text:
Pierre Darriulat
Cách đây hơn ba năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kế hoạch đào tạo 20.000 tiến sĩ cho Việt Nam đến năm 2020. Thông báo đó tạo nên nhiều hy vọng lớn nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi là làm thế nào để có thể đạt được mục tiêu như vậy? Bài viết này đưa ra một gợi ý về việc đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam theo hình thức luận án đồng hướng dẫn với những trường đại học uy tín ở nước ngoài, nhằm góp một phần trả lời câu hỏi đó.
Chúng ta đều biết để đào tạo được một tiến sĩ cần biết bao nhiêu công sức, sự cống hiến và kiên nhẫn của người hướng dẫn, sự hy sinh và nỗ lực của gia đình để có thể tạo điều kiện cho con cái họ theo đuổi nghiên cứu cho đến hết những năm cuối tuổi hai mươi. Năm nay, phòng thí nghiệm Vật lý Thiên văn của chúng tôi tại Hà Nội kỷ niệm mười năm thành lập. Trong mười năm này, chúng tôi chỉ đào tạo được ba tiến sĩ. Hiện tại, chúng tôi đang đào tạo bốn tiến sĩ nữa, nhưng tất thảy cũng không đóng góp được đến nửa phần nghìn mục tiêu của Nhà nước. Hay nói theo cách khác, nếu tất cả các cơ sở đào tạo tiến sĩ mà kém hiệu quả như phòng thí nghiệm của chúng tôi thì Việt Nam sẽ cần khoảng 3.000 phòng thí nghiệm như vậy trên cả nước để có thể đạt được mục tiêu, rõ ràng điều này là phi thực tế.
Hình thức luận án đồng hướng dẫn
Tôi không có chiếc đũa thần nào để giúp Việt Nam tăng tốc độ đào tạo tiến sĩ; tôi không thể làm nhiều hơn những gì mình đang làm. Nhưng tôi có thể đóng góp một cách hữu ích khi chia sẻ kinh nghiệm của chúng tôi về chủ đề này. Nhưng theo suy nghĩ của tôi, ba bằng tiến sĩ đề cập ở trên đã được thực hiện theo một hình thức rất phù hợp với nhu cầu hiện nay của Việt Nam: hình thức thực hiện luận án đồng hướng dẫn với những trường đại học uy tín nước ngoài (tiếng Pháp gọi là cotutelle). Sau đây tôi sẽ giải thích về hình thức này.
Đối với ba trường hợp thực hiện luận án đồng hướng dẫn nói trên, trường đại học Việt Nam và nước ngoài đã ký thỏa thuận chung, bằng văn bản theo mẫu, trước khi luận án được thực hiện để đảm bảo quyền lợi của mỗi trường và mỗi nước. Ví dụ, trong thỏa thuận có quy định số lượng thành viên hội đồng chấm luận án của mỗi nước phải tương đương và sinh viên phải dành thời gian thực hiện luận án tại phòng thí nghiệm ở Việt Nam và nước ngoài. Thực tế, trong trường hợp của chúng tôi, các nghiên cứu sinh dành ba tháng mỗi năm tại trường đại học nước ngoài và phần thời gian còn lại tại phòng thí nghiệm trong nước. Một trong những điều khoản của thỏa thuận nói rằng, sau khi bảo vệ luận án, sinh viên sẽ nhận được bằng tiến sĩ do cả hai nước cấp.
Lợi ích của hình thức luận án đồng hướng dẫn
Tôi tin rằng đối với Việt Nam hiện nay, việc thực hiện luận án tiến sĩ theo cách thức này là rất thích hợp, thực sự tuyệt vời đối với cả hai nước: nếu dùng thuật ngữ thịnh hành hiện nay thì đó là sự hợp tác “đôi bên cùng có lợi” (“win-win” arrangement). Hợp tác với trường đại học uy tín ở nước ngoài đảm bảo chất lượng của luận án, loại trừ gian lận, đạo văn hay những hành vi sai trái tương tự. Như các bạn đã biết, Việt Nam chưa được bảo vệ một cách thích đáng khỏi những hành vi này.
Hợp tác đồng hướng dẫn tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa Việt Nam và những trường đại học uy tín nước ngoài. Đây là một cách đầu tư rất hiệu quả cho tương lai. Là sự hợp tác của hai nhà khoa học biết tôn trọng nhau và là những người sẵn sàng làm việc cùng nhau để đem lại chất lượng đào tạo tốt nhất cho nghiên cứu sinh của mình.
Một lợi ích của việc thực hiện luận án đồng hướng dẫn nữa là đem lại cơ hội, cho sinh viên cũng như thầy hướng dẫn, tiếp xúc với môi trường văn hóa học thuật khác, một kinh nghiệm luôn luôn bổ ích. Nó làm cho các thầy hướng dẫn phía Việt Nam hiểu hơn về hệ thống học thuật nước ngoài, điều này có thể sẽ khơi nguồn cảm hứng cho những ý tưởng mới giúp đại học Việt Nam phát triển hơn. Nó làm cho các thầy hướng dẫn nước ngoài nhận thức rõ hơn những khó khăn mà các nước đang phát triển gặp phải trong nghiên cứu và đào tạo, điều đó khuyến khích họ giúp đỡ các nước này nhiều hơn nữa.
Hơn nữa, theo tôi, đặc điểm có ý nghĩa lớn nhất của hợp tác đồng hướng dẫn ở chỗ, nó hạn chế được hiện tượng chảy máu chất xám hơn so với trường hợp gửi nghiên cứu sinh đi đào tạo hoàn toàn ở nước ngoài. Thêm vào đó, việc theo sát và giúp đỡ nghiên cứu sinh sau khi hoàn thành luận án sẽ dễ dàng hơn. Một trong những thất bại chính của hệ thống hiện nay là không có khả năng tận dụng tốt đầu tư vào đào tạo sinh viên ở nước ngoài. Chúng ta biết nhiều ví dụ về những sinh viên được đào tạo ở nước ngoài khi trở về nước không có cơ hội sử dụng kỹ năng mà mình học được ở nước ngoài. Ngày họ rời đất nước cũng là ngày chúng ta mất thông tin về họ, hệ thống đào tạo hiện nay không cung cấp khả năng theo dõi sự tiến bộ của họ và đầu tư Nhà nước dành cho việc đào tạo họ đã phần nào bị lãng phí. Ngược lại, khi được đào tạo dưới hình thức hợp tác đồng hướng dẫn, các sinh viên vẫn luôn giữ liên hệ với đất nước.
Những trở ngại khó hiểu
Tôi hy vọng qua tóm tắt một vài đặc điểm của hình thức đồng hướng dẫn có thể thuyết phục độc giả về giá trị của nó trong nỗ lực nhằm tăng số lượng và chất lượng tiến sĩ trong nước. Tôi nhận thức rõ rằng phương thức này không thể áp dụng để đào tạo ra phần lớn số tiến sĩ cho mục tiêu đặt ra vì hình thức này đặt ra yêu cầu cao về phía người hướng dẫn; nhiều người hướng dẫn ở Việt Nam chưa có vị thế để có thể tìm được đồng nghiệp nước ngoài sẵn sàng đầu tư thời gian và công sức cho cuộc phiêu lưu như vậy. Tuy nhiên, ngay cả khi hình thức hợp tác này không đóng góp nhiều về số lượng nhưng ý nghĩa “đôi bên cùng có lợi”, nếu bạn cho phép tôi sử dụng từ này, rõ ràng xứng đáng được hoàn toàn ủng hộ. Nhưng thật không may, ở Việt Nam hình thức này chưa được ủng hộ. Cho đến nay, hơn mười tám tháng sau khi luận án tiến sĩ đầu tiên được bảo vệ, sinh viên của tôi đã nhận bằng do đại học nước ngoài cấp từ lâu nhưng chưa nhận được bằng do phía Việt Nam cấp. Mặc dù tôi là giáo sư mời của trường Đại học đó nhưng tôi không thể hiểu được thực sự vấn đề nằm ở chỗ nào. Tôi đã hỏi, nhưng không ai có thể trả lời cho tôi. Tôi đã tin rằng, thỏa thuận đã ký là đảm bảo cho sự tôn trọng lẫn nhau. Hoặc ít nhất, khi vấn đề phát sinh, tôi mong đợi được biết đó là vấn đề gì. Tuy nhiên, tôi chỉ có thể nhận được những lời ngập ngừng về sự thông cảm hay thú thực về sự bất lực. Gần đây, khi thảo luận thân mật về vấn đề này với một người quen có liên hệ với những người có quyền quyết định cao nhất về giáo dục và đào tạo ở Việt Nam, ông nói rằng không có khả năng nào để sinh viên của tôi có thể nhận bằng do Việt Nam cấp, ngay cả Thủ tướng Chính phủ cũng không thể ký trao bằng được. Điều này nghe rất kỳ lạ đối với tôi: có khó khăn gì khi ký một tờ giấy không hại ai mà lại có lợi cho nhiều người?
Đôi khi, những đồng nghiệp Việt Nam và bạn bè hỏi tôi rằng: Tại sao anh lại quan tâm? Sinh viên của anh đã nhận được bằng nước ngoài rồi, tấm bằng đó còn uy tín hơn tấm bằng Việt Nam nhiều? Tôi cố gắng giải thích với họ rằng tôi quan tâm đến việc làm sao để Việt Nam có được những trường đại học tốt hơn so với hiện nay, và để tạo điều kiện dễ dàng hơn cho những người muốn giúp đỡ, thay vì gây trở ngại cho họ với những thủ tục hành chính lỗi thời. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi quan tâm đến việc làm cho tấm bằng của Việt Nam sớm trở nên uy tín như tấm bằng của nước ngoài, thậm chí uy tín hơn, tại sao không? Gần đây, tôi cũng được một đồng nghiệp Việt Nam hỏi rằng: Nếu muốn giúp khoa học, tại sao ông không đến một nước khác? Ở Việt Nam sẽ mất nhiều thời gian trước khi có thể thay đổi. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi không làm điều này vì mình, vinh quang của tôi đã ở phía sau, nhưng đối với sinh viên của tôi; họ là người Việt Nam; tôi phải ở Việt Nam để có cơ hội giúp đỡ họ.
Tôi đã nghĩ đến tất cả các lý do có thể để giải thích cho việc này, một số trong đó đã không sáng suốt đến nỗi tôi không dám đề cập đến ở đây. Tôi chỉ giữ lại hai lý do khá chính đáng. Một là, Việt Nam cho rằng trình độ của các trường đại học nước ngoài trong các thỏa thuận (Paris VI/Jussieu và Paris-Sud/Orsay) quá thấp so với trình độ của đại học Việt Nam. Nếu trường hợp này là đúng, tôi muốn được nghe lời khẳng định nhưng không muốn bình luận về việc đó. Lý do còn lại - hy vọng là nguyên nhân thực sự của vấn đề - do sự quan liêu của một số quan chức, cùng những quy định hành chính cứng nhắc và lỗi thời đã tạo nên trở ngại khiến phía Việt Nam không thực hiện cam kết của mình. Nếu đó là lý do thì cộng đồng chúng ta cần đề nghị Chính phủ phải thay đổi các quy tắc lỗi thời bằng những quy tắc tốt hơn để thúc đẩy sự phát triển.
Tôi không mong đợi bất cứ ai cảm ơn tôi. Những gì tôi làm là cho các sinh viên của mình. Tôi thích làm việc đó vì tôi yêu khoa học và tôi yêu Việt Nam. Nhưng tôi cũng không mong đợi những thủ tục hành chính lỗi thời làm cho cuộc sống của chúng ta khó khăn hơn.
PHẠM TRẦN LÊ dịch
---
Nguồn: Tạp chí Tia sáng
Hình thức luận án đồng hướng dẫn
Tôi không có chiếc đũa thần nào để giúp Việt Nam tăng tốc độ đào tạo tiến sĩ; tôi không thể làm nhiều hơn những gì mình đang làm. Nhưng tôi có thể đóng góp một cách hữu ích khi chia sẻ kinh nghiệm của chúng tôi về chủ đề này. Nhưng theo suy nghĩ của tôi, ba bằng tiến sĩ đề cập ở trên đã được thực hiện theo một hình thức rất phù hợp với nhu cầu hiện nay của Việt Nam: hình thức thực hiện luận án đồng hướng dẫn với những trường đại học uy tín nước ngoài (tiếng Pháp gọi là cotutelle). Sau đây tôi sẽ giải thích về hình thức này.
Đối với ba trường hợp thực hiện luận án đồng hướng dẫn nói trên, trường đại học Việt Nam và nước ngoài đã ký thỏa thuận chung, bằng văn bản theo mẫu, trước khi luận án được thực hiện để đảm bảo quyền lợi của mỗi trường và mỗi nước. Ví dụ, trong thỏa thuận có quy định số lượng thành viên hội đồng chấm luận án của mỗi nước phải tương đương và sinh viên phải dành thời gian thực hiện luận án tại phòng thí nghiệm ở Việt Nam và nước ngoài. Thực tế, trong trường hợp của chúng tôi, các nghiên cứu sinh dành ba tháng mỗi năm tại trường đại học nước ngoài và phần thời gian còn lại tại phòng thí nghiệm trong nước. Một trong những điều khoản của thỏa thuận nói rằng, sau khi bảo vệ luận án, sinh viên sẽ nhận được bằng tiến sĩ do cả hai nước cấp.
Lợi ích của hình thức luận án đồng hướng dẫn
Tôi tin rằng đối với Việt Nam hiện nay, việc thực hiện luận án tiến sĩ theo cách thức này là rất thích hợp, thực sự tuyệt vời đối với cả hai nước: nếu dùng thuật ngữ thịnh hành hiện nay thì đó là sự hợp tác “đôi bên cùng có lợi” (“win-win” arrangement). Hợp tác với trường đại học uy tín ở nước ngoài đảm bảo chất lượng của luận án, loại trừ gian lận, đạo văn hay những hành vi sai trái tương tự. Như các bạn đã biết, Việt Nam chưa được bảo vệ một cách thích đáng khỏi những hành vi này.
Hợp tác đồng hướng dẫn tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa Việt Nam và những trường đại học uy tín nước ngoài. Đây là một cách đầu tư rất hiệu quả cho tương lai. Là sự hợp tác của hai nhà khoa học biết tôn trọng nhau và là những người sẵn sàng làm việc cùng nhau để đem lại chất lượng đào tạo tốt nhất cho nghiên cứu sinh của mình.
Một lợi ích của việc thực hiện luận án đồng hướng dẫn nữa là đem lại cơ hội, cho sinh viên cũng như thầy hướng dẫn, tiếp xúc với môi trường văn hóa học thuật khác, một kinh nghiệm luôn luôn bổ ích. Nó làm cho các thầy hướng dẫn phía Việt Nam hiểu hơn về hệ thống học thuật nước ngoài, điều này có thể sẽ khơi nguồn cảm hứng cho những ý tưởng mới giúp đại học Việt Nam phát triển hơn. Nó làm cho các thầy hướng dẫn nước ngoài nhận thức rõ hơn những khó khăn mà các nước đang phát triển gặp phải trong nghiên cứu và đào tạo, điều đó khuyến khích họ giúp đỡ các nước này nhiều hơn nữa.
Hơn nữa, theo tôi, đặc điểm có ý nghĩa lớn nhất của hợp tác đồng hướng dẫn ở chỗ, nó hạn chế được hiện tượng chảy máu chất xám hơn so với trường hợp gửi nghiên cứu sinh đi đào tạo hoàn toàn ở nước ngoài. Thêm vào đó, việc theo sát và giúp đỡ nghiên cứu sinh sau khi hoàn thành luận án sẽ dễ dàng hơn. Một trong những thất bại chính của hệ thống hiện nay là không có khả năng tận dụng tốt đầu tư vào đào tạo sinh viên ở nước ngoài. Chúng ta biết nhiều ví dụ về những sinh viên được đào tạo ở nước ngoài khi trở về nước không có cơ hội sử dụng kỹ năng mà mình học được ở nước ngoài. Ngày họ rời đất nước cũng là ngày chúng ta mất thông tin về họ, hệ thống đào tạo hiện nay không cung cấp khả năng theo dõi sự tiến bộ của họ và đầu tư Nhà nước dành cho việc đào tạo họ đã phần nào bị lãng phí. Ngược lại, khi được đào tạo dưới hình thức hợp tác đồng hướng dẫn, các sinh viên vẫn luôn giữ liên hệ với đất nước.
Những trở ngại khó hiểu
Tôi hy vọng qua tóm tắt một vài đặc điểm của hình thức đồng hướng dẫn có thể thuyết phục độc giả về giá trị của nó trong nỗ lực nhằm tăng số lượng và chất lượng tiến sĩ trong nước. Tôi nhận thức rõ rằng phương thức này không thể áp dụng để đào tạo ra phần lớn số tiến sĩ cho mục tiêu đặt ra vì hình thức này đặt ra yêu cầu cao về phía người hướng dẫn; nhiều người hướng dẫn ở Việt Nam chưa có vị thế để có thể tìm được đồng nghiệp nước ngoài sẵn sàng đầu tư thời gian và công sức cho cuộc phiêu lưu như vậy. Tuy nhiên, ngay cả khi hình thức hợp tác này không đóng góp nhiều về số lượng nhưng ý nghĩa “đôi bên cùng có lợi”, nếu bạn cho phép tôi sử dụng từ này, rõ ràng xứng đáng được hoàn toàn ủng hộ. Nhưng thật không may, ở Việt Nam hình thức này chưa được ủng hộ. Cho đến nay, hơn mười tám tháng sau khi luận án tiến sĩ đầu tiên được bảo vệ, sinh viên của tôi đã nhận bằng do đại học nước ngoài cấp từ lâu nhưng chưa nhận được bằng do phía Việt Nam cấp. Mặc dù tôi là giáo sư mời của trường Đại học đó nhưng tôi không thể hiểu được thực sự vấn đề nằm ở chỗ nào. Tôi đã hỏi, nhưng không ai có thể trả lời cho tôi. Tôi đã tin rằng, thỏa thuận đã ký là đảm bảo cho sự tôn trọng lẫn nhau. Hoặc ít nhất, khi vấn đề phát sinh, tôi mong đợi được biết đó là vấn đề gì. Tuy nhiên, tôi chỉ có thể nhận được những lời ngập ngừng về sự thông cảm hay thú thực về sự bất lực. Gần đây, khi thảo luận thân mật về vấn đề này với một người quen có liên hệ với những người có quyền quyết định cao nhất về giáo dục và đào tạo ở Việt Nam, ông nói rằng không có khả năng nào để sinh viên của tôi có thể nhận bằng do Việt Nam cấp, ngay cả Thủ tướng Chính phủ cũng không thể ký trao bằng được. Điều này nghe rất kỳ lạ đối với tôi: có khó khăn gì khi ký một tờ giấy không hại ai mà lại có lợi cho nhiều người?
Đôi khi, những đồng nghiệp Việt Nam và bạn bè hỏi tôi rằng: Tại sao anh lại quan tâm? Sinh viên của anh đã nhận được bằng nước ngoài rồi, tấm bằng đó còn uy tín hơn tấm bằng Việt Nam nhiều? Tôi cố gắng giải thích với họ rằng tôi quan tâm đến việc làm sao để Việt Nam có được những trường đại học tốt hơn so với hiện nay, và để tạo điều kiện dễ dàng hơn cho những người muốn giúp đỡ, thay vì gây trở ngại cho họ với những thủ tục hành chính lỗi thời. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi quan tâm đến việc làm cho tấm bằng của Việt Nam sớm trở nên uy tín như tấm bằng của nước ngoài, thậm chí uy tín hơn, tại sao không? Gần đây, tôi cũng được một đồng nghiệp Việt Nam hỏi rằng: Nếu muốn giúp khoa học, tại sao ông không đến một nước khác? Ở Việt Nam sẽ mất nhiều thời gian trước khi có thể thay đổi. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi không làm điều này vì mình, vinh quang của tôi đã ở phía sau, nhưng đối với sinh viên của tôi; họ là người Việt Nam; tôi phải ở Việt Nam để có cơ hội giúp đỡ họ.
Tôi đã nghĩ đến tất cả các lý do có thể để giải thích cho việc này, một số trong đó đã không sáng suốt đến nỗi tôi không dám đề cập đến ở đây. Tôi chỉ giữ lại hai lý do khá chính đáng. Một là, Việt Nam cho rằng trình độ của các trường đại học nước ngoài trong các thỏa thuận (Paris VI/Jussieu và Paris-Sud/Orsay) quá thấp so với trình độ của đại học Việt Nam. Nếu trường hợp này là đúng, tôi muốn được nghe lời khẳng định nhưng không muốn bình luận về việc đó. Lý do còn lại - hy vọng là nguyên nhân thực sự của vấn đề - do sự quan liêu của một số quan chức, cùng những quy định hành chính cứng nhắc và lỗi thời đã tạo nên trở ngại khiến phía Việt Nam không thực hiện cam kết của mình. Nếu đó là lý do thì cộng đồng chúng ta cần đề nghị Chính phủ phải thay đổi các quy tắc lỗi thời bằng những quy tắc tốt hơn để thúc đẩy sự phát triển.
Tôi không mong đợi bất cứ ai cảm ơn tôi. Những gì tôi làm là cho các sinh viên của mình. Tôi thích làm việc đó vì tôi yêu khoa học và tôi yêu Việt Nam. Nhưng tôi cũng không mong đợi những thủ tục hành chính lỗi thời làm cho cuộc sống của chúng ta khó khăn hơn.
PHẠM TRẦN LÊ dịch
---
Nguồn: Tạp chí Tia sáng

markdown:
Pierre Darriulat
Cách đây hơn ba năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kế hoạch đào tạo 20.000 tiến sĩ cho Việt Nam đến năm 2020. Thông báo đó tạo nên nhiều hy vọng lớn nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi là làm thế nào để có thể đạt được mục tiêu như vậy? Bài viết này đưa ra một gợi ý về việc đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam theo hình thức luận án đồng hướng dẫn với những trường đại học uy tín ở nước ngoài, nhằm góp một phần trả lời câu hỏi đó.
Chúng ta đều biết để đào tạo được một tiến sĩ cần biết bao nhiêu công sức, sự cống hiến và kiên nhẫn của người hướng dẫn, sự hy sinh và nỗ lực của gia đình để có thể tạo điều kiện cho con cái họ theo đuổi nghiên cứu cho đến hết những năm cuối tuổi hai mươi. Năm nay, phòng thí nghiệm Vật lý Thiên văn của chúng tôi tại Hà Nội kỷ niệm mười năm thành lập. Trong mười năm này, chúng tôi chỉ đào tạo được ba tiến sĩ. Hiện tại, chúng tôi đang đào tạo bốn tiến sĩ nữa, nhưng tất thảy cũng không đóng góp được đến nửa phần nghìn mục tiêu của Nhà nước. Hay nói theo cách khác, nếu tất cả các cơ sở đào tạo tiến sĩ mà kém hiệu quả như phòng thí nghiệm của chúng tôi thì Việt Nam sẽ cần khoảng 3.000 phòng thí nghiệm như vậy trên cả nước để có thể đạt được mục tiêu, rõ ràng điều này là phi thực tế.
Tôi không có chiếc đũa thần nào để giúp Việt Nam tăng tốc độ đào tạo tiến sĩ; tôi không thể làm nhiều hơn những gì mình đang làm. Nhưng tôi có thể đóng góp một cách hữu ích khi chia sẻ kinh nghiệm của chúng tôi về chủ đề này. Nhưng theo suy nghĩ của tôi, ba bằng tiến sĩ đề cập ở trên đã được thực hiện theo một hình thức rất phù hợp với nhu cầu hiện nay của Việt Nam: hình thức thực hiện luận án đồng hướng dẫn với những trường đại học uy tín nước ngoài (tiếng Pháp gọi là cotutelle). Sau đây tôi sẽ giải thích về hình thức này.
Đối với ba trường hợp thực hiện luận án đồng hướng dẫn nói trên, trường đại học Việt Nam và nước ngoài đã ký thỏa thuận chung, bằng văn bản theo mẫu, trước khi luận án được thực hiện để đảm bảo quyền lợi của mỗi trường và mỗi nước. Ví dụ, trong thỏa thuận có quy định số lượng thành viên hội đồng chấm luận án của mỗi nước phải tương đương và sinh viên phải dành thời gian thực hiện luận án tại phòng thí nghiệm ở Việt Nam và nước ngoài. Thực tế, trong trường hợp của chúng tôi, các nghiên cứu sinh dành ba tháng mỗi năm tại trường đại học nước ngoài và phần thời gian còn lại tại phòng thí nghiệm trong nước. Một trong những điều khoản của thỏa thuận nói rằng, sau khi bảo vệ luận án, sinh viên sẽ nhận được bằng tiến sĩ do cả hai nước cấp.
Tôi tin rằng đối với Việt Nam hiện nay, việc thực hiện luận án tiến sĩ theo cách thức này là rất thích hợp, thực sự tuyệt vời đối với cả hai nước: nếu dùng thuật ngữ thịnh hành hiện nay thì đó là sự hợp tác “đôi bên cùng có lợi” (“win-win” arrangement). Hợp tác với trường đại học uy tín ở nước ngoài đảm bảo chất lượng của luận án, loại trừ gian lận, đạo văn hay những hành vi sai trái tương tự. Như các bạn đã biết, Việt Nam chưa được bảo vệ một cách thích đáng khỏi những hành vi này.
Hợp tác đồng hướng dẫn tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa Việt Nam và những trường đại học uy tín nước ngoài. Đây là một cách đầu tư rất hiệu quả cho tương lai. Là sự hợp tác của hai nhà khoa học biết tôn trọng nhau và là những người sẵn sàng làm việc cùng nhau để đem lại chất lượng đào tạo tốt nhất cho nghiên cứu sinh của mình.
Một lợi ích của việc thực hiện luận án đồng hướng dẫn nữa là đem lại cơ hội, cho sinh viên cũng như thầy hướng dẫn, tiếp xúc với môi trường văn hóa học thuật khác, một kinh nghiệm luôn luôn bổ ích. Nó làm cho các thầy hướng dẫn phía Việt Nam hiểu hơn về hệ thống học thuật nước ngoài, điều này có thể sẽ khơi nguồn cảm hứng cho những ý tưởng mới giúp đại học Việt Nam phát triển hơn. Nó làm cho các thầy hướng dẫn nước ngoài nhận thức rõ hơn những khó khăn mà các nước đang phát triển gặp phải trong nghiên cứu và đào tạo, điều đó khuyến khích họ giúp đỡ các nước này nhiều hơn nữa.
Hơn nữa, theo tôi, đặc điểm có ý nghĩa lớn nhất của hợp tác đồng hướng dẫn ở chỗ, nó hạn chế được hiện tượng chảy máu chất xám hơn so với trường hợp gửi nghiên cứu sinh đi đào tạo hoàn toàn ở nước ngoài. Thêm vào đó, việc theo sát và giúp đỡ nghiên cứu sinh sau khi hoàn thành luận án sẽ dễ dàng hơn. Một trong những thất bại chính của hệ thống hiện nay là không có khả năng tận dụng tốt đầu tư vào đào tạo sinh viên ở nước ngoài. Chúng ta biết nhiều ví dụ về những sinh viên được đào tạo ở nước ngoài khi trở về nước không có cơ hội sử dụng kỹ năng mà mình học được ở nước ngoài. Ngày họ rời đất nước cũng là ngày chúng ta mất thông tin về họ, hệ thống đào tạo hiện nay không cung cấp khả năng theo dõi sự tiến bộ của họ và đầu tư Nhà nước dành cho việc đào tạo họ đã phần nào bị lãng phí. Ngược lại, khi được đào tạo dưới hình thức hợp tác đồng hướng dẫn, các sinh viên vẫn luôn giữ liên hệ với đất nước.
Tôi hy vọng qua tóm tắt một vài đặc điểm của hình thức đồng hướng dẫn có thể thuyết phục độc giả về giá trị của nó trong nỗ lực nhằm tăng số lượng và chất lượng tiến sĩ trong nước. Tôi nhận thức rõ rằng phương thức này không thể áp dụng để đào tạo ra phần lớn số tiến sĩ cho mục tiêu đặt ra vì hình thức này đặt ra yêu cầu cao về phía người hướng dẫn; nhiều người hướng dẫn ở Việt Nam chưa có vị thế để có thể tìm được đồng nghiệp nước ngoài sẵn sàng đầu tư thời gian và công sức cho cuộc phiêu lưu như vậy. Tuy nhiên, ngay cả khi hình thức hợp tác này không đóng góp nhiều về số lượng nhưng ý nghĩa “đôi bên cùng có lợi”, nếu bạn cho phép tôi sử dụng từ này, rõ ràng xứng đáng được hoàn toàn ủng hộ. Nhưng thật không may, ở Việt Nam hình thức này chưa được ủng hộ. Cho đến nay, hơn mười tám tháng sau khi luận án tiến sĩ đầu tiên được bảo vệ, sinh viên của tôi đã nhận bằng do đại học nước ngoài cấp từ lâu nhưng chưa nhận được bằng do phía Việt Nam cấp. Mặc dù tôi là giáo sư mời của trường Đại học đó nhưng tôi không thể hiểu được thực sự vấn đề nằm ở chỗ nào. Tôi đã hỏi, nhưng không ai có thể trả lời cho tôi. Tôi đã tin rằng, thỏa thuận đã ký là đảm bảo cho sự tôn trọng lẫn nhau. Hoặc ít nhất, khi vấn đề phát sinh, tôi mong đợi được biết đó là vấn đề gì. Tuy nhiên, tôi chỉ có thể nhận được những lời ngập ngừng về sự thông cảm hay thú thực về sự bất lực. Gần đây, khi thảo luận thân mật về vấn đề này với một người quen có liên hệ với những người có quyền quyết định cao nhất về giáo dục và đào tạo ở Việt Nam, ông nói rằng không có khả năng nào để sinh viên của tôi có thể nhận bằng do Việt Nam cấp, ngay cả Thủ tướng Chính phủ cũng không thể ký trao bằng được. Điều này nghe rất kỳ lạ đối với tôi: có khó khăn gì khi ký một tờ giấy không hại ai mà lại có lợi cho nhiều người?
Đôi khi, những đồng nghiệp Việt Nam và bạn bè hỏi tôi rằng: Tại sao anh lại quan tâm? Sinh viên của anh đã nhận được bằng nước ngoài rồi, tấm bằng đó còn uy tín hơn tấm bằng Việt Nam nhiều? Tôi cố gắng giải thích với họ rằng tôi quan tâm đến việc làm sao để Việt Nam có được những trường đại học tốt hơn so với hiện nay, và để tạo điều kiện dễ dàng hơn cho những người muốn giúp đỡ, thay vì gây trở ngại cho họ với những thủ tục hành chính lỗi thời. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi quan tâm đến việc làm cho tấm bằng của Việt Nam sớm trở nên uy tín như tấm bằng của nước ngoài, thậm chí uy tín hơn, tại sao không? Gần đây, tôi cũng được một đồng nghiệp Việt Nam hỏi rằng: Nếu muốn giúp khoa học, tại sao ông không đến một nước khác? Ở Việt Nam sẽ mất nhiều thời gian trước khi có thể thay đổi. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi không làm điều này vì mình, vinh quang của tôi đã ở phía sau, nhưng đối với sinh viên của tôi; họ là người Việt Nam; tôi phải ở Việt Nam để có cơ hội giúp đỡ họ.
Tôi đã nghĩ đến tất cả các lý do có thể để giải thích cho việc này, một số trong đó đã không sáng suốt đến nỗi tôi không dám đề cập đến ở đây. Tôi chỉ giữ lại hai lý do khá chính đáng. Một là, Việt Nam cho rằng trình độ của các trường đại học nước ngoài trong các thỏa thuận (Paris VI/Jussieu và Paris-Sud/Orsay) quá thấp so với trình độ của đại học Việt Nam. Nếu trường hợp này là đúng, tôi muốn được nghe lời khẳng định nhưng không muốn bình luận về việc đó. Lý do còn lại - hy vọng là nguyên nhân thực sự của vấn đề - do sự quan liêu của một số quan chức, cùng những quy định hành chính cứng nhắc và lỗi thời đã tạo nên trở ngại khiến phía Việt Nam không thực hiện cam kết của mình. Nếu đó là lý do thì cộng đồng chúng ta cần đề nghị Chính phủ phải thay đổi các quy tắc lỗi thời bằng những quy tắc tốt hơn để thúc đẩy sự phát triển.
Tôi không mong đợi bất cứ ai cảm ơn tôi. Những gì tôi làm là cho các sinh viên của mình. Tôi thích làm việc đó vì tôi yêu khoa học và tôi yêu Việt Nam. Nhưng tôi cũng không mong đợi những thủ tục hành chính lỗi thời làm cho cuộc sống của chúng ta khó khăn hơn.
---
Nguồn:
**Hình thức luận án đồng hướng dẫn**
Tôi không có chiếc đũa thần nào để giúp Việt Nam tăng tốc độ đào tạo tiến sĩ; tôi không thể làm nhiều hơn những gì mình đang làm. Nhưng tôi có thể đóng góp một cách hữu ích khi chia sẻ kinh nghiệm của chúng tôi về chủ đề này. Nhưng theo suy nghĩ của tôi, ba bằng tiến sĩ đề cập ở trên đã được thực hiện theo một hình thức rất phù hợp với nhu cầu hiện nay của Việt Nam: hình thức thực hiện luận án đồng hướng dẫn với những trường đại học uy tín nước ngoài (tiếng Pháp gọi là cotutelle). Sau đây tôi sẽ giải thích về hình thức này.
Đối với ba trường hợp thực hiện luận án đồng hướng dẫn nói trên, trường đại học Việt Nam và nước ngoài đã ký thỏa thuận chung, bằng văn bản theo mẫu, trước khi luận án được thực hiện để đảm bảo quyền lợi của mỗi trường và mỗi nước. Ví dụ, trong thỏa thuận có quy định số lượng thành viên hội đồng chấm luận án của mỗi nước phải tương đương và sinh viên phải dành thời gian thực hiện luận án tại phòng thí nghiệm ở Việt Nam và nước ngoài. Thực tế, trong trường hợp của chúng tôi, các nghiên cứu sinh dành ba tháng mỗi năm tại trường đại học nước ngoài và phần thời gian còn lại tại phòng thí nghiệm trong nước. Một trong những điều khoản của thỏa thuận nói rằng, sau khi bảo vệ luận án, sinh viên sẽ nhận được bằng tiến sĩ do cả hai nước cấp.
**Lợi ích của hình thức luận án đồng hướng dẫn**
Tôi tin rằng đối với Việt Nam hiện nay, việc thực hiện luận án tiến sĩ theo cách thức này là rất thích hợp, thực sự tuyệt vời đối với cả hai nước: nếu dùng thuật ngữ thịnh hành hiện nay thì đó là sự hợp tác “đôi bên cùng có lợi” (“win-win” arrangement). Hợp tác với trường đại học uy tín ở nước ngoài đảm bảo chất lượng của luận án, loại trừ gian lận, đạo văn hay những hành vi sai trái tương tự. Như các bạn đã biết, Việt Nam chưa được bảo vệ một cách thích đáng khỏi những hành vi này.
Hợp tác đồng hướng dẫn tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa Việt Nam và những trường đại học uy tín nước ngoài. Đây là một cách đầu tư rất hiệu quả cho tương lai. Là sự hợp tác của hai nhà khoa học biết tôn trọng nhau và là những người sẵn sàng làm việc cùng nhau để đem lại chất lượng đào tạo tốt nhất cho nghiên cứu sinh của mình.
Một lợi ích của việc thực hiện luận án đồng hướng dẫn nữa là đem lại cơ hội, cho sinh viên cũng như thầy hướng dẫn, tiếp xúc với môi trường văn hóa học thuật khác, một kinh nghiệm luôn luôn bổ ích. Nó làm cho các thầy hướng dẫn phía Việt Nam hiểu hơn về hệ thống học thuật nước ngoài, điều này có thể sẽ khơi nguồn cảm hứng cho những ý tưởng mới giúp đại học Việt Nam phát triển hơn. Nó làm cho các thầy hướng dẫn nước ngoài nhận thức rõ hơn những khó khăn mà các nước đang phát triển gặp phải trong nghiên cứu và đào tạo, điều đó khuyến khích họ giúp đỡ các nước này nhiều hơn nữa.
Hơn nữa, theo tôi, đặc điểm có ý nghĩa lớn nhất của hợp tác đồng hướng dẫn ở chỗ, nó hạn chế được hiện tượng chảy máu chất xám hơn so với trường hợp gửi nghiên cứu sinh đi đào tạo hoàn toàn ở nước ngoài. Thêm vào đó, việc theo sát và giúp đỡ nghiên cứu sinh sau khi hoàn thành luận án sẽ dễ dàng hơn. Một trong những thất bại chính của hệ thống hiện nay là không có khả năng tận dụng tốt đầu tư vào đào tạo sinh viên ở nước ngoài. Chúng ta biết nhiều ví dụ về những sinh viên được đào tạo ở nước ngoài khi trở về nước không có cơ hội sử dụng kỹ năng mà mình học được ở nước ngoài. Ngày họ rời đất nước cũng là ngày chúng ta mất thông tin về họ, hệ thống đào tạo hiện nay không cung cấp khả năng theo dõi sự tiến bộ của họ và đầu tư Nhà nước dành cho việc đào tạo họ đã phần nào bị lãng phí. Ngược lại, khi được đào tạo dưới hình thức hợp tác đồng hướng dẫn, các sinh viên vẫn luôn giữ liên hệ với đất nước.
**Những trở ngại khó hiểu**
Tôi hy vọng qua tóm tắt một vài đặc điểm của hình thức đồng hướng dẫn có thể thuyết phục độc giả về giá trị của nó trong nỗ lực nhằm tăng số lượng và chất lượng tiến sĩ trong nước. Tôi nhận thức rõ rằng phương thức này không thể áp dụng để đào tạo ra phần lớn số tiến sĩ cho mục tiêu đặt ra vì hình thức này đặt ra yêu cầu cao về phía người hướng dẫn; nhiều người hướng dẫn ở Việt Nam chưa có vị thế để có thể tìm được đồng nghiệp nước ngoài sẵn sàng đầu tư thời gian và công sức cho cuộc phiêu lưu như vậy. Tuy nhiên, ngay cả khi hình thức hợp tác này không đóng góp nhiều về số lượng nhưng ý nghĩa “đôi bên cùng có lợi”, nếu bạn cho phép tôi sử dụng từ này, rõ ràng xứng đáng được hoàn toàn ủng hộ. Nhưng thật không may, ở Việt Nam hình thức này chưa được ủng hộ. Cho đến nay, hơn mười tám tháng sau khi luận án tiến sĩ đầu tiên được bảo vệ, sinh viên của tôi đã nhận bằng do đại học nước ngoài cấp từ lâu nhưng chưa nhận được bằng do phía Việt Nam cấp. Mặc dù tôi là giáo sư mời của trường Đại học đó nhưng tôi không thể hiểu được thực sự vấn đề nằm ở chỗ nào. Tôi đã hỏi, nhưng không ai có thể trả lời cho tôi. Tôi đã tin rằng, thỏa thuận đã ký là đảm bảo cho sự tôn trọng lẫn nhau. Hoặc ít nhất, khi vấn đề phát sinh, tôi mong đợi được biết đó là vấn đề gì. Tuy nhiên, tôi chỉ có thể nhận được những lời ngập ngừng về sự thông cảm hay thú thực về sự bất lực. Gần đây, khi thảo luận thân mật về vấn đề này với một người quen có liên hệ với những người có quyền quyết định cao nhất về giáo dục và đào tạo ở Việt Nam, ông nói rằng không có khả năng nào để sinh viên của tôi có thể nhận bằng do Việt Nam cấp, ngay cả Thủ tướng Chính phủ cũng không thể ký trao bằng được. Điều này nghe rất kỳ lạ đối với tôi: có khó khăn gì khi ký một tờ giấy không hại ai mà lại có lợi cho nhiều người?
Đôi khi, những đồng nghiệp Việt Nam và bạn bè hỏi tôi rằng: Tại sao anh lại quan tâm? Sinh viên của anh đã nhận được bằng nước ngoài rồi, tấm bằng đó còn uy tín hơn tấm bằng Việt Nam nhiều? Tôi cố gắng giải thích với họ rằng tôi quan tâm đến việc làm sao để Việt Nam có được những trường đại học tốt hơn so với hiện nay, và để tạo điều kiện dễ dàng hơn cho những người muốn giúp đỡ, thay vì gây trở ngại cho họ với những thủ tục hành chính lỗi thời. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi quan tâm đến việc làm cho tấm bằng của Việt Nam sớm trở nên uy tín như tấm bằng của nước ngoài, thậm chí uy tín hơn, tại sao không? Gần đây, tôi cũng được một đồng nghiệp Việt Nam hỏi rằng: Nếu muốn giúp khoa học, tại sao ông không đến một nước khác? Ở Việt Nam sẽ mất nhiều thời gian trước khi có thể thay đổi. Tôi cố gắng giải thích rằng tôi không làm điều này vì mình, vinh quang của tôi đã ở phía sau, nhưng đối với sinh viên của tôi; họ là người Việt Nam; tôi phải ở Việt Nam để có cơ hội giúp đỡ họ.
Tôi đã nghĩ đến tất cả các lý do có thể để giải thích cho việc này, một số trong đó đã không sáng suốt đến nỗi tôi không dám đề cập đến ở đây. Tôi chỉ giữ lại hai lý do khá chính đáng. Một là, Việt Nam cho rằng trình độ của các trường đại học nước ngoài trong các thỏa thuận (Paris VI/Jussieu và Paris-Sud/Orsay) quá thấp so với trình độ của đại học Việt Nam. Nếu trường hợp này là đúng, tôi muốn được nghe lời khẳng định nhưng không muốn bình luận về việc đó. Lý do còn lại - hy vọng là nguyên nhân thực sự của vấn đề - do sự quan liêu của một số quan chức, cùng những quy định hành chính cứng nhắc và lỗi thời đã tạo nên trở ngại khiến phía Việt Nam không thực hiện cam kết của mình. Nếu đó là lý do thì cộng đồng chúng ta cần đề nghị Chính phủ phải thay đổi các quy tắc lỗi thời bằng những quy tắc tốt hơn để thúc đẩy sự phát triển.
Tôi không mong đợi bất cứ ai cảm ơn tôi. Những gì tôi làm là cho các sinh viên của mình. Tôi thích làm việc đó vì tôi yêu khoa học và tôi yêu Việt Nam. Nhưng tôi cũng không mong đợi những thủ tục hành chính lỗi thời làm cho cuộc sống của chúng ta khó khăn hơn.
**PHẠM TRẦN LÊ**dịch
---
Nguồn:

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Trần Văn Thọ
Năm 1853 hạm đội của Đô đốc Perry (Mỹ) đến bến cảng Uraga đòi chính quyền Mạc Phủ Tokugawa mở của giao thương. Đến năm 1858, Nhật phải ký các hiệp ước bất bình đẳng với Mỹ và một số nước Tây phương khác. Mười năm tiếp theo đó là giai đọan cực kỳ rối ren. Nhật đứng truớc nguy cơ có khả năng trở thành thuộc địa của Âu Mỹ trong tình hình nội chiến bùng phát vì các phiên trấn ở phía Nam tập họp lực lượng để đánh đổ chế độ tướng quân Tokugawa, giành lại thực quyền cho thiên hòang. Trước nguy cơ ngoại xâm, lãnh đạo Nhật ở cả hai phe đã khôn khéo không để cho cuộc nội chiến kéo dài và tránh được cuộc đổ máu ở quy mô lớn. Chính quyền Minh Trị thiên hòang ra đời năm 1868, trọng dụng người tài của chế độ cũ và ra sức tiến hành cận đại hóa để theo kịp các nước phương Tây. Một trong những nỗ lực để khởi động công cuộc hiện đại hóa là dịch và phổ biến các sách kinh điển phương Tây, các sách giúp xây dựng chế độ pháp quyền, chế độ kinh tế tiên tiến và xây dựng lối sống văn minh. Qua những trang dưới đây ta sẽ thấy một phần nỗ lực phi thường và sự phấn đấu gian khổ của người Nhật trong nỗ lực tiếp nhận văn minh phương Tây qua dịch thuật.
Dịch thuật và cầu học trước sự tồn vong của quốc gia:
Công cuộc dịch thuật đã bắt đầu từ thập niên 1850, dưới thời Tokugawa. Do nhu cầu phải thuơng lượng với Mỹ, phải tìm hiểu công pháp quốc tế, Tokugawa lập ra Trường học tập phương Tây (Yogakko) năm 1855 để đào tạo cán bộ ngoại giao và thông dịch viên. Lúc đầu trí thức và quan chức Nhật đổ xô đến Nagasaki, thành phố duy nhất mở cửa giao lưu với Hà Lan trong thời thực hiện chính sách bế quan toả cảng của Tokugawa, để thu thập thông tin và sách báo Âu Mỹ. Sau đó trong các phái đoàn gửi sang Mỹ và Âu châu, các thành viên lo săn tìm sách quý và cố mang về Nhật thật nhiều. Từ năm 1863 Yogakko bắt đầu dịch các sách về thiên văn, địa lý, vật lý, hóa học, kinh tế, luật và thống kê. Năm 1868, chính quyền Minh Trị kế thừa và phát triển truờng nầy, các thức giả bên ngoài chính phủ cũng nao nức học tập phương Tây, từ đó công cuộc dịch thuật bước vào giai đọan triển khai mạnh mẽ.
Trong những năm cuối Mạc Phủ và đầu Minh Trị, bốn cuốn sách được đón nhận nồng nhiệt nhất là Tây dương sự tình (phát hành và tái bản trong thời gian từ 1866-1870) của Fukuzawa Yukichi, gồm các phần dịch Tuyên ngôn độc lập và Hiến pháp của Mỹ và các bài viết của tác giả sau chuyến đi khảo sát các nước phương tây; Vạn quốc công pháp (phát hành năm 1865 và năm 1870) do Nishi Amane và sau đó là Shigeno Yasutsugu dịch cuốn Elements of International Law (1836) của Henry Wheaton; Tây quốc lập chí biên (1870-71) của Nakamura Keiu dịch cuốn Self Help của Samuel Smiles (bản phát hành năm 1859); Dữ địa chí lược (xuất bản năm 1870) của Uchida Masao, dịch từ các sách về địa lý của các tác giả người Anh và Hà Lan. Đặc biệt Vạn quốc công pháp trở thành sách gối đầu giừơng của giới trí thức, quan chức và lãnh đạo chính trị.
Mười lăm năm đầu thởi Minh Trị có trên 1.500 cuốn sách xuất bản ở Âu Mỹ đã được dịch ra tiếng Nhật. Dân số của Nhật lúc đó chỉ hơn 30 triệu, điều kiện dịch thuật khó khăn (thiếu tự điển, thiếu người giỏi ngoại ngữ, tư tưởng, khái niệm hoàn toàn mới lạ, v.v.), mà mỗi năm dịch hơn 100 cuốn sách nước ngoài trong đó không ít thuộc loại kinh điển thì đúng là phi thường. Trong các thập niên 1870 và 1880, Tự do chi lý (phát hành năm 1872) dịch từ cuốn On Liberty (1859) của John Stuart Mill, Xã hội bình quyền luận (phát hành trong các năm 1881-84) dịch từ cuốn Social Statics (1851) của Herbert Spencer là những sách dịch bán ra với số lượng hàng trăm ngàn cuốn.
Lãnh đạo các giới của Nhật hồi đó tiếp xúc với văn minh phương Tây thấy cái gì cũng mới lạ, dị chất đối với văn hóa của mình. Đồng thời họ cũng thấy ngay được rằng nền văn minh mới và xa lạ đó chính là nguồn gốc của sức mạnh kinh tế, quân sự của các nước Âu Mỹ, những nước đương dùng sức mạnh đó đi xâm chiếm những nước yếu. Từ nhận định đó Nhật thấy rằng phải nhanh chóng tiếp thu văn minh phương Tây để canh tân đất nước mới tránh được thảm họa mất nước. Do đó phong trào dịch và phổ biến các sách hay của phương Tây lan rộng rất nhanh.
Việc dịch sách nước ngoài để nâng cao trình độ văn hóa của nước mình, để hấp thu những thành quả khoa học, kỹ thuật của nước khác không phải là chuyện mới đối với nhiều nước, nhất là giữa những nước tiên tiến. Nhật trước đó cũng đã dịch nhiều sách về lịch sử, văn học của Trung Quốc. Nhưng kinh nghiệm của Nhật trong nửa sau thế kỷ 19 rất độc đáo: Thực hiện trên quy mô cả nước, thực hiện trong khẩn trương, trong điều kiện khó khăn và nhất là dịch những sách đến từ một nền văn hóa hòan tòan khác mình. Có thể nói Nhật đã lập một kỳ tích và nhờ đó đã khởi động được quá trình cận đại hóa.
Những đặc trưng nhiều ấn tượng:
Thử điểm qua tình hình dịch thuật và sự đón nhận của quần chúng Nhật truớc làn gió mới từ phương Tây tới.
Thứ nhất, các dịch giả phải phấn đấu, vất vả không những chỉ để hiểu chính xác nội dung nguyên tác mà khó khăn không kém là tìm ra khái niệm thích hợp bằng tiếng Nhật. Fukuzawa Yukichi khi dịch câu “all men are created equal” trong Tuyên ngôn độc lập của Thomas Jefferson đã lúng túng với từ equal. Lúc đó chưa có từ bình đẳng, ông phải dịch ý là “con người trời sinh ra ai cũng cùng đi một con đường”. Ảnh hưởng tư tưởng nầy, ông đã nói một câu nổi tiếng (câu đầu tiên viết trong cuốn Gakumon no susume -Khuyến học): “Trời không sinh ra con người ở trên con nguời và không sinh ra con nguời ở dưới con người”. Một thí dụ khác, Nakamura Masanao khi dịch On Liberty của J.S. Mill, gặp từ society ông ta chỉ hiểu ý và hiểu không chính xác nên dịch là “nakama-uchi” hoặc “nakama-doshi” (có nghĩa là “tập hợp những người có quan hệ gần gũi”) và ghi chú thêm đó là “chính phủ”. Mãi đến năm 1878 ở Nhật mới có từ “xã hội” để dịch “society”.
Thứ hai, trong việc dịch thuật, người Nhật đã làm việc khẩn truơng nhưng với thái độ nghiêm túc, cầu thị. Nhiều bản dịch được thực hiện từng phần và hoàn thành qua nhiều năm. Chẳng hạn cuốn Traites de legislation civile et penale của Jeremy Bentham phải dịch nhiều kỳ (tuần tự xuất bản với các tiêu đề Lập pháp luận cương, Dân pháp luận cương và Hình pháp luận cương) bắt đầu từ năm 1876 đến năm 1879 mới hoàn thành. Cuốn Quốc phú luận (An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations) của Adam Smith được dịch một phần vào năm 1870 đến năm 1884 mới bắt đầu được dịch lại và hoàn tất vào năm 1888. Nhiều trường hợp khi phát hiện bản dịch cũ chưa chính xác, hoặc phần giải thuyết, phụ chú chưa đầy đủ, người đi sau lại thực hiện bản dịch mới. Thời kỳ cuối Tokugawa và đầu Minh Trị, do nhu cầu cấp bách, Nhật phải dịch ngay những sách cần thiết trong điều kiện hạn hẹp (thiếu tự điển, thiếu chuyên gia ngoại ngữ). Sau đó trong điều kiện tốt hơn, người sau lại thực hiện bản dịch tốt hơn. Cũng có trường hợp, nhất là về sau nầy khi kinh tế đã phát triển, đối với những cuốn sách kinh điển, nhiều bản dịch được thực hiện đồng thời bởi nhiều dịch giả khác nhau. Dựa theo tư liệu chưa đầy đủ ta cũng thấy cuốn On Liberty của Mill đã được dịch ít nhất là 8 lần qua các năm 1871, 1895, 1914, 1925, 1946, 1947, 1967 và 1971.
Thứ ba, tinh thần cầu học rất mạnh và lan ra cả xã hội nên sách dịch được phổ biến rộng. Vì vậy mà số lượng phát hành rất lớn, nhiều cuốn sách dịch tuy nội dung khó, văn dịch càng khó hiểu, mà lượng phát hành lên tới trên dưới 1% dân số. Đặc biệt giới lãnh đạo chính trị và quan chức là những người đi tiên phong trong việc học tập tư tưởng mới để xây dựng nước. Chuyện kể rằng Sakamoto Ryoma (1835-1867), một chí sĩ có công trong cuộc vận động thay chế độ tướng quân Mạc Phủ bằng chính quyền Minh Trị, đã nói với người bạn đồng hương lâu ngày mới gặp lại rằng “vũ khí quan trọng của thời đại bây giờ không phải là thanh gươm cây kiếm, cũng không phải là súng ống mà là cái nầy đây” (ông rút trong túi ra đưa cho bạn xem cuốn Vạn quốc công pháp vừa được dịch và phát hành năm 1865). Itagaki Taisuke (1836-1919), người lãnh đạo cuộc vận động tự do dân quyền thời Minh Trị, đã xem cuốn Xã hội bình quyền luận là giáo khoa thư về dân quyền, không những ông đã gối đầu giừơng cuốn sách mà còn cổ vũ nhiều người khác đọc. Nhà hoạt động chính trị Mutsu Munemitsu (1844-1897) bị bắt năm 1878 vì bị tình nghi có hoạt động chống chính phủ, ở trong tù ông đã dịch cuốn An Introduction to the Principles of Moral Legislation của Jeremy Bentham và sau khi ra tù đã xuất bản cuốn sách dịch đó (năm 1883). Thời đó dù chính kiến khác nhau, những người yêu nước ai cũng lo tìm cách cận đại hoá đất nước, tìm cách thương lượng thắng lợi với các cường quốc để bãi bỏ các hiệp ước bất bình đẳng. Mutsu đã dịch cuốn sách của Bentham với hy vọng có thêm tri thức về công pháp quốc tế để chuẩn bị thương lượng với phương Tây về các hiệp ước bất bình đẳng.
Thứ tư, việc chọn sách dịch hầu như không bị hạn chế về mặt tư tưởng hay ý thức hệ nào. Tất cả các sách thuộc loại kinh điển, gói ghém trí tuệ của nhân loại, và sách giúp ích trực tiếp cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền, xây dựng nền kinh tế hiện đại và lối sống văn minh đều được đón nhận. Chỉ trong giai đoạn giới quân phiệt lãnh đạo chính quyền với việc ban hành Luật duy trì an ninh năm 1925 (kéo dài đến năm 1945), một số sách không phù hợp với chính sách đối nội và đối ngoại của họ mới bị cấm đoán. Cuốn Tư bản luận của Karl Marx cũng được dịch và xuất bản năm 1919. So với các sách kinh điển khác, việc dịch và phổ biến Tư bản luận có thể nói là khá trễ. Có lẽ có hai lý do giải thích hiện tượng nầy. Một là, nội dung cuốn sách chưa phù hợp với nhu cầu cận đại hoá của Nhật thời Minh Trị. Thời đó giai cấp tư bản chưa thành hình, chưa có sự phân biệt rõ giữa hai giai cấp lao động và tư bản. Thứ hai, trình độ lý luận và khái quát của cuốn sách quá cao, trong nửa sau thế kỷ 19, Nhật chưa có nhiều người có thể dịch chính xác, trong lúc đó nhu cầu dịch những sách khác cao hơn.
Vài lời kết:
Điểm lại vài nét về tình hình dịch thuật của Nhật vào nửa sau thế kỷ 19 ta có thể hiểu được nguyên nhân thành công của công cuộc hiện đại hoá, của chiến lược theo kịp phương Tây của họ. Ngày nay ai cũng thấy sự quan trọng của tri thức trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Nhật đã khôn khéo hấp thu tri thức và các tư tưởng tiến bộ của nhân loại qua nỗ lực dịch thuật.
Tinh thần cầu học và sự nghiêm túc trong dịch thuật của Nhật Bản hơn 100 năm truớc đáng cho ta suy ngẫm.
Chú: Bài viết tham khảo các tư liệu như Kamei Shunsuke, Kindai Nihon no Honyaku Bunka (Văn hoá dịch thuật thời cận đại Nhật Bản), Chuo Koronsha, 1994; Maruyama Masao va Kato Shuichi, Honyaku to Nihon no Kindai (Dịch thuật và thời cận đại Nhật Bản), Iwanami Shinsho, 1998; Yamaoka Yoichi, Meiji Shoki no Daihonyaku Jidai (Thời đại đại dịch thuật thời sơ kỳ Minh Trị); và kết quả các cuộc trao đổi với các đồng nghiệp ở Đại học Waseda. Tác giả cám ơn các giáo sư Shima Yoshitaka (Sử Nhật Bản), Ikeo Aiko (Kinh tế sử), Ikeda Masayuki (Văn hoá Nhật), Koga Katsujiro (Triết học) và Nakano Tadashi (Kinh tế sử) ở Waseda đã dành thì giờ cho tác giả trong những ngày bận rộn cuối năm (2007). Tác giả cũng cảm ơn các anh Bùi Văn Nam Sơn và Nguyễn Xuân Xanh đã đọc bản sơ thảo và góp nhiều ý kiến hữu ích.
----
Nguồn: ERCT.com
Bài đã đăng trên Thời Báo Kinh tế Sài Gòn, số Tết 2008; và in lại trong: Trần Văn Thọ, Việt Nam từ năm 2011: Vượt lên sự nghiệt ngã của thời gian, NXB Tri thức, 2011.
Bài đã đăng trên Thời Báo Kinh tế Sài Gòn, số Tết 2008; và in lại trong: Trần Văn Thọ, Việt Nam từ năm 2011: Vượt lên sự nghiệt ngã của thời gian, NXB Tri thức, 2011.

markdown:
**Trần Văn Thọ**
Năm 1853 hạm đội của Đô đốc Perry (Mỹ) đến bến cảng Uraga đòi chính quyền Mạc Phủ Tokugawa mở của giao thương. Đến năm 1858, Nhật phải ký các hiệp ước bất bình đẳng với Mỹ và một số nước Tây phương khác. Mười năm tiếp theo đó là giai đọan cực kỳ rối ren. Nhật đứng truớc nguy cơ có khả năng trở thành thuộc địa của Âu Mỹ trong tình hình nội chiến bùng phát vì các phiên trấn ở phía Nam tập họp lực lượng để đánh đổ chế độ tướng quân Tokugawa, giành lại thực quyền cho thiên hòang. Trước nguy cơ ngoại xâm, lãnh đạo Nhật ở cả hai phe đã khôn khéo không để cho cuộc nội chiến kéo dài và tránh được cuộc đổ máu ở quy mô lớn. Chính quyền Minh Trị thiên hòang ra đời năm 1868, trọng dụng người tài của chế độ cũ và ra sức tiến hành cận đại hóa để theo kịp các nước phương Tây. Một trong những nỗ lực để khởi động công cuộc hiện đại hóa là dịch và phổ biến các sách kinh điển phương Tây, các sách giúp xây dựng chế độ pháp quyền, chế độ kinh tế tiên tiến và xây dựng lối sống văn minh. Qua những trang dưới đây ta sẽ thấy một phần nỗ lực phi thường và sự phấn đấu gian khổ của người Nhật trong nỗ lực tiếp nhận văn minh phương Tây qua dịch thuật.
**Dịch thuật và cầu học trước sự tồn vong của quốc gia:**
Công cuộc dịch thuật đã bắt đầu từ thập niên 1850, dưới thời Tokugawa. Do nhu cầu phải thuơng lượng với Mỹ, phải tìm hiểu công pháp quốc tế, Tokugawa lập ra Trường học tập phương Tây (Yogakko) năm 1855 để đào tạo cán bộ ngoại giao và thông dịch viên. Lúc đầu trí thức và quan chức Nhật đổ xô đến Nagasaki, thành phố duy nhất mở cửa giao lưu với Hà Lan trong thời thực hiện chính sách bế quan toả cảng của Tokugawa, để thu thập thông tin và sách báo Âu Mỹ. Sau đó trong các phái đoàn gửi sang Mỹ và Âu châu, các thành viên lo săn tìm sách quý và cố mang về Nhật thật nhiều. Từ năm 1863 Yogakko bắt đầu dịch các sách về thiên văn, địa lý, vật lý, hóa học, kinh tế, luật và thống kê. Năm 1868, chính quyền Minh Trị kế thừa và phát triển truờng nầy, các thức giả bên ngoài chính phủ cũng nao nức học tập phương Tây, từ đó công cuộc dịch thuật bước vào giai đọan triển khai mạnh mẽ.
Trong những năm cuối Mạc Phủ và đầu Minh Trị, bốn cuốn sách được đón nhận nồng nhiệt nhất là Tây dương sự tình (phát hành và tái bản trong thời gian từ 1866-1870) của Fukuzawa Yukichi, gồm các phần dịch Tuyên ngôn độc lập và Hiến pháp của Mỹ và các bài viết của tác giả sau chuyến đi khảo sát các nước phương tây; Vạn quốc công pháp (phát hành năm 1865 và năm 1870) do Nishi Amane và sau đó là Shigeno Yasutsugu dịch cuốn Elements of International Law (1836) của Henry Wheaton; Tây quốc lập chí biên (1870-71) của Nakamura Keiu dịch cuốn Self Help của Samuel Smiles (bản phát hành năm 1859); Dữ địa chí lược (xuất bản năm 1870) của Uchida Masao, dịch từ các sách về địa lý của các tác giả người Anh và Hà Lan. Đặc biệt Vạn quốc công pháp trở thành sách gối đầu giừơng của giới trí thức, quan chức và lãnh đạo chính trị.
Mười lăm năm đầu thởi Minh Trị có trên 1.500 cuốn sách xuất bản ở Âu Mỹ đã được dịch ra tiếng Nhật. Dân số của Nhật lúc đó chỉ hơn 30 triệu, điều kiện dịch thuật khó khăn (thiếu tự điển, thiếu người giỏi ngoại ngữ, tư tưởng, khái niệm hoàn toàn mới lạ, v.v.), mà mỗi năm dịch hơn 100 cuốn sách nước ngoài trong đó không ít thuộc loại kinh điển thì đúng là phi thường. Trong các thập niên 1870 và 1880, Tự do chi lý (phát hành năm 1872) dịch từ cuốn On Liberty (1859) của John Stuart Mill, Xã hội bình quyền luận (phát hành trong các năm 1881-84) dịch từ cuốn Social Statics (1851) của Herbert Spencer là những sách dịch bán ra với số lượng hàng trăm ngàn cuốn.
Lãnh đạo các giới của Nhật hồi đó tiếp xúc với văn minh phương Tây thấy cái gì cũng mới lạ, dị chất đối với văn hóa của mình. Đồng thời họ cũng thấy ngay được rằng nền văn minh mới và xa lạ đó chính là nguồn gốc của sức mạnh kinh tế, quân sự của các nước Âu Mỹ, những nước đương dùng sức mạnh đó đi xâm chiếm những nước yếu. Từ nhận định đó Nhật thấy rằng phải nhanh chóng tiếp thu văn minh phương Tây để canh tân đất nước mới tránh được thảm họa mất nước. Do đó phong trào dịch và phổ biến các sách hay của phương Tây lan rộng rất nhanh.
Việc dịch sách nước ngoài để nâng cao trình độ văn hóa của nước mình, để hấp thu những thành quả khoa học, kỹ thuật của nước khác không phải là chuyện mới đối với nhiều nước, nhất là giữa những nước tiên tiến. Nhật trước đó cũng đã dịch nhiều sách về lịch sử, văn học của Trung Quốc. Nhưng kinh nghiệm của Nhật trong nửa sau thế kỷ 19 rất độc đáo: Thực hiện trên quy mô cả nước, thực hiện trong khẩn trương, trong điều kiện khó khăn và nhất là dịch những sách đến từ một nền văn hóa hòan tòan khác mình. Có thể nói Nhật đã lập một kỳ tích và nhờ đó đã khởi động được quá trình cận đại hóa.
**Những đặc trưng nhiều ấn tượng:**
Thử điểm qua tình hình dịch thuật và sự đón nhận của quần chúng Nhật truớc làn gió mới từ phương Tây tới.
Thứ nhất, các dịch giả phải phấn đấu, vất vả không những chỉ để hiểu chính xác nội dung nguyên tác mà khó khăn không kém là tìm ra khái niệm thích hợp bằng tiếng Nhật. Fukuzawa Yukichi khi dịch câu “all men are created equal” trong Tuyên ngôn độc lập của Thomas Jefferson đã lúng túng với từ equal. Lúc đó chưa có từ bình đẳng, ông phải dịch ý là “con người trời sinh ra ai cũng cùng đi một con đường”. Ảnh hưởng tư tưởng nầy, ông đã nói một câu nổi tiếng (câu đầu tiên viết trong cuốn Gakumon no susume -Khuyến học): “Trời không sinh ra con người ở trên con nguời và không sinh ra con nguời ở dưới con người”. Một thí dụ khác, Nakamura Masanao khi dịch On Liberty của J.S. Mill, gặp từ society ông ta chỉ hiểu ý và hiểu không chính xác nên dịch là “nakama-uchi” hoặc “nakama-doshi” (có nghĩa là “tập hợp những người có quan hệ gần gũi”) và ghi chú thêm đó là “chính phủ”. Mãi đến năm 1878 ở Nhật mới có từ “xã hội” để dịch “society”.
Thứ hai, trong việc dịch thuật, người Nhật đã làm việc khẩn truơng nhưng với thái độ nghiêm túc, cầu thị. Nhiều bản dịch được thực hiện từng phần và hoàn thành qua nhiều năm. Chẳng hạn cuốn Traites de legislation civile et penale của Jeremy Bentham phải dịch nhiều kỳ (tuần tự xuất bản với các tiêu đề Lập pháp luận cương, Dân pháp luận cương và Hình pháp luận cương) bắt đầu từ năm 1876 đến năm 1879 mới hoàn thành. Cuốn Quốc phú luận (An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations) của Adam Smith được dịch một phần vào năm 1870 đến năm 1884 mới bắt đầu được dịch lại và hoàn tất vào năm 1888. Nhiều trường hợp khi phát hiện bản dịch cũ chưa chính xác, hoặc phần giải thuyết, phụ chú chưa đầy đủ, người đi sau lại thực hiện bản dịch mới. Thời kỳ cuối Tokugawa và đầu Minh Trị, do nhu cầu cấp bách, Nhật phải dịch ngay những sách cần thiết trong điều kiện hạn hẹp (thiếu tự điển, thiếu chuyên gia ngoại ngữ). Sau đó trong điều kiện tốt hơn, người sau lại thực hiện bản dịch tốt hơn. Cũng có trường hợp, nhất là về sau nầy khi kinh tế đã phát triển, đối với những cuốn sách kinh điển, nhiều bản dịch được thực hiện đồng thời bởi nhiều dịch giả khác nhau. Dựa theo tư liệu chưa đầy đủ ta cũng thấy cuốn On Liberty của Mill đã được dịch ít nhất là 8 lần qua các năm 1871, 1895, 1914, 1925, 1946, 1947, 1967 và 1971.
Thứ ba, tinh thần cầu học rất mạnh và lan ra cả xã hội nên sách dịch được phổ biến rộng. Vì vậy mà số lượng phát hành rất lớn, nhiều cuốn sách dịch tuy nội dung khó, văn dịch càng khó hiểu, mà lượng phát hành lên tới trên dưới 1% dân số. Đặc biệt giới lãnh đạo chính trị và quan chức là những người đi tiên phong trong việc học tập tư tưởng mới để xây dựng nước. Chuyện kể rằng Sakamoto Ryoma (1835-1867), một chí sĩ có công trong cuộc vận động thay chế độ tướng quân Mạc Phủ bằng chính quyền Minh Trị, đã nói với người bạn đồng hương lâu ngày mới gặp lại rằng “vũ khí quan trọng của thời đại bây giờ không phải là thanh gươm cây kiếm, cũng không phải là súng ống mà là cái nầy đây” (ông rút trong túi ra đưa cho bạn xem cuốn Vạn quốc công pháp vừa được dịch và phát hành năm 1865). Itagaki Taisuke (1836-1919), người lãnh đạo cuộc vận động tự do dân quyền thời Minh Trị, đã xem cuốn Xã hội bình quyền luận là giáo khoa thư về dân quyền, không những ông đã gối đầu giừơng cuốn sách mà còn cổ vũ nhiều người khác đọc. Nhà hoạt động chính trị Mutsu Munemitsu (1844-1897) bị bắt năm 1878 vì bị tình nghi có hoạt động chống chính phủ, ở trong tù ông đã dịch cuốn An Introduction to the Principles of Moral Legislation của Jeremy Bentham và sau khi ra tù đã xuất bản cuốn sách dịch đó (năm 1883). Thời đó dù chính kiến khác nhau, những người yêu nước ai cũng lo tìm cách cận đại hoá đất nước, tìm cách thương lượng thắng lợi với các cường quốc để bãi bỏ các hiệp ước bất bình đẳng. Mutsu đã dịch cuốn sách của Bentham với hy vọng có thêm tri thức về công pháp quốc tế để chuẩn bị thương lượng với phương Tây về các hiệp ước bất bình đẳng.
Thứ tư, việc chọn sách dịch hầu như không bị hạn chế về mặt tư tưởng hay ý thức hệ nào. Tất cả các sách thuộc loại kinh điển, gói ghém trí tuệ của nhân loại, và sách giúp ích trực tiếp cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền, xây dựng nền kinh tế hiện đại và lối sống văn minh đều được đón nhận. Chỉ trong giai đoạn giới quân phiệt lãnh đạo chính quyền với việc ban hành Luật duy trì an ninh năm 1925 (kéo dài đến năm 1945), một số sách không phù hợp với chính sách đối nội và đối ngoại của họ mới bị cấm đoán. Cuốn Tư bản luận của Karl Marx cũng được dịch và xuất bản năm 1919. So với các sách kinh điển khác, việc dịch và phổ biến Tư bản luận có thể nói là khá trễ. Có lẽ có hai lý do giải thích hiện tượng nầy. Một là, nội dung cuốn sách chưa phù hợp với nhu cầu cận đại hoá của Nhật thời Minh Trị. Thời đó giai cấp tư bản chưa thành hình, chưa có sự phân biệt rõ giữa hai giai cấp lao động và tư bản. Thứ hai, trình độ lý luận và khái quát của cuốn sách quá cao, trong nửa sau thế kỷ 19, Nhật chưa có nhiều người có thể dịch chính xác, trong lúc đó nhu cầu dịch những sách khác cao hơn.
**Vài lời kết:**
Điểm lại vài nét về tình hình dịch thuật của Nhật vào nửa sau thế kỷ 19 ta có thể hiểu được nguyên nhân thành công của công cuộc hiện đại hoá, của chiến lược theo kịp phương Tây của họ. Ngày nay ai cũng thấy sự quan trọng của tri thức trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Nhật đã khôn khéo hấp thu tri thức và các tư tưởng tiến bộ của nhân loại qua nỗ lực dịch thuật.
Tinh thần cầu học và sự nghiêm túc trong dịch thuật của Nhật Bản hơn 100 năm truớc đáng cho ta suy ngẫm.
*Chú: Bài viết tham khảo các tư liệu như Kamei Shunsuke, Kindai Nihon no Honyaku Bunka (Văn hoá dịch thuật thời cận đại Nhật Bản), Chuo Koronsha, 1994; Maruyama Masao va Kato Shuichi, Honyaku to Nihon no Kindai (Dịch thuật và thời cận đại Nhật Bản), Iwanami Shinsho, 1998; Yamaoka Yoichi, Meiji Shoki no Daihonyaku Jidai (Thời đại đại dịch thuật thời sơ kỳ Minh Trị); và kết quả các cuộc trao đổi với các đồng nghiệp ở Đại học Waseda. Tác giả cám ơn các giáo sư Shima Yoshitaka (Sử Nhật Bản), Ikeo Aiko (Kinh tế sử), Ikeda Masayuki (Văn hoá Nhật), Koga Katsujiro (Triết học) và Nakano Tadashi (Kinh tế sử) ở Waseda đã dành thì giờ cho tác giả trong những ngày bận rộn cuối năm (2007). Tác giả cũng cảm ơn các anh Bùi Văn Nam Sơn và Nguyễn Xuân Xanh đã đọc bản sơ thảo và góp nhiều ý kiến hữu ích.* *----*
Nguồn:
Bài đã đăng trên Thời Báo Kinh tế Sài Gòn, số Tết 2008; và in lại trong: Trần Văn Thọ, Việt Nam từ năm 2011: Vượt lên sự nghiệt ngã của thời gian, NXB Tri thức, 2011.
[ERCT.com](http://www.erct.com/2-ThoVan/TranVTho/Dichthuatvatinhthancauhoc.htm)
Bài đã đăng trên Thời Báo Kinh tế Sài Gòn, số Tết 2008; và in lại trong: Trần Văn Thọ, Việt Nam từ năm 2011: Vượt lên sự nghiệt ngã của thời gian, NXB Tri thức, 2011.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
ABC Funny Train Car w/ Flash & Music Baby Education Toy
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: ToyS Factory
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 - 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
battery operated 3 ''aa'' (not included)
flashing lights & sounds
size 6''L, 3''W, 4''H
color may vary
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10 - 20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# ABC Funny Train Car w/ Flash & Music Baby Education Toy
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Funny-Train-Flash-Music-Education/dp/B00N342VMA)
Thương hiệu:
[ToyS Factory](/thuong-hieu/toys-factory_th16737)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 - 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Funny-Train-Flash-Music-Education/dp/B00N342VMA)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
battery operated 3 ''aa'' (not included)
flashing lights & sounds
size 6''L, 3''W, 4''H
color may vary
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||6.5 x 5.2 x 4 inches|
|Shipping Weight||0.6 pounds|
|ASIN||B00N342VMA|
|Item model number|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10 - 20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
[ Mở rộng](javascript:void(0);) [ Thu gọn](javascript:void(0);)
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: website_id=1; expires=Fri, 20-Jul-2018 17:00:00 GMT; path=/

Connection: close


text:
Affectionate Pups 1000 Piece Puzzle
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Mega Brands
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 - 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
Finished puzzle measures 18.94 inches x 26.75 inches
Fully interlocking pieces
Recommended age 12 and up
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10 - 20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Affectionate Pups 1000 Piece Puzzle
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Affectionate-Pups-1000-Piece-Puzzle/dp/B00JOSPQHQ)
Thương hiệu:
[Mega Brands](/thuong-hieu/mega-brands_th2440)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 - 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Affectionate-Pups-1000-Piece-Puzzle/dp/B00JOSPQHQ)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
Finished puzzle measures 18.94 inches x 26.75 inches
Fully interlocking pieces
Recommended age 12 and up
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||8 x 7.9 x 1.9 inches|
|Shipping Weight||0.9 pounds|
|ASIN||B00JOSPQHQ|
|Item model number|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10 - 20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
Light-Up Black Sunglasses
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Smiffy's
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Sản phẩm tạm thời ngưng bán trên Amazon. ShipTo.vn sẽ theo dõi và tìm mua từ nhà cung cấp khác
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10 - 20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Light-Up Black Sunglasses
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Smiffys-38011-Light-Up-Black-Sunglasses/dp/B003S6ZE68)
Thương hiệu:
[Smiffy's](/thuong-hieu/smiffy-s_th5683)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Sản phẩm tạm thời ngưng bán trên Amazon. ShipTo.vn sẽ theo dõi và tìm mua từ nhà cung cấp khác
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Smiffys-38011-Light-Up-Black-Sunglasses/dp/B003S6ZE68)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10 - 20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
Theo Book T,
“sau khi chọn lá đại diện, đặt nó vào trong bộ bài, Querent xào bài, sau đó chi thành 4 tụ như trong phần I.
Sau đó ta sẽ tìm xem lá đại diện nằm trong tụ nào. Nếu tụ Y: Khách đến để hỏi về công việc, làm ăn, buôn bán. Nếu nằm trong tụ H: khách muốn hỏi về chuyện tình cảm, hôn nhân, gia đình. Nếu nằm trong tụ h: khách muốn hỏi về vấn đề của cải, tiền bạc, vật chất nói chung.”
Ở đây Book T đã ko đề cập đến tụ V. Tụ đại diện cho nguyên tố khí, có thể cho rằng đây là 1 thiếu sót.
“Nói với Querent vấn đề họ đang gặp phải: nếu sai, ngưng việc bói bài”.
Ở đây, theo Book T, có xuất hiện trường hợp mà ta phải ngưng việc bói bài lại. Nhưng như đã phân tích ở trên, nếu lá Significator rơi vào tụ V, điều gì sẽ xảy ra? Vấn đề của Querent là gì? Ta có nên tiếp tục việc bói hay ko? Một vấn đề nữa là công việc, làm ăn thường đi kèm với tiền bạc, đôi khi không thể phân biệt rõ ràng. Đây là 1 nhược điểm của lý luận này.
Chính vì những lý do trên, mình cho rằng việc “đoán” vấn đề của Querent là ko cần thiết. Thay vào đó ngay từ đầu ta sẽ để Querent nêu câu hỏi của họ, sau đó bắt đầu quá trình bói bài. Việc tìm ra lá Significator ở tụ nào, thì ta dùng tụ đó để dự đoán và giải quyết vấn đề cho họ.
Ta hãy quay trở lại lúc vừa mới chia ra 4 tụ. Ta sẽ lật cả 4 tụ lên, sao cho vị trí tương đối của nó ko thay đổi. 4 lá dưới cùng ( bây giờ sẽ trở thành trên cùng) sẽ cho ta những dấu hiệu của vấn đề. Như đã nói ở trên, ta chỉ giữ tụ có lá Significator để đọc. Đặt 3 tụ còn lại sang 1 bên. Ta ko sử dụng 3 tụ này.Ta hãy lưu ý lá dưới cùng (giờ là trên cùng) của tụ được chọn, và chữ cái tương ứng của tụ đó.
Nếu là tụ Y và lá Wands, vấn đề nổi bật là năng lượng và xung đột. Nếu H và Cups, niềm vui, sự hài lòng. Nếu V và Swords, bệnh tật và khó khăn. Nếu h và Pentacles, công việc, tiền bạc là vấn đề nổi cộm.
Tụ có chứa lá Significator được trải ra theo hình móng ngựa (dựa vào hướng nhìn của Significator) để trải, và ý nghĩa của nó được đọc theo cách mô tả dưới đây.
Đầu tiên là đọc bằng phương pháp đếm lá bài, cho đến khi có 1 lá bài đã được đọc (xin xem lại phần 2). Sau đó là đọc bằng cách ghép nối 2 lá bài với nhau liên tiếp từ 2 đầu móng ngựa. (Bạn đừng bỏ qua lá Significator).
Trước khi bắt đầu đếm từ Significator, đầu tiên Reader nên chú ý những gì thể hiện trong phần lớn các lá bài. Nếu đa số là Wands sẽ biểu hiện năng lượng, cãi nhau, sự chống đối. Nếu đa số là Cups, niềm vui, sự hài lòng. Là Swords, rắc rối và đau khổ, đôi khi là bệnh tật và chết chóc. Là Pentacles, kinh doanh, tiền bạc, sở hữu..v..v.. Ngoài ra nếu trong các lá bài có 3 hoặc 4 lá của 1 loại như 3 Aces, 4 lá Kings…vv, ý nghĩa của chúng cần được lưu ý theo bảng sau đây:
Một lượng lớn Gậy: Năng lượng, sự chống đối, xung đột, cãi cọ.
Một lượng lớn Cups: Hài lòng, niềm vui.
Một lượng lớn Swords: Rắc rối, đau khổ, bệnh tật, chết chóc.
Một lượng lớn Pentacles: Công việc, tiền bạc, sở hữu.
Một lượng lớn Major : Lực lượng mạnh mẽ nằm ngoài tầm kiểm soát của Querent.
Một lượng lớn Court : Giao tiếp, gặp gỡ với nhiều người.
4 Aces: quyền lực và sức mạnh to lớn.
3 Aces: Giàu có, thành công.
4 Kings (Knights): mau chóng, nhanh nhẹn.
3 Kings (Knights): Những cuộc gặp gỡ bất ngờ. Nhìn chung Knights cho thấy tin tức mới.
4 Queens: Uy quyền, sức ảnh hưởng.
3 Queens: Những bằng hữu mạnh mẽ.
4 Princes (Kings): Những cuộc gặp gỡ tuyệt vời.
3 Princes (Kings): Danh hiệu và danh dự.
4 Princesses (Pages): Những ý tưởng hoặc kế hoạch mới.
3 Princesses (Pages): giao lưu giữa những người trẻ tuổi.
4 lá 10: Lo lắng, trách nhiệm.
3 lá 10: Mua và bán (thương mại)
4 lá 9: Trách nhiệm tăng thêm.
3 lá 9: Nhiều sự tương xứng. (ko hiểu chỗ này lắm).
4 lá 8: Nhiều tin tức mới.
3 lá 8: Nhiều hành trình mới.
4 lá 7: Thất vọng.
3 lá 7: Thỏa thuận và giao kèo.
4 lá 6: Hài lòng.
3 lá 6: Thành công, thành quả.
4 lá 5: Trật tự, đều đặn.
3 lá 5: Cãi cọ, đánh nhau.
4 lá 4: Nghỉ ngơi, hòa bình.
3 lá 4: Công nghiệp. (là cái đéo gì nhỉ?) @@ !
4 lá 3 : Quyết định, quyết tâm.
3 lá 3 : Sự lừa dối.
4 lá 2 : Hội nghị, đối thoại.
3 lá 2 : Sự tái tổ chức, lời đề nghị, khuyến cáo.
Cà Phê, thành viên hội Tarot Huyền Bí, một người chuyên nghiên cứu về Tarot ở SaiGon, bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.
Bài viết "Bàn Về Phương Pháp Bói Bài Của Hội Golden Dawn (3)" có bản quyền, được bảo vệ bởi DMCA. Bất kỳ hình thức sao chép lại ở các trang khác mà không tuân thủ các điều khoảng sử dụng của chúng tôi sẽ được thông báo đến DMCA để thực hiện gỡ bỏ khỏi hệ thống tìm kiếm của Google và Bing. Truy cập DMCA.COM để biết thêm về các biện pháp trừng phạt do vi phạm bản quyền nội dung số.
No comments
Post a Comment

markdown:
![]()
Theo Book T,
“sau khi chọn lá đại diện, đặt nó vào trong bộ bài, Querent xào bài, sau đó chi thành 4 tụ như trong phần I.
Sau đó ta sẽ tìm xem lá đại diện nằm trong tụ nào. Nếu tụ Y: Khách đến để hỏi về công việc, làm ăn, buôn bán. Nếu nằm trong tụ H: khách muốn hỏi về chuyện tình cảm, hôn nhân, gia đình. Nếu nằm trong tụ h: khách muốn hỏi về vấn đề của cải, tiền bạc, vật chất nói chung.”
Ở đây Book T đã ko đề cập đến tụ V. Tụ đại diện cho nguyên tố khí, có thể cho rằng đây là 1 thiếu sót.
“Nói với Querent vấn đề họ đang gặp phải: nếu sai, ngưng việc bói bài”.
Ở đây, theo Book T, có xuất hiện trường hợp mà ta phải ngưng việc bói bài lại. Nhưng như đã phân tích ở trên, nếu lá Significator rơi vào tụ V, điều gì sẽ xảy ra? Vấn đề của Querent là gì? Ta có nên tiếp tục việc bói hay ko? Một vấn đề nữa là công việc, làm ăn thường đi kèm với tiền bạc, đôi khi không thể phân biệt rõ ràng. Đây là 1 nhược điểm của lý luận này.
Chính vì những lý do trên, mình cho rằng việc “đoán” vấn đề của Querent là ko cần thiết. Thay vào đó ngay từ đầu ta sẽ để Querent nêu câu hỏi của họ, sau đó bắt đầu quá trình bói bài. Việc tìm ra lá Significator ở tụ nào, thì ta dùng tụ đó để dự đoán và giải quyết vấn đề cho họ.
Ta hãy quay trở lại lúc vừa mới chia ra 4 tụ. Ta sẽ lật cả 4 tụ lên, sao cho vị trí tương đối của nó ko thay đổi. 4 lá dưới cùng ( bây giờ sẽ trở thành trên cùng) sẽ cho ta những dấu hiệu của vấn đề. Như đã nói ở trên, ta chỉ giữ tụ có lá Significator để đọc. Đặt 3 tụ còn lại sang 1 bên. Ta ko sử dụng 3 tụ này.Ta hãy lưu ý lá dưới cùng (giờ là trên cùng) của tụ được chọn, và chữ cái tương ứng của tụ đó.
Nếu là tụ Y và lá Wands, vấn đề nổi bật là năng lượng và xung đột. Nếu H và Cups, niềm vui, sự hài lòng. Nếu V và Swords, bệnh tật và khó khăn. Nếu h và Pentacles, công việc, tiền bạc là vấn đề nổi cộm.
Tụ có chứa lá Significator được trải ra theo hình móng ngựa (dựa vào hướng nhìn của Significator) để trải, và ý nghĩa của nó được đọc theo cách mô tả dưới đây.
Đầu tiên là đọc bằng phương pháp đếm lá bài, cho đến khi có 1 lá bài đã được đọc (xin xem lại phần 2). Sau đó là đọc bằng cách ghép nối 2 lá bài với nhau liên tiếp từ 2 đầu móng ngựa. (Bạn đừng bỏ qua lá Significator).
Trước khi bắt đầu đếm từ Significator, đầu tiên Reader nên chú ý những gì thể hiện trong phần lớn các lá bài. Nếu đa số là Wands sẽ biểu hiện năng lượng, cãi nhau, sự chống đối. Nếu đa số là Cups, niềm vui, sự hài lòng. Là Swords, rắc rối và đau khổ, đôi khi là bệnh tật và chết chóc. Là Pentacles, kinh doanh, tiền bạc, sở hữu..v..v.. Ngoài ra nếu trong các lá bài có 3 hoặc 4 lá của 1 loại như 3 Aces, 4 lá Kings…vv, ý nghĩa của chúng cần được lưu ý theo bảng sau đây:
Một lượng lớn Gậy: Năng lượng, sự chống đối, xung đột, cãi cọ.
Một lượng lớn Cups: Hài lòng, niềm vui.
Một lượng lớn Swords: Rắc rối, đau khổ, bệnh tật, chết chóc.
Một lượng lớn Pentacles: Công việc, tiền bạc, sở hữu.
Một lượng lớn Major : Lực lượng mạnh mẽ nằm ngoài tầm kiểm soát của Querent.
Một lượng lớn Court : Giao tiếp, gặp gỡ với nhiều người.
4 Aces: quyền lực và sức mạnh to lớn.
3 Aces: Giàu có, thành công.
4 Kings (Knights): mau chóng, nhanh nhẹn.
3 Kings (Knights): Những cuộc gặp gỡ bất ngờ. Nhìn chung Knights cho thấy tin tức mới.
4 Queens: Uy quyền, sức ảnh hưởng.
3 Queens: Những bằng hữu mạnh mẽ.
4 Princes (Kings): Những cuộc gặp gỡ tuyệt vời.
3 Princes (Kings): Danh hiệu và danh dự.
4 Princesses (Pages): Những ý tưởng hoặc kế hoạch mới.
3 Princesses (Pages): giao lưu giữa những người trẻ tuổi.
4 lá 10: Lo lắng, trách nhiệm.
3 lá 10: Mua và bán (thương mại)
4 lá 9: Trách nhiệm tăng thêm.
3 lá 9: Nhiều sự tương xứng. (ko hiểu chỗ này lắm).
4 lá 8: Nhiều tin tức mới.
3 lá 8: Nhiều hành trình mới.
4 lá 7: Thất vọng.
3 lá 7: Thỏa thuận và giao kèo.
4 lá 6: Hài lòng.
3 lá 6: Thành công, thành quả.
4 lá 5: Trật tự, đều đặn.
3 lá 5: Cãi cọ, đánh nhau.
4 lá 4: Nghỉ ngơi, hòa bình.
3 lá 4: Công nghiệp. (là cái đéo gì nhỉ?) @@ !
4 lá 3 : Quyết định, quyết tâm.
3 lá 3 : Sự lừa dối.
4 lá 2 : Hội nghị, đối thoại.
3 lá 2 : Sự tái tổ chức, lời đề nghị, khuyến cáo.
[Cà Phê], thành viên hội Tarot Huyền Bí, một người chuyên nghiên cứu về Tarot ở SaiGon, bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.
[]
Bài viết "
Bàn Về Phương Pháp Bói Bài Của Hội Golden Dawn (3)" có bản quyền, được bảo vệ bởi DMCA. Bất kỳ hình thức sao chép lại ở các trang khác mà không tuân thủ các của chúng tôi sẽ được thông báo đến DMCA để thực hiện gỡ bỏ khỏi hệ thống tìm kiếm của Google và Bing. Truy cập [điều khoảng sử dụng] [DMCA.COM]để biết thêm về các biện pháp trừng phạt do vi phạm bản quyền nội dung số.
## No comments
## Post a Comment


text:
Những thói quen gây hại cho xương khớp
Ở độ tuổi trẻ và khỏe, ít ai lưu ý đến việc “bảo dưỡng” xương khớp bằng dinh dưỡng và chế độ tập luyện hợp lý để duy trì chức năng vận động về sau.
Thậm chí, chúng ta còn mắc phải những thói quen không tốt trong sinh hoạt khiến “tuổi thọ” của xương khớp bị suy giảm nghiêm trọng.
Quên bổ sung chất dinh dưỡng cho khớp
Chúng ta sử dụng xương khớp thường xuyên cho các hoạt động hàng ngày nhưng thường quên mất hoặc chưa hiểu rõ cách cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết giúp phục hồi, bảo vệ sụn, bôi trơn và nuôi dưỡng khớp. Theo các chuyên gia xương khớp hàng đầu ở Mỹ, khớp cần được bổ sung:Collagen Type II (cung cấp Hyaluronic acid và Chondroitin): Hyaluronic acid là hợp chất tự nhiên trong hoạt dịch của khớp, đóng vai trò bôi trơn ở các khớp. Chondroitin là thành phần cơ bản của sụn khớp, giúp duy trì các dịch tự nhiên trong ổ khớp, có tác dụng bôi trơn và dinh dưỡng khớp. Chondroitin còn phối hợp với Glucosamine kích thích sự tổng hợp các sụn mới và tăng tính đàn hồi cho sụn.
Glucosamine: Có tác dụng bảo vệ, phục hồi và duy trì sự toàn vẹn của sụn khớp, đồng thời kích thích sự phát triển của các tế bào sụn.
MSM (Methyl Sulfonyl Methane): đóng vai trò then chốt trong việc duy trì tính đàn hồi và linh hoạt của các cơ liên kết, giúp khớp của động dễ dàng hơn và tăng lưu thông máu đến nuôi dưỡng khớp.
Những dưỡng chất này có thể tìm thấy trong vài thực phẩm thường ngày như đậu nành, khoai lang tím, sụn ức gà, nước hầm từ xương ống… nhưng ở liều lượng rất thấp, không đủ để phục hồi thương tổn ở khớp. Vì vậy, bạn nên tập thói quen bổ sung thêm các sản phẩm chăm sóc khớp đến từ các nhà sản xuất uy tín, thay vì chỉ dùng thực phẩm thông thường.
Thực phẩm thường ngày không chứa đủ dưỡng chất đặc thù cho xương khớp nên bạn cần bổ sung thêm thực phẩm chức năng uy tín
Lạm dụng thuốc giảm đau
Thuốc giảm đau chỉ đánh lừa cảm giác tức thời chứ không thể chữa dứt bệnh. Một số thuốc nếu lạm dụng sẽ gây nhiều tác dụng phụ như chảy máu dạ dày, ảnh hưởng đến gan, làm suy thận. Thay vì dùng thuốc giảm đau, bạn nên hồi phục sức khỏe khớp bằng cách thức an toàn hơn, đó là bổ sung những dưỡng chất cần thiết theo khuyến cáo của chuyên gia.
Lười vận động
Bên cạnh việc bổ sung dinh dưỡng cho xương khớp, một chế độ vận động thường xuyên với cường độ phù hợp cũng giúp xương khớp thêm dẻo dai. Một số môn thể thao như bơi lội, nhất là Yoga đã được chứng minh là rất tốt cho người bị viêm khớp, thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp.
Tập Yoga giúp hệ cơ xương linh hoạt, máu được lưu thông và khớp có thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Theo VietNamNet
Trả lời

markdown:
## Những thói quen gây hại cho xương khớp
**Ở độ tuổi trẻ và khỏe, ít ai lưu ý đến việc “bảo dưỡng” xương khớp bằng dinh dưỡng và chế độ tập luyện hợp lý để duy trì chức năng vận động về sau.**
Thậm chí, chúng ta còn mắc phải những thói quen không tốt trong sinh hoạt khiến “tuổi thọ” của xương khớp bị suy giảm nghiêm trọng.
Quên bổ sung chất dinh dưỡng cho khớp
Chúng ta sử dụng xương khớp thường xuyên cho các hoạt động hàng ngày nhưng thường quên mất hoặc chưa hiểu rõ cách cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết giúp phục hồi, bảo vệ sụn, bôi trơn và nuôi dưỡng khớp. Theo các chuyên gia xương khớp hàng đầu ở Mỹ, khớp cần được bổ sung:Collagen Type II (cung cấp Hyaluronic acid và Chondroitin): Hyaluronic acid là hợp chất tự nhiên trong hoạt dịch của khớp, đóng vai trò bôi trơn ở các khớp. Chondroitin là thành phần cơ bản của sụn khớp, giúp duy trì các dịch tự nhiên trong ổ khớp, có tác dụng bôi trơn và dinh dưỡng khớp. Chondroitin còn phối hợp với Glucosamine kích thích sự tổng hợp các sụn mới và tăng tính đàn hồi cho sụn.
Glucosamine: Có tác dụng bảo vệ, phục hồi và duy trì sự toàn vẹn của sụn khớp, đồng thời kích thích sự phát triển của các tế bào sụn.
MSM (Methyl Sulfonyl Methane): đóng vai trò then chốt trong việc duy trì tính đàn hồi và linh hoạt của các cơ liên kết, giúp khớp của động dễ dàng hơn và tăng lưu thông máu đến nuôi dưỡng khớp.
Những dưỡng chất này có thể tìm thấy trong vài thực phẩm thường ngày như đậu nành, khoai lang tím, sụn ức gà, nước hầm từ xương ống… nhưng ở liều lượng rất thấp, không đủ để phục hồi thương tổn ở khớp. Vì vậy, bạn nên tập thói quen bổ sung thêm các sản phẩm chăm sóc khớp đến từ các nhà sản xuất uy tín, thay vì chỉ dùng thực phẩm thông thường.
Thực phẩm thường ngày không chứa đủ dưỡng chất đặc thù cho xương khớp nên bạn cần bổ sung thêm thực phẩm chức năng uy tín
Lạm dụng thuốc giảm đau
Thuốc giảm đau chỉ đánh lừa cảm giác tức thời chứ không thể chữa dứt
[bệnh](http://www.thegioicaythuoc.com/tag/benh). Một số thuốc nếu lạm dụng sẽ gây nhiều tác dụng phụ như chảy máu dạ dày, ảnh hưởng đến gan, làm suy thận. Thay vì dùng thuốc giảm đau, bạn nên hồi phục sức khỏe khớp bằng cách thức an toàn hơn, đó là bổ sung những dưỡng chất cần thiết theo khuyến cáo của chuyên gia.
Lười vận động
Bên cạnh việc bổ sung dinh dưỡng cho xương khớp, một chế độ vận động thường xuyên với cường độ phù hợp cũng giúp xương khớp thêm dẻo dai. Một số môn thể thao như bơi lội, nhất là Yoga đã được chứng minh là rất tốt cho người bị viêm khớp, thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp.
Tập Yoga giúp hệ cơ xương linh hoạt, máu được lưu thông và khớp có thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Theo VietNamNet
## Trả lời Hủy trả lời

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Đăng Ký
|
Đăng Nhập
Hãy tin vào danh bạ điện thoại này.
Tìm >>
Ở >>
Tất Cả
Hà Nội
Hồ Chí Minh
An Giang
Bà Rịa-Vũng Tàu
Bạc Liêu
Bắc Cạn
Bắc Giang
Bắc Ninh
Bến Tre
Bình Dương
Bình Định
Bình Phước
Bình Thuận
Cao Bằng
Cà Mau
Cần Thơ
Đà Nẵng
Đắc Lắc
Đồng Nai
Đồng Tháp
Gia Lai
Hà Giang
Hà Nam
Hà Tĩnh
Hải Dương
Hải Phòng
Hòa Bình
Hưng Yên
Khánh Hòa
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lào Cai
Lạng Sơn
Lâm Đồng
Long An
Nam Định
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Ninh
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thanh Hóa
Thái Bình
Thái Nguyên
Thừa Thiên Huế
Tiền Giang
Trà Vinh
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Tìm theo khu vực:
Không tìn thấy dữ liệu nào so khớp với :625306
Kết quả tìm kiếm
GIẤY - ĐỒ DÙNG BẰNG GIẤY
Không tìn thấy dữ liệu nào so khớp với :625306
Tìm >>
Ở >>
Tất Cả
Hà Nội
Hồ Chí Minh
An Giang
Bà Rịa-Vũng Tàu
Bạc Liêu
Bắc Cạn
Bắc Giang
Bắc Ninh
Bến Tre
Bình Dương
Bình Định
Bình Phước
Bình Thuận
Cao Bằng
Cà Mau
Cần Thơ
Đà Nẵng
Đắc Lắc
Đồng Nai
Đồng Tháp
Gia Lai
Hà Giang
Hà Nam
Hà Tĩnh
Hải Dương
Hải Phòng
Hòa Bình
Hưng Yên
Khánh Hòa
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lào Cai
Lạng Sơn
Lâm Đồng
Long An
Nam Định
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Ninh
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thanh Hóa
Thái Bình
Thái Nguyên
Thừa Thiên Huế
Tiền Giang
Trà Vinh
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Hà Tây
Danh Mục Ngành Nghề :
A
B
C
D
E
F
G
H
I
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Giới Thiệu
Đăng Ký
Liên Hệ
Điều Khoản
Chính Sách
© Bản Quyền 2013

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Các bác sỹ tư vấn, khám ung thư vú cho gần 1.000 phụ nữ tại Ngày hội truyền thông "Phụ nữ và Sức khỏe." (Ảnh: Dương Ngọc/TTXVN)
Ngày 9/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư “Ngày mai tươi sáng” (Bộ Y tế) phối hợp với Hội Ung thư Việt Nam và Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Diễn đàn Người bệnh ung thư vú nhằm hỗ trợ, kết nối các câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú trên toàn quốc và nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc tầm soát phát hiện sớm căn bệnh này.
Tại diễn đàn, các bệnh nhân đang điều trị ung thư vú và nhiều tình nguyện viên đang sinh hoạt tại các câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú đã chia sẻ những kinh nghiệm trong việc vượt qua khó khăn về kinh phí điều trị, tâm lý mặc cảm, tiếp nhận thông tin trong quá trình điều trị và hòa nhập xã hội.
Tại đây, các chuyên gia trong lĩnh vực ung thư cũng đã trực tiếp giải thích những thắc mắc của bệnh nhân, phổ biến thêm kiến thức để người bệnh ung thư vú có thể sống vui-sống khỏe và tư vấn nhiều phương pháp điều trị mới.
Theo tiến sỹ-bác sỹ Phạm Xuân Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Giám đốc Quỹ “Ngày mai tươi sáng” chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, ung thư vú giai đọan sớm hầu như là một bệnh có thể điều trị khỏi. Trong khi đó, nếu phát hiện và điều trị bệnh muộn thì cơ hội thành công gần như không có. Do đó, vấn đề ung thư vú ở nữ giới hiện nay là tập trung nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc thực hiện tầm soát định kỳ để phát hiện sớm căn bệnh này.
Trong chiến lược chung của mục tiêu quốc gia thì tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú là một trong những chương trình trọng điểm, hàng đầu trong các chương trình mục tiêu phòng chống ung thư quốc gia.
Ung thư vú hiện là căn bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong và thường gặp thứ 2 trên thế giới. Riêng ở Việt Nam, theo số liệu của Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư cho thấy ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ với tỷ lệ mắc chuẩn theo tuổi là 29,9/100.000 dân. Tuy nhiên, nhận thức thấp cũng như kiến thức về ung thư chưa được phổ cập rộng rãi đã khiến người bệnh thường đến bệnh viện khi đã ở giai đoạn muộn, khiến cho hiệu quả điều trị rất hạn chế.
Trong khi đó, theo các chuyên gia y tế, trên thực tế 50% bệnh nhân ung thư có thể được cứu sống bằng các biện pháp điều trị đặc hiệu như phẫu thuật, xạ trị, hóa chất và kết hợp các phương pháp điều trị khác.
Liên quan đến việc hỗ trợ đẩy lùi bệnh ung thư vú, từ tháng 12/2013 đến nay, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư “Ngày mai tươi sáng” đã phối hợp với đơn vị tài trợ, thực hiện dự án “Phòng chống bệnh ung thư vú” với các kế hoạch hành động nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ phụ nữ trong việc sàng lọc, phát hiện sớm, phòng chống và điều trị ung thư vú.
Bên cạnh đó, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư “Ngày mai tươi sáng” cũng phối hợp với các bệnh viện chuyên về ung thư trên toàn quốc tiến hành khám và sàng lọc miễn phí cho phụ nữ ở năm thành phố bao gồm Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ; huấn luyện chuyên môn cho y bác sỹ trong công cuộc phòng chống và kiểm soát bệnh ung thư vú tại Việt Nam./.

markdown:
[Các bác sỹ tư vấn, khám ung thư vú cho gần 1.000 phụ nữ tại Ngày hội truyền thông "Phụ nữ và Sức khỏe." (Ảnh: Dương Ngọc/TTXVN)](http://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/pcfo/2015_05_09/ttxvn_0905_ung_thu_vu.jpg) ![ ](http://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/pcfo/2015_05_09/ttxvn_0905_ung_thu_vu.jpg)
![ ](http://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/pcfo/2015_05_09/ttxvn_0905_ung_thu_vu.jpg)
Ngày 9/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư “Ngày mai tươi sáng” (Bộ Y tế) phối hợp với Hội Ung thư Việt Nam và Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Diễn đàn Người bệnh ung thư vú nhằm hỗ trợ, kết nối các câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú trên toàn quốc và nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc tầm soát phát hiện sớm căn bệnh này.
Tại diễn đàn, các bệnh nhân đang điều trị ung thư vú và nhiều tình nguyện viên đang sinh hoạt tại các câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú đã chia sẻ những kinh nghiệm trong việc vượt qua khó khăn về kinh phí điều trị, tâm lý mặc cảm, tiếp nhận thông tin trong quá trình điều trị và hòa nhập xã hội.
Tại đây, các chuyên gia trong lĩnh vực ung thư cũng đã trực tiếp giải thích những thắc mắc của bệnh nhân, phổ biến thêm kiến thức để người bệnh ung thư vú có thể sống vui-sống khỏe và tư vấn nhiều phương pháp điều trị mới.
Theo tiến sỹ-bác sỹ Phạm Xuân Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Giám đốc Quỹ “Ngày mai tươi sáng” chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, ung thư vú giai đọan sớm hầu như là một bệnh có thể điều trị khỏi. Trong khi đó, nếu phát hiện và điều trị bệnh muộn thì cơ hội thành công gần như không có. Do đó, vấn đề ung thư vú ở nữ giới hiện nay là tập trung nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc thực hiện tầm soát định kỳ để phát hiện sớm căn bệnh này.
Trong chiến lược chung của mục tiêu quốc gia thì tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú là một trong những chương trình trọng điểm, hàng đầu trong các chương trình mục tiêu phòng chống ung thư quốc gia.
Ung thư vú hiện là căn bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong và thường gặp thứ 2 trên thế giới. Riêng ở Việt Nam, theo số liệu của Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư cho thấy ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ với tỷ lệ mắc chuẩn theo tuổi là 29,9/100.000 dân. Tuy nhiên, nhận thức thấp cũng như kiến thức về ung thư chưa được phổ cập rộng rãi đã khiến người bệnh thường đến bệnh viện khi đã ở giai đoạn muộn, khiến cho hiệu quả điều trị rất hạn chế.
Trong khi đó, theo các chuyên gia y tế, trên thực tế 50% bệnh nhân ung thư có thể được cứu sống bằng các biện pháp điều trị đặc hiệu như phẫu thuật, xạ trị, hóa chất và kết hợp các phương pháp điều trị khác.
Liên quan đến việc hỗ trợ đẩy lùi bệnh ung thư vú, từ tháng 12/2013 đến nay, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư “Ngày mai tươi sáng” đã phối hợp với đơn vị tài trợ, thực hiện dự án “Phòng chống bệnh ung thư vú” với các kế hoạch hành động nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ phụ nữ trong việc sàng lọc, phát hiện sớm, phòng chống và điều trị ung thư vú.
Bên cạnh đó, Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư “Ngày mai tươi sáng” cũng phối hợp với các bệnh viện chuyên về ung thư trên toàn quốc tiến hành khám và sàng lọc miễn phí cho phụ nữ ở năm thành phố bao gồm Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ; huấn luyện chuyên môn cho y bác sỹ trong công cuộc phòng chống và kiểm soát bệnh ung thư vú tại Việt Nam./.

Cache-Control: no-cache

Connection: keep-alive