text:
Sếu cổ đen
Sếu cổ đen (danh pháp khoa học: Grus nigricollis) là một loài chim trong họ Sếu.[2] Loài sếu này sinh sản ở cao nguyên Tây Tạng và trú đông chủ yếu ở Ấn Độ và Butan. Nó dài 139 cm với sải cánh dài 235 cm, nặng 5,5 kg. Nó có màu xám trắng với đầu đen, mảng đỉnh đàu nâu đỏ, phía trên cổ màu đen, chân màu đen và mảng trắng phía sau mắt. Con trống và con mái có bộ lông như nhau.
Phân bố[sửa | sửa mã nguồn]
Sếu cổ đen trải qua mùa hè chủ yếu ở cao nguyên Tây Tạng. Các khu vực sinh sản ở đồng cỏ núi cao, bên bờ hồ và đầm lầy ven sông và thung lũng sông. Chúng cũng sử dụng lúa mạch và lúa mì ở các khu vực này. Khu vực trú đông có xu hướng trong các thung lũng hoặc độ cao thấp hơn. Phần lớn quần thể ở Trung Quốc với số lượng nhỏ hơn mở rộng vào Việt Nam, Bhutan và Ấn Độ.[3] Một số quần thể nhỏ đã được ghi nhận ở bắc Sikkim.[4] Một nhóm 20 đến 40 con đã từng thường xuyên đến khu vực Subansiri ở thung lũng Apa Tani[5] cho đến năm 1975[6] và những con đi lang thang đã được ghi nhận ở Nepal.[7] Hiện tại sếu cổ đen trú đông ở một số thung lũng ở tây Arunachal Pradesh, Ấn Độ. Đó là Sangti và Zemithang.[8][9][10]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Grus nigricollis”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
- ^ Collar, NJ; AV Andreev, S Chan, MJ Crosby, S Subramanya and JA Tobias biên tập (2001). Threatened Birds of Asia (PDF). BirdLife International. tr. 1198–1225.
- ^ Ganguli-Lachungpa, Usha (1998). “Attempted breeding of the Blacknecked Crane Grus nigricollis Przevalski in North Sikkim”. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 95 (2): 341.
- ^ Betts, FN (1954). “Occurrence of the Blacknecked Crane (Grus nigricollis) in Indian limits”. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 52 (3): 605–606.
- ^ Sekhar Saha, Subhendu (1978). “Blacknecked Crane in Bhutan and Arunachal Pradesh - A survey report for January–February 1978”. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 77 (2): 326–328.
- ^ Rossetti, John (1979). “Blacknecked Crane, Grus nigricollis, seen at Begnas Tal, near Pokhara, Nepal”. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 76 (3): 513–514.
- ^ Choudhury, A.U. (2000). The Black-necked Crane in Arunachal Pradesh. The Twilight 2(2 & 3):31-32.
- ^ Choudhury, A.U. (2008). In the valley of cranes. Sanctuary Asia 28(5): 78-80.
- ^ Choudhury, A.U. (2009). The crane valleys of India and Bhutan. Environ 10 (2): 10-15.

markdown:
# Sếu cổ đen
|Sếu cổ đen|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Gruiformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BFu) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Gruidae](/wiki/H%E1%BB%8D_S%E1%BA%BFu) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Grus](/w/index.php?title=Grus_(bird)&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **G. nigricollis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Grus nigricollis* [Przhevalsky](/w/index.php?title=Nikolai_Przhevalsky&action=edit&redlink=1), 1876 ![ GrusNigricollisMap.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/GrusNigricollisMap.svg/280px-GrusNigricollisMap.svg.png)
![ GrusNigricollisMap.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/GrusNigricollisMap.svg/280px-GrusNigricollisMap.svg.png)
**Sếu cổ đen** (danh pháp khoa học: *) là một loài Grus nigricollis* [chim](/wiki/Chim)trong [họ Sếu](/wiki/H%E1%BB%8D_S%E1%BA%BFu). Loài sếu này sinh sản ở [[2]](#cite_note-2) [cao nguyên Tây Tạng](/wiki/Cao_nguy%C3%AAn_Thanh_T%E1%BA%A1ng)và trú đông chủ yếu ở Ấn Độ và Butan. Nó dài 139 cm với sải cánh dài 235 cm, nặng 5,5 kg. Nó có màu xám trắng với đầu đen, mảng đỉnh đàu nâu đỏ, phía trên cổ màu đen, chân màu đen và mảng trắng phía sau mắt. Con trống và con mái có bộ lông như nhau.
## Phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BA%BFu_c%E1%BB%95_%C4%91en&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BA%BFu_c%E1%BB%95_%C4%91en&action=edit§ion=1)]
Sếu cổ đen trải qua mùa hè chủ yếu ở cao nguyên Tây Tạng. Các khu vực sinh sản ở đồng cỏ núi cao, bên bờ hồ và đầm lầy ven sông và thung lũng sông. Chúng cũng sử dụng lúa mạch và lúa mì ở các khu vực này. Khu vực trú đông có xu hướng trong các thung lũng hoặc độ cao thấp hơn. Phần lớn quần thể ở Trung Quốc với số lượng nhỏ hơn mở rộng vào Việt Nam, Bhutan và Ấn Độ.
Một số quần thể nhỏ đã được ghi nhận ở bắc Sikkim. [3] Một nhóm 20 đến 40 con đã từng thường xuyên đến khu vực Subansiri ở thung lũng Apa Tani [[4]](#cite_note-4) cho đến năm 1975 [[5]](#cite_note-5) và những con đi lang thang đã được ghi nhận ở Nepal. [[6]](#cite_note-saha-6) Hiện tại sếu cổ đen trú đông ở một số thung lũng ở tây Arunachal Pradesh, Ấn Độ. Đó là Sangti và Zemithang. [[7]](#cite_note-7) [[8]](#cite_note-8) [[9]](#cite_note-9) [[10]](#cite_note-10)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BA%BFu_c%E1%BB%95_%C4%91en&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BA%BFu_c%E1%BB%95_%C4%91en&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-IUCN2012_1-0) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106002797). *Grus nigricollis*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012. **Collar, NJ; AV Andreev, S Chan, MJ Crosby, S Subramanya and JA Tobias biên tập (2001).** [^](#cite_ref-birdlife_3-0) [(PDF). BirdLife International. tr. 1198–1225.](http://birdbase.hokkaido-ies.go.jp/rdb/rdb_en/grusnigr.pdf) *Threatened Birds of Asia* **Ganguli-Lachungpa, Usha (1998). “Attempted breeding of the Blacknecked Crane** [^](#cite_ref-4) *Grus nigricollis*Przevalski in North Sikkim”. *J. Bombay Nat. Hist. Soc.* **95**(2): 341. [^](#cite_ref-5) [Betts, FN](/w/index.php?title=Frederick_Nicholson_Betts&action=edit&redlink=1)(1954). “Occurrence of the Blacknecked Crane ( *Grus nigricollis*) in Indian limits”. *J. Bombay Nat. Hist. Soc.* **52**(3): 605–606. **Sekhar Saha, Subhendu (1978). “Blacknecked Crane in Bhutan and Arunachal Pradesh - A survey report for January–February 1978”.** [^](#cite_ref-saha_6-0) *J. Bombay Nat. Hist. Soc.* **77**(2): 326–328. **Rossetti, John (1979). “Blacknecked Crane,** [^](#cite_ref-7) *Grus nigricollis*, seen at Begnas Tal, near Pokhara, Nepal”. *J. Bombay Nat. Hist. Soc.* **76**(3): 513–514. **Choudhury, A.U. (2000). The Black-necked Crane in Arunachal Pradesh.** [^](#cite_ref-8) *The Twilight*2(2 & 3):31-32. **Choudhury, A.U. (2008). In the valley of cranes.** [^](#cite_ref-9) *Sanctuary Asia*28(5): 78-80. **Choudhury, A.U. (2009). The crane valleys of India and Bhutan.** [^](#cite_ref-10) *Environ*10 (2): 10-15.

X-Cache: cp1055 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
Salmo lumi
Salmo lumi là một loài cá trong họ Salmonidae. Nó là loài đặc hữu của hồ Ohrid tại Macedonia và Albania ở khu vực Balkan.
Salmo lumi là một trong bốn dạng khác biệt của phức hợp cá hồi Ohrid đặc hữu của chỉ riêng hồ này, cùng với Salmo letnica, Salmo aphelios và Salmo balcanicus. Các dạng khác nhau này, được người ta cho là các loài khác biệt, được phân biệt bằng thời gian và tập tính sinh sản của chúng, trong đó trên thực tế chúng là cô lập với nhau về mặt sinh sản. Tuy nhiên vẫn chưa có sự hỗ trợ cho địa vị loài khác biệt của chúng từ các dữ liệu phân tử[1] Salmo lumi đẻ trứng từ tháng 12 tới tháng 2 năm sau tại các sông nhánh cấp nước cho hồ này và tại các cửa sông nhánh đó, tại khu vực phía bắc và phía tây hồ này[2]. Trong lòng hồ thì Salmo lumi sống ở độ sâu 60–80 m.
Về tổng thể thì các loại cá hồi Ohrid có màu trắng bạc với các đốm đen. Các đốm đỏ chạy dọc theo đường bên. Salmo lumi có thể dài tới 38 cm[2].
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Crivelli, A.J. 2005. Salmo lumi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 5 tháng 8 2007.
- Thông tin "Salmo lumi" trên FishBase, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 4 năm 2006.
- ^ Lake Ohrid trouts. Balkan trout restoration group. Tra cứu 19-5-2010.
- ^ a ă Thông tin "Salmo lumi" trên FishBase, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 4 năm 2006.

markdown:
# Salmo lumi
|
|Salmo lumi
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_v%C3%A2y_tia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Salmoniformes](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_h%E1%BB%93i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Salmonidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_h%E1%BB%93i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Salmo](/wiki/Salmo) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. lumi** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Salmo lumi*
Poljakov, Filipi & Basho, 1958
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Salmo letnica lumi*Poljakov, Filipi, Basho & Hysenaj, 1958 * là một loài Salmo lumi* [cá](/wiki/C%C3%A1)trong họ [Salmonidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_h%E1%BB%93i). Nó là loài đặc hữu của [hồ Ohrid](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Ohrid&action=edit&redlink=1)tại [Macedonia](/wiki/Macedonia)và [Albania](/wiki/Albania)ở khu vực [Balkan](/wiki/Balkan). *Salmo lumi* là một trong bốn dạng khác biệt của phức hợp [cá hồi Ohrid](/wiki/C%C3%A1_h%E1%BB%93i_Ohrid) đặc hữu của chỉ riêng hồ này, cùng với *, Salmo letnica* *và* [Salmo aphelios](/wiki/Salmo_aphelios) *. Các dạng khác nhau này, được người ta cho là các loài khác biệt, được phân biệt bằng thời gian và tập tính sinh sản của chúng, trong đó trên thực tế chúng là cô lập với nhau về mặt sinh sản. Tuy nhiên vẫn chưa có sự hỗ trợ cho địa vị loài khác biệt của chúng từ các dữ liệu phân tử* [Salmo balcanicus](/wiki/Salmo_balcanicus) [[1]](#cite_note-BTR-1) *Salmo lumi*đẻ trứng từ tháng 12 tới tháng 2 năm sau tại các sông nhánh cấp nước cho hồ này và tại các cửa sông nhánh đó, tại khu vực phía bắc và phía tây hồ này . Trong lòng hồ thì [[2]](#cite_note-FB-2) *Salmo lumi*sống ở độ sâu 60–80 m.
Về tổng thể thì các loại cá hồi Ohrid có màu trắng bạc với các đốm đen. Các đốm đỏ chạy dọc theo
[đường bên](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%C3%AAn&action=edit&redlink=1). *Salmo lumi* có thể dài tới 38 cm . [2]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Salmo_lumi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Salmo_lumi&action=edit§ion=1)]
- Crivelli, A.J. 2005.
[Salmo lumi](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/60367/all). [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập ngày 5 tháng 8 2007.
- Thông tin
["](http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Salmo&speciesname=lumi)trên *Salmo lumi*" *, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 4 năm 2006.* [FishBase](/wiki/FishBase) [^](#cite_ref-BTR_1-0) [Lake Ohrid trouts](http://www.balkan-trout.com/studied_taxa_5_ohrid_trout.htm). Balkan trout restoration group. Tra cứu 19-5-2010.
- ^
**a** [Thông tin](#cite_ref-FB_2-1) **ă** ["](http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Salmo&speciesname=lumi)trên *Salmo lumi*" *, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 4 năm 2006.* [FishBase](/wiki/FishBase)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 hit(1), cp1066 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Schönebeck
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[ˈʃøːnəbɛk]) là một thị trấn thuộc huyện Salzland, bang Saxony-Anhalt, Đức.(Phát âm tiếng Đức:
Thành phố kết nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Schönebeck is twinned with:
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Jarosław Official Website - Partner Cities”. (in Polish) © 2008 Urząd Miasta Jarosław. Ul. Rynek 1, 37-500 Jarosław. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2008.

markdown:
# Schönebeck
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Schönebeck
|
|Bridge over the river Elbe in Schönebeck
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Sachsen-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Salzlandkreis](/wiki/Salzlandkreis) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) [CDU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2007)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.schoenebeck.de](http://www.schoenebeck.de/) ** (Phát âm tiếng Đức: ** [[ˈʃøːnəbɛk]](//en.wikipedia.org/wiki/WP:IPA_for_German)) là một thị trấn thuộc huyện [Salzland](/w/index.php?title=Salzland&action=edit&redlink=1), bang [Saxony-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c).
## Thành phố kết nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Sch%C3%B6nebeck&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sch%C3%B6nebeck&action=edit§ion=1)]
Schönebeck is
[twinned](/w/index.php?title=Town_twinning&action=edit&redlink=1) with:
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Sch%C3%B6nebeck&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sch%C3%B6nebeck&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-Twin_1-0) [“Jarosław Official Website - Partner Cities”](http://www.jaroslaw.pl/miasta-partnerskie). (in [Polish](/w/index.php?title=Polish_language&action=edit&redlink=1)) [©](/w/index.php?title=Copyright&action=edit&redlink=1)2008 Urząd Miasta Jarosław. Ul. Rynek 1, 37-500 Jarosław. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2008.
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
Thể loại:Gyeongsang Nam
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Gyeongsang Nam
Các trang trong thể loại “Gyeongsang Nam”
20 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 20 trang.
20 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 20 trang.

markdown:
# Thể loại:Gyeongsang Nam
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Gyeongsang Nam](/wiki/Gyeongsang_Nam)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Gyeongsang Nam”
20 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 20 trang.


text:
Tomoe Gozen
Tomoe Gozen (巴御前 Ba Ngự Tiền) (1157–1247), đọc là [tomo.e], là một nữ chiến binh samurai (onna bugeisha) và cũng là ái thiếp của Minamoto no Yoshinaka,[1] nổi tiếng với sự dũng cảm và sức mạnh kinh người của mình.[2] Bà được cho là đã chiến đấu và sống sót sau cuộc chiến tranh Genpei (1180-1185). Ngoài ra, từ Gozen luôn đính kèm sau tên bà không phải là họ mà là một cách dùng kính ngữ, một từ dùng để tôn xưng những người phụ nữ có vị thế cao trong xã hội.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Theo sử sách thì Tomoe Gozen là một người phụ nữ có vẻ đẹp thanh tú với làn da trắng và suối tóc đen dày, sống vào khoảng cuối thời Heian đầu thời Kamakura. Heike Monogatari (平家物語 Bình gia vật ngữ, Truyện kể Heike) còn cho biết, Gozen là một nữ cung thủ với tay gươm đầy sức mạnh và có phần vượt trội so với nam giới. Các tài liệu lịch sử đều ghi lại rằng, bà luôn xuất hiện với dáng vẻ thật gan dạ phi thường và võ thuật tinh anh, là cánh tay phải đắc lực để hỗ trợ bên cạnh các trận chiến của đức lang quân Yoshinaka:
Sau khi đánh đuổi nhà Taira đến tận các tỉnh miền Tây, Minamoto no Yoshinaka (chồng của Tomoe) liền chiếm lấy Kyoto nhưng lại tỏ ra hợm hĩnh, vô mưu, say mê nữ sắc, gieo rắc sự bất mãn trong đám công khanh để rồi phải chết thảm trong cánh rừng tùng ở Awazu dưới tay những người đồng minh cũ của mình. Trong số các kẻ thù mà Minamoto no Yoritomo phải tiêu diệt trên con đường trở thanh shogun của mình bao gồm cả người em họ của ngài là Yoshinaka. Dù cả hai người có quan hệ huyết thống, nhưng những vinh quang của Yoshinaka khi đánh bại Taira vào năm 1183 đã khiến ông trở thành kẻ thù của Yoritomo. Vì vậy, Yoritomo đã phái em trai mình là Yoshitsune dẫn quân đến đối phó với Yoshinaka vào năm 1184.
Tuy có sự trợ chiến đắc lực của một nữ chiến binh xinh đẹp Tomoe Gozen với chiến công chặt đầu một samurai đối thủ là Honda no Moroshige của Musashi trong trận Awazu.[4] Bà cũng được biết đến vì đã giết chết Uchida Ieyoshi và bị Hatakeyama Shigetada bắt sống khi đang trên đường chạy trốn.[5] Dù chiến đấu dũng cảm nhưng binh lực chênh lệch quá lớn nên cuối cùng Yoshinaka vẫn bị Yoshitsune đánh cho đại bại trong trận chiến tại Uji và Awazu. Sức cùng lực kiệt, Yoshinaka đành phải tháo chạy thoát thân, bên cạnh chỉ còn lại một vài binh sĩ cùng tùy tùng, thấy rằng khó mà tránh khỏi sinh ly tử biệt, ông nói với Tomoe Gozen nên trốn đi vì ông muốn chết với người anh em kết nghĩa Imai no Shiro Kanehira và sẽ nhục nhã đến thế nào nếu chết bên cạnh một người phụ nữ. Kể từ đó không rõ số phận của bà ra sao nữa.
Thực hư thân thế[sửa | sửa mã nguồn]
Tính cách của Tomoe Gozen được khắc họa rõ nét trên chiến trận của samurai. Sự độc đáo này khiến bà trở thành một huyền thoại trong suốt chiều dài lịch sử của nước Nhật. Nhưng cũng có những tương truyền bí ẩn về cô. Đầu tiên là mối quan hệ của bà và Yoshinaka đã được đề cập tới không rõ ràng. Một phiên bản kể về thời kỳ của Heike Monogatari nhắc đến bà như là một gia khách hay một người hầu. Trong bản dịch của Sadler mô tả bà là một phụ nữ đẹp từ những suy đoán có thể bà là gia sư của Yoshinaka hay thậm chí là "người vợ chiến binh" của ông ấy. Tuy nhiên, hoàn toàn không có sự mập mờ trong lời kể lại các chiến công của bà. Lời thuật lại quá trình chiến đấu của Tomoe trong trận chiến Awazu trong Heike Monogatari ngắn gọn đến mức có thể kể lại toàn bộ câu chuyện một cách dễ dàng. Điều thú vị hơn là chương nhắc tới bà, với tiêu đề "Cái chết của Kiso" lại bắt đầu bằng việc Yoshinaka đã mang theo bên mình từ Shinano không chỉ một "mỹ nhân" mà những 2 người. Người còn lại là Yamabuki Gozen nhưng đã ngã bệnh phải ở lại kinh thành tịnh dưỡng.
Có những phiên bản khác nhau về cuộc đời của Tomoe sau trận đánh cuối cùng của mình. Có chuyện kể lại rằng, sau trận đánh Awazu vào năm 1184, Tomoe đã giết chết Uchida Ieyoshi rồi từ bỏ thanh kiếm của mình. Nhưng cũng có câu chuyện lể rằng Tomoe đã bị đánh bại bởi Wada Yoshimori và phải trở thành vợ của samurai này. Sau khi Wada qua đời, Tomoe đã trở thành một nữ tu ở Echizen. Chính những câu chuyện khác nhau này khiến cho sự thật về Tomoe càng trở nên bí hiểm hơn. Ngoài những đoạn nhỏ kể về Yamabuki Gozen, trong các nghiên cứu về gunkimono (truyện ký quân nhân) của Paul Varley chỉ có thể tìm một nguồn tham khảo khác về nữ samurai này. Đó là trong cuốn Genpei Seisuki (源平盛衰記 Nguyên Bình thịnh suy ký), câu chuyện kể về cái chết của Kiso Yoshinaka, và Tomoe được kể rằng đã bị giết chết nhiều năm trước đó. Bên cạnh đó còn có các thất bản khác kể về Tomoe như một nữ chiến binh, xông pha chiến trường để trả thù cho người mình yêu, hoặc sau khi giết giặc thì bà đã đi tu.
Ảnh hưởng văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Là một trong những ví dụ rất hiếm về nữ chiến binh trong lịch sử Nhật Bản, Tomoe đã được thể hiện thành nhiều nhân vật trong một vài bộ anime và phim truyền hình.
- Trong bộ phim truyền hình kiểu taiga năm 2005 của NHK là Yoshitsune, Tomoe Gozen là một trong những nhân vật chính do nữ diên viên kiêm người mẫu Koike Eiko đóng.
- Jessica Amanda Salmonson đã viết "The Tomoe Gozen Saga", bộ ba tiểu thuyết giả tưởng mang tên giống Tomoe Gozen là The Golden Naginata và Thousand Shrine Warrior. Lần tái bản đầu tiên trong một ấn bản được hiệu chỉnh và sửa đổi là The Disfavored Hero.[6]
- Saisei, một nhân vật xài naginata trong manga Samurai Deeper Kyo chính là hóa thân của Tomoe Gozen. Một trong hai nữ thành viên cai quản "mộc" của Ngũ diệu tinh, cô vốn là một nữ samurai lừng lẫy, đã chết từ hàng trăm về trước, nhưng vì lợi ích của dòng họ Mibu nên đã bị đánh thức, làm cho sống trở lại để trở thành một thứ vũ khí lợi hại.
- Tomoe Gozen là một trong những nhân vật được tái hiện trên hành tinh Riverworld, trong cả hai cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của Philip José Farmer và ấn phẩm phim truyền hình ngắn tập cùng tên năm 2010.
- Tomoe là quyền năng Persona của Chie Satonaka, một thành viên trong nhóm của trò chơi điện tử Persona 4.
- Tomoe Gozen và những nữ chiến binh samurai do bà chỉ huy cũng được hãng Creative Assembly bổ sung vào phiên bản mở rộng "Rise of the Samurai" của trò chơi Total war: Shogun 2 dưới cái tên Gozen Hime với sức chiến đấu, sĩ khí, kĩ năng chiến đấu cao hơn hẳn các samurai cầm naginata bình thường, sánh ngang với đội quân anh hùng naginata (Benkei's blade).
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Gozen is an honorific signifying rank, respect and gender -- see Modes of Address. Nihon Zatsuroku: An Online Japanese Miscellany. ngày 27 tháng 3 năm 2004; retrieved 25 Jan 2011.
- ^ Nussbaum, Louis Frédéric et al. (2005). "Tomoe Gozen" in Japan Encyclopedia, p. 984., tr. 984, tại Google Books
- ^ McCullough, Helen Craig. (1988). The Tale of the Heike, p. 291., tr. 291, tại Google Books; Kitagawa, Hiroshi et al. (1975). The Tale of the Heike, p. 519.
- ^ Faure, Bernard. (2003). The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender, p. 211, tr. 211, tại Google Books; Kitagawa, p. 521.
- ^ Joly, Henri L. (1967). Legend in Japanese Art, p. 540.
- ^ The works of Jessica Amanda Salmonson. Violet Books. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2009.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Stephen Turnbull. (2008). The Samurai Swordman – Master of War. Tuttle Publishing. 10-ISBN 4805309563/13-ISBN 978-4805309568.
- Faure, Bernard. (2003). The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender. Princeton: Princeton University Press. 10-ISBN 0-691-09170-6/13-ISBN 978-0-691-09170-9; 10-ISBN 0-691-09171-4/13-ISBN 978-0-691-09171-6; OCLC 49626418
- Joly, Henri L. (1967). Legend in Japanese Art: a Description of Historical Episodes, Legendary Characters, Folk-lore Myths, Religious Symbolism, Illustrated in the Arts of Old Japan. Rutland, Vermont: Tuttle. 10-ISBN 0-8048-0358-7/13-ISBN 978-0-8048-0358-8; OCLC 219871829
- Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press. ISBN 0-86008-128-1 OCLC 164803926
- McCullough, Helen Craig. (1988). The Tale of the Heike. Palo Alto, California: Stanford University Press. 10-ISBN 0-8047-1418-5/13-ISBN 978-0-8047-1418-1; OCLC 16472263
- Nussbaum, Louis Frédéric and Käthe Roth. (2005). Japan Encyclopedia. Cambridge: Harvard University Press. 10-ISBN 0-674-01753-6; 13-ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 48943301
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Tranh mộc bản vẽ Tomoe Gozen trong trận đánh. Electric Samurai: The Asian Network.
- Người phụ nữ nổi tiếng trong lịch sử Nhật Bản. The Samurai Archives Japanese History Page.
- "Những chiến binh Samurai: Miyamoto Musashi và Tomoe Gozen". h2g2.
- Shea, L. "Tomoe Gozen - Nữ Samurai". Bella Online, 2009.

markdown:
# Tomoe Gozen
**Tomoe Gozen** (巴御前 *) ( Ba Ngự Tiền* [1157](/wiki/1157)– [1247](/wiki/1247)), *đọc là* [[tomo.e]](/wiki/IPA), là một nữ chiến binh [samurai](/wiki/Samurai)( [onna bugeisha](/w/index.php?title=Onna_bugeisha&action=edit&redlink=1)) và cũng là ái thiếp của [Minamoto no Yoshinaka](/w/index.php?title=Minamoto_no_Yoshinaka&action=edit&redlink=1), nổi tiếng với sự dũng cảm và sức mạnh kinh người của mình. [[1]](#cite_note-1) Bà được cho là đã chiến đấu và sống sót sau cuộc [[2]](#cite_note-2) [chiến tranh Genpei](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Genpei)(1180-1185). Ngoài ra, từ **Gozen**luôn đính kèm sau tên bà không phải là họ mà là một cách dùng [kính ngữ](/w/index.php?title=K%C3%ADnh_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1), một từ dùng để tôn xưng những người phụ nữ có vị thế cao trong xã hội.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&action=edit§ion=1)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Tomoe-Gozen.jpg/220px-Tomoe-Gozen.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Tomoe-Gozen.jpg/220px-Tomoe-Gozen.jpg)
*Tomoe Gozen xuất trận đồ*của họa sĩ [Shitomi Kangetsu](/w/index.php?title=Shitomi_Kangetsu&action=edit&redlink=1)hiện được lưu tại [Viện Bảo tàng Quốc gia Tokyo](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Qu%E1%BB%91c_gia_Tokyo&action=edit&redlink=1).
Theo sử sách thì Tomoe Gozen là một người phụ nữ có vẻ đẹp thanh tú với làn da trắng và suối tóc đen dày, sống vào khoảng cuối
[thời Heian](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Heian) đầu [thời Kamakura](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Kamakura). * (平家物語 Heike Monogatari* *, Truyện kể Heike) còn cho biết, Gozen là một nữ cung thủ với tay gươm đầy sức mạnh và có phần vượt trội so với nam giới. Các tài liệu lịch sử đều ghi lại rằng, bà luôn xuất hiện với dáng vẻ thật gan dạ phi thường và võ thuật tinh anh, là cánh tay phải đắc lực để hỗ trợ bên cạnh các trận chiến của đức lang quân Yoshinaka:* *Bình gia vật ngữ*
|“||
|Tomoe đặc biệt xinh đẹp, da trắng, tóc dài, tài nghệ xuất chúng. Nàng dương được cung cứng, trên bộ hay trên lưng ngựa đều múa kiếm chọi nổi quỷ thần, sức địch nghìn người. Lại biết trị được ngựa chứng và điều khiển chúng leo lên dốc đứng. Khi lâm trận, Kiso thường cho nàng mang giáp dày, đao to, cung cứng ra làm đại tướng. Lần nào cũng không ai lập công lớn hơn nàng. Bây giờ trong đám bảy thớt kỵ còn lại sau khi tất cả đã chết hoặc chạy thoát, cũng vẫn có nàng... |”|
Sau khi đánh đuổi
[nhà Taira](/wiki/Taira) đến tận các tỉnh miền Tây, Minamoto no Yoshinaka (chồng của Tomoe) liền chiếm lấy [Kyoto](/wiki/Kyoto) nhưng lại tỏ ra hợm hĩnh, vô mưu, say mê nữ sắc, gieo rắc sự bất mãn trong đám công khanh để rồi phải chết thảm trong cánh rừng tùng ở Awazu dưới tay những người đồng minh cũ của mình. Trong số các kẻ thù mà [Minamoto no Yoritomo](/wiki/Minamoto_no_Yoritomo) phải tiêu diệt trên con đường trở thanh shogun của mình bao gồm cả người em họ của ngài là Yoshinaka. Dù cả hai người có quan hệ huyết thống, nhưng những vinh quang của Yoshinaka khi đánh bại Taira vào năm [1183](/wiki/1183) đã khiến ông trở thành kẻ thù của Yoritomo. Vì vậy, Yoritomo đã phái em trai mình là Yoshitsune dẫn quân đến đối phó với Yoshinaka vào năm [1184](/wiki/1184).
Tuy có sự trợ chiến đắc lực của một nữ chiến binh xinh đẹp Tomoe Gozen với chiến công chặt đầu một samurai đối thủ là
[Honda no Moroshige](/w/index.php?title=Honda_no_Moroshige&action=edit&redlink=1) của [Musashi](/wiki/Musashi) trong [trận Awazu](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Awazu). Bà cũng được biết đến vì đã giết chết [4] [Uchida Ieyoshi](/w/index.php?title=Uchida_Ieyoshi&action=edit&redlink=1)và bị [Hatakeyama Shigetada](/w/index.php?title=Hatakeyama_Shigetada&action=edit&redlink=1)bắt sống khi đang trên đường chạy trốn. Dù chiến đấu dũng cảm nhưng binh lực chênh lệch quá lớn nên cuối cùng Yoshinaka vẫn bị Yoshitsune đánh cho đại bại trong trận chiến tại [[5]](#cite_note-5) [Uji](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Uji&action=edit&redlink=1)và [Awazu](/w/index.php?title=Awazu&action=edit&redlink=1). Sức cùng lực kiệt, Yoshinaka đành phải tháo chạy thoát thân, bên cạnh chỉ còn lại một vài binh sĩ cùng tùy tùng, thấy rằng khó mà tránh khỏi sinh ly tử biệt, ông nói với Tomoe Gozen nên trốn đi vì ông muốn chết với người anh em kết nghĩa [Imai no Shiro Kanehira](/w/index.php?title=Imai_no_Shiro_Kanehira&action=edit&redlink=1)và sẽ nhục nhã đến thế nào nếu chết bên cạnh một người phụ nữ. Kể từ đó không rõ số phận của bà ra sao nữa.
## Thực hư thân thế[
[sửa](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&action=edit§ion=2)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Y%C5%8Dsh%C5%AB_Chikanobu_Tomoe_Gozen.jpg/290px-Y%C5%8Dsh%C5%AB_Chikanobu_Tomoe_Gozen.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Y%C5%8Dsh%C5%AB_Chikanobu_Tomoe_Gozen.jpg/290px-Y%C5%8Dsh%C5%AB_Chikanobu_Tomoe_Gozen.jpg)
[Yōshū Chikanobu](/w/index.php?title=Toyohara_Chikanobu&action=edit&redlink=1), 1899
Tính cách của Tomoe Gozen được khắc họa rõ nét trên chiến trận của samurai. Sự độc đáo này khiến bà trở thành một huyền thoại trong suốt chiều dài lịch sử của nước Nhật. Nhưng cũng có những tương truyền bí ẩn về cô. Đầu tiên là mối quan hệ của bà và Yoshinaka đã được đề cập tới không rõ ràng. Một phiên bản kể về thời kỳ của
*Heike Monogatari* nhắc đến bà như là một gia khách hay một người hầu. Trong bản dịch của Sadler mô tả bà là một phụ nữ đẹp từ những suy đoán có thể bà là gia sư của Yoshinaka hay thậm chí là "người vợ chiến binh" của ông ấy. Tuy nhiên, hoàn toàn không có sự mập mờ trong lời kể lại các chiến công của bà. Lời thuật lại quá trình chiến đấu của Tomoe trong trận chiến Awazu trong *Heike Monogatari* ngắn gọn đến mức có thể kể lại toàn bộ câu chuyện một cách dễ dàng. Điều thú vị hơn là chương nhắc tới bà, với tiêu đề "Cái chết của Kiso" lại bắt đầu bằng việc Yoshinaka đã mang theo bên mình từ Shinano không chỉ một "mỹ nhân" mà những 2 người. Người còn lại là [Yamabuki Gozen](/w/index.php?title=Yamabuki_Gozen&action=edit&redlink=1) nhưng đã ngã bệnh phải ở lại kinh thành tịnh dưỡng.
Có những phiên bản khác nhau về cuộc đời của Tomoe sau trận đánh cuối cùng của mình. Có chuyện kể lại rằng, sau trận đánh Awazu vào năm 1184, Tomoe đã giết chết Uchida Ieyoshi rồi từ bỏ thanh kiếm của mình. Nhưng cũng có câu chuyện lể rằng Tomoe đã bị đánh bại bởi
[Wada Yoshimori](/w/index.php?title=Wada_Yoshimori&action=edit&redlink=1) và phải trở thành vợ của samurai này. Sau khi Wada qua đời, Tomoe đã trở thành một nữ tu ở [Echizen](/w/index.php?title=Echizen&action=edit&redlink=1). Chính những câu chuyện khác nhau này khiến cho sự thật về Tomoe càng trở nên bí hiểm hơn. Ngoài những đoạn nhỏ kể về Yamabuki Gozen, trong các nghiên cứu về * (truyện ký quân nhân) của Paul Varley chỉ có thể tìm một nguồn tham khảo khác về nữ samurai này. Đó là trong cuốn gunkimono* *(源平盛衰記* [Genpei Seisuki](/w/index.php?title=Genpei_Seisuki&action=edit&redlink=1) *), câu chuyện kể về cái chết của Kiso Yoshinaka, và Tomoe được kể rằng đã bị giết chết nhiều năm trước đó. Bên cạnh đó còn có các thất bản khác kể về Tomoe như một nữ chiến binh, xông pha chiến trường để trả thù cho người mình yêu, hoặc sau khi giết giặc thì bà đã đi tu.* *Nguyên Bình thịnh suy ký*
## Ảnh hưởng văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&action=edit§ion=3)]
Là một trong những ví dụ rất hiếm về
[nữ chiến binh](/wiki/N%E1%BB%AF_chi%E1%BA%BFn_binh) trong [lịch sử Nhật Bản](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), Tomoe đã được thể hiện thành nhiều nhân vật trong một vài bộ [anime](/wiki/Anime) và [phim truyền hình](/wiki/Phim_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh).
- Trong bộ phim truyền hình kiểu
[taiga](/w/index.php?title=Taiga_drama&action=edit&redlink=1)năm [2005](/wiki/2005)của [NHK](/wiki/NHK)là *, Tomoe Gozen là một trong những nhân vật chính do nữ diên viên kiêm người mẫu* [Yoshitsune](/w/index.php?title=Yoshitsune_(TV_s%C3%AA-ri)&action=edit&redlink=1) [Koike Eiko](/w/index.php?title=Koike_Eiko&action=edit&redlink=1)đóng. [Jessica Amanda Salmonson](/w/index.php?title=Jessica_Amanda_Salmonson&action=edit&redlink=1)đã viết "The Tomoe Gozen Saga", bộ ba tiểu thuyết giả tưởng mang tên giống *là* [Tomoe Gozen](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen_(ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt)&action=edit&redlink=1) *và* [The Golden Naginata](/w/index.php?title=The_Golden_Naginata&action=edit&redlink=1) *. Lần tái bản đầu tiên trong một ấn bản được hiệu chỉnh và sửa đổi là* [Thousand Shrine Warrior](/w/index.php?title=Thousand_Shrine_Warrior&action=edit&redlink=1) *The Disfavored Hero*. [[6]](#cite_note-6)
- Saisei, một nhân vật xài
[naginata](/w/index.php?title=Naginata&action=edit&redlink=1)trong [manga](/wiki/Manga) *chính là hóa thân của Tomoe Gozen. Một trong hai nữ thành viên cai quản "mộc" của Ngũ diệu tinh, cô vốn là một nữ samurai lừng lẫy, đã chết từ hàng trăm về trước, nhưng vì lợi ích của dòng họ Mibu nên đã bị đánh thức, làm cho sống trở lại để trở thành một thứ vũ khí lợi hại.* [Samurai Deeper Kyo](/w/index.php?title=Samurai_Deeper_Kyo&action=edit&redlink=1)
- Tomoe Gozen là một trong những nhân vật được tái hiện trên hành tinh
[Riverworld](/w/index.php?title=Riverworld&action=edit&redlink=1), trong cả hai cuốn [tiểu thuyết](/wiki/Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt) [khoa học viễn tưởng](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%85n_t%C6%B0%E1%BB%9Fng)của [Philip José Farmer](/w/index.php?title=Philip_Jos%C3%A9_Farmer&action=edit&redlink=1)và [ấn phẩm phim truyền hình ngắn tập cùng tên năm 2010](/w/index.php?title=Riverworld_(phim)&action=edit&redlink=1).
- Tomoe là quyền năng
[Persona](/w/index.php?title=Persona&action=edit&redlink=1)của [Chie Satonaka](/w/index.php?title=Chie_Satonaka&action=edit&redlink=1), một thành viên trong nhóm của trò chơi điện tử *.* [Persona 4](/wiki/Persona_4)
- Tomoe Gozen và những nữ chiến binh samurai do bà chỉ huy cũng được hãng
[Creative Assembly](/w/index.php?title=Creative_Assembly&action=edit&redlink=1)bổ sung vào phiên bản mở rộng "Rise of the Samurai" của trò chơi [Total war: Shogun 2](/w/index.php?title=Total_war:_Shogun_2&action=edit&redlink=1)dưới cái tên Gozen Hime với sức chiến đấu, sĩ khí, kĩ năng chiến đấu cao hơn hẳn các samurai cầm naginata bình thường, sánh ngang với đội quân anh hùng naginata (Benkei's blade).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&action=edit§ion=4)] **Gozen is an** [^](#cite_ref-1) [honorific](/w/index.php?title=Honorific&action=edit&redlink=1)signifying rank, respect and gender -- see [Modes of Address](http://www.sengokudaimyo.com/miscellany/address.html). *Nihon Zatsuroku*: An Online Japanese Miscellany. ngày 27 tháng 3 năm 2004; retrieved 25 Jan 2011. **Nussbaum, Louis Frédéric** [^](#cite_ref-2) *et al.*(2005). "Tomoe Gozen" in *, tr. 984, tại* [Japan Encyclopedia,](//books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA984) *p. 984.* [Google Books](/wiki/Google_Books) **McCullough, Helen Craig. (1988).** [^](#cite_ref-3) *, tr. 291, tại* [The Tale of the Heike,](//books.google.com/books?id=D5Oqj3TsMlUC&pg=PA291) *p. 291.* [Google Books](/wiki/Google_Books); Kitagawa, Hiroshi *et al.*(1975). *The Tale of the Heike,*p. 519. **Faure, Bernard. (2003).** [^](#cite_ref-4) *, tr. 211, tại* [The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender,](//books.google.com/books?id=RvO0vO575owC&pg=PA211) *p. 211* [Google Books](/wiki/Google_Books); Kitagawa, p. 521. **Joly, Henri L. (1967).** [^](#cite_ref-5) [p. 540.](http://books.google.com/books?ei=aoqJTOrSNIT48AbI7dCyAg&ct=result&id=AuXpAAAAMAAJ&dq=Legend+and+Myth+in+Japanese+Art:&q=Tomoe#search_anchor) *Legend in Japanese Art,* [^](#cite_ref-6) [The works of Jessica Amanda Salmonson](http://www.violetbooks.com/salmonson-bib.html). Violet Books. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2009.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&action=edit§ion=5)]
- Stephen Turnbull. (2008).
*The Samurai Swordman – Master of War.*Tuttle Publishing. 10- [ISBN 4805309563](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/4805309563)/13- [ISBN 978-4805309568](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9784805309568).
- Faure, Bernard. (2003).
*The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender.*Princeton: Princeton University Press. 10- [ISBN 0-691-09170-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0691091706)/13- [ISBN 978-0-691-09170-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780691091709); 10- [ISBN 0-691-09171-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0691091714)/13- [ISBN 978-0-691-09171-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780691091716); [OCLC 49626418](http://www.worldcat.org/title/power-of-denial-buddhism-purity-and-gender/oclc/49626418&referer=brief_results)
- Joly, Henri L. (1967).
*Legend in Japanese Art: a Description of Historical Episodes, Legendary Characters, Folk-lore Myths, Religious Symbolism, Illustrated in the Arts of Old Japan.*Rutland, Vermont: Tuttle. 10- [ISBN 0-8048-0358-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0804803587)/13- [ISBN 978-0-8048-0358-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780804803588); [OCLC 219871829](http://www.worldcat.org/title/legend-in-japanese-art-a-description-of-historical-episodes-legendary-characters-folk-lore-myths-religious-symbolism-illustrated-in-the-arts-of-old-japan/oclc/219871829)
- Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press.
[ISBN 0-86008-128-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0860081281) [OCLC 164803926](http://www.worldcat.org/title/tale-of-the-heike/oclc/164803926) [McCullough, Helen Craig](/w/index.php?title=Helen_Craig_McCullough&action=edit&redlink=1). (1988). *The Tale of the Heike.*Palo Alto, California: Stanford University Press. 10- [ISBN 0-8047-1418-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0804714185)/13- [ISBN 978-0-8047-1418-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780804714181); [OCLC 16472263](http://www.worldcat.org/title/tale-of-the-heike/oclc/16472263&referer=brief_results)
- Nussbaum, Louis Frédéric and Käthe Roth. (2005).
*Japan Encyclopedia.*Cambridge: [Harvard University Press](/w/index.php?title=Harvard_University_Press&action=edit&redlink=1). 10- [ISBN 0-674-01753-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0674017536); 13- [ISBN 978-0-674-01753-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780674017535); [OCLC 48943301](http://www.worldcat.org/oclc/48943301/editions?editionsView=true&referer=br)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tomoe_Gozen&action=edit§ion=6)] [Tranh mộc bản vẽ Tomoe Gozen trong trận đánh](http://horse.shrine.net/samurai/tomoe_e.html). Electric Samurai: The Asian Network. [Người phụ nữ nổi tiếng trong lịch sử Nhật Bản](http://www.samurai-archives.com/women.html). The Samurai Archives Japanese History Page. ["Những chiến binh Samurai: Miyamoto Musashi và Tomoe Gozen"](http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/alabaster/A681004). [h2g2](/w/index.php?title=H2g2&action=edit&redlink=1).
- Shea, L.
["Tomoe Gozen - Nữ Samurai"](http://www.bellaonline.com/articles/art18012.asp). Bella Online, 2009.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
Vũ Tiên (chòm sao)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Đối với các định nghĩa khác, xem Vũ Tiên.
Chòm sao Vũ Tiên, (tiếng La Tinh: Hercules) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh lực sĩ.
Chòm sao lớn này có diện tích 1225 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 5 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Vũ Tiên nằm kề các chòm sao Thiên Long, Mục Phu, Bắc Miện, Cự Xà, Xà Phu, Thiên Ưng, Thiên Tiễn, Hồ Ly, Thiên Cầm.
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
Tên gọi trong tiếng Anh được đặt theo tên anh hùng Hy Lạp Hercules
Thiên thể[sửa | sửa mã nguồn]
Các thiên thể đáng quan tâm
- Sao đôi Ras Algethi, kí hiệu α Her
- Cụm sao cầu M 13, có thể quan sát bằng mắt thường
- Cụm sao cầu M92, mờ hơn M 13, nhưng có nhân sáng rõ hơn.
-
-
-
-
-
Ngoại hành tinh HD 149026 b

markdown:
# Vũ Tiên (chòm sao)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Đối với các định nghĩa khác, xem
[Vũ Tiên](/wiki/V%C5%A9_Ti%C3%AAn).
|Chòm sao|
|
|![]()
[Sở hữu cách](/wiki/S%E1%BB%9F_h%E1%BB%AFu_c%C3%A1ch) [Xích kinh](/wiki/X%C3%ADch_kinh) [Xích vĩ](/wiki/X%C3%ADch_v%C4%A9) [Diện tích](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ch%C3%B2m_sao_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [độ vuông](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_vu%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)( [5](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ch%C3%B2m_sao_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [Mưa sao băng](/wiki/M%C6%B0a_sao_b%C4%83ng)
các chòm sao
Nhìn thấy rõ nhất lúc 21:00 (9 giờ tối) vào tháng 7.
[Chòm sao](/wiki/Ch%C3%B2m_sao) **Vũ Tiên**, (tiếng [La Tinh](/wiki/Latinh): *Hercules*) là một trong 48 chòm sao [Ptolemy](/wiki/Claudius_Ptolemaeus) và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh lực sĩ.
Chòm sao lớn này có diện tích 1225
[độ vuông](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_vu%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 5 trong [danh sách các chòm sao theo diện tích](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ch%C3%B2m_sao_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch).
Chòm sao Vũ Tiên nằm kề các chòm sao
[Thiên Long](/wiki/Thi%C3%AAn_Long), [Mục Phu](/wiki/M%E1%BB%A5c_Phu), [Bắc Miện](/wiki/B%E1%BA%AFc_Mi%E1%BB%87n), [Cự Xà](/wiki/C%E1%BB%B1_X%C3%A0), [Xà Phu](/wiki/X%C3%A0_Phu), [Thiên Ưng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng), [Thiên Tiễn](/wiki/Thi%C3%AAn_Ti%E1%BB%85n), [Hồ Ly](/wiki/H%E1%BB%93_Ly), [Thiên Cầm](/wiki/Thi%C3%AAn_C%E1%BA%A7m).
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&action=edit§ion=1)]
Tên gọi trong tiếng Anh được đặt theo tên anh hùng Hy Lạp
[Hercules](/wiki/Heracles)
## Thiên thể[
[sửa](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&action=edit§ion=2)]
Các thiên thể đáng quan tâm
[Sao đôi](/wiki/Sao_%C4%91%C3%B4i)Ras Algethi, kí hiệu α Her [Cụm sao cầu](/wiki/C%E1%BB%A5m_sao_c%E1%BA%A7u) [M 13](/wiki/Messier_13), có thể quan sát bằng mắt thường [Cụm sao cầu](/wiki/C%E1%BB%A5m_sao_c%E1%BA%A7u)M92, mờ hơn M 13, nhưng có nhân sáng rõ hơn.
-
-
-
-
-
[Ngoại hành tinh](/wiki/H%C3%A0nh_tinh_ngo%C3%A0i_h%E1%BB%87_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di)HD 149026 b
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C5%A9_Ti%C3%AAn_(ch%C3%B2m_sao)&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|


text:
Di dời cải táng mộ Cụ Thủ Thiệm (Nguyễn Tấn Nhơn)
Mộ Cụ Thủ Thiệm, tên thật là Nguyễn Tấn Nhơn (1854 – 1920), một nhân vật văn hóa dân gian đất Quảng nổi tiếng với những chuyện cười đặc sắc đã được di dời cải táng về khu Lăng mộ mới
Ngày 07/4/2012 vừa qua, tại xã Tam Hòa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, UBND huyện Núi Thành, xã Tam Hòa cùng tộc Nguyễn Tấn đã tổ chức lễ di dời và cải táng cốt cụ Nguyễn Tấn Nhơn (Thủ Thiệm) từ khu đất cũ bên mé sông Trường Giang thuộc địa phận thôn Hòa Bình về lăng mộ mới trên đồi Đất Đỏ thuộc thôn Hòa Xuân, xã Tam Hòa, Núi Thành.
Cụ Thủ Thiệm, tên thật là Nguyễn Tấn Nhơn (1854 – 1920), một nhân vật văn hóa dân gian đất Quảng nổi tiếng với những chuyện cười đặc sắc không những ở trong phạm vi đất Quảng mà còn lan tỏa ra cả nước. Tuy cụ không giữ chức quyền gì nhưng đã để lại cho đời những câu chuyện cười đầy hóm hỉnh và trí tuệ. Những câu chuyện về cụ đã được các nhà nghiên cứu sưu tầm và liệt cụ vào bậc kỳ tài xứ Quảng.
Mộ cụ Thủ Thiệm trước đây
Trước đây, phần mộ đơn sơ của Cụ Thủ Thiệm được dòng họ Nguyễn Tấn xây dựng vào năm 1972 (ngay trên mảnh đất cát của cụ). Qua thời gian, ngôi mộ đã xuống cấp trầm trọng. Tường thành bao xung quanh mộ do được xây sơ sài nên đã nứt nẻ, trên mộ phần phủ đầy lá khô hoai mục. Phía trước chỗ cụ yên nghỉ gần mé sông ngồn ngộn đống vỏ ngao, vỏ ốc. Ngay phía trước mộ là một hố lở sâu hoắm, ngôi mộ chỉ còn cách vết bờ sông chưa đầy 20m. Trước tình hình trên, năm 2011, tỉnh Quảng Nam đã đầu tư khoảng 1 tỉ đồng để xây khu Lăng mộ mới của Cụ Thủ Thiệm tọa lạc trên đồi cát, có rừng trồng bao quanh, tổng diện tích hơn 2 nghìn mét vuông.
Rước hài cốt cụ Thủ Thiệm về nơi cải táng – Ảnh Báo Quảng Nam
Lễ di dời từ khu vực mộ cũ bên mé sông Trường Giang đưa về Lặng mộ mới trong tiếng trống nhạc múa hát của Đoàn bả trạo xã Tam Hòa. Trong buổi lễ này, đông đảo nhân dân, đại diện chính quyền địa phương Quảng Nam, Đà Nẵng đã về dự, nghe những câu chuyện – tiểu sử, cuộc đời của cụ và hành lễ dâng hương.
Đường vào khu lăng mộ Cụ Thủ Thiệm – Ảnh website huyện Núi Thành
Hội đồng gia tộc Nguyễn Tấn của Cụ bày tỏ niềm vui mừng về sự quan tâm của nhà nước để ngày nay cụ Thủ Thiệm có khu mộ mới khang trang. Thời gian đến, UBND xã Tam Hòa sẽ tiếp tục đầu tư kinh phí để xây dựng con đường vào khu Lăng mộ Cụ Thủ Thiệm.
Hà Phan (www.hophan.net)
Lụt tháng 11/2011 ở Quảng Nam Đà NẵngMấy ngày qua, mưa lớn gây ngập lụt nhiều nơi. Cuộc sống bà con quê hương lại thêm khốn khó
Lụt năm Giáp Thìn 1964
Hằng năm, cứ đến ngày mùng 6 tháng 10 âm lịch, nhiều gia đình ở vùng tây Quế Sơn, nay là huyện Nông Sơn có lễ giỗ những thân nhân tử nạn vì “trận lụt Giáp Thìn”. Trong trận lụt lịch sử này, ông nội tôi lúc đó đang ở Cà Tang cùng gia đình cô tôi, trên chiếc mấy chiếc ghe chở đồ đạc, bị cuốn vào dòng nước khi đã cây neo ghe đổ nhào. Cô tôi nhờ nổi bình bồng trong cái áo mưa may mắn được ông chèo ghe vớt lên. Còn vợ ông chèo ghe thì chìm trôi theo nước. Ông nội tôi mất tích trong dòng nước dữ ngày mùng 7 tháng 10 âm lịch, hôm nay là ngày giỗ.
Cậu tôi, nhà thơ Tường Linh có bài thơ được ghi ông là kể theo lời anh Cả Ngoạn, một người cậu khác của tôi
Dưới đây là bài thơ “Thảm nạn quê hương” của ông
Không còn gì nữa cả
Không còn gì nữa cả em ơi!
Một tháng quê hương không bóng mặt trời
Một tháng quê hương mưa gào gió thét
Đất Quảng thân yêu người người rên siết
Sáu mươi năm lại đến “họa năm Thìn”
Thảm nạn này biết thuở nào quên!
Biết thuở nào quên!
Một tối nước lên, nước tràn lên khủng khiếp
Cả ngàn người, cả vạn người không chạy kịp
Nước réo ầm ầm át tiếng kêu la
Chới với. Ngửa nghiêng. Người cuốn theo nhà
Nhà theo sóng. Người không thấy nữa
Nhìn con trôi, mắt cha máu ứa
Ngoi lên, tay vợ níu lưng chồng
Rồi hai người thành hai xác giữa mênh mông
Tấp vào bờ thây của người ông
Giữ xác cháu, hàm răng ghim áo cháu
Nhà có mười người, hết đường phấn đấu
Sợi dây dài vội vã thắt tay nhau
Cây nước tràn lên, cây nước phủ đầu
Một “dây xác” trôi về đâu, ai biết…
Còn bao cảnh não nùng, bi thiết
Nói không cùng, ghi chẳng hết em ơi!
Đất Quảng quê ta chết bốn ngàn người
Kể chung miền Trung còn hơn thế nữa!
Người sống sót không còn nhà cửa
Không áo cơm, khô cả lệ thông thường
Cắn vành môi nhìn lại một quê hương
Bỗng run sợ tưởng đây miền địa ngục
Quê hương ta: một hình hài ngã gục
Cà Tang ơi, Trung Phước, Đại Bình ơi!
Đông An, Bình Yên… nước xóa cả rồi
Đá núi lấp đồng, bùn sông lấp xóm
Mưa vẫn còn rây trên quê hương ảm đạm
Đồng hoang vu còn giữ những thây người
Những thây người! Không đếm hết, em ơi!
Em hãy ghi: Ngày mùng 6 tháng 10
Năm âm lịch Giáp Thìn, em nhé!
Ngày giỗ quê hương, dù bao thế hệ
Thảm nạn này biết thuở nào quên
Xót thương về, em hãy đốt hương lên.
(Ghi theo lời anh Cả Ngoạn kể)
Hiệu quả chi tiêu ngân sách nhìn từ Đà Nẵng
SGTT.VN – Lễ hội pháo hoa quốc tế hoành tráng tại thành phố Đà Nẵng đã kết thúc. Phải nói rằng, một trong những thành công của lễ hội này là ngân sách nhà nước đã không phải bỏ ra đồng nào nhờ sự hào phóng của các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn thành phố. Theo thông tin từ ban tổ chức, 50 tỉ đồng tài trợ cho lễ hội chủ yếu đến từ các doanh nghiệp địa ốc. Nói vui, nếu có cuộc thi nữa cho các nhà tài trợ thì các doanh nghiệp địa ốc sẽ đoạt cả giải vàng, bạc, đồng và thậm chí cả giải khuyến khích.
Sự áp đảo của các doanh nghiệp địa ốc cho thấy sự lên ngôi của ngành bất động sản trong bộ mặt kinh tế của thành phố Đà Nẵng. Thị trường địa ốc Đà Nẵng có vẻ là thị trường ăn nên làm ra, những con số thống kê ấn tượng những năm vừa qua cho thấy lượng nhà bán ra ở đây liên tục tăng lên và giá cả cũng không ngừng leo thang. Khi đã ăn nên làm ra thì các doanh nghiệp địa ốc sẵn sàng chi để nâng cao hình ảnh và thanh thế của mình.
Tuy nhiên, sự khởi sắc của ngành bất động sản Đà Nẵng cũng mang lại lắm thách thức. Thống kê của Savills có lẽ sẽ làm cho các nhà kinh tế, nhà làm chính sách và các nhà lãnh đạo lo ngại, đó là trên 80% khách bất động sản đến từ Hà Nội và 13% đến từ TPHCM. Câu hỏi đặt ra là bao nhiêu % trong những khách mua sẽ thực sự sống ở đây? Câu trả lời mà nhiều người có thể đoán được là không đến 10%. Điều này có nghĩa là các khách mua ở đây chủ yếu là nhà đầu tư và khi lượng khách mua để đầu tư chiếm đến 90% thì dù muốn dù không vẫn có thể gọi họ là những nhà đầu cơ; mà đã đầu cơ thì sớm hay muộn sẽ có bong bóng. Khi bong bóng nổ, hậu quả sẽ khó lường, không chỉ cho nền kinh tế địa phương này mà còn đối với cả nước.
Những diễn biến nóng sốt trên thị trường bất động sản Đà Nẵng không phải ngẫu nhiên mà có. Đây là hệ quả của chính sách phát triển kinh tế của địa phương này. Ngay từ khi Đà Nẵng được công nhận là thành phố trực thuộc trung ương, nhiều chính sách ưu đãi đã được áp dụng để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế của địa phương. Một trong những chính sách rầm rộ và ấn tượng nhất là chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng. Trong giai đoạn từ năm 2003 – 2008, chi đầu tư phát triển mà chủ yếu là chi đầu tư cơ sở hạ tầng chiếm tỷ trọng trên 50% chi tiêu ngân sách của Đà Nẵng.
Mặt tích cực của những khoản chi tiêu này là bộ mặt đô thị nhanh chóng được hiện đại hoá, nhưng mặt tiêu cực là dù cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể nhưng kinh tế không tăng trưởng tương xứng. Chi tiêu công tăng trung bình 30%/năm và tỷ trọng đầu tư công trong tổng đầu tư xã hội cao hơn mức trung bình cả nước trong khi kinh tế tăng trưởng vào khoảng 11%/năm cho thấy sự phụ thuộc vào đầu tư công của tăng trưởng kinh tế ở Đà Nẵng. Điều này đặt ra một câu hỏi: liệu những hạ tầng mà Đà Nẵng đang đầu tư có mang lại sự phát triển kinh tế như kỳ vọng hay đây chỉ là những khoản đầu tư nhằm thúc đẩy tăng trưởng nhất thời mà một trong những hệ luỵ của nó là những đợt nóng sốt bất động sản liên tục ở Đà Nẵng?
Một đặc điểm quan trọng cần lưu ý là nguồn vốn đầu tư công chủ yếu được tài trợ từ nguồn thu tiền sử dụng đất – trung bình giai đoạn 2003 – 2007 chiếm trên 50%, năm 2008 lên mức cao nhất là 70,86% – trong khi quỹ đất vốn không nhiều của Đà Nẵng ngày càng cạn kiệt. Nói cách khác, chủ trương “biến quỹ đất thành nguồn vốn phát triển hạ tầng giao thông, kinh tế – xã hội” của lãnh đạo Đà Nẵng đã không mang lại hiệu quả cao khi mà thành phố đã sử dụng hầu hết nguồn vốn đất của mình để tài trợ cho cơ sở hạ tầng nhưng cho đến nay vẫn chưa tạo được cú hích phát triển kinh tế như mong đợi.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang lạm phát cao – mà một trong những nguyên nhân chính là tính kém hiệu quả của hoạt động chi tiêu ngân sách – thì sự thiếu bền vững của cơ cấu ngân sách một địa phương được xem là kiểu mẫu trong quá trình phát triển như thành phố Đà Nẵng đặt ra nhiều câu hỏi và bài học về tính hiệu quả trong quản lý ngân sách ở các địa phương.
Nhìn rộng ra, có thể thấy cơ cấu ngân sách của thành phố Đà Nẵng không bền vững. Nguồn thu chủ yếu của Đà Nẵng là từ thu tiền sử dụng đất, chiếm 42% ngân sách trong giai đoạn 2003 – 2007, các khoản thu phân chia mà chủ yếu các loại thuế chỉ chiếm 17,8% mặc dù tỷ lệ giữ lại mà Quốc hội đang áp dụng cho Đà Nẵng lên đến 90% (tỷ lệ này ở Hà Nội là 32% và TP.HCM 29%). Các khoản thuế có độ nổi cao và bền vững như thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ chiếm 4,4% ngân sách và thuế thu nhập cá nhân chiếm khoảng hơn 1% hoàn toàn không tương xứng với tiềm năng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người của Đà Nẵng vốn gấp hai lần cả nước. Một nghịch lý nữa là khi bất động sản Đà Nẵng đang sốt, quỹ đất đã sử dụng gần hết thì các khoản thu về thuế nhà đất và cho thuê đất chỉ chiếm 1% thu ngân sách. Điều này cho thấy những lợi ích từ việc sử dụng đất không thuộc về Nhà nước (đại diện của người dân). Cơ cấu nguồn thu ngân sách Đà Nẵng một lần nữa cho thấy rằng hoạt động kinh tế Đà Nẵng không tương xứng với tiềm năng kinh tế và cơ sở hạ tầng mà Đà Nẵng đang có (xem biểu đồ Cơ cấu thu ngân sách Đà Nẵng).
Về chi ngân sách, như đã nói ở trên, các khoản chi chủ yếu của Đà Nẵng là chi đầu tư cơ sở hạ tầng trên 50% ngân sách hàng năm. Trong khi đó, các khoản chi cho giáo dục đào tạo, y tế giai đoạn 2003 – 2007 gần như không đổi về giá trị và giảm một nửa về tỷ trọng. Điều này cho thấy những ưu tiên phát triển của Đà Nẵng đang hướng đến các mục tiêu rất ngắn hạn.
Sau gần 15 năm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, bộ mặt đô thị Đà Nẵng đang trở thành đô thị kiểu mẫu của cả nước nhưng cơ cấu ngân sách của Đà Nẵng thì rõ ràng không thể nói là kiểu mẫu mà các tỉnh, thành phố khác nên/cần noi theo. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế đang lạm phát cao – mà một trong những nguyên nhân chính là tính kém hiệu quả của hoạt động chi tiêu ngân sách – thì sự thiếu bền vững của cơ cấu ngân sách một địa phương được xem là kiểu mẫu trong quá trình phát triển như thành phố Đà Nẵng đặt ra nhiều câu hỏi và bài học về tính hiệu quả trong quản lý ngân sách ở các địa phương. Việc chống lạm phát, nâng cao hiệu quả đầu tư công không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan Trung ương mà trong nhiều trường hợp, nó là trách nhiệm lớn của chính quyền địa phương.
Hoàng Xuân Huy

markdown:
[Di dời cải táng mộ Cụ Thủ Thiệm (Nguyễn Tấn Nhơn)](https://xuquang.wordpress.com/2012/04/15/di-d%e1%bb%9di-c%e1%ba%a3i-tang-m%e1%bb%99-c%e1%bb%a5-th%e1%bb%a7-thi%e1%bb%87m-nguy%e1%bb%85n-t%e1%ba%a5n-nh%c6%a1n/)
Mộ Cụ Thủ Thiệm, tên thật là Nguyễn Tấn Nhơn (1854 – 1920), một nhân vật văn hóa dân gian đất Quảng nổi tiếng với những chuyện cười đặc sắc đã được di dời cải táng về khu Lăng mộ mới
Ngày 07/4/2012 vừa qua, tại xã Tam Hòa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, UBND huyện Núi Thành, xã Tam Hòa cùng tộc Nguyễn Tấn đã tổ chức lễ di dời và cải táng cốt cụ Nguyễn Tấn Nhơn (Thủ Thiệm) từ khu đất cũ bên mé sông Trường Giang thuộc địa phận thôn Hòa Bình về lăng mộ mới trên đồi Đất Đỏ thuộc thôn Hòa Xuân, xã Tam Hòa, Núi Thành.
Cụ Thủ Thiệm, tên thật là Nguyễn Tấn Nhơn (1854 – 1920), một nhân vật văn hóa dân gian đất Quảng nổi tiếng với những chuyện cười đặc sắc không những ở trong phạm vi đất Quảng mà còn lan tỏa ra cả nước. Tuy cụ không giữ chức quyền gì nhưng đã để lại cho đời những câu chuyện cười đầy hóm hỉnh và trí tuệ. Những câu chuyện về cụ đã được các nhà nghiên cứu sưu tầm và liệt cụ vào bậc kỳ tài xứ Quảng.
*Mộ cụ Thủ Thiệm trước đây*
Trước đây, phần mộ đơn sơ của Cụ Thủ Thiệm được dòng họ Nguyễn Tấn xây dựng vào năm 1972 (ngay trên mảnh đất cát của cụ). Qua thời gian, ngôi mộ đã xuống cấp trầm trọng. Tường thành bao xung quanh mộ do được xây sơ sài nên đã nứt nẻ, trên mộ phần phủ đầy lá khô hoai mục. Phía trước chỗ cụ yên nghỉ gần mé sông ngồn ngộn đống vỏ ngao, vỏ ốc. Ngay phía trước mộ là một hố lở sâu hoắm, ngôi mộ chỉ còn cách vết bờ sông chưa đầy 20m. Trước tình hình trên, năm 2011, tỉnh Quảng Nam đã đầu tư khoảng 1 tỉ đồng để xây khu Lăng mộ mới của Cụ Thủ Thiệm tọa lạc trên đồi cát, có rừng trồng bao quanh, tổng diện tích hơn 2 nghìn mét vuông.
*Rước hài cốt cụ Thủ Thiệm về nơi cải táng – Ảnh Báo Quảng Nam*
Lễ di dời từ khu vực mộ cũ bên mé sông Trường Giang đưa về Lặng mộ mới trong tiếng trống nhạc múa hát của Đoàn bả trạo xã Tam Hòa. Trong buổi lễ này, đông đảo nhân dân, đại diện chính quyền địa phương Quảng Nam, Đà Nẵng đã về dự, nghe những câu chuyện – tiểu sử, cuộc đời của cụ và hành lễ dâng hương.
*Đường vào khu lăng mộ Cụ Thủ Thiệm – Ảnh website huyện Núi Thành*
Hội đồng gia tộc Nguyễn Tấn của Cụ bày tỏ niềm vui mừng về sự quan tâm của nhà nước để ngày nay cụ Thủ Thiệm có khu mộ mới khang trang. Thời gian đến, UBND xã Tam Hòa sẽ tiếp tục đầu tư kinh phí để xây dựng con đường vào khu Lăng mộ Cụ Thủ Thiệm.
Hà Phan (
[www.hophan.net](http://hophan.net/))
[Lụt tháng 11/2011 ở Quảng Nam Đà Nẵng](https://xuquang.wordpress.com/2011/11/09/l%e1%bb%a5t-thang-112011-%e1%bb%9f-qu%e1%ba%a3ng-nam-da-n%e1%ba%b5ng/) ![ ](https://i2.wp.com/cadn.com.vn/Images/uploadImages/2011/T-11/Ng-8/htin1.jpg)
Nước ngập gần chạm mái nhà tại Hoà Thọ Đông- Cẩm Lệ. Ảnh: Báo CAĐN
Nhà ở xóm Cây Muồng, xã Quế Trung, Nông Sơn, Quảng Nam chìm trong nước lũ chiều 7-11 - Ảnh: T.Vũ
![ ](https://i2.wp.com/www.thanhnien.com.vn/Pictures20118/Luan/muagio2.jpg)
Người dân huyện Nam Trà My bị kẹt đường vì lũ - Ảnh: Văn Bình
![ ](https://i2.wp.com/www.thanhnien.com.vn/Pictures20118/NGUYEN%20TU/minh-an.jpg)
Nước sông Hoài dâng cao ngập khu vực P.Minh An. Ảnh: TN
![ ](https://i0.wp.com/www.thanhnien.com.vn/Pictures20118/AThanh/111/Mientrungngaplu4.jpg)
Người dân lưu thông bằng phương tiện là ghe bầu nhỏ. Ảnh: TN
![ ](https://i1.wp.com/www.thanhnien.com.vn/Pictures20118/AThanh/111/Mientrungngaplu8.jpg)
Chùa Cầu Hội An cũng không tránh khỏi cảnh bị nước lũ nhấn chìm. Ảnh: TN
[Lụt năm Giáp Thìn 1964](https://xuquang.wordpress.com/2011/11/01/l%e1%bb%a5t-nam-thin-1964/)
Hằng năm, cứ đến ngày mùng 6 tháng 10 âm lịch, nhiều gia đình ở vùng tây Quế Sơn, nay là huyện Nông Sơn có lễ giỗ những thân nhân tử nạn vì “trận lụt Giáp Thìn”. Trong trận lụt lịch sử này, ông nội tôi lúc đó đang ở Cà Tang cùng gia đình cô tôi, trên chiếc mấy chiếc ghe chở đồ đạc, bị cuốn vào dòng nước khi đã cây neo ghe đổ nhào. Cô tôi nhờ nổi bình bồng trong cái áo mưa may mắn được ông chèo ghe vớt lên. Còn vợ ông chèo ghe thì chìm trôi theo nước. Ông nội tôi mất tích trong dòng nước dữ ngày mùng 7 tháng 10 âm lịch, hôm nay là ngày giỗ.
Cậu tôi, nhà thơ Tường Linh có bài thơ được ghi ông là kể theo lời anh Cả Ngoạn, một người cậu khác của tôi
Dưới đây là bài thơ “Thảm nạn quê hương” của ông
Không còn gì nữa cả
Không còn gì nữa cả em ơi!
Một tháng quê hương không bóng mặt trời
Một tháng quê hương mưa gào gió thét
Đất Quảng thân yêu người người rên siết
Sáu mươi năm lại đến “họa năm Thìn”
Thảm nạn này biết thuở nào quên!
Biết thuở nào quên!
Một tối nước lên, nước tràn lên khủng khiếp
Cả ngàn người, cả vạn người không chạy kịp
Nước réo ầm ầm át tiếng kêu la
Chới với. Ngửa nghiêng. Người cuốn theo nhà
Nhà theo sóng. Người không thấy nữa
Nhìn con trôi, mắt cha máu ứa
Ngoi lên, tay vợ níu lưng chồng
Rồi hai người thành hai xác giữa mênh mông
Tấp vào bờ thây của người ông
Giữ xác cháu, hàm răng ghim áo cháu
Nhà có mười người, hết đường phấn đấu
Sợi dây dài vội vã thắt tay nhau
Cây nước tràn lên, cây nước phủ đầu
Một “dây xác” trôi về đâu, ai biết…
Còn bao cảnh não nùng, bi thiết
Nói không cùng, ghi chẳng hết em ơi!
Đất Quảng quê ta chết bốn ngàn người
Kể chung miền Trung còn hơn thế nữa!
Người sống sót không còn nhà cửa
Không áo cơm, khô cả lệ thông thường
Cắn vành môi nhìn lại một quê hương
Bỗng run sợ tưởng đây miền địa ngục
Quê hương ta: một hình hài ngã gục
Cà Tang ơi, Trung Phước, Đại Bình ơi!
Đông An, Bình Yên… nước xóa cả rồi
Đá núi lấp đồng, bùn sông lấp xóm
Mưa vẫn còn rây trên quê hương ảm đạm
Đồng hoang vu còn giữ những thây người
Những thây người! Không đếm hết, em ơi!
Em hãy ghi: Ngày mùng 6 tháng 10
Năm âm lịch Giáp Thìn, em nhé!
Ngày giỗ quê hương, dù bao thế hệ
Thảm nạn này biết thuở nào quên
Xót thương về, em hãy đốt hương lên.
(Ghi theo lời anh Cả Ngoạn kể)
[Hiệu quả chi tiêu ngân sách nhìn từ Đà Nẵng](https://xuquang.wordpress.com/2011/05/08/hi%e1%bb%87u-qu%e1%ba%a3-chi-tieu-ngan-sach-nhin-t%e1%bb%ab-da-n%e1%ba%b5ng/)
SGTT.VN – Lễ hội pháo hoa quốc tế hoành tráng tại thành phố Đà Nẵng đã kết thúc. Phải nói rằng, một trong những thành công của lễ hội này là ngân sách nhà nước đã không phải bỏ ra đồng nào nhờ sự hào phóng của các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn thành phố. Theo thông tin từ ban tổ chức, 50 tỉ đồng tài trợ cho lễ hội chủ yếu đến từ các doanh nghiệp địa ốc. Nói vui, nếu có cuộc thi nữa cho các nhà tài trợ thì các doanh nghiệp địa ốc sẽ đoạt cả giải vàng, bạc, đồng và thậm chí cả giải khuyến khích.
Sự áp đảo của các doanh nghiệp địa ốc cho thấy sự lên ngôi của ngành bất động sản trong bộ mặt kinh tế của thành phố Đà Nẵng. Thị trường địa ốc Đà Nẵng có vẻ là thị trường ăn nên làm ra, những con số thống kê ấn tượng những năm vừa qua cho thấy lượng nhà bán ra ở đây liên tục tăng lên và giá cả cũng không ngừng leo thang. Khi đã ăn nên làm ra thì các doanh nghiệp địa ốc sẵn sàng chi để nâng cao hình ảnh và thanh thế của mình.
Tuy nhiên, sự khởi sắc của ngành bất động sản Đà Nẵng cũng mang lại lắm thách thức. Thống kê của Savills có lẽ sẽ làm cho các nhà kinh tế, nhà làm chính sách và các nhà lãnh đạo lo ngại, đó là trên 80% khách bất động sản đến từ Hà Nội và 13% đến từ TPHCM. Câu hỏi đặt ra là bao nhiêu % trong những khách mua sẽ thực sự sống ở đây? Câu trả lời mà nhiều người có thể đoán được là không đến 10%. Điều này có nghĩa là các khách mua ở đây chủ yếu là nhà đầu tư và khi lượng khách mua để đầu tư chiếm đến 90% thì dù muốn dù không vẫn có thể gọi họ là những nhà đầu cơ; mà đã đầu cơ thì sớm hay muộn sẽ có bong bóng. Khi bong bóng nổ, hậu quả sẽ khó lường, không chỉ cho nền kinh tế địa phương này mà còn đối với cả nước.
Những diễn biến nóng sốt trên thị trường bất động sản Đà Nẵng không phải ngẫu nhiên mà có. Đây là hệ quả của chính sách phát triển kinh tế của địa phương này. Ngay từ khi Đà Nẵng được công nhận là thành phố trực thuộc trung ương, nhiều chính sách ưu đãi đã được áp dụng để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế của địa phương. Một trong những chính sách rầm rộ và ấn tượng nhất là chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng. Trong giai đoạn từ năm 2003 – 2008, chi đầu tư phát triển mà chủ yếu là chi đầu tư cơ sở hạ tầng chiếm tỷ trọng trên 50% chi tiêu ngân sách của Đà Nẵng.
Mặt tích cực của những khoản chi tiêu này là bộ mặt đô thị nhanh chóng được hiện đại hoá, nhưng mặt tiêu cực là dù cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể nhưng kinh tế không tăng trưởng tương xứng. Chi tiêu công tăng trung bình 30%/năm và tỷ trọng đầu tư công trong tổng đầu tư xã hội cao hơn mức trung bình cả nước trong khi kinh tế tăng trưởng vào khoảng 11%/năm cho thấy sự phụ thuộc vào đầu tư công của tăng trưởng kinh tế ở Đà Nẵng. Điều này đặt ra một câu hỏi: liệu những hạ tầng mà Đà Nẵng đang đầu tư có mang lại sự phát triển kinh tế như kỳ vọng hay đây chỉ là những khoản đầu tư nhằm thúc đẩy tăng trưởng nhất thời mà một trong những hệ luỵ của nó là những đợt nóng sốt bất động sản liên tục ở Đà Nẵng?
Một đặc điểm quan trọng cần lưu ý là nguồn vốn đầu tư công chủ yếu được tài trợ từ nguồn thu tiền sử dụng đất – trung bình giai đoạn 2003 – 2007 chiếm trên 50%, năm 2008 lên mức cao nhất là 70,86% – trong khi quỹ đất vốn không nhiều của Đà Nẵng ngày càng cạn kiệt. Nói cách khác, chủ trương “biến quỹ đất thành nguồn vốn phát triển hạ tầng giao thông, kinh tế – xã hội” của lãnh đạo Đà Nẵng đã không mang lại hiệu quả cao khi mà thành phố đã sử dụng hầu hết nguồn vốn đất của mình để tài trợ cho cơ sở hạ tầng nhưng cho đến nay vẫn chưa tạo được cú hích phát triển kinh tế như mong đợi.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang lạm phát cao – mà một trong những nguyên nhân chính là tính kém hiệu quả của hoạt động chi tiêu ngân sách – thì sự thiếu bền vững của cơ cấu ngân sách một địa phương được xem là kiểu mẫu trong quá trình phát triển như thành phố Đà Nẵng đặt ra nhiều câu hỏi và bài học về tính hiệu quả trong quản lý ngân sách ở các địa phương.
Nhìn rộng ra, có thể thấy cơ cấu ngân sách của thành phố Đà Nẵng không bền vững. Nguồn thu chủ yếu của Đà Nẵng là từ thu tiền sử dụng đất, chiếm 42% ngân sách trong giai đoạn 2003 – 2007, các khoản thu phân chia mà chủ yếu các loại thuế chỉ chiếm 17,8% mặc dù tỷ lệ giữ lại mà Quốc hội đang áp dụng cho Đà Nẵng lên đến 90% (tỷ lệ này ở Hà Nội là 32% và TP.HCM 29%). Các khoản thuế có độ nổi cao và bền vững như thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ chiếm 4,4% ngân sách và thuế thu nhập cá nhân chiếm khoảng hơn 1% hoàn toàn không tương xứng với tiềm năng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người của Đà Nẵng vốn gấp hai lần cả nước. Một nghịch lý nữa là khi bất động sản Đà Nẵng đang sốt, quỹ đất đã sử dụng gần hết thì các khoản thu về thuế nhà đất và cho thuê đất chỉ chiếm 1% thu ngân sách. Điều này cho thấy những lợi ích từ việc sử dụng đất không thuộc về Nhà nước (đại diện của người dân). Cơ cấu nguồn thu ngân sách Đà Nẵng một lần nữa cho thấy rằng hoạt động kinh tế Đà Nẵng không tương xứng với tiềm năng kinh tế và cơ sở hạ tầng mà Đà Nẵng đang có (xem biểu đồ Cơ cấu thu ngân sách Đà Nẵng).
Về chi ngân sách, như đã nói ở trên, các khoản chi chủ yếu của Đà Nẵng là chi đầu tư cơ sở hạ tầng trên 50% ngân sách hàng năm. Trong khi đó, các khoản chi cho giáo dục đào tạo, y tế giai đoạn 2003 – 2007 gần như không đổi về giá trị và giảm một nửa về tỷ trọng. Điều này cho thấy những ưu tiên phát triển của Đà Nẵng đang hướng đến các mục tiêu rất ngắn hạn.
Sau gần 15 năm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, bộ mặt đô thị Đà Nẵng đang trở thành đô thị kiểu mẫu của cả nước nhưng cơ cấu ngân sách của Đà Nẵng thì rõ ràng không thể nói là kiểu mẫu mà các tỉnh, thành phố khác nên/cần noi theo. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế đang lạm phát cao – mà một trong những nguyên nhân chính là tính kém hiệu quả của hoạt động chi tiêu ngân sách – thì sự thiếu bền vững của cơ cấu ngân sách một địa phương được xem là kiểu mẫu trong quá trình phát triển như thành phố Đà Nẵng đặt ra nhiều câu hỏi và bài học về tính hiệu quả trong quản lý ngân sách ở các địa phương. Việc chống lạm phát, nâng cao hiệu quả đầu tư công không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan Trung ương mà trong nhiều trường hợp, nó là trách nhiệm lớn của chính quyền địa phương.
Hoàng Xuân Huy

WARC-Truncated: length

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Link: <http://wp.me/m0PW>; rel=shortlink

Vary: Cookie