text:
Hải Dương (thành phố)
Thành phố Hải Dương là trung tâm kinh tế, kỹ thuật, giáo dục, khoa học, y tế, dịch vụ của tỉnh Hải Dương.
Mục lục
- 1 Địa lý
- 2 Lịch sử hình thành
- 3 Hành chính
- 4 Kinh tế
- 5 Giao thông
- 6 Giáo dục - Y tế
- 7 Ẩm thực - Đặc sản
- 8 Điểm tham quan - du lịch
- 9 Danh nhân
- 10 Báo chí, Văn hoá, Nghệ thuật
- 11 Hình ảnh
- 12 Chú thích
- 13 Liên kết ngoài
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Vị trí[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phố Hải Dương nằm ở vị trí trung tâm tỉnh, phía bắc giáp huyện Nam Sách, phía đông giáp các huyện Kim Thành và Thanh Hà, phía tây giáp huyện Cẩm Giàng, phía nam giáp huyện Gia Lộc, phía đông nam giáp hai huyện Thanh Hà và Tứ Kỳ. Thành phố Hải Dương nằm cách Thủ đô Hà Nội 57 km về phía đông, cách thành phố Hải Phòng 45 km về phía tây. Diện tích thành phố là 7.138,60 ha, với dân số: 253.893 người (2009)[2]
Các sông lớn chảy qua thành phố có sông Thái Bình đi qua giữa thành phố, ở phía nam có sông Sặt, chi lưu sông Thái Bình. Sông Kinh Thầy ở phía đông phân định xã Ái Quốc (TP Hải Dương) và xã Lai Vu (Kim Thành). Ngoài ra, còn có các hồ điều hòa: Bạch Đằng và Bình Minh, là những hồ lớn của thành phố.
Lịch sử hình thành[sửa | sửa mã nguồn]
Xuất xứ tên gọi Hải Dương: Hải là miền duyên hải, vùng đất giáp biển (Hải Dương xưa bao gồm một miền đất rộng lớn kéo dài từ Hưng Yên đến vùng biển Hải Phòng) Dương là ánh sáng, ánh mặt trời. Hải Dương nằm ở phía đông kinh thành Thăng Long. Hướng Đông cũng là hướng mặt trời mọc. Vì vậy Hải Dương có nghĩa là "ánh mặt trời biển Đông" hay "ánh sáng từ miền duyên hải (phía đông) chiếu về". Tên gọi Hải Dương chính thức có từ năm 1469 [5].
Trước năm 1804, lỵ sở của tỉnh Hải Dương được đặt tại Lạc Thiên (Chí Linh), lúc ấy gọi là thành Vạn hay doanh Vạn. Sau đó rời về Mao Điền (Cẩm Giàng). Năm 1804, (năm Gia Long thứ 3), để củng cố bộ máy cai trị, nhà Nguyễn đã phân chia lại địa giới hành chính của cả nước, do vậy lỵ sở Hải Dương đã được rời từ Mao Điền về vùng ngã ba sông Thái Bình và sông Sặt, thuộc địa phận ba xã Hàn Giang, Hàn Thượng và Bình Lao, cách kinh đô Huế 1.097 dặm. Một ngôi thành sở được Tổng đốc Trần Công Hiến cho khởi công để làm trụ sở cho bộ máy và đồn trú quân sự, gọi là Thành Đông, với mục tiêu vừa là trấn thành, vừa án ngữ phía đông Kinh thành Thăng Long. Thành Đông lúc này là 1 trong 4 thành trong Thăng Long tứ trấn. Đây được xem như thời điểm khởi lập của thành phố Hải Dương.
Thành Đông ban đầu không có dân, chỉ có quan lại và quân lính. Đến năm 1866 (năm Tự Đức thứ 19), Đông Kiều phố được hình thành (tương ứng với phường Trần Phú và một phần phường Trần Hưng Đạo ngày nay), nhiều phố nghề ra đời như Hàng Giày - Rue Des Cordonnier (Sơn Hòa ngày nay), Hàng Đồng - Rue du cuivre (Đồng Xuân), Hàng Bạc - Rue des Changeurs (Xuân Đài), Hàng Lọng - Rue des parasols (Tuy An). Trong đó, phố Hàng Lọng chính là biểu tượng cho nền giáo dục của xứ Đông, vinh danh những người con đỗ đạt cao về vinh quy bái tổ. Ngoài các phố cổ mang tên nghề nghiệp như trên thì các phố cổ khác đều được bắt đầu bằng chữ "Đông" (sau khi giải phóng thành phố vào ngày 30 tháng 10 năm 1954, Hải Dương kết nghĩa với Phú Yên và nhiều tuyến phố được đổi tên theo địa danh của tỉnh Phú Yên như ngày nay). Năm 1889, Thành Đông bị thực dân Pháp phá bỏ để lấy mặt bằng xây dựng nhà máy rượu và vài tòa dinh thự của người Pháp.
Năm 1923, Toàn quyền Đông Dương quyết định thành lập thành phố Hải Dương. Không gian thành phố được chia thành hai khu vực: khu hành chính - nằm ven sông Sặt và khu kinh tế - từ Nhà máy Rượu đến Nhà ga xe lửa. Các công sở và dinh thự của quan chức người Pháp được tập trung ven sông Sặt. Một số tòa dinh thự mang kiến trúc Pháp hiện nay vẫn còn được sử dụng như dinh Công sứ (nhà làm việc và nhà khách Tỉnh ủy); Sở Lục bộ (Sở Giao thông); nhà Séc-tây (Sở Thể dục- Thể thao cũ), Kho bạc (Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh), dinh Phó sứ (Sở Văn hóa - Thể thao & du lịch)... Với vị trí thuận lợi về giao thông và phát triển kinh tế, văn hóa; thành phố Hải Dương đã trở thành một trong 4 thành phố quan trọng nhất của Bắc Kỳ cùng với Hà Nội, Hải Phòng và Nam Định).
Tháng 3 năm 1947, nhà cầm quyền Pháp chia thành phố Hải Dương thành 2 quận, rồi sau đó một thời gian lại chuyển thành thị xã.
Ngày 30 tháng 10 năm 1954, thị xã Hải Dương chính thức được đặt dưới quyền kiểm soát của chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thị xã được chia làm 5 xã: Bình Hàn, Cẩm Thượng, Thanh Bình, Tứ Minh, Việt Hòa; mỗi khu phố có một số đường phố và xóm nhỏ. Năm 1959, thị xã được tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng và quy hoạch đô thị với quy mô dân số từ 40.000 đến 50.000 người.
Ngày 26 tháng 1 năm 1968, thị xã Hải Dương được chọn làm tỉnh lỵ của tỉnh Hải Hưng mới thành lập[6]. Ngày 14 tháng 8 năm 1969, thị xã được mở rộng, sáp nhập thêm xã Ngọc Châu của huyện Nam Sách[7]. Ngày 11 tháng 3 năm 1974, thành lập xã Hải Tân[8]. Sau năm 1975, thị xã Hải Dương có 5 phường: Nguyễn Trãi, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Trần Hưng Đạo, Trần Phú và 7 xã: Bình Hàn, Cẩm Thượng, Hải Tân, Ngọc Châu, Thanh Bình, Tứ Minh, Việt Hòa.
Ngày 28 tháng 10 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 64/CP thành lập các phường Thanh Bình, Cẩm Thượng, Hải Tân, Ngọc Châu, Bình Hàn (trên cơ sở các xã có tên tương ứng) và tách một số khu dân cư của phường Trần Phú để thành lập phường Lê Thanh Nghị[9]. Từ ngày 6 tháng 11 năm 1996, thị xã trở lại là tỉnh lỵ tỉnh Hải Dương mới được tái lập[10].
Ngày 6 tháng 8 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định 88/CP thành lập thành phố Hải Dương trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của thị xã Hải Dương và là đô thị loại III với 11 phường, 2 xã[11].
Ngày 19 tháng 3 năm 2008, thành phố sáp nhập thêm các xã Nam Đồng, An Châu, Ái Quốc, Thượng Đạt (Nam Sách), 38 ha của thị trấn Lai Cách (Cẩm Giàng), các xã Tân Hưng, Thạch Khôi (Gia Lộc) và một phần thôn Ngọc Lặc, xã Ngọc Sơn (Tứ Kỳ); chuyển 2 xã Tứ Minh và Việt Hòa thành 2 phường có tên tương ứng[12]. Như vậy, sau khi được điều chỉnh địa giới hành chính, thành phố có 19 phường, xã (13 phường, 6 xã).
Ngày 17 tháng 5 năm 2009, thành phố có quyết định trở thành đô thị loại 2[13]. Đến ngày 23 tháng 9 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính phường và thành lập các phường Nhị Châu (tách ra từ phường Ngọc Châu) và Tân Bình (tách ra từ phường Thanh Bình) thuộc thành phố Hải Dương[14].
Ngày 29 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc thành lập các phường Ái Quốc và Thạch Khôi trên cơ sở các xã có tên tương ứng[2]
Hiện thành phố đang có quy hoạch trở thành đô thị loại 1 trước năm 2020
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phố Hải Dương hiện có 21 đơn vị hành chính bao gồm 17 phường: Ái Quốc, Bình Hàn, Cẩm Thượng, Hải Tân, Lê Thanh Nghị, Ngọc Châu, Nguyễn Trãi, Nhị Châu, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Tân Bình, Thạch Khôi, Thanh Bình, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Tứ Minh, Việt Hòa và 4 xã: An Châu, Nam Đồng, Tân Hưng, Thượng Đạt.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phố Hải Dương là trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ của tỉnh, đồng thời là một trong những trung tâm về công nghiệp của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ.Thành phố Hải Dương hiện là 1 đô thị trong vùng Thủ đô Hà Nội. Cùng với các thành phố Thái Nguyên, Việt Trì, thành phố Hải Dương sẽ được đầu tư để trở thành một trong 3 đô thị cấp trung tâm vùng (đô thị cấp 1) và là một trung tâm công nghiệp của toàn vùng. Các đô thị phía Tây sẽ là nơi phát triển dịch vụ và công nghệ cao. Các đô thị phía Đông Bắc và phía Bắc như Phủ Lý, thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh, thị xã Chí Linh, thành phố Vĩnh Yên, Hưng Yên... sẽ là các đô thị vệ tinh, đảm bảo cho vùng thủ đô phát triển hài hoà.[15]
Khu - cụm - cảng công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Trước đây, ngành công nghiệp của thành phố Hải Dương chủ yếu được biết đến qua sự đóng góp của Nhà máy Sứ Hải Dương, Công ty Chế tạo Bơm Hải Dương, các cơ sở sản xuất bánh đậu xanh và một số nhà máy khác. Mặt khác, sau năm 2000, với lợi thế về giao thông, thương mại..., tỉnh và thành phố đã triển khai quy hoạch xây dựng các khu - cụm công nghiệp:
- KCN Đại An (603,82ha)
KCN Đại An được thành lập ngày 24/3/2003. Vị trí Km 51, Quốc lộ 5, Thành phố Hải Dương. KCN Đại An có vị trí giao thông hết sức thuận lợi, dọc theo tuyến đường cao tốc số 5 nối liền thủ đô Hà Nội với cảng Hải Phòng,nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, KCN cách thủ đô Hà Nội 50 km, sân bay Nội Bài 80 km, cảng Hải Phòng 51 km, cảng nước sâu Cái Lân 82 km, ga đường sắt Cao Xá 1,5 km, cảng sông Tiên Kiều 2 km. Tổng diện tích 664 ha: diện tích khu I 189,82 ha (170,82 ha đất công nghiệp và 19 ha đất khu dân cư phục vụ công nghiệp), khu II 474 ha (trong đó diện tích đất công nghiệp là 403 ha, diện tích đất Khu dân cư là 71 ha). Được đầu tư xây dựng đồng bộ, và hiện đại gồm: hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, giao thông, thông tin liên lạc, hệ thống chiếu sáng, trung tâm kho vận, an ninh, môi trường và cây xanh....Hiện tại đã có 31 dự án đã cấp giấy phép, tổng số vốn đầu tư của các dự án trong KCN là 422 triệu USD; vốn đã thực hiện 250 triệu USD; vốn đầu tư trung bình 1 ha đất là 4,7 triệu USD; số lượng công nhân sử dụng trong KCN khoảng 6.800 người, trong đó NLĐ địa phương là 5.780 người, chiếm tỷ lệ 85%. Hiện nay KCN đã thu hút được nhiều doanh nghiệp của các quốc gia trên thế giới: Mỹ, Nhật, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Đài Loan và Việt Nam.
Hệ thống cơ sở hạ tầng, dịch vụ, an sinh xã hội đồng bộ: tư vấn thành lập doanh nghiệp và các thủ tục xin cấp giấy phép đầu tư; dịch vụ tư vấn thiết kế và thi công xây dựng; dịch vụ vận chuyển hàng hóa; Dịch vụ kho tàng chứa trữ hàng hóa; dịch vụ bảo hiểm, thủ tục hải quan xuất nhập khẩu; hỗ trợ tuyển dụng công nhân; khu nhà ở cho chuyên gia và công nhân thuê[16]. Hiện tại Bệnh viện Quốc tế Đại An Việt Nam Canada (Dai An Vietnam Canadian International Hospital) Quy mô vốn đầu tư 200 triệu USD,200 giường bệnh, đang được khởi công xây dựng.[17]
- KCN Nam Sách (60,2ha)
KCN Nam Sách được thành lập ngày 27/02/2003. Vị trí nằm trên trục đường Quốc lộ 5 nối liền Hà Nội - Hải Phòng và Quốc lộ 183 nối liền các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, sân bay Quốc tế Nội Bài, cửa khẩu Lạng Sơn và các cảng biển quốc tế, rất thuận tiện cho việc xuất nhập khẩu hàng hoá. Tổng diện tích 60,2ha. Có cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ hiện đại: Nguồn điện 30.000 KVA. Nguồn nước 4.500 m3/ngày đêm.Thoát nước - Xử lý nước thải và chất thải rắn đạt tiêu chuẩn mức B công suất 3.600 m3/ngày.Thông tin liên lạc đạt tiêu chuẩn quốc tế đáp ứng nhu cầu thông tin liên lạc đạt 9-11 lines/ha.Hệ thống cáp quang ngầm được đấu nối trực tiếp đến chân hàng rào từng doanh.Hệ thống đường giao thông nội bộ: hệ thống đường khu trung tâm rộng 27m,đường chính rộng 16.5 m,đường nhánh, đường gom rộng 13.5 m.Hệ thống phòng cháy chữa cháy. Hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt tiêu chuẩn quốc gia, các trụ cứu hoả được bố trí dọc theo trục đường KCN (khoảng 100-120m/1trụ).Hải quan mọi thủ tục hải quan được thực hiện tại cảng cạn (ICD) cách KCN 3 km. Ngân hàng hệ thống chi nhánh các ngân hàng (Vietcombank, Maritime Bank, ACB, Agribank, Techcombank...
Hiện Khu công nghiệp Nam Sách có tổng số trên 20 nhà đầu tư trong và ngoài nước: Toyo Denso, Okamoto của Nhật Bản, Ever Glory của Hồng Kông, Chyun Jaan của Đài Loan, Công ty Nam Tiến, Công ty Hồng Gia, Công ty Kiến Hưng của Việt Nam,... Khu công nghiệp đi vào hoạt động đã góp phần tạo việc làm cho hàng nghìn lao động tại địa phương và các vùng lân cận, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng nguồn thu cho Ngân sách của Tỉnh.[18]
- KCN Việt Hòa-Kenmark (46,40ha)
Km 47, Quốc lộ 5, phường Việt Hòa, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.Quy mô tổng thể 123 héc ta. Tổng vốn đầu tư 1.594 tỷ đồng [19]
- CCN Thạch Khôi
Tổng mức đầu tư: 146.435.362.000 đồng. Diện tích 12,74 ha, gồm các hạng mục: khu chợ trung tâm, bãi đỗ xe, hai trục đường chính nối với Quốc lộ 38B, 10 tuyến đường nội bộ. Riêng khu tiểu, thủ công nghiệp nằm ở phía đông được thiết kế 7 dãy, với các lô liền kề, phục vụ nhu cầu sản xuất và kinh doanh nghề mộc, chạm và điêu khắc. Khối nhà ở liền kề được chia làm 10 khu. Ngoài ra, khu dân cư này còn quy hoạch khu công cộng gồm nhà trẻ, nhà văn hoá, cây xanh, đường đi bộ.[20]
- CCN Ngô Quyền
- CCN Cẩm Thượng - Việt Hòa
- CCN Ba Hàng.
- Cảng nội địa Hải Dương
Cảng nội địa Hải Dương được thành lập ngày 09 tháng 09 năm 2002. Vị trí Vị trí nằm ở trung tâm vùng kinh tế trọng điểm Đồng bằng Bắc Bộ.Cách Hà Nội 55 km,cách sân bay nội bài 90 km cách cảng Hải Phòng 55 km cách cảng Cái Lân 120 km. Có cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ hiện đại:Hệ thống giao thông Đường bộ Quốc lộ 5, Quốc lộ 18, Quốc lộ 188, Quốc lộ 10, Quốc lộ 1A Đường sắt Hải Phòng - Hải Dương - Hưng Yên - Hà Nội - Lạng Sơn - Lào Cai. Hệ thống bãi container 12 hecta. Hệ thống kho chứa hàng Số lượng kho 5 Tổng diện tích kho: 24.000 m2. Dịch vụ:ICD, Đại lý hãng tàu Cho thuê kho ngoại quan, kho CFS, kho thông thường, bãi container và giao hàng theo yêu cầu Dịch vụ làm thủ tục hải quan, giao nhận hàng hoá XNK và logistics Vận tải đa phương thức nội địa và quốc tế Dịch vụ bảo hiểm và giám định hàng hoá [21]
Thương mại[sửa | sửa mã nguồn]
Sự phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng về không gian và kết cấu hạ tầng đô thị đã tạo ra động lực to lớn, thúc đẩy sự phát triển kinh tế của TP Hải Dương đóng góp tỉ trọng lớn trong GDP chung của tỉnh với mức tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm liền đều đạt bình quân hơn 14%/năm, nằm trong tốp các địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất khu vực. Trong cơ cấu kinh tế chung của TP, công nghiệp, thương mại, dịch vụ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp.
Hiện tại, ngành công nghiệp - xây dựng đã chiếm tỷ lệ 55,5%; thương mại dịch vụ 40,3%; nông nghiệp thuỷ sản chỉ còn 4,2%. TP đã quy hoạch xây dựng được 30 điểm chợ, siêu thị, trung tâm thương mại với 5.800 hộ kinh doanh.[22]
Ngành thương mại phát triển tương đối đồng đều tại các phường, xã. Trong đó, hàng hóa chủ yếu được lưu thông qua hệ thống bán lẻ.
Thành phố Hải Dương có các tuyến phố thương mại chính như Đồng Xuân, Đại lộ Hồ Chí Minh, Ngân Sơn, Phạm Hồng Thái, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Thống Nhất, Trần Bình Trọng, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Tuy An, Tuy Hòa, Đoàn Kết, Xuân Đài... Ngoài ra, còn có các phố chợ Bắc Kinh, Chi Lăng, Chợ Con, Mạc Thị Bưởi, Trần Phú... Một số chợ, siêu thị lớn:
Chợ: Chợ Phú Yên, Chợ Kho Đỏ, chợ Bắc Kinh, chợ Ngô Quyền, chợ Thanh Bình,chợ Hải Tân, chợ Ngọc Châu.
Siêu thị: Siêu thị Big C, Siêu thị Intimex Hải Dương, Siêu thị Hải Dương Vinatex, Siêu thị Vật liệu xây dựng và Nội thất Minh Hải Plaza, Siêu thị Điện máy Phương Đông, Siêu thị Sách Giáo dục, Trung tâm thương mại TP. Hải Dương, Siêu thị Thegioididong, Siêu thị Vien thong A, Siêu thị Thế giới số Trần Anh, Siêu thị Điện máy HC Hải Dương, Siêu thị Ocean Mart Hải Dương
Ngân hàng: Thành phố Hải Dương là nơi khai sinh ra Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank. Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank tiền thân là ngân hàng thương mại cổ phần Nông thôn Hải Hưng, được thành lập cuối năm 1993 với vốn điều lệ là 300 triệu đồng và chỉ đơn giản là nhận tiền gửi và cho vay hộ nông dân trên địa bàn nông thôn Hải Dương. Sau 14 năm hoạt động, Ngân hàng TMCP Nông thôn Hải Hưng chính thức được chuyển đổi mô hình hoạt động thành Ngân hàng cổ phần đô thị đổi tên thành Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank. Hiện OceanBank đã có trên 100 chi nhánh và phòng giao dịch khắp 3 miền Bắc, Trung, Nam.[23]
Hiện trên địa bàn Tp Hải Dương có 23 chi nhánh ngân hàng thương mại, đã phát hành trên 18.000 thẻ, lắp đặt 314 máy POS tại 138 điểm chấp nhận thẻ tập trung tại các siêu thị, khách sạn, nhà hàng, phòng vé máy bay và các cửa hàng bán hàng lưu niệm cho khách du lịch quốc tế. Hệ thống ngân hàng Hải Dương đã hoàn thành kết nối liên thông POS từ năm 2011. [24]
Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]
Đường bộ[sửa | sửa mã nguồn]
- Các tuyến Quốc lộ: 5, 191, 37, 17
- Đường phố chính:
- Đại lộ: Hồ Chí Minh, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Lương Bằng, Lê Thanh Nghị, 30/10.
- Phố: Phạm Ngũ Lão, Trường Chinh, Thanh Niên, Thống Nhất, Ngô Quyền, Hồng Quang, Yết Kiêu, Điện Biên Phủ, Bạch Đằng, Hoàng Diệu, Nguyễn Thượng Mẫn, Chi Lăng, Hoàng Hoa Thám, Bạch Năng Thi, Bùi Thị Xuân, An Thái, Phạm Ngũ Lão, Chương Dương, Tam Giang, Quang Trung, Đoàn Kểt, Cẩm Thượng, Đỗ Ngọc Du, Đức Minh...
Đường thủy[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phố Hải Dương có một hệ thống giao thông đường thủy khá thuận lợi. Từ thành phố Hải Dương, theo hệ thống sông Thái Bình, tàu thuyền có thể xuôi ra Cảng Hải Phòng, hoặc ngược lên các tỉnh miền núi trung du phía Bắc.
Cảng Cống Câu là cảng đường thủy nội địa có chức năng là nơi bốc dỡ hàng hóa - chủ yếu là nguyên vật liệu - đến và đi các tỉnh thành khác, cảng có công suất 300.000 tấn /năm và hệ thống bến bãi đáp ứng về vận tải hàng hoá bằng đường thuỷ một cách thuận lợi.
Đường sắt[sửa | sửa mã nguồn]
Hệ thống đường sắt Hà Hải đi qua địa phận thành phố Hải Dương khoảng 13 km, bắt đầu từ phường Việt Hòa và kết thúc tại xã Ái Quốc. Kết nối với các tỉnh thành khác tại Nhà ga Hải Dương - đầu mối giao thông đường sắt của toàn tỉnh, và Tiền Trung là nhà ga trung chuyển của khu vực Đông bắc tỉnh.
Các tuyến xe buýt[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện tại, có tất cả 16 tuyến xe buýt xuất phát từ thành phố Hải Dương đi đến trung tâm các huyện trong tỉnh Hải Dương và các tỉnh, thành lân cận.
- Các tuyến xuất phát từ Bến xe Hải Dương:
202 Hải Dương - Hà Nội
206 Hải Dương - Hưng Yên
216 Hải Dương - Sặt - Hưng Yên
209 Hải Dương - Thái Bình
- Các tuyến xuất phát từ Bến xe Hải Tân:
02 Tp. Hải Dương - Việt Hồng - TT. Thanh Hà - Vĩnh Lập (Thanh Hà)
19 TP. Hải Dương - Nam Sách
207 Hải Dương - Uông Bí
215 Hải Dương - Lương Tài
217 Hải Dương - Bắc Ninh.
- Các tuyến xuất phát từ Bến xe Phía Tây:
208 Hải Dương - Bắc Giang
01 TP Hải Dương - Chợ Nứa - TT. Thanh Hà - Vĩnh Lập (Thanh Hà)
18 TP Hải Dương - Phú Thái - Mạo Khê
08 TP Hải Dương - Tam Kỳ (Kim Thành)
07 TP Hải Dương - Bóng - Cầu Dầm
05 TP Hải Dương - Bình Giang - Hà Chợ
- Các tuyến xuất phát từ Điểm đỗ Bắc đường Thanh Niên (Siêu thị Marko cũ):
06 TP Hải Dương - Bến Trại
09 TP Hải Dương - TT. Tứ Kỳ - Quý Cao - Ninh Giang
27 TP Hải Dương - Gia Lộc - Ninh Giang.
Giáo dục - Y tế[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Đại học - Cao đẳng - Trung cấp chuyên nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Trung học phổ thông[sửa | sửa mã nguồn]
Y tế[sửa | sửa mã nguồn]
1. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương.
2. Bệnh viện Đa khoa TP. Hải Dương.
3. Viện Quân y 7.
4. Bệnh viện Lao & Bệnh phổi Hải Dương.
5. Bệnh viện Phụ sản Hải Dương
6. Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình.
7. Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Dương.
8. Trung tâm Y tế dự phòng Hải Dương.
9. Bệnh viện Điều dưỡng - Phục hồi chức năng Hải Dương.
10. Bệnh viện Nhi Hải Dương.
11. Bệnh viện Mắt Hải Dương.
12. Viện Da liễu Hải Dương
13. Bệnh viện Đại học Y Hải Dương.
14. Bệnh viện Hoà Bình.
15. Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS
Ẩm thực - Đặc sản[sửa | sửa mã nguồn]
Hải Dương là nơi nổi tiếng với nhiều đặc sản mang đậm hương vị của đồng bằng Bắc bộ như: Bánh đậu xanh, Bánh khảo, Cốm (An Châu). Thêm vào đó là những Bánh gai Ninh Giang, Vải thiều Thanh Hà… mang từ các huyện lên. Các món ăn ngon được biết đến nhiều của thành phố Hải Dương: Bún cá, Bánh đa cua, Bánh cuốn, Bánh đúc.
Thành phố Hải Dương có nhiều quán ăn đêm nằm rải rác ở nhiều tuyến phố, rất phong phú và đa dạng như phố Mạc Thị Bưởi nổi tiếng với các món ăn đường phố, bán từ chiều tối đến tận khuya, có thể ăn tại chỗ hoặc gói mang về, với những hàng xôi hộp, bánh bao, bánh mỳ pa-tê, bánh cuốn hấp, phở, miến, cháo, gà tần, tim tần thuốc bắc. Một phố khác được nhiều người biết đến là phố Phạm Hồng Thái, nổi danh là phố ẩm thực của Thành Đông với nhiều món ăn ngon và đa dạng, đặc biệt là món cháo,bánh cuốn.[25]
Điểm tham quan - du lịch[sửa | sửa mã nguồn]
- Thành Hải Dương
- Quảng trường Độc Lập (quảng trường trung tâm)
- Quảng trường 30 tháng 10 (quảng trường phía tây)
- Quảng trường Thống Nhất
- Cụm di tích: Đình, Đền, Chùa Sượt thuộc phường Thanh Bình, thành phố Hải Dương. Đền có tên chữ là Thanh Cương linh từ, Quang Liệt miếu. Đền Sượt và đình Sượt thờ Đức thánh Vũ Hữu có công phò vua Lê Chiêu Tông dẹp giặc Ai Lao giữ yên bờ cõi đất nước ở thế kỷ thứ XV. Đền đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hoá văn hoá cấp quốc gia năm 1992.[26]
- Cụm di tích: Đình, Đền, Chùa Bảo Sài thuộc khu dân cư số 14, phố Trương Mỹ, Phường Phạm Ngũ Lão, Thành phố Hải Dương. Trong đó Đình Bảo Sài thờ Tướng công Trương Mỹ - người có công trong chống giặc ngoại xâm phương Bắc: tham gia vào khởi nghĩa Hai Bà trưng năm 40 để đưa đến sự ra đời của nhà nước độc lập tự chủ trong những năm 40 – 43. Hiện nay, cụm di tích Đình, Đền, Chùa Bảo Sài đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia.[27]
- Di tích Đình Đồng Niên thuộc phường Việt Hòa, thành phố Hải Dương. Đình Đồng Niên được xây dựng từ thế kỷ thứ 6. Đình thờ 3 vị Thành hoàng, là những vị anh hùng cứu quốc thời tiền Lý (544-602), có công đánh đuổi giặc Lương mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ cho dân tộc Việt Nam. Đình Đồng Niên còn là nơi hội tụ của "tam giáo đồng nguyên" (Nho, Phật, Lão) và cũng là công trình kiến trúc cổ với những mảng điêu khắc tinh tế thể hiện sự tài hoa của các nghệ nhân tiền bối[28]
- Công viên Bạch Đằng: Gồm quần thể hồ, công viên, nhà hàng, khách sạn dọc theo đường Thanh Niên và phố Đoàn Kết thành phố Hải Dương.
- Các tuyến phố thương mại: Đồng Xuân, Đại lộ Hồ Chí Minh, Ngân Sơn, Phạm Hồng Thái, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Thống Nhất, Trần Bình Trọng, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Đoàn Kết, Tuy An, Tuy Hòa, Xuân Đài.
Danh nhân[sửa | sửa mã nguồn]
- Lương Như Hộc
- Đinh Văn Tả
- Nguyễn Trác Luân
- Trần Xuân Yến
- Vũ Hựu
- Hồng Quang
- Nguyễn Thượng Mẫn
- Đặng Quốc Chinh
- Thâm Tâm
- Lê Đình Vũ
- Lê Tôn Hy
- Phạm Xuân Huân
- Phạm Ngọc Khánh
- Đỗ Ngọc Du
Báo chí, Văn hoá, Nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
- Báo Hải Dương cơ quan ngôn luận của Tỉnh uỷ Hải Dương. Địa chỉ: số 10 Đức Minh, phường Thanh Bình, TP Hải Dương
- Tạp chí Văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Hải Dương cơ quan ngôn luận của Sở VH-TT& DL Hải Dươngn. Địa chỉ: Số 75 Bạch Đằng TP Hải Dương
- Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương cơ quan ngôn luận của Sở KH&CN Hải Dương
- Tạp chí Lao động Hải Dương cơ quan ngôn luận của Liên Đoàn lao động Hải Dương
- Tạp chí Văn nghệ Hải Dương cơ quan ngôn luận của Hội VHNT Hải Dương. Địa chỉ: số 66 Quang Trung, TP Hải Dương[29]
- Phân xã Thông Tấn Xã Việt Nam tại Hải Dương
- Câu lạc bộ Văn nghệ sĩ trẻ tỉnh Hải Dương trực thuộc Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Hải Dương [30].
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Tháp nước cổ trong hệ thống cấp nước cho thành phố Hải Dương được người Pháp xây dựng vào đầu thế kỷ 20 tại khuôn viên Nhà thiếu nhi
-
-
-
-
-
-
-
khu vực Cửa Đông thành Hải Dương xưa ở vào khoảng giữa Hồ văn hoá và bưu điện tỉnh
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Nghị định số 30/2008/NĐ-CP ngày 19 tháng 3 năm 2008 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện: Nam Sách, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng để mở rộng thành phố Hải Dương; thành lập phường Tứ Minh, phường Việt Hòa và mở rộng địa giới hành chính phường Hải Tân thành phố Hải Dương.
- ^ a ă â b c ^ Nghị quyết 138/NQ-CP năm 2013 về việc thành lập các phường Ái Quốc và Thạch Khôi
- ^ Nghị định số 88-CP ngày 06 tháng 8 năm 1997 của Chính phủ về việc thành lập thành phố Hải Dương thuộc tỉnh Hải Dương.
- ^ Quyết định số 616/QĐ-TTg ngày 15 tháng 5 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Hải Dương.
- ^ Quá trình hình thành và phát triển xứ Đông Nguồn: http://www.haiduong.gov.vn/
- ^ Nghị quyết số 504-NQ/TVQH về việc phê chuẩn việc hợp nhất hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Vĩnh Phú và việc hợp nhất hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Hải Hưng do Ủy ban thường vụ Quốc Hội ban hành
- ^ Quyết định 389-NV năm 1969 về việc phê chuẩn việc điều chỉnh địa giới hành chính của thị xã Hải Dương, tỉnh Hải Hưng
- ^ Quyết định 22-BT năm 1974 về việc phân vạch địa giới hành chính một số xã và thị trấn thuộc các huyện Ninh Giang, Chí Linh, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng, Nam Sách và thị xã Hải Dương thuộc tỉnh Hải Hưng
- ^ Nghị định 64-CP năm 1996 về việc thành lập các phường mới thuộc thị xã Hải Dương, tỉnh Hải Hưng
- ^ Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh do Quốc Hội ban hành
- ^ Nghị định 88-CP năm 1997 về việc thành lập thành phố Hải Dương thuộc tỉnh Hải Dương
- ^ Nghị định 30/2008/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện: Nam Sách, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng để mở rộng thành phố Hải Dương; thành lập phường Tứ Minh, phường Việt Hòa và mở rộng địa giới hành chính phường Hải Tân thành phố Hải Dương tỉnh Hải Dương
- ^ Quyết định 616/QĐ-TTg năm 2009 về việc công nhận thành phố Hải Dương là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Hải Dương do Thủ tướng Chính phủ ban hành
- ^ Nghị quyết 47/NQ-CP về điều chỉnh địa giới hành chính phường, thành lập các phường thuộc thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương
- ^ Quyết định số 490/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: Về việc phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050
- ^ KCN Đại An
- ^ Dự án xây bệnh viện quốc tế tại KCN Đại An
- ^ KCN Nam Sach
- ^ khu công nghiệp Việt Hoà – Kenmark
- ^ CCN Thach Khoi
- ^ Cảng nội địa Hải Dương
- ^ TP Hải Dương: Vị thế mới để phát huy tiềm năng
- ^ Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank tiền thân là ngân hàng thương mại cổ phần Nông thôn Hải Hưng
- ^ Hệ thống ngân hàng Hải Dương kết nối liên thông POS
- ^ Phố ẩm thực đêm
- ^ Lễ hội đền Sượt
- ^ Lễ hội đình, đền, chùa Bảo Sài
- ^ Đình Đồng Niên và sự tích ba vị Thành hoàng
- ^ BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG Danh sách các cơ quan báo chí in - Khối địa phương
- ^ Hải Dương Tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ Văn nghệ sỹ trẻ tỉnh

markdown:
# Hải Dương (thành phố)
|Hải Dương|
|
|**Tọa độ**: [20°56′15″B 106°19′43″Đ / 20,9375°B 106,32861°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_%28th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91%29¶ms=20_56_15_N_106_19_43_E_region:VN_type:city&title=Trung+t%C3%A2m+Th%C3%A0nh+ph%E1%BB%91+H%E1%BA%A3i+D%C6%B0%C6%A1ng) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [20°56′15″B 106°19′43″Đ / 20,9375°B 106,32861°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_%28th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91%29¶ms=20_56_15_N_106_19_43_E_region:VN_type:city) ; [[1]](#cite_note-TN-1) ; [[2]](#cite_note-TK-2)
279.291 người (2008)
[[2]](#cite_note-TK-2) [[2]](#cite_note-TK-2)
3.913 người/km² (2008)
[Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)
|Vị trí Hải Dương trên bản đồ Việt Nam|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [[3]](#cite_note-TN3-3) [[4]](#cite_note-TN4-4) [phường](/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%9Dng_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), 4 [xã](/wiki/X%C3%A3_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [http://haiduongcity.haiduong.gov.vn/](http://haiduongcity.haiduong.gov.vn/) **Thành phố Hải Dương** là trung tâm kinh tế, kỹ thuật, giáo dục, khoa học, y tế, dịch vụ của tỉnh [Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng).
## Mục lục
[1 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [2 Lịch sử hình thành](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_h.C3.ACnh_th.C3.A0nh) [3 Hành chính](#H.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [4 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [5 Giao thông](#Giao_th.C3.B4ng) [6 Giáo dục - Y tế](#Gi.C3.A1o_d.E1.BB.A5c_-_Y_t.E1.BA.BF) [7 Ẩm thực - Đặc sản](#.E1.BA.A8m_th.E1.BB.B1c_-_.C4.90.E1.BA.B7c_s.E1.BA.A3n) [8 Điểm tham quan - du lịch](#.C4.90i.E1.BB.83m_tham_quan_-_du_l.E1.BB.8Bch) [9 Danh nhân](#Danh_nh.C3.A2n) [10 Báo chí, Văn hoá, Nghệ thuật](#B.C3.A1o_ch.C3.AD.2C_V.C4.83n_ho.C3.A1.2C_Ngh.E1.BB.87_thu.E1.BA.ADt) [11 Hình ảnh](#H.C3.ACnh_.E1.BA.A3nh) [12 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [13 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=1)]
### Vị trí[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=2)]
Thành phố Hải Dương nằm ở vị trí trung tâm tỉnh, phía bắc giáp huyện
[Nam Sách](/wiki/Nam_S%C3%A1ch), phía đông giáp các huyện [Kim Thành](/wiki/Kim_Th%C3%A0nh) và [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0), phía tây giáp huyện [Cẩm Giàng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Gi%C3%A0ng), phía nam giáp huyện [Gia Lộc](/wiki/Gia_L%E1%BB%99c), phía đông nam giáp hai huyện [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0) và [Tứ Kỳ](/wiki/T%E1%BB%A9_K%E1%BB%B3). Thành phố Hải Dương nằm cách Thủ đô [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) 57 km về [phía đông](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%90%C3%B4ng), cách thành phố [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng) 45 km về [phía tây](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_T%C3%A2y). Diện tích thành phố là 7.138,60 ha, với dân số: 253.893 người (2009) [[2]](#cite_note-TK-2)
Các sông lớn chảy qua thành phố có
[sông Thái Bình](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) đi qua giữa thành phố, ở phía nam có [sông Sặt](/wiki/S%C3%B4ng_S%E1%BA%B7t), chi lưu [sông Thái Bình](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh). [Sông Kinh Thầy](/wiki/S%C3%B4ng_Kinh_Th%E1%BA%A7y) ở phía đông phân định xã Ái Quốc (TP Hải Dương) và xã Lai Vu ( [Kim Thành](/wiki/Kim_Th%C3%A0nh)). Ngoài ra, còn có các hồ điều hòa: Bạch Đằng và Bình Minh, là những hồ lớn của thành phố.
## Lịch sử hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=3)]
Xuất xứ tên gọi
**Hải Dương**: Hải là miền duyên hải, vùng đất giáp biển (Hải Dương xưa bao gồm một miền đất rộng lớn kéo dài từ Hưng Yên đến vùng biển Hải Phòng) Dương là ánh sáng, ánh mặt trời. Hải Dương nằm ở phía đông kinh thành Thăng Long. Hướng Đông cũng là hướng mặt trời mọc. Vì vậy Hải Dương có nghĩa là "ánh mặt trời biển Đông" hay "ánh sáng từ miền duyên hải (phía đông) chiếu về". Tên gọi Hải Dương chính thức có từ năm 1469 . [5]
Trước năm 1804, lỵ sở của tỉnh
[Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) được đặt tại [Lạc Thiên](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_Thi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) ( [Chí Linh](/wiki/Ch%C3%AD_Linh)), lúc ấy gọi là thành Vạn hay doanh Vạn. Sau đó rời về [Mao Điền](/w/index.php?title=Mao_%C4%90i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) ( [Cẩm Giàng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Gi%C3%A0ng)). Năm [1804](/wiki/1804), (năm [Gia Long](/wiki/Gia_Long) thứ 3), để củng cố bộ máy cai trị, nhà Nguyễn đã phân chia lại địa giới hành chính của cả nước, do vậy lỵ sở Hải Dương đã được rời từ Mao Điền về vùng ngã ba [sông Thái Bình](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) và [sông Sặt](/wiki/S%C3%B4ng_S%E1%BA%B7t), thuộc địa phận ba xã [Hàn Giang](/wiki/H%C3%A0n_Giang), [Hàn Thượng](/w/index.php?title=H%C3%A0n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) và [Bình Lao](/w/index.php?title=B%C3%ACnh_Lao&action=edit&redlink=1), cách [kinh đô](/wiki/Kinh_%C4%91%C3%B4) [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) 1.097 dặm. Một ngôi thành sở được Tổng đốc [Trần Công Hiến](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_C%C3%B4ng_Hi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) cho khởi công để làm trụ sở cho bộ máy và đồn trú quân sự, gọi là **Thành Đông**, với mục tiêu vừa là trấn thành, vừa án ngữ phía đông [Kinh thành](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long). Thành Đông lúc này là 1 trong 4 thành trong [Thăng Long tứ trấn](/wiki/Th%C4%83ng_Long_t%E1%BB%A9_tr%E1%BA%A5n). Đây được xem như thời điểm khởi lập của thành phố Hải Dương.
Thành Đông ban đầu không có dân, chỉ có quan lại và quân lính. Đến năm
[1866](/wiki/1866) (năm [Tự Đức](/wiki/T%E1%BB%B1_%C4%90%E1%BB%A9c) thứ 19), Đông Kiều phố được hình thành (tương ứng với phường Trần Phú và một phần phường Trần Hưng Đạo ngày nay), nhiều phố nghề ra đời như Hàng Giày - Rue Des Cordonnier (Sơn Hòa ngày nay), Hàng Đồng - Rue du cuivre ( [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n)), Hàng Bạc - Rue des Changeurs ( [Xuân Đài](/wiki/Xu%C3%A2n_%C4%90%C3%A0i)), Hàng Lọng - Rue des parasols ( [Tuy An](/wiki/Tuy_An)). Trong đó, phố Hàng Lọng chính là biểu tượng cho nền giáo dục của xứ Đông, vinh danh những người con đỗ đạt cao về vinh quy bái tổ. Ngoài các phố cổ mang tên nghề nghiệp như trên thì các phố cổ khác đều được bắt đầu bằng chữ "Đông" (sau khi giải phóng thành phố vào ngày [30 tháng 10](/wiki/30_th%C3%A1ng_10) năm [1954](/wiki/1954), Hải Dương kết nghĩa với Phú Yên và nhiều tuyến phố được đổi tên theo địa danh của tỉnh Phú Yên như ngày nay). Năm [1889](/wiki/1889), Thành Đông bị thực dân [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) phá bỏ để lấy mặt bằng xây dựng nhà máy rượu và vài tòa dinh thự của người Pháp.
Năm
[1923](/wiki/1923), Toàn quyền [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) quyết định thành lập **thành phố Hải Dương**. Không gian thành phố được chia thành hai khu vực: khu hành chính - nằm ven sông Sặt và khu kinh tế - từ Nhà máy Rượu đến Nhà ga xe lửa. Các công sở và dinh thự của quan chức người Pháp được tập trung ven sông Sặt. Một số tòa dinh thự mang kiến trúc Pháp hiện nay vẫn còn được sử dụng như dinh Công sứ (nhà làm việc và nhà khách Tỉnh ủy); Sở Lục bộ (Sở Giao thông); nhà Séc-tây (Sở Thể dục- Thể thao cũ), Kho bạc (Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh), dinh Phó sứ (Sở Văn hóa - Thể thao & du lịch)... Với vị trí thuận lợi về giao thông và phát triển kinh tế, văn hóa; thành phố Hải Dương đã trở thành một trong 4 thành phố quan trọng nhất của [Bắc Kỳ](/wiki/B%E1%BA%AFc_K%E1%BB%B3) cùng với [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng) và [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)). [Tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_3) năm [1947](/wiki/1947), nhà cầm quyền Pháp chia thành phố Hải Dương thành 2 quận, rồi sau đó một thời gian lại chuyển thành thị xã.
Ngày
[30 tháng 10](/wiki/30_th%C3%A1ng_10) năm [1954](/wiki/1954), thị xã Hải Dương chính thức được đặt dưới quyền kiểm soát của chính phủ [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a). Thị xã được chia làm 5 xã: [Bình Hàn](/wiki/B%C3%ACnh_H%C3%A0n), [Cẩm Thượng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Thanh Bình](/wiki/Thanh_B%C3%ACnh,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Tứ Minh](/wiki/T%E1%BB%A9_Minh), [Việt Hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_H%C3%B2a_(ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)); mỗi khu phố có một số đường phố và xóm nhỏ. Năm [1959](/wiki/1959), thị xã được tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng và quy hoạch đô thị với quy mô dân số từ 40.000 đến 50.000 người.
Ngày
[26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1) năm [1968](/wiki/1968), thị xã Hải Dương được chọn làm tỉnh lỵ của tỉnh [Hải Hưng](/wiki/H%E1%BA%A3i_H%C6%B0ng) mới thành lập . Ngày [6] [14 tháng 8](/wiki/14_th%C3%A1ng_8)năm [1969](/wiki/1969), thị xã được mở rộng, sáp nhập thêm xã Ngọc Châu của huyện [Nam Sách](/wiki/Nam_S%C3%A1ch) . Ngày [[7]](#cite_note-7) [11 tháng 3](/wiki/11_th%C3%A1ng_3)năm [1974](/wiki/1974), thành lập xã [Hải Tân](/wiki/H%E1%BA%A3i_T%C3%A2n,_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) . Sau năm [[8]](#cite_note-8) [1975](/wiki/1975), thị xã Hải Dương có 5 phường: [Nguyễn Trãi,](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Tr%C3%A3i,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) [Phạm Ngũ Lão](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Ng%C5%A9_L%C3%A3o,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Quang Trung,](/wiki/Quang_Trung,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) [Trần Hưng Đạo,](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_H%C6%B0ng_%C4%90%E1%BA%A1o,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) [Trần Phú](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Ph%C3%BA,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng)và 7 xã: [Bình Hàn](/wiki/B%C3%ACnh_H%C3%A0n), [Cẩm Thượng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hải Tân](/wiki/H%E1%BA%A3i_T%C3%A2n,_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Ngọc Châu](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_Ch%C3%A2u_(ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)), [Thanh Bình](/wiki/Thanh_B%C3%ACnh,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Tứ Minh](/wiki/T%E1%BB%A9_Minh), [Việt Hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_H%C3%B2a_(ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)).
Ngày
[28 tháng 10](/wiki/28_th%C3%A1ng_10) năm [1996](/wiki/1996), Chính phủ ban hành Nghị định 64/CP thành lập các phường Thanh Bình, Cẩm Thượng, Hải Tân, Ngọc Châu, Bình Hàn (trên cơ sở các xã có tên tương ứng) và tách một số khu dân cư của phường Trần Phú để thành lập phường [Lê Thanh Nghị](/wiki/L%C3%AA_Thanh_Ngh%E1%BB%8B,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) . Từ ngày [9] [6 tháng 11](/wiki/6_th%C3%A1ng_11)năm [1996](/wiki/1996), thị xã trở lại là tỉnh lỵ tỉnh Hải Dương mới được tái lập . [[10]](#cite_note-10)
Ngày
[6 tháng 8](/wiki/6_th%C3%A1ng_8) năm [1997](/wiki/1997), Chính phủ ban hành Nghị định 88/CP thành lập **thành phố Hải Dương** trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của thị xã Hải Dương và là đô thị loại III với 11 phường, 2 xã . [11]
Ngày
[19 tháng 3](/wiki/19_th%C3%A1ng_3) năm [2008](/wiki/2008), thành phố sáp nhập thêm các xã Nam Đồng, An Châu, Ái Quốc, Thượng Đạt ( [Nam Sách](/wiki/Nam_S%C3%A1ch)), 38 ha của thị trấn Lai Cách ( [Cẩm Giàng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Gi%C3%A0ng)), các xã Tân Hưng, Thạch Khôi ( [Gia Lộc](/wiki/Gia_L%E1%BB%99c)) và một phần thôn Ngọc Lặc, xã Ngọc Sơn ( [Tứ Kỳ](/wiki/T%E1%BB%A9_K%E1%BB%B3)); chuyển 2 xã Tứ Minh và Việt Hòa thành 2 phường có tên tương ứng . Như vậy, sau khi được điều chỉnh địa giới hành chính, thành phố có 19 phường, xã (13 phường, 6 xã). [12]
Ngày
[17 tháng 5](/wiki/17_th%C3%A1ng_5) năm [2009](/wiki/2009), thành phố có quyết định trở thành [đô thị loại 2](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_lo%E1%BA%A1i_2) . Đến ngày [13] [23 tháng 9](/wiki/23_th%C3%A1ng_9)năm [2009](/wiki/2009), Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính phường và thành lập các phường Nhị Châu (tách ra từ phường Ngọc Châu) và Tân Bình (tách ra từ phường Thanh Bình) thuộc thành phố Hải Dương . [[14]](#cite_note-14)
Ngày
[29 tháng 12](/wiki/29_th%C3%A1ng_12) năm [2013](/wiki/2013), Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc thành lập các phường Ái Quốc và Thạch Khôi trên cơ sở các xã có tên tương ứng [[2]](#cite_note-TK-2)
Hiện thành phố đang có quy hoạch trở thành đô thị loại 1 trước năm 2020
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=4)]
Thành phố Hải Dương hiện có 21 đơn vị hành chính bao gồm 17 phường:
[Ái Quốc](/wiki/%C3%81i_Qu%E1%BB%91c,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Bình Hàn](/wiki/B%C3%ACnh_H%C3%A0n), [Cẩm Thượng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hải Tân](/wiki/H%E1%BA%A3i_T%C3%A2n,_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Lê Thanh Nghị](/wiki/L%C3%AA_Thanh_Ngh%E1%BB%8B_(ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)), [Ngọc Châu](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_Ch%C3%A2u_(ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)), [Nguyễn Trãi](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Tr%C3%A3i,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Nhị Châu](/wiki/Nh%E1%BB%8B_Ch%C3%A2u), [Phạm Ngũ Lão](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Ng%C5%A9_L%C3%A3o,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Quang Trung](/wiki/Quang_Trung,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Tân Bình](/wiki/T%C3%A2n_B%C3%ACnh,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Thạch Khôi](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Kh%C3%B4i), [Thanh Bình](/wiki/Thanh_B%C3%ACnh,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Trần Hưng Đạo](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_H%C6%B0ng_%C4%90%E1%BA%A1o,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Trần Phú](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Ph%C3%BA,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Tứ Minh](/wiki/T%E1%BB%A9_Minh), [Việt Hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_H%C3%B2a_(ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)) và 4 xã: [An Châu](/wiki/An_Ch%C3%A2u,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Nam Đồng](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%93ng_(x%C3%A3)), [Tân Hưng](/wiki/T%C3%A2n_H%C6%B0ng,_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Thượng Đạt](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%90%E1%BA%A1t).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=5)]
Thành phố
[Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) là trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ của tỉnh, đồng thời là một trong những trung tâm về công nghiệp của [Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ](/wiki/V%C3%B9ng_kinh_t%E1%BA%BF_tr%E1%BB%8Dng_%C4%91i%E1%BB%83m_B%E1%BA%AFc_b%E1%BB%99).Thành phố Hải Dương hiện là 1 đô thị trong [vùng Thủ đô Hà Nội](/wiki/Quy_ho%E1%BA%A1ch_v%C3%B9ng_th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_H%C3%A0_N%E1%BB%99i). Cùng với các thành phố Thái Nguyên, Việt Trì, thành phố Hải Dương sẽ được đầu tư để trở thành một trong 3 đô thị cấp trung tâm vùng (đô thị cấp 1) và là một trung tâm công nghiệp của toàn vùng. Các đô thị phía Tây sẽ là nơi phát triển dịch vụ và công nghệ cao. Các đô thị phía Đông Bắc và phía Bắc như [Phủ Lý](/wiki/Ph%E1%BB%A7_L%C3%BD), thị xã [Từ Sơn](/wiki/T%E1%BB%AB_S%C6%A1n), Bắc Ninh, thị xã [Chí Linh](/wiki/Ch%C3%AD_Linh), thành phố [Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn), Hưng Yên... sẽ là các đô thị vệ tinh, đảm bảo cho vùng thủ đô phát triển hài hoà. [[15]](#cite_note-15)
### Khu - cụm - cảng công nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|
|Bài hoặc đoạn này cần được
Xin hãy giúp
Trước đây, ngành công nghiệp của thành phố Hải Dương chủ yếu được biết đến qua sự đóng góp của Nhà máy Sứ Hải Dương, Công ty Chế tạo Bơm Hải Dương, các cơ sở sản xuất
[bánh đậu xanh](/wiki/B%C3%A1nh_%C4%91%E1%BA%ADu_xanh) và một số nhà máy khác. Mặt khác, sau năm 2000, với lợi thế về giao thông, thương mại..., tỉnh và thành phố đã triển khai quy hoạch xây dựng các khu - cụm công nghiệp:
- KCN Đại An (603,82ha)
KCN Đại An được thành lập ngày 24/3/2003. Vị trí Km 51, Quốc lộ 5, Thành phố Hải Dương. KCN Đại An có vị trí giao thông hết sức thuận lợi, dọc theo tuyến đường cao tốc số 5 nối liền thủ đô Hà Nội với cảng Hải Phòng,nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, KCN cách thủ đô Hà Nội 50 km, sân bay Nội Bài 80 km, cảng Hải Phòng 51 km, cảng nước sâu Cái Lân 82 km, ga đường sắt Cao Xá 1,5 km, cảng sông Tiên Kiều 2 km. Tổng diện tích 664 ha: diện tích khu I 189,82 ha (170,82 ha đất công nghiệp và 19 ha đất khu dân cư phục vụ công nghiệp), khu II 474 ha (trong đó diện tích đất công nghiệp là 403 ha, diện tích đất Khu dân cư là 71 ha). Được đầu tư xây dựng đồng bộ, và hiện đại gồm: hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, giao thông, thông tin liên lạc, hệ thống chiếu sáng, trung tâm kho vận, an ninh, môi trường và cây xanh....Hiện tại đã có 31 dự án đã cấp giấy phép, tổng số vốn đầu tư của các dự án trong KCN là 422 triệu USD; vốn đã thực hiện 250 triệu USD; vốn đầu tư trung bình 1 ha đất là 4,7 triệu USD; số lượng công nhân sử dụng trong KCN khoảng 6.800 người, trong đó NLĐ địa phương là 5.780 người, chiếm tỷ lệ 85%. Hiện nay KCN đã thu hút được nhiều doanh nghiệp của các quốc gia trên thế giới: Mỹ, Nhật, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Đài Loan và Việt Nam.
Hệ thống cơ sở hạ tầng, dịch vụ, an sinh xã hội đồng bộ: tư vấn thành lập doanh nghiệp và các thủ tục xin cấp giấy phép đầu tư; dịch vụ tư vấn thiết kế và thi công xây dựng; dịch vụ vận chuyển hàng hóa; Dịch vụ kho tàng chứa trữ hàng hóa; dịch vụ bảo hiểm, thủ tục hải quan xuất nhập khẩu; hỗ trợ tuyển dụng công nhân; khu nhà ở cho chuyên gia và công nhân thuê
. Hiện tại Bệnh viện Quốc tế Đại An Việt Nam Canada (Dai An Vietnam Canadian International Hospital) Quy mô vốn đầu tư 200 triệu USD,200 giường bệnh, đang được khởi công xây dựng. [16] [[17]](#cite_note-17)
- KCN Nam Sách (60,2ha)
KCN Nam Sách được thành lập ngày 27/02/2003. Vị trí nằm trên trục đường Quốc lộ 5 nối liền Hà Nội - Hải Phòng và Quốc lộ 183 nối liền các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, sân bay Quốc tế Nội Bài, cửa khẩu Lạng Sơn và các cảng biển quốc tế, rất thuận tiện cho việc xuất nhập khẩu hàng hoá. Tổng diện tích 60,2ha. Có cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ hiện đại: Nguồn điện 30.000 KVA. Nguồn nước 4.500 m3/ngày đêm.Thoát nước - Xử lý nước thải và chất thải rắn đạt tiêu chuẩn mức B công suất 3.600 m3/ngày.Thông tin liên lạc đạt tiêu chuẩn quốc tế đáp ứng nhu cầu thông tin liên lạc đạt 9-11 lines/ha.Hệ thống cáp quang ngầm được đấu nối trực tiếp đến chân hàng rào từng doanh.Hệ thống đường giao thông nội bộ: hệ thống đường khu trung tâm rộng 27m,đường chính rộng 16.5 m,đường nhánh, đường gom rộng 13.5 m.Hệ thống phòng cháy chữa cháy. Hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt tiêu chuẩn quốc gia, các trụ cứu hoả được bố trí dọc theo trục đường KCN (khoảng 100-120m/1trụ).Hải quan mọi thủ tục hải quan được thực hiện tại cảng cạn (ICD) cách KCN 3 km. Ngân hàng hệ thống chi nhánh các ngân hàng (Vietcombank, Maritime Bank, ACB, Agribank, Techcombank...
Hiện Khu công nghiệp Nam Sách có tổng số trên 20 nhà đầu tư trong và ngoài nước: Toyo Denso, Okamoto của Nhật Bản, Ever Glory của Hồng Kông, Chyun Jaan của Đài Loan, Công ty Nam Tiến, Công ty Hồng Gia, Công ty Kiến Hưng của Việt Nam,... Khu công nghiệp đi vào hoạt động đã góp phần tạo việc làm cho hàng nghìn lao động tại địa phương và các vùng lân cận, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng nguồn thu cho Ngân sách của Tỉnh.
[[18]](#cite_note-18)
- KCN Việt Hòa-Kenmark (46,40ha)
Km 47, Quốc lộ 5, phường Việt Hòa, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.Quy mô tổng thể 123 héc ta. Tổng vốn đầu tư 1.594 tỷ đồng
[[19]](#cite_note-19)
- CCN Thạch Khôi
Tổng mức đầu tư: 146.435.362.000 đồng. Diện tích 12,74 ha, gồm các hạng mục: khu chợ trung tâm, bãi đỗ xe, hai trục đường chính nối với Quốc lộ 38B, 10 tuyến đường nội bộ. Riêng khu tiểu, thủ công nghiệp nằm ở phía đông được thiết kế 7 dãy, với các lô liền kề, phục vụ nhu cầu sản xuất và kinh doanh nghề mộc, chạm và điêu khắc. Khối nhà ở liền kề được chia làm 10 khu. Ngoài ra, khu dân cư này còn quy hoạch khu công cộng gồm nhà trẻ, nhà văn hoá, cây xanh, đường đi bộ.
[[20]](#cite_note-20)
- CCN Ngô Quyền
- CCN Cẩm Thượng - Việt Hòa
- CCN Ba Hàng.
- Cảng nội địa Hải Dương
Cảng nội địa Hải Dương được thành lập ngày 09 tháng 09 năm 2002. Vị trí Vị trí nằm ở trung tâm vùng kinh tế trọng điểm Đồng bằng Bắc Bộ.Cách Hà Nội 55 km,cách sân bay nội bài 90 km cách cảng Hải Phòng 55 km cách cảng Cái Lân 120 km. Có cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ hiện đại:Hệ thống giao thông Đường bộ Quốc lộ 5, Quốc lộ 18, Quốc lộ 188, Quốc lộ 10, Quốc lộ 1A Đường sắt Hải Phòng - Hải Dương - Hưng Yên - Hà Nội - Lạng Sơn - Lào Cai. Hệ thống bãi container 12 hecta. Hệ thống kho chứa hàng Số lượng kho 5 Tổng diện tích kho: 24.000 m2. Dịch vụ:ICD, Đại lý hãng tàu Cho thuê kho ngoại quan, kho CFS, kho thông thường, bãi container và giao hàng theo yêu cầu Dịch vụ làm thủ tục hải quan, giao nhận hàng hoá XNK và logistics Vận tải đa phương thức nội địa và quốc tế Dịch vụ bảo hiểm và giám định hàng hoá
[[21]](#cite_note-21)
### Thương mại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=7)]
Sự phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng về không gian và kết cấu hạ tầng đô thị đã tạo ra động lực to lớn, thúc đẩy sự phát triển kinh tế của TP Hải Dương đóng góp tỉ trọng lớn trong GDP chung của tỉnh với mức tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm liền đều đạt bình quân hơn 14%/năm, nằm trong tốp các địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất khu vực. Trong cơ cấu kinh tế chung của TP, công nghiệp, thương mại, dịch vụ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp.
Hiện tại, ngành công nghiệp - xây dựng đã chiếm tỷ lệ 55,5%;
**thương mại dịch vụ 40,3%**; nông nghiệp thuỷ sản chỉ còn 4,2%. TP đã quy hoạch xây dựng được 30 điểm chợ, siêu thị, trung tâm thương mại với 5.800 hộ kinh doanh. [[22]](#cite_note-22)
Ngành thương mại phát triển tương đối đồng đều tại các phường, xã. Trong đó, hàng hóa chủ yếu được lưu thông qua hệ thống bán lẻ.
Thành phố Hải Dương có các tuyến phố thương mại chính như Đồng Xuân, Đại lộ Hồ Chí Minh, Ngân Sơn, Phạm Hồng Thái, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Thống Nhất, Trần Bình Trọng, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Tuy An, Tuy Hòa, Đoàn Kết, Xuân Đài... Ngoài ra, còn có các phố chợ Bắc Kinh, Chi Lăng, Chợ Con, Mạc Thị Bưởi, Trần Phú... Một số chợ, siêu thị lớn:
**Chợ:** Chợ Phú Yên, Chợ Kho Đỏ, chợ Bắc Kinh, chợ Ngô Quyền, chợ Thanh Bình,chợ Hải Tân, chợ Ngọc Châu. **Siêu thị:** Siêu thị Big C, Siêu thị Intimex Hải Dương, Siêu thị Hải Dương Vinatex, Siêu thị Vật liệu xây dựng và Nội thất Minh Hải Plaza, Siêu thị Điện máy Phương Đông, Siêu thị Sách Giáo dục, Trung tâm thương mại TP. Hải Dương, Siêu thị Thegioididong, Siêu thị Vien thong A, Siêu thị Thế giới số Trần Anh, Siêu thị Điện máy HC Hải Dương, Siêu thị Ocean Mart Hải Dương **Ngân hàng:** Thành phố Hải Dương là nơi khai sinh ra Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank. Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank tiền thân là ngân hàng thương mại cổ phần Nông thôn Hải Hưng, được thành lập cuối năm 1993 với vốn điều lệ là 300 triệu đồng và chỉ đơn giản là nhận tiền gửi và cho vay hộ nông dân trên địa bàn nông thôn Hải Dương. Sau 14 năm hoạt động, Ngân hàng TMCP Nông thôn Hải Hưng chính thức được chuyển đổi mô hình hoạt động thành Ngân hàng cổ phần đô thị đổi tên thành Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank. Hiện OceanBank đã có trên 100 chi nhánh và phòng giao dịch khắp 3 miền Bắc, Trung, Nam. [[23]](#cite_note-23)
Hiện trên địa bàn Tp Hải Dương có 23 chi nhánh ngân hàng thương mại, đã phát hành trên 18.000 thẻ, lắp đặt 314 máy POS tại 138 điểm chấp nhận thẻ tập trung tại các siêu thị, khách sạn, nhà hàng, phòng vé máy bay và các cửa hàng bán hàng lưu niệm cho khách du lịch quốc tế. Hệ thống ngân hàng Hải Dương đã hoàn thành kết nối liên thông POS từ năm 2011.
[[24]](#cite_note-24)
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=8)]
### Đường bộ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=9)]
- Các tuyến Quốc lộ: 5, 191, 37, 17
- Đường phố chính:
- Đại lộ: Hồ Chí Minh, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Lương Bằng, Lê Thanh Nghị, 30/10.
- Phố: Phạm Ngũ Lão, Trường Chinh, Thanh Niên, Thống Nhất, Ngô Quyền, Hồng Quang, Yết Kiêu, Điện Biên Phủ, Bạch Đằng, Hoàng Diệu, Nguyễn Thượng Mẫn, Chi Lăng, Hoàng Hoa Thám, Bạch Năng Thi, Bùi Thị Xuân, An Thái, Phạm Ngũ Lão, Chương Dương, Tam Giang, Quang Trung, Đoàn Kểt, Cẩm Thượng, Đỗ Ngọc Du, Đức Minh...
### Đường thủy[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=10)]
Thành phố Hải Dương có một hệ thống giao thông đường thủy khá thuận lợi. Từ thành phố Hải Dương, theo hệ thống sông Thái Bình, tàu thuyền có thể xuôi ra Cảng Hải Phòng, hoặc ngược lên các tỉnh miền núi trung du phía Bắc.
Cảng Cống Câu là cảng đường thủy nội địa có chức năng là nơi bốc dỡ hàng hóa - chủ yếu là nguyên vật liệu - đến và đi các tỉnh thành khác, cảng có công suất 300.000 tấn /năm và hệ thống bến bãi đáp ứng về vận tải hàng hoá bằng đường thuỷ một cách thuận lợi.
### Đường sắt[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=11)]
Hệ thống đường sắt Hà Hải đi qua địa phận thành phố Hải Dương khoảng 13 km, bắt đầu từ phường Việt Hòa và kết thúc tại xã Ái Quốc. Kết nối với các tỉnh thành khác tại Nhà ga Hải Dương - đầu mối giao thông đường sắt của toàn tỉnh, và Tiền Trung là nhà ga trung chuyển của khu vực Đông bắc tỉnh.
### Các tuyến xe buýt[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=12)]
Hiện tại, có tất cả 16 tuyến xe buýt xuất phát từ thành phố Hải Dương đi đến trung tâm các huyện trong tỉnh
[Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) và các tỉnh, thành lân cận.
- Các tuyến xuất phát từ Bến xe Hải Dương:
202 Hải Dương - Hà Nội
206 Hải Dương - Hưng Yên
216 Hải Dương - Sặt - Hưng Yên
209 Hải Dương - Thái Bình
- Các tuyến xuất phát từ
[Bến xe Hải Tân](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_xe_H%E1%BA%A3i_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1):
02 Tp. Hải Dương - Việt Hồng - TT. Thanh Hà -
[Vĩnh Lập](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BA%ADp) (Thanh Hà)
19 TP. Hải Dương - Nam Sách
207 Hải Dương - Uông Bí
215 Hải Dương - Lương Tài
217 Hải Dương - Bắc Ninh.
- Các tuyến xuất phát từ Bến xe Phía Tây:
208 Hải Dương - Bắc Giang
01 TP Hải Dương - Chợ Nứa - TT. Thanh Hà - Vĩnh Lập (Thanh Hà)
18 TP Hải Dương - Phú Thái - Mạo Khê
08 TP Hải Dương - Tam Kỳ (Kim Thành)
07 TP Hải Dương - Bóng - Cầu Dầm
05 TP Hải Dương - Bình Giang - Hà Chợ
- Các tuyến xuất phát từ Điểm đỗ Bắc đường Thanh Niên (Siêu thị Marko cũ):
06 TP Hải Dương - Bến Trại
09 TP Hải Dương - TT. Tứ Kỳ - Quý Cao - Ninh Giang
27 TP Hải Dương - Gia Lộc - Ninh Giang.
## Giáo dục - Y tế[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=13)]
### Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=14)]
#### Đại học - Cao đẳng - Trung cấp chuyên nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=15)]
|
||
|
#### Trung học phổ thông[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=16)]
|
|
1.
2.
3. Trung học phổ thông Hoàng Văn Thụ
4. Trung học phổ thông Nguyễn Du
5. Trung học phổ thông Nguyễn Bỉnh Khiêm
|
|
6. Trung học phổ thông Dân lập Thành Đông
7.
8. Trung học phổ thông Lương Thế Vinh
9.
10.Trung học phổ thông Quang Trung
### Y tế[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=17)]
1. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương.
2. Bệnh viện Đa khoa TP. Hải Dương.
3. Viện Quân y 7.
4. Bệnh viện Lao & Bệnh phổi Hải Dương.
5. Bệnh viện Phụ sản Hải Dương
6. Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình.
7. Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Dương.
8. Trung tâm Y tế dự phòng Hải Dương.
9. Bệnh viện Điều dưỡng - Phục hồi chức năng Hải Dương.
10. Bệnh viện Nhi Hải Dương.
11. Bệnh viện Mắt Hải Dương.
12. Viện Da liễu Hải Dương
13. Bệnh viện Đại học Y Hải Dương.
14. Bệnh viện Hoà Bình.
15. Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS
## Ẩm thực - Đặc sản[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=18)]
Hải Dương là nơi nổi tiếng với nhiều đặc sản mang đậm hương vị của đồng bằng Bắc bộ như:
[Bánh đậu xanh](/wiki/B%C3%A1nh_%C4%91%E1%BA%ADu_xanh), [Bánh khảo](/wiki/B%C3%A1nh_kh%E1%BA%A3o), [Cốm](/wiki/C%E1%BB%91m) (An Châu). Thêm vào đó là những [Bánh gai](/wiki/B%C3%A1nh_gai) [Ninh Giang](/wiki/Ninh_Giang), [Vải thiều](/wiki/V%E1%BA%A3i_thi%E1%BB%81u) [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0)… mang từ các huyện lên. Các món ăn ngon được biết đến nhiều của thành phố Hải Dương: Bún cá, Bánh đa cua, [Bánh cuốn](/wiki/B%C3%A1nh_cu%E1%BB%91n), [Bánh đúc](/wiki/B%C3%A1nh_%C4%91%C3%BAc).
Thành phố Hải Dương có nhiều quán ăn đêm nằm rải rác ở nhiều tuyến phố, rất phong phú và đa dạng như phố Mạc Thị Bưởi nổi tiếng với các món ăn đường phố, bán từ chiều tối đến tận khuya, có thể ăn tại chỗ hoặc gói mang về, với những hàng xôi hộp, bánh bao, bánh mỳ pa-tê, bánh cuốn hấp, phở, miến, cháo, gà tần, tim tần thuốc bắc. Một phố khác được nhiều người biết đến là phố Phạm Hồng Thái, nổi danh là phố ẩm thực của Thành Đông với nhiều món ăn ngon và đa dạng, đặc biệt là món
[cháo](/wiki/Ch%C3%A1o), [bánh cuốn](/wiki/B%C3%A1nh_cu%E1%BB%91n). [[25]](#cite_note-25)
## Điểm tham quan - du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=19)] [Thành Hải Dương](/wiki/Th%C3%A0nh_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng)
- Quảng trường Độc Lập (quảng trường trung tâm)
- Quảng trường 30 tháng 10 (quảng trường phía tây)
- Quảng trường Thống Nhất
- Cụm di tích: Đình, Đền, Chùa Sượt thuộc phường Thanh Bình, thành phố Hải Dương. Đền có tên chữ là Thanh Cương linh từ, Quang Liệt miếu. Đền Sượt và đình Sượt thờ Đức thánh Vũ Hữu có công phò vua Lê Chiêu Tông dẹp giặc Ai Lao giữ yên bờ cõi đất nước ở thế kỷ thứ XV. Đền đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hoá văn hoá cấp quốc gia năm 1992.
[[26]](#cite_note-26)
- Cụm di tích: Đình, Đền, Chùa Bảo Sài thuộc khu dân cư số 14, phố Trương Mỹ, Phường Phạm Ngũ Lão, Thành phố Hải Dương. Trong đó Đình Bảo Sài thờ Tướng công Trương Mỹ - người có công trong chống giặc ngoại xâm phương Bắc: tham gia vào khởi nghĩa Hai Bà trưng năm 40 để đưa đến sự ra đời của nhà nước độc lập tự chủ trong những năm 40 – 43. Hiện nay, cụm di tích Đình, Đền, Chùa Bảo Sài đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia.
[[27]](#cite_note-27)
- Di tích Đình Đồng Niên thuộc phường Việt Hòa, thành phố Hải Dương. Đình Đồng Niên được xây dựng từ thế kỷ thứ 6. Đình thờ 3 vị Thành hoàng, là những vị anh hùng cứu quốc thời tiền Lý (544-602), có công đánh đuổi giặc Lương mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ cho dân tộc Việt Nam. Đình Đồng Niên còn là nơi hội tụ của "tam giáo đồng nguyên" (Nho, Phật, Lão) và cũng là công trình kiến trúc cổ với những mảng điêu khắc tinh tế thể hiện sự tài hoa của các nghệ nhân tiền bối
[[28]](#cite_note-28)
- Công viên Bạch Đằng: Gồm quần thể hồ, công viên, nhà hàng, khách sạn dọc theo đường Thanh Niên và phố Đoàn Kết thành phố Hải Dương.
- Các tuyến phố thương mại: Đồng Xuân, Đại lộ Hồ Chí Minh, Ngân Sơn, Phạm Hồng Thái, Phạm Ngũ Lão, Quang Trung, Thống Nhất, Trần Bình Trọng, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Đoàn Kết, Tuy An, Tuy Hòa, Xuân Đài.
## Danh nhân[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=20)] [Lương Như Hộc](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Nh%C6%B0_H%E1%BB%99c) [Đinh Văn Tả](/wiki/%C4%90inh_V%C4%83n_T%E1%BA%A3) [Nguyễn Trác Luân](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Tr%C3%A1c_Lu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [Trần Xuân Yến](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Xu%C3%A2n_Y%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) [Vũ Hựu](/w/index.php?title=V%C5%A9_H%E1%BB%B1u&action=edit&redlink=1) [Hồng Quang](/wiki/H%E1%BB%93ng_Quang) [Nguyễn Thượng Mẫn](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_M%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1) [Đặng Quốc Chinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Qu%E1%BB%91c_Chinh&action=edit&redlink=1) [Thâm Tâm](/wiki/Th%C3%A2m_T%C3%A2m) [Lê Đình Vũ](/w/index.php?title=L%C3%AA_%C4%90%C3%ACnh_V%C5%A9&action=edit&redlink=1) [Lê Tôn Hy](/w/index.php?title=L%C3%AA_T%C3%B4n_Hy&action=edit&redlink=1) [Phạm Xuân Huân](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Xu%C3%A2n_Hu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [Phạm Ngọc Khánh](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Ng%E1%BB%8Dc_Kh%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) [Đỗ Ngọc Du](/wiki/%C4%90%E1%BB%97_Ng%E1%BB%8Dc_Du)
## Báo chí, Văn hoá, Nghệ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=21)]
- Báo Hải Dương cơ quan ngôn luận của Tỉnh uỷ Hải Dương. Địa chỉ: số 10 Đức Minh, phường Thanh Bình, TP Hải Dương
- Tạp chí Văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Hải Dương cơ quan ngôn luận của Sở VH-TT& DL Hải Dươngn. Địa chỉ: Số 75 Bạch Đằng TP Hải Dương
- Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương cơ quan ngôn luận của Sở KH&CN Hải Dương
- Tạp chí Lao động Hải Dương cơ quan ngôn luận của Liên Đoàn lao động Hải Dương
- Tạp chí Văn nghệ Hải Dương cơ quan ngôn luận của Hội VHNT Hải Dương. Địa chỉ: số 66 Quang Trung, TP Hải Dương
[[29]](#cite_note-29)
- Phân xã Thông Tấn Xã Việt Nam tại Hải Dương
- Câu lạc bộ Văn nghệ sĩ trẻ tỉnh Hải Dương trực thuộc Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Hải Dương
. [[30]](#cite_note-30)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=22)]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
[Tháp nước](/wiki/Th%C3%A1p_n%C6%B0%E1%BB%9Bc)cổ trong hệ thống cấp nước cho thành phố Hải Dương được người Pháp xây dựng vào đầu thế kỷ 20 tại khuôn viên Nhà thiếu nhi
-
-
-
-
-
-
-
khu vực Cửa Đông
[thành Hải Dương](/wiki/Th%C3%A0nh_H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng)xưa ở vào khoảng giữa Hồ văn hoá và bưu điện tỉnh
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=23)] [^](#cite_ref-TN_1-0) [Nghị định số 30/2008/NĐ-CP ngày 19 tháng 3 năm 2008 của Chính phủ](http://thuvienphapluat.com.vn/van-ban/hanh-chinh/2008/03/1225639/nghi-dinh-so-30-2008-nd-cp-ve-viec-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-cac-huyen-nam-sach-gia-loc-tu-k/)về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện: Nam Sách, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng để mở rộng thành phố Hải Dương; thành lập phường Tứ Minh, phường Việt Hòa và mở rộng địa giới hành chính phường Hải Tân thành phố Hải Dương.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [^ Nghị quyết 138/NQ-CP năm 2013 về việc thành lập các phường Ái Quốc và Thạch Khôi](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet-138-NQ-CP-nam-2013-thanh-lap-phuong-Ai-Quoc-Thach-Khoi-Hai-Duong-vb217915.aspx) [^](#cite_ref-TN3_3-0) [Nghị định số 88-CP ngày 06 tháng 8 năm 1997 của Chính phủ](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-88-CP-thanh-lap-thanh-pho-Hai-Duong-thuoc-tinh-Hai-Duong-vb40883t11.aspx)về việc thành lập thành phố Hải Dương thuộc tỉnh Hải Dương. [^](#cite_ref-TN4_4-0) [Quyết định số 616/QĐ-TTg ngày 15 tháng 5 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-616-QD-TTg-cong-nhan-thanh-pho-Hai-Duong-tinh-Hai-Duong-do-thi-loai-II-vb88346t17.aspx)về việc công nhận thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Hải Dương. [^](#cite_ref-5) [Quá trình hình thành và phát triển xứ Đông](http://www.haiduong.gov.vn/vn/thongtin/Pages/QuatrinhhinhthanhxuDong.aspx) *Nguồn: http://www.haiduong.gov.vn/* [^](#cite_ref-6) [Nghị quyết số 504-NQ/TVQH về việc phê chuẩn việc hợp nhất hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Vĩnh Phú và việc hợp nhất hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Hải Hưng do Ủy ban thường vụ Quốc Hội ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-504-NQ-TVQH-phe-chuan-hop-nhat-hai-tinh-Vinh-Phuc-va-Phu-Tho-thanh-Vinh-Phu-va-hop-nhat-hai-tinh-Hai-Duong-va-Hung-Yen-thanh-Hai-Hung-vb18359t13.aspx) [^](#cite_ref-7) [Quyết định 389-NV năm 1969 về việc phê chuẩn việc điều chỉnh địa giới hành chính của thị xã Hải Dương, tỉnh Hải Hưng](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-389-NV-phe-chuan-viec-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-thi-xa-Hai-duong-tinh-Hai-Hung-vb18413t17.aspx) [^](#cite_ref-8) [Quyết định 22-BT năm 1974 về việc phân vạch địa giới hành chính một số xã và thị trấn thuộc các huyện Ninh Giang, Chí Linh, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng, Nam Sách và thị xã Hải Dương thuộc tỉnh Hải Hưng](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-22-BT-phan-vach-dia-gioi-hanh-chinh-xa-thi-tran-huyen-Ninh-Giang-Chi-Linh-Tu-Ky-Cam-Giang-Nam-Sach-thi-xa-Hai-Duong-tinh-Hai-Hung-vb23047t17.aspx) [^](#cite_ref-9) [Nghị định 64-CP năm 1996 về việc thành lập các phường mới thuộc thị xã Hải Dương, tỉnh Hải Hưng](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-64-CP-thanh-lap-cac-phuong-moi-thuoc-thi-xa-Hai-Duong-tinh-Hai-Hung-vb40219t11.aspx) [^](#cite_ref-10) [Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh do Quốc Hội ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh-vb40091t13.aspx) [^](#cite_ref-11) [Nghị định 88-CP năm 1997 về việc thành lập thành phố Hải Dương thuộc tỉnh Hải Dương](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-88-CP-thanh-lap-thanh-pho-Hai-Duong-thuoc-tinh-Hai-Duong-vb40883t11.aspx) [^](#cite_ref-12) [Nghị định 30/2008/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện: Nam Sách, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Cẩm Giàng để mở rộng thành phố Hải Dương; thành lập phường Tứ Minh, phường Việt Hòa và mở rộng địa giới hành chính phường Hải Tân thành phố Hải Dương tỉnh Hải Dương](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-30-2008-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-Nam-Sach-Gia-Loc-Tu-Ky-Cam-Giang-mo-rong-Hai-Duong-thanh-lap-Tu-Minh-Viet-Hoa-mo-rong-Hai-Tan-vb64475t11.aspx) [^](#cite_ref-13) [Quyết định 616/QĐ-TTg năm 2009 về việc công nhận thành phố Hải Dương là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Hải Dương do Thủ tướng Chính phủ ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-616-QD-TTg-cong-nhan-thanh-pho-Hai-Duong-tinh-Hai-Duong-do-thi-loai-II-vb88346t17.aspx) [^](#cite_ref-14) [Nghị quyết 47/NQ-CP về điều chỉnh địa giới hành chính phường, thành lập các phường thuộc thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-47-NQ-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-phuong-thanh-lap-phuong-thanh-pho-Hai-Duong-tinh-Hai-Duong-vb95315t13.aspx) [^](#cite_ref-15) [Quyết định số 490/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: Về việc phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050](http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&_page=1&mode=detail&document_id=64817) [^](#cite_ref-16) [KCN Đại An](http://www.daianvietnam.com/Projects.aspx?ProjectID=16) [^](#cite_ref-17) [Dự án xây bệnh viện quốc tế tại KCN Đại An](http://doanhnhan.vneconomy.vn/20130520084621888P0C5/se-co-benh-vien-quoc-te-200-trieu-usd-tai-hai-duong.htm) [^](#cite_ref-18) [KCN Nam Sach](http://www.vidgroup.com.vn/b-du-an-dau-tu/a-congtrinh-ha-tang-coso/copy5_of_khu-cong-nghiep-nam-sach/) [^](#cite_ref-19) [khu công nghiệp Việt Hoà – Kenmark](http://iza.haiduong.vn/kcn/KCN-Viet-Hoa-Ken-mark.htm) [^](#cite_ref-20) [CCN Thach Khoi](http://quanggiap.com.vn/Default.aspx?mod=project&item=1) [^](#cite_ref-21) [Cảng nội địa Hải Dương](http://hdl.vn/index.php/dnews/27/Gioi-thieu-Cong-ty.html) [^](#cite_ref-22) [TP Hải Dương: Vị thế mới để phát huy tiềm năng](http://www.haiduong.gov.vn/vn/thongtin/Pages/TPH%E1%BA%A3iD%C6%B0%C6%A1ng.aspx) [^](#cite_ref-23) [Ngân hàng TMCP Đại Dương OceanBank tiền thân là ngân hàng thương mại cổ phần Nông thôn Hải Hưng](http://www.nganhangonline.com/ngan-hang-dai-duong-oceanbank.html) [^](#cite_ref-24) [Hệ thống ngân hàng Hải Dương kết nối liên thông POS](http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/ebank/ngan-hang/he-thong-ngan-hang-hai-duong-ket-noi-lien-thong-pos-2715441.html) [^](#cite_ref-25) [Phố ẩm thực đêm](http://www.baohaiduong.vn/News/2009/1-17-1154-17721/Mot-net-am-thuc-xu-Dong.viss) [^](#cite_ref-26) [Lễ hội đền Sượt](http://sovhttdl.haiduong.gov.vn/pages/chitiettin.aspx?newsId=866addb2-7eff-4ab9-bf3a-1bb996de7ac6) [^](#cite_ref-27) [Lễ hội đình, đền, chùa Bảo Sài](http://sovhttdl.haiduong.gov.vn/pages/chitiettin.aspx?newsId=0337abfe-bfe3-455f-ae2c-90242db77faa) [^](#cite_ref-28) [Đình Đồng Niên và sự tích ba vị Thành hoàng](http://www.haiduong.gov.vn/vn/thongtin/Pages/%C4%90%C3%ACnh%C4%90%E1%BB%93ngNi%C3%AAnv%C3%A0s%E1%BB%B1t%C3%ADchbav%E1%BB%8BTh%C3%A0nhho%C3%A0ng.aspx) [^](#cite_ref-29) [BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG Danh sách các cơ quan báo chí in - Khối địa phương](http://mic.gov.vn/Trang/default3.aspx) [^](#cite_ref-30) [Hải Dương Tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ Văn nghệ sỹ trẻ tỉnh](http://tuoitrehaiduong.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=335:hai-duong-to-chuc-le-ra-mat-cau-lac-bo-van-nghe-sy&catid=183:van-hoa-the-thao&Itemid=883)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=24)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
**Các đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc** [tỉnh Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng)- [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
|
|: |
|Thành phố Hải Dương
|
|: |
|**:** [Huyện (10)](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_c%E1%BA%A5p_huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Bình Giang](/wiki/B%C3%ACnh_Giang)| [Cẩm Giàng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Gi%C3%A0ng)| [Gia Lộc](/wiki/Gia_L%E1%BB%99c)| [Kim Thành](/wiki/Kim_Th%C3%A0nh)| [Kinh Môn](/wiki/Kinh_M%C3%B4n)| [Nam Sách](/wiki/Nam_S%C3%A1ch)| [Ninh Giang](/wiki/Ninh_Giang)| [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0)| [Thanh Miện](/wiki/Thanh_Mi%E1%BB%87n)| [Tứ Kỳ](/wiki/T%E1%BB%A9_K%E1%BB%B3)
|
|
|
|
|
|
|Thành phố
|

X-Cache: cp1065 hit(2), cp1066 frontend miss(0)


text:
La Sylphide
La Sylphide (nàng Tiên gió) là một trong những vở ba lê lãng mạn cổ xưa nhất còn sót lại trên thế giới. Có hai phiên bản chính; bản được dàn dựng bởi nhóm múa Danish August Bournonville (1805-1879) là bản duy nhất còn sót lại.
Các phiên bản[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 3 ngày 12 năm 1832, phiên bản đầu tiên của La Sylphide được chiếu tại nhà hát Salle Le Peletier thuộc công ty Pháp Paris Opéra, với vũ đạo được sáng tạo bởi Filippo Taglioni và âm nhạc do Jean-Madeleine Schneitzhoeffer.[1] sáng tác. Taglioni đã biên đạo vũ điệu như một buổi trưng bày cho cô con gái Marie xem. Lời nhạc trong vở ba lê này được viết bởi tenor Adolphe Nourrit, là anh chàng đầu tiên thủ vai Robert trong vở ô-pê-ra Robert Le Diable của ngài Meyerbeer, vở ô-pê-ra này đã giới thiệu vũ công Marie Taglioni trong đoạn The ballet of nuns. Kịch bản của Nourrit được dựa trên câu chuyện do Charles Nodier sáng tác: Trilby, ou Le lutin d'Argail, nhưng nhân vật chính đã bị Nourrit đổi giới tính: con yêu tinh và bà vợ của người đánh cá là bản của Nodier, còn trong bản ba lê là nàng tiên gió và anh nông dân.
Năm 1836, 'La Sylphide' được biên đạo lại lần nữa bởi Danish balletmaster August Bournonville, âm nhạc bởi Herman Severin Løvenskiold. Bournonville có ý định làm sống lại bản gốc của Taglioni ở thủ đô Copenhagen cùng với công ty ba lê lâu đời Royal Danish Ballet, nhưng công ty Paris Opera đã yêu cầu một mức giá quá cao cho Schneitzhoeffer. Kết cục, Bournonville tự thân làm nên bản riêng của mình, dựa trên bản gốc. Buổi công chiếu diễn ra vào ngày 28 tháng 11 năm 1836.[2] Bản của Bournonville sau này đã được Royal Danish Ballet nhảy lại theo đúng vũ đạo gốc mà ông tạo ra, và trở thành một trong những thành công vang dội nhất của Bournonville. Các diễn viên thực hiện bản của Bournonville bao gồm Eva Evdokimova và Lis Jeppesen, vũ đạo của cô đã được thu lại trong DVD.
Năm 1892, Marius Petipa tái tạo lại bản gốc La Sylphide của Taglioni cho Imperial Ballet, phần âm nhạc của Riccardo Drigo được góp vào. Một biến bản Drigo được sáng tác dành cho vũ công Varvara Nikitina trong bản của Petipa, hiện nay được coi là cách múa truyền thống độc diễn (múa một mình) bởi vũ công hàng đầu nổi tiếng Paquita Grand Pas Classique, được đóng góp bởi Anna Pavlova năm 1904.
Năm 1972, sự phục hồi của bản vũ đạo Taglioni được tạo lại bởi Pierre Lacotte cho nhà hát Paris Opera Ballet. Từ khi vũ đạo của Taglionit bị lãng quên và mất, bản của Lacotte phải dựa trên các bản in, ghi chú, tranh vẽ và tài liệu được lưu trữ vào thời điểm vở ba lê này được ra mắt. Vũ đạo của Lacotte dựa vào thời Taglioni, nhưng hoàn toàn được ông làm mới lại. Tuy nhiên nó vẫn bị chỉ trích như một sự gian dối. Các diễn viên trong bản của Lacotte tại nhà hát Opera National de Paris bao gồm Ghislaine Thesmar (Vợ của Lacotte) và Aurelie Dupont. Biểu diễn của cả hai nghệ sĩ này được thu lại trong DVD và video.
La Sylphide hay bị nhầm lẫn với Les Sylphides, một vở ba lê khác cũng có liên quan đến nàng tiên: sau này được dàn dựng bởi Michel Fokine cho vở Ballets Russes như một buổi biểu diễn ngắn gọn. Mặc dù lấy cảm hứng từ La Sylphide, nhưng nó có vũ đạo riêng và giá trị đặc biệt của riêng nó.
Vở ô-pê-ra The Mountain Sylph của John Barnett vào năm 1834 được dựa trên câu chuyện La Sylphide; kịch bản của vở này đã bị châm biếm bởi W. S. Gilbert vào năm 1882 Savoy Opera, Iolanthe.[3]
Tóm tắt[sửa | sửa mã nguồn]
Màn 1.[sửa | sửa mã nguồn]
Trong đại sảnh ở trang trại nước Scotland, chàng trai tên James Ruben đang ngủ trên chiếc ghế gần lò sưởi. Một nàng Tiên gió xuất hiện nhìn anh ta đầy âu yếm và nhảy múa xung quanh anh. Nàng hôn James và tan biến khi anh tỉnh giấc. James lay anh bạn Gurn đang ngủ dậy và hỏi về nàng tiên. Gurn bảo không thấy một sinh vật nào như thế cả, nhân tiện nhắc James về việc anh sắp cưới vợ. James bỏ qua việc đã xảy ra và hứa sẽ quên nó đi.
Effie, vợ sắp cưới của James, cùng với mẹ và các nàng phụ dâu đến. James hôn Effie theo nghĩa vụ, nhưng bất ngờ bị xao nhãng khi thấy cái bóng trong góc phòng. Nghĩ rằng đó là nàng Tiên, anh đuổi theo nhưng chỉ tìm thấy mụ phù thủy Old Madge đang sưởi ấm. James tức giận vì thất vọng.
Effie và bạn bè của cô nài nỉ mụ phù thủy Old Madge bói tương lai của họ. Mụ niềm nở bảo Effie rằng James đã yêu người khác và cô sẽ kết hôn với Gurn. James điên tiết đuổi mụ phù thủy ra khỏi nhà. Effie vui vẻ yên tâm khi thấy James dám hành động như vậy vì cô.
Effie và các nàng phụ dâu nhanh chóng đi chuẩn bị cho lễ cưới, anh chàng James ở lại trong phòng. Nàng Tiên gió lại xuất hiện và thú nhận rằng đã yêu anh mất rồi. Vì biểu hiện thờ ơ của anh mà nàng khóc. James lúc đầu cưỡng lại nhưng, do say đắm bởi vẻ đẹp thanh cao của nàng, đã chịu thua và dịu dàng hôn nàng Tiên gió. Gurn trông thấy những gì xảy ra qua bóng của họ, và thuật lại cho Effie biết. Khi Effie buồn bã bước vào cùng mọi người thì nàng Tiên đã biến mất. Khách khứa cho rằng Gurn đang ghent tỵ nên đã bịa chuyện.
Trong lúc mọi người đang nhảy múa, nàng Tiên gió lại xuất hiện. Không ai nhìn thấy nàng ngoài James. Nàng Tiên gió bắt chước điệu nhảy của Effie và James đã phải cố gắng nhảy sao cho vừa lòng cả hai.
Khi rước cô dâu, James đang nhìn chiếc nhẫn đính hôn định trao cho Effie, thì bất ngờ nàng Tiên giật chiếc nhẫn, tự đeo vào ngón tay mình, cười duyên và chạy vào rừng. James ngay lập tức cuồng nhiệt đuổi theo nàng. Các vị khách mời đều bối rối khi James đột nhiên bỏ đi. Effie bị phụ tình, cô nức nở khóc trong vòng tay của mẹ.
Màn 2.[sửa | sửa mã nguồn]
Trong khu rừng âm u, mụ Madge cùng những mụ phù thủy khác đang nhảy kệch cỡm xung quanh một cái vạc. Chúng hào hứng thêm các loại nguyên liệu bẩn thỉu vào cái vạc đang sôi sùng sục. Khi các thứ trong vạc phát sáng, mụ Madge lấy từ dưới đáy ra một chiếc khăn quàng mờ ảo. Sau đó cái vạc cùng các mụ phù thủy biến mất, lộ ra một khung cảnh đáng yêu trong rừng.
James theo Tiên gió đến khu rừng tuyệt đẹp của nàng. Nàng đem nho rừng và nước uống cho chàng giải khát nhưng luôn tránh né khi James cố giang vòng tay ôm. Để làm James vui, nàng kêu gọi các chị em Tiên gió đến và biểu diễn các điệu nhảy gió. Chàng trai Scotland vui vẻ tham gia cuộc vui, nhưng sau đó tất cả các nàng Tiên chạy trốn đi mất.
Cùng lúc, các vị khách khứa đang tiến vào khu rừng tìm James. Gurn tìm thấy chiếc nón của James, nhưng mụ Madge khuyên Gurn giữ im lặng và khi Effie đến, hãy cầu hôn nàng. Effie sau khi mệt mỏi vì kiếm tìm, đã chấp nhận lời cầu hôn của Gurn.
James bước vào nơi khung cảnh đáng yêu và gặp mụ Madge. Mụ tặng James chiếc khăn quàng ma thuật, nói rằng chiếc khăn này sẽ ngăn không cho nàng Tiên gió bay đi mất. Mụ chỉ chàng hãy quàng chiếc khăn qua vai và cánh tay nàng. James sung sướng nhận chiếc khăn. Khi nàng Tiên gió trở lại và thấy chiếc khăn, nàng thích thú để James quàng nó lên người mình.
Khi James vừa ôm được nàng vào lòng, đôi cánh của Tiên gió rơi ra. Nàng run rẩy chết trong vòng tay của anh. Anh đâu biết đôi cánh chính là nguồn sự sống của nàng. Các chị em Tiên gió đau khổ mang xác nàng đi.
Đột nhiên đám rước của Effie và Gurn đi ngang qua đấy, James choáng váng. Mụ Madge chỉ cho chàng thấy ở trên thiên đường, các nàng Tiên gió đang nâng xác người chàng yêu lên.
James sụp đổ khi nhận ra anh đã mất tất cả vì đã cố nắm giữ thứ không thể. Mụ Madge cười hả hê bên cạnh xác của anh: công bằng đã được thực thi.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “La Sylphide”. Ballet Encyclopedia. The Ballet. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2009.
- ^ La Sylphide, German Wikipedia entry, retrieved ngày 2 tháng 2 năm 2012.
- ^ Oxford Music Online, The Mountain Sylph
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Bournonville
- "Sylfiden findes" - webpage for book on this ballet (In Danish, with summary in English a.o. languages)
Bản mẫu:Bournonville ballets Bản mẫu:Ballets of Marius Petipa

markdown:
# La Sylphide
**La Sylphide** (nàng Tiên gió) là một trong những vở ba lê lãng mạn cổ xưa nhất còn sót lại trên thế giới. Có hai phiên bản chính; bản được dàn dựng bởi nhóm múa Danish August Bournonville (1805-1879) là bản duy nhất còn sót lại.
## Các phiên bản[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=1)]
Tháng 3 ngày 12 năm 1832, phiên bản đầu tiên của
*La Sylphide* được chiếu tại nhà hát [Salle Le Peletier](/w/index.php?title=Salle_Le_Peletier&action=edit&redlink=1) thuộc công ty Pháp [Paris Opéra](/wiki/Paris_Op%C3%A9ra), với [vũ đạo](/w/index.php?title=V%C5%A9_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) được sáng tạo bởi [Filippo Taglioni](/w/index.php?title=Filippo_Taglioni&action=edit&redlink=1) và âm nhạc do [Jean-Madeleine Schneitzhoeffer](/w/index.php?title=Jean-Madeleine_Schneitzhoeffer&action=edit&redlink=1). sáng tác. Taglioni đã biên đạo vũ điệu như một buổi trưng bày cho cô con gái [1] [Marie](/w/index.php?title=Marie_Taglioni&action=edit&redlink=1)xem. Lời nhạc trong vở ba lê này được viết bởi tenor [Adolphe Nourrit](/w/index.php?title=Adolphe_Nourrit&action=edit&redlink=1), là anh chàng đầu tiên thủ vai Robert trong vở ô-pê-ra *của ngài* [Robert Le Diable](/w/index.php?title=Robert_le_diable_(opera)&action=edit&redlink=1) [Meyerbeer](/w/index.php?title=Meyerbeer&action=edit&redlink=1), vở ô-pê-ra này đã giới thiệu vũ công Marie Taglioni trong đoạn *The ballet of nuns*. Kịch bản của Nourrit được dựa trên câu chuyện do [Charles Nodier](/w/index.php?title=Charles_Nodier&action=edit&redlink=1)sáng tác: *, nhưng nhân vật chính đã bị Nourrit đổi giới tính: con yêu tinh và bà vợ của người đánh cá là bản của Nodier, còn trong bản ba lê là nàng tiên gió và anh nông dân.* [Trilby, ou Le lutin d'Argail](/w/index.php?title=Trilby,_ou_Le_lutin_d%27Argail&action=edit&redlink=1)
Năm 1836, 'La Sylphide' được biên đạo lại lần nữa bởi Danish balletmaster August Bournonville, âm nhạc bởi
[Herman Severin Løvenskiold](/w/index.php?title=Herman_Severin_L%C3%B8venskiold&action=edit&redlink=1). Bournonville có ý định làm sống lại bản gốc của Taglioni ở thủ đô [Copenhagen](/w/index.php?title=Copenhagen,_Denmark&action=edit&redlink=1) cùng với công ty ba lê lâu đời [Royal Danish Ballet](/w/index.php?title=Royal_Danish_Ballet&action=edit&redlink=1), nhưng công ty Paris Opera đã yêu cầu một mức giá quá cao cho Schneitzhoeffer. Kết cục, Bournonville tự thân làm nên bản riêng của mình, dựa trên bản gốc. Buổi công chiếu diễn ra vào ngày 28 tháng 11 năm 1836. Bản của Bournonville sau này đã được Royal Danish Ballet nhảy lại theo đúng vũ đạo gốc mà ông tạo ra, và trở thành một trong những thành công vang dội nhất của Bournonville. Các diễn viên thực hiện bản của Bournonville bao gồm [2] [Eva Evdokimova](/w/index.php?title=Eva_Evdokimova&action=edit&redlink=1)và [Lis Jeppesen](/w/index.php?title=Lis_Jeppesen&action=edit&redlink=1), vũ đạo của cô đã được thu lại trong DVD.
Năm 1892,
[Marius Petipa](/w/index.php?title=Marius_Petipa&action=edit&redlink=1) tái tạo lại bản gốc *La Sylphide* của Taglioni cho [Imperial Ballet](/w/index.php?title=Mariinsky_Ballet&action=edit&redlink=1), phần âm nhạc của [Riccardo Drigo](/w/index.php?title=Riccardo_Drigo&action=edit&redlink=1) được góp vào. Một biến bản Drigo được sáng tác dành cho vũ công [Varvara Nikitina](/w/index.php?title=Varvara_Nikitina&action=edit&redlink=1) trong bản của Petipa, hiện nay được coi là cách múa truyền thống độc diễn (múa một mình) bởi vũ công hàng đầu nổi tiếng * Grand Pas Classique, được đóng góp bởi Paquita* [Anna Pavlova](/wiki/Anna_Pavlova)năm 1904.
Năm 1972, sự phục hồi của bản vũ đạo Taglioni được tạo lại bởi
[Pierre Lacotte](/w/index.php?title=Pierre_Lacotte&action=edit&redlink=1) cho nhà hát [Paris Opera Ballet](/w/index.php?title=Paris_Opera_Ballet&action=edit&redlink=1). Từ khi vũ đạo của Taglionit bị lãng quên và mất, bản của Lacotte phải dựa trên các bản in, ghi chú, tranh vẽ và tài liệu được lưu trữ vào thời điểm vở ba lê này được ra mắt. Vũ đạo của Lacotte dựa vào thời Taglioni, nhưng hoàn toàn được ông làm mới lại. Tuy nhiên nó vẫn bị chỉ trích như một sự gian dối. Các diễn viên trong bản của Lacotte tại nhà hát Opera National de Paris bao gồm [Ghislaine Thesmar](/w/index.php?title=Ghislaine_Thesmar&action=edit&redlink=1) (Vợ của Lacotte) và [Aurelie Dupont](/w/index.php?title=Aurelie_Dupont&action=edit&redlink=1). Biểu diễn của cả hai nghệ sĩ này được thu lại trong DVD và video. *La Sylphide* hay bị nhầm lẫn với *, một vở ba lê khác cũng có liên quan đến nàng tiên: sau này được dàn dựng bởi Les Sylphides* [Michel Fokine](/w/index.php?title=Michel_Fokine&action=edit&redlink=1)cho vở [Ballets Russes](/wiki/Ballets_Russes)như một buổi biểu diễn ngắn gọn. Mặc dù lấy cảm hứng từ *La Sylphide*, nhưng nó có vũ đạo riêng và giá trị đặc biệt của riêng nó.
Vở ô-pê-ra
* của The Mountain Sylph* [John Barnett](/w/index.php?title=John_Barnett&action=edit&redlink=1)vào năm 1834 được dựa trên câu chuyện *La Sylphide*; kịch bản của vở này đã bị châm biếm bởi [W. S. Gilbert](/w/index.php?title=W._S._Gilbert&action=edit&redlink=1)vào năm 1882 [Savoy Opera](/w/index.php?title=Savoy_Opera&action=edit&redlink=1), *.* [Iolanthe](/w/index.php?title=Iolanthe&action=edit&redlink=1) [[3]](#cite_note-3)
## Tóm tắt[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=2)]
### Màn 1.[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=3)]
Trong đại sảnh ở trang trại nước Scotland, chàng trai tên James Ruben đang ngủ trên chiếc ghế gần lò sưởi. Một nàng Tiên gió xuất hiện nhìn anh ta đầy âu yếm và nhảy múa xung quanh anh. Nàng hôn James và tan biến khi anh tỉnh giấc. James lay anh bạn Gurn đang ngủ dậy và hỏi về nàng tiên. Gurn bảo không thấy một sinh vật nào như thế cả, nhân tiện nhắc James về việc anh sắp cưới vợ. James bỏ qua việc đã xảy ra và hứa sẽ quên nó đi.
Effie, vợ sắp cưới của James, cùng với mẹ và các nàng phụ dâu đến. James hôn Effie theo nghĩa vụ, nhưng bất ngờ bị xao nhãng khi thấy cái bóng trong góc phòng. Nghĩ rằng đó là nàng Tiên, anh đuổi theo nhưng chỉ tìm thấy mụ phù thủy Old Madge đang sưởi ấm. James tức giận vì thất vọng.
Effie và bạn bè của cô nài nỉ mụ phù thủy Old Madge bói tương lai của họ. Mụ niềm nở bảo Effie rằng James đã yêu người khác và cô sẽ kết hôn với Gurn. James điên tiết đuổi mụ phù thủy ra khỏi nhà. Effie vui vẻ yên tâm khi thấy James dám hành động như vậy vì cô.
Effie và các nàng phụ dâu nhanh chóng đi chuẩn bị cho lễ cưới, anh chàng James ở lại trong phòng. Nàng Tiên gió lại xuất hiện và thú nhận rằng đã yêu anh mất rồi. Vì biểu hiện thờ ơ của anh mà nàng khóc. James lúc đầu cưỡng lại nhưng, do say đắm bởi vẻ đẹp thanh cao của nàng, đã chịu thua và dịu dàng hôn nàng Tiên gió. Gurn trông thấy những gì xảy ra qua bóng của họ, và thuật lại cho Effie biết. Khi Effie buồn bã bước vào cùng mọi người thì nàng Tiên đã biến mất. Khách khứa cho rằng Gurn đang ghent tỵ nên đã bịa chuyện.
Trong lúc mọi người đang nhảy múa, nàng Tiên gió lại xuất hiện. Không ai nhìn thấy nàng ngoài James. Nàng Tiên gió bắt chước điệu nhảy của Effie và James đã phải cố gắng nhảy sao cho vừa lòng cả hai.
Khi rước cô dâu, James đang nhìn chiếc nhẫn đính hôn định trao cho Effie, thì bất ngờ nàng Tiên giật chiếc nhẫn, tự đeo vào ngón tay mình, cười duyên và chạy vào rừng. James ngay lập tức cuồng nhiệt đuổi theo nàng. Các vị khách mời đều bối rối khi James đột nhiên bỏ đi. Effie bị phụ tình, cô nức nở khóc trong vòng tay của mẹ.
### Màn 2.[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=4)]
Trong khu rừng âm u, mụ Madge cùng những mụ phù thủy khác đang nhảy kệch cỡm xung quanh một cái vạc. Chúng hào hứng thêm các loại nguyên liệu bẩn thỉu vào cái vạc đang sôi sùng sục. Khi các thứ trong vạc phát sáng, mụ Madge lấy từ dưới đáy ra một chiếc khăn quàng mờ ảo. Sau đó cái vạc cùng các mụ phù thủy biến mất, lộ ra một khung cảnh đáng yêu trong rừng.
James theo Tiên gió đến khu rừng tuyệt đẹp của nàng. Nàng đem nho rừng và nước uống cho chàng giải khát nhưng luôn tránh né khi James cố giang vòng tay ôm. Để làm James vui, nàng kêu gọi các chị em Tiên gió đến và biểu diễn các điệu nhảy gió. Chàng trai Scotland vui vẻ tham gia cuộc vui, nhưng sau đó tất cả các nàng Tiên chạy trốn đi mất.
Cùng lúc, các vị khách khứa đang tiến vào khu rừng tìm James. Gurn tìm thấy chiếc nón của James, nhưng mụ Madge khuyên Gurn giữ im lặng và khi Effie đến, hãy cầu hôn nàng. Effie sau khi mệt mỏi vì kiếm tìm, đã chấp nhận lời cầu hôn của Gurn.
James bước vào nơi khung cảnh đáng yêu và gặp mụ Madge. Mụ tặng James chiếc khăn quàng ma thuật, nói rằng chiếc khăn này sẽ ngăn không cho nàng Tiên gió bay đi mất. Mụ chỉ chàng hãy quàng chiếc khăn qua vai và cánh tay nàng. James sung sướng nhận chiếc khăn. Khi nàng Tiên gió trở lại và thấy chiếc khăn, nàng thích thú để James quàng nó lên người mình.
Khi James vừa ôm được nàng vào lòng, đôi cánh của Tiên gió rơi ra. Nàng run rẩy chết trong vòng tay của anh. Anh đâu biết đôi cánh chính là nguồn sự sống của nàng. Các chị em Tiên gió đau khổ mang xác nàng đi.
Đột nhiên đám rước của Effie và Gurn đi ngang qua đấy, James choáng váng. Mụ Madge chỉ cho chàng thấy ở trên thiên đường, các nàng Tiên gió đang nâng xác người chàng yêu lên.
James sụp đổ khi nhận ra anh đã mất tất cả vì đã cố nắm giữ thứ không thể. Mụ Madge cười hả hê bên cạnh xác của anh: công bằng đã được thực thi.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=5)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-enc_1-0) [“La Sylphide”](http://www.the-ballet.com/sylphide.php). *Ballet Encyclopedia*. The Ballet. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2009. [^](#cite_ref-2) [La Sylphide](//de.wikipedia.org/wiki/La_Sylphide), German Wikipedia entry, retrieved ngày 2 tháng 2 năm 2012. **Oxford Music Online,** [^](#cite_ref-3) *The Mountain Sylph*
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=La_Sylphide&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=La_Sylphide&action=edit§ion=7)] [Bournonville](http://www.bournonville.com/) ["Sylfiden findes"](http://www.sylfidenfindes.dk/)- webpage for book on this ballet (In Danish, with summary in English a.o. languages) [Bản mẫu:Bournonville ballets](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Bournonville_ballets&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Ballets of Marius Petipa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ballets_of_Marius_Petipa&action=edit&redlink=1)
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1066 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Xã Menallen, Quận Fayette, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Menallen, Quận Fayette, Pennsylvania)
Xã Menallen (tiếng Anh: Menallen Township) là một xã thuộc quận Fayette, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.205 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Menallen, Quận Fayette, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Menallen, Quận Fayette, Pennsylvania](/w/index.php?title=Menallen,_Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Pennsylvania&redirect=no))
|Xã Menallen
|
Menallen Township
|—
|![ Hình nền trời của Xã Menallen](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Waltersburg%2C_PA_post_office.JPG/250px-Waltersburg%2C_PA_post_office.JPG)
![ Vị trí trong Quận Fayette, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Map_of_Menallen_Township%2C_Fayette_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_Menallen_Township%2C_Fayette_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
![ Vị trí trong Quận Fayette, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Map_of_Menallen_Township%2C_Fayette_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_Menallen_Township%2C_Fayette_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Fayette](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Fayette trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Fayette_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Fayette_County.svg.png)
![ Vị trí quận Fayette trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Fayette_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Fayette_County.svg.png)
Vị trí quận Fayette trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Fayette](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Menallen** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Menallen Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Fayette](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 4.205 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Menallen,_Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Pennsylvania&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Menallen,_Qu%E1%BA%ADn_Fayette,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
Merzig
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Merzig là thủ phủ của huyện Merzig-Wadern, bang Saarland, Đức. Đô thị Merzig có diện tích 108,79 kilômét vuông.Đô thị này tọa lạc/có cự ly Đô thị này nằm bên sông Saar, cự ly khoảng 35 km về phía nam của Trier, và 35 km về phía tây bắc của Saarbrücken.
Merzig đã được lập năm 1974 trong đợt cải tổ địa giới ở Saarland. Thành phố ngày nay bao gồm thành phố Merzig và 16 đô thị cũ xung quanh nó. Dưới đây là danh sách, dân số thời điểm ngày 1/1/2005.

markdown:
# Merzig
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Merzig
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Saarland](/wiki/Saarland) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Merzig-Wadern](/wiki/Merzig-Wadern) **Phân chia thị trấn** [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) [SPD](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%A9c)) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.merzig.de](http://www.merzig.de/) **Merzig** là thủ phủ của huyện [Merzig-Wadern](/wiki/Merzig-Wadern), bang [Saarland](/wiki/Saarland), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị Merzig có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 108,79 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng).Đô thị này tọa lạc/có cự ly Đô thị này nằm bên sông [Saar](/wiki/S%C3%B4ng_Saar), cự ly khoảng 35 km về phía nam của [Trier](/wiki/Trier), và 35 km về phía tây bắc của [Saarbrücken](/wiki/Saarbr%C3%BCcken).
Merzig đã được lập năm 1974 trong đợt cải tổ địa giới ở Saarland. Thành phố ngày nay bao gồm thành phố Merzig và 16 đô thị cũ xung quanh nó. Dưới đây là danh sách, dân số thời điểm ngày 1/1/2005.
|Đô thị||Dân số|
|Merzig||10.959|
|
|[Besseringen](/w/index.php?title=Besseringen&action=edit&redlink=1) [Bietzen](/w/index.php?title=Bietzen&action=edit&redlink=1) [Brotdorf](/w/index.php?title=Brotdorf&action=edit&redlink=1) [Büdingen](/w/index.php?title=B%C3%BCdingen&action=edit&redlink=1) [Fitten](/w/index.php?title=Fitten&action=edit&redlink=1) [Harlingen](/w/index.php?title=Harlingen&action=edit&redlink=1) [Hilbringen](/w/index.php?title=Hilbringen&action=edit&redlink=1) [Mechern](/w/index.php?title=Mechern&action=edit&redlink=1) [Menningen](/wiki/Menningen) [Merchingen](/w/index.php?title=Merchingen&action=edit&redlink=1) [Mondorf](/w/index.php?title=Mondorf&action=edit&redlink=1) [Schwemlingen](/w/index.php?title=Schwemlingen&action=edit&redlink=1) [Silwingen](/w/index.php?title=Silwingen&action=edit&redlink=1) [Weiler](/w/index.php?title=Weiler_(Merzig)&action=edit&redlink=1) [Wellingen](/w/index.php?title=Wellingen&action=edit&redlink=1)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|