RD1-seed10=WC
| RD1-team10= T Calderwood S Golds
| RD1-score10-1=1
| RD1-score10-2=1
| RD1-score10-3=
| RD1-seed11=
| RD1-team11= M Johansson S Sfar
| RD1-score11-1=4
| RD1-score11-2=3
| RD1-score11-3=
| RD1-seed12=
| RD1-team12= A Amanmuradova T Pironkova
| RD1-score12-1=6
| RD1-score12-2=6
| RD1-score12-3=
| RD1-seed13=
| RD1-team13= T Paszek İ Şenoğlu
| RD1-score13-1=2
| RD1-score13-2=1
| RD1-score13-3=r
| RD1-seed14=
| RD1-team14= K Jans A Rosolska
| RD1-score14-1=6
| RD1-score14-2=2
| RD1-score14-3=
| RD1-seed15=
| RD1-team15= E Hrdinová K Zakopalová
| RD1-score15-1=1
| RD1-score15-2=4
| RD1-score15-3=
| RD1-seed16=6
| RD1-team16= Z Yan J Zheng
| RD1-score16-1=6| RD1-score16-2=6| RD1-score16-3=
| RD2-seed01=3
| RD2-team01= K Peschke L Raymond
| RD2-score01-1=6
| RD2-score01-2=6
| RD2-score01-3=
| RD2-seed02=
| RD2-team02= S Arvidsson N Grandin
| RD2-score02-1=2
| RD2-score02-2=4
| RD2-score02-3=
| RD2-seed03=
| RD2-team03= N Dechy M Santangelo
| RD2-score03-1=6
| RD2-score03-2=6
| RD2-score03-3=
| RD2-seed04=14
| RD2-team04= S Cîrstea M Niculescu
| RD2-score04-1=3
| RD2-score04-2=3
| RD2-score04-3=
| RD2-seed05=11
| RD2-team05={{Nowrap| N Llagostera Vives MJ Martínez Sánchez}}
| RD2-score05-1=6| RD2-score05-2=6| RD2-score05-3=
| RD2-seed06=
| RD2-team06= A Amanmuradova T Pironkova
| RD2-score06-1=4
| RD2-score06-2=2
| RD2-score06-3=
| RD2-seed07=
| RD2-team07= K Jans A Rosolska
| RD2-score07-1=2
| RD2-score07-2=2
| RD2-score07-3=
| RD2-seed08=6
| RD2-team08= Z Yan J Zheng| RD2-score08-1=6| RD2-score08-2=6| RD2-score08-3=
| RD3-seed01=3
| RD3-team01= K Peschke L Raymond
| RD3-score01-1=5
| RD3-score01-2=3
| RD3-score01-3=
| RD3-seed02=
| RD3-team02= N Dechy M Santangelo
| RD3-score02-1=7
| RD3-score02-2=6
| RD3-score02-3=
| RD3-seed03=11
| RD3-team03=

Nửa dưới

Nhánh 3

Nhánh 4

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đôi nữ
Giải quần vợt Úc Mở rộng theo năm - Đôi nữ
Thể thao nữ Úc năm 2009


title: NŠ Mura

text:
Nogometna šola Mura, thường hay gọi NŠ Mura hoặc đơn giản Mura, là một câu lạc bộ bóng đá Slovenia, thi đấu ở thị trấn Murska Sobota. Thành lập năm 2012, hiện tại đội đang thi đấu ở Giải bóng đá vô địch quốc gia Slovenia. Sân nhà của câu lạc bộ là sân vận động Fazanerija với sức chứa 3.782 chỗ ngồi.

Lịch sử
Sau mùa giải 2012–13, đội bóng cũ ND Mura 05 trải qua khó khăn về tài chính và bị giải thể. Đội bóng mới thành lập sử dụng câu lạc bộ trẻ để đăng kí đội tham dự mùa giải 2013–14 dưới tên gọi NŠ Mura. Mùa giải đầu tiên là ở 1. MNL Murska Sobota nơi đội về đích thứ hai và lên chơi tại Giải bóng đá hạng ba quốc gia Slovenia. Tại mùa giải 2016–17 và 2017–18, Mura có hai lần thăng hạng liên tiếp để lên thi đấu tại hạng cao nhất của bóng đá Slovenia lần đầu tiên. Ở mùa giải 2018–19, câu lạc bộ về đích thứ tư tại PrvaLiga và giành quyền tham dự UEFA Europa League, giải đấu châu Âu đầu tiên của đội.

Sân vận động

Sân vận động Thành phố Fazanerija () là một sân vận động đa năng tại Murska Sobota, Slovenia. Sân được xây năm 1983 và có sức chứa 3.782 chỗ ngồi. Với thêm khu vực đứng, tổng sức chứa của sân là khoảng 5.500 người.

Đội hình hiện tại
Tính đến ngày 3 tháng 3 năm 2020

Lịch sử giải đấu

Dòng thời gian

Thành tích châu Âu
Tất cả các kết quả (sân nhà và sân khách) liệt kê bàn thắng của Mura trước.

Ghi chú

QR: Vòng loại

Danh hiệu
League

Giải bóng đá hạng nhì quốc gia Slovenia (1): 2017–18

Cúp
MNZ Murska Sobota Cup (2): 2016–17, 2017–18

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
MNZ Murska Sobota profile

Câu lạc bộ bóng đá khởi đầu năm 2012
Câu lạc bộ bóng đá Slovenia
Khởi đầu năm 2012 ở Slovenia


title: Lý Văn Vũ Đế

text:
Lý Văn Vũ Đế trong Tiếng Việt có thể là:

Danh sách
Đại Lý Văn Vũ Đế (大理文武帝) Đoàn Tư Bình: gọi tắt theo thụy hiệu dài là Thần Thánh Văn Vũ Hoàng Đế
Đại Lý Văn Vũ Đế (大理文武帝) Đoàn Tư Lương: gọi tắt theo thụy hiệu dài là Thánh Từ Văn Vũ Hoàng Đế
Việt Nam Lý Văn Vũ Đế (李文武帝) Lý Nhật Tôn: gọi tắt theo thụy hiệu dài Nhân Hiếu Văn Vũ Hoàng Đế, tôn hiệu là Thánh Thần Đế)
Việt Nam Lý Văn Vũ Đế (李文武帝) Lý Càn Đức: gọi tắt theo thụy hiệu dài là "Hiếu Từ Thánh Thần Văn Vũ Hoàng Đế", tôn hiệu là Minh Hiếu Đế

Xem thêm
Lý Thần Vũ Đế
Lý Nam Đế
Nam Việt Đế
Văn Vũ Đế

Thụy hiệu


title: Astyochia cetaria

text:
Astyochia cetaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Astyochia


title: Maxera marchalii

text:
Maxera marchalii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Maxera
Động vật được mô tả năm 1834


title: Alex Turner

text:
Alexander David Turner (sinh ngày 6 tháng 1 năm 1986) là một ca sĩ, nhạc sĩ và nhà sản xuất thu âm người Anh. Anh chủ yếu được biết đến với tư cách là trưởng nhóm và nhạc sĩ chính của ban nhạc rock Arctic Monkeys. Anh cũng đã thu âm với dự án phụ The Last Shadow Puppets với tư cách là nghệ sĩ solo.

 Là đứa con duy nhất của hai giáo viên, Turner được nuôi lớn tại vùng ngoại ô Sheffield của High Green. Turner sinh ra và lớn lên tại Sheffield, Nam Yorkshire. Khi anh 16 tuổi, anh và ba người bạn thành lập ban nhạc Arctic Monkeys. Album đầu tay của họ, Whatever People Say I Am, That's What I'm Not (2006), đã trở thành album đầu tay bán chạy nhất trong lịch sử nước Anh và được xếp ở vị trí thứ 30 trong danh sách những album đầu tay hay nhất mọi thời đại của Rolling Stone. Các album phòng thu tiếp theo của ban nhạc, Favourite Worst Nightmare (2007), Humbug (2009), Suck It and See (2011), AM (2013) và Tranquility Base Hotel & Casino (2018), đã được thử nghiệm với desert rock, indie pop, R & B và lounge music. Arctic Monkeys đứng đầu Lễ hội Glastonbury trong cả hai năm 2007 và 2013, và được biểu diễn trong lễ khai mạc Thế vận hội Mùa hè London 2012.

Turner và Miles Kane đã phát hành hai album nhạc pop giao hưởng: The Age Of The Understatement (2008) và Everything You've Come To Expect (2016) - với tư cách là đồng tác giả của The Last Shadow Puppets. Turner đã cung cấp một bản nhạc nền cho phim truyện Submarine (2010). Anh là người đồng sáng tác và đồng sản xuất album đầu tay của Alexandra Savior, Belladonna of Sadness (2017).

Chủ nghĩa trữ tình của Turner, từ Chủ nghĩa hiện thực kitchen sink đến lối chơi chữ siêu thực, đã được ca ngợi rộng rãi. Mỗi một album trong số tám album phòng thu của anh đều đạt vị trí số một trên UK Album Chart. Ang đã giành được bảy giải Brit (tên gốc: Brit Awards), một giải thưởng Ivor Novello và đã được đề cử giải thưởng Mercury năm lần, giành chiến thắng một lần.

Đĩa nhạc

Hợp tác
2007 – Reverend and The Makers – The State of Things (viết và hát chính trong "The Machine", đồng viết nhạc "He Said He Loved Me" và "Armchair Detective")
2007 – Dizzee Rascal – Maths + English ("Temptation")
2008 – Matt Helders – Late Night Tales: Matt Helders ("A Choice of Three")
2011 – Miles Kane – Colour of the Trap (đồng viết nhạc "Rearrange", "Counting Down the Days", "Happenstance", "Telepathy", "Better Left Invisible" và "Colour of the Trap")
2012 – Miles Kane – First of My Kind EP (đồng viết nhạc "First of My Kind")
2013 – Miles Kane – Don't Forget Who You Are (đồng viết nhạc và bassist trong bài hát B- side: "Get Right")
2013 – Queens of the Stone Age – ...Like Clockwork (giọng ca khách mời trong "If I Had a Tail")
2015 – Mini Mansions – The Great Pretenders (đồng viêt nhạc và giọng ca khách mời trong "Vertigo", đồng viêt nhạc "Valet")
2015 – Alexandra Savior – Nhạc gốc phim Thám tử chân chính mùa 2 (đồng sáng tác bài hát "Risk" bằng guitar, keyboard, trống)
2017 – Alexandra Savior – Belladonna of Sadness (đồng viết nhạc, đồng sản xuất, bass, guitar, keyboard và synthesizers)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Arcticmonkeys.com

Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Ca sĩ Anh thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc alternative rock
Nghệ sĩ guitar chính
Nghệ sĩ của Domino Recording Company
Thành viên của Arctic Monkeys
Ca sĩ rock Anh
Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc rock Anh
Người đoạt giải NME


title: Araeopteron goniophora

text:
Araeopteron goniophora là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Araeopteron


title: Hypercompe campinasa

text:
Hypercompe campinasa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hypercompe


title: Giải vô địch bóng đá nữ châu Âu 2013

text:
Giải vô địch bóng đá nữ châu Âu 2013, là giải vô địch châu Âu lần thứ 11 do UEFA tổ chức. Vòng chung kết diễn ra ở Thụy Điển từ 10 tới 28 tháng 7 năm 2013, là vòng chung kết được nhiều người theo dõi nhất. Đội đương kim vô địch Đức, giành chức vô địch châu Âu thứ tám (thứ sáu liên tiếp) sau khi vượt qua Na Uy trong trận chung kết.

Vòng loại

Có tất cả 44 đội tuyển tham dự vòng loại để tranh 11 suất, trong khi chủ nhà Thụy Điển được đặc cách vào thẳng vòng chung kết. Tám đội có thứ hạng thấp nhất tham dự vòng sơ loại diễn ra ở Macedonia và Malta vào tháng 8 năm 2011, trong đó hai đội đi tiếp vào vòng loại chính.

Ba mươi tám đội được chia thành bảy bảng đấu, thi đấu từ tháng 9 năm 2011 tới tháng 9 năm 2012. Bảy đội đầu bảng cùng đội nhì xuất sắc nhất lọt vào vòng chung kết. Sáu đội nhì bảng còn lại bước vào loạt trận play-off hai lượt vao tháng 10 năm 2012 để xác định ba suất cuối cùng.

1 Các năm in đậm là năm đội đó vô địch. Các năm in nghiêng là năm nước đó là chủ nhà

Địa điểm
Giải diễn ra tại bảy sân thuộc bảy thành phố.

Trọng tài

Trọng tài chính
  Kirsi Heikkinen (Phần Lan)
  Bibiana Steinhaus (Đức)
  Katalin Kulcsár (Hungary)
  Silvia Spinelli (Ý)
  Teodora Albon (România)
  Cristina Dorcioman (România)
  Jenny Palmqvist (Thụy Điển)
  Esther Staubli (Thụy Sĩ)
  Kateryna Monzul (Ukraina)

Trợ lý trọng tài
  Lucie Ratajová (Cộng hòa Séc)
  Sian Massey (Anh)
  Tonja Paavola (Phần Lan)
  Marina Wozniak (Đức)
  Judit Kulcsár (Hungary)
  Romina Santuari (Ý)
  Hege Steinlund (Na Uy)
  Petruţa Iugulescu (România)
  Maria Lisická (Slovakia)
  Maria Villa Gutiérrez (Tây Ban Nha)
  Helen Karo (Thụy Điển)
  Natalia Rachynska (Ukraina)

Trọng tài thứ tư
  Carina Vitulano (Ý)
  Esther Azzopardi (Malta)
  Monika Mularczyk (Ba Lan)

Danh sách cầu thủ

Mười hai đội tuyển phải đăng ký lên UEFA danh sách 23 tuyển thủ trước ngày 3 tháng 6 năm 2013.

Kết quả

Vòng bảng
Các đội đầu bảng và nhì bảng lọt vào vòng đấu loại trực tiếp cùng hai đội thứ ba xuất sắc nhất.

Nếu hai hay nhiều đội bằng điểm nhau, thứ tự ưu tiên sau được tính đến:
 số điểm giành được cao hơn trong các trận đối đầu trực tiếp giữa các đội;
 hiệu số bàn thắng cao hơn trong các trận đối đầu trực tiếp giữa các đội;
 số bàn thắng ghi được cao hơn trong các trận đối đầu trực tiếp giữa các đội;
 hiệu số bàn thắng cao hơn trong tất cả các trận vòng bảng;
 số bàn thắng ghi được cao hơn trong tất cả các trận vòng bảng;
 Loạt luân lưu;
 Vị trí theo hệ số đội tuyển quốc gia UEFA trước lễ bốc thăm;

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Xếp hạng đội thứ ba
Hai đội xếp thứ ba tốt nhất đi tiếp, trong đó tiêu chí xếp hạng duy nhất là điểm số của các đội. Do cả Đan Mạch and Nga cùng được hai điểm, UEFA tiến hành bốc thăm vào ngày 18 tháng 7 để lựa chọn đội đi tiếp. Đan Mạch là đội được chọn.

Vòng đấu loại trực tiếp

Nếu hai đội hòa nhau sau 90 phút, trận đấu sẽ bước vào thời gian hiệp phụ (15 phút một hiệp). Nếu hai đội vẫn bất phân thắng bại, trận đấu sẽ được giải quyết bằng loạt luân lưu.

Giờ thi đấu là giờ địa phương (UTC+2)

Tứ kết

Bán kết

Chung kết

Cầu thủ ghi bàn
5 bàn
 Lotta Schelin

3 bàn
 Nilla Fischer

2 bàn

 Mia Brogaard
 Mariann Gajhede Knudsen
 Marie-Laure Delie
 Eugénie Le Sommer

 Louisa Nécib
 Wendie Renard
 Célia Okoyino da Mbabi
 Melania Gabbiadini

 Solveig Gulbrandsen
 Verónica Boquete
 Jennifer Hermoso
 Josefine Öqvist

1 bàn

 Johanna Rasmussen
 Eniola Aluko
 Laura Bassett
 Toni Duggan
 Annica Sjölund
 Simone Laudehr
 Lena Lotzen
 Dzsenifer Marozsán

 Anja Mittag
 Dagný Brynjarsdóttir
 Margrét Lára Viðarsdóttir
 Ilaria Mauro
 Marit Fiane Christensen
 Ada Hegerberg
 Kristine Wigdahl Hegland

 Ingvild Isaksen
 Nelli Korovkina
 Elena Morozova
 Elena Terekhova
 Alexia Putellas
 Kosovare Asllani
 Marie Hammarström

Phản lưới nhà
 Raffaella Manieri (trận gặp Thụy Điển)
 Irene Paredes (trận gặp Na Uy)

Giải thưởng
Đội hình tiêu biểu

Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng

Tham khảo

Liên kết ngoài

2013
2013
Bóng đá nữ năm 2013


title: Cú và những người bạn

text:
Cú và những người bạn (Tiếng Anh: The Owl & Co; Tiếng Pháp: La Chouette et Cie) là một loạt phim hoạt hình CGI của Pháp do Studio Hari sản xuất chủ yếu dành cho trẻ em, dựa trên bộ phim ngắn The Owl.

Nội dung
Bộ phim kể về một con cú gắt gỏng màu hồng có hình dáng giống một nhân vật bằng nhựa. Cú sống trong một khu rừng có nhiều loài khác sinh sống, trong đó đáng chú ý nhất là bọ que thông minh, ếch hung hãn, dơi lôi cuốn và cừu đầu không. Giống như loạt phim ngắn gốc, Cú không quan tâm đến bất kỳ ai khác xung quanh mình, thay vào đó nó thà ăn một con sâu. Tuy nhiên, Cú thường không may mắn và gặp phải một số tình huống hài hước. Một điều thú vị ở cuối mỗi tập phim là lúc Cú bị tách thành nhiều mảnh hay bị biến dạng một cách hài hước, kèm một giai điệu ngắn bằng đàn băng cầm.

Phát sóng
Cú và nhũng người bạn ra mắt lần đầu tiên tại Pháp trên France 3 vào năm 2013. Bộ phim ra mắt lần đầu bằng tiếng Anh trên Boomerang UK vào ngày 2 tháng 5 năm 2015. Phim kết thúc vào ngày 5 tháng 11 năm 2016.

Bản lồng tiếng Anh của loạt phim cũng được phát sóng quốc tế trong một khoảng thời gian, một trong số đó là Disney Channel Asia. Phim cũng được ra mắt ở Ấn Độ trên Sony YAY! vào ngày 19 tháng 9 năm 2022 với tên gọi khác là Dhakki Chiki Aaool!

Giải thưởng
 Pulcinella Award 2015 - Best Kids TV series - Cartoons on the bay, Venise.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức


title: Paweł Hulka-Laskowski

text:
Paweł Hulka-Laskowski (sinh ngày 25 tháng 6 năm 1881 – mất ngày 29 tháng 10 năm 1946) là một nhà văn, dịch giả, nhà báo và nhà công tác xã hội người Ba Lan.

Ông sinh tại Żyrardów, trong một gia đình thuộc tầng lớp lao động người Ba Lan gốc Séc theo đạo Tin lành. Cha mẹ ông là công nhân nhà máy dệt. Năm 1903, ông bắt đầu học tại Đại học Heidelberg. Sau khi trở về Ba Lan, ông cùng vợ Kazimiera và con gái Elżbieta định cư ở Grodzisk Mazowiecki. Vào tháng 6 năm 1910, Paweł Hulka-Laskowski và vợ bị chính quyền Đế quốc Nga bắt giữ, bị buộc tội đồng lõa trong vụ ám sát một chỉ huy hiến binh địa phương của Nga. Sau khi ra tù, họ chuyển đến Żyrardów.

Trong giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh, Paweł Hulka-Laskowski cộng tác với nhiều tờ báo và tạp chí, chẳng hạn như Bluszcz, Echo Literacko-Artystyczne, Sfinks, Myśl Niepodległa, Wiadomości Literackie và Jednota. Ông là một dịch giả giỏi. Ông đã dịch các tác phẩm của Karel Čapek, Božena Němcová, Jonathan Swift, James Fenimore Cooper, Dmitry Merezhkovsky, Ernst Kretschmer, Emil Ludwig và Roger Martin du Gard. Ông nổi tiếng nhất với việc biên dịch tiểu thuyết The Good Soldier Švejk của Jaroslav Hašek sang tiếng Ba Lan.

Paweł Hulka-Laskowski mất vì tai biến mạch máu não tại một bệnh viện ở Cieszyn. Ông được chôn cất tại nghĩa trang Tin lành ở địa phương.

Tác phẩm

 1927 Porucznik Regier (Lieutenant Regier)
 1934 Mój Żyrardów (My Żyrardów)
 1938 Śląsk za Olzą (Silesia Behind Olza)
 1946 Księżyc nad Cieszynem (Moon over Cieszyn)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Snoch, Bogdan, Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Silesian Museum, 2006, p. 50–51.

Sinh năm 1881
Mất năm 1946
Nhà báo Ba Lan
Nhà văn Ba Lan
Nhà văn thế kỷ 19
Nhà văn thế kỷ 20
Tử vong do đột quỵ
Dịch giả Ba Lan


title: Abe Kensaku

text:
là cựu cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Thống kê câu lạc bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản
Thủ môn bóng đá
Nhân vật bóng đá Kanagawa
Cầu thủ bóng đá J1 League
Cầu thủ bóng đá J2 League
Cầu thủ bóng đá Ventforet Kofu
Cầu thủ bóng đá Vissel Kobe


title: Đại dịch COVID-19 tại Saba

text:
Đại dịch COVID-19 tại Saba là một phần của đại dịch toàn cầu do virus corona 2019 (COVID-19), được xác nhận là đã tới đảo Saba của Caribe thuộc Hà Lan vào ngày 12 tháng 4 năm 2020. Đảo có dân số 1.905 người. Tính đến ngày 12 tháng 5 năm 2020, tất cả các trường hợp được báo cáo đã hồi phục. Vào ngày 1 tháng 8 năm 2020, 2 trường hợp mắc mới đều là các ca từ ngoài vào lãnh thổ và đều hồi phục vào ngày 9 tháng 9.

Bối cảnh
Vào ngày 12 tháng 1 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận rằng coronavirus mới là nguyên nhân gây ra bệnh đường hô hấp ở một nhóm người ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc và đã được báo cáo cho WHO vào ngày 31 tháng 12 năm 2019.

Tỷ lệ ca tử vong đối với COVID-19 thấp hơn nhiều so với đại dịch SARS năm 2003, nhưng tốc độ truyền bệnh cao hơn đáng kể cùng với tổng số người chết cũng đáng kể.

Saba đang ở một vị trí khó khăn do dân số quá nhỏ. Các cơ sở y tế của Saba chỉ có thể chăm sóc cho tám người và các hoạt động phải được thực hiện trên đảo Sint Maarten. Đối với trường hợp khẩn cấp, có một máy bay trực thăng có sẵn từ Sint Eustatius, tuy nhiên thông thường họ sẽ cấp cứu bằng cách dùng thuyền vẫn mất đến một tiếng rưỡi.

Xét nghiệm COVID-19 đang được thực hiện tại Sint Maarten, nhưng do khả năng có hạn, các xét nghiệm cho những người không có triệu chứng sẽ được chuyển tiếp đến Guadeloupe, quá trình này sẽ mất từ 3 đến 5 ngày.

Dòng thời gian

Tháng 3 năm 2020
Vào ngày 19 tháng 3, Saba đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa bằng cách đóng cửa bến cảng, sân bay và các trường học. Thống đốc Johnson đã thực hiện các biện pháp này vì vị trí dễ bị tổn thương của hòn đảo và việc chăm sóc y tế hạn chế. Trường Đại học Y khoa Saba đã ngừng các hoạt động trong lớp học và chuyển sang giảng dạy trực tuyến. Một số sinh viên trở về nhà nhưng những người khác vẫn ở lại đảo.

Tháng 4 năm 2020
Vào ngày 7 tháng 4, 3 người đã tự cách ly và 18 xét nghiệm đã được thực hiện đều cho kết quả âm tính.

Vào ngày 12 tháng 4, trường hợp đầu tiên dương tính được xác nhận. Bệnh nhân có các triệu chứng nhẹ. Không rõ nguồn gốc vì bệnh nhân chưa đi du lịch. Một trong những người mà bệnh nhân đã tiếp xúc bị viêm phổi. Thống đốc Jonathan Johnson đã ra lệnh phong tỏa hòn đảo.

Tính đến ngày 13 tháng 4, hai trường hợp đã có kết quả dương tính. 22 người đã được xét nghiệm, trong đó 18 người âm tính. 70 người đã được cách ly.

Vào ngày 17 tháng 4, đã có thông báo rằng lệnh giới nghiêm sẽ có hiệu lực từ 19:00 đến 06:00. 44 người đã được xét nghiệm cho đến thời điểm này và 17 người vẫn đang chờ xử lý.

Vào ngày 22 tháng 4, một bệnh viện dã chiến bán kiên cố đã đến Sint Eustatius, được sử dụng cho bệnh nhân COVID-19 tại Bonaire, Sint Eustatius và Saba. Bệnh viện dã chiến bao gồm sáu giường ICU và dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào ngày 15 tháng 5.

Tính đến ngày 23 tháng 4, 73 người đã được xét nghiệm; 41 xét nghiệm vẫn đang chờ xử lý. 63 người đã được cách ly.

Vào ngày 25 tháng 4, để giảm bớt khó khăn kinh tế, biểu giá cố định cho điện và nước sẽ được đặt bằng 0 và giá internet sẽ được đặt ở mức 25 đô la từ ngày 1 tháng 5 đến cuối năm. Hòn đảo cũng sẽ nhận được 150.000€ viện trợ lương thực.

Tháng 5 năm 2020
Vào ngày 6 tháng 5, một chuyến bay hồi hương từ Hà Lan ở Sint Maarten. Saba không thể đảm bảo các chuyến bay trong tháng này và kêu gọi tất cả những người mắc kẹt từ Hà Lan hoặc châu Âu sử dụng chuyến bay này. Ca phục hồi đầu tiên đã được công bố.

Vào ngày 8 tháng 5, Thống đốc Jonathan Johnson thông báo rằng từ nửa đêm ngày 9 tháng 5 trở đi, biện pháp bắt buộc ở nhà sẽ được dỡ bỏ. Việc giãn cách xã hội và cấm tụ tập sẽ vẫn còn. Nhà thờ và nhà hàng có thể mở cửa trở lại trong khi tuân thủ các biện pháp vệ sinh. Tất cả các dịch vụ và hoạt động kinh doanh sẽ được phép mở cửa trở lại bắt đầu từ thứ Hai ngày 11 tháng 5. The schools will reopen on 18 May.

Vào ngày 12 tháng 5, tất cả các trường hợp phục hồi. Chuông nhà thờ đã vang lên vào buổi trưa để ghi nhận công lao của các y tá và những người có liên quan.

Vào ngày 22 tháng 5, Thống đốc Jonathan Johnson đã báo cáo rằng người tiếp xúc với trường hợp được chẩn đoán đầu tiên từ ngày 12 tháng 4 và người bị viêm phổi trên thực tế đã nhiễm COVID-19. Cô ấy đã xét nghiệm âm tính, nhưng kết quả xét nghiệm máu cho thấy cô ấy đã bị nhiễm bệnh. Số trường hợp do đó đã được tăng lên ba.

Tháng 8 năm 2020
Vào ngày 1 tháng 8, 2 trường hợp nhập cảnh mắc mới. Những người đã được cách ly khi đến.

Tháng 9 năm 2020
Tính đến ngày 9 tháng 9, tất cả bệnh nhân đã bình phục và Saba không còn trường hợp nào đang phải điều trị.

Xem thêm
 Đại dịch COVID-19 tại Sint Eustatius
 Đại dịch COVID-19 tại Bắc Mỹ
 Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức, Chính phủ Saba
 Consulytic, Dashboard Caribbean

Saba
Saba


title: Mikuty, Warmińsko-Mazurskie

text:
Mikuty  () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Biała Piska, thuộc huyện Piski, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng   phía nam Biała Piska,  về phía đông của Pisz và  về phía đông của thủ đô khu vực Olsztyn.

Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (Đông Phổ).

Làng có dân số 40 người.

Tham khảo


title: George James (cầu thủ bóng đá)

text:
George Charles James (2 tháng 2 năm 1899 - 13 tháng 12 năm 1976) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí tiền đạo trung tâm.

Tiểu sử
James sinh ra ở Oldbury. Ông gia nhập West Bromwich Albion vào tháng 1 năm 1920 và ở lại câu lạc bộ trong 9 năm. Vào tháng 5 năm 1929 ông  chuyển đến Reading với mức giá 650 bảng Anh, sau đó vào tháng 2 năm 1930 ông đến Watford với mức giá 300 bảng Anh. James giải nghệ vào tháng 5 năm 1933, sau đó trở thành chủ quán rượu ở West Bromwich, nơi ông qua đời năm 1976.

Tham khảo

Sinh năm 1899
Mất năm 1976
Người Oldbury, West Midlands
Cầu thủ bóng đá Anh
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C.
Cầu thủ bóng đá Reading F.C.
Cầu thủ bóng đá Watford F.C.


title: Thiên văn học Hy Lạp cổ đại

text:
Thiên văn học Hy Lạp cổ đại là nền thiên văn học được viết trong tiếng Hy Lạp vào thời cổ đại. Nền thiên văn học này bao gồm nền nền thiên văn học của Hy Lạp cổ đại, của thế giới Hy Lạp hóa, Hy-La và hậu kỳ sau đó. Nó không bị giới hạn về mặt địa lý trong khuôn khổ của Hy Lạp hay người Hy Lạp bởi vì tiếng Hy Lạp đã trở thành ngôn ngữ của giới học giả trong thế giới Hy Lạp hóa nằm trong các cuộc chinh phục của Alexander Đại đế. Vì thế, nền thiên văn học Hy Lạp cổ đại được biết đến với cái tên thiên văn học Hy Lạp hóa, trong khi đó nền thiên văn học trong tiếng Hy Lạp thuộc thời kỳ trước đó được gọi là thiên văn học Hy Lạp cổ điển. Dưới thời Hy Lạp hóa và thời La Mã, hầu hết các nhà thiên văn người Hy Lạp và không phải người Hy Lạp làm việc trong truyền thống của Hy Lạp, nghiên cứu ở Musaeum và thư viện Alexandria ở Ai Cập.

Sự phát triển của thiên văn học của các nhà thiên văn học Hy Lạp và Hy Lạp hóa được xem xét bởi các nhà sử học là một phần lớn trong lịch sử thiên văn học. Thiên văn học Hy Lạp đã được đặc tính hóa từ việc tìm ra cách giải thích mang tính chất vật lý và tận gốc cho các hiện tượng vũ trụ. Hầu như các chòm sao ở Bắc Bán cầu có nguồn gốc từ thiên văn học Hy Lạp. Tên của nhiều ngôi sao, thiên thạch và hành tinh cũng xuất phát từ nền thiên văn học này. Thiên văn học Hy Lạp bị ảnh hưởng bởi thiên văn học Ai Cập và thiên văn học Babylon. Đến lượt mình, nền thiên văn học Hy Lạp ảnh hưởng đến thiên văn học Ấn Độ, thiên văn học Ả Rập và thiên văn học Tây Âu.

Thiên văn học Hy Lạp cổ xưa

Tài liệu về các ngôi sao và chòm sao có thể được xác định đã xuất hiện trong các tác phẩm của Homer và Hesiod, những ví dụ mới nhất của nền văn minh Hy Lạp cổ đại. Trong những văn bản cổ nhất châu Âu, Iliad và Odyssey Homer đã đưa các hiện tượng thiên văn vào trong tác phẩm của mình, bao gồm các pha tối của Mặt Trời. Các pha tối này có thể cho phép việc định ra ngày tháng của những sự kiện trong những tác phẩm này, đồng thời việc tính toán thời gian trở nên có thể, đặc biệt là khi các hiện tượng vũ trụ xảy ra đồng thời.

Trong Iliad và Odyssey, Homer đã đề cập đến các vật thể vũ trụ sau:
 Chòm sao Boötes
 Quần tinh Hyades
 Chòm sao Orion
 Quần tinh Pleiades
 Sirius, sao chó
 Chòm sao Đại Hùng
Trong khi đó, Hesiod, tác giả trong đầu thế kỷ 7 TCN, đã thêm sao Arcturus trong lịch thơ Việc làm và Ngày. Mặc dù cả Homer và Hesiod đều không có tác phẩm khoa học, họ đã tạo ra một điểm nhấn sơ bộ của vũ trụ học về Trái Đất phẳng được bao quanh bởi Sông Đại Dương. Một vài ngôi sao ngoi lên và lặn xuống (biến mất trong biển trong cách nhìn của người Hy Lạp), những ngôi sao khác là các chòm sao ở cực. Vào những thời điểm xác định của năm, những ngôi xác định sẽ ngoi lên và lặn xuống cùng thời điểm Mặt Trời mọc và lặn.

Việc nghiên cứu về vũ trụ đã trở nên phổ biến trong triết học Tiền Socrates trong thế kỷ 6 TCN và thế kỷ 5 TCN. Anaximander (610 TCN - 546 TCN) đã mô tả một Trái Đất đi theo chu kỳ lơ lửng trong trung tâm của vũ trụ và được bao quanh bởi các vòng lửa. Philolaus (480 TCN - 405 TCN), một trong những người đã theo trường phái Pythagoras, đã mô tả một vũ trụ với sao, hành tinh, Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất và một phản Trái Đất có tên Antichthon, tất cả đều quay quanh một vật thể không được nhìn thấy. Có những báo cáo đã chỉ ra rằng các nhà thiên văn học trong thế kỷ 6 và 5 TCN đã nhận ra sự xuất hiện của các hành tinh và suy đoán về cấu trúc của vũ trụ. Đồng thời, có một mô tả rất chi tiết về vũ trụ, Mặt Trời, Mặt Trăng, Trái Đất được tìm thấy trong Orphism, có niên đại vào cuối thế kỷ 5 TCN hoặc có thể lâu hơn. Với những mô tả của những bài thơ Orphic chúng ta có thể tìm được thông tin đáng kể cho rằng Trái Đất là hình cầu, nó có một trục giả tưởng và quay quanh cái trục đó trong vòng một ngày. Đồng thời, nó có 3 vùng khí hậu và Mặt Trời hấp dẫn những ngôi sao và hành tinh.

Các hành tinh trong thiên văn học Hy Lạp thời kỳ đầu

Khái niệm "hành tinh" đến từ từ tiếng Hy Lạp πλανήτης (planētēs) có nghĩa là "những người đi lang thang". Đồng thời các nhà thiên văn học cổ đại đã lưu ý rằng những tia sáng được xác định của các hành tinh di chuyển nganng bầu trời trong mối quan hệ với các ngôi sao khác. Năm hành tinh được nhìn thấy với mắ thường là: Thủy tinh, Kim tinh, Hỏa tinh, Mộc tinh và Thổ tinh. Những tên Hy Lap cho các hành tinh này là: Hermes, Aphrodite, Ares, Zeus và Cronus. Thỉnh thoảng các ngôi sao sáng, Mặt Trời và Mặt Trăng đã được thêm vào danh sách những hành tinh có thể được nhìn thấy bằng mắt thường để tạo ra một nhóm đầy đủ. Vì các hành tinh không xuất hiện trong khoảng thời gian mà Mặt Trời xuất hiện, người ta hay xác định nhóm năm hành tinh được kể ở trên. Quan sát Kim tinh đã không mang tính chất cởi mở. Những người Hy Lạp thời kỳ đầu đã nghĩ rằng đêm và ngày trên Kim tinh thể hiện hai vật thể khác nhau, được gọi là sao hôm (khi nó xuất hiện vào bầu trời đêm ở phía tây) và sao mai (khi nó xuất hiện vào bầu trời ngày ở phía đông). Họ tiến tới nhận ra rằng cả hai vật thể này là cùng một hành tinh. Pythagoras được cho là một trong những người nhận ra điều này.

Thiên văn học của Eudoxus
Trong Hy Lạp cổ điển, thiên văn học được xét đến là một ngành của toán học. Các nhà thiên văn học thời kỳ này mưu cầu một thiết kế ra những mô hình hình học có thể mô tả sư xuất hiện của các chuyển động vũ trụ. Truyền thống này đã bắt đầu với trường phái Pythagoras những người đã đặt thiên văn học vào một trong 4 môn nghệ thuật toán học (cùng với số học, hình học và âm nhạc). Những nghiên cứu về số bao gồm bốn lĩnh vực này sau này dược gọi là Quadrivium.

Mặc dù không phải là một nhà toán học, Plato (427 TCN - 347 TCN) đã thêm quadrivium như là nền tảng của giáo dục triết học trong tác phẩm Cộng hòa. Ông đã khuyến khích một nhà toán học trẻ tuổi hơn mình là Eudoxus (410 TCN - 347 TCN) để phát triển một hệ thống của thiên văn học Hy Lạp. Theo như nhà sử học hiện đại về khoa học David Lindberg: "Trong tác phẩm của hai người, chúng ta tìm được sự luân phiên của các ngôi sao trong mối quan tâm về các hánh tinh, sự sáng tạo của mô hình hình học, "mô hình hai quả cầu" đại diện cho các vì sao và các hiện tượng của các hành tinh, và sự tạo ra của tiêu chuẩn điều hành những lý thuyết được thiết kế dành cho những quan sát các hành tinh".

"Mô hình hai quả cầu" là một mô hình hình học chia vũ trụ thành hai khu vực, một là Trái Đất trung tâm và bất động (quả cầu con) và một vương quốc quả cầu thiên đường lấy Trái Đất làm trung tâm, có thể bao gồm nhiều quả cầu khác được là từ aether.

Cuốn sách chủ yếu của Plato về vũ trụ học là Timaeus và Cộng hòa. Ông đã mô tả mô hình hai quả cầu và nói rằng có 8 đường tròn hay hình cầu cho 7 hành tinh và các vì sao. Theo Huyền thoại Er trong cuốn Cộng hòa, vũ trụ là Trục chính của Sự cần thiết được điều hành bởi Sirens và được quay bởi ba người con gái của Chúa Cần thiết.

Theo như một câu chuyện được ghi lại bởi Simplicius (thế kỷ 6 TCN), Plato đã đặt một câu hỏi dành cho các nhà toán học đương thời: "Những chuyển động rõ ràng của các hành tinh có thể được giải thích bằng giả sử của những chuyển động có trật tự và đồng thời nào?" Plato đã dề xuất một chuyển động lang thang mất trật tự (có vẻ vậy) của các hành tinh có thể được giải thích băng sự kết hợp của những chuyển động vòng tròn đồng thời lấy Trái Đất làm trung tâm. Đây rõ ràng là một đề xuất mới lạ vào thế kỷ 4 TCN.

Eudoxus đã thúc đẩy sự thách thức bằng việc phân chia cho mỗi hành tinh một tập hợp của những quả cầu đồng tâm. Bằng việc đặt tên các trục của các quả cầu và phân chia mỗi một thời kỳ của một quá trình, ông có thể làm cho gần với "sự biểu diễn" vũ trụ. Vì thế, ông là người đầu tiên cố gắng có những mô tả toán học cho chuyển động của các hành tinh. Một ý kiến tổng quát trong tác phẩm Về Tốc độ, sách của ông về các hành tinh, có thể được lấy ý tưởng từ cuốn Siêu hình học của Aristotle và một bình luận của Simplicius về tác phẩm De caelo, một tác phẩm khác của Aristotle. Bởi vì các tác phẩm của Eudoxus đã bị mất, sự hiểu biết của chúng ta về ông chỉ được dựa vào những nguồn thứ hai. Bài thơ của Aratus về thiên văn học được dựa trên một tác phẩm của Eudoxus. Và có lẽ Sphaerics của Theodosius của Bithynia. Họ đưa ra một cái nhìn về các tác phẩm của Eudoxus về thiên văn học hình cầu cũng như những chuyển động của các hành tinh.

Callippus, một nhà thiên văn học người Hy Lạp vào thế kỷ 4 TCN, đã thêm 7 quả cầu vào hệ thống 27 quả cầu của Eudoxus (ngoài các quả cầu hành tinh, Eudoxus đã thêm một quả cầu gồm nhiều ngôi sao). Aristotle đã mô tả những hệ thống này, nhưng nhấn mạnh về việc thêm một quả cầu "không quay" giữa mỗi tập hợp các quả cầu để ngừng chuyển động của tập hợp bên ngoài. Aristotle được xem xét về tự nhiên vậy lý của hệ thống; không có những thứ không quay, những chuyển động bên ngoài có thẻ dược chuyển vào những chuyển động bên trong.

Thiên văn học Hy Lạp hóa

Mô hình các hành tinh và quan sát thiên văn
Mô hình của Eudoxus đã có một vài điểm bị chỉ trích. Một trong những điểm đó là sự không thể của nó trong việc tiên đoán các chuyển động một cách chính xác. Công việc của Callippus có thể là một nỗ lực để sửa chữa điểm yếu này. Một vấn đề liên quan là sự không thể trong mô hình của Eudoxus tại sao các hành tinh xuất hiện để thay đổi tốc độ. Một điểm yếu thứ ba là sự không thể của nó trong việc giải thích sự thay đổi độ sáng của các hành tinh cũng như Trái Đất. Bpir vì những quả cầu đồng tâm, những hành tinh sẽ luôn duy trì cùng khoảng cách với Trái Đất. Vấn đề đã được nêu ra bởi tác phẩm Cổ xưa của Autolycus (Khoảng 310 TCN).

Apollonius (khoảng 262 TCN - khoảng 192 TCN) đã trả lời cho những vấn đề này bằng việc giới thiệu hai kỹ thuật mới cho phép một hành tinh có thể thay đổi khoảng cách và tốc độ của nó: sự lệch tâm và ngoại luân và dẫn dắt. Cái để dẫn là một đường tròn mang các hành tinh xung quanh Trái Đất (Từ "để dẫn" xuất phát từ tiếng Hy Lạp φέρω (fero) và tiếng Latin ferro, ferre). Một cái dẫn lệch tâm là yếu ớt ở trung tâm là Trái Đất. Trong một mô hình đường dẫn và ngoại luân, đường dẫn tạo ra một cái vòng tròn nhỏ hơn mang tên ngoại luân, đường tròn trở thành quỹ đạo của hành tinh. Mô hình này có thể bắt chước mô hình ngoại luân và nó được gọi là định lý Apollonius. Nó có thể giải thích sự giật lùi, thứ xảy ra khi những hành tinh xuất hiện đảo ngược chuyển động của nó trên cung hoàng đạo trong một khoảng thời gian ngắn. Các nhà sử học hiện đại về thiên văn đã xác định mô hình của Eudoxus có thể chỉ gần tiếp cận sự giật lùi một cách sơ sài cho một vài hành tinh, không phải cho tất cả.

Trong thế kỷ 2 TCN, Hipparchus đã lưu ý về sự đúng đắn khác thường của thiên văn học Babylon có thể tiên đoán chuyển động của các hành tinh và cho rằng các nhà thiên văn học Hy Lạp đang tiệm cận đến mức độ này. Vì lý dó này ông đã sử dụng những quan sát hoặc của các nhà thiên văn học Babylon để có thể thiết kế những mô hình hình học tốt hơn. Về mặt trời, ông đã sử dụng một mô hình ngoại luân đơn giản dựa trên những quan sát equinoxes, mô hình này đã giải thích được tốc độ của Mặt Trời và độ dài khác nhau của các mùa. Đối với Mặt Trăng, ông sử dụng một mô hình đường dẫn và ngoại luâ. Ông đã không thể thiết kế được các mô hình chính xác cho những hành tinh đang tồn tại và chỉ trích các nhà thiên văn học khác vì các mô hình không chính xác của họ.

Hipparchus cũng đã tạo ra một danh mục sao. Theo như Pliny Cả, ông đã quan sát được một tân tinh. Vì vậy, những thế hệ sau có thể nói những ngôi sao sẽ đi về đâu: chết, chuyển động, hay thay đổi ánh sáng. Hipparchus đã ghi lại vị trí và độ sáng của các vì sao. Ptolemy đã lưu ý rằng danh mục này danh mục này có liên hệ với khám phá tuế sai của chính Hipparchus (Tuế sai của các equinoxes là chuyển động chậm khỏi vị trí ban đầu trên đường hoàng đạo, được tạo ra bởi sự thay đổi về vị trí của trục Trái Đất). Hipparchus đã nghĩ rằng tuế sai được tạo ra bởi sự chuyển động của quả cầu chứa các vì sao.

Thuyết nhật tâm và quy mô vũ trụ

Trong thế kỷ 3 TCN, Aristarchus đã đề xuất vũ trụ học bổ sung (sự sắp xếp của vũ trụ): mô hình nhật tâm của hệ Mặt Trời, đặc Mặt Trời, không Trái Đất là trung tâm của vũ trụ được biết đến (vì vậy ông được nhớ đến như là "Copernicus của Hy Lạp). Ý tưởng của ông đã không được đón nhận rộng rãi và chỉ có một vài tham khảo nhỏ còn được lưu giữ. Một trong những người nối tiếp của Aristarchus là Seleucus.

Aristarchus đã viết một cuốn sách có tên Về Chu vi và Khoảng cách của Mặt Trời và Mặt Trăng, tác phẩm duy nhất của ông con tồn tại cho đến bây giờ. Trong tác phẩm này, ông đã tính toán kích thước của Mặt Trời và Mặt Trăng cũng như khoảng cách tới Trái Đất bằng Radii Trái Đất. Sau đó không lâu, Eratosthenes đã tính được chu vi của Trái Đất, cung cấp thêm một giá trị vào Radii Trái Đất có thể đã được sử dụng trong tính toán của Aristarchus. Hipparchus cũng đã viết một Về Chu vi và Khoảng cách của Mặt Trời và Mặt Trăng khác, rất tiếc là tác phẩm này không còn tồn tại. Cả Aristarchus và Hipparchus đã đánh giá thấp khoảng cách từ Mặt Trời đến Trái Đất.

Chú thích

Tham khảo

 Bowler, Peter J., and Iwan Rhys Morus. Making Modern Science: A Historical Survey. Chicago, IL: Univ. of Chicago Press, 2010.

Liên kết ngoài
 Almagest Planetary Model Animations
 MacTutor History of Mathematics Archive

Thiên văn học
Thiên văn học Hy Lạp cổ đại
Thiên văn học cổ đại
Khoa học Hy Lạp cổ đại
Lịch sử khoa học và công nghệ
Lịch sử thiên văn học
Khoa học cổ đại
Phát minh cổ đại
H
Khoa học và công nghệ Hy Lạp
Hy Lạp cổ đại
Vũ trụ học vật lý
Lịch sử tư tưởng
Lý thuyết khoa học
Cựu thực thể


title: Praestilbia confluens

text:
Praestilbia confluens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Praestilbia


title: Amphiongia ochreomarginata

text:
Amphiongia ochreomarginata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Amphiongia


title: Nanos fusconitens

text:
Nanos fusconitens là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).

Chú thích

Liên kết ngoài

Nanos


title: Måns Ekvall

text:
Måns Ekvall (sinh ngày 4 tháng 1 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển hiện tại thi đấu cho Landskrona BoIS.

Tham khảo

 Måns Ekvall at Elitefootball

Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1995
Cầu thủ bóng đá Landskrona BoIS


title: Mesedra subsequa

text:
Mesedra subsequa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesedra