markdown:
Tìm khách sạn Có lối đi cho người khuyết tật phù hợp tại New Castle. Xem thông tin, so sánh, nhận xét của khách và đặt phòng trực tuyến an toàn cùng Hotels.com. Với nhiều mức giá đa dạng, đảm bảo bạn có thể tìm được khách sạn phù hợp cho mình, bất kể đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại New Castle.
# Khách sạn Có lối đi cho người khuyết tật ở New Castle
![ New Castle, New Hampshire, United States of America](http://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/7.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
![ New Castle, New Hampshire, United States of America](http://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/7.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
Bản đồ khách sạn có lối đi cho người khuyết tật tại New Castle
## Các loại Khách sạn
## Khách sạn Có lối đi cho người khuyết tật tại New Castle
## Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại New Castle
#### Khách sạn Có lối đi cho người khuyết tật tại New Castle
Marriott Wentworth By The Sea
Tuyệt vời 4,5 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho208527/marriott-wentworth-by-the-sea-new-castle-my/#reviews) **132**nhận xét )
113 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn Có lối đi cho người khuyết tật trong phạm vi 5 km tại New Castle
Hampton Suites Portsmouth Downtown
Xuất sắc 4,7 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho461025/hampton-suites-portsmouth-downtown-portsmouth-my/#reviews) **112**nhận xét )
61 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Comfort Inn Portsmouth
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho118394/comfort-inn-portsmouth-portsmouth-my/#reviews) **121**nhận xét )
25 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Anchorage Inns And Suites
Tốt 3,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho217858/anchorage-inns-and-suites-portsmouth-my/#reviews) **338**nhận xét )
53 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sheraton Portsmouth Harborside Hotel
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho143038/sheraton-portsmouth-harborside-hotel-portsmouth-my/#reviews) **336**nhận xét )
100 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Portsmouth
Tốt 3,8 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho107876/holiday-inn-portsmouth-portsmouth-my/#reviews) **163**nhận xét )
43 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Fairfield Inn by Marriott Portsmouth-Seacoast
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho124280/fairfield-inn-by-marriott-portsmouth-seacoast-portsmouth-my/#reviews) **121**nhận xét )
54 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Days Inn Kittery
Trung bình 2,7 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho213800/days-inn-kittery-kittery-my/#reviews) **224**nhận xét )
21 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Residence Inn by Marriott Portsmouth Downtown/ Waterfront
Xuất sắc 4,7 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho344158/residence-inn-by-marriott-portsmouth-downtown-waterfront-portsmouth-my/#reviews) **292**nhận xét )
64 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Courtyard by Marriott in Portsmouth
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho116467/courtyard-by-marriott-in-portsmouth-portsmouth-my/#reviews) **211**nhận xét )
126 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Fri, 29-Jan-2016 06:24:27 GMT; Path=/


markdown:
Tìm khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí phù hợp tại St Aubin. Xem thông tin, so sánh, nhận xét của khách và đặt phòng trực tuyến an toàn cùng Hotels.com. Với nhiều mức giá đa dạng, đảm bảo bạn có thể tìm được khách sạn phù hợp cho mình, bất kể đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại St Aubin.
# Khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí ở St Aubin
![ St Aubin, United Kingdom](http://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/7.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
![ St Aubin, United Kingdom](http://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/7.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
Xem khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí tại St Aubin trên bản đồ
## Khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí tại St Aubin
## Được nhiều khách từ Việt Nam quan tâm
#### Khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí tại St Aubin
Somerville Hotel
Tuyệt vời 4,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho164681/somerville-hotel-st-aubin-vuong-quoc-anh/#reviews) **89**nhận xét )
58 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí trong phạm vi 5 km tại St Aubin
The Savoy Jersey
Tuyệt vời 4,3 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho268252/the-savoy-jersey-jersey-vuong-quoc-anh/#reviews) **303**nhận xét )
63 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí trong phạm vi 10 km tại St Aubin
Hampshire Hotel
Tuyệt vời 4,2 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho309613/hampshire-hotel-jersey-vuong-quoc-anh/#reviews) **38**nhận xét )
35 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Norfolk Hotel
Tuyệt vời 4,2 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho439934/norfolk-hotel-jersey-vuong-quoc-anh/#reviews) **25**nhận xét )
18 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Bay View Guesthouse
Tuyệt vời 4,0 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho363984/bay-view-guesthouse-jersey-vuong-quoc-anh/#reviews) **43**nhận xét )
29 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn Phục vụ bữa sáng miễn phí trong phạm vi 40 km tại St Aubin
Bella Luce Hotel And Spa
Tuyệt vời 4,5 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho343481/bella-luce-hotel-and-spa-st-martins-vuong-quoc-anh/#reviews) **11**nhận xét )
36 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Les Douvres Hotel
Tốt 3,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho335865/les-douvres-hotel-st-martins-vuong-quoc-anh/#reviews) **5**nhận xét )
23 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Encoding: gzip

Pragma: no-cache

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Fri, 29-Jan-2016 06:37:24 GMT; Path=/


markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-iad2125-IAD, cache-atl6230-ATL

X-Cache: MISS, MISS


markdown:
# Campuchia
[Cao Miên](/w/index.php?title=Cao_Mi%C3%AAn&redirect=no))
|
|Bài viết này có chứa các Nếu không được
|Vương quốc Campuchia|
|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
|(tiếng Kh'mer)
Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchea
(tiếng Kh'mer)
|
|
![]()
|
|![ Kh-Motto.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Kh-Motto.png/170px-Kh-Motto.png)
![ Kh-Motto.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Kh-Motto.png/170px-Kh-Motto.png)
[Tiếng Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer): "Dân tộc, Tôn giáo, Quốc vương" [Nokoreach](/wiki/Nokoreach) [Quân chủ lập hiến](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_l%E1%BA%ADp_hi%E1%BA%BFn) [dân chủ](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) [Vua](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7_qu%E1%BB%91c_gia_Campuchia) [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Campuchia) [Norodom Sihamoni](/wiki/Norodom_Sihamoni) [Hun Sen](/wiki/Hun_Sen) [Tiếng Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer)¹ [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) [11°31′B, 104°49′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Campuchia¶ms=11_31_N_104_49_E_type:country(181.040)) [hạng 87](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [ĐNÁ](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1)( [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+7); [mùa hè](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8): ĐNÁ (UTC+7) **Độc lập** [9 tháng 11](/wiki/9_th%C3%A1ng_11) [1953](/wiki/1953) [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [hạng 65](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 118](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2011) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2011) [hạng 139](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Riel](/wiki/Riel_Campuchia)² (
)
[KHR] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.kh](/wiki/.kh) [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p)và [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)
²
[Đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)rất thông dụng. **Campuchia** (tên chính thức: **Vương quốc Campuchia**, [chữ Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer): ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា), cũng còn gọi là **Cam Bốt** là một [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) nằm trên [bán đảo Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) ở vùng [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), giáp với [vịnh Thái Lan](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Th%C3%A1i_Lan) ở phía Nam, [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) ở phía Tây, [Lào](/wiki/L%C3%A0o) ở phía Bắc và [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) ở phía Đông. Campuchia có ngôn ngữ chính thức là [tiếng Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer), thuộc [nhóm Môn-Khmer](/wiki/Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_M%C3%B4n-Khmer) trong [hệ Nam Á](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Nam_%C3%81). [Tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) trước [thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21) còn dùng những tên khác như **Chân Lạp** ( [chữ Nho](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Nho): 真臘) và **Cao Miên** (高棉) để gọi nước này.
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Chính trị](#Ch.C3.ADnh_tr.E1.BB.8B) [3 Quan hệ đối ngoại](#Quan_h.E1.BB.87_.C4.91.E1.BB.91i_ngo.E1.BA.A1i) [4 Hành chính](#H.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [5 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [6 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [7 Dân cư và ngôn ngữ](#D.C3.A2n_c.C6.B0_v.C3.A0_ng.C3.B4n_ng.E1.BB.AF) [8 Du lịch](#Du_l.E1.BB.8Bch) [9 Nghệ thuật](#Ngh.E1.BB.87_thu.E1.BA.ADt) [10 Văn hóa](#V.C4.83n_h.C3.B3a) [11 Những ngày lễ chính của Campuchia](#Nh.E1.BB.AFng_ng.C3.A0y_l.E1.BB.85_ch.C3.ADnh_c.E1.BB.A7a_Campuchia) [12 Giáo dục](#Gi.C3.A1o_d.E1.BB.A5c) [13 Tôn giáo](#T.C3.B4n_gi.C3.A1o) [14 Dữ liệu chung](#D.E1.BB.AF_li.E1.BB.87u_chung) [15 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [16 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [17 Tham khảo và Đọc thêm](#Tham_kh.E1.BA.A3o_v.C3.A0_.C4.90.E1.BB.8Dc_th.C3.AAm) [18 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=1)]
Nền văn minh đầu tiên được biết tại Campuchia xuất hiện vào khoảng thiên niên kỷ thứ nhất; từ
[thế kỷ 9](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_9) đến [thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13), nền [văn minh Khmer](/w/index.php?title=V%C4%83n_minh_Khmer&action=edit&redlink=1) đã phát triển rực rỡ ở đây.
Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng
[Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam) (Funan) là vương quốc cổ, tồn tại từ [thế kỷ 1](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_1) đến [thế kỷ 7](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7), thời thịnh trị có lãnh thổ rộng lớn ở phía nam bán đảo Đông Nam Á, bao gồm Campuchia, nam [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), nam [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) ngày nay. Lúc này ở khu vực Bắc Campuchia và Nam Lào có một thuộc quốc là [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) ( *Chenla*) được hình thành từ [thế kỷ 5](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_5) của tộc người Môn-Khmer. Vào [thế kỷ 7](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7), Chân Lạp thoát khỏi sự lệ thuộc vào [Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam) rồi chiếm toàn bộ lãnh thổ Phù Nam.
Triều đại cầm quyền của Chân Lạp có nguồn gốc từ nhân vật thần thoại Campu, lấy nàng
[Naga](/w/index.php?title=Naga&action=edit&redlink=1) (con gái thần nước, biến từ rắn thành thiếu nữ). Tên gọi "Campuchia", xuất hiện vào khoảng [thế kỷ 10](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_10), gắn với tên nhân vật này. Sau năm [707](/wiki/707), Chân Lạp tách thành hai quốc gia [Lục Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) và [Thủy Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p).
Sau hàng thế kỷ (từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 18) bị mất đất đai và dân số cho các quốc gia
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) thì Campuchia lại bị bảo hộ bởi [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) trong [Liên bang Đông Dương](/wiki/Li%C3%AAn_bang_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) vào năm [1863](/wiki/1863). Sau sự xâm chiếm của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) trong [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) thì Pháp lại quay lại. Campuchia tuyên bố độc lập vào năm [1953](/wiki/1953), trở thành một vương quốc. Năm [1960](/wiki/1960), Thái tử [Norodom Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk) lên làm Quốc trưởng chứ không làm vua sau khi vua cha mất. Ông thi hành chính sách trung lập.
### Thời kỳ Chiến tranh Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=2)]
Trong
[Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) ( [1954](/wiki/1954)- [1975](/wiki/1975)), lực lượng cộng sản của [Trung ương Cục R](/wiki/Trung_%C6%B0%C6%A1ng_C%E1%BB%A5c_mi%E1%BB%81n_Nam) đã sử dụng những lãnh thổ biên giới Campuchia gần Việt Nam như một căn cứ địa để chống lại chính quyền [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) nên [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã ném hàng loạt bom xuống các vùng cộng sản ở Campuchia. Một số nguồn ước tính số thương vong dân sự tại đây đạt tới con số 100.000 người . Năm [1] [1970](/wiki/1970), tướng [Lon Nol](/wiki/Lon_Nol)làm đảo chính lật đổ triều đình phong kiến và lên nắm quyền tuyên bố thành lập nước **. Chính quyền này đã bị lật đổ bởi những người theo đường lối** [Cộng hòa Khmer](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Khmer) [cộng sản cực đoan](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_c%E1%BB%B1c_%C4%91oan&action=edit&redlink=1)là [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F), được [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh)giúp đỡ, trong năm 1975.
### Khmer Đỏ cầm quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=3)]
Khmer Đỏ do
[Pol Pot](/wiki/Pol_Pot) lãnh đạo nắm được chính quyền vào năm 1975, thành lập nước "Campuchia Dân chủ". Họ chiếm thủ đô [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) và bắt đầu lùa dân ra khỏi thành thị vào tháng 10 năm [1974](/wiki/1974), PhnomPenh trở thành một thành phố chết - không có cư dân sinh sống. Trong thời gian này tiền tệ bị xoá bỏ và Khmer Đỏ thực hiện triệt để chính sách "tự cung tự cấp" - bài phương Tây và "quyết tâm xây dựng Xã hội Chủ nghĩa trong vòng 6 tháng" . Theo dự án Genocide Project của [2] [Đại học Yale](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Yale), lao động khổ sai, bệnh tật, hành hình và "thanh trừng" đã làm khoảng hơn 1,7 triệu người đã chết trong khoảng thời gian 4 năm cải tạo xã hội của Khmer Đỏ (1975-1979) . [[3]](#cite_note-3)
Trong những năm nắm quyền, trong nội bộ Khmer Đỏ đã có sự thanh trừng lẫn nhau mà kết quả là những người thân Cộng sản Việt Nam bị bài trừ và phải bỏ trốn sang Việt Nam. Trong thời gian này hai bên đã có những xung đột biên giới nhỏ nhưng kéo dài.
Cuối năm
[1978](/wiki/1978) sau khi chính quyền Pol Pot đem quân tấn công biên giới và giết hại thường dân Việt Nam thì [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) đã tổ chức [chiến dịch phản công](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_ph%E1%BA%A3n_c%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_T%C3%A2y-Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) và theo yêu cầu giúp đỡ của lực lượng thân Việt Nam ở Campuchia, họ đưa quân vào Campuchia lật đổ chế độ diệt chủng Khmer Đỏ ( [7 tháng 1](/wiki/7_th%C3%A1ng_1) năm [1979](/wiki/1979)) và đưa quân tới sát biên giới phía tây với [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan).
Do chiến thắng quá nhanh của
[quân đội Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam), quân khmer Đỏ chỉ tan rã chứ chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, vì vậy trong 13 năm đóng quân tại Campuchia, quân đội Việt Nam đã bị lực lượng tàn quân này quấy phá gây thiệt hại khá lớn. Các cuộc chiến nhỏ lẻ tẻ diễn ra liên tục trước khi Việt Nam rút quân năm 1989 và [Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) hỗ trợ bầu cử năm [1993](/wiki/1993), giúp cho nước này khôi phục lại tình trạng bình thường.
### Cộng hòa Nhân dân Campuchia[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=4)]
Được Việt Nam hậu thuẫn, ngày
[8 tháng 1](/wiki/8_th%C3%A1ng_1) năm 1979 Hội đồng Nhân dân Cách mạng nước ** do Cộng hòa Nhân dân Campuchia** [Heng Samrin](/wiki/Heng_Samrin)làm chủ tịch đã được thành lập. Tuy vậy chính quyền này chỉ được một số nước cộng sản công nhận và chưa tự bảo vệ được mà vẫn cần đến sự có mặt của quân đội Việt Nam. Năm 1981, Cộng hòa Nhân dân Campuchia tổ chức bầu quốc hội và ban hành [hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p).
Trong thời gian này, Kampuchea Dân chủ của Khmer Đỏ vẫn giữ được ghế đại diện cho Campuchia ở Liên hiệp quốc.
Ngày
[22 tháng 6](/wiki/22_th%C3%A1ng_6) năm [1982](/wiki/1982), Chính phủ Liên hiệp ba phái Campuchia do [Norodom Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk) làm Chủ tịch, [Khieu Samphon](/wiki/Khieu_Samphan) (phái Khmer Đỏ) làm Phó Chủ tịch và [Son Sann](/wiki/Son_Sann) (phái thứ ba) làm Thủ tướng được thành lập tại [Kuala Lumpur](/wiki/Kuala_Lumpur) ( [Malaysia](/wiki/Malaysia)). [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) đã rút quân ra khỏi Campuchia trước kế hoạch (1990) và chính phủ tại Phnom Penh chấp nhận đàm phán với [Chính phủ Liên hiệp ba phái Campuchia](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_ba_ph%C3%A1i_Campuchia&action=edit&redlink=1). Việc rút quân đội Việt Nam được hoàn tất ngày [26 tháng 9](/wiki/26_th%C3%A1ng_9) năm [1989](/wiki/1989).
### Sihanouk trở về[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=5)]
Sau nhiều phen thương lượng,
[Hoàng thân Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk) đã trở về [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) ngày [23 tháng 11](/wiki/23_th%C3%A1ng_11) năm [1991](/wiki/1991) sau 13 năm vắng mặt và một cuộc tuyển cử tự do được tổ chức năm [1993](/wiki/1993) dưới sự giám sát của Liên hiệp quốc.
Chính phủ liên hiệp được lập sau bầu cử
[1998](/wiki/1998) đem lại sự ổn định về chính trị, Khmer Đỏ không tham gia mà tiếp tục chống đối. Không có ai trong số các thủ lĩnh của Khmer Đỏ bị xét xử vì những [tội ác diệt chủng](/w/index.php?title=T%E1%BB%99i_%C3%A1c_di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng&action=edit&redlink=1) mà họ đã phạm trong ba năm nắm chính quyền của họ.
Ngay sau đó,
[Đảng Nhân dân Cách mạng Campuchia](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Campuchia&action=edit&redlink=1) lật ngược tình thế: loại các thành phần hoàng gia chống đối rồi tiêu diệt, bắt giữ Khmer Đỏ. Hậu quả của thời kỳ Hoàng thân Sihanouk trở về là một số nơi rơi vào tình trạng vô chính phủ, nay đang được khắc phục.
### Thời kỳ Vương quốc Campuchia (tái lập)[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=6)]
Sau khi cuộc Tổng tuyển cử tự do được Liên Hợp Quốc đứng ra tổ chức tháng 5 năm 1993, các phe phái, chủ yếu các CPP (Đảng Nhân dân Campuchia), FUNCIPEC (Đảng Bảo hoàng)và đảng của Sam Rensi phải mất đến 4 tháng mới thỏa thuận được cơ cấu phân chia quyền lực. Đến tháng 9 năm 1993, Quốc hội và Chính phủ mới được thành lập với nòng cốt là FUNCIPEC và CPP. Quốc hội nhất trí lấy tên nước là Vương quốc Campuchia. Đứng đầu nhà nước là Quốc vương
[Norodom Sihanuk](/wiki/Norodom_Sihanouk). Thủ tướng thứ nhất Norodom Ranarit (Chủ tịch Đảng FUNCIPEC), Thủ tướng thứ hai là Hun Xen (Phó Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia). Chủ tịch quốc hội là Chia Xim (CPP). Năm 1997, ông Ung Huot (FUNCIPEC) thay ông Ranarit giữ chức thủ tướng thứ nhất. Từ năm 1993 đến nay, Campuchia đã trải qua 4 lần tổng tuyển cử. Ở lần tổng tuyển cử thứ 4 năm 2008, Đảng CPP dù chiếm đa số, nhưng không thể tự mình thành lập chính phủ do không giành được tỷ lệ đa số ghế 2/3 cần thiết theo luật định. Chính vì vậy, CPP buộc phải tìm kiếm liên minh từ FUNCINPEC, trên tinh thần đoàn kết dân tộc. Sau 15 năm tái lập chế độ quân chủ lập hiến, Vương quốc Campuchia đã thu dược nhiều thành tựu lớn trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa xã hội và quan hệ đối ngoại.
Campuchia mở cửa và thân thiện với thế giới, sớm gia nhập
[WTO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Tuy vậy, kinh tế và mức sống vẫn phát triển chậm. Tổng GDP là 3.677 triệu USD (năm 2003), GDP bình quân đầu người 280 USD (2003) tren 30% dân chúng sống dưới mức nghèo khổ. Một phần do điểm xuất phát quá thấp (gần như bằng 0 sau giải phóng 1979) và một phần do quyền lực thực tế của chính quyền chưa hoàn thiện.
Năm 1998, Polpot chết, tổ chức Khơ me đỏ tan rã. Tháng 6 năm 2003, Liên hợp quốc và Chính phủ Campuchia đạt được thỏa thuận về việc xét xử các thủ lĩnh Khơ me đỏ. Hai bên thống nhất lập một tòa án do các thẩm phán quốc tế và thẩm phán Campuchia cùng làm chủ tọa. Tuy nhiên, việc xét xử Khmer Đỏ diễn ra hết sức chậm chạp do những thế lực đã nâng đỡ Khơ me đỏ trước đây (Trung Quốc) cản trở. Phần lớn các nhân vật quan trọng của tổ chức này đã chết già mà không bị tòa kết án. Mãi đến cuối năm 2008, phiên tòa đầu tiên xét xử các thủ lĩnh Khơ me đỏ mới được mở. Người đầu tiên bị xét xử là Kang Kech Ieu, giám đốc nhà tù S21 (Tulsleng), người đã tổ chức giết chết hàng vạn người Campuchia mà Khơ me đỏ cho là thù địch trong hơn 3 năm cầm quyền của họ.
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=7)]
Chính trị Campuchia được nhiều người nước ngoài biết đến bởi thời kỳ diệt chủng của Khmer Đỏ, việc này gây ra những đổ vỡ lớn trong nội bộ những nước đã từng ủng hộ chế độ này.
Đất nước này được cai trị bởi Quốc vương
[Norodom Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk) sau khi ông trở lại làm vua vào tháng 9 năm [1993](/wiki/1993). Đây là chế độ [quân chủ lập hiến](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_l%E1%BA%ADp_hi%E1%BA%BFn) và trên thực tế quốc vương không điều hành đất nước. Cuối tháng 10 năm [2004](/wiki/2004) Norodom Sihanouk truyền ngôi lại cho Thái tử [Norodom Sihamoni](/wiki/Norodom_Sihamoni).
Đảng cầm quyền hiện nay là
[Đảng Nhân dân Campuchia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Campuchia) (CPP), thủ tướng đương nhiệm là [Hun Sen](/wiki/Hun_Sen).
Campuchia là thành viên của
[Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) và [Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Nước này đã đạt được sự ổn định tương đối về chính trị từ [thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990) trở lại đây.
## Quan hệ đối ngoại[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=8)]
Quan hệ đối ngoại của Vương quốc Campuchia được điều phối bởi Bộ Ngoại giao Campuchia, đứng đầu là Bộ tưởng H.E.
[Hor Namhong](/w/index.php?title=Hor_Namhong&action=edit&redlink=1).
Campuchia là thành viên của
[Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), [Ngân hàng thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) và [Quỹ tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Nó là một thành viên của [Ngân hàng Phát triển Châu Á](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%A2u_%C3%81) (ADB), [ASEAN](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), và trở thành thành viên của [WTO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) ngày 23.10.2004. Năm 2005 Campuchia đã tham dự [Hội nghị thượng đỉnh Đông Á](/wiki/H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_c%E1%BA%A5p_cao_ASEAN) khai mạc tại [Malaysia](/wiki/Malaysia). Vào ngày 23 tháng 11 năm 2009, Campuchia phục hồi lại là thành viên của [Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế](/wiki/C%C6%A1_quan_N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (IAEA). Campuchia lần đầu tiên trở thành thành viên của IAEA vào ngày 06 tháng 02 năm 1958 nhưng đã từ bỏ vị trí thành viên của mình vào ngày 26 tháng 03 năm 2003. [4] Campuchia đã thiết lập quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia, bao gồm 20 Đại sứ quán [[5]](#cite_note-5) bao gồm nhiều nước láng giềng châu Á và những đối tác quan trọng trong các cuộc đàm phán hòa bình Paris, trong đó có [[6]](#cite_note-6) [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Úc](/wiki/%C3%9Ac), [Canada](/wiki/Canada), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u)(EU), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), và [Nga](/wiki/Nga) Như một kết quả của quan hệ quốc tế, tại Campuchia còn có các tổ chức nhân đạo khác nhau đã hỗ trợ các nhu cầu cơ sở hạ tầng xã hội, kinh tế và dân sự... [[7]](#cite_note-7)
### Xếp hạng quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=9)]
|Tổ chức quốc tế||Khảo sát||Xếp hạng||Score|
|
|[Chỉ số thuận lợi kinh doanh](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_thu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%A3i_kinh_doanh)(2012) [Minh bạch Quốc tế](/wiki/Minh_b%E1%BA%A1ch_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) [Chỉ số nhận thức tham nhũng](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_nh%E1%BA%ADn_th%E1%BB%A9c_tham_nh%C5%A9ng)(2012) [Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc](/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [Chỉ số phát triển con người](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2012) [Hội đồng Vàng Thế giới](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_V%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) [Dự trữ vàng](/wiki/D%E1%BB%B1_tr%E1%BB%AF_v%C3%A0ng)(2010) [Phóng viên không biên giới](/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn_kh%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi) [Chỉ số tự do báo chí](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_t%E1%BB%B1_do_b%C3%A1o_ch%C3%AD&action=edit&redlink=1)(2012) [Quỹ Di sản](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B9_Di_s%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) [Chỉ số tự do kinh tế](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_t%E1%BB%B1_do_kinh_t%E1%BA%BF)(2012) [Báo cáo cạnh tranh toàn cầu](/wiki/B%C3%A1o_c%C3%A1o_c%E1%BA%A1nh_tranh_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u) [Diễn đàn Kinh tế thế giới](/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)(2012) [Chỉ số hòa bình toàn cầu](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_h%C3%B2a_b%C3%ACnh_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u) [Viện Kinh tế và Hòa Bình](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Kinh_t%E1%BA%BF_v%C3%A0_H%C3%B2a_B%C3%ACnh&action=edit&redlink=1)(2012) [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [Chỉ số giáo dục](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1)(2012) [World Development Indicators](/w/index.php?title=World_Development_Indicators&action=edit&redlink=1) [Global Internet usage](/w/index.php?title=Global_Internet_usage&action=edit&redlink=1)(2011)
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=10)]
Nước Campuchia được chia thành 25 đơn vị hành chính địa phương cấp một gồm 21
[tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Campuchia) và 4 thành phố trực thuộc trung ương. Các tỉnh được chia thành các [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_Campuchia) và huyện đảo, còn các thành phố trực thuộc trung ương được chia thành các [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Campuchia). Dưới huyện là các xã, và dưới quận là các phường. Phường và xã là cấp hành chính địa phương cuối cùng ở Campuchia. Trong một xã có thể có một hoặc nhiều hơn một làng, nhưng làng không phải là một cấp hành chính chính thức.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=11)]
Diện tích Campuchia khoảng 181.035 km²
, có 800 km biên giới với [8] [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)về phía bắc và phía tây, 541 km biên giới với [Lào](/wiki/L%C3%A0o)về phía đông bắc, và 1.137 km biên giới với [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)về phía đông và đông nam. Nước này có 443 km bờ biển dọc theo [Vịnh Thái Lan](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Th%C3%A1i_Lan).
Đặc điểm địa hình nổi bật là một hồ lớn ở vùng đồng bằng được tạo nên bởi sự ngập lụt. Đó là hồ
[Tonle Sap](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap) (Biển Hồ), có diện tích khoảng 2.590 km² trong [mùa khô](/wiki/M%C3%B9a_kh%C3%B4) tới khoảng 24.605 km² về [mùa mưa](/wiki/M%C3%B9a_m%C6%B0a). Đây là một đồng bằng đông dân, phù hợp cho cấy lúa nước, tạo thành vùng đất trung tâm Campuchia. Phần lớn (khoảng 75%) diện tích đất nước nằm ở cao độ dưới 100 mét so với mực nước biển, ngoại trừ [dãy núi Cardamon](/w/index.php?title=D%C3%A3y_n%C3%BAi_Cardamon&action=edit&redlink=1) (điểm cao nhất là 1.771 m), phần kéo dài theo hướng bắc-nam về phía đông của nó là [dãy Voi](/w/index.php?title=D%C3%A3y_Voi&action=edit&redlink=1) (cao độ 500-1.000 m) và dốc đá thuộc [dãy núi Dangrek](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_D%C3%A2ngr%C3%AAk) (cao độ trung bình 500 m) dọc theo biên giới phía bắc với Thái Lan.
Nhiệt độ dao động trong khoảng 10-38 °C. Campuchia có các
[mùa mưa](/wiki/M%C3%B9a_m%C6%B0a) nhiệt đới: gió tây nam từ [Vịnh Thái Lan](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Th%C3%A1i_Lan)/ [Ấn Độ Dương](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng) đi vào đất liền theo hướng đông bắc mang theo hơi ẩm tạo thành những cơn mưa từ tháng 5 đến tháng 10, trong đó lượng mưa lớn nhất vào khoảng tháng 9, tháng 10; gió đông bắc thổi theo hướng tây nam về phía biển trong mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3, với thời kỳ ít mưa nhất là tháng 1, tháng 2.
Campuchia cũng là quốc gia có nhiều loài động vật quí hiếm trên thế giới sinh sống, nổi bật nhất là
[hổ](/wiki/H%E1%BB%95), [voi](/wiki/Voi) và [bò tót](/wiki/B%C3%B2_t%C3%B3t) khổng lồ. Rất nhiều loài đang đứng trước hiểm họa diệt chủng do nạn săn trộm và phá rừng.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=12)]
Vương quốc Campuchia đã bị tàn phá gần như hoàn toàn sau thời kỳ Polpot Khmer Đỏ, thành phố lớn nhất Phnompenh đứng lên từ một thành phố chết không một bóng người và được khôi phục với vẻ huy hoàng như ngày nay. Ảnh hưởng của chiến tranh ngoại quốc lẫn nội chiến nghiêm trọng hơn ở Việt Nam nên cho đến nay nền kinh tế vẫn còn nhiều điều bất cập, tình trạng tham nhũng lớn và luật pháp lỏng lẻo khiến cho đất nước có nhiều điều cần phải giải quyết.
Sự phát triển của nền kinh tế Campuchia bị chậm lại một cách đáng kể trong thời kỳ
[1997](/wiki/1997)- [1998](/wiki/1998) vì khủng hoảng kinh tế trong khu vực, bạo lực và xung đột chính trị. Đầu tư nước ngoài và du lịch giảm mạnh. Trong năm [1999](/wiki/1999), năm đầu tiên có được hòa bình thực sự trong vòng 30 năm, đã có những biến đổi trong cải cách kinh tế và tăng trưởng đạt được ở mức 5%. Mặc dù bị ngập lụt tràn lan, [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) tăng trưởng ở mức 5.0% trong năm [2000](/wiki/2000), 6.3% trong năm [2001](/wiki/2001) và 5.2% trong năm [2002](/wiki/2002). Du lịch là ngành dịch vụ tăng trưởng mạnh nhất của Campuchia, với số du khách tăng 34% trong năm 2000 và 40% trong năm 2001 trước sự kiện [khủng bố 11 tháng 9 năm 2001](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91_11_th%C3%A1ng_9_n%C4%83m_2001&action=edit&redlink=1) tại [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Mặc dù đạt được những sự tăng trưởng như vậy nhưng sự phát triển dài hạn của nền kinh tế sau hàng chục năm chiến tranh vẫn là một thách thức to lớn. Dân cư thất học và thiếu các kỹ năng nghề nghiệp, đặc biệt là ở vùng nông thôn nghèo đói gần như chưa có các điều kiện cần thiết của cơ sở hạ tầng. Sự lo ngại về không ổn định chính trị và tệ nạn tham nhũng trong một bộ phận chính quyền làm chán nản các nhà đầu tư nước ngoài và làm chậm trễ các khoản trợ giúp quốc tế. Chính quyền đang phải giải quyết các vấn đề này với sự hỗ trợ của các tổ chức song phương và đa phương.
Campuchia đã gia nhập tổ chức
[Tổ chức Thương mại Thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) từ ngày [13 tháng 10](/wiki/13_th%C3%A1ng_10) năm [2004](/wiki/2004).
Đầu năm
[2007](/wiki/2007), nhiều nghiên cứu của [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), [Ngân hàng Thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard) và nhiều tổ chức uy tín khác trên thế giới được công bố: cho rằng Campuchia có trữ lượng có thể lên đến 2 tỉ thùng dầu và 10.000 tỉ mét khối khí đốt [. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
## Dân cư và ngôn ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=13)]
Campuchia là quốc gia thuần nhất về dân cư với hơn 90% dân số là
[người Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) và nói [tiếng Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer), ngôn ngữ chính thức. Số còn lại là [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [người Campuchia gốc Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Campuchia_g%E1%BB%91c_Hoa), [người Chàm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m) và [người Thượng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng) sống tập trung ở miền núi phía bắc và đông bắc. [Phật giáo Theravada](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%8Da_b%E1%BB%99) hay còn gọi là Phật giáo nguyên thủy bị Khmer Đỏ hủy diệt đã được phục hồi là tôn giáo chính thức, với khoảng 95% dân số. [Phật giáo Đại thừa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_th%E1%BB%ABa) Bắc tông chủ yếu tập trung trong cộng đồng người Việt và người Hoa. [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) và [đạo Bà la môn](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) ở các cộng đồng [Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m), [Ki-tô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) chiếm khoảng 2% dân số... [Tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) và [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) được nhiều người Campuchia sử dụng như là ngôn ngữ thứ hai và thông thường là ngôn ngữ phải học trong các trường phổ thông và đại học. Nó cũng được sử dụng thường xuyên trong chính quyền. Một số lớn trí thức mới của Camphuchia được đào tạo tại [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) là một thuận lợi cho quan hệ kính tế, văn hóa ba nước [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng).
Cuộc nội chiến có ảnh hưởng mạnh đến cấu trúc dân số Campuchia. Độ tuổi trung bình là 20.6, với hơn 50% dân cư trẻ hơn 25 tuổi. Tỷ lệ nam/nữ là 0.95, thấp nhất trong số các quốc gia tiểu khu vực
[sông Mê Kông](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng) . Trong số người Campuchia độ tuổi hơn 65, tỷ lệ nữ/nam là 1.6:1. [9]
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=14)]
Vương quốc Campuchia là một trong những địa điểm du lịch mới và hẫp dẫn nhất trên thế giới. Sau hơn 25 năm cô lập, Campuchia mở cửa đón khách du lịch vào những năm đầu của thập niên 90 và lượng khách du lịch tăng lên qua từng năm
Những điểm du lịch hấp dẫn nhất của Vương quốc Campuchia là đền
[Angkor Wat](/wiki/Angkor_Wat) và những ngôi đền thuộc quần thể [Angkor](/wiki/Angkor) thuộc tỉnh [Siem Reap](/wiki/Xi%C3%AAm_Ri%E1%BB%87p), cũng như các địa điểm văn hoá hẫp dẫn thuộc thủ đô [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) và những bãi biển thuộc tỉnh [Sihanoukville](/wiki/Sihanoukville) với đầy đủ các dịch vụ cần thiết như [khách sạn](/wiki/Kh%C3%A1ch_s%E1%BA%A1n), [nhà hàng](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%A0ng), điểm vui chơi giải trí và một số [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5) [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) khác.
Các điểm tham quan khác có thể phải kể đến vùng đồi núi thuộc tỉnh
[Rattanakiri](/w/index.php?title=Rattanakiri&action=edit&redlink=1) và tỉnh [Mondulkiri](/wiki/Mondulkiri_(t%E1%BB%89nh)), những ngôi đền nằm biệt lập thuộc tỉnh [Preah Viherd](/w/index.php?title=Preah_Viherd&action=edit&redlink=1) và [Banteay Chhmar](/wiki/Banteay_Chhmar) và các khu vực kinh tế quan trọng như [Battambang](/wiki/Battambang), [Kep](/wiki/Kep) và Kampot là những địa danh mới được khám phá gần đây.
Campuchia là vùng đất của những cái đẹp, các ngôi đền cổ kính thuộc quần thể Angkor, đền Bayon và sự sụp đổ của
[đế chế Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer) luôn mang dấu ấn của sự trang trọng, hùng vĩ và chiếm vị trí trung tâm trong các kỳ quan thế giới – có thể so sánh với [Machu Picchu](/wiki/Machu_Picchu), [Kim tự tháp Ai Cập](/wiki/Kim_t%E1%BB%B1_th%C3%A1p_Ai_C%E1%BA%ADp) hay [Vạn lý trường thành](/wiki/V%E1%BA%A1n_L%C3%BD_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Th%C3%A0nh). Nhưng sự hùng vĩ này lại trái ngược với [Cánh đồng chết](/wiki/C%C3%A1nh_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%E1%BA%BFt) và [bảo tàng diệt chủng Toul Sleng](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng_Toul_Sleng&action=edit&redlink=1), cũng như trái ngược với những chứng tích lịch sử cận đại của Campuchia, thời gian mà lực lượng [Polpot](/w/index.php?title=Polpot&action=edit&redlink=1) và chế độ cực đoan [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) cai trị cuối những năm 1970, gây nên một trong những tội ác ghê rợn và tàn bạo nhất của thế kỷ 20.
Ngày nay,
[người Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) vốn chiếm 95% dân số Campuchia đã tạo ra những ấn tượng sâu đậm cho khách du lịch, họ chính là những người thân thiện và hạnh phúc nhất mà du khách từng gặp. Nụ cười người Khmer có ở khắp nơi, như trong chuyện cổ tích và truyền thống đậm đà bản sắc riêng của dân tộc này. Campuchia vì vậy thật sự là vùng đất của sự tương phản: giữa ánh sáng và bóng tối, giữa những bản hùng ca và những bi kịch, giữa sự quặn đau tuyệt vọng và nguồn cảm hứng tương lai. Dường như đó là một đặc điểm vô song của đất nước Campuchia. Điều đó thúc đẩy bất cứ du khách nào cũng khát khao một lần đặt chân lên mảnh đất này.
Du lịch tại Campuchia tập trung chia làm 5 vùng trọng điểm.
- Vùng thủ đô
[Phnôm Pênh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh):
-
[Phnom Đa/Angkor Borei](/w/index.php?title=Phnom_%C4%90a/Angkor_Borei&action=edit&redlink=1) [Tháp Bà Đen](/w/index.php?title=Th%C3%A1p_B%C3%A0_%C4%90en&action=edit&redlink=1)- Prasat Neang Khmau [Tonle Bati/Ta Prohm](/w/index.php?title=Tonle_Bati/Ta_Prohm&action=edit&redlink=1) [Núi Ta Mao](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Ta_Mao&action=edit&redlink=1)và [Vườn thú Ta Khmau](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%C3%BA_Ta_Khmau&action=edit&redlink=1) [Đảo Mekong](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Mekong&action=edit&redlink=1)- làng thủ công Koh Okhna Tey
-
[Siêm Riệp](/wiki/Xi%C3%AAm_Ri%E1%BB%87p):
-
- Toàn bộ quần thể di tích
[Angkor](/wiki/Angkor) [Tonlé Sap](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap) [Prasat Preah Vihear](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Preah_Vihear)
- Toàn bộ quần thể di tích
-
[Rattanakhri](/w/index.php?title=Rattanakhri&action=edit&redlink=1) [Thành phố Sihanouk](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Sihanouk&action=edit&redlink=1)
## Nghệ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=15)]
Kiến trúc của Campuchia phần lớn được biết đến nhờ vào những công trình được xây dựng từ thời thời Khmer cổ đại (khoảng cuối
[thế kỷ 12](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_12), đầu [thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13)). [Đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và tư duy huyền thoại có ảnh hưởng lớn đến nghệ thuật trang trí các công trình kiến trúc vĩ đại này.
Đặc trưng cơ bản của kiến trúc giai đoạn này là được xây dựng từ vật liệu gỗ, tre nứa hoặc rơm rạ và đá. Nhưng những gì còn lại ngày nay người ta có thể chiêm ngưỡng là các công trình bằng đá tảng như các bức tường thành, đường sá,... và các ngôi đền hoặc các con đường có những bao lơn tạc hình con rắn chín đầu, vươn cao 2–3 m, xòe rộng phủ bóng xuống mặt đường. Còn hình thức chung của các ngôi đền là có đỉnh chóp nhọn, bốn mặt đền được chạm trổ các bức phù điêu miêu tả cuộc sống con người ở thế giới bên kia, hoặc cuộc sống hiện tại của người dân Campuchia bấy giờ, hay cuộc chiến với nước láng giềng vũ nữ dân gian (
*Ápsara*) với thân hành mềm mại, cân đối đang múa khá uyển chuyển, và sự tham gia của cả những con khỉ, con ngựa trong sử thi [Ramanaya](/w/index.php?title=Ramanaya&action=edit&redlink=1) của [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
Bên cạnh đó, hình thức khắc những ký tự hay con số cũng rất phổ biến ở công trình. Các ngôi đền thường có một cửa còn ở ba phía còn lại của đền cũng có cửa nhưng chỉ là giả, để tạo cảm giác đối xứng cho ngôi đền. Công trình nổi tiếng nhất ở đây là ngôi đền Bayon với 200 gương mặt của thần Avalokitesvara (một dạng của
[Quan Âm Bồ Tát](/wiki/Quan_%C3%82m)).
Chiêm ngưỡng những công trình này, ta không thể không khâm phục sức mạnh phi thường và bàn tay tài ba của những người dân Khmer cổ đại. Kiến trúc của Campuchia cũng có ảnh hưởng lớn đến kiến trúc của Thái Lan và người Chăm của Việt Nam.
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=16)]
Nền văn hóa Campuchia có lịch sử phong phú đa dạng trải qua nhiều thế kỷ và chịu ảnh hưởng nặng của Ấn Độ. Nền văn hóa Campuchia cũng gây ảnh hưởng mạnh lên
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Lào](/wiki/L%C3%A0o) và ngược lại. Trong [lịch sử Campuchia](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia), [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) có vai trò lớn trong các hoạt động văn hóa. Trải qua gần 2000 năm, người dân Campuchia đã phát triển một tín ngưỡng Khmer độc đáo với các tín ngưỡng hỗn hợp gồm tín ngưỡng thuyết vật linh bản địa và các tôn giáo Ấn Độ như [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và [Hindu giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o).
### Ẩm thực[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=17)]
Ẩm thực Campuchia, cũng như thói quen ẩm thực của nhiều dân tộc thuộc nền
[văn minh lúa nước](/wiki/V%C4%83n_minh_l%C3%BAa_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) trong khu vực [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), cho thấy những đặc điểm riêng biệt. Người dân Campuchia có thói quen ăn gạo tẻ và ăn nhiều cá hơn thịt. Vào các ngày lễ tết, nông thôn cũng như thành thị đều có gói [bánh tét](/wiki/B%C3%A1nh_t%C3%A9t), [bánh ít](/wiki/B%C3%A1nh_%C3%ADt). Phần lớn trong mỗi gia đình đều có mắm bồ hóc để ăn quanh năm.
Ẩm thực Campuchia ảnh hưởng phong cách mạnh mẽ của Ấn Độ và Trung Hoa, hầu hết các món ăn có vị lạt, ngọt và béo. Món ăn Ấn Độ tìm thấy hầu hết ở các gia vị được dùng chủ yếu là cay như
[sa tế](/wiki/Sa_t%E1%BA%BF), [ớt](/wiki/%E1%BB%9At), [tiêu](/wiki/Ti%C3%AAu), [nhục](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1), [hồi](/wiki/H%E1%BB%93i) v.v. Món ăn Trung Hoa được tìm thấy nhiều với vị lạt và khá béo, nhiều dầu mỡ nhất là mang phong cách ẩm thực vùng [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn).
### Âm nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=18)]
Dàn nhạc
[ngũ âm](/w/index.php?title=Ng%C5%A9_%C3%A2m&action=edit&redlink=1) và các nhạc cụ truyền thống tạo ra các tác phẩm độc đáo mang đậm phong cách giống Thái Lan và Lào tương tự nhau.
### Văn học[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=19)]
Nổi tiếng nhất là thể loại trường ca
[Riêm kê](/wiki/Ri%C3%AAm_k%C3%AA) là thể loại sáng tác bằng thơ ca dân gian dài hàng vạn câu. Cốt truyện chủ yếu vay mượn từ sử thi Ramayana của Ấn Độ.
## Những ngày lễ chính của Campuchia[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=20)]
Người Campuchia cũng giống như các quốc gia khác đều sử dụng
[Tây lịch](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory). Tuy nhiên, trừ một số ngày lễ của người Khmer, họ sử dụng lịch Campuchia như ngày lễ Tết, lễ nhập điền hay lễ cầu hôn. Lịch Khmer có thể sớm hay muộn hơn lịch Tây tùy vào thời điểm của năm. Dự giao thoa về văn hóa và dân cư khiến cho một số ngày lễ của Campuchia có thêm một số ngày lễ như [Tết](/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n) Việt Nam và Trung Quốc, [tết Đoan Ngọ](/wiki/T%E1%BA%BFt_%C4%90oan_ng%E1%BB%8D), v.v.
- Ngày 7 tháng 1 hàng năm: ngày giải phóng đất nước khỏi chế độ Khmer Đỏ
- Ngày cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2:
[Tết Nguyên Đán](/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n)của Campuchia
- Ngày 13, 14, 15 tháng 4 hàng năm: ngày tết của người Khmer
- Ngày 13, 14, 15 tháng 5 hàng năm: sinh nhật nhà vua
[Sihamoni](/w/index.php?title=Sihamoni&action=edit&redlink=1)
- Ngày 19 tháng 5 hàng năm: ngày lễ Phật giáo năm 2007 trùng với ngày Quốc tế lao động
- Ngày 23 tháng 5 hàng năm: ngày lễ cầu mùa
[Hoàng Cung](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Cung&action=edit&redlink=1)
- Ngày 18 tháng 6 hàng năm: ngày sinh nhật Hoàng thái hậu
[Norodom](/wiki/Norodom)Monineath Sihanouk
- Ngày 24 tháng 9 hàng năm: ngày hiến pháp quốc gia
- Ngày 28, 29, 30 tháng 09 hàng năm: ngày báo hiếu cha
- Ngày 23 tháng 10 hàng năm: ngày ký hiệp định hòa bình Paris
- Ngày 29 tháng 10 hàng năm: ngày nhà vua đăng quang
- Ngày 31 tháng 10 hàng năm: ngày sinh nhật Thượng hoàng Sihanouk
- Ngày 09 tháng 11 hàng năm: ngày Quốc khánh
- Ngày 11, 12, 13 tháng 11 hàng năm: ngày lễ hội rước nước, đua thuyền
- Ngày 10 tháng 12 hàng năm: ngày lễ nhân quyền
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=21)]
Tỷ lệ biết chữ ở Campuchia khoảng 73,6% trong đó tỷ lệ nam biết chữ cao hơn nữ và thành thị cao hơn nông thôn.
Trong thời kỳ Khmer đỏ thống trị, giáo dục Campuchia bị tàn phá nặng nề và hiện nay đang từng bước được phục hồi.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=22)] [Phật giáo Nguyên thủy](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) là tôn giáo chính thức của Campuchia, được thực hành bởi hơn 95 phần trăm dân số. Phật giáo là tôn giáo phổ biến và phát triển mạnh mẽ trong tất cả các tỉnh, với ước tính khoảng 4.392 đền thờ tu viện trong cả nước. Phần lớn sắc tộc [10] [Khmer](/wiki/Khmer)theo đạo Phật, và có những hiệp hội gần gũi giữa Phật giáo, truyền thống văn hóa và cuộc sống hàng ngày. Tuân thủ Đạo Phật thường được xem là bản sắc dân tộc và văn hóa của đất nước. Tôn giáo ở Campuchia, trong đó có Phật giáo, đã bị đàn áp bởi chế độ Khmer Đỏ trong thời gian cuối những năm 1970 nhưng kể từ khi chế độ này bị lật đổ, Phật giáo đã hồi sinh trở lại trên đất nước này. [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) là tôn giáo của đa số [người Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m) và [người Mã Lai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3_Lai) thiểu số ở Campuchia. Đa số là người [Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni) và tập trung đông ở tỉnh [Kampong Cham](/wiki/Kampong_Cham). Hiện nay có hơn 300.000 người Hồi giáo trong nước.
Một phần trăm dân số Campuchia được xác định là
[Kitô hữu](/wiki/Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu), trong đó [Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) tạo thành nhóm lớn nhất tiếp theo là cộng đồng [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh). Hiện nay có 20.000 người Công giáo tại Campuchia, chiếm 0,15% tổng dân số. Các nhánh [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) khác bao gồm [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt), Liên minh Kitô giáo và truyền giáo, [Phong trào Giám lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD), [Nhân chứng Giê-hô-va](/wiki/Nh%C3%A2n_Ch%E1%BB%A9ng_Gi%C3%AA-h%C3%B4-va), [Phong trào Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n), và [Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%A1c_Th%C3%A1nh_h%E1%BB%AFu_Ng%C3%A0y_sau_c%E1%BB%A7a_Ch%C3%BAa_Gi%C3%AAsu_Kit%C3%B4). [[11]](#cite_note-11) [Phật giáo Đại thừa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_th%E1%BB%ABa) là tôn giáo của đa số [người Trung Quốc](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) và [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) tại Campuchia. Các yếu tố của thực hành tôn giáo khác, chẳng hạn như việc tôn kính các anh hùng dân gian và tổ tiên, Khổng giáo và Đạo giáo kết hợp với Phật giáo Trung Quốc cũng được thực hành.
Trước chế độ Khmer Đỏ, có 73.164 tín đồ
[đạo Cao Đài](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Cao_%C4%90%C3%A0i) ở Campuchia trong đó [Việt kiều](/wiki/Vi%E1%BB%87t_ki%E1%BB%81u) chiếm 64.954 người và số người Campuchia là 8210 người. Hiện nay, chỉ còn khoảng 2.000 tín đồ Cao Đài ở Campuchia tập trung ở thủ đô [12] [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh)với một Thánh thất Cao Đài. [[13]](#cite_note-13)
## Dữ liệu chung[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=23)]
### Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=24)]
|STT||Đối tượng||Dữ liệu|
|1||
|[Vương quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c)Campuchia [Quân chủ lập hiến](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_l%E1%BA%ADp_hi%E1%BA%BFn) [Quân chủ](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) [Quốc vương](/wiki/Qu%E1%BB%91c_v%C6%B0%C6%A1ng) [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng)và [nội các](/wiki/N%E1%BB%99i_c%C3%A1c) [Cơ quan lập pháp](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_c%C6%A1_quan_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p) [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i)lưỡng viện: [Thượng viện](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi%E1%BB%87n)có 61 thành viên, [Hạ viện](/wiki/H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n)có 123 thành viên\ [Thượng viện](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi%E1%BB%87n)và Chủ tịch [Hạ viện](/wiki/H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n) [Nhiệm kỳ Quốc hội](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_c%C6%A1_quan_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p) [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [WTO](/wiki/WTO) [Khung hình phạt cao nhất](/wiki/T%E1%BB%AD_h%C3%ACnh) [Chung thân](/wiki/Chung_th%C3%A2n)(đã bãi bỏ luật tử hình) [Chỉ số dân chủ 2013](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) [Chỉ số dân chủ 2014](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) [Chỉ số tự do 2013](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_t%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1) [Chỉ số tự do 2014](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_t%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1) [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
### Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=25)]
|STT||Đối tượng||Dữ liệu|
|1||
|[USD](/wiki/USD) [GDP (danh nghĩa) 2012](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_danh_ngh%C4%A9a_2012) [[15]](#cite_note-15) [USD](/wiki/USD) [GDP/người 2009](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%81_theo_GDP_tr%C3%AAn_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_2009) [[16]](#cite_note-16) [USD](/wiki/USD) [GDP/người 2012](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%81_theo_GDP_tr%C3%AAn_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_2012) [[17]](#cite_note-17) [USD](/wiki/USD) [Trữ lượng dầu mỏ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_tr%E1%BB%AF_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_d%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F) [[18]](#cite_note-administration1-18) [Sản lượng dầu thô](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BA%A3n_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_d%E1%BA%A7u_th%C3%B4) [[19]](#cite_note-IEA2013-19) [Tiền tệ sử dụng chính thức](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_lo%E1%BA%A1i_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_%C4%91ang_l%C6%B0u_h%C3%A0nh) [Riel Campuchia](/wiki/Riel)
### Địa lý và hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=26)]
|STT||Đối tượng||Dữ liệu|
|1||
|[Tỉ lệ mặt nước](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [[21]](#cite_note-21) [Biển Hồ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_H%E1%BB%93), [Hệ thống sông Mekong-Tonlesap](/wiki/S%C3%B4ng_Mekong) [Đảo Koh Kong](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Koh_Kong&action=edit&redlink=1) [Chiều dài bờ biển](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_chi%E1%BB%81u_d%C3%A0i_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%E1%BB%9D_bi%E1%BB%83n) [[22]](#cite_note-22) [[23]](#cite_note-23) [Biên giới quốc tế trên bộ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_v%C3%A0_v%C3%B9ng_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95_theo_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_tr%C3%AAn_b%E1%BB%99) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng), [Vịnh Thái Lan](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Th%C3%A1i_Lan), [Vịnh Kompong Som](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Kompong_Som&action=edit&redlink=1) [Dân số 2009](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_2009) [Dân số 2012](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_n%C4%83m_2012) [Thủ đô](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_v%C3%A0_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_l%E1%BB%9Bn_nh%E1%BA%A5t) [Phnompenh](/wiki/Phnompenh) [Thành phố lớn nhất](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_v%C3%A0_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_l%E1%BB%9Bn_nh%E1%BA%A5t) [Phnompenh](/wiki/Phnompenh) [Thành phố lớn thứ 2](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_l%E1%BB%9Bn_nh%E1%BA%A5t_v%C3%A0_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_l%E1%BB%9Bn_th%E1%BB%A9_hai) [Batambang](/wiki/Batambang)
### Văn hóa và giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=27)]
|STT||Đối tượng||Dữ liệu|
|1||
|[Tiếng Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer) [Người Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) [Học viện Hoàng gia Campuchia](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Ho%C3%A0ng_gia_Campuchia&action=edit&redlink=1) [Ý nghĩa tên gọi quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_%C3%BD_ngh%C4%A9a_t%C3%AAn_g%E1%BB%8Di) [Đế quốc Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer) [Quốc hoa](/wiki/Qu%E1%BB%91c_hoa) [Rumdul](/w/index.php?title=Rumdul&action=edit&redlink=1) [Quốc điểu](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%83u) [Cò quăm lớn](/wiki/C%C3%B2_qu%C4%83m_l%E1%BB%9Bn)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=28)] [Các chủ đề về Campuchia](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81_v%E1%BB%81_Campuchia&action=edit&redlink=1) [Viễn thông của Campuchia](/wiki/Vi%E1%BB%85n_th%C3%B4ng_Campuchia) [Ngoại giao của Campuchia](/w/index.php?title=Ngo%E1%BA%A1i_giao_c%E1%BB%A7a_Campuchia&action=edit&redlink=1) [Quân sự của Campuchia](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_c%E1%BB%A7a_Campuchia&action=edit&redlink=1) [Giao thông tại Campuchia](/w/index.php?title=Giao_th%C3%B4ng_t%E1%BA%A1i_Campuchia&action=edit&redlink=1) [Quan hệ ngoại giao Việt Nam - Campuchia](/wiki/Quan_h%E1%BB%87_ngo%E1%BA%A1i_giao_Vi%E1%BB%87t_Nam_-_Campuchia)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=29)] [^](#cite_ref-1) [Bombing of Cambodia](http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=1611), Ohio History Central **CIA và cuộc chiến bí mật tại Campuchia-Shihanouk** [^](#cite_ref-2) **Con số ba triệu người chết từ năm 1975 đến năm 1979 được cung cấp bởi chính quyền Phnom Penh (PRK) thân Việt Nam. Cha Ponchaud ước tính là 2,3 triệu; dự án của trường** [^](#cite_ref-3) [Đại học Yale](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Yale) [Genocide Project](http://www.yale.edu/cgp/Cambodian)ước tính là 1,7 triệu; [Tổ chức Ân xá Quốc tế](/wiki/%C3%82n_x%C3%A1_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)ước tính là 1,4 triệu và [bộ Ngoại giao Hoa Kỳ](/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Hoa_K%E1%BB%B3)ước tính là 1,2 triệu. Khieu Samphan và Pol Pot cho là 1 triệu và 800.000 người. [^](#cite_ref-4) [“International Atomic Energy Agency”](http://www.iaea.org). IAEA. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2012. [^](#cite_ref-5) [Cambodia, Kingdom of](http://web.archive.org/web/20070612062249/http://ola.iaea.org/factSheets/CountryDetails.asp?country=KH). Ola.iaea.org. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2011. **Royal Government of Cambodia.** [^](#cite_ref-6) [“Foreign Embassies”](http://web.archive.org/web/20070212040416/http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/country.foreign_embassy.html). [Bản gốc](http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/country.foreign_embassy.html)lưu trữ ngày 12 tháng 2 năm 2007. **Catharin E. Dalpino and David G. Timberman (ngày 26 tháng 3 năm 1998).** [^](#cite_ref-7) [“Cambodia's Political Future: Issues for U.S. Policy”](http://web.archive.org/web/20051028015243/http://www.asiasociety.org/publications/cambodia_policy.html). *Asia Society*. [Bản gốc](http://www.asiasociety.org/publications/cambodia_policy.html)lưu trữ ngày 28 tháng 10 năm 2005. **By United Nations - 2007** [^](#cite_ref-_8-0) [^](#cite_ref-9) [CIA World Factbook](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html) [^](#cite_ref-10) [http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148861.htm](http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148861.htm) **Bureau of Democracy, Human Rights, and Labour of the US Department of State.** [^](#cite_ref-11) [^](#cite_ref-12) [http://caodaism.org/CaoDaiTuDien(v2012)/cdtd-van_H.htm#_Hội_Thánh_Ngoại](http://caodaism.org/CaoDaiTuDien(v2012)/cdtd-van_H.htm#_Hội_Thánh_Ngoại) [^](#cite_ref-13) [http://www.sebastianstrangio.com/2009/07/13/under-the-gaze-of-the-divine-eye/](http://www.sebastianstrangio.com/2009/07/13/under-the-gaze-of-the-divine-eye/) [^](#cite_ref-14) [“Report for Selected Countries and Subjects”](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=50&pr.y=11&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPD&grp=0&a=). *.* [World Economic Outlook Database, October 2009](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/index.aspx) [International Monetary Fund](/w/index.php?title=International_Monetary_Fund&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2009. [^](#cite_ref-15) [“Report for Selected Countries and Subjects”](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=50&pr.y=11&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPD&grp=0&a=). *.* [World Economic Outlook Database, October 2013](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/index.aspx) [International Monetary Fund](/w/index.php?title=International_Monetary_Fund&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2013. **Data refer mostly to the year 2009.** [^](#cite_ref-16) [World Economic Outlook Database-October 2009](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&pr.y=6&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=), [Quỹ tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Accessed on ngày 8 tháng 10 năm 2009. **Data refer mostly to the year 2011.** [^](#cite_ref-17) [World Economic Outlook Database-October 2012](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&pr.y=6&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=), [Quỹ tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Accessed on ngày 8 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-administration1_0) **Lỗi chú thích: Thẻ**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
administration1
[^](#cite_ref-IEA2013_19-0) [Key world statistics 2013](http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/KeyWorld2013.pdf)IEA page 11 gas, page 13 oil, page 15 coal **Countries by Area Km2 -** [^](#cite_ref-20) [United Nations 2007](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) **Water rate % - [[CIA World Facbooks** [^](#cite_ref-21) [^](#cite_ref-22) [CIA World Factbook: Area](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html) [^](#cite_ref-23) [CIA World Factbook: coastline](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html)
## Tham khảo và Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=30) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=30)] [CIA World Factbook](/wiki/The_World_Factbook)– U.S. Department of State website
- Elizabeth Becker. 1986, 1998.
*When the War was Over: Cambodia and the Khmer Rouge.*New York: Public Affairs.
- Phan Minh Châu - Cùng bạn khám phá thế giới - Đất nước Campuchia - Sách hướng dẫn du lịch
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia&veaction=edit&vesection=31) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit§ion=31)]
|
|![]()
[Campuchia](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cambodia?uselang=vi) [Cambodia.gov.kh](http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/home.frame.html)- Trang tin chính của chính phủ Campuchia [BongThom.com](http://www.BongThom.com)- Trang thông tin về ngôn ngữ, ẩm thực, văn hóa, xã hội Campuchia [Artweise.de](http://www.artweise.de/kambodscha/index.htm)- Trang tiếng Đức gồm những ảnh về Campuchia
|
|

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Collinsville, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Collinsville
|—
|Thành phố —
|
|Collinsville, Illinois
|Tọa độ:
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Illinois](/wiki/Illinois) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Illinois&action=edit&redlink=1) [Quận Madison](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Madison,_Illinois) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Collinsville** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) thuộc [quận Madison](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Madison,_Illinois), tiểu bang [Illinois](/wiki/Illinois), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thành phố này là 25579 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Collinsville,_Illinois&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Collinsville,_Illinois&action=edit§ion=1)]
Dân số qua các năm:
- Năm 2000: 24707 người.
- Năm 2010: 25579 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Collinsville,_Illinois&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Collinsville,_Illinois&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


markdown:
# Danh sách dân tộc Trung Quốc
[Người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n) là dân tộc lớn nhất Trung Quốc, 91,59% được phân loại là dân tộc Hán (~1,2 tỷ người). Bên cạnh người Hán, 55 dân tộc khác được chính quyền [1] [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)công nhận là dân tộc, hầu hết các dân tộc này tập trung tại khu vực tây bắc, bắc, đông bắc, nam và tây nam nhưng cũng có một số sinh sống trên khắp đất nước. Trong số 55 dân tộc thiểu số này, dân tộc [Hồi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%E1%BB%93i)và dân tộc [Mãn](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3n)hiện chỉ dùng [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c). [[2]](#cite_note-CRI-2)
Dân tộc thiểu số đông dân nhất là
[Choang](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng) (16,1 triệu), [Mãn](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3n) (10,6 triệu), [Hồi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%E1%BB%93i) (9,8 triệu), [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng) (8,9 triệu), [Uyghur](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uyghur) (Duy Ngô Nhĩ) (8,3 triệu), [Thổ Gia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%95_Gia) (8 Triệu), [Di](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%B4_L%C3%B4) (7,7 triệu), [Mông Cổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) (5,8 triệu), [Tạng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%E1%BA%A1ng) (5,4 triệu), [Bố Y](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BB%91_Y) (2,9 triệu), [Đồng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%99ng) (2,9 triệu), [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao) (2,6 triệu), [Triều Tiên](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) (1,9 triệu), [Bạch](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BA%A1ch) (1,8 triệu), [Hà Nhì](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A0_Nh%C3%AC) (1,4 triệu), [Kazakh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kazakh) (Cát Táp Khắc) (1,2 triệu), [Lê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%AA) (1,2 triệu), và [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) (1,1 triệu).
## Các dân tộc được công nhận chính thức tại Trung Quốc đại lục[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=1)]
Theo dân số,
danh sách dưới đây liệt kê 56 dân tộc (hay nhóm dân tộc) tại Trung Quốc được [3] [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)công nhận. Cũng có một số nhóm dân thiểu số có gốc châu Âu cư trú tại [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng)và [Macau](/wiki/Ma_Cao)tuy nhiên con số không đáng kể.
|Tên tiếng Việt||Chuẩn Latinh hóa||Mã
|A |Bính âm||Giản thể||Phồn thể||Dân số năm 2000
|B
|
|[汉族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B1%89%E6%97%8F) [Choang](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng) [壮族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A3%AE%E6%97%8F) [Mãn](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3n) [满族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%BB%A1%E6%97%8F) [Hồi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%E1%BB%93i) [回族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%9B%9E%E6%97%8F) [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng)( *Miêu*) [苗族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E8%8B%97%E6%97%8F) [Uyghur](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uyghur)( *Duy Ngô Nhĩ*) [维吾尔族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BB%B4%E5%90%BE%E5%B0%94%E6%97%8F) [Thổ Gia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%95_Gia) [土家族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%9F%E5%AE%B6%E6%97%8F) [Di](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%B4_L%C3%B4) [彝族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%BD%9D%E6%97%8F) [Mông Cổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [蒙古族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E8%92%99%E5%8F%A4%E6%97%8F) [Tạng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%E1%BA%A1ng) [藏族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E8%97%8F%E6%97%8F) [Bố Y](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BB%91_Y) [布依族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E4%BE%9D%E6%97%8F) [Đồng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%99ng) [侗族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BE%97%E6%97%8F) [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao) [瑶族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%91%B6%E6%97%8F) [Triều Tiên](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [朝鲜族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9C%9D%E9%B2%9C%E6%97%8F) [Bạch](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BA%A1ch) [白族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%99%BD%E6%97%8F) [Hà Nhì](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A0_Nh%C3%AC) [哈尼族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%93%88%E5%B0%BC%E6%97%8F) [Kazakh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kazakh)( *Cát Táp Khắc*) [哈萨克族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%93%88%E8%90%A8%E5%85%8B%E6%97%8F) [Lê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%AA) [黎族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%BB%8E%E6%97%8F) [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [傣族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%82%A3%E6%97%8F) [Dư](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Xa) [畲族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%95%B2%E6%97%8F) [Lật Túc](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%E1%BA%ADt_T%C3%BAc) [傈僳族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%82%88%E5%83%B3%E6%97%8F) [Cờ Lao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_C%E1%BB%9D_Lao)( *Ngật Lão*) [仡佬族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BB%A1%E4%BD%AC%E6%97%8F) [Đông Hương](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%C3%B4ng_H%C6%B0%C6%A1ng) [东乡族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%B8%9C%E4%B9%A1%E6%97%8F) [Cao Sơn](/wiki/Th%E1%BB%95_d%C3%A2n_%C4%90%C3%A0i_Loan) [高山族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%AB%98%E5%B1%B1%E6%97%8F) [La Hủ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_La_H%E1%BB%A7)( *Lạp Hỗ*) [拉祜族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8B%89%E7%A5%9C%E6%97%8F) [Thủy](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%A7y) [水族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B0%B4%E6%97%8F) [Va](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Va)( *Ngõa*) [佤族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BD%A4%E6%97%8F) [Nạp Tây](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi) [纳西族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BA%B3%E8%A5%BF%E6%97%8F) [Khương](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C6%B0%C6%A1ng) [羌族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BE%8C%E6%97%8F) [Thổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%95_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [土族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%9C%9F%E6%97%8F) [Mục Lão](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Mulao) [仫佬族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BB%AB%E4%BD%AC%E6%97%8F) [Tích Bá](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%ADch_B%C3%A1) [锡伯族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%94%A1%E4%BC%AF%E6%97%8F) [Kyrgyz](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kyrgyz)( *Kha Nhĩ Khắc Tư*) [柯尔克孜族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%9F%AF%E5%B0%94%E5%85%8B%E5%AD%9C%E6%97%8F) [Daur](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Daur)( *Đạt Oát Nhĩ*) [达斡尔族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E8%BE%BE%E6%96%A1%E5%B0%94%E6%97%8F) [Cảnh Pha](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kachin) [景颇族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%99%AF%E9%A2%87%E6%97%8F) [Mao Nam](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Mao_Nam) [毛南族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%AF%9B%E5%8D%97%E6%97%8F) [Salar](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Salar)( *Tát Lạp*) [撒拉族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%92%92%E6%8B%89%E6%97%8F) [Blang](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BB%91-l%C3%A3ng)( *Bố Lãng*) [布朗族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E6%9C%97%E6%97%8F) [Tajik](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tajik_(Trung_Qu%E1%BB%91c))( *Tháp Cát Khắc*) [塔吉克族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A1%94%E5%90%89%E5%85%8B%E6%97%8F) [A Xương](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_A_X%C6%B0%C6%A1ng) [阿昌族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E6%98%8C%E6%97%8F) [Pumi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Pumi)( *Phổ Mễ*) [普米族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%99%AE%E7%B1%B3%E6%97%8F) [Evenk](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Evenk)( *Ngạc Ôn Khắc*) [鄂温克族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%84%82%E6%B8%A9%E5%85%8B%E6%97%8F) [Nộ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_N%E1%BB%99) [怒族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E6%80%92%E6%97%8F) [Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kinh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [京族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BA%AC%E6%97%8F) [Cơ Nặc](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Jino) [基诺族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%9F%BA%E8%AF%BA%E6%97%8F) [Đức Ngang](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Palaung) [德昂族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%BE%B7%E6%98%82%E6%97%8F) [Bảo An](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BA%A3o_An) [保安族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BF%9D%E5%AE%89%E6%97%8F) [Nga](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nga_(Trung_Qu%E1%BB%91c))( *Nga La Tư*) [俄罗斯族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BF%84%E7%BD%97%E6%96%AF%E6%97%8F) [Yugur](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Yugur)( *Dụ Cố*) [裕固族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E8%A3%95%E5%9B%BA%E6%97%8F) [Uzbek](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uzbek)( *Ô Tư Biệt Khắc*) [乌孜别克族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%B9%8C%E5%AD%9C%E5%88%AB%E5%85%8B%E6%97%8F) [Monpa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Monpa)( *Môn Ba*) [门巴族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%97%A8%E5%B7%B4%E6%97%8F) [Người Oroqen](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Oroqen)( *Ngạc Xuân Luân*) [鄂伦春族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E9%84%82%E4%BC%A6%E6%98%A5%E6%97%8F) [Độc Long](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%99c_Long) [独龙族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%8B%AC%E9%BE%99%E6%97%8F) [Tatar](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tatar_(Trung_Qu%E1%BB%91c))( *Tháp Tháp Nhĩ*) [塔塔尔族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A1%94%E5%A1%94%E5%B0%94%E6%97%8F) [Hách Triết](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nanai) [赫哲族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B5%AB%E5%93%B2%E6%97%8F) [Lhoba](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Lhoba)( *Lạc Ba*) [珞巴族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E7%8F%9E%E5%B7%B4%E6%97%8F) [Không được xếp loại](/wiki/C%C3%A1c_s%E1%BA%AFc_t%E1%BB%99c_kh%C3%B4ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_t%E1%BA%A1i_Trung_Qu%E1%BB%91c) [未识别民族](//zh.wikipedia.org/wiki/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E6%9C%AA%E8%AF%86%E5%88%AB%E6%B0%91%E6%97%8F)
## Thư viện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=2)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-1) [http://www.macroworldinvestor.com/m/m.w?lp=grp&Page=3&cntry=GPCH®id=61](http://www.macroworldinvestor.com/m/m.w?lp=grp&Page=3&cntry=GPCH®id=61) [^](#cite_ref-CRI_2-0) [Tình hình chung các dân tộc](http://vietnamese.cri.cn/chinaabc/chapter6/chapter60101.htm) [^](#cite_ref-3) [List of ethnic groups in China and their population sizes](http://www.paulnoll.com/China/Minorities/China-Nationalities.html)Paul and Bernice Noll's Window on the World.
|
|

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Graysville, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Graysville, Ohio
|—
| —
|
|[39°39′43″B 81°10′43″T / 39,6619°B 81,1786°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Graysville%2C_Ohio¶ms=39.6619_N_-81.1786_E_type:city(76)_region:US-OH_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Monroe](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Monroe,_Ohio) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Graysville** là một [làng](/wiki/L%C3%A0ng) thuộc [quận Monroe](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Monroe,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của làng này là 76 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Graysville,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Graysville,_Ohio&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 113 người.
- Dân số năm 2010: 76 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Graysville,_Ohio&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Graysville,_Ohio&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Liên minh dân chủ châu Âu
**Liên minh Dân chủ Châu Âu** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *European Democrat Union*, viết tắt: **EDU**) là một cánh trong hai cánh của [Liên đoàn Dân chủ Quốc tế](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1). Liên minh này bao gồm các chính đảng theo khuynh hướng [dân chủ Thiên Chúa giáo](/w/index.php?title=D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) và Tự do-Bảo thủ cùng các chính đảng khác.
Hầu như tất cả những thành viên của EDU đều là thành viên của
[Đảng Nhân dân Châu Âu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) (EPP) (ngoại trừ những thành viên của [Đảng Bảo thủ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_B%E1%BA%A3o_th%E1%BB%A7) [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland)). Nhưng Đảng Bảo Thủ tại nước Anh liên minh với EPP trong [Nghị Viện Châu Âu](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_Vi%E1%BB%87n_Ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) tạo thành nhóm EPP-ED.
Cuối năm 1990,
[Sauli Niinistö](/wiki/Sauli_Niinist%C3%B6) - một chính trị gia của [Đảng Bảo thủ Phần Lan](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_B%E1%BA%A3o_th%E1%BB%A7_Ph%E1%BA%A7n_Lan&action=edit&redlink=1) và lúc đó giữ cương vị Chủ tịch EDU - đã đàm phán về việc hợp nhất EDU với EPP. Tháng 10 năm 2002, sau một hội nghị đặc biệt tại Estoril, [1] [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), EDU đã chính thức chấm dứt hoạt động và được sáp nhập vào EPP. Tháng 4 năm 2008, EPP được công nhận là liên minh khu vực của IDU. [[2]](#cite_note-2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_ch%C3%A2u_%C3%82u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit§ion=1)] **EPP (2005).** [^](#cite_ref-1) [“EPP Honorary President Sauli Niinistö's Autobiography a Popular Success”](http://www.epp.eu/newsdetail.php?newsID=68&hoofdmenuID=4&submenuID=49). *EPP website*. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2005. **Alexis Wintoniak (2006, Spring - Volume 3, pp.173-178).** [^](#cite_ref-2) [“Uniting the Center-Right of Europe: The Result of Historical Developments and Political Leadership”](http://www.epp.eu/dbimages/pdf/_copy_8.). *European View*. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2006.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# Neukirchen, Nordfriesland
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Neukirchen
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Nordfriesland](/wiki/Nordfriesland) [Amt](/w/index.php?title=Amt&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.amt-suedtondern.de](http://www.amt-suedtondern.de) **Neukirchen** ( [tiếng Đan Mạch](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch): *Nykirke*, North Frisian *Naischöspel*) là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Nordfriesland](/wiki/Nordfriesland), bang [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Neukirchen,_Nordfriesland&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neukirchen,_Nordfriesland&action=edit§ion=1)]
|
|![]()

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Oloplotosus torobo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Oloplotosus torobo
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_v%C3%A2y_tia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Siluriformes](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1_da_tr%C6%A1n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Plotosidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_ng%C3%A1t) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Oloplotosus](/wiki/Oloplotosus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **O. torobo** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Oloplotosus torobo* [Allen](/w/index.php?title=Gerald_R._Allen&action=edit&redlink=1), 1985
Cá
**Kutubu tandan** (tên khoa học *) là một loài Oloplotosus torobo* [cá](/wiki/C%C3%A1)thuộc họ [Plotosidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_ng%C3%A1t). Chúng là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Lake Kutubu](/w/index.php?title=Lake_Kutubu&action=edit&redlink=1)in the [Kikori River](/w/index.php?title=Kikori_River&action=edit&redlink=1)system, [Papua New Guinea](/wiki/Papua_New_Guinea). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Oloplotosus_torobo&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oloplotosus_torobo&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Oloplotosus_torobo&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oloplotosus_torobo&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Oloplotosus torobo](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Oloplotosus_torobo)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Xã Porter, Quận Delaware, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Porter, Quận Delaware, Ohio](/w/index.php?title=Porter,_Qu%E1%BA%ADn_Delaware,_Ohio&redirect=no))
|
|Xã Porter Porter Township
|—
| —
|
|[40°19′21″B 82°48′16″T / 40,3225°B 82,804444444444°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=X%C3%A3_Porter%2C_Qu%E1%BA%ADn_Delaware%2C_Ohio¶ms=40.3225_N_-82.804444444444_E_type:city(1923)_region:US-OH_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Delaware](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Delaware,_Ohio) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Porter** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Porter Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Delaware](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Delaware,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 1.923 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Porter,_Qu%E1%BA%ADn_Delaware,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Porter,_Qu%E1%BA%ADn_Delaware,_Ohio&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1068 frontend miss (0)