markdown:
# Quyết định số 128/2008/QĐ-BNN
Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7
lượt xem 3
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2009/20091113/lawttnh13/80x100/3614.jpg)
##
Quyết định số 128/2008/QĐ-BNN
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Quyết định số 128/2008/QĐ-BNN về việc ban hành Điều lệ về tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo vệ và phát triển rừng Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Quyết định số 128/2008/QĐ-BNN
- B NÔNG NGHI P C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN c l p – T do – H nh phúc ------- -------------- S : 128/2008/Q -BNN Hà N i, ngày 31 tháng 12 năm 2008 QUY T NNH V VI C BAN HÀNH I U L V T CH C VÀ HO T NG C A QU B O V VÀ PHÁT TRI N R NG VI T NAM B TRƯ NG B NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Căn c Ngh nh s 01/2008/N -CP ngày 03 tháng 01 năm 2008 c a Chính ph quy nh ch c năng, nhi m v , quy n h n và cơ c u t ch c c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn; Căn c Ngh nh s 05/2008/N -CP ngày 14 tháng 01 năm 2008 c a Chính ph v Qu b o v và phát tri n r ng; Căn c Quy t nh s 114/2008/Q -BNN ngày 28 tháng 11 năm 2008 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn v vi c thành l p Qu B o v và phát tri n r ng Vi t Nam; Theo ngh c a C c trư ng C c Lâm nghi p, QUY T NNH: i u 1. Ban hành kèm theo Quy t nh này i u l v t ch c và ho t ng c a Qu b o v và phát tri n r ng Vi t Nam ư c thành l p theo Quy t nh s 114/2008/Q -BNN ngày 28 tháng 11 năm 2008 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn. i u 2. Quy t nh này có hi u l c thi hành sau 15 ngày, k t ngày ăng Công báo. i u 3. Chánh Văn phòng B , C c trư ng C c Lâm nghi p, Th trư ng các cơ quan, ơn v liên quan thu c B , Qu b o v và phát tri n r ng Vi t Nam và các t ch c, cá nhân có liên quan ch u trách nhi m thi hành Quy t nh này. KT. B TRƯ NG TH TRƯ NG H a c Nh I UL V T CH C VÀ HO T NG C A QU B O V VÀ PHÁT TRI N R NG VI T NAM (ban hành kèm theo Quy t nh s 128/2008/Q -BNN ngày 31 tháng 12 năm 2008 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn) Chương 1. QUY NNH CHUNG
- i u 1. Ph m vi i u ch nh i u l này quy nh v t ch c b máy và ho t ng c a Qu B o v và phát tri n r ng Vi t Nam ư c thành l p và t ch c ho t ng theo Quy t nh s 114/2008/Q -BNN ngày 28 tháng 11 năm 2008 c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn (sau ây g i t t là Quy t nh 114/2008/Q -BNN). i u 2. a v pháp lý c a Qu a v pháp lý c a Qu ư c quy nh t i i u 2 Quy t nh s 114/2008/Q -BNN. i u 3. M c ích thành l p và nguyên t c ho t ng c a Qu 1. M c ích thành l p Qu a) Huy ng các ngu n l c c a xã h i b o v và phát tri n r ng, góp ph n th c hi n ch trương xã h i hóa ngh r ng; b) Nâng cao nh n th c và trách nhi m i v i công tác b o v và phát tri n r ng c a nh ng ngư i ư c hư ng l i t r ng ho c có các ho t ng nh hư ng tr c ti p n r ng; c) Nâng cao năng l c và hi u qu qu n lý, s d ng và b o v r ng cho các ch r ng, góp ph n th c hi n chi n lư c phát tri n lâm nghi p. 2. Nguyên t c ho t ng c a Qu a) Qu ho t ng không vì m c ích l i nhu n, nhưng ph i b o toàn v n nhà nư c c p ban u; b) Qu h tr cho các chương trình, d án ho c các ho t ng phi d án mà ngân sách nhà nư c chưa u tư ho c chưa áp ng yêu c u u tư; c) Ph i m b o công khai, minh b ch, hi u qu , s d ng úng m c ích và phù h p v i quy nh c a pháp lu t. i u 4. Nhi m v và quy n h n Nhi m v và quy n h n c a Qu ư c quy nh t i i u 3 Quy t nh 114/2008/Q -BNN. Chương 2. T CH C B MÁY QU N LÝ C A QU i u 5. T ch c và ho t ng c a H i ng qu n lý Qu 1. T ch c H i ng qu n lý Qu ư c quy nh t i i m a kho n 1 i u 4 Quy t nh 114/2008/Q - BNN. 2. B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn b nhi m, mi n nhi m y viên H i ng qu n lý Qu theo ngh c a V T ch c cán b . 3. y viên H i ng qu n lý Qu b mi n nhi m trong nh ng trư ng h p sau: a) B Tòa án k t án b ng các quy t nh có hi u l c pháp lu t; b) B m t năng l c hành vi dân s ho c b tư c b năng l c hành vi dân s ;
- c) Không trung th c trong báo cáo, th c thi nhi m v , quy n h n ho c l i d ng ch c v , quy n h n thu l i cho cá nhân ho c cho ngư i khác; d) Khi có quy t nh x lý k lu t n m c cách ch c tr lên c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn. 4. y viên H i ng qu n lý Qu ư c thay th trong nh ng trư ng h p sau: a) Xin t ch c; b) Khi có quy t nh i u chuy n ho c b trí công vi c khác; c) Không s c kh e m nh n công vi c. i u 6. Nhi m v và quy n h n c a H i ng qu n lý Qu 1. T ch c nh n, qu n lý và s d ng có hi u qu v n ngân sách và các ngu n v n khác do Nhà nư c giao cho Qu . 2. ư c s d ng con d u c a Qu trong vi c th c hi n nhi m v và quy n h n c a H i ng qu n lý qu theo quy nh t i i u l này. 3. Ban hành các lo i Quy ch ph c v cho ho t ng c a Qu . 4. ngh B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn quy t nh b nhi m, mi n nhi m các thành viên c a Ban ki m soát theo ngh c a Trư ng Ban ki m soát. 5. Trình B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn quy t nh phân c p, i u ch nh phân c p c a H i ng qu n lý Qu v i Giám c Qu trong vi c quy t nh h tr u tư. 6. Phê duy t k ho ch và thông qua báo cáo tài chính hàng năm c a Qu . 7. H i ng qu n lý Qu ch u trách nhi m t p th v ho t ng c a H i ng, các y viên H i ng qu n lý Qu ch u trách nhi m cá nhân v ph n vi c ư c phân công trư c B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn và trư c pháp lu t. 8. Trình B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn s a i, b sung i u l v t ch c và ho t ng c a Qu . 9. Th c hi n m t s nhi m v , quy n h n và trách nhi m khác theo y quy n c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn nhưng không ư c trái v i quy nh c a Ngh nh s 05/2008/N -CP. i u 7. Nhi m v và quy n h n c a Ch t ch H i ng qu n lý Qu 1. Thay m t H i ng qu n lý Qu , cùng Giám c Qu ký nh n v n và các ngu n l c khác do Nhà nư c giao cho Qu . 2. T ch c th c hi n các nhi m v c a H i ng Qu n lý Qu theo quy nh t i i u này. 3. Thay m t H i ng qu n lý Qu ký các văn b n thu c thNm quy n c a H i ng qu n lý Qu . 4. T ch c theo dõi và giám sát vi c th c hi n các ngh quy t, quy t nh c a H i ng qu n lý Qu ; có quy n h y b các quy t nh c a Giám c Qu trái v i ngh quy t, quy t nh c a H i ng qu n lý Qu .
- 5. Ch t ch H i ng qu n lý ư c y quy n cho Phó Ch t ch H i ng qu n lý ho c cho y viên H i ng qu n lý Qu th c hi n m t s nhi m v thu c thNm quy n. Ngư i ư c y quy n ch u trách nhi m trư c Ch t ch H i ng qu n lý Qu và trư c pháp lu t v các công vi c ư c y quy n. 6. Th c hi n các quy n khác theo quy nh c a pháp lu t và y quy n c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn nhưng không trái v i quy nh c a Ngh nh 05/2008/N -CP. i u 8. Ch làm vi c c a H i ng qu n lý Qu 1. H i ng qu n lý Qu làm vi c theo ch t p th , h p thư ng kỳ t i thi u 3 tháng m t l n xem xét và quy t nh nh ng v n thu c thNm quy n và trách nhi m c a H i ng qu n lý Qu (ho c h p b t thư ng trong trư ng h p c n thi t). 2. Các cu c h p c a H i ng qu n lý Qu ch có hi u l c khi có ít nh t 2/3 s y viên c a H i ng tham d . Cu c h p do Ch t ch H i ng qu n lý Qu ho c m t y viên khác ư c Ch t ch y quy n trong trư ng h p Ch t ch v ng m t làm Ch t a. Trong trư ng h p c p bách, vi c xin ý ki n các y viên H i ng qu n lý Qu có th ư c th c hi n b ng văn b n. 3. Tài li u h p ph i ư c chuNn b và g i t i các y viên H i ng qu n lý t i thi u 3 ngày làm vi c trư c ngày h p. N i dung cu c h p ph i ư c ghi chép y vào biên b n h p. 4. H i ng qu n lý Qu quy t nh các v n theo nguyên t c a s . Các quy t nh c a H i ng qu n lý Qu có hi u l c khi có ít nh t 50% tr lên t ng s y viên trong H i ng bi u quy t tán thành. Trư ng h p s phi u bi u quy t ngang nhau thì ý ki n theo phi u c a Ch t ch H i ng qu n lý Qu là quy t nh cu i cùng. y viên c a H i ng qu n lý có quy n b o lưu ý ki n c a mình và báo cáo lên B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn. 5. N i dung và k t lu n c a các cu c h p H i ng qu n lý Qu ph i ư c ghi rõ trong biên b n cu c h p và ư c t t c các y viên tham d cu c h p ký. K t lu n c a cu c h p ư c th hi n b ng ngh quy t, quy t nh c a H i ng qu n lý Qu và ph i ư c g i t i t t c các y viên c a H i ng qu n lý Qu . 6. Ch t ch H i ng qu n lý thay m t H i ng qu n lý Qu ký ban hành các ngh quy t, quy t nh c a H i ng qu n lý Qu và ph i ch u trách nhi m trư c pháp lu t v m i h u qu phát sinh t các quy t nh ó. Ch t ch H i ng qu n lý Qu có th y quy n b ng văn b n cho m t y viên H i ng qu n lý ký thay. 7. Các ngh quy t, quy t nh c a H i ng qu n lý Qu có tính b t bu c thi hành i v i ho t ng c a Qu . Giám c Qu có trách nhi m t ch c th c hi n các ngh quy t, quy t nh ó. Giám c Qu có quy n b o lưu ý ki n và báo cáo B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, nhưng trong th i gian chưa có quy t nh c a B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn thì v n ph i ch p hành các ngh quy t, quy t nh c a H i ng qu n lý Qu . i u 9. T ch c Ban ki m soát Qu 1. Ban ki m soát giúp H i ng qu n lý Qu giám sát vi c th c hi n i u l v t ch c và ho t ng c a Qu , Ban ki m soát ho t ng theo ch kiêm nhi m. 2. Trư ng Ban Ki m soát do B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn b nhi m, mi n nhi m theo ngh c a Ch t ch H i ng qu n lý Qu . 3. Các thành viên khác c a Ban ki m soát do Ch t ch H i ng qu n lý b nhi m theo ngh c a Trư ng Ban ki m soát. i u 10. Nhi m v , quy n h n c a Ban ki m soát
- Ban ki m soát ho t ng theo Quy ch do H i ng qu n lý Qu phê duy t, có các nhi m v và quy n h n sau: 1. Xây d ng chương trình, k ho ch công tác trình H i ng qu n lý Qu thông qua và t ch c tri n khai th c hi n. 2. Ki m tra, giám sát ho t ng c a Qu theo quy nh c a pháp lu t, i u l và các quy t nh c a H i ng qu n lý Qu ; báo cáo H i ng qu n lý Qu và ngư i có thNm quy n v k t qu ki m tra, giám sát và ki n ngh bi n pháp x lý. 3. Trư ng Ban ki m soát ho c thành viên khác c a Ban ki m soát ( ư c Trư ng ban ki m soát y quy n) ư c tham d và tham gia ý ki n t i các cu c h p c a H i ng qu n lý nhưng không có quy n bi u quy t. 4. K p th i phát hi n và báo cáo ngay v i H i ng qu n lý Qu và B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn nh ng ho t ng không bình thư ng, có d u hi u vi ph m pháp lu t, ho c các vi ph m trong vi c qu n lý tài chính c a b máy i u hành Qu . 5. Không ư c ti t l k t qu ki m tra, ki m soát khi chưa ư c H i ng qu n lý Qu ch p thu n. 6. Trư ng Ban ki m soát ph i ch u trách nhi m trư c B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn, H i ng qu n lý Qu và pháp lu t n u có hành vi bao che, b qua các hành vi vi ph m ã phát hi n; v các thi t h i c a Qu n u ti t l k t qu ki m tra, ki m soát khi chưa có s ch p thu n c a H i ng qu n lý Qu . 7. Trư ng h p t xu t, vì l i ích c a Qu và trách nhi m c a Ban Ki m soát, Trư ng ban ki m soát có quy n báo cáo tr c ti p v i Ch t ch H i ng qu n lý Qu ho c B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn. 8. Thành viên Ban ki m soát ư c hư ng ph c p và các quy n l i khác theo quy nh. Chi phí ho t ng c a Ban ki m soát ư c tính vào chi phí ho t ng c a Qu . i u 11. Nhi m v và quy n h n c a Giám c Qu 1. Giám c là ngư i i di n pháp nhân c a Qu , ch u trách nhi m trư c H i ng qu n lý Qu và trư c pháp lu t v toàn b ho t ng nghi p v c a Qu , do B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn b nhi m, mi n nhi m theo ngh c a H i ng qu n lý Qu và C c Lâm nghi p. 2. ư c phép i di n cho Qu th c hi n nhi m v giao d ch i v i các t ch c và cá nhân trong và ngoài nư c. 3. i di n pháp nhân c a Qu trư c pháp lu t trong các ho t ng t t ng, tranh ch p, gi i th và nh ng v n thu c ph m vi i u hành tác nghi p c a Qu . 4. Xây d ng, phương hư ng ho t ng, k ho ch ho t ng dài h n và hàng năm; xây d ng, k ho ch huy ng v n, k ho ch tài chính trình H i ng qu n lý thông qua trình B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn phê duy t. 5. Ch u trách nhi m t ch c th c hi n các chương trình, k ho ch ã ư c duy t và các ho t ng khác c a Qu phù h p v i quy nh t i i u l này và các quy nh khác có liên quan. 6. Xây d ng Quy ch qu n lý và s d ng Qu trình H i ng qu n lý Qu phê duy t. 7. Căn c các quy ch ho t ng nghi p v do H i ng qu n lý Qu ban hành, ban hành quy trình nghi p v ho t ng c a Qu .
- 8. Th c hi n ch báo cáo nh kỳ và xu t v các ho t ng c a Qu v i H i ng qu n lý Qu , B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn và B Tài chính. 9. ngh H i ng qu n lý Qu trình B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn b nhi m, mi n nhi m, khen thư ng, k lu t i v i Phó Giám c, K toán trư ng c a Qu . 10. Th c hi n vi c tuy n d ng, b trí, ào t o cán b và quy t nh b nhi m, mi n nhi m các ch c danh Trư ng, phó các phòng nghi p v (n u có). 11. Th c hi n m t s nhi m v , quy n h n khác c a Qu do B trư ng B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn ho c H i ng qu n lý Qu y nhi m nhưng không ư c trái v i quy nh t i Ngh nh s 05/2008/N -CP. 12. Giám c Qu ph i có b ng i h c thu c m t trong các chuyên ngành kinh t ho c tài chính, có thâm niên công tác trong lĩnh v c lâm nghi p trên 5 năm. i u 12. Nhi m v và quy n h n c a Phó Giám c 1. Phó Giám c giúp vi c cho Giám c i u hành Qu trong lĩnh v c qu n lý tài chính, ư c phân công qu n lý, i u hành m t ho c m t s lĩnh v c ho t ng c a Qu ; ch u trách nhi m trư c Giám c và trư c pháp lu t v ph n vi c ư c phân công. 2. B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn b nhi m, mi n nhi m Phó Giám c Qu . 3. Các Phó Giám c Qu ph i áp ng ư c các tiêu chuNn như giám c. i u 13. Nhi m v và quy n h n c a K toán trư ng 1. K toán trư ng Qu có nhi m v và quy n h n theo quy nh c a Lu t k toán. 2. Vi c b nhi m, mi n nhi m K toán trư ng th c hi n theo quy nh c a pháp lu t. i u 14. Ban i u hành Qu 1. Các b ph n nghi p v và biên ch c a Ban i u hành Qu do H i ng qu n lý Qu quy t nh thành l p, t ch c l i, gi i th theo ngh c a Giám c Qu , có ch c năng tham mưu và t ch c th c hi n các nhi m v do H i ng qu n lý Qu và Giám c Qu giao. 2. Lãnh o c a các b ph n nghi p v Ban i u hành Qu do Giám c Qu b nhi m, mi n nhi m, khen thư ng và k lu t. 3. Lãnh o c a các b ph n nghi p v Ban i u hành Qu và cán b công ch c, viên ch c làm nhi m v chuyên môn, ch u trách nhi m trư c Giám c Qu và ch u s qu n lý c a C c trư ng C c Lâm nghi p. 4. C c trư ng C c Lâm nghi p xét khen thư ng, k lu t lãnh o c a Ban i u hành Qu và cán b công ch c, viên ch c làm nhi m v chuyên môn. i u 15. Ch lương, ph c p, thư ng c a H i ng qu n lý Qu 1. M i chi phí ho t ng c a H i ng qu n lý Qu theo quy nh ư c tính vào chi phí qu n lý c a Qu . 2. Các y viên kiêm nhi m c a H i ng qu n lý Qu ư c hư ng ph c p trách nhi m và ti n thư ng theo quy nh v ch kiêm nhi m áp d ng cho cán b , viên ch c c a ơn v s nghi p.
- Chương 3. X LÝ TRANH CH P, T CH C L I, GI I TH i u 16. M i tranh ch p gi a Qu v i pháp nhân và th nhân có quan h tr c ti p ho c gián ti p n ho t ng c a Qu ư c x lý theo pháp lu t hi n hành. i u 17. Vi c t ch c l i ho c gi i th Qu do H i ng qu n lý Qu ngh B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn quy t nh; các trư ng h p khác th c hi n theo quy nh c a pháp lu t. i u 18. Vi c t ch c l i, sáp nh p, thành l p m i các ơn v , phòng ban nghi p v tr c thu c Ban i u hành Qu do Ch t ch H i ng qu n lý Qu Quy t nh theo ngh c a Giám c Qu , C c trư ng C c Lâm nghi p, trên cơ s phương th c t ch c b máy qu n lý ã ư c B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn phê duy t.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Quyết định Số: 19/2006/QĐ-BTC Bộ Tài chính
61 p |
3753 |
1149
-
Quyết định số 02/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước
13 p |
297 |
72
-
Quyết định số 24/2006/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước
42 p |
324 |
43
-
Quyết định số 1315/QĐ-TTg
11 p |
250 |
34
-
Quyết định số 1327/QĐ-TTg
17 p |
163 |
25
-
Quyết định số 109/2009/QĐ-TTg
10 p |
90 |
12
-
Quyết định số 1342/QĐ-TTg
35 p |
164 |
11
-
Quyết định số 1325/QĐ-TTg
1 p |
77 |
8
-
Quyết định số 2376/QĐ-BNN-QLCL
10 p |
69 |
6
-
Quyết định số 4380/QĐ-UBND
5 p |
114 |
6
-
Quyết định số 1326/QĐ-TTg
1 p |
70 |
5
-
Công văn 13838/TC/NSNN của Bộ Tài chính đính chính Quyết định số 130/2003/QĐ-BTC ngày 18/8/2003 của Bộ Tài chính
4 p |
118 |
4
-
Quyết định số 1328/QĐ-TTg
3 p |
80 |
4
-
Quyết định số 1348/QĐ-TTg
1 p |
46 |
4
-
Quyết định số 1344/QĐ-TTg
2 p |
93 |
4
-
Quyết định số 1110/QĐ-LĐTBXH
2 p |
40 |
4
-
Quyết định số 1095/QĐ-BLĐTBXH
2 p |
83 |
3
-
Quyết định về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 71/1998/QĐ-NHNN21
3 p |
96 |
2

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=m5g4irea32qkucctmv8q4ugqp2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# SÁCH HƯỚNG DẪN HỌC TẬP: TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
Chia sẻ: Thanh Tung Tung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:74
lượt xem 648
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20100227/juno249/80x100/173323_158.jpg)
##
SÁCH HƯỚNG DẪN HỌC TẬP: TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Để phục vụ cho việc tự nghiên cứu và học tập của sinh viên theo chương trình “Đào tạo đại học theo hình thức giáo dục từ xa” của Học viện công nghệ Bưu chính Viễn thông, sau khi được cấp trên thẩm định, bộ môn Mác-Lênin thuộc khoa Cơ bản I - Học viện công nghệ Bưu chính Viễn thông tổ chức biên soạn SÁCH HƯỚNG DẪN HỌC TẬP VÀ GIÁO TRÌNH MÔN TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: SÁCH HƯỚNG DẪN HỌC TẬP: TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
- SÁCH HƯỚNG DẪN HỌC TẬP TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN Biên soạn: NGUYỄN THỊ HỒNG VÂN ĐỖ MINH SƠN TRẦN THẢO NGUYÊN
- Giới thiệu môn học 0 1 GIỚI THIỆU MÔN HỌC 1. GIỚI THIỆU CHUNG: Để phục vụ cho việc tự nghiên cứu và học tập của sinh viên theo chương trình “Đào tạo đại học theo hình thức giáo dục từ xa” của Học viện công nghệ Bưu chính Viễn thông, sau khi được cấp trên thẩm định, bộ môn Mác-Lênin thuộc khoa Cơ bản I - Học viện công nghệ Bưu chính Viễn thông tổ chức biên soạn SÁCH HƯỚNG DẪN HỌC TẬP VÀ GIÁO TRÌNH MÔN TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN. Tập sách được biên soạn dựa trên cơ sở giáo trình triết học Mác-Lênin do hội đồng lý luận Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Tập sách cũng bám sát giáo trình Triết học Mác - Lênin do Bộ giáo dục và đào tạo ban hành dùng trong các trường Đại học và Cao đẳng. Sách hướng dẫn học tập môn triết học Mác-Lênin sẽ giúp cho người học hiểu một cách có hệ thống những nội dung cơ bản của triết học Mác-Lênin. Trên cơ sở đó giúp cho người học hiểu được cơ sở lý luận của đường lối chiến lược, sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình kiên trì, giữ vững định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Ngoài ra, tập sách còn cung cấp cơ sở phương pháp luận khoa học để người học tiếp tục nghiên cứu các môn khoa học khác thuộc bộ môn Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các môn khoa học chuyên ngành. Nội dung cuốn sách được biên soạn theo trình tự: nêu rõ mục đích yêu cầu, trọng tâm, trọng điểm của bài, những nội dung cơ bản, những nguyên tắc chỉ đạo hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn rút ra từ những nguyên lý cơ bản của lý luận. Cuối mỗi chương là phần bài tập và những gợi ý trả lời thích hợp, bổ ích với đối tượng sinh viên theo hệ đào tạo từ xa. 2. MỤC ĐÍCH MÔN HỌC Môn học cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về lịch sử và sự phát triển của triết học và vai trò của nó trong đời sống xã hội. 2
- Giới thiệu môn học 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC Để học tốt môn học này, sinh viên cần lưu ý những vấn đề sau : 1- Thu thập đầy đủ các tài liệu : ◊ Bài giảng: Triết học Mác - Lênin, Nguyễn Thị Hồng Vân, Đỗ Minh Sơn, Trần Thảo Nguyên, Học viện Công nghệ BCVT, 2005. ◊ Sách hướng dẫn học tập và bài tập: Triết học Mác - Lênin, Nguyễn Thị Hồng Vân, Đỗ Minh Sơn, Trần Thảo Nguyên, Học viện Công nghệ BCVT, 2005. Nếu có điều kiện, sinh viên nên tham khảo thêm:Các tài liệu tham khảo trong mục Tài liệu tham khảo ở cuối cuốn sách này. 2- Đặt ra mục tiêu, thời hạn cho bản thân: Đặt ra mục các mục tiêu tạm thời và thời hạn cho bản thân, và cố gắng thực hiện chúng Cùng với lịch học, lịch hướng dẫn của Học viện của môn học cũng như các môn học khác, sinh viên nên tự đặt ra cho mình một kế hoạch học tập cho riêng mình. Lịch học này mô tả về các tuần học (tự học) trong một kỳ học và đánh dấu số lượng công việc cần làm. Đánh dấu các ngày khi sinh viên phải thi sát hạch, nộp các bài luận, bài kiểm tra, liên hệ với giảng viên. Xây dựng các mục tiêu trong chương trình nghiên cứu Biết rõ thời gian nghiên cứu khi mới bắt đầu nghiên cứu và thử thực hiện, cố định những thời gian đó hàng tuần. Suy nghĩ về thời lượng thời gian nghiên cứu để “Tiết kiệm thời gian”. “Nếu bạn mất quá nhiều thì giờ nghiên cứu”, bạn nên xem lại kế hoạch thời gian của mình. 3- Nghiên cứu và nắm những kiến thức đề cốt lõi: Sinh viên nên đọc qua sách hướng dẫn học tập trước khi nghiên cứu bài giảng môn học và các tài liệu tham khảo khác. Nên nhớ rằng việc học thông qua đọc tài liệu là một việc đơn giản nhất so với việc truy cập mạng Internet hay sử dụng các hình thức học tập khác. Hãy sử dụng thói quen sử dụng bút đánh dấu dòng (highline maker) để đánh dấu các đề mục và những nội dung, công thức quan trọng trong tài liệu. 3
- Giới thiệu môn học 4- Tham gia đầy đủ các buổi hướng dẫn học tập: Thông qua các buổi hướng dẫn học tập này, giảng viên sẽ giúp sinh viên nắm được những nội dung tổng thể của môn học và giải đáp thắc mắc; đồng thời sinh viên cũng có thể trao đổi, thảo luận của những sinh viên khác cùng lớp. Thời gian bố trí cho các buổi hướng dẫn không nhiều, do đó đừng bỏ qua những buổi hướng dẫn đã được lên kế hoạch. 5- Chủ động liên hệ với bạn học và giảng viên: Cách đơn giản nhất là tham dự các diễn đàn học tập trên mạng Internet. Hệ thống quản lý học tập (LMS) cung cấp môi trường học tập trong suốt 24 giờ/ngày và 7 ngày/tuần. Nếu không có điều kiện truy nhập Internet, sinh viên cần chủ động sử dụng hãy sử dụng dịch vụ bưu chính và các phương thức truyền thông khác (điện thoại, fax,...) để trao đổi thông tin học tập. 6- Tự ghi chép lại những ý chính: Nếu chỉ đọc không thì rất khó cho việc ghi nhớ. Việc ghi chép lại chính là một hoạt động tái hiện kiến thức, kinh nghiệm cho thấy nó giúp ích rất nhiều cho việc hình thành thói quen tự học và tư duy nghiên cứu. 7 -Trả lời các câu hỏi ôn tập sau mỗi chương, bài. Cuối mỗi chương, sinh viên cần tự trả lời tất cả các câu hỏi. Hãy cố gắng vạch ra những ý trả lời chính, từng bước phát triển thành câu trả lời hoàn thiện. Đối với các bài tập, sinh viên nên tự giải trước khi tham khảo hướng dẫn, đáp án. Đừng ngại ngần trong việc liên hệ với các bạn học và giảng viên để nhận được sự trợ giúp. Nên nhớ thói quen đọc và ghi chép là chìa khoá cho sự thành công của việc tự học! 4
- Chương 1: Triết học và vai trò của nó trong đời sống xã hội CHƯƠNG 1: TRIẾT HỌC VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG Triết học là gì? Có gì khác nhau giữa quan niệm truyền thống trong lịch sử với quan niệm hiện đại về triết học. Nghiên cứu triết học thực chất là nghiên cứu cuộc đấu tranh trong lịch sử giữa chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm, giữa phương pháp biện chứng và phương pháp siêu hình để từ đó giúp chúng ta hiểu rõ hơn vai trò của triết học Mác Lênin với việc xây dựng thế giới quan và phương pháp luận cho mỗi con người. 1.2. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU SINH VIÊN CẦN NẮM VỮNG 1. Khái niệm và đối tượng của triết học; Đặc điểm của triết học so với các hình thái ý thức xã hội khác. 2. Nội dung và ý nghĩa của vấn đề cơ bản của triết học; các hình thức lịch sử cơ bản của chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm và những đặc trưng của chúng. 3. Sự đối lập giữa phương pháp biện chứng và phương pháp siêu hình, các giai đoạn phát triển cơ bản của phép biện chứng. 4. Vai trò thế giới quan và phương pháp luận triết học. Vai trò của triết học Mác-Lênin. 1.3. NỘI DUNG 1. Triết học là gì ? - Khái niệm và đối tượng của triết học. - Triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan 2. Vấn đề cơ bản của triết học - Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm triết học. - Vấn đề cơ bản của triết học - Chủ nghĩa duy vật và duy tâm 7
- Chương 1: Triết học và vai trò của nó trong đời sống xã hội 3. Siêu hình và biện chứng. - Sự đối lập giữa phương pháp siêu hình và phương pháp biện chứng. - Các giai đoạn phát triển cơ bản của phép biện chứng. 4. Vai trò của triết học trong đời sống xã hội - Vai trò thế giới quan và phương pháp luận. - Vai trò của triết học Mác - Lênin 1.4. CÂU HỎI ÔN TẬP 1. Hãy trình bày nhận thức của Anh (Chị ) về triết học - hạt nhân lý luận của thế giới quan? Gợi ý nghiên cứu: + Triết học là gì? + Nguồn gốc nhận thức và nguồn gốc xã hội của triết học. + Vì sao triết học là hạt nhân lý luận của thế giới quan? - Thế giới quan là gì? Các loại thế giới quan trong lịch sử? - Tại sao triết học là hạt nhân lý luận của thế giới quan? 2. Hãy trình bày nhận thức của anh (chị) về vấn đề cơ bản của triết học. Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm trong triết học. Gợi ý nghiên cứu: + Vấn đề cơ bản của triết học là gì? + Tại sao mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại lại là vấn đề cơ bản của triết học. + Mặt thứ nhất của vấn đề cơ bản của triết học. Cần làm rõ những nội dung sau: - Chủ nghĩa duy vật giải quyết mặt thứ nhất vấn đề cơ bản của triết học như thế nào? Các hình thức cơ bản của chủ nghĩa duy vật. - Chủ nghĩa duy tâm giải quyết mặt thứ nhất vấn đề cơ bản của triết học như thế nào? Các hình thức cơ bản của chủ nghĩa duy tâm? Nguồn gốc nhận thức và nguồn gốc xã hội của chủ nghĩa duy tâm. + Mặt thứ hai của vấn đề cơ bản của triết học: - Thuyết khả tri (có thể biết) - Hoài nghi luận. - Thuyết bất khả tri (không thể biết). 8
- Chương 1: Triết học và vai trò của nó trong đời sống xã hội 3. Hai phương pháp nhận thức đối lập nhau: Biện chứng và siêu hình. Gợi ý nghiên cứu: + Trình bày tóm tắt sự đối lập nhau giữa hai phương pháp: biện chứng và siêu hình. + Các giai đoạn phát triển cơ bản của phép biện chứng: - Phép biện chứng tự phát thời cổ đại- đặc trưng của nó. - Phép biện chứng trong triết học cổ điển Đức- đặc trưng của nó. - Phép biện chứng duy vật 4. Vai trò của triết học trong đời sống xã hội? Gợi ý nghiên cứu: + Vai trò thế giới quan của triết học: - Định hướng cho quá trình hoạt động sống của con người. - Trình độ phát triển của thế giới quan là tiêu chí quan trọng về sự trưởng thành của mỗi cá nhân cũng như của một cộng đồng xã hội nhất định. - Triết học là hạt nhân lý luận của thế giới quan, làm cho thế giới quan phát triển như một quá trình tự giác dựa trên sự tổng kết thực tiễn và tri thức do các khoa học đưa lại. - Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm là cơ sở lý luận của hai thế giới quan cơ bản đối lập nhau. - Thế giới quan đúng đắn là tiền đề để xác lập nhân sinh quan tích cực. + Vai trò phương pháp luận của triết học: - Phương pháp luận là gì? - Triết học thực hiện phương phấp luận chung nhất như thế nào? + Vai trò của triết học Mác-Lênin đối với hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn: - Với tư cách là hệ thống nhận thức khoa học có sự thống nhất hữu cơ giữa lý luận và phương pháp triết học Triết học Mác-Lênin là cơ sở triết học của một thế giới quan khoa học, là nhân tố định hướng cho hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, là nguyên tắc xuất phát của phương pháp luận. - Quan hệ giữa triết học Mác-Lênin với các khoa học cụ thể. 9
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác 0 Chương 2: KHÁI LƯỢC LỊCH SỬ TRIẾT HỌC TRƯỚC MÁC 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG Lịch sử triết học là một môn học có nhiệm vụ nghiên cứu về lịch sử phát sinh phát triển của tư duy triết học nhân loại được biểu hiện thành lịch sử phát triển của các hệ thống triết học nối tiếp nhau trong lịch sử suốt hai ngàn năm qua, từ phương Đông sang phương Tây, từ cổ đại đến nay. Nghiên cứu chương này cho phép chúng ta đánh giá những giá trị và những hạn chế lịch sử của các hệ thống triết học trong lịch sử, tạo điều kiện thuận lợi khi nghiên cứu triết học Mác-Lênin. 2.2. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU SINH VIÊN CẦN NẮM VỮNG 1. Những điều kiện kinh tế, chính trị - xã hội và sự hình thành, phát triển của triết học Phương Đông và phương Tây trước Mác. 2. Khái quát về cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm xung quanh vấn đề khởi nguyên thế giới, về con người, về nhận thức, về đạo đức và về vấn đề tri thức. 3. Những tư tưởng triết học của các trường phái triết học, của các triết gia cả phương Đông và phương Tây 4. Đứng trên lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng để nghiên cứu nội dung cơ bản của các học thuyết triết học lớn tìm ra những giá trị lịch sử tư tưởng của nó. 2.3. NỘI DUNG 1. Triết học phương Đông cổ, trung đại. 1.1. Triết học Ấn độ cổ trung đại. - Điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm về tư tưởng triết học Ấn Độ cổ, trung đại. - Các tư tưởng triết học cơ bản của các trường phái triết học. 10
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác 1.2. Triết học Trung hoa cổ đại. - Điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm của triết học Trung Hoa cổ đại. - Một số học thuyết tiêu biểu của triết học Trung Hoa cổ, trung đại. 2. Lịch sử tư tưởng triết học Việt Nam. 2.1 Những nội dung thể hiện lập trường duy vật và duy tâm. - Cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa duy vật và duy tâm trong lịch sử tư tưởng Việt Nam thời kỳ phong kiến. - Nội dung cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm trong lịch sử tư tưởng Việt Nam. 2.2 Nội dung của tư tưởng yêu nước Việt Nam. - Những nhận thức về dân tộc và dân tộc độc lập. - Những quan niệm về Nhà nước của một quốc gia độc lập và ngang hàng với phương Bắc. - Những nhận thức về nguồn gốc về động lực của cuộc chiến tranh cứu nước và giữ nước. 2.3 Những quan niệm về đạo đức làm người. 3. Lịch sử tư tưởng triết học Tây Âu trước Mác. 3.1 Triết học Hy Lạp cổ đại. - Hoàn cảnh ra đời và đặc điểm của triết học Hy Lạp cổ đại. - Một số nhà triết học tiêu biểu. 3.2. Triết học Tây Âu thời kỳ trung cổ - Điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm của triết học Tây Âu thời trung cổ. - Một số đại biểu của phái Duy danh và Duy thực. 3.3 Triết học thời Phục hưng và Cận đại. - Hoàn cảnh ra đời và nét đặc điểm của triết học Tây Âu thời kỳ Phục hưng. - Triết học Tây Âu thời kỳ Cận đại. 11
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác - Một số triết gia tiêu biểu. - Chủ nghĩa duy vật Pháp thế kỷ XVIII. 3.4 Triết học cổ điển Đức. - Điều kiện kinh tế- xã hội và nét đặc thù của triết học cổ điển Đức. - Một số nhà triết học tiêu biểu. - Nhận định về nền triết học cổ điển Đức. 2.4. CÂU HỎI ÔN TẬP 1. Những điều kiện cho sự phát sinh và phát triển của triết học Ấn Độ cổ đại. Đặc điểm của triết học Ấn Độ cổ đại. Gợi ý nghiên cứu: + Những điều kiện: - Điều kiện địa lý. - Điều kiện kinh tế - xã hội - Những thành tựu của khoa học - văn hoá. + Những đặc điểm cơ bản của triết học Ấn độ cổ đại. - Triết học có sự đan xen với tôn giáo - là đặc điểm lớn nhất. - Triết học thường tôn trọng và có khuynh hướng phục cổ. - Triết học thể hiện ở trình độ tư duy trừu tượng cao khi giải quyết vấn đề bản thể luận. + Hai trường phái triết học: - Trường phái triết học chính thống (trường phái thừa nhận kinh Vêda) - kể tên 6 trường phái. - Trường phái triết học không chính thống (trường phái không thừa nhận kinh Vêda) - kể tên 3 trường phái. 2. Những tư tưởng cơ bản của Phật giáo Ấn độ cổ đại và ảnh hưởng của nó ở nước ta. Gợi ý nghiên cứu: Phật tổ giảng giáo lý của mình bằng truyền miệng (kinh không chữ). Sau khi Ngài tịch, các học trò nhớ lại và viết thành Tam tạng chân kinh (kinh, luật, 12
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác luận), qua đó thể hiện những tư tưởng cơ bản của Phật giáo trên hai phương diện: bản thể luận và nhân sinh quan: + Về bản thể luận: Phật giáo đưa ra tư tưởng vô thường, vô ngã và luật nhân quả. + Về nhân sinh quan: Phật giáo đưa ra tư tưởng luân hồi và nghiệp báo, tứ diệu đế, thập nhị nhân duyên và niết bàn. + Đánh giá những mặt tích cực của Phật giáo: Phật giáo là một tôn giáo. Vì vậy, nó có những hạn chế về thế giới quan và nhân sinh quan. Song, với thái độ khách quan, chúng ta cần nhận thức những yếu tố tích cực trong tư tưởng triết học Phật giáo: - Từ khi xuất hiện tới nay, Phật giáo là tôn giáo duy nhất lên tiễng chống lại thần quyền. - Những tư tưởng của Phật giáo có những yếu tố duy vật và biện chứng. - Phật giáo tích cực chống chế độ đẳng cấp khắc nghiệt, tố cáo bất công, đòi tự do tư tưởng và bình đẳng xã hội; nói lên khát vọng giải thoát con người khỏi những bi kịch cuộc đời. - Đạo phật nêu cao thiện tâm, bình đẳng, bác ái cho mọi người như là những tiêu chuẩn đạo đức cơ bản của đời sống xã hội. + Ảnh hưởng của phật giáo tới Việt nam: - Phật giáo du nhập vào nước ta từ những năm đầu công nguyên, và phát triển phù hợp với truyền thống Việt Nam. - Ảnh hưởng của Phật giáo với nước ta khá toàn diện: * Trở thành quốc giáo ở các triều đại: Đinh, Lê, Lý, Trần góp phần kiến lập và và bảo vệ chế độ phong kiến tập quyền, giữ vững nền độc lập dân tộc. * Trước đây, Phật giáo có công trong việc đào tạo tầng lớp trí thức cho dân tộc: có nhiều vị tăng thống, thiền sư, quốc sư có đức độ, tài năng giúp nước an dân như: Ngô Chân Lưu, Pháp Nhuận, Vạn Hạnh, Viên Thiếu, Không Lộ... * Bản chất từ bi hỷ xả ngày càng thấm sâu vào đời sống tinh thần dân tộc, rèn luyện tư tưởng tu dưỡng đạo đức, vì dân, vì nước. * Vào thời cực thịnh, Phật giáo là nền tảng tư tưởng trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, chính trị, văn hoá, gioá dụcc, khoa học, kiến trúc, hội hoạ... nhiều tác phẩm văn học có giá trị, nhiều công trình kiến trúc độc đáo, đậm đà 13
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác bản sắc dân tộc có tầm cỡ quốc tế của Việt Nam phần lớn được xây dựng vào thời kỳ kỳ này. Từ cuối thế kỷ XIII tới nay, Phật giáo không còn là “quốc giáo” nữa nhưng những giá trị tư tưởng tích cực của nó vẫn còn là nhu cầu, sức mạnh tinh thần của nhân dân ta... 3. Trình bày những điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm của triết học Trung hoa cổ đại. Gợi ý nghiên cứu: + Những điều kiện kinh tế - xã hội Trung hoa cổ đại: - Thời kỳ thứ nhất: Từ thế kỷ thứ XXI tr.CN, đến khoảng thế kỷ thứ XI.trCN với sự kiện nhà Chu đưa chế độ nô lệ ở Trung hoa tới đỉnh cao. - Thời kỳ thứ hai: (thời kỳ Xuân thu - Chiến quốc) là thời kỳ chuyển biến chế độ chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến. + Những đặc điểm của triết học Trung hoa cổ đại: có bốn đặc điểm cơ bản. 4. Khái quát nội dung chính trong những quan điểm về xã hội, chính trị - đạo đức trong triết học Nho giáo. Ảnh hưởng của nó ở nước ta. Gợi ý nghiên cứu: + Quan điểm về vũ trụ và giới tự nhiên: - Khổng Tử tin vào “dịch”, là sự vận hành biến hoá không ngừng theo một trật tự nhất định, ông gọi đó là “thiên mệnh”, do đó, biết mệnh trời là điều kiện trở thành người hoàn thiện. - Khổng Tử tin có quỷ thần (nhưng mang tính chất tôn giáo nhiều hơn). + Cốt lõi tư tưởng triết học chính trị - đạo đức của Khổng Tử: Tam cương. Chính danh. Nhân trị. + Triết nhân sinh của Mạnh Tử. + Triết nhân sinh của Tuân Tử. + Ảnh hưởng của Nho giáo ở nước ta. 5. Trình bày nội dung chính trong tư tưởng triết học của Đạo gia, Mặc gia và Pháp gia. Gợi ý nghiên cứu: + Nội dung chính trong tư tưởng triết học của đạo gia: - Quan điểm về “đạo”. 14
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác - Quan điểm về tính biện chứng. - Thuyết chính trị - xã hội: luận điểm “vôvi”. - Nhận thức luận. + Nội dung chính trong tư tưởng triết học của Mặc gia: - Về vũ trụ quan. - Về nhận thức luận: quan hệ danh - thực. - Về tư tưởng nhân nghĩa: tư tưởng “kiêm ái”. + Nội dung chính trong tư tưởng Pháp gia: - “Lý” là nhân tố khách quan chi phối mọi sự vận động của tự nhiên và xã hội. - Thừa nhận sự biến đổi của đời sống xã hội, mà động lực cơ bản là sự thay đổi của dân số và của cải xã hội. - Chủ thuyết về tính người: bản tính con người vốn là “ác”, luôn có xu hướng lợi mình hại người. - Học thuyết về Pháp trị. 6. Cuộc đấu tranh giữa đường lối triết học Đêmôcrít và đường lối triết học Platôn. Gợi ý nghiên cứu: Lập bảng so sánh theo những nội dung chính sau: Đêmôcrít Platôn Bản thể + Cội nguồn của thế giới là + Bản nguyên của thế giới là luận “nguyên tử” - Phân tích. “thế giới ý niệm” - Phân tích. + Vận động gắn liền với vật + Nguyên nhân vận động ở lực chất, vận động có động cơ tự lượng tinh thần, ở “thần tình ái” thân của nguyên tử, không của linh hồn: linh hồn thế giới gian là điều kiện của vận làm cho vũ trụ vận động, linh động. hồn riêng biệt làm cho sự vật vận động. Nhận thức Đứng trên quan điểm duy vật: Đứng trên quan điểm duy tâm: luận + Đối tượng của nhận thức là + Đối tượng và mục tiêu nhận giới tự nhiên. thức là “thế giới ý niệm” 15
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác + Mục tiêu đạt tới: bản chất + Tuyệt đối hoá nhận thức lý sự vật. tính. Nhận thức là quá trình hồi + Nhận thức cảm tính là cơ tưởng của linh hồn. sở của nhận thức lý tính. Về lôgíc +Lôgíc là công cụ của nhận + Lôgíc đặt xen kẽ với phép biện học thức. chứng duy tâm. + Coi trọng phương pháp + Coi trọng phương pháp diễn quy nạp. dịch. Về đạo Hướng đạo đức vào đời sống Hướng đạo đức vào đời sống của đức học hiện thực. Đây là đạo đức “thế giới ý niệm”. Đây là đạo tiến bộ, duy vật. đức duy tâm, tôn giáo, phân biệt đẳng cấp. 7. Nêu những đặc điểm chủ yếu của triết học Tây Âu thời Trung cổ. Vì sao triết học Tây Âu thời Trung cổ nhìn chung là một bước lùi so với triết học thời Cổ đại. Gợi ý nghiên cứu: + Trình bày những điều kiện kinh tế - xã hội Tây Âu thời kỳ Trung cổ: - Kinh tế. - Chính trị-xã hội. - Tinh thần. + Đặc điểm của triết học Tây Âu thời kỳ Trung cổ: nêu 5 đặc điểm. + Đây là một bước lùi so với triết học thời Cổ đại vì: - Sự phục tùng thần học. - Chủ nghĩa tín ngưỡng đối lập với tư tưởng khoa học, với tri thức thực nghiệm và với tư tưởng triết học tự do. - Không chấp bất cứ cái gì mới, mục đích cao nhất là phục vụ tôn giáo và nhà thờ xuyên tạc học thuyết của các nhà triết học tiến bộ thời cổ đại, dặc biệt là xuyên tạc triết học của Arixtốt (bóp chết mọi cái tiến bộ và sinh động). 16
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác 8. Triết học Tây Âu thời kỳ Cận đại. Những thành tựu và hạn chế. Gợi ý nghiên cứu: + Những điều kiện kinh tế - xã hội và khoa học đã chi phối đặc điểm của triết học Tây Âu thế kỷ XVII-XVIII : - Điều kiện kinh tế - xã hội. - Đặc điểm của triết học. + Những thành tựu và hạn chế của triết học duy vật Anh được thể hiện trong những đại biểu tiêu biểu sau: - Chủ nghĩa duy vật của Ph.Bêcơn, Hốpxơ, Lốccơ. - Chủ nghĩa duy tâm chủ quan của G.Beccli. + Những đóng góp có giá trị vào sự phát triển của lịch sử tư tưởng triết học nhân loại của chủ nghĩa duy vật Pháp ở thế kỷ XVIII và những hạn chế nổi bật của nó về bản thể luận, nhận thức luận và quan điểm về xã hội. 9. Hãy phân tích: Phép biện chứng của Hêghen - một thành tựu vĩ đại của triết học cổ điển Đức: Gợi ý nghiên cứu: + Triết học của Hêghen là triết học duy tâm khách quan. Tính chất đó được thể hiện ở những nội dung như thế nào? + Những nội dung cốt lõi trong phép biện chứng của Hêghen (nêu những giá trị khoa học và hạn chế). + Tư tưởng biện chứng của Hêghen về sự phát triển của đời sống xã hội. + Kết luận về triết học Hêghen. 10. Khái quát những nội dung chủ yếu trong quan điểm duy vật của PhoiơBắc?. Tại sao gọi triết học của PhoiơBắc là triết học “nhân bản”? Gợi ý nghiên cứu: + Nội dung chủ yếu trong quan điểm duy vật của PhoiơBắc: - Quan niệm về giới tự nhiên. - Nhận thức luận . 17
- Chương 2: Khái lược lịch sử triết học trước Mác + Triết học nhân bản của PhoiơBắc. - Tính chất nhân đạo trong quan điểm về con người của PhoiơBắc. - Tính chất duy tâm trong quan điểm về con người và về xã hội của PhoiơBắc. - Những hạn chế mang tính chất siêu hình trong triết học của PhoiơBắc. + Kết luận về triết học PhoiơBắc. 18
- Chương 3: Sự ra đời và phát triển của triết học Mác-Lênin Chương 3: SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN 3.1. GIỚI THIỆU CHUNG Triết học Mác ra đời vào những năm 40 của thế kỷ XX. Đây là một nền triết học khác về chất so với tất cả các nền triết học trước ở chỗ nó đã khắc phục được tất cả những hạn chế của nền triết học, đã giải đáp một cách khoa học và chính xác những vấn đề mà quá trình phát triển của thực tiễn và nhận thức loài người đặt ra. Nó là chìa khoá để giải thích trên cơ sở khoa học quá trình phát triển của tư tưởng nhân loại. 3.2. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU SINH VIÊN CẦN NẮM VỮNG 1. Sự ra đời của triết học Mác là một tất yếu lịch sử. 2. Những giai đoạn chủ yếu trong sự hình thành và phát triển của triết học Mác. 3. Thực chất và ý nghĩa của cuộc cách mạng trong triết học do Mác-Ăngghen thực hiện. 4. Lênin phát triển triết học Mác trong những điều kiện lịch sử mới. 5. Vận dụng và phát triển triết học Mác-Lênin trong điều kiện thế giới ngày nay. 3.3. NỘI DUNG 1. Những điều kiện lịch sử của sự ra đời Triết học Mác. - Điều kiện kinh tế - xã hội. - Nguồn gốc lý luận và những tiền đề khoa học tự nhiên của triết học Mác. 2. Những giai đoạn chủ yếu trong sự hình thành và phát triển của Triết học Mác. - Quá trình chuyển biến tư tưởng của các C.Mác và Ph. Ăng ghen từ CNDT sang CNDV và từ lập trường dân chủ cách mạng sang lập trường cộng sản. 19
- Chương 3: Sự ra đời và phát triển của triết học Mác-Lênin - Giai đoạn đề xuất những nguyên lý triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. - Mác và Ăngghen bổ sung và phát triển lý luận triết học. 3. Thực chất và ý nghĩa cuộc cách mạng trong triết học do Mác và Ăngghen thực hiện. 4. Lênin phát triển triết học Mác. 5. Vận dụng và phát triển triết học Mác-Lênin trong điều kiện thế giới hiện nay. 3.4. CÂU HỎI ÔN TẬP 1.Vì sao có thể nói sự ra đời của triết học Mác là một tất yếu lịch sử? Gợi ý nghiên cứu: + Những điều kiện kinh tế-xã hội cho sự ra đời triết học Mác. + Nguồn gốc lý luận. + Những tiền đề khoa học tự nhiên. 2. Những giai đoạn chủ yếu trong sự hình thành và phát triển của triết học Mác. Gợi ý nghiên cứu: + Quá trình chuyển biến tư tưởng của C.Mác-Ph. Ăngghen từ chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa dân chủ cách mạng sang chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa cộng sản. - Những ảnh hưởng tốt của gia đình, nhà trường và các quan hệ xã hội khác. - Sự chuyển biến bước đầu trong thời kỳ Mác làm việc ở báo sông Gianh (5-1842 đến tháng 4-1843). - Thời kỳ Mác sang Pari. - Thế giới quan cách mạng của Ăngghen đã hình thành một cách độc lập với Mác. + Giai đoạn đề xuất những nguyên lý triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. 20
- Chương 3: Sự ra đời và phát triển của triết học Mác-Lênin - Từng bước xây dựng những nguyên lý triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử (từ năm 1844-1848). - Giai đoạn Mác-Ăngghen bổ sung và phát triển lý luận triết học. 3. Thực chất và ý nghĩa cuộc cách mạng trong triết học do Mác-Ăngghen thực hiện. Gợi ý nghiên cứu: - Triết học Mác đã khắc phục sự tách rời thế giới quan duy vật và phép biện chứng trong sự phát triển của lịch sử triết học. - Sáng tạo ra “chủ nghĩa duy vật lịch sử là thành tựu vĩ đại trong tư tưởng khoa học” của Mác (Lênin). - Với sự ra đời của triết học Mác, vai trò xã hội của triết học cũng như vị trí của triết học trong hệ thống tri thức khoa học cũng biến đổi. - Sự thống nhất giữa tính khoa học và tính cách mạng trong bản thân lý luận của nó. - Sự kết hợp lý luận của chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân đã tạo ra bước chuyển biến về chất của phong trào công nhân từ trình độ tự phát lên tự giác. - Mối quan hệ hữu cơ giữa triết học Mác với khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. 4. Những đóng góp chủ yếu của Lênin vào việc bảo vệ và phát triển triết học Mác xít là gì? Gợi ý nghiên cứu: + Trong tác phẩm “những người bạn dân là thế nào...?” Lênin đã phê phán quan điểm duy tâm chủ quan về lịch sử của những nhà dân tuý và phát triển làm phong phú thêm quan điểm duy vật lịch sử, nhất là hình thái kinh tế-xã hội của Mác. + Trong tác phẩm “chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán” Lênin đã phê phán quan điểm duy tâm, siêu hình của những người theo chủ nghĩa Makhơ và bổ sung phát triển chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, dựa trên sự khái quát những thành tựu khoa học mới nhất thời kỳ đó. + Trong tác phẩm “bút ký triết học”, Lênin đã tiếp tục khai thác cái “hạt nhân hợp lý” của triết học Hêghen để làm phong phú thêm phép biện chứng duy vật. 21
- Chương 3: Sự ra đời và phát triển của triết học Mác-Lênin + Lênin đã có đóng góp quan trọng vào kho tàng lý luận chủ nghĩa Mác về vấn đề nhà nước, cách mạng bạo lực, chuyên chính vô sản, lý luận Đảng kiểu mới... + Lênin đã nêu lên những mẫu mực về sự thống nhất giữa tính Đảng với yêu cầu sáng tạo trong việc vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác. 5. Vận dụng và phát triển triết học Mác-Lênin trong điều kiện thế giới ngày nay. Gợi ý nghiên cứu: + Những điều kiện mới cho sự phát triển triết học Mác-Lênin kể từ sau khi Lênin qua đời. + Vai trò của triết học Mác-Lênin đối với chủ thể xây dựng xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa. + Thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội làm nảy sinh hàng loạt vấn đề cần được giải đáp về mặt lý luận mà không có sẵn lời đáp trong di sản lý luận của các nhà kinh điển (ví dụ: vấn đề sở hữu; kế hoạch hoá; hệ thống chính trị của CNXH; nhà nước XHCN và nguy cơ quan liêu hoá bộ máy nhà nước đó, chủ nghĩa chủ quan trong tư duy chính trị và bệnh giáo điều trong công tác lý luận...). + Phải dùng lập trường, quan điểm, phương pháp của chủ nghĩa Mác-Lênin để tổng kết kinh nghiệm thực tiễn. 22
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Hướng dẫn ôn thi triết học
107 p |
1876 |
839
-
Sách hướng dẫn học: Triết học Mác Lenin
0 p |
571 |
301
-
Trả lời 15 câu hỏi ôn tập Triết học trong nội dung chương trình Cao học
31 p |
305 |
178
-
Tài liệu hướng dẫn ôn thi triết học Mac-Lênin
105 p |
503 |
125
-
Bài giảng về Triết học
36 p |
222 |
90
-
Đề cương Tự luận: Ôn tập môn Triết học
70 p |
192 |
82
-
Tài liệu hướng dẫn ôn tập Triết học
44 p |
206 |
76
-
Triết học mác với thời đại hiện nay
0 p |
161 |
66
-
Giáo trình hướng dẫn ôn tập triết học Mác Lênin - ĐH Khoa học Huế
109 p |
160 |
56
-
Các câu hỏi trắc nghiệm ôn tập Triết học
66 p |
173 |
48
-
Tài liệu Câu hỏi ôn tập Triết học
22 p |
97 |
38
-
Triết học Mác-Lênin - Đề cương bài giảng và hướng dẫn ôn tập
142 p |
129 |
35
-
Ôn tập triết học Mác - Lênin
25 p |
150 |
29
-
Hướng dẫn ôn tập Triết học Mác - Lênin - ĐH Khoa học Huế
108 p |
70 |
19
-
Chương trình ôn tập Triết học Mác - Lênin
33 p |
52 |
14
-
Đề cương ôn tập Triết học Mác-Lênin 2
18 p |
79 |
13
-
Đề cương ôn tập Triết học Mác-Lênin
22 p |
26 |
4

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=qdam8afunp6lsihcfhs57nej06; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Sổ tay công nghệ thông tin cho doanh nghiệp
Chia sẻ: Nguyen Huu Hai | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:148
lượt xem 131
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20091105/hai-ptit/80x100/so_tay_cntt_for_doanh_nghiep_627.jpg)
##
Sổ tay công nghệ thông tin cho doanh nghiệp
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Cuốn sổ tay này do vậy cũng sẽ cung cấp một khuôn khổ về kiến thức và một ngôn ngữ chung để các nhà đầu tư, các giám đốc doanh nghiệp, và các nhà cung cấp giải pháp và dịch vụ CNTT làm việc với nhau dễ dàng và hiệu quả hơn.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Sổ tay công nghệ thông tin cho doanh nghiệp
- SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO CHO DOANH NGHIÏÅP Vietnam Competitiveness Initiative
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page A SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG cho doanh nghiïåp
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page i MUÅC LUÅC Múã àêìu: Cuöën Söí tay naây duâng cho ai? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 Cêëu truác cuãa Söí tay . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 3 Hònh thûác trònh baây . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 Noái thïm vïì caách àoåc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 Phêìn 1: Cöng nghïå thöng tin vaâ ûáng duång CNTT trong doanh nghiïåp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 Chûúng 1: Cöng nghïå thöng tin laâ gò? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 Chûúng 2: Chiïën lûúåc vaâ caác nguyïn tùæc cú súã vïì àêìu tû CNTT cuãa doanh nghiïåp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27 Phêìn 2: Caác giai àoaån àêìu tû cho CNTT cuãa doanh nghiïåp. . .43 Chûúng 3: Àêìu tû cú súã vïì CNTT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 Chûúng 4: Àêìu tû CNTT àïí nêng cao hiïåu quaã hoaåt àöång . . . .55 Chûúng 5: Caác hïå thöëng thöng tin quaãn lyá tñch húåp . . . . . . . . . .73 Chûúng 6: Àêìu tû CNTT àïí biïën àöíi doanh nghiïåp, taåo lúåi thïë . . caånh tranh quöëc tïë. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .95 Phêìn 3: Möåt söë vêën àïì vïì quaãn lyá CNTT trong doanh nghiïåp .109 Chûúng 7:Vêën àïì quaãn lyá ûáng duång CNTT vaâ quaãn trõ dûå aán HTTT trong doanh nghiïåp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 Giaãi thñch thuêåt ngûä vaâ khaái niïåm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .135 Danh muåc cêu hoãi vaâ caác muåc nöåi dung theo tûâng chûúng . .147 i
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 1 Múã àêìu: CUÖËN SÖÍ TAY NAÂY DUÂNG CHO AI? ïí chuêín bõ cho Höåi thaão Quöëc gia vïì Cöng nghïå Thöng tin vaâ Truyïìn thöng (CNTT- À TT) lêìn thûá II vúái chuã àïì “ÛÁng duång CNTT-TT trong caác doanh nghiïåp” taåi Àaâ Nùéng vaâo thaáng 8-2004, Ban Chó àaåo Quöëc gia vïì Cöng nghïå Thöng tin (Ban Chó àaåo QG) àaä töí chûác khaão saát 217 doanh nghiïåp Nhaâ nûúác vïì tònh hònh ûáng duång cöng nghïå thöng tin (CNTT). Àiïìu tra àûúåc tiïën haânh taåi 11 Töíng Cöng ty 91, 22 Töíng Cöng ty 90, 37 Töíng Cöng ty coá caác àún võ thaânh viïn, 96 Cöng ty àöåc lêåp, vaâ caác Cöng ty trûåc thuöåc caác Töíng Cöng ty 90, 91 khaác. Kïët quaã cho thêëy 85% söë doanh nghiïåp àûúåc khaão saát àaä coá ûáng duång CNTT trong quaãn lyá, saãn xuêët vaâ kinh doanh. Phêìn lúán söë 15% coân chûa ûáng duång àïìu coá nhu cêìu ûáng duång CNTT, nhûng chûa triïín khai àûúåc vò chûa coá nhên viïn àuã trònh àöå quaãn lyá, khai thaác (khoaãng 50%), do khoá khùn vïì taâi chñnh (18%), phuå thuöåc vaâo quyïët àõnh cuãa cöng ty meå (9%), do khöng böë trñ àûúåc lao àöång döi ra khi ûáng duång CNTT (5%), hoùåc do caác lyá do khaác (5%). Söë doanh nghiïåp thêëy chûa cêìn thiïët ûáng duång CNTT chiïëm 14%. Vïì hiïåu quaã ûáng duång CNTT, 82% söë doanh nghiïåp àûúåc àiïìu tra cho rùçng CNTT àaä giuáp hoå trong viïåc tùng nùng suêët lao àöång, 61% - tùng chêët lûúång saãn phêím, 64% - tùng khaã nùng caånh tranh, 9% - trong viïåc àûa laåi caác hiïåu quaã khaác.Tuy nhiïn, chó coá 12% caác doanh nghiïåp sûã duång caác phêìn mïìm quaãn lyá taác nghiïåp (83% trong söë àoá laâ quaãn lyá taâi chñnh).Trong söë 14% doanh nghiïåp caãm thêëy CNTT chûa mang laåi hiïåu quaã thûåc sûå, 40% cho rùçng CNTT laâm tùng thïm chi phñ khöng cêìn thiïët1. Möåt nùm sau cuöåc àiïìu tra nhùçm vaâo caác doanh nghiïåp lúán noái trïn,VNCI àaä tiïën haânh möåt cuöåc àiïìu tra khaác vïì ûáng duång CNTT-TT, hûúáng vaâo möåt nhoám caác doanh nghiïåp vûâa vaâ nhoã laâ caác doanh nghiïåp traái cêy Viïåt Nam. Àaä àiïìu tra 206 doanh nghiïåp (trang traåi/tröìng troåt, thu mua, chïë biïën, àoáng goái/vêån chuyïín) trïn 34 tónh thaânh (trong àoá 42% coá doanh thu trïn 10 tyã àöìng, vaâ 68% coá nhiïìu hún 1 chûác nùng kinh doanh). Kïët quaã cho thêëy 91% caác doanh nghiïåp naây àaä coá sûã duång maáy tñnh, 76% coá kïët nöëi Internet.Vïì lúåi ñch cuãa CNTT- TT, 81% doanh nghiïåp cho rùçng ûáng duång CNTT-TT giuáp liïn laåc nhanh hún, giaãm ruãi ro thöng tin, 54% - giaãm chi phñ, 48% - tùng nùng suêët, 44% - tùng khaách haâng, 37% - tùng doanh thu/lúåi nhuêån, 34% - tùng chêët lûúång marketing, 30% - taåo doâng thöng tin quaãn lyá töët hún, 22% - tùng chêët lûúång saãn phêím, v.v., vaâ chó coá 1% cho rùçng ñt taác duång, chó laâm tùng chi phñ. _____ Theo Baáo caáo cuãa Ban Chó àaåo Quöëc gia vïì CNTT taåi Höåi thaão Quöëc gia vïì CNTT-TT lêìn thûá II vúái chuã àïì 1 “ÛÁng duång CNTT - TT trong caác Doanh nghiïåp”, Àaâ Nùéng, thaáng 8-2004 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 1
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 2 Vïì phêìn mïìm ûáng duång, àaåi àa söë (trïn 90%) laâ duâng caác phêìn mïìm soaån thaão vùn baãn vaâ baãng tñnh, coân Internet chuã yïëu àûúåc duâng àïí quaãng caáo/marketing vïì saãn phêím, dõch vuå (100%) vaâ tòm hiïíu thöng tin (91%).Vïì caác khoá khùn trong àêìu tû vaâ ûáng duång CNTT, 74% yá kiïën nïu khoá khùn vïì taâi chñnh, 62% - nhên viïn khöng coá khaã nùng vêån haânh, 26% - thiïëu thöng tin vïì saãn phêím vaâ dõch vuå thöng tin, v.v. Chó coá 3% khöng muöën thay àöíi quy trònh vaâ thoái quen laâm viïåc hiïån taåi2. Caác söë liïåu àiïìu tra trïn àêy phaãn aánh möåt thûåc tïë laâ: tuyïåt àaåi àa söë caác doanh nghiïåp Viïåt Nam (85% trong àiïìu tra cuãa Ban Chó àaåo QG vaâ 91% trong àiïìu tra cuãa VNCI) àaä coá ûáng duång CNTT trong caác hoaåt àöång cuãa mònh, vaâ phêìn lúán doanh nghiïåp àïìu nhêån thêëy caác ñch lúåi do cöng viïåc naây mang laåi. Chó coá rêët ñt doanh nghiïåp cho rùçng khöng cêìn hoùåc khöng muöën aáp duång CNTT.Tuy nhiïn, phêìn lúán caác ûáng duång coân úã mûác phöí cêåp (90% hoùåc hún laâ caác ûáng duång vùn phoâng vaâ duâng Internet àïí quaãng caáo vaâ tra cûáu thöng tin), viïåc duâng CNTT-TT trong caác hoaåt àöång nghiïåp vuå vaâ quaãn lyá doanh nghiïåp coân thêëp. Caác àiïìu tra cuäng cho thêëy möåt khoá khùn lúán cuãa caác doanh nghiïåp laâ vïì nhên lûåc trong sûã duång CNTT (tûúng ûáng laâ 50% vaâ 62% trong hai kïët quaã àiïìu tra). Nhû vêåy, caác doanh nghiïåp Viïåt Nam àaä bùæt àêìu nhêån thûác àûúåc vai troâ cuãa CNTT-TT, vaâ àaä àêìu tû cho caác ûáng duång naây. Tònh hònh ûáng duång thay àöíi khaá nhanh, khöng chó trong xu hûúáng súám khai thaác caác dõch vuå do Internet mang laåi, maâ caã trong caác ûáng duång quaãn lyá doanh nghiïåp. Nïëu trong Höåi thaão Àaâ Nùéng, caác ûáng duång töíng húåp nhû ERP múái bùæt àêìu àûúåc giúái thiïåu, thò hiïån nay möåt trong caác chuã àïì maâ giúái chuyïn mön vaâ caác doanh nghiïåp quan têm nhêët àaä laâ: choån lûåa vaâ triïín khai ûáng duång ERP taåi Viïåt Nam nhû thïë naâo. Liïåu àêy coá phaãi chó laâ chuyïån “thúâi thûúång” hay khöng, vaâ àïí ûáng duång caác hïå thöëng loaåi àoá, phaãi thay àöíi caác quy trònh cuãa doanh nghiïåp trûúác, hay cûá ûáng duång chuáng röìi thay àöíi doanh nghiïåp theo? Coá thïí noái trïn thûåc tïë àêìu tû cho CNTT-TT hiïån nay àang laâ möåt muåc thûúâng trûåc trong chûúng trònh nghõ sûå cuãa nhiïìu doanh nghiïåp, nhûng laâm sao àïí viïåc àêìu tû vaâ triïín khai caác ûáng duång CNTT naây àûúåc nhõp nhaâng vúái sûå phaát triïín cuãa doanh nghiïåp, phuåc vuå coá hiïåu quaã cho cöng viïåc kinh doanh cuãa doanh nghiïåp, thò khöng phaãi moåi àiïìu àïìu saáng toã. Cuöën Söí tay naây coá muåc àñch giuáp caác Giaám àöëc vaâ caác nhaâ quaãn lyá doanh nghiïåp khaác àõnh hûúáng trong viïåc tiïëp cêån möåt caách thûåc tïë vaâ coá hïå thöëng vïì CNTT, vaâ vïì vêën àïì àêìu tû cho CNTT phuåc vuå caác muåc tiïu kinh doanh cuãa mònh. Söí tay seä cung cêëp nhûäng kiïën thûác cú baãn vaâ thiïët thûåc vïì CNTT, cuäng nhû vïì caách thûác àêìu tû vaâ quaãn lyá dûå aán àêìu tû vïì CNTT nhùçm tûâng bûúác nêng cao hiïåu quaã kinh doanh, hún thïë nûäa, àïí giaânh lúåi thïë caånh tranh trong möi trûúâng toaân cêìu hoaá maånh meä hiïån nay. Noá hûúáng túái viïåc hònh thaânh möåt “khung tri thûác” maâ möåt nhaâ kinh doanh chuyïn nghiïåp cêìn coá vïì CNTT vaâ ûáng duång trong doanh nghiïåp. Khung naây bao göìm: • Cöng nghïå thöng tin: Caác cöng nghïå vïì phêìn cûáng, phêìn mïìm, viïîn thöng, quaãn trõ CSDL, vaâ caách thûác chuáng tûúng taác trong quaá trònh kinh doanh hiïån taåi. _____ Theo Baáo caáo cuãa VNCI “Taåo ra möåt chu trònh húåp lyá” taåi Höåi thaão “Phaát triïín ûáng duång CNTT trong ngaânh 2 traái cêy Viïåt Nam.”,Tp. Höì Chñ Minh, thaáng 7- 2005. 2 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 3 • Caác ûáng duång doanh nghiïåp : Caách thûác maâ CNTT àûúåc aáp duång àïí giaãi quyïët caác vêën àïì kinh doanh. Caác thaânh phêìn cú baãn cuãa möåt hïå thöëng thöng tin vaâ viïåc phên loaåi chuáng. • Triïín khai caác quaá trònh: Caách tiïëp cêån cú baãn àïën viïåc giaãi quyïët vêën àïì vaâ triïín khai cöng viïåc, trong àoá coá möåt söë khña caånh phûúng phaáp luêån nhû: tiïëp cêån hïå thöëng, tiïën trònh phaát triïín. • Caác thaách thûác vïì quaãn lyá: Caách laâm cho ngûúâi duâng quan têm àïën viïåc sûã duång caác nguöìn lûåc cuãa hïå thöëng thöng tin, cuäng nhû caác vêën àïì quaãn lyá nhû quaãn trõ caác nguöìn lûåc thöng tin, hoaåch àõnh, caâi àùåt vaâ kiïím soaát caác hïå thöëng thöng tin. Cuöën Söí tay naây do vêåy cuäng seä cung cêëp möåt khuön khöí vïì kiïën thûác vaâ möåt ngön ngûä chung àïí caác nhaâ àêìu tû, caác Giaám àöëc doanh nghiïåp, vaâ caác nhaâ cung cêëp giaãi phaáp vaâ dõch vuå CNTT laâm viïåc vúái nhau dïî daâng vaâ hiïåu quaã hún. Noá cuäng rêët coá ñch cho caác kyä sû, caác chuyïn viïn nghiïåp vuå vaâ thûâa haânh, vaâ caác sinh viïn, trong cöng viïåc haâng ngaây vaâ trong viïåc tòm hiïíu möåt caách hïå thöëng vïì CNTT vaâ àêìu tû vaâo CNTT cuãa doanh nghiïåp. Cêëu truác cuãa Söí tay Àïí tiïån theo doäi vaâ tra cûáu, cuöën Söí tay naây àûúåc chia thaânh caác phêìn vúái caác nöåi dung chñnh nhû sau: Phêìn 1 CNTT VAÂ ÛÁNG DUÅNG CNTT TRONG DOANH NGHIÏÅP Chûúng 1. CNTT laâ gò? - Giúái thiïåu vïì cöng nghïå thöng tin - truyïìn thöng (CNTT-TT). - Giúái thiïåu vïì hïå thöëng thöng tin nhû möåt caách tiïëp cêån hïå thöëng àiïín hònh khi ûáng duång CNTT-TT. Chûúng 2. Chiïën lûúåc vaâ caác nguyïn tùæc cú súã vïì àêìu tû CNTT cuãa doanh nghiïåp - Caác chu kyâ phaát triïín cuãa doanh nghiïåp - Chiïën lûúåc kinh doanh vaâ chiïën lûúåc CNTT phuåc vuå chiïën lûúåc kinh doanh. - Caác nguyïn tùæc cú súã vïì ûáng duång vaâ àêìu tû CNTT. Mö hònh 4 giai àoaån àêìu tû.Vai troâ cuãa CIO. Phêìn 2 CAÁC GIAI ÀOAÅN ÀÊÌU TÛ CHO CNTT CUÃA DOANH NGHIÏÅP Chûúng 3. Àêìu tû cú súã vïì CNTT - Àêìu tû CNTT-TT nhû laâ möåt phêìn àêìu tû töíng thïí. - Àêìu tû cú súã vïì haå têìng, ûáng duång, nhên lûåc. Chûúng 4. Àêìu tû CNTT àïí nêng cao hiïåu quaã hoaåt àöång doanh nghiïåp - ÛÁng duång CNTT trong caác hoaåt àöång quaãn lyá vaâ taác nghiïåp cuãa doanh nghiïåp SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 3
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 4 - Caác hïå thöëng phêìn mïìm taác nghiïåp vaâ phuåc vuå quaãn lyá trong doanh nghiïåp. - Vêën àïì lûåa choån caác phêìn mïìm chuyïn duång. Chûúng 5. Àêìu tû hïå thöëng thöng tin quaãn lyá töíng thïí - Möi trûúâng kinh doanh cuãa doanh nghiïåp. Khaách haâng, nhaâ cung ûáng, àöëi taác. - Giúái thiïåu vïì caác hïå thöëng: CRM (quaãn lyá quan hïå vúái khaách haâng) vaâ ERP (hoaåch àõnh nguöìn lûåc xñ nghiïåp) - Caác àiïìu kiïån cho viïåc ûáng duång caác hïå thöëng tñch húåp. - ÛÁng duång ERP taåi Viïåt Nam Chûúng 6. Àêìu tû CNTT àïí biïën àöíi doanh nghiïåp, taåo lúåi thïë caånh tranh quöëc tïë - Vai troâ cuãa CNTT trong viïåc taåo lúåi thïë caånh tranh - Caác chiïën lûúåc caånh tranh, vai troâ cuãa CNTT trong caác chiïën lûúåc caånh tranh cuãa doanh nghiïåp. - Taái kyä nghïå quaá trònh kinh doanh. Phêìn 3 MÖÅT SÖË VÊËN ÀÏÌ VÏÌ QUAÃN LYÁ CNTT TRONG DOANH NGHIÏÅP Chûúng 7. Vêën àïì quaãn lyá ûáng duång CNTT vaâ quaãn trõ dûå aán HTTT trong doanh nghiïåp - Hiïåu nùng caác HTTT trong ûáng duång taåi doanh nghiïåp - Taác àöång cuãa CNTT àöëi vúái doanh nghiïåp - Lêåp kïë hoaåch, quaãn trõ vaâ triïín khai caác dûå aán HTTT - Viïåc chuyïín doanh nghiïåp sang ûáng duång hïå thöëng múái Hònh thûác trònh baây Hoãi / Àaáp laâ caách thûác trònh baây chuã yïëu duâng trong Söí tay.Trong möîi chûúng àïìu coá giúái thiïåu vaâ phên tñch caác tònh huöëng ûáng duång hoùåc gúåi yá3. Taåi möåt söë chöî thñch húåp, coân coá caác àoaån mang tñnh chêët cuãa möåt chó dêîn, dûúái daång caác baãng àaánh dêëu viïåc cêìn laâm hoùåc caác “meåo” giuáp cho viïåc triïín khai möåt söë viïåc. Trong trûúâng húåp cêìn trònh baây thïm hoùåc noái roä hún vïì möåt söë khaái niïåm hoùåc chuã àïì, caác nöåi dung naây seä àûúåc àûa vaâo caác ö àoáng khung àùåt taåi trang tûúng ûáng. Àêìu möîi chûúng àïìu coá phêìn giúái thiïåu muåc tiïu cuãa chûúng, coân taåi cuöëi möîi chûúng coá toám tùæt caác nöåi dung àaä trònh baây. Caác thuêåt ngûä chuyïn mön vïì CNTT trong tiïëng Viïåt coân àang tiïëp tuåc phaát triïín, vò vêåy caác thuêåt ngûä duâng trong Söí tay chó laâ möåt phûúng aán, dûåa theo möåt söë taâi liïåu phöí biïën _____ Àêy laâ caác vñ duå ûáng duång taåi caác doanh nghiïåp, hoùåc caác quan àiïím, yá kiïën vïì ûáng duång CNTT-TT cuãa caác nhaâ 3 quaãn lyá hoùåc quaãn trõ CNTT cuãa doanh nghiïåp. Do hiïån nay chûa tòm àûúåc nhiïìu tònh huöëng ûáng duång CNTT àiïín hònh taåi caác doanh nghiïåp Viïåt Nam, nïn trong lêìn ra mùæt àêìu tiïn naây coân nhiïìu vñ duå lêëy tûâ caác taâi liïåu nûúác ngoaâi.Trong möåt söë vñ duå ûáng duång taåi Viïåt Nam, tïn cuãa doanh nghiïåp àûúåc thay àöíi do caác lyá do riïng. Mong rùçng trong caác lêìn sûãa chûäa tiïëp theo, caác vñ duå trong nûúác seä àûúåc böí sung ngaây möåt nhiïìu. 4 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 5 hiïån nay. Böí khuyïët cho àiïìu naây, Söí tay coá phêìn Giaãi nghôa thuêåt ngûä vaâ khaái niïåm, trong àoá chûáa caác giaãi thñch kyä hún (coá àöëi chiïëu tiïëng Anh) vïì caác thuêåt ngûä vaâ khaái niïåm vïì CNTT vaâ ûáng duång àûúåc duâng. Noái thïm vïì caách àoåc Trong möîi chûúng, Baån nïn àoåc hïët phêìn tònh huöëng ûáng duång hoùåc gúåi yá, vaâ Hoãi / Àaáp, vò àoá laâ caác nöåi dung chñnh. Caác nöåi dung àïí trong caác ö àoáng khung laâ nhùçm giaãi thñch thïm, hoùåc giúái thiïåu caác kiïën thûác böí sung. Baån coá thïí boã qua phêìn naây nïëu khöng thêëy hûáng thuá, nhêët laâ trong lêìn àoåc àêìu tiïn. Giaãi nghôa thuêåt ngûä vaâ khaái niïåm àûúåc xïëp theo vêìn chûä caái tiïëng Viïåt, cuöëi möîi chûúng àïìu coá liïåt kï caác thuêåt ngûä hoùåc khaái niïåm àûúåc nhùæc àïën trong chûúng àïí tiïån viïåc tra cûáu tham chiïëu. Cuöëi Söí tay coá möåt baãng liïåt kï caác cêu hoãi vaâ caác muåc nöåi dung (vúái caác mêìu nïìn tûúng ûáng) xïëp theo caác Chûúng, keâm theo söë trang. Baån àoåc coá thïí theo àoá tòm àoåc ngay vaâo vêën àïì mònh quan têm. Cuöën Söí tay naây laâ möåt saáng kiïën cuãa “Liïn kïët ngaânh phêìn mïìm Viïåt Nam” (Vietnam Software Cluster - sau àêy goåi tùæt laâ Cluster) dûúái sûå höî trúå cuãa VNCI (Dûå aán Nêng cao Nùng lûåc Caånh tranh Viïåt Nam) do USAID taâi trúå nhùçm cöí vuä cho àêìu tû CNTT taåi caác doanh nghiïåp, vaâ cho sûå phaát triïín CNTT taåi Viïåt Nam noái chung. Caác thaânh viïn Cluster - Giaám àöëc Cöng ty, caác chuyïn gia vïì CNTT - chñnh laâ nhûäng ngûúâi khúãi thaão baãn àêìu tiïn naây. Liïn kïët ngaânh phêìn mïìm Viïåt Nam laâ sûå húåp taác vaâ chia seã tûå nguyïån giûäa caác chuã thïí cuãa ngaânh phêìn mïìm/CNTT Viïåt Nam bao göìm caác doanh nghiïåp, caác töí chûác nghiïn cûáu àaâo taåo, caác cú quan chñnh phuã, hiïåp höåi vaâ caác àöëi taác nûúác ngoaâi nhùçm thûåc hiïån nhûäng muåc tiïu chung: phaát triïín thûúng hiïåu vaâ tiïëp cêån thõ trûúâng (trong nûúác vaâ quöëc tïë), xêy dûång nùng lûåc (àaâo taåo, höåi thaão, diïîn àaân trao àöíi, chia seã thöng tin), vaâ khuyïën nghõ chñnh saách phaát triïín ngaânh. Liïn kïët ngaânh phêìn mïìm Viïåt Nam laâ möåt diïîn àaân röång raäi àûúåc thaânh lêåp tûâ àêìu nùm 2003 vúái sûå höî trúå cuãa Dûå aán Nêng cao Nùng lûåc Caånh tranh Viïåt Nam (VNCI). Liïn kïët ngaânh phêìn mïìm Viïåt Nam coá àõa chó website taåi: http://www.vietcluster.net Duâ caác taác giaã àaä cöë gùæng trong viïåc laâm saách, nhûng chùæc chùæn vêîn khöng thïí traánh àûúåc nhûäng chöî coân thiïëu soát hoùåc chûa hoaân chónh.Vúái loâng biïët ún, chuáng töi mong àûúåc sûå quan têm goáp yá cuãa àöåc giaã àïí coá thïí hoaân thiïån cuöën Söí tay naây. Thû tûâ, nhêån xeát goáp yá cho Söí tay xin gûãi vïì: Dûå aán Nêng cao Nùng lûåc Caånh tranh Viïåt Nam (VNCI) 15-02, Prime Center, 53 Quang Trung, Haâ Nöåi,Viïåt Nam Tel: (04) 943 8163 Fax: (04) 943 8160 Email: ict@vnci.org SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 5
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 7 Phêìn 1: CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ ÛÁNG DUÅNG CNTT TRONG DOANH NGHIÏÅP Phêìn 1 göìm hai chûúng giúái thiïåu caác kiïën thûác cú baãn nhêët vïì cöng nghïå thöng tin - truyïìn thöng (CNTT-TT) vaâ ûáng duång trong doanh nghiïåp. Chûúng 1 daânh àïí trònh baây ngùæn goån vïì khaái niïåm CNTT-TT, caác thaânh phêìn cuãa noá, theo goác nhòn cuãa ngûúâi duâng thöng tin. Noái riïng, seä trònh baây vïì caác hïå thöëng thöng tin nhû laâ möåt ûáng duång CNTT-TT chuã àaåo trong doanh nghiïåp, àiïím qua caác àùåc trûng kyä thuêåt cú baãn nhêët cuãa caác cöng nghïå thaânh phêìn duâng trong hïå thöëng naây. Chûúng 2 trao àöíi vïì viïåc ûáng duång CNTT-TT trong doanh nghiïåp, tûâ caác quan àiïím cú baãn àïën caác mö hònh triïín khai ûáng duång. Chûúng naây seä àïì cêåp àïën chiïën lûúåc ûáng duång CNTT-TT phuåc vuå chiïën lûúåc kinh doanh cuãa doanh nghiïåp, vaâ trònh baây vïì mö hònh triïín khai ûáng duång “4 giai àoaån” nhû möåt mö hònh tûâng bûúác àêìu tû CNTT dûåa theo chu trònh phaát triïín cuãa doanh nghiïåp. Khaái niïåm Giaám àöëc Thöng tin (CIO) nhû ngûúâi laänh àaåo vïì CNTT cuãa doanh nghiïåp cuäng àûúåc giúái thiïåu taåi àêy.
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 9 Chûúng 1: CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN LAÂ GÒ? • Giúái thiïåu vïì CNTT-TT, caác cöng nghïå thaânh phêìn • Giúái thiïåu vïì hïå thöëng thöng tin vaâ caác nguöìn lûåc cuãa noá Trñch thû cuãa möåt Trûúãng phoâng CNTT “… Trûúác hïët, chuáng ta cêìn nhêån thûác CNTT laâ cöng nghïå, hïå thöëng cú súã haå têìng chûá khöng phaãi laâ cöng cuå. Rêët nhiïìu ngûúâi coá quan àiïím coi CNTT laâ caác thiïët bõ, caác mö àun phêìn mïìm vaâ do àoá coi noá laâ cöng cuå thûåc hiïån möåt cöng viïåc cuå thïí naâo àoá. Khi taách rúâi CNTT thaânh tûâng maãnh nhû vêåy vaâ nhòn nhêån noá dûúái con mùæt cuãa ngûúâi duâng àún leã, chuáng ta àaä mùæc sai lêìm nghiïm troång, dêîn àïën viïåc trang bõ thiïët bõ, phêìn mïìm trong doanh nghiïåp möåt caách rúâi raåc, cöët àïí “trang sûác hoáa” cho caác qui trònh laâm viïåc cöí àiïín, truyïìn thöëng chûá khöng phaãi àïí tiïëp nhêån qui trònh cöng nghïå laâm viïåc múái, tiïn tiïën. Chñnh vò vêåy maâ nhiïìu doanh nghiïåp àaä choån “may ào” phêìn mïìm quaãn trõ cöng viïåc theo caách àang laâm, vúái cú cêëu töí chûác hiïån haânh thay vò mua phêìn mïìm quaãn trõ cuãa nûúác ngoaâi. Àêìu tû thiïët bõ cuäng nhû vêåy. Doanh nghiïåp khi êëy seä cêìn àêu mua àêëy, hoãng àêu sûãa àêëy. Àiïìu naây cêìn xem xeát laåi. Nïëu chuáng ta coi CNTT laâ caái buát (cöng cuå) àïí viïët thò chuáng ta seä mua sùæm vaâ thay thïë theo yá thñch. Nïëu chuáng ta coi CNTT laâ möåt toâa nhaâ truå súã laâm viïåc hiïån àaåi (cú súã haå têìng) thò chuáng ta seä phaãi mùåc quêìn aáo, ài laåi, vïå sinh, sûã duång tiïån nghi... khaác vúái khi úã trong möåt cùn nhaâ laá nïìn àêët….” Theo Thïë giúái Vi tñnh, seri B, söë 5/2005 Nöåi dung trñch trïn àêy4 àïì cêåp àïën möåt vêën àïì cú baãn: nïn hiïíu vïì cöng nghïå thöng tin nhû thïë naâo, tûâ goác nhòn vai troâ cuãa noá trong doanh nghiïåp.Vêën àïì nhêån thûác naây laâ hïët sûác quan troång àïí coá phûúng hûúáng vaâ quyïët saách àuáng trong viïåc àêìu tû cho CNTT. _____ Àêy laâ möåt yá kiïën trao àöíi trong chuã àïì vïì CIO vaâ vai troâ cuãa CIO trong doanh nghiïåp trïn taåp chñ Thïë giúái 4 Vi tñnh, seri B. SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 9
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 10 Hoãi: Maáy tñnh àiïån tûã, Maáy vi tñnh, Maáy àiïån toaán, Tin hoåc, röìi bêy giúâ laâ Cöng nghïå thöng tin, röìi laåi Cöng nghïå thöng tin -Truyïìn thöng, têët caã nhûäng thûá àoá coá laâ möåt khöng? Àaáp: Khöng, nhûng chuáng coá liïn quan àïën nhau, rêët chùåt cheä, àïën mûác trong nhiïìu tònh huöëng, noái caái noå coá thïí hiïíu laâ caái kia, caái noå coá thïí àaåi diïån cho caái kia.Tuy nhiïn, khi noái àïën viïåc àêìu tû, nïn phên biïåt roä raâng. Maáy tñnh àiïån tûã, Maáy vi tñnh, Maáy àiïån toaán àïìu chó cuâng möåt loaåi maáy coá chûác nùng xûã lyá thöng tin theo caác chûúng trònh lûu trong noá. ÚÃ miïìn Bùæc trûúác àêy duâng tûâ “Maáy tñnh àiïån tûã”, trong Nam duâng tûâ “Maáy àiïån toaán” (höìi àoá, vaâo caác nùm 1960-1970, àêy thûúâng laâ caác hïå thöëng maáy coá kñch thûúác àöì söå, chiïëm caã têìng nhaâ hoùåc möåt phoâng lúán). Coân “Maáy vi tñnh” laâ tïn goåi phöí biïën cuãa caác maáy àïí baân, hay maáy tñnh caá nhên (PC), sau khi noá àûúåc àûa vaâo nûúác ta quaäng nhûäng nùm 1980. Hiïån nay caác loaåi hònh maáy tñnh àiïån tûã rêët phong phuá, bao göìm tûâ caác maáy tñnh cúä siïu lúán, caác maáy tñnh cúä lúán (thûúâng goåi laâ caác mainframe), caác maáy cúä trung (hay maáy mini), cho àïën caác maáy àïí baân, maáy xaách tay, vaâ caác maáy cêìm tay (maáy palm).Vïì mùåt cöng nghïå, ngûúâi ta thûúâng xem caác maáy tñnh àiïån tûã àaä traãi qua 5 thïë hïå, tuy nhiïn tiïu chñ àïí phên chia “thïë hïå” cuäng chûa thêåt thöëng nhêët.Trïn hònh 1.1 laâ caác hònh aãnh minh hoåa cho möåt söë loaåi maáy tñnh àiïån tûã. Tin hoåc laâ “khoa hoåc vïì thöng tin”, bao göìm caác lônh vûåc cuãa khoa hoåc maáy tñnh vaâ cöng nghïå tin hoåc.Trong Söí tay naây, “tin hoåc” àûúåc duâng vúái nghôa gêìn vúái “khoa hoåc maáy tñnh”. Cöng nghïå thöng tin (CNTT) laâ töí húåp caác cöng nghïå liïn quan àïën thu thêåp, lûu giûä, xûã lyá vaâ sûã duång thöng tin trïn maáy tñnh. CNTT bao göìm caác cöng nghïå vïì phêìn cûáng, phêìn mïìm, truyïìn thöng, quaãn trõ cú súã dûä liïåu, vaâ caác cöng nghïå xûã lyá dûä liïåu khaác àûúåc sûã duång trong möåt hïå thöëng thöng tin dûåa trïn maáy tñnh. Cöng nghïå Thöng tin - Truyïìn thöng (CNTT-TT) laâ thuêåt ngûä múái, nhêën maånh sûå khöng thïí taách rúâi hiïån nay cuaã CNTT theo àõnh nghôa trïn, vúái cöng nghïå truyïìn thöng, chuã yïëu laâ viïîn thöng, trong thúâi àaåi "têët caã àïìu nöëi maång", "gò cuäng Net" hiïån nay. Viïîn thöng trong CNTT hiïån nay gùæn boá hûäu cú àïën mûác nhû laâ möåt thaânh phêìn àûúng nhiïn, vò vêåy nïëu khöng cêìn nhêën maånh àïën thaânh phêìn "àûúng àaåi" naây, trong Söí tay naây seä chó duâng thuêåt ngûä CNTT cho goån. Hoãi: Nhû vêåy coá thïí hiïíu CNTT laâ têåp húåp cuãa nhiïìu cöng nghïå…? Àaáp: Nïn hiïíu noá nhû möåt hïå thöëng caác cöng nghïå, phuåc vuå cho thu thêåp, lûu giûä, xûã lyá vaâ sûã duång thöng tin nhû àaä noái. Trung têm cuãa hïå thöëng naây laâ möåt hïå thöëng maáy tñnh. Àêy laâ "caái cöëi xay" àïí xay - tûác chïë biïën - thöng tin. Nguyïn liïåu cho chïë biïën thöng tin laâ dûä liïåu - laâ nhûäng àùåc trûng, tñnh chêët, …, nhûäng caái ta coá thïí ào àûúåc, thu thêåp àûúåc, tûâ caác sûå vêåt, hiïån tûúång, v.v. cuãa thïë giúái thûåc. Caác dûä liïåu naây àûúåc ghi trïn caác thiïët bõ lûu trûä, sau àoá àûúåc àûa vaâo maáy tñnh àïí xûã lyá. Caác kïët quaã xûã lyá sau àoá laåi àûúåc àûa ra khoãi maáy, trònh baây cho con ngûúâi, vaâ lûu laåi trïn caác thiïët bõ lûu trûä, àïí laâm àêìu vaâo (dûä liïåu) cho caác quaá trònh xûã lyá tiïëp theo. 10 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 11 Hònh 1.1 Maáy tñnh àïí baân (hay maáy tñnh caá nhên, PC), maáy cêìm tay (palm) vaâ maáy tñnh cúä lúán (mainframe), vaâ siïu maáy tñnh. Caác hïå thöëng maáy tñnh, göìm thiïët bõ àêìu vaâo / thiïët bõ xûã lyá / thiïët bõ lûu trûä / thiïët bõ àêìu ra nhû trïn, cuâng caác haå têìng kyä thuêåt viïîn thöng cêìn thiïët, taåo nïn "phêìn cûáng" cú baãn cho möåt hïå thöëng xûã lyá thöng tin. Sú àöì trïn hònh 1.2 minh hoåa hïå thöëng phêìn cûáng cuãa möåt maáy tñnh àiïín hònh. SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 11
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 12 Böå Àiïìu khiïín Thiïët bõ Thiïët bõ Böå Xûã lyá xuêët nhêåp (dûä (thöng (dûä liïåu thöng tin) liïåu) tin) Hònh 1.2 Sú àöì möåt hïå thöëng maáy tñnh Thiïët bõ Lûu trûä (dûä liïåu, thöng tin) (phêìn cûáng) Thñ duå, phêìn cûáng cuãa möåt maáy PC thûúâng göìm CPU, laâ "khöëi trung têm", chûáa böå xûã lyá, böå nhúá, caác thanh ghi, vaâ caác "thiïët bõ ngoaåi vi", göìm baân phñm, laâ möåt thiïët bõ chuêín cho viïåc àûa dûä liïåu vaâo (thiïët bõ nhêåp), maân hònh, coá thïí coá thïm maáy in, laâ caác thiïët bõ chuêín àïí àûa kïët quaã ra (thiïët bõ xuêët). Caác thiïët bõ lûu trûä, nhû àôa tûâ, àôa CD, v.v. coá thïí duâng nhû thiïët bõ vaâo hoùåc ra tuây theo tònh huöëng sûã duång. Phêìn cûáng cuãa caác hïå thöëng xûã lyá thöng tin hiïån àaåi coá thïí coá caác quy mö khaác nhau, tûâ caác maáy PC nhû trïn, àïën caác maång maáy tñnh lúán vaâ phûác taåp. Tuy nhiïn, vïì nguyïn lyá, chuáng cuäng vêîn göìm caác thiïët bõ coá caác chûác nùng àaä nïu. Caách thûác xûã lyá - dûúái daång caác thuêåt toaán - àûúåc thïí hiïån thaânh caác chûúng trònh cuå thïí lûu trong böå nhúá cuãa maáy àïí àiïìu khiïín quaá trònh xûã lyá thöng tin theo caách thûác àaä àõnh. Caác chûúng trònh nhû vêåy taåo nïn "phêìn mïìm" cuãa hïå thöëng xûã lyá naây. Coá muön vaân caách thûác xûã lyá, vò vêåy söë lûúång caác phêìn mïìm cuäng rêët phong phuá. Khi khöng nùçm trong böå nhúã àïí àiïìu khiïín viïåc xûã lyá thöng tin, phêìn mïìm cuäng àûúåc lûu trïn caác thiïët bõ lûu trûä nhû dûä liïåu, vaâ àïën lûúåt mònh, chuáng laåi laâ dûä liïåu duâng cho caác hïå thöëng xûã lyá "cêëp cao" hún. Caác phêìn mïìm hiïån nay coá rêët nhiïìu loaåi, thûúâng àûúåc phên thaânh hai lúáp chñnh: phêìn mïìm hïå thöëng, laâ caác phêìn mïìm phuåc vuå cho caác phêìn mïìm khaác, giuáp cho viïåc khai thaác phêìn cûáng thuêån tiïån vaâ hiïåu quaã hún, vaâ phêìn mïìm ûáng duång, hûúáng àïën viïåc giaãi quyïët caác baâi toaán thûåc tïë. Phêìn àoáng khung úã trang 13 trònh baây möåt sú àöì phên loaåi chi tiïët hún àöëi vúái caác phêìn mïìm. Nguyïn liïåu àïí xûã lyá - dûä liïåu, laâ thaânh phêìn àûúng nhiïn, vaâ cöët loäi cuãa hïå thöëng xûã lyá noá. "Coá böåt múái göåt nïn höì", khöng coá dûä liïåu, hïå thöëng chùèng àïí laâm gò. Dûä liïåu töët, múái coá thïí tröng mong rùçng kïët quaã xûã lyá thu àûúåc seä töët.Ta vêîn thûúâng àoåc thêëy cêu sau àêy: "Boã raác vaâo, seä chó lêëy àûúåc raác ra".Thïë naâo laâ dûä liïåu töët? Noá phaãi laâ caác àùåc trûng phaãn aánh àuáng àùæn (kõp thúâi, àêìy àuã, chñnh xaác, …) vïì àöëi tûúång cêìn quan têm, hún nûäa, chuáng cêìn àûúåc thu thêåp coá baâi baãn, àûúåc kiïím tra vaâ thêím àõnh, vaâ cuöëi cuâng, àûúåc quaãn lyá töët. Àïí quaãn lyá caác khöëi dûä liïåu lúán, chia seã chuáng cho nhiïìu chûúng trònh xûã lyá, tûác àïí coá thïí duâng chung trong hïå thöëng, chuáng thûúâng àûúåc töí chûác thaânh caác cú súã dûä liïåu (CSDL). Quaãn trõ caác CSDL laâ möåt lônh vûåc rêët quan troång cuãa viïåc ûáng duång CNTT, àùåc biïåt trong doanh nghiïåp. 12 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 13 Chia seã hoùåc duâng chung dûä liïåu, thöng tin laâ àùåc trûng nöíi bêåt cuãa caác hïå thöëng ûáng duång CNTT hiïån nay.Thöng tin chó coá giaá trõ nïëu noá àûúåc chia seã. Àïí àaãm baão cho viïåc chia seã àoá, ngoaâi caác CSDL, coân cêìn möåt haå têìng kyä thuêåt cho pheáp lûu chuyïín dûä liïåu giûäa caác ûáng duång. Àoá chñnh laâ maång lûúái truyïìn thöng.Thêåt ra, bïn trong möåt maáy tñnh, dûä liïåu cuäng àûúåc lûu chuyïín trïn möåt hïå thöëng "truyïìn thöng" nöåi taåi, thñ duå caác bus.Tuy nhiïn khi noái àïën truyïìn thöng, laâ muöën noái àïën sûå lûu chuyïín thöng tin vaâ dûä liïåu giûäa caác maáy tñnh àûúåc kïët nöëi vúái nhau, tûác trong möåt maång maáy tñnh. Phêìn cûáng cuãa hïå thöëng truyïìn thöng naây laâ caác Phên loaåi phêìn mïìm Phêìn mïìm Hïå thöëng: Phêìn mïìm quaãn trõ hïå thöëng: Caác Hïå thöëng àiïìu haânh (HÀH) Möi trûúâng àiïìu haânh Caác Hïå thöëng quaãn trõ CSDL Giaám saát viïîn thöng Phêìn mïìm höî trúå hïå thöëng: Tiïån ñch (Utilities) hïå thöëng Giaám saát hiïåu nùng Giaám saát an ninh Caác chûúng trònh phaát triïín hïå thöëng: Chûúng trònh dõch cho caác ngön ngûä lêåp trònh Caác möi trûúâng lêåp trònh Caác goái chûúng trònh vïì kyä nghïå phêìn mïìm coá maáy tñnh höî trúå (CASE) Phêìn mïìm ûáng duång: Caác chûúng trònh ûáng duång chung (hay caác phêìn mïìm phöí duång): Xûã lyá vùn baãn Baãng tñnh àiïån tûã Phêìn mïìm quaãn trõ CSDL (loaåi nhoã) Phêìn mïìm viïîn thöng Thû àiïån tûã Àöì hoåa biïíu diïîn Àa phûúng tiïån Quaãn trõ thöng tin caá nhên Cöng cuå cho Nhoám laâm viïåc Caác chûúng trònh ûáng duång àùåc thuâ (hay caác phêìn mïìm chuyïn duång): Kïë toaán, söí caái Tiïëp thõ, baán haâng Chïë taåo, saãn xuêët Taâi chñnh, ngên saách Quaãn trõ quan hïå khaách haâng Quaãn lyá chuöîi cung ûáng Hoaåch àinh nguöìn lûåc xñ nghiïåp Quaãn trõ nguöìn nhên lûåc, … SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 13
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 14 àûúâng truyïìn (caáp xoùæn àöi, caáp àöìng truåc, caáp quang, cho àïën caác kïnh vi ba vaâ caác daång truyïìn khöng dêy hiïån nay), caác thiïët bõ thu phaát, caác böå biïën àöíi vaâ àiïìu chuyïín tñn hiïåu, caác thiïët bõ maång (modem, hub, router, switch, v.v.), tûác laâ toaân böå cú cêëu vêåt lyá cuãa maång truyïìn thöng. Phêìn mïìm truyïìn thöng bao göìm caác giao thûác truyïìn tin, caác phêìn mïìm àïí kiïím soaát, àiïìu khiïín vaâ baão mêåt thöng tin àûúåc lûu chuyïín.Vúái caác ûáng duång nhû Internet, intranet, extranet, truyïìn thöng laâ möåt phêìn hûäu cú cuãa caác hïå thöëng CNTT, àûúåc goåi laâ CNTT-TT àïí nhêën maånh àùåc trûng naây, nhû àaä noái trïn. Hoãi: Thïë coân con ngûúâi, vai troâ cuãa hoå laâ gò? Àaáp: Con ngûúâi, àûúng nhiïn laâ quan troång nhêët. Noái nhû vêåy khöng phaãi laâ hö to möåt khêíu hiïåu saáo röîng. Caác kïët quaã xûã lyá, àêìu ra cuãa hïå thöëng, laâ dûä liïåu àaä àûúåc biïën àöíi, àûúåc sùæp xïëp laåi, àûúåc cêëu truác laåi, nhùçm laâm roä hún vïì àöëi tûúång ta quan têm. Àoá àaä dûä liïåu thö àaä àûúåc "chûng cêët", àaä thaânh thöng tin. Caách maâ thöng tin thu àûúåc àûúåc sûã duång nhû thïë naâo seä quyïët àõnh hiïåu quaã cuãa toaân hïå thöëng. Àiïìu naây khöng thuöåc traách nhiïåm cuãa phêìn cûáng, phêìn mïìm, dûä liïåu, …, maâ laâ traách nhiïåm cuãa con ngûúâi. Con ngûúâi coá vai troâ quyïët àõnh khöng chó trong viïåc sûã duång caác thöng tin thu àûúåc, maâ coân trong toaân böå caác khêu hònh thaânh nïn hïå thöëng vaâ vêån haânh noá. Àûúng nhiïn, chñnh con ngûúâi xêy dûång nïn hïå thöëng, àùåc biïåt caác phêìm mïìm, dûä liïåu, vaâ caác thuã tuåc. Caác thuã tuåc do con ngûúâi àùåt ra àoá coá thïí coá vai troâ rêët quyïët àõnh àïí triïín khai thaânh cöng vaâ khai thaác möåt caách hiïåu quaã hïå thöëng CNTT.Vaâ chuáng cuäng coá thïí trúã thaânh caác trúã ngaåi àaáng kïí àïí triïín khai möåt hïå thöëng, nhiïìu khi khaá lúán vaâ àùæt tiïìn, nïëu nhû moåi viïåc "coân phaãi chúâ thuã tuåc", hoùåc gùåp phaãi caác thuã tuåc khöng tûúng xûáng, nhû Baån coá thïí àaä gùåp khöng hiïëm trong thûåc tiïîn kinh doanh cuãa mònh.Trong caác chûúng tiïëp theo seä dêîn ra caác vñ duå vïì vai troâ cuãa con ngûúâi trong viïåc ûáng duång CNTT-TT taåi doanh nghiïåp. Hoãi: Xin noái roä hún vïì dûä liïåu vaâ thöng tin … Àaáp: Coá möåt sú àöì khaá hay vïì xûã lyá thöng tin sau àêy (hònh 1.3). Thöng thaái Tri thûác Thöng tin Dûä liïåu Hònh 1.3 Kim tûå thaáp quaá trònh xûã lyá thöng tin 14 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 15 Trïn hònh 1.3, baån coá thïí thêëy, dûä liïåu nùçm úã phêìn nïìn moáng cuãa kim tûå thaáp, laâ göëc àïí xûã lyá. Thöng tin, kïët quaã xûã lyá, laâ sûå "chûng cêët" caác dûä liïåu göëc nhû àaä noái. Theo àõnh nghôa, thöng tin laâ caái giuáp giaãm búát sûå khöng chùæc chùæn ("bêët àõnh") vïì àöëi tûúång cêìn quan têm. Thñ duå, Baån khöng roä tònh hònh thúâi tiïët ngaây mai taåi Haâ Nöåi. Noái caách khaác, àöëi vúái Baån, coá sûå bêët àõnh vïì tònh hònh naây. Àïí dûå baáo thúâi tiïët, phaãi xûã lyá rêët nhiïìu söë liïåu quan trùæc khñ tûúång thu thêåp quanh vuâng, thñ duå duâng caác chûúng trònh giaãi caác phûúng trònh àöång hoåc khñ quyïín, vúái dûä liïåu laâ caác söë liïåu quan trùæc trïn. Kïët quaã, Baån seä coá caác baãn àöì khñ tûúång cho ngaây mai tai Haâ Nöåi, theo àoá, coá thïí dûå baáo buöíi saáng trúâi coá mûa nhoã, nhûng trûa vaâ chiïìu hûãng nùæng, v.v. Caác dûå baáo àoá àaä laâm giaãm sûå bêët àõnh cuãa Baån vïì tònh hònh thúâi tiïët, noái caách khaác, noá àûa laåi cho Baån möåt lûúång thöng tin. Nhûäng thñ duå vïì thöng tin thu àûúåc qua chûng cêët dûä liïåu coá thïí kïí ra rêët nhiïìu, thñ duå: thu nhêåp trung bònh cuãa nhên viïn trong doanh nghiïåp haâng thaáng àûúåc tñnh tûâ dûä liïåu thu nhêåp cuãa caá nhên.Thu nhêåp caá nhên laåi àûúåc tñnh tûâ ngaây cöng, mûác lûúng, tiïìn thûúãng, v.v. Àöëi vúái möåt nhên viïn, thu nhêåp caá nhên laâ thöng tin àöëi vúái hoå, coân àöëi vúái Giaám àöëc, caái maâ öng ta quan têm laåi laâ thu nhêåp trung bònh cuãa têët caã nhên viïn. Nhû vêåy, thöng tin mang nhiïìu tñnh caá nhên, tñnh muåc tiïu (tuây thuöåc vaâo yïu cêìu vaâ caách thûác xûã lyá), coân dûä liïåu "trung tñnh" hún, chuã yïëu phaãn aánh thïë giúái khaách quan. Nùçm phña trïn thöng tin laâ tri thûác, trïn tri thûác laâ "sûå thöng thaái". Sú àöì naây nguå yá rùçng, àïën lûúåt mònh, thöng tin àûúåc têåp húåp vaâ xûã lyá seä cho tri thûác vïì caác lônh vûåc khaác nhau.Vaâ cuöëi cuâng, khi tûâ nhûäng tri thûác àoá maâ "ngöå" àûúåc, Baån seä trúã thaânh thöng thaái. Kim tûå thaáp laâ sú àöì giaãn lûúåc nhûng khaá roä raâng vïì quaá trònh xûã lyá dûä liïåu vaâ thöng tin. Caâng lïn cao, dûä liïåu caâng tinh, vaâ caác thuêåt toaán àïí xûã lyá caâng phûác taåp, thêåm chñ coân chûa àûúåc hònh thaânh (thñ duå thuêåt toaán àïí Baån "trúã thaânh thöng thaái"). Caác hïå thöëng thöng tin trong doanh nghiïåp chuã yïëu giaãi quyïët caác vêën àïì nùçm trong hai têìng dûúái (quaãn trõ vaâ xûã lyá dûä liïåu, thöng tin). Àöëi vúái tri thûác vaâ quaãn trõ tri thûác, hiïån cuäng àang bùæt àêìu coá caác kïët quaã nghiïn cûáu vaâ ûáng duång àöëi vúái doanh nghiïåp, thñ duå caác "hïå chuyïn gia", hay caác hïå thöëng quaãn lyá "tri thûác doanh nghiïåp", nhû cú súã tri thûác, "cöíng" tri thûác doanh nghiïåp, v.v. Xin xem thïm phêìn traã lúâi vïì caác hïå thöëng thöng tin dûúái àêy. Hoãi: Àöëi vúái möåt doanh nghiïåp, sûã duång CNTT thïë naâo? Àaáp: Hiïån nay, doanh nghiïåp nïn hûúáng àïën viïåc xêy dûång cho mònh caác hïå thöëng thöng tin (HTTT).Vò HTTT têåp trung trong noá hêìu nhû têët caã caác cöng nghïå cuãa CNTT-TT.Vaâ coân búãi vò khi triïín khai caác hïå thöëng naây, Baån seä biïët caách tiïëp cêån cùn baãn àïí giaãi quyïët caác baâi toaán ûáng duång CNTT trong doanh nghiïåp: àoá laâ tiïëp cêån hïå thöëng. Sú àöì möåt HTTT cho trïn hònh 1.4. ÚÃ àêy: Voâng trong chñnh laâ möåt hïå thöëng maáy tñnh àaä noái úã phêìn trïn, göìm caác àún võ chûác nùng thûåc hiïån viïåc nhêåp, xûã lyá, xuêët, lûu giûä (caác "böå" xûã lyá, "böå" nhúá, thiïët bõ nhêåp, thiïët bõ xuêët, thiïët bõ lûu trûä) dûä liïåu vaâ thöng tin - àêìu vaâo hoùåc àêìu ra cuãa quaá trònh xûã lyá, vaâ àún võ kiïím soaát ("böå" àiïìu khiïín) quaá trònh taåo ra saãn phêím thöng tin trïn. SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 15
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 16 úâi Ta âi n gû gu n on yï ìc np vï hê n ìn m yï u ïìm g âi n Ta Àiïìu khiïín ángû Taâi n Nhêåp Xûã lyá Xuêët êìn c guyï h vïì p n Lûu trûä dûä li yïngu ïåu Taâi n Taâi nguyïn maång Hònh 1.4: Caác thaânh phêìn cuãa HTTT6 Àïí àaãm baão cho viïåc thûåc hiïån caác quaá trònh trïn, cêìn coá caác taâi nguyïn (coân goåi laâ dûå trûä, hay nguöìn lûåc) cuãa hïå thöëng, biïíu diïîn úã vaânh ngoaâi cuãa sú àöì. Àoá laâ caác taâi nguyïn vïì phêìn cûáng, phêìn mïìm, maång, dûä liïåu vaâ nhên lûåc. Taâi nguyïn vïì nhên lûåc göìm: • Caác chuyïn gia HTTT: phên tñch viïn hïå thöëng, lêåp trònh viïn, nhên viïn àûáng maáy, v.v., • Ngûúâi duâng cuöëi: têët caã nhûäng ngûúâi sûã duång HTTT trong doanh nghiïåp, tûâ caác nhaâ laänh àaåo, caác cêëp quaãn lyá, cho àïën caác nhên viïn thûâa haânh vaâ taác nghiïåp. Taâi nguyïn phêìn cûáng: • Maáy moác: maáy tñnh, maân hònh, caác öí àôa, maáy in, maáy queát, v.v. (tûác laâ caác thiïët bõ duâng trong xûã lyá), • Möi trûúâng (hay media) lûu trûä: àôa mïìm, àôa cûáng, àôa CD, bòa nhúá, giêëy, v.v (tûác laâ caác phûúng tiïån duâng àïí lûu trûä). Taâi nguyïn phêìn mïìm: • Caác chûúng trònh: Hïå àiïìu haânh, caác chûúng trònh ûáng duång, v.v (duâng àïí àiïìu khiïín maáy tñnh xûã lyá thöng tin), • Caác thuã tuåc: cho nhêåp liïåu, àïí sûãa löîi, kiïím tra, v.v. (duâng àïí àiïìu chónh hoaåt àöång cuãa con ngûúâi). Taâi nguyïn dûä liïåu: • Mö taã dûä liïåu: caác baãn ghi cuãa khaách haâng, caác höì sú nhên viïn, CSDL, _____ 6 Lêëy theo James A. O'Brient. Management Information Systems. 6nd Edition. Mc Graw Hill, baãn online. 16 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 17 • Cú súã tri thûác. Taâi nguyïn maång: • Möi trûúâng truyïìn thöng, • Caác dõch vuå maång. Trong sú àöì naây, möi trûúâng (media) duâng lûu trûä thöng tin vaâ truyïìn thöng laâ möåt phêìn cuãa "phêìn cûáng". Caác thuã tuåc àûúåc xem nhû möåt thaânh phêìn cuãa "phêìn mïìm", phêìn liïn quan àïën con ngûúâi. Coân cú súã tri thûác àûúåc xïëp vaâo taâi nguyïn dûä liïåu cuãa HTTT. Caác saãn phêím thöng tin nhùæc àïën trong sú àöì trïn bao göìm caác baáo caáo cho laänh àaåo, caác taâi liïåu kinh doanh, dûúái daång biïíu mêëu, àöì thõ, êm thanh (audio), video, vaâ caác thöng tin khaác. Viïåc xêy dûång möåt HTTT vúái caác thaânh phêìn nhû trïn àoâi hoãi phaãi coá möåt caái nhòn hïå thöëng khöng chó vïì mùåt cöng nghïå, maâ coân vïì töí chûác doanh nghiïåp cuãa Baån, vaâ möåt têìm nhòn xa vïì caác biïån phaáp àûa hïå thöëng CNTT/töí chûác àoá phuåc vuå cho cöng viïåc kinh doanh cuãa doanh nghiïåp. Àoá laâ möåt caách nhòn, möåt caách tiïëp cêån hïët sûác cú baãn, xem xeát caác sûå vêåt trong caác möëi tûúng quan cuãa chuáng khi hoaåt àöång nhùçm àaåt àïën muåc tiïu àaä àõnh, goåi laâ tiïëp cêån hïå thöëng, hay quan àiïím hïå thöëng. Hoãi: Nïëu töi chó cêìn xêy dûång möåt hïå thöëng cuå thïí, thñ duå àïí quaãn lyá vêåt tû thöi, thò coá cêìn phaãi tñnh àïën nhiïìu thaânh phêìn phûác taåp àïën thïë khöng? Àaáp: Noái chung laâ cêìn.Vêën àïì úã àêy khöng phaãi hïå thöëng lúán hay nhoã, maâ laâ caách tiïëp cêån àïën cöng viïåc. Khi àêìu tû cho möåt ûáng duång CNTT trong doanh nghiïåp, cêìn phaãi biïët roä muåc àñch cuãa viïåc àêìu tû àoá, vaâ quan troång hún laâ nhòn thêëy trûúác, àïí viïåc àêìu tû àoá àem laåi hiïåu quaã, cêìn phaãi triïín khai nhûäng cöng viïåc gò nûäa, vïì dûä liïåu, vïì thuã tuåc, vïì sûã duång caác thöng tin thu àûúåc, phaãi àaâo taåo caán böå nhû thïë naâo, v.v. Caách tiïëp cêån naây thûúâng thïí hiïån qua viïåc triïín khai möåt chu trònh phaát triïín àöëi vúái hïå thöëng thöng tin cuå thïí maâ Baån cêìn (àêy chñnh laâ caác giai àoaån àïí giaãi quyïët möåt vêën àïì theo tiïëp cêån hïå thöëng). Trong phêìn àoáng khung taåi trang 18 laâ toám tùæt caác giai àoaån (caác bûúác) cuãa möåt chu trònh phaát triïín hïå thöëng thöng tin àiïín hònh. Trong trûúâng húåp Baån nïu vïì àêìu tû cho möåt hïå thöëng quaãn lyá vêåt tû, vêën àïì khöng chó laâ mua maáy tñnh, phêìn mïìm quaãn lyá vêåt tû. Àêìu tiïn phaãi xaác àõnh roä viïåc mua sùæm naây laâ àïí giaãi quyïët vêën àïì khoá khùn naâo cuãa cöng ty. Sau àoá phaãi xem xeát kyä hiïån traång hïå thöëng kho vêåt tû (àûúåc töí chûác ra sao, trïn thûåc tïë chuáng àûúåc phên böí thïë naâo, v.v).Tiïëp àïën, cêìn xem xeát caác mêîu biïíu hoáa àún, àún haâng, phiïëu nhêåp, xuêët, baáo caáo, v.v. hiïån duâng coá thñch húåp khöng, coá cêìn thay àöíi gò khöng. Sau khi coá hïå thöëng múái, caác quy trònh laâm viïåc seä phaãi thay àöíi ra sao, v.v.Tûác phaãi khaão saát vaâ phên tñch lêåp ra caác lûu àöì dûä liïåu vêåt tû hiïån thúâi vaâ mong muöën sau khi coá hïå thöëng múái.Tiïëp àïën laâ xêy dûång caác thuã tuåc laâm viïåc múái, àaâo taåo nhên viïn, töí chûác nhêåp liïåu, v.v. vaâ caã nhûäng viïåc nhû giaãi quyïët caác dû thûâa nhên cöng coá thïí coá khi vêån haânh hïå thöëng múái. Xa hún, coân phaãi xem caái hïå thöëng quaãn lyá vêåt tû naây tûúng taác ra sao vúái caác HTTT khaác bïn trong doanh nghiïåp, vaâ coá thïí, vúái caã caác hïå thöëng vêåt tû cuãa caác àöëi taác, v.v.Trong Phêìn 2 seä trao àöíi cuå thïí hún caác tònh huöëng ûáng duång nhû vêåy. SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 17
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 18 Nùm giai àoaån cuãa chu trònh phaát triïín HTTT 1. Khaão saát hïå thöëng: Giai àoaån naây coá thïí àûúåc bùæt àêìu tûâ viïåc hoaåch àõnh HTTT vaâ lûåa choån caác cú höåi àêìu tû. Thöng thûúâng giai àoaån naây bao göìm viïåc phên tñch chi phñ / lúåi ñch vaâ möåt phêìn cuãa nghiïn cûáu khaã thi. 2. Phên tñch hïå thöëng: Phên tñch caác nhu cêìu thöng tin cuãa ngûúâi duâng cuöëi, möi trûúâng doanh nghiïåp, vaâ têët caã caác hïå thöëng hiïån duâng, àïí àûa ra caác yïu cêìu chûác nùng àöëi vúái hïå thöëng múái. 3.Thiïët kïë hïå thöëng: Àûa ra caác àùåc taã vïì phêìn cûáng, phêìn mïìm, nhên lûåc, vaâ dûä liïåu cuãa hïå thöëng, cuäng nhû caác saãn phêím thöng tin mong muöën cuãa hïå thöëng. 4.Thïí hiïån (caâi àùåt) hïå thöëng: Phaát triïín hoùåc mua caác phêìn cûáng, phêìn mïìm cêìn cho viïåc thïí hiïån baãn thiïët kïë. Kiïím thûã hïå thöëng àûúåc xêy dûång. Huêën luyïån nhên lûåc àïí vêån haânh vaâ sûã duång hïå thöëng.Vaâ chuyïín àöíi ûáng duång sang hïå thöëng múái. 5. Baão trò hïå thöëng: Xem xeát hïå thöëng sau caâi àùåt. Giaám saát, àaánh giaá vaâ thay àöíi hïå thöëng theo nhu cêìu. Hoãi: Coá nhûäng loaåi HTTT naâo doanh nghiïåp cêìn quan têm? Àaáp: Doanh nghiïåp coá thïí aáp duång caác HTTT khaác nhau tuây thuöåc muåc àñch ûáng duång, quy mö hoaåt àöång, vaâ caác àiïìu kiïån khaác. Nhòn chung khi ûáng duång CNTT, cuå thïí laâ caác HTTT, caác doanh nghiïåp àïìu nhùçm àïën caác muåc tiïu tûâ thêëp àïën cao sau àêy: höî trúå cho caác hoaåt àöång taác nghiïåp, höî trúå cho viïåc ra caác quyïët àõnh quaãn lyá, vaâ höî trúå viïåc xêy dûång caác chiïën lûúåc nhùçm àaåt lúåi thïë caånh tranh. Tuy nhiïn coá möåt tònh hònh laâ hiïån nay söë lûúång caác HTTT rêët phong phuá vaâ àa daång. Caác HTTT àûúåc xêy dûång laâ nhùçm àaáp ûáng caác nhu cêìu kinh doanh cuãa doanh nghiïåp trong sûå phaát triïín cuãa chuáng, àöìng thúâi cuäng phaãn aánh sûå tiïën hoáa rêët nhanh cuãa baãn thên CNTT. Haäy xeát vñ duå caác hïå thöëng phêìn mïìm kïë toaán, möåt trong caác hïå thöëng thöng tin quen thuöåc àöëi vúái caác doanh nghiïåp. Caác hïå thöëng àêìu tiïn àûúåc viïët trïn FoxPro ra àúâi quaäng àêìu nhûäng nùm 1990, mö phoãng caác nghiïåp vuå kïë toaán cuãa Viïåt Nam thúâi àoá, chuã yïëu laâm viïåc trïn caác maáy PC àún leã. Sau khi caác quy àõnh kïë toaán doanh nghiïåp múái ra àúâi, quy mö doanh nghiïåp múã röång, möi trûúâng hoaåt àöång chuyïín maånh tûâ PC sang caác maång maáy tñnh, caác hïå thöëng kïë toaán àûúåc nêng cêëp àïí thïí hiïån caác yïu cêìu nghiïåp vuå múái, àöìng thúâi chaåy àûúåc trïn maång. FoxPro khöng coân àaáp ûáng töët caác yïu cêìu naây, nïn phêìn lúán caác hïå thöëng kïë toaán múái àûúåc xêy dûång trïn caác phêìn mïìm CSDL hiïån àaåi hún, thñ duå SQL/Server hoùåc Oracle. Khi vêën àïì höåi nhêåp trúã nïn bûác thiïët, nhu cêìu trao àöíi dûä liïåu vaâ tñch húåp vúái caác hïå thöëng kïë toaán nûúác ngoaâi àûúåc àùåt ra, caác hûúáng phaát triïín tiïëp cho caác phêìn mïìm naây laåi àûúåc múã ra. Tònh hònh trïn cuäng gùåp trong caác HTTT khaác. Kïët quaã laâ coá möåt phöí rêët röång caác HTTT duâng cho doanh nghiïåp.Vò vêåy cêìn möåt sûå phên loaåi àïí dïî daâng àõnh hûúáng vaâ choån lûåa. 18 SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP
- Nov21.qxp 30/11/2005 12:21 CH Page 19 Coá nhiïìu caách phên loaåi caác HTTT duâng cho doanh nghiïåp.Trïn hònh 1.5 trònh baây möåt sú àöì phên loaåi dûåa trïn loaåi höî trúå maâ HTTT cung cêëp. Caác HTTT Caác hïå thöëng höî trúå hoaåt àöång Caác hïå thöëng höî trúå quaãn lyá Hïå thöëng Hïå thöëng Hïå thöëng Hïå höî trúå Hïå thöëng Hïå thöëng xûã cöång taác xñ àiïìu khiïín thöng tin quyïët àõnh thöng tin àiïìu lyá giao dõch nghiïåp (höî tiïën trònh quaãn lyá (caác (höî trúå quyïët haânh (caác (xûã lyá giao trúå giao tiïëp, baáo caáo theo àõnh tûúng thöng tin cho (àiïìu khiïín cöång taác dõch kinh mêîu àõnh taác, khöng laänh àaåo cêëp caác quaá trònh trong doanh doanh) trûúác) theo mêîu) cao nhêët) cöng nghiïåp) nghiïåp) Hònh 1.5: Phên loaåi HTTT theo daång thûác höî trúå Caác hïå thöëng höî trúå hoaåt àöång, hay caác HTTT taác nghiïåp, xûã lyá caác dûä liïåu duâng cho caác hoaåt àöång kinh doanh vaâ sinh ra trong caác hoaåt àöång àoá. Caác hïå thöëng naây sinh ra nhiïìu saãn phêím thöng tin duâng bïn trong vaâ bïn ngoaâi doanh nghiïåp. Chuáng thûúâng àaãm nhêån caác vai troâ sau àêy: 1. Xûã lyá möåt caách hiïåu quaã caác giao dõch kinh doanh, 2. Àiïìu khiïín caác tiïën trònh cöng nghiïåp (thñ duå quaá trònh chïë taåo saãn phêím), 3. Höî trúå viïåc giao tiïëp vaâ cöång taác trong toaân xñ nghiïåp, 4. Cêåp nhêåt caác CSDL cêëp Cöng ty. Tuy nhiïn caác hïå thöëng naây khöng chuá troång vaâo viïåc taåo ra caác saãn phêím thöng tin mang àùåc thuâ quaãn lyá. Muöën coá caác thöng tin daång àoá phaãi tiïën haânh xûã lyá tiïëp trong caác HTTT höî trúå quaãn lyá. Caác hïå thöëng höî trúå quaãn lyá, trúå giuáp caác nhaâ quaãn lyá trong viïåc ra quyïët àõnh. Chuáng cung cêëp caác thöng tin vaâ caác höî trúå àïí ra quyïët àõnh vïì quaãn lyá, laâ caác nhiïåm vuå phûác taåp do caác nhaâ quaãn trõ vaâ caác nhaâ kinh doanh chuyïn nghiïåp thûåc hiïån.Vïì mùåt yá niïåm, thûúâng chia ra caác loaåi hïå thöëng chñnh sau àêy, nhùçm höî trúå caác chûác traách ra quyïët àõnh khaác nhau: SÖÍ TAY CÖNG NGHÏÅ THÖNG TIN VAÂ TRUYÏÌN THÖNG CHO DOANH NGHIÏÅP 19
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Giáo trình Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học Toán - Trịnh Thanh Hải (Chủ Biên)
189 p |
1352 |
619
-
Công nghệ thông tin trong quản lý
9 p |
1443 |
531
-
SỔ TAY CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG CHO DOANH NGHIỆP
148 p |
985 |
394
-
Tự học Công nghệ thông tin
5 p |
658 |
138
-
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
2 p |
311 |
111
-
Sổ tay Công nghệ thông tin và truyền thông cho doanh nghiệp Việt Nam
148 p |
191 |
75
-
Đề tài khoa học cấp Bộ: Công nghệ thông tin phục vụ quản lý nhà nước và quản lý nhà nước về công nghệ thông tin
143 p |
117 |
53
-
Bài giảng Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy tin học - Ths Nguyễn Duy Hải
75 p |
57 |
24
-
Bài giảng Đại cương Công nghệ thông tin và truyền thông - ThS. GV. Phạm Quang Quyền
118 p |
108 |
23
-
Bài giảng môn học Nhập môn công nghệ thông tin 1: Kiến thức cơ sở - ĐH hoa học tự nhiên TP.HCM
16 p |
53 |
16
-
Ebook Niên giám công nghệ thông tin Việt Nam năm 2001 - NXB TP.HCM
421 p |
48 |
14
-
Phát triển ứng dụng công nghệ thông tin: phải đưa "thông tin" vào “công nghệ”
3 p |
47 |
11
-
Chương trình bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức xã
37 p |
54 |
8
-
Khai thác sử dụng công nghệ thông tin
3 p |
38 |
6
-
Bài giảng Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học sư phạm Tin: Tìm hiểu công cụ - ThS. Nguyễn Thị Mỹ Huyền
25 p |
20 |
6
-
Kỷ yếu hội thảo quốc gia Hưng Yên: Một số vấn đề chọn lọc của công nghệ thông tin và truyền thông
179 p |
18 |
5
-
Bài giảng Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học sư phạm Tin: Search engine - Tìm kiếm trên internet - ThS. Nguyễn Thị Mỹ Huyền
29 p |
23 |
4

Set-Cookie: TLDEVNamespace=tbhd94ggk8o39f1e3r049fa0e1; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly