markdown:
# Olympic Toán học Quốc tế
|
|**Olympic Toán học Quốc tế** ( **International Mathematical Olympiad**, thường được viết tắt là **IMO**) là một kì thi [Toán học](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc) cấp quốc tế hàng năm dành cho học sinh [trung học phổ thông](/w/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1).
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=1)]
Kì thi IMO đầu tiên được tổ chức tại
[Rumani](/wiki/Romania) năm [1959](/wiki/1959) với sự tham gia của 7 quốc gia [Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u) là chủ nhà [Rumani](/wiki/Romania), [Bulgaria](/wiki/Bulgaria), [Tiệp Khắc](/wiki/Ti%E1%BB%87p_Kh%E1%BA%AFc), [Đông Đức](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_%C4%90%E1%BB%A9c), [Hungary](/wiki/Hungary), [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) và [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Trong giai đầu, IMO chủ yếu là cuộc thi của các quốc gia thuộc hệ thống [xã hội chủ nghĩa](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a) và địa điểm tổ chức cũng chỉ trong phạm vi các nước Đông Âu. [ Bắt đầu từ thập niên 1970, số lượng các đoàn tham gia bắt đầu tăng lên nhanh chóng và IMO thực sự trở thành một kì thi quốc tế về Toán dành cho học sinh. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
|
|![]()
|
|Thông tin ở đây có thể đã
Nếu biết thông tin mới cho trang này, xin bạn giúp
Cho đến nay kì thi được tổ chức liên tục hàng năm, trừ duy nhất năm
[1980](/wiki/1980). Kì IMO có số lượng đoàn tham gia đông đảo nhất tính đến IMO 2011 chính là kì IMO 2011 tổ chức tại [Amsterdam](/wiki/Amsterdam), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) với 101 đoàn tham dự. [[1]](#cite_note-1)
Mỗi đoàn tham dự được phép có tối đa 6 thí sinh, một trưởng đoàn, một phó đoàn và các quan sát viên. Theo quy định, thí sinh tham gia phải dưới 20 tuổi và trình độ không được vượt quá cấp
[trung học phổ thông](/w/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) ( *secondary school* hay *high school* trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), hay *lycée* trong [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p)), vì vậy một thí sinh có thể tham gia tới 5 hoặc 6 kì IMO, riêng với Việt Nam do quy định của việc chọn đội tuyển, một thí sinh chỉ tham dự được nhiều nhất là hai kì.
## Cách thức ra đề, thi và chấm thi[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=2)]
Mỗi bài thi IMO bao gồm 6 bài toán, mỗi bài tương đương tối đa là 7 điểm, có nghĩa là thí sinh có thể đạt tối đa 42 điểm cho 6 bài. 6 bài toán này sẽ được giải trong 2 ngày liên tiếp, mỗi ngày thí sinh giải 3 bài trong thời gian 270 phút.
Các bài toán được lựa chọn trong các vấn đề
[toán học sơ cấp](/w/index.php?title=To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_s%C6%A1_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1), bao gồm 4 lĩnh vực [hình học](/wiki/H%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc), [số học](/w/index.php?title=S%E1%BB%91_h%E1%BB%8Dc_s%C6%A1_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1), [đại số](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BB%91) và [tổ hợp](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_t%E1%BB%95_h%E1%BB%A3p). Bắt đầu từ tháng 3 hàng năm, các nước tham gia thi được đề nghị gửi các đề thi mà họ lựa chọn đến nước chủ nhà, sau đó một ban lựa chọn đề thi của nước chủ nhà sẽ lập ra một danh sách các bài toán rút gọn bao gồm những bài hay nhất, không trùng lặp đề thi IMO các năm trước hoặc kì thi quốc gia của các nước tham gia, không đòi hỏi kiến thức toán cao cấp, không quá khó hoặc quá dễ nhưng yêu cầu được thí sinh phải vận dụng hết khả năng suy luận và kiến thức toán được học. Một vài ngày trước kì thi, các trưởng đoàn sẽ bỏ phiếu lựa chọn 6 bài chính thức, chính họ cũng sẽ là người dịch đề thi sang tiếng nước mình để thí sinh có thể giải toán bằng tiếng mẹ đẻ, sau đó các vị trưởng đoàn sẽ được cách ly hoàn toàn với các thí sinh để tránh gian lận.
Bài thi của thí sinh sẽ được ban giám khảo và trưởng đoàn của thí sinh đó chấm song song, sau đó hai bên sẽ hội ý để đưa ra kết quả cuối cùng. Giám khảo và trưởng đoàn đều có thể phản biện cách chấm của nhau để điểm bài thi đạt được là chính xác nhất. Nếu hai bên không thể đi tới đồng thuận thì người quyết định sẽ là trưởng ban giám khảo và giải pháp cuối cùng là tất cả các trưởng đoàn bỏ phiếu. Riêng bài thi của thí sinh nước chủ nhà sẽ do giám khảo đến từ các nước có đề thi được chọn chấm.
## Giải thưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=3)]
Tại IMO việc xét giải chỉ là cho cá nhân từng thí sinh tham gia thi, còn việc xếp hạng thành tích các đoàn đều do các nước tham gia tự tính toán và không có ý nghĩa chính thức.
Giải thưởng của IMO bao gồm huy chương vàng, huy chương bạc và huy chương đồng được trao theo điểm tổng cộng mà thí sinh đạt được. Số thí sinh được trao huy chương là khoảng một nửa tổng số thí sinh, điểm để phân loại huy chương sẽ theo nguyên tắc tỉ lệ thí sinh đạt huy chương vàng, bạc, đồng sẽ là 1:2:3. Các thí sinh không giành được huy chương nhưng giải được trọn vẹn ít nhất 1 bài (7/7 điểm) sẽ được trao bằng danh dự.
Ngoài ra, ban tổ chức IMO còn có thể trao các giải thưởng đặc biệt cho cách giải cực kì sáng tạo hoặc tổng quát hóa vấn đề nêu ra trong bài toán. Giải này phổ biến trong thập niên 1980 nhưng gần đây ít được trao hơn, lần cuối cùng giải thưởng đặc biệt được trao là năm
[2005](/wiki/2005). Thí sinh đoàn [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) từng đạt giải thưởng này là [Lê Bá Khánh Trình](/wiki/L%C3%AA_B%C3%A1_Kh%C3%A1nh_Tr%C3%ACnh) tại IMO 1979.
## Danh sách các kì thi Olympic[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=4)]
## Thống kê liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=5)]
- Đoàn đạt thành tích tốt nhất trong một kì IMO là đoàn Hoa Kỳ tại IMO 1994, cả 6 thành viên của đoàn này đều giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối 42/42. Tính chung tất cả các kì IMO thì đoàn có thành tích tốt nhất là đoàn
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), trong 22 lần tham gia đoàn này đã đứng đầu toàn đoàn 13 lần trong đó có tới 8 lần cả 6 thí sinh Trung Quốc giành huy chương vàng (IMO các năm 1992, 1993, 1997, 2000, 2001, 2002, 2004 và 2006). Thứ tự 10 đoàn có thành tích tốt nhất là: [[2]](#cite_note-2)
|Thứ
|
tự
|Đoàn||Số lần
|
tham gia
|Huy chương
|
vàng
|Huy chương
|
bạc
|Huy chương
|
đồng
|Bằng
|
danh dự
|1||
|![]()
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Flag of the United States.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/22px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![ Flag of the United States.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/22px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ![ Flag of Russia.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/22px-Flag_of_Russia.svg.png)
![ Flag of Russia.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/22px-Flag_of_Russia.svg.png)
[Nga](/wiki/Nga) ![ Flag of Hungary.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/22px-Flag_of_Hungary.svg.png)
![ Flag of Hungary.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/22px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) ![ Flag of Romania.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/22px-Flag_of_Romania.svg.png)
![ Flag of Romania.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/22px-Flag_of_Romania.svg.png)
[Rumani](/wiki/Romania) ![ Flag of South Korea (bordered).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg.png)
![ Flag of South Korea (bordered).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) ![ Flag of Vietnam.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) ![ Flag of Bulgaria (bordered).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg.png)
![ Flag of Bulgaria (bordered).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg.png)
[Bulgaria](/wiki/Bulgaria) ![ Flag of Germany.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/22px-Flag_of_Germany.svg.png)
![ Flag of Germany.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/22px-Flag_of_Germany.svg.png)
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)
- Cho đến nay đã có hai thí sinh từng 4 lần giành huy chương vàng IMO. Người đầu tiên đạt được thành tích này là
[Reid Barton](/w/index.php?title=Reid_Barton&action=edit&redlink=1)(đoàn [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)), Barton giành huy chương vàng tại các kì IMO 1998 (32 điểm), 1999 (34 điểm), 2000 (39 điểm) và 2001 (42/42 điểm). Thí sinh thứ hai là [Christian Reiher](/w/index.php?title=Christian_Reiher&action=edit&redlink=1)(đoàn [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)) với các huy chương vàng tại IMO 2000 (31 điểm), 2001 (32 điểm), 2002 (36 điểm) và 2003 (36 điểm). Ngoài ra Reiher còn giành thêm một huy chương đồng tại IMO 1999 (15 điểm), qua đó trở thành người có thành tích cao nhất trong tất cả các kì IMO tính đến nay. [Ciprian Manolescu](/w/index.php?title=Ciprian_Manolescu&action=edit&redlink=1)(đoàn [Rumani](/wiki/Romania)) là thí sinh giành nhiều điểm tuyệt đối (42/42) nhất trong lịch sử IMO. Trong cả ba lần tham dự IMO vào các năm 1995, 1996 và 1997, Manolescu đều giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối. [Eugenia Malinnikova](/w/index.php?title=Eugenia_Malinnikova&action=edit&redlink=1)(đoàn [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)) là thí sinh nữ có thành tích cao nhất với ba huy chương vàng tại các IMO 1989 (41 điểm), 1990 (42 điểm) và 1991 (42 điểm), tức là chỉ kém duy nhất 1 điểm so với thành tích của Manolescu. [Đào Triết Hiên](/wiki/Terence_Tao)(đoàn [Úc](/wiki/%C3%9Ac)) bắt đầu tham gia thi IMO khi mới 11 tuổi vào năm 1986. Đến kì IMO 1988, Đào giành huy chương vàng năm 13 tuổi và trở thành thí sinh trẻ nhất từng giành huy chương vàng tại IMO. [Oleg Gol'berg](/w/index.php?title=Oleg_Gol%27berg&action=edit&redlink=1)(đoàn [Nga](/wiki/Nga)và [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)) là thí sinh duy nhất trong lịch sử IMO từng giành huy chương vàng với tư cách là thành viên hai đội tuyển khác nhau, hai huy chương vàng với đoàn Nga tại IMO 2002 (36 điểm), 2003 (38 điểm) và một với đoàn Mỹ tại IMO 2004 (40 điểm).
## Các nhà khoa học nổi tiếng từng là thí sinh IMO[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=6)]
- Tính cho đến năm
[2010](/wiki/2010), đã có tổng cộng 9 người từng là thí sinh thi IMO đã giành được giải thưởng Toán học nổi tiếng bậc nhất thế giới, [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields). Danh sách cụ thể như sau:
|Họ tên||Đoàn||Thành tích thi IMO||Năm được trao
|
|
| ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Vladimir Drinfel'd](/w/index.php?title=Vladimir_Drinfel%27d&action=edit&redlink=1) ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Jean-Christophe Yoccoz](/wiki/Jean-Christophe_Yoccoz) ![ Flag of France.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
![ Flag of France.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Richard Borcherds](/wiki/Richard_Borcherds) ![ Flag of the United Kingdom.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Flag of the United Kingdom.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland)
HCV IMO 1978
[Timothy Gowers](/wiki/Timothy_Gowers) ![ Flag of the United Kingdom.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Flag of the United Kingdom.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) [Laurent Lafforgue](/wiki/Laurent_Lafforgue) ![ Flag of France.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
![ Flag of France.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)
HCB IMO 1985 (25 điểm)
[Grigori Perelman](/wiki/Grigori_Yakovlevich_Perelman) ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Đào Triết Hiên](/wiki/Terence_Tao) ![ Flag of Australia.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/22px-Flag_of_Australia.svg.png)
![ Flag of Australia.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/22px-Flag_of_Australia.svg.png)
[Úc](/wiki/%C3%9Ac)
HCB IMO 1987 (40 điểm)
HCV IMO 1988 (34 điểm)
[Ngô Bảo Châu](/wiki/Ng%C3%B4_B%E1%BA%A3o_Ch%C3%A2u) ![ Flag of Vietnam.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
HCV IMO 1989 (40 điểm)
(
*Ghi chú*: HCV, HCB, HCĐ lần lượt là huy chương vàng, huy chương bạc và huy chương đồng) [Grigory Margulis](/w/index.php?title=Grigory_Margulis&action=edit&redlink=1)đã giành huy chương bạc tại IMO 1962 trong thành phần đoàn Liên Xô. Ông được trao [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields)năm [1978](/wiki/1978), sau đó là [Giải Wolf](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Wolf)năm [2005](/wiki/2005). Margulis là một trong số ít ỏi bảy nhà toán học trên thế giới có được cả hai giải thưởng này. [Grigori Perelman](/wiki/Grigori_Yakovlevich_Perelman)đã đạt điểm tuyệt đối 42/42 và giành huy chương vàng tại IMO 1982 trong thành phần đoàn Liên Xô. Năm [2006](/wiki/2006), ông được trao [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields)vì đã giải quyết được [Giả thuyết Poincaré](/wiki/Gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_Poincar%C3%A9), một trong những vấn đề toán học lớn nhất của thế kỉ 20 được [Henri Poincaré](/wiki/Henri_Poincar%C3%A9)đề ra từ năm [1904](/wiki/1904). Bài toán này là một trong sáu bài toán được [Viện Toán học Clay](/wiki/Vi%E1%BB%87n_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Clay)đặt giải 1 triệu [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)cho bất kỳ ai giải được. [Đào Triết Hiên](/wiki/Terence_Tao)(Terence Tao) giành huy chương vàng IMO 1988 trong thành phần đoàn Úc khi mới 13 tuổi. Cho đến nay đây vẫn là thí sinh trẻ nhất từng giành huy chương vàng trong một kì IMO. Đào được bổ nhiệm làm giáo sư [Đại học California tại Los Angeles](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_California_t%E1%BA%A1i_Los_Angeles)(UCLA) khi mới 24 tuổi và được đánh giá là " [Mozart](/wiki/Wolfgang_Amadeus_Mozart)của toán học thế giới". Đào Triết Hiên được trao [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields)năm 2006 cùng với Perelman. [Ngô Bảo Châu](/wiki/Ng%C3%B4_B%E1%BA%A3o_Ch%C3%A2u), giáo sư trẻ nhất Việt Nam, từng hai lần đoạt huy chương vàng IMO tại [Úc](/wiki/%C3%9Ac)( [1988](/wiki/1988)) và [Cộng hoà Liên bang Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)( [1989](/wiki/1989)). Ngô Bảo Châu nổi tiếng với thành công trong việc chứng minh Bổ đề cơ bản Langlands, công trình nghiên cứu đã giúp ông nhận Giải Fields năm 2010.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=7)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=8)] [^](#cite_ref-1) [Phỏng vấn trưởng ban tổ chức IMO 2007](http://www.vietnamnet.vn/giaoduc/vande/2007/07/723744/) [^](#cite_ref-2) [Trang web chính thức của IMO](http://www.imo-official.org/results_country.aspx?column=awards&order=asc), cập nhật ngày 19 tháng 7 năm 2016.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1053 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Quận Rock, Wisconsin
|
|Quận Rock, Wisconsin
|
|Bản đồ
|
|![]()
Vị trí trong tiểu bang
[Wisconsin](/wiki/Wisconsin) ![ Bản đồ Hoa Kỳ có ghi chú đậm tiểu bang Wisconsin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Map_of_USA_WI.svg/200px-Map_of_USA_WI.svg.png)
![ Bản đồ Hoa Kỳ có ghi chú đậm tiểu bang Wisconsin](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Map_of_USA_WI.svg/200px-Map_of_USA_WI.svg.png)
Vị trí của tiểu bang Wisconsin trong
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) **Thống kê** [Quận lỵ](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_l%E1%BB%B5) [Janesville](/wiki/Janesville,_Wisconsin) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
- Tổng cộng
- Đất
- Nước
726
[mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)(1.880 [km²](/wiki/Km%C2%B2))
720 mi² (1.865 km²)
6 mi² (16 km²), 0.79%
[Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91)
- (
[2000](/wiki/2000))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
152.307
212/mi² (82/km²)
**Website:** [www.co.rock.wi.us](http://www.co.rock.wi.us) **Quận Rock** một [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Wisconsin](/wiki/Wisconsin), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Quận lỵ đóng ở [Janesville](/wiki/Janesville,_Wisconsin) . Theo điều tra dân số năm 2000 của 6 [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3)năm [2000](/wiki/2000), quận có dân số 152.307 người.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&action=edit§ion=1)]
Theo
[Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3), quận có diện tích 1881 km2, trong đó có 15 km2 là diện tích mặt nước.
### Xa lộ[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&action=edit§ion=2)] [Interstate 90](/w/index.php?title=Interstate_90&action=edit&redlink=1) [Interstate 39](/w/index.php?title=Interstate_39&action=edit&redlink=1) [Interstate 43](/w/index.php?title=Interstate_43&action=edit&redlink=1) [U.S. Highway 14](/w/index.php?title=U.S._Highway_14&action=edit&redlink=1) [U.S. Highway 51](/w/index.php?title=U.S._Highway_51&action=edit&redlink=1) [U.S. Highway 12](/w/index.php?title=U.S._Highway_12&action=edit&redlink=1) [Highway 11 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_11_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 26 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_26_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 59 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_59_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 67 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_67_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 81 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_81_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 89 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_89_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 104 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_104_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 140 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_140_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1) [Highway 213 (Wisconsin)](/w/index.php?title=Highway_213_(Wisconsin)&action=edit&redlink=1)
### Quận giáp ranh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&action=edit§ion=3)] [Quận Green](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Green,_Wisconsin)- tây [Quận Dane](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Dane,_Wisconsin)- bắc [Quận Jefferson](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Jefferson,_Wisconsin)- đông bắc [Quận Walworth](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Walworth,_Wisconsin)- đông [Quận Boone, Illinois](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Boone,_Illinois)- nam [Quận Winnebago, Illinois](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Winnebago,_Illinois)- nam
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Rock,_Wisconsin&action=edit§ion=4)]
|Lịch sử dân số|
|Năm điều tra||Dân số||Tỉ lệ|
|
||51.203||
|
|
||55.538||8.5%|
|
||66.150||19.1%|
|
||74.206||12.2%|
|
||80.173||8.0%|
|
||92.778||15.7%|
|
||113.913||22.8%|
|
||131.970||15.9%|
|
||139.420||5.6%|
|
||139.510||0.1%|
|
||152.307||9.2%|
|
|
Theo điều tra dân số
năm 2000, đã có 152.307 người, 58.617 hộ gia đình, và 40.387 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 211 người trên một dặm vuông (82/km ²). Có 62.187 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 86 trên một dặm vuông (33/km ²). Cơ cấu chủng tộc dân cư quận gồm 91,01% người da trắng, 4,63% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,28% người Mỹ bản xứ, 0,78% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 1,77% từ các chủng tộc khác, và 1,50% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 3,91% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 32,8% là gốc Đức, gốc Na Uy 13,0%, 10,1% gốc Ailen, 7,5% gốc Anh và 5,5% gốc Mỹ theo điều tra dân số năm 2000. 2
Có 58.617 hộ, trong đó 33,60% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 53,50% là đôi vợ chồng sống với nhau, 10,90% có nữ hộ và không có chồng, và 31,10% là các gia đình không. 25,10% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,70% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,54 và cỡ gia đình trung bình là 3,03.
Trong quận, dân số có độ tuổi với 26,50% dưới độ tuổi 18, 8,60% 18-24, 29,80% 25-44, 22,30% từ 45 đến 64, và 12,70% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 36 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,10 nam giới.

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1066 miss, cp1053 miss


markdown:
# Saint-Maurice, Puy-de-Dôme
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°40′18″B 3°14′13″Đ / 45,6716666667°B 3,23694444444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Saint-Maurice%2C_Puy-de-D%C3%B4me¶ms=45.6716666667_N_3.23694444444_E_region:FR-63_type:city(759))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Auvergne](/wiki/Auvergne) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Puy-de-Dôme](/wiki/Puy-de-D%C3%B4me) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Quận Riom](/wiki/Riom_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Vic-le-Comte](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Vic-le-Comte&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 460 m/1.510 ft)
1 2(2,1 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(370 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [63378](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=63378-COM)/ [63270](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Saint-Maurice** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Puy-de-Dôme](/wiki/Puy-de-D%C3%B4me) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Auvergne](/wiki/Auvergne) miền trung nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).

X-Cache: cp1055 miss, cp1053 miss


markdown:
# Phòng tắm hơi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Sauna](/w/index.php?title=Sauna&redirect=no)) **Phòng tắm hơi** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Sauna*) là một căn phòng nhỏ hoặc nhà thiết kế như là một nơi để phục vụ cho con người tắm bằng hơi nước hay tắm khô, từ này cũng có thể chỉ một tổ hợp nhiều phòng và các trang thiết bị. Từ này xuất phát từ [tiếng Phần Lan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A7n_Lan) nghĩa là phòng tắm hơi. Trong mỗi lần tắm hơi, người ta cởi quần áo ngồi hoặc dựa ngửa trong phòng nhiệt độ của hơn 80 °C (176 °F). Điều kiện này tạo ra sự thư giãn và khiến cho người ta đổ mồ hôi.
Phòng xông hơi có thể được chia thành hai kiểu cơ bản: xông hơi thông thường rằng không khí ấm hoặc
[hồng ngoại](/wiki/Tia_h%E1%BB%93ng_ngo%E1%BA%A1i) phòng tắm hơi của các đối tượng mà ấm áp. xông hơi hồng ngoại có thể sử dụng vật liệu khác nhau trong khu vực nóng của mình như than, năng động sợi carbon, và các vật liệu khác.
## Thư viện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_t%E1%BA%AFm_h%C6%A1i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_t%E1%BA%AFm_h%C6%A1i&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_t%E1%BA%AFm_h%C6%A1i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_t%E1%BA%AFm_h%C6%A1i&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_t%E1%BA%AFm_h%C6%A1i&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_t%E1%BA%AFm_h%C6%A1i&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1052 miss, cp1053 miss


markdown:
# Tống Khâm Tông
|Tống Khâm Tông|
|Hoàng đế Trung Hoa
|![ File-宋欽宗-250px.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/File-%E5%AE%8B%E6%AC%BD%E5%AE%97-250px.jpg/272px-File-%E5%AE%8B%E6%AC%BD%E5%AE%97-250px.jpg)
![ File-宋欽宗-250px.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/File-%E5%AE%8B%E6%AC%BD%E5%AE%97-250px.jpg/272px-File-%E5%AE%8B%E6%AC%BD%E5%AE%97-250px.jpg)
[nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) [19 tháng 1](/wiki/19_th%C3%A1ng_1)năm [1126](/wiki/1126)– [9 tháng 1](/wiki/9_th%C3%A1ng_1)năm [1127](/wiki/1127) [[1]](#cite_note-1) [Tống Huy Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng) [Tống Cao Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Cao_T%C3%B4ng)
|Hậu duệ|
|Triệu Kham
|
Triệu Cẩn
Triệu Huấn
Nhu Gia công chúa
Triệu Huyên (趙烜)
[[2]](#cite_note-2)
Triệu Hoàn (趙桓)
[[3]](#cite_note-3)
(恭文順德仁孝皇帝)
[Khâm Tông](/wiki/Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng)(欽宗) [Nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) [Tống Huy Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng) [23/5](/wiki/23_th%C3%A1ng_5)/ [1100](/wiki/1100) [1156](/wiki/1156)hay [1161](/wiki/1161)? [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u) **Tống Khâm Tông** (chữ Hán: 宋欽宗; [23 tháng 5](/wiki/23_th%C3%A1ng_5), [1100](/wiki/1100) - [1156](/wiki/1156)), [thụy hiệu](/wiki/Th%E1%BB%A5y_hi%E1%BB%87u) đầy đủ **Cung Văn Thuận Đức Nhân Hiếu hoàng đế** (恭文順德仁孝皇帝), tên thật là **Triệu Đản** (赵亶), **Triệu Huyên** (赵烜) hay **Triệu Hoàn** (赵桓), là vị hoàng đế thứ 9 và cũng là cuối cùng của vương triều [Bắc Tống](/wiki/B%E1%BA%AFc_T%E1%BB%91ng) trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c).
Triệu Hoàn là con trai trưởng của
[Tống Huy Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng) Triệu Cát với bà Vương hoàng hậu. Ông lên ngôi năm [1126](/wiki/1126) sau khi vua cha là [Tống Huy Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng) thoái vị vì sợ hãi lực lượng mạnh mẽ của [nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim). Khâm Tông lãnh đạo quân dân Tống đẩy lui quân Kim trong một thời gian ngắn, và loại bỏ các gian thần thời vua cha, làm trong sạch triều chính. Tuy nhiên vào cuối năm này, khi quân Kim đánh vào Biện lần thứ hai, quân Tống đã thất bại, hai vua cùng phần lớn hoàng tộc nhà Bắc Tống bị Kim bắt làm tù binh, chỉ có Khang vương Triệu Cấu là thoát được, về sau lập ra vương triều [Nam Tống](/wiki/Nam_T%E1%BB%91ng).
Tống Khâm Tông trở thành tù binh của Kim và phải sống trong hoàn cảnh cơ cực, khổ sợ và bị hành hạ. Ông qua đời vào năm
[1156](/wiki/1156), thi hài được chôn cất ở Kim chứ không được triều đình [Nam Tống](/wiki/Nam_T%E1%BB%91ng) đón về.
## Mục lục
## Làm hoàng thái tử[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Hoàng tử Triệu Đản là con trai trưởng của Huy Tông hoàng đế với hoàng hậu đầu tiên là Vương thị; chào đời vào ngày
[23 tháng 5](/wiki/23_th%C3%A1ng_5) năm [1100](/wiki/1100) [[4]](#cite_note-4) , tức ngày Ất Dậu tháng 4 ÂL năm Nguyên Phù thứ ba đời [5] [Tống Huy Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng)tại điện Khôi Ninh. Khi đó cha ông vừa lên ngôi chưa đầy nửa năm. Ban đầu ông được đặt tên là Đản, nhận phong tước Hàn quốc công . Đến tháng 6 ÂL cùng năm, được tiến phong Kinh Triệu quận vương. [[6]](#cite_note-TS23-6)
Năm
[1102](/wiki/1102), Huy Tông đổi tên Triệu Đản thành Triệu Huyên, cuối năm đó chính thức cải thành Hoàn. Năm [1103](/wiki/1103), ông được tấn phong làm Định vương. Năm [1111](/wiki/1111), được vào học ở Tư Thiện đường . Năm [6] [1113](/wiki/1113), gia phong thái bảo. Tháng 2 ÂL năm [1115](/wiki/1115), Huy Tông hạ chiếu lập ông làm Hoàng thái tử. Tháng 6 năm [1116](/wiki/1116), ông thành hôn với Chu thị, con gái Vũ Khang quân tiết độ sứ [Chu Bá Tài](/w/index.php?title=Chu_B%C3%A1_T%C3%A0i&action=edit&redlink=1). Trong mắt Huy Tông người em thứ ba của Triệu Hoàn là Vận vương [Triệu Khải](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_Kh%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1)(趙楷) mới là người có khí chất phù hợp với ngôi hoàng đế. Triệu Khải từ nhỏ là đã chứng tỏ mình là người có tài khi dự thi khoa cử và đỗ trạng nguyên. Tuy vậy, Huy Tông không muốn việc phế trưởng lập thứ có thể gây nên hậu quả không tốt sau này, thêm nữa lại có hoạn quan [Lương Sư](/w/index.php?title=L%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%B0&action=edit&redlink=1)ra sức can gián và bảo vệ nên Triệu Hoàn bảo toàn được ngôi thái tử. Lúc bấy giờ thái tể [Vương Phủ](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1)không được lòng thái tử, nên có ý lập Vận vương Khải. [Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1)đem việc tâu lên, do đó Vương Phủ mất chức.
Bấy giờ triều đình
[nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) đang gặp phải sự uy hiếp của nước Kim người Nữ Chân. Trước kia Tống kí kết với Kim hiệp ước [liên minh trên biển](/wiki/Li%C3%AAn_minh_tr%C3%AAn_bi%E1%BB%83n), hợp sức diệt Liêu, nhằm thu phục 16 châu Yến, Vân mà Hậu Tấn Cao Tổ [Thạch Kính Đường](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_K%C3%ADnh_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) đã dâng cho [Khiết Đan](/wiki/Khi%E1%BA%BFt_%C4%90an) thế kỷ 10. Tuy nhiên quân Tống xuất chiến bất lợi, người Kim thừa cơ chiếm được đất Yên, chỉ trả cho Tống vùng Yên Kinh và 6 châu. Do Tống thu nhận hàng tướng [7] [Trương Giác](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Gi%C3%A1c)ở Bình châu , Kim lấy việc đó mà gây chiến. Tháng 11 năm [[8]](#cite_note-8) [1125](/wiki/1125), [Kim Thái Tông](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng)lệnh cho [Tà Dã](/wiki/T%C3%A0_D%C3%A3), [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t)chia quân làm hai cánh tấn công Thái Nguyên, Yên Sơn. Bấy giờ quân Kim đã áp sát sông [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0), Huy Tông hoảng hốt muốn bỏ trốn khỏi kinh đô. Thái thường thiếu khanh [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng)bàn với cấp sự trung [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1)xin vua nhường ngôi cho thái tử, Ngô Mẫn thấy việc ấy không tiện, chỉ xin thái tử giám quốc. [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng)chích máu mà viết tấu trình lên, xin theo lệ [Đường Túc Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%BAc_T%C3%B4ng)ở Linh Vũ xưa kia, xin nhà vua nhường ngôi cho thái tử . [[9]](#cite_note-9)
Ngày
[15 tháng 1](/wiki/15_th%C3%A1ng_1) năm [1126](/wiki/1126), Huy Tông phong thái tử làm Khai Phong Mục. Ngày [17 tháng 1](/wiki/17_th%C3%A1ng_1), Huy Tông xuống chiếu cho thái tử tức vị hoàng đế, bản thân tự xưng Giáo chủ Đạo Quân thái thượng hoàng đế dời sang cung Long Đức, hoàng hậu Trịnh thị là Thái thượng hoàng hậu. Thái tử vào cung cấm, khóc lóc từ chối, Huy Tông không theo. Ngày [18 tháng 1](/wiki/18_th%C3%A1ng_1), Triệu Hoàn lên ngôi hoàng đế, tức là **Tống Khâm Tông** [[6]](#cite_note-TS23-6)
## Làm hoàng đế[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
### Chống Kim lần thứ nhất[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
Khâm Tông dùng thiếu tể
[Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) làm Long Đức cung sứ, [Thái Du](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_Du&action=edit&redlink=1) là Thái bảo, [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1) là Môn hạ thị lang . Lại ra chiếu đại xá, thưởng chư quân; lập thái tử phi Chu thị làm hoàng hậu [10] . Tiến phong [[11]](#cite_note-11) [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng)làm thị lang bộ Binh, [Cảnh Nam Trọng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_Nam_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1)làm Thiêm thư Khu mật viện sự,
Lúc bấy giờ người Kim tấn công rất gấp:
[Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) vây hãm phủ Đức Tín, [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t) vây Thái Nguyên, Khâm Tông hạ chiếu cho Kinh Đông, Hoài Tây các nơi đưa quân về hộ vệ. Đầu năm 1126, [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) từ Thang Âm tấn công Tuấn châu. Nội thị [Lương Phương Bình](/w/index.php?title=L%C6%B0%C6%A1ng_Ph%C6%B0%C6%A1ng_B%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) dẫn quân ra chống, toàn quân tan rã, Phương Bình bỏ chạy tháo thân. Khâm Tông hạ chiếu thân chinh, theo cố sự [Chân Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Ch%C3%A2n_T%C3%B4ng) đến Thiền Uyên trước kia, cử [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1), [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) đi theo, nhưng thực chất thì chỉ là nói miệng mà thôi. Cũng trong ngày hôm đó, dùng [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1) làm tri Xu mật, Thượng thư bộ Lại [Lý Chuyết](/w/index.php?title=L%C3%BD_Chuy%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) làm Đồng tri. Ngay khi được tin Tuấn châu thất thủ, Thượng hoàng thu dọn hành trang, chạy về phía đông theo hướng cửa Thông Tân . [12]
Khâm Tông lại dùng
[Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) lưu thủ Đông Kinh. Lúc bấy giờ [Bạch Thời Trung](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_Th%E1%BB%9Di_Trung&action=edit&redlink=1), [Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) đề nghị xa giá lui về Tương, Đặng; [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) kiên quyết phản đối, xin quyết cố thủ. Khâm Tông có vẻ vững tâm hơn, quyết định ở lại và thăng Cương làm Thượng thư hữu thừa. Ông bãi chức Thái tể của [Bạch Thời Trung](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_Th%E1%BB%9Di_Trung&action=edit&redlink=1), cất nhắc [Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) lên thay, dùng [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) làm Thiếu tể , [12] [Triệu Dã](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_D%C3%A3&action=edit&redlink=1)Môn hạ thị lang, [Vương Hiếu Địch](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Hi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1)là Trung thư thị lang, [Thái Mậu](/wiki/Th%C3%A1i_M%E1%BA%ADu)Thượng thư Tả thừa.
Chưa tới ngày rằm thì quân Kim đã vượt sông, nhanh chóng tiến tới tây bắc Biện Kinh; Khâm Tông hạ lệnh cho các lộ cần vương. Khi đó xa giá của Thượng hoàng đã từ Bạc châu về Nam Kinh. Sứ Kim là
[Ngô Hiếu Dân](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Hi%E1%BA%BFu_D%C3%A2n&action=edit&redlink=1) đến hỏi việc chứa chấp Trương Giác, Khâm Tông nói đó là việc của triều trước, không nên nhắc đến; phần đông các đại thần đề nghị cử thân vương, tể tướng đến trại quân Kim cầu hòa, Khâm Tông sai Lý Chuyết đi sứ, Lý Cương cho rằng Chuyết có thể làm hỏng việc, xin đi thay, Khâm Tông giữ lại. [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) ra điều kiện: nộp 500 vạn lạng vàng, 5000 vạn lạng bạc, bò ngựa 10.000 con, vua Tống gọi vua Kim là bác, cắt đất ba trấn Hà Gian, Trung Sơn, Thái Nguyên.
Lúc đó quân Kim đánh Hào, Trần Kiều, Phong Khâu, Vệ châu các cửa. Lý Cương lên thành đốc chiến, chuẩn bị bao cát, vũ khí giữ thành, lại đốc quân sĩ đem đá từ trong nhà
[Thái Kinh](/wiki/Th%C3%A1i_Kinh) ra chặn cổng. Khâm Tông sai sứ đến khích lệ quân sĩ, ai nấy đều hoan hô. Quân Tống đánh từ giờ Mão đến giờ Mùi, quân Kim không tiến lên được, lại bị tập kích từ phía sau, thiệt hại hơn 1000 người nên phải lui. Lúc đó Lý Chuyết trở về báo những đòi hỏi của người Kim; Khâm Tông triệu tể tướng đến bàn. [Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1), [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) xin Khâm Tông thuận theo, Lý Cương phản đối. Rốt cục Khâm Tông theo lời Bang Ngạn, thu gom vàng bạc cũng chỉ được 20 vạn lạng vàng, 4 vạn lạng bạc; không đủ số người Kim yêu cầu, phải xin gia hạn; lại trao địa đồ ba trấn cho Kim và dâng thệ thư, xưng nước bác nước cháu; cử [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) và Khang vương [Triệu Cấu](/wiki/Tri%E1%BB%87u_C%E1%BA%A5u) sang trại Kim làm con tin . [12]
Tuy nhiên không lâu sau Khâm Tông lại dao động, chuẩn bị xa giá để cùng hậu cung chạy về phía nam.
[Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) gọi Cấm vệ quân cùng hô: "Nguyện tử thủ!" Rồi lại tâu rằng gia quyến của Cấm vệ quân đều ở kinh thành, một khi rời khỏi thì lòng người ly tán, giữa đường chẳng may có biến thì khó thoát khỏi kỵ binh của Kim. Khâm Tông mới quyết định ở lại. Người Kim phá huyện Vũ Dương, tri huyện Tương Hưng Tổ tuẫn tiết. Nhưng bấy giờ lại có [Mã Trung](/wiki/M%C3%A3_Trung) đưa quân từ Kinh Tây về cứu, đánh thắng quân Kim một trận ở ngoài cửa Thuận Thiên, mở đường cho quân cần vương các nơi kéo về: [Phạm Quỳnh](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Qu%E1%BB%B3nh) đưa quân từ Đông Lai về kinh, [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1), [Diêu Bình Trọng](/wiki/Di%C3%AAu_B%C3%ACnh_Tr%E1%BB%8Dng) điều quân từ Kinh Nguyên, Tân Phong đến cứu viện... Khâm Tông nghe Sư Đạo đến, lập tức sai [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) ra úy lạo. Khi Sư Đạo vào triều kiến, tâu rằng Nữ Chân quân ít vào sâu sẽ không trụ lâu. Khâm Tông bèn phong cho ông ta làm Đồng tri Khu mật viện sự, Kinh Kì Hà Bắc Hà Đông tuyên phủ sứ. Từ khi các lộ cần vương kéo đến, quân Kim không dám ngông cuồng cướp bóc nữa.
Tháng 2 ÂL, Lý Cương đánh quân Kim ở cửa Cảnh Dương, giành được một trận thắng. Lý Cương lại hiến kế cho quân án ngữ bến sông và những con đường hiểm, vây địch mà không đánh; đợi khi hết lương chúng phải rút, thì quân Tống cứ đuổi theo thu lại đất đai, diệt sạch một trận để chúng không dám đến nữa. Có
[Diêu Bình Trọng](/wiki/Di%C3%AAu_B%C3%ACnh_Tr%E1%BB%8Dng) nhất quyết dẫn 10.000 quân tập kích vào trại Kim, nhưng quân Kim dùng kế nhử quân Tống vào trận rồi cho phục binh ra đánh. Quân Tống đại bại, Bình Trọng mất tích. [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) bàn rằng ngày mai hãy đánh nữa, gọi là kế xuất kì bất ý, nhưng [Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) lại tìm cớ ngăn cản nên kế hoạch không được tiến hành . [12]
Triều đình lại sai sứ đến chỗ Kim, nói không cắt đất nữa.
[Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) giận quá, trách cứ Khang vương và [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Bang Xương sợ quá đến phát khóc, duy Khang vương vẫn không tỏ ra sợ sệt gì cả. [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) nghi ngờ thân phận của Khang vương, sai [Vương Nhuế](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Nhu%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) vào thành đòi cử người khác đến thay và hỏi tội đánh lén. [Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) đổ hết tội lỗi cho [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) khiến ông bị bãi chức. Thái học sinh [Trần Đông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_%C4%90%C3%B4ng) quỳ ở trước cửa xin Khâm Tông dùng lại [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng). Quân dân trong thành hơn 10.000 người được tin cũng kéo đến ngoài cửa Tuyên Đức reo hò. Gặp Lý Bang Ngạn, họ mắng chửi không thôi, Bang Ngạn khó khăn lắm mới thoát được. Khâm Tông đành phải sai [Cảnh Nam Trọng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_Nam_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) nên tuyên bố ý chỉ dùng lại Lý Cương, dân chúng bảo nội thị truyền chỉ tại sao không thấy tăm hơi, chắc là bọn chúng không ưa Lý Cương, vì thế xông vào giết hàng chục tên nội thị. Khâm Tông đành phải sai Thượng thư bộ Hộ [Nhiếp Xương](/w/index.php?title=Nhi%E1%BA%BFp_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) ra truyền chỉ phục chức cho Lý Cương thì tình hình mới yên . [12]
Triều đình tính tới việc giết nội thị hôm trước,
[Vương Thời Ung](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Th%E1%BB%9Di_Ung&action=edit&redlink=1) đề nghị bắt giam toàn bộ Thái học sinh. Khâm Tông không theo, sai [Dương Thời](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Th%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) đến úy lạo, khuyên họ chuyên tâm học sinh không làm loạn nữa. Lấy [Từ Xử Nhân](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_X%E1%BB%AD_Nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1) làm Trung thư thị lang, [Vũ Văn Hư Trung](/wiki/V%C5%A9_V%C4%83n_H%C6%B0_Trung) làm Thiêm thư Khu mật viện sự. Lại cử con thứ năm của Thượng hoàng là Túc vương Xu đến trại Kim thay cho Khang vương Cấu. Lúc bấy giờ [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) do hết lương và bị đánh riết, nên dù chưa đủ số vàng bạc cũng phải thả Khang vương và [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) rồi rút quân về bắc. [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng), [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) muốn truy đuổi theo, nhưng Lý Bang Ngạn lại ngăn trở, đành thôi.
### Tiêu diệt gian thần[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
Khi Khâm Tông mới lên ngôi, có thái học sinh
[Trần Đông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_%C4%90%C3%B4ng) dâng thư kể tội bọn gian thần [Thái Kinh](/wiki/Th%C3%A1i_Kinh), [Đồng Quán](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Qu%C3%A1n), [Vương Phủ](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1), [Lương Sư Thành](/w/index.php?title=L%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%B0_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), [Chu Miễn](/w/index.php?title=Chu_Mi%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1), [Lý Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1), gọi là 6 tên giặc, xin giết đi; Khâm Tông vì mới lên ngôi còn nhiều việc nên chưa để ý tới. Tết Nguyên đán, Ngô Mẫn và Lý Cương đều dâng sớ xin giết Vương Phủ. Khâm Tông hạ chiếu, đày Phủ ra Vĩnh châu, nhưng ngầm sai người đuổi theo giết chết. Lại ban chết cho [Lý Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1), cách chức [Chu Miễn](/w/index.php?title=Chu_Mi%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1) đuổi về quê. Về sau Khâm Tông lại theo ý Trần Đông, giết chết gian thần [Lương Sư Thành](/w/index.php?title=L%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%B0_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1) . [12]
Sau khi người Kim rút đi không lâu,
[Lý Bang Ngạn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Bang_Ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) bị đàn hặc và mất chức. Khâm Tông lấy [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) làm Thái tể kiêm Môn hạ thị lang, [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1) làm Thiếu tể kiêm Trung thư thị lang, [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) làm tri Khu mật, [Cảnh Nam Trọng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_Nam_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) và [Lý Chuyết](/w/index.php?title=L%C3%BD_Chuy%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) là Thượng thư Tả Hữu thừa; lại bãi quan của [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1), đày ra biên ải. [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t) sai người đến đòi số bạc còn thiếu, nhà Tống bắt giữ sứ thần. Một Hát giận quá, kập tức điều quân nam hạ, đánh tan cánh quân của [Lưu Quang Thế](/wiki/L%C6%B0u_Quang_Th%E1%BA%BF) rồi bao vây Thái Nguyên; công phá Uy Thắng quân, tướng giữ thành [Lý Thực ra hàng](/w/index.php?title=L%C3%BD_Th%E1%BB%B1c_ra_h%C3%A0ng&action=edit&redlink=1). Lại thêm lực lượng chống Tống ở Bình Dương dẫn đường cho người Kim vào Nam Bắc quan, phá phủ Long Đức, tri phủ [Trương Xác](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_X%C3%A1c&action=edit&redlink=1) và thủ hạ tuẫn tiết . Đó là vào tháng 3 năm [12] [1126](/wiki/1126).
Quân Kim lại đánh tới Cao Bình. Khâm Tông mệnh
[Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) làm Tuyên phủ sứ Hà Bắc, cùng [Diêu Cổ](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1), [Chủng Sư Trung](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_Trung&action=edit&redlink=1) ra sức phòng bị 3 trấn. Chủng Sư Trung ra quân đuổi được người Kim về phía bắc, các tướng còn lại cũng ra sức cố thủ, tình hình tạm yên. Khâm Tông bãi chức của các đại thần theo phái chủ hòa là [Lý Chuyết](/w/index.php?title=L%C3%BD_Chuy%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1), [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) và [Vũ Văn Hư Trung](/wiki/V%C5%A9_V%C4%83n_H%C6%B0_Trung). Theo tiến cử của [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1), ông lấy [Từ Xử Nhân](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_X%E1%BB%AD_Nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1) làm Thái tể kiêm Môn hạ thị lang, [Đường Khắc](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kh%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) làm Trung thư thị lang, [Hà Vi](/w/index.php?title=H%C3%A0_Vi&action=edit&redlink=1) Thượng thư Hữu thừa, [Hứa Hàn](/w/index.php?title=H%E1%BB%A9a_H%C3%A0n&action=edit&redlink=1) làm Đồng tri Xu mật viện sự . [12] [Từ Xử Nhân](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_X%E1%BB%AD_Nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1)là người chủ chiến, kiên quyết không cắt ba trấn, còn [Đường Khắc](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kh%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1)lại theo phe chủ hòa. Lúc đó [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t)công đánh Hà Gian và Thái Nguyên, nhưng bị người Tống chống trả quyết liệt, phải dẫn quân về.
Khâm Tông còn chuẩn bị rước thượng hoàng về kinh sư, cử
[Từ Xử Nhân](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_X%E1%BB%AD_Nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1) làm Lễ nghi sứ, cùng [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) đến Nam Kinh đón thánh giá. Thượng hoàng gửi thư hỏi về việc cải cách, trách việc cách chức bọn [Thái Kinh](/wiki/Th%C3%A1i_Kinh), [Đồng Quán](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Qu%C3%A1n). Lại có tin đồn rằng thượng hoàng muốn vào thẳng cung cấm, tức là có ý trở lại ngôi vị, bọn nội thị khuyên Khâm Tông phải phòng bị, ông không theo. Khi thượng hoàng tới Nam Kinh, Lý Cương thay mặt ra trả lời những câu hỏi của thượng hoàng, hóa giải mối nghi ngờ giữa hai cung.
Tháng 4 ÂL, Thượng hoàng và thái hậu về tới kinh sư. Lúc này tình hình chiến sự ở phía bắc có khởi sắc: quân Tống giành lại Long Đức phủ và Uy Thắng quân, huyện Thọ Dương. Quân Kim bèn sai người tới
[Tây Hạ](/wiki/T%C3%A2y_H%E1%BA%A1), hứa cắt bốn quân, yêu cầu Tây Hạ giúp mình đánh Tống. Do đó người Hạ cho quân vượt Hoàng Hà, phá thành Trấn Uy, tướng [Chu Chiêu](/w/index.php?title=Chu_Chi%C3%AAu&action=edit&redlink=1) tử chiến. Ở triều đình nhà Tống, đại thần hặc tội cha con [Thái Kinh](/wiki/Th%C3%A1i_Kinh) và [Đồng Quán](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Qu%C3%A1n) hại dân hại nước, Khâm Tông bèn đày Kinh ra Đàm châu, cho hai con của Kinh là Du và Tiêu được tự sát, lại đày con cháu họ Thái đi xa, đày [Đồng Quán](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Qu%C3%A1n) đến Cát Dương quân rồi cho người đuổi theo, giết chết. Còn giết cả [Lương Phương Bình](/w/index.php?title=L%C6%B0%C6%A1ng_Ph%C6%B0%C6%A1ng_B%C3%ACnh&action=edit&redlink=1), [Triệu Lương Tự](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_L%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1), [Chu Miễn](/w/index.php?title=Chu_Mi%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1)... . [12] [Thái Kinh](/wiki/Th%C3%A1i_Kinh)về sau do u buồn mà chết ở Đàm châu . [[13]](#cite_note-13)
### Chống Kim lần thứ hai[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=5)]
Quân Kim lại vây Thái Nguyên. Tháng 5 ÂL,
[Chủng Sư Trung](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_Trung&action=edit&redlink=1) giao chiến với người Kim ở huyện Du Thứ và tử trận, Khâm Tông cho [Diêu Cổ](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) và [Lý Cương](/wiki/L%C3%BD_C%C6%B0%C6%A1ng) đến giải vây Thái Nguyên. Người Kim thừa thắng tấn công Bình Đà, [Diêu Cổ](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) lui về Long Đức. Lý Cương được tin, giáng chức Diêu Cổ, phong Giải Tiền làm chế trí sứ, đóng quân ở Hà Dương, chuẩn bị xe chiến, ngựa chiến rồi tiến ra Hà châu chống giặc. Tuy nhiên do các tướng dưới quyền chậm chạp lười biếng, nên các cánh quân đầu thất bại dưới tay người Kim. Nhà tống được tin thua trận, bèn bãi chức Lý Cương, dùng [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) thay thế, đó là vào tháng 8 ÂL. Phe chủ hòa lại nổi lên, xin cắt ba trấn cho người Kim.
Sứ nước Kim là Tiêu Trọng Cung Triệu Luận bị Tống bắt giữ, bèn bày kế cho nhà Tống hãy liên lạc với Da Luật Dư Đồ khởi binh kháng Kim, khôi phục nước Liêu, hứa sẽ trợ giúp.
[Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1) tin là thực, liền xin Khâm Tông thả sứ Kim trở về, lại còn liên kết với người Liêu là Nhã Lý. Sứ về báo tin lên [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t) về kế hoạch của người Tống. Một Hát báo lên [Kim Thái Tông](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng). Vua Kim tức giận, lệnh [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t), [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) chia quân làm hai đường đánh Tống. Trong triều, Từ Xử Nhân và Ngô Mẫn bất hòa, đánh nhau giữa triều; Khâm Tông bèn bãi chức [Từ Xử Nhân](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_X%E1%BB%AD_Nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Ngô Mẫn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1), [Hứa Hàn](/w/index.php?title=H%E1%BB%A9a_H%C3%A0n&action=edit&redlink=1); trọng dụng phe chủ hòa: [Đường Khắc](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kh%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) làm Thiếu tể kiêm Trung thư thị lang, [Trần Quá Đình](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Qu%C3%A1_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) làm Thượng thư Hữu thừa, [Nhiếp Xương](/w/index.php?title=Nhi%E1%BA%BFp_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) Đồng tri Xu mật... . Tháng 9 ÂL, [14] [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t)đánh mạnh vào phủ Thái Nguyên. Tri phủ [Trương Hiếu Thuần](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Hi%E1%BA%BFu_Thu%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1)không chống nổi và bị bắt. Lý Cương bị ngôn luận đàn hặc vì gây oán với Kim liền bị đẩy làm tri Dương châu. Các đại thần [Lưu Giác](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Gi%C3%A1c&action=edit&redlink=1), [Hồ An Quốc](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_An_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)kêu xin cho Cương cũng bị giáng chức.
Bấy giờ các đạo quân do
[Trương Thức Dạ](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Th%E1%BB%A9c_D%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1), [Tiền Cái](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_C%C3%A1i&action=edit&redlink=1) đều định vào chi viện cho kinh sự. Nhưng [Cảnh Nam Trọng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_Nam_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) và [Đường Khắc](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kh%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) chủ hòa, nên lại lệnh quân tướng các nơi không được khinh động, còn sai sứ tới trại Kim xin được hòa nghị. Tháng 10 ÂL, quân Kim lại phá phủ Chân Định, [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) giao chiến ở Tỉnh Hình cũng bị thua. Người Kim sai [Vương Nhuế](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Nhu%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) đến Biện Kinh trách việc Tống triều thất tín. Lúc này người Kim đánh sang Trung Sơn, hạ Phần châu, Lân châu Bình Định quân chuẩn bị vượt sông. Khâm Tông kinh hãi, lại theo lời Đường Khắc, triệu [Chủng Sư Đạo](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7ng_S%C6%B0_%C4%90%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) về kinh, ít lâu sau Sư Đạo qua đời. Lại dùng [Phạm Nột](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_N%E1%BB%99t&action=edit&redlink=1) lên thay coi giữ Lưỡng Hà, sai [Vương Vân](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_V%C3%A2n&action=edit&redlink=1) đi sứ đồng ý cắt đất, [Hoàng Ngạc](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Ng%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) đi thuyền đến kinh đô nước Kim để xin hòa, [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t) đòi Tống phải cử Khang vương Cấu tới làm con tin. Quân Kim biết nhà Tống bạc nhược nên vẫn cứ tấn công. Họ vào phủ Bình Dương, Hoài Đức quân. Niêm Một Hát áp sát Hoàng Hà, tuyên phủ sứ [Triết Ngạn Cầu](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_Ng%E1%BA%A1n_C%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) dẫn 10.000 binh ra chống. Một Hát dùng kế khua chiêng múa trống, quân Tống hoảng sợ chạy hết đi. Quân Kim bèn vượt sông. Các tướng Dương Án Anh, Tông Đạo, Vương Tương... bỏ thành mà chạy; Vĩnh An quân và Trịnh châu đều hàng Kim. Vương Vân đi sứ trở về, báo rằng người Kim không nói gì đến tam trấn mà bảo cắt Lưỡng Hà, chia sông để trị. Đình thần tranh cãi một trận, cuối cùng Khâm Tông theo lời Vương Vân, cử Khang vương Cấu đi sứ, hứa cắt đất, dâng tôn hiệu cho vua Kim có 18 chữ, gọi bác xưng cháu . Tuy nhiên Khang vương lại quyết định ở lại Tương châu, không đến trại Kim nữa. [14]
Triều Tống cử tiếp
[Phùng Giải](/w/index.php?title=Ph%C3%B9ng_Gi%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1), [Lý Nhược Thủy](/w/index.php?title=L%C3%BD_Nh%C6%B0%E1%BB%A3c_Th%E1%BB%A7y&action=edit&redlink=1) đến chỗ [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t). Khi họ đến nơi, người Kim chả thèm để ý tới. [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) đòi có sứ thần khác, Khâm Tông muốn cử [Cảnh Nam Trọng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_Nam_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1), [Nhiếp Xương](/w/index.php?title=Nhi%E1%BA%BFp_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), chúng đùn đẩy trách nhiệm cho nhau. Cuối cùng Khâm Tông cử Nam Trọng đi gặp Oát Li Bất, [Nhiếp Xương](/w/index.php?title=Nhi%E1%BA%BFp_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) gặp [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t). Nhiếp Xương đi đến Giang châu, bị quân dân trong thành giết chết; Cảnh Nam Trọng cũng bị truy đuổi liền cắt râu vứt áo chạy đến Tương châu. Khâm Tông dùng [Tôn Phó](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Ph%C3%B3&action=edit&redlink=1) làm Đồng tri Xu mật, [Tào Phụ](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ph%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1) Thiêm thư Xu mật viện sự.
Quân Kim phá Hoài châu, giết tri châu
[Hoắc An Quốc](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%AFc_An_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), tiến đến chân thành Biện Kinh. [Đường Khác](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kh%C3%A1c&action=edit&redlink=1) không có kế nào, lấy việc [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) từ thời Thiên Bảo về sau cũng có nhiều lần trung hưng được sau khi mất kinh đô, khuyên Khâm Tông hãy dời đô về Lạc Dương, nhưng có [Trương Thúc Dạ](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%BAc_D%E1%BA%A1) đưa quân tới cứu viện và can ngăn. Người Kim lại đánh Thiện Lợi môn, Thống chế [Diêu Hữu Trọng](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%E1%BB%AFu_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) chết trận. Vào tháng nhuận, Đường Khác cùng Khâm Tông tuần thành, quân dân oán hận Đường Khác, liền đổ xô vào tấn công. Khác sợ quá xin từ chức, Khâm Tông bèn dùng Hà Trạc làm Thượng thư hữu phó xạ kiêm Trung thư thị lang. Lộ quân cần vương của [Hồ Trực Nhụ](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Tr%E1%BB%B1c_Nh%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1) kéo đến, bị người Kim đánh bại và bị giết, chỉ còn lộ quân của [Trương Thúc Dạ](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%BAc_D%E1%BA%A1). Khâm Tông phong ông làm Thiêm thư Xu mật viện sự. Thúc Dạ cùng [Phạm Quỳnh](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Qu%E1%BB%B3nh) cực lực ngăn chặn quân Kim, lại khuyên Khâm Tông dời đô về Tương Dương, ông không theo.
Quân Kim nhiều lần tấn công vào các cửa trong thành Biện Kinh, quân Tống chịu một số thiệt hại. Bên ngoài, người Kim cũng phá được nhiều châu quận ở Hà Bắc. Về sau người Kim đánh một trận lớn vào thành, Lục giáp binh ra chống và bị đánh tan tác. Bấy giờ có Quách Kinh tự xưng biết dùng pháp thuật có thể đánh lui quân Kim, nay Thúc Dạ buộc Kinh ra trận. Kinh liền mở cửa Tuyên Hóa, không giao chiến với quân Kim mà bỏ trốn. Quân Kim thừa thắng đánh mạnh vào thành, vào Nam Huân Môn, thống chế
[Diêu Hữu Trọng](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%E1%BB%AFu_Tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) tử chiến, [Lưu Diên Khánh](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Di%C3%AAn_Kh%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) cũng bị chết; ngoài ra còn có [Hà Khánh Ngôn](/w/index.php?title=H%C3%A0_Kh%C3%A1nh_Ng%C3%B4n&action=edit&redlink=1), [Trần Khắc Lễ](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Kh%E1%BA%AFc_L%E1%BB%85&action=edit&redlink=1), [Hoàng Kim Quốc](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Kim_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)... Thành Biện Kinh bị vỡ . Đó là ngày 25 tháng 11 nhuận năm Tĩnh Khang thứ nhất, tức [14] [9 tháng 1](/wiki/9_th%C3%A1ng_1)năm [1127](/wiki/1127).
Quân dân và vệ sĩ trong thành hơn 100.000 người hùa nhau giết sứ thần triều Kim, đòi gặp thiên tử. Khâm Tông phải lên lầu úy dụ. Vệ sĩ
[Tưởng Tuyên](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Tuy%C3%AAn&action=edit&redlink=1) muốn dùng vũ lực đuổi họ đo, nhưng [Lã Hảo Vấn](/wiki/L%C3%A3_H%E1%BA%A3o_V%E1%BA%A5n) ngăn lại. Khâm Tông lệnh [Hà Trạc](/w/index.php?title=H%C3%A0_Tr%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) và Tế vương Hủ tới trại Kim bàn việc nghị hòa. Niêm Một Hát đòi đích thân thượng hoàng phải ra gặp. Khâm Tông nước mắt lã chã, quyết định đi thay thượng hoàng. Đầu tháng 12, xa giá cùng [Hà Trạc](/w/index.php?title=H%C3%A0_Tr%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1), [Trần Quá Đình](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Qu%C3%A1_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1), [Tôn Phó](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Ph%C3%B3&action=edit&redlink=1) cùng đến trại Kim. Người Kim đòi nộp ngàn vạn lạng vàng, hai ngàn vạn lạng bạc, lụa một ngàn vạn tấm; và giữ tất cả các đại thần lại, chỉ thả Khâm Tông về. Khâm Tông trở về thành, khóc mà nói *Tể tướng hại cha con ta rồi* . [[14]](#cite_note-TTTTG97-14)
Sau đó ông sai
[Trần Quá Đình](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Qu%C3%A1_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1), [Triết Ngạn Chất](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_Ng%E1%BA%A1n_Ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) cắt đất Hà Đông, Hà Bắc cho Kim, lạ lệnh [Au Dương Tuân](/w/index.php?title=Au_D%C6%B0%C6%A1ng_Tu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) kêu gọi các châu quận đầu hàng. Tuân không phục, bị người Kim bắt giải về Yên Kinh.
### Bị bắt làm tù binh[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
Tết Nguyên đán năm Tĩnh Khang thứ 2, Khâm Tông triều yết thái thượng hoàng đế ở cung Diên Phúc, sai Tế vương Hủ và Cảnh vương Kỉ đi sứ sang Kim. Chiếu cắt Lưỡng Hà đã ban xuống từ lâu, nhưng dân Lưỡng Hà phần lớn không phục, do vậy người Kim chỉ có được Thạch châu. Người Kim cử người sang nhận vàng lụa nhưng với đòi hỏi quá lớn, triều đình
[nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) không sao thu gom đủ được. Tới mùng 10, Kim lại sai người đến đòi và bắt Khâm Tông sang bàn lại. [Hà Trạc](/w/index.php?title=H%C3%A0_Tr%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1), [Lý Nhược Thủy](/w/index.php?title=L%C3%BD_Nh%C6%B0%E1%BB%A3c_Th%E1%BB%A7y&action=edit&redlink=1) khuyên Khâm Tông nên đi. Khâm Tông bèn để [Tôn Phó](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Ph%C3%B3&action=edit&redlink=1) giúp thái tử giám quốc, còn mình cùng Hà Trạc và Lý Nhược Thủy sang trại Kim. Có [Trương Thúc Dạ](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%BAc_D%E1%BA%A1), [Ngô Cách](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_C%C3%A1ch&action=edit&redlink=1), [Đường Khác](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kh%C3%A1c&action=edit&redlink=1) đều can ngăn, Khâm Tông không nghe. Ngày 11, Khâm Tông xa giá ra khỏi thành, hẹn 5 ngày sau sẽ về . Khi xa giá tới cổng thành, dân chúng ùa ra giữ lấy xin vua ở lại. [14] [Phạm Quỳnh](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Qu%E1%BB%B3nh)rút kiếm ra đe dọa, chém chết mấy người. Khi Khâm Tông đến trại Kim, [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t)bắt giữ ông lại và đòi triều Tống nộp đủ số tiền cống. Thái học sinh [Từ Quỹ](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_Qu%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1)đến trại Kim để rước vua về, bị người Kim giết chết.
Cát địa sứ
[Lưu Hợp](/w/index.php?title=L%C6%B0u_H%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) bị người Kim bức bách việc lập vua khác, Hợp không chịu rồi tự sát. Ngày Bính Dần tháng 2 ÂL, tức [20 tháng 3](/wiki/20_th%C3%A1ng_3), [Kim Thái Tông](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) hạ chiếu phế thượng hoàng và Khâm Tông xuống làm thứ nhân. Sai người vào thành từ cửa Nam Huân, ép các đại thần lập vua họ khác. Ngày [21 tháng 3](/wiki/21_th%C3%A1ng_3), [Phạm Quỳnh](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Qu%E1%BB%B3nh) ép thượng hoàng Huy Tông, hoàng hậu cùng phi tần, cung nữ tất tật lên xe tới trại Kim, ép nội thị [Đặng Thuật](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Thu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) ghi rõ tên từng người trong tông thất, số phi tần ở hậu cung, cộng thêm ghi chép của Từ Bỉnh Triết phủ doãn Khai Phong thì được hơn 3000 người. [Tôn Phó](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Ph%C3%B3&action=edit&redlink=1) suất bách liêu đề nghị cho thái tử lên ngôi, người Kim không theo . [14]
Người Kim bức thượng hoàng triệu hoàng hậu, thái tử đến. Tôn Phó giữ thái tử lại không cho đi, nhưng cuối cùng cũng không ngăn được người Kim. Người Kim ép hai vua mặc Hồ phục,
[Lý Nhược Thủy](/w/index.php?title=L%C3%BD_Nh%C6%B0%E1%BB%A3c_Th%E1%BB%A7y&action=edit&redlink=1) ôm Khâm Tông mà khóc rồi chửi mắng quân giặc nên bị giết. Niêm Một Hát, Oát Li Bất đòi [Vương Thời Ung](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Th%E1%BB%9Di_Ung&action=edit&redlink=1) vào bàn việc lập vua mới, ý của người Kim là lập [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), nhiều đại thần như [Tôn Phó](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Ph%C3%B3&action=edit&redlink=1), [Trương Thúc Dạ](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%BAc_D%E1%BA%A1), [Trương Tuấn](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Tu%E1%BA%A5n), [Triệu Đỉnh](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BB%89nh&action=edit&redlink=1), [Hồ Dần](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_D%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1) đều không chịu ghi tên. Có Ngự sử trung thừa [Tần Cối](/wiki/T%E1%BA%A7n_C%E1%BB%91i) bàn rước vua cũ về, người Kim liền bắt giam [Tần Cối](/wiki/T%E1%BA%A7n_C%E1%BB%91i). Sau đó [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) được phong làm Sở đế ở Trung Nguyên, [Bắc Tống](/wiki/B%E1%BA%AFc_T%E1%BB%91ng) diệt vong ( [960](/wiki/960) - [1127](/wiki/1127)).
## Cuộc sống ở Kim[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
Tháng 3 ÂL, người Kim sau khi lập Trương Bang Xương thì chuẩn bị đưa tông thất triều Tống lên bắc. Đầu tháng 4,
[Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) chia 2 vua Huy, Khâm làm hai đoàn áp giải về Kim. [Trương Bang Xương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Bang_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) mặc áo bào xám, đội mũ đỏ đến đưa miễn. [Oát Li Bất](/wiki/O%C3%A1t_Li_B%E1%BA%A5t) đưa thượng hoàng, thái hậu và thân vương cùng mẹ đẻ của Khang vương Cấu là [Vi Hiền phi](/w/index.php?title=Vi_Hi%E1%BB%81n_phi_(T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1) khởi hành từ Họt châu. [Niêm Một Hát](/wiki/Ni%C3%AAm_M%E1%BB%99t_H%C3%A1t) đưa Khâm Tông, Chu hậu, thái tử cùng [Hà Trạc](/w/index.php?title=H%C3%A0_Tr%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1), [Tôn Phó](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Ph%C3%B3&action=edit&redlink=1), [Trương Thúc Dạ](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%BAc_D%E1%BA%A1), [Trần Quá Đình](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Qu%C3%A1_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1), [Tần Cối](/wiki/T%E1%BA%A7n_C%E1%BB%91i) đi từ Trịnh châu. Tháng 7 năm đó, hai vua Tống bị giam giữ ở Yên Kinh. Ngày [21 tháng 8](/wiki/21_th%C3%A1ng_8) năm [1128](/wiki/1128), họ bị giải tới kinh đô nước Kim và bị ép mặc đồ vải thô đến lạy ở miếu [Kim Thái Tổ](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) A Cốt Đả rồi lên điện Càn Nguyên yết kiến vua Kim. [Kim Thái Tông](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) hạ chiếu, phong Triệu Cát làm Hôn Đức công, Triệu Hoàn làm Trọng Hôn hầu. Tháng 10 năm đó, 2 vua Tống bị dời tới Hàn châu . Tháng 7 ÂL năm [15] [1130](/wiki/1130), bị dời sang thành Ngũ Quốc . [[16]](#cite_note-16)
Trong khi đó tại miền nam, em ông là Khang vương Triệu Cấu dưới sự ủng hộ của các đại thần đã lên ngôi hoàng đế vào ngày
[12 tháng 5](/wiki/12_th%C3%A1ng_5), tức là [Cao Tông của Nam Tống](/wiki/T%E1%BB%91ng_Cao_T%C3%B4ng), diêu tôn Khâm Tông là Hiếu Từ Uyên Thánh hoàng đế . Ngày [17] [4 tháng 6](/wiki/4_th%C3%A1ng_6)năm [1135](/wiki/1135), Hôn Đức công bệnh mất ở thành Ngũ Quốc . Tháng 2 ÂL năm [[18]](#cite_note-18) [1141](/wiki/1141), khi Tống - Kim xúc tiến nghị hòa, [Kim Hi Tông](/wiki/Kim_Hi_T%C3%B4ng)hạ lệnh thăng Hôn Đức công làm Thiên Thủy quận vương, Trọng Hôn hầu làm Thiên Thủy quận công . Mùa xuân năm [[19]](#cite_note-19) [1142](/wiki/1142), hai nước kí Thiệu Hưng hòa nghị, lấy Hoài Hà làm ranh giới, giang sơn triều Tống đến đó chỉ còn 15 lộ. Ngày [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5)năm [1142](/wiki/1142), Kim cho mẹ Cao Tông là Vi thái hậu đem thi hài Huy Tông về nước an táng. Khi thái hậu khởi hành, Thiên Thủy quận công chạy theo xe, xin về nói hộ với Cao Tông để cho mình về, hứa chỉ cần ngôi Thái Ất cung sứ, không đòi hỏi gì hơn, thái hậu đồng ý . Tuy nhiên Cao Tông nghe việc này, tỏ ra không vui, và đến cuối đời Khâm Tông cũng không được về nước. [[20]](#cite_note-20)
Theo quyển Đại Tống Tuyên Hòa di sự, tháng 6 ÂL năm
[1156](/wiki/1156), vua Kim lúc đó là Hải Lăng vương [Hoàn Nhan Lượng](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_L%C6%B0%E1%BB%A3ng) ép ông cùng vua Liêu cũ là [Da Luật Diên Hi](/w/index.php?title=Da_Lu%E1%BA%ADt_Di%C3%AAn_Hi&action=edit&redlink=1) phải cưỡi ngựa. Thiên Thủy quận công thân thể vốn suy nhược, vừa lên ngựa thì không trụ nổi, bị ngã ngựa mà chết; còn Da Luật Diên Hi quen cưỡi ngựa, đến đó nhân cơ hội tìm đường bỏ trốn, liền bị kị binh Kim bắn chết. Năm [1161](/wiki/1161) tin tức này mới được báo cho triều đình [Nam Tống](/wiki/Nam_T%E1%BB%91ng) [[21]](#cite_note-21) . Triều đình Nam Tống làm lễ tang, truy miếu hiệu cho ông là Khâm Tông. [22]
Tuy nhiên di hài của Khâm Tông vẫn còn ở nước Kim. Sang thời
[Kim Thế Tông](/wiki/Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng) - [Tống Hiếu Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Hi%E1%BA%BFu_T%C3%B4ng). Năm [1171](/wiki/1171), nhân việc Tống sứ sang, vua Kim hỏi về việc rước di thể về, Tống sứ xin về nước báo lại. Kim chờ thêm một thời gian, thấy Tống không có hồi âm, bèn cho táng Khâm Tông ở Củng, Lạc theo lễ quan nhất phẩm . [23]
## Nhận định[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=8)]
Trong giai đoạn trị vị ngắn ngủi Khâm Tông tỏ ra là người chịu khó siêng năng, sống cần kiệm. Tuy vậy ông tỏ ra yếu đuối trong cuộc chiến chống Kim và phải trả giá bằng việc mất nước và cái chết nơi đất khách quê người.
## Gia quyến[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=9)]
- Vợ:
[Nhân Hoài hoàng hậu](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_Ho%C3%A0i_ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1)Chu thị (仁懷皇后 朱氏, 1102 - 1127), người [Biện Kinh](/wiki/Bi%E1%BB%87n_Kinh), con gái của Chí vũ khang quân Tiết độ sứ [Chu Bá Tài](/w/index.php?title=Chu_B%C3%A1_T%C3%A0i&action=edit&redlink=1)(朱伯材). Khi Khâm Tông còn là Thái tử thì Chu thị đã được lập làm Thái tử phi. Năm [1125](/wiki/1125), Khâm Tông lên ngôi, phong Chu thị làm Hoàng hậu, truy phong Chu Bá Tài làm Ân Bình quận vương (恩平郡王).
- Chu Thận Đức phi (朱慎德妃), em gái của Nhân Hoài hoàng hậu.
- Tài nhân Trịnh Khánh Vân (才人鄭慶雲).
- Tài nhân Hàn Tĩnh Quan (才人韓靜观).
- Tài nhân Lưu Nguyệt Nga (才人劉月娥).
- Tài nhân Lô Thuận Thục (才人盧順淑).
- Tài nhân Hà Phượng Linh (才人何鳳齡).
- Tài nhân Địch Ngọc Huy (才人狄玉輝).
- Phu nhân Thích Tiểu Ngọc (夫人戚小玉)
- Phu nhân Trịnh Nguyệt Cung (夫人鄭月宮).
- Phu nhân Tưởng Trường Kim (夫人蔣長金).
- Phu nhân Bào Xuân Điệp (夫人鮑春蝶).
-
- Con cái:
- Hoàng thái tử
[Triệu Kham](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_Kham&action=edit&redlink=1)(赵谌), mẹ là Chu hoàng hậu. [Triệu Cẩn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_C%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1)(赵谨), mẹ là Chu Thận Đức phi. [Triệu Huấn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_Hu%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1)(赵训), mẹ là Trịnh phu nhân. [Nhu Gia công chúa](/w/index.php?title=Nhu_Gia_c%C3%B4ng_ch%C3%BAa&action=edit&redlink=1)(柔嘉公主).
- Hoàng thái tử
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=10)]
- Thương Thánh, Chính sử Trung Quốc qua các triều đại, 350 vị hoàng đế nổi tiếng, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin
[Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [Kim sử](/wiki/Kim_s%E1%BB%AD) [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng&action=edit§ion=11)] **Quân đội** [^](#cite_ref-1) [nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim)tiến vào Khai Phong ngày 9 tháng 1 năm 1127, coi như kết thúc triều đại của ông. **Đổi thành Huyên tháng 2 năm 1102.** [^](#cite_ref-2) **Đổi thành Hoàn tháng 12 năm 1102. Tên này là tên kị húy khi lên ngôi năm 1126.** [^](#cite_ref-3) [^](#cite_ref-4) [Academia Sinica - Chuyển hoán Trung Tây 2000 năm](https://en.wikipedia.org/wiki/Academia_Sinica) [^](#cite_ref-5) *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 86](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7086)
- ^
**a** **ă** **â** *,* [Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [quyển 23](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7023). **Nay là** [^](#cite_ref-7) [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) **Huyện Loan,** [^](#cite_ref-8) [Đường Sơn](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%A1n), [Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)hiện nay [^](#cite_ref-9) *,* [Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [quyển 358](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7358) [^](#cite_ref-10) *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 95](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7095) [^](#cite_ref-11) *,* [Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [quyển 243](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7243)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 96](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7096). [^](#cite_ref-13) *,* [Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [quyển 472](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7472)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 97](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7097). **Thành Bắc Thiên Kiểm, huyện Lê Thụ, tỉnh** [^](#cite_ref-15) [Cát Lâm](/wiki/C%C3%A1t_L%C3%A2m)hiện nay **Huyện** [^](#cite_ref-16) [Y Lan](/wiki/Y_Lan), tỉnh [Hắc Long Giang](/wiki/H%E1%BA%AFc_Long_Giang), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)hiện nay [^](#cite_ref-17) *,* [Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [quyển 24](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7024) [^](#cite_ref-18) *,* [Tống sử](/wiki/T%E1%BB%91ng_s%E1%BB%AD) [quyển 22](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E5%AE%8B%E5%8F%B2/%E5%8D%B7022) [^](#cite_ref-19) *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 124](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7124) [^](#cite_ref-20) *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 125](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7125) [^](#cite_ref-21) *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 130](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7130) [^](#cite_ref-22) *, liệt truyện quyển 61: Hải Lăng sử Vương Toàn kích nộ Tống chủ, tương dĩ vi nam phạt chi danh dã. vị Cảnh San viết："hồi nhật, dĩ Toàn sở ngôn tấu văn". Toàn chí Tống， nhất như Hải Lăng chi ngôn để trách Tống chủ. Tống chủ vị Toàn viết：Văn công bắc phương danh gia, hà nãi như thị?" Toàn phục viết:"triệu hoàn kim dĩ tử hĩ". Tống chủ cự khởi phát ai nhi bãi* [Kim sử](/wiki/Kim_s%E1%BB%AD) [^](#cite_ref-23) *,* [Tục tư trị thông giám](/wiki/T%E1%BB%A5c_t%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [quyển 142](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E7%BA%8C%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7142)
|
|

X-Cache: cp1065 miss, cp1053 miss


markdown:
# 卓
Từ điển mở Wiktionary
|Tra từ bắt đầu bởi|
|
|
## Mục lục
## Chữ Hán[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-Hani-&action=edit§ion=T-1)]
### Tra cứu[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-dictionary-&action=edit§ion=T-1)] [Số nét](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_theo_s%E1%BB%91_n%C3%A9t): [8](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_8_n%C3%A9t) [Bộ thủ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BB%A5c_t%E1%BB%AB_ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_theo_b%E1%BB%99): [十](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_b%E1%BB%99_%E5%8D%81)+ [6 nét](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_b%E1%BB%99_%E5%8D%81_%2B_6_n%C3%A9t&action=edit&redlink=1)(xem trong *)* [Hán Việt tự điển](https://vi.wikisource.org/wiki/H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t_t%E1%BB%B1_%C4%91i%E1%BB%83n/%E5%8D%81#6_N.C3.89T)
- Dữ liệu
[Unicode](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Dung_Unicode): [U+5353](http://www.unicode.org/cgi-bin/GetUnihanData.pl?codepoint=5353)(liên kết ngoài tiếng Anh)
### Chuyển tự[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-translit-&action=edit§ion=T-1)]
## Tiếng Quan Thoại[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-cmn-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **卓**
- (
*Thơ ca*) (the profound) đáy [sâu](/wiki/s%C3%A2u) [thăm thẳm](/wiki/th%C4%83m_th%E1%BA%B3m)(của đại dương, của tâm hồn... ). [Hạt](/wiki/h%E1%BA%A1t) [kim cương](/wiki/kim_c%C6%B0%C6%A1ng) [nhiều](/wiki/nhi%E1%BB%81u) [mặt](/wiki/m%E1%BA%B7t).
## Chữ Nôm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-vie-n-&action=edit§ion=T-1)]
(
[trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm](/wiki/Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m))
|卓 viết theo chữ
|
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|
|[Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) [Sài Gòn](/wiki/S%C3%A0i_G%C3%B2n) [Vinh](/wiki/Vinh) [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1068 miss, cp1052 miss


markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# 5giay - Mạng thương mại điện tử
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[anhletrum](members/anhletrum.101685610/),
-
[smallhoney](members/smallhoney.100070906/),
-
[choisunam1208](members/choisunam1208.100804166/),
-
[hoi nguyen](members/hoi-nguyen.453/),
-
[Angelgirl1221](members/angelgirl1221.100895213/),
-
[dungcj](members/dungcj.7168/),
-
[kenyhuyhoang](members/kenyhuyhoang.100276789/),
-
[bangon2006](members/bangon2006.101185561/),
-
[gaoilaga](members/gaoilaga.101010524/),
-
[luxury1809](members/luxury1809.101776464/),
-
[hongmaianh](members/hongmaianh.100270536/),
-
[anvien](members/anvien.101647716/),
-
[Jack Dam](members/jack-dam.101056536/),
-
[hacker](members/hacker.5129/),
-
[led audi hieu](members/led-audi-hieu.101660643/),
-
[kynam1981](members/kynam1981.100745420/),
-
[phamtrucviet](members/phamtrucviet.100170790/),
-
[tiendovoluong](members/tiendovoluong.101765147/),
-
[thefriends](members/thefriends.6304/),
-
[pascal](members/pascal.40135/),
-
[dat-quan3](members/dat-quan3.101658574/),
-
[.Fashion.](members/fashion.26469/),
-
[vitinhlonglong](members/vitinhlonglong.101589071/),
-
[buituongbao](members/buituongbao.100655798/),
-
[windowsxp2](members/windowsxp2.100401054/),
-
[thien5152](members/thien5152.101056675/),
-
[nou_camp](members/nou_camp.101008040/),
-
[lightq2](members/lightq2.100457502/),
-
[X1Carbon](members/x1carbon.101167205/),
-
[hnguyen2014us](members/hnguyen2014us.101352206/),
-
[toshiba_z30](members/toshiba_z30.101683957/),
-
[Dr.Martens Cao Cấp TP.HCM](members/dr-martens-cao-cap-tp-hcm.101736142/),
-
[tuannh66](members/tuannh66.100086949/),
-
[o0NYSE0o](members/o0nyse0o.100005868/),
-
[bekute](members/bekute.100939312/),
-
[pororo123](members/pororo123.100773779/),
-
[triquang](members/triquang.100033701/),
-
[dollar$](members/dollar.100285572/),
-
[Hoang Linh 43](members/hoang-linh-43.101769376/),
-
[Sâm trần](members/sam-tran.101765022/),
-
[ngdctan74](members/ngdctan74.100271496/),
-
[PhuongDecal](members/phuongdecal.100875982/),
-
[quoctrong](members/quoctrong.100398366/),
-
[nhocben886641](members/nhocben886641.100295654/),
-
[Phung Luxury](members/phung-luxury.100950158/),
-
[Trum_dau_gia](members/trum_dau_gia.100938120/),
-
[konoinhiu](members/konoinhiu.100923473/),
-
[iPad.CareTop](members/ipad-caretop.101622064/),
-
[PC-second-hand](members/pc-second-hand.101586303/),
-
[hienlam07](members/hienlam07.101744826/)
- ...
[and 469 more](online/)
Tổng: 3,443 (Thành viên: 543, Khách: 2,849, Robots: 51)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=16300c700e2e14c5e1f3190c45b192f0; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-


markdown:
Từ ngày 17/09/2011
[ VĂN PHÒNG PHẨM PHÙNG NGUYỄN ](http://www.phungnguyen.net/) chính thức hợp tác với cổng thanh toán trực tuyến Bảo Kim ( [baokim.vn](http://www.baokim.vn/)). Thanh toán qua Bảo Kim bạn sẽ thấy yên tâm và thực sự hài lòng bởi nhiều tiện ích mà Bảo Kim đem lại:
- Đảm bảo thanh toán an toàn: đảm bảo mua hàng như mong muốn, có thể nhận lại được tiền mua hàng nếu người bán không chuyển hàng như cam kết.
**Tiện lợi, dễ dàng không cần tài khoản Bảo Kim bạn vẫn có thể thanh toán mua hàng trực tuyến bằng hơn 20 loại thẻ ngân hàng lớn nhất Việt Nam (Vietcombank, DongAbank, Vietinbank, Techcombank..) và 4 thẻ quốc tế hiện đại (Visa, Master..) .**
- Bạn sẽ nhận được tin nhắn điện thoại, email ngay sau khi giao dịch, giúp bạn hoàn toàn yên tâm về việc thanh toán của mình.
- Giao dịch miễn phí khi bạn chuyển tiền trực tiếp cho người bán và chỉ mất 1% phí giao dịch khi chọn giải pháp an toàn để khi nhận được hàng, tiền mới chuyển về tài khoản người bán. Bạn sẽ được Bảo kim hỗ trợ hoàn tiền 100% khi người bán không làm đúng như cam kết.
**
## Các bước mua hàng và thanh toán
### Bước 1: Truy cập vào website: http://www.phungnguyen.net/ và chọn sản phẩm cần mua :
### Bước 2 : Trong chi tiết sản phẩm, click nút Thanh toán qua Bảo Kim :
### Hoặc có thể thanh toán tại giỏ hàng theo hướng dẫn sau:
### Hệ thống sẽ báo thêm vào giỏ hàng thành công, bấm Thanh toán hệ thống sẽ chuyển qua bước kế tiếp. Tại đây nếu là khách hàng cũ xin mời đăng nhập để thanh toán, nếu bạn chưa có tài khoản có thể đăng kí tài khoản mới :
### Xác nhận địa chỉ giao hàng, bấm Tiếp tục :
### Xác nhận địa chỉ thanh toán , chọn phương thức thanh toán qua Bảo Kim và bấm Tiếp tục :
### Xem lại thông tin hóa đơn một lần nữa và bấm xác nhận thanh toán :
Lúc này sẽ link sang trang thanh toán đơn hàng trên
[BaoKim.vn](https://www.baokim.vn/) (Click ảnh để xem kích thước thật)
Để thêm, sửa phí vận chuyển, phụ phí khác cho đơn hàng, bạn có thể click vào phần "Thêm phí vận chuyển".(Click ảnh để xem kích thước thật)
**Lưu ý:** Việc chỉnh sửa giá, thêm phí vận chuyển, thuế VAT bạn liên hệ và thỏa thuận trước với chủ website rồi mới nhập thêm thông tin.
### Bước 3: THANH TOÁN AN TOÀN QUA BAOKIM.VN
**Xem hướng dẫn cách thanh toán:**
### Cách 1: Thanh toán không cần đăng kí tài khoản BaoKim.vn
* Nếu bạn chưa đăng ký Tài khoản BaoKim.vn, bạn có thể sử dụng trực tiếp tiền trong tài khoản ngân hàng bằng cách sử dụng các hình thức: Thanh toán ATM online, Thẻ tín dụng quốc tế, Internetbanking, Chuyển khoản ATM, Chuyển khoản tại quầy giao dịch để chuyển tiền vào tài khoản Bảo Kim của Người Bán.(Click ảnh để xem kích thước thật)
****
- Để sử dụng dịch vụ ATM nội địa (VietcomBank, TechcomBank, EximBank, VIB, MB) xem hướng dẫn
* tại đây*
- Để sử dụng dịch vụ Thẻ tín dụng quốc tế ( Visa, MasterCard, American Epress, JCB...) xem hướng dẫn
* tại đây*
- Để sử dụng dịch vụ Internet/SMS banking ( VietcomBank, TechcomBank, Đông Á, Sacombank... ) xem hướng dẫn
* tại đây*
- Để sử dụng dịch vụ chuyển khoản ATM ( VietcomBank, TechcomBank, Đông Á, BIDV... ) xem chi tiết
* tại đây*
- Để sử dụng dịch vụ chuyển khoản tại các ngân hàng ( VietcomBank, TechcomBank, Đông Á, BIDV... ) xem chi tiết
* tại đây*
* Sau khi chọn được dịch vụ và ngân hàng để thanh toán bạn vui lòng chọn phương thức thanh toán:
**An toàn hoặc trực tiếp ** (Click ảnh để xem kích thước thật)
Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về phương thức thanh toán trực tiếp và thanh toán an toàn
[tại đây](https://www.baokim.vn/faq/category/thanh-toan-mua-hang)
* Tiếp theo bạn điền thông tin người thanh toán ( người thanh toán này không nhất thiết là bạn mà có thể là người thân hay người mà bạn tin tưởng nhờ nhận hàng và thanh toán)
Click "Thanh toán" và thực hiện theo các bước hướng dẫn để nhanh chóng kết thúc quá trình thanh toán cho sản phẩm.
### Cách 2: Thanh toán bằng tài khoản Bảo Kim
* Nếu bạn đã có tài khoản Bảo Kim, bạn vui lòng nhập Email và mật khẩu để tiến hành thanh toán.
* Sau đó bạn vui lòng chọn phương thức thanh toán:
** An toàn hoặc trực tiếp**
Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về phương thức thanh toán trực tiếp và thanh toán an toàn
[tại đây](https://www.baokim.vn/faq/category/thanh-toan-mua-hang)
* Bạn điền thông tin người thanh toán( người thanh toán này không nhất thiết là bạn mà có thể là người thân hay người mà bạn tin tưởng nhờ nhận hàng và thanh toán). Mặc định là thông tin tài khoản của bạn
Click "Thanh toán" và thực hiện theo các bước hướng dẫn để nhanh chóng kết thúc quá trình thanh toán cho sản phẩm.
**Chúc quý khách hàng : MUA MAY - BÁN ĐẮT! **
**Công ty Cổ phần Thương mại Điện tử Bảo Kim**
Giấy phép DKKD số : 0104432131 . Cấp tại : Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội.
Trụ sở : Tầng 8, 21/27 Đại Cồ Việt, Hai Bà Trưng, Hà Nội
**Hotline:** (84)-4 39747882 **Email:** support@baokim.vn ** VĂN PHÒNG PHẨM PHÙNG NGUYỄN ** **Địa chỉ:** 149 - Vũ Hữu - Thanh Xuân - Hà Nội **Website:** **http://www.phungnguyen.net ** **Hotline:** (04) 22468335 **Email:** vanphongphamphungnguyen@gmail.com

Content-Type: text/html


markdown:
|
|
|
|![]()
|Tổng số thành viên: 2.475.100|
|
Thành viên mới nhất:
|
|Đang trực tuyến: 1.343|
Giảm: còn 1,180,000đ
Cho học viên đăng ký lớp học:
[Ngữ pháp từ vựng cơ bản Tối 16/9](http://www.tienganh123.com/lich-khai-giang/1557/1589#s_3)
của Trung tâm Offline TiếngAnh123
Áp dụng: cho học viên đăng ký sớm
LH ngay số điện thoại: 043.628.5993 để đăng ký
Giảm: còn 1,095,000đ
Cho học viên đăng ký lớp học:
của Trung tâm Offline TiếngAnh123
Áp dụng: cho học viên đăng ký sớm
LH ngay số điện thoại: 043.628.5993 để đăng ký
Giảm: 1,105,000đ
Cho học viên đăng ký lớp học:
của Trung tâm Offline TiếngAnh123
Áp dụng: giảm 15% cho học viên đăng ký sớm
LH ngay số điện thoại: 043.628.5993 để đăng ký
Giảm: còn 1,180,000đ
Cho học viên đăng ký lớp học:
của Trung tâm Offline TiếngAnh123
Áp dụng: cho học viên đăng ký sớm
LH ngay số điện thoại: 043.628.5993 để đăng ký
## Bài tập tìm lỗi sai số 1
loading...

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: ta_123_session_id=hte18p3q4gfocamtkmof0u3k07; expires=Tue, 27-Sep-2016 13:55:42 GMT; path=/; domain=.tienganh123.com; HttpOnly

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


markdown:
Tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ diễn ra trong 2 ngày 27 và 28-8, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu thời gian tới phải tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng ở mức 5,3%-5,4%; đảm bảo mục tiêu kiềm chế lạm phát như đã đề ra (khoảng 7%); kiểm soát chặt chẽ tỉ giá; tiếp tục rà soát, điều hành lãi suất phù hợp với chiều hướng giảm của lạm phát; thực hiện quyết liệt các biện pháp tăng cường quản lý thu chi ngân sách nhà nước; không thay đổi tổng mức dự toán thu chi; giữ bội chi ngân sách 4,8% GDP như đã được thông qua…
Lập ủy ban quản lý, giám sát doanh nghiệp
Tại phiên họp, Chính phủ đã nghe và cho ý kiến về tờ trình đề án “Tiếp tục sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước (DNNN)” do Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) Bùi Quang Vinh trình bày.
Theo đề án, có 2 phương án về mô hình quản lý DNNN. Phương án 1 là thành lập Ủy ban Quản lý, giám sát DNNN thuộc Chính phủ. Phương án 2 là bộ quản lý ngành thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước tại các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước. UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước tại các DNNN sản xuất, cung ứng sản phẩm dịch vụ công ích trực thuộc. Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước tại các DNNN còn lại.
Bộ KH-ĐT bày tỏ quan điểm lựa chọn phương án 1 do có nhiều ưu điểm, khắc phục được những hạn chế của việc chưa tách bạch chức năng quản lý nhà nước với chức năng đại diện chủ sở hữu. Song với phương án này, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh đề nghị nhà nước chỉ nên quản lý các tổng công ty, tập đoàn lớn. Các DNNN sản xuất vũ khí, khí tài thì vẫn do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chủ sở hữu và quản lý. Còn các DNNN nhỏ thì đẩy nhanh cổ phần hóa, số DN công ích giao lại cho các địa phương quản lý.
Không quản nổi
Bộ KH-ĐT nhìn nhận phương án thành lập ngay một cơ quan làm đầu mối thực hiện chức năng đại diện đối với toàn bộ khu vực DNNN là không khả thi. Lý do là hiện nay, số DNNN còn lớn (1.284 DN do nhà nước nắm 100% vốn điều lệ và trên 1.200 DN khác có cổ phần, góp vốn chi phối của nhà nước).
Góp ý cho đề án, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình đồng ý về mặt nguyên tắc nên tách quản lý Nhà nước và chủ sở hữu đối với DNNN. Tuy nhiên, ông Bình lưu ý cần thận trọng vì còn phụ thuộc yếu tố lịch sử, cách vận hành của nền kinh tế. Nếu chuyển nhanh quá sẽ nảy sinh vấn đề như SCIC – nhận hàng loạt rồi quản không nổi phải trả về cho địa phương.
Ông Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh việc NHNN không tham gia chủ sở hữu các ngân hàng thương mại quốc doanh thì cũng không được. Bởi, ngoài chức năng thành viên Chính phủ, quản lý nhà nước đối với lĩnh vực ngân hàng thì NHNN còn là mô hình Ngân hàng Trung ương – ngân hàng “mẹ” – mà lại không sở hữu “con” là không được. “Đề nghị NHNN không nằm trong diện này” – ông nói.
Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cùng quan điểm để DNNN ra “ở riêng” nhưng ông băn khoăn việc đưa về một bộ quản lý là quá tải.
Tại phiên họp, hầu hết thành viên Chính phủ tán thành việc xây dựng một chương về DNNN trong Luật DN thay vì xây dựng Luật DNNN để đảm bảo sự bình đẳng với các DN còn lại và thống nhất thể chế quản lý.
Kết luận, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đồng ý việc tách quản lý nhà nước với quản lý của chủ sở hữu đối với DNNN. Tuy nhiên, Thủ tướng yêu cầu ban soạn thảo cần có tổng kết, rút kinh nghiệm việc thực hiện theo Nghị định 99/CP, nếu điểm nào chưa ổn thì bổ sung để trước mắt tiếp tục thực hiện nhằm có thời gian nghiên cứu hoàn thiện đề án.
“Đề án phải làm rõ quyền quản lý nhà nước, chủ sở hữu tới đâu… DN sử dụng vốn thì ông chủ DN quyền tới đâu, bộ chủ quản chỗ nào, Bộ Tài chính vai trò ra sao bởi DNNN lập ra còn thực hiện nhiệm vụ nhà nước giao chứ không thuần tuý kinh doanh có lãi” – Thủ tướng gợi ý.
Về thể chế quản lý DNNN, Thủ tướng giao Bộ Tư pháp cùng Bộ KH-ĐT chủ trì, phối hợp các bộ xây dựng quy định.
20% DNNN hòa vốn, thua lỗ
Theo Bộ KH-ĐT, vốn nhà nước ở tập đoàn kinh tế và DNNN năm 2012 đạt 735.293 tỉ đồng, tăng 12% so với năm 2010. Phần lớn DNNN có lãi. Số DNNN thua lỗ và hòa vốn là 20%. DNNN hiện chiếm trên 85% sản lượng điện, xăng dầu, 90% dịch vụ viễn thông, 98% vận tải hàng không nội địa, 56% dịch vụ tài chính, tín dụng, 70% lượng gạo xuất khẩu, trên 80% phân hóa học…, đóng trên 30% tổng thu ngân sách, 33% tăng trưởng kinh tế.
*Theo NLĐ*
Chức năng của bất kỳ loại hình doanh nghiệp(DN) nào cũng là KINH DOANH,thước đo của DN là LỖ LÃI . NÊN thành lập BỘ DOANH NGHIỆP,theo đó các sở ,phòng công nghiệp ở địa phương đổi tên thành sở ,phòng DN .

Server: shield

Cache-Control: max-age=0, no-cache

Link: <https://www.ttxva.net/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://www.ttxva.net/?p=156429>; rel=shortlink

Alt-Svc: clear

Via: 1.1 google