title: Dĩnh Khảo Thúc

text:
Dĩnh Khảo Thúc (chữ Hán: 颖考叔; ? - 712 TCN) là quan Đại phu nước Trịnh, ông là một trong những người có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp xưng bá của Trịnh Trang công đầu thời Xuân Thu.

Khuyên Trịnh Trang công giữ đạo hiếu với mẹ
Trịnh Trang công hận mẹ mình là Vũ Khương làm nội ứng cho Cơ Đoàn hòng mưu chuyện lật đổ mình nên đã đày mẹ mình đến đất Dĩnh (颍地) và thề rằng chỉ gặp lại khi xuống suối vàng. Dĩnh Khảo Thúc vốn là một người chí hiếu, nghe tin Trịnh Trang công đem mẹ đi an trí thì ông cảm thấy không hài lòng, liền vào cung và nói với Trịnh Trang công rằng:

"Dù người mẹ có tội lỗi nhiều đến đâu thì phận làm con cũng không nên bất hiếu. Chúa công làm vậy thì thật là trái đạo quá!"

Dĩnh Khảo Thúc bèn nghĩ ra một kế, ông liền bắt con chim cú đem vào dâng cho Trịnh Trang công. Trịnh Trang công liền hỏi là chim gì thì ông liền trả lời:

"Tâu Chúa công, đây là giống chim cú. Giống chim này ban ngày dẫu một vật lớn như trái núi vẫn không trông thấy, còn ban đêm dẫu vật nhỏ bằng sợi tóc cũng thấy rõ. Thật là một giống vật chỉ thấy được những việc nhỏ nhặt mà không thấy được đại sự. Hơn nữa, lúc còn nhỏ chim mẹ kiếm mồi cho ăn, lúc lớn lên nó không biết gì đến chim mẹ nữa, thật là một giống chim bất hiếu, nên tôi bắt nó để ăn thịt."

Trịnh Trang công nghe nói vậy thì liền lặng thinh. Chợt lúc đó có người đem thịt dê đến cho vua nhắm rượu. Trịnh Trang công liền cắt một miếng ban cho Dĩnh Khảo Thúc. Nhận được miếng thịt, Dĩnh Khảo Thúc liền chọn những chỗ ngon nhất cắt thành từng phần rồi gói lại trong túi vải. Trịnh Trang công thấy lạ liền hỏi:

"Khanh để dành chi vậy?"

Dĩnh Khảo Thúc tâu:

"Tâu Chúa công, mẹ tôi đã già mà trong nhà lại nghèo khó, ít bao giờ được ăn miếng ngon vật lạ. Nay được Chúa công ban thưởng, nếu không dành cho mẹ tôi thì coi sao đặng."

Trịnh trang công nói:

"Khanh thật là một người con chí hiếu. Tiếc rằng Quả nhân không thể bằng khanh được."

Dĩnh Khảo Thúc giả bộ ngơ ngác, hỏi:

"Quốc mẫu vẫn được mạnh giỏi cớ sao Chúa công lại tỏ ý buồn bã?"

Trịnh Trang công đem câu chuyện Cung thúc Đoàn bội phản và đày Khương thị ra đất Dĩnh. Nay hối hận, nhưng vì đã lỡ thề nên không biết làm sao để có thể gặp được mẹ. Dĩnh Khảo Thúc nghe xong liền tâu:

"Thúc Đoàn đã chết và tình cốt nhục chia lìa, nay chỉ còn Quốc mẫu mà Chúa công lại bỏ bê phụng dưỡng e lỗi đạo làm con. Nếu Chúa công đã lỡ thề thì tôi xin dâng kế có thể trông thấy mặt mẹ mà khỏi phạm lời thề đó."

Trịnh trang công mừng rỡ hỏi:

"Khanh có kế gì hãy giúp Quả nhân."

Dĩnh Khảo Thúc liền hiến kế:

"Chúa công truyền hãy sai người đào đất đến chỗ có suối chảy, rồi làm một cái nhà dưới hầm mà rước Quồc mẫu đến đó, xem như đó là chốn suối vàng. Làm như vậy sẽ không trái lời thề của Chúa công."

Trịnh Trang công liền làm theo, bèn sai Dĩnh Khảo Thúc đem năm trăm tráng dân khoẻ mạnh đến Khúc Vị (曲洧); đào một cái hầm, dưới núi Ngưu Tì, sâu hơn mười trượng và làm một ngôi nhà gác trên mặt suối và đặt thang dài. Dĩnh Khảo Thúc bái mạng, trước tiên trở về đất Dĩnh yết kiến Khương thị vã nói rõ lòng hối hận của Trịnh Trang công. Sau đó, mới đến Ngưu Tì lo việc đào suối. Chẳng bao lâu công việc hoàn thành. Dĩnh Khảo Thúc liền đưa Khương thị đến Ngưu Tì và viết biểu dâng cho Trịnh Trang công haỵ. Trịnh Trang công đến nơi thấy mẹ, vội sụp lạy, nói:

"Ngụ Sinh bất hiếu, xin mẫu hậu dung tha"

Khương thị buồn vui lẫn lộn, ứa nước mắt, nói:

"Đó là lỗi của mẹ con đâu có tội gì."

Nói xong, bà đỡ Trịnh Trang công dậy. Hai mẹ con ôm nhau khóc sướt mướt. Trịnh Trang công cõng mẹ lên thang rồi đưa về cung. Người nước Trịnh trông thấy, ai nấy đều khen vua là người chí hiếu. Trịnh Trang công cảm ơn Dĩnh Khảo Thúc, phong cho ông làm quan Đại phu, cùng với Công Tôn Át (公孙阏) quản việc binh.

Góp công giúp Trịnh Trang công thành bá chư hầu
Trịnh Trang công nối chức cha được làm khanh sĩ trong triều đình nhà Chu, thường tỏ ra chuyên quyền lấn át Chu Bình vương mà Bình vương không làm gì được. Sau Bình vương qua đời, Chu Hoàn vương lên nối ngôi. Hoàn vương lên ngôi, nghĩ đến việc cha mình làm con tin ở nước Trịnh rồi về sau sinh buồn bã mà chết, lại thấy Trịnh trang công ra oai ra quyền ở trong triều nên có ý muốn lấy chức khanh sĩ của Trịnh Trang công giao lại cho Quắc công Kỵ Phủ (虢公忌父), bèn hỏi ý kiến của Chu công Hắc Kiên (周公黑肩). Hắc Kiên liền bẩm tấu rằng những gì Trịnh Trang công làm hiện giờ không phải biểu hiện của một thần tử phò trợ nhà Chu, nhưng vì nước Trịnh và nước Tần ngày trước có công giúp nhà Chu dời đô sang Lạc Ấp nên nếu phế bỏ Trịnh Trang công thì sợ mất lòng nước Trịnh nên ông khuyên Chu Hoàn vương hãy suy xét lại. Nhưng Chu Hoàn vương vẫn nhất quyết phế bỏ Trịnh Trang công. Hôm sau lâm triều liền nói rõ ý của mình, Trịnh Trang công biết Chu Hoàn vương đuổi khéo mình nên tỏ ra bực dọc.

Lúc về nước Trịnh, Trịnh Trang công đem chuyện Chu Hoàn vương đuổi khéo mình kể cho quần thần nghe, ai nấy cũng đều bất bình. Quan đại phu Cao Cừ Di liền khuyên Trịnh Trang công mang quân tiến vào kinh đô nhà Chu và phế Chu Hoàn vương để lập một vị vua khác. Dĩnh Khảo Thúc liền can:

"Không nên thế! Đạo vua tôi như tình mẹ con. Chúa công đã không thù mẹ thì sao lại thù vua được! Chúa công nên kiên nhẫn ít lâu đợi cho Hoàn vương hối hận mà trọng dụng, nếu nóng nảy e người ngoài nhìn vào lại bảo nước Trịnh ta bất nghĩa."

Tề Túc thấy Cao Cừ Di lẫn Dĩnh Khảo Thúc đều có ý đúng nên đưa ra một ý kiến khác dung hòa hơn là đầu tiên đem binh sang đất nhà Chu lấy cớ mất mùa và qua gặt lúa để dò xét thái độ của Chu Hoàn vương. Nếu Chu Hoàn vương trách phạt thì nước Trịnh sẽ đem binh đến vấn tội còn không thì Trịnh Trang công sẽ vào triều yết kiến Chu Hoàn vương. Trịnh Trang công cho kế đó là phải, liền sai người đến đất Ôn cắt lúa, Ôn đại phu trông thấy quân Trịnh mạnh quá nên không dám ngăn cản mà chỉ về bẩm tấu lại với Chu Hoàn vương. Nghe tin báo về, Chu Hoàn vương nổi giận định hưng binh đánh Trịnh nhưng nghe lời của Chu công Hắc Kiên nên ngậm bồ hòn làm ngọt và không nói đến chuyện đó nữa và chỉ sai người canh phòng cho thật cẩn thận. Tề Túc thấy nhà Chu không có động tĩnh gì nên cũng rút quân về, quan hệ giữa Chu và Trịnh từ đó mà ngày một xấu đi.

Năm 717 TCN, Trịnh Trang công mang quân đánh nước Trần báo thù việc Trần hợp binh với Tống và Vệ đánh mình. Ông đem quân đánh phá biên thùy nước Trần rồi theo kế của Tề Túc mà cử Dĩnh Khảo Thúc đi sứ nước Trần và trả lại các đồ đã cướp, Trần Hoàn công xem xong thư của Trịnh Trang công thì tỏ lòng kính phục và liền tiếp đãi Dĩnh Khảo Thúc, hai nước Trịnh và Trần xóa bỏ thù cũ.

Năm 713 TCN, Trịnh Trang Công theo lời của Tề Túc hẹn Tề Ly công và công tử Huy (公子翬) nước Lỗ hội binh đánh nước Tống. Vua Tề cử Di Trọng Niên (夷仲年) làm tướng cùng Lỗ và Trịnh họp binh ở Trung Khâu (中邱). Trịnh Trang Công cùng Công tử Lữ, Cao Cừ Di, Dĩnh Khảo Thúc, Công Tôn Át kéo đại binh dưới cờ hiệu để bốn chữ lớn: Phụng Thiên Thảo Tội (奉天討罪), rồi tất cả cùng kéo binh qua nước Tống. Công tử Huy đi trước đến đất Lão Thiêu (老挑), tướng giữ nơi đấy bị công tử Huy đánh cho một trận tơi bời phải bỏ thành mà chạy. Thắng được trận đầu công tử Huy liền báo tin cho Trịnh Trang công hay. Nghe tin báo về, Trịnh Trang công liền thúc quân thật nhanh đến Lão Thiêu hạ trại và khao thưởng cho ba quân. Sau đó, Trịnh Trang Công lệnh cho công tử Lữ hợp binh cùng công tử Huy đánh Cáo thành; lại sai Dĩnh Khảo Thúc và Công Tôn Át cùng đánh Phòng thành và cử Cao Cừ Di đem binh tiếp ứng, còn bản thân thì ở lại đất Lão Thiêu chờ tin.

Tống Thương công nghe tin ba nước Tề, Lỗ, Trịnh cử binh sang đánh thì lòng lo sợ, liền hỏi Khổng Phụ Gia (孔父嘉) cách đối phó. Khổng Phu Gia đã cử người đến triều Chu thám thính nhưng không có chuyện Chu Hoàn vương hạ lệnh để các chư hầu phạt Tống và nhận ra đây chính là mẹo của Trịnh Trang công để dối gạt chư hầu, ông liền bảo Tống Thương công cử người sang hối lộ nước Vệ và nước Sái để hai nước này đánh Trịnh. Tống Thương công thấy phải, liền cử Khổng Phụ Gia hợp binh cùng nước Vệ đánh Trịnh. Vệ Tuyên công sau khi nhận lễ vật liền sai Hữu Tể Xú (右宰醜) cùng Khổng Phụ Gia đi đường tắc kéo thẳng đến Huỳnh Dương (滎陽). Bị đánh bất ngờ, Thế tử Hốt cùng Tề Túc vội đóng cổng thành cố thủ, quân Vệ và Tống cướp giựt của cải ngoài thành rất nhiều. Hữu Tể Xú định thúc quân đánh thành nhưng Khổng Phụ Gia can rằng quân kéo đến đất Trịnh chẳng bao nhiêu, nếu Trịnh Trang Công quay về tiếp ứng thì rất bất lợi; liền bảo Hữu Tể Xú mượn đường nước Đái mà lẻn về nước. Hữu Tể Xú nghe theo liền sai người qua nước Đái mượn đường, nhưng nước Đái nghi ngờ Vệ và Tống âm mưu đánh úp nước mình nên không cho mượn đường và đóng chặt cửa ải. Khổng Phụ Gia nổi giận, liền cùng Hữu Tể Xú chia quân làm hai đạo đánh vào nước Đái, đồng thời cho người sang nước Sái mượn thêm quân đánh giúp. Quay lại trận chiến trên đất Tống, Dĩnh Khảo Thúc và Công Tôn Át đã phá được Cáo thành và Phòng thành. Trịnh Trang Công lại nghe tin báo từ Thế tử Hốt liền vội truyền quân lui về nước, trước khi rời đi liền tặng hai thành vừa chiếm được cho nước Lỗ. Sau đó liên quân Tống-Vệ-Sái có bất hòa, Trịnh Trang công thừa cơ tiến vào diệt nước Đái, đánh bại liên quân Tống-Vệ-Sái.

Bị Công Tôn Át dùng tên bắn chết
Năm 712 TCN, Trịnh Trang công hội với Lỗ Ẩn công ở đất Thời Lai (時來) bàn việc đánh nước Hứa. Đến ngày hẹn, Tề và Lỗ cùng tới đất Thời Lai để hội quân với Trịnh đi đánh Hứa. Trịnh Trang công tổ chức một cuộc duyệt binh để biểu dương sức mạnh quân Trịnh. Ông liền sai người làm một lá cờ bằng gấm mỗi bề dài một trượng hai, xung quanh có hai mươi bốn cái lục lạc bằng đồng và giữa lá cờ đề bốn chữ: "Phụng Thiên Thảo Tội", cán cờ dài hơn ba trượng và cắm trên một cỗ xe rất lớn. Trịnh Trang công truyền rằng nếu ai có thể cầm lá cờ này vừa đi vừa vẫy như chẳng có gì thì ông sẽ cho người đó được làm tướng tiên phong, đồng thời tặng một cỗ xe lớn. Lệnh vừa ban ra thì quan Đại phu Hà Thúc Doanh (瑕叔盈) xin được thử sức, ông dùng hai tay nâng cán cờ rồi cầm nó đi ba vòng và cắm lại vào chiếc xe. Hai bên quân sĩ liền vỗ tay rèo hò ầm ĩ, Hà Thúc Doanh đang tiến tới Trịnh Trang công nhận thưởng thì Dĩnh Khảo Thúc nói mình còn làm được hơn thế này. Dĩnh Khảo Thúc nói dứt lời, bước tới xăn tay áo nhổ cán cờ lên múa tít như múa một cây trường thương. Lá cờ lúc mở ra, lúc cuốn lại uốn theo chiều gió trông rất đẹp mắt. Ai trông thấy cũng phải kinh ngạc và tỏ lòng khâm phục. Trịnh Trang công khen Dĩnh Khảo Thúc là một hổ thần, rồi trao ấn tín tiên phong cùng xe cho ông. Công Tôn Át liền nói mình cũng có thể làm được như Dĩnh Khảo Thúc, dứt lời định nhảy lên giựt lấy lá cờ nhưng Dĩnh Khảo Thúc đã đánh xe chạy đi mất. Công Tôn Át đuổi theo không kịp, lúc trở về thì vẻ mặt lộ rõ sự tức giận. Vốn từ lâu Công Tôn Át không ưa gì Dĩnh Khảo Thúc, nay nhân vụ cầm cờ này mà gã lại càng thêm ghét ông. Trịnh Trang công thấy hai tướng tranh nhau như vậy là không ổn, liền tặng cho Công Tôn Át và Hà Thúc Doanh hai cỗ xe ngựa khác.

Tháng bảy năm ấy, Trịnh Trang công giao việc trìều chính cho Thế tử Hốt và cùng hai nước Tề và Lỗ tiến binh đánh Hứa. Tề Hy công lấy một tờ hịch kể tội nước Hứa không triều cống nhà Chu rồi ba nước cùng chia nhau vây thành. Nước Hứa là một nước nhỏ nhưng nhờ vua nước Hứa là một người nhân từ nên dân trong nước ai cũng đều mến yêu, họ ra sức cố thủ và khiến cho quân ba nước không thể phá nổi thành. Tề và Lỗ chỉ đánh cầm chừng, duy có Trịnh công thành rất dữ dội. Dĩnh Khảo Thúc xông lên phá vòng vây, một tay cầm cờ, một tay cầm thương trèo lên thành nước Hứa. Công Tôn Át trông thấy, sợ Dĩnh Khảo Thúc giành được công lao, gã bèn lắp tên bắn lén Dĩnh Khảo Thúc khiến ông bị té xuống đất và bỏ mạng. Hà Thúc Doanh đi sau tưởng Dĩnh Khảo Thúc bị quân Hứa bắn, bèn giật lấy cây cờ rồi nhảy lên thành hô lớn cho binh sĩ nước Trịnh xông vào. Quân Tề và Lỗ liền thúc quân cùng đánh mạnh vào, chiếm được thành nước Hứa. Vua nước Hứa liền bỏ chạy qua nước Vệ. Lấy được nước Hứa, Trịnh Trang Công chia nước Hứa ra làm hai. Một nửa giao cho Tân Thần (新臣, em của vua nước Hứa) và để Bách Lý (百里) phò tá, một nửa giao cho Công Tôn Hoạch (公孙獲) quản lý. Bề ngoài là giúp nước Hứa, nhưng thực chất bên trong là giám sát hoạt động để cai trị.

Trịnh Trang công về nước khao thưởng cho ba quân, nhưng trong lòng buồn bã vì cái chết của Dĩnh Khảo Thúc. Ông nghĩ mãi mà không biết ai đã bắn chết Dĩnh Khảo Thúc, bèn truyền bọn tướng sĩ làm lễ tế long trọng cho Dĩnh Khảo Thúc rồi đồng thời đọc văn tế nguyền rủa kẻ đã bắn chết ông. Công Tôn Át trông thấy cảnh tượng đó thì bịt miệng cười thầm. Lễ nguyền rủa cử hành được ba ngày thì bỗng có một người đầu bù tóc rối, chạy đến trước mặt Trịnh Trang công quỳ tâu:

"Tôi là Dĩnh Khảo Thúc. Lúc đánh nước Hứa, nhảy lên mặt thành thì bị tên gian thần Tử Đô hiềm việc giành xe nên đã bắn lén tôi. Tôi đã xin Thượng Đế bắt nó đền mạng. Xin Chúa công thấu rõ ẩn tình, thì dầu ở dưới suối vàng hồn tôi cũng được an ủi."

Nói xong, kẻ ấy lấy tay móc họng, máu tuông lai láng rồi ngã xuống đất chết ngay lập tức. Trịnh Trang công thất kinh, xem lại thì đó không phải người đàn bà mà lại là Công Tôn Át, ông liền cho người cứu chữa nhưng đã muộn. Nhờ việc đó Trịnh Trang công biết được người bắn Dĩnh Khảo Thúc chính là Công Tôn Át và ông đã nhập hồn vào thân xác của gã để thú nhận hết mọi việc. Cảm phục tài năng và khí tiết của Dĩnh Khảo Thúc, Trịnh Trang công cho người lập miếu ở Dĩnh Cốc (潁谷) để dân nước Trịnh thờ phụng ông.

Ngày nay ở thành phố Đăng Phong, tỉnh Hà Nam (cũng chính là Dĩnh Cốc trước đây), có một ngôi đền được gọi là "Dĩnh Đại Phu Miếu" (穎大夫廟) hay còn được biết dưới cái tên là "Thuần Hiếu Miếu" (純孝廟).

Nhận định
Dĩnh Khảo Thúc là một người xuất chúng, văn võ kiêm toàn. Ngoài ra, Dĩnh Khảo Thúc còn là một người thẳng thắn và luôn đưa ra lời can gián Trịnh Trang công để ông không đưa ra những quyết định sai lầm. Có thể nói, Dĩnh Khảo Thúc chính là trường cột của nước Trịnh và là người có đóng góp to lớn giúp Trịnh Trang công trở thành bá chư hầu thời kỳ đầu Xuân Thu. Nếu không vì Công Tôn Át ghen tài thì có lẽ sự nghiệp lẫy lừng của ông còn có thể kéo dài hơn nữa.

Người đời sau xem Dĩnh Khảo Thúc như một tấm gương để học theo, từ cách ông làm việc cho đến tính cách và đức độ của ông. Câu chuyện Dĩnh Khảo Thúc giúp Trịnh Trang công và Vũ Khương nối lại tình mẹ con đã trở thành bài học cho lòng hiếu thảo đối với cha mẹ.

Trong văn học
Dĩnh Khảo Thúc là nhân vật được đề cập trong tiểu thuyết Đông Chu Liệt Quốc, ông xuất hiện từ hồi 4 đến hồi 7.

Tham khảo

Mất năm 712 TCN
Người họ Dĩnh tại Trung Quốc
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Nước Trịnh


title: Quốc ca Cộng hòa Udmurt

text:
Quốc ca Cộng hòa Udmurt (tiếng Udmurt: Шунды сиос ӝуато палэзез, Šundy sios džuato palėzez, tiếng Nga: Гимн Удмуртской Республики) là một trong những biểu tượng chính thức của Cộng hòa Udmurt, một thành viên của Liên bang Nga. Nhạc của bài quốc ca được sáng tác bởi anh em German và Alexander Korepanov. Lời sáng tác bởi T. G. Vladikin (tiếng Udmurt) và A. A. Sheptalin (tiếng Nga). Bài hát được chấp nhận vào năm 2002.

Việc sử dụng quốc ca trong các thiết lập chính thức được điều chỉnh bởi Luật Cộng hòa Udmurt ngày 31 tháng 10 năm 2002 N55-З "Về quốc ca Cộng hòa Udmurt". Điều này chi phối các tình huống chính thức trong đó bài quốc ca phải, hoặc có thể, được phát, và thứ tự bài quốc ca được chơi đối với Quốc ca Nga hoặc của các quốc gia khác.

Lời

Tiếng Udmurt

Tiếng Nga

Tiếng Việt (bản dịch từ tiếng Udmurt)
Đoạn 1:

Một tia nắng mặt trời thiêu đốt tro,

Trên mặt nước sông lúc bình minh.

Lá cờ là niềm tin của ta,

Vinh quang cho Người, quê hương ta!

Điệp khúc:

Hãy trỗi dậy, hỡi Chúa mạnh mẽ!

Từ chân trời xa xăm,

Cho chúng ta niềm hạnh phúc mới

Với đôi cánh tự do!

Đoạn 2:

Người thật ngọt ngào với thế giới.

Không khí xung quanh Người thật tích cực.

Những con sếu chia sẻ Người với người khác,

Vinh quang cho Người, quê hương ta!

Điệp khúc

Đoạn 3:

Những giọt nước từ suối chảy ra

Cung cấp sự hiện diện cho Volga và Kama

Với nước Nga, Người đau buồn và vinh quang

Người là Udmurtia của ta.

Điệp khúc

Tham khảo

Quốc ca của Nga
Udmurtia
Bài hát năm 2002
Quốc ca châu Âu


title: PŠC Pezinok

text:
Pezinský športový club Pezinok (PŠC Pezinok) là một câu lạc bộ bóng đá Slovakia. PŠC thi đấu ở Giải hạng ba Bratislava và có hơn 300 thành viên. Pezinok 18 đội trẻ và 14 trong số đó thi đấu ở Bratislava Football Association (BFZ). Sân nhà của đội là "Mestský štadión PŠC Pezinok" nằm trên đường Komenského tại Pezinok. Câu lạc bộ chính thức được thành lập năm 1921.

Đội bóng về đích thứ 11 ở mùa giải 2018/19. Tomáš Kállay là huấn luyện viên trưởng của PŠC Pezinok kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2019.

Tên gọi câu lạc bộ
 1921-1948: PŠC Pezinok
 1949-1956: Sokol Tehelne Pezinok
 1957-1960: Slovan NV Pezinok
 1961-1983: Lokomotíva Pezinok
 1984-1990: Stavbár Pezinok
 từ năm 1991: PŠC Pezinok

Logo và màu sắc câu lạc bộ
Logo chính của câu lạc bộ được sử dụng từ năm 1991 khi ban lãnh đạo dưới sự điều hành của Ing. František Slezák quyết định quay trở về tên gọi PŠC. Nó cũng có nghĩa là "trở lại" trên logo của câu lạc bộ.

Màu sắc của câu lạc bộ Pezinok được xác định ngay khi thành lập. Ngày 29 tháng 8 năm 1921, khi một nhóm những người nhiệt tâm, Aladar Takacs, người anh em Korineks và những người khác đến Budapest, nơi họ mua những bộ trang phục và trái bóng đầu tiên. Trang phục của đội một có màu trắng với sọc ngang xanh lá cây, theo Ferencváros Budapest. Kể từ đó, Pezinok trung thành với sứ kết hợp màu sắc "xanh lá cây-trắng" của mình.

Kình địch
Kình địch chính của câu lạc bộ là CFK Pezinok Cajla và GFC Grinava, đều đến từ Pezinok. Các trận đấu kình địch luôn thu hút một lượng lớn người hâm mộ cổ vũ cho các câu lạc bộ của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website câu lạc bộ
 Thông tin câu lạc bộ on futbalnet.sk

Câu lạc bộ bóng đá Slovakia
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1921
Khởi đầu năm 1921 ở Slovakia


title: Oxaea festiva

text:
Oxaea festiva là một loài ong trong họ Andrenidae. Loài này được  miêu tả khoa học đầu tiên năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

festiva
Động vật được mô tả năm 1854


title: Phytoecia aterrima

text:
Phytoecia aterrima là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Phytoecia


title: Kim thạch học

text:
Kim thạch học hay minh văn học (tiếng Anh: epigraphy) là môn khoa học nghiên cứu các văn khắc trên đồ đồng xanh hoặc đồ đá cũng như nhiều loại văn vật khác như thẻ tre, mai rùa, vàng ngọc, gạch ngói, cột mốc, binh phù, đồ tùy táng,..., làm rõ ý nghĩa văn tự, phân loại cách sử dụng theo thời gian và bối cảnh văn hóa, từ đó đưa ra kết luận về bản văn khắc và về tác giả.

Môn này không nghiên cứu tầm quan trọng về mặt lịch sử của văn khắc cũng như không nghiên cứu giá trị nghệ thuật của văn bản. Ví dụ, văn khắc Behistun là một văn kiện chính thức của Đế chế Achaemenes được khắc trên đá tự nhiên tại Iran. Các nhà kim thạch học chịu trách nhiệm tái cấu trúc, dịch nghĩa và truy niên đại bản khắc, đồng thời tìm xem có văn vật nào tương tự hay không. Tuy nhiên, nhà kim thạch học sẽ không xác định và giải thích các sự kiện được chép trong văn kiện, bởi đó là công việc của các nhà sử học. Dẫu vậy, nhiều nhà khoa học có năng lực nghiên cứu cả hai lĩnh vực kim thạch học và sử học.

Văn khắc có hình thức rất đa dạng, có khi đơn thuần chỉ là một dấu hiệu được vẽ trên một cái vò để viết tắt tên của vị thương gia vận chuyển hàng hóa trong chiếc vò đó, hoặc những vết xước trên đá, các dấu dập nổi bằng sáp, các dấu chạm nổi trên đồ đúc bằng kim loại, các tranh vẽ trên gốm hoặc trên bích họa; có khi văn khắc lại là một tài liệu dài (như một chuyên luận, một tác phẩm văn học,...). Phạm vi nghiên cứu của kim thạch học có khi trùng lặp với các môn khác như hóa tệ học hoặc cổ ngữ học. Đa số văn khắc có dung lượng tương đối ngắn nếu so với sách vở. Văn vật dùng để khắc lên có thể là kim loại (tức "kim") hoặc đá (tức "thạch"). Thông thường, các loại văn vật này được chế tác rất bền, nhưng có trường hợp chỉ là do sự tình cờ mà có, chẳng hạn một vụ cháy vô tình đã nung chín một viên đất sét khiến nó bền vững hơn theo thời gian.

Kim thạch học là công cụ hỗ trợ chính phục vụ ngành khảo cổ học khi nghiên cứu các nền văn hóa có chữ viết. Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ phân loại kim thạch học là một ngành khoa học phụ trợ thuộc sử học. Nhờ kim thạch học mà người ta điều tra ra được những sự gian dối trong sử học.

Tham khảo

Văn khắc


title: Phrygionis polita

text:
Phrygionis polita là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phrygionis


title: Maxates brevicaudata

text:
Maxates brevicaudata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Maxates


title: Mesoleius submarginatus

text:
Mesoleius submarginatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Mesoleius


title: Zorzines contradicta

text:
Zorzines contradicta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zorzines


title: Avatha extranea

text:
Avatha extranea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Avatha


title: Piercia nimipunctata

text:
Piercia nimipunctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Piercia


title: Erin Nayler

text:
Erin Nicole Nayler (sinh ngày 17 tháng 4 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người New Zealand thi đấu ở vị trí thủ môn cho IFK Norrköping tại Damallsvenskan. Cô đã đại diện cho New Zealand ở cấp độ quốc tế.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Profile at NZF

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023
Cầu thủ bóng đá nữ nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2020
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của New Zealand
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2016
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1992


title: Aepyornis

text:
Aepyornis là một chi trong họ Aepyornithidae, là một trong ba chi chim chạy đặc hữu Madagascar cho đến khi tuyệt chủng vào khoảng năm 1000. Loài A. maximus (nặng đến ) cho tới gần đây được coi là loài chim nặng nhất. Tuy nhiên, vào năm 2018, những mẫu vật lớn nhất (nặng đến ) được chuyển sang chi họ hàng Vorombe.

Phân loại
Brodkorb (1963) liệt kê bốn loài Aepyornis mà ông cho là hợp lệ: A. hildebrandti, A. gracilis, A. medius, A. maximus, Ngược lại, Hume and Walters (2012) liệt kê chỉ một loài: A. maximus. Mới đây nhất, Hansford & Turvey (2018) chỉ công nhận A. hildebrandti và A. maximus.
Aepyornis hildebrandti Burckhardt, 1893
Aepyornis mulleri Milne-Edwards & Grandidier, 1894
Aepyornis gracilis Monnier, 1913
Aepyornis maximus Hilaire, 1851
Aepyornis medius Milne-Edwards & Grandidier, 1866
Aepyornis cursor Milne-Edwards & Grandidier, 1894
Aepyornis lentus Milne-Edwards & Grandidier, 1894

Loài danh định Aepyornis titan Andrews, 1894 được Hansford & Turvey (2018) đặt vào chi riêng Vorombe (A. ingens là danh pháp đồng nghĩa của A. titan). Aepyornis grandidieri Rowley, 1867 là một đơn vị phân loại định danh chỉ bằng vụn vỏ trứng, do đó là một nomen dubium (tên nghi ngờ). Hansford & Truvey (2018) còn cho hay rằng Aepyornis modestus là danh pháp đồng nghĩa của Mullerornis modestus.

Nguồn tham khảo

Bộ Đà điểu


title: Otar Javashvili

text:
Otar Javashvili (; sinh ở Tbilisi ngày 17 tháng 8 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá Gruzia. Tính đến năm 2018, anh thi đấu cho Gomel.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Vận động viên Tbilisi
Cầu thủ bóng đá nam Gruzia
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá FC WIT Georgia
Cầu thủ bóng đá FC Zugdidi
Cầu thủ bóng đá Arka Gdynia
Cầu thủ bóng đá FC Slavia Mozyr
Cầu thủ bóng đá FC Gomel
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Na Uy


title: Lịch Chung Rôma

text:
Lịch Chung Rôma (hay còn gọi Lịch La Mã Tổng quát) là lịch phụng vụ cho biết ngày cử hành các thánh và các mầu nhiệm của Chúa Giêsu Kitô trong Nghi lễ Rôma của Giáo hội Công giáo, bất cứ nơi nào nghi thức phụng vụ này được sử dụng. Những lễ này là một ngày cố định hàng năm; hoặc diễn ra vào một ngày cụ thể trong tuần (ví dụ như Lễ Chúa Chịu phép rửa vào tháng Giêng và Lễ Chúa Kitô Vua Vũ trụ vào tháng 11); hoặc liên quan đến ngày lễ Phục Sinh (ví dụ như các lễ kính Thánh Tâm Chúa Giêsu và Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Mẹ Maria). Lịch quốc gia và giáo phận, kể cả lịch của chính giáo phận Rôma cũng như lịch của các dòng tu và thậm chí của các châu lục, hoặc thêm các vị thánh và các mầu nhiệm khác hoặc chuyển việc cử hành một vị thánh hoặc một mầu nhiệm cụ thể từ ngày được ấn định trong Lịch chung sang một ngày khác.

Các lịch phụng vụ này cũng cho biết mức độ hoặc cấp bậc của mỗi cử hành: lễ nhớ (có thể chỉ là lễ nhớ tự do), lễ kính hoặc lễ trọng. Trong số những điểm khác biệt khác, Kinh Vinh Danh được nói hoặc hát trong Thánh lễ của một lễ kính nhưng không phải trong lễ nhớ, và Kinh Tin Kính được thêm vào trong các lễ trọng.

Lần sửa đổi chung cuối cùng của Lịch La Mã Tổng quát là vào năm 1969 và được ủy quyền bởi tự sắc Mysterii Paschalis của Đức Phaolô VI. Tự sắc và sắc lệnh ban hành đã được đưa vào quyển sách Calendarium Romanum (Lịch Rôma), được xuất bản cùng năm bởi Libreria Editrice Vaticana (Nhà xuất bản Vatican).  Điều này cũng bao gồm tài liệu chính thức Quy chế phổ quát về Năm Phụng vụ và Niên lịch, và danh sách các lễ kỷ niệm của Lịch La Mã Chung. Cả hai tài liệu này cũng được in (ở dạng sửa đổi hiện tại) trong Sách Lễ Rôma, sau Quy chế Tổng quát Sách Lễ Rôma .

Lựa chọn các vị thánh bao gồm
Mặc dù việc phong thánh liên quan đến việc bổ sung tên của vị thánh vào Sổ bộ Các thánh Rôma, nhưng nó không nhất thiết liên quan đến việc đưa tên của vị thánh vào Lịch chung của La Mã, lịch này chỉ đề cập đến một số ít các vị thánh được phong thánh. Có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng một số vị thánh, (ví dụ, Thánh Christôphôrô) bị "xoá tên khỏi sổ bộ các thánh" vào năm 1969 hoặc việc tôn kính họ đã bị "bãi bỏ". Trên thực tế, Christôphôrô được công nhận là một vị thánh của Giáo hội Công giáo, được liệt kê là một vị tử đạo trong Sổ bộ Các thánh Rôma vào ngày 25 tháng 7.  Năm 1969, Đức Phaolô VI ban hành tự sắc Mysterii Paschalis. Trong đó, ông nhận ra rằng, trong khi các Công vụ của Thánh Christôphôrô chỉ mang tính chất huyền thoại, thì những bằng chứng cho việc tôn kính vị tử đạo đã có từ thời cổ đại. Sự thay đổi của ông đối với lịch các vị thánh bao gồm việc "để lại lễ tưởng niệm Thánh Christôphôrô cho lịch địa phương" vì ngày đưa nó vào lịch La Mã tương đối muộn.

Năm phụng vụ
Trong các sách phụng vụ, tài liệu Lịch Rôma Tổng Quát (liệt kê không chỉ các lễ kỷ niệm cố định mà cả một số lễ di động) được in ngay sau tài liệu Quy chế Phổ quát về Năm Phụng vụ và Niên lịch,   ghi rằng "trong suốt trong suốt năm, Giáo hội tiết lộ toàn bộ mầu nhiệm Chúa Kitô và cử hành sinh nhật Nước Trời của các Thánh”. Theo quy định, lễ sinh nhật Nước Trời của một vị thánh được cử hành vào một ngày cố định trong năm (mặc dù đôi khi chúng có thể được dời sang hoặc từ Chủ nhật), nhưng các mầu nhiệm của Chúa Kitô thường được cử hành vào những ngày luôn thay đổi theo từng năm. Năm của Giáo hội Công giáo kết hợp hai chu kỳ cử hành phụng vụ. Một cái đã được gọi là Phần riêng về Mùa hoặc Temporale, được liên kết với ngày lễ Phục Sinh có thể di chuyển và ngày lễ Giáng Sinh cố định. Cái còn lại được liên kết với các ngày dương lịch cố định và được gọi là Phần riêng Chư thánh hoặc Sanctorale.     Lịch La Mã chung bao gồm các lễ kỷ niệm thuộc về Phần riêng về Mùa và không giới hạn ở những lễ kỷ niệm thuộc về Phần riêng Chư thánh. Trường hợp có hai lễ xảy ra trong cùng một ngày được gọi là một lần xảy ra.

Dời các ngày lễ
Một số lễ kỷ niệm được liệt kê trong Lịch chung Rôma được chuyển sang một ngày khác:

Danh sách các lễ kỷ niệm được ghi trong Lịch chung
Danh sách này chứa tất cả các lễ kỷ niệm hiện được ghi trong Lịch Chung Rôma. Nó được cập nhật bất cứ khi nào giáo hoàng thay đổi các lễ kỷ niệm trong Lịch Chung Rôma.

Khi không có trích dẫn nào được cung cấp cho một lễ kỷ niệm cụ thể, thì nó đến từ quyển Calendarium Romanum Generale như được in trong bản gốc Latinh của Sách Lễ Rôma (Missale Romanum, ed. typ. tertia (reimpressio emendata)), phát hành năm 2008.  Các lễ kỷ niệm được bổ sung hoặc thay đổi đều được trích dẫn từ các sắc lệnh chính thức.

Tháng Giêng

 1 tháng 1: Lễ Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa – lễ trọng
 2 tháng 1: Thánh Basiliô Cả và Grêgôriô Nazianzen, Giám mục Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ
 3 tháng 1: Danh Thánh Chúa Giêsu – lễ nhớ tự do
 6 tháng 1: Lễ Chúa Hiển Linh – lễ trọng
 7 tháng 1: Thánh Raymunđô thành Penyafort, Linh mục – lễ nhớ tự do
 13 tháng 1: Thánh Hilariô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tùy chọn
 17 tháng 1: Thánh Antôn, Viện phụ – lễ nhớ
 20 tháng 1: Thánh Fabianô, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
 20 tháng 1: Thánh Sêbastianô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 21 tháng 1: Thánh Anê, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ
 22 tháng 1: Thánh Vinh Sơn, Phó tế Tử đạo – lễ nhớ tự do
 24 tháng 1: Thánh Phanxicô Salêsiô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 25 tháng 1: Thánh Phaolô Tông đồ trở lại – lễ kính
 26 tháng 1: Thánh Timôthê và Titô, Giám mục – lễ nhớ
 27 tháng 1: Thánh Angela Merici, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 28 tháng 1: Thánh Tôma Aquinô, linh mục tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 31 tháng 1: Thánh Gioan Bosco, linh mục – lễ nhớ
 Chúa nhật sau Ngày 6 Tháng 01: Lễ Chúa Chịu Phép Rửa – lễ kính

  Lễ Chúa Hiển Linh luôn được cử hành vào ngày 6 tháng 1 trên Lịch Chung, nhưng trên lịch riêng (bao gồm Việt Nam), nó được chuyển về Chúa Nhật sau ngày 1 tháng 1.
  Khi lễ trọng Chúa Hiển Linh dời về ngày Chúa Nhật, diễn ra vào ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 1, lễ Chúa Chịu Phép Rửa được cử hành vào Thứ Hai tiếp theo.

Tháng Hai

 2 tháng 2: Lễ Đức Mẹ dâng Chúa Giêsu trong Đền Thánh – lễ kính
 3 tháng 2: Thánh Blasiô, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
 3 tháng 2: Thánh Ansgariô, Giám mục – lễ nhớ tự do
 5 tháng 2: Thánh Agatha, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ
 6 tháng 2: Thánh Phaolô Miki và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ
 8 tháng 2: Thánh Giêrônimô Emiliani – lễ nhớ tự do
 8 tháng 2: Thánh Josephine Bakhita, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 10 tháng 2: Thánh Scholastica, Trinh nữ – lễ nhớ
 11 tháng 2: Đức Mẹ Lộ Đức – lễ nhớ tự do
 14 tháng 2: Thánh Cyrillô, Đan sĩ và Mêthôđiô, Giám mục – lễ nhớ
 17 tháng 2: Bảy Đấng Sáng lập Dòng Tôi Tớ Đức Mẹ – lễ nhớ tự do
 21 tháng 02: Thánh Phêrô Đamianô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 22 tháng 2: Lập Tông Tòa Thánh Phêrô Tông đồ – lễ kính
 23 tháng 2: Thánh Pôlycarpô, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ
 27 tháng 2: Thánh Grêgôriô Narascêniô, Viện phụ Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ tự do

  Vào ngày 25 tháng 1 năm 2021, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi Thánh Grêgôriô Narascêniô, Viện phụ Tiến sĩ Hội thánh, vào trong Lịch Chung Rôma.

Tháng Ba

 4 tháng 3: Thánh Casimirô – lễ nhớ tự do
 7 tháng 3: Thánh Perpetua và Fêlicita, Tử đạo – lễ nhớ
 8 tháng 3: Thánh Gioan Thiên Chúa, Tu sĩ – lễ nhớ tự do
 Ngày 9 tháng 3: Thánh Phanxica thành Rôma, Nữ tu – lễ nhớ tự do
 17 tháng 3: Thánh Patriciô, Giám mục – lễ nhớ tự do
 18 tháng 3: Thánh Cyrillô thành Giêrusalem, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 19 tháng 3: Thánh Giuse, Bạn Trăm năm của Đức Trinh Nữ Maria – lễ trọng
 23 tháng 3: Thánh Turibiô thành Mongrovejo, Giám mục – lễ nhớ tùy chọn
 25 tháng 3: Lễ Đức Mẹ Truyền tin – lễ trọng

Tháng Tư

 2 tháng 4: Thánh Phanxicô thành Paola, Ẩn tu – lễ nhớ tự do
 4 tháng 4: Thánh Isiđorô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 5 tháng 4: Thánh Vinh Sơn Ferrer, Linh mục – lễ nhớ tự do
 7 tháng 4: Thánh Gioan Baotixita La San, Linh mục – lễ nhớ
 11 tháng 4: Thánh Stanislaô, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ
 13 tháng 4: Thánh Martinô I, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
 21 tháng 4: Thánh Anselmô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 23 tháng 4: Thánh Giorgiô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 23 tháng 4: Thánh Ađalbêrtô, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
 24 tháng 4: Thánh Fiđêlê thành Sigmaringen, Linh mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
 25 tháng 4: Thánh Marcô, Thánh sử – lễ kính
 28 tháng 4: Thánh Phêrô Chanel, Linh mục tử đạo – lễ nhớ tự do
 28 tháng 4: Thánh Louis Grignon de Montfort, Linh mục – lễ nhớ tự do
 29 tháng 4: Thánh Catarina Siena, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 30 tháng 4: Thánh Piô V, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do

Tháng Năm

 1 tháng 5: Thánh Giuse Thợ – lễ nhớ tự do
 2 tháng 5: Thánh Athanasiô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 3 tháng 5: Thánh Philipphê và Giacôbê, Tông đồ – lễ kính
 10 tháng 5: Thánh Gioan thành Ávila, Linh mục Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ tự do
 12 tháng 5: Thánh Nêrêô và Achillêô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 12 tháng 5: Thánh Pancratiô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 13 tháng 5: Đức Mẹ Fatima – lễ nhớ tự do
 14 tháng 5: Thánh Mátthia, Tông đồ – lễ kính
 18 tháng 5: Thánh Gioan I, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
 20 tháng 5: Thánh Bêrnarđinô thành Siena, Linh mục – lễ nhớ tự do
 21 tháng 5: Thánh Christôphôrô Magallanes, Linh mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 22 tháng 5: Thánh Rita thành Cascia, Nữ tu – lễ nhớ tự do
 25 tháng 5: Thánh Bêđa Khả Kính, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 25 tháng 5: Thánh Grêgôriô VII, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
 25 tháng 5: Thánh Maria Magđalêna thành Pazzi, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 26 tháng 5: Thánh Philipphê Neri, Linh mục – lễ nhớ
 27 tháng 5: Thánh Augustinô thành Canterbury, Giám mục – lễ nhớ tự do
 29 tháng 5: Thánh Phaolô VI, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
 31 tháng 5: Đức Trinh nữ Maria Thăm viếng – lễ kính
 Thứ Hai sau Lễ Hiện Xuống: Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh – lễ nhớ
 Chúa nhật Đầu tiên sau lễ Hiện xuống: Chúa Ba Ngôi – lễ trọng
 Thứ Năm sau Chúa Ba Ngôi:  Mình và Máu Thánh Chúa Kitô – lễ trọng

  Vào ngày 25 tháng 1 năm 2021, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi Thánh Gioan thành Ávila, Linh mục Tiến sĩ Hội thánh, vào trong Lịch Chung Rôma.
  Vào ngày 25 tháng 1 năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi Thánh Phaolô VI, Giáo hoàng, vào trong Lịch Chung Rôma.
  Vào ngày 11 tháng 2 năm 2018, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh, vào trong Lịch Chung Rôma. Trong những năm lễ nhớ Mẹ Hội Thánh trùng với một lễ nhớ bắt buộc khác, thì chỉ cử hành lễ nhớ Mẹ Hội Thánh trong năm đó.
  Lễ trọng kính Mình và Máu Thánh Chúa Kitô có thể được dời về Chúa Nhật tiếp theo trên lịch riêng (bao gồm Việt Nam).

Tháng Sáu

 1 tháng 6: Thánh Justinô, tử đạo – lễ nhớ
 2 tháng 6: Thánh Marcêllinô và Thánh Phêrô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 3 tháng 6: Thánh Carôlô Lwanga và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ
 5 tháng 6: Thánh Bonifaciô, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ
 6 tháng 6: Thánh Nôrbêrtô, Giám mục – lễ nhớ tự do
 9 tháng 6: Thánh Ephrem, Phó tế Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 11 tháng 6: Thánh Barnaba, Tông đồ – lễ nhớ
 13 tháng 6: Thánh Antôn thành Padova, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 19 tháng 6: Thánh Rômualđô, Viện phụ – lễ nhớ tự do
 21 tháng 6: Thánh Aloysius Gonzaga, Tu sĩ – lễ nhớ
 22 tháng 6: Thánh Paulinô thành Nola, Giám mục – lễ nhớ tự do
 22 tháng 6: Thánh Gioan Fisher, Giám mục và Tôma More, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 24 tháng 6: Sinh nhật Thánh Gioan Tẩy giả – lễ trọng
 27 tháng 6: Thánh Cyriliô thành Alexandria, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 28 tháng 6: Thánh Irênê, Giám mục Tử đạo Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 29 tháng 6: Thánh Phêrô và Phaolô, Tông đồ – lễ trọng
 30 tháng 6: Các vị tử đạo tiên khởi của Giáo hội Rôma – lễ nhớ tự do
 Thứ Sáu tuần sau Chúa Nhật II sau Lễ Hiện Xuống: Thánh Tâm Chúa Giêsu – lễ trọng
 Thứ Bảy sau Chúa nhật thứ hai sau Lễ Hiện Xuống: Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Trinh Nữ Maria – lễ nhớ

  Danh hiệu Tiến sĩ Hội Thánh được Đức Giáo hoàng Phanxicô suy tôn cho Thánh Irênê vào ngày 21 tháng 1 năm 2022.
  Vào năm 2022, lễ trọng Thánh Tâm Chúa Giêsu trùng với lễ trọng sinh nhật của Gioan Tẩy Giả. Tòa Thánh giữ lễ trọng kính Thánh Tâm Chúa vào ngày 24 tháng 6 và dời lễ Sinh nhật của Gioan Tẩy giả sang ngày 23 tháng 6, ngoại trừ ở những địa điểm mà Gioan Tẩy giả là thánh bổn mạng, nơi áp dụng ngược lại.
  Trong những năm lễ nhớ Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Trinh Nữ Maria trùng với một lễ nhớ bắt buộc khác, cả hai lễ nhớ phải được coi là tự do cho năm đó.

Tháng Bảy

 3 tháng 7: Thánh Tôma, Tông đồ – lễ kính
 4 tháng 7: Thánh Elizabeth của Bồ Đào Nha (Isabel của Aragón) – lễ nhớ tự do
 5 tháng 7: Thánh Antôn Zaccaria, Linh mục – lễ nhớ tự do
 6 tháng 7: Thánh Maria Goretti, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ tự do
 9 tháng 7: Thánh Augustinô Triệu Vinh, linh mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 11 tháng 7: Thánh Bênêđictô, Viện phụ – lễ nhớ
 13 tháng 7: Thánh Henricô – lễ nhớ tự do
 14 tháng 7: Thánh Camillô de Lellis, Linh mục – lễ nhớ tự
 15 tháng 7: Thánh Bônavêntura, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 16 tháng 7: Đức Mẹ Cát Minh – lễ nhớ tự do
 20 tháng 7: Thánh Apôllinarê, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
 21 tháng 7: Thánh Lôrensô thành Brindisi, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 22 tháng 7: Thánh Maria Magđalêna – lễ kính
 23 tháng 7: Thánh Brigitta, Tu sĩ – lễ nhớ tự do
 24 tháng 7: Thánh Sharbeliô Makhluf, linh mục – lễ nhớ tự do
 25 tháng 7: Thánh Giacôbê, Tông đồ – lễ kính
 26 tháng 7: Thánh Joachim và Anne, song thân Đức Trinh nữ Maria – lễ nhớ
 29 tháng 7: Thánh Martha, Maria và Ladarô – lễ nhớ
 30 tháng 7: Thánh Phêrô Kim Ngôn, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 31 tháng 7: Thánh Inhaxiô nhà Loyola, Linh mục – lễ nhớ

  Đức Giáo hoàng Phanxicô đã thăng cấp lễ Thánh Maria Magđalêna từ lễ nhớ sáng lễ kính vào ngày 3 tháng 6 năm 2016.
  Đức Giáo hoàng Phanxicô đã sắc lệnh vào ngày 26 tháng 1 năm 2021 rằng Thánh Maria và Ladarô thành Betania sẽ được cử hành cùng với Thánh Martha.

Tháng Tám

 1 tháng 8: Thánh Anphongsô Liguori, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 2 tháng 8: Thánh Êusêbiô thành Vercelli, Giám mục – lễ nhớ tự do
 2 tháng 8: Thánh Phêrô Julianô Eymard, linh mục – lễ nhớ tùy chọn
 4 tháng 8: Thánh Gioan Maria Vianney, linh mục – lễ nhớ
 5 tháng 8: Cung hiến Vương cung thánh đường Đức Bà Cả – lễ nhớ tùy chọn
 6 tháng 8: Chúa Hiển Dung – lễ kính
 7 tháng 8: Thánh Sixtô II, Giáo hoàng, và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 7 tháng 8: Thánh Gaetanô, linh mục – lễ nhớ không bắt buộc
 8 tháng 8: Thánh Đa Minh, linh mục – lễ nhớ
 9 tháng 8: Thánh Têrêsa Bênêđicta Thánh Giá, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ tự do
 10 tháng 8: Thánh Lôrensô, Phó tế Tử đạo – lễ kính
 11 tháng 8: Thánh Clara, Trinh nữ – lễ nhớ
 12 tháng 8: Thánh Gioanna Phanxica de Chantal, Nữ tu– lễ nhớ tự do
 13 tháng 8: Thánh Pontianô, Giáo hoàng và Hippôlytô, Linh mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
 14 tháng 8: Thánh Maximilianô Kolbe, Linh mục tử đạo – lễ nhớ
 15 tháng 8: Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời – lễ trọng
 16 tháng 8: Thánh Têphanô xứ Hungary – lễ nhớ tự do
 19 tháng 8: Thánh Gioan Eudes, linh mục – lễ nhớ tự do
 20 tháng 8: Thánh Bêrnarđô, Viện phụ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 21 tháng 8: Thánh Piô X, Giáo hoàng – lễ nhớ
 22 tháng 8: Đức Trinh Nữ Maria Nữ Vương – lễ nhớ
 23 tháng 8: Thánh Rosa thành Lima, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 24 tháng 8: Thánh Barthôlômêô, Tông đồ – lễ kính
 25 tháng 8: Thánh Louis – lễ nhớ tự do
 25 tháng 8: Thánh Giuse Calasanz, linh mục – lễ nhớ tự do
 27 tháng 8: Thánh Mônica – lễ nhớ
 28 tháng 8: Thánh Augustinô thành Hippo, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 29 tháng 8: Thánh Gioan Tẩy Giả, Tử đạo, bị trảm quyết – lễ nhớ

Tháng Chín

 3 tháng 9: Thánh Grêgôriô Cả, Giáo hoàng Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 8 tháng 9: Sinh nhật Đức Trinh Nữ Maria – lễ kính
 9 tháng 9: Thánh Phêrô Claver, linh mục – lễ nhớ tự do
 12 tháng 9: Kính Danh Rất Thánh Đức Maria – lễ nhớ tự do
 13 tháng 9: Thánh Gioan Kim Khẩu, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 14 tháng 9: Suy tôn Thánh Giá – lễ kính
 15 tháng 9: Đức Mẹ Sầu Bi – lễ nhớ
 16 tháng 9: Thánh Côrnêliô, Giáo hoàng, và Cyprianô, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ
 17 tháng 9: Thánh Rôbêrtô Bêllarminô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 17 tháng 9: Thánh Hilđêgarđa Bingensiô, Trinh nữ Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ tự do
 19 tháng 9: Thánh Gianuariô, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 20 tháng 9: Thánh Anrê Kim Tae-gon, Linh mục, Phaolô Chong Ha-sang, và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ
 21 tháng 9: Thánh Mátthêu, Tông đồ Thánh sử – lễ kính
 23 tháng 9: Thánh Piô Năm Dấu thành Pietrelcina, linh mục – lễ nhớ
 26 tháng 9: Thánh Cosma và Đamianô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 27 tháng 9: Thánh Vinh Sơn đệ Phaolô, Linh mục – lễ nhớ
 28 tháng 9: Thánh Vêncêslaô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 28 tháng 9: Thánh Lôrensô Ruiz và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 29 tháng 9: Thánh Micae, Gabriel và Raphael, Tổng lãnh Thiên thần – lễ kính
 30 tháng 9: Thánh Giêrônimô, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ

  Vào ngày 11 tháng 2 năm 2018, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Hilđêgarđa Bingensiô, Trinh nữ Tiến sĩ Hội thánh, vào trong Lịch Chung Rôma.

Tháng Mười

 1 tháng 10: Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 2 tháng 10: Các Thánh Thiên Thần Hộ Thủ – lễ nhớ
 4 tháng 10: Thánh Phanxicô Assisi – lễ nhớ
 5 tháng 10: Thánh Maria Faustina Kowalska, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 6 tháng 10: Thánh Brunô, Linh mục – lễ nhớ tự do
 7 tháng 10: Đức Mẹ Mân Côi – lễ nhớ
 9 tháng 10: Thánh Điônysiô, Giám mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 Ngày 9 tháng 10: Thánh Gioan Leonardi, Linh mục – lễ nhớ tự do
 11 tháng 10: Thánh Gioan XXIII, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
 14 tháng 10: Thánh Callistô I, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
 15 tháng 10: Thánh Têrêsa Chúa Giêsu, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 16 tháng 10: Thánh Hêđvigê, Nữ tu – lễ nhớ tự do
 16 tháng 10: Thánh Margarita Maria Alacoque, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 17 tháng 10: Thánh Inhaxiô Antiokia, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ
 18 tháng 10: Thánh Luca, Thánh sử – lễ kính
 19 tháng 10: Thánh Gioan de Brébeuf, Isaac Jogues, Linh mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
 19 tháng 10: Thánh Phaolô Thánh Giá, linh mục – lễ nhớ tự do
 22 tháng 10: Thánh Gioan Phaolô II, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
 23 tháng 10: Thánh Gioan Capistrano, linh mục – lễ nhớ tự do
 24 tháng 10: Thánh Antôn Maria Claret, Giám mục – lễ nhớ tự do
 28 tháng 10: Thánh Simon và Giuđa, Tông đồ – lễ kính

  Tại Việt Nam, lễ thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh, là lễ kính.
  Vào ngày 18 tháng 5 năm 2020, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Maria Faustina Kowalska, Trinh nữ, vào trong Lịch Chung Rôma.
  Tại Việt Nam, được kính trọng thể Đức Mẹ Mân Côi vào Chúa Nhật đầu tháng 10.
  Vào ngày 29 tháng 5 năm 2014, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Gioan XXIII, Giáo hoàng, vào trong Lịch Chung Rôma.
  Vào ngày 29 tháng 5 năm 2014, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Gioan Phaolô II, Giáo hoàng, vào trong Lịch Chung Rôma.

Tháng Mười Một

 1 tháng 11: Lễ Các Thánh Nam Nữ – lễ trọng
 2 tháng 11: Cầu nguyện cho Các Linh hồn Đã Qua đời – được xếp hạng cùng bậc với các lễ trọng
 3 tháng 11: Thánh Martinô de Porres, Tu sĩ – lễ nhớ tự do
 4 tháng 11: Thánh Carôlô Borromeo, Giám mục – lễ nhớ
 9 tháng 11: Cung hiến Tổng Vương cung Thánh đường Lateranô – lễ kính
 10 tháng 11: Thánh Lêô Cả, Giáo hoàng Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 11 tháng 11: Thánh Martinô thành Tours, Giám mục – lễ nhớ
 12 tháng 11: Thánh Giôsaphát, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ
 15 tháng 11: Thánh Albertô Cả, Giám mục Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ tự do
 16 tháng 11: Thánh Margarita xứ Scotland – lễ nhớ tự do
 16 tháng 11: Thánh Gêrtruđê, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
 17 tháng 11: Thánh Elizabeth xứ Hungary, Nữ tu – lễ nhớ
 18 tháng 11: Lễ Cung hiến Vương cung Thánh Đường Thánh Phêrô và Phaolô, Tông đồ – lễ nhớ tự do
 21 tháng 11: Đức Trinh Nữ Maria Dâng mình vào Đền Thánh – lễ nhớ
 22 tháng 11: Thánh Cêcilia, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ
 23 tháng 11: Thánh Clêmentê I, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
 23 tháng 11: Thánh Côlumbanô, Viện phụ – lễ nhớ tự do
 24 tháng 11: Thánh Anrê Trần An Dũng-Lạc, linh mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ
 25 tháng 11: Thánh Catarina Alexandria, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ tự do
 30 tháng 11: Thánh Anrê, Tông đồ – lễ kính
 Chúa Nhật tuần cuối trong Mùa Thường Niên: Chúa Giêsu Kitô, Vua Vũ trụ – lễ trọng

  Tại Việt Nam, lễ thánh Anrê Trần An Dũng-Lạc, linh mục, và Các bạn, Tử đạo, là lễ trọng và được phép cử hành trọng thể lễ ấy vào Chúa Nhật trước lễ Chúa Giêsu Kitô, Vua Vũ trụ.

Tháng Mười Hai

 3 tháng 12: Thánh Phanxicô Xaviê, Linh mục – lễ nhớ
 4 tháng 12: Thánh Gioan Đamascênô, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 6 tháng 12: Thánh Nicôla, Giám mục – lễ nhớ tự do
 7 tháng 12: Thánh Ambrôsiô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 8 tháng 12: Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội – lễ trọng
 9 tháng 12: Thánh Gioan Diego Cuauhtlatoatzin – lễ nhớ tự do
 10 tháng 12: Đức Mẹ Loreto – lễ nhớ tự do
 11 tháng 12: Thánh Đamasô I, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
 12 tháng 12: Đức Mẹ Guadalupe – lễ nhớ tự do
 13 tháng 12: Thánh Lucia, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ
 14 tháng 12: Thánh Gioan Thánh Giá, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
 21 tháng 12: Thánh Phêrô Canisiô, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
 23 thánh 12: Thánh Gioan thành Kanty, Linh mục – lễ nhớ tự do
 25 tháng 12: Chúa Giáng Sinh – lễ trọng
 26 tháng 12: Thánh Stêphanô, Tử đạo Tiên khởi – lễ kính
 27 tháng 12: Thánh Gioan, Tông đồ Thánh sử – lễ kính
 28 tháng 12: Các Thánh Anh Hài, Tử đạo – lễ kính
 29 tháng 12: Thánh Tôma Becket, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
 31 tháng 12: Thánh Sylvestrô I, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
 Chúa Nhật trong Tuần Bát Nhật Giáng Sinh, hoặc, nếu không có Chúa Nhật nào như vậy, Thứ Sáu ngày 30 tháng 12: Thánh Gia Thất Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse – lễ kính

  Tại Việt Nam, lễ thánh Phanxicô Xaviê, Linh mục, là lễ kính.
  Vào ngày 31 tháng 10 năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Đức Mẹ Loreto vào trong Lịch Chung Rôma.

Lịch riêng
Ví dụ, Lịch chung được in trong Sách Lễ Rôma  và Các Giờ Kinh Phụng Vụ.  Chúng được cập nhật khi in, nhưng các lễ bổ sung có thể được thêm vào sau. Vì lý do đó, nếu những người cử hành phụng vụ không đưa vào sổ ghi chú về những thay đổi, họ phải tham khảo ấn phẩm hàng năm hiện hành, được gọi là "Ordo", dành cho quốc gia hoặc dòng tu của họ. Những ấn phẩm hàng năm này, giống như những ấn phẩm đó, bỏ qua các lễ bắt buộc trong nhà thờ thực tế nơi cử hành phụng vụ, chỉ liệt kê các lễ kỷ niệm có trong Lịch chung,  chỉ hữu ích cho năm hiện tại mà thôi, vì chúng bỏ qua các lễ kỷ niệm bị cản trở vì rơi vào Chủ Nhật hoặc trong các khoảng thời gian như Tuần Thánh và Tuần Bát Nhật Phục Sinh.

Sự phân biệt này được thực hiện khi áp dụng quyết định của Công đồng Vatican II: “Lễ kính các thánh không chiếm ưu thế hơn các lễ tưởng nhớ chính các mầu nhiệm cứu độ, nhiều lễ trong số đó nên được để cho một Giáo hội địa phương hoặc một quốc gia hoặc cộng đoàn tu sĩ cử hành; chỉ những điều đó mới nên được mở rộng cho Giáo hội hoàn vũ để tưởng nhớ các vị thánh thực sự có tầm quan trọng phổ quát."

Lịch dòng tu

Lịch quốc gia

Lịch tài phán cá nhân

Lịch giáo phận và giáo xứ
Lịch của một giáo phận thường dựa trên lịch quốc gia, với một số bổ sung. Chẳng hạn, lễ kỷ niệm cung hiến nhà thờ chính tòa được cử hành như một lễ trọng trong nhà thờ chính tòa và như một lễ kính trong tất cả các nhà thờ khác của giáo phận. Còn lễ kỷ niệm cung hiến nhà thờ như một lễ trọng tại nhà thờ đó. Ngày lễ của thánh bổn mạng chính của giáo phận được tổ chức như một lễ kính trong toàn giáo phận.

Tham khảo

Thể loại:Thánh Công giáo Rôma


title: Boguszowice, Cieszyn

text:
Boguszowice là một quận của Cieszyn, Silesian Voivodeship, Ba Lan. Đó là một đô thị riêng biệt, nhưng đã trở thành một phần hành chính của Cieszyn vào năm 1973.

Vào ngày 31 tháng 1 năm 1290, công tước Mieszko cho hiệp sĩ của ông là Bogusz 10 Franconian Lans (đơn vị đo diện tích) đất để tạo thành một làng mới. Văn kiện này lần đầu tiên được đưa ra khi Mieszko sử dụng danh hiệu Công tước xứ Cieszyn, do đó khi Công quốc Teschen mới bắt đầu tồn tại. Ngôi làng mới của Bogusovici  không được đề cập trong Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis khoảng năm 1305, nhưng như một ngôi làng phát triển đầy đủ nó đã được đề cập vào năm 1388, khi nó được bán bởi hai hiệp sĩ Jaśko và Janusz từ Ogrodzona cho Bielik từ Kornice và mẹ của anh ta, Juta. Vì vậy, rõ ràng đó là một ngôi làng của các hiệp sĩ, và giá của nó cũng tương tự như những ngôi làng phát triển đầy đủ khác thời bấy giờ. Từ năm 1425, ngôi làng được đóng góp bởi công dân Cieszyn Jan Scholz cho bệnh viện nằm ở ngoại ô Frysztackie của Cieszyn.

Dưới cây cầu quốc tế giữa Ba Lan và Cộng hòa Séc, có một boongke được đặt từ những năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Khu phố ở Śląskie


title: Tóm tắt tự động

text:
Tóm tắt tự động (tiếng Anh: Automatic summarization) là một quá trình rút ngắn đoạn văn bản bằng phần mềm, để tạo ra một tóm tắt với các điểm chính từ tài liệu gốc. Các kỹ thuật có thể tạo ra một tóm tắt mạch lạc xem xét các yếu tố như độ dài, văn phong và cú pháp học.

Xem thêm
 Khai thác câu
 Khai thác văn bản
 Tóm tắt đa văn bản

Tham khảo

Đọc thêm

Xử lý ngôn ngữ tự nhiên
Khai thác dữ liệu


title: Glaucina jemezata

text:
Glaucina jemezata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Glaucina


title: Celerena extraluteata

text:
Celerena extraluteata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Celerena


title: 997 TCN

text:
997 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 997 TCN


title: Cúp Intertoto 1974

text:
Trong Cúp Intertoto 1974 không có các vòng đấu loại trực tiếp, và vì vậy không công bố đội vô địch. Đây là mùa giải đầu tiên có một câu lạc bộ từ Thổ Nhĩ Kỳ tham gia.

Vòng bảng
Các đội bóng được chia thành 10 bảng, mỗi bảng 4 đội..

Bảng 1

|}

Bảng 2

|}

Bảng 3

|}

Bảng 4

|}

Bảng 5

|}

Bảng 6

|}

Bảng 7

|}

Bảng 8

|}

Bảng 9

|}

Bảng 10

|}

Xem thêm
 Cúp C1 châu Âu 1974-75
 Cúp C2 châu Âu 1974-75
 Cúp UEFA 1974–75

Tham khảo

Liên kết ngoài
  by Pawel Mogielnicki

1974
4


title: Catocala elsa

text:
Catocala elsa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Catocala


title: Telolopha uniformis

text:
Telolopha uniformis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Telolopha


title: Anthomyiopsis nigra

text:
Anthomyiopsis nigra là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Anthomyiopsis


title: Alexandru Grigoraș

text:
Alexandru Grigoraş (sinh ngày 5 tháng 7 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người România thi đấu cho Farul Constanţa.

Sự nghiệp
Grigoraș bắt đầu chơi bóng ở vị trí tiền đạo cùng với Callatis Mangalia ở các giải bóng đá România hạng dưới. Vào tháng 6 năm 2011, anh hết hợp đồng và ký với đội bóng Liga I của România Pandurii Târgu Jiu, một câu lạc bộ được dẫn dắt bởi bố của anh, Petre Grigoraș.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Pandurii
Liga I (1): Á quân 2013

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá România
Cầu thủ bóng đá CS Pandurii Târgu Jiu
Cầu thủ bóng đá SSC Farul Constanța
Cầu thủ bóng đá FC Delta Dobrogea Tulcea
Cầu thủ bóng đá Liga I
Cầu thủ bóng đá Liga II


title: Callopistria repleta

text:
Callopistria repleta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Callopistria


title: Crocallis obscura

text:
Crocallis obscura là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Crocallis


title: Ichneumon purgatorius

text:
Ichneumon purgatorius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ichneumon


title: Thực dân Courland

text:
Thực dân Courland (tiếng Latvia: Kurzemes kolonijas) là nỗ lực mở rộng chủ nghĩa thực dân ra bên ngoài chính quốc của Công quốc Courland và Semigallia (tiếng Latvia: Kurzemes un Zemgales hercogiste). Từ năm 1637, thực dân từ công quốc này đã xây dựng các thuộc địa ở khu vực cửa sông Gambia (Tây Phi) và đảo Tobago (khu vực Trung Mỹ). Do thiếu nguồn lực, việc mở rộng đã chấm dứt vào năm 1690.

Courland nằm ở vùng Baltic, có dân số chỉ 200.000 người, chủ yếu là người gốc Latvia, Đức và Scandinavia. Công quốc này là một chư hầu của Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva. Dưới thời công tước Jacob (cai trị từ 1642 đến 1682), một người gốc Đức, Courland đã thành lập một trong những hạm đội buôn bán lớn nhất ở châu Âu, với các cảng chính ở Windau (Ventspils ngày nay), và Libau (Liepāja ngày nay). Sau những chuyến du hành tới Tây Âu, Công tước Jacob đã trở thành người đề xướng hăng hái chủ nghĩa trọng thương. Cơ khí và đóng tàu trở nên phát triển mạnh mẽ dưới quyền công tước. Quan hệ thương mại được thành lập không chỉ với các nước lân cận, mà còn với Anh, Pháp, Hà Lan, Bồ Đào Nha và các nước khác.

Bối cảnh

Vào thế kỷ 17, các nước Anh, Pháp và Hà Lan đã tham gia vào việc thiết lập thuộc địa hải ngoại, nối tiếp theo sau các nước trước đó là Venice, Genoa, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Thương mại từ thuộc địa ở hải ngoại được coi là cách nhanh nhất để đạt được sự giàu có.

Vào năm 1637, tàu Friedrich với 212 người Courland đã đến định cư trên đảo Tobago, họ bị quân Tây Ban Nha xóa sổ. Một cuộc đổ bộ khác tiến hành vào năm 1639 nhưng cũng với số phận tương tự. Năm 1642, 2 tàu khác mang 300 người Courland đến đây. Vào thời điểm này, liên minh Anh-Hà Lan thành lập để chống Tây Ban Nha, người Hà Lan chiếm đảo Tobago và chấp nhận hỗ trợ người Courland để họ có thể trụ lại được trong vòng vây phong tỏa của Tây Ban Nha.

Jacob là một chính trị gia tài năng, một người có đầu óc trọng thương, thiết lập quan hệ ngoại giao không chỉ với các nước láng giềng, mà còn với Anh, Pháp, Hà Lan và Bồ Đào Nha. Sau khi trở thành Công tước năm 1642, Jacob đầu tư phát triển ngành thủ công nghiệp và thương mại ở hải ngoại cho chính mình. Kể từ năm 1638 cho đến 1682, nhà máy đóng tàu Ventspils đã đóng 44 tàu chiến và 79 tàu buôn. Courland xây dựng 15 nhà máy luyện sắt ("dzelzsāmuri") chế biến quặng. Courland đầu tư 10 xưởng đúc súng, 5 xưởng thuốc súng, 10 xưởng làm đồ thủy tinh ("Glazskunis") 10 xưởng dệt, 6 nhà chưng cất rượu... Thương thuyền Courland duy trì thương mại hàng hải không chỉ với các cảng châu Âu mà còn với châu Phi, châu Mỹ và Ấn Độ mà từ đó hàng hóa thuộc địa được đưa đến châu Âu. Cho đến năm 1651, công tước Jacob quyết định tạo lập thuộc địa ở hải ngoại. Kế hoạch đầy tham vọng của Jacob được ghi lại trong một lá thư gửi đến Đức Giáo hoàng Innocent X vào ngày 24 tháng 8 năm 1651, trong đó ông yêu cầu hỗ trợ 3-4 triệu thalers kinh phí cho cuộc thám hiểm tới bán cầu phía Nam, với sự tham gia của 40 tàu với 24.000 người.

Thuộc địa ở châu Phi

Năm 1651, Jacob quyết định lập thuộc địa đầu tiên ở Tây Phi, đã chỉ thị cho Heinrich Fokam dẫn đầu đoàn thám hiểm đến đó. Tháng 9 năm đó, một tàu (tên là "Cá voi") với 20 khẩu pháo khởi hành. Vài tháng sau, nó được theo sau bởi một tàu khác. Ngày 25 tháng 10, "Cá voi" đến cửa sông Gambia và sau khi đàm phán với người cai trị địa phương, họ chiếm một hòn đảo trên sông Kumba người Bồ Đào Nha đã gọi là đảo St. Andrew, họ xây 1 ngôi làng tên Džilifrijas (Jillifree) trên bờ phía bắc của con sông. Một khu định cư tên Bayon được lập ở cửa sông Gambia, hiện là thủ đô của Gambia - Banjul. Trong tất cả những nơi này, hoạt động thương mại được tiến hành, riêng đảo Andrew họ lập pháo đài, quyền hành được giao cho thống đốc Gambia Heinrich Fox. Năm 1654 hoặc 1655, Otto (Otto Stiel) được giao quyền bảo vệ và giám sát thương mại cho tất cả các điểm thuộc địa này.

Từ 1651-1654, ít nhất 12 tàu Courland đến Gambia, có cả thương thuyền của người Anh, Bồ Đào Nha và Hà Lan đến đây. Gambia nhập cảng từ Courland sắt, vải, vodka, muối ăn, sản phẩm kim loại, thủy tinh và hổ phách, hàng được sản xuất không chỉ ở Courland, mà còn ở Ba Lan và các nhà máy của Lithuania. Hàng hóa Tây Phi được xuất khẩu từ Gambia đến gồm: vàng, ngà voi, sáp, da, hạt tiêu, dầu cọ và nô lệ bị bắt bởi các cuộc chiến tranh bộ tộc địa phương

Các thống đốc ở Gambia

1651-1654 /1655: Heinrich FOKS (Heinrich Fock)
1654/1655-1661: Oto (Otto Stiel)

Thuộc địa ở châu Mỹ

Đồng thời với việc lập các thuộc địa ở Gambia, công tước Jacob tham gia vào một hợp đồng với công ty Anh Company of Providence đầu tư khai thác thuốc lá trên đảo Tobago (vùng biển Caribbean). Năm 1654, tàu "Das Wappen der Herzogin von Kurland" với 40 khẩu pháo do thuyền trưởng Viluma Molensa (hoặc Willem Mollens) thả neo gần bờ biển phía tây của đảo, họ xây dựng cảng James Fort. Hạm đoàn, 25 sĩ quan, 124 binh sĩ và 80 gia đình Courland đến đảo. Họ xây dựng nhà thờ Lutheran đầu tiên, vào năm 1657 có thêm 120 thực dân Courland đến đảo. Hòn đảo được mệnh danh là "Jaunkurzemi" (Neukurland) cung cấp thuốc lá, mía và cà phê từ các đồn điền. Các cảng cũng được sử dụng để buôn bán với các thuộc địa của người Nam và Trung Mỹ gốc Tây Ban Nha. Từ các thuộc địa này họ chuyển sang châu Âu thuốc lá, hạt tiêu, quế và gừng, đường và gạo.

Danh sách Thống đốc

1642-1643	Edward Marshall (Edward Marshall)
1643-1650	Cornelius Karuna (Cornelius Caroon)
1654-1656	Adrian Lampsijs (Adrien Lampsius)
1656-1659	Hubert de BEVERĪNA (Hubert de Beveren)
1660-1689	Cornelius Lampsijs (Cornelius Lampsius) hoặc Lampsīns

Mất thuộc địa

Trong Chiến tranh phương Bắc lần thứ hai vào mùa thu năm 1658, quân đội Thụy Điển xâm lược Courland và bắt Công tước Jacob, giam giữ ông vào năm 1660. Trong thời gian này, cả hai thuộc địa đã bị chiếm bởi Công ty Đông Ấn Hà Lan vào năm 1659, một phần của hạm đội thương mại và các khu sản xuất đã bị phá hủy. Thống đốc Gambia Otto Still, đã từ chối chuyển pháo đài của Jacob cho người Hà Lan. Vào đầu năm 1660, hải tặc Thụy Điển chiếm Pháo đài Jekabs, một lần nữa, nó được bán cho người Hà Lan sau khi Courland được giải phóng.

Chiến tranh phương Bắc kết thúc với Hiệp ước Hòa bình Oxide, Công tước Jacob ngay lập tức bắt đầu xây dựng lại công quốc. Ông đàm phán với người Hà Lan để xây dựng lại các thuộc địa. Thống đốc Otto Still quay trở lại cửa sông Gambia. Tuy nhiên, người Hà Lan từ chối giao cho ông. Tuy nhiên, vào ngày 19 tháng 3 năm 1661, các thuộc địa Gambia, sau vài ngày vây hãm, đã bị quân Anh dưới sự lãnh đạo của Robert Holmes chiếm. Theo kết quả của các cuộc đàm phán ngoại giao, vào ngày 17 tháng 11 năm 1664, Công tước Jacob đã ký một thỏa thuận với vua Charles II của Anh về sự trở lại của Courland Gambia. Sau cái chết của Jacob năm 1682, cha ông, Friedrich Kazimier, trở thành nhà độc tài, thành quả của Jacob đã sụp đổ trong triều đại của cha ông. Ông ta sống một cuộc sống xa xỉ, do thiếu tiền, ông đã bán Tobago cho Anh năm 1690.

Tham khảo

Sách
 Jānis Juškevičs. "Hercoga Jēkaba laikmets Kurzemē". Rīga: Valsts papīru spiestuve, 671 lpp. (1931)

Liên kết ngoài
 Tobago vēsture

Chủ nghĩa thực dân
Lịch sử Latvia
Thực dân châu Âu tại châu Mỹ
Thực dân châu Âu tại châu Phi
Lịch sử chủ nghĩa thực dân châu Âu
Đế quốc hải ngoại


title: Lacanobia dimmocki

text:
Lacanobia dimmocki là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lacanobia


title: Sonia Friedman

text:
Sonia Anne Primrose Friedman (nghệ danhː Freedman; sinh tháng 4 năm 1965) là nhà sản xuất nhạc kịch ở miền Tây và nhà hát Broadway của Anh. Vào ngày 27 tháng 1 năm 2017, Friedman được chọn là Nhà sản xuất của năm tại The Stage Awards và trở thành người đầu tiên giành giải này ba lần. Bà được Tạp chí Time bình chọn là 100 nhân vật ảnh hưởng nhất trên thế giới vào năm 2018.

Sự nghiệp

Chú thích

Time 100 năm 2018
Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Người Do Thái Anh
Giám đốc sân khấu Vương quốc Liên hiệp Anh
Nữ giám đốc sân khấu
Người học tại Trường St Christopher, Letchworth
Huân chương OBE


title: Trichostylum flavicornis

text:
Trichostylum flavicornis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trichostylum


title: Eupithecia insignificata

text:
Eupithecia insignificata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

I


title: Sinn Sisamouth

text:
Sinn Sisamouth (, 23 tháng 8 năm 1932 – 18 tháng 6 năm 1976) là một ca sĩ kiêm nhạc sĩ Campuchia hoạt động từ những năm 1950 đến những năm 1970. Được nhiều người coi là "Ông hoàng nhạc Khmer" Sisamouth cùng với Ros Serey Sothea, Pen Ran, Mao Sareth, và các nghệ sĩ Campuchia khác, là một phần của nền nhạc pop thịnh vượng ở Phnôm Pênh đó là sự pha trộn các yếu tố của âm nhạc truyền thống Khmer với âm thanh của Rhythm and blues và rock and roll để phát triển âm thanh Rock Campuchia Sisamouth chết trong chế độ Khmer Đỏ trong hoàn cảnh không rõ ràng.

Tham khảo

Sinh năm 1932
Mất năm 1976
Ca sĩ Campuchia
Người Khmer
Nạn nhân diệt chủng Campuchia


title: Eurata maritana

text:
Eurata maritana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Eurata


title: Iwadate Nao

text:
Nao Iwadate (sinh ngày 17 tháng 8 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Nao Iwadate đã từng chơi cho Arte Takasaki, Mito HollyHock và Urawa Reds.

Tham khảo

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Nhật Bản


title: Ecliptopera effusa

text:
Ecliptopera effusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Ecliptopera


Truyện hình sự Mỹ: O. J. Simpson đối đầu dư luận (tựa gốc: The People v. O. J. Simpson: American Crime Story) là mùa phim đầu tiên của chương trình các loạt phim hình sự ngắn American Crime Story của đài truyền hình FX. Mùa phim ra mắt ngày 2 tháng 2 năm 2016, tái hiện vụ án giết người liên quan đến cầu thủ nổi tiếng O. J. Simpson, dự trên cuốn sách của Jeffrey Toobin, nhan đề The Run of His Life: The People v. O. J. Simpson.

Mùa đầu tiên của loạt phim đã đạt thành công lớn về cả mặt thương mại lẫn nghệ thuật. Mùa phim nhận sự tán dương nhiệt liệt cho hầu hết các phần trình diễn, đạo diễn và biên kịch. Tại lễ trao Giải Primetime Emmy lần thứ 68, mùa phim nhận được 22 đề cử Emmy, trong 13 hạng mục, thắng chín giải, bao gồm Serie phim nhiều tập ngắn xuất sắc. Mùa phim cũng thắng 2 giải Quả Cầu Vàng cho Serie phim nhiều tập ngắn hoặc phim truyền hình xuất sắc nhất và Nữ chính xuất sắc - Phim hoặc loạt phim truyền hình ngắn cho Sarah Paulson.

Diễn viên

Vai chính
 Sterling K. Brown vai Christopher Darden
 Kenneth Choi vai Thẩm phán Lance Ito
 Christian Clemenson vai William Hodgman
 Cuba Gooding Jr. vai O. J. Simpson
 Bruce Greenwood vai Gil Garcetti
 Nathan Lane vai F. Lee Bailey
 Sarah Paulson vai Marcia Clark
 David Schwimmer vai Robert Kardashian
 John Travolta vai Robert Shapiro
 Courtney B. Vance vai Johnnie Cochran

Vai phụ

Khách mời
 Marguerite Moreau vai Laura McKinny
 Kwame Patterson vai Michael Darden
 Romy Rosemont vai Jill Shively
 Angie Patterson vai Paula Barbieri
 Duane Shepard Sr. vai Mr. Darden
 Beau Wirick vai Allan Park

Tập phim

Sản xuất

Phát triển
Ngày 7 tháng 10 năm 2014, kênh FX công bố đã đặt hàng 10 tập phim American Crime Story, do Scott Alexander và Larry Karaszewski phát triển và đồng giám sát sản xuất với Ryan Murphy và Brad Falchuk. Murphy cũng đạo diễn tập pilot của phim. Các giám đốc sản xuất khác bao gồm Nina Jacobson và Brad Simpson. Anthony Hemingway và D. V. DeVincentis. Alexander and Karaszewski được kỳ vọng biên kịch trọn vẹn 10 tập của mùa phim. Serie được phát triển ban đầu cho kênh Fox trước khi chuyển qua cho kênh cáp FX.

Tuyển vai
Cuba Gooding Jr. và Sarah Paulson tham gia hai vai chính Simpson và Marcia Clark. Theo sau đó, David Schwimmer được chọn vào vai Robert Kardashian. Tháng 1 năm 2015, John Travolta tham gia vai luật sư Robert Shapiro cũng như cùng sản xuất. Tháng 2 cùng năm, Courtney B. Vance nhận vai Johnnie Cochran. Một tháng sau, Connie Britton tham gia vai Faye Resnick. Tháng 4 năm 2015, Sterling K. Brown tham gia vai Christopher Darden, Jordana Brewster tham gia vai Denise Brown, và Kenneth Choi tham gia vai Thẩm phán Lance Ito. Tháng 5 năm 2015, Selma Blair được xác nhận thể hiện vai Kris Kardashian Jenner. Nathan Lane nhận vai F. Lee Bailey trong tháng 7.

Quay phim
Phim bấm máy ngày 14 tháng 5 năm 2015, tại Los Angeles, California.

Tiếp nhận
Mùa thứ nhất của Truyện hình sự Mỹ nhận được sự tán dương nhiệt liệt từ giới phê bình. Trang tổng hợp Rotten Tomatoes cho mùa phim tỷ lệ tán dương là 97% dựa trên 74 nhận xét với điểm trung bình 8.7/10. Trang này ghi nhận, "The People v. O. J. Simpson: American Crime Story mang đến kịch bản đạo diễn và diễn xuất hàng đầu để chuyển tải một câu chuện vẫn còn tính thời sự trong khi đào sâu hơn vào các sự kiện, cũng như cùng lúc khơi gợi các phản ứng cảm xúc từ khán giả." Trên Metacritic, mùa phim đạt 90 trên 100, dựa trên 45 bài đánh giá, cho kết quả "tán dương nhiệt liệt".

Các nhà phê bình đặc biệt khen ngợi phần trình diễn của Paulson và Vance. Dan Feinberg của báo The Hollywood Reporter ca ngợi: "khi sự bức bối của Clark gia tăng, các thể hiện khuôn mặt của Paulson càng có hồn hơn, [...] Cochran của Vance có khi hài hước, nhưng cũng có sự đa dạng, đôi khi thấu hiểu và cũng có lúc thông minh." Brian Lowry của trang Variety khen ngợi việt tuyển chọn các vai nhỏ đặc biệt là Connie Britton vai Faye Resnick và Nathan Lane vai F. Lee Bailey.

Dù vậy, Phần thể hiện hai nhân vật Shapiro and Simpson của Travolta và Gooding gây nhiều tranh cãi trái chiều trong giới phê bình. Brian Lowry nhận xét Travolta "quá tệ", thêm rằng: "Vâng, Shapiro nói giọng cứng, thận trọng câu chữ, nhưng diễn viên đã đọc thoại "có tâm" tới mức biến luật sư thành ông hề, quá đối lập với các phần trình diễn mượt mà quanh ông ta." Nicole Jones của Vanity Fair gọi phần trình diễn này "quá thận trọng và tính toán." Dan Feinberg cũng chỉ trích: "từ cặp lông mày xuống là dở khó quên.", rằng "việc giả giọng không cần thiết lại không nhất quán qua từng tập và cường độ diễn của Travolta có cảm giác lúc thì tinh nghịch, lúc lại lố, biến Shapiro thành một nhân vật mới của Truyện Kinh dị Mỹ thay vì phim này." Maureen Ryan của trang Vanity Fair, lại dần có cảm tình với Travolta qua từng tập phim: "Tôi bắt đầu trong sự hoài nghi, rồi thấy thích thú và sau cùng là cảm kích chân thành. Bạn không thể rời mắt khỏi Travolta, đó là một dạng của sự quyến rũ." Travolta nhận nhiều đề cử giải thưởng cho phần trình diễn của mình.

Dave Schilling của tờ The Guardian chê thậm tệ phần trình diễn của Gooding, viết rằng: "cái giọng rền rĩ đáng báo động đó chả ăn nhập gì tới giọng thật của O.J. Simpson vốn sâu và oai vệ." Michael Starr từ báo New York Post cũng không tiếc lời chê rằng Gooding "thể hiện Simpson rỗng tuếch, và vô vị với cái giọng tru tréo the thé và mộng du trong màn sương mà không chút run sợ sau khi bị bắt vì tội giết hai người gồm vợ cũ Nicole Brown và Ron Goldman. Gooding mờ nhạt và đáng chê trách trong cái vai mà đáng lẽ là nơi cho anh ta thể hiện — người mà, nói cho công bằng, chỉ đang đứng đọc thoại của mình, vì vậy mà anh ta chỉ có thể làm quá nhiều với những chất liệu đó."

Mặt khác, Joe McGovern lại lạc quan hơn với vai diễn của Gooding, rằng việc tuyển vai "đã dám mạo hiểm và thành công." Bất chấp tranh cãi, Gooding và Travolta nhận các đề cử Emmy cho các vai diễn của họ. Ngoài ra, với việc tham gia sản xuất, Travolta giành giải Serie phim giới hạn xuất sắc cùng các nhà sản xuất khác của phim.

Phản ứng của các nhân vật
Mark Fuhrman, được Steven Pasquale thể hiện trên phim, từ chối xem phim và cho rằng phần thể hiện ông trên phim là không chân thật. Trong lần phỏng vấn với New York Post, ông nói: "20 năm qua, Tôi đã chứng kiến các sự thật bị truyền thông, cánh nhà báo và công chúng bỏ qua chỉ vì nó không phù hợp với các quy tắc tường thuật. Chuyện lâu rồi mà, FX cố tái tạo sự kiện lịch sử mà lại không tiếp cận các nguồn tin có thể đối chất được. Trong cái thời mà người Mỹ đọc ít và các nhà báo đi nghỉ mát, buồn cho một vụ án nổi tiếng lại được lưu danh bằng một bộ phim. Dù sao thì, nó cũng 'dựa trên chuyện có thật.'"

Marcia Clark tán dương bộ phim và gọi phần trình diễn của Sarah Paulson (thể hiện chính cô) là "phi thường." Clark đến dự lễ trao giải Emmy với Sarah Paulson, người đã thắng giải đêm đó.

Bố của Ron Goldman, Fred Goldman, chỉ trích bộ phim. Ông cho rằng không có đủ chất liệu nói về Ron, người mà chỉ được lên phim dưới dạng một cái xác. Ông trăn trở rằng các thế hệ quá trẻ để hiểu được sự kiện vào thời điểm đó sẽ mặc nhiên cho tất cả những gì trên phim là chính xác. Em của Nicole Brown là Tanya Brown cho rằng những gì cô thấy là minh chứng cho việc các diễn viên đã không chú trọng tham vấn với gia đình các nhân vật thật.

Giải thưởng

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim truyền hình Mỹ
Phim hình sự

Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2016
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Chương trình mạng FX
Chương trình truyền hình của 20th Century Fox Television


title: Diadegma aegyptiacum

text:
Diadegma aegyptiacum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Diadegma


title: Quan hệ phản đối xứng

text:
Trong toán học, quan hệ hai ngôi  trên tập hợp  được gọi là phản đối xứng (hay phản xứng) nếu không có cặp phần tử phân biệt của  sao cho mỗi cái trong cặp có quan hệ  với cái còn lại. Nói chặt chẽ hơn,  phản đối xứng nếu với mọi

hoặc tương đương,

Định nghĩa phản đối xứng không nói gì đến việc  có đúng hay không cho bất kỳ . Quan hệ phản đối xứng  trên tập hợp  có thể phản xạ (nghĩa là,  đúng với mọi ) hoặc hoàn toàn không phản xạ (nghĩa là,  sai với mọi ), hoặc không phản xạ và cũng không hoàn toàn không phản xạ. Quan hệ được gọi là quan hệ bất đối xứng khi và chỉ khi nó vừa phản đối xứng vừa hoàn toàn không phản xạ.

Ví dụ

Quan hệ chia hết trên các số tự nhiên là một ví dụ quan trọng về tính phản đối xứng của quan hệ. Trong quan hệ này, cách duy nhất để cả hai số trong cặp chia hết trong cái còn lại là hai số đó phải bằng nhau; nói một cách tương đương nếu  và  phân biệt và  là ước của  thì  không thể là ước của   Ví dụ chẳng hạn, 15 chia hết cho 3, nhưng 3 không chia hết cho 15.

Quan hệ thứ tự thông thường  trên tập số thực có tính phản đối xứng: nếu cho hai số thực  và  mà cả hai bất đẳng thức  và  đều thỏa mãn thì  và  phải bằng nhau. Tương tự như vậy, thứ tự tập con  trên tập các tập con của tập cho trước cũng có tính phản đối xứng: cho hai tập hợp  và  nếu mọi phần tử thuộc  cũng thuộc  và ngược lại mọi phần tử thuộc  cũng thuộc  thì  và  phải chứa cùng các phần tử và phải bằng nhau:

Một ví dụ trong đời thực là "trả tiền hóa đơn". Thường thì, một số người sẽ tự trả cho chính mình, và một số khác sẽ trả cho bạn bè hoặc người thân. Nếu giả sử miễn sao không có hai người trả cho nhau thì quan hệ đó sẽ có tính phản đối xứng.

Tính chất

Thứ tự riêng phần và thứ tự toàn phần đều phản đối xứng theo định nghĩa. Quan hệ có thể vừa đối xứng vừa phản đối xứng (khi đó, nó được gọi là quan hệ đối phản xạ). Song, cũng có quan hệ không đối xứng và cũng không phản đối xứng, ví dụ chẳng hạn: quan hệ "săn thú" trên các loài trong sinh học) .

Quan hệ phản đối xứng khác với quan hệ bất đối xứng: quan hệ bất đối xứng khi và chỉ khi nó phản đối xứng và hoàn toàn không phản xạ.

Xem thêm

Tham khảo

 nLab antisymmetric relation

Quan hệ hai ngôi


title: Panegyrtes varicornis

text:
Panegyrtes varicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Panegyrtes


title: Scelolophia flavicostaria

text:
Scelolophia flavicostaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Scelolophia


title: Sybra filiformis

text:
Sybra filiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Sybra


title: Balacra tamsi

text:
Balacra tamsi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Balacra


title: Pseudochaeta latitarsus

text:
Pseudochaeta latitarsus là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pseudochaeta


title: Joan Carroll

text:
Joan Carroll (ấu danh Joan Marie Felt, 18 tháng 01 năm 1931 – 16 tháng 11 năm 2016) là một nữ tài tử điện ảnh nhí người Mĩ.

Lịch sử

Thiếu thời

Joan Carroll có ấu danh Joan Marie Felt, con ông bà Wright và Freida Felt, sinh ngày 18 tháng 01 năm 1931 tại thị trấn Elizabeth thuộc tiểu bang New Jersey. Cha bà vốn là chuyên viên cao cấp ngành điện lực, còn mẹ bà là một nhạc công dương cầm. Dưới sự hướng dẫn sát sao của mẹ, cô bé Joan Carroll bắt đầu học các kĩ năng biểu cảm kịch trường từ lúc lên 4 tuổi. Năm 1936, gia đình Carroll di cư sang California. Tại đây, bà góp một vai nhỏ trong phim The First Baby.

Qua đời
Carroll qua đời ngày 16 tháng 11 năm 2016 ở Puerto Vallarta, Mexico ở tuổi 85.

Sự nghiệp

Xem thêm

Shirley Temple
Judy Garland
Elizabeth Taylor

Tham khảo

Đọc thêm
 Best, Marc. Those Endearing Young Charms: Child Performers of the Screen. South Brunswick and New York: Barnes & Co., 1974, pp. 20–24;  /

Liên kết ngoài

"Joan Carroll" tại Child Starlets

Sinh năm 1931
Mất năm 2016
Người New Jersey
Người California
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên nhạc kịch Mỹ
Nữ ca sĩ Mỹ


title: Sansan Husaeni

text:
Sansan Fauzi Husaeni (sinh ngày 1 tháng 8 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu cho PS TNI ở Liga 1 Indonesia ở vị trí tiền đạo. Anh có chiều cao 180 cm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sansan Fauzi Husaeni at goal.com
 Sansan Fauzi Husaeni at persija-jakarta.com

Cầu thủ bóng đá Indonesia
Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Người Tasikmalaya


title: Folktronica

text:
Folktronica hay electrofolk là một thể loại âm nhạc kết hợp nhiều yếu tố của nhạc dân gian và nhạc điện tử.

Lịch sử
Jim Byers là người nghĩ ra tên cho thuật ngữ folktronica trên trang web nay đã đóng cửa BurnitBlue.com, trong thời kỳ nảy nở các hãng đĩa như Twisted Nerve tại Manchester, có nghệ sĩ chơi nhạc cụ như Badly Drawn Boy, ban đầu chơi nhạc điện tử. Nó sau đó được dùng để miêu tả âm nhạc của Kieran Hebden và dự án Four Tet của anh năm 2001. Năm 2001, nghệ sĩ Momus phát hành album tên Folktronic giúp phổ biến thêm thuật ngữ này. Một thể loại tương tự là "Laptop folk", là thể loại nhạc dân gian điện tử tối giản hơn.

Một vài album trong thể loại này là: Pause của Four Tet (2001), Mother's Daughter and Other Songs của Tunng (2005), The Milk of Human Kindness của Caribou (2005), Seventh Tree (2008) và Tales of Us (2013) của Goldfrapp, The Age of Adz của Sufjan Stevens (2010), và Everyday Robots của Damon Albarn (2014).

Tham khảo

Folktronica
Electronica


title: Wish You Were Gay

text:
"Wish You Were Gay" là đĩa đơn thứ tư trong album phòng thu đầu tay của ca sĩ người Mỹ Billie Eilish When We All Fall Asleep, Where Do We Go? (2019). Nó được viết bởi Eilish và anh trai cô Finneas O'Connell, và anh cô là người chịu trách nhiệm sản xuất. Bài hát được phát hành dưới dạng đĩa đơn thứ tư trong album vào ngày 4 tháng 3 năm 2019, thông qua Darkroom và Interscope Records. "Wish You Were Gay" là một bản nhạc pop theo phong cách jazz kết hợp với guitar acoustic và những tiếng vỗ tay khi bài hát kết thúc. Eilish cho biết những câu từ của bài hát không có ý xúc phạm cộng đồng LGBT theo bất kỳ cách nào. Cô cho biết lời bài hát là những cảm xúc của cô đối với người mình thích nhưng anh ấy không có cảm xúc gì với cô nên cô đã muốn anh ấy gay đi cho rồi.

Một số nhà phê bình đã so sánh "Wish You Were Gay" với một bài hát năm 2007 là "Ur So Gay" của Katy Perry. Bài hát đạt vị trí thứ 31 trên US Billboard Hot 100 và lọt vào top 5 các bảng xếp hạng ở Úc, Latvia, Lithuania và New Zealand. Bái hát nhận được một số chứng nhận, bao gồm cả chứng nhận đĩa bạch kim tại Hoa Kỳ bởi hiệp hội Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA). Eilish đã biểu diễn bài hát trong When We All Fall Asleep Tour (2019) và Where Do We Go? World Tour (2020).

Hoàn cảnh
Billie Eilish tuyên bố rằng cô đã viết "Wish You Were Gay" khi mới 14 tuổi. Eilish giới thiệu bài hát lần đầu trên nền tảng xã hội Instagram của cô ấy vào tháng 7 năm 2018.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2019
Bài hát năm 2019
Bài hát của Billie Eilish
Đĩa đơn của Interscope Records
Bài hát liên quan đến LGBT


title: Viễn Tây Đỏ

text:
Viễn Tây Đỏ () là một thông dụng ngữ đặc tả dòng điện ảnh Viễn Tây tại Liên Xô và khối cộng sản Đông Âu, nay mở rộng thành thể loại điện ảnh chế tác tại các quốc gia cộng sản.

Lịch sử

Thuật ngữ Viễn Tây Đỏ chỉ xuất hiện quãng từ thập niên 1960 trở đi, khi tại các quốc gia cộng sản Đông Âu bắt đầu có sự khởi sắc trong nền kinh tế hậu chiến, nhờ vậy kích thích phần nào sự nới lỏng các hạng mục kiểm duyệt văn nghệ, cho phép du nhập một số yếu tố Tây phương (đặc biệt Mỹ và Ý). Thời này, dòng điện ảnh Viễn Tây kiểu Ý đang dần trở thành xu hướng thời thượng qua những bước đột phá của Sergio Leone và Sergio Corbucci, vì thế phát sinh hiện tượng đi từ bắt chước tới cải biến phong cách điện ảnh Viễn Tây tại hàng loạt nền điện ảnh phát triển nhất Đông Âu như Tiệp Khắc, România và Liên Xô. Riêng tại Nam Tư, đích thân tổng thống Josip Broz Tito còn mời các minh tinh thượng hạng Hollywood về thực hiện một số cuốn kết hợp giữa phiêu lưu mạo hiểm và chiến tranh.

Tại Cộng hòa Dân chủ Đức, ngay sau vụ đào tị của nam danh ca John Reed, hãng DEFA đã đặc cách mời ông thực hiện trên dưới chục cuốn phim Viễn Tây kết hợp ca nhạc đậm phong cách Mỹ, còn đài truyền hình quốc gia cũng mời ông trình diễn các ca khúc nhạc đồng quê mang âm hưởng dân gian Bắc Mỹ. Để rồi sau đó, loạt phim Những đứa con của Gấu Mẹ vĩ đại với tài tử chính người Nam Tư Gojko Mitić gây cơn sốt trên điện ảnh truyền hình khắp thế giới

Tuy nhiên, ngay từ thời phim câm, quốc gia cộng sản tiên phong Liên Xô đã chế tác những bộ phim giả Viễn Tây Mỹ hoặc Viễn Tây trong bối cảnh và cốt truyện rất Nga. Tới những năm được coi là "hoàng hôn" cộng sản Đông Âu, điện ảnh Liên Xô thậm chí vươn lên thống trị màn bạc Viễn Tây thế giới với một vài xuất phẩm đạt kỷ lục doanh thu và còn đầy ý tưởng nghệ thuật được đánh giá cao.

Ngày nay, dòng điện ảnh Viễn Tây Đỏ vẫn được duy trì tại Trung Quốc đại lục, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Việt Nam. Bối cảnh và câu truyện thường là sự học tập kiểu mẫu dàn dựng tại Tây phương (đặc biệt Mỹ và Ý) kết hợp với lối triết lý hợp với thị hiếu khán giả quốc nội, yếu tố chính trị bắt đầu được gia giảm đi cho nội dung phim bớt phần nặng nề hơn.

Nghệ thuật

Ở hiện đại hậu kì, khi dòng điện ảnh Viễn Tây Đỏ thu hẹp chỉ còn ở một vài quốc gia cộng sản Á châu, giới phê bình tạm chia dòng phim này theo hai tiểu thể loại:
 Viễn Tây Đỏ (Red Westerns): Dòng phim hoàn toàn mô phỏng Viễn Tây Mỹ về bối cảnh, nhân vật và tuyến truyện, tuy nhiên ý nghĩa thường đậm tính định hướng hiện thực xã hội chủ nghĩa. Các câu truyện thường đặc tả xung đột giữa kẻ giàu người nghèo, giới chủ trại giàu có và tá điền nghèo khổ, hay những chủ nhà băng tham lam keo kiệt và toán kị binh cuồng sát dân da đỏ; các nhân vật trung tâm thường là cao bồi nghĩa hiệp, mẫu người chân chính, không tham của cải và không chùn bước trước bạo quyền. Dòng phim này hầu như được sản xuất tại Đông Đức và Tiệp Khắc, riêng tại Liên Xô chỉ thực hiện những cuốn phim Viễn Tây kiểu này bằng giọng điệu trào phúng, câu truyện khôi hài.
 Viễn Đông (Osterns): Dòng phim chủ yếu thực hiện tại Liên Xô với bối cảnh là miền thảo nguyên Nga thời Nội Chiến hoặc những cuộc nông dân khởi nghĩa ở trung đại. Một số ít thực hiện tại România với bối cảnh thảo nguyên Karpat hoặc Nam Tư với những cuộc chiến chống Ottoman hoặc Đức Quốc Xã.
Ngoài ra, còn có hai dòng khác tồn tại chỉ trong ba thập niên cuối thế kỷ XX, được coi là bổ sung cho điện ảnh Viễn Tây Đỏ:
 Viễn Tây Nam Tư (Gibanitsa westerns): Dòng điện ảnh này có cách gọi thực chất hơn là "phim du kích", phát xuất từ Nam Tư dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lĩnh tụ Tito. Ban đầu chỉ lấy bối cảnh cuộc chiến tranh du kích do Tito lĩnh đạo hồi Đệ nhị thế chiến, về sau được nhiều quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, tiếp thu và kể những câu truyện mang bản sắc riêng.
 Viễn Tây Hungary (Goulash westerns): Dòng điện ảnh do đạo diễn lừng danh György Szomjas khởi xướng, với bối cảnh và câu truyện mang bản sắc Hungary.

Tham khảo

 Phim Viễn Tây

Liên kết

Tài liệu
 Лаврентьев С. А. Красный вестерн. – М.: Алгоритм, Эксмо, 2009, ISBN 978-5-9265-0600-3.
 Аксёнов В. П.. Культура. Кино. Вестерны и истерны // Огонёк. – 2004. – № 38.

Tư liệu
 Вестерн по-немецки
 Красные вестерны
 Она написала свой истерн
 ИСТерн на новых рельсах
 Виктор Топоров «Изуверы, прагматики, мыловары»

Điện ảnh Liên Xô
Khối phía Đông
Thể loại phim


title: Celor semenowi

text:
Celor semenowi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Celor


title: Lục quân Đế quốc Áo-Hung

text:
Lục quân Đế quốc Áo-Hung là lực lượng lục quân của Đế quốc Áo-Hung tồn tại từ năm 1867 khi đế quốc này được thành lập cho đến năm 1918 khi đế quốc này tan rã sau thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ nhất trước khối Hiệp ước.

Đế quốc Áo-Hung là một nền quân chủ nhị nguyên kết hợp giữa Đế quốc Áo và Vương quốc Hungary nên lục quân nước này được cấu thành từ ba lực lượng độc lập nhưng có sự liên kết với nhau là Lục quân Liên hợp (Tiếng Đức: Gemeinsame Armee), lực lượng chung của Áo và Hungary tuyển mộ từ khắp đế quốc; Lục quân Áo (Tiếng Đức: k.k. Landwehr) tuyển mộ từ vùng Cisleithania, vùng nói tiếng Đức của đế quốc; và Lục quân Hungary (Tiếng Hungary: Magyar Királyi Honvédség) tuyển mộ từ vùng Transleithania.

Một trong những vấn đề lớn nhất của Lục quân Đế quốc Áo-Hung là tính chất đa sắc tộc của lực lượng này, với tổng cộng mười một dân tộc: người Áo-Đức, người Hungary, người Ý, người România, người Séc, người Slovakia, người Ba Lan, người Ukraina, người Slovenia, người Serb và người Croatia. Người Áo-Đức và người Hungary lần lượt chiếm 28% và 18% tổng quân số, còn người Slavơ chiếm đến 44% quân số, bên cạnh 8% là người România và 2% là người Ý.

Franz Künstler là người lính cuối cùng của Lục quân Áo-Hung qua đời vào tháng 5 năm 2008 ở tuổi 107.

Lịch sử

1867-1914

Trong thời kỳ 1867-1914, Đế quốc Áo-Hung không tham gia cuộc chiến lớn nào ngoại trừ các cuộc xung đột quân sự nhỏ. Tuy nhiên, bộ tham mưu quân sự nước này vẫn chuẩn bị kế hoạch cho các cuộc chiến tranh (nếu có) với các quốc gia láng giềng, đặc biệt là Ý, Serbia và Đế quốc Nga.

Cuối thế kỷ 19, lục quân Áo-Hung được huy động đàn áp các cuộc nổi dậy tại khu vực nội thành đế quốc: năm 1882 và 1887 tại Viên và đặc biệt là những người theo chủ nghĩa dân tộc Đức tại Graz và những người theo chủ nghĩa dân tộc Séc tại Prague vào tháng 11 năm 1897. Tại Trieste năm 1902, quân lính dưới quyền Conrad von Hötzendorf cũng được sử dụng để chống lại cuộc nỗi dậy của người Ý vào năm 1902.

Cuộc chiến lớn nhất mà Lục quân Áo-Hung tham gia trong giai đoạn này là chiến dịch tại Bosnia và Herzegovina vào mùa hè năm 1878. Khi lính Áo-Hung dưới quyền Josip Filipović và Stjepan Jovanović tiến vào khu vực này, họ dự tính sẽ không gặp hoặc gặp rất ít sự kháng cự nhưng thực tế người Hồi giáo và Chính Thống giáo Đông phương đã chống cự mạnh mẽ. Hậu quả là thương vong của Lục quân Áo-Hung sau chiến dịch lên đến hơn 5.000 người và sự khốc liệt không thể lường trước của chiến dịch đã khiến cho các chỉ huy quân sự và các nhà lãnh đạo chính trị trở nên bất đồng với nhau.

Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc Đế quốc Áo-Hung tuyên chiến với Serbia khiến cho Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ là vụ ám sát thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand tại Sarajevo, Bosna.Trong phương án chiến lược xây dựng vào năm 1909, khi chiến tranh bùng nổ, trọng điểm của chiến lược là đối phó với Đế quốc Nga.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Lục quân Đế quốc Áo-Hung đã phải chiến đấu trên nhiều mặt trận, gồm các mặt trận chính như sau:
 Chiến trường Balkan: bắt đầu từ ngày 28 tháng 7 năm 1914, đánh nhau với Serbia. Áo-Hung bị Serbia nhiều lần đánh bại trong năm 1914 như tại Trận Cer và Trận Kolubara, trước khi phối hợp cùng với Bulgaria và Đế quốc Đức chiếm toàn bộ Serbia vào cuối năm 1915.
 Chiến trường phía Đông: bắt đầu từ tháng 8 năm 1914, đánh nhau với Đế quốc Nga. Sự thảm bại mà Áo-Hung phải gánh chịu trong mùa thu năm 1914 trước Nga đã loại quân đội nước này ra khỏi vai trò chủ yếu trên mặt trận này. Mùa hè năm 1915, Áo-Hung với Đức giành thắng lợi lớn trong cuộc tấn công Gorlice-Tarnow nhưng đến năm 1916, thương vong cực kỳ lớn sau Cuộc tổng tấn công của Brusilov đã khiến Áo-Hung phải phụ thuộc nghiêm trọng vào quân Đức trên Mặt trận phía Đông và Bộ Tư lệnh Áo-Hung trên Mặt trận phía Đông coi như hợp nhất với Bộ Tư lệnh Đức. Ngày 3 tháng 3 năm 1918, Hòa ước Brest-Litovsk được ký kết, nước Nga Xô Viết rút khỏi chiến tranh và mặt trận phía Đông chấm dứt.
 Chiến trường Ý: bắt đầu từ ngày 23 tháng 5 năm 1915 khi Ý tuyên chiến với Áo. Chiến sự tại đây kéo dài suốt ba năm rưỡi và ở trong tình trạng giằng co là chính dù quân Ý có quân số áp đảo Áo-Hung, nổi bật có Trận Caporetto nơi liên quân Đức, Áo-Hung gây ra thiệt hại 11.000 người chết, 20.000 người bị thương và bắt 275.000 tù binh cho quân đội Ý. Trận Vittorio Veneto từ cuối tháng 10 đến ngày 3 tháng 11 năm 1918 đã đánh dấu sự kết thúc của mặt trận Ý trong Chiến tranh thế giới thứ nhất cũng như sự tan rã của Đế quốc Áo-Hung.
 Chiến trường România: bắt đầu từ ngày 27 tháng 8 năm 1916, đánh nhau với România. România nhanh chóng bị liên quân Đức, Áo-Hung và Bulgaria đánh bại và đến ngày 6 tháng 12 năm 1916, thủ đô Bucharest của România đã bị phe Liên minh Trung tâm chiếm.

Từ ngày 24 tháng 10 năm 1918, chính phủ Hungary đã bắt đầu lệnh cho lính Honvéd và lính Hungary trong Lục quân Liên hợp tại mặt trận Ý rút khỏi quân đội đế quốc và hồi hương ngay lập tức để bảo vệ Hungary từ phía nam. Ngày 3 tháng 11 năm 1918, hiệp định đình chiến giữa Áo-Hung và Ý đã được ký tại Villa Giusti và ngày này cũng chính thức đánh dấu sự chấm dứt của Quân đội Đế quốc Áo-Hung.

Tuyển quân và quân số

Nghĩa vụ quân sự bắt buộc được áp dụng từ năm 1868, theo đó nam giới từ 18 đến 33 tuổi phải nhập ngũ. Năm 1868, quân số hiện dịch của lục quân Đế quốc là 255.000 và có thể lên đến 800.000 sau khi động viên. Tuy nhiên con số này nhỏ hơn so với các quốc gia khác của châu Âu như Pháp, Liên bang Bắc Đức hay Nga, mỗi quốc gia trên có thể huy động hơn một triệu quân. Dân số đế quốc tăng lên đến gần 50 triệu người vào năm 1900, nhưng quân số bị giới hạn bởi con số % dân số mà luật về nghĩa vụ quân sự năm 1889 đưa ra. Do đó, vào đầu thế kỷ 20, Áo-Hung chỉ gọi nhập ngũ được 0,29% dân số, trong khi con số này đối với Đức là 0,47% dân số, Nga là 0,35% và Pháp là 0,75%. Đã có nhiều lần tranh cãi giữa chính phủ Áo và Hungary về con số người gọi nhập ngũ mỗi năm phân chia giữa khu vực Áo và khu vực Hungary. Đến tận tháng 6 năm 1912, quốc hội Áo và Hungary mới sửa đổi luật nghĩa vụ quân sự cho phép gọi thêm người nhập ngũ. Theo đó, mỗi năm sẽ có 181.000 lính mới nhập ngũ, so với con số cũ 139.000 và mỗi năm mỗi tăng cho đến năm 1917 có 243.000 người nhập ngũ.

Trước năm 1912, mỗi người lính nghĩa vụ sẽ phục vụ quân đội ba năm (sau rút xuống còn hai năm trừ kỵ binh và pháo binh). Sau đó, những người lính này sẽ chuyển sang đơn vị dự bị cho đến khi phục vụ quân đội đủ 12 năm (trong thời gian này sẽ tham gia các đợt huấn luyện quân sự ngắn, tổng thời gian lâu nhất là 25 tuần) và sau cùng sẽ được chuyển về dân vệ, tại đây về lý thuyết họ sẽ vẫn bị gọi chiến đấu khi tổng động viên cho đến khi đủ 42 tuổi. Thực tế chỉ khoảng 1/3 số lính nghĩa vụ phục vụ trong Lục quân Liên hợp, còn lại là phục vụ tại các đơn vị địa phương hay đưa vào lực lượng dự phòng sau tám tuần được huấn luyện cơ bản. Việc lựa chọn vào Lục quân Liên hợp, Landwehr hay Honvéd dựa vào kết quả bốc thăm. Những người không đủ điều kiện vào Lục quân Liên hợp, Landwehr hay Honvéd sẽ được đưa vào các đơn vị dự bị Ersatz để huấn luyện quân sự cơ bản cho đến khi đủ 33 tuổi sẽ chuyển sang dân vệ.

Sĩ quan Áo-Hung thường được lấy từ các trường sĩ quan hoặc học viện quân sự, trừ trường hợp của những người tình nguyện nhập ngũ một năm và sau đó xin ở lại quân ngũ. Tổng cộng có 14 trường sĩ quan, trong đó 11 trường cung cấp sĩ quan cho Lục quân Liên hợp, ba trường cho Honvéd/Landwehr và bốn học viện quân sự lần lượt cung cấp sĩ quan cho bộ binh và kỵ binh của Lục quân Liên hợp; các đơn vị kỹ thuật; Honvéd và Landwehr. Trung bình cứ 18 người lính thì có một sĩ quan. Khó khăn trong việc tuyển mộ học viên sĩ quan là mức lương thấp, do đó số học viên sĩ quan giảm dần theo thời gian. Từ năm 1897 đến năm 1913, số học viên sĩ quan giảm từ 3.333 người xuống còn 1.864 người.

Cả đế quốc được chia thành 16 quân khu, mỗi quân khu làm nhiệm vụ tuyển mộ và duy trì một quân đoàn, trong đó tám quân khu tại Áo, sáu tại Hungary, một tại Bosnia-Herzegovina và một tại Dalmatia. 16 quân khu này lại được chia thành 112 tiểu quân khu làm nhiệm vụ tuyển mộ binh lính.

Đến trước khi chiến tranh bùng nổ, quân số Lục quân Đế quốc đạt đến con số 415.000 người. Tuy nhiên khi chiến tranh xảy ra, sau khi tổng động viên, quân số tăng lên đến 3.350.000 quân nhưng số lượng thực tế có thể chiến đấu chỉ là 1.421.000 quân. Chiến tranh diễn ra cũng là lúc các hạn chế trong việc tuyển quân trước thời chiến bị dỡ bỏ. Tuổi tối đa có thể phục vụ quân đội cũng tăng từ 42 lên 50 và sau đó là 55. Đề bù đắp cho thương vong chiến trường, số quân y bị cắt giảm, người dưới 18 tuổi tình nguyện nhập ngũ cũng được cho phép và sử dụng cả người nước ngoài như Quân đoàn Ba Lan rồi thương binh sau khi hồi phục cũng phải quay lại chiến trường.

Cơ cấu tổ chức

Đế quốc Áo-Hung là một nền quân chủ nhị nguyên kết hợp giữa Đế quốc Áo và Vương quốc Hungary theo Thỏa hiệp 1867: Áo và Hungary có chính sách đối nội riêng nhưng thống nhất về chính sách đối ngoại nên lục quân nước này được cấu thành từ ba lực lượng độc lập về quản lý, tài chính nhưng có sự liên kết với nhau trong chiến tranh là Lục quân Liên hợp (Tiếng Đức: Gemeinsame Armee), lực lượng chung của Áo và Hungary tuyển mộ từ khắp đế quốc; Lục quân Áo (Tiếng Đức: k.k. Landwehr) tuyển mộ từ vùng Cisleithania, vùng nói tiếng Đức của đế quốc; và Lục quân Hungary (Tiếng Hungary: Magyar Királyi Honvédség) tuyển mộ từ vùng Transleithania. Trên danh nghĩa, Lục quân Liên hợp đảm nhiệm vai trò là lực lượng chiến đấu chính khi đế quốc tham gia vào các cuộc xung đột quân sự trong khi Landwehr và Honvéd ban đầu dự định chỉ sử dụng để phòng thủ tại khu vực nhưng từ thế kỷ XX hai lực lượng này cũng trở thành một phần của lực lượng chiến đấu. Ba lực lượng lục quân này quản lý bởi ba bộ khác nhau: Bộ Chiến tranh Đế quốc (Tiếng Đức: K.u.k. Kriegsminister) quản lý Lục quân Liên hợp còn Landwehr và Honved lần lượt quản lý bởi Bộ Quốc phòng Áo (k.k. Ministerium für Landesverteidigung) và Hungary (K.u. Honvédministerium). Toàn bộ các lực lượng vũ trang của Đế quốc Áo-Hung đặt dưới sự chỉ huy của hoàng đế (Kaiser) Franz Joseph từ năm 1867 cho đến ngày 21 tháng 11 năm 1916 khi ông băng hà, sau đó là hoàng đế Karl I cho đến khi đế quốc tan rã vào ngày 3 tháng 11.

Vào năm 1914, sau khi tổng động viên, lục quân Áo-Hung có trong tay tổng cộng sáu tập đoàn quân, từ 1 đến 6, trong đó Tập đoàn quân 1, 3 và 4 (sau đó là Tập đoàn quân số 2) đóng tại Galicia chống lại Nga còn Tập đoàn quân 5 và 6 đóng tại Balkan. Về số quân đoàn, năm 1914 Áo-Hung có tổng cộng 18 quân đoàn (16 quân đoàn được thành lập từ trước Chiến tranh thế giới thứ nhất). Thông thường, một quân đoàn có từ hai đến ba sư đoàn bộ binh, cùng với kỵ binh và các đơn vị kỹ thuật.

Số tập đoàn quân và quân đoàn nói trên bao gồm 50 sư đoàn bộ binh (93 lữ đoàn bộ binh, 9 lữ đoàn sơn cước và 44 lữ đoàn pháo dã chiến), 11 sư đoàn kỵ binh và một số lữ đoàn bộ binh, sơn cước, dân vệ khác. Đến năm 1916, số quân đoàn tăng lên đến con số 27 (có một quân đoàn kỵ binh) bao gồm 69 sư đoàn bộ binh (bao gồm 111 lữ đoàn bộ binh, 4 bán lữ đoàn bộ binh, 23 lữ đoàn sơn cước và 64 lữ đoàn pháo dã chiến), ngoài ra còn có thêm 13 lữ đoàn bộ binh và 8 lữ đoàn sơn cước, 11 sư đoàn kỵ binh, 3 lữ đoàn kỵ binh và 3 lữ đoàn dân vệ.

Vào năm 1915, Conrad von Hötzendorf, tham mưu trưởng quân đội và các sĩ quan tham mưu của ông đã đề xuất kế hoạch cải tổ toàn diện quân đội nước này để phù hợp với điều kiện chiến tranh. Theo đó số lượng quân đoàn và sư đoàn sẽ thay đổi nhưng một sư đoàn bộ binh vẫn bao gồm 16 tiểu đoàn. Sau khi Conrad bị bãi chức vào ngày 1 tháng 3 năm 1917, người kế nhiệm Arthur Arz von Straußenburg tiếp tục kế hoạch cải tổ này. Theo đó, thông thường một trung đoàn có từ bốn hoặc hơn bốn tiểu đoàn khiến cho việc chỉ huy trở nên khó khăn do đó cấu trúc mới đã được trình làng theo đó một trung đoàn chỉ gồm ba tiểu đoàn giúp cho tổng số trung đoàn tăng lên con số 139. Quân số tối thiểu của một sư đoàn là là 6.040 người, bao gồm 4.680 lính bộ binh, 960 lính pháo binh, 300 lính kỹ thuật và 100 lính không quân. Các đơn vị kỵ binh bị chuyển sang bộ binh với số lượng lớn và pháo binh cũng tái cấu trúc lại.

Thành phần dân tộc và tôn giáo

Thành phần dân tộc đa dạng của Đế quốc Áo-Hung cũng dẫn đến tính chất đa dân tộc của lục quân nước này. Như vào năm 1906, trong số 1.000 người lính nhập ngũ có 267 người Đức, 223 người Hungary, 135 người Séc, 85 người Ba Lan, 81 người Ruthenia (hay người Ukraina), 67 người Croatia và người Serb, 64 người România, 38 người Slovakia, 26 người Slovenia và 14 người Ý. Thành phần dân tộc trong các đơn vị cũng khác nhau khi người Hungary, người Séc và người Đức thường được sử dụng trong các đơn vị kỵ binh, pháo binh và các đơn vị kỹ thuật trong khi người Slavơ chiếm đến 67% số bộ binh. Các binh sĩ người Áo và Hungary thể hiện là đáng tin cậy trong chiến đấu hơn người Slavơ đặc biệt tại mặt trận phía Đông từ giữa năm 1916 và tinh thần chiến đấu yếu nhất là người Séc, thường có xu hướng đầu hàng quân Nga. Khi chiến tranh lan rộng ra nhiều chiến trường dẫn đến nhiều đối thủ mới, Áo-Hung cũng phải cho hoán đổi vị trí các đơn vị tham chiến vì lý do dân tộc, như khi România theo phe phe Hiệp ước chống lại Áo-Hung, người Áo/România phải bị rút khỏi mặt trận Đông Nam châu Âu hay lính Áo-Hung gốc Ý cũng không được phép sử dụng tại mặt trận Ý.

Về thành phần dân tộc của các sĩ quan, thông thường số sĩ quan gốc Đức/Áo chiếm 1/3 số lượng sĩ quan chuyên nghiệp. Theo số liệu thống kê vào năm 1911 trên tổng số 98 tướng lĩnh và 17.811 sĩ quan của Lục quân Đế quốc, thành phần dân tộc của sĩ quan như sau: 76,1% là người Đức, 10,7% là người Hungary và 5,2% là người Séc. Đối với sĩ quan dự bị, tỷ lệ này là 56,8% người Đức, 24,5% người Hungary và 10,6% người Séc.

Ngôn ngữ sử dụng cũng là vấn đề khi thông thường một trung đội trưởng không thể hiểu ngôn ngữ của binh lính dưới quyền mình. Việc sử dụng tiếng Đức hay tiếng Hungary để làm ngôn ngữ ra mệnh lệnh trong quân đội cũng là vấn đề tranh cãi gần 10 năm trước khi Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra và sau cùng tiếng Đức vẫn giữ vị trí ngôn ngữ ra mệnh lệnh. Để giải quyết tình trạng đa ngôn ngữ trên, nhiều biện pháp đã được đưa ra như học viên sĩ quan tại Học viện Quân sự Maria Therasa ở Wiener Neustadt và Học viện Kỹ thuật Quân sự ở Viên phải học hai bên ngữ khác của đế quốc bên cạnh tiếng Đức. Gần một nửa số sĩ quan của Lục quân Liên hợp có thể nói tiếng Séc bên cạnh tiếng Đức. Ngoài ra, mỗi người lính sau khi nhập ngũ sẽ được dạy tám mươi từ tiếng Đức căn bản để hiểu mệnh lệnh. Bất kỳ đơn vị nào có từ 20% một nhóm dân tộc trở lên thì mệnh lệnh sẽ buộc phải đưa ra theo ngôn ngữ của nhóm dân tộc đó. Theo ước tính, có 163 đơn vị sử dụng hai ngôn ngữ, 24 đơn vị sử dụng ba ngôn ngữ và một số đơn vị phải sử dụng đến bốn hoặc cả năm ngôn ngữ.

Về thành phần tôn giáo của lục quân Áo-Hung cũng đa dạng và phức tạp, đơn cử qua thành phần tôn giáo của các sĩ quan lục quân. Hầu hết các sĩ quan Lục quân Áo-Hung là người theo Công giáo La Mã. Vào năm 1896, trong sô 1.000 sĩ quan có 791 người theo Công giáo La Mã, 86 người theo Đạo Tin Lành, 84 người theo Do Thái giáo, 39 người theo Chính thống giáo Hy Lạp và một người theo Chính Thống giáo Đông phương. Trong số các lực lượng lục quân của các cường quốc châu Âu trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, lục quân Áo-Hung gần như là lực lượng duy nhất thường xuyên cất nhắc người Do Thái vào các vị trí chỉ huy quân đội. Trong khi dân số người Do Thái chỉ chiếm 5% dân số đế quốc, người Do Thái chiếm đến gần 18% số sĩ quan trù bị. Không hề có rào cản chính thức nào cho người Do Thái trong việc gia nhập lục quân, tuy nhiên nhiều nhân vật đứng đầu quân đội như Conrad von Hötzendorf và Thái tử Franz Ferdinand đã có lúc biểu hiện thái độ chống người Do Thái. Franz Ferdinand còn bị Conrad kết tội là có sự phân biệt đối xử chống lại các sĩ quan theo Đạo tin lành.

Ngân sách
Vào năm 1867, ngân sách dành cho quân đội chiếm 25% tổng số khoản chi ngân sách tuy nhiên khủng hoảng kinh tế diễn ra vào năm 1873 khiến cho các quan sát viên quân sự nước ngoài phải đặt câu hỏi liệu đế quốc có thể tham gia vào một cuộc chiến tranh lớn mà không có sự viện trợ. Mặc dù ngân sách được tăng cường trong các thập niên 1850 và 1860, trong nửa cuối thế kỷ XIX, mức chi tiêu cho lục quân của Áo-Hung vẫn khiêm tốn hơn quân đội các cường quốc châu Âu khác. Từ năm 1895 đến 1906, ngân sách cho lục quân tiếp tục tăng lên nhưng tính trên tỉ lệ đầu người vẫn thua cả Ý và chỉ ngang bằng Nga. Tổng chi tiêu cho lục quân, hải quân và dân quân vào năm 1912 của Áo-Hung chỉ chiếm có 2,5% tổng thu nhập quốc dân vào năm 1912, trong khi Nga, Ý và Đức vào năm 1912 chi đến 5% tổng thu nhập quốc dân cho quân đội. Áo-Hung do đó trở thành cường quốc châu Âu có tỷ lệ chi tiêu cho quân đội thấp nhất.

Trang bị

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, trang bị của quân đội Áo-Hung là không thống nhất và tùy theo từng trung đoàn. Vào đầu thế chiến, Lính Áo-Hung được trang bị tốt hơn không nhiều so với lính Nga. Về quân phục, từ năm 1866, quân phục trắng truyền thống đã được thay thế bằng xanh đậm cho đến tận đầu thế kỷ XX. Đến năm 1908, tin rằng chiến tranh trong tương lai sẽ diễn ra tại Balkan, quân phục mới màu xám xanh dương (hechtgrau) bắt đầu được đưa vào sử dụng. Đến tháng 9 năm 1915, quân phục xám dã chiến (hay xám xanh lá nhạt) được sử dụng làm quân phục chính thức (feldgrau). Tuy nhiên trên thực tế vào mùa hè năm 1914, quân phục xám xanh dương chỉ được cấp cho các binh sĩ tuyến đầu của Lục quân Liên Hợp, Landwehr và Honvéd. Nhiều đơn vị ra mặt trận phải mặc trang phục dân sự với băng tay ở phía tay trái để biết là quân chính quy. Riêng kỵ binh Áo-Hung chỉ bắt đầu sử dụng quân phục mới từ cuối năm 1915 và trong năm 1914 họ vẫn có quân phục riêng đặc biệt như mũ sắt, mũ shako hay mũ czapka và quần áo nhiều màu sắc. Một số sĩ quan chuyên nghiệp Áo-Hung còn tự bỏ tiền ra mua quân phục và trang bị cho bản thân như áo khoác, súng lục, ống nhòm, giày,… Đầu Chiến tranh thế giới thứ nhất, những sĩ quan Áo-Hung còn mang những đặc điểm dễ nhận thấy trên chiến trường như giải vải choàng chéo qua vai, túi đeo thắt lưng, ghệt da thuộc, giày cổ cao và mang gươm khiến họ dễ dàng trở thành mục tiêu để tiêu diệt của các xạ thủ đối phương. Do đó, từ tháng 9 năm 1914, Đại công tước Friedrich đã phải yêu cầu các sĩ quan không mang ghệt da thuộc và mang gươm tại chiến trường nữa.

Cũng như quân đội các nước khác, sức mạnh hỏa lực quân đội Áo-Hung cũng được gia tăng theo cường độ cuộc thế chiến và trang bị ngày càng kỹ càng hơn. Từ năm 1916, đại đội kỹ thuật với súng cối, lựu đạn, điện thoại, đèn pha được bổ sung vào mỗi tiểu đoàn. Cũng trong cùng năm, số súng máy của một trung đoàn tăng từ tám khẩu lên mười sáu khẩu. Một năm sau đó, con số này tăng lên hai mươi bốn và mỗi tiểu đoàn có một trung đội với tám súng máy hạng nhẹ. Vào năm 1914, các loại pháo sử dụng được đánh giá là lỗi thời, đặc biệt là lựu pháo cấp sư đoàn 90mm và 105mm, trừ hai mươi bốn lựu pháo 305mm. Trong năm 1915-16, các loại pháo mới được đưa ra chiến trường gồm sơn pháo 75mm, pháo dã chiến và lựu pháo 100mm và 105mm. Lựu đạn được lính Áo sử dụng bắt đầu từ ngày 1 tháng 3 năm 1915. Từ nửa cuối năm 1916, mũ sắt bắt đầu thay thế cho mũ vải trên chiến trường và Áo là cường quốc cuối cùng áp dụng biện pháp bảo vệ này cho binh lính của mình.

Quân hàm và cấp hiệu

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ảnh chụp & bưu thiếp Lục quân Đế quốc Áo-Hung 1866-1918
 Trang web về Quân đội Đế quốc Áo-Hung có thông tin chi tiết về tổ chức, sự nghiệp của các chỉ huy, quân phục và vũ khí
 Quân hàm Đế quốc Áo-Hung trên trang web Uniforminsignia.net

Quân sự Đế quốc Áo-Hung
Lục quân bị giải tán