text:
Nguyễn Huỳnh Thuật
LTS: Ngày 26/7, Bee.net.vn nhận được email của ông Nguyễn Huỳnh Thuật – Chuyên gia bảo tồn, đa dạng sinh học và phát triển cộng đồng – công tác tại Vườn Quốc gia Cát Tiên
đã bày tỏ ý kiến của mình. Ông nêu lên những lo ngại về hệ lụy cộng hưởng của Dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đến rừng đặc dụng VQG Cát Tiên - Khu Dự trữ Sinh quyển Quốc tế Đồng Nai và bày tỏ mong muốn Thủ tướng sẽ cân nhắc về hai Dự án Thủy điện Đồng Nai 6 và 6A. Để rộng đường dư luận, Bee.net.vn xin đăng tải bài viết trên.
Đừng để phải thay logo VQG Cát Tiên
Những ai đã từng sống ở đây - nơi tôi thường gọi và xem là “Mẹ hiền Thiên Nhiên Cát Tiên” đều hiểu rằng khu rừng đại ngàn này giống như một cơ thể vĩ đại, màu nhiệm, linh thiêng và rất dễ bị tổn thương. Bất cứ một tác động nào dù nhỏ đều ảnh hưởng đến toàn cơ thể Mẹ. Dòng sông Đồng Nai chảy qua Cát Tiên.
Bản báo cáo đánh giá tác động môi trường (EIA) gửi Bộ TN-MT thẩm định do công ty chủ đầu tư thủy điện thuê tư vấn thực hiện thiên về hiệu quả kinh tế. Trong khi đó, báo cáo EIA cần phải công khai và có đánh giá toàn diện, tổng thể, khách quan gồm những tác động xấu đến môi trường, mất mát đa dạng sinh học trong mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với Khu Ramsar, tê giác Việt Nam có nguy cơ sắp tuyệt chủng, cảnh quan thiên nhiên, những tác động đến văn hóa trong mối quan hệ với không gian văn hóa cồng chiêng và cảnh quan văn hóa.
Di chỉ văn hóa Óc Eo nơi đây đang được nghiên cứu bổ sung làm cơ sở đề nghị UNESCO công nhận là khu di sản văn hóa thế giới, nhất là hệ tri thức bản địa của người Mạ dọc sông Đồng Nai. Đa dạng văn hóa là nền tảng và kho tàng trí tuệ để bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Mất mát về đa dạng văn hóa không những kéo theo mất mát về đa dạng sinh học và ngược lại, mà còn làm mất ổn định xã hội cùng những hệ lụy khó lường khác trong mối quan hệ biện chứng chặc, cộng hưởng.
Theo tôi, Dự án Thủy điện Đồng Nai 6 và 6A trong mối quan hệ biện chứng tổng thể, chiến lược có thể sẽ dẫn đến một vài nguy cơ và thách thức dưới đây:
1. Loài tê giác đặc hữu Việt Nam sẽ sớm bị tuyệt chủng và biểu tượng tê giác trên logo vườn quốc gia Cát Tiên được thế giới biết đến hiện nay sẽ bị thay thế bằng logo khác.
2. Khu dự trữ sinh quyển có nguy cơ sẽ đưa vào danh sách các di sản thế giới bị đe dọa.
3. Mất mát nhiều giá trị văn hóa truyền thống vốn gắn liền với dòng sông Đồng Nai trong hệ thống kiến thức bản địa.
4. Mất mát nhiều giá trị đa dạng sinh học quý và tiềm ẩn, nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng đang được thế giới quan tâm cứu giúp cũng biến mất.
5. Bất ổn định xã hội và nhiều khó khăn cho công cuộc bảo tồn.
6. Ảnh hưởng không tốt đến hợp tác quốc tế về bảo tồn, gìn giữ và phát triển bền vững Cát Tiên.
7. Khu Ramsar sẽ bị đe dọa và có nguy cơ rút khỏi danh sách các khu Ramsar thế giới.
8. Ảnh hưởng xấu đến niềm tin, sự cống hiến của các nhà khoa học, nhà bảo tồn, nhà tài trợ và đặc biệt là những cán bộ, những người địa phương gắn bó và giữ rừng từ lâu nay và lâu dài, dẫn đến chảy máu chất xám, sự ra đi của những cán bộ thật sự năng lực và tâm huyết. Đây là sự mất mát lớn và rất khó lượng giá, không thể lượng giá.
9. Hậu quả lớn của sự ảnh hưởng cộng hưởng cùng với những cộng trình thủy điện trong hệ thống sông Đồng Nai dẫn đến nước ngọt ở thượng lưu về hạ lưu sẽ gây mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên về nguồn nước ngọt. Nước mặn xâm nhập từ cửa biển sẽ tràn, lấn sâu vào ở các vùng hạ lưu, các nhà máy lấy nước ngọt phục vụ cho hàng triệu người dân sống dọc ở trên khu vực sông Đồng Nai và ở các tỉnh, thành lân cận...
Vận dụng điều gì để bảo vệ Mẹ Thiên Nhiên?
Các khu rừng đặc dụng nói chung và đặc biệt là các khu vực có tầm quan trọng về văn hóa, tinh thần (sacred sites) luôn là điểm ngắm hấp dẫn của các nhà đầu tư, kinh doanh. Các bài học kinh nghiệm trên thế giới và tại Việt Nam từ những kế hoạch hay dự án phá rừng, cảnh quan để xây dựng và phát triển không bền vững vẫn còn nguyên giá trị.
Các khu vực nhạy cảm cho đầu tư các hoạt động kinh doanh có thể được nhà nước chính thức công nhận và đưa vào hệ thống các khu rừng đặc dụng như VQG Tam Đảo, VQG Ba Vì, VQG Cát Tiên. Cũng có thể nằm ngoài hệ thống các khu rừng đặc dụng như trường hợp Công viên Thống Nhất, Đồi Vọng Cảnh,…
Tuy nhiên cả hai khu vực này đang đứng trước nhiều thách thức, đặc biệt liên quan đến việc công nhận giá trị tổng thể và quản lý chúng. Trong quá trình thành lập, công nhận và quản lý các khu vực nhạy cảm, giá trị văn hóa, tinh thần, tâm linh và hệ thống kiến thức bản địa thường không được hiểu đầy đủ bị hoặc lờ đi. Điều này dẫn đến sự không hiểu và tin tưởng lẫn nhau, tạo nhiều xung đột và cản trở phát triển quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa dân với chính quyền từ bao đời nay.
Những người vốn bảo vệ tốt các khu vực này nay trở thành nạn nhân của quá trình phát triển không bền vững. Họ rất dễ bị tổn thương, dễ du nhập các luồng văn hóa ngoại lai theo hướng có hại. Nhiều người trong số họ trở thành lâm tặc hay tay sai cho bên ngoài.
Trong quá trình hội nhập, công nghiệp hóa và toàn cầu hóa, các nhà đầu tư thường theo hướng năng suất cao và thu hồi vốn nhanh, hay phớt lờ tính thiêng liêng của khu vực nhạy cảm mình định đầu tư, xem nhẹ không gian đa dạng, cảnh quan tự nhiên và văn hóa trong khu vực. Kết quả là môi trường sinh thái nhân văn và môi trường sinh thái tự nhiên bị xâm hại và làm mất ổn định xã hội, làm hỏng mục đích kinh tế của chính doanh nghiệp.
Khi chúng ta hiện chưa có các tiêu chí và lộ trình có hệ thống rõ ràng, chuẩn mực cho việc đầu tư và quản lý các khu vực này, chúng ta nên sớm có chính sách và cơ chế phù hợp, đặc thù cho việc quản lý tổng thể, quy hoạch chiến lược và đầu tư, phát triển bền vững theo đúng tinh thần trong Chương trình Nghị sự 21 (Agenda 21) và cam kết quốc tế tại những khu vực nhạy cảm và vô cùng quan trọng này, cũng như tham khảo và vận dụng cho phù hợp các hướng dẫn quốc tế có liên quan. Cụ thể:
1. Hướng dẫn của UNESCO/IUCN về bảo tồn và quản lý các khu vực tự nhiên linh thiêng (The UNESCO/IUCN Guidelines for the Conservation and Management of Sacred Natural Sites);
2. Công ước Đa dạng Sinh học Akwé: Hướng dẫn Kon về Đánh giá Tác động Văn hóa, Môi trường và Xã hội Liên quan đến Dự án Phát triển Ảnh hưởng Khu vực Thiêng liêng (The CBD Akwé: Kon Voluntary Guidelines for the Conduct of Cultural, Environmental and Social Impact Assessment Regarding Developments Proposed to Take Place on, or which are Likely to Impact on, Sacred Sites and on Lands and Waters Traditionally Occupied or Used by Indigenous and Local Communities);
3. Tuyên bố Yamato cho cách tiếp cận tổng hợp để bảo vệ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể (The Yamato Declaration on Integrated Approaches for Safeguarding Tangible and Intangible Cultural Heritage)
Những bài học kinh nghiệm từ các dự án thủy điện Sông Ba, Đường cao tốc qua Vườn quốc gia Cúc Phương, Đồi Vọng Cảnh, Tam Đảo II, Ba Vì, Công viên Thống Nhất… đã có.
Dòng sông Đồng Nai như là mạch máu chính của "Mẹ Thiên Nhiên Cát Tiên" cho muôn tỷ loài và là nguồn sữa chính nuôi dưỡng hàng triệu người trong khu vực và hạ lưu, nếu mạch máu của mẹ bị nghẽn mạch, sữa mẹ bị ô nhiễm thì điều gì sẽ xảy ra và ai sẽ chịu trách nhiệm?
Thủ tướng đã quyết tâm rút giấy phép đầu tư các dự án lớn tại khu rừng đặc dụng và nơi yên bình, linh thiêng cho nhiều người dân địa phương như ở Tam Đảo II (Dự án Tam Đảo 2), Công viên Thống Nhất (Dự án xây dựng khách sạn, tổ hợp vui chơi giải trí tại khu vực Công viên Thống Nhất) với bao lãng phí và tiền thuế của nhân dân… Mong Thủ tướng cân nhắc việc có nên hay không thực hiện dự án Thủy điện 6 và 6A.
N.H.T.
Nguồn: bee.net.vn

markdown:
**Nguyễn Huỳnh Thuật**
| |
| |
Dự án Thủy điện Đồng Nai 6 và 6A có thể sẽ dẫn đến một vài nguy cơ với VQG Cát Tiên.
**Dòng sông Đồng Nai như là mạch máu chính của "Mẹ Thiên Nhiên Cát Tiên" cho muôn tỷ loài và là nguồn sữa chính nuôi dưỡng hàng triệu người trong khu vực và hạ lưu, nếu mạch máu của mẹ bị nghẽn mạch, sữa mẹ bị ô nhiễm thì điều gì sẽ xảy ra và ai sẽ chịu trách nhiệm?** *LTS: Ngày 26/7, Bee.net.vn nhận được email của ông Nguyễn Huỳnh Thuật – Chuyên gia bảo tồn, đa dạng sinh học và phát triển cộng đồng – công tác tại Vườn Quốc gia Cát Tiên đã bày tỏ ý kiến của mình. Ông nêu lên những lo ngại về hệ lụy cộng hưởng của Dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A đến rừng đặc dụng VQG Cát Tiên - Khu Dự trữ Sinh quyển Quốc tế Đồng Nai và bày tỏ mong muốn Thủ tướng sẽ cân nhắc về hai Dự án Thủy điện Đồng Nai 6 và 6A. Để rộng đường dư luận, Bee.net.vn xin đăng tải bài viết trên.* **** **Đừng để phải thay logo VQG Cát Tiên**
Những ai đã từng sống ở đây - nơi tôi thường gọi và xem là “Mẹ hiền Thiên Nhiên Cát Tiên” đều hiểu rằng khu rừng đại ngàn này giống như một cơ thể vĩ đại, màu nhiệm, linh thiêng và rất dễ bị tổn thương. Bất cứ một tác động nào dù nhỏ đều ảnh hưởng đến toàn cơ thể Mẹ. Dòng sông Đồng Nai chảy qua Cát Tiên.
Bản báo cáo đánh giá tác động môi trường (EIA) gửi Bộ TN-MT thẩm định do công ty chủ đầu tư thủy điện thuê tư vấn thực hiện thiên về hiệu quả kinh tế. Trong khi đó, báo cáo EIA cần phải công khai và có đánh giá toàn diện, tổng thể, khách quan gồm những tác động xấu đến môi trường, mất mát đa dạng sinh học trong mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với Khu Ramsar, tê giác Việt Nam có nguy cơ sắp tuyệt chủng, cảnh quan thiên nhiên, những tác động đến văn hóa trong mối quan hệ với không gian văn hóa cồng chiêng và cảnh quan văn hóa.
Di chỉ văn hóa Óc Eo nơi đây đang được nghiên cứu bổ sung làm cơ sở đề nghị UNESCO công nhận là khu di sản văn hóa thế giới, nhất là hệ tri thức bản địa của người Mạ dọc sông Đồng Nai. Đa dạng văn hóa là nền tảng và kho tàng trí tuệ để bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Mất mát về đa dạng văn hóa không những kéo theo mất mát về đa dạng sinh học và ngược lại, mà còn làm mất ổn định xã hội cùng những hệ lụy khó lường khác trong mối quan hệ biện chứng chặc, cộng hưởng.
Theo tôi, Dự án Thủy điện Đồng Nai 6 và 6A trong mối quan hệ biện chứng tổng thể, chiến lược có thể sẽ dẫn đến một vài nguy cơ và thách thức dưới đây:
1. Loài tê giác đặc hữu Việt Nam sẽ sớm bị tuyệt chủng và biểu tượng tê giác trên logo vườn quốc gia Cát Tiên được thế giới biết đến hiện nay sẽ bị thay thế bằng logo khác.
2. Khu dự trữ sinh quyển có nguy cơ sẽ đưa vào danh sách các di sản thế giới bị đe dọa.
3. Mất mát nhiều giá trị văn hóa truyền thống vốn gắn liền với dòng sông Đồng Nai trong hệ thống kiến thức bản địa.
4. Mất mát nhiều giá trị đa dạng sinh học quý và tiềm ẩn, nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng đang được thế giới
__quan tâm__ cứu giúp cũng biến mất.
5. Bất ổn định xã hội và nhiều khó khăn cho công cuộc bảo tồn.
6. Ảnh hưởng không tốt đến hợp tác quốc tế về bảo tồn, gìn giữ và phát triển bền vững Cát Tiên.
7. Khu Ramsar sẽ bị đe dọa và có nguy cơ rút khỏi danh sách các khu Ramsar thế giới.
8. Ảnh hưởng xấu đến niềm tin, sự cống hiến của các nhà khoa học, nhà bảo tồn, nhà tài trợ và đặc biệt là những cán bộ, những người địa phương gắn bó và giữ rừng từ lâu nay và lâu dài, dẫn đến chảy máu chất xám, sự ra đi của những cán bộ thật sự năng lực và tâm huyết. Đây là sự mất mát lớn và rất khó lượng giá, không thể lượng giá.
9. Hậu quả lớn của sự ảnh hưởng cộng hưởng cùng với những cộng trình thủy điện trong hệ thống sông Đồng Nai dẫn đến nước ngọt ở thượng lưu về hạ lưu sẽ gây mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên về nguồn nước ngọt. Nước mặn xâm nhập từ cửa biển sẽ tràn, lấn sâu vào ở các vùng hạ lưu, các nhà máy lấy nước ngọt phục vụ cho hàng triệu người dân sống dọc ở trên khu vực sông Đồng Nai và ở các tỉnh, thành lân cận...
**** **Vận dụng điều gì để bảo vệ Mẹ Thiên Nhiên?**
Các khu rừng đặc dụng nói chung và đặc biệt là các khu vực có tầm quan trọng về văn hóa, tinh thần (sacred sites) luôn là điểm ngắm hấp dẫn của các nhà đầu tư, kinh doanh. Các bài học kinh nghiệm trên thế giới và tại Việt Nam từ những kế hoạch hay dự án phá rừng, cảnh quan để xây dựng và phát triển không bền vững vẫn còn nguyên giá trị.
Các khu vực nhạy cảm cho đầu tư các hoạt động kinh doanh có thể được nhà nước chính thức công nhận và đưa vào hệ thống các khu rừng đặc dụng như VQG Tam Đảo, VQG Ba Vì, VQG Cát Tiên. Cũng có thể nằm ngoài hệ thống các khu rừng đặc dụng như trường hợp Công viên Thống Nhất, Đồi Vọng Cảnh,…
Tuy nhiên cả hai khu vực này đang đứng trước nhiều thách thức, đặc biệt liên quan đến việc công nhận giá trị tổng thể và quản lý chúng. Trong quá trình thành lập, công nhận và quản lý các khu vực nhạy cảm, giá trị văn hóa, tinh thần, tâm linh và hệ thống kiến thức bản địa thường không được hiểu đầy đủ bị hoặc lờ đi. Điều này dẫn đến sự không hiểu và tin tưởng lẫn nhau, tạo nhiều xung đột và cản trở phát triển quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa dân với chính quyền từ bao đời nay.
Những người vốn bảo vệ tốt các khu vực này nay trở thành nạn nhân của quá trình phát triển không bền vững. Họ rất dễ bị tổn thương, dễ du nhập các luồng văn hóa ngoại lai theo hướng có hại. Nhiều người trong số họ trở thành lâm tặc hay tay sai cho bên ngoài.
Trong quá trình hội nhập, công nghiệp hóa và toàn cầu hóa, các nhà đầu tư thường theo hướng năng suất cao và thu hồi vốn nhanh, hay phớt lờ tính thiêng liêng của khu vực nhạy cảm mình định đầu tư, xem nhẹ không gian đa dạng, cảnh quan tự nhiên và văn hóa trong khu vực. Kết quả là môi trường sinh thái nhân văn và môi trường sinh thái tự nhiên bị xâm hại và làm mất ổn định xã hội, làm hỏng mục đích kinh tế của chính doanh nghiệp.
Khi chúng ta hiện chưa có các tiêu chí và lộ trình có hệ thống rõ ràng, chuẩn mực cho việc đầu tư và quản lý các khu vực này, chúng ta nên sớm có chính sách và cơ chế phù hợp, đặc thù cho việc quản lý tổng thể, quy hoạch chiến lược và đầu tư, phát triển bền vững theo đúng tinh thần trong Chương trình Nghị sự 21 (Agenda 21) và cam kết quốc tế tại những khu vực nhạy cảm và vô cùng quan trọng này, cũng như tham khảo và vận dụng cho phù hợp các hướng dẫn quốc tế có liên quan. Cụ thể:
1. Hướng dẫn của UNESCO/IUCN về bảo tồn và quản lý các khu vực tự nhiên linh thiêng (The UNESCO/IUCN Guidelines for the Conservation and Management of Sacred Natural Sites);
2. Công ước Đa dạng Sinh học Akwé: Hướng dẫn Kon về Đánh giá Tác động Văn hóa, Môi trường và Xã hội Liên quan đến Dự án Phát triển Ảnh hưởng Khu vực Thiêng liêng (The CBD Akwé: Kon Voluntary Guidelines for the Conduct of Cultural, Environmental and Social Impact Assessment Regarding Developments Proposed to Take Place on, or which are Likely to Impact on, Sacred Sites and on Lands and Waters Traditionally Occupied or Used by Indigenous and Local Communities);
3. Tuyên bố Yamato cho cách tiếp cận tổng hợp để bảo vệ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể (The Yamato Declaration on Integrated Approaches for Safeguarding Tangible and Intangible Cultural Heritage)
Những bài học kinh nghiệm từ các dự án thủy điện Sông Ba, Đường cao tốc qua Vườn quốc gia Cúc Phương, Đồi Vọng Cảnh, Tam Đảo II, Ba Vì, Công viên Thống Nhất… đã có.
Dòng sông Đồng Nai như là mạch máu chính của "Mẹ Thiên Nhiên Cát Tiên" cho muôn tỷ loài và là nguồn sữa chính nuôi dưỡng hàng triệu người trong khu vực và hạ lưu, nếu mạch máu của mẹ bị nghẽn mạch, sữa mẹ bị ô nhiễm thì điều gì sẽ xảy ra và ai sẽ chịu trách nhiệm?
Thủ tướng đã quyết tâm rút giấy phép đầu tư các dự án lớn tại khu rừng đặc dụng và nơi yên bình, linh thiêng cho nhiều người dân địa phương như ở Tam Đảo II (Dự án Tam Đảo 2), Công viên Thống Nhất (Dự án xây dựng khách sạn, tổ hợp vui chơi giải trí tại khu vực Công viên Thống Nhất) với bao lãng phí và tiền thuế của nhân dân… Mong Thủ tướng cân nhắc việc có nên hay không thực hiện dự án Thủy điện 6 và 6A.
| |
Nguyễn Huỳnh Thuật là chuyên gia bảo tồn, đa dạng sinh học và phát triển cộng đồng công tác tại Vườn Quốc gia Cát Tiên (CTNP) từ năm 2000, sau khi tốt nghiệp loại giỏi Trường Đại học Nông lâm TP Hồ Chí Minh và tốt nghiệp loại xuất sắc chuyên ngành Môi trường quốc tế và phát triển nông thôn tại Tokyo, Nhật Bản. Anh hiện phụ trách chính về khoa học, hợp tác quốc tế và rừng cộng đồng tại CTNP.
**N.H.T.** **Nguồn: ** [bee.net.vn](http://bee.net.vn/channel/2981/201107/Mong-Thu-tuong-cuu-VQG-Cat-Tien-thoat-khoi-thuy-dien-1806611/)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Vary: Accept-Encoding


text:
Nguyễn Thế Khuân (01679076870 - [email protected]
26-02-1987
Vĩnh Phúc
IT phần cứng/mạng
Trịnh Thị Yến
20/6/1981
Hà Nội
Dệt may - Da giày
nguyễn tuấn linh
05/07/1987
Bắc Giang
Điện - Điện tử
Vũ Hùng
01/06/1984
Khánh Hòa
Kiến trúc - Thiết kế nội thất
lại văn hòa
20-10-1988
Nam Định
lê thị phụng giao
20/1/1993
Tiền Giang
Bán hàng
Ngô Thành Tiến
16/10/1982
Hồ Chí Minh
Lê Ngọc Anh
31/12/1993
Giáo dục - Đào tạo
Nguyễn Tùng Linh
30/10/1994
Nguyễn Văn Lợi
11/04/1985
Bình Dương
Nhân sự
2015 (C) All right reserved.

markdown:
TUYỂN DỤNG
|THÔNG TIN NHÀ TUYỂN DỤNG|
|
|![]()
|Công ty||
|
|Địa chỉ||Lô K-08 - KCN Quế Võ - Bắc Ninh|
|Điện thoại|
|Fax|
|Nhân viên|
|Giới thiệu|
|THÔNG TIN LIÊN HỆ|
|Cách liên hệ tốt nhất:||Qua Email|
|Người liên hệ:||Ms Tuyết|
|Email liên hệ||
|
|THÔNG TIN TUYỂN DỤNG|
|Vị trí tuyển dụng||Tổ trưởng, tổ phó sản xuất|
|Số lượng tuyển|
|Nghành nghề||
|[Bắc Ninh](http://cantimviec.com/tim-viec-lam-tai-bac-ninh.html)
Trình độ: Trung học
Yêu cầu khác: Sử dụng thành thạo tiếng trung ở 2 kỹ năng: nghe và nói
Hồ sơ bao gồm: 01 bộ hồ sơ đầy đủ
**Công ty TNHH Goertek Vina**cần tuyển Tổ trưởng, tổ phó sản xuất làm việc tại Bắc Ninh. Để nộp đơn bạn hãy liên hệ **Qua Email**với **Ms Tuyết**.
VIỆC LÀM CÙNG NHÀ TUYỂN DỤNG
VIỆC LÀM CÙNG NGÀNH NGHỀ
VIỆC LÀM MỚI NHẤT
![](http://cantimviec.com/publics/ads/ads-300x100.jpg)
ỨNG VIÊN MỚI NHẤT

Content-Type: text/html

Connection: close

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Server: cloudflare-nginx

Content-Encoding: gzip


text:
Hà Nội: Tầng 12A, tòa nhà 18 Tam Trinh, Hai Bà Trưng
Tel: 1900-585-888 (Nhánh 107 & 117), Fax: 04-3632-0987 [Bản đồ đường đi]
TP.HCM: Lầu 3, tòa nhà VTC online, 132 Cộng Hòa, P4, Q. Tân Bình
Tel: 1900-585-888 (Nhánh 117), Fax: 08- 3811-4757 [Bản đồ đường đi]
Bản quyền © 2006-2013. Chodientu.vn - Sàn mua bán nhiều hàng số 1 Việt Nam
Giấy phép số 69/GP-BC (Bộ VHTT) và 321/GP-BBCVT (Bộ BCVT). Chịu trách nhiệm: ông Nguyễn Hòa Bình.
Bản quyền © 2006-2014. Liên doanh với eBay-Uy tín số 1
Hotline: 1900-585-888 | E-mail: support@chodientu.vn

markdown:
-20%
1.200.000
đ1.500.000 đ
-19%
65.000
đ80.000 đ
-50%
69.000
đ138.000 đ
-50%
140.000
đ280.000 đ
-50%
110.000
đ220.000 đ
-32%
385.000
đ560.000 đ
-16%
169.000
đ199.000 đ
-45%
250.000
đ450.000 đ
-38%
255.000
đ410.000 đ
-50%
72.500
đ145.000 đ

Content-Language: en-US


text:
-
26:51
[Hội ngộ danh hài - Tập 7] Hậu Sanh - Trường Giang & Thu Trang & Hoàng Phi
-
02:44
[Bước nhảy hoàn vũ 2015 - Liveshow 4] Pasodoble & Tango - Hương Giang Idol & Georgi Ganev
-
19:20
[Bố ơi! mình đi đâu thế?] Tập 14 (1/3)
-
05:47
Dương Hoàng Yến, Hà Duy ''đốn tim'' khán giả với Tình về nơi đâu
-
01:16
Jolie Phương Trinh muốn thành Angelina Jolie Việt Nam
-
02:51
[American Idol] Jennifer Lopez ''tát thẳng tay'' thí sinh
-
03:28
Những pha ''chặt chém'' không thể đỡ của Táo Quân
-
03:28
Những pha ''chặt chém'' không thể đỡ của Táo Quân
-
39:33
[Dad! Where are you going? Season 2] Tập 104 (1/2)
-
02:46
[2!Idol] Trấn Thành nhái giọng Khánh Ly, Tuấn Ngọc siêu ''chất''
-
40:03
[Roommate Season 2] Tập 16 (1/2)
-
39:40
[Running Man] Tập 231 (1/2)

markdown:
-
26:51
#### [Hội ngộ danh hài - Tập 7] Hậu Sanh - Trường Giang & Thu Trang & Hoàng Phi
-
02:44
#### [Bước nhảy hoàn vũ 2015 - Liveshow 4] Pasodoble & Tango - Hương Giang Idol & Georgi Ganev
-
19:20
#### [Bố ơi! mình đi đâu thế?] Tập 14 (1/3)
-
05:47
#### Dương Hoàng Yến, Hà Duy ''đốn tim'' khán giả với Tình về nơi đâu
-
01:16
#### Jolie Phương Trinh muốn thành Angelina Jolie Việt Nam
-
02:51
#### [American Idol] Jennifer Lopez ''tát thẳng tay'' thí sinh
-
03:28
#### Những pha ''chặt chém'' không thể đỡ của Táo Quân
-
03:28
#### Những pha ''chặt chém'' không thể đỡ của Táo Quân
-
39:33
#### [Dad! Where are you going? Season 2] Tập 104 (1/2)
-
02:46
#### [2!Idol] Trấn Thành nhái giọng Khánh Ly, Tuấn Ngọc siêu ''chất''
-
40:03
#### [Roommate Season 2] Tập 16 (1/2)
-
39:40
#### [Running Man] Tập 231 (1/2)

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store


text:
Luận giải vận số của người tuổi Tý theo tháng sinh
15:00
|
12/10/2012
Sinh tháng 1 âm lịch (tháng Dần): Tuổi Tý sinh vào tiết xuân thường có tài nên có cuộc sống vật chất đầy đủ. Tuy nhiên, do bản tính tự cao bảo thủ, luôn cho rằng tất cả những gì mình làm đều đúng nên cuộc sống không được như ý. Bên cạnh đó, thời thanh niên họ rất ham chơi, lười biếng, thụ động nên ngoài 35 tuổi mới thành đạt trong sự nghiệp.
(Hình minh họa)
Sinh tháng 3 (tháng Thìn): Là người độc lập, sống nội tâm. Tuy có tài lộc nhưng lại luôn cảm thấy mọi sự hư không. Ít được nhờ bạn bè, ngược lại, đôi khi còn bị bạn bè hãm hại. Cần đề phòng với những chuyện không hay có thể xảy ra.
Sinh tháng 4 (tháng Tỵ): Là người sống lãng mạn, si tình và thường không làm chủ được bản thân. Có quan hệ xã hội rộng rãi, số thanh đạm, nhưng nhiều nguy nan. Cần đề phòng tiểu nhân quấy phá.
Sinh tháng 5 (tháng Ngọ): Là người có tinh thần tự lập cao, được nhiều người khâm phục. Số giàu có nhưng được hưởng phúc muộn.
Sinh tháng 6 (tháng Mùi): Là người thông minh, khoáng đạt. Đường công danh, sự nghiệp rộng mở, cả đời phúc lộc hơn bạn bè. Tuy nhiên, họ lại thích làm những việc vượt quá khả năng nên hay chuốc lấy thất bại. Trong công việc dễ xảy ra xung đột với cấp trên. Nên đề phòng bệnh tật do thời tiết nóng bức, tốt nhất nên sống ở nơi có nguồn nước mát mẻ.
Sinh tháng 7 (tháng Thân): Là người có khí chất kiên cường nhưng lại rất ôn hòa, nội tâm phong phú, suy nghĩ kín đáo. Được lộc trời cho, đời sống no đủ, trung niên phát đạt. Cần đề phòng tiểu nhân hãm hại. Trong việc lớn cần có sự khoan dung, rộng lượng mới thành.
Sinh tháng 8 (tháng Dậu): Là người thông minh, tài trí hơn người, nhạy bén, quan hệ rộng, thành đạt. Số được quý nhân phù trợ, gặp việc không như ý cần nhẫn nhịn tất sẽ thành. Nếu là nam giới có số hào hoa, là nữ giới thì duyên dáng, đức hạnh.
Sinh tháng 9 (tháng Tuất): Tuổi Tý sinh tháng này thường là người trung thực, cẩn trọng, nhạy cảm nhưng lại không muốn giao tiếp rộng. Họ giỏi kiếm tiền, tự thân lập nghiệp, có thiên hướng làm chỉ huy nhưng lại thiếu tự tin vào bản thân.
Sinh tháng 10 (tháng Hợi): Là người biết nhìn xa trông rộng, có khả năng phán đoán tốt, tự lập. Nếu là nam giới thì thường tự ti trước phụ nữ. Cuộc sống vật chất không ổn định vì để tuột mất cơ hội tốt. Ngoài 30 tuổi mới có sự nghiệp cho riêng mình.
Sinh tháng 11 (tháng Tý) : Là người độc đoán, bảo thủ, ít mối quan hệ. Cuộc sống bình an, ít người đối địch. Tuy sự nghiệp đến muộn nhưng lại rất thành công.
Sinh tháng 12 (tháng Sửu): Tuổi Tý sinh vào tiết Tiểu Hàn là người nhiệt tình, luôn bận rộn trong công việc. Cuộc sống no đủ, an khang thịnh vượng cả đời hưởng phúc.
(Theo Nhân duyên & tướng cách đàn bà)

Cache-Control: public, max-age=360


text:
Thiền tông: một nhánh của Phật Giáo Nguyên Thủy trong các nước Phật Giáo Đại Thừa
Thiền tông là một nhánh của Phật giáo Nguyên thủy trong các nước theo Phật giáo Đại thừa. Những đặc điểm của thiền tông trên căn bản được tìm thấy không phải trong Phật giáo Đại thừa mà trong Phật giáo Nguyên thủy
Người phương Tây biết Thiền Tông từ Nhật Bản, và Nhật Bản lại học thiền từ Trung Quốc. Vì Trung Quốc và Nhật Bản là các nước theo Phật giáo Đại thừa (Mahaayana) nên thiền tông cũng thường được xem là một nhánh của Phật giáo Đại thừa. Nhưng một vài sự kiện lịch sử và thực tế chứng minh rằng thiền tông là sự tiếp nối của Phật giáo Nguyên thủy (Theravaada), hình thức uyên nguyên nhất của Phật giáo. Mối quan hệ giữa Phật giáo Nguyên thủy và thiền tông chưa được các học giả chú ý vì những nguồn tài liệu gốc của Phật giáo Nguyên thủy chưa được dịch đầy đủ sang tiếng Anh, hơn nữa, một vài khía cạnh của Phật giáo Nguyên thủy đã bị giải thích lệch lạc trong các tác phẩm hiện đại. Phần đầu của bài viết này sẽ điều chỉnh những quan niệm sai lầm về Phật giáo Nguyên thủy. Phần thứ hai nhằm xác định nguồn gốc của thiền tông, và phần thứ ba sẽ chỉ rõ những điểm tương đồng trong kinh nghiệm tâm linh, phương pháp hành thiền, con đường giác ngộ, cách diễn tả của những bậc giác ngộ, và đời sống của các vị tu sĩ, giữa thiền tông và Phật giáo Nguyên thủy.
I
THIỀN TÔNG KHÁC HẲN VỚI PHẬT GIÁO ĐẠI THỪA
Mặc dầu thiền tông tồn tại ở các nước theo Phật giáo Đại thừa, giáo lý và phương pháp thực hành của thiền tông không giống với các tông phái khác của Đại thừa. Chẳng hạn Tịnh Độ Tông, một tông phái lớn của Đại thừa, hướng dẫn người tu chỉ dựa vào sự tiếp dẫn của Đức Phật A Di Đà để được giải thoát[1]. Đối với người theo Tịnh Độ tông, đức tin (Tín) chính là một "quà tặng" (gift) của Đức Phật A-di-đà.[2] Giải thoát nhờ vào tha lực, như Đức Phật, là một khái niệm xa lạ với thiền tông. Một vị thầy hay một người bạn có thể hướng dẫn phương pháp hành thiền nhưng vị thầy không phải là đấng cứu rỗi. Như D.T. Suzukhhi nói "theo tôn chỉ và đạt đến mục đích, điều này phải tự mình làm chứ không do sự trợ giúp của người khác"[3]. Điều này hoàn toàn trùng hợp với giáo lý của Phật giáo Nguyên thủy và chứng tỏ thiền tông rất gần với Phật giáo Nguyên thủy và khác hẳn Phật giáo Đại thừa.
Vài tác giả cho rằng Phật giáo Ấn độ có tính chất siêu hình nên không thể có được phương pháp thực tập như của thiền tông. Ấn độ là chiếc nôi của Duy Thức Tông (Yogacara), Mật tông (Mantra School), Hoa Nghiêm tông (Avatamsaka) hay của Tam Luận tông (Sunyata hay Madhyamika)[4]. Đây chính là những tông phái của Đại thừa, phát triển những yếu tố siêu hình nhằm trả lời cho những thách thức của triết học Ấn độ giáo ở Ấn độ thời bấy giờ. Mặc dầu Phật giáo Nguyên thủy không thuộc vào những tông phái này, những ngừơi không nghiên cứu Phật giáo Nguyên thủy từ văn bản gốc thường nghĩ rằng Phật giáo Nguyên thủy là sự tập hợp của những giáo điều có tính cách lý thuyết như Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo. Phần sau của bài viết sẽ chỉ rõ rằng cốt lõi của Phật giáo Nguyên thủy là sự chứng nghiệm giải thoát (Satori trong thiền tông) chứ không phải là những lý thuyết dần dần hình thành từ giáo lý và sự thực hành trên con đường giác ngộ. Ngay cả ngày nay, các vị sư ở Sri Lanka vẫn thường tự nhắc nhở yếu tố đơn giản này bằng cách đưa bài kệ sau của kinh Pháp cú (14:5) vào trong bài tụng Pirit[5] mỗi buổi tối:
- "Sabba paapassa akaranam
- Kusalassa upasampadaa
- Sacitta pariyodapanam
- Etam Buddhasaasanam"
-
- Chư ác mạc tác
- Chúng thiện phụng hành
- Tự tịnh kỳ ý
- Thị chư Phật giáo
Để truyền đạt Phật pháp một cách vắn tắt, các vị thiền sư cũng trích cùng bài kệ trên. Khi nhà thơ Hakuratukan hỏi thiền sư Dorin về bí mật của Phật giáo, ông nhận được câu trả lời:
- "Không làm các việc ác
- Làm các việc lành
- Giữ tâm ý trong sạch
- Là lời dạy của chư Phật."[6]
B. PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
Ngay trong thời Đức Phật, các vị trưởng lão đã duy trì giáo lý của Đức Phật để chỉ rõ con đường giác ngộ cho cuộc đời. Vì vậy truyền thống Phật giáo xa xưa nhất được gọi là Thượng Tọa Bộ. Trong những thế kỷ đầu tiên của Phật giáo, 18 bộ phái phát xuất từ Thượng Tọa Bộ nhưng dần dần biến mất. Từ một số bộ phái đó một tông phái chính được hình thành và được gọi là Đại thừa (Mahaayana). Trong khi Thượng Tọa Bộ được duy trì ở các nước Nam Á như miền Nam Ấn độ, Sri Lanka, Thái lan và Miến điện, Đại thừa phát triển mạnh ở các nước Bắc Á như Trung Quốc và Nhật bản.
Đại thừa chủ trương quả vị Phật là mục tiêu tối thượng và có thể có nhiều vị Phật trong cùng một thời. Thượng Tọa Bộ chủ trương quả vị Phật lẫn quả vị A-la-hán đều là mục tiêu bởi vì A-la-hán, những vị đạt đến giác ngộ bằng cách thực hành theo lời Phật dạy, cũng chứng ngộ Niết bàn y như Đức Phật. Và mỗi thời chỉ có một vị Phật, tất cả những bậc giác ngộ khác đều là A-la-hán. Sự thành tựu đạo quả của một vị A-la-hán được gọi là Thanh văn giác. Cả Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nguyên thủy đều chấp nhận có ba thừa: Toàn giác Phật, Độc giác Phật, và Thanh văn Phật. Hơn nữa, theo cả hai truyền thống, Đức Phật cũng chính là một vị A-la-hán. Ngoài những điểm trên, không có sự mâu thuẫn nào giữa Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nguyên thủy liên quan đến vấn đề giác ngộ.
Ngay cả một học giả nổi tiếng như Suzuki cũng tin rằng "Phật tử nguyên thủy đi tìm sự giác ngộ cho chính mình, cho lợi lạc tâm linh của riêng mình, và hiển nhiên không nghĩ đến những kẻ khác, không nghĩ đến tất cả mọi người, mọi loài."[7] Nhưng đây không phải là mục đích của một vị A-la-hán hay của người theo Phật giáo Nguyên thủy. Một vị A-la-hán, và ngay cả một người đang đi trên con đường đến quả vị A-la-hán, sống vì lợi ích và sự tiến hóa của mọi người, mọi loài.[8] Đời sống lý tưởng của Bồ-tát Sumedha minh họa cho chúng ta thấy lý tưởng phụng sự thế gian của Phật giáo Nguyên thủy. Trước Đức Phật Nhiên Đăng (Daapankara Buddha), Bồ-tát Sumedha đã trì hoãn sự chứng ngộ của mình để cứu giúp chúng sanh thoát khỏi sanh tử luân hồi.[9] Nhiều Phật tử Nguyên thủy noi theo tấm gương này. Ngay từ những ngày đầu tiên Đức Phật đã khuyến khích các vị A-la-hán đi khắp nơi để giáo hóa. Sau khi Đức Phật nhập diệt, chính các vị A-la-hán như ngài Mahakassapa và ngài Ananda đã gìn giữ giáo pháp của Đức Phật vì lợi ích của thế gian. Trong thời vua Asoka, bậc A-la-hán Mahinda và nhiều vị trưởng lão khác đã truyền Phật giáo đến các nước.[10] Cho đến ngày nay, mục tiêu của người Phật tử Nguyên thủy không chỉ là những thành tựu tâm linh cho riêng mình mà còn cho sự tiến hóa của mọi người.
Mặc dầu những quan niệm như chiêu tập cho riêng mình thường được gán một cách sai lầm cho Phật giáo Nguyên thủy, những dẫn chứng nêu trên có thể chứng minh cho quan điểm của Phật giáo Nguyên thủy. Ngay cả danh từ "Tiểu thừa" cũng nên được loại ra khỏi vốn từ của các học giả vì không tồn tại một hình thức Phật giáo nào như thế. Nếu hiểu cả Đại thừa lẫn Nguyên thủy một cách đúng đắn thì sẽ thấy rõ điều này. R.D.M. Shaw, dịch giả cuốn "The Hekigan Rohu", tuyển tập 100 câu chuyện về các thiền sư Trung hoa, đã lưu ý:
"Từ ‘Tiểu thừa’ do Phật tử Đại thừa đặt ra như một danh từ tỏ ý coi thường một tông phái gồm 18 bộ phái, trong đó chỉ còn một bộ phái tồn tại. Tông phái này chính là Thượng Tọa bộ đang được thực hành ở các nước Sri Lanka, Miến điện, Thái lan, và Campuchia… vì vậy không chính xác khi gọi Nam Tông (Southern School) là Tiểu thừa, và danh từ có tính cách phỉ báng này, vốn không hề xuất hiện trong Tam tạng, tốt nhất nên được loại trừ trong cách dùng hiện đại."[11]
II
A. SỰ HÌNH THÀNH CỦA THIỀN TÔNG Ở TRUNG QUỐC
Bodhidharma (Bồ-đề Đạt-ma), người sáng lập ra thiền tông ở Trung Quốc, là một vị sư ở miền Nam Ấn độ. Ngài đến Trung Quốc vào năm 520 sau công nguyên bởi vì ngài "rất tiếc cho sự suy tàn của giáo lý chính thống của Đức Phật trong những vùng xa xôi".[12] "Giáo lý chính thống của Đức Phật" có thể chính là thiền minh sát (Vipassanaa) của Phật giáo Nguyên thủy. Một sự nghiên cứu có tính chất so sánh giữa thiền minh sát của Phật giáo Nguyên thủy với thiền của thiền tông sẽ chứng minh rằng hai truyền thống Phật giáo này giống nhau về căn bản. Kết quả của sự nghiên cứu đó đã giúp cho Winston King tuyên bố "tôi cho rằng hai lối thiền này căn bản giống nhau về mặt chức năng và chứng nghiệm, mặc dù phương pháp, cách diễn đạt, và phong vị cảm xúc thay đổi tùy theo bối cảnh văn hóa của mỗi nơi."[13]
Một số trưởng lão nổi tiếng của Thượng Tọa Bộ được nhắc đến trong cùng thời kỳ với Bodhidharma. Nhà chú giải lỗi lạc Buddhaghosa sống ở miền Nam Ấn độ vào thế kỷ V trước khi qua Sri Lanka.[14] Nhà chú giải Buddhadatta là một nhân vật nổi tiếng khác ở Nam Ấn thời bấy giờ. Không lâu sau đó, Badaratirtha Dhammapala cũng sống ở đây và viết tiếp một số chú giải. Mặc dầu Thượng Tọa Bộ bắt đầu suy yếu ở Nam Ấn sau thế kỷ VII, nó vẫn còn tồn tại cho đến thế kỷ XV và duy trì quan hệ tốt đẹp với Phật giáo các nước, đặc biệt với Sri Lanka và các nước Phật giáo Nguyên thủy. Thậm chí có một ngôi chùa Trung Quốc ở Nam Ấn cho đến cuối thế kỷ XV.[15] Sự kiện này chứng tỏ rằng chính thời điểm đó, lúc Phật giáo Nguyên thủy phát triển mạnh ở Ấn độ, là lúc Bodhidharma qua Trung Quốc. Vì vậy, "giáo lý chính thống" mà ngài đem từ Nam Ấn đến rất có thể là thiền minh sát của Phật giáo Nguyên thủy. Trước khi ngài đến Trung Quốc, Phật giáo Đại thừa đã có ảnh hưởng ở Trung Quốc nhờ vào những hoạt động của của Kumarajiva. Hơn nữa, vì Bodhidharma đi bằng đường biển,[16] chắc hẳn ngài cũng đã viếng thăm các nước Phật giáo Nguyên thủy giữa Nam Ấn và Trung Quốc.
B. ĐỘC LẬP ĐỐI VỚI KINH ĐIỂN
Bodhidharma là một người học rộng nhưng rất độc lập đối với kinh điển. Ngài không giới thiệu kinh sách gì cho các đệ tử ngoại trừ cuốn Kinh Lăng già (Lankavatara Sutra).[17] Kiến thức đạt được từ sách vở không đem lại giác ngộ, mục tiêu của sự tu tập. Từ thuở ban đầu cho đến tận ngày nay, thái độ của Phật giáo Nguyên thủy đối với kinh điển cũng không khác với thái độ của Bodhidharma. Trưởng lão Ananda hầu Đức Phật suốt 25 năm và thuộc lòng tất cả các bài kinh của Đức Phật nhưng vẫn không chứng được quả A-la-hán cho đến khi trưởng lão Mahakassapa đốc thúc ngài, ba tháng sau khi Đức Phật nhập diệt. [18] Một ví dụ khác tương tự là trường hợp giác ngộ của Nagasena. Một hôm ngài Dhammarakkhita nói: "Này Naagasena, như một người đếm bò, nhưng người khác hưởng những sản phẩm của nó, cũng vậy ông thuộc làu tam tạng kinh điển mà vẫn không thành tựu được quả vị của sa môn."[19] Được nhắc nhở như vậy, Nagasena giác ngộ ngay ngày hôm đó. Nagasena làu thông tam tạng nhưng kiến thức uyên bác của ngài không đem lại sự giác ngộ. Sau đó, đến thời của "Thanh Tịnh Đạo Luận" (Visuddhimagga), việc học kinh điển được xem như là một trở ngại cho việc hành thiền.[20] Một ví dụ của một vị thiền sư cho thấy rằng việc học kinh điển cũng có một vị trí tương tự trong thiền tông. En-go khuyên đệ tử của ngài nên gạt bỏ tất cả những "kiến thức tương đối" và "giảng giải".[21]
III
A. THỰC CHỨNG
Điều quý giá nhất đối với trưởng lão Ananda, Naagasena, và hàng trăm tấm gương tương tự không phải là kiến thức của quý ngài mà chính là sự thực chứng tâm linh ở bên trong, hay chính là sự giác ngộ mà Đức Phật cũng như các bậc A-la-hán khác đã đạt được. Trong thiền tông sự giác ngộ này được gọi là Satori, Praj~naa hay Pa~n~naa (trí tuệ). Vipassanaa (minh sát) là một từ tương đương tìm thấy trong tam tạng. Vipassanaa trong Phật giáo Nguyên thủy chính là "kiến tánh" trong thiền tông. Suzuki chỉ ra rằng "Cốt tủy của thiền Phật giáo ở chỗ có được cái nhìn mới mẻ về cuộc đời và về mọi sự vật."[22] Thiền tông hay Phật giáo Nguyên thủy sẽ vô ích và vô nghĩa nếu không có sự giác ngộ.
Praj~naa (hay Pa~n~naa trong Pali) là "con mắt" để thấy được thực tánh của chính mình và của các pháp. Hành động thấy cũng đồng thời là hành động giải thoát, và chính tuệ quán đó chính là "tuệ nhãn".[23] Con mắt mà một thiền giả nhìn thấy chính mình cũng chính là Praj~naa.[24] Tuệ quán bao gồm một sự nhận thức đầy đủ về chính tâm mình, hay thực tánh của chính tâm mình. Có thể tìm thấy sự giải thích chi tiết về điều này trong cuốn "Thanh Tịnh Đạo Luận" (Visuddhimagga) (phần kiến tịnh – ditthivisuddhi). Thấy tâm và thấy tánh cũng được các thiền sư giải thích tương tự.
"Một khi ánh sáng của trí tuệ soi thấu vào tự tánh tâm địa, thì trong ngoài thảy đều sáng tỏ; mọi vật trở thành trong suốt, và biết được bản tâm của mình. Biết bản tâm tức là giải thoát. Chứng giải thoát tức là chứng Bát nhã tam muội (Praj~na-samaadhi). Ngộ Bát nhã tam muội tưc頬à vô niệm."[25]
B. QUA VIỆC HÀNH THIỀN
Từ "Thiền" (Zen hay Chan) bắt nguồn từ chữ Sanskrit Dhyaana chỉ những trạng thái thần bí đạt được qua một quá trình dài thực tập định tâm. Mặc dầu có nguồn gốc như vậy, thiền tông không dạy những trạng thái yoga thần bí hay dhyaana (thiền chỉ) mà lại dạy thiền quán. Thiền của thiền tông không phải là dhyaana mà là thấy rõ thực tánh bên trong chính mình. Phật giáo Nguyên thủy xem dhyaana là pháp tu tiền Phật giáo và Đức Phật không xem nó như là mục đích tối hậu. Điều này giúp ngài khám phá ra "một hình thức khác của thiền" được gọi là Vipassanaa (Sanskrit Vipasyanaa hay Vidarsanaa), quán chiếu vào bên trong của các pháp, dẫn đến sự giải thoát hoàn toàn của tâm, đến sự giác ngộ chân lý rốt ráo, Niết bàn.[26] Bodhidharma đã không đem dhyaana (thiền chỉ) đến Trung Quốc mà chắc chắn ngài đã đem thiền quán (Vipassanaa) vốn khác hẳn với thiền chỉ. Những tác giả không thấy rõ sự tương tự giữa thiền của thiền tông và thiền quán Vipassanaa thường hay nhầm lẫn giữa Vipassanaa và dhyaana.[27]
Cả Vipassanaa lẫn thiền tông đều không chủ trương hành giả phải ngồi thiền. Mặt khác cả hai đều không thấy có gì sai trái trong việc ngồi thiền. Bài kinh "Tư٠Niệm Xứ" (Satipatthaana) và những bài kinh tương tự của Phật giáo Nguyên thủy cũng khuyến khích việc ngồi thiền, nhưng thông thường là thền trong mọi oai nghi, ngay cả trong khi làm tất cả các hoạt động khác. Các vị thiền sư khuyên ngồi thiền (Zazen)[28] cũng như thiền trong lúc làm các công việc hàng ngày. Đôi lúc các thiền sư định nghĩa "ngồi thiền" chính là thiền trong mọi oai nghi.[29]
C. ĐỐN HAY TIỆM?
Ngay từ ngày xuất gia, Bồ-tát Siddhartha nỗ lực tu tập để tìm sự giác ngộ trong suốt sáu năm và cuối cùng đã thành tựu. Thật sự thì sự giác ngộ của ngài chỉ diễn ra trong nháy mắt. Một người tu tập phải trải qua một chặng đường thật dài, nhưng khi giác ngộ thì lại giác ngộ một cách gần như đột ngột. Sự giác ngộ của trưởng lão Cakkhupaala là một minh họa khác cho điều này. Ngài Cakkhupaala quá nỗ lực hành thiền đến nỗi mắt ngài bị mù. Nhưng ngay trong sát na mắt ngài trở nên mù chính là lúc ngài giác ngộ.[30] Những ví dụ này cho thấy giác ngộ thì nhanh chóng nhưng phải có một sự tiệm tiến trong đời sống tinh thần để chuẩn bị cho giây phút quyết định đó.
Trong một vài trường hợp sự tiệm tiến không thấy rõ mà giác ngộ lại quá đột ngột. Therikaa giác ngộ khi nhìn những ngọn rau mà cô đang nấu trên bếp.[31] Lúc đó cô chỉ là một cư sĩ tại gia với tất cả những công việc bếp núc nội trợ. Nhưng đột nhiên cô giác ngộ. Một vị vua của Vaaraanasii giác ngộ khi nhìn những chiếc vòng lắc nhịp nhàng trên tay của hoàng hậu khi bà đang nghiền trầm để làm bột thơm.[32] Vị vua này chưa một lần bước đến thiền đường trước khi trở thành bậc giác ngộ, và mặc dầu ở ngài không hề có tiệm tiến, sự đốn ngộ của ngài vẫn là một sự giác ngộ hoàn toàn.
Tiệm ngộ hay đốn ngộ cũng là một vấn đề quan trọng trong thiền tông. Dòng thiền của miền Nam Trung Quốc được gọi là "Đốn" trong khi của miền Bắc là "Tiệm." Kinh "Pháp Bảo Đàn" của thiền tông giải thích hai khía cạnh, đốn và ngộ là không khác: "không có sự khác biệt giữa đốn ngộ và tiệm ngộ. Tuy nhiên, có người thông minh và có người ngu độn. Những người si mê hiểu từ từ còn những sáng suốt thì hiểu ngay."[33] Phật giáo Nguyên thủy cũng có cùng quan điểm. Không có gì khác nhau giữa đốn và tiệm, cả hai đều có cùng một mục đích. Không những cả hai khía cạnh này mà ngay cả sự kết hợp của chúng cũng tìm thấy trong Phật giáo Nguyên thủy, và rõ ràng với thiền quán Vipassanaa nó đã được đem sang Trung Quốc. Hơn nữa, đốn ngộ không chỉ xuất phát từ Trung Quốc như Suzuki đã lầm nghĩ.[34]
D. NGỘ (SATORI) VÀ CÔNG ÁN (KOAN)
Một cuộc nói chuyện, một câu hỏi hay một sự kiện khai mở cho tâm giác ngộ được gọi là công án trong thiền tông. Những cuộc nói chuyện của Đức Phật đều là những ví dụ điển hình cho công án bởi vì hầu hết các cuộc nói chuyện đó đều kết thúc bằng việc khai ngộ của người nghe. Tam tạng và chú giải Pali có rất nhiều những sự kiện như vậy. Sau đây là những ví dụ của công án từ cả hai truyền thống.
Thiền tông: I-San hỏi Kyogen, "Ngươi có thể cho ta biết một chữ từ ngươi trước khi ngươi ra khỏi bụng mẹ, trước khi ngươi biết phân biệt được chăng?"[35]
Phật giáo Nguyên thủy: Trưởng lão Siputta hỏi Kundakalesa, "Cái gì là một?"[36]
Mặc dầu cả hai câu hỏi đều dường như làm cho rối trí, nhưng ngược lại cả hai đều đưa đến giác ngộ.
Thiền tông: Một hôm khi Kyogen đang quét sân, một viên sỏi đụng vào khóm tre phát ra một tiếng động và chính tiếng động ấy đã khai mở cho tâm trí của Kyogen.[37]
Phật giáo Nguyên thủy: Một hôm khi Patacara đang xối nước rửa chân, cô quan sát nước chảy trên mặt đất và thấm dần vào lòng đất. Điều này đã khai mở cho tâm cô giác ngộ.[38]
Một sự kiện đơn giản như tiếng vang của viên sỏi hay hiện tượng nước thấm vào lòng đất đôi lúc có khả năng giúp cho một người thấy rõ thực tánh của tất cả các pháp.
Thiền tông: Khi trời tối Ryutan thắp một ngọn nến cho Tokusan nhưng khi Tokusan định cầm lấy thì Ryutan thổi tắt nó đi. Bỗng nhiên Tokusan hoát ngộ.[39]
Phật giáo Nguyên thủy: Một hôm đến phiên Uppalavanna quét dọn giảng đường, sau khi đã làm xong công việc cô đứng một lát để ngắm ngọn đèn cô cừa mới thắp. Ngọn đèn này đã thắp sáng ngọn đèn bên trong cô và cô trở thành một vị A-la-hán.[40]
Khoảnh khắc giác ngộ có khi mang đôi chút tính bi kịch. Sau đây là hai ví dụ.
Thiền tông: Jojaza hỏi Rinzai: "Cái gì là đại ý của Phật pháp?" Rinzai nhổm dậy, nắm lấy Jojaza, tát tai và đẩy ông ra ngoài. Jojaza đứng yên. Một vị tăng đứng cạnh bảo, "Jojaza, sao không lạy tạ đi?" Khi Jojaza cúi lạy, bỗng nhiên ông hoát ngộ.[41]
Phật giáo Nguyên thủy: Một hôm, trưởng lão ni Dhammaa đang trên đường trở về Ni viện, do quá gìa yếu bà té ngã giữa đường. Quan sát cái té một lát bà đắc quả A-la-hán.[42]
Những ví dụ trên đủ để chứng minh rằng ngộ trong thiền tông và trong Phật giáo Nguyên thủy không đòi hỏi một phương pháp nhất định và không có một lối hành thiền tiêu biểu nào để đạt được giác ngộ, mà thay đổi tùy theo từng người. Tuy nhiên dần dần các vị thiền sư trong thiền tông cũng như trong Phật giáo Nguyên thủy đều vận dụng một vài cách thức hành thiền như đếm hơi thở hay tập trung vào ánh sáng một ngọn nến. Những điều này không cần phải giải thích ở đây.
E. CÁCH DIỄN ĐẠT
Bởi vì mục đích của Phật giáo Nguyên thủy và của thiền tông là giác ngộ nên hành giả của cả hai truyền thống đều không coi trọng những pháp tu có tính cách bề ngoài như thờ cúng tượng Phật. Mặc dầu Đại thừa phát triển giáo lý tam thân (Trikaaya)[43] từ Phật thân, những người theo Phật giáo Nguyên thủy tin rằng thân Phật cũng là thân người, và nhìn ngắm, chiêm ngưỡng hay lễ bái thân Phật ngay cả khi Đức Phật còn tại thế cũng không thể đem lại sự giác ngộ. Khi tôn giả Vakkali rất thích nhìn ngắm thân Phật, Đức Phật khuyên Vakkali như sau: "Có ích gì cho ông, này Vakkali, cái thân nhơ bẩn này mà ông nhìn ngắm? Ai thấy pháp, người đó thấy Như lai, vì thấy pháp tức là thấy Như lai, thấy Như lai tức là thấy pháp."[44]
Chính giáo pháp này của Phật giáo Nguyên thủy đã được Bodhidharma đem qua Trung Quốc. Và lời khuyên sau đây của Bodhidharma gợi lại những gì được dạy cho Vakkali: "Nếu không nhìn vào tự tánh thì niệm Phật cũng chẳng ích gì".[45]
Nếu thân Phật lúc còn sống mà còn vô ích cho sự giác ngộ thì tượng Phật gỗ khỏi cần phải bàn. Các bộ lục chứng tỏ rằng các vị thiền sư hiểu điều này một cách đúng đắn.[46] Tanakaa, một thiền sư, đã hùng hồn phủ định giá trị của tượng Phật khi chất lửa đốt tượng Phật bằng gỗ để tìm xá lợi (sariira) trong đống tro tàn.[47]
Những câu nói của các vị thiền sư bằng văn vần được gọi là kệ (gaathaa). Điều này nhắc chúng ta nhớ đến "Trưởng Lão Tăng Kệ" (Theragaathaa), một tuyển tập các bài kệ của các vị Trưởng lão và là một phần của Tam tạng Pali. "Trưởng Lão Tăng Kệ" cũng như các bài kệ của thiền tông đều diễn tả niềm hỷ lạc trong kinh nghiệm tâm linh, cũng như niềm vui trước cảnh đẹp thiên nhiên xung quanh.
F. ĐỜI SỐNG CỦA CÁC VỊ TU SĨ
Trên nguyên tắc đời sống của một vị thiền sư giống với đời sống của một vị sư Nguyên thủy trong một túp lều trong rừng hay ở một trung tâm Vipassanaa. Cần nhấn mạnh ở đây rằng đời sống của một vị sư ở trong rừng hay ở một trung tâm Vipassanaa ở các nứơc Phật giáo Nguyên thủy, như Sri Lanka chẳng hạn, khác hẳn với đời sống của các vị sư ở trong chùa. Những vị thiền sư trong cả hai truyền thống đều là những tấm gương sáng cho sự thanh bạch và giản dị; họ sống độc thân và cạo tóc. Mỗi vị chỉ có ba y, bình bát, dao cạo và những vật dụng thiết yếu nhất có thể mang theo trong túi khi đi nơi khác.
Có những vị sư sống trong thiền viện. Thức ăn của họ có thể được chuẩn bị ngay trong thiền viện hay được thí chủ cúng dường. Khi tiếng chuông báo hiệu giờ thọ trai, chư tăng mang bình bát xếp hàng một theo thứ tự hạ lạp, ngồi xuống trên những cái ghế thấp trong trai đường và thọ trai. Sau khi tụng vài bài kinh chúc phúc họ thọ thực trong im lặng. Trong suốt bữa ăn không hề có tiếng nói chuyện, chỉ ra dấu khi cần thiết. Khi bữa ăn kết thúc quý sư lại tụng thêm vài bài kinh chúc phúc và mang bình bát rời khỏi trai đường. Chư tăng không dùng cơm chiều. Đôi lúc họ làm công việc quét dọn thiền viện, hành thiền riêng lẻ, hành thiền tập thể hay làm một số công việc được giao.
Vị thầy (viện chủ) rất được mọi người trong thiền viện cung kính. Có thể mỗi ngày mỗi vị sư và mỗi cư sĩ trong thiền viện đều được thầy cho tham vấn. Trong những buổi tham vấn này vị thầy thường hướng dẫn cho các đệ tử những điều cần thiết trong việc hành thiền.
Ngoài những hoạt động hàng ngày nói trên, còn có những lần thuyết giảng hay những khóa thiền đặc biệt, như kỳ nhập hạ, được tổ chức trong thiền viện. Như vậy mục đích và lối sống trong một thiền viện của thiền tông rất giống với một thiền viện của Phật giáo Nguyên thủy.
KẾT LUẬN
Những điều vừa được đề cập trong các phần trên chứng minh rằng thiền tông là một nhánh của Phật giáo Nguyên thủy trong các nước theo Phật giáo Đại thừa. Những đặc điểm của thiền tông trên căn bản được tìm thấy không phải trong Phật giáo Đại thừa mà trong Phật giáo Nguyên thủy. Trong thời kỳ lịch sử của các bậc tiền bối của Phật giáo Nguyên thủy ở Nam Aᮬ Bodhidharma đã đi từ Nam Ấn đến Trung Quốc để truyền bá nền Phật giáo chính thống này. Thiền minh sát Vipassanaa trong Phật giáo Nguyên thủy chính là thiền trong thiền tông và giác ngộ trong Phật giáo Nguyên thủy chính là ngộ (Satori) trong thiền tông. Tiệm ngộ và đốn ngộ đều tìm thấy trong cả hai truyền thống. Cách diễn đạt của những bậc giác ngộ cũng rất giống nhau. Ngay cả nếp sinh hoạt của hành giả trong cả hai truyền thống cũng tương tự. Vì vậy chừng nào mà Phật giáo Nguyên thủy còn bị lãng quên thì nguồn gốc của thiền tông vẫn còn chưa sáng tỏ.
***
(Dịch từ nguyên tác tiếng Anh "Zen is the Theravaada Branch of Buddhism in Mahaayana Countries" của Shanta Ratnayaka, đăng trong cuốn Buddhist Studies in Honour of Walpola Rahula, Trường Đại Học Georgia, Athens, USA, các trang 223-33).
CHÚ THÍCH
[1] D.T. Suzuki, Shin Buddhism (New York: Harper and Row, 1970), p.90.
[2] Alfred Bloom, Shiran's Gospel of Pure Grace (Tucson: The University of Arizona Press, 1965), p. 45.
[3] D.T Suzuki, Essays in Zen Buddhism, (New York: Harper and Brothers, 1949), 1st series, p.242.
[4] Ibid, p.171
[5] Một số bài kinh cầu an và chúc phúc được gọi là Kinh Pirit.
[6] Philip Kapleau, The Three Pillars of Zen (New York: Harper and Row, 1966), p. 246
[7] D.T Suzuki, Essays in Zen Buddhism (2nd edition,; London: The Buddhist Society, 1958), Third series, p. 164
[8] Itivuttaka, ed. by Ernst Windisch (2nd edition, London: Pali Text Society, 1948) pp. 78-79
[9] Apadaana-atthakathaa, ed. by C.E. Godakumbura (London: Pali Text Society, 1954), p. 16
[10] Mahaanaama, The Mahaavamsa or the Great Chronicle of Ceylon, trs. By Wilhelm Geiger (4th edition; Colombo: The Ceylon Government Publication Bureau, 1960), p. 88
[11] R.D.M. Shaw, trans. and ed., The Blue Cliff Records, The Hekigan Roku (London: Michael and Joseph, 1961), p. 171
[12] Suzuki, Essays I, p. 177
[13] Winston L. King, "A Comparison of Theravada and Zen Buddhist Meditation Methods and Goals," History of Religions, IX, 4, (May 1970), p. 305
[14] B.C. Law, Buddhaghosa, (Nugegoda, Sri Lanka: Spartan press, 1963), p. 29
[15] H. Dhammaratana, Buddhism in South India (Kandy, Sri Lanka: Buddhist Publication Society, 1968), pp. 6-45
[16] Xem chú thích 12
[17] Lankaavataara Sutra, viết bằng ngôn ngữ Sanskrit, không có trong Tam Tạng Pali, nhưng cho rằng được Đức Phật thuyết cho vua của xứ Sri Lanka, một nước theo Phật giáo Nguyên thủy từ thế kỷ III trước công nguyên, và Phật tử ở Sri Lanka tin rằng Đức Phật đã viếng thăm xứ sở của họ ba lần.
[18] Mahaanaama, Mahaavamsa, pp. 16-17
[19] The Questions of King Milinda, Part I, trans. By T.W. Rhys Davids, The Sacred Book of the East, Vol. XXXV (New York: Dover Publications, Inc. 1963), pp.. 28-29
[20] Buddha, Visuddhimagga (Sri Lanka: Vidyasadhaka press, 1914), p.70
[21] Shaw, Blue Cliff, p. 267
[22] Suzuki, Essays I, p. 227
[23] "Yato đaanam udapaadi - pađđacakkhu anuttaram Yassa cakkhussa patilaabhaa sabbadukkhaa pamuccataati", Itivuttaka, p. 52
[24] D.T. Suzuki, Studies in Zen, London: Buddhist Society, 1955), p. 120
[25] Suzuki, Essays III, p. 36
[26] Walpola Rahula, What the Buddha Taught, (New York, Grove Press, 1962), p. 68
[27] Suzuki, Studies, p. 163
[28] Kapleau, Three Pillars, p.46
[29] Hui-neng, The Platform Sutra of the Sixth Patriarch, trans. by Phillip B. Yampolsky (New York: Colombia University press, 1967), p. 140
[30] Buddhaghosa, Dhammapada-atthakathaa I, ed. by Kahawe Ratanasara, Simon Hewavitarana Bequest Series, Vol. V (Colombo: The Tripitaka Publication Press, 1919), p. 6
[31] Dhammapaala, Paramatthadaapanaa or the Commentary of the Therigaathaa, ed. by B. Dewarakkhita, Simon Hewavitarana Bequest Series, Vol. III, (Colombo: The Tripitaka Publication Press, 1918), pp. 4-5
[32] Buddhaghosa, Paramatthajotikaa or the Commentary to the Suttanipaata, ed. by Sumangala, Simon Hewavitarana Bequest Series, Vol. VII (Colombo: The Tripitaka Publication Press, 1920), p. 64
[33] Hui-neng, The Platform Scripture, trans. by Wing -Tsit-Chan, Asian Institute Translations, No. 3 (New York: "St. John's University Press, 1963), p. 49
[34] Suzuki, Essays III, p. 34
[35] Suzuki, Studies, p. 161
[36] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 81
[37] Suzuki, Essays I, pp. 240-41
[38] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 89
[39] D.T. Suzuki, An Introduction to Zen Buddhism (New York: Grove Press, 1964), p. 89
[40] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 150
[41] Shaw, Blue Cliff, p. 119
[42] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 18
[43] Kaaya và saraara đều có nghĩa là thân
[44] Psalms of the Early Buddhists, Part II, trans. by Mrs. Rhys David (London: Pali Text Society, 1964), p. 198
[45] Suzuki, Essays I, p. 231
[46] Shaw, Blue Cliff, p. 287
[47] Suzuki, Essays I, p. 328
- Thiền Phật Giáo - Nguyên Thủy và Phát Triển Viên Minh
- Gặp nhau giữa Thiền Tông và Thiền của Giáo Lý Nguyên Thủy HT. Thích Thanh Từ
- Bàn về Thiền Nguyên Thủy và Thiền Phát Triển Giáo sư Minh Chi
- Bàn về Thiền Nguyên Thủy và Thiền Phát Triển Giáo sư Minh Chi
Bình luận (1 đã gửi)
Gửi bình luận của bạn
BÌNH LUẬN BẰNG TÀI KHOẢN FACEBOOK (
đã gửi)

markdown:
# Thiền tông: một nhánh của Phật Giáo Nguyên Thủy trong các nước Phật Giáo Đại Thừa
![ image](http://www.daophatngaynay.com/vn/files/images/11-09/thien__1__333066270.jpg)
**Thiền tông là một nhánh của Phật giáo Nguyên thủy trong các nước theo Phật giáo Đại thừa. Những đặc điểm của thiền tông trên căn bản được tìm thấy không phải trong Phật giáo Đại thừa mà trong Phật giáo Nguyên thủy**
Người phương Tây biết Thiền Tông từ Nhật Bản, và Nhật Bản lại học thiền từ Trung Quốc. Vì Trung Quốc và Nhật Bản là các nước theo Phật giáo Đại thừa (Mahaayana) nên thiền tông cũng thường được xem là một nhánh của Phật giáo Đại thừa. Nhưng một vài sự kiện lịch sử và thực tế chứng minh rằng thiền tông là sự tiếp nối của Phật giáo Nguyên thủy (Theravaada), hình thức uyên nguyên nhất của Phật giáo. Mối quan hệ giữa Phật giáo Nguyên thủy và thiền tông chưa được các học giả chú ý vì những nguồn tài liệu gốc của Phật giáo Nguyên thủy chưa được dịch đầy đủ sang tiếng Anh, hơn nữa, một vài khía cạnh của Phật giáo Nguyên thủy đã bị giải thích lệch lạc trong các tác phẩm hiện đại. Phần đầu của bài viết này sẽ điều chỉnh những quan niệm sai lầm về Phật giáo Nguyên thủy. Phần thứ hai nhằm xác định nguồn gốc của thiền tông, và phần thứ ba sẽ chỉ rõ những điểm tương đồng trong kinh nghiệm tâm linh, phương pháp hành thiền, con đường giác ngộ, cách diễn tả của những bậc giác ngộ, và đời sống của các vị tu sĩ, giữa thiền tông và Phật giáo Nguyên thủy.
**I**
**THIỀN TÔNG KHÁC HẲN VỚI PHẬT GIÁO ĐẠI THỪA**
Mặc dầu thiền tông tồn tại ở các nước theo Phật giáo Đại thừa, giáo lý và phương pháp thực hành của thiền tông không giống với các tông phái khác của Đại thừa. Chẳng hạn Tịnh Độ Tông, một tông phái lớn của Đại thừa, hướng dẫn người tu chỉ dựa vào sự tiếp dẫn của Đức Phật A Di Đà để được giải thoát[1]. Đối với người theo Tịnh Độ tông, đức tin (Tín) chính là một "quà tặng" (gift) của Đức Phật A-di-đà.[2] Giải thoát nhờ vào tha lực, như Đức Phật, là một khái niệm xa lạ với thiền tông. Một vị thầy hay một người bạn có thể hướng dẫn phương pháp hành thiền nhưng vị thầy không phải là đấng cứu rỗi. Như D.T. Suzukhhi nói "theo tôn chỉ và đạt đến mục đích, điều này phải tự mình làm chứ không do sự trợ giúp của người khác"[3]. Điều này hoàn toàn trùng hợp với giáo lý của Phật giáo Nguyên thủy và chứng tỏ thiền tông rất gần với Phật giáo Nguyên thủy và khác hẳn Phật giáo Đại thừa.
Vài tác giả cho rằng Phật giáo Ấn độ có tính chất siêu hình nên không thể có được phương pháp thực tập như của thiền tông. Ấn độ là chiếc nôi của Duy Thức Tông (Yogacara), Mật tông (Mantra School), Hoa Nghiêm tông (Avatamsaka) hay của Tam Luận tông (Sunyata hay Madhyamika)[4]. Đây chính là những tông phái của Đại thừa, phát triển những yếu tố siêu hình nhằm trả lời cho những thách thức của triết học Ấn độ giáo ở Ấn độ thời bấy giờ. Mặc dầu Phật giáo Nguyên thủy không thuộc vào những tông phái này, những ngừơi không nghiên cứu Phật giáo Nguyên thủy từ văn bản gốc thường nghĩ rằng Phật giáo Nguyên thủy là sự tập hợp của những giáo điều có tính cách lý thuyết như Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo. Phần sau của bài viết sẽ chỉ rõ rằng cốt lõi của Phật giáo Nguyên thủy là sự chứng nghiệm giải thoát (Satori trong thiền tông) chứ không phải là những lý thuyết dần dần hình thành từ giáo lý và sự thực hành trên con đường giác ngộ. Ngay cả ngày nay, các vị sư ở Sri Lanka vẫn thường tự nhắc nhở yếu tố đơn giản này bằng cách đưa bài kệ sau của kinh Pháp cú (14:5) vào trong bài tụng Pirit[5] mỗi buổi tối:
- "Sabba paapassa akaranam
- Kusalassa upasampadaa
- Sacitta pariyodapanam
- Etam Buddhasaasanam"
-
- Chư ác mạc tác
- Chúng thiện phụng hành
- Tự tịnh kỳ ý
- Thị chư Phật giáo
Để truyền đạt Phật pháp một cách vắn tắt, các vị thiền sư cũng trích cùng bài kệ trên. Khi nhà thơ Hakuratukan hỏi thiền sư Dorin về bí mật của Phật giáo, ông nhận được câu trả lời:
- "Không làm các việc ác
- Làm các việc lành
- Giữ tâm ý trong sạch
- Là lời dạy của chư Phật."[6]
**B. PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY**
Ngay trong thời Đức Phật, các vị trưởng lão đã duy trì giáo lý của Đức Phật để chỉ rõ con đường giác ngộ cho cuộc đời. Vì vậy truyền thống Phật giáo xa xưa nhất được gọi là Thượng Tọa Bộ. Trong những thế kỷ đầu tiên của Phật giáo, 18 bộ phái phát xuất từ Thượng Tọa Bộ nhưng dần dần biến mất. Từ một số bộ phái đó một tông phái chính được hình thành và được gọi là Đại thừa (Mahaayana). Trong khi Thượng Tọa Bộ được duy trì ở các nước Nam Á như miền Nam Ấn độ, Sri Lanka, Thái lan và Miến điện, Đại thừa phát triển mạnh ở các nước Bắc Á như Trung Quốc và Nhật bản.
Đại thừa chủ trương quả vị Phật là mục tiêu tối thượng và có thể có nhiều vị Phật trong cùng một thời. Thượng Tọa Bộ chủ trương quả vị Phật lẫn quả vị A-la-hán đều là mục tiêu bởi vì A-la-hán, những vị đạt đến giác ngộ bằng cách thực hành theo lời Phật dạy, cũng chứng ngộ Niết bàn y như Đức Phật. Và mỗi thời chỉ có một vị Phật, tất cả những bậc giác ngộ khác đều là A-la-hán. Sự thành tựu đạo quả của một vị A-la-hán được gọi là Thanh văn giác. Cả Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nguyên thủy đều chấp nhận có ba thừa: Toàn giác Phật, Độc giác Phật, và Thanh văn Phật. Hơn nữa, theo cả hai truyền thống, Đức Phật cũng chính là một vị A-la-hán. Ngoài những điểm trên, không có sự mâu thuẫn nào giữa Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nguyên thủy liên quan đến vấn đề giác ngộ.
Ngay cả một học giả nổi tiếng như Suzuki cũng tin rằng "Phật tử nguyên thủy đi tìm sự giác ngộ cho chính mình, cho lợi lạc tâm linh của riêng mình, và hiển nhiên không nghĩ đến những kẻ khác, không nghĩ đến tất cả mọi người, mọi loài."[7] Nhưng đây không phải là mục đích của một vị A-la-hán hay của người theo Phật giáo Nguyên thủy. Một vị A-la-hán, và ngay cả một người đang đi trên con đường đến quả vị A-la-hán, sống vì lợi ích và sự tiến hóa của mọi người, mọi loài.[8] Đời sống lý tưởng của Bồ-tát Sumedha minh họa cho chúng ta thấy lý tưởng phụng sự thế gian của Phật giáo Nguyên thủy. Trước Đức Phật Nhiên Đăng (Daapankara Buddha), Bồ-tát Sumedha đã trì hoãn sự chứng ngộ của mình để cứu giúp chúng sanh thoát khỏi sanh tử luân hồi.[9] Nhiều Phật tử Nguyên thủy noi theo tấm gương này. Ngay từ những ngày đầu tiên Đức Phật đã khuyến khích các vị A-la-hán đi khắp nơi để giáo hóa. Sau khi Đức Phật nhập diệt, chính các vị A-la-hán như ngài Mahakassapa và ngài Ananda đã gìn giữ giáo pháp của Đức Phật vì lợi ích của thế gian. Trong thời vua Asoka, bậc A-la-hán Mahinda và nhiều vị trưởng lão khác đã truyền Phật giáo đến các nước.[10] Cho đến ngày nay, mục tiêu của người Phật tử Nguyên thủy không chỉ là những thành tựu tâm linh cho riêng mình mà còn cho sự tiến hóa của mọi người.
Mặc dầu những quan niệm như chiêu tập cho riêng mình thường được gán một cách sai lầm cho Phật giáo Nguyên thủy, những dẫn chứng nêu trên có thể chứng minh cho quan điểm của Phật giáo Nguyên thủy. Ngay cả danh từ "Tiểu thừa" cũng nên được loại ra khỏi vốn từ của các học giả vì không tồn tại một hình thức Phật giáo nào như thế. Nếu hiểu cả Đại thừa lẫn Nguyên thủy một cách đúng đắn thì sẽ thấy rõ điều này. R.D.M. Shaw, dịch giả cuốn "The Hekigan Rohu", tuyển tập 100 câu chuyện về các thiền sư Trung hoa, đã lưu ý:
"Từ ‘Tiểu thừa’ do Phật tử Đại thừa đặt ra như một danh từ tỏ ý coi thường một tông phái gồm 18 bộ phái, trong đó chỉ còn một bộ phái tồn tại. Tông phái này chính là Thượng Tọa bộ đang được thực hành ở các nước Sri Lanka, Miến điện, Thái lan, và Campuchia… vì vậy không chính xác khi gọi Nam Tông (Southern School) là Tiểu thừa, và danh từ có tính cách phỉ báng này, vốn không hề xuất hiện trong Tam tạng, tốt nhất nên được loại trừ trong cách dùng hiện đại."[11]
**II**
**A. SỰ HÌNH THÀNH CỦA THIỀN TÔNG Ở TRUNG QUỐC**
Bodhidharma (Bồ-đề Đạt-ma), người sáng lập ra thiền tông ở Trung Quốc, là một vị sư ở miền Nam Ấn độ. Ngài đến Trung Quốc vào năm 520 sau công nguyên bởi vì ngài "rất tiếc cho sự suy tàn của giáo lý chính thống của Đức Phật trong những vùng xa xôi".[12] "Giáo lý chính thống của Đức Phật" có thể chính là thiền minh sát (Vipassanaa) của Phật giáo Nguyên thủy. Một sự nghiên cứu có tính chất so sánh giữa thiền minh sát của Phật giáo Nguyên thủy với thiền của thiền tông sẽ chứng minh rằng hai truyền thống Phật giáo này giống nhau về căn bản. Kết quả của sự nghiên cứu đó đã giúp cho Winston King tuyên bố "tôi cho rằng hai lối thiền này căn bản giống nhau về mặt chức năng và chứng nghiệm, mặc dù phương pháp, cách diễn đạt, và phong vị cảm xúc thay đổi tùy theo bối cảnh văn hóa của mỗi nơi."[13]
Một số trưởng lão nổi tiếng của Thượng Tọa Bộ được nhắc đến trong cùng thời kỳ với Bodhidharma. Nhà chú giải lỗi lạc Buddhaghosa sống ở miền Nam Ấn độ vào thế kỷ V trước khi qua Sri Lanka.[14] Nhà chú giải Buddhadatta là một nhân vật nổi tiếng khác ở Nam Ấn thời bấy giờ. Không lâu sau đó, Badaratirtha Dhammapala cũng sống ở đây và viết tiếp một số chú giải. Mặc dầu Thượng Tọa Bộ bắt đầu suy yếu ở Nam Ấn sau thế kỷ VII, nó vẫn còn tồn tại cho đến thế kỷ XV và duy trì quan hệ tốt đẹp với Phật giáo các nước, đặc biệt với Sri Lanka và các nước Phật giáo Nguyên thủy. Thậm chí có một ngôi chùa Trung Quốc ở Nam Ấn cho đến cuối thế kỷ XV.[15] Sự kiện này chứng tỏ rằng chính thời điểm đó, lúc Phật giáo Nguyên thủy phát triển mạnh ở Ấn độ, là lúc Bodhidharma qua Trung Quốc. Vì vậy, "giáo lý chính thống" mà ngài đem từ Nam Ấn đến rất có thể là thiền minh sát của Phật giáo Nguyên thủy. Trước khi ngài đến Trung Quốc, Phật giáo Đại thừa đã có ảnh hưởng ở Trung Quốc nhờ vào những hoạt động của của Kumarajiva. Hơn nữa, vì Bodhidharma đi bằng đường biển,[16] chắc hẳn ngài cũng đã viếng thăm các nước Phật giáo Nguyên thủy giữa Nam Ấn và Trung Quốc.
**B. ĐỘC LẬP ĐỐI VỚI KINH ĐIỂN**
Bodhidharma là một người học rộng nhưng rất độc lập đối với kinh điển. Ngài không giới thiệu kinh sách gì cho các đệ tử ngoại trừ cuốn Kinh Lăng già (Lankavatara Sutra).[17] Kiến thức đạt được từ sách vở không đem lại giác ngộ, mục tiêu của sự tu tập. Từ thuở ban đầu cho đến tận ngày nay, thái độ của Phật giáo Nguyên thủy đối với kinh điển cũng không khác với thái độ của Bodhidharma. Trưởng lão Ananda hầu Đức Phật suốt 25 năm và thuộc lòng tất cả các bài kinh của Đức Phật nhưng vẫn không chứng được quả A-la-hán cho đến khi trưởng lão Mahakassapa đốc thúc ngài, ba tháng sau khi Đức Phật nhập diệt. [18] Một ví dụ khác tương tự là trường hợp giác ngộ của Nagasena. Một hôm ngài Dhammarakkhita nói: "Này Naagasena, như một người đếm bò, nhưng người khác hưởng những sản phẩm của nó, cũng vậy ông thuộc làu tam tạng kinh điển mà vẫn không thành tựu được quả vị của sa môn."[19] Được nhắc nhở như vậy, Nagasena giác ngộ ngay ngày hôm đó. Nagasena làu thông tam tạng nhưng kiến thức uyên bác của ngài không đem lại sự giác ngộ. Sau đó, đến thời của "Thanh Tịnh Đạo Luận" (Visuddhimagga), việc học kinh điển được xem như là một trở ngại cho việc hành thiền.[20] Một ví dụ của một vị thiền sư cho thấy rằng việc học kinh điển cũng có một vị trí tương tự trong thiền tông. En-go khuyên đệ tử của ngài nên gạt bỏ tất cả những "kiến thức tương đối" và "giảng giải".[21]
**III**
**A. THỰC CHỨNG**
Điều quý giá nhất đối với trưởng lão Ananda, Naagasena, và hàng trăm tấm gương tương tự không phải là kiến thức của quý ngài mà chính là sự thực chứng tâm linh ở bên trong, hay chính là sự giác ngộ mà Đức Phật cũng như các bậc A-la-hán khác đã đạt được. Trong thiền tông sự giác ngộ này được gọi là Satori, Praj~naa hay Pa~n~naa (trí tuệ). Vipassanaa (minh sát) là một từ tương đương tìm thấy trong tam tạng. Vipassanaa trong Phật giáo Nguyên thủy chính là "kiến tánh" trong thiền tông. Suzuki chỉ ra rằng "Cốt tủy của thiền Phật giáo ở chỗ có được cái nhìn mới mẻ về cuộc đời và về mọi sự vật."[22] Thiền tông hay Phật giáo Nguyên thủy sẽ vô ích và vô nghĩa nếu không có sự giác ngộ.
Praj~naa (hay Pa~n~naa trong Pali) là "con mắt" để thấy được thực tánh của chính mình và của các pháp. Hành động thấy cũng đồng thời là hành động giải thoát, và chính tuệ quán đó chính là "tuệ nhãn".[23] Con mắt mà một thiền giả nhìn thấy chính mình cũng chính là Praj~naa.[24] Tuệ quán bao gồm một sự nhận thức đầy đủ về chính tâm mình, hay thực tánh của chính tâm mình. Có thể tìm thấy sự giải thích chi tiết về điều này trong cuốn "Thanh Tịnh Đạo Luận" (Visuddhimagga) (phần kiến tịnh – ditthivisuddhi). Thấy tâm và thấy tánh cũng được các thiền sư giải thích tương tự.
"Một khi ánh sáng của trí tuệ soi thấu vào tự tánh tâm địa, thì trong ngoài thảy đều sáng tỏ; mọi vật trở thành trong suốt, và biết được bản tâm của mình. Biết bản tâm tức là giải thoát. Chứng giải thoát tức là chứng Bát nhã tam muội (Praj~na-samaadhi). Ngộ Bát nhã tam muội tưc頬à vô niệm."[25]
**B. QUA VIỆC HÀNH THIỀN**
Từ "Thiền" (Zen hay Chan) bắt nguồn từ chữ Sanskrit Dhyaana chỉ những trạng thái thần bí đạt được qua một quá trình dài thực tập định tâm. Mặc dầu có nguồn gốc như vậy, thiền tông không dạy những trạng thái yoga thần bí hay dhyaana (thiền chỉ) mà lại dạy thiền quán. Thiền của thiền tông không phải là dhyaana mà là thấy rõ thực tánh bên trong chính mình. Phật giáo Nguyên thủy xem dhyaana là pháp tu tiền Phật giáo và Đức Phật không xem nó như là mục đích tối hậu. Điều này giúp ngài khám phá ra "một hình thức khác của thiền" được gọi là Vipassanaa (Sanskrit Vipasyanaa hay Vidarsanaa), quán chiếu vào bên trong của các pháp, dẫn đến sự giải thoát hoàn toàn của tâm, đến sự giác ngộ chân lý rốt ráo, Niết bàn.[26] Bodhidharma đã không đem dhyaana (thiền chỉ) đến Trung Quốc mà chắc chắn ngài đã đem thiền quán (Vipassanaa) vốn khác hẳn với thiền chỉ. Những tác giả không thấy rõ sự tương tự giữa thiền của thiền tông và thiền quán Vipassanaa thường hay nhầm lẫn giữa Vipassanaa và dhyaana.[27]
Cả Vipassanaa lẫn thiền tông đều không chủ trương hành giả phải ngồi thiền. Mặt khác cả hai đều không thấy có gì sai trái trong việc ngồi thiền. Bài kinh "Tư٠Niệm Xứ" (Satipatthaana) và những bài kinh tương tự của Phật giáo Nguyên thủy cũng khuyến khích việc ngồi thiền, nhưng thông thường là thền trong mọi oai nghi, ngay cả trong khi làm tất cả các hoạt động khác. Các vị thiền sư khuyên ngồi thiền (Zazen)[28] cũng như thiền trong lúc làm các công việc hàng ngày. Đôi lúc các thiền sư định nghĩa "ngồi thiền" chính là thiền trong mọi oai nghi.[29]
**C. ĐỐN HAY TIỆM?**
Ngay từ ngày xuất gia, Bồ-tát Siddhartha nỗ lực tu tập để tìm sự giác ngộ trong suốt sáu năm và cuối cùng đã thành tựu. Thật sự thì sự giác ngộ của ngài chỉ diễn ra trong nháy mắt. Một người tu tập phải trải qua một chặng đường thật dài, nhưng khi giác ngộ thì lại giác ngộ một cách gần như đột ngột. Sự giác ngộ của trưởng lão Cakkhupaala là một minh họa khác cho điều này. Ngài Cakkhupaala quá nỗ lực hành thiền đến nỗi mắt ngài bị mù. Nhưng ngay trong sát na mắt ngài trở nên mù chính là lúc ngài giác ngộ.[30] Những ví dụ này cho thấy giác ngộ thì nhanh chóng nhưng phải có một sự tiệm tiến trong đời sống tinh thần để chuẩn bị cho giây phút quyết định đó.
Trong một vài trường hợp sự tiệm tiến không thấy rõ mà giác ngộ lại quá đột ngột. Therikaa giác ngộ khi nhìn những ngọn rau mà cô đang nấu trên bếp.[31] Lúc đó cô chỉ là một cư sĩ tại gia với tất cả những công việc bếp núc nội trợ. Nhưng đột nhiên cô giác ngộ. Một vị vua của Vaaraanasii giác ngộ khi nhìn những chiếc vòng lắc nhịp nhàng trên tay của hoàng hậu khi bà đang nghiền trầm để làm bột thơm.[32] Vị vua này chưa một lần bước đến thiền đường trước khi trở thành bậc giác ngộ, và mặc dầu ở ngài không hề có tiệm tiến, sự đốn ngộ của ngài vẫn là một sự giác ngộ hoàn toàn.
Tiệm ngộ hay đốn ngộ cũng là một vấn đề quan trọng trong thiền tông. Dòng thiền của miền Nam Trung Quốc được gọi là "Đốn" trong khi của miền Bắc là "Tiệm." Kinh "Pháp Bảo Đàn" của thiền tông giải thích hai khía cạnh, đốn và ngộ là không khác: "không có sự khác biệt giữa đốn ngộ và tiệm ngộ. Tuy nhiên, có người thông minh và có người ngu độn. Những người si mê hiểu từ từ còn những sáng suốt thì hiểu ngay."[33] Phật giáo Nguyên thủy cũng có cùng quan điểm. Không có gì khác nhau giữa đốn và tiệm, cả hai đều có cùng một mục đích. Không những cả hai khía cạnh này mà ngay cả sự kết hợp của chúng cũng tìm thấy trong Phật giáo Nguyên thủy, và rõ ràng với thiền quán Vipassanaa nó đã được đem sang Trung Quốc. Hơn nữa, đốn ngộ không chỉ xuất phát từ Trung Quốc như Suzuki đã lầm nghĩ.[34]
**D. NGỘ (SATORI) VÀ CÔNG ÁN (KOAN)**
Một cuộc nói chuyện, một câu hỏi hay một sự kiện khai mở cho tâm giác ngộ được gọi là công án trong thiền tông. Những cuộc nói chuyện của Đức Phật đều là những ví dụ điển hình cho công án bởi vì hầu hết các cuộc nói chuyện đó đều kết thúc bằng việc khai ngộ của người nghe. Tam tạng và chú giải Pali có rất nhiều những sự kiện như vậy. Sau đây là những ví dụ của công án từ cả hai truyền thống.
Thiền tông: I-San hỏi Kyogen, "Ngươi có thể cho ta biết một chữ từ ngươi trước khi ngươi ra khỏi bụng mẹ, trước khi ngươi biết phân biệt được chăng?"[35]
Phật giáo Nguyên thủy: Trưởng lão Siputta hỏi Kundakalesa, "Cái gì là một?"[36]
Mặc dầu cả hai câu hỏi đều dường như làm cho rối trí, nhưng ngược lại cả hai đều đưa đến giác ngộ.
Thiền tông: Một hôm khi Kyogen đang quét sân, một viên sỏi đụng vào khóm tre phát ra một tiếng động và chính tiếng động ấy đã khai mở cho tâm trí của Kyogen.[37]
Phật giáo Nguyên thủy: Một hôm khi Patacara đang xối nước rửa chân, cô quan sát nước chảy trên mặt đất và thấm dần vào lòng đất. Điều này đã khai mở cho tâm cô giác ngộ.[38]
Một sự kiện đơn giản như tiếng vang của viên sỏi hay hiện tượng nước thấm vào lòng đất đôi lúc có khả năng giúp cho một người thấy rõ thực tánh của tất cả các pháp.
Thiền tông: Khi trời tối Ryutan thắp một ngọn nến cho Tokusan nhưng khi Tokusan định cầm lấy thì Ryutan thổi tắt nó đi. Bỗng nhiên Tokusan hoát ngộ.[39]
Phật giáo Nguyên thủy: Một hôm đến phiên Uppalavanna quét dọn giảng đường, sau khi đã làm xong công việc cô đứng một lát để ngắm ngọn đèn cô cừa mới thắp. Ngọn đèn này đã thắp sáng ngọn đèn bên trong cô và cô trở thành một vị A-la-hán.[40]
Khoảnh khắc giác ngộ có khi mang đôi chút tính bi kịch. Sau đây là hai ví dụ.
Thiền tông: Jojaza hỏi Rinzai: "Cái gì là đại ý của Phật pháp?" Rinzai nhổm dậy, nắm lấy Jojaza, tát tai và đẩy ông ra ngoài. Jojaza đứng yên. Một vị tăng đứng cạnh bảo, "Jojaza, sao không lạy tạ đi?" Khi Jojaza cúi lạy, bỗng nhiên ông hoát ngộ.[41]
Phật giáo Nguyên thủy: Một hôm, trưởng lão ni Dhammaa đang trên đường trở về Ni viện, do quá gìa yếu bà té ngã giữa đường. Quan sát cái té một lát bà đắc quả A-la-hán.[42]
Những ví dụ trên đủ để chứng minh rằng ngộ trong thiền tông và trong Phật giáo Nguyên thủy không đòi hỏi một phương pháp nhất định và không có một lối hành thiền tiêu biểu nào để đạt được giác ngộ, mà thay đổi tùy theo từng người. Tuy nhiên dần dần các vị thiền sư trong thiền tông cũng như trong Phật giáo Nguyên thủy đều vận dụng một vài cách thức hành thiền như đếm hơi thở hay tập trung vào ánh sáng một ngọn nến. Những điều này không cần phải giải thích ở đây.
**E. CÁCH DIỄN ĐẠT**
Bởi vì mục đích của Phật giáo Nguyên thủy và của thiền tông là giác ngộ nên hành giả của cả hai truyền thống đều không coi trọng những pháp tu có tính cách bề ngoài như thờ cúng tượng Phật. Mặc dầu Đại thừa phát triển giáo lý tam thân (Trikaaya)[43] từ Phật thân, những người theo Phật giáo Nguyên thủy tin rằng thân Phật cũng là thân người, và nhìn ngắm, chiêm ngưỡng hay lễ bái thân Phật ngay cả khi Đức Phật còn tại thế cũng không thể đem lại sự giác ngộ. Khi tôn giả Vakkali rất thích nhìn ngắm thân Phật, Đức Phật khuyên Vakkali như sau: "Có ích gì cho ông, này Vakkali, cái thân nhơ bẩn này mà ông nhìn ngắm? Ai thấy pháp, người đó thấy Như lai, vì thấy pháp tức là thấy Như lai, thấy Như lai tức là thấy pháp."[44]
Chính giáo pháp này của Phật giáo Nguyên thủy đã được Bodhidharma đem qua Trung Quốc. Và lời khuyên sau đây của Bodhidharma gợi lại những gì được dạy cho Vakkali: "Nếu không nhìn vào tự tánh thì niệm Phật cũng chẳng ích gì".[45]
Nếu thân Phật lúc còn sống mà còn vô ích cho sự giác ngộ thì tượng Phật gỗ khỏi cần phải bàn. Các bộ lục chứng tỏ rằng các vị thiền sư hiểu điều này một cách đúng đắn.[46] Tanakaa, một thiền sư, đã hùng hồn phủ định giá trị của tượng Phật khi chất lửa đốt tượng Phật bằng gỗ để tìm xá lợi (sariira) trong đống tro tàn.[47]
Những câu nói của các vị thiền sư bằng văn vần được gọi là kệ (gaathaa). Điều này nhắc chúng ta nhớ đến "Trưởng Lão Tăng Kệ" (Theragaathaa), một tuyển tập các bài kệ của các vị Trưởng lão và là một phần của Tam tạng Pali. "Trưởng Lão Tăng Kệ" cũng như các bài kệ của thiền tông đều diễn tả niềm hỷ lạc trong kinh nghiệm tâm linh, cũng như niềm vui trước cảnh đẹp thiên nhiên xung quanh.
**F. ĐỜI SỐNG CỦA CÁC VỊ TU SĨ**
Trên nguyên tắc đời sống của một vị thiền sư giống với đời sống của một vị sư Nguyên thủy trong một túp lều trong rừng hay ở một trung tâm Vipassanaa. Cần nhấn mạnh ở đây rằng đời sống của một vị sư ở trong rừng hay ở một trung tâm Vipassanaa ở các nứơc Phật giáo Nguyên thủy, như Sri Lanka chẳng hạn, khác hẳn với đời sống của các vị sư ở trong chùa. Những vị thiền sư trong cả hai truyền thống đều là những tấm gương sáng cho sự thanh bạch và giản dị; họ sống độc thân và cạo tóc. Mỗi vị chỉ có ba y, bình bát, dao cạo và những vật dụng thiết yếu nhất có thể mang theo trong túi khi đi nơi khác.
Có những vị sư sống trong thiền viện. Thức ăn của họ có thể được chuẩn bị ngay trong thiền viện hay được thí chủ cúng dường. Khi tiếng chuông báo hiệu giờ thọ trai, chư tăng mang bình bát xếp hàng một theo thứ tự hạ lạp, ngồi xuống trên những cái ghế thấp trong trai đường và thọ trai. Sau khi tụng vài bài kinh chúc phúc họ thọ thực trong im lặng. Trong suốt bữa ăn không hề có tiếng nói chuyện, chỉ ra dấu khi cần thiết. Khi bữa ăn kết thúc quý sư lại tụng thêm vài bài kinh chúc phúc và mang bình bát rời khỏi trai đường. Chư tăng không dùng cơm chiều. Đôi lúc họ làm công việc quét dọn thiền viện, hành thiền riêng lẻ, hành thiền tập thể hay làm một số công việc được giao.
Vị thầy (viện chủ) rất được mọi người trong thiền viện cung kính. Có thể mỗi ngày mỗi vị sư và mỗi cư sĩ trong thiền viện đều được thầy cho tham vấn. Trong những buổi tham vấn này vị thầy thường hướng dẫn cho các đệ tử những điều cần thiết trong việc hành thiền.
Ngoài những hoạt động hàng ngày nói trên, còn có những lần thuyết giảng hay những khóa thiền đặc biệt, như kỳ nhập hạ, được tổ chức trong thiền viện. Như vậy mục đích và lối sống trong một thiền viện của thiền tông rất giống với một thiền viện của Phật giáo Nguyên thủy.
** KẾT LUẬN**
Những điều vừa được đề cập trong các phần trên chứng minh rằng thiền tông là một nhánh của Phật giáo Nguyên thủy trong các nước theo Phật giáo Đại thừa. Những đặc điểm của thiền tông trên căn bản được tìm thấy không phải trong Phật giáo Đại thừa mà trong Phật giáo Nguyên thủy. Trong thời kỳ lịch sử của các bậc tiền bối của Phật giáo Nguyên thủy ở Nam Aᮬ Bodhidharma đã đi từ Nam Ấn đến Trung Quốc để truyền bá nền Phật giáo chính thống này. Thiền minh sát Vipassanaa trong Phật giáo Nguyên thủy chính là thiền trong thiền tông và giác ngộ trong Phật giáo Nguyên thủy chính là ngộ (Satori) trong thiền tông. Tiệm ngộ và đốn ngộ đều tìm thấy trong cả hai truyền thống. Cách diễn đạt của những bậc giác ngộ cũng rất giống nhau. Ngay cả nếp sinh hoạt của hành giả trong cả hai truyền thống cũng tương tự. Vì vậy chừng nào mà Phật giáo Nguyên thủy còn bị lãng quên thì nguồn gốc của thiền tông vẫn còn chưa sáng tỏ.
***
(Dịch từ nguyên tác tiếng Anh "Zen is the Theravaada Branch of Buddhism in Mahaayana Countries" của Shanta Ratnayaka, đăng trong cuốn Buddhist Studies in Honour of Walpola Rahula, Trường Đại Học Georgia, Athens, USA, các trang 223-33).
**CHÚ THÍCH**
[1] D.T. Suzuki, Shin Buddhism (New York: Harper and Row, 1970), p.90.
[2] Alfred Bloom, Shiran's Gospel of Pure Grace (Tucson: The University of Arizona Press, 1965), p. 45.
[3] D.T Suzuki, Essays in Zen Buddhism, (New York: Harper and Brothers, 1949), 1st series, p.242.
[4] Ibid, p.171
[5] Một số bài kinh cầu an và chúc phúc được gọi là Kinh Pirit.
[6] Philip Kapleau, The Three Pillars of Zen (New York: Harper and Row, 1966), p. 246
[7] D.T Suzuki, Essays in Zen Buddhism (2nd edition,; London: The Buddhist Society, 1958), Third series, p. 164
[8] Itivuttaka, ed. by Ernst Windisch (2nd edition, London: Pali Text Society, 1948) pp. 78-79
[9] Apadaana-atthakathaa, ed. by C.E. Godakumbura (London: Pali Text Society, 1954), p. 16
[10] Mahaanaama, The Mahaavamsa or the Great Chronicle of Ceylon, trs. By Wilhelm Geiger (4th edition; Colombo: The Ceylon Government Publication Bureau, 1960), p. 88
[11] R.D.M. Shaw, trans. and ed., The Blue Cliff Records, The Hekigan Roku (London: Michael and Joseph, 1961), p. 171
[12] Suzuki, Essays I, p. 177
[13] Winston L. King, "A Comparison of Theravada and Zen Buddhist Meditation Methods and Goals," History of Religions, IX, 4, (May 1970), p. 305
[14] B.C. Law, Buddhaghosa, (Nugegoda, Sri Lanka: Spartan press, 1963), p. 29
[15] H. Dhammaratana, Buddhism in South India (Kandy, Sri Lanka: Buddhist Publication Society, 1968), pp. 6-45
[16] Xem chú thích 12
[17] Lankaavataara Sutra, viết bằng ngôn ngữ Sanskrit, không có trong Tam Tạng Pali, nhưng cho rằng được Đức Phật thuyết cho vua của xứ Sri Lanka, một nước theo Phật giáo Nguyên thủy từ thế kỷ III trước công nguyên, và Phật tử ở Sri Lanka tin rằng Đức Phật đã viếng thăm xứ sở của họ ba lần.
[18] Mahaanaama, Mahaavamsa, pp. 16-17
[19] The Questions of King Milinda, Part I, trans. By T.W. Rhys Davids, The Sacred Book of the East, Vol. XXXV (New York: Dover Publications, Inc. 1963), pp.. 28-29
[20] Buddha, Visuddhimagga (Sri Lanka: Vidyasadhaka press, 1914), p.70
[21] Shaw, Blue Cliff, p. 267
[22] Suzuki, Essays I, p. 227
[23] "Yato đaanam udapaadi - pađđacakkhu anuttaram Yassa cakkhussa patilaabhaa sabbadukkhaa pamuccataati", Itivuttaka, p. 52
[24] D.T. Suzuki, Studies in Zen, London: Buddhist Society, 1955), p. 120
[25] Suzuki, Essays III, p. 36
[26] Walpola Rahula, What the Buddha Taught, (New York, Grove Press, 1962), p. 68
[27] Suzuki, Studies, p. 163
[28] Kapleau, Three Pillars, p.46
[29] Hui-neng, The Platform Sutra of the Sixth Patriarch, trans. by Phillip B. Yampolsky (New York: Colombia University press, 1967), p. 140
[30] Buddhaghosa, Dhammapada-atthakathaa I, ed. by Kahawe Ratanasara, Simon Hewavitarana Bequest Series, Vol. V (Colombo: The Tripitaka Publication Press, 1919), p. 6
[31] Dhammapaala, Paramatthadaapanaa or the Commentary of the Therigaathaa, ed. by B. Dewarakkhita, Simon Hewavitarana Bequest Series, Vol. III, (Colombo: The Tripitaka Publication Press, 1918), pp. 4-5
[32] Buddhaghosa, Paramatthajotikaa or the Commentary to the Suttanipaata, ed. by Sumangala, Simon Hewavitarana Bequest Series, Vol. VII (Colombo: The Tripitaka Publication Press, 1920), p. 64
[33] Hui-neng, The Platform Scripture, trans. by Wing -Tsit-Chan, Asian Institute Translations, No. 3 (New York: "St. John's University Press, 1963), p. 49
[34] Suzuki, Essays III, p. 34
[35] Suzuki, Studies, p. 161
[36] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 81
[37] Suzuki, Essays I, pp. 240-41
[38] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 89
[39] D.T. Suzuki, An Introduction to Zen Buddhism (New York: Grove Press, 1964), p. 89
[40] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 150
[41] Shaw, Blue Cliff, p. 119
[42] Dhammapala, Commentary of the Therigaathaa, p. 18
[43] Kaaya và saraara đều có nghĩa là thân
[44] Psalms of the Early Buddhists, Part II, trans. by Mrs. Rhys David (London: Pali Text Society, 1964), p. 198
[45] Suzuki, Essays I, p. 231
[46] Shaw, Blue Cliff, p. 287
[47] Suzuki, Essays I, p. 328
-
[Thiền Phật Giáo - Nguyên Thủy và Phát Triển](phap-mon/thien-dinh/nt-dt/11315-Thien-Phat-Giao-Nguyen-Thuy-va-Phat-Trien.html) *Viên Minh*
-
[Gặp nhau giữa Thiền Tông và Thiền của Giáo Lý Nguyên Thủy](phap-mon/thien-dinh/nt-dt/3360-gap-nhau-giua-thien-tong-va-thien-cua-giao-ly-nguyen-thuy.html) *HT. Thích Thanh Từ*
-
[Bàn về Thiền Nguyên Thủy và Thiền Phát Triển](phap-mon/thien-dinh/nt-dt/3358-ban-ve-thien-nguyen-thuy-va-thien-phat-trien.html) *Giáo sư Minh Chi*
-
[Bàn về Thiền Nguyên Thủy và Thiền Phát Triển](phap-mon/thien-dinh/nt-dt/3358-ban-ve-thien-nguyen-thuy-va-thien-phat-trien.html) *Giáo sư Minh Chi*
Hồ Dũng06/05/2011 06:14:31
## Gửi bình luận của bạn
## BÌNH LUẬN BẰNG TÀI KHOẢN FACEBOOK (
đã gửi)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Tổng Cục trưởng Tổng Cục Địa chất - Khoáng sản Nguyễn Văn Thuấn cho biết, Nghị định 203/ NĐ – CP ban hành ngày 28/11/ 2013 quy định về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Theo đó, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với nhóm vật liệu xây dựng thông thường dùng cho san lấp (đất, cát, đá) là 5%; đối với than bùn và các loại vật liệu xây dựng thông thường còn lại là 4%; mức thu đối với đá ốp lát gốc; nhóm khoáng sản đá quý, đá bán quý, khoáng sản nước nóng, nước khoáng, khí CO2 và cát trắng, sét chịu lửa hoặc đá vôi, secpentin lần lượt là 1%; 2% và 3%, v.v...
Cũng theo Nghị định này, giá tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định theo giá tính thuế tài nguyên do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng, công bố và tại thời điểm tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Mỗi loại khoáng sản trong 01 khu vực khai thác khoáng sản chỉ áp dụng 01 mức giá tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Trường hợp trong 01 khu vực, sản phẩm sau khai thác có nhiều loại và mỗi loại có mức giá khác nhau thì áp dụng giá trị trung bình các mức giá.
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản thực hiện nộp 70% cho ngân sách trung ương, 30% cho ngân sách địa phương, đối với Giấy phép do Trung ương cấp; 100% cho ngân sách địa phương, đối với Giấy phép do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 01 năm 2014.
Theo Tổng cục Địa chất – Khoàng sản, thời gian trước của Luật Khoáng sản 2010, hành lang pháp lý quản lý về hoạt động khai khoáng có nhiều lỗ hổng dẫn tới thực tế khoáng sản tài nguyên quốc gia bị khai thác quá mức và thất thoát lớn. Còn hậu quả về ô nhiễm môi trường, an sinh xã hội thì không được đảm bảo, người dân ở nơi có khoáng sản không được hưởng quyền lợi theo đúng nghĩa.
Luật Khoáng sản 2010 đã quản lý hoạt động khai thác khoáng sản vào nề nếp. Mỏ phải được đấu giá để khai thác. Doanh nghiệp, cá nhân nào có đủ điều kiện vào đấu giá, trả giá cao hơn thì người đó được Nhà nước cấp mỏ, còn những trường hợp không đấu giá và những trường hợp được cấp trước ngày Luật Khoáng sản 2010 có hiệu lực, phần trữ lượng còn lại phải đóng tiền cấp quyền. Việc thu tiền cấp quyền là nhằm công bằng với những người đã đấu giá.
Thời điểm 20/1/2014 là thời gian Nghị định 203 có hiệu lực, sau ngày này Tổng cục Địa chất - Khoáng sản sẽ làm việc cụ thể với các doanh nghiệp, các cấp có thẩm quyền để làm sao các văn bản pháp luật khi ban hành được khả thi.Bài viết : Ngày 20/1/2014, sẽ thực hiện thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được trích dẫn từ :

markdown:
– Theo Tổng Cục trưởng Tổng Cục Địa chất – Khoáng sản (Bộ Tài nguyên và Môi trường) Nguyễn Văn Thuấn, ngày 20/1/2014 là thời điểm Nghị định 203/ NĐ – CP của Chính phủ về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản có hiệu lực.
Ảnh minh họa. Nguồn: Trọng Đạt/TTXVN.
Tổng Cục trưởng Tổng Cục Địa chất - Khoáng sản Nguyễn Văn Thuấn cho biết, Nghị định 203/ NĐ – CP ban hành ngày 28/11/ 2013 quy định về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Theo đó, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với nhóm vật liệu xây dựng thông thường dùng cho san lấp (đất, cát, đá) là 5%; đối với than bùn và các loại vật liệu xây dựng thông thường còn lại là 4%; mức thu đối với đá ốp lát gốc; nhóm khoáng sản đá quý, đá bán quý, khoáng sản nước nóng, nước khoáng, khí CO2 và cát trắng, sét chịu lửa hoặc đá vôi, secpentin lần lượt là 1%; 2% và 3%, v.v...
Cũng theo Nghị định này, giá tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định theo giá tính thuế tài nguyên do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng, công bố và tại thời điểm tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Mỗi loại khoáng sản trong 01 khu vực khai thác khoáng sản chỉ áp dụng 01 mức giá tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Trường hợp trong 01 khu vực, sản phẩm sau khai thác có nhiều loại và mỗi loại có mức giá khác nhau thì áp dụng giá trị trung bình các mức giá.
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản thực hiện nộp 70% cho ngân sách trung ương, 30% cho ngân sách địa phương, đối với Giấy phép do Trung ương cấp; 100% cho ngân sách địa phương, đối với Giấy phép do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 01 năm 2014.
Theo Tổng cục Địa chất – Khoàng sản, thời gian trước của Luật Khoáng sản 2010, hành lang pháp lý quản lý về hoạt động khai khoáng có nhiều lỗ hổng dẫn tới thực tế khoáng sản tài nguyên quốc gia bị khai thác quá mức và thất thoát lớn. Còn hậu quả về ô nhiễm môi trường, an sinh xã hội thì không được đảm bảo, người dân ở nơi có khoáng sản không được hưởng quyền lợi theo đúng nghĩa.
Luật Khoáng sản 2010 đã quản lý hoạt động khai thác khoáng sản vào nề nếp. Mỏ phải được đấu giá để khai thác. Doanh nghiệp, cá nhân nào có đủ điều kiện vào đấu giá, trả giá cao hơn thì người đó được Nhà nước cấp mỏ, còn những trường hợp không đấu giá và những trường hợp được cấp trước ngày Luật Khoáng sản 2010 có hiệu lực, phần trữ lượng còn lại phải đóng tiền cấp quyền. Việc thu tiền cấp quyền là nhằm công bằng với những người đã đấu giá.
Thời điểm 20/1/2014 là thời gian Nghị định 203 có hiệu lực, sau ngày này Tổng cục Địa chất - Khoáng sản sẽ làm việc cụ thể với các doanh nghiệp, các cấp có thẩm quyền để làm sao các văn bản pháp luật khi ban hành được khả thi.Bài viết :

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

X-Powered-By: PleskLin


text:
Chào em, nếu bé là bé gái thì với cân nặng và chiều cao như trên bé phát triển thể chất bình thường. Nếu bé là bé trai thì cân nặng có thấp hơn cân nặng trung bình, bé đang bị thiếu cân.
Ở lứa tuổi này khi bé đã có đủ răng em nên tập cho bé ăn cơm để bé tập phản xạ nhai, dễ hòa nhập hơn khi đi học mẫu giáo và sẽ được cung cấp dưỡng chất đầy đủ hơn.
Em có thể tập cho bé ăn cơm như sau: em nên kiên nhẫn mỗi ngày cho bé ăn đặc hơn một chút để bé tập nhai. Em có thể cho bé tự xúc những đồ ăn mềm như cà rốt, khoai tây, súp lơ, bí xanh... thái bằng đốt ngón tay nấu dừ, hoặc bánh qui các loại. Những thứ như vậy không nguy hiểm cho bé vì bé cho vào mồm nhai chút là đã tan ra rồi. Cho bé tự xúc thì bé hứng thú hơn với những món ăn dạng miếng... Lúc đầu chưa quen có thể bé không chịu nuốt, hoặc ọe nhưng em nên kiên nhẫn vài lần như vậy bé sẽ quen dần, khi bé nhai được em nên khen ngợi bé, lời khen sẽ giúp bé tự tin hơn.

Cache-Control: no-cache, no-store, must-revalidate

Content-Encoding: deflate


text:
'Không có ép buộc nào cấm sinh con thứ 3'
- Điều 10 Pháp lệnh dân số năm 2003 quy định các cặp vợ chồng được quyền tự quyết số con. Trong khi dự thảo mới đây khoanh vùng "một đến hai con". Bản chất của việc sửa đổi này là gì, thưa ông?
Theo điều 10, Pháp lệnh dân số năm 2003, mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền quyết định về thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh.
Thật ra, dự thảo sửa đổi lần này chỉ thay đổi cụm từ "số con" thành "sinh một hoặc hai con" để người dân khỏi hiểu nhầm. Bởi trước đây nhiều người hiểu sai rằng họ muốn sinh bao nhiêu con cũng được mà không quan tâm đến quy định của chính phủ về nghĩa vụ mỗi gia đình chỉ nên có 1-2 con.
Vì thế khi làm công tác tuyên truyền giảm tỷ lệ sinh con thứ 3, các cán bộ dân số gặp vướng mắc khi bị nhiều người dân vặc lại: "Rõ ràng quốc hội quy định là được tự quyết số con, sao anh lại bảo không nên?".
Vì thế, việc sửa đổi này vừa tạo thuận lợi cho việc tuyên truyền, vừa để người dân thấy rõ sự nhất quán của Đảng và Nhà nước ta về chủ trương hạn chế tăng dân số.
- Những người cố tình sinh con thứ 3 sẽ bị xử phạt như thế nào?
Thật ra không có sự ép buộc cứng nhắc nào bắt người dân không được sinh con thứ 3. Nhà nước ta luôn tôn trọng quyền con người, quyền tự do quyết định sinh sản của người dân. Vì thế, chúng ta cũng chưa có một điều nào quy định rõ các hình thức xử lý đối với những người sinh quá số con quy định mà chỉ có chế tài với từng đối tượng.
Chẳng hạn, nếu là đảng viên sẽ chịu hình thức kỷ luật của Đảng, từ cảnh cáo đến khai trừ khỏi tổ chức, còn cán bộ công nhân viên chức thì xử lý theo luật điều lệ cơ quan. Còn với người dân tự do nói chung thì cơ quan chức năng chỉ biết kiên trì vận động thôi chứ không có cách nào khác để trói buộc họ thực hiện đúng quy định.
- Nếu không có chế tài xử phạt với người sinh con thứ ba trở lên thì tính khả thi của dự thảo mới sẽ ra sao?
Bản chất của công tác dân số là tuyên truyền, vận động để người dân nâng cao ý thức, thể hiện trách nhiệm của bản thân với chất lượng sống của gia đình mình và cộng đồng bằng việc sinh ít con. Vì thế, chúng tôi không chủ trương phải đưa ra các chế tài xử phạt hay quy định bắt buộc người dân phải tuân theo thế này hay thế khác.
Như tôi đã nói, việc quy định cụ thể mỗi gia đình chỉ có một hoặc hai con sẽ giúp công tác tuyên truyền của cán bộ dân số được dễ dàng hơn, người dân dễ chấp nhận hơn. Từ đó sẽ giúp giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 và tôi tin rằng chúng ta sẽ sớm kiểm soát được tình hình gia tăng dân số trong thời gian tới.
- Nhiều người lý luận nước ta không nên hạn chế sinh con thứ 3 vì dân số Việt Nam so với nhiều nước khác là không đông (nhất là với Trung Quốc) và những gia đình giàu có, đủ điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc con tốt thì chẳng có lý do gì cấm họ đẻ nhiều. Ông nghĩ sao?
Chỉ có những người chưa hiểu biết mới nói vậy. Thật ra số dân nước ta gần đây đã tăng lên rất nhanh, và việc tính số dân cần đi liền với diện tích đất nước, tức điều đáng quan tâm là mật độ dân số. Hiện nay, mật độ dân số Việt Nam là 260 người trên một km2, cao gấp 5 lần mật độ trung bình thế giới, gấp 2 lần mật độ trung bình Châu Á và gấp 1,8 lần nếu so với Trung Quốc.
Diện tích đất nước ta không quá hẹp nhưng tỷ lệ rừng, biển - những nơi dân cư không thể định cư được - lại khá lớn. Vì thế, nếu số dân quá đông sẽ ảnh hưởng đến việc sử dụng diện tích và và các tài nguyên của đất nước. Với các gia đình giàu có, việc sinh nhiều con có thể không ảnh hưởng tới cuộc sống của họ nhưng vẫn gây sức ép lên xã hội, cộng đồng.
Bạn cứ tưởng tượng, nếu dân số tăng 1% thì tương ứng tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP phải tăng 4% mới đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu. Mà như hiện nay, khi dân tăng 1% thì GDP của Việt Nam tăng 6%, tức là mức sống của chúng ta vẫn dậm chân tại chỗ, không hề được cải thiện.
- Ông nghĩ thế nào về ý kiến cho rằng quy định mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1 đến 2 con sẽ ảnh hưởng tới sự mất cân bằng giới tính vì người dân sẽ chú trọng hơn đến việc lựa chọn giới tính thai nhi?
Đúng là việc có ít cơ hội sinh con khiến các cặp vợ chồng quan tâm hơn đến việc lựa chọn giới tính thai nhi và điều đó dễ làm tăng khả năng mất cân bằng giới tính trong thời gian tới. Về vấn đề này, chúng ta chỉ còn cách tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức thôi chứ biết làm thế nào.
Tuy nhiên, nếu việc sinh bao nhiêu con là quyền của cá nhân và chúng tôi chỉ có thể vận động để họ hiểu về trách nhiệm của bản thân với gia đình và xã hội, nhưng việc lựa chọn giới tính thai nhi thì là vi phạm pháp luật, bị cấm và có chế tài xử lý nếu vi phạm. Với các đơn vị cố tình tiết lộ giới tính thai nhi sẽ bị phạt hành chính và thậm chí là rút phép hoạt động. Tất nhiên điều này cũng rất khó thực hiện khi hiện nay người ta có nhiều hình thức thông báo "ngầm" điều này.
- Bao giờ thì quy định mới sẽ được áp dụng thưa ông?
Dự kiến tháng 12 Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ thông qua và quy định này sẽ được áp dụng vào đầu năm 2009.
Minh Thùy

markdown:
# 'Không có ép buộc nào cấm sinh con thứ 3'
[sửa đổi](/tin-tuc/to-am/se-chi-mot-so-nguoi-duoc-sinh-con-thu-ba-2269223.html)Pháp lệnh Dân số.
![]()
|
|
Mật độ dân số quá đông ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống người dân. Ảnh:
*- Điều 10 Pháp lệnh dân số năm 2003 quy định các cặp vợ chồng được quyền tự quyết số con. Trong khi dự thảo mới đây khoanh vùng "một đến hai con". Bản chất của việc sửa đổi này là gì, thưa ông?*
Theo điều 10, Pháp lệnh dân số năm 2003, mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền quyết định về thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh.
Thật ra, dự thảo sửa đổi lần này chỉ thay đổi cụm từ "số con" thành "sinh một hoặc hai con" để người dân khỏi hiểu nhầm. Bởi trước đây nhiều người hiểu sai rằng họ muốn sinh bao nhiêu con cũng được mà không quan tâm đến quy định của chính phủ về nghĩa vụ mỗi gia đình chỉ nên có 1-2 con.
Vì thế khi làm công tác tuyên truyền giảm tỷ lệ sinh con thứ 3, các cán bộ dân số gặp vướng mắc khi bị nhiều người dân vặc lại: "Rõ ràng quốc hội quy định là được tự quyết số con, sao anh lại bảo không nên?".
Vì thế, việc sửa đổi này vừa tạo thuận lợi cho việc tuyên truyền, vừa để người dân thấy rõ sự nhất quán của Đảng và Nhà nước ta về chủ trương hạn chế tăng dân số.
*- Những người cố tình sinh con thứ 3 sẽ bị xử phạt như thế nào?*
Thật ra không có sự ép buộc cứng nhắc nào bắt người dân không được sinh con thứ 3. Nhà nước ta luôn tôn trọng quyền con người, quyền tự do quyết định sinh sản của người dân. Vì thế, chúng ta cũng chưa có một điều nào quy định rõ các hình thức xử lý đối với những người sinh quá số con quy định mà chỉ có chế tài với từng đối tượng.
Chẳng hạn, nếu là đảng viên sẽ chịu hình thức kỷ luật của Đảng, từ cảnh cáo đến khai trừ khỏi tổ chức, còn cán bộ công nhân viên chức thì xử lý theo luật điều lệ cơ quan. Còn với người dân tự do nói chung thì cơ quan chức năng chỉ biết kiên trì vận động thôi chứ không có cách nào khác để trói buộc họ thực hiện đúng quy định.
*- Nếu không có chế tài xử phạt với người sinh con thứ ba trở lên thì tính khả thi của dự thảo mới sẽ ra sao?*
Bản chất của công tác dân số là tuyên truyền, vận động để người dân nâng cao ý thức, thể hiện trách nhiệm của bản thân với chất lượng sống của gia đình mình và cộng đồng bằng việc sinh ít con. Vì thế, chúng tôi không chủ trương phải đưa ra các chế tài xử phạt hay quy định bắt buộc người dân phải tuân theo thế này hay thế khác.
Như tôi đã nói, việc quy định cụ thể mỗi gia đình chỉ có một hoặc hai con sẽ giúp công tác tuyên truyền của cán bộ dân số được dễ dàng hơn, người dân dễ chấp nhận hơn. Từ đó sẽ giúp giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 và tôi tin rằng chúng ta sẽ sớm kiểm soát được tình hình gia tăng dân số trong thời gian tới.
*- Nhiều người lý luận nước ta không nên hạn chế sinh con thứ 3 vì dân số Việt Nam so với nhiều nước khác là không đông (nhất là với Trung Quốc) và những gia đình giàu có, đủ điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc con tốt thì chẳng có lý do gì cấm họ đẻ nhiều. Ông nghĩ sao?*
Chỉ có những người chưa hiểu biết mới nói vậy. Thật ra số dân nước ta gần đây đã tăng lên rất nhanh, và việc tính số dân cần đi liền với diện tích đất nước, tức điều đáng quan tâm là mật độ dân số. Hiện nay, mật độ dân số Việt Nam là 260 người trên một km2, cao gấp 5 lần mật độ trung bình thế giới, gấp 2 lần mật độ trung bình Châu Á và gấp 1,8 lần nếu so với Trung Quốc.
Diện tích đất nước ta không quá hẹp nhưng tỷ lệ rừng, biển - những nơi dân cư không thể định cư được - lại khá lớn. Vì thế, nếu số dân quá đông sẽ ảnh hưởng đến việc sử dụng diện tích và và các tài nguyên của đất nước. Với các gia đình giàu có, việc sinh nhiều con có thể không ảnh hưởng tới cuộc sống của họ nhưng vẫn gây sức ép lên xã hội, cộng đồng.
Bạn cứ tưởng tượng, nếu dân số tăng 1% thì tương ứng tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP phải tăng 4% mới đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu. Mà như hiện nay, khi dân tăng 1% thì GDP của Việt Nam tăng 6%, tức là mức sống của chúng ta vẫn dậm chân tại chỗ, không hề được cải thiện.
*- Ông nghĩ thế nào về ý kiến cho rằng quy định mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1 đến 2 con sẽ ảnh hưởng tới sự mất cân bằng giới tính vì người dân sẽ chú trọng hơn đến việc* * lựa chọn giới tính thai nhi?*
Đúng là việc có ít cơ hội sinh con khiến các cặp vợ chồng quan tâm hơn đến việc lựa chọn giới tính thai nhi và điều đó dễ làm tăng khả năng mất cân bằng giới tính trong thời gian tới. Về vấn đề này, chúng ta chỉ còn cách tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức thôi chứ biết làm thế nào.
Tuy nhiên, nếu việc sinh bao nhiêu con là quyền của cá nhân và chúng tôi chỉ có thể vận động để họ hiểu về trách nhiệm của bản thân với gia đình và xã hội, nhưng việc lựa chọn giới tính thai nhi thì là vi phạm pháp luật, bị cấm và có chế tài xử lý nếu vi phạm. Với các đơn vị cố tình tiết lộ giới tính thai nhi sẽ bị phạt hành chính và thậm chí là rút phép hoạt động. Tất nhiên điều này cũng rất khó thực hiện khi hiện nay người ta có nhiều hình thức thông báo "ngầm" điều này.
*- Bao giờ thì quy định mới sẽ được áp dụng thưa ông?*
Dự kiến tháng 12 Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ thông qua và quy định này sẽ được áp dụng vào đầu năm 2009.
**Minh Thùy**

Set-Cookie: device_env=4; expires=Sat, 07-Feb-2015 21:06:55 GMT; path=/; domain=vnexpress.net


text:
Nguyễn Du sinh ngày 23 tháng 11 năm Ất Dậu, tức ngày 3/1/1866 ở kinh thành Thăng Long trong một gia đình quý tộc lớn. Thân sinh ông là Hoàng Giáp Nguyễn Nghiễm (1708 – 1775), làm quan đến tham tụng (tể tướng) tước Xuân quận công triều Lê. Mẹ ông là bà Trần Thị Tần, quê Kinh Bắc, đẹp nổi tiếng. 13 tuổi lại mồ côi mẹ, ông phải ở với người anh là Nguyễn Khản. Đời sống của người anh tài hoa phong nhã, lớn hơn ông 31 tuổi này rất có ảnh hưởng tới nhà thơ.
Sự thăng tiến trên đường làm quan của Nguyễn Du khá thành đạt. Nhưng ông không màng để tâm đến công danh. Trái tim ông đau xót, buồn thương, phẫn nộ trước “những điều trông thấy” khi sống lưu lạc, gần gũi với tầng lớp dân đen và ngay cả khi sống giữa quan trường. Ông dốc cả máu xương mình vào văn chương, thi ca.
Thơ ông là tiếng nói trong trái tim mình. Đấy là tình cảm sâu sắc của ông đối với một kiếp người lầm lũi cơ hàn, là thái độ bất bình rõ ràng của ông đối với các số phận con người. Xuất thân trong gia đình quý tộc, sống trong không khí văn chương bác học, nhưng ông có cách nói riêng, bình dân, giản dị, dễ hiểu, thấm đượm chất dân ca xứ Nghệ.
Về văn thơ nôm, các sáng tác của ông có thể chia thành 3 giai đoạn. Thời gian sống ở Tiên Điền – Nghi Xuân đến 1802, ông viết “Thác lời trai phường nón Văn tế sống 2 cô gái Trường Lưu”. Đây là 2 bản tình ca thể hiện rất rõ tâm tính của ông, sự hoà biểu tâm hồn tác giả với thiên nhiên, với con người.
Ba tập thơ chữ Hán thì "Thanh hiên thi tập" gồm 78 bài, viết lúc ở Quỳnh Côi và những năm mới về Tiên Điền, là lời trăn trở chốn long đong, là tâm sự, là thái độ của nhà thơ trước cảnh đời loạn lạc. Sau 1809, những sáng tác thơ của ông tập hợp trong tập “Nam Trung Tạp Ngâm” gồm 40 bài đầy cảm hứng, của tâm sự, nỗi niềm u uất.
Truyện Kiều được Nguyễn Du chuyển dịch, sáng tạo từ cuốn tiểu thuyết “Truyện Kim Vân Kiều" của Thanh Tâm Tài Nhân, tên thật là Tử Văn Trường, quê ở huyện Sơn Am, tỉnh Triết Giang, Trung Quốc. Truyện Kiều đã được nhân dân ta đón nhận một cách say sưa, có nhiều lúc đã trở thành vấn đề xã hội, tiêu biểu là cuộc tranh luận xung quanh luận đề "Chánh học và tà thuyết" giữa cụ Nghè Ngô Đức Kế và ông Phạm Quỳnh thu hút rất nhiều người của 2 phía cùng luận chiến.
Không chỉ ảnh hưởng sâu sắc trong tầng lớp thị dân, Truyện Kiều còn được tầng lớp trên say mê đọc, luận. Vua Minh Mạng là người đầu tiên đứng ra chủ trì mở văn đàn ngâm vịnh truyện Kiều và sai các quan ở Hàn Lâm Viện chép lại cho đời sau. Đến đời Tự Đức, nhà vua thường triệu tập các vị khoa bảng trong triều đến viết và vịnh Truyện Kiều ở văn đàn, ở Khu Văn Lâu.
Ngày nay, Truyện Kiều vẫn đang được các nhà xuất bản in với số lượng lớn, được dịch ra rất nhiều thứ tiếng. Các nhà nghiên cứu trên thế giới đánh giá cao Truyện Kiều. Dịch giả người Pháp Rơ-Ne-Crir-Sắc khi dịch Truyện Kiều đã viết bài nghiên cứu dài 96 trang, có đoạn viết: "Kiệt tác của Nguyễn Du có thể so sánh một cách xứng đáng với kiệt tác của bất kỳ quốc gia nào, thời đại nào”. Ông so sánh với văn học Pháp: “Trong tất cả các nền văn chương Pháp không một tác phẩm nào được phổ thông, được toàn dân sùng kính và yêu chuộng bằng quyển truyện này ở Việt Nam". Và ông kết luận: "Sung sướng thay bậc thi sĩ với một tác phẩm độc nhất vô nhị đã làm rung động và ca vang tất cả tâm hồn của một dân tộc". Năm 1965 được Hội đồng Hoà bình thế giới chọn làm năm kỷ niệm 200 năm năm sinh Nguyễn Du.
Nguyễn Du là nhà thơ sống hết mình, tư tưởng, tình cảm, tài năng nghệ thuật của ông xuyên suốt các tác phẩm của ông, xuyên suốt cuộc đời ông và thể hiện rõ nhất qua áng văn chương tuyệt vời là Truyện Kiều. Đọc Truyện Kiều ta thấy xã hội, thấy đồng tiền và thấy một Nguyễn Du hàm ẩn trong từng chữ, từng ý. Một Nguyễn Du thâm thuý, trải đời, một Nguyễn Du chan chứa nhân ái, hiểu mình, hiểu đời, một Nguyễn Du nóng bỏng khát khao cuộc sống bình yên cho dân tộc, cho nhân dân.

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)