text:
Gia công (hóa học)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Các nghĩa khác, xem Gia công (định hướng).
Trong hóa học, gia công là thuật ngữ để chỉ một loạt các thao tác cần phải có để cô lập và tinh chế các sản phẩm của phản ứng hóa học.
Thông thường, các thao tác này bao gồm:
- Chấm dứt phản ứng để khử hoạt tính của bất kỳ chất phản ứng nào nhưng chưa tham gia phản ứng.
- Loại bỏ dung môi bằng cách cho bay hơi.
- Tách riêng hỗn hợp phản ứng thành các lớp hữu cơ và/hoặc lỏng bằng chiết lỏng-lỏng.
- Tinh chế bằng ghi sắc kế, chưng cất hay tái kết tinh hóa.
Ví dụ, trong phản ứng Grignard giữa phenylmagiê brômua và điôxít cacbon trong dạng băng khô tạo ra bazơ liên hợp của axít benzoic. Sản phẩm mong muốn, axít benzoic, thu được bằng cách gia công như sau:[1]
- Hỗn hợp phản ứng chứa thuốc thử Grignard (R-Mg-X) được làm ấm tới nhiệt độ phòng trong bình chứa nước để cho băng khô dư thừa bay hơi hết
- Tác nhân Grignard còn lại nào được chấm dứt bằng bổ sung nước
- Axít clohiđric loãng được thêm vào trong hỗn hợp phản ứng để proton hóa các muối benzoat, cũng như để hòa tan các muối magiê và thu được các chất rắn màu trắng chứa axít benzoic chưa tinh khiết.
- Axít benzoic được chắt để loại bỏ dung dịch lỏng chứa các tạp chất, bổ sung thêm nước và hỗn hợp được đun sôi với nhiều nước thêm vào để tạo ra dung dịch đồng nhất.
- Dung dịch được làm nguội chậm dần xuống tới nhiệt độ phòng, sau đó được cho qua bình chứa nước đá để tái kết tinh axít benzoic.
- Các tinh thể axít benzoic tái kết tinh được thu thập trong phễu Buchner và để khô trong không khí để tạo ra axít benzoic tinh khiết.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Donald L. Pavia (2004). Introduction to Organic Laboratory Techniques: A Small Scale Approach. Thomson Brooks/Cole. tr. 312–314. ISBN 0534408338.

markdown:
# Gia công (hóa học)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Các nghĩa khác, xem
[Gia công (định hướng)](/w/index.php?title=Gia_c%C3%B4ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
Trong
[hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc), **gia công** là thuật ngữ để chỉ một loạt các thao tác cần phải có để cô lập và tinh chế các sản phẩm của [phản ứng hóa học](/wiki/Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc).
Thông thường, các thao tác này bao gồm:
- Chấm dứt phản ứng để khử hoạt tính của bất kỳ
[chất phản ứng](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1)nào nhưng chưa tham gia phản ứng.
- Loại bỏ dung môi bằng cách cho bay hơi.
- Tách riêng hỗn hợp phản ứng thành các lớp hữu cơ và/hoặc lỏng bằng
[chiết lỏng-lỏng](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFt_dung_m%C3%B4i&action=edit&redlink=1).
- Tinh chế bằng
[ghi sắc kế](/wiki/S%E1%BA%AFc_k%C3%AD), [chưng cất](/wiki/Ch%C6%B0ng_c%E1%BA%A5t)hay [tái kết tinh hóa](/w/index.php?title=T%C3%A1i_k%E1%BA%BFt_tinh_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1).
Ví dụ, trong
[phản ứng Grignard](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_Grignard&action=edit&redlink=1) giữa [phenylmagiê brômua](/w/index.php?title=Phenylmagi%C3%AA_br%C3%B4mua&action=edit&redlink=1) và [điôxít cacbon](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) trong dạng [băng khô](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) tạo ra bazơ liên hợp của [axít benzoic](/wiki/Axit_benzoic). Sản phẩm mong muốn, axít benzoic, thu được bằng cách gia công như sau: [[1]](#cite_note-1)
- Hỗn hợp phản ứng chứa
[thuốc thử Grignard](/w/index.php?title=Thu%E1%BB%91c_th%E1%BB%AD_Grignard&action=edit&redlink=1)( [R](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1&action=edit&redlink=1)- [Mg](/wiki/Magi%C3%AA)- [X](/wiki/Halogen)) được làm ấm tới [nhiệt độ phòng](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_v%C3%A0_%C3%A1p_su%E1%BA%A5t_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n)trong bình chứa nước để cho băng khô dư thừa bay hơi hết
- Tác nhân Grignard còn lại nào được chấm dứt bằng bổ sung nước
[Axít clohiđric](/wiki/Axit_clohydric)loãng được thêm vào trong hỗn hợp phản ứng để proton hóa các muối benzoat, cũng như để hòa tan các muối [magiê](/wiki/Magi%C3%AA)và thu được các chất rắn màu trắng chứa axít benzoic chưa tinh khiết.
- Axít benzoic được chắt để loại bỏ dung dịch lỏng chứa các tạp chất, bổ sung thêm nước và hỗn hợp được đun sôi với nhiều nước thêm vào để tạo ra dung dịch đồng nhất.
- Dung dịch được làm nguội chậm dần xuống tới nhiệt độ phòng, sau đó được cho qua bình chứa nước đá để tái kết tinh axít benzoic.
- Các tinh thể axít benzoic tái kết tinh được thu thập trong
[phễu Buchner](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%85u_Buchner&action=edit&redlink=1)và để khô trong không khí để tạo ra axít benzoic tinh khiết.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Gia_c%C3%B4ng_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gia_c%C3%B4ng_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gia_c%C3%B4ng_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gia_c%C3%B4ng_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit§ion=2)] **Donald L. Pavia (2004).** [^](#cite_ref-1) *Introduction to Organic Laboratory Techniques: A Small Scale Approach*. Thomson Brooks/Cole. tr. 312–314. [ISBN](/wiki/ISBN) [0534408338](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0534408338).

X-Cache: cp1053 miss, cp1066 miss


text:
Hoàng Hưng
Hoàng Hưng (phồn thể: 黃興, giản thể: 黄兴, bính âm: Huáng Xīng hay Huang Hsing; sinh ngày 25 tháng 10, 1874 – mất 31 tháng 10, 1916) là nhà lãnh đạo cách mạng, quân phiệt và chính khách của Trung Quốc, ông là tham mưu trưởng đầu tiên của quân đội cách mạng Trung Hoa Dân Quốc. Vì là một trong những người đầu tiên sáng lập nên Quốc Dân Đảng nên ông được xem là nhân vật đứng thứ hai chỉ sau Tôn Trung Sơn. Họ được xem là cặp đôi Tôn – Hoàng trong suốt cuộc khởi nghĩa cách mạng chống lại triều đình Mãn Thanh. Mộ ông tọa lạc tại núi Nhạc Lộc, Trường Sa, Hồ Nam, Trung Quốc.
Hoàng sinh ra tại làng Cao Đường, nay thuộc Trường Sa, Hồ Nam. Cũng như nhiều người Trung Hoa sinh trước năm 1949, Hoàng có nhiều tên khác nhau trong cuộc đời. Tên khai sinh của ông là Hoàng Chấn, nhưng sau đổi thành Hoàng Hưng. Ông cũng có tên tự là Khắc Cường. Trong giai đoạn sau 1911, ông cũng dùng những tên Lý Hữu Khánh và Trương Thủ Chính.
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếu thời[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàng Hưng bắt đầu học tập tại Học viện Nam Trường Sa danh tiếng năm 1893, và đỗ Tiến sĩ khi mới 22 tuổi. Năm 1898, Hoàng được chọn theo học tiếp tại Đại học Lưỡng Hồ Vũ Xương, tốt nghiệp năm 1901. Năm 1902, Hoàng được Tổng đốc Hồ quảng Trương Chi Động chọn gửi đi học tại Nhật Bản, vào học tại trường Đại học Hồng Văn Tokyo.
Lúc ở Nhật, Hoàng trở nên yêu thích quân sự, và học tập nghệ thuật quân sự hiện đại với sĩ quan Nhật trong thời gian rảnh. Hoàng cũng tập cưỡi ngựa bắn súng mỗi sáng. Sự huấn luyện quân sự tại Nhật giúp Hoàng sau này khi là một người cách mạng Trung Hoa.
Bỏ văn theo võ[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1903, để phản đối hành động xâm chiếm của Nga tại Ngoại Mông và Mãn Châu, Hoàng tổ chức một đội quân tình nguyện gồm hơn 200 du học sinh tại Nhật. Cùng năm, Hoàng trở về Trung Hoa và tổ chức một hội nghị với Trần Thiên Hoa, Tống Giáo Nhân, và hơn 20 người khác. Nhóm thành lập Hưng Trung hội, một đảng cách mạng bí mật chủ trương lật đổ nhà Thanh. Hoàng Hưng được bầu làm Chủ tịch.
Hưng Trung hội hợp tác với những phe phái cách mạng khác, và năm 1905 tổ chức một cuộc khởi nghĩa vũ trang tại Trường Sa nhân dịp Thất tuần khánh thọ của Từ Hi Thái hậu. Kế hoạch của hội bị lộ, và các hội viên (bao gồm Hoàng) phải trốn sang Nhật. Tại Nhật, Hoàng gặp Tôn Dật Tiên và giúp Tôn thành lập Đồng Minh hội, một đảng cách mạng khác chủ trương phản Thanh. Hoàng giữ vị trí Ủy viên Thường vụ, là yếu nhân thứ hai sau Tôn. Sau khi Đồng Minh hội thành lập, Hoàng cống hiến cho cách mạng.
Các cuộc khởi nghĩa bất thành[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1907, Hoàng bí mật trở về Trung Hoa và đến Hà nội, thủ phủ Liên bang Đông dương thuộc Pháp tham gia hàng loạt các cuộc khởi nghĩa, bao gồm Khởi nghĩa Tần Châu, Khởi nghĩa Phương Thành, và Khởi nghĩa Trấn Nam Quan. Tất cả các cuộc khởi nghĩa này đều thất bại. Mùa thu 1909, Hoàng theo lệnh Tôn Dật Tiên thành lập chi nhánh phía Nam của Đồng minh hội, và chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang ở Quảng Châu. Mùa xuân 1909, Hoàng lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa khác, nhưng cũng thất bại. Tháng 10 năm 1909, Hoàng tổ chức hội nghị với Tôn Dật Tiên tại thuộc địa Anh Penang (nay thuộc Malaysia). Hội nghị quyết định tập trung nhân lực vật lực để chuẩn bị khởi nghĩa sau này ở Quảng Châu.
Mùa xuân 1911, Hoàng thành lập Ủy ban Khởi nghĩa Quảng Châu tại Hương Cảng, và nắm vai trò Chủ tịch. Ngày 27 tháng 4, Hoàng phát động Khởi nghĩa Hoàng Hoa Cương ở Quảng Châu, lãnh đạo hàng trăm người lùng bắt quyền Tổng đốc Lưỡng Quảng Trương Minh Kỳ. Hoàng và những người khởi nghĩa không bắt được Tổng đốc, đã trèo qua tường bỏ trốn. Khởi nghĩa Hoàng Hoa Cương là cuộc khởi nghĩa bất thành cuối cùng trước khi Khởi nghĩa Vũ Xương thành công lật đổ nhà Thanh cuối năm 1911.
Chống Viên Thế Khải[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 1 tháng 1, 1912, Chính phủ Lâm thời Nam Kinh thành lập, và Hoàng là một trong những lãnh tụ. Tháng 8 năm 1913, Hoàng trở thành Tổng tài Quốc dân đảng. Tháng 3 năm 1913, Tổng thống lâm thời của Trung Hoa Dân Quốc vừa thành lập, Viên Thế Khải, ám sát Chủ tịch Quốc dân đảng, Tống Giáo Nhân, khi Đảng vừa thắng lợi trong cuộc bầu cử đầu tiên của Trung Hoa và Tống có ý định hạn chế quyền lực của Viên trong chính phủ mới.
Năm 1913, Viên Thế Khải trục xuất các thành viên Quốc dân đảng khỏi tất cả các cơ quan chính phủ và dời chính phủ về Bắc Kinh. Hoàng ở lại Nam Kinh, dự định tái lập quân đội phía Nam để chống Viên. Vì thiếu tiền, quân của Hoàng nổi loạn, và Hoàng phải bỏ Nam Kinh lui về khu tô giới ở Thượng Hải. Tôn Dật Tiên một lần nữa trốn sang Nhật vào tháng 11 năm 1913.
Tháng 7 năm 1914, Tôn tổ chức lực lượng phạt Viên, và Cách mạng lần thứ 2 bùng nổ. Ngày 14 tháng 7, Hoàng từ Thượng Hải đến Nam Kinh, thuyết phục Đốc quân Giang Tô tuyên bố độc lập khỏi Viên, và lên làm Tư lệnh quân chống Viên tại Giang Tô. Sau khi cuộc nổi dậy của Hoàng tại Giang Tô thất bại, Hoàng lại trốn sang Nhật.
Những năm cuối đời[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàng sang Hoa Kỳ năm 1914, và Viên Thế Khải tái lập đế chế năm 1915. Ở nước ngoài, Hoàng gây quỹ để thành lập một đạo Hộ quốc quân Vân Nam chống Viên. Sau khi Viên chết, tháng 6 năm 1916, Hoàng trở về Trung Hoa. Tháng 10 năm 1916, Hoàng chết ở Thượng Hải ở tuổi 42. Ngày 15 tháng 4, 1917, Hoàng được tổ chức quốc tang, và được chôn cất tại Trường Sa trên ngọn Nhạc Lộc Sơn.
Tưởng nhớ[sửa | sửa mã nguồn]
- Tại Trường Sa, đường Nam Trịnh được đổi tên thành đường Hoàng Hưng năm 1934. Tên Hoàng Hưng cũng được đặt cho các đường phố ở Thượng Hải và Vũ Hán.
- Thị trấn nơi Hoàng Hưng sinh ra được đổi tên thành "Hoàng Hưng trấn" để tưởng nhớ ông.
- Tương tự các công viên Trung Sơn, Công viên Hoàng Hưng tại Thượng Hải được đặt theo tên Hoàng Hưng.
Trong văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàng Hưng do Thành Long thủ vai trong phim 1911, ra mắt năm 2011 nhân kỷ niệm 100 năm Khởi nghĩa Vũ Xương .

markdown:
# Hoàng Hưng
|Hoàng Hưng
|
黃興
|
|![]()
25/10/1874
[Trường Sa](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa), [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam), [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh)
31/10/1916
[Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i), [Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) [Quân đội Cách mạng Quốc dân](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Qu%E1%BB%91c_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [Quân đội Cách mạng Quốc dân](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Qu%E1%BB%91c_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [Cách mạng Tân Hợi](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i) **Hoàng Hưng** (phồn thể: 黃興, giản thể: 黄兴, bính âm: Huáng Xīng hay Huang Hsing; sinh ngày 25 tháng 10, 1874 – mất 31 tháng 10, 1916) là nhà lãnh đạo cách mạng, quân phiệt và chính khách của Trung Quốc, ông là tham mưu trưởng đầu tiên của quân đội cách mạng [Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c). Vì là một trong những người đầu tiên sáng lập nên [Quốc Dân Đảng](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng) nên ông được xem là nhân vật đứng thứ hai chỉ sau [Tôn Trung Sơn](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn). Họ được xem là cặp đôi Tôn – Hoàng trong suốt [cuộc khởi nghĩa cách mạng](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i) chống lại [triều đình Mãn Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh). Mộ ông tọa lạc tại núi Nhạc Lộc, Trường Sa, Hồ Nam, Trung Quốc.
Hoàng sinh ra tại làng Cao Đường, nay thuộc Trường Sa, Hồ Nam. Cũng như nhiều người Trung Hoa sinh trước năm 1949, Hoàng có nhiều tên khác nhau trong cuộc đời. Tên khai sinh của ông là Hoàng Chấn, nhưng sau đổi thành Hoàng Hưng. Ông cũng có tên tự là Khắc Cường. Trong giai đoạn sau 1911, ông cũng dùng những tên Lý Hữu Khánh và Trương Thủ Chính.
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=1)]
### Thiếu thời[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=2)]
Hoàng Hưng bắt đầu học tập tại Học viện Nam Trường Sa danh tiếng năm 1893, và đỗ
[Tiến sĩ](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9) khi mới 22 tuổi. Năm 1898, Hoàng được chọn theo học tiếp tại [Đại học Lưỡng Hồ Vũ Xương](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%E1%BB%93_V%C5%A9_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), tốt nghiệp năm 1901. Năm 1902, Hoàng được Tổng đốc Hồ quảng [Trương Chi Động](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Chi_%C4%90%E1%BB%99ng) chọn gửi đi học tại Nhật Bản, vào học tại trường [Đại học Hồng Văn Tokyo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_H%E1%BB%93ng_V%C4%83n_Tokyo&action=edit&redlink=1).
Lúc ở Nhật, Hoàng trở nên yêu thích quân sự, và học tập nghệ thuật quân sự hiện đại với sĩ quan Nhật trong thời gian rảnh. Hoàng cũng tập cưỡi ngựa bắn súng mỗi sáng. Sự huấn luyện quân sự tại Nhật giúp Hoàng sau này khi là một người cách mạng Trung Hoa.
### Bỏ văn theo võ[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=3)]
Năm 1903, để phản đối hành động xâm chiếm của Nga tại
[Ngoại Mông](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_M%C3%B4ng) và [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u), Hoàng tổ chức một đội quân tình nguyện gồm hơn 200 du học sinh tại Nhật. Cùng năm, Hoàng trở về Trung Hoa và tổ chức một hội nghị với [Trần Thiên Hoa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Thi%C3%AAn_Hoa&action=edit&redlink=1), [Tống Giáo Nhân](/wiki/T%E1%BB%91ng_Gi%C3%A1o_Nh%C3%A2n), và hơn 20 người khác. Nhóm thành lập Hưng Trung hội, một đảng cách mạng bí mật chủ trương lật đổ nhà Thanh. Hoàng Hưng được bầu làm Chủ tịch.
Hưng Trung hội hợp tác với những phe phái cách mạng khác, và năm 1905 tổ chức một cuộc khởi nghĩa vũ trang tại Trường Sa nhân dịp Thất tuần khánh thọ của
[Từ Hi Thái hậu](/wiki/T%E1%BB%AB_Hi_Th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu). Kế hoạch của hội bị lộ, và các hội viên (bao gồm Hoàng) phải trốn sang Nhật. Tại Nhật, Hoàng gặp [Tôn Dật Tiên](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn) và giúp Tôn thành lập Đồng Minh hội, một đảng cách mạng khác chủ trương phản Thanh. Hoàng giữ vị trí Ủy viên Thường vụ, là yếu nhân thứ hai sau Tôn. Sau khi Đồng Minh hội thành lập, Hoàng cống hiến cho cách mạng.
### Các cuộc khởi nghĩa bất thành[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=4)]
Năm 1907, Hoàng bí mật trở về Trung Hoa và đến Hà nội, thủ phủ Liên bang Đông dương thuộc Pháp tham gia hàng loạt các cuộc khởi nghĩa, bao gồm
[Khởi nghĩa Tần Châu](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_T%E1%BA%A7n_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1), [Khởi nghĩa Phương Thành](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Ph%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), và [Khởi nghĩa Trấn Nam Quan](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Tr%E1%BA%A5n_Nam_Quan&action=edit&redlink=1). Tất cả các cuộc khởi nghĩa này đều thất bại. Mùa thu 1909, Hoàng theo lệnh Tôn Dật Tiên thành lập chi nhánh phía Nam của [Đồng minh hội](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_minh_h%E1%BB%99i), và chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang ở Quảng Châu. Mùa xuân 1909, Hoàng lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa khác, nhưng cũng thất bại. Tháng 10 năm 1909, Hoàng tổ chức hội nghị với Tôn Dật Tiên tại thuộc địa Anh [Penang](/wiki/Penang) (nay thuộc [Malaysia](/wiki/Malaysia)). Hội nghị quyết định tập trung nhân lực vật lực để chuẩn bị khởi nghĩa sau này ở Quảng Châu.
Mùa xuân 1911, Hoàng thành lập Ủy ban Khởi nghĩa Quảng Châu tại Hương Cảng, và nắm vai trò Chủ tịch. Ngày 27 tháng 4, Hoàng phát động
[Khởi nghĩa Hoàng Hoa Cương](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Ho%C3%A0ng_Hoa_C%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) ở [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), lãnh đạo hàng trăm người lùng bắt quyền Tổng đốc Lưỡng Quảng Trương Minh Kỳ. Hoàng và những người khởi nghĩa không bắt được Tổng đốc, đã trèo qua tường bỏ trốn. Khởi nghĩa Hoàng Hoa Cương là cuộc khởi nghĩa bất thành cuối cùng trước khi Khởi nghĩa Vũ Xương thành công lật đổ nhà Thanh cuối năm 1911.
### Chống Viên Thế Khải[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=5)]
Ngày 1 tháng 1, 1912, Chính phủ Lâm thời Nam Kinh thành lập, và Hoàng là một trong những lãnh tụ. Tháng 8 năm 1913, Hoàng trở thành Tổng tài Quốc dân đảng. Tháng 3 năm 1913, Tổng thống lâm thời của
[Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) vừa thành lập, [Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i), ám sát Chủ tịch Quốc dân đảng, [Tống Giáo Nhân](/wiki/T%E1%BB%91ng_Gi%C3%A1o_Nh%C3%A2n), khi Đảng vừa thắng lợi trong cuộc bầu cử đầu tiên của Trung Hoa và Tống có ý định hạn chế quyền lực của Viên trong chính phủ mới.
Năm 1913, Viên Thế Khải trục xuất các thành viên Quốc dân đảng khỏi tất cả các cơ quan chính phủ và dời chính phủ về
[Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh). Hoàng ở lại [Nam Kinh](/wiki/Nam_Kinh), dự định tái lập quân đội phía Nam để chống Viên. Vì thiếu tiền, quân của Hoàng nổi loạn, và Hoàng phải bỏ Nam Kinh lui về khu tô giới ở [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i). Tôn Dật Tiên một lần nữa trốn sang Nhật vào tháng 11 năm 1913.
Tháng 7 năm 1914, Tôn tổ chức lực lượng phạt Viên, và
[Cách mạng lần thứ 2](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_2&action=edit&redlink=1) bùng nổ. Ngày 14 tháng 7, Hoàng từ Thượng Hải đến Nam Kinh, thuyết phục Đốc quân [Giang Tô](/wiki/Giang_T%C3%B4) tuyên bố độc lập khỏi Viên, và lên làm Tư lệnh quân chống Viên tại Giang Tô. Sau khi cuộc nổi dậy của Hoàng tại Giang Tô thất bại, Hoàng lại trốn sang Nhật.
### Những năm cuối đời[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=6)]
Hoàng sang
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) năm 1914, và Viên Thế Khải tái lập đế chế năm 1915. Ở nước ngoài, Hoàng gây quỹ để thành lập một đạo Hộ quốc quân Vân Nam chống Viên. Sau khi Viên chết, tháng 6 năm 1916, Hoàng trở về Trung Hoa. Tháng 10 năm 1916, Hoàng chết ở Thượng Hải ở tuổi 42. Ngày 15 tháng 4, 1917, Hoàng được tổ chức quốc tang, và được chôn cất tại [Trường Sa](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa) trên ngọn [Nhạc Lộc Sơn](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_L%E1%BB%99c_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1).
## Tưởng nhớ[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=7)]
- Tại
[Trường Sa](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa), đường Nam Trịnh được đổi tên thành đường Hoàng Hưng năm 1934. Tên Hoàng Hưng cũng được đặt cho các đường phố ở [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i)và [Vũ Hán](/wiki/V%C5%A9_H%C3%A1n).
- Thị trấn nơi Hoàng Hưng sinh ra được đổi tên thành "Hoàng Hưng trấn" để tưởng nhớ ông.
- Tương tự các
[công viên Trung Sơn](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Trung_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1), [Công viên Hoàng Hưng](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit&redlink=1)tại Thượng Hải được đặt theo tên Hoàng Hưng.
### Trong văn hóa đại chúng[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=8)]
Hoàng Hưng do
[Thành Long](/wiki/Th%C3%A0nh_Long) thủ vai trong phim 1911, ra mắt năm 2011 nhân kỷ niệm 100 năm [Khởi nghĩa Vũ Xương](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i) .
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=9)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_H%C6%B0ng&action=edit§ion=10)]
|Bài viết này
|cần thêm .

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1055 miss, cp1066 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Kỷ niệm một trăm năm Hướng đạo năm 2007
Lễ một trăm năm Hướng đạo năm 2007 (Scouting 2007 Centenary) gồm có một số buổi lễ khắp thế giới trong đó các Hướng đạo sinh đã chào mừng một trăm năm Phong trào Hướng đạo. Một vài buổi lễ tề tựu về Vương quốc Anh như trại được tổ chức trên Đảo Brownsea nơi khai sinh ra Hướng đạo và Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21.
Nhiều phong trào Hướng đạo quốc gia cũng có các buổi lễ phụ trong các buổi lễ quốc tế. Buổi lễ chính đầu tiên mừng một trăm năm là Trại Họp bạn Hướng đạo Úc đã được tổ chức từ ngày 1 đến ngày 13 tháng 1 năm 2007 tại Elmore, Victoria, Úc. Tem Bưu điện châu Âu được phát hành mỗi tháng cho hết năm 2007 để chào mừng lễ kỷ niệm này.
Mục lục
- 1 Từ lúc mới bắt đầu
- 2 Các hoạt động được WOSM tổ chức và hỗ trợ
- 3 Các hoạt động của các tổ chức Hướng đạo quốc gia
- 4 Các hoạt động khác
- 5 Xem thêm
- 6 Chú thích
- 7 Liên kết ngoài
Từ lúc mới bắt đầu[sửa | sửa mã nguồn]
Các buổi lễ kỷ niệm một trăm năm đã bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 năm 2007. Tất cả các thành viên của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới đã được khuyến khích khởi sự các chương trình của họ trong ngày đó và tiếp tục luôn hết năm 2007. Tại London vào đầu năm 2007, đã có một cuộc diễn hành "Ngày đầu năm" của các Hướng đạo sinh khởi động năm mới.
Các hoạt động được WOSM tổ chức và hỗ trợ[sửa | sửa mã nguồn]
Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới 2007[sửa | sửa mã nguồn]
Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21 là sự kiện chính trong năm với khoảng 40.000 bạn trẻ từ khắp thế giới tham dự một sự kiện dài 12 ngày tại miền nam Anh Quốc. Sự kiện này bắt đầu vào ngày 27 tháng 7 năm 2007. Hơn 40.000 trại sinh cùng nhau chào mừng Lễ Bình minh Hướng đạo trong cùng một nơi.
Trong khi đây không phải là lần cắm trại Hướng đạo lớn nhất so với Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 3 được tổ chức tại Birkenhead năm 1929 (trại họp bạn này có đến 50.000 trại sinh). Đã có một số lượng rất lớn các quan khách đến viếng thăm trong ngày và nhiều trại họp bạn được tổ chức đồng loạt khắp thế giới làm cho sự kiện này trở thành sự kiện Hướng đạo lớn nhất từ khi phong trào khởi sự cách nay 100 năm về trước.
Nhập cuộc chào đón một trăm năm[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là một gói tài liệu cho tất cả các nhóm tuổi. Nó cung cấp một chương trình chi tiết và linh động cho tất cả Hướng đạo sinh chia sẻ khắp thế giới.
Bình minh của Hướng đạo[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc cắm trại Hướng đạo đầu tiên được sáng lập viên phong trào Hướng đạo là Robert Baden-Powell khai mạc vào ngày 1 tháng 8 năm 1907. Lúc 8 giờ sáng, ông thổi một hồi tù để tập họp các cậu bé tham dự kỳ trại trên Đảo Brownsea. Đúng 100 năm sau, mọi thành viên của Hướng đạo được khuyến khích tham dự vào một sự kiện để kỷ niệm sự việc này để tái tuyên thệ Lời hứa Hướng đạo của mình vào lúc 8 giờ sáng giờ địa phương; và mọi đoàn Hướng đạo được mong đợi tổ chức thực hiện "một lần làm việc thiện" giúp đỡ cộng đồng của mình. Ngoài ra, lúc 8 giờ sáng giờ mùa hè của Vương quốc Anh, Hướng đạo sinh khắp thế giới đã có thể sử dụng Internet để chào mừng và liên lạc với các Hướng đạo sinh trên Đảo Brownsea như là một phần của Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới. Nhiều nhóm Hướng đạo biến sự kiện này thành một buổi lễ dài cả ngày - đặc biệt là nhiều Hướng đạo sinh đi đến duyên hải để tái tuyên thệ lời hứa của mình.
Món quà vì Hòa bình[sửa | sửa mã nguồn]
Trong Hội nghị Hướng đạo Thế giới lần thứ 36, đại hội đã quyết định là mỗi tổ chức Hướng đạo quốc gia sẽ trình lên một Món quà vì Hòa bình trong năm 2007. Món quà này được dự đoán là một kiệt tác của giới trẻ Hướng đạo đã làm trong năm trước.
Các buổi lễ trên Đảo Brownsea[sửa | sửa mã nguồn]
Có vài trại được dự tính tổ chức ở nơi khai sinh nổi tiếng của Hướng đạo. Chúng gồm có một Trại Bình minh (Sunrise Camp), một Trại Bổn sao (Replica Camp), một Trại Đội trưởng (Patrol Leaders Camp) và một Trại Tân Bách niên (New Centenary Camp).[1] Trại Bổn sao sẽ được chia thành hai phần, mỗi phần kéo dài bốn ngày rưỡi trước và sau các buổi lễ kỷ niệm ngày 1 tháng 8. Các hoạt động sẽ bao gồm sự tái diễn các hoạt động của năm 1907 và có một chút pha lẫn thời hiện đại. Phần đầu của Trại Bổn sao sẽ chỉ có nam Hướng đạo mà thôi và phần hai sẽ gồm có một đội nữ Hướng đạo. Hiện diện cùng với các nam Hướng đạo sinh sẽ có 5 cậu bé từ Lữ đoàn nam (giống như trại đầu tiên vào năm 1907 cũng có các cậu bé đến từ Lữ đoàn nam tham dự).[2]
Các hoạt động của các tổ chức Hướng đạo quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]
Scotland có 12 kỳ trại trong năm 2007[sửa | sửa mã nguồn]
Để đánh dấu một trăm năm Hướng đạo, Hướng đạo Scotland điều hành một loạt 12 cuộc trại rất lớn cho tất cả các thành viên thuộc ngành Tráng tại Vương quốc Anh. Các trại này có phạm vi từ các trại hoạt động đến các trại huấn luyện Huynh trưởng trẻ và được mọi người rất ưa thích.[1]
Ngọn lửa tinh thần của nam nữ Hướng đạo[sửa | sửa mã nguồn]
Vào ngày 22 tháng 2 năm 2007 nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 150 của Robert Baden-Powell, một ngọn đuốc đã được thắp sáng tại mộ phần của ông tại Nyeri, Kenya. Hàng ngàn nam nữ Hướng đạo sinh từ khắp nơi trên thế giới đã tham dự một buổi lễ bao gồm một cuộc diễu hành từ ngôi nhà cũ của Baden-Powell cạnh đó.
Ngọn đuốc đã được các nam nữ Hướng đạo mang đi qua các quốc gia Ethiopia, Sudan, Ai Cập, Hy Lạp, Ý, Pháp, Bỉ và cuối cùng là Vương quốc Anh để đến Đảo Brownsea, trong đêm trước Lễ Bình minh của Hướng đạo. Ngọn lửa tinh thần được mang vào Đảo Brownsea qua tay của Hải Hướng đạo. Họ chèo một chiếc xuồng nhỏ băng qua Bến tàu Poole. Sau các buổi lễ Bình minh trong ngày 1 tháng 8, ngọn đuốc tiếp tục hướng về Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21.
Thụy Sĩ- Làng Lều tuyết[sửa | sửa mã nguồn]
Vào ngày 17 đến ngày 18 tháng 3 năm 2007, Hướng đạo Thụy Sĩ đã lập kế hoạch xây một làng lều tuyết, mỗi một lều tuyết tiêu biểu cho một trong các quốc gia hoặc lãnh thổ thành viên của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới. Sự kiện đã được tổ chức trên băng hà Plaine Morte gần khu vui chơi Crans-Montana tại Thụy Sĩ. Tổng cộng có 130 lều tuyết được xây dựng, ít hơn là đã dự định, nhưng vẫn hơn kỷ lục thế giới kỳ trước chỉ có 100 lều tuyết. Ngoài ra, mỗi đội đã viết một thông điệp hòa bình cho tổ chức Hướng đạo mà lều tuyết đó đại diện. Các thông điệp này được gởi đi cùng với các hình ảnh về làng lều tuyết chụp vào ban đêm khi tất cả các lều tuyết được thắp sáng bằng đuốc để nằm trong tuyết và có các vần rắp thành chữ "hòa bình." Công chúng được khuyến khích tham dự sự kiện này để thấy cách các lều tuyết này xây như thế nào và cùng tham gia vào xây dựng chúng.
Bỉ[sửa | sửa mã nguồn]
Vào ngày 29 tháng 4 năm 2007, 95.000 thành viên của 5 hội nam và nữ Hướng đạo đã tụ họp về Brussels.
Hướng đạo Úc[sửa | sửa mã nguồn]
Các Hướng đạo sinh và những người ủng hộ tại Úc tụ họp về các nơi hẹn công cộng để chào đón Bình minh của Tân Bách niên Hướng đạo (Dawn of the New Scouting Centenary). Tại Canberra, thủ đô của Úc, Hướng đạo sinh địa phương tham dự cùng với Hướng đạo trưởng của Úc tái tuyên thệ Lời hứa Hướng đạo với một cam kết vì hòa bình thế giới và xã hội tốt đẹp hơn. Các sự kiện khác xảy ra ở Sydney tại Nhà hát và tại Melbourne.
Trại họp bạn Hướng đạo Canada lần thứ 11[sửa | sửa mã nguồn]
Trại họp bạn Hướng đạo Canada lần thứ 11 được tổ chức từ ngày 25 tháng 7 đến ngày 1 tháng 8 năm 2007 tại Khu dành riêng cho Hướng đạo Tamaracouta phía bắc Montreal. Vào ngày 1 tháng 8 có một buổi lễ bình minh đánh dấu một trăm năm đầu tiên của Hướng đạo.
Pháp[sửa | sửa mã nguồn]
Một đội nam và nữ Hướng đạo sinh từ các quận của tỉnh Savoie chào đón Bình minh Hướng đạo trên đỉnh Mont Blanc. Eduardo Missoni, Tổng thư ký của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới đã đến xem sự chuẩn bị cuối tuần đầu tiên của đội và trao cho đội một lá cờ để đưa lên đỉnh. Guillaume Légaut, chủ tịch của Hội Hướng đạo Pháp tham gia vào đoàn hành trình này.
Các hoạt động khác[sửa | sửa mã nguồn]
Mê cung bằng bắp[sửa | sửa mã nguồn]
Nông gia Anh tên Nick Lees và gia đình của ông đã tạo một mê cung bằng thửa đất trồng bắp (miền Bắc Việt Nam gọi là ngô) rộng 10 mẫu Anh trong hình dạng Baden-Powell và một huy hiệu Hướng đạo. Mê cung mở cho công chúng tham quan đến tháng 9 năm 2007 khi bắp được thu hoạch. Bắp được trông đợi là sẽ đạt đến chiều cao khoảng 4.5 mét. Mê cung nằm ở Bickleigh, Mid Devon gần Tiverton, Devon. [2]
Họp bạn tại Kander[sửa | sửa mã nguồn]
Đông đảo các Hướng đạo sinh từ 40 quốc gia đã tụ họp tại Trung tâm Hướng đạo Quốc tế Kandersteg (trung tâm duy nhất được WOSM điều hành). Nó diễn ra cùng lúc với trại họp bạn thế giới. Khoảng 1.800 khách mời ở lại trung tâm nơi mà vào ngày 1 tháng 8 có nhiều Hướng đạo sinh từ khắp nơi trên thế giới đã chào lễ bình minh Hướng đạo ở Oeschinensee, nhìn ra thị trấn Kandersteg, cao trên dãy núi Alps của Thụy Sĩ.
Cờ[sửa | sửa mã nguồn]
Tại nhiều thị trấn, cờ tung bay để chào mừng Hướng đạo.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Scouts in centenary celebrations”. BBC. 2007. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
- ^ Harper, Alison (2007). “From small camp to global phenomenon”. BBC. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The Scout Association (UK) Interactive map of Centenary Events.
- 21st World Scout Jamboree English Homepage
- Scouting 2007 Centenary English Homepage
- Baden-Powell statue on Poole Quay to celebrate the centenary of the first ever scout camp on Brownsea Island
- 12 Camps of 2007
- Scout and Guide Spirit Flame website

markdown:
# Kỷ niệm một trăm năm Hướng đạo năm 2007
**Lễ một trăm năm Hướng đạo năm 2007** ( *Scouting 2007 Centenary*) gồm có một số buổi lễ khắp thế giới trong đó các [Hướng đạo sinh](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) đã chào mừng một trăm năm [Phong trào Hướng đạo](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o). Một vài buổi lễ tề tựu về [Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh) như trại được tổ chức trên [Đảo Brownsea](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Brownsea) nơi khai sinh ra [Hướng đạo](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) và [Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_21).
Nhiều phong trào Hướng đạo quốc gia cũng có các buổi lễ phụ trong các buổi lễ quốc tế. Buổi lễ chính đầu tiên mừng một trăm năm là
[Trại Họp bạn](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n) [Hướng đạo Úc](/w/index.php?title=H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_%C3%9Ac&action=edit&redlink=1) đã được tổ chức từ ngày 1 đến ngày [13 tháng 1](/wiki/13_th%C3%A1ng_1) năm [2007](/wiki/2007) tại [Elmore, Victoria](/w/index.php?title=Elmore,_Victoria&action=edit&redlink=1), [Úc](/wiki/%C3%9Ac). [Tem Bưu điện châu Âu](/w/index.php?title=Tem_B%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) được phát hành mỗi tháng cho hết năm 2007 để chào mừng lễ kỷ niệm này.
## Mục lục
[1 Từ lúc mới bắt đầu](#T.E1.BB.AB_l.C3.BAc_m.E1.BB.9Bi_b.E1.BA.AFt_.C4.91.E1.BA.A7u) [2 Các hoạt động được WOSM tổ chức và hỗ trợ](#C.C3.A1c_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_WOSM_t.E1.BB.95_ch.E1.BB.A9c_v.C3.A0_h.E1.BB.97_tr.E1.BB.A3) [3 Các hoạt động của các tổ chức Hướng đạo quốc gia](#C.C3.A1c_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_c.E1.BB.A7a_c.C3.A1c_t.E1.BB.95_ch.E1.BB.A9c_H.C6.B0.E1.BB.9Bng_.C4.91.E1.BA.A1o_qu.E1.BB.91c_gia) [4 Các hoạt động khác](#C.C3.A1c_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_kh.C3.A1c) [5 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [6 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [7 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Từ lúc mới bắt đầu[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=1)]
Các buổi lễ kỷ niệm một trăm năm đã bắt đầu vào ngày
[1 tháng 1](/wiki/1_th%C3%A1ng_1) năm [2007](/wiki/2007). Tất cả các thành viên của [Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Phong_tr%C3%A0o_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) đã được khuyến khích khởi sự các chương trình của họ trong ngày đó và tiếp tục luôn hết năm 2007. Tại [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) vào đầu năm 2007, đã có một cuộc diễn hành "Ngày đầu năm" của các Hướng đạo sinh khởi động năm mới.
## Các hoạt động được
[WOSM](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Phong_tr%C3%A0o_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) tổ chức và hỗ trợ[ [sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=2)]
### Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới 2007[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=3)] [Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_21) là sự kiện chính trong năm với khoảng 40.000 bạn trẻ từ khắp thế giới tham dự một sự kiện dài 12 ngày tại miền nam [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland). Sự kiện này bắt đầu vào ngày [27 tháng 7](/wiki/27_th%C3%A1ng_7) năm 2007. Hơn 40.000 trại sinh cùng nhau chào mừng Lễ Bình minh [Hướng đạo](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) trong cùng một nơi.
Trong khi đây không phải là lần
[cắm trại](/wiki/C%E1%BA%AFm_tr%E1%BA%A1i) Hướng đạo lớn nhất so với [Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 3](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_3) được tổ chức tại [Birkenhead](/w/index.php?title=Birkenhead&action=edit&redlink=1) năm [1929](/wiki/1929) (trại họp bạn này có đến 50.000 trại sinh). Đã có một số lượng rất lớn các quan khách đến viếng thăm trong ngày và nhiều [trại họp bạn](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n) được tổ chức đồng loạt khắp thế giới làm cho sự kiện này trở thành sự kiện Hướng đạo lớn nhất từ khi phong trào khởi sự cách nay 100 năm về trước.
### Nhập cuộc chào đón một trăm năm[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=4)]
Đây là một gói tài liệu cho tất cả các nhóm tuổi. Nó cung cấp một chương trình chi tiết và linh động cho tất cả Hướng đạo sinh chia sẻ khắp thế giới.
### Bình minh của Hướng đạo[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=5)] [Cuộc cắm trại Hướng đạo đầu tiên](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_%C4%90%E1%BA%A3o_Brownsea) được sáng lập viên phong trào Hướng đạo là [Robert Baden-Powell](/wiki/Robert_Baden-Powell) khai mạc vào ngày [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8) năm [1907](/wiki/1907). Lúc 8 giờ sáng, ông thổi một hồi tù để tập họp các cậu bé tham dự kỳ trại trên [Đảo Brownsea](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Brownsea). Đúng 100 năm sau, mọi thành viên của Hướng đạo được khuyến khích tham dự vào một sự kiện để kỷ niệm sự việc này để tái tuyên thệ [Lời hứa Hướng đạo](/wiki/L%E1%BB%9Di_h%E1%BB%A9a_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) của mình vào lúc 8 giờ sáng giờ địa phương; và mọi đoàn Hướng đạo được mong đợi tổ chức thực hiện "một lần làm việc thiện" giúp đỡ cộng đồng của mình. Ngoài ra, lúc 8 giờ sáng [giờ mùa hè](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8) của [Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh), [Hướng đạo sinh](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) khắp thế giới đã có thể sử dụng [Internet](/wiki/Internet) để chào mừng và liên lạc với các Hướng đạo sinh trên [Đảo Brownsea](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Brownsea) như là một phần của [Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Nhiều nhóm Hướng đạo biến sự kiện này thành một buổi lễ dài cả ngày - đặc biệt là nhiều Hướng đạo sinh đi đến duyên hải để tái tuyên thệ lời hứa của mình.
### Món quà vì Hòa bình[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=6)]
Trong
[Hội nghị Hướng đạo Thế giới](/wiki/H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) lần thứ 36, đại hội đã quyết định là mỗi tổ chức Hướng đạo quốc gia sẽ trình lên một Món quà vì Hòa bình trong năm 2007. Món quà này được dự đoán là một kiệt tác của giới trẻ Hướng đạo đã làm trong năm trước.
### Các buổi lễ trên Đảo Brownsea[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=7)]
Có vài trại được dự tính tổ chức ở nơi khai sinh nổi tiếng của
[Hướng đạo](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o). Chúng gồm có một **Trại Bình minh** ( *Sunrise Camp*), một **Trại Bổn sao** ( *Replica Camp*), một **Trại Đội trưởng** ( *Patrol Leaders Camp*) và một **Trại Tân Bách niên** ( *New Centenary Camp*). Trại Bổn sao sẽ được chia thành hai phần, mỗi phần kéo dài bốn ngày rưỡi trước và sau các buổi lễ kỷ niệm ngày [1] [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8). Các hoạt động sẽ bao gồm sự tái diễn các hoạt động của năm [1907](/wiki/1907)và có một chút pha lẫn thời hiện đại. Phần đầu của Trại Bổn sao sẽ chỉ có nam Hướng đạo mà thôi và phần hai sẽ gồm có một đội nữ Hướng đạo. Hiện diện cùng với các nam Hướng đạo sinh sẽ có 5 cậu bé từ [Lữ đoàn nam](/wiki/L%E1%BB%AF_%C4%91o%C3%A0n_Nam)(giống như trại đầu tiên vào năm 1907 cũng có các cậu bé đến từ Lữ đoàn nam tham dự). [[2]](#cite_note-brownseaexp-2)
## Các hoạt động của các tổ chức Hướng đạo quốc gia[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=8)]
### Scotland có 12 kỳ trại trong năm 2007[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=9)]
Để đánh dấu một trăm năm Hướng đạo, Hướng đạo Scotland điều hành một loạt 12 cuộc trại rất lớn cho tất cả các thành viên thuộc
[ngành Tráng](/wiki/Tr%C3%A1ng_sinh_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) tại [Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh). Các trại này có phạm vi từ các trại hoạt động đến các trại huấn luyện [Huynh trưởng](/wiki/Huynh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) trẻ và được mọi người rất ưa thích. [[1]](http://www.betz.lu/index.php/a/2007/01/18/2007_scouting_s_100_birthday)
### Ngọn lửa tinh thần của nam nữ Hướng đạo[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=10)]
Vào ngày
[22 tháng 2](/wiki/22_th%C3%A1ng_2) năm [2007](/wiki/2007) nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 150 của [Robert Baden-Powell](/wiki/Robert_Baden-Powell), một ngọn đuốc đã được thắp sáng tại mộ phần của ông tại Nyeri, [Kenya](/wiki/Kenya). Hàng ngàn nam nữ Hướng đạo sinh từ khắp nơi trên thế giới đã tham dự một buổi lễ bao gồm một cuộc diễu hành từ ngôi nhà cũ của Baden-Powell cạnh đó.
Ngọn đuốc đã được các nam nữ Hướng đạo mang đi qua các quốc gia
[Ethiopia](/wiki/Ethiopia), [Sudan](/wiki/Sudan), [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp), [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), [Ý](/wiki/%C3%9D), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89) và cuối cùng là Vương quốc Anh để đến [Đảo Brownsea](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Brownsea), trong đêm trước Lễ Bình minh của [Hướng đạo](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o). Ngọn lửa tinh thần được mang vào [Đảo Brownsea](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Brownsea) qua tay của [Hải Hướng đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o). Họ chèo một chiếc xuồng nhỏ băng qua [Bến tàu Poole](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_t%C3%A0u_Poole&action=edit&redlink=1). Sau các buổi lễ Bình minh trong ngày [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8), ngọn đuốc tiếp tục hướng về [Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 21](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_21).
### Thụy Sĩ- Làng Lều tuyết[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=11)]
Vào ngày 17 đến ngày
[18 tháng 3](/wiki/18_th%C3%A1ng_3) năm 2007, [Hướng đạo Thụy Sĩ](/w/index.php?title=H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9&action=edit&redlink=1) đã lập kế hoạch xây một làng [lều tuyết](/wiki/L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt), mỗi một lều tuyết tiêu biểu cho một trong các quốc gia hoặc lãnh thổ thành viên của [Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Phong_tr%C3%A0o_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Sự kiện đã được tổ chức trên [băng hà](/wiki/B%C4%83ng_h%C3%A0) Plaine Morte gần khu vui chơi [Crans-Montana](/w/index.php?title=Crans-Montana&action=edit&redlink=1) tại [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9). Tổng cộng có 130 lều tuyết được xây dựng, ít hơn là đã dự định, nhưng vẫn hơn [kỷ lục thế giới](/wiki/K%E1%BB%B7_l%E1%BB%A5c_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) kỳ trước chỉ có 100 lều tuyết. Ngoài ra, mỗi đội đã viết một thông điệp hòa bình cho tổ chức Hướng đạo mà [lều tuyết](/wiki/L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt) đó đại diện. Các thông điệp này được gởi đi cùng với các hình ảnh về làng lều tuyết chụp vào ban đêm khi tất cả các lều tuyết được thắp sáng bằng đuốc để nằm trong tuyết và có các vần rắp thành chữ "hòa bình." Công chúng được khuyến khích tham dự sự kiện này để thấy cách các lều tuyết này xây như thế nào và cùng tham gia vào xây dựng chúng.
### Bỉ[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=12)]
Vào ngày
[29 tháng 4](/wiki/29_th%C3%A1ng_4) năm 2007, 95.000 thành viên của 5 hội nam và nữ Hướng đạo đã tụ họp về [Brussels](/wiki/Bruxelles).
### Hướng đạo Úc[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=13)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Nswgovernor01.jpg/250px-Nswgovernor01.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Nswgovernor01.jpg/250px-Nswgovernor01.jpg)
[Marie Bashir](/w/index.php?title=Marie_Bashir&action=edit&redlink=1)dẫn đầu các Hướng đạo sinh tập họp để tái tuyên thệ lời hứa lúc lễ Bình minh ở [Nhà hát Opera Sydney](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Opera_Sydney)
Các Hướng đạo sinh và những người ủng hộ tại
[Úc](/wiki/%C3%9Ac) tụ họp về các nơi hẹn công cộng để chào đón Bình minh của Tân Bách niên Hướng đạo ( *Dawn of the New Scouting Centenary*). Tại [Canberra](/wiki/Canberra), thủ đô của Úc, Hướng đạo sinh địa phương tham dự cùng với Hướng đạo trưởng của Úc tái tuyên thệ [Lời hứa Hướng đạo](/wiki/L%E1%BB%9Di_h%E1%BB%A9a_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) với một cam kết vì hòa bình thế giới và xã hội tốt đẹp hơn. Các sự kiện khác xảy ra ở [Sydney](/wiki/Sydney) tại [Nhà hát](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Opera_Sydney) và tại [Melbourne](/wiki/Melbourne).
### Trại họp bạn Hướng đạo Canada lần thứ 11[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=14)] [Trại họp bạn Hướng đạo Canada lần thứ 11](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Canada_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&action=edit&redlink=1) được tổ chức từ ngày 25 tháng 7 đến ngày 1 tháng 8 năm 2007 tại Khu dành riêng cho Hướng đạo Tamaracouta phía bắc [Montreal](/wiki/Montr%C3%A9al). Vào ngày [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8) có một buổi lễ bình minh đánh dấu một trăm năm đầu tiên của Hướng đạo.
### Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=15)]
Một đội nam và nữ Hướng đạo sinh từ các quận của tỉnh
[Savoie](/wiki/Savoie) chào đón Bình minh Hướng đạo trên đỉnh [Mont Blanc](/wiki/Mont_Blanc). [Eduardo Missoni](/w/index.php?title=Eduardo_Missoni&action=edit&redlink=1), Tổng thư ký của [Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Phong_tr%C3%A0o_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) đã đến xem sự chuẩn bị cuối tuần đầu tiên của đội và trao cho đội một lá cờ để đưa lên đỉnh. Guillaume Légaut, chủ tịch của Hội Hướng đạo Pháp tham gia vào đoàn hành trình này.
## Các hoạt động khác[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=16)]
### Mê cung bằng bắp[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=17)]
Nông gia
[Anh](/wiki/Anh) tên Nick Lees và gia đình của ông đã tạo một [mê cung](/wiki/M%C3%AA_cung) bằng thửa đất trồng [bắp](/wiki/Ng%C3%B4) (miền Bắc Việt Nam gọi là ngô) rộng 10 [mẫu Anh](/wiki/M%E1%BA%ABu_Anh) trong hình dạng Baden-Powell và một huy hiệu [Hướng đạo](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o). Mê cung mở cho công chúng tham quan đến tháng 9 năm [2007](/wiki/2007) khi [bắp](/wiki/Ng%C3%B4) được thu hoạch. Bắp được trông đợi là sẽ đạt đến chiều cao khoảng 4.5 mét. Mê cung nằm ở Bickleigh, Mid Devon gần Tiverton, Devon. [[2]](http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/devon/6898775.stm)
### Họp bạn tại Kander[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=18)]
Đông đảo các Hướng đạo sinh từ 40 quốc gia đã tụ họp tại Trung tâm Hướng đạo Quốc tế Kandersteg (trung tâm duy nhất được
[WOSM](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Phong_tr%C3%A0o_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) điều hành). Nó diễn ra cùng lúc với [trại họp bạn](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n) thế giới. Khoảng 1.800 khách mời ở lại trung tâm nơi mà vào ngày [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8) có nhiều Hướng đạo sinh từ khắp nơi trên thế giới đã chào lễ bình minh Hướng đạo ở Oeschinensee, nhìn ra thị trấn [Kandersteg](/wiki/Kandersteg), cao trên dãy núi [Alps](/wiki/Alps) của Thụy Sĩ.
### Cờ[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=19)]
Tại nhiều thị trấn, cờ tung bay để chào mừng Hướng đạo.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=20)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=21)] [^](#cite_ref-brownsea100th_1-0) [“Scouts in centenary celebrations”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6925312.stm). BBC. 2007. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007. **Harper, Alison (2007).** [^](#cite_ref-brownseaexp_2-0) [“From small camp to global phenomenon”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6925794.stm). BBC. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_m%E1%BB%99t_tr%C4%83m_n%C4%83m_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_n%C4%83m_2007&action=edit§ion=22)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[The Scout Association (UK) Interactive map of Centenary Events.](http://www.scouts.org.uk/2007/plans/) [21st World Scout Jamboree English Homepage](http://eng.thejamboree.org/) [Scouting 2007 Centenary English Homepage](http://eng.scouting2007.org/) [Baden-Powell statue on Poole Quay to celebrate the centenary of the first ever scout camp on Brownsea Island](http://www.scoutsbadenpowellstatue.org.uk) [12 Camps of 2007](http://www.theexplorerscouts.org.uk) [Scout and Guide Spirit Flame website](http://www.spirit-flame.com/)

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss


text:
Mimusops acutifolia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mimusops acutifolia là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Mimusops acutifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

markdown:
# Mimusops acutifolia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Mimusops acutifolia
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Asterids](/wiki/Nh%C3%A1nh_C%C3%BAc) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Ericales](/wiki/B%E1%BB%99_Th%E1%BA%A1ch_nam) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sapotaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%E1%BB%93ng_xi%C3%AAm) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Mimusops](/w/index.php?title=Mimusops&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. acutifolia** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Mimusops acutifolia* [Mildbr.](/w/index.php?title=Gottfried_Wilhelm_Johannes_Mildbraed&action=edit&redlink=1) * là một loài Mimusops acutifolia* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc họ [Sapotaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%E1%BB%93ng_xi%C3%AAm). Đây là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Tanzania](/wiki/Tanzania).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mimusops_acutifolia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mimusops_acutifolia&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mimusops_acutifolia&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mimusops_acutifolia&action=edit§ion=2)]
- Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998.
[.](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/34232/all) *Mimusops acutifolia* [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

X-Cache: cp1066 miss, cp1066 miss


text:
Hươu la
Hươu la (tiếng Anh: Mule deer, danh pháp hai phần: Odocoileus hemionus), là một loài hươu thuộc chi Odocoileus, họ Cervidae, phân họ Capreolinae, bộ Artiodactyla.
Đây là loài hươu bản địa tại phía tây Bắc Mỹ. Được đặt tên theo hình dạng lỗ tai, lớn giống như con la. Được cho là có vài phân loài, bao gồm cả hươu đuôi đen.[1][3][4][5][6][7]
Không giống như họ hàng hươu đuôi trắng (Odocoileus virginianus), hươu la gắn liền với vùng đất bờ tây sông Missouri, đặc biệt tại dãy núi Rocky của Bắc Mỹ. Hươu la cũng được du nhập đến Argentina.[3]
Mục lục
Mô tả[sửa | sửa mã nguồn]
Sự khác biệt đáng chú ý nhất giữa hươu đuôi trắng và hươu la là kích thước đôi lỗ tai của chúng, màu sắc đuôi, và hình dạng sừng gạc. Trong nhiều trường hợp, kích thước cơ thể cũng là một sự khác biệt quan trọng. Đuôi hươu la có ngọn màu đen, trong khi hươu đuôi trắng không có. Gạc hươu la chẻ đôi; chúng "chẻ ba" khi hươu phát triển, chứ không phải phân nhánh từ một trục chính đơn nhất, như trường hợp hươu đuôi trắng. Mỗi mùa xuân, gạc hươu đực bắt đầu mọc trở lại gần như ngay lập tức sau khi gạc cũ gãy đi. Sự gãy thường diễn ra vào giữa tháng hai, với biến thể diễn ra bởi nơi xảy ra. Mặc dù có khả năng chạy, hươu la thường thấy động tác stotting (1 động tác nhảy vọt lên khi gặp nguy hiểm) (còn gọi là pronking), với cả bốn bàn chân đi xuống với nhau. Hươu đuôi đen cũng đã được du nhập đến Kauai, Hawaii.
Hươu la là loài lớn trong 2 loài thuộc chi Odocoileus trên trung bình, với chiều cao khoảng 80–106 cm (31–42 in) tại bờ vai và chiều dài từ mũi đến đuôi khoảng từ 1,2 đến 2,1 m (3,9 đến 6,9 ft). Trong số này, đuôi có thể bao gồm 11,6 đến 23 cm (4,6 đến 9,1 in). Hươu đực trưởng thành (male deer) thường nặng 55–150 kg (121–331 lb), trung bình khoảng 92 kg (203 lb), mặc dù mẫu vật trưng bày có thể nặng lên đến 210 kg (460 lb). Hươu cái trưởng thành (female deer) khá nhỏ và thường nặng từ 43 đến 90 kg (95 đến 198 lb), với mức trung bình khoảng 68 kg (150 lb).[8][9][10][11] Không giống hươu đuôi trắng, hươu la thường không cho thấy sự thay đổi kích thước đáng kể dọc theo phạm vi loài, mặc dù điều kiện môi trường có thể gây ra biến động trọng lượng đáng kể trong bất kỳ quần thể nhất định. Một ngoại lệ theo đấy, phân loài hươu đuôi đen Sitka (O. h. sitkensis). Phân loài này nhỏ hơn đáng kể so với các phân loài khác của hươu la, với trọng lượng trung bình khoảng 54,5 kg (120 lb) và 36 kg (79 lb) ở hươu đực và hươu cái, tương ứng.[12]
Hành vi theo mùa[sửa | sửa mã nguồn]
Trong điều kiện vận động liên quan đến chỗ ở có sẵn và thức ăn, chu kỳ sinh sản rất quan trọng trong hành vi hiểu biết của hươu. Thời kỳ "động dục ở động vật đực" hoặc mùa giao phối thường bắt đầu vào mùa thu cũng như hươu cái vào trong thời kỳ động dục ở động vật cái trong thời gian một vài ngày và hươu đực trở nên hung hăng hơn, cạnh tranh bạn tình. Hươu cái có thể giao phối với nhiều hơn một hươu đực và quay trở lại động dục trong vòng một tháng, nếu chúng không lắng dịu. Thai kỳ khoảng 190-200 ngày, hươu non sinh ra vào mùa xuân, ở với hươu mẹ trong suốt mùa hè và được cai sữa vào mùa thu sau khoảng 60-75 ngày. Hươu la cái thường sinh hai hươu con, mặc dù nếu đó là lần đầu tiên hươu sinh một con non, thường chỉ có một.[13] Gạc hươu đực gãy trong mùa đông, tăng trưởng trở lại để chuẩn bị cho động dục mùa tới. Chu kỳ tăng trưởng hàng năm của gạc hươu được quy định bởi những thay đổi trong chiều dài của ngày.[13] Để biết thêm thông tin xem bài viết chính về hươu nai.
Bên cạnh con người, ba loài săn mồi hàng đầu của hươu la là sói đồng cỏ, sói xám, và báo sư tử. Linh miêu đuôi cộc, chồn sói, gấu đen Bắc Mỹ và gấu nâu có thể săn hươu trưởng thành, nhưng thường chỉ tấn công hươu non, mẫu vật ốm yếu hoặc ăn xác hươu sau khi đã chết tự nhiên. Gấu và các loài có kích thước nhỏ hơn thường kiếm ăn cơ hội, và ít đe dọa đến một con hươu la mạnh mẽ, khỏe mạnh.[9]
Chế độ ăn uống và hành vi kiếm ăn[sửa | sửa mã nguồn]
Kufleld et al. (1973) đã phân tích 99 nghiên cứu về chế độ ăn của hươu la và thấy rằng một số lượng 788 loài thực vật đã được hươu la ăn, và chế độ ăn của hươu la thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào mùa, khu vực địa lý, năm, và độ cao so với mực nước biển.[14] Kufeld, et al. (1973) đã đưa ra các số liệu sau đây về chế độ ăn của hươu la ghi nhận tại dãy núi Rocky:[15]
Anthony & Smith (1977) phát hiện ra rằng chế độ ăn của hươu la rất tương tự như của hươu đuôi trắng trong khu vực mà chúng cùng tồn tại.[14] Hươu la kiếm ăn trung gian chứ không phải gặm chồi non tinh khiết hoặc gặm cỏ; phần lớn là chồi non, nhưng cũng ăn thảm thực vật thảo mộc, một lượng nhỏ cỏ, hoặc nếu có thể là quả của cây xanh hoặc cây bụi như cây đậu, vỏ đậu, hạt cứng (bao gồm quả đấu, đó là hạt sồi), và quả mọng.[14][15]
Hươu la dễ dàng thích ứng với sản phẩm nông nghiệp và cây trồng cảnh quan.[16][17] Tại dãy núi Sierra Nevada, hươu la phụ thuộc vào địa y wila như 1 nguồn thức ăn mùa đông.[18]:2:4
Những loài thực vật phổ biến nhất được hươu la tiêu thụ là:
- Giữa các loài cây xanh và cây bụi: Artemisia tridentata (ngải đắng lớn), Cercocarpus ledifolius (gụ lá xoăn miền núi), Cercocarpus montanus (gụ thực sự miền núi), Cowania mexicana (hồng dại México), Populus tremuloides (dương lá rung), Purshia tridentata (hoa bụi linh dương đắng), Quercus gambelii (sồi Gambel), và Rhus trilobata (sơn bụi chồn).[15]
- Giữa các loài thảo mộc: Achillea millefolium (dương kỳ thảo miền tây), Antennaria sp. (cúc chân mèo), Artemisia frigida (ngải đắng lạnh), Artemisia ludoviciana (hoa ngải xám Louisiana), Aster spp. (hoa tử uyển), Astragalus sp. (hoàng kỳ), Balsamorhiza sagittata (balsamroot lá mũi tên), Cirsium sp. (cây kế), Erigeron spp. (cỏ phi bồng), Geranium sp. (hoa mỏ hạc), Lactuca serriola (rau diếp gai), Lupinus spp. (đậu cánh chim), Medicago sativa (cỏ linh lăng), Penstemon spp., Phlox spp. (thiên nam tú cầu), Polygonum sp. (chút chít/rau răm), Potentilla spp. (hoa ỷ lăng), Taraxacum officinale (bồ công anh), Tragopogon dubius (diếp củ phương tây), Trifolium sp. (cỏ ba lá), và Vicia americana (đậu tằm châu Mỹ).[15]
- Giữa các loài cỏ thường và cỏ yêu thích: Agropyron, Elymus (cỏ tiểu mạch), Elytrigia, Pascopyrum sp. (cỏ tiểu mạch), Pseudoroegneria spicatum (cỏ tiểu mạch búi xanh), Bromus tectorum (cỏ quyên tước), Carex spp. (cỏ lách), Festuca idahoensis (cỏ đuôi trâu Idaho), Poa fendleriana (cỏ cừu), Poa pratensis (cỏ tảo thục hòa Kentucky), và loài khác thuộc chi Poa spp. (cỏ tảo thục hòa).[15]
Hươu la cũng ăn cỏ lạc mang, cỏ cách lan mã, cỏ tước mạch, và cỏ vũ mao, cũng như hoa bụi linh dương, hùng quả, anh đào đắng, hoa bụi đắng, sồi đen, dẻ ngựa California, ceanothus, tuyết tùng, hồng bụi, hoàng cận, thù du sông, hoàng liên gai leo, sơn thù du, thông Douglas, quả cơm cháy, fendlera, hoa mắt vàng, mận chuột lá nhựa, thông lá ngắn, chút chít, kohleria, manzanita, mesquite, sồi, thông, cúc bụi thỏ, cỏ phấn hương, quả mọng đỏ, sồi bụi, hoa đường lệ (gồm có đường lệ Thái Bình dương), bách xù Sierra, tua lụa, mao hạch, cỏ cảnh thiên, hướng dương, tesota, cỏ ngấy hương, sồi xám, cơm cháy nhung, anh đào dại phương tây, anh đào đen, và yến mạch hoang dã.[19] Nơi có sẵn, hươu la cũng ăn nhiều loại nấm hoang dã, phong phú nhất vào cuối mùa hè và mùa thu ở vùng núi phía nam Rocky. Nấm cung cấp hơi ẩm, protein, phốt pho và kali.[14][19]
Con người đôi khi tham gia vào nỗ lực bổ sung thức ăn trong mùa đông khắc nghiệt trong một có gắng tránh nạn đói hươu la. Cơ quan động vật hoang dã không khuyến khích những nỗ lực đó nhất, có thể gây hại cho quần thể hươu la do lây lan bệnh (ví dụ như lao và bệnh thoái hóa kinh niên) khi hươu tụ tập ăn; phá vỡ mô hình di cư; gây quá tải số lượng của quần thể hươu la địa phương và vượt quá chồi non cây bụi và thảo mộc.[20] Nỗ lực bổ sung thức ăn phù hợp khi tiến hành cẩn thận trường hợp hạn chế, nhưng để thành công khi cho ăn phải bắt đầu sớm trong mùa đông khắc nghiệt, trước khi điều kiện phạm vi kém và thời tiết gây ra suy dinh dưỡng hoặc nạn đói nghiêm trọng, phải được tiếp tục cho đến khi điều kiện phạm vi có thể hỗ trợ bầy đàn.[20]
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Hươu la có thể được chia thành hai nhóm chính: Hươu la (sensu stricto) và hươu đuôi đen. Nhóm thứ nhất bao gồm tất cả các phân loài, ngoại trừ O. h. columbianus và O. h. sitkensis, đó là trong nhóm hươu đuôi đen.[3] Hai nhóm chính từng được xem như loài riêng biệt, nhưng chúng lai giống, và hầu như tất cả nhà chức trách gần đây xem xét hươu la và hươu đuôi đen như cùng loài.[1][3][4][5][7][21] Dường như hươu la tiến hóa từ hươu đuôi đen.[7] Mặc dù vậy, mtDNA của hươu đuôi trắng và hươu la tương tự nhau, nhưng có sự khác biệt so với hươu đuôi đen.[7] Điều này có thể là kết quả của sự pha trộn gen, mặc dù giống lai giữa hươu la và hươu đuôi trắng hiếm trong tự nhiên (dường như phổ biến hơn tại địa phương tây Texas), và tỷ lệ sống con lai thấp ngay cả trong điều kiện nuôi nhốt.[6][7] Nhiều tuyên bố quan sát giống lai tự nhiên không hợp pháp, như nhận dạng dựa trên đặc điểm bên ngoài khá phức tạp.[6]
Phân loài[sửa | sửa mã nguồn]
Một số nhà chức trách đã công nhận O. h. crooki là một danh pháp đồng nghĩa của O. h. eremicus, nhưng kiểu mẫu vật xưa cũ là một con lai giữa hươu la và hươu đuôi trắng, vì vậy danh pháp O. h. crooki không hợp lệ.[3][22] Ngoài ra, tính hợp lệ của O. h. inyoensis được đặt câu hỏi, hai danh pháp hươu phân bố biển đảo O. h. cerrosensis và O. h. sheldoni có lẽ là đồng nghĩa với O. h. eremicus hoặc O. h. peninsulae.[21]
10 phân loài hợp lệ dựa trên ấn bản thứ ba quyển sách Mammal Species of the World (Loài hữu nhũ thế giới) là:[3]
- Nhóm hươu la (sensu stricto):
- O. h. californicus – hươu la California
- O. h. cerrosensis – hươu la đảo Cedros/Cerros (đảo Cedros)
- O. h. eremicus – hươu la hoang mạc/lừa thồ (thung lũng hạ lưu sông Colorado; tây bắc México, đông nam California, và Arizona)
- O. h. fuliginatus – hươu la miền nam (cực nam California và Baja California)
- O. h. hemionus – hươu la dãy núi Rocky (phía tây và trung tâm Bắc Mỹ)
- O. h. inyoensis – hươu la Inyo (Sierra Nevada, California)
- O. h. peninsulae – hươu la bán đảo (Baja California Sur)
- O. h. sheldoni – hươu la đảo Tiburon (đảo Tiburon)
- Nhóm hươu đuôi đen:
- O. h. columbianus – hươu đuôi đen (Tây Bắc Thái Bình Dương và miền Bắc California)
- O. h. sitkensis – hươu đuôi đen Sitka (khu vực duyên hải và các đảo ngoài phía Tây British Columbia)
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Sanchez Rojas, G. & Gallina Tessaro, S. (2008). Odocoileus hemionus. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2008. Truy cập ngày ngày 8 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.
- ^ Odocoileus hemionus (TSN 180698) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
- ^ a ă â b c d Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
- ^ a ă Ronald M. Nowak (ngày 7 tháng 4 năm 1999). Walker's Mammals of the World. JHU Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
- ^ a ă Fiona Reid (ngày 15 tháng 11 năm 2006). Peterson Field Guide to Mammals of North America: Fourth Edition. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 0-547-34553-4.
- ^ a ă â Heffelfinger, J. (tháng 3 năm 2011). “Tails With A Dark Side: The truth about whitetail - mule deer hybrids”. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014.
- ^ a ă â b c Valerius Geist (tháng 1 năm 1998). Deer of the World: Their Evolution, Behaviour, and Ecology. Stackpole Books. ISBN 978-0-8117-0496-0.
- ^ Petersen, David (Nov./Dec., 1985). "North American Deer: Mule, Whitetail and Coastal Blacktail Deer". Mother Earth News. Ogden Publications, Inc. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2012.
- ^ a ă Odocoileus hemionus, Animal Diversity
- ^ David Burnie (ngày 1 tháng 9 năm 2011). Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife. Dorling Kindersley Limited. ISBN 978-1-4053-6233-7.
- ^ “Deer (Family Cervidae)”. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014.
- ^ “Sitka Black-tailed Deer Hunting Information”. Alaska Department of Fish and Game. 2014. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014.
- ^ a ă Mule Deer Fact Sheet
- ^ a ă â b Jim Heffelfinger, Deer of the Southwest: A Complete Guide to the Natural History, Biology, and Management of Southwestern Mule Deer and White-tailed Deer, Texas A&M University Press, 2006, pp. 97-111.
- ^ a ă â b c Mule Deer (Odocoileus hemionus) Fact Sheet, Colorado Natural Resources Conservation Service, March 2000.
- ^ Armstrong, David M (2014). “Species Profile: Deer”. Colorado Division of Wildlife. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014.
- ^ Alexander Campbell Martin; Herbert Spencer Zim; Arnold L. Nelson (1961). American Wildlife & Plants: A Guide to Wildlife Food Habits: the Use of Trees, Shrubs, Weeds, and Herbs by Birds and Mammals of the United States. Dover Publications. ISBN 978-0-486-20793-3.
- ^ Lichens in relation to management issues in the Sierra Nevada national parks, McCune, B., J. Grenon, and E. Martin, L. Mutch, Sierra Nevada Network, Cooperative agreement CA9088A0008. Oregon State University, Corvallis, Oregon, and Sequoia and Kings Canyon National Parks, Three Rivers, California, [1]
- ^ a ă Leonard Lee Rue, III, The Deer of North America, First Lyons Press, 1997, p. 499-502.
- ^ a ă “Mule Deer in the West-Changing LandScapes, Changing Perspectives_Supplemental Feeding-Just Say No” (PDF). Western Association of Fish and Wildlife Agencies. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2014.
- ^ a ă George A. Feldhamer; Bruce C. Thompson; Joseph A. Chapman (ngày 21 tháng 10 năm 2003). Wild Mammals of North America: Biology, Management, and Conservation. JHU Press. ISBN 978-0-8018-7416-1.
- ^ Heffelfinger, J. (2000). “Status of the name Odocoileus hemionus crooki (Mammalia: Cervidae)”. Proceedings of the Biological Society of Washington 113: 319–333.

markdown:
# Hươu la
[Odocoileus hemionus](/w/index.php?title=Odocoileus_hemionus&redirect=no))
|Hươu la|
|
|![]()
[Wyoming](/wiki/Wyoming) ![ 2012-mule-deer-female.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/2012-mule-deer-female.jpg/280px-2012-mule-deer-female.jpg)
![ 2012-mule-deer-female.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/2012-mule-deer-female.jpg/280px-2012-mule-deer-female.jpg)
[Wyoming](/wiki/Wyoming) [Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/Animalia) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/Chordata) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/Mammalia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Artiodactyla](/wiki/Artiodactyla) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Ruminantia](/wiki/Ruminantia) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cervidae](/wiki/Cervidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Capreolinae](/wiki/Capreolinae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Odocoileus](/wiki/Odocoileus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) *O. hemionus* [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Odocoileus hemionus*
(
[Rafinesque](/w/index.php?title=Constantine_Samuel_Rafinesque-Schmaltz&action=edit&redlink=1), 1817) [[2]](#cite_note-2) ![ Bản đồ phân bố 7 phân loài của hươu la: Hươu đuôi đen Sitka (O. h. sitkensis) Hươu đuôi đen Columbia (O. h. columbianus) Hươu la California (O. h. californicus) Hươu la miền nam (O. h. fuliginatus) Hươu la bán đảo (O. h. peninsulae) Hươu la hoang mạc (O. h. eremicus) Hươu la núi Rocky (O. h. hemionus) ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Odocoileus_hemionus_map.svg/280px-Odocoileus_hemionus_map.svg.png)
![ Bản đồ phân bố 7 phân loài của hươu la: Hươu đuôi đen Sitka (O. h. sitkensis) Hươu đuôi đen Columbia (O. h. columbianus) Hươu la California (O. h. californicus) Hươu la miền nam (O. h. fuliginatus) Hươu la bán đảo (O. h. peninsulae) Hươu la hoang mạc (O. h. eremicus) Hươu la núi Rocky (O. h. hemionus) ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Odocoileus_hemionus_map.svg/280px-Odocoileus_hemionus_map.svg.png)
*O. h. sitkensis*) *O. h. columbianus*) *O. h. californicus*) *O. h. fuliginatus*) *O. h. peninsulae*) *O. h. eremicus*) *O. h. hemionus*) [Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i) [văn bản](#Ph.C3.A2n_lo.C3.A0i)) * ( Hươu la* [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **Mule deer**, [danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n): *), là một loài* **Odocoileus hemionus** [hươu](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u)thuộc chi [Odocoileus](/wiki/Odocoileus), họ [Cervidae](/wiki/Cervidae), phân họ [Capreolinae](/wiki/Capreolinae), bộ [Artiodactyla](/wiki/Artiodactyla).
Đây là loài hươu bản địa tại phía tây
[Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9). Được đặt tên theo hình dạng lỗ [tai](/wiki/Tai), lớn giống như [con la](/wiki/Con_la). Được cho là có vài [phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i), bao gồm cả **. hươu đuôi đen** [[1]](#cite_note-iucn-1) [[3]](#cite_note-MSW3-3) [[4]](#cite_note-Walker-4) [[5]](#cite_note-Reid-5) [[6]](#cite_note-hybrid-6) [[7]](#cite_note-DeerEvolution-7)
Không giống như họ hàng
[hươu đuôi trắng](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_%C4%91u%C3%B4i_tr%E1%BA%AFng) ( *Odocoileus virginianus*), hươu la gắn liền với vùng đất bờ tây [sông Missouri](/wiki/S%C3%B4ng_Missouri), đặc biệt tại [dãy núi Rocky](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Rocky) của Bắc Mỹ. Hươu la cũng được du nhập đến [Argentina](/wiki/Argentina). [[3]](#cite_note-MSW3-3)
## Mục lục
## Mô tả[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=1)]
Sự khác biệt đáng chú ý nhất giữa hươu đuôi trắng và hươu la là kích thước đôi lỗ tai của chúng, màu sắc đuôi, và hình dạng sừng gạc. Trong nhiều trường hợp, kích thước cơ thể cũng là một sự khác biệt quan trọng. Đuôi hươu la có ngọn màu đen, trong khi hươu đuôi trắng không có. Gạc hươu la chẻ đôi; chúng "chẻ ba" khi hươu phát triển, chứ không phải phân nhánh từ một trục chính đơn nhất, như trường hợp hươu đuôi trắng. Mỗi mùa xuân, gạc hươu đực bắt đầu mọc trở lại gần như ngay lập tức sau khi gạc cũ gãy đi. Sự gãy thường diễn ra vào giữa tháng hai, với biến thể diễn ra bởi nơi xảy ra. Mặc dù có khả năng chạy, hươu la thường thấy động tác
[stotting](/w/index.php?title=Stotting&action=edit&redlink=1) (1 động tác nhảy vọt lên khi gặp nguy hiểm) (còn gọi là pronking), với cả bốn bàn chân đi xuống với nhau. Hươu đuôi đen cũng đã được [du nhập](/wiki/Lo%C3%A0i_du_nh%E1%BA%ADp) đến [Kauai](/wiki/Kauai), [Hawaii](/wiki/Hawaii).
Hươu la là loài lớn trong 2 loài thuộc chi
* trên trung bình, với chiều cao khoảng 80–106 cm (31–42 in) tại bờ vai và chiều dài từ mũi đến đuôi khoảng từ 1,2 đến 2,1 m (3,9 đến 6,9 ft). Trong số này, đuôi có thể bao gồm 11,6 đến 23 cm (4,6 đến 9,1 in). Hươu đực trưởng thành ( Odocoileus* *male deer*) thường nặng 55–150 kg (121–331 lb), trung bình khoảng 92 kg (203 lb), mặc dù mẫu vật trưng bày có thể nặng lên đến 210 kg (460 lb). Hươu cái trưởng thành ( *female deer*) khá nhỏ và thường nặng từ 43 đến 90 kg (95 đến 198 lb), với mức trung bình khoảng 68 kg (150 lb). [[8]](#cite_note-8) [[9]](#cite_note-ADW-9) [[10]](#cite_note-Burnie-10) Không giống hươu đuôi trắng, hươu la thường không cho thấy sự thay đổi kích thước đáng kể dọc theo phạm vi loài, mặc dù điều kiện môi trường có thể gây ra biến động trọng lượng đáng kể trong bất kỳ quần thể nhất định. Một ngoại lệ theo đấy, phân loài [[11]](#cite_note-11) [hươu đuôi đen Sitka](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_%C4%91u%C3%B4i_%C4%91en_Sitka)( *O. h. sitkensis*). Phân loài này nhỏ hơn đáng kể so với các phân loài khác của hươu la, với trọng lượng trung bình khoảng 54,5 kg (120 lb) và 36 kg (79 lb) ở hươu đực và hươu cái, tương ứng. [[12]](#cite_note-12)
## Hành vi theo mùa[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=2)]
Trong điều kiện vận động liên quan đến chỗ ở có sẵn và thức ăn, chu kỳ sinh sản rất quan trọng trong hành vi hiểu biết của hươu. Thời kỳ "
[động dục ở động vật đực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_d%E1%BB%A5c_%E1%BB%9F_%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)" hoặc mùa giao phối thường bắt đầu vào mùa thu cũng như hươu cái vào trong thời kỳ [động dục ở động vật cái](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_d%E1%BB%A5c_%E1%BB%9F_%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%A1i&action=edit&redlink=1) trong thời gian một vài ngày và hươu đực trở nên hung hăng hơn, cạnh tranh bạn tình. Hươu cái có thể giao phối với nhiều hơn một hươu đực và quay trở lại động dục trong vòng một tháng, nếu chúng không lắng dịu. Thai kỳ khoảng 190-200 ngày, hươu non sinh ra vào mùa xuân, ở với hươu mẹ trong suốt mùa hè và được cai sữa vào mùa thu sau khoảng 60-75 ngày. Hươu la cái thường sinh hai hươu con, mặc dù nếu đó là lần đầu tiên hươu sinh một con non, thường chỉ có một. Gạc hươu đực gãy trong mùa đông, tăng trưởng trở lại để chuẩn bị cho động dục mùa tới. Chu kỳ tăng trưởng hàng năm của gạc hươu được quy định bởi những thay đổi trong chiều dài của ngày. [13] Để biết thêm thông tin xem [[13]](#cite_note-Mule_Deer_Fact_Sheet-13) [bài viết chính về hươu nai](/wiki/H%E1%BB%8D_H%C6%B0%C6%A1u_nai#S.E1.BB.ABng_g.E1.BA.A1c).
Bên cạnh con người, ba loài săn mồi hàng đầu của hươu la là
[sói đồng cỏ](/wiki/S%C3%B3i_%C4%91%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F), [sói xám](/wiki/S%C3%B3i_x%C3%A1m), và [báo sư tử](/wiki/B%C3%A1o_s%C6%B0_t%E1%BB%AD). [Linh miêu đuôi cộc](/wiki/Linh_mi%C3%AAu_%C4%91u%C3%B4i_c%E1%BB%99c), [chồn sói](/wiki/Ch%E1%BB%93n_s%C3%B3i), [gấu đen Bắc Mỹ](/wiki/G%E1%BA%A5u_%C4%91en_B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) và [gấu nâu](/wiki/G%E1%BA%A5u_n%C3%A2u) có thể săn hươu trưởng thành, nhưng thường chỉ tấn công hươu non, mẫu vật ốm yếu hoặc ăn xác hươu sau khi đã chết tự nhiên. Gấu và các loài có kích thước nhỏ hơn thường kiếm ăn cơ hội, và ít đe dọa đến một con hươu la mạnh mẽ, khỏe mạnh. [[9]](#cite_note-ADW-9)
## Chế độ ăn uống và hành vi kiếm ăn[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=3)]
Kufleld et al. (1973) đã phân tích 99 nghiên cứu về chế độ ăn của hươu la và thấy rằng một số lượng 788 loài thực vật đã được hươu la ăn, và chế độ ăn của hươu la thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào mùa, khu vực địa lý, năm, và độ cao so với mực nước biển.
Kufeld, et al. (1973) đã đưa ra các số liệu sau đây về chế độ ăn của hươu la ghi nhận tại [14] [dãy núi Rocky](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Rocky): [[15]](#cite_note-Fact_Sheet-15)
|Cây bụi & Cây xanh||
|
Anthony & Smith (1977) phát hiện ra rằng chế độ ăn của hươu la rất tương tự như của hươu đuôi trắng trong khu vực mà chúng cùng tồn tại.
Hươu la kiếm ăn trung gian chứ không phải gặm [14] [chồi non](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%93i_non&action=edit&redlink=1)tinh khiết hoặc [gặm cỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_g%E1%BA%B7m_c%E1%BB%8F); phần lớn là chồi non, nhưng cũng ăn thảm thực vật [thảo mộc](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_m%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1), một lượng nhỏ cỏ, hoặc nếu có thể là quả của cây xanh hoặc cây bụi như [cây đậu](/w/index.php?title=C%C3%A2y_%C4%91%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1), [vỏ đậu](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_ch%C3%BA_gi%E1%BA%A3i_h%C3%ACnh_th%C3%A1i_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1), [hạt cứng](/wiki/Qu%E1%BA%A3_ki%C3%AAn)(bao gồm [quả đấu](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1), đó là hạt [sồi](/wiki/S%E1%BB%93i)), và [quả mọng](/wiki/Qu%E1%BA%A3_m%E1%BB%8Dng). [[14]](#cite_note-Heffelfinger-14) [[15]](#cite_note-Fact_Sheet-15)
Hươu la dễ dàng thích ứng với sản phẩm nông nghiệp và cây trồng cảnh quan.
[[16]](#cite_note-16) Tại [17] [dãy núi Sierra Nevada](/wiki/Sierra_Nevada_(Hoa_K%E1%BB%B3)), hươu la phụ thuộc vào địa y *như 1 nguồn thức ăn mùa đông.* [wila](/w/index.php?title=Bryoria_fremontii&action=edit&redlink=1) [[18]](#cite_note-LSN-18) :2 :4
Những loài thực vật phổ biến nhất được hươu la tiêu thụ là:
- Giữa các loài cây xanh và cây bụi:
*(ngải đắng lớn),* [Artemisia tridentata](/wiki/Artemisia_tridentata) *(gụ lá xoăn miền núi),* [Cercocarpus ledifolius](/wiki/Cercocarpus_ledifolius) *(gụ thực sự miền núi),* [Cercocarpus montanus](/wiki/Cercocarpus_montanus) *(hồng dại México),* [Cowania mexicana](/wiki/Cowania_mexicana) *(dương lá rung),* [Populus tremuloides](/wiki/Populus_tremuloides) *(hoa bụi linh dương đắng),* [Purshia tridentata](/wiki/Purshia_tridentata) *(sồi Gambel), và* [Quercus gambelii](/wiki/Quercus_gambelii) *(sơn bụi chồn).* [Rhus trilobata](/wiki/Rhus_trilobata) [[15]](#cite_note-Fact_Sheet-15)
- Giữa các loài thảo mộc:
*(dương kỳ thảo miền tây),* [Achillea millefolium](/wiki/Achillea_millefolium) *sp. (cúc chân mèo),* [Antennaria](/wiki/Antennaria) *(ngải đắng lạnh),* [Artemisia frigida](/wiki/Artemisia_frigida) *(hoa ngải xám Louisiana),* [Artemisia ludoviciana](/wiki/Artemisia_ludoviciana) [Aster](/wiki/Aster)spp. (hoa tử uyển), *sp. (hoàng kỳ),* [Astragalus](/wiki/Astragalus) *(balsamroot lá mũi tên),* [Balsamorhiza sagittata](/wiki/Balsamorhiza_sagittata) *sp. (cây kế),* [Cirsium](/wiki/Cirsium) *spp. (cỏ phi bồng),* [Erigeron](/wiki/Erigeron) *sp. (hoa mỏ hạc),* [Geranium](/wiki/Geranium) *(rau diếp gai),* [Lactuca serriola](/wiki/Lactuca_serriola) *spp. (đậu cánh chim),* [Lupinus](/wiki/Lupinus) *Medicago sativa*( [cỏ linh lăng](/wiki/C%E1%BB%8F_linh_l%C4%83ng)), *spp.,* [Penstemon](/w/index.php?title=Penstemon&action=edit&redlink=1) *spp. (thiên nam tú cầu),* [Phlox](/wiki/Phlox) *sp. (chút chít/rau răm),* [Polygonum](/w/index.php?title=Polygonum&action=edit&redlink=1) *spp. (hoa ỷ lăng),* [Potentilla](/wiki/Potentilla) *(bồ công anh),* [Taraxacum officinale](/wiki/Taraxacum_officinale) *(diếp củ phương tây),* [Tragopogon dubius](/wiki/Tragopogon_dubius) *Trifolium*sp. ( [cỏ ba lá](/wiki/C%E1%BB%8F_ba_l%C3%A1)), và *(đậu tằm châu Mỹ).* [Vicia americana](/wiki/Vicia_americana) [[15]](#cite_note-Fact_Sheet-15)
- Giữa các loài cỏ thường và cỏ yêu thích:
*,* [Agropyron](/wiki/Agropyron) *(cỏ tiểu mạch),* [Elymus](/wiki/Elymus) *,* [Elytrigia](/wiki/Elytrigia) *sp. (cỏ tiểu mạch),* [Pascopyrum](/w/index.php?title=Pascopyrum&action=edit&redlink=1) *(cỏ tiểu mạch búi xanh),* [Pseudoroegneria spicatum](/wiki/Pseudoroegneria_spicatum) *(cỏ quyên tước),* [Bromus tectorum](/wiki/Bromus_tectorum) *spp. (cỏ lách),* [Carex](/wiki/Carex) *(cỏ đuôi trâu Idaho),* [Festuca idahoensis](/wiki/Festuca_idahoensis) *(cỏ cừu),* [Poa fendleriana](/wiki/Poa_fendleriana) *(cỏ tảo thục hòa Kentucky), và loài khác thuộc chi* [Poa pratensis](/wiki/Poa_pratensis) *spp. (cỏ tảo thục hòa).* [Poa](/wiki/Poa) [[15]](#cite_note-Fact_Sheet-15)
Hươu la cũng ăn
[cỏ lạc mang](/wiki/Oryzopsis), [cỏ cách lan mã](/w/index.php?title=Bouteloua_gracilis&action=edit&redlink=1), [cỏ tước mạch](/wiki/Bromopsis), và [cỏ vũ mao](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_v%C5%A9_mao&action=edit&redlink=1), cũng như [hoa bụi linh dương](/wiki/Purshia_tridentata), [hùng quả](/w/index.php?title=H%C3%B9ng_qu%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1), [anh đào đắng](/wiki/Prunus_emarginata), [hoa bụi đắng](/wiki/Purshia), [sồi đen](/wiki/Quercus_velutina), [dẻ ngựa California](/wiki/Aesculus_californica), [ceanothus](/w/index.php?title=Ceanothus&action=edit&redlink=1), [tuyết tùng](/wiki/Tuy%E1%BA%BFt_t%C3%B9ng), [hồng bụi](/wiki/Purshia), [hoàng cận](/wiki/Hibiscus_tilliaceus), [thù du sông](/wiki/Cornus_sericea), [hoàng liên gai leo](/w/index.php?title=Mahonia_repens&action=edit&redlink=1), [sơn thù du](/wiki/Cornus), [thông Douglas](/wiki/Pseudotsuga_menziesii), [quả cơm cháy](/wiki/C%C3%A2y_C%C6%A1m_ch%C3%A1y), [fendlera](/w/index.php?title=Fendlera&action=edit&redlink=1), [hoa mắt vàng](/wiki/Viguiera), [mận chuột lá nhựa](/wiki/Rhamnus_crocea), [thông lá ngắn](/wiki/Pinus_banksiana), [chút chít](/w/index.php?title=Ch%C3%BAt_ch%C3%ADt&action=edit&redlink=1), [kohleria](/w/index.php?title=Kohleria&action=edit&redlink=1), [manzanita](/w/index.php?title=Manzanita&action=edit&redlink=1), [mesquite](/w/index.php?title=Mesquite&action=edit&redlink=1), [sồi](/wiki/S%E1%BB%93i), [thông](/wiki/Th%C3%B4ng), [cúc bụi thỏ](/w/index.php?title=C%C3%BAc_b%E1%BB%A5i_th%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), [cỏ phấn hương](/wiki/C%E1%BB%8F_ph%E1%BA%A5n_h%C6%B0%C6%A1ng), [quả mọng đỏ](/wiki/Rhamnus_crocea), [sồi bụi](/w/index.php?title=S%E1%BB%93i_b%E1%BB%A5i&action=edit&redlink=1), [hoa đường lệ](/wiki/Amelanchier) (gồm có [đường lệ Thái Bình dương](/w/index.php?title=Amelanchier_alnifolia&action=edit&redlink=1)), [bách xù Sierra](/wiki/Juniperus_grandis), [tua lụa](/w/index.php?title=Garrya&action=edit&redlink=1), [mao hạch](/w/index.php?title=Mao_h%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1), [cỏ cảnh thiên](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_c%E1%BA%A3nh_thi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [hướng dương](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_d%C6%B0%C6%A1ng), [tesota](/wiki/Olneya_tesota), [cỏ ngấy hương](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_ng%E1%BA%A5y_h%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), [sồi xám](/wiki/Quercus_turbinella), [cơm cháy nhung](/w/index.php?title=Sambucus_velutina&action=edit&redlink=1), [anh đào dại phương tây](/w/index.php?title=Prunus_virginiana&action=edit&redlink=1), [anh đào đen](/wiki/Prunus_serotina), và [yến mạch hoang dã](/wiki/Chasmanthium_latifolium). Nơi có sẵn, hươu la cũng ăn nhiều loại [19] [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m)hoang dã, phong phú nhất vào cuối mùa hè và mùa thu ở vùng núi phía nam Rocky. Nấm cung cấp hơi ẩm, protein, phốt pho và kali. [[14]](#cite_note-Heffelfinger-14) [[19]](#cite_note-Rue-19)
Con người đôi khi tham gia vào nỗ lực bổ sung thức ăn trong mùa đông khắc nghiệt trong một có gắng tránh nạn đói hươu la. Cơ quan động vật hoang dã không khuyến khích những nỗ lực đó nhất, có thể gây hại cho quần thể hươu la do lây lan bệnh (ví dụ như
[lao](/wiki/Lao) và [bệnh thoái hóa kinh niên](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_tho%C3%A1i_h%C3%B3a_kinh_ni%C3%AAn&action=edit&redlink=1)) khi hươu tụ tập ăn; phá vỡ mô hình di cư; gây quá tải số lượng của quần thể hươu la địa phương và vượt quá chồi non cây bụi và [thảo mộc](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3o_m%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1). Nỗ lực bổ sung thức ăn phù hợp khi tiến hành cẩn thận trường hợp hạn chế, nhưng để thành công khi cho ăn phải bắt đầu sớm trong mùa đông khắc nghiệt, trước khi điều kiện phạm vi kém và thời tiết gây ra suy dinh dưỡng hoặc nạn đói nghiêm trọng, phải được tiếp tục cho đến khi điều kiện phạm vi có thể hỗ trợ bầy đàn. [20] [[20]](#cite_note-Just_Say_No-20)
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=4)]
Hươu la có thể được chia thành hai nhóm chính: Hươu la (
*) và sensu stricto* [hươu đuôi đen](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_%C4%91u%C3%B4i_%C4%91en). Nhóm thứ nhất bao gồm tất cả các phân loài, ngoại trừ *và* [O. h. columbianus](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_%C4%91u%C3%B4i_%C4%91en) *, đó là trong nhóm hươu đuôi đen.* [O. h. sitkensis](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_Sitka) Hai nhóm chính từng được xem như loài riêng biệt, nhưng chúng [[3]](#cite_note-MSW3-3) [lai giống](/w/index.php?title=Lai_gi%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1), và hầu như tất cả nhà chức trách gần đây xem xét hươu la và hươu đuôi đen như [cùng loài](/w/index.php?title=C%C3%B9ng_lo%C3%A0i&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-iucn-1) [[3]](#cite_note-MSW3-3) [[4]](#cite_note-Walker-4) [[5]](#cite_note-Reid-5) [[7]](#cite_note-DeerEvolution-7) Dường như hươu la [[21]](#cite_note-WMNA-21) [tiến hóa](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_h%C3%B3a)từ hươu đuôi đen. Mặc dù vậy, [[7]](#cite_note-DeerEvolution-7) [mtDNA](/wiki/MtDNA)của hươu đuôi trắng và hươu la tương tự nhau, nhưng có sự khác biệt so với hươu đuôi đen. Điều này có thể là kết quả của sự [[7]](#cite_note-DeerEvolution-7) [pha trộn gen](/w/index.php?title=Pha_tr%E1%BB%99n_gen&action=edit&redlink=1), mặc dù giống lai giữa hươu la và hươu đuôi trắng hiếm trong tự nhiên (dường như phổ biến hơn tại địa phương [tây Texas](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Texas&action=edit&redlink=1)), và [tỷ lệ sống](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1)con lai thấp ngay cả trong điều kiện nuôi nhốt. [[6]](#cite_note-hybrid-6) Nhiều tuyên bố quan sát giống lai tự nhiên không hợp pháp, như nhận dạng dựa trên đặc điểm bên ngoài khá phức tạp. [[7]](#cite_note-DeerEvolution-7) [[6]](#cite_note-hybrid-6)
### Phân loài[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=5)]
Một số nhà chức trách đã công nhận
*O. h. crooki* là một [danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a) của *O. h. eremicus*, nhưng [kiểu mẫu vật](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_m%E1%BA%ABu_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) xưa cũ là một [con lai](/w/index.php?title=Lai_gi%E1%BB%91ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) giữa hươu la và hươu đuôi trắng, vì vậy danh pháp *O. h. crooki* không hợp lệ. [[3]](#cite_note-MSW3-3) Ngoài ra, tính hợp lệ của [22] *O. h. inyoensis*được đặt câu hỏi, hai danh pháp hươu phân bố biển đảo *O. h. cerrosensis*và *O. h. sheldoni*có lẽ là [đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a)với *O. h. eremicus*hoặc *O. h. peninsulae*. [[21]](#cite_note-WMNA-21)
10 phân loài hợp lệ dựa trên ấn bản thứ ba quyển sách
* (Loài hữu nhũ thế giới) là: Mammal Species of the World* [[3]](#cite_note-MSW3-3)
- Nhóm hươu la (
*):* [sensu stricto](/wiki/Sensu) *– hươu la* [O. h. californicus](/wiki/Odocoileus_hemionus_californicus) [California](/wiki/California) *– hươu la đảo Cedros/Cerros (đảo* [O. h. cerrosensis](/wiki/Odocoileus_hemionus_cerrosensis) [Cedros](/w/index.php?title=Cedros&action=edit&redlink=1)) *– hươu la hoang mạc/lừa thồ (* [O. h. eremicus](/wiki/Odocoileus_hemionus_eremicus) [thung lũng hạ lưu sông Colorado](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_h%E1%BA%A1_l%C6%B0u_s%C3%B4ng_Colorado&action=edit&redlink=1); tây bắc México, đông nam California, và [Arizona](/wiki/Arizona)) *– hươu la miền nam (cực nam California và* [O. h. fuliginatus](/wiki/Odocoileus_hemionus_fuliginatus) [Baja California](/wiki/Baja_California)) *– hươu la* [O. h. hemionus](/wiki/Odocoileus_hemionus_hemionus) [dãy núi Rocky](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Rocky)(phía tây và trung tâm Bắc Mỹ) *– hươu la* [O. h. inyoensis](/wiki/Odocoileus_hemionus_inyoensis) [Inyo](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Inyo,_California)( [Sierra Nevada](/wiki/Sierra_Nevada_(Hoa_K%E1%BB%B3)), California) *– hươu la bán đảo (* [O. h. peninsulae](/wiki/Odocoileus_hemionus_peninsulae) [Baja California Sur](/wiki/Baja_California_Sur)) *– hươu la đảo Tiburon (đảo* [O. h. sheldoni](/wiki/Odocoileus_hemionus_sheldoni) [Tiburon](/wiki/Tiburon))
-
- Nhóm hươu đuôi đen:
*– hươu đuôi đen (* [O. h. columbianus](/wiki/Odocoileus_hemionus_columbianus) [Tây Bắc Thái Bình Dương](/wiki/T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng)và miền [Bắc California](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_California&action=edit&redlink=1)) *– hươu đuôi đen* [O. h. sitkensis](/wiki/Odocoileus_hemionus_sitkensis) [Sitka](/w/index.php?title=Sitka,_Alaska&action=edit&redlink=1)(khu vực duyên hải và các đảo ngoài phía Tây [British Columbia](/wiki/British_Columbia))
-
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=6)]
- ^
**a** **ă** [Sanchez Rojas, G. & Gallina Tessaro, S. (2008).](#cite_ref-iucn_1-2) **â** [.](http://www.iucnredlist.org/details/42393) *Odocoileus hemionus* *2008*. [IUCN Red List of Threatened Species](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [IUCN](/wiki/IUCN)2008. Truy cập ngày ngày 8 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern. [^](#cite_ref-2) [Odocoileus hemionus (TSN 180698)](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180698)tại [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005).](#cite_ref-MSW3_3-5) **d** [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=14200267) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
- ^
**a** [Ronald M. Nowak (ngày 7 tháng 4 năm 1999).](#cite_ref-Walker_4-1) **ă** [. JHU Press.](http://books.google.com/books?id=T37sFCl43E8C) *Walker's Mammals of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-5789-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-5789-8).
- ^
**a** [Fiona Reid (ngày 15 tháng 11 năm 2006).](#cite_ref-Reid_5-1) **ă** [. Houghton Mifflin Harcourt.](http://books.google.com/books?id=jdw0oSIez34C) *Peterson Field Guide to Mammals of North America: Fourth Edition* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-547-34553-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-547-34553-4).
- ^
**a** **ă** [Heffelfinger, J. (tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-hybrid_6-2) **â** [“Tails With A Dark Side: The truth about whitetail - mule deer hybrids”](http://www.coueswhitetail.com/2012/05/tails-with-a-dark-side-the-truth-about-whitetail-mule-deer-hybrids/). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Valerius Geist (tháng 1 năm 1998).](#cite_ref-DeerEvolution_7-4) **c** [. Stackpole Books.](http://books.google.com/books?id=bcWZX-IMEVkC) *Deer of the World: Their Evolution, Behaviour, and Ecology* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8117-0496-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8117-0496-0). **Petersen, David (Nov./Dec., 1985). "** [^](#cite_ref-8) [North American Deer: Mule, Whitetail and Coastal Blacktail Deer](http://www.motherearthnews.com/Nature-and-Environment/1985-11-01/The-Deer-of-North-America.aspx)". *Mother Earth News*. Ogden Publications, Inc. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2012.
- ^
**a** **ă** [, Animal Diversity](http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Odocoileus_hemionus.html) *Odocoileus hemionus* **David Burnie (ngày 1 tháng 9 năm 2011).** [^](#cite_ref-Burnie_10-0) [. Dorling Kindersley Limited.](http://books.google.com/books?id=EH4jm-86BIkC) *Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-4053-6233-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-4053-6233-7). [^](#cite_ref-11) [“Deer (Family Cervidae)”](http://kufs.ku.edu/libres/Mammals_of_Kansas/odo-hemionus.html). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-12) [“Sitka Black-tailed Deer Hunting Information”](http://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=deerhunting.main). Alaska Department of Fish and Game. 2014. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014.
- ^
**a** **ă** [Mule Deer Fact Sheet](http://www.desertmuseum.org/kids/oz/long-fact-sheets/Mule%20Deer.php)
- ^
**a** **ă** **â** [Jim Heffelfinger,](#cite_ref-Heffelfinger_14-3) **b** *Deer of the Southwest: A Complete Guide to the Natural History, Biology, and Management of Southwestern Mule Deer and White-tailed Deer*, Texas A&M University Press, 2006, pp. 97-111.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Mule Deer (Odocoileus hemionus) Fact Sheet](http://efotg.sc.egov.usda.gov/references/public/co/muledeer.pdf), Colorado [Natural Resources Conservation Service](/w/index.php?title=Natural_Resources_Conservation_Service&action=edit&redlink=1), March 2000. **Armstrong, David M (2014).** [^](#cite_ref-16) [“Species Profile: Deer”](http://wildlife.state.co.us/WildlifeSpecies/Profiles/Mammals/Pages/Deer.aspx). Colorado Division of Wildlife. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2014. **Alexander Campbell Martin; Herbert Spencer Zim; Arnold L. Nelson (1961).** [^](#cite_ref-food_17-0) [. Dover Publications.](http://books.google.com/books?id=Srcs-QkT0v0C) *American Wildlife & Plants: A Guide to Wildlife Food Habits: the Use of Trees, Shrubs, Weeds, and Herbs by Birds and Mammals of the United States* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-486-20793-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-486-20793-3). **Lichens in relation to management issues in the Sierra Nevada national parks, McCune, B., J. Grenon, and E. Martin, L. Mutch, Sierra Nevada Network, Cooperative agreement CA9088A0008. Oregon State University, Corvallis, Oregon, and Sequoia and Kings Canyon National Parks, Three Rivers, California,** [^](#cite_ref-LSN_18-0) [[1]](http://openjournals.wsu.edu/index.php/pnwfungi/article/view/1031)
- ^
**a** [Leonard Lee Rue, III,](#cite_ref-Rue_19-1) **ă** *The Deer of North America*, First Lyons Press, 1997, p. 499-502.
- ^
**a** **ă** [“Mule Deer in the West-Changing LandScapes, Changing Perspectives_Supplemental Feeding-Just Say No”](http://wgfd.wyo.gov/web2011/Departments/Wildlife/pdfs/WYMD_WAFWASUMMARY0003068.pdf)(PDF). Western Association of Fish and Wildlife Agencies. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2014.
- ^
**a** [George A. Feldhamer; Bruce C. Thompson; Joseph A. Chapman (ngày 21 tháng 10 năm 2003).](#cite_ref-WMNA_21-1) **ă** [. JHU Press.](http://books.google.com/books?id=-xQalfqP7BcC) *Wild Mammals of North America: Biology, Management, and Conservation* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-7416-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-7416-1). **Heffelfinger, J. (2000). “Status of the name Odocoileus hemionus crooki (Mammalia: Cervidae)”.** [^](#cite_ref-Heffelfinger1_22-0) *Proceedings of the Biological Society of Washington* **113**: 319–333.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_la&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|


text:
Santa Maria la Carità
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Santa Maria la Carità là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách khoảng 25 km về phía đông nam của Napoli. Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2006, đô thị này có dân số 11.302 người và diện tích là 3,9 km².[1]
Santa Maria la Carità giáp các đô thị: Castellammare di Stabia, Gragnano, Pompei, Sant'Antonio Abate, Scafati.

markdown:
# Santa Maria la Carità
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thị trưởng Độ cao |m
|Diện tích |3,9 km²
|Dân số | - Tổng số (Dec. 2006)
||11302
|| - Mật độ
||2883/km²
|Múi giờ Tọa độ |081
|Mã bưu điện |80050
|**Santa Maria la Carità** là một đô thị ở [tỉnh Napoli](/wiki/T%E1%BB%89nh_Napoli) ở [vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Italia&action=edit&redlink=1) [Campania](/wiki/Campania), cách khoảng 25 km về phía đông nam của [Napoli](/wiki/Napoli). Tại thời điểm [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006), đô thị này có dân số 11.302 người và diện tích là 3,9 km². [[1]](#cite_note-istat-1)
Santa Maria la Carità giáp các đô thị:
[Castellammare di Stabia](/wiki/Castellammare_di_Stabia), [Gragnano](/w/index.php?title=Gragnano&action=edit&redlink=1), [Pompei](/wiki/Pompei), [Sant'Antonio Abate](/w/index.php?title=Sant%27Antonio_Abate&action=edit&redlink=1), [Scafati](/wiki/Scafati).
## Biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Santa_Maria_la_Carit%C3%A0&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santa_Maria_la_Carit%C3%A0&action=edit§ion=1)] ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/236eef76b939044af77cd87656d9433a.png)

X-Cache: cp1068 miss, cp1066 miss