text:
Giáp Văn Dương
Việt Nam là quốc gia ven biển, theo nghĩa có hơn 3000 km đường bờ biển trải dài từ Bắc chí Nam. Nhưng Việt Nam có văn hóa biển hay không vẫn là chủ đề còn bỏ ngỏ. Phảng phất đâu đó ở các vùng ven biển, các sinh hoạt văn hóa của người dân đã có một số nét đặc trưng rất biển. Nhưng nếu nói văn hóa biển đã được định hình ở những nơi này thì còn phải rất thận trọng. Vì trong văn hóa biển, yếu tố quan trọng nhất là tư duy biển chứ không phải là kiếm ăn từ biển.
Trong cách nhìn đó, để tránh sa vào sự thiếu minh định của khái niệm văn hóa biển, sẽ có ích hơn khi xem xét một khái niệm tương tự nhưng có nội hàm cô đọng và rõ ràng hơn: văn hóa đại dương. Ở đây, văn hóa đại dương sẽ được hiểu như là những đặc trưng văn hóa xuất hiện do các hoạt động của con người trên các đại dương. Theo cách nhìn này, có thể khẳng định: Việt Nam không có văn hóa đại dương. Lý do là cho đến tận ngày nay, người Việt Nam vẫn chưa có các hoạt động thường xuyên, có hệ thống trên các đại dương đủ lâu với cường độ đủ lớn để hình thành nên một đặc trưng văn hóa.
Sự kiện Việt Nam là quốc gia ven biển, nhưng lại không có văn hóa đại dương, suy cho cùng cũng không phải là điều gì đáng xấu hổ. Trên thế giới, có rất nhiều nước ven biển, nhưng số nước có văn hóa đại dương chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đó là những cường quốc biển, có các đội tàu đủ lớn mạnh và đội ngũ thủy thủ đủ kỹ năng để hoạt động dài ngày trên các đại dương. Những cường quốc biển này, theo truyền thống, chỉ bao gồm một số nước châu Âu như Anh, Tây Ban Nha… Cho đến thế kỷ XIX, không có nước nào ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu Úc là cường quốc biển. Trong số đó, có rất nhiều nước ở ngay giữa biển cũng không có văn hóa đại dương, vì chỉ tập trung đánh bắt hải sản ven bờ mà không thể vươn ra chiếm lĩnh các vùng khơi xa. Ngoài các cường quốc biển truyền thống này, chỉ đến thời gian gần đây hơn mới có thêm một số nước như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc trở thành cường quốc biển.
Những nước này đều là cường quốc về kinh tế, văn hóa và khoa học công nghệ. Vì thế, trong niềm kỳ vọng về sự phát triển của đất nước, nhiều người đã tìm đến văn hóa đại dương như một phương tiện để phát triển, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam thành cường quốc biển. Đó là một kỳ vọng tốt đẹp. Tuy nhiên, với tinh thần “ôn cố tri tân”, bài viết này sẽ sơ bộ tìm hiểu tại sao Việt Nam, dù nằm ngay sát biển và gần với một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất trên thế giới, lại đã không thể trở thành cường quốc biển.
Vì sao Việt Nam đã không là cường quốc biển?
Việt Nam là một nước ven biển, nhưng Việt Nam đã không thể trở thành quốc gia biển. Tại sao?
Nếu nhìn lại lịch sử thì thấy rằng, cho đến những năm 1400, Việt Nam cũng như mọi quốc gia khác, không thể trở thành cường quốc biển. Lý do là khoa học kỹ thuật trên thế giới lúc đó chưa phát triển đủ để chế ra những con tàu lớn có thể đi xuyên đại dương. Nhu cầu của các hoạt động kinh tế, quân sự xuyên lục địa cũng chưa đủ để thúc đẩy các nước tăng cường hoạt động của mình trên những vùng biển sâu vốn chứa nhiều nguy hiểm.
Như vậy, cuộc đua trở thành cường quốc biển chỉ diễn ra trong khoảng thời gian nhiều nhất là 600 năm trở lại đây. Việc Việt Nam có cơ hội trở thành cường quốc biển hay không ắt hẳn cũng rơi vào khoảng thời gian này. Vậy trong 600 năm vừa rồi, điều gì đã ngăn cản Việt Nam trở thành cường quốc biển?
Tìm hiểu quá trình các nước vươn ra chiếm lĩnh đại dương thì thấy rằng, việc trở thành cường quốc biển không thể là một sản phầm duy ý chí, mà đòi hỏi phải thỏa mãn một tập hợp các điều kiện nhất định. Trong số đó, quan trọng nhất là bốn yếu tố: i) vị trí địa lý; ii) đặc điểm văn hóa và ý thức hệ chi phối; iii) sức mạnh kinh tế và kỹ nghệ; iv) năng lực tổ chức và tham vọng của chính quyền.
Với vị trí địa lý, rõ ràng nếu một nước không ở gần biển thì sẽ rất khó để phát triển thành cường quốc biển. Tiếc rằng, đây là điều kiện duy nhất mà Việt Nam đáp ứng được ở mức độ cần thiết, tức là gần biển. Những điều kiện còn lại, Việt Nam đã không thể thỏa mãn để có thể phát triển thành cường quốc biển.
Lý do đầu tiên và quan trọng nhất, là cho đến tận ngày nay, Việt Nam vẫn rập khuôn theo mô hình kinh tế - xã hội của Trung Quốc. Trước đây, do cùng ý thức hệ phong kiến Nho giáo, Việt Nam bị ảnh hưởng bởi tâm thức hướng vào lục địa, bám chặt vào đất của Trung Quốc. Vì Trung Quốc không phải là cường quốc biển, nên hẳn nhiên Việt Nam rất khó thoát ra khỏi mô hình gốc này để phát triển độc lập thành cường quốc biển.
Chính tư tưởng hướng về lục địa, coi mình là trung tâm của thế giới của người Trung Quốc, đã ảnh hưởng xấu đến mô hình phát triển của các nước chịu ảnh hưởng nặng về ý thức hệ Nho giáo xung quanh, trong đó có Việt Nam. Hậu quả là trong suốt thời phong kiến, thay vì hướng ra biển để hội nhập với thế giới, Việt Nam lại hướng về phương Bắc với tinh thần bám chặt vào đất trong việc xây dựng mô hình kinh tế - xã hội của mình. Đây chính là neo ý thức đã giữ chân người Việt không vươn ra được với thế giới. Tệ hại hơn, các triều đình phong kiến Việt Nam cũng bắt chước người Trung Quốc tự cho mình là văn minh hơn thế giới bên ngoài, nên đã bế quan tỏa cảng, không chịu canh tân cải cách để phát triển đất nước.
Một số nước khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, dù là quốc gia ven biển hoặc giữa biển, nhưng cũng không thể phát triển được thành cường quốc biển cho đến khi bứt ra khỏi quỹ đạo của Trung Quốc, với Nhật Bản từ giữa thế kỷ XIX và Hàn Quốc nửa sau thế kỷ XX.
Lý do thứ hai là sức mạnh kinh tế và kỹ nghệ của Việt Nam chưa bao giờ đủ lớn để phát triển các đội tàu chiến, thương thuyền lớn có thể chinh phục đại dương. Cho đến thế kỷ XIV, người Việt Nam vẫn quanh quẩn tập trung làm ăn ở vùng đồng bằng sông Hồng. Đây là vùng đất trũng, nhỏ hẹp, luôn bị thiên tai đe dọa nên người Việt đã không thể có đủ tích lũy cần thiết làm tiền đề cho các chuyến viễn du, các hoạt động vươn ra biển lớn. Quy mô dân số nhỏ cũng là một hạn chế trong việc tích lũy để chinh phục thế giới bên ngoài. Ngay cả sau khi đã nam tiến khoảng hơn 200 năm về trước, diện tích và quy mô dân số của Việt Nam có tăng lên, nhưng địa hình lại hẹp và dài từ bắc chí nam. Địa hình dài và hẹp này có một ưu điểm là tạo ra đường bờ biển dài, nhưng lại có một nhược điểm rất lớn là dàn trải trên một dải có nhiều cấu trúc địa hình và khí hậu khác nhau, trong đó chủ yếu là đồi núi, dẫn đến hạn chế trong việc phát triển nông nghiệp và các hoạt động kinh tế khác ở quy mô lớn. Ngoài ra, đặc điểm dài và hẹp này cũng đã tạo ra tính cục bộ rất lớn trong các hoạt động kinh tế - xã hội của các địa phương. Điều này góp phần kìm chân người Việt Nam vươn ra biển vì nó trái ngược với tinh thần hội nhập của văn hóa đại dương.
Điều đáng lưu ý là sau khi đã chinh phục đồng bằng sông Mekong thì thói quen bám chặt đất từ ngoài Bắc chuyển vào, cộng với sự trù phú của đồng bằng phía Nam, chắc hẳn cũng đã góp phần giữ chân người Việt đi xa hơn ra biển cả.
Đến cuối thế kỷ XIX, Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp nên không chủ động được sự phát triển của mình. Sauk hi độc lập năm 1945, Việt Nam lại trải qua ba cuộc chiến lớn, nên chưa khi nào có tích lũy kinh tế - kỹ nghệ đủ mạnh để phát triển hải quân và những đội tàu lớn nhằm chiếm lĩnh đại dương.
Việc coi thường thương nghiệp trong suốt thời phong kiến, với việc xếp hạng thương nhân là tầng lớp thấp nhất trong xã hội, cũng ảnh hưởng quyết định đến việc buôn bán trao đổi với nước ngoài. Sau khi giành độc lập, tình hình cũng không khá hơn với chính sách “ngăn sông cấm chợ”. Chính việc buôn bán thương mại quốc tế là một trong những động cơ lớn để thúc đẩy các cường quốc châu Âu đóng các tàu hàng lớn và thăm dò khám phá thế giới. Trong suốt lịch sử phát triển của mình, Việt Nam thiếu hẳn động cơ này, nên không thể vươn ra biển dù ở ngay cạnh một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất của thế giới.
Về mặt kỹ kỹ nghệ, việc tiến ra đại dương đòi hỏi một trình độ khoa học công nghệ tương đối cao. Việt Nam nằm ở châu Á, nơi khoa học hiện đại không phát triển, vì thế không thế đóng được các con tàu lớn để vươn ra đại dương.
Còn nhớ, vua Minh Mạng nhà Nguyễn đã từng cho đóng tàu chiến bọc đồng, nhưng sau đó không thể phát triển tiếp vì không có một nền móng khoa học kỹ thuật và kinh tế đủ mạnh để hậu thuẫn. Các hoạt động quân sự đương thời không đủ cường độ cần thiết để thúc đẩy công nghệ đóng tàu chiến. Các hoạt động kinh tế và hệ thống phụ trợ như cảng biển, dịch vụ ven bờ cũng không đủ để thúc đẩy cho ngành hàng hải phát triển.
Thứ ba là về mặt lịch sử và chính quyền, Việt Nam thường trực trong tinh thần thời chiến. Do nằm bên cạnh một nước lớn, lại luôn có tham vọng bành trướng xuống phía Nam, nên Việt Nam có rất ít thời kỳ hòa bình, tự chủ đủ dài để phát triển đến trình độ đủ cao khả dĩ vươn ra đại dương. Thêm vào đó, sự phân chia đất nước thành Đàng Trong – Đàng Ngoài từ cuối thế kỷ XVI đã đẩy Việt Nam vào tình trạng tranh chấp nội bộ hoặc nội chiến liên miên, làm suy giảm nội lực nghiêm trọng.
Các cuộc chiến này, dù là vệ quốc hay nội chiến, đều diễn ra trên đất liền, nên hiển nhiên các kỹ thuật chiến tranh nếu có cũng đều tập trung cho đất liền. Ưu thế của sự thúc bách thời chiến đã không được tận dụng để phát triển hải quân và hàng hải vươn ra đại dương.
Chính quyền phong kiến trong các thời kỳ này đều ưu tiên vào việc củng cố quyền lực, tranh giành nội bộ hoặc bị hút vào việc chống chọi lại sự bành trướng từ phía Bắc để tồn tại, nên đã không hoàn bị đủ mạnh để điều hành công cuộc vươn ra biển. Sựu yếu kém và bất đồng của chính quyền trung ương là một bước cản lớn. Cộng với tinh thần hướng về lục địa, bám chặt đất do bị ảnh hưởng của ý thức hệ phong kiến Trung Quốc, các triều đại Việt Nam chưa bao giờ thực sự có chiến lược vươn ra đại dương.
Đây là thời kỳ khoa học hiện đại ở châu Âu ra đời và phát triển mạnh mẽ. Châu Âu thoát dần ra khỏi đêm trường trung cổ để phát triển và chiếm lĩnh thế giới. Việt Nam trong khi đó vẫn còn phải lo đối phó với sự bành trướng từ phương Bắc và tiêu hao sinh lực vào tranh chấp nội bộ, nên việc không thể bắt vươn ra chinh phục thế giới, trong đó có việc chinh phục đại dương, là điều tất yếu.
Sau khi bị Pháp xâm chiếm và đặt Việt Nam làm thuộc địa từ cuối thế kỷ XIX, chính quyền phong kiến của Việt Nam hoàn toàn mất tác dụng trong việc định hướng sự phát triển của đất nước. Những cuộc chiến tàn khốc mà Việt Nam phải đương đầu trong phần lớn thế kỷ XX và mốt số sai lầm trong chính sách phát triển sau khi thống nhất đã lấy đi nhiều mất cơ hội phát triển của Việt Nam.
Việc vươn ra biển lớn để hội nhập với thế giới chỉ mới thực sự nhen nhúm trong khoảng mười năm trở lại đây, khi Việt Nam và Mỹ ký hiệp định Tự do thương mại song phương. Mười năm là khoảng thời gian quá ngắn để một nước nghèo, lại gặp phải vô số khó khăn về kinh tế và thể chế như Việt Nam, vươn ra mặt biển. Vì thế, cho đến giờ, Việt Nam chưa phải là cường quốc biển cũng là điều dễ hiểu.
Vậy làm thế nào để vươn ra biển lớn? Rõ ràng, những bài học của quá khứ vẫn còn nóng hổi với ước vọng vươn ra biển lớn của người Việt. Không còn cách nào khác, phải khắc phục bằng được những yếu tố trong quá khứ đã ngăn cản Việt Nam vươn ra chiếm lĩnh biển. Trong đó, nóng hổi nhất là thoát khỏi sự chi phối về văn hóa và ý thức hệ từ Trung Quốc để hội nhập với thế giới; phát triển tiềm lực kinh tế, khoa học kỹ nghệ và nguồn nhân lực đủ mạnh để có thể xây dựng được những đội tàu chiến và thương thuyền lớn có thể vươn ra chiếm lĩnh đại dương; đồng thời củng cố năng lực tổ chức và lãnh đạo của chính quyền ngang tầm tham vọng. Chỉ có như thế, ước mơ trở thành cường quốc biển của Việt Nam mới có thể thành hiện thực.
Không chỉ là mặt biển
Người Việt Nam từ xưa đã không xa lạ với các hoạt động trên mặt nước. Việc sử dụng thuyền để di chuyển, đi lại đã được phổ biến rất sớm, mà minh họa rõ nhất là các hoa văn người chèo thuyền trên trống đồng từ thời văn hóa Đông Sơn, khoảng 2000-3000 năm về trước. Các mộ thuyền cổ cũng cho thấy thuyền là phương tiện di chuyển phổ biến trong một thời gian rất dài đối với người Việt cổ. Với những kinh kỹ năng và kinh nghiệm khởi điểm đó, lại nằm sát bên bờ biển, lẽ ra Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển thành cường quốc biển. Nhưng các lý do nêu trên, có thể còn chưa được thống kê đầy đủ, đã ngăn cản Việt Nam vươn ra đại dương.
Ngày nay, trong thời hội nhập và toàn cầu hóa, nhu cầu xây dựng một nền văn hóa đại dương, chinh phục biển lớn để vươn ra toàn cầu đã trở thành một niềm mong muốn đối với nhiều người Việt. Tuy nhiên, những lý do ngăn cản Việt Nam phát triển thành cường quốc biển trong quá khứ vẫn hiển hiện. Tuy duy bám chặt đất liền, nay biến tướng thành bám chặt một hệ tư tưởng hay một khuôn mẫu cũ, an phận với đời vẫn còn nặng nề như hàng trăm năm về trước. Kiểu tư duy này trái ngược hoàn toàn với tư duy đổi mới, hội nhập, chinh phục của các cường quốc biển. Vì thế, nếu không đổi mới tư duy, từ bỏ những mô hình, thang giá trị cũ thì sẽ rất khó hình thành văn hóa đại dương để vươn ra chinh phục biển lớn.
Nếu trong thời đại công nghiệp, các hoạt động kinh tế biển và liên quan đến biển, thể hiện cụ thể ra ngoài bởi sự có mặt của các cảng biển, là tối quan trọng để một thành phố hay đất nước trở thành cường quốc, thì trong thời đại kinh tế tri thức ngày nay, đặc biệt với sự phát triển của hệ thống hàng không dân dụng, vai trò của hệ thống cảng biển đã giảm đi rất nhiều. Ví dụ cụ thể minh họa cho trường hợp này là hai thành phố Liverpool Manchester của nước Anh. Hai thành phố này có thể coi là địch thủ của nhau trong mọi lĩnh vực, từ bóng đá đến phát triển kinh tế. Do có cảng biển, Liverpool đã từng là một trong những cửa ngõ chính để nước Anh đi ra và chinh phục thế giới. Còn Manchester thì tuy nằm trong nội địa nhưng lại có một sân bay thuộc hàng lớn nhất của nước Anh. Vì thế, sự cạnh tranh của Liverpool và Manchester phần nào là sự cạnh tranh gián tiếp của hai mô hình phát triển kinh tế dựa vào cảng biển và cảng hàng không.
Nếu như trước đây Liverpool chiếm ưu thế vì có cảng biển lớn thì ngày nay, Manchester luôn dẫn trước vì có sân bay lớn. Điều đó cho thấy, khi ngành hàng không dân dụng phát triển thì nếu biết khai thác, cảng hàng không có thể chiếm ưu thế trong việc thúc đẩy hội nhập và phát triển kinh tế so với cảng biển.
Tuy nhiên, cả hai loại hình phát triển dựa vào cảng biển và cảng hàng không này đều có một điểm chung là tư duy hội nhập và chinh phục thế giới rất cao. Đó là một trong những đặc trưng chính của văn hóa đại dương. Vì thế, trong việc xây dựng văn hóa đại dương thì quan trọng nhất là xây dựng tư duy hội nhập và chinh phục thế giới ở bất cứ lĩnh vực nào, chứ không nhất thiết chỉ giới hạn trong việc dốc sức để đóng thuyền to tàu lớn hay xây dựng hệ thống cảng biển tràn lan không hiệu quả.
Muốn làm được điều này, trước hết phải dám từ bỏ tư duy bám chặt đất liền – nay còn thể hiện ở việc bám vào một neo ý thức hệ duy nhất - để chủ động học hỏi những thành tựu về tư tưởng học thuật, cách thức tổ chức xã hội khoa học - dân chủ của thế giới, nhằm thoát khỏi tình trạng tự ru ngủ trong các mô hình, ý thức hệ và thang giá trị đã lạc hậu nhưng lại có tác dụng như những neo ý thức giữ chân Việt Nam không thể vươn ra hội nhập cùng quốc tế.
Xây dựng văn hóa biển, chính vì thế cần khởi đầu bởi việc rũ bỏ những mô thức tư duy cũ, trong đó quan trọng nhất là thoát khỏi ảnh hưởng của văn hóa hướng vào lục địa, bế quan tỏa cảng, coi mình là trung tâm của thế giới do ảnh hưởng của Trung Quốc trong suốt chiều dài lịch sử, để hội nhập với thế giới.
Chỉ như thế, Việt Nam mới có thể hội nhập thực sự và từng bước chinh phục thế giới, ở bất cứ lĩnh vực nào chứ không nhất thiết chỉ giới hạn trong việc chinh phục mặt biển.
---
Bài đã đăng ở Tạp chí Tia Sáng: Xây dựng Việt Nam trở thành cường quốc biển, số Tết 2012.

markdown:
**Giáp Văn Dương**
Việt Nam là quốc gia ven biển, theo nghĩa có hơn 3000 km đường bờ biển trải dài từ Bắc chí Nam. Nhưng Việt Nam có văn hóa biển hay không vẫn là chủ đề còn bỏ ngỏ. Phảng phất đâu đó ở các vùng ven biển, các sinh hoạt văn hóa của người dân đã có một số nét đặc trưng rất biển. Nhưng nếu nói văn hóa biển đã được định hình ở những nơi này thì còn phải rất thận trọng. Vì trong văn hóa biển, yếu tố quan trọng nhất là tư duy biển chứ không phải là kiếm ăn từ biển.
Trong cách nhìn đó, để tránh sa vào sự thiếu minh định của khái niệm văn hóa biển, sẽ có ích hơn khi xem xét một khái niệm tương tự nhưng có nội hàm cô đọng và rõ ràng hơn: văn hóa đại dương. Ở đây, văn hóa đại dương sẽ được hiểu như là những đặc trưng văn hóa xuất hiện do các hoạt động của con người trên các đại dương. Theo cách nhìn này, có thể khẳng định: Việt Nam không có văn hóa đại dương. Lý do là cho đến tận ngày nay, người Việt Nam vẫn chưa có các hoạt động thường xuyên, có hệ thống trên các đại dương đủ lâu với cường độ đủ lớn để hình thành nên một đặc trưng văn hóa.
Sự kiện Việt Nam là quốc gia ven biển, nhưng lại không có văn hóa đại dương, suy cho cùng cũng không phải là điều gì đáng xấu hổ. Trên thế giới, có rất nhiều nước ven biển, nhưng số nước có văn hóa đại dương chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đó là những cường quốc biển, có các đội tàu đủ lớn mạnh và đội ngũ thủy thủ đủ kỹ năng để hoạt động dài ngày trên các đại dương. Những cường quốc biển này, theo truyền thống, chỉ bao gồm một số nước châu Âu như Anh, Tây Ban Nha… Cho đến thế kỷ XIX, không có nước nào ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu Úc là cường quốc biển. Trong số đó, có rất nhiều nước ở ngay giữa biển cũng không có văn hóa đại dương, vì chỉ tập trung đánh bắt hải sản ven bờ mà không thể vươn ra chiếm lĩnh các vùng khơi xa. Ngoài các cường quốc biển truyền thống này, chỉ đến thời gian gần đây hơn mới có thêm một số nước như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc trở thành cường quốc biển.
Những nước này đều là cường quốc về kinh tế, văn hóa và khoa học công nghệ. Vì thế, trong niềm kỳ vọng về sự phát triển của đất nước, nhiều người đã tìm đến văn hóa đại dương như một phương tiện để phát triển, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam thành cường quốc biển. Đó là một kỳ vọng tốt đẹp. Tuy nhiên, với tinh thần “ôn cố tri tân”, bài viết này sẽ sơ bộ tìm hiểu tại sao Việt Nam, dù nằm ngay sát biển và gần với một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất trên thế giới, lại đã không thể trở thành cường quốc biển.
**Vì sao Việt Nam đã không là cường quốc biển?**
Việt Nam là một nước ven biển, nhưng Việt Nam đã không thể trở thành quốc gia biển. Tại sao?
Nếu nhìn lại lịch sử thì thấy rằng, cho đến những năm 1400, Việt Nam cũng như mọi quốc gia khác, không thể trở thành cường quốc biển. Lý do là khoa học kỹ thuật trên thế giới lúc đó chưa phát triển đủ để chế ra những con tàu lớn có thể đi xuyên đại dương. Nhu cầu của các hoạt động kinh tế, quân sự xuyên lục địa cũng chưa đủ để thúc đẩy các nước tăng cường hoạt động của mình trên những vùng biển sâu vốn chứa nhiều nguy hiểm.
Như vậy, cuộc đua trở thành cường quốc biển chỉ diễn ra trong khoảng thời gian nhiều nhất là 600 năm trở lại đây. Việc Việt Nam có cơ hội trở thành cường quốc biển hay không ắt hẳn cũng rơi vào khoảng thời gian này. Vậy trong 600 năm vừa rồi, điều gì đã ngăn cản Việt Nam trở thành cường quốc biển?
Tìm hiểu quá trình các nước vươn ra chiếm lĩnh đại dương thì thấy rằng, việc trở thành cường quốc biển không thể là một sản phầm duy ý chí, mà đòi hỏi phải thỏa mãn một tập hợp các điều kiện nhất định. Trong số đó, quan trọng nhất là bốn yếu tố
*: i) vị trí địa lý; ii) đặc điểm văn hóa và ý thức hệ chi phối; iii) sức mạnh kinh tế và kỹ nghệ; iv) năng lực tổ chức và tham vọng của chính quyền.*
Với vị trí địa lý, rõ ràng nếu một nước không ở gần biển thì sẽ rất khó để phát triển thành cường quốc biển. Tiếc rằng, đây là điều kiện duy nhất mà Việt Nam đáp ứng được ở mức độ cần thiết, tức là gần biển. Những điều kiện còn lại, Việt Nam đã không thể thỏa mãn để có thể phát triển thành cường quốc biển.
Lý do đầu tiên và quan trọng nhất, là cho đến tận ngày nay, Việt Nam vẫn rập khuôn theo mô hình kinh tế - xã hội của Trung Quốc. Trước đây, do cùng ý thức hệ phong kiến Nho giáo, Việt Nam bị ảnh hưởng bởi tâm thức hướng vào lục địa, bám chặt vào đất của Trung Quốc. Vì Trung Quốc không phải là cường quốc biển, nên hẳn nhiên Việt Nam rất khó thoát ra khỏi mô hình gốc này để phát triển độc lập thành cường quốc biển.
Chính tư tưởng hướng về lục địa, coi mình là trung tâm của thế giới của người Trung Quốc, đã ảnh hưởng xấu đến mô hình phát triển của các nước chịu ảnh hưởng nặng về ý thức hệ Nho giáo xung quanh, trong đó có Việt Nam. Hậu quả là trong suốt thời phong kiến, thay vì hướng ra biển để hội nhập với thế giới, Việt Nam lại hướng về phương Bắc với tinh thần bám chặt vào đất trong việc xây dựng mô hình kinh tế - xã hội của mình. Đây chính là neo ý thức đã giữ chân người Việt không vươn ra được với thế giới. Tệ hại hơn, các triều đình phong kiến Việt Nam cũng bắt chước người Trung Quốc tự cho mình là văn minh hơn thế giới bên ngoài, nên đã bế quan tỏa cảng, không chịu canh tân cải cách để phát triển đất nước.
Một số nước khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, dù là quốc gia ven biển hoặc giữa biển, nhưng cũng không thể phát triển được thành cường quốc biển cho đến khi bứt ra khỏi quỹ đạo của Trung Quốc, với Nhật Bản từ giữa thế kỷ XIX và Hàn Quốc nửa sau thế kỷ XX.
Lý do thứ hai là sức mạnh kinh tế và kỹ nghệ của Việt Nam chưa bao giờ đủ lớn để phát triển các đội tàu chiến, thương thuyền lớn có thể chinh phục đại dương. Cho đến thế kỷ XIV, người Việt Nam vẫn quanh quẩn tập trung làm ăn ở vùng đồng bằng sông Hồng. Đây là vùng đất trũng, nhỏ hẹp, luôn bị thiên tai đe dọa nên người Việt đã không thể có đủ tích lũy cần thiết làm tiền đề cho các chuyến viễn du, các hoạt động vươn ra biển lớn. Quy mô dân số nhỏ cũng là một hạn chế trong việc tích lũy để chinh phục thế giới bên ngoài. Ngay cả sau khi đã nam tiến khoảng hơn 200 năm về trước, diện tích và quy mô dân số của Việt Nam có tăng lên, nhưng địa hình lại hẹp và dài từ bắc chí nam. Địa hình dài và hẹp này có một ưu điểm là tạo ra đường bờ biển dài, nhưng lại có một nhược điểm rất lớn là dàn trải trên một dải có nhiều cấu trúc địa hình và khí hậu khác nhau, trong đó chủ yếu là đồi núi, dẫn đến hạn chế trong việc phát triển nông nghiệp và các hoạt động kinh tế khác ở quy mô lớn. Ngoài ra, đặc điểm dài và hẹp này cũng đã tạo ra tính cục bộ rất lớn trong các hoạt động kinh tế - xã hội của các địa phương. Điều này góp phần kìm chân người Việt Nam vươn ra biển vì nó trái ngược với tinh thần hội nhập của văn hóa đại dương.
Điều đáng lưu ý là sau khi đã chinh phục đồng bằng sông Mekong thì thói quen bám chặt đất từ ngoài Bắc chuyển vào, cộng với sự trù phú của đồng bằng phía Nam, chắc hẳn cũng đã góp phần giữ chân người Việt đi xa hơn ra biển cả.
Đến cuối thế kỷ XIX, Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp nên không chủ động được sự phát triển của mình. Sauk hi độc lập năm 1945, Việt Nam lại trải qua ba cuộc chiến lớn, nên chưa khi nào có tích lũy kinh tế - kỹ nghệ đủ mạnh để phát triển hải quân và những đội tàu lớn nhằm chiếm lĩnh đại dương.
Việc coi thường thương nghiệp trong suốt thời phong kiến, với việc xếp hạng thương nhân là tầng lớp thấp nhất trong xã hội, cũng ảnh hưởng quyết định đến việc buôn bán trao đổi với nước ngoài. Sau khi giành độc lập, tình hình cũng không khá hơn với chính sách “ngăn sông cấm chợ”. Chính việc buôn bán thương mại quốc tế là một trong những động cơ lớn để thúc đẩy các cường quốc châu Âu đóng các tàu hàng lớn và thăm dò khám phá thế giới. Trong suốt lịch sử phát triển của mình, Việt Nam thiếu hẳn động cơ này, nên không thể vươn ra biển dù ở ngay cạnh một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất của thế giới.
Về mặt kỹ kỹ nghệ, việc tiến ra đại dương đòi hỏi một trình độ khoa học công nghệ tương đối cao. Việt Nam nằm ở châu Á, nơi khoa học hiện đại không phát triển, vì thế không thế đóng được các con tàu lớn để vươn ra đại dương.
Còn nhớ, vua Minh Mạng nhà Nguyễn đã từng cho đóng tàu chiến bọc đồng, nhưng sau đó không thể phát triển tiếp vì không có một nền móng khoa học kỹ thuật và kinh tế đủ mạnh để hậu thuẫn. Các hoạt động quân sự đương thời không đủ cường độ cần thiết để thúc đẩy công nghệ đóng tàu chiến. Các hoạt động kinh tế và hệ thống phụ trợ như cảng biển, dịch vụ ven bờ cũng không đủ để thúc đẩy cho ngành hàng hải phát triển.
Thứ ba là về mặt lịch sử và chính quyền, Việt Nam thường trực trong tinh thần thời chiến. Do nằm bên cạnh một nước lớn, lại luôn có tham vọng bành trướng xuống phía Nam, nên Việt Nam có rất ít thời kỳ hòa bình, tự chủ đủ dài để phát triển đến trình độ đủ cao khả dĩ vươn ra đại dương. Thêm vào đó, sự phân chia đất nước thành Đàng Trong – Đàng Ngoài từ cuối thế kỷ XVI đã đẩy Việt Nam vào tình trạng tranh chấp nội bộ hoặc nội chiến liên miên, làm suy giảm nội lực nghiêm trọng.
Các cuộc chiến này, dù là vệ quốc hay nội chiến, đều diễn ra trên đất liền, nên hiển nhiên các kỹ thuật chiến tranh nếu có cũng đều tập trung cho đất liền. Ưu thế của sự thúc bách thời chiến đã không được tận dụng để phát triển hải quân và hàng hải vươn ra đại dương.
Chính quyền phong kiến trong các thời kỳ này đều ưu tiên vào việc củng cố quyền lực, tranh giành nội bộ hoặc bị hút vào việc chống chọi lại sự bành trướng từ phía Bắc để tồn tại, nên đã không hoàn bị đủ mạnh để điều hành công cuộc vươn ra biển. Sựu yếu kém và bất đồng của chính quyền trung ương là một bước cản lớn. Cộng với tinh thần hướng về lục địa, bám chặt đất do bị ảnh hưởng của ý thức hệ phong kiến Trung Quốc, các triều đại Việt Nam chưa bao giờ thực sự có chiến lược vươn ra đại dương.
Đây là thời kỳ khoa học hiện đại ở châu Âu ra đời và phát triển mạnh mẽ. Châu Âu thoát dần ra khỏi đêm trường trung cổ để phát triển và chiếm lĩnh thế giới. Việt Nam trong khi đó vẫn còn phải lo đối phó với sự bành trướng từ phương Bắc và tiêu hao sinh lực vào tranh chấp nội bộ, nên việc không thể bắt vươn ra chinh phục thế giới, trong đó có việc chinh phục đại dương, là điều tất yếu.
Sau khi bị Pháp xâm chiếm và đặt Việt Nam làm thuộc địa từ cuối thế kỷ XIX, chính quyền phong kiến của Việt Nam hoàn toàn mất tác dụng trong việc định hướng sự phát triển của đất nước. Những cuộc chiến tàn khốc mà Việt Nam phải đương đầu trong phần lớn thế kỷ XX và mốt số sai lầm trong chính sách phát triển sau khi thống nhất đã lấy đi nhiều mất cơ hội phát triển của Việt Nam.
Việc vươn ra biển lớn để hội nhập với thế giới chỉ mới thực sự nhen nhúm trong khoảng mười năm trở lại đây, khi Việt Nam và Mỹ ký hiệp định Tự do thương mại song phương. Mười năm là khoảng thời gian quá ngắn để một nước nghèo, lại gặp phải vô số khó khăn về kinh tế và thể chế như Việt Nam, vươn ra mặt biển. Vì thế, cho đến giờ, Việt Nam chưa phải là cường quốc biển cũng là điều dễ hiểu.
Vậy làm thế nào để vươn ra biển lớn? Rõ ràng, những bài học của quá khứ vẫn còn nóng hổi với ước vọng vươn ra biển lớn của người Việt. Không còn cách nào khác, phải khắc phục bằng được những yếu tố trong quá khứ đã ngăn cản Việt Nam vươn ra chiếm lĩnh biển. Trong đó, nóng hổi nhất là thoát khỏi sự chi phối về văn hóa và ý thức hệ từ Trung Quốc để hội nhập với thế giới; phát triển tiềm lực kinh tế, khoa học kỹ nghệ và nguồn nhân lực đủ mạnh để có thể xây dựng được những đội tàu chiến và thương thuyền lớn có thể vươn ra chiếm lĩnh đại dương; đồng thời củng cố năng lực tổ chức và lãnh đạo của chính quyền ngang tầm tham vọng. Chỉ có như thế, ước mơ trở thành cường quốc biển của Việt Nam mới có thể thành hiện thực.
**Không chỉ là mặt biển**
Người Việt Nam từ xưa đã không xa lạ với các hoạt động trên mặt nước. Việc sử dụng thuyền để di chuyển, đi lại đã được phổ biến rất sớm, mà minh họa rõ nhất là các hoa văn người chèo thuyền trên trống đồng từ thời văn hóa Đông Sơn, khoảng 2000-3000 năm về trước. Các mộ thuyền cổ cũng cho thấy thuyền là phương tiện di chuyển phổ biến trong một thời gian rất dài đối với người Việt cổ. Với những kinh kỹ năng và kinh nghiệm khởi điểm đó, lại nằm sát bên bờ biển, lẽ ra Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển thành cường quốc biển. Nhưng các lý do nêu trên, có thể còn chưa được thống kê đầy đủ, đã ngăn cản Việt Nam vươn ra đại dương.
Ngày nay, trong thời hội nhập và toàn cầu hóa, nhu cầu xây dựng một nền văn hóa đại dương, chinh phục biển lớn để vươn ra toàn cầu đã trở thành một niềm mong muốn đối với nhiều người Việt. Tuy nhiên, những lý do ngăn cản Việt Nam phát triển thành cường quốc biển trong quá khứ vẫn hiển hiện. Tuy duy bám chặt đất liền, nay biến tướng thành bám chặt một hệ tư tưởng hay một khuôn mẫu cũ, an phận với đời vẫn còn nặng nề như hàng trăm năm về trước. Kiểu tư duy này trái ngược hoàn toàn với tư duy đổi mới, hội nhập, chinh phục của các cường quốc biển. Vì thế, nếu không đổi mới tư duy, từ bỏ những mô hình, thang giá trị cũ thì sẽ rất khó hình thành văn hóa đại dương để vươn ra chinh phục biển lớn.
Nếu trong thời đại công nghiệp, các hoạt động kinh tế biển và liên quan đến biển, thể hiện cụ thể ra ngoài bởi sự có mặt của các cảng biển, là tối quan trọng để một thành phố hay đất nước trở thành cường quốc, thì trong thời đại kinh tế tri thức ngày nay, đặc biệt với sự phát triển của hệ thống hàng không dân dụng, vai trò của hệ thống cảng biển đã giảm đi rất nhiều. Ví dụ cụ thể minh họa cho trường hợp này là hai thành phố Liverpool Manchester của nước Anh. Hai thành phố này có thể coi là địch thủ của nhau trong mọi lĩnh vực, từ bóng đá đến phát triển kinh tế. Do có cảng biển, Liverpool đã từng là một trong những cửa ngõ chính để nước Anh đi ra và chinh phục thế giới. Còn Manchester thì tuy nằm trong nội địa nhưng lại có một sân bay thuộc hàng lớn nhất của nước Anh. Vì thế, sự cạnh tranh của Liverpool và Manchester phần nào là sự cạnh tranh gián tiếp của hai mô hình phát triển kinh tế dựa vào cảng biển và cảng hàng không.
Nếu như trước đây Liverpool chiếm ưu thế vì có cảng biển lớn thì ngày nay, Manchester luôn dẫn trước vì có sân bay lớn. Điều đó cho thấy, khi ngành hàng không dân dụng phát triển thì nếu biết khai thác, cảng hàng không có thể chiếm ưu thế trong việc thúc đẩy hội nhập và phát triển kinh tế so với cảng biển.
Tuy nhiên, cả hai loại hình phát triển dựa vào cảng biển và cảng hàng không này đều có một điểm chung là tư duy hội nhập và chinh phục thế giới rất cao. Đó là một trong những đặc trưng chính của văn hóa đại dương. Vì thế, trong việc xây dựng văn hóa đại dương thì quan trọng nhất là xây dựng tư duy hội nhập và chinh phục thế giới ở bất cứ lĩnh vực nào, chứ không nhất thiết chỉ giới hạn trong việc dốc sức để đóng thuyền to tàu lớn hay xây dựng hệ thống cảng biển tràn lan không hiệu quả.
Muốn làm được điều này, trước hết phải dám từ bỏ tư duy bám chặt đất liền – nay còn thể hiện ở việc bám vào một neo ý thức hệ duy nhất - để chủ động học hỏi những thành tựu về tư tưởng học thuật, cách thức tổ chức xã hội khoa học - dân chủ của thế giới, nhằm thoát khỏi tình trạng tự ru ngủ trong các mô hình, ý thức hệ và thang giá trị đã lạc hậu nhưng lại có tác dụng như những neo ý thức giữ chân Việt Nam không thể vươn ra hội nhập cùng quốc tế.
Xây dựng văn hóa biển, chính vì thế cần khởi đầu bởi việc rũ bỏ những mô thức tư duy cũ, trong đó quan trọng nhất là thoát khỏi ảnh hưởng của văn hóa hướng vào lục địa, bế quan tỏa cảng, coi mình là trung tâm của thế giới do ảnh hưởng của Trung Quốc trong suốt chiều dài lịch sử, để hội nhập với thế giới.
Chỉ như thế, Việt Nam mới có thể hội nhập thực sự và từng bước chinh phục thế giới, ở bất cứ lĩnh vực nào chứ không nhất thiết chỉ giới hạn trong việc chinh phục mặt biển.
---
*Bài đã đăng ở Tạp chí Tia Sáng:*


text:
Trần Văn Thọ
Trong thời gian gần đây ở Nhật Bản có hai sự kiện liên quan kinh tế châu Á làm tôi suy nghĩ nhiều đến Việt Nam. Thứ nhất là Hội nghị quốc tế về Myanmar nhằm giúp nước nầy phục hưng kinh tế, tổ chức tại Tokyo ngày 11/10, ngay sau hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới và Qũy tiền tệ quốc tế (IMF). Thứ hai là hiện tượng một cuốn sách về kinh tế của một nước châu Á đang bán rất chạy, đó là cuốn Indonesia: Cường quốc kinh tế của Sato Yuri, nhà nghiên cứu Nhật Bản chuyên về Đông Nam Á.
Hình ảnh của Myanmar trên vũ dài quốc tế ngày càng sáng sủa, kể từ khi chính phủ mới thành lập tháng 3 năm 2011, với thái độ, chính sách hòa hợp hòa giải của tổng thống Thein Sein và sự hưởng ứng tích cực của bà Aung San Suu Kyi, chủ tịch Liên minh quốc gia vì dân chủ (NLD). Mỹ đã hứa giải trừ hầu hết chính sách cấm vận và cộng đồng quốc tế đã đi đến đồng thuận là giúp Myanmar phát triển.
Hội nghị quốc tế về Myanmar có sự tham gia của nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế trong đó có những nhà tài trợ lớn như Nhật, Ngân hàng thế giới, IMF, và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB). Đây cũng là những chủ nợ lớn của Myanmar từ trước. Mục đích của hội nghị là để quyết định việc xử lý những nợ tồn đọng làm tiền đề cho những khoản tài trợ mới nhằm giúp nước nầy xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thu hút đầu tư, mở đầu kỷ nguyên phát triển. Tại hội nghị, Nhật Bản, chủ nợ lớn nhất (500 tỉ yen) của Myanmar, đã cam kết xóa 300 tỉ yen và các ngân hàng thương mại Nhật sẽ cho vay 200 tỉ yen để trả số nợ còn lại. Ngân hàng thế giới cũng hứa cho vay 400 triệu USD và ADB cho vay 500 triệu USD để Myanmar trả họ các món nợ cũ. Đầu năm sau, Nhật và các cơ quan quốc tế sẽ quyết định cho Myanmar vay những khoản mới để xây dựng cơ sở hạ tầng. Trong tình hình mới nầy, Câu lạc bộ Paris mà các nước Âu châu là thành viên cũng dự kiến có hành động tương tự đối với Myanmar.
Từ trước hội nghị quốc tế, ở Nhật đã xảy ra hiện tượng “Bùng nổ Myanmar”: Sách báo viết về Myanmar, chương trình truyền hình về nước nầy xuất hiện nhiều, doanh nghiệp Nhật đổ xô sang Myanmar tìm cơ hội đầu tư. Đặc biệt Tổ chức xúc tiên mậu dịch Nhật (JETRO) và nhiều tập đoàn kinh tế đã lập phòng đại diện tại Yangon, cựu thủ đô và là thành phố lớn nhất Myanmar. Các tập đoàn Mitsubishi, Sumitomo và Marubeni đã quyết định xây dựng các khu công nghiệp để thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) vào nước nầy. Ngày 15/10, hãng hàng không ANA bắt đầu đường bay trực tiếp từ Tokyo đến Yangon.
Sự kiện này làm tôi nhớ lại năm 1993, năm “Bùng nổ Việt Nam” trên vũ đài thế giới, nhất là tại Nhật. Nhật đi đầu trong việc nối lại viện trợ cho Việt Nam (vào cuối 1992) và vận động các nước khác và các tổ chức tài chánh quốc tế để đi tới Hội nghị quốc tế về Việt Nam tại Paris (Hội nghị nầy sau đó tổ chức hàng năm với tên gọi là CG –Consultative Group). Tôi vẫn nhớ rất rõ không khí sôi nổi không phải chỉ trong giới doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức kinh tế, mà còn trong giới truyền thông, học thuật, ... khi bàn về triển vọng phát triển của Việt nam. Doanh nghiệp, ngân hàng Nhật đã ồ ạt sang Việt Nam như ta đã biết.
Nhưng hiện tượng “bùng nổ Việt Nam” chỉ kéo dài độ 3 năm, đến khoảng đầu năm 1996. Tại Nhật, quan tâm về Việt Nam nguội dần. Trên thực tế, nhiều dự án đầu tư của Nhật tại Việt Nam dừng lại, và rất ít dự án mới, nhiều văn phòng đại diện của ngân hàng thu hẹp phạm vi hoạt động, có cả trường hợp họ đóng cửa và cho văn phòng ở Bangkok kiêm nhiệm. Không phải chỉ có sự thay đổi từ Nhật Bản. Nhìn toàn thể, FDI vào Việt Nam bị ngưng trệ trong một thời gian dài (từ 1997 đến 2004). Về nguyên nhân của tình trạng nầy, như ta đã biết, chính sách thu hút FDI có nhiều nội dung không hợp lý, xa lạ với thường thức quốc tế nhưng chậm được cải thiện, chính sách kinh tế hay thay đổi, thủ tục hành chánh rườm rà, chính sách gía cả dịch vụ phân biệt đối xử với người nước ngoài, và nhất là định hướng phát triển công nghiệp không rõ ràng, không có những yểm trợ cần thiết, v.v.
Cùng lúc đó, có hiện tượng bùng nổ đầu tư mới tại vùng duyên hải Trung Quốc và FDI chuyển nhanh sang thị trường lớn đó. Đầu năm nay, trong một hội nghị tại Tokyo, tôi gặp một cựu quan chức Bộ Tài chánh Nhật, một trong những người đại diện chính phủ Nhật phụ trách việc nối lại viện trợ cho nước ta và vận động chuẩn bị cho Hội nghị quốc tế về Việt Nam năm 1993. Ông nói với tôi đầy sự tiếc rẻ: “Hồi đó chúng tôi nghĩ Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ. Việt Nam chứ không phải Trung Quốc”.
So sánh thời điểm hai hội nghị quốc tế và hai hiện tượng bùng nổ, cũng như xét về tình trạng hạ tầng và nhiều tiêu chí khác, ta thấy Myanmar đi chậm hơn Việt Nam khoảng 20 năm. Nếu tình hình ở Việt Nam hiện nay không thay đổi, nếu Việt nam không nhanh chóng thực hiện thành công chiến lược tái cơ cấu và thay đổi mô hình tăng trưởng như đã bàn thì chuyện Myanmar theo kịp và vượt qua Việt Nam chỉ là vấn đề thời gian.
Bây giờ bàn về cuốn sách Indonesia: Cường quốc kinh tế. Với dân số 240 triệu, thu nhập đầu người khoảng 3.500 USD, nền kinh tế 850 tỉ USD (tư liệu năm 2011) tuy không nhỏ (gấp 7 lần Việt Nam) nhưng cũng chưa thể gọi Indonesia là cường quốc kinh tế. Cuốn sách nầy cũng không có ý nói Indonesia đã là một cường quốc kinh tế. Nhưng bằng những phân tích từ lý luận kinh tế phát triển, bằng khảo sát chi tiết về tiềm năng, về thể chế, về chiến lược phát triển kinh tế vừa công bố năm ngoái và về khả năng của tầng lớp lãnh đạo hiện nay, tác giả đã chứng minh một cách rất thuyết phục rằng Indonesia đang bước vào giai đoạn phát triển cao, bền vững và sẽ là một cường quốc kinh tế trong tương lai không xa. Có thể tóm tắt 3 điểm chính:
Thứ nhất, ngoài sự phong phú và đa dạng về tài nguyên, là nước đông dân thứ tư trên thế giới, Indonesia được thuận lợi nhiều mặt về quy mô thị trường. Hơn nữa, cơ cấu dân số trong đó tỉ lệ người trong độ tuổi lao động tiếp tục tăng trong khoảng 20 năm tới sẽ giúp cho nước nầy tăng tích lũy và bảo đảm nguồn lao động trong quá trình phát triển nhanh sắp tới. Nhưng điểm nầy chỉ là thuận lợi chứ không cơ bản. Hai điểm sau đây quan trọng hơn.
Thứ hai, chất lượng thể chế của Indonesia ổn định và ngày càng được cải thiện, được thế giới đánh giá cao. Sau cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á kéo theo sự sụp đổ của tổng thống Suharto (tháng 5/1998), quyền hạn của Quốc hội và tư pháp được củng cố, thể chế tam quyền phân lập được xác lập từng bước. Năm 1999 lần đầu tiên Indonesia thực hiện tổng tuyển cử, 5 năm sau, lần đầu tiên dân chúng được trực tiếp bầu tổng thống. Tổng thống được bầu Susilo B. Yudhoyono tiếp tục ổn định tình hình xã hội, kinh tế và được tái cử năm 2009. Ông đươc báo Time (Mỹ) năm 2009 bình chọn là 1 trong 100 người có ảnh hưởng trên thế giới, trong đó ông được xếp ở vị trí rất cao (thứ 9). Các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô ngày càng ổn định, chẳng hạn lạm phát từ năm 2009 đến nay được giữ ở mức trung bình 4 %, tỉ lệ nợ công trên GDP liên tục giảm (gần đây chỉ còn độ 25%), cán cân thanh tóan và cán cân vãng lai tính theo năm thì luôn xuất siêu từ những năm gần đây, v.v... Liên quan chất lượng thể chế để bảo đảm cho kinh tế ổn định, một điểm đáng nói là thống đốc ngân hàng nhà nước được độc lập, không bị chính trị chi phối, vì theo luật mới, một khi đã được Quốc hội bầu thì suốt nhiệm kỳ 5 năm cả tổng thống và quốc hội không có quyền bãi miễn.
Thứ ba, chiến lược, chính sách phát triển kinh tế dài hạn được hoạch định công phu, nội dung có sức thuyết phục và các cơ chế, biện pháp thực hiện được dư luận trong và ngoài nước đồng tình. Năm 2009, sau khi đắc cử nhiệm kỳ 2, tổng thống Yudhoyono xúc tiến lập Chiến lược phát triển kinh tế 15 năm (2011-2025) với phương châm kế hoạch phải phát huy được hết tiềm năng của Indonesia và là khi công bố phải “biểu thị được ý chí phát triển không có gì đáng hổ thẹn với thế giới”. Phương pháp lập kế hoạch là huy động trí tuệ của chuyên gia, trí thức và triệt để dân chủ và phân quyền. Cứ vài ba tháng, tổng thống triệu tập lãnh dạo của 13 châu trong cả nước và đại diện các đoàn thể kinh tế cùng với giới chuyên gia hội họp một lần để bàn nội dung kế hoạch và các công cụ chính sách để thực thi. Sự phân công về vai trò của nhà nước và thị trường, của trung ương và địa phương cũng được đặc biệt lưu ý.
Tháng 5 năm 2011, khi kế hoạch soạn xong, đích thân tổng thống Yudhoyono công bố với cả giới truyền thông trong và ngoài nước. Nội dung chiến lược 2011-2020 được công bố bằng cả tiếng Indonesia và tiếng Anh. Theo chiến lược nầy, toàn quốc sẽ chia làm 6 vùng phát triển, gồm tất cả 22 ngành, mỗi vùng phát triển chú trọng một số ngành tùy theo đặc điểm của mình. Nhìn chung, 22 ngành ấy có cả nông lâm ngư nghiệp, chế biến công nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin, v.v.. phản ảnh tính chất và quy mô của một nền kinh tế đông dân và nhiều tài nguyên. Chủ thể đầu tư chính cho chiến lược là tư nhân trong và ngoài nước. Kể cả các dự án kết hợp tư nhân và chính phủ (hình thái PPP), tỉ lệ của tư nhân (bao gồm FDI) trong tổng đầu tư chiếm gần 75%. Đầu tư của chính phủ tập trung vào hạ tầng và đặt trong tâm vào việc liên kết các vùng kinh tế.
Chiến lược 15 năm nầy dự kiến kinh tế Indonesia phát triển trung bình 7-9%/năm và vào năm 2025, Indonesia sẽ là một trong 10 nền kinh tế lớn nhất thế giới với GDP khoảng 4.000- 4.500 tỉ USD và GDP đầu người độ 14-15 nghìn USD. Ngoài 3 đặc điểm giới thiệu ở trên, trong cuốn sách đã dẫn, tác giả Sato phân tích nhiều mặt khác, như bộ máy hành chánh, chất lượng quan chức, sự thay đổi tư duy của giới doanh nghiệp,... và kết luận là khả năng thành công của Chiến lược 2011-2025 của Indonesia là rất lớn.
Đọc cuốn Indonesia: Cường quốc kinh tế, trong đầu tôi luôn hiện ra câu hỏi: Tại sao không phải Việt Nam? Tới bao giờ Việt Nam mới được người dân trong nước và dư luận quốc tế tin tưởng sẽ có ngày trở thành một nền kinh tế có địa vị đáng kể trên thế giới? Tuy dân số không bằng Indonesia nhưng Việt Nam cũng là một nước đông dân (xếp thứ 13 trên thế giới). Các điều kiện khác thì Việt Nam thuận lợi hơn nhiều. Indonesia có hơn 10.000 đảo lớn nhỏ, việc xây dựng hạ tầng rất tốn kém và khó có hiệu quả cao. So với Việt Nam, khí hậu Indonesia không thuận lợi bằng và họ lại nằm xa các trung tâm phát triển ở Á châu. Việt Nam còn nhiều yếu tố thuận lợi khác nữa.
Hiện nay quan hệ Nhật Trung xấu đi nên Nhật chuyển đầu tư sang các Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Do đó mặc dù nhìn chung, FDI vào Việt Nam gần đây giảm nhiều nhưng riêng của Nhật thì tăng đáng kể. Tuy nhiên, cần chú ý là Nhật đang chú trọng đầu tư ở Thái Lan và Indonesia hơn là Việt Nam. Năm ngoái tuy FDI của Nhật tại Việt Nam đạt 150 tỉ yen, tăng 2,4 lần so với năm trước, nhưng trong cùng thời kỳ FDI của Nhật tại Thái Lan lên tới 570 tỉ yen, tăng gần 3 lần, và tại Indonesia 280 tỉ yen, tăng tới 7 lần và còn đang tăng nhanh. Một điểm đáng lưu ý nữa là dư luận ở Nhật nói chung ngày càng ít lạc quan về triển vọng phát triển của Việt Nam nên khuynh hướng tăng FDI của Nhật có thể sẽ không bền vững, trừ trường hợp Việt Nam cho thấy có tiến bộ rõ rệt trong quá trình cải cách thể chế và có chiến lược phát triển được đánh giá là khả thi.
Liên quan đến FDI tại Á châu, một điểm nổi bật gần đây là các công ty xe hơi của Nhật và Hàn Quốc đã chọn Indonesia làm cứ điểm sản xuất mới và đang triển khai nhiều dự án cụ thể. Cuối thập niên 1980, Thái Lan đã thành công trong việc thu hút FDI của Nhật và từ thập niên 1990 đã trở thành cứ điểm sản xuất xe hơi quan trọng. Việt Nam đã bỏ lỡ cơ hội trong hai thập niên 1990 và 2000 để bây giờ cơ hội đó đang chuyển sang Indonesia.
Tiềm năng của nước ta rất lớn, nhưng đến bao giờ mới được phát huy? Trào lưu phát triển ở Á châu đang bỏ Việt Nam lại đằng sau./.
----
Nguồn: Tác giả.

markdown:
**Trần Văn Thọ**
Trong thời gian gần đây ở Nhật Bản có hai sự kiện liên quan kinh tế châu Á làm tôi suy nghĩ nhiều đến Việt Nam. Thứ nhất là Hội nghị quốc tế về Myanmar nhằm giúp nước nầy phục hưng kinh tế, tổ chức tại Tokyo ngày 11/10, ngay sau hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới và Qũy tiền tệ quốc tế (IMF). Thứ hai là hiện tượng một cuốn sách về kinh tế của một nước châu Á đang bán rất chạy, đó là cuốn Indonesia: Cường quốc kinh tế của Sato Yuri, nhà nghiên cứu Nhật Bản chuyên về Đông Nam Á.
Hình ảnh của Myanmar trên vũ dài quốc tế ngày càng sáng sủa, kể từ khi chính phủ mới thành lập tháng 3 năm 2011, với thái độ, chính sách hòa hợp hòa giải của tổng thống Thein Sein và sự hưởng ứng tích cực của bà Aung San Suu Kyi, chủ tịch Liên minh quốc gia vì dân chủ (NLD). Mỹ đã hứa giải trừ hầu hết chính sách cấm vận và cộng đồng quốc tế đã đi đến đồng thuận là giúp Myanmar phát triển.
Hội nghị quốc tế về Myanmar có sự tham gia của nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế trong đó có những nhà tài trợ lớn như Nhật, Ngân hàng thế giới, IMF, và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB). Đây cũng là những chủ nợ lớn của Myanmar từ trước. Mục đích của hội nghị là để quyết định việc xử lý những nợ tồn đọng làm tiền đề cho những khoản tài trợ mới nhằm giúp nước nầy xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thu hút đầu tư, mở đầu kỷ nguyên phát triển. Tại hội nghị, Nhật Bản, chủ nợ lớn nhất (500 tỉ yen) của Myanmar, đã cam kết xóa 300 tỉ yen và các ngân hàng thương mại Nhật sẽ cho vay 200 tỉ yen để trả số nợ còn lại. Ngân hàng thế giới cũng hứa cho vay 400 triệu USD và ADB cho vay 500 triệu USD để Myanmar trả họ các món nợ cũ. Đầu năm sau, Nhật và các cơ quan quốc tế sẽ quyết định cho Myanmar vay những khoản mới để xây dựng cơ sở hạ tầng. Trong tình hình mới nầy, Câu lạc bộ Paris mà các nước Âu châu là thành viên cũng dự kiến có hành động tương tự đối với Myanmar.
Từ trước hội nghị quốc tế, ở Nhật đã xảy ra hiện tượng “Bùng nổ Myanmar”: Sách báo viết về Myanmar, chương trình truyền hình về nước nầy xuất hiện nhiều, doanh nghiệp Nhật đổ xô sang Myanmar tìm cơ hội đầu tư. Đặc biệt Tổ chức xúc tiên mậu dịch Nhật (JETRO) và nhiều tập đoàn kinh tế đã lập phòng đại diện tại Yangon, cựu thủ đô và là thành phố lớn nhất Myanmar. Các tập đoàn Mitsubishi, Sumitomo và Marubeni đã quyết định xây dựng các khu công nghiệp để thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) vào nước nầy. Ngày 15/10, hãng hàng không ANA bắt đầu đường bay trực tiếp từ Tokyo đến Yangon.
Sự kiện này làm tôi nhớ lại năm 1993, năm “Bùng nổ Việt Nam” trên vũ đài thế giới, nhất là tại Nhật. Nhật đi đầu trong việc nối lại viện trợ cho Việt Nam (vào cuối 1992) và vận động các nước khác và các tổ chức tài chánh quốc tế để đi tới Hội nghị quốc tế về Việt Nam tại Paris (Hội nghị nầy sau đó tổ chức hàng năm với tên gọi là CG –Consultative Group). Tôi vẫn nhớ rất rõ không khí sôi nổi không phải chỉ trong giới doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức kinh tế, mà còn trong giới truyền thông, học thuật, ... khi bàn về triển vọng phát triển của Việt nam. Doanh nghiệp, ngân hàng Nhật đã ồ ạt sang Việt Nam như ta đã biết.
Nhưng hiện tượng “bùng nổ Việt Nam” chỉ kéo dài độ 3 năm, đến khoảng đầu năm 1996. Tại Nhật, quan tâm về Việt Nam nguội dần. Trên thực tế, nhiều dự án đầu tư của Nhật tại Việt Nam dừng lại, và rất ít dự án mới, nhiều văn phòng đại diện của ngân hàng thu hẹp phạm vi hoạt động, có cả trường hợp họ đóng cửa và cho văn phòng ở Bangkok kiêm nhiệm. Không phải chỉ có sự thay đổi từ Nhật Bản. Nhìn toàn thể, FDI vào Việt Nam bị ngưng trệ trong một thời gian dài (từ 1997 đến 2004). Về nguyên nhân của tình trạng nầy, như ta đã biết, chính sách thu hút FDI có nhiều nội dung không hợp lý, xa lạ với thường thức quốc tế nhưng chậm được cải thiện, chính sách kinh tế hay thay đổi, thủ tục hành chánh rườm rà, chính sách gía cả dịch vụ phân biệt đối xử với người nước ngoài, và nhất là định hướng phát triển công nghiệp không rõ ràng, không có những yểm trợ cần thiết, v.v.
Cùng lúc đó, có hiện tượng bùng nổ đầu tư mới tại vùng duyên hải Trung Quốc và FDI chuyển nhanh sang thị trường lớn đó. Đầu năm nay, trong một hội nghị tại Tokyo, tôi gặp một cựu quan chức Bộ Tài chánh Nhật, một trong những người đại diện chính phủ Nhật phụ trách việc nối lại viện trợ cho nước ta và vận động chuẩn bị cho Hội nghị quốc tế về Việt Nam năm 1993. Ông nói với tôi đầy sự tiếc rẻ: “Hồi đó chúng tôi nghĩ Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ. Việt Nam chứ không phải Trung Quốc”.
So sánh thời điểm hai hội nghị quốc tế và hai hiện tượng bùng nổ, cũng như xét về tình trạng hạ tầng và nhiều tiêu chí khác, ta thấy Myanmar đi chậm hơn Việt Nam khoảng 20 năm. Nếu tình hình ở Việt Nam hiện nay không thay đổi, nếu Việt nam không nhanh chóng thực hiện thành công chiến lược tái cơ cấu và thay đổi mô hình tăng trưởng như đã bàn thì chuyện Myanmar theo kịp và vượt qua Việt Nam chỉ là vấn đề thời gian.
Bây giờ bàn về cuốn sách Indonesia: Cường quốc kinh tế. Với dân số 240 triệu, thu nhập đầu người khoảng 3.500 USD, nền kinh tế 850 tỉ USD (tư liệu năm 2011) tuy không nhỏ (gấp 7 lần Việt Nam) nhưng cũng chưa thể gọi Indonesia là cường quốc kinh tế. Cuốn sách nầy cũng không có ý nói Indonesia đã là một cường quốc kinh tế. Nhưng bằng những phân tích từ lý luận kinh tế phát triển, bằng khảo sát chi tiết về tiềm năng, về thể chế, về chiến lược phát triển kinh tế vừa công bố năm ngoái và về khả năng của tầng lớp lãnh đạo hiện nay, tác giả đã chứng minh một cách rất thuyết phục rằng Indonesia đang bước vào giai đoạn phát triển cao, bền vững và sẽ là một cường quốc kinh tế trong tương lai không xa. Có thể tóm tắt 3 điểm chính:
Thứ nhất, ngoài sự phong phú và đa dạng về tài nguyên, là nước đông dân thứ tư trên thế giới, Indonesia được thuận lợi nhiều mặt về quy mô thị trường. Hơn nữa, cơ cấu dân số trong đó tỉ lệ người trong độ tuổi lao động tiếp tục tăng trong khoảng 20 năm tới sẽ giúp cho nước nầy tăng tích lũy và bảo đảm nguồn lao động trong quá trình phát triển nhanh sắp tới. Nhưng điểm nầy chỉ là thuận lợi chứ không cơ bản. Hai điểm sau đây quan trọng hơn.
Thứ hai, chất lượng thể chế của Indonesia ổn định và ngày càng được cải thiện, được thế giới đánh giá cao. Sau cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á kéo theo sự sụp đổ của tổng thống Suharto (tháng 5/1998), quyền hạn của Quốc hội và tư pháp được củng cố, thể chế tam quyền phân lập được xác lập từng bước. Năm 1999 lần đầu tiên Indonesia thực hiện tổng tuyển cử, 5 năm sau, lần đầu tiên dân chúng được trực tiếp bầu tổng thống. Tổng thống được bầu Susilo B. Yudhoyono tiếp tục ổn định tình hình xã hội, kinh tế và được tái cử năm 2009. Ông đươc báo Time (Mỹ) năm 2009 bình chọn là 1 trong 100 người có ảnh hưởng trên thế giới, trong đó ông được xếp ở vị trí rất cao (thứ 9). Các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô ngày càng ổn định, chẳng hạn lạm phát từ năm 2009 đến nay được giữ ở mức trung bình 4 %, tỉ lệ nợ công trên GDP liên tục giảm (gần đây chỉ còn độ 25%), cán cân thanh tóan và cán cân vãng lai tính theo năm thì luôn xuất siêu từ những năm gần đây, v.v... Liên quan chất lượng thể chế để bảo đảm cho kinh tế ổn định, một điểm đáng nói là thống đốc ngân hàng nhà nước được độc lập, không bị chính trị chi phối, vì theo luật mới, một khi đã được Quốc hội bầu thì suốt nhiệm kỳ 5 năm cả tổng thống và quốc hội không có quyền bãi miễn.
Thứ ba, chiến lược, chính sách phát triển kinh tế dài hạn được hoạch định công phu, nội dung có sức thuyết phục và các cơ chế, biện pháp thực hiện được dư luận trong và ngoài nước đồng tình. Năm 2009, sau khi đắc cử nhiệm kỳ 2, tổng thống Yudhoyono xúc tiến lập Chiến lược phát triển kinh tế 15 năm (2011-2025) với phương châm kế hoạch phải phát huy được hết tiềm năng của Indonesia và là khi công bố phải “biểu thị được ý chí phát triển không có gì đáng hổ thẹn với thế giới”. Phương pháp lập kế hoạch là huy động trí tuệ của chuyên gia, trí thức và triệt để dân chủ và phân quyền. Cứ vài ba tháng, tổng thống triệu tập lãnh dạo của 13 châu trong cả nước và đại diện các đoàn thể kinh tế cùng với giới chuyên gia hội họp một lần để bàn nội dung kế hoạch và các công cụ chính sách để thực thi. Sự phân công về vai trò của nhà nước và thị trường, của trung ương và địa phương cũng được đặc biệt lưu ý.
Tháng 5 năm 2011, khi kế hoạch soạn xong, đích thân tổng thống Yudhoyono công bố với cả giới truyền thông trong và ngoài nước. Nội dung chiến lược 2011-2020 được công bố bằng cả tiếng Indonesia và tiếng Anh. Theo chiến lược nầy, toàn quốc sẽ chia làm 6 vùng phát triển, gồm tất cả 22 ngành, mỗi vùng phát triển chú trọng một số ngành tùy theo đặc điểm của mình. Nhìn chung, 22 ngành ấy có cả nông lâm ngư nghiệp, chế biến công nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin, v.v.. phản ảnh tính chất và quy mô của một nền kinh tế đông dân và nhiều tài nguyên. Chủ thể đầu tư chính cho chiến lược là tư nhân trong và ngoài nước. Kể cả các dự án kết hợp tư nhân và chính phủ (hình thái PPP), tỉ lệ của tư nhân (bao gồm FDI) trong tổng đầu tư chiếm gần 75%. Đầu tư của chính phủ tập trung vào hạ tầng và đặt trong tâm vào việc liên kết các vùng kinh tế.
Chiến lược 15 năm nầy dự kiến kinh tế Indonesia phát triển trung bình 7-9%/năm và vào năm 2025, Indonesia sẽ là một trong 10 nền kinh tế lớn nhất thế giới với GDP khoảng 4.000- 4.500 tỉ USD và GDP đầu người độ 14-15 nghìn USD. Ngoài 3 đặc điểm giới thiệu ở trên, trong cuốn sách đã dẫn, tác giả Sato phân tích nhiều mặt khác, như bộ máy hành chánh, chất lượng quan chức, sự thay đổi tư duy của giới doanh nghiệp,... và kết luận là khả năng thành công của Chiến lược 2011-2025 của Indonesia là rất lớn.
Đọc cuốn Indonesia: Cường quốc kinh tế, trong đầu tôi luôn hiện ra câu hỏi: Tại sao không phải Việt Nam? Tới bao giờ Việt Nam mới được người dân trong nước và dư luận quốc tế tin tưởng sẽ có ngày trở thành một nền kinh tế có địa vị đáng kể trên thế giới? Tuy dân số không bằng Indonesia nhưng Việt Nam cũng là một nước đông dân (xếp thứ 13 trên thế giới). Các điều kiện khác thì Việt Nam thuận lợi hơn nhiều. Indonesia có hơn 10.000 đảo lớn nhỏ, việc xây dựng hạ tầng rất tốn kém và khó có hiệu quả cao. So với Việt Nam, khí hậu Indonesia không thuận lợi bằng và họ lại nằm xa các trung tâm phát triển ở Á châu. Việt Nam còn nhiều yếu tố thuận lợi khác nữa.
Hiện nay quan hệ Nhật Trung xấu đi nên Nhật chuyển đầu tư sang các Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Do đó mặc dù nhìn chung, FDI vào Việt Nam gần đây giảm nhiều nhưng riêng của Nhật thì tăng đáng kể. Tuy nhiên, cần chú ý là Nhật đang chú trọng đầu tư ở Thái Lan và Indonesia hơn là Việt Nam. Năm ngoái tuy FDI của Nhật tại Việt Nam đạt 150 tỉ yen, tăng 2,4 lần so với năm trước, nhưng trong cùng thời kỳ FDI của Nhật tại Thái Lan lên tới 570 tỉ yen, tăng gần 3 lần, và tại Indonesia 280 tỉ yen, tăng tới 7 lần và còn đang tăng nhanh. Một điểm đáng lưu ý nữa là dư luận ở Nhật nói chung ngày càng ít lạc quan về triển vọng phát triển của Việt Nam nên khuynh hướng tăng FDI của Nhật có thể sẽ không bền vững, trừ trường hợp Việt Nam cho thấy có tiến bộ rõ rệt trong quá trình cải cách thể chế và có chiến lược phát triển được đánh giá là khả thi.
Liên quan đến FDI tại Á châu, một điểm nổi bật gần đây là các công ty xe hơi của Nhật và Hàn Quốc đã chọn Indonesia làm cứ điểm sản xuất mới và đang triển khai nhiều dự án cụ thể. Cuối thập niên 1980, Thái Lan đã thành công trong việc thu hút FDI của Nhật và từ thập niên 1990 đã trở thành cứ điểm sản xuất xe hơi quan trọng. Việt Nam đã bỏ lỡ cơ hội trong hai thập niên 1990 và 2000 để bây giờ cơ hội đó đang chuyển sang Indonesia.
Tiềm năng của nước ta rất lớn, nhưng đến bao giờ mới được phát huy? Trào lưu phát triển ở Á châu đang bỏ Việt Nam lại đằng sau./.
----
*Nguồn: Tác giả.*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Trình duyệt của bạn đã tắt chức năng hỗ trợ JavaScript.
Website chỉ làm việc khi bạn bật nó trở lại.
Để tham khảo cách bật JavaScript, hãy click chuột
vào đây
!
Danh mục
Trang chủ
Đóng
Giới thiệu
Quay lại
Lịch sử phát triển trường
Giới thiệu tổng quan
Tầm nhìn, Sứ mạng và Giá trị cốt lõi
Hội đồng Quản trị
Ban Giám Hiệu
Sơ đồ tổ chức
Các tổ chức trong Trường
Cơ sở vật chất và trang thiết bị
HUFLIT qua báo chí
Đào tạo
Quay lại
Chương trình cử nhân
Sau đại học
Tuyển sinh
Quay lại
Tuyển sinh đại học chính quy
Tuyển sinh sau đại học
Tuyển sinh hệ vừa làm vừa học
Tin tức
Quay lại
Thông báo chung
Tin hoạt động
Sự kiện
Hợp tác quốc tế
Nghiên cứu khoa học
Sinh viên tương lai
Quay lại
Tuyển sinh
Học bổng - học phí
Sinh viên hiện tại
Quay lại
Thông báo sinh viên
Hoạt động sinh viên
Quy chế - quy định
Biểu mẫu
Việc làm – Thực tập
Học bổng – học phí
Cựu sinh viên
Quay lại
Giới thiệu cựu sinh viên thành đạt
Hội cựu sinh viên
Cán bộ giảng viên
Quay lại
Thông tin nội bộ
Lịch công tác
Tin tức
Khoa
Quay lại
Khoa ngoại ngữ
Khoa công nghệ thông tin
Khoa Đông Phương
Khoa Quan hệ Quốc tế
Khoa Quản trị Kinh doanh quốc tế
Khoa Du lịch Khách sạn
Khoa Kinh tế Tài chính
Khoa Lý luận Chính trị
Bộ môn Luật
Bộ môn tiếng Anh không chuyên
Các đơn vị HUFLIT
Đoàn thể
Quay lại
Đảng ủy
Hội cựu chiến binh
Công đoàn
Đoàn thanh niên - Hội sinh viên
Tuyển dụng
Liên hệ
GIỚI THIỆU
Giới thiệu tổng quan
Hội đồng Quản trị
Ban Giám Hiệu
Các tổ chức trong Trường
Sơ đồ tổ chức
Lịch Sử Phát Triển
Cơ sở vật chất và trang thiết bị
Tầm nhìn, Sứ mạng và Giá trị cốt lõi
HUFLIT qua báo chí
NGHIÊN CỨU
SINH VIÊN
CÁN BỘ - GIẢNG VIÊN
CƠ HỘI VIỆC LÀM
TUYỂN SINH
Tuyển sinh đại học chính quy
Tuyển sinh sau đại học
Tuyển sinh hệ vừa làm vừa học
KHOA ĐÀO TẠO
Khoa Ngoại ngữ
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa Công nghệ Thông tin
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa Đông Phương
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa Quan hệ Quốc tế
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa QTKD Quốc tế
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa Du lịch - Khách sạn
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa Kinh tế - Tài chính
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Khoa Lý luận Chính trị
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Bộ môn luật
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
Bộ môn Tiếng Anh K.C
Giới thiệu
Thông báo
Tin hoạt động
NGÀNH - CHUYÊN NGÀNH
HỢP TÁC QUỐC TẾ
DOANH NGHIỆP - CỰU SINH VIÊN
Trang nhất
Tin tức
Thông báo chung
Thông báo điều chỉnh lịch thi Học kỳ 2 năm học 2016 - 2017
Thứ ba - 23/05/2017 15:29
Thông báo điều chỉnh lịch thi kết thúc học phần Học kỳ 2 năm học 2016 - 2017
Từ khóa:
thông báo
,
năm học
,
học kỳ
,
kết thúc
Những tin mới hơn
Thông báo tổ chức buổi báo cáo chuyên đề của Tổng lãnh sự Hoàng gia Thái Lan
(09/06/2017)
THÔNG BÁO NHẬN HỌC BỔNG CHÍNH SÁCH
(08/06/2017)
Thông tin tuyển dụng Sinh viên Tháng 06 - Năm 2017
(07/06/2017)
Tra cứu hồ sơ tuyển sinh Đại học năm 2017 theo phương thức xét học bạ THPT
(05/06/2017)
VB2: Lịch thi kết thúc học phần Học kỳ 2 năm học 16 - 17 đợt 2
(29/05/2017)
Những tin cũ hơn
Thông báo lịch thi môn học lại khoa Kinh tế - Tài chính
(23/05/2017)
VB2: Thông báo lịch thi kết thúc học phần học kỳ 2 khóa 2016 năm học 2016 - 2017
(23/05/2017)
Hướng dẫn về việc chăm lo Tết Thiếu nhi 01.06 và xét trao thưởng năm học 2016 - 2017
(23/05/2017)
Mẫu phiếu góp ý Dự thảo Chiến lược phát triển HUFLIT giai đoạn 2017 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
(18/05/2017)
Thông báo nhận bằng tốt nghiệp đợt 1 năm 2017
(05/05/2017)
Danh mục
Tin hoạt động
Sự kiện
Thông báo chung

Connection: close

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: hufl_O1tso_nvvithemever=lA%2C%2C; expires=Sat, 22-Jul-2017 08:42:52 GMT; path=/; domain=.huflit.edu.vn; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Language: vi

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
> Thi ảnh Việt Nam Xanh, rinh ngay 100 triệu đồng
Thu Hằng
Mời bạn đọc cùng làm báo với Nguoiduatin.vn, viết tin bài, bày tỏ quan điểm về mọi mặt của cuộc sống gửi về hộp thư toasoan@nguoiduatin.vn .Tất cả thông điệp bạn quan tâm đều là tin tức
Cập nhật tin tuc moi 24h qua ,Đọc Báo pháp luật và đời sống hàng ngày,
Tin Mới
Tin tức online
Đọc báo mới
Báo sức khỏe
Tin 24/7
Báo bóng đá
Link sopcast
Xem trực tiếp bóng đá
Ket qua bong da
Báo gia đình pháp luật
tao nhac chuong iphone
jailbreak iphone
chinh anh dep
iphone lock
phat wifi tu laptop
download youtube
xoa tai khoan facebook
tang toc wifi
Báo điện tử Người đưa tin - http://www.nguoiduatin.vn
Giấy phép số 38/GP-BTTTT của Bộ TT&TT cấp ngày 25/1/2016
Tổng biên tập: Nguyễn Tiến Thanh
Vui lòng dẫn nguồn "nguoiduatin.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.
Hotline: 0903 405 146
Email: toasoan@nguoiduatin.vn
Trải nghiệm giao diện mới Báo người đưa tin

markdown:
[> Tin tức công nghệ hấp dẫn, thiết thực và nhanh nhất tại Nguoiduatin.vn](/c/cong-nghe) ![ Galaxy Note III sản xuất hàng loạt vào tháng 8, bán ra sớm hơn](http://genknews.vcmedia.vn/2013/1-ed389.jpg)
![Samsung xác nhận Galaxy Note III sẽ ra mắt vào tháng 9 1 Samsung xác nhận Galaxy Note III sẽ ra mắt vào tháng 9 1](http://genknews.vcmedia.vn/2013/1372070797206.jpg)
|
|
Mời bạn đọc cùng làm báo với Nguoiduatin.vn, viết tin bài, bày tỏ quan điểm về mọi mặt của cuộc sống gửi về hộp thư
|
|
Mời bạn đọc cùng làm báo với Nguoiduatin.vn, viết tin bài, bày tỏ quan điểm về mọi mặt của cuộc sống gửi về hộp thư
|
**Hotline: 0903 405 146**
|
**Email: toasoan@nguoiduatin.vn**

WARC-Truncated: length

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


text:
Dây đai an toànChức năng chính của các loại Dây đai an toàn là bảo đảm an toàn cho người lao động khỏi té ngã khi làm việc trên cao, được ứng dụng rộng rãi ở các ngành nghề như điện lực, xây dựng, môi trường,.... Những công việc phải leo trèo, tiếp xúc với độ cao tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm, rủi ro. Những vụ tai nạn lao động xảy ra khi làm việc trên cao có thể gây tổn thương xương tay, xương chân, thậm chí là nguy hại đến tính mạng người bị nạn nếu không trang bị các loại dây đai an toàn phù hợp với nơi làm việc. Tùy thuộc vào đặc thù công việc mà sử dụng các loại Dây đai an toàn cho phù hợp, giúp người lao động thuận tiện, thoải mái khi làm việc và phát huy tối đa chức năng bảo hộ của thiết bị. Người ta chia dây đai bảo hộ thành 3 loại: các dây an toàn toàn thân, bán thân và dây an toàn đeo hông.
Thoi trang mac nhaTheo phân tích khu vực thì 35% phụ nữ vùng quê thích đồ mặc ở nhà riêng biệt với đi ra đường; trong khi ở thành phố chỉ có 12% thích đồ mặc nhà và ra đường khác nhau (với lý do đồ mặc ra ngoài đường sẽ dính khói bụi, không thích hợp mặc trong nhà), còn lại thường mặc nhà và ra đường như nhau. Tuy có sự khác biệt trên, nhưng hơn 80% người được hỏi quan tâm đến đồ mặc ở nhà vì thích được đẹp hơn trong mắt ông xã và người thân. Điều đó cho thấy, người tiêu dùng đang rất quan tâm đến Thoi trang mac nha. Với trên 40 triệu người tiêu dùng là phụ nữ, xu hướng thích mặc đẹp ở trong nhà đang dần hình thành và kiến tạo một thị trường tiềm năng cho các công ty dệt may. Phụ nữ Việt Nam ngày càng năng động, do đó các mẫu thiết kế trẻ trung, sáng tạo, phù hợp với điều kiện tự nhiên, nhưng không kém phần nữ tính, thoải mái để mặc nhà sẽ là sự lựa chọn ưu tiên của phái đẹp.
Shop thời trang mặc nhàTrong những năm gần đây chúng ta đã thấy ngành công nghiệp thời trang đang trong giai đoạn đầu phát triển tại Việt Nam, các công ty thời trang được thành lập ngày càng nhiều với quy mô các showroom, cửa hàng ngày càng chuyên nghiệp, số lượng các cửa hàng liên tục mọc nên như nấm thành từng chuỗi tại các tuyến phố ‘chuyên bán hàng thời trang’. Cũng trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh chóng, các Shop thời trang mặc nhà cũng phát triển không ngừng. Mặc dù vậy cũng không thể nhắc tới vài năm trở lại đây, đã có không ít hệ thống shop, cửa hàng đã phải đóng cửa vì thua lỗ khó cạnh tranh với những shop lớn hơn, chuyên nghiệp hơn, phục vụ tốt hơn làm cho một số cửa hàng phải đóng cửa. Nhưng cũng không vì thế số lượng các cửa hàng, shop thời trang giảm đi, vì cửa hàng này đóng cửa lại có cửa hàng khác mọc lên, đó là điều tất yếu với kinh nghiệm được tích lũy và phong cách, các cửa hàng mới ngày các có các gu thời trang đa dạng, độc đáo, có phong cách phục vụ tốt hơn, chuyên nghiệp hơn. Cùng với sự bùng nổ của các shop thời trang, nhiều gian hàng online, shop thời trang online cũng mọc như nấm tại các sàn thương mại điện tử, các chủ shop tranh thủ bán hàng trên fanpage, facebook, hay rao vặt tại các diễn đàn..
Viet SEOCông ty SEO là một đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ seo cho doanh nghiệp và cá nhân(đó có thể là marketer, webmaster hoặc giám đốc kinh doanh…) cần sử dụng dịch vụ seo để quảng bá website của mình trên các search engine dựa trên kết quả tìm kiếm tự nhiên của người dùng. Vậy chúng ta nên căn cứ vào những yếu tố nào ? Để đánh giá mức độ chất lượng dịch vụ của một công ty seo để chắc chắn là mình đã chọn đúng ? Hãy chắc rằng các công ty SEO đó là chuyên gia về On page SEO để khi họ tiến hành làm cho site của bạn, họ đều có thể làm tốt. Cong ty SEO Việt SEO Cung cấp dich vu SEO bền vững từ năm 2007. Cong ty SEO có nhiều năm kinh nghiệm xây dựng, phát triển chiến lược SEO, marketing trực tuyến, quang ba website trên Google
Bang bao cap Truyền dẫn cáp đồng băng rộng tạo cơ hội mới cho, Các loại Băng báo hiệu cáp phổ biến hiện nay được dùng để chôn dưới lòng đất có nhiệm vụ cảnh báo, báo hiệu khu vực có cáp điện cao thế (cáp điện lực)
Cáp điện thoại Phần mềm VoIP thay thế tổng đài điện thoại nội bộ, Ngày nay, hầu hết các công ty và văn phòng dù nhỏ hay lớn đều có các kết nối mạng nội bộ (LAN). Ngoài ra, mỗi công ty còn cần có một hệ thống tổng đài
Thiết bị bút thám tử
Một chiếc bút camera dùng để quay lén và ghi âm sắc nét là vật “bất ly thân” với những người mang trong mình dòng máu thám tử, nhà báo hoặc làm công ...
Thám tử: Nghề chui chân chính
Không có giấy chứng nhận, công cụ hỗ trợ, công việc luôn đòi hỏi phiêu lưu, thông minh, bản lĩnh và sẵn sàng chấp nhận tai nạn nghề nghiệp, đó là chân dung những người ...

markdown:
Chức năng chính của các loại Dây đai an toàn là bảo đảm an toàn cho người lao động khỏi té ngã khi làm việc trên cao, được ứng dụng rộng rãi ở các ngành nghề như điện lực, xây dựng, môi trường,.... Những công việc phải leo trèo, tiếp xúc với độ cao tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm, rủi ro. Những vụ tai nạn lao động xảy ra khi làm việc trên cao có thể gây tổn thương xương tay, xương chân, thậm chí là nguy hại đến tính mạng người bị nạn nếu không trang bị các loại dây đai an toàn phù hợp với nơi làm việc. Tùy thuộc vào đặc thù công việc mà sử dụng các loại Dây đai an toàn cho phù hợp, giúp người lao động thuận tiện, thoải mái khi làm việc và phát huy tối đa chức năng bảo hộ của thiết bị. Người ta chia dây đai bảo hộ thành 3 loại: các dây an toàn toàn thân, bán thân và dây an toàn đeo hông.
[Dây đai an toàn](http://baoholaodongffd.vn/danh-muc/80-day-an-toan-thang-day-an-toan.htm)
Theo phân tích khu vực thì 35% phụ nữ vùng quê thích đồ mặc ở nhà riêng biệt với đi ra đường; trong khi ở thành phố chỉ có 12% thích đồ mặc nhà và ra đường khác nhau (với lý do đồ mặc ra ngoài đường sẽ dính khói bụi, không thích hợp mặc trong nhà), còn lại thường mặc nhà và ra đường như nhau. Tuy có sự khác biệt trên, nhưng hơn 80% người được hỏi quan tâm đến đồ mặc ở nhà vì thích được đẹp hơn trong mắt ông xã và người thân. Điều đó cho thấy, người tiêu dùng đang rất quan tâm đến Thoi trang mac nha. Với trên 40 triệu người tiêu dùng là phụ nữ, xu hướng thích mặc đẹp ở trong nhà đang dần hình thành và kiến tạo một thị trường tiềm năng cho các công ty dệt may. Phụ nữ Việt Nam ngày càng năng động, do đó các mẫu thiết kế trẻ trung, sáng tạo, phù hợp với điều kiện tự nhiên, nhưng không kém phần nữ tính, thoải mái để mặc nhà sẽ là sự lựa chọn ưu tiên của phái đẹp.
[Thoi trang mac nha](http://ssecret.com.vn/vi/news-category/th%E1%BB%9Di-trang-v%C3%A0-cu%E1%BB%99c-s%E1%BB%91ng)
Trong những năm gần đây chúng ta đã thấy ngành công nghiệp thời trang đang trong giai đoạn đầu phát triển tại Việt Nam, các công ty thời trang được thành lập ngày càng nhiều với quy mô các showroom, cửa hàng ngày càng chuyên nghiệp, số lượng các cửa hàng liên tục mọc nên như nấm thành từng chuỗi tại các tuyến phố ‘chuyên bán hàng thời trang’. Cũng trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh chóng, các Shop thời trang mặc nhà cũng phát triển không ngừng. Mặc dù vậy cũng không thể nhắc tới vài năm trở lại đây, đã có không ít hệ thống shop, cửa hàng đã phải đóng cửa vì thua lỗ khó cạnh tranh với những shop lớn hơn, chuyên nghiệp hơn, phục vụ tốt hơn làm cho một số cửa hàng phải đóng cửa. Nhưng cũng không vì thế số lượng các cửa hàng, shop thời trang giảm đi, vì cửa hàng này đóng cửa lại có cửa hàng khác mọc lên, đó là điều tất yếu với kinh nghiệm được tích lũy và phong cách, các cửa hàng mới ngày các có các gu thời trang đa dạng, độc đáo, có phong cách phục vụ tốt hơn, chuyên nghiệp hơn. Cùng với sự bùng nổ của các shop thời trang, nhiều gian hàng online, shop thời trang online cũng mọc như nấm tại các sàn thương mại điện tử, các chủ shop tranh thủ bán hàng trên fanpage, facebook, hay rao vặt tại các diễn đàn..
[Shop thời trang mặc nhà](http://www.ssecret.com.vn/vi/news/thoi-trang-mac-nha-ssecret-khuyen-mai-giam-gia-shock-50-tang-kem-free-voucher-100k)
Công ty SEO là một đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ seo cho doanh nghiệp và cá nhân(đó có thể là marketer, webmaster hoặc giám đốc kinh doanh…) cần sử dụng dịch vụ seo để quảng bá website của mình trên các search engine dựa trên kết quả tìm kiếm tự nhiên của người dùng. Vậy chúng ta nên căn cứ vào những yếu tố nào ? Để đánh giá mức độ chất lượng dịch vụ của một công ty seo để chắc chắn là mình đã chọn đúng ? Hãy chắc rằng các công ty SEO đó là chuyên gia về On page SEO để khi họ tiến hành làm cho site của bạn, họ đều có thể làm tốt. Cong ty SEO Việt SEO Cung cấp dich vu SEO bền vững từ năm 2007. Cong ty SEO có nhiều năm kinh nghiệm xây dựng, phát triển chiến lược SEO, marketing trực tuyến, quang ba website trên Google
[Viet SEO](http://vietseo.com/) [Bang bao cap](http://www.thamtucantho.com/tuvan/bang-bao-cap/)Truyền dẫn cáp đồng băng rộng tạo cơ hội mới cho, Các loại Băng báo hiệu cáp phổ biến hiện nay được dùng để chôn dưới lòng đất có nhiệm vụ cảnh báo, báo hiệu khu vực có cáp điện cao thế (cáp điện lực) [Cáp điện thoại](http://www.thamtucantho.com/tuvan/cap-dien-thoai/)Phần mềm VoIP thay thế tổng đài điện thoại nội bộ, Ngày nay, hầu hết các công ty và văn phòng dù nhỏ hay lớn đều có các kết nối mạng nội bộ (LAN). Ngoài ra, mỗi công ty còn cần có một hệ thống tổng đài ![ Tham tu Bao An](images/title_service.jpg)
![ Thiết bị bút thám tử](data/News/thietbibutthamtu_1340350366.jpg)
![ Thiết bị bút thám tử](data/News/thietbibutthamtu_1340350366.jpg)
[Thiết bị bút thám tử](tin-tuc/chi-tiet/9-thiet-bi-but-tham-tu.htm)
Một chiếc bút camera dùng để quay lén và ghi âm sắc nét là vật “bất ly thân” với những người mang trong mình dòng máu thám tử, nhà báo hoặc làm công ...
![ Thám tử: Nghề chui chân chính](data/News/nghechuichanchinh_1340355320.jpg)
![ Thám tử: Nghề chui chân chính](data/News/nghechuichanchinh_1340355320.jpg)
[Thám tử: Nghề chui chân chính](tin-tuc/chi-tiet/17-tham-tu-nghe-chui-chan-chinh.htm)
Không có giấy chứng nhận, công cụ hỗ trợ, công việc luôn đòi hỏi phiêu lưu, thông minh, bản lĩnh và sẵn sàng chấp nhận tai nạn nghề nghiệp, đó là chân dung những người ...


text:
Xem full hot nhất có link download tải về
Xem online tuyển tập phim cap 3 phu de viet ngu full hot nhất đang gây sốt, bạn có thể download tải phim cap 3 phu de viet ngu về miễn phí một cách nhanh nhất trên xinhkieu.com
Trọn bộ phim cap 3 phu de viet ngu mới nhất hiện nay.
Đây là những hình ảnh và video clip mới đăng tải giới thiệu Nóng mắt với cơ thể đẹp của cô nàng hót girl này khi mà người đẹp này lôi cuốn với cơ thể bốc lửa của mình đẹp khi khoe nữa dưới của ngực khủng nóng bỏng của mình. Trong nền ảnh trắng cô nàng xvideo tạo giáng khi với cái quần đùi cô nàng lôi cuốn với áo ba lỗ vén áo khoe nữa dưới bầu ngực nhìn người đẹp này lôi.
Hình ảnh giới thiệu phim cap 3 phu de viet ngu nóng bỏng.
Tuyển tập phim cap 3 phu de viet ngu phiên bản mới nhất vừa mới ra mắt, phim cap 3 phu de viet ngu hấp dẫn khi chơi Vụ tung ảnh nóng lên mạng rùm beng đang gây sốc cho cộng đồng mạng cũng như nạn nhân bị tung ảnh Sex lên mạng đầu tiên của năm 2017 là một cô giáo đang là giáo viên công tác ở Tỉnh Bắc Giang. Khi hình ảnh của cô giáo này xuất hiện thì hàng loạt các trang mạng cũng như facebook đăng tải lan truyền nhau với tốc độ chóng mặt.
Xem video clip phim cap 3 phu de viet ngu hấp dẫn nhất.
Mặt khác phim cap 3 phu de viet ngu Bộ phim88.net với cảnh khoe ảnh nóng 100% của em diễn viên phim cấp 3 Maria Ozawa siêu nóng bỏng mới nhất năm 2014 mà khi xem sẽ cảm thấy thốn cả tim dưới 18+ nên out. Maria Ozawa trên phim88.net nổi tiếng trên khắp thế giới về những kiểu ảnh ngươi lớn với biệt danh thánh nữ

markdown:
## Xem full hot nhất có link download tải về
Xem online tuyển tập
[ full hot nhất đang gây sốt, bạn có thể download tải phim cap 3 phu de viet ngu]() [về miễn phí một cách nhanh nhất trên xinhkieu.com]() **phim cap 3 phu de viet ngu** **Trọn bộ phim cap 3 phu de viet ngu mới nhất hiện nay.**
Đây là những hình ảnh và video clip mới đăng tải giới thiệu Nóng mắt với cơ thể đẹp của cô nàng hót girl này khi mà người đẹp này lôi cuốn với cơ thể bốc lửa của mình đẹp khi khoe nữa dưới của ngực khủng nóng bỏng của mình. Trong nền ảnh trắng cô nàng xvideo tạo giáng khi với cái quần đùi cô nàng lôi cuốn với áo ba lỗ vén áo khoe nữa dưới bầu ngực nhìn người đẹp này lôi.
**Hình ảnh giới thiệu phim cap 3 phu de viet ngu nóng bỏng.**
Tuyển tập
**phim cap 3 phu de viet ngu** phiên bản mới nhất vừa mới ra mắt, **phim cap 3 phu de viet ngu** hấp dẫn khi chơi Vụ tung ảnh nóng lên mạng rùm beng đang gây sốc cho cộng đồng mạng cũng như nạn nhân bị tung ảnh Sex lên mạng đầu tiên của năm 2017 là một cô giáo đang là giáo viên công tác ở Tỉnh Bắc Giang. Khi hình ảnh của cô giáo này xuất hiện thì hàng loạt các trang mạng cũng như facebook đăng tải lan truyền nhau với tốc độ chóng mặt. **Xem video clip phim cap 3 phu de viet ngu hấp dẫn nhất.**
Mặt khác
**phim cap 3 phu de viet ngu** Bộ phim88.net với cảnh khoe ảnh nóng 100% của em diễn viên phim cấp 3 Maria Ozawa siêu nóng bỏng mới nhất năm 2014 mà khi xem sẽ cảm thấy thốn cả tim dưới 18+ nên out. Maria Ozawa trên phim88.net nổi tiếng trên khắp thế giới về những kiểu ảnh ngươi lớn với biệt danh thánh nữ
### Xem phim online:
[Phim sex nhật bản](http://xinhkieu.com/online/phim-sex-nhat-ban-c2.html)
### Những từ khóa được tìm kiếm nhiều:
[hoi cho vung tau](http://xinhkieu.com/search/hoi-cho-vung-tau/)| [đồ sơ sinh](http://xinhkieu.com/search/do-so-sinh/)| [dong khiet](http://xinhkieu.com/search/dong-khiet/)| [mẫu nhà vườn đẹp](http://xinhkieu.com/search/mau-nha-vuon-dep/)| [hinh be](http://xinhkieu.com/search/hinh-be/)| [trieu chung cua mang thai](http://xinhkieu.com/search/trieu-chung-cua-mang-thai/)| [salad rau tron](http://xinhkieu.com/search/salad-rau-tron/)| [omachi](http://xinhkieu.com/search/omachi/)| [ngủ với mẹ vợ](http://xinhkieu.com/search/ngu-voi-me-vo/)| [văn thánh](http://xinhkieu.com/search/van-thanh/)| [thoi trang ao thun nu](http://xinhkieu.com/search/thoi-trang-ao-thun-nu/)| [chạy bộ có làm chân to](http://xinhkieu.com/search/chay-bo-co-lam-chan-to/)| [lông mu nữ](http://xinhkieu.com/search/long-mu-nu/)| [cố nhân ơi](http://xinhkieu.com/search/co-nhan-oi/)| [bo xit hut mau nguoi o ha noi](http://xinhkieu.com/search/bo-xit-hut-mau-nguoi-o-ha-noi/)| [bieu do tang truong cua be gai](http://xinhkieu.com/search/bieu-do-tang-truong-cua-be-gai/)| [mang thai tuan 31](http://xinhkieu.com/search/mang-thai-tuan-31/)| [bi quyet giup tang can](http://xinhkieu.com/search/bi-quyet-giup-tang-can/)| [20 tuổi còn cao được không](http://xinhkieu.com/search/20-tuoi-con-cao-duoc-khong/)| [chay nha o quan tan phu](http://xinhkieu.com/search/chay-nha-o-quan-tan-phu/)|

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Xem full hot nhất có link download tải về
Xem online tuyển tập xem phim con nit du nhau full hot nhất đang gây sốt, bạn có thể download tải xem phim con nit du nhau về miễn phí một cách nhanh nhất trên xinhkieu.com
Trọn bộ xem phim con nit du nhau mới nhất hiện nay.
Đây là những hình ảnh và video clip mới đăng tải giới thiệu Nóng mắt với cơ thể đẹp của cô nàng hót girl này khi mà người đẹp này lôi cuốn với cơ thể bốc lửa của mình đẹp khi khoe nữa dưới của ngực khủng nóng bỏng của mình. Trong nền ảnh trắng cô nàng xvideo tạo giáng khi với cái quần đùi cô nàng lôi cuốn với áo ba lỗ vén áo khoe nữa dưới bầu ngực nhìn người đẹp này lôi.
Hình ảnh giới thiệu xem phim con nit du nhau nóng bỏng.
Tuyển tập xem phim con nit du nhau phiên bản mới nhất vừa mới ra mắt, xem phim con nit du nhau hấp dẫn khi chơi Vụ tung ảnh nóng lên mạng rùm beng đang gây sốc cho cộng đồng mạng cũng như nạn nhân bị tung ảnh Sex lên mạng đầu tiên của năm 2017 là một cô giáo đang là giáo viên công tác ở Tỉnh Bắc Giang. Khi hình ảnh của cô giáo này xuất hiện thì hàng loạt các trang mạng cũng như facebook đăng tải lan truyền nhau với tốc độ chóng mặt.
Xem video clip xem phim con nit du nhau hấp dẫn nhất.
Mặt khác xem phim con nit du nhau Bộ phim88.net với cảnh khoe ảnh nóng 100% của em diễn viên phim cấp 3 Maria Ozawa siêu nóng bỏng mới nhất năm 2014 mà khi xem sẽ cảm thấy thốn cả tim dưới 18+ nên out. Maria Ozawa trên phim88.net nổi tiếng trên khắp thế giới về những kiểu ảnh ngươi lớn với biệt danh thánh nữ

markdown:
## Xem full hot nhất có link download tải về
Xem online tuyển tập
[ full hot nhất đang gây sốt, bạn có thể download tải xem phim con nit du nhau]() [về miễn phí một cách nhanh nhất trên xinhkieu.com]() **xem phim con nit du nhau** **Trọn bộ xem phim con nit du nhau mới nhất hiện nay.**
Đây là những hình ảnh và video clip mới đăng tải giới thiệu Nóng mắt với cơ thể đẹp của cô nàng hót girl này khi mà người đẹp này lôi cuốn với cơ thể bốc lửa của mình đẹp khi khoe nữa dưới của ngực khủng nóng bỏng của mình. Trong nền ảnh trắng cô nàng xvideo tạo giáng khi với cái quần đùi cô nàng lôi cuốn với áo ba lỗ vén áo khoe nữa dưới bầu ngực nhìn người đẹp này lôi.
**Hình ảnh giới thiệu xem phim con nit du nhau nóng bỏng.**
Tuyển tập
**xem phim con nit du nhau** phiên bản mới nhất vừa mới ra mắt, **xem phim con nit du nhau** hấp dẫn khi chơi Vụ tung ảnh nóng lên mạng rùm beng đang gây sốc cho cộng đồng mạng cũng như nạn nhân bị tung ảnh Sex lên mạng đầu tiên của năm 2017 là một cô giáo đang là giáo viên công tác ở Tỉnh Bắc Giang. Khi hình ảnh của cô giáo này xuất hiện thì hàng loạt các trang mạng cũng như facebook đăng tải lan truyền nhau với tốc độ chóng mặt. **Xem video clip xem phim con nit du nhau hấp dẫn nhất.**
Mặt khác
**xem phim con nit du nhau** Bộ phim88.net với cảnh khoe ảnh nóng 100% của em diễn viên phim cấp 3 Maria Ozawa siêu nóng bỏng mới nhất năm 2014 mà khi xem sẽ cảm thấy thốn cả tim dưới 18+ nên out. Maria Ozawa trên phim88.net nổi tiếng trên khắp thế giới về những kiểu ảnh ngươi lớn với biệt danh thánh nữ
### Xem phim online:
[Phim sex nhật bản](http://xinhkieu.com/online/phim-sex-nhat-ban-c2.html)
### Những từ khóa được tìm kiếm nhiều:
[quay duoc canh hiep dam](http://xinhkieu.com/search/quay-duoc-canh-hiep-dam/)| [quay duong vat trong am dao](http://xinhkieu.com/search/quay-duong-vat-trong-am-dao/)| [quay em](http://xinhkieu.com/search/quay-em/)| [quay em dai](http://xinhkieu.com/search/quay-em-dai/)| [quay em di ve sinh](http://xinhkieu.com/search/quay-em-di-ve-sinh/)| [quay em gai dang tam](http://xinhkieu.com/search/quay-em-gai-dang-tam/)| [quay em gai di ve sinh](http://xinhkieu.com/search/quay-em-gai-di-ve-sinh/)| [quay em gai tam](http://xinhkieu.com/search/quay-em-gai-tam/)| [quay em hang xom tam](http://xinhkieu.com/search/quay-em-hang-xom-tam/)| [quay em tam](http://xinhkieu.com/search/quay-em-tam/)| [quay em thay do](http://xinhkieu.com/search/quay-em-thay-do/)| [quay em thu dam](http://xinhkieu.com/search/quay-em-thu-dam/)| [quay em trong nha tam](http://xinhkieu.com/search/quay-em-trong-nha-tam/)| [quay em tu suong](http://xinhkieu.com/search/quay-em-tu-suong/)| [quay en sinh vien nu tam](http://xinhkieu.com/search/quay-en-sinh-vien-nu-tam/)| [quay gai](http://xinhkieu.com/search/quay-gai/)| [quay gai dang tam](http://xinhkieu.com/search/quay-gai-dang-tam/)| [quay gai di tam nha tro](http://xinhkieu.com/search/quay-gai-di-tam-nha-tro/)| [quay gai di ve sinh](http://xinhkieu.com/search/quay-gai-di-ve-sinh/)| [quay gai di wc](http://xinhkieu.com/search/quay-gai-di-wc/)|


text:
Hình ảnh tự sướng của một em gái Trung Quốc, lột đồ cho bạn trai ngậm vú trong nhà nghỉ, không còn gì để nói về lối sống và đạo đức tuổi trẻ bây giờ nữa GỬI CHO BẠN BÈ […]
Xem online tuyển tập Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban full hot nhất đang gây sốt, bạn có thể download tải Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban về miễn phí một cách nhanh nhất trên xinhkieu.com.
Đây là những hình ảnh và video clip mới đăng tải giới thiệu Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban Nóng mắt với cơ thể đẹp của cô nàng hót girl này khi mà người đẹp này lôi cuốn với cơ thể bốc lửa của mình đẹp khi khoe nữa dưới của ngực khủng nóng bỏng của mình. Trong nền ảnh trắng cô nàng xvideo tạo giáng khi với cái quần đùi cô nàng lôi cuốn với áo ba lỗ vén áo khoe nữa dưới bầu ngực nhìn người đẹp này lôi.
Tuyển tập Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban phiên bản mới nhất vừa mới ra mắt, Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban hấp dẫn khi chơi Vụ tung ảnh nóng lên mạng rùm beng đang gây sốc cho cộng đồng mạng cũng như nạn nhân bị tung ảnh Sex lên mạng đầu tiên của năm 2017 là một cô giáo đang là giáo viên công tác ở Tỉnh Bắc Giang. Khi hình ảnh của cô giáo này xuất hiện thì hàng loạt các trang mạng cũng như facebook đăng tải lan truyền nhau với tốc độ chóng mặt.
Mặt khác Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban Bộ phim88.net với cảnh khoe ảnh nóng 100% của em diễn viên phim cấp 3 Maria Ozawa siêu nóng bỏng mới nhất năm 2014 mà khi xem sẽ cảm thấy thốn cả tim dưới 18+ nên out. Maria Ozawa trên phim88.net nổi tiếng trên khắp thế giới về những kiểu ảnh ngươi lớn với biệt danh thánh nữ
Hình ảnh tự sướng của một em gái Trung Quốc, lột đồ cho bạn trai ngậm vú trong nhà nghỉ, không còn gì để nói về lối sống và đạo đức tuổi trẻ bây giờ nữa GỬI CHO BẠN BÈ […]
Băng sex của sao Indonesia liên tiếp bị phát tán! Clip sex của 3 ngôi sao Indonesia:Luna Maya, Nazriel Irham alias Ariel và Cut Tari download+clipsex+luna+maya Trong khi hai video sex, mỗi đoạn dài khoảng 8 phút được cho rằng […]
Quay lại với khán giả sau phần một ấn tượng với thể loại nhạc mới. Những chú sóc chuột một lần nữa lại làm nổ tung màn hình với “Đại nhạc hội sóc chuột lần hai”. Trong lần lưu diễn […]

markdown:
Hình ảnh tự sướng của một em gái Trung Quốc, lột đồ cho bạn trai ngậm vú trong nhà nghỉ, không còn gì để nói về lối sống và đạo đức tuổi trẻ bây giờ nữa GỬI CHO BẠN BÈ […]
Xem online tuyển tập
[ full hot nhất đang gây sốt, bạn có thể download tải Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban](http://xinhkieu.com/search/Vung-Trom-Link-Phim-Sex-Nhat-Ban/)
Đây là những hình ảnh và video clip mới đăng tải giới thiệu Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban Nóng mắt với cơ thể đẹp của cô nàng hót girl này khi mà người đẹp này lôi cuốn với cơ thể bốc lửa của mình đẹp khi khoe nữa dưới của ngực khủng nóng bỏng của mình. Trong nền ảnh trắng cô nàng xvideo tạo giáng khi với cái quần đùi cô nàng lôi cuốn với áo ba lỗ vén áo khoe nữa dưới bầu ngực nhìn người đẹp này lôi.
Tuyển tập
**Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban** phiên bản mới nhất vừa mới ra mắt, **Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban** hấp dẫn khi chơi Vụ tung ảnh nóng lên mạng rùm beng đang gây sốc cho cộng đồng mạng cũng như nạn nhân bị tung ảnh Sex lên mạng đầu tiên của năm 2017 là một cô giáo đang là giáo viên công tác ở Tỉnh Bắc Giang. Khi hình ảnh của cô giáo này xuất hiện thì hàng loạt các trang mạng cũng như facebook đăng tải lan truyền nhau với tốc độ chóng mặt.
Mặt khác
**Vung Trom Link Phim Sex Nhat Ban** Bộ phim88.net với cảnh khoe ảnh nóng 100% của em diễn viên phim cấp 3 Maria Ozawa siêu nóng bỏng mới nhất năm 2014 mà khi xem sẽ cảm thấy thốn cả tim dưới 18+ nên out. Maria Ozawa trên phim88.net nổi tiếng trên khắp thế giới về những kiểu ảnh ngươi lớn với biệt danh thánh nữ
| |![]()
Hình ảnh tự sướng của một em gái Trung Quốc, lột đồ cho bạn trai ngậm vú trong nhà nghỉ, không còn gì để nói về lối sống và đạo đức tuổi trẻ bây giờ nữa GỬI CHO BẠN BÈ […]
Băng sex của sao Indonesia liên tiếp bị phát tán! Clip sex của 3 ngôi sao Indonesia:Luna Maya, Nazriel Irham alias Ariel và Cut Tari download+clipsex+luna+maya Trong khi hai video sex, mỗi đoạn dài khoảng 8 phút được cho rằng […]
Quay lại với khán giả sau phần một ấn tượng với thể loại nhạc mới. Những chú sóc chuột một lần nữa lại làm nổ tung màn hình với “Đại nhạc hội sóc chuột lần hai”. Trong lần lưu diễn […]

WARC-Identified-Payload-Type: text/html


text:
Phân tích KQXS
Miền Bắc
Thứ 2
Thứ 3
Thứ 4
Thứ 5
Thứ 6
Thứ 7
Chủ nhật
Miền Trung
Thứ 2
Thứ 3
Thứ 4
Thứ 5
Thứ 6
Thứ 7
Chủ nhật
Miền Nam
Thứ 2
Thứ 3
Thứ 4
Thứ 5
Thứ 6
Thứ 7
Chủ nhật
Trực tiếp
TT Miền Bắc
TT Miền Trung
TT Miền Nam
Thống kê
TK Đầu - Đuôi
TK Tổng
TK Lần xuất hiện
TK 00-99
TK Gan Miền Bắc
Bảng Đặc biệt, giải Tám
TK hai số cuối
TK hai số đầu
TK ba số cuối
TK chu kỳ giải đặc biệt
Lô tô
Lô miền Bắc
Lô Miền Trung
Lô Miền Nam
Xổ số Điện toán
Điện toán 123
Điện toán 6x36
Thần tài
Điện toán mega
Điện toán Max 4D
Tin tức
Tải APP:
Andoird
,
iPhone
,
Windows Phone
,
Mã nhúng KQXS
Tường thuật trực tiếp
+ Trực tiếp M.Bắc
+ Trực tiếp M.Trung
+ Trực tiếp M.Nam
Quay thưởng hôm nay
+
Miền Bắc
- 18h 15'
+
Vĩnh Long
- 16h 20'
+
Bình Dương
- 16h 20'
+
Trà Vinh
- 16h 20'
+
Ninh Thuận
- 17h 15'
+
Gia Lai
- 17h 15'
+
In kết quả xổ số
Quay thưởng hôm qua
+
An Giang
+
Tây Ninh
+
Bình Thuận
+
Bình Định
+
Quảng Bình
+
Quảng Trị
+
Điện toán 123
+
Điện toán 6x36
+
Thần tài
Bảng Lô tô
+ Kết quả lô tô Miền Bắc
+ Kết quả lô tô Miền Nam
+ Kết quả lô tô Miền Trung
Tiện ích
+ Kết quả bóng đá
+ Tra cứu kết quả theo ngày
+ Tra cứu loto / Dò số
+ Lịch mở thưởng
Thống kê kết quả xổ số, Loto
Dãy số
Tỉnh, TP
Miền Bắc
An Giang
Bình Dương
Bình Định
Bạc Liêu
Bình Phước
Bình Thuận
Bến Tre
Cà Mau
Cần Thơ
Đà Lạt
Đắk Lắk
Đồng Nai
Đà Nẵng
Đắk Nông
Đồng Tháp
Gia Lai
TPHCM
Hậu Giang
Kiên Giang
Khánh Hòa
Kon Tum
Long An
Ninh Thuận
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Trị
Sóc Trăng
Tiền Giang
Tây Ninh
Huế
Trà Vinh
Vĩnh Long
Vũng Tàu
Từ ngày
Đến ngày
Bạn có thể thống kê một hoặc nhiều số: Ví dụ 36 hoặc 68,86
Để nhận kết quả xổ số sớm nhất, soạn
XS <Mã tỉnh>
gởi
8136
Số
Giải
Ngày mở thưởng
19 xuat hien 17
17/04/2017
8419
Giải tư
18/04/2017
6319
Giải năm
20/04/2017
88419
Giải ba
24/04/2017
319
Giải sáu
24/04/2017
72319
Giải ba
26/04/2017
1319
Giải năm
26/04/2017
519
Giải sáu
26/04/2017
08919
Giải ba
02/05/2017
82319
Giải nhì
04/05/2017
4019
Giải tư
04/05/2017
23919
Giải ba
08/05/2017
3419
Giải năm
08/05/2017
4719
Giải tư
12/05/2017
52719
Giải ba
13/05/2017
8019
Giải năm
13/05/2017
1919
Giải năm
14/05/2017
219
Giải sáu
14/05/2017
THỐNG KÊ KHÁC
Các số về nhiều nhất trong 30 lần quay Xổ số
-
Chi tiết
Đặc biệt về nhiều
Xuất hiện
Loto về nhiều
Xuất hiện
12
2 lượt
19
16 lượt
66
2 lượt
81
16 lượt
86
2 lượt
93
16 lượt
94
2 lượt
60
15 lượt
96
1 lượt
43
14 lượt
88
1 lượt
70
12 lượt
93
1 lượt
15
12 lượt
03
1 lượt
37
12 lượt
09
1 lượt
94
12 lượt
10
1 lượt
82
12 lượt
Các số Ít về trong 30 lần quay Xổ số
-
Chi tiết
Đặc biệt ít về
Xuất hiện
Loto ít về
Xuất hiện
16
1 lượt
25
2 lượt
21
1 lượt
33
3 lượt
23
1 lượt
02
3 lượt
27
1 lượt
47
3 lượt
31
1 lượt
52
4 lượt
33
1 lượt
65
4 lượt
37
1 lượt
71
4 lượt
39
1 lượt
05
4 lượt
47
1 lượt
89
4 lượt
48
1 lượt
84
5 lượt
Kết quả theo ngày
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
Hôm nay
Thống kê cầu
+ Cầu xổ số các tỉnh
+ Thống kê bạch thủ (MB)
+ Thống kê lật liên tục (MB)
+ Thống kê về cả cặp (MB)
+ Thống kê nhiều nháy (MB)
Thống kê cơ bản
+ Thống kê Đầu, Đuôi
+ Thống kê Tổng
+ Thống kê lần xuất hiện
+ Thống kê 00-99
Thống kê lô tô
+
Lô tô nhanh
+
Quan trọng
+
Tổng hợp
+
Theo đầu
+
Theo đuôi
+
Theo tổng
+
Gan miền bắc
+
Theo nhịp
+
Theo chu kỳ
Thống kê giải đặc biệt
+
Bảng đặc biệt, giải tám
+
Thống kê hai số cuối
+
Thống kê hai số đầu
+
Thống kê ba số cuối
+
Chu kỳ giải đặc biệt
Thống kê
Dãy số
Từ ngày
Đến ngày
Tỉnh/TP
Miền Bắc
An Giang
Bình Dương
Bình Định
Bạc Liêu
Bình Phước
Bình Thuận
Bến Tre
Cà Mau
Cần Thơ
Đà Lạt
Đắk Lắk
Đồng Nai
Đà Nẵng
Đắk Nông
Đồng Tháp
Gia Lai
TPHCM
Hậu Giang
Kiên Giang
Khánh Hòa
Kon Tum
Long An
Ninh Thuận
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Trị
Sóc Trăng
Tiền Giang
Tây Ninh
Huế
Trà Vinh
Vĩnh Long
Vũng Tàu
Bạn có thể thống kê một hoặc nhiều số
Ví dụ 36 hoặc 68,86
Visitors online: 77
Danh sách các tỉnh / Thành phố
Miền Bắc
MB
Miền Bắc
Miền Trung
BDI
Bình Định
DNA
Đà Nẵng
DLK
Đắk Lắk
DNO
Đắk Nông
GL
Gia Lai
TTH
Huế
KH
Khánh Hòa
KT
Kon Tum
NT
Ninh Thuận
PY
Phú Yên
QB
Quảng Bình
QNA
Quảng Nam
QNG
Quảng Ngãi
QT
Quảng Trị
Miền Nam
AG
An Giang
BL
Bạc Liêu
BTR
Bến Tre
BD
Bình Dương
BP
Bình Phước
BTH
Bình Thuận
CM
Cà Mau
CT
Cần Thơ
DL
Đà Lạt
DN
Đồng Nai
DT
Đồng Tháp
HG
Hậu Giang
KG
Kiên Giang
LA
Long An
ST
Sóc Trăng
TN
Tây Ninh
TG
Tiền Giang
HCM
TPHCM
TV
Trà Vinh
VL
Vĩnh Long
VT
Vũng Tàu
© Copyright 2009 - 2016 xoso.tructiep.vn
, Hotline: 04-62812997, email:
xoso@ctc.com.vn
Kết quả xổ số trên Website chỉ có tính chất tham khảo, để biết được kết quả
chính xác nhất, quý khách vui lòng vào Website công ty xổ số các tỉnh.


text:
Thánh Mahatma Gandhi, tên thật là Mohandas Karamchand Gandhi, sinh ngày 2 tháng 10 năm 1869 trong một căn nhà nhỏ tại Porbandar thuộc vùng Kathiawad – một vùng biển phía Tây Ấn Độ. Trước những đóng góp vô cùng to lớn của ông trong việc chỉ đạo cuộc kháng chiến chống chế độ thực dân của Đế quốc Anh và giành độc lập cho Ấn Độ bằng phương pháp hòa giải, đối với người Ấn, ông là một con người vĩ đại, một người anh hùng dân tộc và họ thường gọi ông bằng những cái tên hết sức trìu mến như Babuji (Cha kính yêu), Mahatma Gandhi (Linh hồn vĩ đại – Great soul) hay Vị cha già dân tộc (the Father of the Nation).
Trong bài viết này, hãy cùng tôi tìm hiểu và suy ngẫm về 30 triết lý sống bất hủ của Thánh Mahatma Gandhi đã để lại cho hậu thế.
1. Đầu tiên, họ có thể làm ngơ bạn, sau đó, họ cười nhạo bạn, sau đó, họ đối đầu với bạn và sau đó nữa, bạn sẽ thắng.
2. Nếu tôi không có tính hài hước thì tôi đã kết thúc cuộc đời từ lâu rồi.
3. Sự trả thù chỉ khiến thế giới trở nên tăm tối
4. Thế giới có đủ cho nhu cầu của tất cả mọi người nhưng không đủ cho lòng tham của ai cả.
5. Tương lai tùy thuộc vào điều bạn làm hôm nay.
6. Kẻ yếu không bao giờ có thể tha thứ. Tha thứ là phẩm chất của kẻ mạnh.
7. Cách tốt nhất để tìm thấy chính mình là hy sinh mình vì lợi ích của người khác.
8. Bất cứ thứ gì bạn làm cũng đều có ý nghĩa, điều quan trọng là bạn đã làm nó.
9. Tự do chẳng có giá trị gì nếu không bao gồm quyền tự do có thể phạm sai lầm.
10. Chỉ có duy nhất một kẻ bạo chúa mà tôi chấp nhận trong thế giới này đó chính là tiếng gọi của lương tâm tôi.
11. Sự vĩ đại và những tiến bộ về đạo đức của một nước có thể nhìn thấy qua cách đối xử mà (người dân của) quốc gia ấy dành cho các loài vật.
12. Tôi luôn thấy bí ẩn không hiểu tại sao con người lại có thể cảm thấy vinh dự dựa trên sự nhục nhã của đồng loại.
13. Sự vĩ đại của con người không nằm ở khả năng tái tạo thế giới mà ở khả năng tái tạo chính bản thân mình.
14. Không ai có thể làm tổn thương tôi, trừ khi tôi cho phép điều đó.
15. Quá tin tưởng vào tài trí của chính mình là một việc không hề khôn ngoan. Cần nhớ rằng, ngay cả người khỏe mạnh nhất cũng có thể yếu đi và người khôn ngoan nhất cũng có thể mắc sai lầm.Trước khi bước vào tuổi 30, bạn nên biết 15 bài học cuộc sống này
16. Đừng đánh mất niềm tin vào nhân loại. Nhân loại là cả một đại dương – đại dương rộng lớn không dễ bị nhiễm bẩn chỉ vì vài giọt nước trong đó bị ô nhiễm.
17. Không cần phải đốt sách để phá hủy một nền văn hóa. Chỉ cần buộc người ta ngừng đọc mà thôi.
18. Vinh quang nằm trong nỗ lực, không phải kết quả, nỗ lực hết mình là thắng lợi hoàn toàn.
19. Con người chỉ là sản phẩm của cách mình suy nghĩ. Anh nghĩ gì, anh sẽ trở thành cái đó.
20. Quyền lực có hai dạng: Một sinh ra từ nỗi sợ hãi bị trừng phạt và một sinh ra từ những hành động yêu thương. Quyền lực dựa trên tình yêu hàng nghìn lần hiệu quả và lâu dài hơn quyền lực dựa trên sợ hãi.
21. Biết cái ác còn chưa đủ để tránh xa nó ư? Nếu chưa đủ, chúng ta nên tự thành thật thừa nhận mình quá yêu cái ác để từ bỏ nó.
22. Nơi nào có tình yêu, nơi đó có sự sống.
23. Là con người, sự vĩ đại của chúng ta không nằm nhiều ở việc cải tạo thế giới mà nằm ở khả năng ta cải tạo chính mình.
24. Sự dịu dàng, hy sinh và hào phóng không là tài sản riêng của bất cứ chủng tộc hay tôn giáo nào.
25. Một ao-xơ (ounce) hành động còn đáng giá hơn một tấn thuyết giảng.
26. Vẻ đẹp thực sự nằm ở sự tinh khiết của trái tim.
27. Hạnh phúc là khi điều bạn nghĩ, điều bạn nói và điều bạn làm hài hòa với nhau.
28. Bằng những phương thức nhẹ nhàng, ta có thể làm rung chuyển cả thế giới.
29. Thừa nhận sai lầm giống như cây chổi quét đi bùn đất khiến cho bề mặt sáng sủa và sạch sẽ hơn.
30. Cuộc đời tôi là thông điệp của tôi.
Theo Brightside

markdown:
Thánh Mahatma Gandhi, tên thật là Mohandas Karamchand Gandhi, sinh ngày 2 tháng 10 năm 1869 trong một căn nhà nhỏ tại Porbandar thuộc vùng Kathiawad – một vùng biển phía Tây Ấn Độ. Trước những đóng góp vô cùng to lớn của ông trong việc chỉ đạo cuộc kháng chiến chống chế độ thực dân của Đế quốc Anh và giành độc lập cho Ấn Độ bằng phương pháp hòa giải, đối với người Ấn, ông là một con người vĩ đại, một người anh hùng dân tộc và họ thường gọi ông bằng những cái tên hết sức trìu mến như Babuji (Cha kính yêu), Mahatma Gandhi (Linh hồn vĩ đại – Great soul) hay Vị cha già dân tộc (the Father of the Nation).
Trong bài viết này, hãy cùng tôi tìm hiểu và suy ngẫm về 30 triết lý sống bất hủ của Thánh Mahatma Gandhi đã để lại cho hậu thế.
1. Đầu tiên, họ có thể làm ngơ bạn, sau đó, họ cười nhạo bạn, sau đó, họ đối đầu với bạn và sau đó nữa, bạn sẽ thắng.
2. Nếu tôi không có tính hài hước thì tôi đã kết thúc cuộc đời từ lâu rồi.
3. Sự trả thù chỉ khiến thế giới trở nên tăm tối
4. Thế giới có đủ cho nhu cầu của tất cả mọi người nhưng không đủ cho lòng tham của ai cả.
5. Tương lai tùy thuộc vào điều bạn làm hôm nay.
6. Kẻ yếu không bao giờ có thể tha thứ. Tha thứ là phẩm chất của kẻ mạnh.
7. Cách tốt nhất để tìm thấy chính mình là hy sinh mình vì lợi ích của người khác.
8. Bất cứ thứ gì bạn làm cũng đều có ý nghĩa, điều quan trọng là bạn đã làm nó.
9. Tự do chẳng có giá trị gì nếu không bao gồm quyền tự do có thể phạm sai lầm.
10. Chỉ có duy nhất một kẻ bạo chúa mà tôi chấp nhận trong thế giới này đó chính là tiếng gọi của lương tâm tôi.
11. Sự vĩ đại và những tiến bộ về đạo đức của một nước có thể nhìn thấy qua cách đối xử mà (người dân của) quốc gia ấy dành cho các loài vật.
12. Tôi luôn thấy bí ẩn không hiểu tại sao con người lại có thể cảm thấy vinh dự dựa trên sự nhục nhã của đồng loại.
13. Sự vĩ đại của con người không nằm ở khả năng tái tạo thế giới mà ở khả năng tái tạo chính bản thân mình.
14. Không ai có thể làm tổn thương tôi, trừ khi tôi cho phép điều đó.
15. Quá tin tưởng vào tài trí của chính mình là một việc không hề khôn ngoan. Cần nhớ rằng, ngay cả người khỏe mạnh nhất cũng có thể yếu đi và người khôn ngoan nhất cũng có thể mắc sai lầm.Trước khi bước vào tuổi 30, bạn nên biết 15 bài học cuộc sống này
16. Đừng đánh mất niềm tin vào nhân loại. Nhân loại là cả một đại dương – đại dương rộng lớn không dễ bị nhiễm bẩn chỉ vì vài giọt nước trong đó bị ô nhiễm.
17. Không cần phải đốt sách để phá hủy một nền văn hóa. Chỉ cần buộc người ta ngừng đọc mà thôi.
18. Vinh quang nằm trong nỗ lực, không phải kết quả, nỗ lực hết mình là thắng lợi hoàn toàn.
19. Con người chỉ là sản phẩm của cách mình suy nghĩ. Anh nghĩ gì, anh sẽ trở thành cái đó.
20. Quyền lực có hai dạng: Một sinh ra từ nỗi sợ hãi bị trừng phạt và một sinh ra từ những hành động yêu thương. Quyền lực dựa trên tình yêu hàng nghìn lần hiệu quả và lâu dài hơn quyền lực dựa trên sợ hãi.
21. Biết cái ác còn chưa đủ để tránh xa nó ư? Nếu chưa đủ, chúng ta nên tự thành thật thừa nhận mình quá yêu cái ác để từ bỏ nó.
22. Nơi nào có tình yêu, nơi đó có sự sống.
23. Là con người, sự vĩ đại của chúng ta không nằm nhiều ở việc cải tạo thế giới mà nằm ở khả năng ta cải tạo chính mình.
24. Sự dịu dàng, hy sinh và hào phóng không là tài sản riêng của bất cứ chủng tộc hay tôn giáo nào.
25. Một ao-xơ (ounce) hành động còn đáng giá hơn một tấn thuyết giảng.
26. Vẻ đẹp thực sự nằm ở sự tinh khiết của trái tim.
27. Hạnh phúc là khi điều bạn nghĩ, điều bạn nói và điều bạn làm hài hòa với nhau.
28. Bằng những phương thức nhẹ nhàng, ta có thể làm rung chuyển cả thế giới.
29. Thừa nhận sai lầm giống như cây chổi quét đi bùn đất khiến cho bề mặt sáng sủa và sạch sẽ hơn.
30. Cuộc đời tôi là thông điệp của tôi.
*Theo Brightside*

Server: cloudflare-nginx

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: no-cache