markdown:
# Trận Iwo Jima
|
|
" của nhiếp ảnh gia |.
|
Địa điểm Kết quả |Mỹ
||Tham chiến
|![]()
|
|![]()
[Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) ![ Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/US_flag_48_stars.svg/23px-US_flag_48_stars.svg.png)
![ Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/US_flag_48_stars.svg/23px-US_flag_48_stars.svg.png)
[Holland Smith](/w/index.php?title=Holland_Smith&action=edit&redlink=1) ![ Đế quốc Nhật Bản](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/War_flag_of_the_Imperial_Japanese_Army.svg/23px-War_flag_of_the_Imperial_Japanese_Army.svg.png)
![ Đế quốc Nhật Bản](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/War_flag_of_the_Imperial_Japanese_Army.svg/23px-War_flag_of_the_Imperial_Japanese_Army.svg.png)
[Kuribayashi Tadamichi](/wiki/Kuribayashi_Tadamichi)
Hải pháo và không quân hỗ trợ
[[1]](#cite_note-morison1-1)
19.189 người bị thương
218 mất tích
168
[máy bay](/wiki/M%C3%A1y_bay) [[2]](#cite_note-vienlichsuquansu_151-2)
1 hàng không mẫu hạm hộ tống cỡ nhỏ bị đánh chìm
[[1]](#cite_note-morison1-1)
(trong số đó còn mất tích khoảng 12.000 người, hầu hết thương binh tự sát để tránh bị bắt làm tù binh)
1.083 người bị bắt
[[3]](#cite_note-Ross-3)
3
[tàu ngầm](/wiki/T%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m)bị đánh chìm [[2]](#cite_note-vienlichsuquansu_151-2)
|
|**Trận Iwo Jima** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh):Battle of Iwo Jima, [tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt):硫黄島の戦い) diễn ra từ ngày [19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2) đến ngày [26 tháng 3](/wiki/26_th%C3%A1ng_3) năm [1945](/wiki/1945) là trận đánh thuộc [mặt trận Thái Bình Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) trong [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) giữa [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) tại đảo [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D). Đây là một trong những trận đánh ác liệt nhất của chiến trường Thái Bình Dương và kết quả sau một tháng giao tranh, quân Mỹ đã chiếm được Iwo Jima với thương vong khủng khiếp của cả hai bên tham chiến. Sau khi chiếm được hòn đảo, người Mỹ đã biến nó thành một căn cứ không quân cho những chiếc [khu trục cơ](/wiki/M%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch) yểm trợ máy bay ném bom hạng nặng [B-29](/wiki/Boeing_B-29_Superfortress) trút bom xuống các [trung tâm công nghiệp](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) trọng điểm trên lãnh thổ [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và làm bàn đạp tấn công [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D)
Iwo Jima cũng là trận đánh đầu tiên của quân đội Mỹ trên lãnh thổ
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Do đó, quân Mỹ đã phải đối đầu với một hệ thống phòng ngự dày đặc cùng với các [công sự kiên cố](/wiki/Boong_ke), trận địa pháo được ngụy trang, địa đạo dưới mặt đất và sức chống trả ngoan cường của người Nhật dựa vào các [hang động](/wiki/Hang) tự nhiên và địa hình núi đá hiểm trở. Đỉnh Suribachi, điểm cao nhất trên hòn đảo và cũng là một vị trí phòng thủ quan trọng của quân Nhật, bị lính thủy đánh bộ Mỹ đánh chiếm vào ngày [4] [23 tháng 2](/wiki/23_th%C3%A1ng_2)và bức ảnh sáu lính thủy đánh bộ cắm cờ chiến thắng trên đỉnh Suribachi với tên gọi "Raising the Flag on Iwo Jima" đã trở thành biểu tượng cho trận đánh. Tuy nhiên, phải đến ngày [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3), hòn đảo mới chính thức được người Mỹ tuyên bố an toàn với con số thương vong phía Mỹ là 6.821 người chết và 19.189 người bị thương, trong khi 21.000 quân Nhật trú phòng trên đảo, chỉ còn duy nhất 216 người sống sót bị bắt làm tù binh. Đây là trận đánh duy nhất của [thủy quân lục chiến Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3)mà số thương vong tổng cộng của Mỹ lớn hơn của Nhật, dù số quân Nhật tử trận gấp ba lần số quân Mỹ. [[5]](#cite_note-CTTBD_205-5)
Trận Iwo Jima cũng đã làm nên tên tuổi của vị tướng Nhật có nhiệm vụ bảo vệ hòn đảo là
[đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Kuribayashi Tadamichi](/wiki/Kuribayashi_Tadamichi). Bối cảnh trận đánh đã được dựng thành nhiều bộ phim nổi tiếng, trong đó gần đây là hai bộ phim * ( Flags of Our Fathers* *Ngọn cờ cha ông*) và *(* [Letters from Iwo Jima](/wiki/Letters_from_Iwo_Jima) *Những bức thư từ Iwo Jima*) của đạo diễn [Clint Eastwood](/wiki/Clint_Eastwood).
## Mục lục
[1 Vị trí địa lý và vai trò chiến lược của Iwo Jima](#V.E1.BB.8B_tr.C3.AD_.C4.91.E1.BB.8Ba_l.C3.BD_v.C3.A0_vai_tr.C3.B2_chi.E1.BA.BFn_l.C6.B0.E1.BB.A3c_c.E1.BB.A7a_Iwo_Jima) [2 Hoàn cảnh trận đánh](#Ho.C3.A0n_c.E1.BA.A3nh_tr.E1.BA.ADn_.C4.91.C3.A1nh) [3 Kế hoạch và chuẩn bị](#K.E1.BA.BF_ho.E1.BA.A1ch_v.C3.A0_chu.E1.BA.A9n_b.E1.BB.8B) [4 Diễn biến trận đánh](#Di.E1.BB.85n_bi.E1.BA.BFn_tr.E1.BA.ADn_.C4.91.C3.A1nh) [5 Kết quả](#K.E1.BA.BFt_qu.E1.BA.A3) [6 Ý nghĩa chiến lược](#.C3.9D_ngh.C4.A9a_chi.E1.BA.BFn_l.C6.B0.E1.BB.A3c) [7 Kỷ niệm](#K.E1.BB.B7_ni.E1.BB.87m) [8 Trong văn hóa đại chúng](#Trong_v.C4.83n_h.C3.B3a_.C4.91.E1.BA.A1i_ch.C3.BAng) [9 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [10 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [11 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Vị trí địa lý và vai trò chiến lược của Iwo Jima[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=1)] [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D) (硫黄島, có nghĩa *Đảo Lưu Huỳnh* trong [tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt)) là một [đảo núi lửa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_n%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) thuộc nhóm [quần đảo Núi Lửa](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Kazan) của [quần đảo Ogasawara](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Ogasawara), cách [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D) khoảng 1.200 km (650 hải lý) về phía nam, cách [Guam](/wiki/Guam) 1.300 km (702 hải lý) về phía bắc và vị trí của nó nằm giữa [Saipan](/wiki/Saipan) và Tokyo (15° 10′ 51″ N, 145° 45′ 21″ E). Hòn đảo có diện tích xấp xỉ 21 km², dài 9 km, nơi rộng nhất 4 km, phình to ở cao nguyên phía đông bắc và hẹp dần về phía tây nam. Ở cực Nam của đảo là một ngọn núi lửa đã tắt cao 161 m và được người Nhật đặt tên là Suribachi. Bãi biển có thể cho tàu thuyền đổ bộ dài hơn 3 km dọc theo bờ biển phía đông. Đảo có một [thảm thực vật](/wiki/Th%E1%BA%A3m_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) rất nghèo nàn bởi đất ở đây chủ yếu là [đất cát](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_c%C3%A1t&action=edit&redlink=1) và [đất mặn](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_m%E1%BA%B7n) nồng nặc mùi [lưu huỳnh](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh).
Quần đảo Núi Lửa được sáp nhập vào Nhật từ năm
[1891](/wiki/1891). Vào năm [1930](/wiki/1930) có khoảng 1.100 người Nhật đến định cư tại quần đảo và thành lập làng Motoyama. Nhân dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề nông và trên đảo có một nhà máy ép [mía](/wiki/M%C3%ADa) và một nhà máy khai thác [lưu huỳnh](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh). [[6]](#cite_note-6)
Iwo Jima trở thành một
[vị trí chiến lược](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_tr%C3%AD_chi%E1%BA%BFn_l%C6%B0%E1%BB%A3c&action=edit&redlink=1) trên Quần đảo Núi lửa vì chỉ có ở đây mới có thể xây dựng các [sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay). Năm [1940](/wiki/1940), công ty xây dựng Mabuchi xây hai [đường băng](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%C4%83ng) dưới chân núi Suribachi. Mùa xuân năm 1941, một [trung úy hải quân](/w/index.php?title=Trung_%C3%BAy_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) và 93 lính Nhật đến để xây [pháo đài](/wiki/Ph%C3%A1o_%C4%91%C3%A0i), bố trí [đại bác](/wiki/Ph%C3%A1o) và ngoài ra còn đưa 2.000 nhân công [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) lên đảo. Với các [sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) trên đảo, người Nhật biến nơi đây thành một căn cứ cho các [máy bay tiêm kích](/wiki/M%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch) Nhật nhằm ngăn chặn các [máy bay ném bom tầm xa](/wiki/M%C3%A1y_bay_n%C3%A9m_bom_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng) của [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) cùng như biến đảo thành một [hải cảng](/wiki/C%E1%BA%A3ng) cho [hải quân Nhật](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Do đó nếu người Mỹ chiếm được Iwo Jima sẽ giải quyết được những vấn đề trên, đồng thời biến đây thành một bàn đạp tấn công vào lãnh thổ Nhật Bản. Ngoài ra, các pháo đài bay [B-29](/wiki/Boeing_B-29_Superfortress) sẽ rút ngắn được khoảng cách trong các cuộc oanh tạc vào [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D) và các khu trục cơ [P-51 Mustang](/wiki/North_American_P-51_Mustang) cũng có thể cất cánh từ đảo để yểm trợ. Thiếu tướng không quân [Curtis LeMay](/w/index.php?title=Curtis_LeMay&action=edit&redlink=1) đã nói rằng Iwo Jima "quan trọng cực kỳ - một sân bay dã chiến, một bãi đáp khẩn cho những chiếc B-29 gần hết nhiên liệu, căn cứ thực hiện các cuộc giải cứu trên biển, và căn cứ để chiến đấu cơ có thể xuất phát để yểm trợ. Không có Iwo Jima, tôi không thế tiến hành oanh tạc Nhật Bản với kết quả tốt được." [[7]](#cite_note-7)
Ngoài ra một nguyên nhân khác nữa buộc Mỹ phải tấn công Iwo Jima là hệ thống
[radar](/wiki/Ra_%C4%91a) của Nhật trên đảo. Nhờ các radar này mà Nhật có khả năng phát hiện sớm những đợt oanh kích của không quân Mỹ và báo về cho đất liền để không quân Nhật có thời gian chuẩn bị đối phó. [[8]](#cite_note-8)
## Hoàn cảnh trận đánh[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=2)]
Đầu năm
[1944](/wiki/1944), sau khi đã đánh tan hai hệ thống phòng thủ ngoài cùng của Nhật tại [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) trên [quần đảo Gilbert](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Gilbert_v%C3%A0_Ellice) và [quần đảo Marshall](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Marshall), quân Mỹ tiến chiếm [quần đảo Mariana](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_B%E1%BA%AFc_Mariana) và trọng điểm là đảo [Saipan](/wiki/Saipan). Ngày [15 tháng 6](/wiki/15_th%C3%A1ng_6) năm [1944](/wiki/1944), [trận Saipan](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A3o_Saipan) bắt đầu. Đến ngày [9 tháng 7](/wiki/9_th%C3%A1ng_7) năm [1944](/wiki/1944), hòn đảo đã hoàn toàn nằm trong tay người Mỹ. Sau khi chiếm xong Saipan, quân Mỹ đánh chiếm tiếp các đảo [Guam](/wiki/Guam) và [Tinian](/wiki/Tinian). Chưa đầy một tháng, các đảo này đã lọt về tay người Mỹ.
Chiếm được quần đảo Mariana, Mỹ đã giành được một thắng lợi chiến lược vô cùng quan trọng. Sau khi Mỹ chiếm được Saipan, lần lượt
[Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D), nhiều vùng lãnh thổ phía nam Nhật Bản và các căn cứ của Nhật như [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), [Philippines](/wiki/Philippines) và [quần đảo Caroline](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Caroline) đều nằm trong tầm oanh tạc của [không quân Mỹ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3).
Trong khi đó, các trận hải chiến ác liệt trên
[biển Philippines](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Philippines) và [vịnh Leyte](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Leyte&action=edit&redlink=1) đã khiến cho hải quân và không quân Nhật tê liệt với những tổn thất không thể bù đắp. Trong trận [hải chiến biển Philippines](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_bi%E1%BB%83n_Philippines), hạm đội Liên hợp Nhật bị mất 92% số máy bay và ba [hàng không mẫu hạm](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay) bị đánh chìm. Đến trận [Hải chiến vịnh Leyte](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte) vào [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) năm [1944](/wiki/1944), Nhật mất thêm bốn hàng không mẫu hạm và ba [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m). Do đó, khi quân Mỹ tiến hành đổ bộ vào [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D), không một chiến hạm nào của Nhật được gửi đến để tham chiến. Trong khi đó, không quân Nhật cũng không khá gì hơn khi mà những tổn thất to lớn trong năm 1944 cộng với các đợt không kích của Mỹ nhắm vào các nhà máy sản xuất máy bay nên tính đến tháng 3 hay tháng 4 năm [1945](/wiki/1945), tổng số máy bay của không quân Nhật không đến 3.000 chiếc. Hơn nữa, những máy bay này có tầm hoạt động chưa đến 900 km (559 dặm) nên không thể bay từ Nhật đến để bảo vệ đảo Iwo Jima. Người Nhật ưu tiên sử dụng các máy bay này cho việc bảo vệ Đài Loan và các đảo lân cận gần Nhật Bản. [[9]](#cite_note-9)
Thoạt đầu, các nhà chiến lược ở
[Washington](/wiki/Washington) cũng như [đô đốc](/wiki/%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Nimitz](/wiki/Chester_W._Nimitz) ở Hawaii cho rằng sau Philippines, quân Mỹ sẽ đổ bộ lên Đài Loan. Nhưng mấy tuần trước cuộc đổ bộ ở [Leyte](/wiki/Leyte_(t%E1%BB%89nh)), được nghe [chuẩn đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Raymond Spruance](/w/index.php?title=Raymond_Spruance&action=edit&redlink=1) trình bày thì người Mỹ thay đổi kế hoạch: bỏ qua Đài Loan, đánh thẳng vào các đảo cực Nam lãnh thổ Nhật Bản: Iwo Jima, [Okinawa](/wiki/Okinawa),... [[10]](#cite_note-10)
## Kế hoạch và chuẩn bị[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=3)]
### Phía Nhật Bản[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=4)]
Thất bại trong việc bảo vệ
[quần đảo Mariana](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_B%E1%BA%AFc_Mariana) trong [mùa hè](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1) năm [1944](/wiki/1944) đã khiến cho người Nhật càng nhận ra tầm quan trọng của [quần đảo Ogasawara](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Ogasawara). Một nguyên nhân khác, Iwo Jima, trong con mắt người Nhật có giá trị hơn các đảo [Tarawa](/wiki/Tarawa), [Guam](/wiki/Guam), [Tinian](/wiki/Tinian) hay [Saipan](/wiki/Saipan) vì Iwo Jima là một phần của lãnh thổ đế quốc Nhật Bản từ lâu đời. [[11]](#cite_note-11)
Sau khi quân Mỹ chiếm được
[quần đảo Marshall](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Marshall) qua các [trận Kwajalein](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Kwajalein&action=edit&redlink=1) và [trận Eniwetok](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Eniwetok&action=edit&redlink=1) vào tháng 2 năm 1944 thì cả lục quân và hải quân Nhật đều tăng cường quân tiếp viện đến đảo [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D). [Trung tá](/wiki/Trung_t%C3%A1) Tsunezo Wachi đưa 5.000 lính hải quân lên đảo để bắt đầu xây dựng sân bay thứ 2 ở trung tâm đảo rồi sân bay thứ ba trên cao nguyên phía bắc. 500 quân từ căn cứ hải quân tại [Yokosuka](/wiki/Yokosuka) và thêm 500 nữa từ [Chichi Jima](/wiki/Chichi-jima) đến Iwo Jima vào tháng 3 và tháng 4 năm 1944. Với sự tăng viện từ Chichi Jima và Nhật, quân đồn trú tại Iwo Jima đã đạt đến con số hơn 5.000 người, được trang bị 13 khẩu [pháo](/wiki/Ph%C3%A1o), 200 [súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) hạng nặng và nhẹ, 4.552 khẩu [súng trường](/wiki/S%C3%BAng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng). Ngoài ra còn có một số lượng lớn pháo 120mm được bố trí dọc theo bờ biển, 12 khẩu pháo phòng không hạng nặng, 30 pháo phòng không hai nòng loại 25mm. [[12]](#cite_note-Morison_2002_14-12) [Tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) năm [1944](/wiki/1944), [Trung tướng](/wiki/Trung_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Kuribayashi Tadamichi](/wiki/Kuribayashi_Tadamichi) (栗林忠道) được [thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Tōjō Hideki](/wiki/T%C5%8Dj%C5%8D_Hideki) cử đến Iwo Jima cùng với Sư đoàn Bộ binh số 109 gồm 7.350 người và ông được bổ nhiệm làm tổng tư lệnh lực lượng trên đảo. Tiếp theo sau đó, 2.216 lính hải quân cùng [chuẩn Đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) Toshinosuka Ichimaru được phái đến để tăng cường cho đảo, đưa tổng số quân ở đây lên đến con số 21.000 người, bao gồm 14.000 lính bộ binh và 7.000 lính hải quân. Đảo có nhiều lương thực dự trữ nhưng thiếu nước ngọt. Những người cuối cùng đến đảo là các đơn vị pháo binh và 5 tiểu đoàn chống tăng. Tuy nhiên, nhiều tàu chở hàng tiếp tế cho Iwo Jima trên đường đi đã bị [13] [tàu ngầm](/wiki/T%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m)và máy bay Mỹ đánh chìm; như vào ngày [18 tháng 7](/wiki/18_th%C3%A1ng_7)năm 1944, tàu ngầm Mỹ [USS](/w/index.php?title=USS_Cobia_(SS-245)&action=edit&redlink=1)đã đánh chìm tàu *Cobia* *Nisshu Maru*, lúc đó đang đưa một trung đoàn tăng từ Nhật đến Iwo Jima, ở khoảng 180 dặm phía tây bắc Chichi: hầu hết lính Nhật được cứu sống nhưng bù lại quân Nhật mất 28 xe tăng. Trong vòng 6 tháng, phía Nhật mất khoảng 1.500 người trong hành trình đến Iwo Jima. So với các chỉ huy khác của Nhật, Kuribayashi có một quan niệm phòng thủ khác. Lấy cảm hứng từ [[12]](#cite_note-Morison_2002_14-12) [trận Peleliu](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Peleliu)và thời gian học tập tại Mỹ, ông đề nghị thay vì thiết lập một hệ thống phòng thủ ngoài bãi biển dễ bị hải pháo Mỹ vô hiệu hóa thì nên thiết lập hệ thống phòng thủ chiều sâu với nhiều [hang động](/wiki/Hang)trong núi, hệ thống [địa đạo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1)để tiện đánh [du kích](/w/index.php?title=Du_k%C3%ADch&action=edit&redlink=1). Các vị trí [súng máy hạng nặng](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng), [súng cối](/wiki/S%C3%BAng_c%E1%BB%91i), pháo phòng không, pháo bảo vệ bờ biển và đặc biệt là những chiếc xe tăng [Chi-Ha Kiểu 97](/wiki/Chi-Ha_Ki%E1%BB%83u_97)và [Ha-Go Kiểu 95](/wiki/Ha-Go_Ki%E1%BB%83u_95)của [Đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1) [Nam tước](/wiki/Nam_t%C6%B0%E1%BB%9Bc) [Nishi Takeichi](/wiki/Nishi_Takeichi)(西 竹一) đều được ngụy trang cẩn thận. Pháo phòng không được che giấu giữa những tảng đá dọc triền núi còn xe tăng nằm chờ phía sau những bức tường đá dày 2 mét với nòng súng chĩa ra ngoài. Hệ thống phòng thủ chính được xây dựng ở phía bắc với hệ thống địa đạo và công sự ngầm liên kết với nhau rất chặt chẽ. Tướng Kuribayashi thiết lập căn cứ chỉ huy ở cực bắc đảo, khoảng 500 mét hướng đông bắc làng Kita và phía nam Mũi Kitano. Căn cứ này nằm sâu 20 mét dưới mặt đất, ẩn trong các hang động và kết nối với 180 mét địa đạo. Xa hơn về phía nam tại Đồi 382, vị trí cao thứ hai tại Iwo Jima, người Nhật cho đặt trạm [radio](/wiki/Radio)và dự báo thời tiết. Tại vị trí nhô cao gần đó nằm ở phía đông nam trạm, một [lô cốt](/wiki/L%C3%B4_c%E1%BB%91t)khổng lồ được xây dựng làm sở chỉ huy cho đại tá Chosaku Kaido, người chỉ huy toàn bộ các lực lượng pháo binh trên đảo. Kể từ khi đến Iwo Jima, Kuribayashi đã đi bộ khắp hòn đảo và sáng nào ông cũng thức dậy lúc 3:30 sáng để thị sát công việc phòng thủ. Không chỉ thay đổi quan niệm về hệ thống phòng thủ, ông còn thay đổi luôn cả quan niệm về cách thức phòng thủ: không còn những cuộc tấn công tự sát mà thay vào đó mỗi người lính phải ra sức giữ mạng sống để chiến đấu và tiêu diệt được càng nhiều lính Mỹ càng tốt. Biết chắc rằng không thể thắng trong trận đánh này nhưng Kuribayashi kỳ vọng quân Mỹ gặp tổn thất quá lớn về nhân mạng sẽ hủy bỏ kế hoạch đổ bộ vào chính địa Nhật Bản. [[14]](#cite_note-14) [[15]](#cite_note-15)
Để xây dựng hệ thống phòng thủ ở Iwo Jima, những kỹ sư công binh tài giỏi của Nhật đã được điều đến. Tiêu chí xương sống cho hệ thống phòng thủ này là một hệ thống hang động nằm sâu dưới lòng đất được kết nối bằng mạng lưới địa đạo. Mùa thu 1944, toàn bộ quân Nhật trú phòng trên đảo đều đã hoạt động dưới lòng đất. Có thêm hai tầng đường hầm, một phía trên và một phía dưới hệ thống địa đạo. Quân trú phòng còn xây dựng 1.500 phòng ngầm, nhiều phòng được cấp điện và thông hơi. Phòng không có điện thì dùng đèn dầu và nến. Các phòng này đều nằm sâu từ 10 đến 15 m dưới lòng đất và có nhiều lối ra vào để quân lính có thể thoát đến nơi khác khi gặp tình huống khẩn cấp.
Nhiều cơ sở khác cũng được đặt sâu trong lòng đất như doanh trại, phòng họp, trung tâm thông tin và cả những quân y viện được trang bị đầy đủ trang thiết bị giải phẫu. [16]
Để chống lại hạm đội Mỹ, các phi đội cảm tử
[Kamikaze](/wiki/Th%E1%BA%A7n_phong) đã được thành lập từ trận hải chiến vịnh Leyte tiếp tục được ưu tiên sử dụng. Điều đáng nói là không một chiến hạm nào của [hải quân Nhật](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) được gửi đến để chống lại cuộc đổ bộ dù đảo chỉ cách Nhật Bản 700 dặm. Ngoài ra trước trận đánh, quan niệm phòng thủ của Kuribayashi đã bị Tokyo bác bỏ và ông buộc phải xây dựng một hệ thống phòng thủ ngoài bãi biển. Phần lớn hệ thống này đã bị phá hủy khi trận chiến bắt đầu.
Ngày
[5 tháng 1](/wiki/5_th%C3%A1ng_1) năm 1945, [Chuẩn Đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) Ichimaru thực hiện một bản báo cáo cá nhân tại sở chỉ huy của ông để nói về thất bại của hạm đội Nhật trong trận [hải chiến vịnh Leyte](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte), việc [Philippines](/wiki/Philippines) mất về tay Mỹ và ông dự báo rằng Iwo Jima sẽ sớm bị người Mỹ đổ bộ. Dự đoán này trở nên chính xác khi một tháng sau đó radio của quân Nhật trên đảo báo cáo cho chỉ huy đảo về sự thay đổi đáng ngờ của mật mã nhận dạng máy bay Mỹ. Ngày [13 tháng 2](/wiki/13_th%C3%A1ng_2), một máy bay trinh sát của Nhật phát hiện 170 tàu chiến Mỹ di chuyển về hướng tây bắc từ [Saipan](/wiki/Saipan). Toàn bộ lính Nhật tại quần đảo Ogasawara đều được báo động và di chuyển đến các vị trí chuẩn bị cho trận chiến. Tại Iwo Jima, mọi sự chuẩn bị đã đầy đủ và quân phòng thủ đã sẵn sàng đón chờ cuộc đổ bộ. [[17]](#cite_note-17)
### Phía Hoa Kỳ[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=5)]
Về phía Mỹ,
[chuẩn đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Raymond Spruance](/w/index.php?title=Raymond_Spruance&action=edit&redlink=1), người từng chiến thắng quân Nhật trong [trận Midway](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Midway) và cũng là tư lệnh chiến dịch đánh chiếm [quần đảo Mariana](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_B%E1%BA%AFc_Mariana), được chỉ định làm tổng tư lệnh trận đánh. Chuẩn đô đốc [Richmond Kelly Turner](/w/index.php?title=Richmond_Kelly_Turner&action=edit&redlink=1) làm Tư lệnh các lực lượng viễn chinh. [Trung tướng](/wiki/Trung_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Holland Smith](/w/index.php?title=Holland_Smith&action=edit&redlink=1) được chọn làm tư lệnh hành quân các lực lượng [thủy quân lục chiến](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn) và [thiếu tướng](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Harry Schmidt](/w/index.php?title=Harry_Schmidt&action=edit&redlink=1) làm tổng tư lệnh các lực lượng đổ bộ gồm ba sư đoàn thủy quân lục chiến: Sư đoàn 4 và 5 ở [Hawaii](/wiki/Hawaii) và sư đoàn 3 ở [Guam](/wiki/Guam). Tư lệnh Sư đoàn 3 là thiếu tướng [Graves B. Erskine](/w/index.php?title=Graves_B._Erskine&action=edit&redlink=1) và tư lệnh Sư đoàn 5 là thiếu tướng [Keller E. Rockey](/w/index.php?title=Keller_E._Rockey&action=edit&redlink=1). Lực lượng hải quân Hoa Kỳ yểm trợ cho cuộc đổ bộ bao gồm 700 chiến hạm của [Đệ tam hạm đội](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%87_tam_h%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) và [Đệ thất hạm đội](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%87_th%E1%BA%A5t_h%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1), trong đó có 28 [hàng không mẫu hạm](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay) với 1.172 máy bay trên các mẫu hạm. Tổng cộng, số quân Mĩ tham gia trận đánh nếu tính luôn các đơn vị không lực, hải quân lên đến con số 120.000 người. [18] [[19]](#cite_note-19)
Kế hoạch đổ bộ của người Mỹ lên Iwo Jima bao gồm việc sư đoàn thủy quân lục chiến số 4 và 5 sẽ đổ bộ lên bờ biển phía đông nam và tập trung đánh chiếm núi Suribachi,
[sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) phía nam và bờ biển phía tây. Sau khi hoàn thành mục tiêu, Sư đoàn 3 sẽ bắt đầu yểm trợ và cùng tiến về phía đông bắc đảo.
Theo các thông tin tình báo mà Hoa Kỳ nhận được, họ cho rằng có thể đánh chiếm Iwo Jima trong vòng năm ngày. Tuy nhiên trước trận đánh, người Mỹ đã có những đánh giá sai lầm về hệ thống bố phòng của người Nhật cũng như sai lầm trong quá trình chuẩn bị. Họ ước tính sai quân số Nhật trên đảo tới 70%. Ngoài ra sự thay đổi về
[chiến thuật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_thu%E1%BA%ADt) của Nhật Bản, không thực hiện các cuộc [tấn công tự sát](/wiki/T%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_t%E1%BB%B1_s%C3%A1t), một kinh nghiệm mà người Nhật đã rút ra từ các trận đánh trước cũng là một yếu tố mà Mỹ không ngờ tới. Và cuối cùng, những khó khăn về điều kiện thiên nhiên như địa hình đất núi lửa ở Iwo Jima đã không bao giờ được kiểm tra trước trận đánh. [[20]](#cite_note-sandiego1-20)
Một yếu tố khác càng làm tăng sự chủ quan của người Mỹ là trong hơn hai tháng kể từ ngày
[10 tháng 12](/wiki/10_th%C3%A1ng_12) năm 1944, các máy bay ném bom [B-24](/wiki/Consolidated_B-24_Liberator) và [B-29](/wiki/Boeing_B-29_Superfortress) của Mỹ xuất phát từ quần đảo Mariana đã tiến hành 75 trận oanh tạc tại Iwo Jima, trút xuống hòn đảo hàng trăm tấn bom hòng bẻ gãy hệ thống phòng thủ tại đây. Đến ngày [15 tháng 2](/wiki/15_th%C3%A1ng_2) năm 1945, các [chiến hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) Mỹ có nhiệm vụ yểm trợ đổ bộ đã bắn phá dữ dội hòn đảo với 21.926 quả đạn pháo. Các chiến hạm Hoa Kỳ đã tham gia vào cuộc bắn phá đổ bộ bao gồm 6 [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) ( *, Arkansas* *,* [New York](/wiki/USS_New_York_(BB-34)) *,* [Texas](/w/index.php?title=USS_Texas_(BB-35)&action=edit&redlink=1) *,* [Nevada](/wiki/USS_Nevada_(BB-36)) *và* [Idaho](/wiki/USS_Idaho_(BB-42)) *), 5 tuần dương hạm (* [Tennessee](/wiki/USS_Tennessee_(BB-43)) *,* [Pensacola](/wiki/USS_Pensacola_(CA-24)) *,* [Salt Lake City](/wiki/USS_Salt_Lake_City_(CA-25)) *,* [Chester](/wiki/USS_Chester_(CA-27)) *và* [Tuscaloosa](/wiki/USS_Tuscaloosa_(CA-37)) *) và nhiều khu trục hạm thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 54.* [Vicksburg](/wiki/USS_Vicksburg_(CL-86)) Ngoài ra, lực lượng đặc nhiệm [[21]](#cite_note-Pre-landing_Bombardment-21) [hàng không mẫu hạm](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)số 58 của Mỹ do [Phó Đô đốc](/wiki/Ph%C3%B3_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Marc A. Mitscher](/w/index.php?title=Marc_A._Mitscher&action=edit&redlink=1)chỉ huy còn tiến hành các cuộc oanh kích vào các căn cứ không quân và khu công nghiệp trọng yếu tại Tokyo trong hai ngày 16 và [17 tháng 2](/wiki/17_th%C3%A1ng_2)trước khi quay về yểm trợ cho cuộc đổ bộ lên Iwo Jima. Tuy nhiên trong thực tế, khi cuộc đổ bộ bắt đầu, quân trú phòng Nhật hầu như không bị tổn thất nhiều vì núp sâu trong các hang động, ngoại trừ các ụ súng bố phòng dọc theo bờ biển bị tiêu diệt. Hơn nữa, cuộc bắn phá của hải quân Mỹ chỉ diễn ra trong ba ngày thay vì mười ngày như được yêu cầu ban đầu từ tướng [Holland Smith](/w/index.php?title=Holland_Smith&action=edit&redlink=1). Cuộc đổ bộ được mang tên chiến dịch Detachment và ngày đổ bộ được ấn định là ngày [[22]](#cite_note-22) [19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2)năm 1945. Vào ngày D-2, pháo binh Nhật đã nã đạn vào các tàu đổ bộ của lực lượng trinh sát Mỹ khiến cho vị trí của họ bị bại lộ trước hỏa pháo của Mỹ. Ngày 18 tháng 2, ngày D-1, khu trục hạm [[23]](#cite_note-23) [USS](/w/index.php?title=USS_Blessman_(DE-69)&action=edit&redlink=1)bị một quả bom 500- *Blessman* [pound](/wiki/Pound_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))đánh trúng phòng ăn tập thể giết chết 40 người, trong đó có 15 người thuộc lực lượng trinh sát. [[24]](#cite_note-24)
## Diễn biến trận đánh[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=6)]
### Cuộc đổ bộ của Mỹ[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=7)]
2 giờ sáng ngày
[19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2) năm [1945](/wiki/1945), các khẩu pháo 16-inch của các thiết giáp hạm *, USS North Carolina* *và sau đó là* [USS Washington](/wiki/USS_Washington_(BB-56)) *bắt đầu khai hỏa báo hiệu cuộc đổ bộ.* [USS West Virginia](/wiki/USS_West_Virginia_(BB-48)) Đến 6 giờ 40 phút sáng, tất cả các [[21]](#cite_note-Pre-landing_Bombardment-21) [hải pháo](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o&action=edit&redlink=1)của 7 [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m), 8 [tuần dương hạm](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng)của hạm đội Mỹ bắt đầu bắn phá các khu vực đổ bộ. 10 phút sau, đến lượt các tàu phóng tên lửa tấn công lên cao nguyên Motoyama và núi lửa Suribachi. Đến 8 giờ 5 phút, 120 siêu oanh tạc cơ [B-29](/wiki/Boeing_B-29_Superfortress)bay đến oanh tạc hòn đảo. Iwo Jima chìm trong lửa và khói. Trong khi đó, quân Nhật nhờ ẩn núp sâu trong các [[25]](#cite_note-25) [hang động](/wiki/Hang)và hệ thống [địa đạo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1)nên hầu như không bị tổn thất bởi bão lửa của quân Mỹ. Lính Nhật ngồi đọc thuộc những đặc lệnh của tướng Kuribayashi:
|“||
||”|
Khoảng 8:57 sáng, hải quân Mỹ ngừng pháo kích. Ngay sau đó những chiếc xe bánh xích lội nước được trang bị pháo 75 ly bắt đầu vượt qua những cơn sóng, tiến về đảo. Lúc 9 giờ 2 phút, đoàn xe gồm 69 chiếc lần lượt cập bờ. Mỗi xe chở 20 binh sĩ
[thủy quân lục chiến](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn) thuộc hai sư đoàn 4 và 5 dưới sự chỉ huy của Quân đoàn Tác chiến Thủy-Bộ V bắt đầu đổ lên bờ biển. Tiến được chừng 30 mét, các xe này gặp bậc thềm đất đỏ cao khoảng 4 mét so với bờ biển và phần lớn không leo dốc được vì đất ở đây quá mềm và lún xuống. Cũng từ đây, thủy quân lục chiến bắt đầu tản ra và bò lên mặt thềm. Đợt đổ bộ đầu tiên này không hề gặp bất kì sự kháng cự nào từ phía quân Nhật khiến người Mỹ tin rằng những cuộc bắn phá của hải pháo và những đợt oanh tạc trước đó đã tiêu diệt gần hết lực lượng quân đồn trú của Nhật. Tuy nhiên sự yên tĩnh này nằm trong kế hoạch của tướng Kuribayashi, ông muốn phát lệnh tấn công khi nào bãi biển được lấp đầy bởi thủy quân lục chiến Mỹ và các phương tiện vận tải. [[26]](#cite_note-26)
Đến 10 giờ sáng, từ khắp các vị trí, hỏa lực quân Nhật ra sức bắn ra xối xả vào quân Mỹ đang tiến lên. Các
[hầm trú ẩn](/wiki/Boong_ke) Nhật đột ngột khai hỏa làm cho nhiều tốp lính Mỹ nhanh chóng bị hạ gục bởi súng máy. Nơi tập trung hỏa lực mạnh nhất của Nhật là từ núi Suribachi tại phía nam hòn đảo. Quân Mỹ tiến lên vô cùng khó khăn không chỉ bởi hỏa lực của Nhật mà còn bởi địa hình bất lợi, chủ yếu là đất tro núi lửa. Loại đất này mềm, không giúp cho người Mỹ dễ xây dựng các hố cá nhân hay tránh hỏa lực. [27] Tuy nhiên nó giúp giữ lại bớt mảnh [[27]](#cite_note-James1-27) [pháo binh](/wiki/Ph%C3%A1o_binh)tạc ra từ hỏa lực pháo của Nhật. Trọng pháo Nhật đã khôn khéo lợi dụng núi Suribachi xây dựng các ổ châu mai để phòng thủ nên lính Mỹ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiêu diệt các khẩu pháo đó. [[28]](#cite_note-James_Bradley_2008_267-28)
Một khó khăn nữa cho người Mỹ là các bunker của Nhật được kết nối với một hệ thống địa đạo phức tạp nên mỗi khi một
[bunker](/wiki/Boong_ke) được tuyên bố là đã "dọn sạch" bằng [súng phun lửa](/wiki/S%C3%BAng_phun_l%E1%BB%ADa) và [lựu đạn](/wiki/L%E1%BB%B1u_%C4%91%E1%BA%A1n) thì nó có thể nhanh chóng trở lại hoạt động mà người Mỹ thường không ngờ tới. Chính điều này đã làm tăng thêm thương vong cho lính Mỹ khi họ đột nhiên bị tấn công bởi các bunker tái hoạt động này. Lính Mỹ tiến lên rất chậm trong làn hỏa lực của pháo và [29] [súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y)trong khi được yểm trợ bởi các xe đổ bộ bánh xích, hải pháo và không quân. Lúc 10 giờ 35 phút sáng, 760 binh sĩ thủy quân lục chiến đã băng mình gần như liều mạng ngang qua hòn đảo. Họ bị thiệt hại nặng nhưng tiến lên đáng kể. Vào khoảng chiều, ngọn núi bị phong tỏa khỏi phần còn lại của đảo và 30.000 binh sĩ thủy quân lục chiến Mỹ đã đổ bộ lên bờ. [[30]](#cite_note-30) Bên phía Mỹ đã có nhiều tấm gương chiến đấu dũng cảm như [[31]](#cite_note-31) [hạ sĩ](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_s%C4%A9&action=edit&redlink=1)Tony Stein, người đầu tiên được nhận [Huân chương Danh Dự](/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Danh_D%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)tại Iwo Jima, trung sĩ Jonh Basilone đưa 200 lính thủy quân lục chiến ra khỏi bãi biển, bị trúng đạn ở ngực và ngã xuống trước toàn thể đồng đội. Suốt buổi chiều, quân Mỹ vẫn giữ vững vị trí và cố gắng tiến lên trong làn hỏa lực ngày càng mãnh liệt của quân Nhật. Những quả bom của máy bay thả xuống nhưng không nổ nằm dưới cát có tác dụng như mìn chống tăng khiến cho nhiều xe cơ giới của Mỹ nổ tan tành. [[29]](#cite_note-James2-29) Vào buổi chiều, những đơn vị đã đổ bộ được gồm tám tiểu đoàn và các tiểu đoàn tăng của hai sư đoàn, cùng những bộ phận của hai tiểu đoàn pháo. [[28]](#cite_note-James_Bradley_2008_267-28) Đêm xuống, lính Mỹ đã kiểm soát được bãi biển và lúc mặt trời lặn, bãi biển càng thêm rùng rợn vì đầy những thây người. Tổng thương vong của quân Mỹ trong ngày [[32]](#cite_note-32) [19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2)là 566 người tử trận trên bờ và ngoài khơi, 1.755 người bị thương, cao hơn toàn [trận Guadalcanal](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Guadalcanal). Không đạt được mục tiêu đề ra là chiếm các mục tiêu định sẵn nên lính Mỹ phải đào hố cá nhân và núp qua đêm. [[33]](#cite_note-James271-33)
Với những kinh nghiệm có được từ
[trận Saipan](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A3o_Saipan), lính Mỹ luôn trong tư thế chờ đợi những cuộc tấn công vào ban đêm của lính Nhật. Tuy nhiên, khác với các tư lệnh Nhật ở đảo Saipan hay các nơi khác, tướng Kuribayashi từ chối những cuộc tấn công như vậy vì chắc chắn sẽ làm hao quân vô ích. Thay vào đó, ông ra lệnh cho quân Nhật dùng [đại bác](/wiki/Ph%C3%A1o) và súng cối nã vào quân Mỹ đang co cụm. Nhờ sử dụng một trinh sát viên liên lạc qua [34] [bộ đàm](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91%C3%A0m&action=edit&redlink=1)nên pháo binh Nhật liên tục bắn trúng các ụ súng và các ụ chứa đạn của quân Mỹ. Phải đến 03:00, trinh sát viên này mới bị một [thương binh](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_binh&action=edit&redlink=1)Mỹ phát hiện và nhanh chóng bị hạ gục. Kể từ lúc đó, pháo binh Nhật mất phần chính xác hơn nhưng vì quân Mỹ tập trung quá đông trên một diện tích chật hẹp nên vẫn gây ra tổn thất. Ngoài ra còn có những nhóm nhỏ lính Nhật thực hiện lối đánh [du kích](/w/index.php?title=Du_k%C3%ADch&action=edit&redlink=1)hay [bắn tỉa](/wiki/X%E1%BA%A1_th%E1%BB%A7_b%E1%BA%AFn_t%E1%BB%89a). Nói về ngày đổ bộ đầu tiên, kí giả Sherrod của [tạp chí Time](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD))viết *"Đêm đầu tiên của đảo Iwo Jima có thể so sánh như một giấc mơ hãi hùng ở tận cùng địa ngục. Sáng ra, người ta có thể thấy tay, chân, đầu, sọ nằm cách xa thân thể không đếm xuể"*. [[34]](#cite_note-TBD115-34)
### Trận đánh tại núi Suribachi[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=8)]
Núi Suribachi đã được quân Nhật xây dựng thành một hệ thống địa đạo vô cùng phức tạp gồm bảy tầng, gia cố bằng những tường năng xây bằng bê-tông rồi được trát vữa mặt ngoài, thêm hệ thống thoát nước thải và đường ống dẫn không khí, điện, nước và hơi nước. Có 1.300 lính bộ binh và 640 lính hải quân bố trí khắp các địa đạo và gian phòng. Dọc theo chân núi là những bunker và giao thông hào cho bộ binh Nhật. Các lỗ châu mai được đặt theo nhiều hướng sao cho lính Nhật có thể quan sát lẫn nhau và hỗ trợ cho nhau bằng hỏa lực súng máy.
[[35]](#cite_note-35)
Ngày
[20 tháng 2](/wiki/20_th%C3%A1ng_2) (ngày D+1), lúc 7 giờ 40 phút sáng, các [hải pháo](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o&action=edit&redlink=1) Mỹ lại tiến hành bắn phá chuẩn bị cho đợt tấn công. 50 phút sau, [thủy quân lục chiến](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn) Mỹ bắt đầu tiến lên. Một [trung đoàn](/wiki/Trung_%C4%91o%C3%A0n) nhận mục tiêu tấn công núi Suribachi còn ba trung đoàn khác nhắm vào mục tiêu là cao nguyên Motoyama. Đến trưa ngày hôm đó, Trung đoàn 28 thuộc Sư đoàn 5 đã tiến sâu thêm được 300 mét còn Sư đoàn 4 đến [sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) số 1, hoàn thành mục tiêu đã định. Quân khuyển cùng thủy quân lục chiến lên bờ đi tìm những nơi quân Nhật còn kháng cự. Giờ đây núi Suribachi đã bị cô lập với phần còn lại của đảo. Tuy nhiên lính Nhật ở đây chiến đấu với tinh thần quyết tử nên cả hai phải giành giật nhau từng mét vuông đất. Để chống lại hệ thống [địa đạo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) của người Nhật, lính Mỹ tập trung sử dụng [lựu đạn](/wiki/L%E1%BB%B1u_%C4%91%E1%BA%A1n) và [súng phun lửa](/wiki/S%C3%BAng_phun_l%E1%BB%ADa). Một trong những tiến bộ kỹ thuật mới có tính quyết định ở trận đánh này là sự xuất hiện của những chiếc xe tăng hạng trung [Sherman M4A3R3](/wiki/M4_Sherman) có trang bị súng phun lửa. Loại xe tăng này được đặt biệt danh là "Ronson" hay "Zippo Tank" rất có hiệu quả trong việc tiêu diệt các vị trí đồn trú của quân Nhật và cũng khó bị vô hiệu hóa. Trong ngày này, sư đoàn 4 và 5 chưa tiến lên được 2 km rưỡi vào bên trong hòn đảo trong khi Sư đoàn 5 phải chịu 1.500 thương vong và Sư đoàn 4 khoảng 2.000. Vào ban đêm, các tuần dương hạm và khu trục hạm thả pháo sáng soi rõ trận địa cho lính Mỹ và tiếp tục nã pháo vào nhiều mục tiêu trên đảo. [36] [[37]](#cite_note-37) ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/First_Iwo_Jima_Flag_Raising.jpg/180px-First_Iwo_Jima_Flag_Raising.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/First_Iwo_Jima_Flag_Raising.jpg/180px-First_Iwo_Jima_Flag_Raising.jpg)
[23 tháng 2](/wiki/23_th%C3%A1ng_2)năm [1945](/wiki/1945)
Đến ngày
[21 tháng 2](/wiki/21_th%C3%A1ng_2), hải pháo cũng bắt đầu bắn phá vào lúc 7 giờ 40 phút sáng. Suốt ngày hôm đó, nơi thâm nhập sâu nhất của thủy quân lục chiến Mỹ là 1000 mét, nơi kém nhất là 500 mét. Trong đêm của ngày đổ bộ thứ ba này, một thảm họa đã xảy ra đối với hạm đội Mỹ ngoài khơi. Năm máy bay Nhật Bản từ những căn cứ ở [quận Chiba](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Chiba&action=edit&redlink=1) gần [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D) thực hiện một cuộc tấn công [Kamikaze](/wiki/Th%E1%BA%A7n_phong) vào hạm đội Mỹ mà mục tiêu cụ thể là chiếc [hàng không mẫu hạm](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay) *. Ba chiếc đã đâm trúng mục tiêu và nổ tung làm chết 129 người trên tàu. Kế đó, lúc 19:00, năm máy bay Kamikaze khác lao đến nhưng chỉ có một chiếc vượt qua được lưới lửa phòng không và bỏ ngay trên Saratoga* [đường băng](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%C4%83ng)của *Saratoga*một quả [bom](/wiki/Bom). Tuy nhiên đến 20 giờ 15 phút, những đám cháy trên tàu đã được khắc phục nhưng sau đó tàu buộc phải rời chiến trường đến [Eniwetok](/w/index.php?title=Eniwetok&action=edit&redlink=1)rồi cuối cùng là về bờ biển phía Tây nước Mỹ để sửa chữa. Vài phút sau, một chiếc Kamikaze đơn độc vượt qua được lưới lửa phòng không nhờ bay sát mặt nước đã đâm vào hàng không mẫu hạm hộ tống cỡ nhỏ *. Bốn quả* [Bismarck Sea](/w/index.php?title=USS_Bismarck_Sea_(CVE-95)&action=edit&redlink=1) [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i)trên tàu nổ tung, tàu chìm sau đó 15 phút. Thủy thủ trên tàu *cố gắng cứu được khoảng 120 người trong tổng số 800 thủy thủ đoàn rơi xuống nước. Ngoài ra, cuộc tấn công này còn gây thiệt hại nhẹ cho hàng không mẫu hạm hộ tống* [Lawrence Taylor](/w/index.php?title=USS_Lawrence_C._Taylor_(DE-415)&action=edit&redlink=1) *, một tàu chở quân và một chuyển vận hạm.* [USS Lunga Point](/wiki/USS_Lunga_Point_(CVE-94)) Sau ngày thứ ba, thương vong của Sư đoàn 4 lên đến 2.517 người và Sư đoàn 5 dlà 2.057. [[38]](#cite_note-Leckie_872-38) Cũng trong đêm hôm đó, [[39]](#cite_note-39) [Đài phát thanh Tokyo](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_ph%C3%A1t_thanh_Tokyo&action=edit&redlink=1)báo tin Mỹ tấn công [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D). Turner, tư lệnh lực lượng đổ bộ đã bị đài phát thanh này cảnh cáo: *"Turner, người chịu trách nhiệm về cái chết của hàng ngàn binh sĩ chúng ta, sẽ không bao giờ trở về được. Chúng ta sẽ giết ông ta, tế các vong hồn chiến sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc Đại Nhật Bản.* " [[40]](#cite_note-40)
Ngày
[22 tháng 2](/wiki/22_th%C3%A1ng_2), ngày thứ tư của cuộc đổ bộ, Sư đoàn thủy quân lục chiến số 4 đã chịu quá nhiều tổn thất trong việc đánh chiếm cao nguyên Motoyama đã được thay thế bằng Sư đoàn 3. Trong khi đó sư đoàn 5 vẫn tiếp tục mục tiêu đánh chiếm Suribachi và trong ngày này người Mỹ đã thành công trong việc bao vây chân núi, ngoại trừ khoảng trống rộng gần 400 m trên bờ biển phía tây. Viên đại tá chỉ huy quân trú phòng ở Suribachi đã xin Kuribayashi thực hiện một cuộc tấn công tự sát nhưng bị từ chối tuy nhiên một số người lính vẫn tự ý rời bỏ vị trí để tham gia tấn công. Những cuộc chiến đấu vẫn tiếp tục diễn ra ác liệt ở từng địa đạo. Trong số những lính Nhật tử trận tại Suribachi có [trung tá](/wiki/Trung_t%C3%A1) [Takeichi Nishi](/w/index.php?title=Takeichi_Nishi&action=edit&redlink=1), người đã giành huy chương vàng môn cưỡi ngựa tại [Thế vận hội mùa hè 1932 Los Angeles](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_v%E1%BA%ADn_h%E1%BB%99i_m%C3%B9a_h%C3%A8_1932_Los_Angeles&action=edit&redlink=1). Cái chết của ông giống như Kuribayashi sau này, vẫn là một điều bí ẩn. Có nhiều giả thuyết cho rằng ông bị lính Mỹ giết, tự sát hoặc chết trong khi chiến đấu. Sau khi chết, ông được truy phong quân hàm [đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1). Trong khi đó, 150 lính Nhật đã xông ra khỏi quả núi để đến với những đơn vị quân Nhật ở phía Bắc nhưng phần lớn đã bị đốn ngã trên đường bởi thủy quân lục chiến Mỹ. Chỉ có khoảng 25 lính Nhật chạy thoát. Tuy nhiên, khi chạy đến bộ chỉ huy của lực lượng phòng vệ hải quân Nhật, họ đã không được đồng đội mình tại đây chào đón tử tế. [Đại úy](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_%C3%BAy) Samaji Inouye, sĩ quan phụ trách bộ chỉ huy, đã lên án trung úy của họ là phản quốc và rút gươm định chặt đầu ông này nhưng một sĩ quan cấp dưới đã ngăn đại úy Samaji lại. [[41]](#cite_note-41)
Ngày
[23 tháng 2](/wiki/23_th%C3%A1ng_2), sư đoàn 5 thủy quân lục chiến Mỹ đã tiến lên được đỉnh ngọn núi lửa và những cuộc giáp lá cà lẻ tẻ đã diễn ra trong các hang động. Nhiều tốp lính Nhật đã tổ chức tự sát tập thể. Lúc 10 giờ 15 phút, lá cờ Mỹ đã tung bay trên đỉnh Suribachi, trở thành lá cờ ngoại quốc đầu tiên cắm trên lãnh thổ Nhật Bản. Ảnh ngọn cờ thứ nhất này đã được chụp bởi [42] [Louis R. Lowery](/w/index.php?title=Louis_R._Lowery&action=edit&redlink=1), [trung sĩ](/wiki/Trung_s%C4%A9)nhất thủy quân lục chiến, làm nhiệm vụ phóng viên nhiếp ảnh cho tạp chí [Leatherneck Magazine](/w/index.php?title=Leatherneck_Magazine&action=edit&redlink=1)của thủy quân lục chiến Mỹ. Khi lá cờ được cắm cũng là lúc bộ trưởng hải quân Mỹ [James Forrestal](/w/index.php?title=James_Forrestal&action=edit&redlink=1)vừa đổ bộ lên bờ tại chân núi Suribachi. Forrestal đưa ra nhận xét với tướng [Holland Smith](/w/index.php?title=Holland_Smith&action=edit&redlink=1): "Việc giương ngọn cờ trên Suribachi có ý nghĩa đặc biệt với binh chủng thủy quân lục chiến trong năm trăm năm sắp tới" đồng thời ông muốn lá cờ này làm vật kỷ niệm. Nhưng đại tá Chandler Johnson, người đã trao lá cờ cho đơn vị cắm cờ, cá nhân ông tin rằng lá cờ này thuộc về [[43]](#cite_note-43) [tiểu đoàn](/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C4%91o%C3%A0n)số 2 thuộc [trung đoàn](/wiki/Trung_%C4%91o%C3%A0n)28 dưới quyền ông nên ông đã cử [trung sĩ](/wiki/Trung_s%C4%A9)Mike Strank lấy một lá cờ lớn hơn thay thế lá cờ cũ. Lá cờ thứ hai dài 2,4 m và rộng 1,4 m, lớn hơn nhiều so với lá cờ đang tung bay trên đỉnh núi, được tìm thấy trong một kho chứa vật liệu cũ ở [Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng), sau khi được thu hồi từ một chiếc tàu sắp chìm vào ngày [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12)năm [1941](/wiki/1941). Khi lá cờ thứ hai vừa được cắm lên thì nhiếp ảnh gia [[44]](#cite_note-44) [Joe Rosenthal](/w/index.php?title=Joe_Rosenthal&action=edit&redlink=1), người đang săn tin về cuộc đổ bộ cho hãng tin [Associated Press](/wiki/Associated_Press)(AP), đã chụp được bức ảnh nổi tiếng "Raising the Flag on Iwo Jima". Trong bức ảnh của Rosenthal, có năm thủy quân lục chiến và một quân y hải quân. Ba người trong số đó là [Franklin Sousley](/w/index.php?title=Franklin_Sousley&action=edit&redlink=1), [Harlon Block](/w/index.php?title=Harlon_Block&action=edit&redlink=1)và [Michael Strank](/w/index.php?title=Michael_Strank&action=edit&redlink=1)chết trong trận này còn ba người may mắn sống sót là [John Bradley](/w/index.php?title=John_Bradley&action=edit&redlink=1), [Rene Gagnon](/w/index.php?title=Rene_Gagnon&action=edit&redlink=1)và [Ira Hayes](/w/index.php?title=Ira_Hayes&action=edit&redlink=1). Bức ảnh đạt [giải Pulitzer](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer)về nhiếp ảnh trong cùng năm đó. Nó cũng trở thành biểu tượng cho trận đánh và được sao chép lại rất nhiều. Lá cờ thứ hai này tung bay trong 3 tuần lễ trước khi bị gió thổi bay mất. [[45]](#cite_note-ap-45) Đến thời điểm này, người Mỹ đã làm chủ được 1/3 phía nam đảo từ đỉnh Suribachi đến sân bay số 1. [[46]](#cite_note-46)
### Trận đánh tại phòng tuyến phía bắc[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=9)]
Mất Suribachi, người Nhật co về giữ phòng tuyến thứ nhất của họ chạy dài gần 3 km từ bờ phía tây qua góc phía nam
[sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) số 2 đến bờ đông của đảo. Hệ thống phòng thủ của quân Nhật ở đây còn rất mạnh và thậm chí còn hơn cả khu vực phía Nam mà quân Mỹ vừa chiếm được. Sư đoàn 4 và 5 tiến lên sau 76 phút bắn phá của [47] [hải pháo](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o&action=edit&redlink=1). Cả hai [sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n)này đều được các lực lượng [thiết giáp](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p&action=edit&redlink=1)dẫn đường. Tuy nhiên quân Nhật nhanh chóng chặn đứng các thiết giáp bằng [vũ khí chống tăng](/w/index.php?title=V%C5%A9_kh%C3%AD_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng&action=edit&redlink=1)và [mìn](/wiki/M%C3%ACn). Đến cuối ngày hôm đó, sư đoàn 5 tiến lên chưa được đến 500 mét. Đến thời điểm này sư đoàn 3 đã được gọi tăng viện. [Thiếu tướng](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Harry Schmidt](/w/index.php?title=Harry_Schmidt&action=edit&redlink=1)được giao chỉ huy cả ba sư đoàn tiến đánh phòng tuyến Nhật với Sư đoàn 3 ở trung tâm có nhiệm vụ đánh chiếm sân bay số 2, Sư đoàn 4 bên cánh phải và Sư đoàn 5 bên cánh trái.
Lúc 9:30 sáng ngày
[24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2), dưới sự yểm trợ mãnh liệt của pháo binh, Sư đoàn 3 thủy quân lục chiến bắt đầu tiến đánh sân bay số 2, dẫn đầu là hai [tiểu đoàn](/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C4%91o%C3%A0n) thuộc [trung đoàn](/wiki/Trung_%C4%91o%C3%A0n) 21. Đây là vị trí phòng thủ mạnh nhất trong suốt phòng tuyến của Nhật. Địa hình ở đây vô cùng bất lợi cho lính Mỹ: chung quanh các đường băng toàn là những rãnh sâu, hố to, ngăn cách nhau bởi những vách đá nhọn như lưỡi cưa. Ngoài ra, họ còn phải đương đầu với một đối thủ cứng rắn là trung đoàn 145 thuộc sư đoàn 109 Nhật. [Súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) và [súng cối](/wiki/S%C3%BAng_c%E1%BB%91i) Nhật liên tục khai hỏa vào quân Mỹ đang tiến lên. Để chống lại, Mỹ sử dụng [xe tăng phun lửa](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_phun_l%E1%BB%ADa&action=edit&redlink=1), [súng phun lửa](/wiki/S%C3%BAng_phun_l%E1%BB%ADa) và [lựu đạn](/wiki/L%E1%BB%B1u_%C4%91%E1%BA%A1n) để thiêu cháy quân Nhật trong các ngách hầm và công sự bê tông ngầm. Chiến trường ngập trong lửa và thương vong của lính Mỹ rất lớn nên tốc độ tiến quân rất chậm, chỉ khoảng 10 mét mỗi giờ. Khi khói lửa đã trùm kín mục tiêu và không còn có thể sử dụng súng, hai bên xông vào đánh giáp lá cà bằng [lưỡi lê](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1i_l%C3%AA), lựu đạn, báng súng cho đến cả cuốc xẻng. Xác chết đôi bên chồng chất lên nhau.
Sau hai ngày ác chiến, sư đoàn 3 thủy quân lục chiến Mỹ bị thương vong gần 2.000 người trong khi Trung đoàn 145 của Nhật hầu như bị xóa sổ.
Tướng Kuribayashi điện về Tokyo: [48] *"Sau một tuần lễ giao tranh, quân trú phòng tại Iwo Jima đã mất tới 50% quân số; phần lớn súng máy, 60% đại bác và súng cối đã bị tiêu diệt"*
Đến nửa đêm ngày
[25 tháng 2](/wiki/25_th%C3%A1ng_2), sư đoàn 3 Mỹ đã làm chủ sân bay số 2 và tiến dần đến làng Motoyama. Sư đoàn 4 và 5 cũng đẩy lùi được quân Nhật và tiến về phía Bắc. Ngày [26 tháng 2](/wiki/26_th%C3%A1ng_2), Sư đoàn 4 đến được chân đồi 382 ở phía đông nam làng Motoyama thì bị chặn đứng vì hỏa lực mạnh của pháo binh và bộ binh Nhật. Các trận đánh tại đồi này đã làm cho sư đoàn thiệt hại 792 chết người chỉ riêng trong ngày hôm đó. Quân Nhật đã trụ lại ở tuyến phòng thủ thứ hai, phía sau dãy đồi và ngôi làng Motoyama, chạy dài đến tận hai bên bờ biển phía đông và phía tây đảo. Tại đây một lần nữa hệ thống các hang động và địa đạo của Nhật lại chặn đứng quân Mỹ. Tổn thất của quân Mỹ tại [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D) ngày càng nặng đến mức làm xôn xao dư luận cả nước.
Tờ
*Examiner* xuất bản tại [San Francisco](/wiki/San_Francisco) số ra ngày [27 tháng 2](/wiki/27_th%C3%A1ng_2) đã chỉ trích chiến lược của đô đốc [Chester Nimitz](/w/index.php?title=Chester_Nimitz&action=edit&redlink=1) vì muốn nhanh chóng tiến đánh [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) đã làm hao tổn biết bao xương máu [thanh niên](/wiki/Tu%E1%BB%95i_tr%E1%BA%BB) Mỹ. Tiếp đó tờ báo này ca ngợi tướng [Douglas MacArthur](/wiki/Douglas_MacArthur) đã đạt được mọi mục tiêu đề ra mà vẫn tiết kiệm được sinh mạng binh lính. Tuy nhiên, vào ngày hôm sau, tờ *Chronicle* cùng thành phố liền có ngay bài phản hồi. Tờ báo cho rằng chiến lược của đô đốc Nimitz đưa đến việc kết thúc sớm chiến tranh là cách tốt nhất để tiết kiệm xương máu binh sĩ. Ngược lại, các chiến dịch kéo dài của tướng MacArthur ở [Phillipines](/w/index.php?title=Phillipines&action=edit&redlink=1) là một sự phí phạm vô ích sinh mạng lẫn của cải nhân dân Mỹ. Tranh cãi không chỉ dừng lại ở các phương tuyện truyền thông mà còn cả trong giới lãnh đạo lục quân và hải quân Mỹ. Tại cơ quan bộ tổng tham mưu lục quân, tướng [49] [George Marshall](/wiki/George_Marshall)đề nghị quân đội Mỹ sử dụng hơi độc nhưng đã bị tổng thống [Franklin D. Roosevelt](/wiki/Franklin_D._Roosevelt)và đô đốc Nimitz từ chối. [[50]](#cite_note-50)
Ngày
[28 tháng 2](/wiki/28_th%C3%A1ng_2), thủy quân lục chiến Mỹ đã chiếm được cao điểm để từ đó có thể nhìn thấy toàn bộ sân bay số 3 tuy nhiên các ngọn đồi quanh sân bay này vẫn nằm trong sự kiểm soát của người Nhật. Cũng trong ngày này, sư đoàn 3 Mỹ đã chiếm được làng Motoyama, nay chỉ còn là cảnh đổ nát. Ngày [3 tháng 3](/wiki/3_th%C3%A1ng_3), đến lượt đồi 382 bị sư đoàn 4 Mỹ chiếm. Bị mất hai điểm trọng yếu, tuyến phòng thủ thứ hai của quân Nhật bị bẻ gãy. Quân Mỹ chuyển sang chiếm đồi 362A. Để tấn công địa điểm này, quân Mỹ chuyển sang chiến thuật mới của tướng Erskine là tấn công ban đêm mà không dọn bãi bằng pháo để gây bất ngờ. Chiến thuật này đã trở thành chìa khóa quyết định cho việc chiếm được ngọn đồi khi quân Nhật không hề biết đến cuộc tấn công của quân Mỹ để chống trả và thậm chí một số lính Nhật vẫn còn đang ngủ. Tuy nhiên, phải đến ngày [38] [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3), đồi mới bị chiếm. Cho đến ngày 3 tháng 3, vẫn còn khoảng 16.000 lính Nhật trong số 22.000 người ban đầu. Thương vong của lính Mĩ là 16.000 người trong đó có 3.000 người tử trận. Trong ngày này, [Trung tá](/wiki/Trung_t%C3%A1) [Chandler Johnson](/w/index.php?title=Chandler_Johnson&action=edit&redlink=1), tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 2, người đã lưu giữ lá cờ đầu tiên trên đỉnh Suribachi cũng chết vì đạn pháo. Ngày [[51]](#cite_note-51) [4 tháng 3](/wiki/4_th%C3%A1ng_3), trong lúc chiến sự vẫn đang tiếp diễn, một chiếc máy bay ném bom [B-29](/wiki/Boeing_B-29_Superfortress)có tên *Dinah Might*đang ở gần đảo thông báo đã cạn [nhiên liệu](/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u)sau một cuộc không kích vào Tokyo và yêu cầu một cuộc hạ cánh khẩn cấp. Dưới hỏa lực của quân Nhật, chiếc máy bay đã hạ cánh thành công xuống sân bay đã được quân Mỹ kiểm soát, nạp nhiên liệu đầy đủ rồi tiếp tục thực hiện hành trình. Đến ngày [6 tháng 3](/wiki/6_th%C3%A1ng_3), chiếc [P-51 Mustang](/wiki/North_American_P-51_Mustang)đầu tiên hạ cánh xuống sân bay Iwo Jima để yểm trợ về không lực cho quân Mỹ. Chiếc máy bay này thuộc lực lượng đặc nhiệm [hàng không mẫu hạm](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)số 58 đang chuẩn bị cho cuộc đổ bộ vào [Okinawa](/wiki/Okinawa)ngày [1 tháng 4](/wiki/1_th%C3%A1ng_4). Sáng ngày 7 tháng 3, sư đoàn 3 Mỹ sau một cuộc chiến đấu ác liệt đã chiếm được phần trung tâm đảo. Quân Nhật giờ chỉ còn trụ lại ở phía bắc và phía đông.
Tình hình quân Nhật tại Iwo Jima ngày càng rơi vào bi kịch với phần lớn
[thức ăn](/wiki/Th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m), [vũ khí](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD) và nước uống đã cạn kiệt, tuy nhiên họ vẫn còn kiên cường kháng cự trong các nhóm chiến đấu nhỏ. Không còn [súng chống tăng](/w/index.php?title=S%C3%BAng_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng&action=edit&redlink=1), lính Nhật tình nguyện buộc [thuốc nổ](/wiki/Thu%E1%BB%91c_n%E1%BB%95) vào người, bí mật nằm chờ [chiến xa](/wiki/Xe_t%C4%83ng) Mỹ đến để tấn công cảm tử. Sáng ngày 4 tháng 3, tướng Kuribayashi báo cáo tình hình chiến sự hai tuần lễ qua bằng vô tuyến điện:
|“||Các lực lượng của chúng tôi đang tận dụng mọi nỗ lực để tiêu diệt địch. Nhưng chúng tôi đã mất hết đại bác, xe tăng và 2/3 số sĩ quan. Các trận đánh sắp tới sẽ còn gặp nhiều khó khăn hơn nữa. Giờ đây, khi Bộ tư lệnh và trung tâm thông tin trên đảo đã bị địch phát hiện, rất có thể chúng tôi sẽ đứt liên lạc hoàn toàn với Tokyo. Một số vị trí mạnh vẫn còn có thể kháng cự trong nhiều ngày nữa; nhưng dù cho các vị trí này sụp đổ thì những người còn lại vẫn tiếp tục chiến đấu đến cùng… Chúng tôi rất buồn vì đã không thành công trong việc bảo vệ đảo.
|
Giờ đây, tôi, Kuribayshi tin tưởng rằng quân địch sẽ xâm nhập Nhật Bản từ chính đảo này... Tôi rất hối tiếc khi hình dung những cảnh tượng thảm khốc có thể diễn ra trên đế quốc chúng ta. Nhưng dù sao, bản thân tôi cũng được an ủi nhiều khi thấy các sĩ quan và binh lính của mình đã hi sinh không chút băn khoăn trong cuộc chiến đấu giữ từng tấc đất để chống lại một kẻ thù có ưu thế hơn mình với nhiều xe tăng và hỏa lực oanh kích khủng khiếp ngoài sức tưởng tượng.
Khi cái chết của mình đang đến gần, tôi cầu trời ban cho Tổ quốc tôi một tương lai tốt đẹp... Tôi muốn được gửi lời tạ lỗi với các sĩ quan thượng cấp và đồng cấp của tôi, vì đã không đủ sức chặn đứng cuộc xâm nhập kẻ thù. Tôi tin chắc rằng Tổ quốc ta sẽ không bao giờ sụp đổ, linh hồn tôi sẽ luôn luôn tấn công địch để bảo vệ những đất đai của đế quốc vĩnh cửu.
Tôi sẽ rất mãn nguyện nếu những báo cáo chính chiến sự và những điều lưu ý mà chúng tôi gửi bằng điện tín có thể giúp ích cho các chiến thuật quân sự và các kế hoạch huấn luyện trong tương lai.
|”|
Trước tình hình ngày càng tuyệt vọng, đa số
[sĩ quan](/wiki/S%C4%A9_quan) Nhật tại [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D) muốn tiến hành các cuộc tấn công tự sát. Mặc dù tướng Kuribayashi đã ra sức ngăn cản nhưng một số vẫn không tuân lệnh. Trong đó có thiếu tướng [Sadasue Senda](/w/index.php?title=Sadasue_Senda&action=edit&redlink=1), lữ đoàn trưởng lữ đoàn hỗn hợp số 2. Đêm ngày [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3), Senda tập trung các sĩ quan dưới quyền, ra lệnh thực hiện một cuộc tổng tấn công vào lúc 6:00 sáng ngày hôm sau. Để chấm dứt buổi nói chuyện, ông nói với họ: "Chúng ta sẽ gặp lại nhau, tối mai, ở [đền Yasukuni](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Yasukuni)". Cánh hải quân tán thành việc này nhưng việc truyền tin sai lệch đã khiến cho họ nghĩ là cuộc tổng tấn công sẽ diễn ra ngay trong đêm. Do đó, lúc không giờ, 1.500 sĩ quan và lính hải quân lặng lẽ tập trung tại phòng tuyến [sư đoàn](/wiki/S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n) 4 thủy quân, nơi do hai [trung đoàn](/wiki/Trung_%C4%91o%C3%A0n) 23 và 24 Mỹ nắm giữ. Tuy nhiên, cuộc tấn công đã bị quân Mỹ phát hiện và báo động khi có người hô " [Banzai](/w/index.php?title=Banzai&action=edit&redlink=1)" (vạn tuế) quá sớm. [Pháo binh](/wiki/Ph%C3%A1o_binh) Mỹ ngay lập tức nã pháo vào nơi tập trung quân suốt một giờ gây thương vong rất lớn. Những người sống sót bỏ chạy tản mác, tìm nơi ẩn nấp. Đến sáng ngày [09 tháng 03](/wiki/9_th%C3%A1ng_3), tướng Senda đầu không đội mũ, quấn trên đầu một tấm vải trắng vẽ hình [mặt trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di) đỏ, dẫn đầu một đoàn quân trang bị [súng trường](/wiki/S%C3%BAng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng), lựu đạn, một ít súng máy và cả gậy tre vót nhọn. Pháo binh Mỹ đã tiêu diệt toàn bộ đoàn quân này, kể cả tướng Senda. Nhật tổn thất 650 người sau đợt phản công bất thành này. Trong khi đó, đại úy [53] [Samaji Inouye](/w/index.php?title=Samaji_Inouye&action=edit&redlink=1)dẫn 1.000 người tham gia tấn công vào các vị trí của quân Mỹ với ý định chiếm lại núi Suribachi. Cuộc tấn công này cũng bị đập tan với thương vong của quân Mỹ là 347 người (90 người chết). Ngày hôm sau, thủy quân lục chiến Mỹ đếm được tổng cộng 784 xác lính Nhật. [[54]](#cite_note-54)
Ngày
[11 tháng 3](/wiki/11_th%C3%A1ng_3), quân Nhật ở phía đông bắc đảo bị chia cắt khỏi phía tây bắc là nơi trú ẩn của tướng Kuribayashi và [chuẩn đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) Ichimaru. Ngày [14 tháng 3](/wiki/14_th%C3%A1ng_3), đô đốc Nimitz tuyên bố đã chinh phục được Iwo Jima và "tất cả quyền hạn của chính phủ Đế quốc Nhật Bản ở hòn đảo này đều bị đình chỉ". Ngày [55] [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3), trận đánh được phía Mỹ tuyên bố đã kết thúc và hòn đảo đã ở trong tình trạng an toàn. Ngày 17 tháng 3, [Thủ tướng Nhật Bản](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Kuniaki Koiso](/w/index.php?title=Kuniaki_Koiso&action=edit&redlink=1)thông báo trên đài phát thanh là lực lượng phòng ngự dưới quyền tướng Kuribayashi trên đảo đã chiến bại. Tuy nhiên trên thực tế chiến sự vẫn còn kéo dài thêm nửa tháng nữa. [[56]](#cite_note-56)
### Những ngày cuối cùng[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=10)]
Quân Nhật phòng thủ trên đảo giờ đây đã hết nước uống. Những tốp lính Nhật di chuyển từ các
[địa đạo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) đi tìm nước uống hầu như không trở về. Ngày [14 tháng 3](/wiki/14_th%C3%A1ng_3), tướng Kuribayashi ra lệnh cho [đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1) Masao Ikeda đốt [quân kì](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_k%C3%AC&action=edit&redlink=1) [trung đoàn](/wiki/Trung_%C4%91o%C3%A0n) số 145 để không lọt vào tay [người Mỹ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9). Đây là trung đoàn đã anh dũng cản bước tiến quân Mỹ tại nhiều nơi và hầu như không còn ai sống sót. Lúc 5:35 chiều ngày [17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3), ông điện về [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D) lần cuối cùng:
|“||Chiến cuộc sắp tàn, không phải vì tinh thần hy sinh cố gắng của quân đội Thiên Hoàng tàn lụi, mà vì chúng tôi không còn cả súng đạn lẫn lương thực. Nước uống đã hết từ 5 ngày nay. Tất cả những người còn lại sẽ tiến hành cuộc tổng tấn công cuối cùng. Tôi nghĩ rằng Nhật Bản sẽ không an toàn, nếu không chiếm lại đảo này. Tôi hi vọng linh hồn tôi sẽ dẫn đường cho cuộc tấn công trong tương lai. Cầu trời ban cho Tổ quốc tôi thắng lợi cuối cùng...||”|
Bức điện của Kuribayashi Tadamichi, vốn cũng là một nhà thơ có tiếng, kết thúc bằng ba bài thơ. Hai câu kết:
|“||Tôi lo lắng cho tương lai đất mẹ
|
Khi cỏ xanh phủ kín xác thân mình.
|”|
Ngày
[17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3), một đặc chỉ từ Tổng hành dinh thăng ông lên quân hàm [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) Lục quân tại mặt trận. Một số sĩ quan khác như Ichimaru được phong hàm phó đô đốc, Inouye được phong hàm chuẩn đô đốc và Nishi được phong hàm đại tá. Cũng trong đêm đó ông hạ lệnh mở cuộc tổng tấn công cuối cùng: " [57] *Kể từ 0 giờ 1 phút ngày*. Bắt đầu từ đó, các sĩ quan Nhật trên đảo, cả [18 tháng 3](/wiki/18_th%C3%A1ng_3)năm 1945, mọi người sẽ chiến đấu đến chết, không ai được lo giữ tính mạng của mình" [lục quân](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n)lẫn [hải quân](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n)đều chuẩn bị cho binh lính mình thực hiện những cuộc [tấn công tự sát](/wiki/T%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_t%E1%BB%B1_s%C3%A1t).
Trong khi đó, phó đô đốc Ichimaru viết thư hạch tội tổng thống Mỹ
[Franklin Roosevelt](/wiki/Franklin_D._Roosevelt). Lá thư này được trao cho một sĩ quan thông tin nhưng anh ta chưa kịp đưa bức thư trên cho người Mỹ thì bị bắn gục. Sau đó, [thủy quân lục chiến](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn) Mỹ đã tìm thấy bức thư. Ngày [11 tháng 7](/wiki/11_th%C3%A1ng_7), nội dung bức thư được in trên các tờ báo Mỹ. Sau đó, người Mỹ đem trưng bày nó tại bảo tàng học viện sĩ quan ở [Annapolis](/wiki/Annapolis), nơi Ichimaru từng có thời gian thực tập. [[58]](#cite_note-TBD124-58)
Ngày
[21 tháng 3](/wiki/21_th%C3%A1ng_3), [lô cốt](/wiki/L%C3%B4_c%E1%BB%91t) hoang vắng của tướng Kuribayashi đã bị phá hủy và công việc này cần đến bốn tấn [thuốc nổ](/wiki/Thu%E1%BB%91c_n%E1%BB%95). Trong cảnh tuyệt vọng, lính Nhật ngày càng trở nên liều lĩnh và hằng đêm họ đều cố xâm nhập vào phòng tuyến quân Mỹ. Đêm ngày [59] [25 tháng 3](/wiki/25_th%C3%A1ng_3), 300 lính Nhật thực hiện cuộc tổng tấn công cuối cùng tại khu vực [sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay)số 2. Các phi công, thủy quân lục chiến và cả công binh Mỹ đã đánh nhau với quân Nhật đến sáng và chịu thương vong lớn với hơn 100 lính Mỹ chết (bao gồm 59 binh sĩ thủy quân lục chiến) và 200 người khác bị thương. Đó là sự kháng cự cuối cùng của người Nhật và hòn đảo được bộ tư lệnh Mỹ tuyên bố "an toàn" ngày [[60]](#cite_note-60) [26 tháng 3](/wiki/26_th%C3%A1ng_3). [Trung úy](/wiki/Trung_%C3%BAy)Harry Martin của tiểu đoàn công binh số 5 đã trở thành binh sĩ thủy quân lục chiến cuối cùng của Mỹ nhận [Huân chương Danh Dự](/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Danh_D%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)trong trận đánh. [[61]](#cite_note-Moskin-61) [[62]](#cite_note-62)
Sáng ngày
[27 tháng 3](/wiki/27_th%C3%A1ng_3), tướng Kuribayashi ra khỏi hang cùng với [đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1) Kaneji Nakane, sĩ quan tham mưu. Ông hướng về phía Bắc, hướng Hoàng cung, gập mình chào 3 lần rồi rút gươm mổ bụng tự sát. Đại tá Nakane giúp tướng Kuribayashi hoàn tất nghi lễ bằng cách dùng gươm chém đầu vị tướng rồi mai táng thượng cấp của mình. Xong việc, ông quay về hang để báo cáo sự việc với đại tá tham mưu trưởng Tadashi Takashi và chuẩn đô đốc Ichimaru. Hai đại tá cùng nhau ra cửa hang rồi cùng dùng [58] [súng lục](/wiki/S%C3%BAng_ng%E1%BA%AFn_%E1%BB%95_xoay)tự sát. Tuy nhiên theo miêu tả của một số cựu binh Nhật trong trận này thì chính tướng Kuribayashi đã chỉ huy cuộc tấn công tự sát cuối cùng và chết trong khi chiến đấu. [[58]](#cite_note-TBD124-58)
Gần 11 giờ khuya, chuẩn đô đốc Ichimaru cùng với 10 người còn lại, tay không
[vũ khí](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD) ra khỏi hang. Một loạt đạn [súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) Mỹ đã bắn chết ông cùng 2 người khác. Đến đây trận Iwo Jima đã chính thức kết thúc sau hơn 1 tháng giao tranh. [58]
## Kết quả[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=11)]
Sau hơn một tháng giao tranh ác liệt, quân Mỹ đã chiếm được hòn đảo. Trong số khoảng 22.000 quân bố phòng Nhật, 20.703 người đã chết trong khi chiến đấu hoặc do
[tự sát](/wiki/T%E1%BB%B1_s%C3%A1t), chỉ có 216 người bị bắt làm [tù binh](/wiki/T%C3%B9_binh). [[1]](#cite_note-morison1-1) Cũng có một vài tài liệu khác đưa ra con số 1.083 tù binh. [5] Một số còn lại ẩn náu trong các [[3]](#cite_note-Ross-3) [hang động](/wiki/Hang), tiếp tục chiến đấu cho đến nhiều năm sau chiến tranh. Những người Nhật cuối cùng đầu hàng tại [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D)là 2 người lính dưới quyền trung úy Toshihiko Ohno (Yamakage Kufuku và Matsudo Linsoki). Cả hai đã cầm cự trên đảo suốt sáu năm trước khi đầu hàng vào năm [1951](/wiki/1951), một số tài liệu khác ghi ngày đầu hàng là [[63]](#cite_note-63) [6 tháng 1](/wiki/6_th%C3%A1ng_1)năm [1949](/wiki/1949). Phần lớn xác lính Nhật bị vùi lấp trong các hang động và đến nhiều thập kỉ sau vẫn còn được bảo tồn nguyên vẹn vì tác dụng của khí [[64]](#cite_note-Cook-64) [lưu huỳnh](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh). [[65]](#cite_note-65)
Về phía Mỹ, tổng số thương vong là 28.686 người trong đó có 23.573 người là của
[thủy quân lục chiến](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn) bao gồm 6.821 tử trận và 19.217 người bị thương. Thương vong của lính Mỹ trong trận này còn hơn cả tổng số thương vong của phe Đồng minh trong [20] [Ngày D](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_D&action=edit&redlink=1), ngày đổ bộ lên [Normandie](/wiki/Normandie)(ước tính khoảng 10.000, với tổng thương vong của lính Mỹ trong [trận Normandie](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Normandie)là 125.847 người). [[66]](#cite_note-66) [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D)là nơi đổ bộ duy nhất tại Thái Bình Dương mà thương vong của phía Mỹ vượt hơn cả Nhật. Khoảng 300 lính hải quân đã tử trận do các cuộc tấn công của [[67]](#cite_note-67) [Kamikaze](/wiki/Th%E1%BA%A7n_phong). Vì toàn bộ dân cư trên đảo đã được sơ tán nên tại Iwo Jima đã không có thương vong về phía dân thường như ở [Saipan](/wiki/Saipan)và sau này là [Okinawa](/wiki/Okinawa). [[68]](#cite_note-68)
## Ý nghĩa chiến lược[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=12)]
Thất bại tại
[Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D) đã làm chấn động chính trường [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Ngày [5 tháng 4](/wiki/5_th%C3%A1ng_4) năm [1945](/wiki/1945), Thủ tướng [Kuniaki Koiso](/w/index.php?title=Kuniaki_Koiso&action=edit&redlink=1) đệ đơn từ chức lên [Nhật hoàng](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng) [Hirohito](/wiki/Hirohito) vì những thất bại tại [Leyte](/wiki/Leyte_(t%E1%BB%89nh)) và giờ đây là Iwo Jima. Nhật hoàng ngay lập tức triệu tập [hội đồng Jushin](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Jushin&action=edit&redlink=1) và đơn từ chức của Koiso được chấp thuận. Đêm hôm đó, [đô đốc](/wiki/%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Kantarō Suzuki](/w/index.php?title=Kantar%C5%8D_Suzuki&action=edit&redlink=1) được bổ nhiệm làm thủ tướng khi ông đã 77 tuổi.
Còn về phía Mỹ, những thương vong tại Iwo Jima là sự cảnh báo cho những gì sắp tới sẽ xảy ra tại
[Okinawa](/wiki/Okinawa) cũng như khi quân Mỹ ngày càng tiến sâu vào lãnh thổ Nhật Bản. Ngay trong tháng 3, khi chiến sự còn đang tiếp diễn, các [sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) tại đây đã nhanh chóng được người Mỹ sửa chữa và đưa vào hoạt động. Ngày [10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3), các máy bay xuất phát từ Iwo Jima đã oanh tạc [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D); đến ngày [12 tháng 3](/wiki/12_th%C3%A1ng_3) là [Nagoya](/wiki/Nagoya) và [13 tháng 3](/wiki/13_th%C3%A1ng_3) đến lượt [Osaka](/wiki/%C5%8Csaka_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)). Các cuộc oanh tạc này ngày càng diễn ra thường xuyên hơn và mục tiêu nhắm đến không chỉ là các cơ sở quân sự mà còn cả các khu dân cư. Iwo Jima còn là nơi đặt các máy bay tiêm kích [P-51 Mustang](/wiki/North_American_P-51_Mustang) có nhiệm vụ bảo vệ những chiếc B29 khi tiến vào ném bom lãnh thổ Nhật Bản. Trong suốt [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), 2.251 chiếc B-29 đã hạ cánh tại Iwo Jima. Ngoài ra, còn có 1.191 máy bay tiêm kích hộ tống cho 3.081 cuộc oanh tạc vào Nhật Bản xuất phát từ Iwo Jima. Tuy nhiên việc Nhật Bản mất Iwo Jima đã không ảnh hưởng đến khả năng dự báo từ xa các cuộc oanh tạc nhờ [61] [radar](/wiki/Ra_%C4%91a)của nước này. Các thông tin giờ đây đến từ [đảo Rota](/w/index.php?title=Rota(%C4%91%E1%BA%A3o)&action=edit&redlink=1), nơi mà không bao giờ bị tấn công. [[69]](#cite_note-69)
Sau khi chiến tranh kết thúc, đảo Iwo Jima vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của
[người Mỹ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9) trong một thời gian dài. Năm 1960, đảo trở thành [căn cứ quân sự](/w/index.php?title=C%C4%83n_c%E1%BB%A9_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) và từng có cả [vũ khí hạt nhân](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) trên đảo. Dưới áp lực của chính quyền Nhật Bản, năm 1968, đảo được trao trả trở lại cho Nhật và quân Mỹ cũng rút đi hết. [70] Ngày nay, đảo Iwo Jima nằm dưới quyền quản lý của chính quyền [[71]](#cite_note-71) [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D).
## Kỷ niệm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=13)]
Ngày
[19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2) năm [1985](/wiki/1985), lễ kỷ niệm lần thứ 40 trận Iwo Jima, một sự kiện được gọi là "Cuộc sum họp vẻ vang" (Reunion of Honor) đã được tổ chức. Những người tham dự buổi lễ là những [cựu binh](/w/index.php?title=C%E1%BB%B1u_binh&action=edit&redlink=1) của cả hai phía Mỹ và Nhật đã từng tham gia trận đánh. Một tấm bia bằng [72] [đá granit](/wiki/%C4%90%C3%A1_hoa_c%C6%B0%C6%A1ng)đã được dựng lên trong buổi lễ với hàng chữ:
Trong lễ kỷ niệm 40 năm trận Iwo Jima, chúng tôi, những cựu binh Mỹ và Nhật đã gặp nhau một lần nữa tại nơi chiến trường xưa, nhưng lần này là trong hòa bình và tình bạn hữu. Chúng tôi cũng tưởng niệm cho các chiến hữu của mình, những người đã chiến đấu ở đây với tất cả lòng dũng cảm và danh dự. Chúng tôi cũng cùng nhau cầu nguyện cho những hi sinh của mình tại Iwo Jima sẽ được nhớ mãi và không bao giờ lặp lại.
Lễ kỷ niệm lần thứ 50 đã diễn ra trước đài tưởng niệm này vào tháng 3 năm
[1995](/wiki/1995). Lần thứ 55 diễn ra năm [2000](/wiki/2000) và sau đó là lần thứ 60 vào tháng 3 năm [2005](/wiki/2005).
Sau khi trận đánh kết thúc, 27 quân nhân Mỹ đã được phong tặng "
[Huân chương Danh dự](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Danh_d%E1%BB%B1)" ( *Medal of Honor*), huân chương quân sự cao quý nhất của Mỹ trong đó có 14 người được truy phong. Trong số 27 tấm huân chương đó, 23 được trao cho thủy quân lục chiến và 4 cho các thủy thủ hải quân. Số huân chương này chiếm 30% trong số 82 Huân chương Danh dự trao tặng cho [thủy quân lục chiến Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3) trong [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Ngoài ra để kỷ niệm chiến thắng, [73] [hải quân Mỹ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)đã đặt tên cho một số [tàu chiến](/wiki/T%C3%A0u_chi%E1%BA%BFn)là [USS Iwo Jima](/w/index.php?title=USS_Iwo_Jima&action=edit&redlink=1)và một đài tưởng niệm đã được xây gần [nghĩa trang quốc gia Arlington](/wiki/Ngh%C4%A9a_trang_qu%E1%BB%91c_gia_Arlington). Bang [Massachusetts](/wiki/Massachusetts)đã chọn ngày 19 tháng 2 hàng năm làm Ngày Iwo Jima để kỷ niệm trận đánh và vinh danh tinh thần dũng cảm của quân lực Hoa Kỳ. [[74]](#cite_note-74)
Trong khi đó, hiện nay chính phủ Nhật Bản vẫn còn tìm kiếm và quy tập hài cốt những người lính Nhật tử trận tại Iwo Jima.
[[75]](#cite_note-75)
## Trong văn hóa đại chúng[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=14)]
Trận Iwo Jima đã được lấy làm bối cảnh cho nhiều tác phẩm điện ảnh của Mỹ sau đó. Ngay từ năm
[1945](/wiki/1945), đã có hai bộ phim: *, To the Shores of Iwo Jima* [phim tài liệu](/wiki/Phim_t%C3%A0i_li%E1%BB%87u)sản xuất bởi hải quân, lực lượng thủy quân lục chiến và [Tuần duyên Hoa Kỳ](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_duy%C3%AAn_Hoa_K%E1%BB%B3), và [[76]](#cite_note-76) *, một bộ phim với mục đích tuyên truyền có nội dung về hành trình của một khẩu* [Glamour Gal](/w/index.php?title=Glamour_Gal&action=edit&redlink=1) [pháo](/wiki/Ph%C3%A1o)do thủy quân lục chiến Mỹ mang đến [Iwo Jima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_I%C5%8D).
Bốn năm sau, đầu năm
[1949](/wiki/1949), hãng phim [Republic Studios](/w/index.php?title=Republic_Studios&action=edit&redlink=1) thông báo đang chuẩn bị thực hiện một bộ phim về vai trò của thủy quân lục chiến Mỹ trong [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Ngân sách dành cho bộ phim đến 1 triệu USD, khoản tiền lớn nhất trong lịch sử Republic Studios và tên của bộ phim được đặt là [77] *. Tuy bộ phim đề cập rất ít về Iwo Jima nhưng hình ảnh thủy quân lục chiến giương ngọn cờ tại Iwo Jima trở thành tâm điểm cho việc quảng cáo bộ phim.* [Sands of Iwo Jima](/w/index.php?title=Sands_of_Iwo_Jima&action=edit&redlink=1) Vai chính của bộ phim đã được giao cho ngôi sao đang lên của [[78]](#cite_note-James3-78) [Hollywood](/wiki/Hollywood)trong thể loại phim hành động [John Wayne](/wiki/John_Wayne)và đặc biệt bộ phim có sự tham gia của 3 trong 6 người từng tham gia bức ảnh nổi tiếng "Raising the Flag on Iwo Jima" là [John Bradley](/w/index.php?title=John_Bradley&action=edit&redlink=1), [Rene Gagnon](/w/index.php?title=Rene_Gagnon&action=edit&redlink=1)và [Ira Hayes](/w/index.php?title=Ira_Hayes&action=edit&redlink=1). [[78]](#cite_note-James3-78) *, một bộ phim khác sản xuất năm The Outsider* [1961](/wiki/1961)có sự tham gia của [Tony Curtis](/w/index.php?title=Tony_Curtis&action=edit&redlink=1)đóng vai người lính Mỹ cắm lá cờ tại Iwo Jima, Ira Hayes. Sau đó một thời gian dài, điện ảnh Mỹ không có thêm bộ phim nào về Iwo Jima. Mãi đến năm [[79]](#cite_note-79) [2006](/wiki/2006), đạo diễn [Clint Eastwood](/wiki/Clint_Eastwood)mới cho ra đời thêm hai bộ phim về trận đánh là *(* [Flags of Our Fathers](/w/index.php?title=Flags_of_Our_Fathers&action=edit&redlink=1) *Ngọn cờ cha ông*) và *(* [Letters from Iwo Jima](/wiki/Letters_from_Iwo_Jima) *Những bức thư từ Iwo Jima*). *Ngọn cờ cha ông*được dựng theo góc nhìn của người Mỹ dựa trên cuốn sách cùng tên của [James Bradley](/wiki/James_Bradley)và [Ron Powers](/w/index.php?title=Ron_Powers&action=edit&redlink=1)do hai hãng phim [DreamWorks Pictures](/wiki/DreamWorks)và [Warner Bros](/wiki/Warner_Bros.)hợp tác sản xuất. *Những bức thư từ Iwo Jima*thì lại được xây dựng từ góc nhìn của người Nhật và vai tướng [Kuribayashi Tadamichi](/wiki/Kuribayashi_Tadamichi)trong phim do nam diễn viên nổi tiếng [người Nhật](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nh%E1%BA%ADt) [Watanabe Ken](/wiki/Watanabe_Ken)đảm nhận.
Trong tập 8 loạt phim truyền hình năm 2010 của
[HBO](/wiki/HBO) *, sản xuất bởi The Pacific* [Tom Hanks](/wiki/Tom_Hanks)và [Steven Spielberg](/wiki/Steven_Spielberg), đã miêu tả ngày đổ bộ lên Iwo Jima qua góc nhìn của người lính thuỷ quân lục chiến [John Basilone](/w/index.php?title=John_Basilone&action=edit&redlink=1)cho đến khi anh ta tử trận vào cuối ngày hôm đó.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=15)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=16)]
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=17)]
- ^
**a** **ă** **â** [Morison 2002](#CITEREFMorison2002), tr. 69
- ^
**a** **ă** [Viện lịch sử quân sự Việt Nam 2003](#CITEREFVi.E1.BB.87n_l.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_qu.C3.A2n_s.E1.BB.B1_Vi.E1.BB.87t_Nam2003), tr. 151
- ^
**a** [Ross, Bill D. (1985).](#cite_ref-Ross_3-1) **ă** *Iwo Jima: Legacy of Valor*. New York: Vintage Books. XIV. [^](#cite_ref-4) [“World War II The end of the Japanese war, February-September 1945”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II/53602/The-end-of-the-Japanese-war-February-September-1945#ref512258). [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2009.
- ^
**a** **ă** [Nhiều tác giả 2004](#CITEREFNhi.E1.BB.81u_t.C3.A1c_gi.E1.BA.A32004), tr. 205 [^](#cite_ref-6) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 110, 111 [^](#cite_ref-7) [William B. Hopkins 2008](#CITEREFWilliam_B._Hopkins2008), tr. 291 [^](#cite_ref-8) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 225 [^](#cite_ref-9) [Morison 2002](#CITEREFMorison2002), tr. 17 [^](#cite_ref-10) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 108 [^](#cite_ref-11) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 222
- ^
**a** **ă** [Morison 2002](#CITEREFMorison2002), tr. 14 [^](#cite_ref-13) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 111 [^](#cite_ref-14) [George W. Garand & Truman R. Strobridge 1971](#CITEREFGeorge_W._GarandTruman_R._Strobridge1971), tr. 455,456 **David McNeill.** [^](#cite_ref-15) [“His Emperor's reluctant warrior”](https://archive.is/rxKs). Japantimes. [Bản gốc](http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fl20060813x2.html)lưu trữ ngày 16 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2009. [^](#cite_ref-16) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 237 [^](#cite_ref-17) [George W. Garand & Truman R. Strobridge 1971](#CITEREFGeorge_W._GarandTruman_R._Strobridge1971), tr. 461 [^](#cite_ref-18) [Viện lịch sử quân sự Việt Nam 2003](#CITEREFVi.E1.BB.87n_l.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_qu.C3.A2n_s.E1.BB.B1_Vi.E1.BB.87t_Nam2003), tr. 150 [^](#cite_ref-19) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 252
- ^
**a** **ă** [“The Battle of Iwo Jima”](http://history.sandiego.edu/gen/WW2Timeline/LUTZ/iwo.html). Đại học San Diego. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2009.
- ^
**a** **ă** [“Iwo Jima Operation—Pre-landing Bombardment and Other Landing Zone Preparations, 16–ngày 19 tháng 2 năm 1945”](http://www.history.navy.mil/photos/events/wwii-pac/iwojima/iwo-3.htm). Trung tâm nghiên cứu lịch sử hải quân Hoa Kỳ. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2010. [^](#cite_ref-22) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 240 [^](#cite_ref-23) [Moskin 1992](#CITEREFMoskin1992), tr. 360 [^](#cite_ref-24) [“USS Blessman”](http://www.hazegray.org/danfs/escorts/de69.htm). Dictionary of American Naval Fighting Ships Tập 1. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2009. [^](#cite_ref-25) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 113 [^](#cite_ref-26) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 253
- ^
**a** **ă** [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 254
- ^
**a** **ă** [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 267
- ^
**a** **ă** [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 261 [^](#cite_ref-30) [Robert E. Allen 2004](#CITEREFRobert_E._Allen2004), tr. 16, 19 và 23 [^](#cite_ref-31) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 114 [^](#cite_ref-32) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 268 [^](#cite_ref-James271_33-0) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 271
- ^
**a** **ă** [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 115 [^](#cite_ref-35) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 288 [^](#cite_ref-36) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 284 [^](#cite_ref-37) [Robert E. Allen 2004](#CITEREFRobert_E._Allen2004), tr. 51
- ^
**a** **ă** [Leckie 2005](#CITEREFLeckie2005), tr. 872 [^](#cite_ref-39) [William B. Hopkins 2008](#CITEREFWilliam_B._Hopkins2008), tr. 296 **Tạp chí Đại Đông Á, số 84, Sài Gòn tháng 3 năm 1945** [^](#cite_ref-40) [^](#cite_ref-41) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 308 [^](#cite_ref-42) [“Charles Lindberg, 86; Marine helped raise first U.S. flag over Iwo Jima”](http://articles.latimes.com/2007/jun/26/local/me-lindberg26). *The Los Angeles Times*. 26 tháng 6, 2007. tr. B8. Truy cập 30 tháng 9, 2008. [^](#cite_ref-43) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 321 [^](#cite_ref-44) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 323 **Landsberg, Mitchell (1995).** [^](#cite_ref-ap_45-0) [“Fifty Years Later, Iwo Jima Photographer Fights His Own Battle”](http://www.ap.org/pages/about/pulitzer/rosenthal.html). [Associated Press](/wiki/Associated_Press). Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007. [^](#cite_ref-46) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 328 [^](#cite_ref-47) [Keith 1979](#CITEREFKeith1979), tr. 50 [^](#cite_ref-48) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 118-119 [^](#cite_ref-49) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 119 [^](#cite_ref-50) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 120 [^](#cite_ref-51) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 358 [^](#cite_ref-52) [John 1970](#CITEREFJohn1970), tr. 747-748 [^](#cite_ref-53) [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 122 [^](#cite_ref-54) [Keith 1979](#CITEREFKeith1979), tr. 56 [^](#cite_ref-55) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 371 [^](#cite_ref-56) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 372 [^](#cite_ref-57) [George W. Garand & Truman R. Strobridge 1971](#CITEREFGeorge_W._GarandTruman_R._Strobridge1971), tr. 706
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Lê Vinh Quốc & Huỳnh Văn Tòng 2000](#CITEREFL.C3.AA_Vinh_Qu.E1.BB.91cHu.E1.BB.B3nh_V.C4.83n_T.C3.B2ng2000), tr. 124 [^](#cite_ref-59) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 375 [^](#cite_ref-60) [George W. Garand & Truman R. Strobridge 1971](#CITEREFGeorge_W._GarandTruman_R._Strobridge1971), tr. 710
- ^
**a** **ă** [Moskin 1992](#CITEREFMoskin1992), tr. 373 **Bernard C. Nalt.** [^](#cite_ref-62) [“The right to fight: African-American Marines in World War II:Peleliu and Iwo Jima”](http://www.nps.gov/archive/wapa/indepth/extContent/usmc/pcn-190-003132-00/sec10.htm). National Pack Service. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2009. [^](#cite_ref-63) [John 1970](#CITEREFJohn1970), tr. 737 **Cook, Donald.** [^](#cite_ref-Cook_64-0) [“Capture of Two Holdouts ngày 6 tháng 1 năm 1949”](http://www.wanpela.com/holdouts/profiles/kufuku.html). *No Surrender: Japanese Holdouts*. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007. [^](#cite_ref-65) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 378 [^](#cite_ref-66) [“D-Day and the Battle of Normandy: Your Questions Answered Written by the D-Day Museum, Portsmouth”](http://www.ddaymuseum.co.uk/faq.htm#casualities). [Portsmouth City Council](/wiki/Portsmouth). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2007. **O'Brien, Cyril J.** [^](#cite_ref-67) [“Iwo Jima Retrospective”](http://www.military.com/NewContent/0,13190,NI_Iwo_Jima2,00.html). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2007. [^](#cite_ref-68) [“Selected March Dates of Marine Corps Historical Significance”](http://www.tecom.usmc.mil/HD/This_Month_History/03_March.htm). History Division, [Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2007. **Kế hoạch ủy ban quân sự 306/1, "Kế hoạch chiếm đảo Rota" 25 tháng 1, 1945.** [^](#cite_ref-69) **H.P. (tổng hợp) (ngày 14 tháng 10 năm 2009).** [^](#cite_ref-70) [“Mỹ từng bí mật triển khai vũ khí hạt nhân tại Nhật”](http://antg.cand.com.vn/News/PrintView.aspx?ID=70640). Công an nhân dân và An ninh thế giới Online. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2010. **VANKHANH (theo BBC) (ngày 21 tháng 6 năm 2007).** [^](#cite_ref-71) [“Nhật đổi tên đảo Iwo Jima”](http://www.hanoimoi.com.vn/newsdetail/The-gioi/134751/nh7853t-2737893i-ten-2737843o-iwo-jima.htm). *Hà Nội Mới Online*. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2011. [^](#cite_ref-72) [“Reunion of honor”](http://www.iwojima.jp/photo2.html). Iwojima.jp. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2009. [^](#cite_ref-MOHSTAT_73-0) [“U.S. Army Center of Military History Medal of Honor Citations Archive”](http://www.history.army.mil/html/moh/mohstats.html). *Danh sách những người được Huân chương Danh Dự*. Army Medal of Honor website. 16 tháng 7, 2007. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-74) [“The General Laws of Massachusetts—Declaration of Iwo Jima Day”](http://www.mass.gov/legis/laws/mgl/6/6-12aa.htm). Commonwealth of Massachusetts. Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20100305062926/http://www.mass.gov/legis/laws/mgl/6/6-12aa.htm)ngày 5 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016. [^](#cite_ref-75) [“Map of Iwojima's underground bunkers found in U.S.”](http://www.japantimes.co.jp/text/nn20120505b2.html). *The Japan Times*. Ngày 5 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2012. [^](#cite_ref-76) [“To the Shores of Iwo Jima (1945)”](http://www.imdb.com/title/tt0038175/). imdb. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2010. [^](#cite_ref-77) [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 481
- ^
**a** **ă** [James Bradley & Ron Powers 2008](#CITEREFJames_BradleyRon_Powers2008), tr. 482 [^](#cite_ref-79) [“Outsider (1961)”](http://www.imdb.com/title/tt0055270/). [Imdb](/wiki/Internet_Movie_Database). Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008. [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [24°47′B 141°19′Đ / 24,783°B 141,317°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima¶ms=24_47_N_141_19_E_type:isle_region:JP-13)
### Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=18)]
- Lê Vinh Quốc; Huỳnh Văn Tòng (2000),
*Cuộc chiến tranh Thái Bình Dương (1941-1945)*, Việt Nam: Nhà xuất bản Giáo dục.
- James Bradley; Ron Powers (2008),
*Ngọn cờ của cha (Flags of our fathers)*, Việt Nam: Nhà xuất bản Tri Thức [Morison, Samuel Eliot](/w/index.php?title=Samuel_Eliot_Morison&action=edit&redlink=1)(2002) [1970], [, Urbana, Ill.: Nhà in Đại học Illinois,](https://books.google.com.vn/books?id=PfrgDPhLkqcC&pg=PA410&lpg=PA410&dq=History+of+United+States+Naval+Operations+in+World+War+II+iwo+jima&source=bl&ots=_ItLOmnnnf&sig=wK1nrxjarDXO9TnkKEUGEr32h9A&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Kuribayashi&f=false) *Victory in the Pacific, 1945,*quyển 14 của *History of United States Naval Operations in World War II* [ISBN](/wiki/ISBN) [0252070658](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0252070658), [OCLC](/wiki/OCLC) [49784806](//www.worldcat.org/oclc/49784806)
- Allen, Robert E. (2004),
*The First Battalion of the 28th Marines on Iwo Jima: A Day-by-Day History from Personal Accounts and Official Reports, with Complete Muster Rolls*, Jefferson, N.C.: McFarland & Company, [ISBN](/wiki/ISBN) [0786405600](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0786405600), [OCLC](/wiki/OCLC) [41157682](//www.worldcat.org/oclc/41157682)
- John, Toland (1970),
*The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936-1945*, New York: Random House, [OCLC](/wiki/OCLC) [105915](//www.worldcat.org/oclc/105915)
- Leckie, Robert (2005) [1967],
*The Battle for Iwo Jima*, New York: ibooks, Inc, [ISBN](/wiki/ISBN) [1590192419](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1590192419), [OCLC](/wiki/OCLC) [56015751](//www.worldcat.org/oclc/56015751)
- Keith, Wheeler (1979),
*The road to Tokyo*, Alexandria, Virginia: Time-Life Books
- Moskin, J.Robert (1992),
*The U.S. Marine Corps Story*, Back Bay Books, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0316585583](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0316585583)
- George W. Garand; Truman R. Strobridge (1971),
*History of U.S. Marine Corps Operations in World War II, quyển 4: Western Pacific Operations*, Historical Branch, G-3 Division, Headquarters, U.S. Marine Corps [Newcomb, Richard F.](/w/index.php?title=Richard_Newcomb&action=edit&redlink=1); Harry Schmidt (2002) [1965]. *Iwo Jima*. New York: Owl Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [0805070710](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0805070710). [OCLC](/wiki/OCLC) [48951047](//www.worldcat.org/oclc/48951047).
- Bộ quốc phòng - Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2003).
*Thế giới thế kỷ XX - Những sự kiện quân sự*. Hà Nội: Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân.
- Nhiều tác giả (2004).
*Nhật Bản trong Chiến tranh Thái Bình Dương*. Nhà xuất bản Công an nhân dân.
- William B., Hopkins (2008),
[, New York: Zenith Press,](https://books.google.com.vn/books?id=eU3M18Kn-3gC&pg=PA292&dq=%22tadamichi%22+%22kuribayashi%22&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%22tadamichi%22%20%22kuribayashi%22&f=false) *The Pacific War: The Strategy, Politics, and Players that Won the War* [ISBN](/wiki/ISBN) [9780760334355](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780760334355)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Iwo_Jima&action=edit§ion=19)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Battle for Iwo Jima, 1945](http://www.history.navy.mil/library/online/battleiwojima.htm) [Một trang web cung cấp cái nhìn sơ lược về trận đánh với nhiều hình ảnh và tư liệu](http://www.iwojima.com/) [Cảnh trận Iwo Jima trong phim Letters from Iwo Jima](http://www.youtube.com/watch?v=sKbnWTKKVn8&feature=related) [Phim cảnh quân Mỹ cắm cờ chiến thắng trên đỉnh Suribachi](http://www.youtube.com/watch?v=SiE_s2zoCZc) [US Department of Defense](http://www.defenselink.mil/home/features/iwo_jima/iwo.html) [Bức thư phó đô đốc Ichimaru gửi tổng thống Roosevelt (tiếng Anh và tiếng Nhật)](http://www.chukai.ne.jp/~masago/roosev.html)


markdown:
-
## Agoda PointsMAX!
- cùng chương trình, nhiều điểm hơn
1
#### Chọn chương trình thành viên
PointsMAX
Ngôn ngữ
Chương trình thành viên A
![ Chương trình thành viên A](https://cdn6.agoda.net/images/abtest/PRIUS/icon/icon-pointer@2x.png)
Chương trình thành viên B
Trong menu, nhấp PointsMAX và chọn chương trình thành viên yêu thích của bạn.
2
#### Chọn điểm ưu đãi
![ Chọn điểm ưu đãi](https://cdn6.agoda.net/images/abtest/PRIUS/icon/icon-bed.png)
Phòng khách sạn A
Thông tin phòng
Tích lũy5000 điểm
Chọn loại phòng và điểm cho khách sạn bạn đã chọn.
3
#### Nhập mã số thành viên
Nước cấp hộ chiếu
Mã số thành viên chương trình
1234
Điền số thẻ thành viên của chương trình đã chọn khi đặt phòng. Số điểm sẽ được cộng vào tài khoản của bạn sau khi trả phòng.
Bắt đầu ở đây và chọn chương trình yêu thích của bạn:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Access-Control-Allow-Credentials: true

Cache-Control: no-cache, no-store, must-revalidate

Pragma: no-cache

X-Origin: ashburn

X-Recruiting: Like HTTP headers? Come write ours: http://grnh.se/1qxadk

Rule-triggered: yes

Access-Control-Allow-Methods: GET,POST

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Vary: User-Agent, Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Nhật Bản **Mã hàng : MKT-304-0123**
Giá : 6,064,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0059**
Giá : 2,892,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0204**
Giá : 2,465,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0200**
Giá : 3,141,000 VNĐ
**Mã hàng : DKU-203-0006**
Giá : 4,445,000 VNĐ
**Mã hàng : DKU-203-0007**
Giá : 3,593,000 VNĐ
**Mã hàng : DKU-203-0011**
Giá : 3,588,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0165**
Giá : 3,864,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0162**
Giá : 4,639,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0163**
Giá : 4,639,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0160**
Giá : 4,299,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0159**
Giá : 4,299,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0167**
Giá : 3,575,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0166**
Giá : 2,995,000 VNĐ
**Mã hàng : KWS-203-0161**
Giá : 4,106,000 VNĐ

WARC-Truncated: length

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
## MT Nhất Chi Mai,p.13,dt:8x35m
|
|
|
|
![]()
![]()
MT Nhất Chi Mai,p.13,dt:8x35m
Giá: 19.500.000.000 đ Tin công ty, đăng ngày 13 tháng 10 16:38
Số phòng:
**nhiều hơn 10**
Diện tích:
**339 m²**
Loại:
**Nhà ở,Cần bán**
Địa chỉ:
**Nhất Chi Mai**
Tỉnh, thành, quận:
**Quận Tân Bình**
Tình trạng:
**Đã sử dụng**
|
|
Bán nhà MT Nhất Chi Mai,p.13,dt:8x35m nở hậu,57tr/m2.
Nhà mặt tiền Nhất Chi Mai,p13,q.Tân Bình cách đường lớn Cộng Hoà 50m.
- Diện tích: 8x35m nở 14x10m.Tổng dt: 339,50m2.
- Kết cấu: cấp 4 thuận tiện cho việc xây căn hộ cao cấp,biệt thự.
- Vị trí: đối diện Etown,cách đường lớn Cộng Hoà 50m.Khu nhân viên Vp Etown thuê nhiều nên thuận lợi cho đầu tư căn hộ dịch vụ.Gần chợ,trường học,siêu thị tiện ích.
Liên hệ: Thu Hương
[x](javascript:void(0);)
MUA HÀNG AN TOÀN
- KHÔNG trả tiền trước khi nhận hàng.
- Kiểm tra hàng cẩn thận, đặc biệt với hàng đắt tiền.
- Hẹn gặp ở nơi công cộng.
- Nếu bạn mua hàng hiệu, hãy gặp mặt tại cửa hàng để nhờ xác minh, tránh mua phải hàng giả.

Front-End-Https: on

Set-Cookie: dsess=mc1xd4d44461a9d197f5bdb5ea9ae35710d61fbfaa06; domain=.chotot.com; path=/; expires=Mon, 24-Oct-2016 05:58:49 GMT;

Server: Apache

P3P: CP='NOI DSP COR PSAo PSDo'

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Khi đặt phòng theo đoàn với iVIVU.com, bạn sẽ có được khách sạn phù hợp nhất với giá tốt nhất mà không phải tốn thời gian tìm kiếm.
CSKH: 1900 1870
Khác: (08) 3930 8290
Từ 7h30 - 21h hằng ngày
DKKD: 0312788481, Ngày cấp: 21/05/2014, Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
HCM: Lầu 7, Tòa nhà Anh Đăng, 215 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
HN: Lầu 9, 70-72 Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
(Xem bản đồ)

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Access-Control-Allow-Methods: GET, PUT, POST, DELETE, OPTIONS

X-Cache: MISS from DuocNguyen

X-Cache-Lookup: MISS from DuocNguyen:82


markdown:
text.skipToContent
text.skipToNavigation
Más de 250.000 piezas de recambios nuevas de la mejor calidad
en Frenos
en Frenos
en todas las categorías sin restricciones a las marcas de coche
Buscar
0931 815 323
Horario: 7:00 - 22:00
0 productos
Recambios de coche
Aceite
Accesorios
Neumáticos
Neumáticos
Neumáticos de verano
Todas las estaciones
Neumáticos de invierno
Neumáticos para furgonetas
Neumáticos para 4x4
Neumáticos antipinchazo
Neumáticos de carreras
Neumáticos de colección
Ruedas completas
Ruedas completas
Llantas de aluminio con neumáticos de verano
Llantas de aluminio para todas las estaciones
Llantas de aluminio con neumáticos de invierno
Llantas de acero con neumáticos de verano
Llantas de acero con neumáticos para todas las estaciones
Llantas de acero con neumáticos de invierno
Llantas de aluminio
Llantas de acero
Inicio
Recambios de coche
Motocicleta
CHEVROLET
CAPRICE CLASSIC Ranchera familiar Frenos
Mi coche
CHEVROLET
CAPRICE CLASSIC Ranchera familiar
Motor (tipo)
Filtrar
Elegir categoría
Recambios de coche
Motocicleta
Frenos
Búsqueda avanzada
Elegir precio
50-199.99 € (2)
category.meta.h1.v2
2 Productos
10
20
50
100
Relevancia
Marca ascedente
Marca descedente
Precio ascedente
Precio descedente
A.B.S.
Disco de freno
85,03 €
Número de artículo:10076430
Número de fabricante.: 16350
Precio por unidad
Precio incl. IVA
más costo de envío
En stock
Entregamos su pedido en 4-5 días laborables
Detalles
Añadir a la cesta
A.B.S.
Disco de freno
71,36 €
Número de artículo:10075896
Número de fabricante.: 16368
Precio por unidad
Precio incl. IVA
más costo de envío
En stock
Entregamos su pedido en 4-5 días laborables
Detalles
Añadir a la cesta
*PVP: Precio de venta al publico
10
20
50
100
Relevancia
Marca ascedente
Marca descedente
Precio ascedente
Precio descedente
Disponibilidad del producto por ubicación de tienda
Cantidad
Ingrese una comunidad/ciudad o código postal:
Buscar tiendas
Encontrar la tienda más cercana
SERVICIO
Contacto
Entrega, pago y devoluciones
Mi pedido
INFORMACION
Boletín informativo
Protección de datos
Fabricante por marcas
Recambios de coches por marcas
SOBRE NOSOTROS
Aviso legal
Prensa
Términos y condiciones
FORMAS DE PAGO
Un servicio traído a usted por
Feedback
Newsletter

Content-Language: es

Set-Cookie: DELTIBKND=.vmhyshop1; path=/

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store


markdown:
text.skipToContent
text.skipToNavigation
Más de 250.000 piezas de recambios nuevas de la mejor calidad
en Cárter de la rueda
en Cárter de la rueda
en todas las categorías sin restricciones a las marcas de coche
Buscar
0931 815 323
Horario: 7:00 - 22:00
0 productos
Recambios de coche
Aceite
Accesorios
Neumáticos
Neumáticos
Neumáticos de verano
Todas las estaciones
Neumáticos de invierno
Neumáticos para furgonetas
Neumáticos para 4x4
Neumáticos antipinchazo
Neumáticos de carreras
Neumáticos de colección
Ruedas completas
Ruedas completas
Llantas de aluminio con neumáticos de verano
Llantas de aluminio para todas las estaciones
Llantas de aluminio con neumáticos de invierno
Llantas de acero con neumáticos de verano
Llantas de acero con neumáticos para todas las estaciones
Llantas de acero con neumáticos de invierno
Llantas de aluminio
Llantas de acero
Inicio
Recambios de coche
Carrocería
Partes de la carrocería/Guardabarros/Parachoques
DACIA
DUSTER Cárter de la rueda
Mi coche
DACIA
DUSTER
Motor (tipo)
Filtrar
Elegir categoría
Recambios de coche
Carrocería
Partes de la carrocería/Guardabarros/Parachoques
Cárter de la rueda
Búsqueda avanzada
Elegir posición de montaje
Delante, derecha
1
Delante, izquierda
1
Exterior, lado de rueda
1
ambos lados
1
Elegir precio
0-49.99 € (3)
category.meta.h1.v2
3 Productos
10
20
50
100
Relevancia
Marca ascedente
Marca descedente
Precio ascedente
Precio descedente
VAN WEZEL
Revestimiento, Pasarrueda
36,41 €
Número de artículo:14824618
Número de fabricante.: 1555433
Precio por unidad
Precio incl. IVA
más costo de envío
Disponible
Entregamos su pedido en 4-5 días laborables
Detalles
Añadir a la cesta
VAN WEZEL
Revestimiento, Pasarrueda
36,41 €
Número de artículo:14824619
Número de fabricante.: 1555434
Precio por unidad
Precio incl. IVA
más costo de envío
Disponible
Entregamos su pedido en 4-5 días laborables
Detalles
Añadir a la cesta
VAN WEZEL
Panel lateral
38,90 €
Número de artículo:13977887
Número de fabricante.: 9901149
Precio por unidad
Precio incl. IVA
más costo de envío
Disponible
Entregamos su pedido en 4-5 días laborables
Detalles
Añadir a la cesta
*PVP: Precio de venta al publico
10
20
50
100
Relevancia
Marca ascedente
Marca descedente
Precio ascedente
Precio descedente
Disponibilidad del producto por ubicación de tienda
Cantidad
Ingrese una comunidad/ciudad o código postal:
Buscar tiendas
Encontrar la tienda más cercana
SERVICIO
Contacto
Entrega, pago y devoluciones
Mi pedido
INFORMACION
Boletín informativo
Protección de datos
Fabricante por marcas
Recambios de coches por marcas
SOBRE NOSOTROS
Aviso legal
Prensa
Términos y condiciones
FORMAS DE PAGO
Un servicio traído a usted por
Feedback
Newsletter