title: Nhạc Chung Kỳ

text:
Nhạc Chung Kỳ (chữ Hán: 岳锺琪, 1686 – 1754) tự Đông Mỹ (東美), hiệu Dung Trai (容齋), người Thành Đô, Tứ Xuyên, tướng lãnh nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Thời Khang Hi

Khởi nghiệp
Chung Kỳ có tổ tịch ở phủ Lâm Thao, tỉnh Cam Túc (nay là Bạch Ngân, Cam Túc). Năm Khang Hi thứ 49 (1710), cha là Tứ Xuyên đề đốc Nhạc Thăng Long vừa nghỉ hưu, xin nhập tịch vào phủ Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, nên cả nhà họ Nhạc đều dời về đấy.

Chung Kỳ ban đầu nhập ti  để được làm Đồng tri; sau đó tòng quân, xin đổi nhận võ chức, được hoàng đế Khang Hy cho làm Du kích ở Tứ Xuyên, trở về nhận chức Tùng Phan trấn Trung quân du kích. Sau 2 lần thăng chức, Chung Kỳ được làm Tứ Xuyên Vĩnh Ninh hiệp (nay là Tự Vĩnh, Tứ Xuyên) phó tướng.

Tham gia giành lại Tây Tạng
Năm Khang Hi thứ 58 (1719), Chuẩn Cát Nhĩ hãn Sách Vọng A Lạt Bố Thản sai tướng là Sách Lăng Đôn Đa Bặc tập kích Tây Tạng; đô thống Pháp Lạt đốc binh ra Đả Tiến Lô (nay là Khang Định, Tứ Xuyên), phủ dụ Lý Đường, Ba Đường, truyền hịch cho Chung Kỳ làm tiền khu. Chung Kỳ đến Lý Đường, Đệ ba ở đấy không nghe lệnh, bèn giết đi , khiến Ba Đường đệ ba sợ, hiến hộ tịch; đầu mục của các bộ Sạ Nha (nay là Sát Nhã, Tây Tạng), Sát Mộc Đa (nay là Xương Đô (huyện), Tây Tạng), Sát Oa (nay là Sát Ngung, Tây Tạng) đều quy thuận.

Năm thứ 59 (1720), quân đội của Định tây tướng quân Cát Nhĩ Bật từ Lạp Lý (nay là Gia Lê, Tây Tạng) tiến vào Tây Tạng, lệnh cho Chung Kỳ tiếp tục làm tiền khu. Chung Kỳ đóng quân ở Sát Mộc Đa, tuyển người thông thạo tiếng thạo trong binh sĩ, được 30 người; sai họ đổi y phục, lẻn đến Lạc Long Tông (nay là Lạc Long, Tây Tạng), chém sứ giả Chuẩn Cát Nhĩ, khiến dân ở đấy sợ, xin hàng. Cát Nhĩ Bật đến quân doanh, dùng kế sách của Chung Kỳ, công khai chiêu hàng Tây Tạng, nhờ vậy có 2000 người ra hàng. Chung Kỳ bèn đốc binh vượt sông, thẳng tiến Lạp Tát, đại phá quân Chuẩn Cát Nhĩ, bắt Lạt ma làm nội ứng hơn 400 người. Sách Lăng Đôn Đa Bặc thua chạy, quân Thanh bình xong Tây Tạng.

Tham gia trấn áp Quách La Khắc
Năm thứ 60 (1721), quân đội trở về, Chung Kỳ được thụ giai quan Tả đô đốc, cất nhắc làm Tứ Xuyên đề đốc, ban Khổng tước linh. Triều đình giáng mệnh trấn áp 3 bộ lạc Thượng – Trung – Hạ Quách La Khắc (nay là Quả Lạc, Thanh Hải), Chung Kỳ soái quân đốc đội ngũ của các thổ tư Ngõa Tư, Tạp Cốc từ Tùng Phan ra biên thùy. Hơn ngàn binh Quách La Khắc ra cự, Chung Kỳ đánh phá, bắt được 21 trại của bọn Cát Nghi Tạp thuộc bộ lạc Hạ Quách La Khắc, giết hết người ở đấy. Nhân đêm tối, Chung Kỳ đốc binh tiến đánh trại Nạp Vụ thuộc bộ lạc Trung Quách La Khắc; binh Tạng ra cự, quân Thanh hăng hái tấn công; đến cuối ngày, quân Thanh liên tiếp hạ được 19 trại, chém được hơn 300 thủ cấp, bắt được thủ lãnh Tuấn Tha Nhĩ Phủng Tác Bố Lục Qua. Chung Kỳ tiếp tục đốc binh tiến đánh trại Áp Lục thuộc bộ lạc Thượng Quách La Khắc, đầu mục Đán Tăng trói kẻ cầm đầu là bọn Giả Khái 22 người ra hàng. Quân Thanh bình xong 3 bộ lạc Quách La Khắc, Chung Kỳ được bái thêm thế chức Tha lạt bố lặc cáp phiên.

Năm thứ 61 (1722), Chung Kỳ đánh dẹp người Tạng ở Bình Dương động, thiết lập Nam Bình doanh ở đấy (nay là Cửu Trại Câu (huyện), Tứ Xuyên).

Thời Ung Chính

Tham gia bình định Thanh Hải
Năm Ung Chính đầu tiên (1723), quân Thanh trấp áp cuộc nổi dậy của La Bặc Tạng Đan Tân (Lobsang Tendzin) ở Thanh Hải , Phủ viễn đại tướng quân Niên Canh Nghiêu xin lấy Chung Kỳ làm Tham tán quân sự. Chung Kỳ đem 6000 người ra Quy Đức bảo (nay là Du Lâm, Thiểm Tây), phủ dụ trên từ Đông Sách Bặc, dưới từ các bộ người Tạng của Đông Sách Bặc. Bên ngoài ranh giới Nam Xuyên (sông) có 9 bộ lạc Quách Mật nhiều lần cướp bóc vùng biên, trong đó 2 bộ Trình Khố, Hoạt Nhĩ Cổ rất ngang ngược; Chung Kỳ đưa quân thâm nhập, lật nhào sào huyệt, dẹp bằng hết bọn họ.

Năm thứ 2 (1724), Chung Kỳ được thụ võ giai Phấn uy tướng quân, bị thúc giục tiến binh. Lạt ma của Quách Long tự hưởng ứng cuộc nổi dậy của La Bặc Tạng Đan Tân; Chung Kỳ hội họp chư quân cùng đánh, tiêu diệt loạn quân, phá hủy tự, bắt giết thủ lãnh Đạt Khắc Mã Hồ Thổ Khắc Đồ. La Bặc Tạng Đan Tân chiếm cứ Ngạch Mục Nạp Bố Long Cát Nhĩ (nay là Qua Châu, Cam Túc), thủ lãnh dưới quyền ông ta là A Nhĩ Bố Thản Ôn Bố, Xuy Lạp Khắc Nặc Mộc Tề chia ra đóng giữ các ải; Chung Kỳ cùng chư tướng chia đường tiến vào. Chung Kỳ và thị vệ Đạt Nãi ra nam lộ, tổng binh Vũ Chính An ra bắc lộ, Hoàng Hỷ Lâm, Tống Khả Tiến ra trung lộ, phó tướng Vương Tung, Kỷ Thành Bân tìm đường lên núi. Quân Thanh tiến đến Cáp Lạt Ô Tô (nay là Na Khúc (huyện), Tây Tạng), gặp lúc mờ sáng, quân Mông Cổ chưa thức giấc, bèn lập tức tấn công, chém được hơn ngàn người; quân Mông Cổ sợ chạy, quân Thanh đuổi theo, qua 1 ngày – đêm thì đến Y Khắc Khách Nhĩ Cát (nay là Đức Linh Cáp, Thanh Hải), bắt được A Nhĩ Bố Thản Ôn Bố. Quân Thanh tiếp tục tiến đến Tịch Nhĩ Cáp La Sắc (nay thuộc Cương Sát, Thanh Hải), Chung Kỳ điều binh đánh Cát Tư (nay thuộc Mang Nhai, Thanh Hải); quân Thanh lại tiếp tục tiến đến đóng trại ở Bố Nhĩ Cáp Đồn, áp sát Ngạch Mục Nạp Bố Long Cát Nhĩ; La Bặc Tạng Đan Tân chạy về phía tây, Chung Kỳ đuổi theo, 1 ngày – đêm đi được 300 dặm. Thủ lãnh dưới quyền của La Bặc Tạng Đan Tân là bọn Bành Thác về hàng, Chung Kỳ lệnh cho thủ bị Lưu Đình Ngôn giám sát họ làm tiền khu, quân Thanh theo sau. Thủ lãnh Xuy Nhân về hàng, nói La Bặc Tạng Đan Tân còn cách quân Thanh chừng 150 – 160 dặm; Chung Kỳ lệnh cho tạm nghỉ, chờ trời tối tiếp tục tiến lên, mờ sáng thì gặp được loạn quân. Quân đội của La Bặc Tạng Đan Tân đang phân tán tìm cỏ – nước; quân Thanh lập tức tấn công, đại phá loạn quân, bắt bọn Đài cát, còn có mẹ là A Nhĩ Thái Cáp Đồn và em gái A Bảo của La Bặc Tạng Đan Tân; riêng ông ta đổi mặc quần áo của đàn bà để trốn thoát. Tướng Thanh là bọn Lưu Đình Ngôn cũng bắt được bọn Xuy Lạp Khắc Nặc Mộc Tề. Quân Thanh tiếp tục tiến đến Tang Đà hải (nay là giao giới Thanh Hải – Tân Cương), không đuổi kịp La Bặc Tạng Đan Tân, nên quay về. Trận này Chung Kỳ ra quân 15 ngày, chém hơn 8 vạn thủ cấp, bắt hết các thủ lãnh trợ giúp La Bặc Tạng Đan Tân. Quân Thanh bình định xong Thanh Hải, Chung Kỳ được thụ tước Tam đẳng công, ban đai vàng.

Trị lý 3 tỉnh Cam, Xuyên, Thiểm
Bộ lạc Tạ Nhĩ Tô, dân tộc Tạng ngoài ven Trang Lãng, Cam Túc nổi dậy, chiếm cứ 2 tòa núi Trác Tử, Kỳ Tử, người Tạng ở Nạp Chu Công tự, Triều Thiên đường, Gia Nhĩ Đa tự cũng liên kết với họ. Niên Canh Nghiêu sai bọn Chung Kỳ đốc binh, chia 11 lộ tiến tiễu. Chiến dịch diễn ra hơn 50 ngày, quân Thanh dẹp bằng hết các lực lượng nổi dậy; sau đó Chung Kỳ được nhận mệnh làm Cam Túc đề đốc.

Năm thứ 3 (1725), Chung Kỳ lại nhận mệnh làm Cam Túc tuần phủ. Tháng 4 ÂL, triều đình cởi binh quyền của Niên Canh Nghiêu, đổi thụ ông ta làm Hàng Châu tướng quân, mệnh cho Chung Kỳ cũng dâng lên ấn Phấn uy tướng quân, thự chức Xuyên Thiểm tổng đốc, nắm hết chư quân. Hà Châu (nay là Lâm Hạ, Cam Túc), Tùng Phan xưa là nơi đặt Hỗ thị của người Mông Cổ ở Thanh Hải , nhưng Niên Canh Nghiêu nhân chiến loạn, đã tâu xin dời Hỗ thị đến Na Lạt Tát Lạt ; đến nay Chung Kỳ tâu rằng bộ lạc của bọn tù trưởng Sát Hãn Đan Tân cư trú ở bờ đông Hoàng Hà, xin đặt Hỗ thị ở Hà Châu, Tùng Phan, bộ lạc của bọn tù trưởng Ngạch Nhĩ Đức Ni Ngạch Nhĩ Khắc Thác Khắc Thác Nãi cư trú ở bờ tây Hoàng Hà, xin đặt Hỗ thị ở Đan Cát Nhĩ tự ngoài ranh giới của Tây Ninh . Sanh kế của người Mông Cổ đều dựa vào gia súc, Chung Kỳ xin rằng: sau tháng 6 thì không tổ chức mậu dịch nữa. Khi xưa các thổ tư của Tạp Cốc (nay là trấn Tạp Cốc Não, huyện Lý), Kim Xuyên, Ốc Nhật (nay là hương Ốc Nhật, huyện Tiểu Kim) ở Tứ Xuyên tranh chấp địa giới, Niên Canh Nghiêu lệnh cho Kim Xuyên cắt các trại Mỹ Đồng cho Ốc Nhật, gây ra thù oán giết chóc không dứt. Chung Kỳ tâu xin Ốc Nhật trả đất cho Kim Xuyên, đem đất Long Bảo Tam Ca cho Ốc Nhật. Tất cả đều được triều đình đồng ý.

Ít lâu sau Chung Kỳ được thật trừ làm Xuyên Thiểm tổng đốc, dâng sớ nói: "Thổ tư thừa tập, công tác phí dành cho việc đi lại của quan viên để trao ấn cho họ kéo dài vài năm, còn phải đặt người cai quản việc họ tự ý gây thù oán giết chóc. Xin định ra kỳ hạn nửa năm, lệnh cho những người được thừa tập trước đó phải đến gặp quan viên phụ trách. Thổ tư chọn ra người nào tuân thủ luật pháp, làm việc giỏi giang, cho phép thổ quan báo cáo với (tổng) đốc – (tuần) phủ để cấp chức – hàm, chia đất cho họ quản lý, nhiều thì 3 thổ tư chọn 1, ít thì 5 thổ tư chọn 1, khiến thế cục ổn định, lòng người an định." Chung Kỳ vào chầu, được gia hàm Binh bộ thượng thư, dâng sớ nói: "Bên ngoài Sát Mộc Đa có các bộ Lỗ Long Tông Sát Oa, Tọa Nhĩ Cương, Tang Cát, Xuy Tông, Cổn Trác, cách xa Đả Tiến Lô, không tiện diêu chế (khống chế từ xa). Xin tuyên dụ Đạt Lại lạt ma, lệnh cho ông ta quản lý đất ấy. Trung Điện (nay là Hương Cách Lý Lạp), Lý Đường, Ba Đường cùng các nơi Đắc Nhĩ Cách Đặc, Ngõa Thư Hoắc Nhĩ, đều quy về thổ tư ở nội địa." Lại nói: "Ba Đường thuộc Tứ Xuyên, Trung Điện thuộc Vân Nam, nhưng các nơi thuộc Ba Đường là Chúc Mộc Cha Nhĩ, Kỳ Tông, Lạp Phổ, Duy Tây rất gần Trung Điện, tụ họp ở A Đôn Tử, thật là cửa ngõ của Trung Điện. Xin đổi thuộc Vân Nam, cùng Lý Đường, Đả Tiến Lô của Tứ Xuyên đắp đổi tạo thế ỷ giác." Ung Chính đế giao xuống cho vương đại thần bàn bạc, rồi đồng ý với lời xin của ông.

Mùa xuân năm thứ 4 (1726), Chung Kỳ xin tuyển 1000 lính người Mãn Châu ở Tây An, đồn trú Đồng Quan. Mùa đông, Chung Kỳ xin lấy đinh ngân của 2 tỉnh Thiểm, Cam chia đều vào số ruộng đất chịu thuế; từ năm thứ 5 (1727) về sau, việc này trở thành định lệ . Sang năm, Chung Kỳ lại dâng sớ nói Hà Đông thuộc Cam Túc lương (thực) rẻ đinh nhiều, Hà Tây lương nhiều đinh ít, xin cho 2 nơi được thi hành biện pháp bình quân: Hà Đông thu thuế đinh căn cứ vào giá lương thực (đinh tùy lương biện), Hà Tây đem giá lương thực cân đối với số thuế đinh đã chia đều (lương chiếu đinh than); Ung Chính đế giao xuống cho bộ Hộ bàn bạc thi hành.

Ô Mông (nay là Vĩnh Thiện, Vân Nam) thổ tri phủ Lộc Vạn Chung thuộc Tứ Xuyên quấy nhiễu Đông Xuyên thuộc Vân Nam, Trấn Hùng thổ tri phủ Lũng Khánh Hầu cùng các bộ người Miêu ở Miện Sơn, Lương Sơn thuộc Kiến Xương (nay là Tây Xương, Tứ Xuyên) hưởng ứng Vạn Chung; Ung Chính đế mệnh cho Chung Kỳ hội quân với Vân Quý tổng đốc Ngạc Nhĩ Thái đánh dẹp. Mùa xuân năm thứ 5 (1727), Lộc Vạn Chung bị bắt, Lũng Khánh Hầu xin hàng; Ô Mông, Trấn Hùng đều chịu cải thổ quy lưu, Miện Sơn, Lương Sơn cũng lần lượt bị bình định .

Năm thứ 6 (1728), Chung Kỳ dâng sớ xin đem 2 thổ tư Hà Tây, Ninh Phiên thuộc Kiến Xương cùng các nơi A Đô, A Sử, Nữu Kết, Oai Khê cải thổ quy lưu, Hà Đông tuyên úy tư lấy ½ đất đổi thuộc lưu quan, thăng Kiến Xương làm phủ, lĩnh 3 huyện, đồng thời sửa định chế độ và chức trách doanh – tấn (của quân đội đồn trú), xử lý các hậu quả phát sanh. Ung Chính đế giao xuống cho bộ Hộ bàn bạc, rồi đáp ứng lời xin ấy. Chung Kỳ xác định phủ mới gọi là Ninh Viễn, huyện mới là Tây Xương, Miện Ninh, Diêm Nguyên, lại xin đem 2 thổ tư ở Dân Châu (nay là Dân (huyện), Cam Túc) cải thổ quy lưu. Ít lâu sau Chung Kỳ lần lượt dâng sớ xin thăng Đạt Châu thuộc Tứ Xuyên, 2 huyện Tần, Giai (nay là Vũ Đô, Cam Túc) thuộc Thiểm Tây làm châu trực lệ .

Năm thứ 7 (1729), Chung Kỳ lại lần lượt dâng sớ xin thăng Túc Châu làm châu trực lệ, cửa ải Tý Ngọ cốc thuộc Thiểm Tây thêm quan binh phòng thủ, các nơi Lý Đường, Ba Đường đặt các tư Tuyên phủ, An phủ cho đến Thiên – Bách hộ, dựa trên điều lệ đặt lưu quan mà đề bổ . Triều đình đều bàn bạc thi hành. Lôi Ba thổ tư làm loạn, Chung Kỳ điều binh đánh dẹp.

Tham gia trấn áp Chuẩn Cát Nhĩ
Sau khi thất bại, La Bặc Tạng Đan Tân chạy sang Chuẩn Cát Nhĩ, được hãn Sách Vọng A Lạt Bố Thản thu nhận. Sách Vọng A Lạt Bố Thản mất, con trai là Cát Nhĩ Đan Sách Linh nối ngôi, nhiều lần xâm lược các bộ lạc Khách Nhĩ Khách. Ung Chính đế mệnh cho Phó Nhĩ Đan làm Tĩnh biên đại tướng quân, đồn trú A Nhĩ Thái sơn, ra bắc lộ; Chung Kỳ làm Ninh viễn đại tướng quân, đồn trú Ba Lý Khôn, ra tây lộ, để đánh dẹp người Chuẩn Cát Nhĩ. Chung Kỳ được gia hàm Thiếu bảo, lấy bọn Tứ Xuyên đề đốc Kỷ Thành Bân làm Tham tán quân vụ. Chung Kỳ soái quân đến Ba Lý Khôn, đắp 2 thành đông – tây để trữ vật tư, tinh giản đội ngũ để tính kế thâm nhập. Tháng 5 ÂL năm thứ 8 (1730), Ung Chính đế triệu Phó Nhĩ Đan và Chung Kỳ về kinh sư để nhận phương lược; Chung Kỳ xin cho Kỷ Thành Bân giữ ấn Hộ Đại tướng quân.

Khoa Xá Đồ lĩnh là ranh giới của Cáp Mật và Ba Lý Khôn. Chung Kỳ đặt mục xưởng  ở đấy. Chuẩn Cát Nhĩ nghe tin Chung Kỳ đến gần, lấy hơn 2 vạn người lẻn theo đường tắt xâm phạm, ruổi hết lạc đà và ngựa đi. Kỷ Thành Bân sai phó tham lĩnh Tra Lẫm đem vạn người bảo vệ mục xưởng, nhưng không thể ngăn nổi quân Chuẩn Cát Nhĩ, bèn chạy sang lũy của tổng binh Tào Nhương kêu cứu; Nhương đem khinh kỵ đến, cũng chiến bại bỏ chạy. Tổng binh Phàn Đình cùng bọn phó tướng Dã Đại Hùng đem 2000 người, vừa đi vừa đánh suốt 7 ngày đêm, tổng binh Trương Nguyên Tá đốc quân bản bộ giáp kích, chọn ra quan binh của 2 tạp luân , giành lại được quá nửa số lạc đà và ngựa. Kỷ Thành Bân muốn làm tội Tra Lẫm, nhưng lại tha cho hắn ta, rồi báo tiệp. Ung Chính đế nhân việc này, sai Chung Kỳ lui về; cho rằng ở ngoài tạp luân lẽ ra phải xây thành đóng quân, điều lính do thám đánh địch, khiến chúng không dám thâm nhập; bèn lệnh cho Chung Kỳ tường trình. Ít lâu sau Ung Chính đế khen công của Phàn Đình, Dã Đại Hùng và Trương Nguyên Tá, ban vàng và thế chức, sai Nội vụ phủ tổng quản Ngạc Thiện đem 10000 lạng bạc khao quân; lập từ ở An Tây (châu trực lệ, trị sở nay là Qua Châu), thờ tướng sĩ trận vong. Ung Chính đế lấy 3 chén rượu rót xuống đất để tế từ xa, cũng sai Ngạc Thiện lập đàn cúng viếng.

Mùa xuân năm thứ 9 (1731), Chung Kỳ xin dời binh đồn trú Thổ Lỗ Phiên, Ba Nhĩ Khố Nhĩ (cũng là nơi đặt mục xưởng, nay thuộc Ba Lý Khôn), tính kế thâm nhập. Ung Chính đế dụ rằng: "Chung Kỳ trước đây khinh suất nói cứ xông thẳng vào, lại bị địch cướp lạc đà và ngựa, chịu xấu hổ nên phẫn nộ, ắt muốn tiến tiễu, có thể thắng được ru?" Tháng giêng ÂL, có tên lính Thanh chạy thoát khỏi tay người Chuẩn Cát Nhĩ trở về, nói Cát Nhĩ Đan Sách Linh sắp dời đi Cáp Lạt Sa Nhĩ (nay là Yên Kỳ), đem đại quân đến Tây lộ, còn lệnh cho tướng là Tiểu Sách Linh Đôn Đa Bặc quấy rối Bắc lộ. Chung Kỳ nghe được, nhận định quân Chuẩn Cát Nhĩ sắp từ Thổ Lỗ Phiên xâm phạm Cáp Mật, quấy nhiễu biên giới An Tây, Túc Châu; cho rằng quân Thanh ở đấy ít không chống nổi nhiều, nên vững vàng cố thủ thành trì, thông báo Bắc lộ điều binh cứu viện, còn mình điều binh từ Vô Khắc Khắc lĩnh để 3 mặt giáp kích. Ung Chính đế dụ rằng: "Trước đây Chung Kỳ ít quân, nên có dụ lệnh vững vàng cố thủ, nay đã có 29000 người. Mã bộ của Phàn Đình có 2000, kẻ địch có 20000, vừa đi vừa đánh 7 ngày đêm, còn đủ chống đỡ. Mày đã có 29000 người mà nói ít chớ địch nhiều, sao lại hèn nhát đến thế? Vả lại trước đây muốn xông thẳng vào Y Lê, há có giặc cách vài trăm dặm mà chuyển vào thành trì không dám ra ru? Giặc dám đến Ba Nhĩ Khố Nhĩ, tức thì thua chạy, lại theo Khoa Xá Đồ thẳng ra Y Nhĩ Bố Nhĩ Hòa Thiệu mà trốn. Vô Khắc Khắc lĩnh cách xa 2 – 300 dặm, làm sao giáp kích? Chung Kỳ đối với địa thế – quân cơ, mờ mịt không biết, trẫm thật lấy làm lo lắng."

Tháng 3 ÂL, hơn 2000 quân Chuẩn Cát Nhĩ xâm phạm Thổ Lỗ Phiên, Kỷ Thành Bân sai Phan Đình đem 4000 người đi cứu, địch bèn lui. Tháng 4 ÂL, hơn 1000 quân Chuẩn Cát Nhĩ lại xâm phạm Thổ Lỗ Phiên, riêng sai hơn 200 người xâm phạm Đào Lại tạp luân. Tháng 6 ÂL, hơn 2000 quân Chuẩn Cát Nhĩ vây Lỗ Cốc Khánh thành. Thủ lãnh người Hồi ở Thổ Lỗ Phiên là bọn Ngạch Mẫn Hòa Trác soái quân bản bộ hăng hái chiến đấu, giết hơn 200 lính Chuẩn Cát Nhĩ. Chung Kỳ lệnh cho Trương Nguyên Tá, Tào Nhương và Trương Tồn Hiếu đem 3000 người cứu viện. Đề đốc Nhan Thanh Như đem 2000 người đồn trú Tháp Khố, Kỷ Thành Bân đem 4000 người phòng bị Đào Lại, đợi khi nào đại quân tiến đánh Ô Lỗ Mộc Tề, sẽ dời dân Hồi vào nội địa. Ung Chính đế dụ Chung Kỳ: "Trong mùa thu năm nay tập kích, là kế sách tốt nhất. Cứu Thổ Lỗ Phiên, là việc bất đắc dĩ, nếu không kịp thời tập kích, là bỏ gốc mà lấy ngọn đấy."

Người Chuẩn Cát Nhĩ vây Lỗ Cốc Khánh thành hơn 40 ngày không hạ nổi, bèn dời sang đánh Cáp Lạt Hỏa Châu thành, dựng thang trèo lên thành, bị dân Hồi giết chết hơn 300 người. Quân đội của bọn Trương Nguyên Tá sắp đến, quân Chuẩn Cát Nhĩ bèn lui. Tháng 7 ÂL, đại quân Chuẩn Cát Nhĩ tấn công Bắc lộ, khiến Phó Nhĩ Đan đại bại ở Hòa Thông Não Nhi; Chung Kỳ xin thừa cơ tập kích Ô Lỗ Mộc Tề đang trống rỗng. Ung Chính đế dụ Chung Kỳ: "Giặc đã đắc chí ở Bắc lộ, bây giờ là mùa đông mà vẫn đi Tây lộ, vả lại còn tăng thêm lực lượng, ngày càng nhiều để xâm phạm Bắc lộ, nên đều chưa thể biết được. Trước tiên phải mưu tính suy xét, lâm thời quyền biến, chớ tham công tiến bừa, chớ bỏ lỡ thời cơ." Ung Chính đế bèn lệnh cho tiến hành tập kích, lập tức rút lại cánh viện quân của bọn Trương Nguyên Tá. Chung Kỳ từ Ba Nhĩ Khố Nhĩ đi qua Y Nhĩ Bố Nhĩ Hòa Thiệu đến A Sát hà, gặp địch, đánh bại được. Quân Thanh đuổi theo đến Ách Nhĩ Mục hà, quân Chuẩn Cát Nhĩ chiếm cứ sơn lương để kháng cự. Chung Kỳ lệnh cho Trương Nguyên Tá đem bộ binh làm cánh phải, Kỷ Thành Bân đem kỵ binh làm cánh trái, Tào Nhương cùng tổng binh Vương Tự Cấp từ trung lộ trèo lên núi, tham tướng Hoàng Chính Tín từ Bắc sơn đánh phía sau địch. Các cánh quân Thanh hăng hái xông lên, chiếm được sơn lương ấy, khiến quân Chuẩn Cát Nhĩ thua chạy. Do thám nói lều trại Chuẩn Cát Nhĩ ở Ô Lỗ Mộc Tề đều dời đi cả rồi, Chung Kỳ bèn đưa quân về. Sớ dâng lên, Ung Chính đế khen Chung Kỳ tiến thoái nhanh chậm đều hợp với tình thế.

Tháng 12 ÂL, Ung Chính đế truy cứu trận Khoa Xá Đồ, trách Kỷ Thành Bân lười nhác, giáng làm Sa Châu phó tướng.

Tháng giêng ÂL năm thứ 10 (1732), binh sĩ ở Kính Nhi Tuyền La đụng độ quân Chuẩn Cát Nhĩ, bị giết 2/3, bị bắt 1/3 đem đi; Chung Kỳ hặc phó tướng Mã Thuận, Ung Chính đế đem cả Chung Kỳ giao xuống cho bộ Binh bàn xét. Ít lâu sau, hơn 3000 quân Chuẩn Cát Nhĩ xâm phạm Cáp Mật, Chung Kỳ lệnh cho Tào Nhương, Kỷ Thành Bân đem 5000 người từ Hồi Lạc Thỏ đại phản (phản nghĩa là sườn núi), tổng binh Kỷ Báo đem 2000 người từ Khoa Xá Đồ lĩnh, chia đường cứu viện; lại lệnh cho phó tướng quân Thạch Vân Trác, Thường Lãi, Trấn an tướng quân Trác Nãi chia nhau mai phục, đợi địch đến chiếm Thiên Sanh Quyển sơn khẩu; Nhan Thanh Như đồn trú Tháp Nhĩ Na Thấm; sai tham tướng Mễ Bưu, phó tướng Trần Kinh Luân chia đường kháng cự; quân Chuẩn Cát Nhĩ bỏ đi. Bọn Tào Nhương đến Nhị Bảo, gặp hơn 5000 quân Chuẩn Cát Nhĩ, lập tức thả binh hăng hái chiến đấu 1 ngày – đêm. Quân Chuẩn Cát Nhĩ trèo lên núi, Tào Nhương đốc binh vây núi. Quân Thanh ra sức tấn công đến giờ Ngọ, quân Chuẩn Cát Nhĩ tan chạy. Tào Nhương từ Nhị Bảo đến Liễu Phụ tuyền, hội quân với Trần Kinh Luân và phó tướng Tiêu Cảnh Hoành, trong đêm truy kích. Chung Kỳ sai sứ thông báo với bọn Thạch Vân Trác, sai họ đến Vô Khắc Khắc lĩnh đợi địch; sớ dâng lên, Ung Chính đế khen ngợi ông. Chung Kỳ đề nghị xây thành ở Mục Lũy (nay là Mộc Lũy, Tân Cương) để trú quân, đồng thời xin mệnh cho thừa thắng tiếp tục tiến đánh. Bọn Thạch Vân Trác đến Vô Khắc Khắc lĩnh, Chung Kỳ lệnh cho họ nhanh chóng đến Thê Tử tuyền để ngăn đường lui của địch, Trác Nãi theo sau bọn Vân Trác. Thạch Vân Trác trì hoãn xuất phát mất 1 ngày, quân Chuẩn Cát Nhĩ từ phía tây Đào Lại đại phản vượt núi hướng về Nạp Khố sơn mà chạy; quân Thanh đến nơi địch trú quân, bếp lửa chưa tắt nhưng Vân Trác lại ra lệnh không đuổi theo. Chung Kỳ hặc Thạch Vân Trác làm hỏng việc, đoạt quan, bắt ông ta về kinh trị tội, lấy Trương Quảng Tứ thay làm Phó tướng quân. Ung Chính đế dụ rằng: "Nhạc Chung Kỳ am hiểu việc quân, vốn chẳng kém tài, nhưng trong suy nghĩ có sự do dự ngần ngừ, khiến cho quyết định chiến hay thủ đều trái lẽ. Vết xe đổ ngày trước, không chỉ có một. Từ nay về sau nên triệt để phản tỉnh, ra hiệu lệnh để tỏ uy tín, trẫm rất mong đợi đấy."

Bọn đại học sĩ Ngạc Nhĩ Thái hặc Chung Kỳ chuyên chế biên cương, trí không thể liệu địch, dũng không thể diệt địch; khiến ông chịu giáng tước làm tam đẳng hầu, lột gia hàm Thiếu bảo, vẫn giữ hàm Tổng đốc, ấn Hộ Đại tướng quân. Tháng 6 ÂL, Chung Kỳ dâng sớ báo rằng đã dời quân đến Mục Lũy. Ít lâu sau triều đình triệu Chung Kỳ về kinh sư, lấy Trương Quảng Tứ giữ ấn Hộ Đại tướng quân. Trương Quảng Tứ hặc Chung Kỳ điều binh tính lương, thống lãnh tướng sĩ, việc gì cũng trái lẽ; lại nói hình thế Mục Lũy như đáy nồi, không thể trú quân, đề nghị chia ra trú ở các nơi Khoa Xá Đồ, Ô Lan Ô Tô (nay là trấn Ô Lan Ô Tô, thành phố cấp huyện Sa Loan, Tân Cương). Ung Chính đế mệnh cho quân Thanh quay về Ba Nhĩ Khố Nhĩ, đoạt hết quan tước của Chung Kỳ, giao cho bộ Binh giam cầm.

Năm thứ 11 (1733), triều đình lấy Tra Lang A thự chức Đại tướng quân, lại bàn rằng Chung Kỳ kiêu ngạo trái luật, còn hặc Kỷ Thành Bân, Trương Nguyên Tá phòng bị sơ sót; Ung Chính đế mệnh cho chém Thành Bân, giáng chức Nguyên Tá. Triều đình lại hặc Tào Nhương thả giặc, đế mệnh cho chém Nhương.

Năm thứ 12 (1734), bọn Đại học sĩ tấu rằng Chung Kỳ đáng chém, Ung Chính đế đổi làm Trảm giam hậu.

Thời Càn Long

Tham gia trấn áp Đại Kim Xuyên
Năm Càn Long thứ 2 (1737), Chung Kỳ được phóng thích và quay về quê nhà.

Năm thứ 13 (1749), nhà Thanh chinh phạt Đại Kim Xuyên, lâu ngày chưa thành công. Tháng 3 ÂL, Càn Long đế mệnh cho khởi dùng Chung Kỳ, trao hàm Tổng binh. Chung Kỳ đến quân doanh, lập tức được thụ chức Tứ Xuyên đề đốc, ban Khổng tước linh. Bấy giờ Đại học sĩ Nột Thân thị sát quân đội, mà Trương Quảng Tứ giữ chức Tứ Xuyên tổng đốc nắm quyền về quân sự. Thủ lãnh của Đại Kim Xuyên là Toa La Bôn chiếm cứ Lặc Ô Vi (nay là hương Lặc Ô, huyện Kim Xuyên, Tứ Xuyên), con của anh trai ông ta là Lang Tạp chiếm cứ Cát Lạp Y (nay là hương An Ninh, huyện Kim Xuyên). Chung Kỳ đến quân doanh, Nột Thân ra lệnh tấn công Đảng Bá (nay là hương Đảng Bá, huyện Mã Kim Khang, Tứ Xuyên); Càn Long đế đem việc quân hỏi Chung Kỳ, ông dâng sớ nói: "Đảng Bá là cửa ngõ của Đại Kim Xuyên, điêu – tạp dày đặc, nhưng quan binh Hán – Thổ chỉ có hơn 7000. Thần thương lượng với Quảng Tứ, xin thêm 3000 binh, Quảng Tứ không đáp ứng. Quảng Tứ chủ trương từ Tích Lĩnh (nay là tây bắc Tiểu Kim, Tứ Xuyên), Tạp Tát (nay là phía tây Tiểu Kim) tiến đánh. Hai nơi này bị ngăn bởi Cát Lạp Y, cách Lặc Ô Vi hơn trăm dặm. Từ Đảng Bá đến Lặc Ô Vi chưa đến 50, 60 dặm, nếu phá Khang Bát Đạt, lập tức đánh thẳng vào sào huyệt của chúng. Thần thương lượng với Quảng Tứ, Quảng Tứ không cho là đúng, mà Quảng Tứ tin dùng thổ xá  Lương Nhĩ Cát cùng bọn Hán gian Vương Thu, e gây sai lầm." Nột Thân cũng hặc Trương Quảng Tứ lao sư mi hướng ; triều đình giáng chiếu bắt Trương Quảng Tứ trị tội, nhưng cũng bãi chức Đại học sĩ của Nột Thân, lấy Phó Hằng thay làm Kinh lược.

Chung Kỳ tâu xin tuyển 35000 tinh binh: "10000 người rời Đảng Bá đi Lô hà, thủy lục cùng tiến; 10000 người từ Giáp Tác đánh 2 con ngòi Mã Nha Cương, Nãi Đương, hợp với quân ở Đảng Bá, đánh thẳng vào Lặc Ô Vi; 8000 người ở lại Tạp Tát, đợi hạ được Lặc Ô Vi, trước sau giáp công Cát Lạp Y; 2000 người ở lại Đảng Bá giữ lương thảo, 1000 người ở lại Chánh Địa phòng bị Lô hà, còn 4000 người đi lại tiếp ứng. Hẹn 1 năm sẽ bắt được Toa La Bôn cùng Lang Tạp. Thần tuy già, xin gánh vác nhiệm vụ này." Càn Long đế mệnh cho Phó Hằng bàn tính, Phó Hằng dùng kế sách của Chung Kỳ.

Chung Kỳ từ Đảng Bá đánh Khang Bát Đạt sơn lương, đại phá địch. Quân Thành tiến đánh Tháp Cao sơn lương, tiếp tục phá địch. Chung Kỳ khi xưa giúp Niên Canh Nghiêu bình định Tây Tạng, Toa La Bôn lấy thân phận thổ mục để tòng quân; đến khi ông được làm tổng đốc, đem những trại thuộc về Kim Xuyên đã bị Niên Canh Nghiêu cắt nhượng cho Ốc Nhật, trả lại cho Kim Xuyên, còn tâu xin cấp cho ấn tín, hiệu chỉ , nên Toa La Bôn cảm ơn đức của Chung Kỳ. Quân Thanh tiến vào, Toa La Bôn sợ, sai sứ đến chỗ Chung Kỳ xin hàng. Chung Kỳ thỉnh thị Phó Hằng, rồi đem 13 kỵ binh theo sứ giả vào Lặc Ô Vi tuyên dụ. Toa La Bôn xin chịu ước thúc, đội kinh mà thề; ngày hôm sau, Toa La Bôn cùng Lang Tạp theo Chung Kỳ cưỡi thuyền bọc da, đến trước doanh trại của quân Thanh đầu hàng.

Càn Long đế khen ngợi Chung Kỳ, gia hàm Thái tử thiếu bảo, khôi phục phong tước Tam đẳng công, hiệu là Uy Tín. Chung Kỳ vào chầu, được nhận mệnh cưỡi ngựa trong Tử Cấm thành, miễn bồi thường số tiền thất thoát trong chiến dịch bình định Chuẩn Cát Nhĩ là hơn 70 vạn lạng bạc, trao chức Thị vệ cho con trai của ông là Điền, Phương, ban thơ ca ngợi, sau đó được nhận mệnh trở về nhiệm sở.

Những năm cuối đời
Năm thứ 15 (1750), Châu Nhĩ Mặc Đặc nổi dậy ở Tây Tạng, Chung Kỳ ra đồn trú Đả Tiến Lô, tham gia trấn áp nghĩa quân.

Năm thứ 17 (1752), Tạp Cốc thổ tư Thương Vượng nổi dậy, Chung Kỳ điều binh đánh dẹp.

Năm thứ 19 (1754), dân Trùng Khánh là Trần Côn nổi dậy, Chung Kỳ đang bệnh vẫn đích thân đi dẹp, về đến Tư Châu (nay là Tư Trung, Tứ Xuyên) thì mất. Càn Long đế ban cho Chung Kỳ lễ Tế táng, đặt thụy là Tương Cần; cho rằng công tước của ông không được thế tập, trao thêm võ giai Nhất đẳng Khinh xa đô úy, lệnh cho con trai ông là Tịnh thừa tập.

Đánh giá
Sử cũ cho biết Chung Kỳ tính thâm trầm, cứng cỏi, nhiều mưu trí; quản lý sĩ tốt nghiêm khắc, nhưng cùng họ đồng cam cộng khổ, nên mọi người vui lòng làm việc vì ông. Ung Chính đế nhiều lần khen ngợi lòng trung thành của Chung Kỳ, nên mệnh cho ông được toàn quyền chinh chiến. Cho đến trọn đời Thanh, đại thần người Hán được bái làm Đại tướng quân, nắm quyền tiết chế kể cả binh sĩ Mãn Châu, chỉ có Chung Kỳ mà thôi. Sau khi được Càn Long đế khởi dùng, Chung Kỳ đóng góp rất lớn ở chiến dịch bình định Đại Kim Xuyên, Phó Hằng dựa vào ông mà giành được thành công. Càn Long đế ngự chế Cựu hoài thi, liệt Chung Kỳ vào nhóm 5 công thần của mình, xưng là Tam triều vũ thần cự phách.

Sử cũ còn cho biết người đời lưu truyền rằng Chung Kỳ có mình dài mặt xanh, mũi dọc dừa và xương sườn liền nhau; khi ra trận cắp 2 quả chùy đồng, nặng hơn trăm cân, chỉ huy nghiêm khắc không ai dám trái. Chung Kỳ cầm quân ở biên thùy phía tây lâu ngày, các bộ lạc thiểu số đều sợ hãi uy danh của ông. Khi tiếp nhận sự đầu hàng của Toa La Bôn, Phó Hằng ngồi ở trong màn, Chung Kỳ mặc giáp, đeo đao đứng hầu. Toa La Bôn ra ngoài nói với mọi người rằng: "Bọn ta ngưỡng mộ Nhạc công như người trời, nay Phó công nghiễm nhiên ngồi trên ông ấy, đại nhân của thiên triều thật không thể lường được."

Sử cũ nhận xét: Chung Kỳ trung thành mà cứng cỏi, ngang hàng với bực như Vệ, Hoắc, Quách, Lý, người ta xưa nay chẳng có ai sánh kịp.

Chịu nhiều nghi kỵ

Vụ án Lư Tông
Chung Kỳ nắm quyền ở 3 tỉnh có binh mạnh nhất cả nước, chịu nhiều nghi kỵ. Năm Ung Chánh thứ 5 (1727), Thành Đô có lời đồn Chung Kỳ sắp phản, ông dâng sớ báo lên, Ung Chính đế dụ rằng: "Mấy năm gần đây, người gièm Chung Kỳ không dừng lại ở 1 hòm báng thư, thậm chí còn nói Chung Kỳ là hậu duệ của Nhạc Phi, muốn báo mối thù Tống, Kim. Công lao của Chung Kỳ là rõ ràng, nên trẫm bổ nhiệm yếu địa, giao phó trọng binh. Quân dân Xuyên, Thiểm chịu ơn dày của Thánh Tổ hơn 60 năm, yêu vua như cha, ai cũng nghe biết. Nay kẻ tạo ra lời này, không những phỉ báng đại thần, còn là đại nghịch đối với quân dân Xuyên, Thiểm. Mệnh cho tuần phủ Hoàng Bỉnh, đề đốc Hoàng Đình Quế nghiêm tra." Ít lâu sau bọn họ tâu rằng người Hồ Quảng là Lư Tông ngụ cư Tứ Xuyên, nhân việc riêng mà tạo ra lời phỉ báng, không có chủ mưu; Lư Tông bị luận tội chém đầu.

Vụ án Tăng Tĩnh
Năm Ung Chánh thứ 6 (1728), chư sanh ở Tĩnh Châu, Hồ Nam là Tăng Tĩnh sai học trò Trương Hy dổi tên họ, gởi thư cho Chung Kỳ, đại lược nói nhà Thanh là hậu duệ của nhà Kim, Chung Kỳ là hậu duệ của Ngạc vương (tức Nhạc Phi), khuyên ông báo thù Kim – Tống, đồng mưu dấy binh. Chung Kỳ cả sợ, tra hỏi Hy, nhưng hắn ta không chịu nói thật; Chung Kỳ bèn giữ Hy ở lại mật thất, vờ thề thốt, đồng ý chào đón thầy của hắn ta để cùng mưu tính, mới nắm được tên họ của Tĩnh và Hy, rồi tâu lên. Ung Chánh đế mệnh cho thự Lại bộ thượng thư Hàng Dịch Lộc và phó đô thống Giác La Hải Lan đi Hồ Nam, hội họp với tuần phủ Vương Quốc Đống, bắt Tăng Tĩnh để nghiêm tra. Tăng Tĩnh khai rằng: nhân đọc được lời lẽ rất quyết liệt luận về Di, Hạ trong Lữ Lưu Lương bình tuyển thời văn, sai Hy tìm được di thư (tác phẩm còn sót lại) của Lữ Lưu Lương, rồi cùng với con trai của Lưu Lương là Lữ Nghị Trung, học trò của Lưu Lương là Nghiêm Hồng Quỳ, học trò của Hồng Quỳ là Thẩm Tại Khoan đi lại, chìm đắm trong học thuyết của Lưu Lương, nên sanh ra dị tâm. Lữ Lưu Lương là chư sanh người Thạch Môn, Chiết Giang (nay thuộc Đồng Hương), học giả lớn đầu thời Khang Hi, bấy giờ đã mất. Ung Chánh đế mệnh cho bắt bọn Tĩnh, Hi, Nghị Trung, Hồng Quỳ, Tại Khoan đến kinh sư. Tăng Tĩnh đến, chịu tra hỏi, bèn tự nhận nói sằng, bị Lữ Lưu Lương mê hoặc, tự tay viết lời khai, rất đỗi ca ngợi ân đức của hoàng đế. Ung Chánh đế mệnh cho biên soạn Đại nghĩa giác mê lục, lệnh cho Hàng Dịch Lộc đem Tĩnh đi Giang Ninh, Hàng Châu, Tô Châu tuyên giảng. Việc xong, Ung Chánh đế mệnh cho không giết Tĩnh và Hy, phanh thây Lữ Lưu Lương, giết bọn Nghị Trung, Hồng Quỳ, Tại Khoan, lưu đày con cháu của Lữ Lưu Lương. Càn Long đế nối ngôi, lập tức giết chết Tĩnh, Hy.

Tham khảo
 Thanh sử cảo quyển 296, liệt truyện 83 – Nhạc Chung Kỳ truyện

Chú thích

Võ tướng nhà Thanh
Năm sinh không rõ
Mất năm 1754
Người Tứ Xuyên


title: Pseudobrimus affinis

text:
Pseudobrimus affinis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudobrimus


title: Pleurosoma nigriferum

text:
Pleurosoma nigriferum là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Pleurosoma


title: Bleptina descripta

text:
Bleptina descripta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bleptina


title: Archanara fusca

text:
Archanara fusca là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Archanara


title: Juriniopsis adusta

text:
Juriniopsis adusta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Juriniopsis


title: Aiki-jō

text:
là tên gọi được đặt một cách đặc thù cho một tập hợp kỹ thuật trong võ thuật được thực hiện với một thanh jō (một cây gậy bằng gỗ dài tầm bốn xích - khoảng 4 ft), được thực hành theo các nguyên tắc của aikido. Các kỹ thuật của jō được giới thiệu vào aikido bởi Ueshiba Morihei, người sáng lập aikido, và được phát triển sâu hơn bởi Saitō Morihiro, một trong những môn sinh nổi bật nhất của Ueshiba.

Sự phát triển của aiki-jō
Phần lớn giáo trình của aiki-jō được phát triển bởi Ueshiba Morihei (植芝 盛平, 1883–1969) tại dojo của ông ở Iwama, Nhật Bản, cùng thời điểm khi ông phát triển việc tập luyện kiếm trong aikido (gọi là aiki-ken). Nhiều ghi chép cụ thể cho thấy Ueshiba từng học nhiều môn phái võ thuật khác nhau, bao gồm võ thuật về giáo (sōjutsu). Các kĩ thuật của aiki-jō được dạy bởi Ueshiba là một sự chắt lọc và thay đổi của việc luyện tập đó, với sự nhấn mạnh vào việc sử dụng jō như một phương pháp để tinh luyện kỹ thuật aikido tay không của mỗi người. Một số người từng luyện tập các môn phái võ thuật Nhật Bản truyền thống đã ghi nhận rằng các kỹ thuật của aiki-jō có nhiều điểm tương đồng với jukendo (đấu bằng lưỡi lê, mà Ueshiba học trong thời gian chiến tranh) hơn là các hệ thống võ thuật về thương và giáo truyền thống.

Lưu ý rằng, việc thực hành của aiki-jō không phải là phổ quát. Một số trường phái aikido kết hợp với việc luyện tập các vũ khí không liên quan đến aiki-jō, và một số khác bỏ hoàn toàn phần luyện tập vũ khí.

Tập luyện aiki-jō
Việc tập luyện aiki-jō có thể giúp phát hiện ra các sai sót trong kỹ thuật aikido tay không của môn sinh, và tạo cơ hội để áp dụng các nguyên tắc của aikido trong những tình huống khác nhau. Saito đã soạn ra ba bộ kỹ thuật, bộ đầu tiên là 20 bài tập suburi (bài tập chém đơn), thứ hai là mười hình thức có đối tác, và thứ ba là hai kata (các thế đơn). Một số dojo cũng thực hành jiyu-waza có trang bị jō (kỹ thuật tự do, không có một hình thức tấn công và phản ứng xác định trước).

Suburi
, một từ dịch theo nghĩa đen là "động tác vung gậy cơ bản", được sử dụng để chỉ các chuyển động đơn cơ bản của aiki-jō, được phát triển bởi Saito như một sự chắt lọc các thế và việc tập luyện có đối tác.

Có hai mươi aiki-jō suburi, chúng được chia làm ba nhóm phụ được đặt tên như bên dưới (tên được đặt là bản dịch tương đối):

Năm chuyển động
1.
2.
3.
4.
5.

Năm chuyển động
6.
7.
8.
9.
10.

Ba chuyển động
11.
12.
13.

Năm chuyển động
14.
15.
16.
17.
18.

Hai chuyển động
19.
20.

Kumijō
Dạng tập luyện có đối tác của aiki-jō được gọi là , nghĩa là sự giao nhau/gặp nhau của những cây trượng. Có mười kumijō trong giáo trình aiki-jō của Saito. Ueshiba ban đầu đã dạy những bài tập và kỹ thuật có đối tác khác nhau với jō, và Saito ban đầu đã lập thành một loạt rời rạc gồm bảy bài tập có đối tác như vậy. Năm 1983, Saito đã được tổ chức một cuộc thao diễn công khai, và do đó đã sáng tạo thêm ba kumijō vào thời điểm đó.

Kumijō dạy các môn sinh cách kiểm soát một cách luân phiên đường trung tâm và di chuyển khỏi nó để tránh các đòn tấn công và cách hoà trộn vào các đòn tấn công của đối phương, trong số các kỹ năng khác. Các biến thể ứng tác của kumijō (gọi là henka), thường tạo ra dạng kumijō được kết thúc sớm hơn với một người giành được lợi thế bắt đầu đòn đánh hoặc ném người kia, cũng được dạy.

Kata
Kata, có nghĩa đơn giản là "các dạng", là một loạt các kỹ thuật thường cho một người và được xác định trước, được tập luyện để chống lại một đối thủ tưởng tượng. Trong giáo trình của aiki-jō, có ba kata chính. Bài đầu tiên có tên "Sanjūichi no Jō", nghĩa là "Jō Kata ba mươi mốt điểm", và được dạy bởi Ueshiba. Bài thứ hai là "Jūsan no Jō"; "Jō Kata mười ba điểm". Bài thứ ba là "Roku no jō"; "Jō Kata sáu điểm". Cũng có các phiên bản có đối tác được biết đến rộng rãi của các dạng này, gọi là bunkai.

Xem thêm
Aiki (nguyên lý võ thuật)

Tham khảo

Aikido


title: Orphnophanes turbatalis

text:
Orphnophanes turbatalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Orphnophanes


title: Prosoplus loriai

text:
Prosoplus loriai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

Chú thích

Tham khảo

Prosoplus


title: Clubbing TV

text:
Clubbing TV là kênh truyền hình chuyên biệt về âm nhạc điện tử, DJ và văn hóa nhạc Dance.

Lịch sử
Kênh được ra mắt vào ngày 19 tháng 1 năm 2009, nhân dịp khai mạc phiên bản thứ 43 của Midem tại Cannes. Ý tưởng bắt nguồn từ cuộc gặp gỡ của các chuyên gia Nhạc Dance, DJ Quốc tế, Nhà quảng bá, Giám đốc nhãn hàng.

Clubbing TV là đối tác chính thức của một số lễ hội nhạc điện tử lớn nhất hành tinh và sẽ đưa bạn đến trung tâm của các sự kiện nổi tiếng như Amsterdam Dance Event, Hội nghị âm nhạc mùa đông ở Miami, Hội nghị thượng đỉnh âm nhạc quốc tế Ibiza, Lễ hội Time Warp, I Love Techno, Tomorrowland, Exit Festival, Electrobeach Music Festival và các bữa tiệc câu lạc bộ tại Ibiza.

Phân phối
Kênh được phát sóng tại Pháp, cũng như ở Nga kể từ tháng 4 năm 2017  và ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, Trung Đông, Úc và Đông Phi thông qua vệ tinh MEASAT-3a (C-band).

Tại Việt Nam, kênh đã từng được phát sóng trên MyTV trong năm 2020.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khởi đầu năm 2009 ở Pháp
Đài truyền hình tiếng Anh
Hãng truyền hình Pháp
Kênh truyền hình


title: Perigrapha irkuta

text:
Perigrapha irkuta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Perigrapha


title: Gynandromyia fumigatum

text:
Gynandromyia fumigatum là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gynandromyia


title: Athetis subpartita

text:
Athetis subpartita là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Athetis


title: One of a Kind (EP)

text:
One of a Kind là EP đầu tiên của ca sĩ-nhạc sĩ người Hàn Quốc G-Dragon, thành viên và trưởng nhóm nhạc K-pop Big Bang. EP được phát hành vào ngày 15 tháng 9 năm 2012 dưới dạng kĩ thuật số và vào ngày 18 tháng 9 năm 2012 dưới dạng đĩa cứng. Vào ngày 25 tháng 8 năm 2012, G-Dragon ra video âm nhạc của bài hát "One of a Kind" của EP. Tuy nhiên bài hát không được dùng làm đĩa đơn mà chỉ là một video có nhiệm vụ giới thiệu chủ đề của EP. Vào ngày 1 tháng 9 năm 2012, G-Dragon phát hành đĩa đơn đầu tiên "That XX". Bài hát đứng đầu nhiều bảng xếp hạng ngay sau khi ra mắt. "Crayon" là đĩa đơn chủ đạo của EP bao gồm bảy bài hát do G-Dragon sáng tác.

EP ngay lập tức đạt được thành công tại Hàn Quốc khi tất cả các bài hát của nó đều có mặt trong top đầu các bảng xếp hạng lớn ở quốc gia này. EP cũng đứng đầu trên Billboard World Albums Chart và gia nhập Billboard 200 ở vị trí thứ 161. Tính đến tháng 1 năm 2014, EP bán được 252.728 bản, trở thành album solo tiêu thụ nhiều nhất ở Hàn Quốc kể từ sau Heartbreaker vào năm 2009 cũng của G-Dragon.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Doanh số

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức của G-Dragon

Album của G-Dragon
EP đầu tay năm 2012
EP của YG Entertainment
EP tiếng Triều Tiên
EP K-pop


title: Danh sách câu lạc bộ bóng đá ở Cộng hòa Congo

text:
Đây là danh sách các câu lạc bộ bóng đá ở Cộng hòa Congo.

Về danh sách đầy đủ, xem :Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Cộng hòa Congo
Elecsport  (Bouansa)
AC Morandzambé (Brazzaville)
Ajax de Ouenzé (Brazzaville)
AS Mbako  (Brazzaville)
AS Police (Brazzaville)
CARA Brazzaville (Brazzaville)
Club 57 Tourbillon (Brazzaville)
CSMD Diables Noirs (Brazzaville)
Étoile du Congo (Brazzaville)
FC Cuvette (Brazzaville)
FC Kondzo (Brazzaville)
Inter Club (Brazzaville)
JS Talangaï (Brazzaville)
Kotoko MFOA  (Brazzaville)
Patronage Sainte-Anne (Brazzaville)
Saint Michel de Loukoléla (Brazzaville)
Saint Michel de Ouenzé (Brazzaville)
Tongo FC Jambon (Brazzaville)
Union Sport  (Brazzaville)
AC Léopards (Dolisie)
ASICO FC (Dolisie)
Abeilles FC  (Pointe-Noire)
AS Cheminots (Pointe-Noire)
AS Ponténégrine (Pointe-Noire)
CS La Mancha (Pointe-Noire)
EPB  (Pointe-Noire)
FC Bilombé (Pointe-Noire)
JS Bougainvillées (Pointe-Noire)
Muni Sport (Pointe-Noire)
Nico-Nicoyé (Pointe-Noire)
Olympic de Nkayi (Pointe-Noire)
Olympique Vision (Pointe-Noire)
Pigeon Vert (Pointe-Noire)
US Saint-Pierre (Pointe-Noire)
Vita Club Mokanda (Pointe-Noire)
Le CFA Club de Football d'Angnha (Brazzaville)

Congo, Cộng hòa

Bóng đá


title: Vụ thảm sát Iguala 2014

text:
Vụ thảm sát Iguala 2014 liên quan đến việc phát hiện ra nhiều mả chôn xác người tập thể bí mật được tìm thấy trong một cuộc điều tra tìm kiếm tung tích của 43 sinh viên của trường Cao đẳng Sư phạm nông thôn Raúl Isidro Burgos của Ayotzinapa, ở Iguala, bang Guerrero, Mexico trong năm 2014. 43 sinh viên đã biến mất sau những va chạm với lực lượng cảnh sát Iguala vào ngày 26 tháng 9, năm 2014. Việc này nhanh chóng trở thành một vụ bê bối an ninh công cộng lớn nhất mà Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto đã phải đối mặt cho đến nay.

Bối cảnh
Trong tháng 9 năm 2014 các sinh viên của trường Cao đẳng Sư phạm nông thôn Raúl Isidro Burgos của Ayotzinapa, một trường đại học đào tạo giáo viên, đã xuống đường phản đối việc tuyển dụng giáo viên, mà họ cho là phân biệt đối xử, ưu tiên sinh viên đô thị hơn những người từ nông thôn.

Sự cố
Vào ngày 26 tháng Chín, 6 người thiệt mạng và 17 người bị thương khi cảnh sát và các tay súng không nhận dạng được, bắn vào những người biểu tình và bắn vào một chiếc xe buýt ở thị trấn Iguala, Guerrero. Các thành viên của hội sinh viên cho biết sau khi phản đối, họ đã quá giang xe buýt địa phương để trở lại trường học. Cảnh sát cho biết các sinh viên đã tìm cách cướp xe buýt bằng vũ lực và đó là lý do tại sao họ đã đuổi theo. Cả một chiếc xe buýt chở đội bóng đá hạng Ba Los Avispones, cũng bị bắn, vì các xạ thủ có lẽ lầm nó với chiếc xe buýt bị giữ bởi các sinh viên. Chiếc xe buýt đã gây tai nạn, làm chết người tài xế và một cầu thủ.

58 học sinh bị mất tích sau biến cố này, 15 xuất hiện trở lại, còn 43 người vẫn chưa tìm được dấu vết. Các sinh viên hoạt động đã cáo buộc lực lượng an ninh đã bắt giữ các sinh viên hiện vẫn mất tích bất hợp pháp, và hàng chục người trong số dó đã được nhìn thấy lần cuối nơi họ bị cảnh sát giam giữ. Tuy nhiên, nhà cầm quyền bang Guerrero cho biết không có học sinh đang bị giam cả. Cảnh sát cho hay người mất tích có thể đã chạy trốn vào những ngọn đồi xung quanh khi vụ nổ súng bắt đầu. Một máy bay trực thăng đã được sử dụng để tìm kiếm họ.

Kết quả
Thi thể của một học sinh đã được tìm thấy trong ngày hôm đó trong tình trạng bị tra tấn, lột da đầu và khoét đôi mắt.

Một ngôi mộ tập thể, ban đầu được tin rằng có các cơ thể bị cháy thành than của 28 sinh viên, được khám phá gần Iguala vào ngày 05 tháng 10. Theo báo cáo, họ đã bị tra tấn và bị thiêu sống. Các báo cáo sau đó đưa ra ước lượng các xác chết tìm thấy là 34. Ngày 14, cảnh sát công bố các xét nghiệm pháp y đã chỉ ra rằng không ai trong số 28 người đã chết từ ngôi mộ tập đầu tiên là các sinh viên mất tích, nhưng cùng một ngày đó, có thêm bốn ngôi mộ, chưa biết số người chết, đã được phát hiện.

22 nhân viên cảnh sát, được cho là hoạt động phối hợp với các băng nhóm tội phạm Guerreros Unidos, đã bị bắt vì tội giết người. Tám thành viên khác của băng đảng này cũng đã bị bắt. Thị trưởng Iguala, Jose Luis Abarca, đã bị cáo buộc tham gia trực tiếp trong vụ giết người mà bị tra tấn trước đó và vợ của ông là em gái của những người mà được biết là thành viên của tổ chức buôn lậu Ma túy Beltrán Leyva. Ông, cùng với vợ mình, và ông giám đốc cảnh sát đã bỏ chạy khỏi khu vực này và được tuyên bố là đã đào tẩu. Những cuộc biểu tình đòi công lý cho các nạn nhân đã xảy ra ở nhiều thành phố khác nhau.

Một số giả thuyết khác nhau giải thích tại sao các sinh viên đã thiệt mạng đã được đưa ra. Một số người cho rằng các sinh viên có thể đã chọc giận Guerreros Unidos vì từ chối trả tiền tống tiền. Những người khác tin rằng, có thể có một mối liên hệ giữa việc mất tích của các sinh viên và một bài phát biểu của vợ ông thị trưởng Iguala vào cùng ngày các vụ đụng độ. Bà đang nói chuyện với các chức sắc địa phương khi các sinh viên biểu tình tại Iguala và một số tin rằng họ có thể đã là mục tiêu vì người ta lo ngại họ có thể phá hỏng cuộc nói chuyện này.

Vào ngày 22 tháng 10 năm 2014, chính phủ Mexico tuyên bố rằng thị trưởng thành phố Iguala José Luis Abarca ra lệnh bắt giữ các sinh viên để ngăn cản họ cản trở một sự kiện thành phố. Ông và vợ ông, bà María de los Ángeles Pineda, được mô tả là những người đứng đàng sau của vụ bắt cóc tập thể này. Giám đốc lực lượng cảnh sát Iguala Felipe Flores cũng được cho là một trong những thủ phạm chính. Theo như người cầm đầu của tổ chức "Guerreros Unidos" là Sidronio Casarrubias Salgado, người đã bị bắt vào tuần trước đó, thì tổ chức này có quyền quyết định trực tiếp về các chức vụ cảnh sát địa phương, và vợ ông thị trưởng, bà Pineda Villa đã chỉ huy những hành động tội ác trong thành phố từ tòa thị sảnh.

Vào ngày 23 tháng 10, tỉnh trưởng của Guerrero Ángel Aguirre Rivero đã xin phép Quốc hội được nghỉ việc. Theo luật Mexico, tỉnh trưởng không được quyền từ chức; mặc dù không thường xảy ra ở Mexico, Aguirre đã quyết định từ bỏ chức vụ sau những áp lực của đảng ông và quần chúng vì những sinh viên mất tích.

Vào ngày 27 tháng 10, nhà cầm quyền Mexico đã bắt được 4 thành viên của tổ chức Guerreros Unidos; theo các nhân viên chính quyền, 2 người trong nhóm đã nhận được nhiều người từ các thành viên khác ở Iguala trong đêm mà vụ bắt cóc tập thể đã xảy ra. Những lời khai của họ đã giúp nhà cầm qyuền tìm ra một mộ chôn tập thể khác ở Cocula, Guerrero, một thị xã cách Iguala 17 km. Khu vực này liền được rào lại bởi bộ binh và hải quân trước khi nhóm pháp y tới điều tra.

Sau vài giờ được chỉ định làm thị trưởng Iguala, Luis Mazón Alonso cũng đã xin nghỉ việc vào ngày 29 tháng 10. Trong một cuộc phỏng vấn ông ta nói đã quyết định từ chức vì một số thành viên của hội đồng thành phố Iguala vì những lợi ích riêng không muốn cải tổ tình trạng của thành phố. Ông là anh em của Lázaro Mazón Alonso, cựu bí thư y tế ở Guerrero mà đã từ chức vào ngày 16 tháng 10 sau khi cựu tỉnh trưởng Aguirre buộc tội ông có dính líu tới Abarca.

Vào ngày 7 tháng 11 năm 2014, tổng kiểm sát viên Mexico Jesús Murillo Karam đã họp báo cùng với gia dình của nạn nhân. Chính quyền đã cho biết là họ đã tìm thấy nhiều bao chứa những phần của xác người dọc theo dòng sông San Juan ở Cocula, mà 3 thành viên xã hội đen đã chỉ chỗ. 3 người đã thú nhận là đã giết một nhóm khoảng 40 người ở Cocula vào ngày 26 tháng 9. Những người bị tình nghi cho biết, khi cảnh sát giao những sinh viên cho họ, họ đã chở những người này bằng xe vận tải tới một bãi rác sát bên thành phố. Khi họ tới nơi thì 15 sinh viên đã chết vì nghẹt thở. Nhóm còn lại bị tra hỏi và giết chết. Sau đó họ chất chồng các xác chết và đốt họ với xăng dầu, bánh xe cũ, gỗ và chất dẻo. Sau khi ngọn lửa tàn, họ quay lại làm nguội phần còn lại, đập nát các xương, bỏ tất cả vào tám cái bao bằng nhựa rồi quăng xuống sông.

Chú thích

México năm 2014


title: Messier 55

text:
Messier 55 (còn được gọi là M55 hay NGC 6809) là cụm sao cầu trong chòm sao Nhân Mã. Nó được Nicolas Louis de Lacaille phát hiện vào ngày 16 tháng 6 năm 1752 trong khi quan sát từ Nam Phi ngày nay. Bắt đầu từ năm 1754, Charles Messier đã thực hiện một số cố gắng tìm kiếm thiên thể này từ Paris, Pháp, nhưng xích vĩ thấp của nó đồng nghĩa với việc nó không bao giờ mọc đủ cao trên đường chân trời để cho phép quan sát dễ dàng. Cuối cùng ông đã quan sát và lập danh lục nó vào năm 1778. Cụm sao này có thể được nhìn thấy với một ống nhòm 50 mm, mặc dù việc phân biệt các ngôi sao riêng lẻ cần có kính viễn vọng cỡ trung bình.

M55 ở cách Trái Đất khoảng 17.600 năm ánh sáng. Nó có khối lượng gấp khoảng 269.000 lần so với Mặt Trời. Giống như các cụm sao cầu khác của dải Ngân Hà, nó có độ phổ biến của các nguyên tố khác (ngoài hydro và heli) thấp so với Mặt Trời, điều mà các nhà thiên văn học gọi là độ kim loại của cụm sao. Đại lượng này thường được liệt kê là logarit cơ sở 10 của tỷ lệ so với Mặt Trời; đối với NGC 6809, độ kim loại được tính ra là: [Fe/H] = -1,94. Lấy lũy thừa 10 của số này sẽ có kết quả độ phổ biến bằng 1,15% tỷ lệ các nguyên tố như vậy có trong Mặt Trời.

Chỉ có khoảng 55 sao biến quang được phát hiện ở phần trung tâm của M55.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1752
Thiên thể NGC
Thiên thể Messier
Chòm sao Nhân Mã
Cụm sao cầu


title: Danh sách kế vị ngai vàng Hoàng gia Brunei

text:
Kế vị ngai vàng của Brunei theo quy định là hậu duệ nam giới hợp pháp của Quốc vương Hashim Jalilul Alam Aqamaddin. Con trai của những người vợ hoàng gia được ưu tiên hơn con trai của thường dân.

  Sultan Omar Ali Saifuddien III (1914–1986)
  Sultan Hassanal Bolkiah (sinh 1946)
 (1) Hoàng Thái tử Al-Muhtadee Billah (sinh 1974): con trai cả của Hassanal Bolkiah với người vợ đầu
 (2) Hoàng tử Abdul Muntaqim (sinh 2007): cháu trai của Hassanal Bolkiah, con trai của Al-Muhtadee Billah
  (3) Hoàng tử Muhammad Aiman (sinh 2016): cháu trai của Hassanal Bolkiah, con trai thứ hai của Al-Muhtadee Billah
 (4) Hoàng tử Haji 'Abdu'l 'Azim (sinh 1982): con trai cả của Hassanal Bolkiah với người vợ thứ hai
 (5) Hoàng tử Abdul Malik (sinh 1983): con trai thứ hai của Hassanal Bolkiah với người vợ đầu
 (6) Hoàng tử Abdul Mateen (sinh 1991): con trai thứ hai của Hassanal Bolkiah với người vợ thứ hai
  (7) Hoàng tử 'Abdul Wakeel (sinh 2006): con trai cả của Hassanal Bolkiah với người vợ thứ ba
 (8) Hoàng thân Haji Muhammad Bolkiah (sinh 1947): em trai của Hassanal Bolkiah, con trai thứ hai của Omar Ali Saifuddien III
 (9) Hoàng tử 'Abdu'l Qawi (sinh 1974): con trai cả của Muhammad Bolkiah
 (10) Hoàng tử 'Abdu'l Fattah (sinh 1982): con trai thứ hai của Muhammad Bolkiah
 (11) Hoàng tử 'Abdu'l Mu'min (sinh 1983): con trai thứ ba của Muhammad Bolkiah
 (12) Hoàng tử Omar 'Ali (sinh 1986): con trai thứ tư của Muhammad Bolkiah
  (13) Prince 'Abdu'l Muqtadir: con trai thứ năm của Muhammad Bolkiah
 (14) Hoàng thân Haji Sufri Bolkiah (sinh 1951): em trai của Hassanal Bolkiah, con trai thứ ba của Omar Ali Saifuddien III
 (15) Hoàng tử Muhammad Safiz (sinh 1974): con trai của Sufri Bolkiah
 (16) Hoàng tử 'Abdu'l Khaliq: con trai của Sufri Bolkiah
  (17) Hoàng tử 'Abdu'l Aleem: con trai của Sufri Bolkiah
  (18) Hoàng thân Haji Jefri Bolkiah (sinh 1954): em trai của Hassanal Bolkiah, con trai thứ tư của Omar Ali Saifuddien III
 (19) Hoàng tử 'Abdu'l Hakeem Jefri Bolkiah (sinh 1973): con trai của Jefri Bolkiah
 (20) Hoàng tử Abdul Halim Ar-Rahman (sinh): cháu trai của Jefri Bolkiah, con trai của 'Abdu'l Hakeem Jefri Bolkiah
 (21) Hoàng tử Bahar (sinh 1981): con trai của Jefri Bolkiah
 (22) Hoàng tử Hasan Kiko (sinh 1995): con trai của Jefri Bolkiah
  (23) Hoàng tử Musa (sinh 1990): cháu trai của Abdul Samad

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Royal Ark

Danh sách kế vị


title: Lindsey Buckingham

text:
Lindsey Adams Buckingham (sinh ngày 3 tháng 10 năm 1949) là nhạc sĩ, ca sĩ người Mỹ, được biết tới nhiều nhất khi là tay guitar và ca sĩ của ban nhạc Fleetwood Mac giai đoạn 1975–1987 và từ 1997–2018. Ngoài sự nghiệp cùng Fleetwood Mac, Buckingham còn cho phát hành 6 album solo và 3 album trực tiếp. Ông cũng có tên tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll vào năm 1998 trong tư cách thành viên của Fleetwood Mac. Năm 2011, tạp chí Rolling Stone xếp ông ở vị trí số 100 trong danh sách "100 nghệ sĩ guitar vĩ đại nhất". Buckingham nổi tiếng với cách gảy ngón guitar điện cùng với chất giọng nam cao, ngoài ra còn nhiều câu chuyện li kì với người bạn gái cũ, ca sĩ Stevie Nicks.

Fleetwood Mac được thành lập vào cuối thập niên 1960 và theo đuổi dòng nhạc British blues nhưng không có nhiều thành công. Sau khi trưởng nhóm và nghệ sĩ sáng lập Peter Green chia tay ban nhạc, họ mời Buckingham thay thế và tiếp tục thu âm tại phòng thu cũ của ban nhạc. Thành công đã tới với họ, với đỉnh cao là album Rumours (1977) với hơn 40 triệu bản được bán trên toàn thế giới và được coi là một trong những sản phẩm khai sinh ra nhạc pop. Buckingham chia tay ban nhạc vào năm 1987 để theo đuổi sự nghiệp solo. Ông trình diễn cùng Fleetwood Mac vào năm 1993 trong Lễ nhậm chức của Tổng thống Bill Clinton, sau đó là góp giọng trong album phòng thu Time (1995) của ban nhạc, trước khi chính thức tái hợp vào năm 1997 với album The Dance. Ngày 9 tháng 4 năm 2018, Fleetwood Mac tuyên bố sa thải Buckingham.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Another interview about his playing
 Official website
 Kingston Trio & Friends Reunion featuring Lindsey Buckingham

Fleetwood Mac
Sinh năm 1949
Người California
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nghệ sĩ đa nhạc cụ người Mỹ
Nghệ sĩ guitar chính
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Nghệ sĩ của Columbia Records


title: Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội

text:
Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội (tiếng Anh: The School of Mechanical Engineering, Hanoi University of Science and Technology, viết tắt là SME). Trường Cơ khí là một trong năm đơn vị cấp trường trực thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội. Trường Cơ khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện có 4 Khoa đào tạo 06 nhóm ngành và 13 Chương trình đào tạo. 6 nhóm ngành của Trường gồm: Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật cơ điện tử, Kỹ thuật Cơ khí động lực, Kỹ thuật Ô tô, Kỹ thuật hàng không và Kỹ thuật nhiệt.

Lịch sử
 Năm 1956, liên khoa Cơ - Điện đã được thành lập, ra đời cùng với Đại học Bách khoa Hà Nội.
 Năm 1960, khoa Cơ khí nằm trong liên khoa Cơ khí - Luyện kim.
 Tháng 8/1966 liên khoa Cơ khí - Luyện kim tách ra:
 Chế tạo máy
 Động lực
 Luyện kim
 Năm 1986, theo cơ chế quản lý 2 cấp, khoa Chế tạo máy phân thành các khoa chuyên ngành.
 Tháng 11/1995, khoa Cơ khí được tái thành lập từ các khoa chuyên ngành dựa trên cơ sở 3 khối: Công nghệ cơ khí, Cơ học kỹ thuật và Cơ khí động lực.
 Năm 2000, ngành Máy lạnh và Thiết bị nhiệt tách thành Viện Khoa học và Công nghệ nhiệt lạnh.
 Cuối tháng 8/2006, ngành Cơ khí động lực được tách thành Viện cơ khí động lực.
 Tháng 5/2009, Viện Cơ khí được thành lập trên cơ sở khoa Cơ khí.
 Đến tháng 10/2021, Trường Cơ khí được thành lập và được ghép từ 3 Viện là: Viện Cơ Khí, Viện Cơ khí động lực và Viện Khoa học và công nghệ Nhiệt Lạnh.

Hiện nay, Trường Cơ khí được Đại học Bách khoa Hà Nội cho phép tự chủ trong quản lý, xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Cơ cấu tổ chức
Trường Cơ khí – ĐHBK Hà Nội gồm 4 Khoa và 3 Trung tâm. 4 Khoa được cấu thành bởi 24 nhóm chuyên môn có chức năng giảng dạy và không ngừng nâng cao chất lượng dạy học cả về nội dung và phương pháp. Hiện tại Trường Cơ khí có 3 Trung tâm được cấu thành bởi 52 PTN cơ sở/chuyên ngành và 31 PTN Nghiên cứu. Đây là các đơn vị hỗ trợ cung cấp các dịch vụ thí nghiệm, thực hành, nghiên cứu cho người học. Trường có 1 bộ phận hành chính tập trung là Văn phòng Trường. Đây là đơn vị giúp việc cho Ban giám hiệu cũng như hỗ trợ cá đơn vị khác trong Trường.

Các Khoa
 Khoa Cơ điện tử
 Khoa Cơ khí chế tạo máy
 Khoa Cơ khí động lực
 Khoa Năng lượng nhiệt

Trung tâm và Văn phòng
 Trung tâm kỹ thuật cơ khí
 Trung tâm nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành
 Phòng thí nghiệm nhà máy số thông minh
 Văn phòng trường
Hội đồng Trường do Giám đốc ĐHBK Hà Nội ra quyết định thành lập nhằm tư vấn cho Hiệu trưởng trong các công việc quản lý điều hành Trường

Lãnh đạo và các đoàn thể

Ban giám hiệu
 Hiệu trưởng: PGS.TS. Trương Hoành Sơn
 Phó hiệu trưởng: PGS.TS. Nguyễn Việt Dũng, PGS.TS. Hoàng Hồng Hải, PGS.TS. Phạm Văn Sáng

Đảng ủy
Bí thư: PGS.TS Nguyễn Việt Dũng

Hội đồng trường
Chủ tịch: PGS.TS Đặng Trần Thọ

Văn phòng trường
Trưởng văn phòng: TS. Trần Đăng Quốc

Công đoàn
Chủ tịch: TS. Vũ Huy Khuê

Đoàn trường
Bí thư: ThS. Nguyễn Minh Quân

Đào tạo

Đại học
 Cấu trúc chương trình đào tạo: Chương trình đào tạo 2010 khối cử nhân kỹ thuật áp dụng từ K54 (cập nhật ngày 08/11/2011). Khung chương trình đào tạo 2010 cử công nghệ khối ngành kỹ thuật áp dụng từ K55 (cập nhật ngày 17/07/2012).
 Mục tiêu đào tạo: Mục tiêu chung của chương trình đào tạo của Trường Cơ khí là đào tạo các cử nhân, kỹ sư cơ khí có trình độ chuyên môn cao, hướng tới chuẩn quốc tế, có kỹ năng thực hành giỏi, có phẩm chất đạo đức và đạo đức nghề nghiệp tốt để có khả năng tự hoàn thiện và phát triển, xây dựng cuộc sống hạnh phúc cho cá nhân và gia đình, đồng thời đóng góp thật nhiều cho xã hội và phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bậc Cử nhân Công nghệ
 Thời gian đào tạo: 4 năm
 Ngành đào tạo: Cử nhân Công nghệ Cơ khí Chế tạo máy, Cử nhân Công nghệ Cơ điện tử

Bậc Cử nhân Kỹ thuật
 Thời gian đào tạo: 4 năm
 Ngành đào tạo: Cử nhân Kỹ thuật Cơ khí Chế tạo máy (Công nghệ Chế tạo máy – Hàn và Công nghệ Kim loại – Cơ khí chính xác và Quang học – Gia công Áp lực – Khoa học và Công nghệ sản phẩm Chất dẻo Composite), Cử nhân Kỹ thuật Cơ điện tử

Bậc Kỹ sư Kỹ thuật
 Thời gian đào tạo: 5 năm (hoặc 1 năm sau khi tốt nghiệp cử nhân)
 Ngành đào tạo: Kỹ sư Kỹ thuật Cơ khí (Công nghệ Chế tạo máy – Hàn và Công nghệ Kim loại – Cơ khí chính xác và Quang học – Gia công Áp lực – Khoa học và Công nghệ sản phẩm chất dẻo / Composite), Kỹ sư Cơ điện tử

Bậc Kỹ sư Kỹ thuật các chương trình đặc biệt
 Thời gian đào tạo: 5 năm
 Ngành đào tạo: Kỹ sư Cơ điện tử - Chương trình tiên tiến (học bằng tiếng Anh), Kỹ sư Cơ điện tử - Chương trình Kỹ sư tài năng, Kỹ sư Cơ điện tử - Chương trình Đào tạo hợp tác Quốc tế với Đức (UHG), Nhật Bản (NUT)

Sau đại học

Bậc Thạc sĩ Kỹ thuật / Thạc sĩ Khoa học
 Thời gian đào tạo: 1 năm sau khi tốt nghiệp Kỹ sư hoặc 2 năm sau khi tốt nghiệp Cử nhân
 Ngành đào tạo: Chế tạo máy, Cơ điện tử, Cơ học kỹ thuật, Công nghệ Hàn

Bậc Tiến sĩ
 Thời gian đào tạo: 3 năm sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ hoặc 4 năm sau khi tốt nghiệp Kỹ sư
 Ngành đào tạo: Cơ học vật rắn, Kỹ thuật Cơ khí (Kỹ thuật máy công cụ, Thiết bị và hệ thống điều khiển tự động, Công nghệ chế tạo máy, Công nghệ Cơ khí chính xác và Quang học), Kỹ thuật hàn

Quy trình đào tạo và tốt nghiệp
Chương trình đào tạo được xây dựng trên cơ sở tham khảo chương trình đào tạo ngành Cơ điện tử của trường đại học công lập California State University, Chico. Chương trình đào tạo kỹ sư cơ điện tử của CSUC đến nay là chương trình đào tạo Cơ điện tử duy nhất của Hoa Kỳ được Hiệp hội đánh giá chất lượng chương trình đào tạo về khoa học ứng dụng, kỹ thuật máy tính, kỹ thuật và công nghệ Hoa Kỳ (ABET) công nhận. Trưởng điều hành GS. Ramesh Varahamuti. Giảng viên là những giáo sư của trường ĐHBKHN và một số trường, viện nghiên cứu có kinh nghiệm giảng dạy, từng dạy và học tại các nước nói tiếng Anh; một số môn học sẽ do giáo sư của trường Đại học CSUC trực tiếp giảng dạy.

Lĩnh vực nghiên cứu

Định hướng nghiên cứu
Hoạt động Khoa học công nghệ trong Viện đã được phát triển mạnh, đặc biệt trong những năm năm gần đây. Số lượng đề tài của Viện chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng số đề tài của Đại học Bách Khoa Hà Nội.

Các hoạt động khác như Hội nghị Khoa học sinh viên hàng năm, các kỳ thi Olympic Cơ học: Cơ học lý thuyết, Sức bền vật liệu, Cơ học thủy khí, Nguyên lý máy và Cơ sở thiết kế máy, các cuộc thi kỹ năng đo lường do hãng Mitotuyo tổ chức giữa các trường kỹ thuật cũng thu hút được sự tham gia của đông đảo sinh viên, luôn mang về nhiều giải thưởng cao trong các kỳ thi nói trên, góp phần khẳng định tài năng, trí tuệ của sinh viên Trường  ĐHBKHN nói chung và của Viện Cơ khí nói riêng.

Các hướng nghiên cứu khoa học chính hiện nay
Robot công nghiệp, các máy CNC
Thiết kế thiết bị và dụng cụ đo Cơ khí-Quang học-Điện tử phục vụ đo lường và gia công chính xác
Nghiên cứu và thiết kế hệ điều khiển PLC cho máy gia công kim loại.
Ma sát và mài mòn
Công nghệ khuôn mẫu
Tính toán, thiết kế, tích hợp các thiết bị và hệ thống cơ điện tử
Động lực học và điều khiển các hệ cơ điện tử, mô phỏng các hệ cơ điện tử
Vật liệu composit
Các phần mềm ứng dụng trong cơ khí
Cơ khí ô tô;
Cơ khí Hàng không;
Năng lượng nhiệt.

Liên kết ngoài
http://sme.hust.edu.vn/Trang-Chu.html

Tham khảo

Đại học Bách khoa Hà Nội


title: Manuel Cabit

text:
Manuel Frédéric Cabit (sinh ngày 3 tháng 6 năm 1993) là cựu cầu thủ bóng đá Martinique từng thi đấu ở vị trí  hậu vệ cánh trái.

Sự nghiệp thi đấu
Sau khi ra mắt cho Aubervilliers, anh ta chuyển đến Chambly trước khi gia nhập Belfort và Béziers.

Ajaccio
Cabit gia nhập AC Ajaccio vào ngày 21 tháng 7 năm 2016. Sau đó, anh ta ra mắt đội bóng trong chiến thắng 2–1 tại Ligue 2 trước Troyes.

Trong mùa giải 2017–18, sự tiến bộ của Cabit đã giúp Ajaccio tiến đến trận play-offs thăng hạng Ligue 1, tuy nhiên, đội đã để thua trước đại diện Ligue 1 là Toulouse tại trận chung kết, sau 2 lượt đấu vào tháng 5 năm 2018, còn Toulouse tiếp tục ở lại Ligue 1.

Metz
Cabit chuyển tới Metz vào ngày 13 tháng 6 năm 2019 bằng bản hợp đồng 3 năm. Tháng 11 năm 2019, anh ta bị thương nặng trong một vụ tai nạn xe hơi liên quan đến một trong những đồng đội của anh ấy Kévin N'Doram, người không bị thương. Kể từ đó, anh ta không bao giờ chơi cho Metz trong phần còn lại của bản hợp đồng và giải nghệ khi hết hạn.

Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Cabit có thể đại diện cho cả 2 đội tuyển Martinique và Pháp.

Vào tháng 6 năm 2017, anh ta được triệu tập cho danh sách sơ bộ 40 cầu thủ của Đội tuyển bóng đá quốc gia Martinique chuẩn bị cho giải Cúp Vàng CONCACAF 2017, tuy nhiên, anh ta bị loại khỏi danh sách 23 cầu thủ tham dự giải.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Manuel Cabit foot-national.com Profile
Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá FC Metz
Cầu thủ bóng đá AC Ajaccio
Cầu thủ bóng đá AS Béziers (2007)
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ bóng đá Martinique


title: Cối xay (cờ vua)

text:
Trong cờ vua, cối xay là một thuật ngữ mô tả một chiến thuật trong đó thể hiện sự phối hợp giữa những nước chiếu mở và những nước chiếu thông thường, thường được thực hiện bởi một Hậu hoặc một Xe và một Tượng; nó có thể đem lại ưu thế vật chất rất lớn. Đòn chiến thuật này thi thoảng cũng được đề cập như là một "see-saw" (tạm dịch: chiếc đu, ván bập bênh).

Ví dụ

Trong ván đấu ở hình bên, Carlos Torre-Repetto đã sử dụng chiến thuật cối xay chống lại Emanuel Lasker, kết quả đem đến cho ông lợi thế hơn hai Tốt và một Tượng, qua đó giúp ông bước vào tàn cuộc với ưu thế thắng (mặc dù sau đó Lasker đã gỡ lại được Tượng). Nước 25. Tf6!, hy sinh Hậu, thiết lập cối xay, Đen buộc phải chấp nhận Hậu thí khi mà Hậu của họ không được bảo vệ, và bất kỳ nỗ lực nào để ngăn cản cối xay sẽ đơn giản là giúp Trắng hơn Hậu. Ván đấu tiếp tục: 25.... Hxh5 26. Xxg7+ Vh8 27. Xxf7+ chiếu mở bằng Tượng. Trắng chỉ cần đơn giản lặp lại mô hình chiếu mở/chiếu thường, nhờ đó ăn được rất nhiều quân của đối thủ bằng Xe. 27....Vg8 28. Xg7+ Vh8 29. Xxb7+ Vg8 30. Xg7+ Vh8 31. Xg5+ Vh7 32. Xxh5 Trắng kết thúc đòn cối xay với việc ăn lại Hậu của Đen.

Một ví dụ khác là trong ván cờ thế kỷ, Bobby Fischer đã thực hiện đòn cối xay với một Tượng và một Mã, kéo dài từ nước 18 đến nước 23.

Thế cờ minh họa dưới đây mô tả đòn cối xay:

Diễn biến tiếp theo có thể là:1. Xxg6+ Vh7 2. Xg7+ Vh8 3. Xxg5+ Vh7 4. Xg7+ Vh8 5. Xxf7+ Vg8 6. Xg7+ Vh8 7. Xxe7+ Vg8 8. Xg7+ Vh8 9. Xxg4+ Vh7 10. Xg7+ Vh8 11. Xxg3+ Vh7 12. Xg7+ Vh8 13. Xxd7+ Vg8 14. Xg7+ Vh8 15. Xxc7+ Vg8 16. Xg7+ Vh8 17. Xxb7+ Vg8 18. Xg7+ Vh8 19. Xxg2+ Vh7 20. Xg7+ Vh8 21. Vxa1 và giờ Đen sẽ mất một trong hai quân Mã còn lại (Mã f8 hoặc h6).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Edward Winter, The Chess Seesaw

Chiến thuật cờ vua
Thuật ngữ cờ vua


title: Ashish Rai

text:
Ashish Rai (sinh ngày 2 tháng 2 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá người Ấn Độ thi đấu ở vị trí hậu vệ cho Indian Arrows ở I-League.

Sự nghiệp
Rai bắt đầu sự nghiệp with the Pune F.C. Academy before it was converted into the FC Pune City Academy. Vào tháng 11 năm 2017, Rai được lựa chọn thi đấu cho Indian Arrows, một đội bóng của All India Football Federation bao gồm các cầu thủ U-20 Ấn Độ để họ có thời gian chơi bóng. Anh có màn ra mắt cho đội bóng ngày 26 tháng 12 năm 2017 trước Shillong Lajong. Anh đá chính và thi đấu cả trận và Indian Arrows giành chiến thắng 3–0.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Sinh năm 1999
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Ấn Độ
Cầu thủ bóng đá Pune F.C.
Cầu thủ bóng đá FC Pune City
Cầu thủ bóng đá Indian Arrows
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá I-League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ấn Độ


title: HMS Heythrop (L85)

text:
HMS Heythrop (L85) là một tàu khu trục hộ tống lớp Hunt Kiểu II của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được hạ thủy năm 1940 và đưa ra phục vụ năm 1941. Nó đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, cho đến khi bị ngư lôi phóng từ tàu ngầm U-boat Đức U-652 đánh chìm ngoài khơi Bardia, Libya vào ngày 20 tháng 3, 1942.

Thiết kế và chế tạo

Heythrop được đặt hàng vào ngày 4 tháng 9, 1939 cho hãng Swan Hunter tại Tyne and Wear trong Chương trình Chế tạo 1939 và được đặt lườn vào ngày 18 tháng 12 năm 1939. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 10 năm 1940 và nhập biên chế vào ngày 21 tháng 6 năm 1941. Tên nó được đặt theo rừng săn cáo Heythrop tại Oxfordshire. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Anh được đặt cái tên này.

Lịch sử hoạt động

1941
Sau khi đưa vào hoạt động, Heythrop gia nhập lực lượng hộ tống đặt căn cứ tại Clyde vào tháng 7 trước khi được điều động sang Gibraltar, đến nơi vào ngày 30 tháng 8. Vào ngày 17 tháng 9, nó hộ tống cho tàu tuần dương hạng nhẹ  và tàu khu trục  trong chặng đầu của hành trình đi sang Hoa Kỳ để sửa chữa.

Đến ngày 25 tháng 9, trong khuôn khổ Chiến dịch Halberd, một hoạt động tiếp vận cho Malta đang bị đối phương phong tỏa xuất phát từ Gibraltar, Heythrop tham gia cùng các tàu khu trục , , , , , ,  và  để hộ tống cho các thiết giáp hạm  và  cùng các tàu tuần dương , ,  và  thuộc Lực lượng A trong chặng đầu của hành trình.

Hai ngày sau đó, đoàn tàu bị đối phương không kích khiến Rodney bị hư hại do trúng ngư lôi. Sau đó Heythrop cùng Cossack, , , Fury, Laforey, Oribi,  và Farndale gia nhập Lực lượng X để hộ tống cho các tàu tuần dương Edinburg, Euryalus, , Kenya và Sheffield vượt eo biển Sicily sau khi Lực lượng A rút lui về phía Tây. Nó tách ra khỏi Lực lượng X để hộ tống cho Đoàn tàu MG3, và sau đó lại tách khỏi MG3 để trợ giúp cho tàu buôn SS Imperial Star bị trúng ngư lôi trước đó. Sang ngày 28 tháng 9, nó đón lên tàu 300 binh lính là hành khách của Imperial Star để đưa về Malta; Oribi tìm cách kéo Imperial Star nhưng chiếc tàu buôn bị đắm sau đó.

Sang tháng 10, Heythrop được điều sang Chi hạm đội Khu trục 2, trực thuộc Hạm đội Địa Trung Hải và đặt căn cứ tại Alexandria, Ai Cập. Con tàu phải đi vòng quanh Châu Phi, băng qua mũi Hảo Vọng, Ấn Độ Dương và Hồng Hải trước khi gia nhập chi hạm đội tại Alexandria vào ngày 15 tháng 11. Nó cùng tàu chị em  tham gia các hoạt động hộ tống vận tải nhằm tiếp liệu cho lực lượng đồn trú tại Tobruk vốn đang bị phong tỏa trên bộ, một nhiệm vụ kéo dài sang đầu năm 1942.

1942
Vào ngày 30 tháng 1, 1942, Heythrop hộ tống cho chiếc tàu buôn SS Antwerp đi từ Alexandria đến Tobruk, rồi hộ tống cho chặng quay trở về, về đến Alexandria vào ngày 6 tháng 2. Đến ngày 12 tháng 2, nó cùng tàu tuần dương  và các tàu khu trục hộ tống Lance, Avon Vale và  tham gia thành phần hộ tống cho Đoàn tàu NW9A, vốn bao gồm hai tàu buôn SS Clan Chattan và SS Clan Campbell đi từ Alexandria đến Malta. Đoàn tàu MW9A sáp nhập với Đoàn tàu MW9B vào ngày hôm sau, và sau đó chịu đựng không kích nặng nề bởi đối phương. SS Clan Campbell bị hư hại nặng, và sau đó bị đánh chìm trong khi được hộ tống rút lui về Tobruk trong một đợt không kích khác. Cả bốn chiếc tàu buôn thuộc các đoàn tàu MW9A và MW9B đều không đến được Malta.

Đến ngày 20 tháng 3, Heythrop được bố trí cùng các tàu chị em Avon Vale, , , Eridge,  và  hoạt động tuần tra chống tàu ngầm để bảo vệ cho Đoàn tàu ME10 khởi hành từ Alexandria. Nó bị tàu ngầm U-boat Đức U-652 tấn công ở vị trí cách  về phía Đông Bắc Bardia, Libya. Quả ngư lôi đánh trúng phía đuôi tàu đã khiến con tàu bị hư hại nặng cấu trúc phía đuôi, mất tháp pháo phía đuôi và ngập nước, mất hoàn toàn động lực. Eridge tìm cách kéo nó rút lui nhưng việc ngập nước gia tăng, hư hại trục động cơ mạn trái và mất hơi nước ở nồi hơi số 2 khiến máy bơm không hoạt động. Nó đắm cuối ngày hôm đó; mười lăm thành viên thủy thủ đoàn đã tử trận cùng con tàu. Những người sống sót được Eridge cứu vớt.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 Profile on naval-history.net

Lớp tàu khu trục Hunt
Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Tàu bị tàu ngầm đánh chìm
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Địa Trung Hải
Sự cố hàng hải năm 1942


title: Coesula heinrichi

text:
Coesula heinrichi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coesula


title: CF Fuenlabrada

text:
Club de Fútbol Fuenlabrada, SAD là một đội bóng đá Tây Ban Nha có trụ sở tại Fuenlabrada, trong cộng đồng tự trị của Madrid. Được thành lập vào năm 1975, đội chơi ở Segunda División B - Nhóm 1, đội thi đấu các trận đấu trên sân nhà tại Estadio Fernando Torres, với sức chứa 7.500 chỗ ngồi.

Lịch sử
Fuenlabrada được thành lập vào năm 1975. Năm 1986, đội lần đầu tiên được thăng hạng lên Tercera Division. Đội trở lại Segunda Division B trong 30 năm tiếp theo. Vào ngày 2 tháng 6 năm 2019, Fuenlabrada lần đầu tiên thăng hạng lên Segunda División bằng cách đánh bại Recreativo Huelva với chiến thắng lượt đi 3-0 trên sân nhà và trận lượt về hòa 1-1 trên sân khách.

Thi đấu theo từng mùa

 1 mùa ở Segunda
 18 mùa ở Segunda División B
 14 mùa ở Tercera División

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
.

Đội dự bị

Cho mượn

Ban lãnh đạo đội bóng

Đội dự bị
Đội dự bị của Fuenlabrada được thành lập vào năm 2015 và hiện đang chơi ở Preferente de Madrid - Nhóm 2.

Cầu thủ nổi tiếng

 Dyron Daal
 Rubén Anuarbe
 Basilio
 Guti

Huấn luyện viên nổi tiếng

 Cosmin Contra
 Antonio Calderón

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Hồ sơ của đội Futbolme
 Lịch sử câu lạc bộ & sân vận động - Estadios de España Đổi

Câu lạc bộ bóng đá Tây Ban Nha


title: Rune Factory Frontier

text:
là một trò chơi video mô phỏng nông trại nhập vai hành động do Neverland phát triển, Marvelous Entertainment phát hành tại Nhật Bản, Xseed Games ở Bắc Mỹ và Rising Star Games ở Châu Âu cho Wii. Đây là phần thứ ba trong loạt Rune Factory.

Tóm tắt
Frontier bắt đầu với việc Raguna đang trên đường đi tìm kiếm một cô gái mất tích, Mist, cô đã chuyển đến một thị trấn mới vì có ai đó gọi cô trong giấc mơ. Raguna cũng chuyển vào thị trấn, sống trong ngôi nhà bên cạnh một cánh đồng. Sau đó Raguna phát hiện ra rằng hòn đảo cá voi trên bầu trời lại có nguy cơ bị rơi xuống thị trấn.

Bằng cách nào đó số phận của Mist và một cô gái khác tên là Iris lại bị trói chặt với hòn đảo cá voi này. Anh bắt đầu chiến đấu với những quái vật song song với việc kiếm sống ở Trampoli. Sau khi đi qua các hang động, anh vô tình tìm thấy được những điều bí ẩn hết sức kỳ lạ.

Cách chơi
Người chơi có thể sở hữu một trang trại. Có 4 mùa rõ rệt trong năm, 3 trong số đó có thể trồng các loại cây trồng khác nhau. Ví dụ như: Dâu tây và củ cải vào mùa xuân, cà chua và dứa vào mùa hè, và khoai mỡ vào mùa thu. Có nhiều loại cây trồng khác nhau, và người chơi có thể trồng hoa, tất cả đều có thể được bán để lấy vàng (loại tiền tệ trong trò chơi.)

Làm nông chỉ là một nửa của trò chơi. Nửa còn lại là khám phá hang động. Có bốn hang động rất khác nhau, ba trong số đó đại diện cho bốn mùa khác nhau (hang thứ ba đại diện cho cả mùa thu và mùa đông). Trong các hang tối này, cây trồng liên kết với mùa của hang đó có thể được trồng bên trong. Hang động thứ tư, Đảo Cá voi, không bị bắt buộc theo mùa, và tất cả các loại cây trồng có thể được trồng ở đó bất cứ lúc nào.

Một tính năng khác là khái niệm phân phối Runey. Runey có bốn biến thể khác nhau: nước, đá, cây và cỏ. Runeys đại diện cho hệ sinh thái của Trampoli; khi Runeys đạt đến mức hoàn hảo, khu vực mà chúng chiếm giữ đạt đến trạng thái Prosperity và hạt giống ở khu vực đó sẽ phát triển nhanh hơn nhiều so với bình thường. Tuy nhiên, ngay cả khi một khu vực của Trampoli trở thành không có Runeys, hệ sinh thái sụt giảm và cây trồng phát triển chậm hơn nhiều so với bình thường. Runey có thể được phân phối lại từ khu vực này sang khu vực khác bằng cách sử dụng một công cụ có tên là Harvester. Cứ chín vụ mùa trên cánh đồng trước nhà của nhân vật chính lại sinh ra một Runey mỗi ngày.

Ngoài ra tiêu chuẩn cho các trò chơi liên quan đến Harvest Moon/Story of Seasons là hệ thống xã hội và hôn nhân. Trong Rune Factory: Frontier, có tổng cộng 13 cô gái để kết hôn, cũng như nhiều người dân thị trấn khác mà Raguna có thể giao lưu. Hệ thống xã hội liên quan đến việc nói chuyện với người dân thị trấn cũng như tặng quà cho họ, có thể tăng, giảm hoặc làm cho tình cảm của họ được giữ nguyên. Là người chơi, bạn phải tìm hiểu những gì mỗi người dân trong thị trấn thích và không thích rồi tặng quà cho họ. Ngoài ra, bạn có thể có được cảm tình bằng cách tham gia và chiến thắng các cuộc thi tại lễ hội, hoặc làm điều gì đó  với mục đích chỉ làm tăng tình cảm của một người nào đó, chẳng hạn như duy trì trang trại của bạn.

Phát triển
Trò chơi được công bố trong một cuộc phỏng vấn giữa Cubed³ và Wada Yasuhiro, người sáng tạo ra loạt Story of Seasons, vào ngày 6 tháng 6 năm 2007. Một năm sau, trò chơi đăng thông tin đầy đủ vào ngày 4 tháng 6 năm 2008 trên tạp chí Famitsu của Nhật Bản.

Tiếp nhận

Trò chơi đã nhận được "đánh giá chung thuận lợi" theo trang web tổng hợp đánh giá Metacritic. Nhà báo Mark Bozon của IGN ca ngợi thiết kế của trò chơi, so sánh nó với các tựa trò chơi hay nhất trong loạt Harvest Moon/Rune Factory. Ông cũng ca ngợi hình ảnh và thiết kế thế giới trong trò chơi, nhưng nhấn mạnh phần bắt đầu trò chơi và cách nó phát triển cốt truyện thiếu tính trực quan. Tại Nhật Bản, Famitsu đã cho trò chơi một điểm tám và ba điểm bảy với tổng điểm 29 trên 40.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ Rune Factory: Frontier
 Trang chủ Rune Factory: Frontier
 Trang web chính thức của Marvelous Entertainment Inc.

Trò chơi Wii
Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản
Trò chơi mô phỏng xã hội
Trò chơi điện tử một người chơi
Trò chơi điện tử lãng mạn
Trò chơi điện tử năm 2008
Rune Factory
Marvelous Entertainment
Trò chơi Neverland (công ty)
Độc quyền Wii
Trò chơi điện tử phép thuật
Trò chơi phiêu lưu hầm ngục
Trò chơi nông trại
Trò chơi nhập vai hành động


title: Magic Leap

text:
Magic Leap là một công ty khởi nghiệp của Mỹ chuyên về thực tế tăng cường đang chế tạo thiết bị đeo đầu hiển thị võng mạc ảo xếp chồng hình ảnh 3D mô phỏng bằng máy tính lên các vật thể thế giới thực, bằng cách chiếu một trường sáng kỹ thuật số vào mắt của người dùng. Đây là nỗ lực nhằm xây dựng một chip trường sáng sử dụng quang tử học silicon.

Lịch sử
Magic Leap do Rony Abovitz thành lập vào năm 2010. Tháng 10 năm 2014, khi công ty vẫn hoạt động trong tình trạng bí mật (nhưng được báo cáo là đang thực hiện các dự án liên quan đến thực tế tăng cường và thị giác máy tính), hãng đã quyên góp được hơn 540 triệu USD vốn mạo hiểm từ Google, Qualcomm, Andreessen Horowitz và Kleiner Perkins, trong số những nhà đầu tư khác. Richard Taylor của công ty hiệu ứng đặc biệt Weta Workshop được tham gia vào Magic Leap cùng Abovitz. Nhà văn khoa học viễn tưởng Neal Stephenson gia nhập công ty vào tháng 12 năm 2014. Graeme Devine là Giám đốc bộ phận sáng tạo và Trưởng nhóm game, ứng dụng và trải nghiệm sáng tạo.

Theo phiên bản trước đây trên trang web của hãng, startup này phát triển từ một công ty tên là "Magic Leap Studios" vào khoảng năm 2010 có thực hiện một cuốn tiểu thuyết đồ họa và một loạt tính năng quay phim, và vào năm 2011 đã trở thành một công ty, phát hành một ứng dụng thực tế tăng cường tại Comic-Con cùng năm đó. Một bản phân tích tháng 11 năm 2014 của Gizmodo, dựa trên danh sách công việc, đăng ký thương hiệu và các ứng dụng bằng sáng chế từ Magic Leap, kết luận rằng công ty dường như nhằm mục đích xây dựng "một Glass Google làm bằng steroid hoàn toàn có thể pha trộn đồ họa mô phỏng bằng máy tính với thế giới thực". Nó còn được so sánh với Microsoft HoloLens.

Trước Magic Leap, một màn hình gắn trên đầu sử dụng trường sáng đã được Nvidia trình diễn vào năm 2013, và MIT Media Lab cũng đã xây dựng một màn hình hiển thị 3D sử dụng "trường sáng nén"; thế nhưng Magic Leap khẳng định rằng họ đạt được độ phân giải tốt hơn với một kỹ thuật độc quyền mới dùng để chiếu một hình ảnh trực tiếp lên võng mạc của người sử dụng. Theo một nhà nghiên cứu đã từng tìm hiểu các bằng sáng chế của công ty, Magic Leap có khả năng sử dụng ống dẫn sóng silicon xếp chồng lên nhau.

Ngày 19 tháng 3 năm 2015, Magic Leap đã cho phát hành một đoạn video có tựa đề "Just another day in the office at Magic Leap". Video bao gồm cảnh chơi game thực tế tăng cường và các ứng dụng sản xuất nhưng không rõ là liệu video này là cảnh quay thực tế sử dụng công nghệ của họ hay một trải nghiệm được mô phỏng. Ngày 10 tháng 10 năm 2015, Magic Leap còn phát hành một đoạn phim thực tế về sản phẩm của họ. Trong khi vẫn không cho thấy bất kỳ phần cứng, đoạn phim nào được quay thông qua một thiết bị Magic Leap mà không sử dụng các hiệu ứng đặc biệt hoặc dàn dựng. Video đã trình diễn phép ánh xạ không gian 3D với công nghệ cản trở và phản ánh rõ ràng các đối tượng ảo tương tác với các đối tượng thực. Ngày 9 tháng 12 năm 2015, Magic Leap đã công bố vòng tài trợ chuỗi C khoảng 827 triệu USD. Vòng tài trợ này có thể mang lại cho tổng nguồn vốn của công ty đến 1.4 tỷ USD và định giá tiền sau đầu tư là 3.7 tỷ USD.

Xem thêm

Thực tế tăng cường
HoloLens
Google Glass
Meta (công ty)
Technical Illusions

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website của Magic Leap

Công ty có trụ sở tại Florida
Công ty công nghệ Hoa Kỳ


title: Biston marginata

text:
Biston marginata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Biston
Động vật được mô tả năm 1913


title: Catocala mellitula

text:
Catocala mellitula là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Catocala


title: Dryobotodes clausa

text:
Dryobotodes clausa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Dryobotodes


title: Lê Hiển Tổ

text:
Lê Hiển Tổ (chữ Hán:黎顯祖) có thể là những nhân vật lịch sử Việt Nam sau:

Danh sách
Lê Hiển Tổ Lê Lộ (nhà Tiền Lê truy tôn)
Lê Hiển Tổ Lê Đinh (nhà Hậu Lê truy tôn)

Xem thêm
Hiển Tổ
Lê Trung Tông
Triều Tiên Thuần Tông
Minh Cung Tông
Minh Nguyên Tông
Minh Thần Tông

Miếu hiệu


title: Trình soạn thảo mã nguồn

text:
Trình soạn thảo mã nguồn (tiếng Anh: Source-code editor) là một chương trình soạn thảo văn bản được thiết kế đặc biệt để chỉnh sửa mã nguồn của các chương trình máy tính. Nó có thể là một phần mềm độc lập hoặc có thể được xây dựng trong một môi trường phát triển tích hợp (IDE) hoặc trình duyệt web. Trình soạn thảo mã nguồn là một công cụ lập trình cơ bản, vì công việc cơ bản của các lập trình viên là viết và chỉnh sửa mã nguồn.

Tham khảo

Trình soạn thảo văn bản
Công cụ lập trình máy tính
Trình soạn thảo mã nguồn


title: Lobocleta obfustaria

text:
Lobocleta obfustaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lobocleta


title: Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên

text:
Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (, viết tắt là ENV) là một tổ chức bảo tồn thiên nhiên của Việt Nam, được thành lập vào năm 2000. Mục tiêu hoạt động của ENV là nhằm ngăn chặn sự tuyệt chủng của các loài động vật hoang dã bằng các nỗ lực chấm dứt tình trạng săn bắt và buôn bán động vật hoang dã trái phép tại Việt Nam.

Chiến lược hành động của ENV tập trung vào 3 lĩnh vực:
 Giảm nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã và các sản phẩm là từ động vật hoang dã và khuyến khích cộng đồng cùng hành động để ngăn chặn tình trạng săn bắt và buôn bán động vật hoang dã trái phép.
 Tăng cường thực thi pháp luật nhằm giảm thiểu các vi phạm liên quan đến động vật hoang dã và triệt phá các đường dây buôn bán động vật hoang dã trái phép.
 Hoàn thiện các thể chế, chính sách liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã.

Lịch sử hình thành
Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) được thành lập trên cơ sở những thành công và kinh nghiệm của Chương trình nâng cao nhận thức bảo tồn tại Vườn quốc gia Cúc Phương (CAP). CAP được triển khai từ năm 1996 và là một hợp phần của dự án bảo tồn do Tổ chức Bảo tồn Động - Thực vật Quốc tế (FFI) thực hiện tại Cúc Phương. CAP do một đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm thực hiện tại hơn 30 trường tiểu học và trung học cơ sở xung quanh Vườn quốc gia Cúc Phương. Nhân viên CAP cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho người dân của 15 xã vùng đệm Cúc Phương. Sau 2 năm thực hiện, CAP đã chứng tỏ sự thành công và hiệu quả khi nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của các trường tham gia chương trình và ghi nhận nhiều vi phạm liên quan đến săn bắt động vật hoang dã và chặt phá rừng được người dân thỗng báo cho nhân viên CAP.

Từ năm 1999, những thành công của CAP được chia sẻ rộng rãi với các vườn quốc gia và khu bảo tồn khác ở Việt Nam thông qua các chương trình tập huấn về kỹ năng xây dựng và phát triển thành công chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn.

Ý tưởng thành lập ENV được nhen nhóm sau thành công của chương trình tập huấn đầu tiên về giáo dục môi trường (cho các bộ Vườn quốc gia Pù Mát) vào năm 2000. Tuy nhiên, vì ENV là một trong những tổ chức xã hội dân sự đầu tiên được thành lập tại Việt Nam nên phải 2 năm sau ENV mới chính thức nhận được quyết định thành lập tổ chức.

Những năm đầu thành lập, ENV chỉ tập trung nâng cao nhận thức cho người dân về bảo tồn thiên nhiên. Từ đó, chiến lược hoạt động của ENV ngày được củng cố và phát triển. Đến nay, mục tiêu chính của ENV là nhằm ngăn chặn sự tuyệt chủng bằng các nỗ lực chấm dứt tình trạng săn bắt và buôn bán động vật hoang dã trái phép.

Sứ mệnh và mục tiêu

Giảm cầu tiêu thụ

ENV thường xuyên thực hiện các chiến dịch nâng cao nhận thức cho cộng đồng nhằm giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã, đồng thời khuyến khích sự tham gia của người dân trong việc bảo vệ động vật hoang dã. ENV sử dụng nhiều phương pháp tiếp cận khác nhau như báo chí, phát thanh, truyền hình và tổ chức các sự kiện cho nhiều đối tượng khác nhau.

Tăng cường thực thi pháp luật
Từ năm 2005, ENV thành lập đường dây nóng bảo vệ động vật hoang dã để khuyến khích người dân thông báo các vi phạm về động vật hoang dã cho ENV. Sau khi nhận được thông báo, ENV phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý các vi phạm rồi thông báo kết quả cho người báo tin. Ngoài ra, ENV còn tổ chức các chiến dịch giảm thiểu vi phạm về động vật hoang dã tại các thành phố và các đô thị lớn trên cả nước.

Hoàn thiện chính sách pháp luật

Từ năm 2008, ENV bắt đầu tích cực tham gia đóng góp cải tiến các văn bản pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã. ENV hợp tác với các bộ và các cá nhân, tổ chức có liên quan để từng bước cải tiến các văn bản pháp luật, các chính sách để các văn bản pháp luật ngày càng có tính thực thi và hiệu quả cao, giảm thiểu các lỗ hổng pháp lý, tránh sự mâu thuẫn và chồng chéo giữa các văn bản.

Lĩnh vực hoạt động

Đấu tranh tội phạm
Năm 2005, ENV thành lập Phòng Bảo vệ động vật hoang dã (gọi tắt là WCU - Wildlife Crime Unit) nhằm hỗ trợ các cơ quan chức năng trong nỗ lực đấu tranh với các vi phạm về động vật hoang dã, đồng thời khuyến khích công chúng cùng nỗ lực ngăn chặn tình trạng săn bắt và buôn bán động vật hoang dã trái phép.

WCU vận hành Đường dây nóng miễn phí bảo vệ động vật hoang dã 1800-1522 để tiếp nhận thông tin từ người dân về các vụ buôn bán, săn bắt, vận chuyển, tàng trữ động vật hoang dã trái phép.

Mục tiêu hoạt động của WCU bao gồm:

 Khuyến khích người dân thông báo các vi phạm về động vật hoang dã đến cơ quan chức năng địa phương hoặc đường dây nóng miễn phí 1800-1522 của ENV.
 Chuyển giao thông tin từ người dân đến các cơ quan chức năng và hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình xử lý vi phạm, đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật cũng như thông báo kết quả cho người dân để khuyến khích người dân tiếp tục ủng hộ các nỗ lực bảo vệ động vật hoang dã.
 Giám sát và đảm bảo việc tuân thủ pháp luật đối với vi phạm về tiêu thụ động vật hoang dã tại các đô thị lớn.
 Phân tích, tổng hợp các thông tin hữu ích để cung cấp cho các cơ quan chức năng.
 Hỗ trợ định dạng loài ban đầu và chuyển giao động vật hoang dã tịch thu đến các trung tâm cứu hộ.
 Hỗ trợ kết nối cơ quan chức năng ở Việt Nam với cơ quan chức năng của các quốc gia khác để đấu tranh với các tội phạm xuyên quốc gia.

Truyền thông
Từ năm 2000, ENV đã thực hiện nhiều chiến dịch nâng cao nhận thức với mục tiêu giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ động vật hoang dã.

ENV sử dụng nhiều cách thức tiếp cận khác nhau thông qua các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, cũng như tổ chức các sự kiện với sự tham gia của những người nổi tiếng hay các chiến dịch trên Internet.

Các hoạt động chính bao gồm:

 Giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã:

ENV phối hợp chặt chẽ với các cơ quan truyền thông và mạng lưới hơn 300 nhà báo, phóng viên nhằm tăng cường việc truyền tải thông điệp về bảo vệ động vật hoang dã tới người dân. Chương trình giáo dục môi trường lưu động của ENV đã được thực hiện tại nhiều vùng miền trên khắp cả nước nhằm truyền tải thông điệp bảo vệ động vật hoang dã đến nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ học sinh - sinh viên, người dân vùng đệm VQG/KBT đến các cán bộ cơ quan chức năng địa phương.

ENV thường xuyên tổ chức các buổi triển lãm tại các khu vực công cộng hay các buổi nói chuyện chuyên đề về bảo vệ động vật hoang dã cho sinh viên các trường đại học, khuyến khích sinh viên cùng tham gia bảo vệ động vật hoang dã.

ENV đã phối hợp chặt chẽ với hơn 300 tổ chức, doanh nghiệp, các cơ quan, chợ, bệnh viện và các hiệu thuốc Đông y với mục đích nâng cao ý thức cho nhân viên của các doanh nghiệp và người dân trong việc bảo vệ động vật hoang dã.

 Phim ngắn truyền thông:

Kể từ năm 2004, ENV liên tục phát hành các phim truyền thông bảo vệ động vật hoang dã. Các phim này có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng giúp truyền tải thông điệp tới đông đảo cộng đồng. Với sự hỗ trợ của các đài Truyền hình Trung ương và địa phương, các đối tác truyền thông như RailTV, Goldsun Focus Media, Chicilon Media, các phim của ENV thường được phát sóng trên 50 – 60 kênh truyền hình, trên tàu tốc hành Bắc Nam và nhiều trung tâm thương mại hay các tòa nhà văn phòng và khu dân cư.

Chính sách & Pháp luật
Chương trình Chính sách và Pháp luật ENV ra đời năm 2007 nhằm góp phần cải tiến các văn bản pháp luật, các cơ chế, chính sách liên quan đến bảo vệ và bảo tồn động vật hoang dã. ENV hợp tác với nhiều cơ quan cấp cao của chính phủ để góp ý, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, cũng như đảm bảo hiệu quả thực thi các văn bản này nhằm góp phần bảo vệ tốt hơn các loài động vật hoang dã của Việt Nam và trên thế giới.

Các hoạt động chủ yếu của Chương trình Chính sách và Pháp luật:

 Cập nhật và theo dõi hoạt động xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật và các chính sách có liên quan đến động vật hoang dã, kịp thời góp ý để hoàn thiện chính sách trên cơ sở kinh nghiệm từ thực tiễn phối hợp trực tiếp với các cơ quan chức năng địa phương.
 Xây dựng các hướng dẫn, hỗ trợ thực thi pháp luật về động vật hoang dã
 Kịp thời phản ánh các vấn đề trong quá trình thực thi các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và đề xuất hướng dẫn phù hợp để hỗ trợ quá trình thực thi.
 Tư vấn trực tiếp cho các cơ quan chức năng có liên quan trong việc áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật về động vật hoang dã để nâng cao hiệu quả quản lý, xử lý vi phạm về động vật hoang dã.
Bản tin về nạn buôn bán động vật hoang dã

Với những thông tin được cập nhật, biên soạn đầy đủ nhất: các vụ bắt giữ hoạt động phạm pháp về động vật hoang dã, thống kê tình hình tội phạm, bản án xét xử dành cho các đối tượng phạm pháp, các thành tựu nổi bật trong công tác bảo vệ động vật hoang dã,...

Bản tin về nạn buôn bán động vật hoang dã sẽ được Phòng Chính sách và Pháp luật phát hành định kỳ 2 số hằng năm.

Chiến dịch bảo vệ loài

Chiến dịch bảo vệ Gấu
Trong nhiều năm qua, ENV đã và đang nỗ lực hợp tác với người dân và cơ quan chức năng trên cả nước để đấu tranh với các vi phạm liên quan đến gấu. Hàng trăm cá thể gấu nuôi nhốt trái phép đã được tịch thu hoặc được tự nguyện chuyển giao cho các trung tâm cứu hộ. Nhiều biển quảng cáo mật gấu đã bị dỡ bỏ, nhiều bình rượu gấu và chân tay gấu đã được tịch thu. Ngoài ra, ENV cũng thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng để kiểm tra, giám sát các cơ sở đăng ký nuôi nhốt gấu trên cả nước và xử lý các vi phạm được phát hiện tại các cơ sở này.

Từ năm 2002, ENV đã thực hiện nhiều chiến dịch lớn nhằm giảm thiểu nhu cầu sử dụng mật gấu trên cả nước. ENV có nhiều hoạt động tại các trường học, trung tâm thương mại, các công ty, cơ quan, công viên v.v. để nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của việc sử dụng mật gấu. Đặc biệt, ENV thường xuyên có các trường trình truyền thông trên TV, đài, báo để kêu gọi người dân không sử dụng mật gấu và thông báo các vi phạm liên quan tới gấu.

Qua chương trình, một số chủ nuôi nhốt gấu đã chủ động liên hệ đến đường dây nóng của ENV để tự nguyện chuyển giao gấu được nuôi nhốt. Từ đầu năm 2019 đến tháng 4 năm 2020, đã có 27 cá thể gấu được người dân tự nguyện chuyển giao cho Nhà nước. Tính đến nay, 35 tỉnh thành đã chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu.

Chiến dịch bảo vệ Hổ
Trong nhiều năm qua, ENV đã và đang nỗ lực hợp tác với người dân và cơ quan chức năng trên cả nước để triệt phá các đường dây buôn lậu hổ cũng như xử lý các vi phạm liên quan đến hổ tại Việt Nam. Ngoài ra, ENV cũng thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra các cơ sở gây nuôi hổ để nhằm giảm thiểu tình trạng nhập lậu và buôn bán hổ tại các cơ sở này. Bên cạnh đó, ENV trực tiếp làm việc với các tòa án, viện kiểm sát để thúc đẩy quá trình xét xử, xử phạt những tội phạm buôn bán hổ trái phép.

ENV thường xuyên thực hiện các chương trình nâng cao nhận thức trên các phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, phát thanh, báo chí và các phương tiện truyền thông khác nhằm giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ hổ và các sản phẩm từ hổ. ENV đã sản xuất nhiều phim ngắn truyền thông kêu gọi cộng đồng KHÔNG tiêu thụ cao hổ và báo cáo các vi phạm liên quan tới hổ tới các cơ quan chức năng hoặc đường dây nóng miễn phí bảo vệ động vật hoang dã 18001522. Các phim của ENV được phát sóng trên 50 kênh truyền hình trên cả nước.

Chiến dịch bảo vệ Tê giác
Trong nhiều năm qua, ENV đã và đang nỗ lực hợp tác với người dân và cơ quan chức năng trên cả nước để phát hiện và xử lý các vi phạm liên quan đến tê giác tại Việt Nam. Bên cạnh đó, ENV trực tiếp làm việc với các tòa án, viện kiểm sát để thúc đẩy quá trình xét xử, xử phạt những tội phạm buôn bán sừng tê giác trái phép.

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật, nhiều đối tượng trong đường dây buôn bán trái phép sừng tê giác từ châu Phi về Việt Nam đã phải nhận những bản án thích đáng vì hành vi của mình. Nhiều bài viết quảng cáo, rao bán sừng tê giác đã bị gỡ bỏ.

ENV thường xuyên thực hiện các chương trình nâng cao nhận thức trên các phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, phát thanh, báo chí và các phương tiện truyền thông khác nhằm giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ sừng tê giác. ENV đã sản xuất nhiều phim ngắn truyền thông kêu gọi cộng đồng không tiêu thụ sừng tê giác và báo cáo các vi phạm liên quan tới hổ tới các cơ quan chức năng hoặc đường dây nóng miễn phí bảo vệ động vật hoang dã 18001522. Các phim ngắn của ENV có sự tham gia của nhiều nghệ sỹ, nhân vật nổi tiếng được phát sóng trên 50 - 60 kênh truyền hình trên cả nước.

Hướng tới những đối tượng có khả năng tiêu thụ sừng tê giác, các hoạt động truyền thông cũng được triển khai tới khách hàng trong hệ thống các showroom ô tô của các hãng BMW, Mercedes - Benz, hay các sân golf, trung tâm thể dục thẩm mỹ và các chung cư, khu nghỉ dưỡng cao cấp.

Chiến dịch bảo vệ Tê tê
ENV đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng nhằm tăng cường thực thi pháp luật và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc ngăn chặn các vi phạm đối với tê tê.

Năm 2013, ENV thực hiện chiến dịch khảo sát tập trung và tăng cường thực thi pháp luật để giảm thiểu các vi phạm liên quan đến động vật hoang dã và các sản phẩm từ chúng trong đó có tê tê. Chiến dịch này được tiến hành tại các nhà hàng, hiệu thuốc y học cổ truyền, quán rượu và một số cơ sở kinh doanh khác tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Kết quả cho thấy số lượng vi phạm đã giảm 42% tại các quận trọng điểm ở hai thành phố lớn, trong đó có quận ghi nhận mức giảm thiểu lên đến 77%.

Từ năm 2014, ENV đã nỗ lực để đảm bảo các cơ quan chức năng tiếp nhận và xử lý các vi phạm liên quan đến tê tê theo đúng các quy định của pháp luật, sau khi cả hai loài tê của Việt Nam được đưa vào Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ - nhóm loài động vật hoang dã được bảo vệ cao nhất theo pháp luật Việt Nam. ENV đã giúp chấm dứt tình trạng bán đấu giá tê tê và bảo đảm mọi hành vi buôn bán, vận chuyển tê tê trái phép sẽ bị khởi tố theo đúng quy định mới. ENV cũng trực tiếp làm việc với các tòa án, viện kiểm sát để thúc đẩy quá trình xét xử, xử phạt những tội phạm buôn bán tê tê trái phép, đặc biệt kể từ khi Bộ luật hình sự mới có hiệu lực năm 2018.

Bên cạnh triển lãm bảo vệ tê tê được tổ chức ở các địa điểm cộng cộng, ENV thường xuyên thực hiện các chương trình nâng cao nhận thức trên các phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, phát thanh, báo chí và các phương tiện truyền thông khác nhằm giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ tê tể và các sản phẩm từ tê tê. ENV đã sản xuất một số phim ngắn truyền thông về bảo vệ tê tê.

Chiến dịch "Đừng để tái diễn" trước đại dịch Covid-19
Covid-19 là một đại dịch được cho là bắt nguồn từ động vật hoang dã. Theo Tổ chức y tế Thế giới, khoảng 70% các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở người trong 30 năm qua như HIV/AIDS, cúm gia cầm, dịch tả heo châu Phi, SARS, MERS, Ebola đều có nguồn gốc từ động vật.

Đối diện với cuộc khủng hoảng toàn cầu này, vào tháng 7 năm 2020 ENV triển khai chiến dịch “Đừng để tái diễn!” nhằm kêu gọi các cơ quan quản lý Nhà nước và người dân Việt Nam thực hiện những biện pháp quyết liệt để loại bỏ tình trạng buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp và giảm nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã.

Nằm trong chiến dịch, phim truyền thông "Covid-19" với chủ đề không tiêu thụ động vật hoang dã để bảo vệ bản thân và cộng đồng được ra mắt và phát sóng trên 60 kênh truyền hình trung ương và địa phương. Bên cạnh đó, thông điệp đã được phát sóng trên hàng nghìn màn hình LED tại thang máy tòa nhà, khu văn phòng, sân bay và trên xe buýt công cộng trong 3 tháng qua, với tần suất cao nhất tới hơn 17 triệu lượt phát sóng mỗi ngày.

ENV cũng ra mắt phim vlog “Đừng để tái diễn” với mục đích là lời chia sẻ của người dân về những lo toan cuộc sống trong thời gian đại dịch cũng như những chia sẻ của họ về cách ngăn chặn các đại dịch tương tự trong tương lai. Xuyên suốt chiến dịch, các thông điệp về đại dịch của ENV sẽ được truyền tải rộng rãi qua các mạng xã hội nhằm khuyến khích cộng đồng cùng hành động để chấm dứt tình trạng buôn bán động vật hoang dã và không để các đại dịch tương tự tái diễn trong tương lai. Thông điệp của chiến dịch cũng sẽ được lồng ghép trong các hoạt động triển lãm tại cộng đồng do các Câu lạc bộ tình nguyện viên tại các thành phố lớn của ENV tổ chức.

Chiến dịch "Động vật hoang dã không phải là thuốc"

Trong những năm vừa qua, tình trạng săn bắt, buôn bán, tiêu thụ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm vẫn diễn biến phức tạp mà một trong những nguyên nhân chính bắt nguồn từ niềm tin, thói quen sử dụng các loại thuốc, dược liệu từ động vật hoang dã để chữa bệnh hoặc nâng cao sức khỏe . Cao hổ, sừng tê giác, mật gấu và mai rùa đã được sử dụng trong y dược cổ truyền từ nhiều thế kỷ ở Việt Nam, Trung Quốc và một số quốc gia Châu Á khác. Việc sử dụng ĐVHD là không cần thiết khi mà những phương thuốc hiện đại trên cơ sở nghiên cứu khoa học và nhiều loại thảo dược có hiệu quả cao luôn sẵn có trên thị trường như hiện nay  .

Trong năm 2022, ENV đã chia sẻ thông tin tuyên truyền đến gần 2.000 cơ sở kinh doanh y dược cổ truyền tại 9 thành phố lớn trên cả nước, kêu gọi các cơ sở này tham gia Mạng lưới Cơ sở kinh doanh/thầy thuốc y dược cổ truyền thân thiện với động vật hoang dã   cũng như cam kết không buôn bán trái phép thuốc, dược liệu có nguồn gốc từ động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm. Trong 6 tháng đầu năm 2023, ENV đã tiếp tục gửi thông tin truyền thông  tới các cơ sở trên 12 tỉnh cả nước: Nghệ An, Khánh Hòa, Quảng Bình, Lâm Đồng, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Thừa Thiên - Huế, Hà Nội, Cần Thơ, Đà Nẵng, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, và một số địa phương khác.

Tháng 06/2022, phim truyền thông "Nói không với sử dụng thuốc từ động vật hoang dã" của ENV đã được ra mắt trên các nền tảng mạng xã hội như YouTube, FaceBook và TikTok.

Tháng 11/2022, Giải chạy vì động vật hoang dã  “Động vật hoang dã không phải là thuốc" được ENV phối hợp cùng Hanoi Half Marathon, Sporting Republic tổ chức. Giải chạy năm nay thu hút 358 cá nhân từ 25 quốc gia tham gia với nhiều nhóm chạy từ các câu lạc bộ, doanh nghiệp, cơ quan chính phủ, tổ chức phi chính phủ như nhóm chạy của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhóm chạy của Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên (WWF), Dự án USAID Saving Threatened Wildlife, Tổ chức bảo tồn động, thực vật hoang dã nguy cấp quốc tế (FFI), Tổ chức TRAFFIC   .

Chiến dịch chấm dứt tình trạng mua bán các sản phẩm ngà voi tại Đắk Lắk
Hiện nay mỗi ngày, hàng trăm cá thể voi Châu Phi bị giết hại để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ở một số nước, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam. Đắk Lắk được biết đến là một điểm nóng về buôn bán ngà voi trên cả nước. Trước tình trạng đó, trong năm 2022 ENV đã triển khai chiến dịch nhằm chấm dứt tình trạng mua bán các sản phẩm ngà voi trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Chiến dịch được triển khai với nhiều hoạt động trên địa bàn tỉnh, từ các cơ quan công sở hay các địa điểm tham quan du lịch.

 Đặt các bảng thông tin tuyên truyền tại 13 cơ quan công sở và 14 địa điểm du lịch trên địa bàn tỉnh.
 Chủ các cơ sở kinh doanh hoạt động lưu trú, lữ hành hay các cửa hàng kinh doanh ký cam kết không buôn bán các sản phẩm từ động vật hoang dã.
 Phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Đắk Lắk, chia sẻ thông điệp bảo vệ voi tới hơn hơn 2 triệu người dùng thuê bao di động hay tạo chức năng thông báo vi phạm về động vật hoang dã trên ứng dụng “Đắk Lắk Trực Tuyến”.
 Ra mắt phim truyền thông “Bữa tiệc sang chảnh”  lên án quan điểm lệch lạc cho rằng ngà voi là biểu tượng của sự sang trọng và may mắn, nâng cao nhận thức và giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ ngà voi làm đồ trang sức tại Việt Nam. Phim được phát sóng rộng rãi trên các đài truyền hình trung ương và địa phương.
 Tổ chức nhiều buổi triển lãm cộng đồng.

Đường dây nóng 1800-1522
Từ năm 2005, ENV đã thiết lập đường dây nóng miễn phí bảo vệ động vật hoang dã 1800 1522 nhằm khuyến khích người dân thông báo vi phạm về động vật hoang dã.

Sau khi tiếp nhận các vi phạm từ người dân, ENV sẽ chuyển thông tin tới các cơ quan chức năng và theo sát các vụ việc nhằm đảm bảo các cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý dứt điểm. Kết quả của vụ việc cũng sẽ được phản hồi cho người báo tin. Quy trình này nhằm nâng cao tính hiệu quả và minh bạch của công tác thực thi pháp luật bảo vệ ĐVHD đồng thời khuyến khích người dân có phản ánh kịp thời và hành động nhanh chóng khi phát hiện các vi phạm về động vật hoang dã.

Mỗi ngày hotline 1800-1522 của ENV tiếp nhận từ 8 tới 10 báo cáo vi phạm về động vật hoang dã, từ đó hỗ trợ các cơ quan chức năng tịch thu hàng trăm cá thể động vật hoang dã, đóng cửa nhiều nhà hàng và khu chợ buôn bán ĐVHD, xóa bỏ nhiều biển quảng cáo và xử phạt những đối tượng vi phạm. Ngoài ra, rất nhiều người dân cũng đã tự nguyện chấm dứt hành vi vi phạm của mình sau khi nhận được khuyến cáo từ ENV.

Nếu bạn thấy động vật hoang dã bị quảng cáo, vận chuyển, buôn bán, tàng trữ trái phép hãy thông báo tới ENV bằng một trong các cách sau:

    Gọi tới đường dây nóng miễn phí 1800-1522 (Từ thứ 2 tới thứ 6 trong khung giờ từ 8h đến 17h30)
    Gửi email tới địa chỉ hotline.env@gmail.com
 Thông báo qua Fanpage ENV Hành động vì động vật hoang dã

Thư viện và ấn phẩm từ ENV

Tham khảo

Tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam
Tổ chức bảo tồn