text:
The World Factbook
The World Factbook (ISSN 1553-8133; cũng gọi là CIA World Factbook; tiếng Việt: Sách Dữ kiện Thế giới)[2] là một ấn bản phẩm thường niên của CIA Hoa Kỳ theo kiểu thông tin niên giám về các quốc gia trên thế giới. Factbook cung cấp thông tin giản lược về nhân khẩu, địa lý, giao thông, chính quyền, kinh tế và quân sự của 266[3] quốc gia, khu vực và vùng độc lập được Hoa Kỳ công nhận trên thế giới.
The World Factbook được CIA biên soạn để cung cấp tài liệu cho quan chức của chính phủ Mỹ sử dụng, và nội dung, cách thức, phạm vi của nó chủ yếu trình bày theo yêu cầu của những người sử dụng chính này.[4] Tuy nhiên, cuốn sách này cũng được sinh viên, các ấn phẩm phi chính phủ sử dụng làm nguồn dẫn.[5] Là một ấn phẩm của chính phủ Hoa Kỳ, bản quyền của cuốn sách này thuộc dạng phạm vi công cộng (public domain).[6]
Mục lục
Nguồn dữ liệu cho Factbook[sửa | sửa mã nguồn]
Để nghiên cứu cho cuốn Factbook, CIA sử dụng các nguồn dưới đây. Những nguồn công cộng và tư nhân khác cũng được xem xét đến.[4]
- Chương trình Thông tin Nam cực (Quỹ Khoa học Quốc gia)
- Cơ quan Tình báo Y học Các lực lượng vũ trang (Bộ Quốc phòng)
- Cục Điều tra Dân số (Bộ Thương mại)
- Cục Thống kê Lao động (Bộ Lao động)
- Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ
- Hội đồng Giám đốc các Chương trình Nam cực Quốc gia
- Cơ quan Tình báo Quốc phòng (Bộ Quốc phòng)
- Bộ Năng lượng
- Bộ Ngoại giao
- Dịch vụ Cá và Động vật hoang dã (Bộ Nội vụ)
- Cơ quan Quản lý Hàng hải (Bộ Giao thông)
- Cục Quốc gia Hoa Kỳ về do thám mặt đất (Bộ Quốc phòng)
- Naval Facilities Engineering Command (Bộ Quốc phòng)
- Phòng Quốc hải vụ (Bộ Nội vụ)
- Phòng Tình báo Hải quân (Bộ Quốc phòng)
- Ủy ban Địa danh Hoa Kỳ (Bộ Nội vụ)
- Bộ tư lệnh Giao thông Hoa Kỳ (Bộ Quốc phòng)
- Tạp chí Xăng dầu
Bản quyền[sửa | sửa mã nguồn]
Vì Sách dữ kiện thuộc phạm vi công cộng, mọi người được tự phân phối và chỉnh sửa nó theo mọi cách họ mong muốn, mà không cần sự cho phép của CIA[4]. Tuy nhiên, CIA yêu cầu phải được trích dẫn khi sử dụng Sách dữ kiện[6]. Tuy nhiên, con dấu chính thức của CIA không được sao chép mà không có sự cho phép theo đòi hỏi của Đạo luật CIA năm 1949 (50 U.S.C. mục 403m). Việc sử dụng sai trái con dấu chính thức của CIA có thể bị xử lý dân sự hoặc hình sự[7].
Tần suất cập nhật và sẵn có[sửa | sửa mã nguồn]
Trước tháng 11 năm 2001, trang web Dữ kiện thế giới được cập nhật theo năm[8]. Từ đó trở đi, trang web Dữ kiện được cập nhật hai tuần một lần; ấn bản in vẫn được cập nhật hàng năm[8]. Nói chung, thông tin vào ngày 1 tháng 1 năm hiện tại[9] sẽ được dùng để in cuốn Sách dữ kiện, được phát hành vào khoảng giữa năm[8].
Bản chính phủ của Sách dữ kiện[sửa | sửa mã nguồn]
Phiên bản được phân loại đầu tiên của Sách dữ kiện được phát hành vào tháng 8 năm 1962 và bản không phân loại đầu tiên vào tháng 6 năm 1971[10]. Dữ kiện thế giới bắt đầu phát hành ở dạng bản in ra công chúng từ năm 1975[10] và trên World Wide Web từ tháng 10 năm 1994[11]. Phiên bản trang web có khoảng 6 triệu lượt viếng thăm mỗi tháng[5]; nó có thể tải về được[12]. Phiên bản in chính thức được bán[13] với giá do Văn phòng In ấn Chính phủ và Dịch vụ Thông tin Kỹ thuật Quốc gia ấn định. Trong các năm trước, Sách dữ kiện cũng có ở dạng CD-ROM[14], vi phim, băng từ, và đĩa mềm[15].
In lại[sửa | sửa mã nguồn]
Nhiều trang Internet sử dụng thông tin và hình ảnh từ Dữ kiện thế giới của CIA[16]. Một số nhà xuất bản, trong đó có Grand River Books[17], Potomac Books (trước đây là Brassy's Inc.)[18], và Skyhorse Publishing[19] đã xuất bản lại sách dữ liệu trong vài năm gần đây.
Những thực thể trong Dữ kiện thế giới[sửa | sửa mã nguồn]
Vào tháng 2 năm 2008, Dữ kiện thế giới gồm có 266 thực thể[3]. Những thực thể này có được chia thành nhiều thể loại[3]. Chúng là:
- Các quốc gia độc lập
- Thể loại nay có các quốc gia độc lập, mà CIA định nghĩa là người dân "về chính trị được tổ chức thành một quốc gia có chủ quyền với lãnh thổ có giới hạn"[3]. Trong thể loại này, có 194 thực thể.
- Khác
- Thể loại Khác là danh sách các nơi khác không nằm trong danh sách các quốc gia độc lập. Hiện nay chúng có hai thực thể: Đài Loan và Cộng đồng châu Âu.
- Quốc gia phụ thuộc và Khu vực chủ quyền đặc biệt
- Thể loại nàu là danh sách các nơi phụ thuộc vào quốc gia khác. Chúng có thể được chia nhỏ hơn thành các thể loại theo từng quốc gia mà chúng phụ thuộc:
- Úc: sáu thực thể
- Trung Quốc: hai thực thể
- Đan Mạch: hai thực thể
- Pháp: chín thực thể
- Hà Lan: hai thực thể
- New Zealand: ba thực thể
- Na Uy: ba thực thể
- Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland: mười bảy thực thể
- Hoa Kỳ: mười bốn thực thể
- Linh tinh
- Thể loại này dành cho Châu Nam cực và những nơi đanh tranh chấp. Chúng có sáu thực thể.
- Các thực thể khác
- Thể loại này dành cho Thế giới và đại dương. Có năm đại dương và Thế giới (mục Thế giới được dự định dùng tóm tắt 256 mục khác)[5].
Những điều kỳ quặc và tranh cãi[sửa | sửa mã nguồn]
Về chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
- Các lãnh thổ không đề cập
Một số lãnh thổ trong một quốc gia hoặc khu vực đang tranh chấp giữa các quốc gia, như Kashmir, không được đề cập đến[20], nhưng những khu vực khác của thế giới có tình trạng đang tranh chấp, như Quần đảo Trường Sa, lại có mục từ[21]. Những khu vực tiểu quốc gia trong một nước (như Tiểu bang Hoa Kỳ hay Các tỉnh và lãnh thổ của Canada) không được ghi trong Sách dữ kiện. Thay vào đó, người dùng tìm thông tin về khu vực tiểu quốc gia sẽ được chỉ đến "một bách khoa toàn thư tốt" nếu có nhu cần tham khảo[22]. Tiêu chí này được đề xướng trong phiên bản 2007 với quyết định bỏ những mục viết về Guiana thuộc Pháp, Guadeloupe, Martinique, và Reunion. Chúng được bỏ đi vì ngoài việc là tỉnh hải ngoại, giờ đây chúng là vùng hải ngoại, một phần gắn liền vào nước Pháp[23].
- Kashmir
- Bản đồ mô tả Kashmir với biên giới Ấn Độ–Pakistan được vẽ tại Đường quản lý, nhưng khu vực Kashmir do Trung Quốc quản lý được vẽ bằng nét đứt[24].
- Bắc Síp
- Bắc Síp không được cho một mục tách biệt cũng như liệt kê như một phần của Thổ Nhĩ Kỳ vì "những khu dân cư/sát nhập lãnh thổ không được Chính phủ Hoa Kỳ công nhận sẽ không được vẽ trên bản đồ của Chính phủ Hoa Kỳ"[25].
- Đài Loan/Trung Hoa Dân quốc
- Đài Loan có một mục riêng không liệt kê theo vần T, mà lại ở cuối danh sách[26]. Tên "Trung Hoa Dân quốc" không được ghi như "tên chính thức" của Đài Loan tại đề mục "Chính quyền"[27], do sự ghi nhận của Hoa Kỳ đối với Chính sách Một Trung Quốc theo đó chỉ có một nước Trung Quốc - Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa - và Đài Loan là một phần của nó[28]. Tên "Trung Hoa Dân quốc" (Republic of China) được thêm vào ngày 27 tháng 1 năm 2005[29] nhưng ngay sau đó quay lại "none" (không)[27]. (Xem thêm: Vị thế chính trị của Đài Loan, Vị thế pháp lý của Đài Loan)
- Miến Điện/Myanmar
- Hoa Kỳ không thừa nhận việc đổi tên Miến Điện do phe quân sự lãnh đạo thực hiện thành Myanmar và do đó vẫn giữ mục từ dành cho quốc gia này dưới tên "Burma" (Miến Điện). Điều này là do sự thay đổi tên "không được chứng nhận bởi cơ quan lập pháp thực sự nào ở Miến Điện". Do đó, chính phủ Hoa Kỳ chưa bao giờ dùng cái tên Myanmar[30].
- Macedonia
- Cộng hòa Macedonia được ghi dưới tên Macedonia[31]. Mặc dù sự thật là không có tổ chức quốc tế nào như Liên Hiệp Quốc[32], Liên minh châu Âu[33], NATO[34], Liên minh truyền thông châu Âu[35], và Ủy ban Olympics Quốc tế[36] sử dụng dạng viết ngắn này (tất cả họ đều dùng cụm từ Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ). Lịch sử cái tên được dùng cho mục từ này khá phức tạp. Trong phiên bản 1992 của Dữ kiện thế giới, mục từ dành cho quốc gia này được liệt ở dạng quốc gia cũ[37] (vào cùng thời điểm đó, những mục từ mới được thêm vào cho 20 quốc gia khi đó tách ra từ Liên Xô và Nam Tư; hai quốc gia này bị bỏ ra). Trong phiên bản 1994, tên của mục từ đổi thành Former Yugoslav Republic of Macedonia (Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ)[38]. Trong thập niên tiếp theo, nó vẫn là tên quốc gia này khi liệt kê tại đó. Cuối cùng, trong phiên bản 2004 của Sách dữ kiện, tên của mục từ này quay trở về Macedonia[39]. Điều này xảy ra sau một quyết định của Hoa Kỳ vào tháng 11 năm 2004 rằng sẽ gọi Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ là Cộng hòa Macedonia[40]. (Xem thêm Tranh cãi tên gọi Macedonia.)
- Liên minh châu Âu
- Vào ngày 16 tháng 12 năm 2004, CIA đã thêm một mục từ cho Liên minh châu Âu (EU)[42]. (Trước ngày này, EU nằm ngoài cuốn Sách dữ kiện[43]). Theo CIA, Liên minh châu Âu được thêm vào vì EU "tiếp tục hướng về những tính chất ngày càng giống quốc gia"[28].
- Khu vực bảo tồn hoang dã Đảo Thái Bình Dương Hoa Kỳ và Iles Eparses
- Trong phiên bản 2006 của Dữ kiện Thế giới, các mục từ dành cho Đảo Baker, Đảo Howland, Đảo Jarvis, Đá ngầm Kingman, Đảo san hô vòng Johnston, Đảo san hô vòng Palmyra, và Quần đảo Midway được nhập vào mục từ mới Khu vực bảo tồn hoang dã Đảo Thái Bình Dương Hoa Kỳ[44]. Những mục từ cũ cho mỗi khu vực đảo được biến thành chuyển hướng tại trang web Sách dữ kiện website[45]. Vào ngày 7 tháng 9 năm 2006, CIA cũng nhập các mục của Bassas da India, Đảo Europa, Quần đảo Glorioso, Đảo Juan de Nova, và Đảo Tromelin vào một mục từ mới Iles Eparses[46]. Cùng với mục từ mới Khu vực bảo tồn hoang dã Đảo Thái Bình Dương Hoa Kỳ, năm mục từ cũ cho năm đảo vẫn tiếp tục làm chuyển hướng trên trang web[47]. Vào ngày 19 tháng 7 năm 2007 mục Iles Eparses và những chuyển hướng cho mỗi đảo bị bỏ ra do nhóm này trở thành một quận của Vùng đất phía Nam và châu Nam cực thuộc Pháp vào tháng 2[48].
- Nam Tư/Serbia và Montenegro
- Nam Tư có một lịch sử đầy tranh cãi trên Sách dữ kiện. Trước năm 1992, Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Nam Tư trong Sách dữ kiện[49]. Vào năm 1992, mục từ này bị loại bỏ[37] và các mục từ khác dành cho tất cả các nước cộng hòa cũ được thêm vào[37]. Khi làm việc này, CIA đã liệt kê Liên bang Cộng hòa Nam Tư là Serbia và Montenegro[50]. Điều này là do quyết định ngày 21 tháng 5 năm 1992[51] của Chính phủ Hoa Kỳ không công nhận Liên bang này (hoặc bất kỳ các nước cộng hòa khác)[52] như quốc gia kế thừa của Nam Tư xã hội chủ nghĩa vừa giải thể. Chính phủ Mỹ cũng quyết định không công nhận bản thân Liên bang Nam Tư là một quốc gia[53].
- Những quan điểm này được ghi rõ trong lời phủ nhận được in trong cuốn Sách dữ kiện:[54]
- Ngoài lời phủ nhận, những nước cộng hòa Serbia và Montenegro được đối xử độc lập nhau trong dữ liệu, có thể nhìn thấy trong bản đồ bên phải[55]. Trong tháng 10 năm 2000, Slobodan Milošević đã từ chức sau một cuộc bầu cử đầy tranh cãi tổ chức vào tháng trước[56]. Sự kiện này khiến tạo ra thay đổi trong phiên bản năm 2001 của Sách dữ kiện, với việc thực thể Serbia và Montenegro lại được đổi thành Nam Tư[57]. Vào ngày 14 tháng 3 năm 2002, một thỏa thuận được ký để biến Liên bang Nam Tư thành một liên minh quốc gia có tên Serbia và Montenegro[58]; nó có hiệu lực vào ngày 14 tháng 2 năm 2003[59]. Cái tên thực thể Nam Tư được thay đổi trong Sách dữ kiện một tháng sau sự thay đổi[60].
- Đông Timor/Timor-Leste
- Vào ngày 19 tháng 7 năm 2007 mục từ dành cho Đông Timor (East Timor) được đổi tên thành Timor-Leste theo một quyết định của Ủy ban Địa danh Hoa Kỳ[61].
- Kosovo
- Vào ngày 28 tháng 2 năm 2008 CIA đã thêm một mục cho Kosovo[62]; trước đó, Kosovo không được ghi trong Sách dữ kiện[20]. Sự bổ sung này được thực hiện bất chấp Nga[63] và Serbia[63] cùng một số nước khác kịch liệt phản đối sự độc lập này, và nhiều quốc gia không công nhận nền độc lập của nó. (Xem Phản ứng của thế giới về tuyên bố độc lập của Kosovo năm 2008.)
Sự thật[sửa | sửa mã nguồn]
Trước năm 1998, hồ sơ của Liên minh Vương quốc Anh và Bắc Ireland chứa một câu nói rằng UK giành được độc lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1801[64]. Dòng viết ngắn ngủi này, một sự mô tả gây bối rối do tham khảo Đạo luật Liên minh 1801 từ đó đã được mở rộng rất nhiều[65].
Số ISBN[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là danh sách Số hiệu sách chuẩn quốc tế (ISBN) dành cho phiên bản Chính phủ[66] của Dữ kiện Thế giới. ISBN dành cho bản in lại của Potomac Books và Skyhorse Publishing của Sách dữ kiện cũng được ghi chú. Đối với phiên bản in lại, năm dữ liệu được ghi trong ngoặc.
- Phiên bản chính phủ
- 2000: ISBN 0-16-061343-4
- 2001: ISBN 0-16-066404-7
- 2002: ISBN 0-16-067601-0
- 2003: ISBN 0-16-067943-5
- 2004: ISBN 0-16-073030-9
- 2005: ISBN 0-16-074941-7
- 2006: ISBN 0-16-076547-1
- 2007: ISBN 978-0-16-078580-1
- 2008: TBD
- Bản in lại Potomac Books
- 2000 (1999): ISBN 1-57488-266-X
- 2001 (2000): ISBN 1-57488-346-1
- 2002 (2001): ISBN 1-57488-475-1
- 2003 (2002): ISBN 1-57488-641-X
- 2004 (2003): ISBN 1-57488-837-4
- 2005 (2004): ISBN 1-57488-942-7
- 2006 (2005): ISBN 1-57488-997-4
- 2007 (2006): ISBN 1-59797-109-X
- 2008 (2007): ISBN 1-59797-182-0
- Bản in lại Skyhorse Publishing
- 2008 (2007): ISBN 978-1-60239-080-5
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Ngoài Dữ kiện thế giới, CIA cũng xuất bản một thư mục có tên Các nhà lãnh đạo thế giới thường xuyên[67].
- Viết tắt được dùng trong Dữ kiện thế giới của CIA
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bài viết này có chứa những dữ liệu từ Dữ kiện thế giới của CIA, và vì nó là ấn bản chính phủ Hoa Kỳ, nó thuộc phạm vi công cộng.
- ^ Central Intelligence Agency. “Central Intelligence Agency Publications”. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
The World Factbook is produced by CIA's Directorate of Intelligence. The Factbook is a comprehensive resource of facts and statistics on more than 250 countries and other entities.
- ^ Central Intelligence Agency (ngày 3 tháng 1 năm 2008). “Where in the World is Mt. Kilimanjaro? Visit the CIA World Factbook to Find Out”. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2008. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ a ă â b Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Notes and Definitions: Entities”. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2008.
"Independent state" refers to a people politically organized into a sovereign state with a definite territory. * * * There are a total of 266 separate geographic entities in The World Factbook that may be categorized as follows...
- ^ a ă â Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Contributors and Copyright Information”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
The World Factbook is prepared by the Central Intelligence Agency for the use of US Government officials, and the style, format, coverage, and content are designed to meet their specific requirements. Information is provided by... other public and private sources. The Factbook is in the public domain. Accordingly, it may be copied freely without permission of the Central Intelligence Agency (CIA).
- ^ a ă â “CIA World Factbook 2006 Now Available” (Thông cáo báo chí). Central Intelligence Agency. Ngày 5 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2007.
The World Factbook remains the CIA's most widely disseminated and most popular product, now averaging almost 6 million visits each month. In addition, tens of thousands of government, commercial, academic, and other Web sites link to or replicate the online version of the Factbook. * * * Included among the 271 geographic entries is one for the "World," which incorporates data and other information summarized where possible from the other 270 country listings.
- ^ a ă Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Can I use some or all of The World Factbook for my Web site (book, research project, homework, etc.)?”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
The World Factbook is in the public domain and may be used freely by anyone at anytime without seeking permission.* * * As a courtesy, please cite The World Factbook when used.
- ^ Central Intelligence Agency. “Use of the Central Intelligence Agency Seal”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Federal law prohibits use of the words "Central Intelligence Agency," the initials "CIA," the seal of the Central Intelligence Agency, or any colorable imitation of such words, initials, or seal in connection with any merchandise, impersonation, solicitation, or commercial activity in a manner reasonably calculated to convey the impression that such use is approved, endorsed, or authorized by the Central Intelligence Agency.
- ^ a ă â Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): How often is The World Factbook updated?”. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
Formerly our Web site (and the published Factbook) were only updated annually. Beginning in November 2001 we instituted a new system of more frequent online updates. The World Factbook is currently updated every two weeks. The annual printed version of the Factbook is usually released about midyear.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Notes and Definitions: Date of information”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
In general, information available as of ngày 1 tháng 1 năm 2007 was used in the preparation of this edition.
- ^ a ă Directorate of Intelligence. “The World Factbook -- History”. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2007.
The first classified Factbook was published in August 1962, and the first unclassified version was published in June 1971.
- ^ Miller, Jill Young. "CIA puts data on the Internet." Fort Lauderdale Sun-Sentinel ngày 12 tháng 12 năm 1994.
- ^ Central Intelligence Agency. “CIA Download Page”. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2007.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Purchasing Information”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Other users may obtain sales information about printed copies from the following: Superintendent of Documents...National Technical Information Service
- ^ Directorate of Intelligence (1999). “The World Factbook 1999 - Purchasing Information (mirror)”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
The Central Intelligence Agency (CIA) prepares The World Factbook in printed, CD-ROM, and Internet versions.
- ^ Directorate of Intelligence (1995). “Publication Information for The World Factbook 1995 (mirror)”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
This publication is also available in microfiche, magnetic tape, or computer diskettes.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): I am using the Factbook online and it is not working. What is wrong?”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
Hundreds of "Factbook" look-alikes exist on the Internet. The Factbook site at: www.cia.gov is the only official site.
- ^ Texas A&M University Libraries. “Introduction to Comparative Politics POLS 329”. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
The world factbook (Handbook of the Nations). Detroit, Mich.: Grand River Books, 1981-.
- ^ Potomac Books. “The World Factbook 2008 CIA's 2007 Edition”. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
- ^ Skyhorse Publishing. “CIA World Factbook 2008, The”. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2008.
- ^ a ă Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why don’t you include information on entities such as Tibet, Kashmir, or Kosovo?”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Also included in the Factbook are entries on parts of the world whose status has not yet been resolved (e.g., West Bank, Spratly Islands). Specific regions within a country or areas in dispute among countries are not covered.
- ^ Directorate of Intelligence (19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - Spratly Islands”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why doesn't The World Factbook include information on states, departments, provinces, etc., in the country format?”. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2007.
The World Factbook provides national-level information on countries, territories, and dependencies, but not subnational administrative units within a country. A good encyclopedia should provide state/province-level information.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why has The World Factbook dropped the four French departments of Guadeloupe, Martinique, Reunion, and French Guiana?”. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2007.
The reason the four entities are no longer in The World Factbook is because their status has changed. While they are overseas departments of France, they are also now recognized as French regions, having equal status to the 22 metropolitan regions that make up European France.
- ^ Directorate of Intelligence (19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - China (map)”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why are the Golan Heights not shown as part of Israel or Northern Cyprus with Turkey?”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Territorial occupations/annexations not recognized by the United States Government are not shown on US Government maps.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Country Listing”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ a ă Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - Taiwan”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ a ă Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why are Taiwan and the European Union listed out of alphabetical order at the end of the Factbook entries?”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Taiwan is listed after the regular entries because even though the mainland People's Republic of China claims Taiwan, elected Taiwanese authorities de facto administer the island and reject mainland sovereignty claims. * * * The European Union (EU) is not a country, but it has taken on many nation-like attributes and these are likely to be expanded in the future.
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 27 tháng 1 năm 2005). “The World Factbook - Taiwan (mirror)”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - Burma”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
since 1989 the military authorities in Burma have promoted the name Myanmar as a conventional name for their state; this decision was not approved by any sitting legislature in Burma, and the US Government did not adopt the name, which is a derivative of the Burmese short-form name Myanma Naingngandaw
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - Macedonia”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ United Nations General Assembly. “Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations”. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2008.
Decides to admit the State whose application is contained in document A/47/876-S/25147 to membership in the United Nations, this State being provisionally referred to for all purposes within the United Nations as "the former Yugoslav Republic of Macedonia" pending settlement of the difference that has arisen over the name of the State.
- ^ European Commission. “Background information - The former Yugoslav Republic of Macedonia”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
The Former Yugoslav Republic of Macedonia was the first country in the region to sign a Stabilisation and Association Agreement in April 2001 (in force since April 2004).
- ^ North Atlantic Treaty Organization. “"The situation in the former Yugoslav Republic of Macedonia is critical"”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
- ^ European Broadcasting Union. “Members' Logos”. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
- ^ International Olympic Committee. “List of National Olympic Committees Participating In the XIX Olympic Winter Games In Salt Lake City” (PDF). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
- ^ a ă â Directorate of Intelligence (1992). “The World Factbook 1992 - Notes, Definitions, and Abbreviations”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Bosnia and Hercegovina, Croatia, Macedonia, Serbia and Montenegro, and Slovenia have replaced Yugoslavia.
- ^ Directorate of Intelligence (1994). “The World Factbook 1994 - Notes, Definitions, and Abbreviations”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
The name of Macedonia was changed to The Former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM).
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 30 tháng 11 năm 2004). “The World Factbook - Macedonia (mirror)”. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessmonthday=(trợ giúp); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Staff reporter (ngày 4 tháng 11 năm 2004). “US snubs Greece over Macedonia”. BBC News. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Greece has protested strongly at a decision by the US to refer to the Former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM) simply as "Macedonia".Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Directorate of Intelligence (2000). “CIA World Factbook 2000 - Country Maps (mirror)”. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2007.
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - European Union”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ Directorate of Intelligence. “The World Factbook - Why doesn't The World Factbook include information on states, departments, provinces, the European Union, etc., in the country format? (mirror)”. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2007.
The World Factbook provides national-level information on countries, territories, and dependencies, but not on subnational administrative units within a country or supranational entities like the European Union.
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - United States Pacific Island Wildlife Refuges”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ For an example of a redirect, see what happens with the profile for Kingman Reef.
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - Iles Eparses (mirror)”. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2007.
- ^ For an example of a redirect, see what happens with the profile for Juan de Nova Island (mirror).
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 7 năm 2007). “CIA - The World Factbook 2007: What's New”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2007.
The five former entities of Bassas da India, Europa Island, Glorioso Islands, Juan de Nova Island, and Tromelin Island, previously grouped as Iles Eparses (Scattered Islands), now constitute a district of the French Southern and Antarctic Lands.
- ^ Directorate of Intelligence (1989). “Yugoslavia Government - 1989: 1989 CIA World Factbook (mirror)”. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2006.
- ^ Directorate of Intelligence (1992). “1992 CIA World Factbook: Serbia and Montenegro (mirror)”. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2006.
- ^ Department of State. “Chiefs of Mission by Country, 1778-2005: Serbia and Montenegro”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 12 năm 2002. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
On ngày 21 tháng 5 năm 1992, the United States announced that it did not recognize the Federal Republic of Yugoslavia, which was composed of the Republics of Serbia and Montenegro, as a successor state of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia.
- ^ White, Mary Jo (2000). “767 Third Avenue Associates v. United States: BRIEF FOR AMICUS CURIAE UNITED STATES OF AMERICA SUPPORTING APPELLEES AND SUPPORTING AFFIRMANCE IN PART AND REVERSAL IN PART” (MS Word). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2007.
Since 1992, the United States has taken the position that the SFRY has ceased to exist, that there is no state representing the continuation of the SFRY, and that five successors have arisen -- the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) ("FRY(S&M)"), the Republic of Slovenia ("Slovenia"), the Republic of Croatia ("Croatia"), the Republic of Bosnia-Herzegovina ("Bosnia-Herzegovina"), and the Former Yugoslav Republic of Macedonia ("FYROM")
- ^ Department of State (tháng 8 năm 1999). “Serbia and Montenegro (08/99) (See Yugoslavia)”. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2005. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2007.
(Serbia and Montenegro have asserted the formation of a joint independent state, but this entity has not been recognized as a state by the United States.)
- ^ Directorate of Intelligence (1999). “CIA -- The World Factbook 1999 -- Serbia and Montenegro (mirror)”. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
Serbia and Montenegro have asserted the formation of a joint independent state, but this entity has not been formally recognized as a state by the US. The US view is that the Socialist Federal Republic of Yugoslavia (SFRY) has dissolved and that none of the successor republics represents its continuation.
- ^ For an example, see the profile for the FRY in the 1999 World Factbook.
- ^ Staff reporter (ngày 7 tháng 10 năm 2000). “Kostunica sworn in as president of Yugoslavia”. CNN. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Directorate of Intelligence (2001). “CIA -- The World Factbook -- Notes and Definitions”. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
The entity of Serbia and Montenegro is now officially known as Yugoslavia.
- ^ Staff reporter (ngày 14 tháng 3 năm 2002). “Yugoslav partners sign historic deal”. BBC News. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
Serbia and Montenegro have signed an accord which will consign the name Yugoslavia to history and shelve any immediate plans for Montenegrin independence.
- ^ Staff reporter (ngày 4 tháng 2 năm 2003). “Yugoslavia consigned to history”. BBC News. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2006.
From now on it will be called just Serbia and Montenegro - the two remaining republics joined in a loose union.Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 3 năm 2003). “CIA - The World Factbook 2002: What's new (mirror)”. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2006.
Yugoslavia has been renamed Serbia and Montenegro as of ngày 4 tháng 2 năm 2003.
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 7 năm 2007). “CIA - The World Factbook 2007: What's New”. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2007.
The US Board on Geographic Names (BGN) now recognizes Timor-Leste as the short form name for East Timor* * *
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 28 tháng 2 năm 2008). “The World Factbook - Kosovo”. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2008.
- ^ a ă “Kosovo's parliament declares independence”. CTV.ca. Ngày 17 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2008.
- ^ Directorate of Intelligence (1996). “The World Factbook - United Kingdom (mirror)”. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessmonthday=(trợ giúp)
- ^ Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006). “The World Factbook - United Kingdom”. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^ The ISBN for each edition can be found on the Government Printing Office Bookstore website.
- ^ Central Intelligence Agency. “World Leaders”. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2007.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Current CIA World Factbook
- Mobile Edition of the current CIA World Factbook - updated monthly
- 1991 CIA World Factbook
- 1990 CIA World Factbook
- Previous editions of The World Factbook from the University of Missouri–St. Louis archive:
- The World Factbook for Google Earth: The Factbook as Google Earth placemarks
- On stephansmap.org: The CIA World Factbook accessible by location and date range; covers the years 2001–2007. All Factbook entries are tagged with "cia". Requires graphical browser with javascript.
- CIA World Factbook for Pocket PC và Palm OS devices
- CIA World Factbook 2006 for Pocket PC và Palm OS devices from Tomeraider
- CIA World Factbook 2007 as mobile friendly XHTML

markdown:
*The World Factbook*
|The World Factbook|
|
|![]()
*The World Factbook*2008 (ấn bản của chính phủ). [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) [niên giám](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_gi%C3%A1m&action=edit&redlink=1)về các quốc gia trên thế giới [[1]](#cite_note-pubs-1) [tần suất cập nhật và khả dụng](#Tần_suất_cập_nhật_và_khả_dụng) [ISBN](/wiki/ISBN) [danh sách các số ISBN](#Số_ISBN) * ( The World Factbook* [ISSN](/wiki/International_Standard_Serial_Number) [1553-8133](//www.worldcat.org/issn/1553-8133); cũng gọi là *;* **CIA World Factbook** [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): *Sách Dữ kiện Thế giới*) là một ấn bản phẩm thường niên của [[2]](#cite_note-featured-2) [CIA](/wiki/C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Hoa_K%E1%BB%B3)) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)theo kiểu thông tin [niên giám](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_gi%C3%A1m&action=edit&redlink=1)về [các quốc gia trên thế giới](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia). *Factbook*cung cấp thông tin giản lược về nhân khẩu, địa lý, giao thông, chính quyền, kinh tế và quân sự của 266 quốc gia, khu vực và vùng độc lập được [[3]](#cite_note-ents-3) [Hoa Kỳ công nhận](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_nh%E1%BA%ADn_ngo%E1%BA%A1i_giao&action=edit&redlink=1)trên thế giới. *The World Factbook* được CIA biên soạn để cung cấp tài liệu cho quan chức của chính phủ Mỹ sử dụng, và nội dung, cách thức, phạm vi của nó chủ yếu trình bày theo yêu cầu của những người sử dụng chính này. Tuy nhiên, cuốn sách này cũng được sinh viên, các ấn phẩm phi chính phủ sử dụng làm nguồn dẫn. [4] Là một ấn phẩm của chính phủ Hoa Kỳ, bản quyền của cuốn sách này thuộc dạng [[5]](#cite_note-press-5) [phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng)(public domain). [[6]](#cite_note-pd-6)
## Mục lục
## Nguồn dữ liệu cho
*Factbook*[ [sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=1)]
Để nghiên cứu cho cuốn
*Factbook*, CIA sử dụng các nguồn dưới đây. Những nguồn công cộng và tư nhân khác cũng được xem xét đến. [[4]](#cite_note-cci-4)
- Chương trình Thông tin Nam cực (
[Quỹ Khoa học Quốc gia](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B9_Khoa_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1)) [Cơ quan Tình báo Y học Các lực lượng vũ trang](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_Y_h%E1%BB%8Dc_C%C3%A1c_l%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_v%C5%A9_trang&action=edit&redlink=1)( [Bộ Quốc phòng](/wiki/B%E1%BB%99_Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng_Hoa_K%E1%BB%B3)) [Cục Điều tra Dân số](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3)( [Bộ Thương mại](/wiki/B%E1%BB%99_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Hoa_K%E1%BB%B3)) [Cục Thống kê Lao động](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1)( [Bộ Lao động](/wiki/B%E1%BB%99_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_Hoa_K%E1%BB%B3)) [Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ](/wiki/C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Hoa_K%E1%BB%B3))
- Hội đồng Giám đốc các Chương trình Nam cực Quốc gia
[Cơ quan Tình báo Quốc phòng](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng&action=edit&redlink=1)(Bộ Quốc phòng) [Bộ Năng lượng](/wiki/B%E1%BB%99_N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [Bộ Ngoại giao](/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Hoa_K%E1%BB%B3) [Dịch vụ Cá và Động vật hoang dã](/w/index.php?title=D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5_C%C3%A1_v%C3%A0_%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_hoang_d%C3%A3_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)( [Bộ Nội vụ](/wiki/B%E1%BB%99_N%E1%BB%99i_v%E1%BB%A5_Hoa_K%E1%BB%B3)) [Cơ quan Quản lý Hàng hải](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_Qu%E1%BA%A3n_l%C3%BD_H%C3%A0ng_h%E1%BA%A3i_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)( [Bộ Giao thông](/wiki/B%E1%BB%99_Giao_th%C3%B4ng_Hoa_K%E1%BB%B3)) [Cục Quốc gia Hoa Kỳ về do thám mặt đất](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_Qu%E1%BB%91c_gia_Hoa_K%E1%BB%B3_v%E1%BB%81_do_th%C3%A1m_m%E1%BA%B7t_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)(Bộ Quốc phòng)
- Naval Facilities Engineering Command (Bộ Quốc phòng)
[Phòng Quốc hải vụ](/wiki/Ph%C3%B2ng_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BA%A3i_v%E1%BB%A5)(Bộ Nội vụ) [Phòng Tình báo Hải quân](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(Bộ Quốc phòng) [Ủy ban Địa danh Hoa Kỳ](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_%C4%90%E1%BB%8Ba_danh_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)(Bộ Nội vụ) [Bộ tư lệnh Giao thông Hoa Kỳ](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh_Giao_th%C3%B4ng_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)(Bộ Quốc phòng) *Tạp chí Xăng dầu*
## Bản quyền[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=2)]
Vì
*Sách dữ kiện* thuộc [phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng), mọi người được tự phân phối và chỉnh sửa nó theo mọi cách họ mong muốn, mà không cần sự cho phép của CIA . Tuy nhiên, CIA yêu cầu phải được [4] [trích dẫn](/w/index.php?title=Tr%C3%ADch_d%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1)khi sử dụng *Sách dữ kiện* . Tuy nhiên, con dấu chính thức của CIA không được sao chép mà không có sự cho phép theo đòi hỏi của [[6]](#cite_note-pd-6) *Đạo luật CIA năm 1949*(50 U.S.C. mục 403m). Việc sử dụng sai trái con dấu chính thức của CIA có thể bị xử lý dân sự hoặc hình sự . [[7]](#cite_note-7)
## Tần suất cập nhật và sẵn có[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=3)]
Trước tháng 11 năm 2001, trang web
*Dữ kiện thế giới* được cập nhật theo năm . Từ đó trở đi, trang web [8] *Dữ kiện*được cập nhật hai tuần một lần; ấn bản in vẫn được cập nhật hàng năm . Nói chung, thông tin vào ngày 1 tháng 1 năm hiện tại [[8]](#cite_note-faqs-u2d-8) sẽ được dùng để in cuốn [[9]](#cite_note-9) *Sách dữ kiện*, được phát hành vào khoảng giữa năm . [[8]](#cite_note-faqs-u2d-8)
### Bản chính phủ của
*Sách dữ kiện*[ [sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=4)]
Phiên bản được phân loại đầu tiên của
*Sách dữ kiện* được phát hành vào tháng 8 năm 1962 và bản không phân loại đầu tiên vào tháng 6 năm 1971 . [10] *Dữ kiện thế giới*bắt đầu phát hành ở dạng bản in ra công chúng từ năm 1975 và trên [[10]](#cite_note-WBFhistory-10) [World Wide Web](/wiki/World_Wide_Web)từ tháng 10 năm 1994 . Phiên bản trang web có khoảng 6 triệu lượt viếng thăm mỗi tháng [[11]](#cite_note-11) ; nó có thể tải về được [[5]](#cite_note-press-5) . Phiên bản in chính thức được bán [[12]](#cite_note-12) với giá do [[13]](#cite_note-buy-13) [Văn phòng In ấn Chính phủ](/w/index.php?title=V%C4%83n_ph%C3%B2ng_In_%E1%BA%A5n_Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1)và [Dịch vụ Thông tin Kỹ thuật Quốc gia](/w/index.php?title=D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5_Th%C3%B4ng_tin_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1)ấn định. Trong các năm trước, *Sách dữ kiện*cũng có ở dạng [CD-ROM](/wiki/CD) , [[14]](#cite_note-14) [vi phim](/w/index.php?title=Vi_phim&action=edit&redlink=1), [băng từ](/wiki/B%C4%83ng_t%E1%BB%AB), và [đĩa mềm](/wiki/%C4%90%C4%A9a_m%E1%BB%81m) . [[15]](#cite_note-15)
### In lại[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=5)]
Nhiều trang Internet sử dụng thông tin và hình ảnh từ
*Dữ kiện thế giới* của CIA . Một số nhà xuất bản, trong đó có Grand River Books [16] , Potomac Books (trước đây là Brassy's Inc.) [[17]](#cite_note-17) , và [[18]](#cite_note-18) [Skyhorse Publishing](/w/index.php?title=Skyhorse_Publishing&action=edit&redlink=1) đã xuất bản lại sách dữ liệu trong vài năm gần đây. [[19]](#cite_note-19)
## Những thực thể trong
*Dữ kiện thế giới*[ [sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=6)]
Vào tháng 2 năm 2008,
*Dữ kiện thế giới* gồm có **266** thực thể . Những thực thể này có được chia thành nhiều thể loại [3] . Chúng là: [[3]](#cite_note-ents-3)
- Các quốc gia độc lập
- Thể loại nay có các quốc gia độc lập, mà CIA định nghĩa là người dân "về chính trị được tổ chức thành một quốc gia có chủ quyền với lãnh thổ có giới hạn"
. Trong thể loại này, có [[3]](#cite_note-ents-3) **194**thực thể.
- Khác
- Thể loại
*Khác*là danh sách các nơi khác không nằm trong danh sách các quốc gia độc lập. Hiện nay chúng có **hai**thực thể: [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan)và [Cộng đồng châu Âu](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u).
- Quốc gia phụ thuộc và Khu vực chủ quyền đặc biệt
- Thể loại nàu là danh sách các nơi phụ thuộc vào quốc gia khác. Chúng có thể được chia nhỏ hơn thành các thể loại theo từng quốc gia mà chúng phụ thuộc:
[Úc](/wiki/%C3%9Ac): sáu thực thể [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa): hai thực thể [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch): hai thực thể [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p): chín thực thể [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan): hai thực thể [New Zealand](/wiki/New_Zealand): ba thực thể [Na Uy](/wiki/Na_Uy): ba thực thể [Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland): mười bảy thực thể [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3): mười bốn thực thể
-
- Linh tinh
- Thể loại này dành cho
[Châu Nam cực](/wiki/Ch%C3%A2u_Nam_C%E1%BB%B1c)và những nơi đanh tranh chấp. Chúng có **sáu**thực thể.
- Các thực thể khác
- Thể loại này dành cho
[Thế giới](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t)và [đại dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng). Có **năm**đại dương và Thế giới (mục Thế giới được dự định dùng tóm tắt 256 mục khác) . [[5]](#cite_note-press-5)
## Những điều kỳ quặc và tranh cãi[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=7)]
### Về chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=8)]
- Các lãnh thổ không đề cập
Một số lãnh thổ trong một quốc gia hoặc khu vực đang tranh chấp giữa các quốc gia, như
[Kashmir](/wiki/Kashmir), không được đề cập đến , nhưng những khu vực khác của thế giới có tình trạng đang tranh chấp, như [20] [Quần đảo Trường Sa](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa), lại có mục từ . Những khu vực tiểu quốc gia trong một nước (như [[21]](#cite_note-21) [Tiểu bang Hoa Kỳ](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3)hay [Các tỉnh và lãnh thổ của Canada](/wiki/T%E1%BB%89nh_v%C3%A0_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95_c%E1%BB%A7a_Canada)) không được ghi trong *Sách dữ kiện*. Thay vào đó, người dùng tìm thông tin về khu vực tiểu quốc gia sẽ được chỉ đến "một bách khoa toàn thư tốt" nếu có nhu cần tham khảo . Tiêu chí này được đề xướng trong phiên bản 2007 với quyết định bỏ những mục viết về [[22]](#cite_note-subnat-22) [Guiana thuộc Pháp](/wiki/Guyane_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p), [Guadeloupe](/wiki/Guadeloupe), [Martinique](/wiki/Martinique), và [Reunion](/wiki/R%C3%A9union). Chúng được bỏ đi vì ngoài việc là [tỉnh hải ngoại](/wiki/T%E1%BB%89nh_h%E1%BA%A3i_ngo%E1%BA%A1i), giờ đây chúng là [vùng hải ngoại](/wiki/V%C3%B9ng_h%E1%BA%A3i_ngo%E1%BA%A1i), một phần gắn liền vào nước Pháp . [[23]](#cite_note-domrom-23)
- Kashmir
- Bản đồ mô tả Kashmir với biên giới
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)– [Pakistan](/wiki/Pakistan)được vẽ tại [Đường quản lý](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_qu%E1%BA%A3n_l%C3%BD&action=edit&redlink=1), nhưng khu vực [Kashmir do Trung Quốc quản lý](/wiki/Aksai_Chin)được vẽ bằng nét đứt . [[24]](#cite_note-24)
- Bắc Síp
[Bắc Síp](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_B%E1%BA%AFc_S%C3%ADp_thu%E1%BB%99c_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)không được cho một mục tách biệt cũng như liệt kê như một phần của [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)vì "những khu dân cư/sát nhập lãnh thổ không được Chính phủ Hoa Kỳ công nhận sẽ không được vẽ trên bản đồ của Chính phủ Hoa Kỳ" . [[25]](#cite_note-25)
- Đài Loan/Trung Hoa Dân quốc
[Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan)có một mục riêng không liệt kê theo vần T, mà lại ở cuối danh sách . Tên " [[26]](#cite_note-26) *" không được ghi như "tên chính thức" của Đài Loan tại đề mục "Chính quyền"* [Trung Hoa Dân quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) , do sự ghi nhận của Hoa Kỳ đối với [[27]](#cite_note-jjwyiz-27) [Chính sách Một Trung Quốc](/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_M%E1%BB%99t_Trung_Qu%E1%BB%91c)theo đó chỉ có một nước Trung Quốc - [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)- và Đài Loan là một phần của nó . Tên "Trung Hoa Dân quốc" (Republic of China) được thêm vào ngày [[28]](#cite_note-roceu-28) [27 tháng 1](/wiki/27_th%C3%A1ng_1)năm [2005](/wiki/2005) nhưng ngay sau đó quay lại "none" (không) [[29]](#cite_note-29) . (Xem thêm: [[27]](#cite_note-jjwyiz-27) [Vị thế chính trị của Đài Loan](/wiki/V%E1%BB%8B_th%E1%BA%BF_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_%C4%90%C3%A0i_Loan), [Vị thế pháp lý của Đài Loan](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_th%E1%BA%BF_ph%C3%A1p_l%C3%BD_c%E1%BB%A7a_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit&redlink=1))
- Miến Điện/Myanmar
- Hoa Kỳ không thừa nhận việc đổi tên
[Miến Điện](/wiki/Myanma)do phe quân sự lãnh đạo thực hiện thành *Myanmar*và do đó vẫn giữ mục từ dành cho quốc gia này dưới tên "Burma" (Miến Điện). Điều này là do sự thay đổi tên "không được chứng nhận bởi cơ quan lập pháp thực sự nào ở Miến Điện". Do đó, chính phủ Hoa Kỳ chưa bao giờ dùng cái tên Myanmar . [[30]](#cite_note-30)
- Macedonia
[Cộng hòa Macedonia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Macedonia)được ghi dưới tên *Macedonia* . Mặc dù sự thật là không có tổ chức quốc tế nào như [[31]](#cite_note-31) [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) , [[32]](#cite_note-32) [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) , [[33]](#cite_note-33) [NATO](/wiki/NATO) , [[34]](#cite_note-34) [Liên minh truyền thông châu Âu](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) , và [[35]](#cite_note-35) [Ủy ban Olympics Quốc tế](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Olympics_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) sử dụng dạng viết ngắn này (tất cả họ đều dùng cụm từ [[36]](#cite_note-36) *Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ*). Lịch sử cái tên được dùng cho mục từ này khá phức tạp. Trong phiên bản 1992 của *Dữ kiện thế giới*, mục từ dành cho quốc gia này được liệt ở dạng quốc gia cũ (vào cùng thời điểm đó, những mục từ mới được thêm vào cho 20 quốc gia khi đó tách ra từ Liên Xô và Nam Tư; hai quốc gia này bị bỏ ra). Trong phiên bản 1994, tên của mục từ đổi thành [[37]](#cite_note-yugo-37) *Former Yugoslav Republic of Macedonia*(Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ) . Trong thập niên tiếp theo, nó vẫn là tên quốc gia này khi liệt kê tại đó. Cuối cùng, trong phiên bản 2004 của [[38]](#cite_note-38) *Sách dữ kiện*, tên của mục từ này quay trở về *Macedonia* . Điều này xảy ra sau một quyết định của Hoa Kỳ vào tháng 11 năm 2004 rằng sẽ gọi Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ là Cộng hòa Macedonia [[39]](#cite_note-39) . ( [[40]](#cite_note-40) *Xem thêm* [Tranh cãi tên gọi Macedonia](/w/index.php?title=Tranh_c%C3%A3i_t%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Macedonia&action=edit&redlink=1).)
- Liên minh châu Âu
- Vào ngày
[16 tháng 12](/wiki/16_th%C3%A1ng_12)năm [2004](/wiki/2004), CIA đã thêm một mục từ cho [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u)(EU) . (Trước ngày này, EU nằm ngoài cuốn [[42]](#cite_note-42) *Sách dữ kiện* ). Theo CIA, Liên minh châu Âu được thêm vào vì EU "tiếp tục hướng về những tính chất ngày càng giống quốc gia" [[43]](#cite_note-noEU-43) . [[28]](#cite_note-roceu-28)
- Khu vực bảo tồn hoang dã Đảo Thái Bình Dương Hoa Kỳ và Iles Eparses
- Trong phiên bản 2006 của
*Dữ kiện Thế giới*, các mục từ dành cho [Đảo Baker](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Baker), [Đảo Howland](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Howland), [Đảo Jarvis](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Jarvis), [Đá ngầm Kingman](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_ng%E1%BA%A7m_Kingman&action=edit&redlink=1), [Đảo san hô vòng Johnston](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_san_h%C3%B4_v%C3%B2ng_Johnston&action=edit&redlink=1), [Đảo san hô vòng Palmyra](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_san_h%C3%B4_v%C3%B2ng_Palmyra&action=edit&redlink=1), và [Quần đảo Midway](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_san_h%C3%B4_v%C3%B2ng_Midway)được nhập vào mục từ mới [Khu vực bảo tồn hoang dã Đảo Thái Bình Dương Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Khu_v%E1%BB%B1c_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_hoang_d%C3%A3_%C4%90%E1%BA%A3o_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) . Những mục từ cũ cho mỗi khu vực đảo được biến thành chuyển hướng tại trang web [[44]](#cite_note-44) *Sách dữ kiện*website . Vào ngày [[45]](#cite_note-45) [7 tháng 9](/wiki/7_th%C3%A1ng_9)năm [2006](/wiki/2006), CIA cũng nhập các mục của [Bassas da India](/wiki/Bassas_da_India), [Đảo Europa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Europa), [Quần đảo Glorioso](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Glorieuses), [Đảo Juan de Nova](/wiki/Juan_de_Nova), và [Đảo Tromelin](/wiki/Tromelin)vào một mục từ mới [Iles Eparses](/wiki/C%C3%A1c_%C4%91%E1%BA%A3o_r%E1%BA%A3i_r%C3%A1c_t%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng) . Cùng với mục từ mới Khu vực bảo tồn hoang dã Đảo Thái Bình Dương Hoa Kỳ, năm mục từ cũ cho năm đảo vẫn tiếp tục làm chuyển hướng trên trang web [[46]](#cite_note-46) . Vào ngày [[47]](#cite_note-47) [19 tháng 7](/wiki/19_th%C3%A1ng_7)năm [2007](/wiki/2007)mục Iles Eparses và những chuyển hướng cho mỗi đảo bị bỏ ra do nhóm này trở thành một quận của [Vùng đất phía Nam và châu Nam cực thuộc Pháp](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%E1%BA%A5t_ph%C3%ADa_Nam_v%C3%A0_ch%C3%A2u_Nam_C%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)vào tháng 2 . [[48]](#cite_note-taaf-48)
- Nam Tư/Serbia và Montenegro
- Nam Tư có một lịch sử đầy tranh cãi trên
*Sách dữ kiện*. Trước năm 1992, [Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Nam Tư](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Li%C3%AAn_bang_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Nam_T%C6%B0)trong *Sách dữ kiện* . Vào năm [[49]](#cite_note-49) [1992](/wiki/1992), mục từ này bị loại bỏ và các mục từ khác dành cho tất cả các nước cộng hòa cũ được thêm vào [[37]](#cite_note-yugo-37) . Khi làm việc này, CIA đã liệt kê [[37]](#cite_note-yugo-37) [Liên bang Cộng hòa Nam Tư](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_bang_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_T%C6%B0&action=edit&redlink=1)là *Serbia và Montenegro* . Điều này là do quyết định ngày [[50]](#cite_note-50) [21 tháng 5](/wiki/21_th%C3%A1ng_5)năm [1992](/wiki/1992) của Chính phủ Hoa Kỳ không công nhận Liên bang này (hoặc bất kỳ các nước cộng hòa khác) [[51]](#cite_note-FRY-51) như [[52]](#cite_note-law-52) [quốc gia kế thừa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_gia_k%E1%BA%BF_th%E1%BB%ABa&action=edit&redlink=1)của Nam Tư xã hội chủ nghĩa vừa giải thể. Chính phủ Mỹ cũng quyết định không công nhận bản thân Liên bang Nam Tư là một quốc gia . [[53]](#cite_note-FRY2-53)
- Những quan điểm này được ghi rõ trong lời phủ nhận được in trong cuốn
*Sách dữ kiện*: [[54]](#cite_note-54)
- Ngoài lời phủ nhận, những nước cộng hòa Serbia và Montenegro được đối xử độc lập nhau trong dữ liệu, có thể nhìn thấy trong bản đồ bên phải
. Trong [[55]](#cite_note-55) [tháng 10 năm 2000](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_10_n%C4%83m_2000&action=edit&redlink=1), [Slobodan Milošević](/wiki/Slobodan_Milo%C5%A1evi%C4%87)đã từ chức sau một cuộc bầu cử đầy tranh cãi tổ chức vào tháng trước . Sự kiện này khiến tạo ra thay đổi trong phiên bản năm 2001 của [[56]](#cite_note-56) *Sách dữ kiện*, với việc thực thể Serbia và Montenegro lại được đổi thành Nam Tư . Vào ngày [[57]](#cite_note-57) [14 tháng 3](/wiki/14_th%C3%A1ng_3)năm [2002](/wiki/2002), một thỏa thuận được ký để biến Liên bang Nam Tư thành một liên minh quốc gia có tên [Serbia và Montenegro](/wiki/Serbia_v%C3%A0_Montenegro) ; nó có hiệu lực vào ngày [[58]](#cite_note-58) [14 tháng 2](/wiki/14_th%C3%A1ng_2)năm [2003](/wiki/2003) . Cái tên thực thể Nam Tư được thay đổi trong [[59]](#cite_note-59) *Sách dữ kiện*một tháng sau sự thay đổi . [[60]](#cite_note-60)
- Đông Timor/Timor-Leste
- Vào ngày
[19 tháng 7](/wiki/19_th%C3%A1ng_7)năm [2007](/wiki/2007)mục từ dành cho Đông Timor (East Timor) được đổi tên thành *Timor-Leste*theo một quyết định của Ủy ban Địa danh Hoa Kỳ . [[61]](#cite_note-bgn-61)
- Kosovo
- Vào ngày
[28 tháng 2](/wiki/28_th%C3%A1ng_2)năm [2008](/wiki/2008)CIA đã thêm một mục cho [Kosovo](/wiki/Kosovo) ; trước đó, Kosovo không được ghi trong Sách dữ kiện [[62]](#cite_note-62) . Sự bổ sung này được thực hiện bất chấp Nga [[20]](#cite_note-notin-20) và Serbia [[63]](#cite_note-ctvnorec-63) cùng một số nước khác kịch liệt phản đối sự độc lập này, và nhiều quốc gia không công nhận nền độc lập của nó. (Xem [[63]](#cite_note-ctvnorec-63) [Phản ứng của thế giới về tuyên bố độc lập của Kosovo năm 2008](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_c%E1%BB%A7a_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_v%E1%BB%81_tuy%C3%AAn_b%E1%BB%91_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_c%E1%BB%A7a_Kosovo_n%C4%83m_2008&action=edit&redlink=1).)
### Sự thật[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=9)]
Trước năm 1998, hồ sơ của Liên minh Vương quốc Anh và Bắc Ireland chứa một câu nói rằng UK giành được độc lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1801
. Dòng viết ngắn ngủi này, một sự mô tả gây bối rối do tham khảo [64] [Đạo luật Liên minh 1801](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_Li%C3%AAn_minh_1801&action=edit&redlink=1)từ đó đã được mở rộng rất nhiều . [[65]](#cite_note-uk-65)
## Số ISBN[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=10)]
Đây là danh sách Số hiệu sách chuẩn quốc tế (ISBN) dành cho phiên bản Chính phủ
của [66] *Dữ kiện Thế giới*. ISBN dành cho bản in lại của Potomac Books và Skyhorse Publishing của *Sách dữ kiện*cũng được ghi chú. Đối với phiên bản in lại, năm dữ liệu được ghi trong ngoặc.
- Phiên bản chính phủ
- 2000:
[ISBN 0-16-061343-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160613434)
- 2001:
[ISBN 0-16-066404-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160664047)
- 2002:
[ISBN 0-16-067601-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160676010)
- 2003:
[ISBN 0-16-067943-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160679435)
- 2004:
[ISBN 0-16-073030-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160730309)
- 2005:
[ISBN 0-16-074941-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160749417)
- 2006:
[ISBN 0-16-076547-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0160765471)
- 2007:
[ISBN 978-0-16-078580-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780160785801)
- 2008:
[TBD](/w/index.php?title=TBD&action=edit&redlink=1)
- Bản in lại Potomac Books
- 2000 (1999):
[ISBN 1-57488-266-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/157488266X)
- 2001 (2000):
[ISBN 1-57488-346-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1574883461)
- 2002 (2001):
[ISBN 1-57488-475-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1574884751)
- 2003 (2002):
[ISBN 1-57488-641-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/157488641X)
- 2004 (2003):
[ISBN 1-57488-837-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1574888374)
- 2005 (2004):
[ISBN 1-57488-942-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1574889427)
- 2006 (2005):
[ISBN 1-57488-997-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1574889974)
- 2007 (2006):
[ISBN 1-59797-109-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/159797109X)
- 2008 (2007):
[ISBN 1-59797-182-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1597971820)
- Bản in lại Skyhorse Publishing
- 2008 (2007):
[ISBN 978-1-60239-080-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781602390805)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=11)]
|
|![]()
|
|
- Ngoài
*Dữ kiện thế giới*, CIA cũng xuất bản một thư mục có tên *thường xuyên* [Các nhà lãnh đạo thế giới](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_l%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) . [[67]](#cite_note-67) [Viết tắt được dùng trong Dữ kiện thế giới của CIA](/w/index.php?title=Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BA%AFt_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_d%C3%B9ng_trong_D%E1%BB%AF_ki%E1%BB%87n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_c%E1%BB%A7a_CIA&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=12)]
Bài viết này có chứa những dữ liệu từ Dữ kiện thế giới của CIA, và vì nó là ấn bản chính phủ Hoa Kỳ, nó thuộc
[phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng). **Central Intelligence Agency.** [^](#cite_ref-pubs_1-0) [“Central Intelligence Agency Publications”](http://web.archive.org/web/20060717051912/www.cia.gov/cia/publications/). Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
The World Factbook is produced by CIA's Directorate of Intelligence. The Factbook is a comprehensive resource of facts and statistics on more than 250 countries and other entities.
**Central Intelligence Agency (** [^](#cite_ref-featured_2-0) [ngày 3 tháng 1 năm 2008](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_3_th%C3%A1ng_1_n%C4%83m_2008&action=edit&redlink=1)). [“Where in the World is Mt. Kilimanjaro? Visit the CIA World Factbook to Find Out”](https://www.cia.gov/news-information/featured-story-archive/world-factbook.html). Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2008. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **â** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-ents_3-3) **b** [“The World Factbook - Notes and Definitions: Entities”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/notesanddefs.html). Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2008.
"Independent state" refers to a people politically organized into a sovereign state with a definite territory. * * * There are a total of 266 separate geographic entities in The World Factbook that may be categorized as follows...
- ^
**a** **ă** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-cci_4-2) **â** [“The World Factbook - Contributors and Copyright Information”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/contributor_copyright.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
The World Factbook is prepared by the Central Intelligence Agency for the use of US Government officials, and the style, format, coverage, and content are designed to meet their specific requirements. Information is provided by... other public and private sources. The Factbook is in the public domain. Accordingly, it may be copied freely without permission of the Central Intelligence Agency (CIA).
- ^
**a** **ă** **â** [“CIA World Factbook 2006 Now Available”](https://www.cia.gov/news-information/press-releases-statements/press-release-archive-2006/pr04052006.htm)(Thông cáo báo chí). Central Intelligence Agency. Ngày 5 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2007.
The World Factbook remains the CIA's most widely disseminated and most popular product, now averaging almost 6 million visits each month. In addition, tens of thousands of government, commercial, academic, and other Web sites link to or replicate the online version of the Factbook. * * * Included among the 271 geographic entries is one for the "World," which incorporates data and other information summarized where possible from the other 270 country listings.
- ^
**a** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-pd_6-1) **ă** [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Can I use some or all of The World Factbook for my Web site (book, research project, homework, etc.)?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
The World Factbook is in the public domain and may be used freely by anyone at anytime without seeking permission.* * * As a courtesy, please cite The World Factbook when used.
**Central Intelligence Agency.** [^](#cite_ref-7) [“Use of the Central Intelligence Agency Seal”](https://www.cia.gov/about-cia/site-policies/index.html#seal). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Federal law prohibits use of the words "Central Intelligence Agency," the initials "CIA," the seal of the Central Intelligence Agency, or any colorable imitation of such words, initials, or seal in connection with any merchandise, impersonation, solicitation, or commercial activity in a manner reasonably calculated to convey the impression that such use is approved, endorsed, or authorized by the Central Intelligence Agency.
- ^
**a** **ă** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-faqs-u2d_8-2) **â** [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): How often is The World Factbook updated?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
Formerly our Web site (and the published Factbook) were only updated annually. Beginning in November 2001 we instituted a new system of more frequent online updates. The World Factbook is currently updated every two weeks. The annual printed version of the Factbook is usually released about midyear.
**Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-9) [“The World Factbook - Notes and Definitions: Date of information”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/notesanddefs.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
In general, information available as of ngày 1 tháng 1 năm 2007 was used in the preparation of this edition.
- ^
**a** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-WBFhistory_10-1) **ă** [“The World Factbook -- History”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/history.html). Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2007.
The first classified Factbook was published in August 1962, and the first unclassified version was published in June 1971.
**Miller, Jill Young. "CIA puts data on the Internet."** [^](#cite_ref-11) *Fort Lauderdale Sun-Sentinel*ngày 12 tháng 12 năm 1994. **Central Intelligence Agency.** [^](#cite_ref-12) [“CIA Download Page”](https://www.cia.gov/library/publications/download/). Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2007. **Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-buy_13-0) [“The World Factbook - Purchasing Information”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/purchase_info.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Other users may obtain sales information about printed copies from the following: Superintendent of Documents...National Technical Information Service
**Directorate of Intelligence (1999).** [^](#cite_ref-14) [“The World Factbook 1999 - Purchasing Information (mirror)”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact99/11.htm). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
The Central Intelligence Agency (CIA) prepares The World Factbook in printed, CD-ROM, and Internet versions.
**Directorate of Intelligence (1995).** [^](#cite_ref-15) [“Publication Information for The World Factbook 1995 (mirror)”](http://www.ems.psu.edu/~williams/states/pubinfo.htm). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
This publication is also available in microfiche, magnetic tape, or computer diskettes.
**Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-16) [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): I am using the Factbook online and it is not working. What is wrong?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
Hundreds of "Factbook" look-alikes exist on the Internet. The Factbook site at: www.cia.gov is the only official site.
**Texas A&M University Libraries.** [^](#cite_ref-17) [“Introduction to Comparative Politics POLS 329”](http://library.tamu.edu/portal/site/Library/menuitem.95e060d328c5ba7869e19cf419008a0c/?vgnextoid=b6e4124698f60110VgnVCM1000007800a8c0RCRD). Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
The world factbook (Handbook of the Nations). Detroit, Mich.: Grand River Books, 1981-.
**Potomac Books.** [^](#cite_ref-18) [“The World Factbook 2008 CIA's 2007 Edition”](http://www.potomacbooksinc.com/Books/BookDetail.aspx?productID=180790). Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008. **Skyhorse Publishing.** [^](#cite_ref-19) [“CIA World Factbook 2008, The”](http://www.skyhorsepublishing.com/details.php?TitleID=77). Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2008.
- ^
**a** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-notin_20-1) **ă** [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why don’t you include information on entities such as Tibet, Kashmir, or Kosovo?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Also included in the Factbook are entries on parts of the world whose status has not yet been resolved (e.g., West Bank, Spratly Islands). Specific regions within a country or areas in dispute among countries are not covered.
**Directorate of Intelligence (19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-21) [“The World Factbook - Spratly Islands”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pg.html). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006. **Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-subnat_22-0) [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why doesn't The World Factbook include information on states, departments, provinces, etc., in the country format?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2007.
The World Factbook provides national-level information on countries, territories, and dependencies, but not subnational administrative units within a country. A good encyclopedia should provide state/province-level information.
**Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-domrom_23-0) [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why has The World Factbook dropped the four French departments of Guadeloupe, Martinique, Reunion, and French Guiana?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2007.
The reason the four entities are no longer in The World Factbook is because their status has changed. While they are overseas departments of France, they are also now recognized as French regions, having equal status to the 22 metropolitan regions that make up European France.
**Directorate of Intelligence (19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-24) [“The World Factbook - China (map)”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/maps/ch-map.gif). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006. **Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-25) [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why are the Golan Heights not shown as part of Israel or Northern Cyprus with Turkey?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Territorial occupations/annexations not recognized by the United States Government are not shown on US Government maps.
**Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-26) [“The World Factbook - Country Listing”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/countrylisting.html#z). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^
**a** [Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).](#cite_ref-jjwyiz_27-1) **ă** [“The World Factbook - Taiwan”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tw.html#Govt). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
- ^
**a** [Directorate of Intelligence.](#cite_ref-roceu_28-1) **ă** [“The World Factbook - Frequently Asked Questions (FAQs): Why are Taiwan and the European Union listed out of alphabetical order at the end of the Factbook entries?”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/docs/faqs.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Taiwan is listed after the regular entries because even though the mainland People's Republic of China claims Taiwan, elected Taiwanese authorities de facto administer the island and reject mainland sovereignty claims. * * * The European Union (EU) is not a country, but it has taken on many nation-like attributes and these are likely to be expanded in the future.
**Directorate of Intelligence (ngày 27 tháng 1 năm 2005).** [^](#cite_ref-29) [“The World Factbook - Taiwan (mirror)”](http://hoshie.mozfaq.org/factbook-roc/geos/tw.html#Govt). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006. **Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-30) [“The World Factbook - Burma”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bm.html#Govt). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
since 1989 the military authorities in Burma have promoted the name Myanmar as a conventional name for their state; this decision was not approved by any sitting legislature in Burma, and the US Government did not adopt the name, which is a derivative of the Burmese short-form name Myanma Naingngandaw
**Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-31) [“The World Factbook - Macedonia”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006. **United Nations General Assembly.** [^](#cite_ref-32) [“Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations”](http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm). Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2008.
Decides to admit the State whose application is contained in document A/47/876-S/25147 to membership in the United Nations, this State being provisionally referred to for all purposes within the United Nations as "the former Yugoslav Republic of Macedonia" pending settlement of the difference that has arisen over the name of the State.
**European Commission.** [^](#cite_ref-33) [“Background information - The former Yugoslav Republic of Macedonia”](http://ec.europa.eu/comm/competition/international/bilateral/background/mk1_en.html). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
The Former Yugoslav Republic of Macedonia was the first country in the region to sign a Stabilisation and Association Agreement in April 2001 (in force since April 2004).
**North Atlantic Treaty Organization.** [^](#cite_ref-34) [“"The situation in the former Yugoslav Republic of Macedonia is critical"”](http://www.nato.int/docu/update/2001/0723/e0725a.htm). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006. **European Broadcasting Union.** [^](#cite_ref-35) [“Members' Logos”](http://www.ebu.ch/members/members_logos.php). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006. **International Olympic Committee.** [^](#cite_ref-36) [“List of National Olympic Committees Participating In the XIX Olympic Winter Games In Salt Lake City”](http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_258.pdf)(PDF). Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2006.
- ^
**a** **ă** [Directorate of Intelligence (1992).](#cite_ref-yugo_37-2) **â** [“The World Factbook 1992 - Notes, Definitions, and Abbreviations”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact92/wf930000.txt). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Bosnia and Hercegovina, Croatia, Macedonia, Serbia and Montenegro, and Slovenia have replaced Yugoslavia.
**Directorate of Intelligence (1994).** [^](#cite_ref-38) [“The World Factbook 1994 - Notes, Definitions, and Abbreviations”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact94/wf950000.txt). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
The name of Macedonia was changed to The Former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM).
**Directorate of Intelligence (** [^](#cite_ref-39) [ngày 30 tháng 11 năm 2004](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_30_th%C3%A1ng_11_n%C4%83m_2004&action=edit&redlink=1)). [“The World Factbook - Macedonia (mirror)”](http://theworldfactbook.info/geos/mk.html). Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessmonthday=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Staff reporter (** [^](#cite_ref-40) [ngày 4 tháng 11 năm 2004](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_4_th%C3%A1ng_11_n%C4%83m_2004&action=edit&redlink=1)). [“US snubs Greece over Macedonia”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3981499.stm). BBC News. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006.
Greece has protested strongly at a decision by the US to refer to the Former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM) simply as "Macedonia".Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Directorate of Intelligence (2000).** [^](#cite_ref-41) [“CIA World Factbook 2000 - Country Maps (mirror)”](http://www.lib.utexas.edu/maps/cia00/serbia_montenegro_sm00.jpg). Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2007. **Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-42) [“The World Factbook - European Union”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006. **Directorate of Intelligence.** [^](#cite_ref-noEU_43-0) [“The World Factbook - Why doesn't The World Factbook include information on states, departments, provinces, the European Union, etc., in the country format? (mirror)”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact2003/docs/faqs.html). Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2007.
The World Factbook provides national-level information on countries, territories, and dependencies, but not on subnational administrative units within a country or supranational entities like the European Union.
**Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-44) [“The World Factbook - United States Pacific Island Wildlife Refuges”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/um.html). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006. **For an example of a redirect, see what happens with the** [^](#cite_ref-45) [profile](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kq.html)for Kingman Reef. **Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-46) [“The World Factbook - Iles Eparses (mirror)”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact2007/geos/zz.html). Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2007. **For an example of a redirect, see what happens with the** [^](#cite_ref-47) [profile](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact2007/geos/ju.html)for Juan de Nova Island (mirror). **Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 7 năm 2007).** [^](#cite_ref-taaf_48-0) [“CIA - The World Factbook 2007: What's New”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html). Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2007.
The five former entities of Bassas da India, Europa Island, Glorioso Islands, Juan de Nova Island, and Tromelin Island, previously grouped as Iles Eparses (Scattered Islands), now constitute a district of the French Southern and Antarctic Lands.
**Directorate of Intelligence (1989).** [^](#cite_ref-49) [“Yugoslavia Government - 1989: 1989 CIA World Factbook (mirror)”](http://www.theodora.com/wfb1989/yugoslavia/yugoslavia_government.html). Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2006. **Directorate of Intelligence (1992).** [^](#cite_ref-50) [“1992 CIA World Factbook: Serbia and Montenegro (mirror)”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact92/wf930216.txt). Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2006. **Department of State.** [^](#cite_ref-FRY_51-0) [“Chiefs of Mission by Country, 1778-2005: Serbia and Montenegro”](http://web.archive.org/web/20021228160049/http://www.state.gov/r/pa/ho/po/com/11216.htm). [Bản gốc](http://www.state.gov/r/pa/ho/po/com/11216.htm)lưu trữ ngày 28 tháng 12 năm 2002. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
On ngày 21 tháng 5 năm 1992, the United States announced that it did not recognize the Federal Republic of Yugoslavia, which was composed of the Republics of Serbia and Montenegro, as a successor state of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia.
**White, Mary Jo (2000).** [^](#cite_ref-law_52-0) [“767 Third Avenue Associates v. United States: BRIEF FOR AMICUS CURIAE UNITED STATES OF AMERICA SUPPORTING APPELLEES AND SUPPORTING AFFIRMANCE IN PART AND REVERSAL IN PART”](http://www.state.gov/documents/organization/6649.doc)(MS Word). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2007.
Since 1992, the United States has taken the position that the SFRY has ceased to exist, that there is no state representing the continuation of the SFRY, and that five successors have arisen -- the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) ("FRY(S&M)"), the Republic of Slovenia ("Slovenia"), the Republic of Croatia ("Croatia"), the Republic of Bosnia-Herzegovina ("Bosnia-Herzegovina"), and the Former Yugoslav Republic of Macedonia ("FYROM")
**Department of State (tháng 8 năm 1999).** [^](#cite_ref-FRY2_53-0) [“Serbia and Montenegro (08/99) (See Yugoslavia)”](http://web.archive.org/web/20050530112923/http://www.state.gov/outofdate/bgn/s/12685.htm). [Bản gốc](http://www.state.gov/outofdate/bgn/s/12685.htm)lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2005. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2007.
(Serbia and Montenegro have asserted the formation of a joint independent state, but this entity has not been recognized as a state by the United States.)
**Directorate of Intelligence (1999).** [^](#cite_ref-54) [“CIA -- The World Factbook 1999 -- Serbia and Montenegro (mirror)”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact99/265.htm#intro). Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
Serbia and Montenegro have asserted the formation of a joint independent state, but this entity has not been formally recognized as a state by the US. The US view is that the Socialist Federal Republic of Yugoslavia (SFRY) has dissolved and that none of the successor republics represents its continuation.
**For an example, see the profile for the FRY in the** [^](#cite_ref-55) [1999 World Factbook](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact99/265.htm). **Staff reporter (** [^](#cite_ref-56) [ngày 7 tháng 10 năm 2000](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_7_th%C3%A1ng_10_n%C4%83m_2000&action=edit&redlink=1)). [“Kostunica sworn in as president of Yugoslavia”](http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/yugoslavia/story/overview/). CNN. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Directorate of Intelligence (2001).** [^](#cite_ref-57) [“CIA -- The World Factbook -- Notes and Definitions”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact2001/docs/notes.html). Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
The entity of Serbia and Montenegro is now officially known as Yugoslavia.
**Staff reporter (ngày 14 tháng 3 năm 2002).** [^](#cite_ref-58) [“Yugoslav partners sign historic deal”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1872070.stm). BBC News. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2006.
Serbia and Montenegro have signed an accord which will consign the name Yugoslavia to history and shelve any immediate plans for Montenegrin independence.
**Staff reporter (** [^](#cite_ref-59) [ngày 4 tháng 2 năm 2003](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_4_th%C3%A1ng_2_n%C4%83m_2003&action=edit&redlink=1)). [“Yugoslavia consigned to history”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2724047.stm). BBC News. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2006.
From now on it will be called just Serbia and Montenegro - the two remaining republics joined in a loose union.Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 3 năm 2003).** [^](#cite_ref-60) [“CIA - The World Factbook 2002: What's new (mirror)”](http://www.faqs.org/docs/factbook/). Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2006.
Yugoslavia has been renamed Serbia and Montenegro as of ngày 4 tháng 2 năm 2003.
**Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 7 năm 2007).** [^](#cite_ref-bgn_61-0) [“CIA - The World Factbook 2007: What's New”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html). Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2007.
The US Board on Geographic Names (BGN) now recognizes Timor-Leste as the short form name for East Timor* * *
**Directorate of Intelligence (ngày 28 tháng 2 năm 2008).** [^](#cite_ref-62) [“The World Factbook - Kosovo”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kv.html). Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2008.
- ^
**a** **ă** [“Kosovo's parliament declares independence”](http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20080217/kosovo_indep_080217?s_name=&no_ads=). CTV.ca. Ngày 17 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2008. **Directorate of Intelligence (1996).** [^](#cite_ref-64) [“The World Factbook - United Kingdom (mirror)”](http://www.umsl.edu/services/govdocs/wofact96/258.htm). Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessmonthday=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Directorate of Intelligence (ngày 19 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-uk_65-0) [“The World Factbook - United Kingdom”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html#Govt). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2006. **The ISBN for each edition can be found on the** [^](#cite_ref-66) [Government Printing Office Bookstore](http://bookstore.gpo.gov/)website. **Central Intelligence Agency.** [^](#cite_ref-67) [“World Leaders”](https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/index.html). Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2007.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=The_World_Factbook&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=The_World_Factbook&action=edit§ion=13)] [Current CIA World Factbook](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html) [Mobile Edition of the current CIA World Factbook - updated monthly](http://ciaintel.us/mobile/worldfactbook) [1991 CIA World Factbook](http://permanent.access.gpo.gov/lps35389/1991/world91b.txt) [1990 CIA World Factbook](http://permanent.access.gpo.gov/lps35389/1990/world12.txt)
- Previous editions of
*The World Factbook*from the [University of Missouri–St. Louis](/w/index.php?title=University_of_Missouri%E2%80%93St._Louis&action=edit&redlink=1)archive: [The World Factbook for Google Earth](http://bbs.keyhole.com/ubb/showflat.php?Cat=0&Board=EarthNature&Number=164827): The *Factbook*as Google Earth placemarks [On stephansmap.org](http://stephansmap.org/cia_world_factbook): The CIA World Factbook accessible by location and date range; covers the years 2001–2007. All Factbook entries are tagged with "cia". Requires graphical browser with javascript. [CIA World Factbook](http://www.memoware.com/?screen=doc_detail&doc_id=15510&back=main)for [Pocket PC](/wiki/Pocket_PC)và [Palm OS](/w/index.php?title=Palm_OS&action=edit&redlink=1)devices [CIA World Factbook 2006](http://www.tomeraider.com/ebooks/non-fiction/world_and_travel/cia_world_factbook_2006_ebook--BK665.php)for [Pocket PC](/wiki/Pocket_PC)và [Palm OS](/w/index.php?title=Palm_OS&action=edit&redlink=1)devices from [Tomeraider](/w/index.php?title=Tomeraider&action=edit&redlink=1) [CIA World Factbook 2007](http://factbook.paw.nu)as mobile friendly XHTML
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1065 miss, cp1055 miss

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Content-Language: vi


text:
Tìm thấy thi thể phượt thủ mất tích 7 ngày ở Tà Năng - Phan Dũng
Chiều nay 20/5, một nhóm tìm kiếm đã phát hiện thi thể anh Thi An Kiện người bị...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: cloudflare

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: nv4c_h5gEF_sess=1ehppf84tr6asj9b13b07n7tl4; path=/; domain=.viettoday.vn; HttpOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Pragma: no-cache

CF-Cache-Status: MISS

Cache-Control: public, max-age=14400

Vary: Accept-Encoding


text:
“Lâm Vĩ, em trở về rồi!” – Annie nghiêng đầu cười dịu dàng rồi nép vào lòng Lâm Vĩ.
“Anh rất nhớ em!” – Lâm Vĩ ôm chặt lấy cô, anh muốn giờ phút này nhập cô vào trong thân thể để cô mãi không rời đi nữa.
Lâm Vĩ gặp được Annie khi cô còn rất nhỏ. Năm đó, An Y vừa năm tuổi, còn anh đã là học sinh tiểu học. Trên đường đi học về, anh thường đi ngang qua nhà của cô. Mỗi lần đi ngang qua đều thấy cô đang chơi rất vui vẻ trước sân nhà của mình. Anh bị thu hút bởi tiếng cười hồn nhiên và vui vẻ của cô. Cho đến một ngày khi anh nhìn thấy Annie lần đầu tiên xuất hiện, anh đã quyết định dừng lại bắt chuyện cùng cô. Chính vẻ dịu dàng, e thẹn của Annie đã khiến anh thật sự muốn làm bạn cùng cô.
Ngày ấy, Annie trong chiếc váy trắng dài chạm tới gót chân, cô ngồi một mình trên xích đu ngẩng mặt lên nhìn từng đám mây bay lượn trên bầu trời. Cô nhẹ nhàng vươn tay muốn chạm tới những đám mây đang bay lượn tự do kia như muốn bản thân mình cũng biến thành mây, có thể tự do tự tại chứ không phải bị kìm hãm trong thân thể vốn không là của mình.
“Chào bạn!” – Lâm Vĩ tuy nhỏ tuổi nhưng có chiều cao rất đáng nể, chỉ mới tám tuổi cậu đã cao hơn hàng rào nhà của An Y trong khi những đứa trẻ khác cùng lứa chỉ đứng tới nửa hàng rào.
Annie ngang tiếng chào vội vàng trốn ra sau phía sau xích đu. Annie trái ngược với An Y. An Y càng năng động bao nhiêu thì Annie lại thích thu mình bấy nhiêu. An Y giỏi xã giao bao nhiêu thì Annie chỉ thích thu mình lại trong thế giới của riêng cô ấy.
“Mình là Lâm Vĩ!” – Lâm Vĩ vẫn tiếp tục đứng ngoài hàng rào bắt chuyện với cô nhưng không nhận lại được bất kì lời hồi âm nào từ cô.
Annie không thích Lâm Vĩ vì cậu ấy rất phiền. Cô luôn giữ thái độ xa cách với cậu ấy nhưng cậu ấy ngày nào cũng như ngày nấy đều dừng lại trước hàng rào bắt chuyện với cô. Thời gian ấy sức khỏe An Y không được tốt nên đa phần đều là Annie chiếm lấy thân thể cô ấy. Cho đến một hôm không chịu được sự quấy nhiễu của Lâm Vĩ nữa, Annie mới chịu liếc nhìn cậu ấy một cái.
“Nè, cậu tên là gì?” – Lâm Vĩ hỏi cô
Cô tên là gì sao? Cô nên lấy thân phận của An Y thật sự hay là lấy thân phận của cô để trả lời cậu ấy. Thân thể này vốn không phải là của cô, mục đích cô được tạo ra chỉ là để bảo vệ cho An Y tránh khỏi những tổn thương. Vậy cô có quyền gì mà sử dụng thân phận của mình?
Nhưng khi cô bắt gặp ánh mắt của Lâm Vĩ, ánh mắt rất ấm áp chỉ dành cho riêng cô, cô đã không còn đắn đo suy nghĩ bất kì thứ gì mà trả lời cậu ấy
“Tôi là Annie!”
“Annie, chúng ta làm bạn nhé!” – Lâm Vĩ vươn tay qua hàng rào ngỏ ý muốn bắt tay kết bạn với cô.
Annie rụt rè, lưỡng lự không biết bản thân nên làm gì lúc này. Cô do dự một lúc rất lâu nhưng cánh tay Lâm Vĩ vẫn chưa hề buông xuống. Cô ngại ngùng tiến đến gần bên cậu, từ từ đặt bàn tay nhỏ xinh của mình vào lòng bàn tay của cậu.
“Cậu xem chúng ta chính thức trở thành bạn rồi!” – Lâm Vĩ nắm lấy tay cô lắc lắc.
Cô mím môi cười thẹn, cô muốn rút tay về nhưng không biết làm thế nào cho khỏi lúng túng. Nhưng mà ít ra bây giờ cô đã có bạn rồi. Một người bạn của riêng Annie cô chứ không phải của An Y. Sự hiện diện của Lâm Vĩ trong cuộc sống của cô đã khiến cô khao khát một điều, cô muốn thân thể này, cô không muốn mình chỉ là một nhân cách.
Hằng ngày Annie luôn đợi Lâm Vĩ đi học về mà xâm chiếm lấy tâm lí của An Y, thường thì những lúc cô xuất hiện sẽ không có mấy người ở cạnh An Y, họ đều bận công việc riêng của họ nên cô có thể tùy ý mà khống chế An Y.
Cô và Lâm Vĩ làm bạn với nhau được hai năm, trong hai năm ngắn ngủi đó cô chưa bao giờ để An Y tiếp xúc với Lâm Vĩ, vì cô rất sợ sự năng động và tinh nghịch của An Y sẽ khiến cậu ấy không còn nhớ đến cô nữa. Annie vẫn luôn giấu kín chuyện của Lâm Vĩ nhưng cô có giấu cách mấy vẫn đến ngày cô bị phát hiện.
Người phát hiện ra cô đang thao túng An Y chính là mẹ của An Y. Bà ấy tìm mọi cách để kìm hãm sức mạnh của cô lại và bà ấy đã tìm cách đưa Lâm Vĩ ra khỏi cuộc sống của cô. Cô hận bà ấy, hận bà ấy đến tận xương tủy và trong đầu của cô chưa bao giờ ngưng suy nghĩ rằng cô sẽ tự tay giết chết bà ấy.
Bà ấy cuối cùng cũng chết như nguyện vọng của cô nhưng cô lại không thể không chế An Y thêm nữa. Tâm lí của An Y đã bắt đầu chai sạn, cô dùng mọi cách gợi lại tất cả các kí ức đau buồn của cô ấy chỉ để cô ấy trở nên yếu đuối. An Y không những yếu đuối mà cô ấy còn mạnh mẽ hơn rất nhiều, cô ấy dần trở nên máu lạnh và mang trên mình biết bao nhiêu căm phẫn bọn người xấu xa kia. Giây phút đó Annie rất sợ, cô sợ mình sẽ không thể tồn tại được trong thân thể này, cô sợ sự mạnh mẽ của An Y sẽ bài trừ cô ra khỏi cô ấy. Cô vẫn còn muốn gặp Lâm Vĩ, cô rất nhớ anh ấy.
Ông trời cũng không phụ lòng cô cho cô gặp được nhà họ Vũ. Khi họ xóa đi kí ức của An Y cũng là lúc sự gai góc của An Y biến mất và cô có thể tìm lại được cảm giác được khống chế một người trong lòng bàn tay.
Nhà mới của Vũ gia ở rất gần với nơi của Lâm Vĩ đang sống. Cô và anh như đã có duyên trời định dù cách nhau bao xa, dù cho mọi thứ cố tình chia cắt cả hai cô và anh đều quay về bên nhau.
“Annie, chúng ta sẽ mãi bên nhau như vậy nhé!” – Lâm Vĩ và cô cùng nằm dưới nhánh cây hoa nhài trong vườn nhà anh hít thở hương thơm thanh mát của loài hoa này.
“Nhất định!” – Annie mỉm cười gật đầu hứa.
Cô muốn một đời một kiếp ở cùng với anh, cô muốn giữ anh cho riêng mình, ngoài anh ra không ai nữa. Lâm Vĩ là người đã đến cho cô biết ý nghĩa của sự tồn tại là như thế nào. Anh đến mang cho cô hơi ấm của sự yêu thương, thứ mà trước giờ cô chưa được hưởng qua. Anh đến gieo vào tâm hồn cô dư vị của sự sống. Cô chỉ muốn vì anh mà tồn tại.
Nhưng chỉ vì một bản nhạc chết tiệt đã kéo An Y thật sự thức giấc, cô lại bị ép quay về trong góc tối của bản thân. Bản nhạc đó là bản nhạc mà mẹ An Y yêu thích nhất. An Y từ nhỏ đã có cảm giác rất mãnh liệt với sàn nhảy và giai điệu. Cô ấy cứ mãi mê luyện múa, đắm chìm trong đam mê cháy bỏng của bản thân mà khiến cho Annie không thể thoát ra được. Chuyện cô và Lâm Vĩ cứ thế trôi vào quên lãng một lần nữa. Nhưng Annie vẫn luôn chờ đợi, vẫn luôn ghi nhớ thật kĩ hình bóng của anh trong tim cô.
An Y gặp được Lâm Phong là một bi kịch trong đời của Annie. Lâm Vĩ từng nhìn thấy cô gái vẫn hứa bên anh ngày nào hôn anh trai của mình trước mặt mình. Lâm Vĩ nhìn thấy cô gái mình thân thuộc bao lâu nay lại yêu anh trai mình cuồng nhiệt đến như thế. Lâm Vĩ đau lòng nhìn An Y, còn với An Y lúc này Lâm Vĩ chỉ là một người xa lạ.
An Y bị tổn thương là một cơ hội để Annie xuất hiện. Annie tìm Lâm Vĩ để giải thích mọi chuyện nhưng lúc này Lâm Vĩ lại rất chán ghét cô.
“Vĩ, em vốn dĩ chỉ là một nhân cách!”
Anh không để ý cô, cô chỉ còn cách nói hết sự thật cho anh biết. Cô rất sợ khi anh biết sự thật này sẽ ghét bỏ cô vì đâu ai muốn cùng với một nhân cách không rõ lúc nào sẽ đột nhiên biến mất như cô có một mối quan hệ chứ. Cô đã khóc, khóc bằng chính cảm xúc của riêng mình. Cô rất sợ, sợ sẽ mất anh.
“Dù em có là bất kì ai, em vẫn luôn là Annie mà anh yêu thương nhất!” – Lâm Vĩ nhẹ nhàng lau nước mắt cho cô.
Anh cũng yêu Annie, một tình yêu không gì có thể giải thích được tại sao anh yêu cô. Anh mặc kệ cô chỉ là một nhân cách, một thứ mơ hồ không có thực, anh chỉ cần biết anh yêu cô là đủ. Anh không cần biết cô ấy là người yêu của anh trai mình hay không, chỉ cần giữ cô ở bên mình là đủ.
Hạnh phúc không dừng lại với cô khi An Y không chịu ngủ yên, cô ấy muốn bản thân sống tốt hơn Lâm Phong. Cô ấy tự mình lập nghiệp, một mình trải qua bao khó khăn mà không một chút chùn bước. Cô ấy trở thành một Aretha mà người đời kính sợ, một Aretha chiếm lấy sự ngưỡng mộ của bao người.
Annie nhìn cô ấy ngày một thành công, cũng nhìn thấy tình cảm mà Lâm Phong dành cho cô ấy. Cô nhìn lại bản thân, cô biết mình thua rồi. Cô chỉ là một nhân cách, cô có thể khống chế cô ấy nhưng không thể mạnh hơn cô ấy. An Y có thiên phú, cô ấy có sự lạc quan mà cô không có được. Và lần đầu tiên trong đời cô quyết định bỏ cuộc. Cô muốn rời xa Lâm Vĩ nhân lúc tình cảm giữa cả hai vẫn còn chưa đậm sâu. Và cô nghĩ rằng đây là lần cuối cùng cô gặp lại anh.
Cô đã yên phận làm một nhân cách như đúng thân phận của cô. Cô rời xa Lâm Vĩ, cắt đứt tất cả mọi liên lạc nhưng Lâm Vĩ lại không muốn từ bỏ cô thêm lần nào nữa. Anh ấy đi tìm cô, tìm khắp mọi nơi. Khi tìm được cô thì An Y và Lâm Phong đã gương vỡ lại lành. Cô và An Y có cùng một khuôn mặt, anh nhìn thấy một gương mặt y đúc đó nằm dưới thân của anh trai mình liệu có đau lòng hay không?
Cho đến ngày anh hẹn An Y ra quán rượu. Đêm đó cô nhìn anh đau khổ, dằn vặt gọi tên cô trong cơn say cô lại đau lòng. Cô không muốn nhìn thấy anh như vậy, cô muốn bảo vệ anh, cô muốn cho anh cảm nhận về cái gọi là tình yêu. Cô muốn yêu anh, muốn trở về bên anh như ngày xưa, muốn được nhìn thấy nụ cười ấm áp của anh lúc trước. Đó là lí do mà cô hiện diện đến ngày hôm nay.
“Lâm Vĩ, em không thể ở lâu!” – Annie nói với anh.
Cả cô và Acacia bây giờ có hợp sức lại cũng không thể phá vỡ phòng tuyến tâm lí của An Y, chỉ có thể canh từng giây phút cô ấy sơ hở mà xuất hiện. Lúc nãy nếu không có hương hoa nhài làm xao nhãng tâm trí cô ấy, Annie e rằng cô rất khó có thể xuất hiện.
An Y vốn đã rất mạnh, bên ngoài còn có thêm một Lâm Phong luôn ra sức bảo vệ cô ấy khiến bọn họ muốn chung sống bình yên cũng rất khó.
“Vĩ, cô ấy biết sự tồn tại của em. Sức mạnh của em không thể đấu lại với cô ta!” – Annie lo lắng nắm chặt lấy tay Lâm Vĩ.
Cô rất sợ khoảnh khắc ở bên anh chỉ trong chốc lát, cô rất sợ An Y sẽ tỉnh lại mà nhẫn tâm tách cô ra khỏi Lâm Vĩ. Cô muốn ở bên anh ấy, cô không cần chiếm dụng thể xác này chỉ cần cho cô mỗi ngày một tiếng để trò chuyện cùng anh ấy là được. Nhưng An Y chỉ muốn dành thời gian cho một mình Lâm Phong, cô ấy sẽ không để tâm tới bất kì lời khẩn cầu của ai.
“Annie, đừng lo, cô ấy có mạnh thế nào thì em vẫn còn có anh. Anh sẽ là sức mạnh của em!” – Lâm Vĩ hôn lên trán cô xoa dịu đi tất cả những bất an của cô.
“Vậy em cũng quên mất anh là sức mạnh của An Y sao?” – Lâm phong từ đằng sau từ tốn bước tới.
Annie nghe tiếng của Lâm Phong càng thêm hoảng sợ trốn sau lưng Lâm Vĩ. Lâm Vĩ rất cao có thể che chắn đi thân thể nhỏ bé đang run lên vì sợ hãi của cô. Cô rất sợ Lâm Phong. Vì Lâm Vĩ đối với cô tốt bao nhiêu thì Lâm Phong đối với cô có bấy nhiêu tàn nhẫn.
“An Y, đến giờ về rồi!” – Lâm Phong lên tiếng
“Cô ấy không phải An Y!” – Lâm Vĩ chắn anh lại không cho anh nhìn thấy Annie
“Vĩ, anh đã nói em rất nhiều lần, cô ấy dù có bao nhiêu nhân cách đi nữa, thì từ đầu đến cuối cô ấy đều là An Y.” – Lâm Phong nghiêm giọng.
“Em sẽ không cho phép An Y xuất hiện, cô ấy từ nay về sau sẽ mãi mãi là Annie!” – Lâm Vĩ kéo Annie đang hoảng sợ phía sau mình
“Annie, gả cho anh!” – Cậu quỳ xuống lấy từ trong túi một chiếc nhẫn được đặt riêng cho cô.
Lâm Vĩ biết Annie rất yêu mình, chỉ cần anh càng yêu cô ấy, cô ấy sẽ không ngừng mạnh lên, cô ấy sẽ chống lại được An Y. Anh biết cô ấy khao khát một cuộc sống đích thực vậy bây giờ anh sẽ cho cô ấy. Cho cô ấy một mái ấm, cho cô ấy một ngôi nhà, cho cô ấy một gia đình. Anh muốn dùng cả phần đời còn lại chăm sóc, bảo bọc và yêu thương cô ấy.
“Tôi chỉ gả cho anh của cậu!” – An Y bước ngang qua người Lâm Vĩ nhào vào vòng tay của Lâm Phong
“Cô… cô… sao có thể?” – Cô ấy làm sao có thể khống chế được Annie mà trở về. Giây phút này là giây phút Annie mong ước nhất sao cô ấy có thể dễ dàng bị đánh bại như vậy chứ.
“Không có gì là tôi không thể! Cậu nên nhớ, tôi mới là chính chủ!” – An Y lạnh lùng liếc nhìn Lâm Vĩ – “Cậu đừng để cả đời này tôi sẽ không cho cậu cơ hội để gặp Annie một lần nào nữa!”
An Y khoác tay Lâm Phong trở về xe của mình để mặc Lâm Vĩ đứng ngẩn ngơ với chiếc nhẫn cầu hôn trên tay. Anh lại thua nữa rồi! Có lẽ tình yêu của anh vẫn không thể sánh bằng tình yêu của Lâm Phong dành cho An Y.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8