text:
Heinrich Otto Wieland
Heinrich Otto Wieland (4.6.1877 – 5.8.1957) là nhà hóa học người Đức. Ông đã đoạt giải Nobel Hóa học năm 1927 cho công trình nghiên cứu về axít mật.[1][2][3] Năm 1901 Wieland đậư bằng tiến sĩ tại Đại học München khi nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của Johannes Thiele. Năm 1904 ông hoàn tất habilitation của mình[4], rồi dạy ở trường đại học. Đầu năm 1907 ông làm cố vấn cho công ty dược phẩm Boehringer-Ingelheim. Năm 1914 ông làm phó giáo sư dạy các đề tài đặc biệt về hóa học hữu cơ, và làm Giám đốc ngành Hóa học hữu cơ của Phòng thí nghiệm quốc gia ở München. Từ năm 1917 tới năm 1918 Wieland làm việc trong Viện Hóa Lý và Điện hóa học Kaise Wilhelm (Kaiser Wilhelm Institute for Physical Chemistry and Elektrochemistry) ở Dahlem do Fritz Haber lãnh đạo [5] thay cho nghĩa vụ quân sự thông thường. Tại đây ông tham gia vào việc nghiên cứu vũ khí, chẳng hạn việc tìm chất tổng hợp mới cho khí mustard[6]. Ông cũng được công nhận là người đầu tiên tìm ra việc tổng hợp chất Adamsite[7].
Từ năm 1913 tới 1921, ông làm giáo sư ở Đại học Kỹ thuật München. Sau đó ông chuyển tới Đại học Freiburg làm người kế thừa Ludwig Gattermann. Tại Freiburg ông bắt đầu nghiên cứu về độc chất của cóc và các "axít mật". Kết hợp với công ty dược phẩm Boehringer-Ingelheim ông làm các alkaloid tổng hợp, chẳng hạn như morphine và strychnine
Năm 1925 Wieland kế thừa Richard Willstätter làm giáo sư hóa học tại Đại học München.[8]
Năm 1941, Wieland cô lập chất độc alpha-amanitin[9], nhân tố hoạt động chính của một trong các nấm độc nhất là Nấm tử thần.
Wieland đã che chở thành công các người khác, nhất là các sinh viên Do Thái, những người là "gánh nặng chủng tộc" (racially burdened) theo Luật Nuremberg[10]. Các sinh viên đã bị trục xuất vì là gánh nặng chủng tộc có thể ở lại làm việc trong nhóm của Heinrich Wieland như các nhà hóa học hoặc như "Gäste des Geheimrats" (các khách của Hội đồng cơ mật).
Sau khi quyên góp tiền cho Clara Huber, vợ góa của Kurt Huber, thì Hans Conrad Leipelt, một sinh viên của Wieland, đã bị xử tử hình.
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Cha của Heinrich, Theodor Wieland (1846 - 1928) là một dược sĩ có bằng tiến sĩ hóa học. Ông làm chủ một xưởng luyện vàng và bạc ở Pforzheim [5]. Heinrich Wieland là anh em họ của Helene Boehringer, góa phụ của Albert Boehringer, người sáng lập ra công ty Boehringer-Ingelheim. Từ năm 1915 tới cuối năm 1920, ông là cố vấn của công ty Boehringer-Ingelheim và trong thời gian này, ông đã lập ra phân ban khoa học đầu tiên của công ty này.
Eva Wieland, con gái của Heinrich Wieland, kết hôn với Feodor Lynen ngày 14.5.1937.
Giải Heinrich Wieland[sửa | sửa mã nguồn]
Từ năm 1964, giải Heinrich Wieland được trao hàng năm cho các công trình nghiên cứu hóa học, hóa sinh, sinh lý học và thuốc chữa bệnh gồm các lipít cùng các chất liên quan. Giải này nằm trong số giải thưởng khoa học quốc tế đáng quý nhất, có lịch sử thành công trên 40 năm. Tới nay, giải đã được trao tặng cho 58 nhà khoa học. Giải Heinrich Wieland được công ty Boehringer Ingelheim bảo trợ và được một Ban quản trị xét trao giải.
Tham khảo & Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ tức axít steroid trong mật của loài động vật có vú
- ^ P. Karrer (1958). “Heinrich Wieland. 1877-1957”. Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 4 (2): 340–352. doi:10.1098/rsbm.1958.0026.
- ^ Bernhard Witkop (1993). “Remembering Heinrich Wieland (1877-1957) portrait of an organic chemist and founder of modern biochemistry”. Medicinal Research Reviews 12 (3): 195–274. doi:10.1002/med.2610120303.
- ^ việc đủ tư cách để nghiên cứu hoặc giảng dạy ở đại học – sau khi đã có bằng tiến sĩ – tương đương công trình nghiên cứu hậu tiến sĩ
- ^ a ă Interconnections and Independence: Heinrich Wieland (1877–1957) and His Era Elisabeth Vaupel Angew. Chem. Int. Ed. 2007, 46, 9154 –9179
- ^ sulfur mustard, một loại khí độc. Công thức: C4H8Cl2S
- ^ một hợp chất hữu cơ. Công thức: C12H9AsClN
- ^ Heinrich Wieland - Biography
- ^ peptid vòng gồm 8 axít amin. Công thức: C39H54N10O14S
- ^ tiếng Đức Nürnberger Gesetze, một luật chống người Do Thái, ban hành ngày 15.9.1935 ở Đức
- HASLEWOOD, G A (1957), “Prof. H. O. Weiland”, Nature (1957 Sep 7) 180 (4584): 462–3, doi:10.1038/180462a0, PMID 13464859
- Kultur und Technik 4/2007. Magazin des Deutschen Museums, ISSN 0344-5690.
- B. Witkop: Principiis obsta: Erinnerungen an Heinrich Wieland.

markdown:
# Heinrich Otto Wieland
|
|Heinrich Otto Wieland
|
|![]()
[1877](/wiki/1877) [Pforzheim](/wiki/Pforzheim), [Baden](/w/index.php?title=Baden&action=edit&redlink=1), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [5 tháng 8](/wiki/5_th%C3%A1ng_8), [1957](/wiki/1957)(80 tuổi) [Starnberg](/wiki/Starnberg), [Bavaria](/wiki/Bayern), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [Đại học Kỹ thuật München](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_M%C3%BCnchen) 1913-21, [Đại học Freiburg](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Freiburg)1921-25, [Đại học München](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ludwig_Maximilian_M%C3%BCnchen)1925- [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Đại học München](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ludwig_Maximilian_M%C3%BCnchen) [Người hướng dẫn luận án tiến sĩ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_h%C6%B0%E1%BB%9Bng_d%E1%BA%ABn_lu%E1%BA%ADn_%C3%A1n_ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9) [Johannes Thiele](/w/index.php?title=Johannes_Thiele_(nh%C3%A0_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [Rolf Huisgen](/w/index.php?title=Rolf_Huisgen&action=edit&redlink=1), [Leopold Horner](/wiki/Leopold_Horner) [axít mật](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_m%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) [giải Nobel Hóa học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)(1927) **Heinrich Otto Wieland** (4.6. [1877](/wiki/1877) – 5.8. [1957](/wiki/1957)) là [nhà hóa học](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Ông đã đoạt [giải Nobel Hóa học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) năm 1927 cho công trình nghiên cứu về [axít mật](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_m%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-1) [[2]](#cite_note-2) Năm 1901 Wieland đậư bằng [3] [tiến sĩ](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9)tại [Đại học München](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ludwig_Maximilian_M%C3%BCnchen)khi nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của [Johannes Thiele](/w/index.php?title=Johannes_Thiele_(nh%C3%A0_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1). Năm 1904 ông hoàn tất [habilitation](/wiki/Habilitation_%C3%A0_diriger_les_recherches)của mình , rồi dạy ở trường đại học. Đầu năm 1907 ông làm cố vấn cho công ty dược phẩm [[4]](#cite_note-4) [Boehringer-Ingelheim](/w/index.php?title=Boehringer-Ingelheim&action=edit&redlink=1). Năm 1914 ông làm phó giáo sư dạy các đề tài đặc biệt về [hóa học hữu cơ](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1), và làm Giám đốc ngành Hóa học hữu cơ của Phòng thí nghiệm quốc gia ở München. Từ năm 1917 tới năm 1918 Wieland làm việc trong [Viện Hóa Lý và Điện hóa học Kaise Wilhelm](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_H%C3%B3a_L%C3%BD_v%C3%A0_%C4%90i%E1%BB%87n_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc_Kaise_Wilhelm&action=edit&redlink=1)( *Kaiser Wilhelm Institute for Physical Chemistry and Elektrochemistry*) ở [Dahlem](/w/index.php?title=Dahlem_(Berlin)&action=edit&redlink=1)do [Fritz Haber](/wiki/Fritz_Haber)lãnh đạo thay cho nghĩa vụ quân sự thông thường. Tại đây ông tham gia vào việc nghiên cứu [[5]](#cite_note-Vaupel-5) [vũ khí](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD), chẳng hạn việc tìm chất tổng hợp mới cho [khí mustard](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_mustard&action=edit&redlink=1) . Ông cũng được công nhận là người đầu tiên tìm ra việc tổng hợp chất [[6]](#cite_note-6) [Adamsite](/w/index.php?title=Adamsite&action=edit&redlink=1) . [[7]](#cite_note-7)
Từ năm 1913 tới 1921, ông làm giáo sư ở
[Đại học Kỹ thuật München](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_M%C3%BCnchen). Sau đó ông chuyển tới [Đại học Freiburg](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Freiburg) làm người kế thừa [Ludwig Gattermann](/w/index.php?title=Ludwig_Gattermann&action=edit&redlink=1). Tại Freiburg ông bắt đầu nghiên cứu về độc chất của cóc và các "axít mật". Kết hợp với công ty dược phẩm Boehringer-Ingelheim ông làm các alkaloid tổng hợp, chẳng hạn như [morphine](/wiki/Morphine) và [strychnine](/w/index.php?title=Strychnine&action=edit&redlink=1)
Năm 1925 Wieland kế thừa
[Richard Willstätter](/wiki/Richard_Willst%C3%A4tter) làm giáo sư hóa học tại [Đại học München](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ludwig_Maximilian_M%C3%BCnchen). [[8]](#cite_note-8)
Năm 1941, Wieland cô lập chất độc
[alpha-amanitin](/w/index.php?title=Alpha-amanitin&action=edit&redlink=1) , nhân tố hoạt động chính của một trong các nấm độc nhất là [9] [Nấm tử thần](/wiki/N%E1%BA%A5m_t%E1%BB%AD_th%E1%BA%A7n).
Wieland đã che chở thành công các người khác, nhất là các sinh viên
[Do Thái](/wiki/Do_Th%C3%A1i), những người là "gánh nặng chủng tộc" ( *racially burdened*) theo [Luật Nuremberg](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_Nuremberg&action=edit&redlink=1) . Các sinh viên đã bị trục xuất vì là gánh nặng chủng tộc có thể ở lại làm việc trong nhóm của Heinrich Wieland như các nhà hóa học hoặc như "Gäste des Geheimrats" ( [10] *các khách của Hội đồng cơ mật*).
Sau khi quyên góp tiền cho Clara Huber, vợ góa của
[Kurt Huber](/w/index.php?title=Kurt_Huber&action=edit&redlink=1), thì [Hans Conrad Leipelt](/w/index.php?title=Hans_Conrad_Leipelt&action=edit&redlink=1), một sinh viên của Wieland, đã bị xử tử hình.
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&action=edit§ion=1)]
Cha của Heinrich, Theodor Wieland (1846 - 1928) là một
[dược sĩ](/wiki/D%C6%B0%E1%BB%A3c_s%C4%A9) có bằng [tiến sĩ](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9) [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc). Ông làm chủ một xưởng luyện [vàng](/wiki/V%C3%A0ng) và [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c) ở Pforzheim . Heinrich Wieland là anh em họ của Helene Boehringer, góa phụ của Albert Boehringer, người sáng lập ra công ty [5] [Boehringer-Ingelheim](/w/index.php?title=Boehringer-Ingelheim&action=edit&redlink=1). Từ năm 1915 tới cuối năm 1920, ông là cố vấn của công ty Boehringer-Ingelheim và trong thời gian này, ông đã lập ra phân ban khoa học đầu tiên của công ty này.
Eva Wieland, con gái của Heinrich Wieland, kết hôn với
[Feodor Lynen](/w/index.php?title=Feodor_Felix_Konrad_Lynen&action=edit&redlink=1) ngày 14.5.1937.
## Giải Heinrich Wieland[
[sửa](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&action=edit§ion=2)]
Từ năm 1964,
[giải Heinrich Wieland](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_Heinrich_Wieland&action=edit&redlink=1) được trao hàng năm cho các công trình nghiên cứu [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc), [hóa sinh](/wiki/H%C3%B3a_sinh), [sinh lý học](/wiki/Sinh_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc) và thuốc chữa bệnh gồm các [lipít](/w/index.php?title=Lip%C3%ADt&action=edit&redlink=1) cùng các chất liên quan. Giải này nằm trong số giải thưởng khoa học quốc tế đáng quý nhất, có lịch sử thành công trên 40 năm. Tới nay, giải đã được trao tặng cho 58 nhà khoa học. Giải Heinrich Wieland được công ty [Boehringer Ingelheim](/w/index.php?title=Boehringer_Ingelheim&action=edit&redlink=1) bảo trợ và được một Ban quản trị xét trao giải.
## Tham khảo & Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&action=edit§ion=3)] **tức axít steroid trong mật của loài động vật có vú** [^](#cite_ref-1) **P. Karrer (1958).** [^](#cite_ref-2) [“Heinrich Wieland. 1877-1957”](http://links.jstor.org/sici?sici=0080-4606%28195811%294%3C340%3AHW1%3E2.0.CO%3B2-3). *Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society* **4**(2): 340–352. [doi](/wiki/DOI): [10.1098/rsbm.1958.0026](http://dx.doi.org/10.1098%2Frsbm.1958.0026). **Bernhard Witkop (1993). “Remembering Heinrich Wieland (1877-1957) portrait of an organic chemist and founder of modern biochemistry”.** [^](#cite_ref-3) *Medicinal Research Reviews* **12**(3): 195–274. [doi](/wiki/DOI): [10.1002/med.2610120303](http://dx.doi.org/10.1002%2Fmed.2610120303). **việc đủ tư cách để nghiên cứu hoặc giảng dạy ở đại học – sau khi đã có bằng tiến sĩ – tương đương công trình nghiên cứu hậu tiến sĩ** [^](#cite_ref-4)
- ^
**a** **ă** *Interconnections and Independence: Heinrich Wieland*(1877–1957) and His Era *Elisabeth Vaupel* [Angew. Chem. Int. Ed.](/w/index.php?title=Angew._Chem._Int._Ed.&action=edit&redlink=1) **2007**, 46, 9154 –9179 **sulfur mustard, một loại khí độc. Công thức: C** [^](#cite_ref-6) 4H 8Cl 2S **một hợp chất hữu cơ. Công thức: C** [^](#cite_ref-7) 12H 9AsClN [^](#cite_ref-8) [Heinrich Wieland - Biography](http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1927/wieland-bio.html) **peptid vòng gồm 8 axít amin. Công thức: C** [^](#cite_ref-9) 39H 54N 10O 14S **tiếng Đức Nürnberger Gesetze, một luật chống người Do Thái, ban hành ngày 15.9.1935 ở Đức** [^](#cite_ref-10)
- HASLEWOOD, G A (1957),
[“Prof. H. O. Weiland”](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/13464859), *(1957 Sep 7)* [Nature](/wiki/Nature_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)) **180**(4584): 462–3, [doi](/wiki/DOI): [10.1038/180462a0](http://dx.doi.org/10.1038%2F180462a0), [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [13464859](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/13464859) *Kultur und Technik 4/2007*. Magazin des Deutschen Museums, [ISSN](/wiki/ISSN) [0344-5690](http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/LNG=EN/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8&TRM=0344-5690).
- B. Witkop:
*Principiis obsta: Erinnerungen an Heinrich Wieland.*
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Heinrich_Otto_Wieland&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
[Heinrich Otto Wieland](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Heinrich_Wieland?uselang=vi) [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1927/wieland-bio.html](http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1927/wieland-bio.html) [Các tác phẩm của Heinrich Otto Wieland](https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=Woe%3D119469308&method=simpleSearch)lưu trong catalogue [Thư viện quốc gia Đức](/wiki/Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%E1%BB%A9c) [Bản mẫu:Nobel-ch](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Nobel-ch&action=edit&redlink=1) [Kalenderblatt des Berg-am-Laim-Kalenders 1998 mit dem Titel Heinrich Wieland](http://www.berg-am-laim-kalender.de/ARCHIV/1998/1998-Apr.htm)
|
|

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Hinwil (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Huyện Hinwil (tiếng Pháp: District du Hinwil, tiếng Đức: Bezirk Hinwil) là một huyện hành chính của Thụy Sĩ. Huyện này thuộc bang Bang Zürich. Huyện Hinwil có diện tích 180 kilômét vuông, dân số theo thống kê của cục thống kê Thụy Sĩ năm 1999 là 75791 người. Trung tâm của huyện đóng ở Hinwil. Mã của huyện là 105.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Statistik SchweizƯ
- ^ “Switzerland Districts”. Statoids. 10 tháng 10 năm 2005. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.

markdown:
# Hinwil (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Huyện Hinwil
|
District du Hinwil
|— Huyện —|
|
|
|
|![]()
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Switzerland.svg/20px-Flag_of_Switzerland.svg.png)
[Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Bản mẫu:Country data Bang Zürich](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Country_data_Bang_Z%C3%BCrich&action=edit&redlink=1) [Hinwil](/w/index.php?title=Hinwil&action=edit&redlink=1) 2(70 mi 2) [[1]](#cite_note-1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(1,100/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Huyện Hinwil** ( [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *District du Hinwil*, [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c): *Bezirk Hinwil*) là một [huyện hành chính](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) của Thụy Sĩ. Huyện này thuộc [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Bang Zürich](/wiki/Z%C3%BCrich_(bang)). Huyện Hinwil có diện tích 180 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số theo thống kê của cục thống kê Thụy Sĩ năm 1999 là 75791 người. Trung tâm của huyện đóng ở [Hinwil](/w/index.php?title=Hinwil&action=edit&redlink=1). Mã của huyện là 105. [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Hinwil_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hinwil_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [Statistik SchweizƯ](http://www.statistik.admin.ch/dienstle/elektron/statinf/dstatweb_fr.htm) [^](#cite_ref-2) [“Switzerland Districts”](http://www.statoids.com/ych.html). Statoids. 10 tháng 10 năm 2005. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=01-Sep-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sat, 03 Oct 2015 00:00:00 GMT


text:
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Reims
Nhà thờ Đức Bà Reims (tiếng Pháp: Notre-Dame de Reims) là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Reims, Pháp. Được xây dựng từ thế kỉ 13, đây là một trong các nhà thờ cổ nhất và cũng là lớn nhất của Pháp. Nhà thờ Đức Bà Reims còn là công trình kiến trúc Gothic tiêu biểu của Pháp và là nơi đăng quang của gần như toàn bộ các hoàng đế Pháp, vị vua cuối cùng làm lễ đăng quang tại đây là Charles X (ngày 29 tháng 5 năm 1825).
Năm 1991, quần thể kiến trúc tôn giáo Reims gồm nhà thờ Đức Bà, Cung điện Tau và Nhà thờ Saint-Remi đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Hiện nay đây là một trong những điểm thu hút khách du lịch lớn của Pháp, chỉ trong năm 2006 nó đã thu hút 1,5 triệu lượt khách[1].
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà thờ chính tòa đầu tiên được xây dựng ở Reims là vào thế kỉ 5 trên nền một nhà tắm công cộng kiểu La Mã. Tại nhà thờ này vào năm 498, giám mục Saint Remi đã làm lễ rửa tội cho vua Clovis của người Francs. Năm 816, con trai của Charlemagne là Louis I le Pieux đã chọn Reims để làm lễ đăng quang hoàng đế. Từ năm 1027, vua Henri I đã quyết định Nhà thờ Đức Bà Reims là nơi đăng quang duy nhất của hoàng gia Pháp.
Ngày 6 tháng 5 năm 1211, tổng giám mục Aubry de Humbert bắt đầu cho xây dựng nhà thờ chính tòa của Reims để thay thế cho nhà thờ đã bị phá hủy trong trận hỏa hoạn một năm trước đó. Công trình lớn này được hoàn tất năm 1275 với 4 kiến trúc sư kế tiếp nhau phụ trách là Jean d'Orbais, Jean-le-Loup, Gaucher de Reims và Bernard de Soissons. Đây chính là hình dáng của nhà thờ tồn tại đến hiện nay.
Trong Thế chiến thứ nhất nhà thờ bị hủy hoại bởi các cuộc ném bom của quân Đức. Năm 1919 sau khi chiến tranh kết thúc, việc tu sửa nhà thờ được tiến hành ngay dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Henri Deneux. Hiện nay các gác chuông của nhà thờ chỉ còn 2 quả chuông là Marie (nặng 12 tấn) và Charlotte (nặng 8 tấn), chúng không còn được sử dụng vì sợ sẽ làm nguy hiểm tới cấu trúc nhà thờ vốn đã bị tổn hại một lần nữa trong Thế chiến thứ hai.
Kiến trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà thờ Đức Bà Reims có số tượng được trang trí vào loại lớn nhất châu Âu với tổng số lên tới 2303 bức. Kiến trúc của nhà thờ tương đối đồng nhất mặc dù đã trải qua quá trình xây dựng và tu sửa kéo dài. Chiều cao của gian chính là 38 mét, chiều cao tối đa của hai tháp chuông là 87 mét.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- (tiếng Pháp) Trang web chính thức của nhà thờ
- (tiếng Pháp) Nhà thờ trên Structurae.de

markdown:
# Nhà thờ chính tòa Đức Bà Reims
[Nhà thờ Đức Bà Reims](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&redirect=no)) [Nhà thờ Đức Bà](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0).
|Nhà thờ Đức Bà,
|![ Welterbe.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Welterbe.svg/25px-Welterbe.svg.png)
[Di sản thế giới UNESCO](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) ![ Reims ND3 tango7174.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Reims_ND3_tango7174.jpg/250px-Reims_ND3_tango7174.jpg)
![ Reims ND3 tango7174.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Reims_ND3_tango7174.jpg/250px-Reims_ND3_tango7174.jpg)
[Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [601](http://whc.unesco.org/en/list/601) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) **Nhà thờ Đức Bà Reims** ( [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Notre-Dame de Reims*) là [nhà thờ chính tòa](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a) của [Tổng giáo phận Reims](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1o_ph%E1%BA%ADn_Reims&action=edit&redlink=1), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Được xây dựng từ [thế kỉ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13), đây là một trong các nhà thờ cổ nhất và cũng là lớn nhất của Pháp. Nhà thờ Đức Bà Reims còn là công trình [kiến trúc Gothic](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_Gothic) tiêu biểu của [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và là nơi đăng quang của gần như toàn bộ các [hoàng đế Pháp](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_vua_v%C3%A0_ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Ph%C3%A1p), vị vua cuối cùng làm lễ đăng quang tại đây là [Charles X](/wiki/Charles_X_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) (ngày [29 tháng 5](/wiki/29_th%C3%A1ng_5) năm [1825](/wiki/1825)).
Năm
[1991](/wiki/1991), quần thể kiến trúc tôn giáo Reims gồm nhà thờ Đức Bà, [Cung điện Tau](/wiki/Cung_%C4%91i%E1%BB%87n_Tau) và [Nhà thờ Saint-Remi](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Saint-Remi_(Reims)) đã được [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) công nhận là [Di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Hiện nay đây là một trong những điểm thu hút khách du lịch lớn của Pháp, chỉ trong năm [2006](/wiki/2006) nó đã thu hút 1,5 triệu lượt khách . [1]
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&action=edit§ion=1)]
Nhà thờ chính tòa đầu tiên được xây dựng ở
[Reims](/wiki/Reims) là vào [thế kỉ 5](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_5) trên nền một nhà tắm công cộng kiểu [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3). Tại nhà thờ này vào năm [498](/wiki/498), giám mục [Saint Remi](/w/index.php?title=Saint_Remi&action=edit&redlink=1) đã làm lễ rửa tội cho vua [Clovis](/wiki/Clovis_I) của người [Francs](/wiki/Franc). Năm [816](/wiki/816), con trai của [Charlemagne](/wiki/Charlemagne) là [Louis I le Pieux](/w/index.php?title=Louis_le_Pieux&action=edit&redlink=1) đã chọn [Reims](/wiki/Reims)để làm lễ đăng quang hoàng đế. Từ năm [1027](/wiki/1027), vua [Henri I](/wiki/Henri_I_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p)đã quyết định Nhà thờ Đức Bà Reims là nơi đăng quang duy nhất của hoàng gia Pháp.
Ngày
[6 tháng 5](/wiki/6_th%C3%A1ng_5) năm [1211](/wiki/1211), tổng giám mục [Aubry de Humbert](/w/index.php?title=Aubry_de_Humbert&action=edit&redlink=1) bắt đầu cho xây dựng nhà thờ chính tòa của Reims để thay thế cho nhà thờ đã bị phá hủy trong trận hỏa hoạn một năm trước đó. Công trình lớn này được hoàn tất năm [1275](/wiki/1275) với 4 kiến trúc sư kế tiếp nhau phụ trách là [Jean d'Orbais](/w/index.php?title=Jean_d%27Orbais&action=edit&redlink=1), [Jean-le-Loup](/w/index.php?title=Jean-le-Loup&action=edit&redlink=1), [Gaucher de Reims](/w/index.php?title=Gaucher_de_Reims&action=edit&redlink=1) và [Bernard de Soissons](/w/index.php?title=Bernard_de_Soissons&action=edit&redlink=1). Đây chính là hình dáng của nhà thờ tồn tại đến hiện nay.
Trong
[Thế chiến thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) nhà thờ bị hủy hoại bởi các cuộc ném bom của quân [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Năm [1919](/wiki/1919) sau khi chiến tranh kết thúc, việc tu sửa nhà thờ được tiến hành ngay dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư [Henri Deneux](/w/index.php?title=Henri_Deneux&action=edit&redlink=1). Hiện nay các gác chuông của nhà thờ chỉ còn 2 quả chuông là Marie (nặng 12 tấn) và Charlotte (nặng 8 tấn), chúng không còn được sử dụng vì sợ sẽ làm nguy hiểm tới cấu trúc nhà thờ vốn đã bị tổn hại một lần nữa trong [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai).
## Kiến trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&action=edit§ion=2)]
Nhà thờ Đức Bà Reims có số tượng được trang trí vào loại lớn nhất châu Âu với tổng số lên tới 2303 bức. Kiến trúc của nhà thờ tương đối đồng nhất mặc dù đã trải qua quá trình xây dựng và tu sửa kéo dài. Chiều cao của gian chính là 38 mét, chiều cao tối đa của hai tháp chuông là 87 mét.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_t%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Reims&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
[Nhà thờ chính tòa Đức Bà Reims](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cath%C3%A9drale_Notre-Dame_de_Reims?uselang=vi) **(tiếng Pháp)** [Trang web chính thức của nhà thờ](http://www.cathedrale-reims.com/notre-dame-saint-jacques-reims/) **(tiếng Pháp)** [Nhà thờ trên Structurae.de](http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0000273)

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1068 frontend miss (0)


text:
Đoạn mồi
- Phần định nghĩa và thảo luận dưới đây chỉ đúng cho thuật ngữ primer dùng trong sinh học phân tử.
Primer (còn có tên gọi khác là đoạn mồi) là một sợi nucleic acid (hoặc ribonucleic acid) dùng để làm đoạn khởi đầu cho quá trình nhân đôi của DNA. Hầu hết các DNA polymerase (enzyme xúc tác quá trình nhân đôi DNA) không thể bắt đầu tổng hợp một đoạn DNA mới mà thiếu primer. Vì nó chỉ gắn các nucleotide vào sợi primer có sẵn theo nguyên tắc bổ sung với sợi khuôn.
Trong hầu hết các quá trình sao chép DNA tự nhiên, mồi cơ bản cho việc tổng hợp DNA là sợi RNA ngắn. RNA này được tạo ra bởi RNA polymerase, nó được loại bỏ đi và được thay thế bằng DNA bởi DNA polymerase.
Nhiều kỹ thuật sinh học phân tử liên quan đến DNA polymerase, như kỹ thuật xác định trình tự DNA và PCR, cần đến mồi. Mồi dùng cho các kỹ thuật này thường ngắn (khoảng 20 base), là các phân tử DNA được tổng hợp nhân tạo. Cấu trúc thật sự của các mồi này bắt đầu bằng các 3'-hydroxyl nucleoside gắn với một cái gọi là CPG (controlled-pore glass). Đầu 5'-hydroxyl của nucleoside được dimethoxytrityl (DMT) bao phủ nhằm ngăn sự thành lập chuỗi nucleotide. để thêm vào 1 nucleotide thì phải loại bỏ DMT theo cách hóa học, và 1 nucleotide được thêm vào. Đầu 5'-hydroxyl của nucleotide mới bị khóa lại bởi DMT nhằm ngăn chặn sự gắn thêm vào 1 hay nhiều nucleotide trên 1 chuỗi. Sau đó, chu trình được lặo lại đối với mỗi nucleotide bằng 1 mồi. Đây chỉ là mô tả đơn giản, còn quy trình thực tế thì khá phức tạp. Vì thế, hầu hết các phòng thí nghiệm đều không tạo mồi trên chính nó.
Việc xác định trình tự DNA được dùng để xác định nucleotide trong sợi DNA. Phương pháp xác định trình tự được gọi là xác định trình tự dideoxy (hay còn gọi là phương pháp Sanger) dùng mồi làm marker khởi đầu cho phản ứng chuỗi.
Trong PCR, mồi được dùng để xác định các phân đoạn DNA mà được khuếch đại bởi PCR. Chiều dài của mồi thường không dài hơn 50 nucleotide (Do DNA thường là sợi đôi, nên chiều dài của nó được đo bằng cặp base. Chiều dài của DNA sợi đơn được đo bằng base hay nucleotide), và chùng kết hợp chính xác khởi đầu và kết thúc phân đoạn DNA để được khuếch đại. Chúng anneal (adhere) khuôn DNA ở điểm khởi đầu và kết thúc, tại đó DNA polymerase gắn và bắt đầu tổng hợp sợi DNA mới.
Việc lựa chọn chiều dài mồi và nhiệt độ nóng chảy của chúng dựa vào một số lý do. Nhiệt độ nóng chảy của mồi được định nghĩa là nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ của mồi mà sẽ anneal khuôn DNA và cao hơn nhiệt độ làm mồi rời khỏi khuôn DNA. Nhiệt độ nóng chảy cần tăng lên theo độ dài của mồi. Mồi quá ngắn sẽ làm anneal một số vị trí trên khuôn DNA dài, dẫn đến các bản sao không đặc hiệu. Nói cách khác, chiều dài của mồi bị giới hạn bởi nhiệt độ làm nóng chảy nó. Nhiệt độ nóng chảy quá cao, nghĩa là trên 80 °C, có thể gây ra một số vấn đề do DNA poluymerase ít hoạt động ở nhiệt độ này. Chiều dài tối ưu của mồi vào khoảng 30 đến 40 nucleotide với nhiệt độ nóng chảy vào khoảng 60 °C đến 75 °C. Có một số cách để tính nhệit độ nóng chảy (TM) của mồi. (A, G, C và T tương ứng là số nucleotide của mồi. [Na+] là nồng độ Na+ trong PCR)
- Phương pháp "GC": Nhanh và đơn giản, với mồi dài trên 13 nucleotide.
- Phương pháp "điều chỉnh bằng muối": chính xác hơn GC, với mồi dài hơn 13 nucleotide.
- Base-stacking calculation: chính xác nhất, nhưng phức tạp
- trong đó
- là enthalpy của tương tác base stacking điều chỉnh cho các nhân tố khởi đầu vòng xoắn (helix)
- là entropy của base stacking điều chỉnh cho các nhân tố khởi đầu helix và điều chỉnh nồng độ muối cho emtropy
- is the universal gas constant
Cũng vậy, mồi không anneal dễ dàng với chính nó và những cái cùng loại với nó, thành lập nên các loop hoặc kẹp tóc trong quy trình. Điều này làm cản trở việc anneal khuôn DNA. Tuy nhiên, càc kẹp tóc nhỏ thường không thể tránh khỏi.
Đôi khi cũng sử dụng mồi phân giải. Các mồi này là một hỗn hợp mồi giống nhau, nhưng chưa xác định. Chúng có thể thích hợp nếu gene giống nhau được khuếch đại từ các sinh vật khác nhau. Có các cách sử dụng khác đối với mồi phân giải là khi mồi thiết kế dựa vào trình tự protein. Một số codon khác nhau có thể mã hóa cho một amino acid. Vì vậy trình tự của mồi tương ứng với amino acid isoleucine có thể là "ATH", trong đó A thay cho adenine, T cho thymine, và H adenine, thymine, hoặc cytosine. (Xem mã di truyền trong các bài sau này về codon) Sử dụng mồi phân giải có thể làm giảm tính đặc hiệu của quá trình khuếch đại PCE. Vấn đề có thể được giải quyết từng phần bằng cách sử dụng touchdown PCR.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
An earlier version of the above article was posted on Nupedia.
Primer (còn có tên gọi khác là đoạn mồi) là một sợi nucleic acid (hoặc ribonucleic acid) dùng để làm đoạn khởi đầu cho quá trình nhân đôi của DNA. Hầu hết các DNA polymerase (enzyme xúc tác quá trình nhân đôi DNA) không thể bắt đầu tổng hợp một đoạn DNA mới mà thiếu primer. Vì nó chỉ gắn các nucleotide vào sợi primer có sẵn theo nguyên tắc bổ sung với sợi khuôn.
Trong quá trình sao mã tự nhiên, các primer cần thiết cho quá trình tổng hợp DNA là một đoạn ngắn của sợi RNA. Sợi RNA này được sinh ra bởi RNA polymerase, và sau đó được loại bỏ và thay thế bằng DNA nhờ DNA polymerase.
Nhiều kỹ thuật phòng thí nghiệm về lĩnh vực sinh học phân tử có liên quan đến DNA polymerase, như giải trình tự DNA (DNA sequencing), chuỗi phản ứng PCR (Polymerase chain reaction), yêu cầu các primer. Các primer sử dụng cho các kỹ thuật đó thường là những phân tử DNA ngắn được tổng hợp nhân tạo với chiều dài khoảng 20 bases. Cấu trúc thực tế của các primer như vậy bắt đầu với 3’-OH nucleosid gắn với CPG (controlled-pore glass). 5’-OH của nucleosid được bao phủ bởi DMT (dimethoxythityl), cái sẽ ngăn cản quá trình hình thành chuỗi nucleotid. Để thêm một nucleotide, DMT được loại bỏ và nucleotide được gắn thêm vào. Đầu 5’-OH của nucleotide mới được khoá lại bởi DMT, ngăn cản quá trình thêm hơn một nucleotide vào mỗi chuỗi. Sau đó chu trình lại lặp lại cho mỗi nucleotide trong primer. Đây là một quá trình miêu tả đơn giản, quá trình thực tế là khá phức tạp, vì vậy, hầu hết các phòng thí nghiệm không tự tổng hợp được primer, nhưng có thể đặt chúng bởi các công ty làm về lĩnh vực này.
Giải trình tự DNA được sử dụng để xác định các nu trong chuỗi DNA. Một phương pháp giải trình tự gọi là Dideoxy sequencing cũng được biết như phương pháp kết thúc chuỗi hay phương pháp Sanger sử dụng primer như một đánh dấu bắt đầu cho chuỗi phản ứng.
Trong chuỗi phản ứng PCR, các primer được sử dụng để xác định đoạn DNA được khuếch đại bở quá trình PCR. Chiều dài của primer thường không quá 50 nu (vì DNA thường là sợi đôi, chiều dài của nó có giá trị trong các cặp base. Chiều dai của DNA sợi đơn có giá trị trong các cặp base hay các nu), và chúng bắt cặp chính xác với đoạn bắt đầu và đoạn kết thúc để khuếch đại. Chúng thường gắn với khuôn DNA ở điểm bắt đầu và điểm kết thúc, nơi mà DNA-Polymerase gắn vào và bắt đầu quá trình tổng hợp sợi DNA mới.
Liên kết bên ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- NetPrimer – primer analysis program

markdown:
# Đoạn mồi
[Primer](/w/index.php?title=Primer&redirect=no)) *Phần định nghĩa và thảo luận dưới đây chỉ đúng cho thuật ngữ primer dùng trong* [sinh học phân tử](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc_ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD). **Primer** (còn có tên gọi khác là **đoạn mồi**) là một sợi [nucleic acid](/wiki/Axit_nucleic) (hoặc [ribonucleic acid](/w/index.php?title=Ribonucleic_acid&action=edit&redlink=1)) dùng để làm đoạn khởi đầu cho [quá trình nhân đôi của DNA](/w/index.php?title=Qu%C3%A1_tr%C3%ACnh_nh%C3%A2n_%C4%91%C3%B4i_c%E1%BB%A7a_DNA&action=edit&redlink=1). Hầu hết các [DNA polymerase](/wiki/DNA_polymerase) ( [enzyme](/wiki/Enzym) xúc tác quá trình nhân đôi DNA) không thể bắt đầu tổng hợp một đoạn DNA mới mà thiếu primer. Vì nó chỉ gắn các nucleotide vào sợi primer có sẵn theo [nguyên tắc bổ sung](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BA%AFc_b%E1%BB%95_sung) với [sợi khuôn](/w/index.php?title=S%E1%BB%A3i_khu%C3%B4n&action=edit&redlink=1).
Trong hầu hết các quá trình sao chép DNA tự nhiên, mồi cơ bản cho việc tổng hợp DNA là sợi RNA ngắn. RNA này được tạo ra bởi RNA polymerase, nó được loại bỏ đi và được thay thế bằng DNA bởi DNA polymerase.
Nhiều kỹ thuật
[sinh học phân tử](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc_ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) liên quan đến DNA polymerase, như [kỹ thuật xác định trình tự](/w/index.php?title=K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_x%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%8Bnh_tr%C3%ACnh_t%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) DNA và PCR, cần đến mồi. Mồi dùng cho các kỹ thuật này thường ngắn (khoảng 20 base), là các phân tử DNA được tổng hợp nhân tạo. Cấu trúc thật sự của các mồi này bắt đầu bằng các 3'-hydroxyl nucleoside gắn với một cái gọi là CPG (controlled-pore glass). Đầu 5'-hydroxyl của nucleoside được [dimethoxytrityl](/w/index.php?title=Dimethoxytrityl&action=edit&redlink=1) (DMT) bao phủ nhằm ngăn sự thành lập chuỗi nucleotide. để thêm vào 1 nucleotide thì phải loại bỏ DMT theo cách hóa học, và 1 nucleotide được thêm vào. Đầu 5'-hydroxyl của nucleotide mới bị khóa lại bởi DMT nhằm ngăn chặn sự gắn thêm vào 1 hay nhiều nucleotide trên 1 chuỗi. Sau đó, chu trình được lặo lại đối với mỗi nucleotide bằng 1 mồi. Đây chỉ là mô tả đơn giản, còn quy trình thực tế thì khá phức tạp. Vì thế, hầu hết các phòng thí nghiệm đều không tạo mồi trên chính nó.
Việc xác định trình tự DNA được dùng để xác định nucleotide trong sợi DNA. Phương pháp xác định trình tự được gọi là
[xác định trình tự dideoxy](/w/index.php?title=X%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%8Bnh_tr%C3%ACnh_t%E1%BB%B1_dideoxy&action=edit&redlink=1) (hay còn gọi là [phương pháp Sanger](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_Sanger&action=edit&redlink=1)) dùng mồi làm marker khởi đầu cho phản ứng chuỗi.
Trong PCR, mồi được dùng để xác định các phân đoạn DNA mà được khuếch đại bởi PCR. Chiều dài của mồi thường không dài hơn 50 nucleotide (Do DNA thường là sợi đôi, nên chiều dài của nó được đo bằng cặp base. Chiều dài của DNA sợi đơn được đo bằng base hay nucleotide), và chùng kết hợp chính xác khởi đầu và kết thúc phân đoạn DNA để được khuếch đại. Chúng
*anneal* (adhere) khuôn DNA ở điểm khởi đầu và kết thúc, tại đó DNA polymerase gắn và bắt đầu tổng hợp sợi DNA mới.
Việc lựa chọn chiều dài mồi và nhiệt độ nóng chảy của chúng dựa vào một số lý do. Nhiệt độ nóng chảy của mồi được định nghĩa là nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ của mồi mà sẽ anneal khuôn DNA và cao hơn nhiệt độ làm mồi rời khỏi khuôn DNA. Nhiệt độ nóng chảy cần tăng lên theo độ dài của mồi. Mồi quá ngắn sẽ làm anneal một số vị trí trên khuôn DNA dài, dẫn đến các bản sao không đặc hiệu. Nói cách khác, chiều dài của mồi bị giới hạn bởi nhiệt độ làm nóng chảy nó. Nhiệt độ nóng chảy quá cao, nghĩa là trên 80 °C, có thể gây ra một số vấn đề do DNA poluymerase ít hoạt động ở nhiệt độ này. Chiều dài tối ưu của mồi vào khoảng 30 đến 40 nucleotide với nhiệt độ nóng chảy vào khoảng 60 °C đến 75 °C. Có một số cách để tính
*nhệit độ nóng chảy* (T M) của mồi. (A, G, C và T tương ứng là số nucleotide của mồi. [Na +] là nồng độ Na + trong PCR)
- Phương pháp "GC": Nhanh và đơn giản, với mồi dài trên 13 nucleotide.
- Phương pháp "điều chỉnh bằng muối": chính xác hơn GC, với mồi dài hơn 13 nucleotide.
- Base-stacking calculation: chính xác nhất, nhưng phức tạp
- trong đó
là
[enthalpy](/wiki/Entanpi)của tương tác base stacking điều chỉnh cho các nhân tố khởi đầu vòng xoắn (helix)
là
[entropy](/wiki/Entropy)của base stacking điều chỉnh cho các nhân tố khởi đầu helix và điều chỉnh nồng độ muối cho emtropy
is the
[universal gas constant](/w/index.php?title=Universal_gas_constant&action=edit&redlink=1)
Cũng vậy, mồi không anneal dễ dàng với chính nó và những cái cùng loại với nó, thành lập nên các loop hoặc kẹp tóc trong quy trình. Điều này làm cản trở việc anneal khuôn DNA. Tuy nhiên, càc kẹp tóc nhỏ thường không thể tránh khỏi.
Đôi khi cũng sử dụng
*mồi phân giải*. Các mồi này là một hỗn hợp mồi giống nhau, nhưng chưa xác định. Chúng có thể thích hợp nếu [gene](/wiki/Gen) giống nhau được khuếch đại từ các [sinh vật](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt) khác nhau. Có các cách sử dụng khác đối với mồi phân giải là khi mồi thiết kế dựa vào [trình tự protein](/w/index.php?title=Tr%C3%ACnh_t%E1%BB%B1_protein&action=edit&redlink=1). Một số [codon](/wiki/M%C3%A3_di_truy%E1%BB%81n) khác nhau có thể mã hóa cho một [amino acid](/wiki/Axit_amin). Vì vậy trình tự của mồi tương ứng với [amino acid](/wiki/Axit_amin) [isoleucine](/wiki/Isoleucin) có thể là "ATH", trong đó A thay cho [adenine](/wiki/Adenine), T cho [thymine](/wiki/Thymine), và H [adenine](/wiki/Adenine), [thymine](/wiki/Thymine), hoặc [cytosine](/wiki/Cytosine). (Xem [mã di truyền](/wiki/M%C3%A3_di_truy%E1%BB%81n) trong các bài sau này về [codon](/wiki/M%C3%A3_di_truy%E1%BB%81n)) Sử dụng mồi phân giải có thể làm giảm tính đặc hiệu của quá trình khuếch đại PCE. Vấn đề có thể được giải quyết từng phần bằng cách sử dụng [touchdown PCR](/wiki/Touchdown_PCR).
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90o%E1%BA%A1n_m%E1%BB%93i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90o%E1%BA%A1n_m%E1%BB%93i&action=edit§ion=1)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90o%E1%BA%A1n_m%E1%BB%93i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90o%E1%BA%A1n_m%E1%BB%93i&action=edit§ion=2)]
An earlier version of the above article was posted on
*. Nupedia*
Primer (còn có tên gọi khác là đoạn mồi) là một sợi nucleic acid (hoặc ribonucleic acid) dùng để làm đoạn khởi đầu cho quá trình nhân đôi của DNA. Hầu hết các DNA polymerase (enzyme xúc tác quá trình nhân đôi DNA) không thể bắt đầu tổng hợp một đoạn DNA mới mà thiếu primer. Vì nó chỉ gắn các nucleotide vào sợi primer có sẵn theo nguyên tắc bổ sung với sợi khuôn.
Trong quá trình sao mã tự nhiên, các primer cần thiết cho quá trình tổng hợp DNA là một đoạn ngắn của sợi RNA. Sợi RNA này được sinh ra bởi RNA polymerase, và sau đó được loại bỏ và thay thế bằng DNA nhờ DNA polymerase.
Nhiều kỹ thuật phòng thí nghiệm về lĩnh vực sinh học phân tử có liên quan đến DNA polymerase, như giải trình tự DNA (DNA sequencing), chuỗi phản ứng PCR (Polymerase chain reaction), yêu cầu các primer. Các primer sử dụng cho các kỹ thuật đó thường là những phân tử DNA ngắn được tổng hợp nhân tạo với chiều dài khoảng 20 bases. Cấu trúc thực tế của các primer như vậy bắt đầu với 3’-OH nucleosid gắn với CPG (controlled-pore glass). 5’-OH của nucleosid được bao phủ bởi DMT (dimethoxythityl), cái sẽ ngăn cản quá trình hình thành chuỗi nucleotid. Để thêm một nucleotide, DMT được loại bỏ và nucleotide được gắn thêm vào. Đầu 5’-OH của nucleotide mới được khoá lại bởi DMT, ngăn cản quá trình thêm hơn một nucleotide vào mỗi chuỗi. Sau đó chu trình lại lặp lại cho mỗi nucleotide trong primer. Đây là một quá trình miêu tả đơn giản, quá trình thực tế là khá phức tạp, vì vậy, hầu hết các phòng thí nghiệm không tự tổng hợp được primer, nhưng có thể đặt chúng bởi các công ty làm về lĩnh vực này.
Giải trình tự DNA được sử dụng để xác định các nu trong chuỗi DNA. Một phương pháp giải trình tự gọi là Dideoxy sequencing cũng được biết như phương pháp kết thúc chuỗi hay phương pháp Sanger sử dụng primer như một đánh dấu bắt đầu cho chuỗi phản ứng.
Trong chuỗi phản ứng PCR, các primer được sử dụng để xác định đoạn DNA được khuếch đại bở quá trình PCR. Chiều dài của primer thường không quá 50 nu (vì DNA thường là sợi đôi, chiều dài của nó có giá trị trong các cặp base. Chiều dai của DNA sợi đơn có giá trị trong các cặp base hay các nu), và chúng bắt cặp chính xác với đoạn bắt đầu và đoạn kết thúc để khuếch đại. Chúng thường gắn với khuôn DNA ở điểm bắt đầu và điểm kết thúc, nơi mà DNA-Polymerase gắn vào và bắt đầu quá trình tổng hợp sợi DNA mới.
## Liên kết bên ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90o%E1%BA%A1n_m%E1%BB%93i&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90o%E1%BA%A1n_m%E1%BB%93i&action=edit§ion=3)] [NetPrimer](http://www.premierbiosoft.com/netprimer/netprlaunch/netprlaunch.html/)– primer analysis program


text:
Pterocles lichtensteinii
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Pterocles lichtensteinii là một loài chim trong họ Pteroclidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Pterocles lichtensteinii*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Pterocles lichtensteinii
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Pterocliformes](/w/index.php?title=Pterocliformes&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pteroclidae](/wiki/Pteroclidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Pterocles](/wiki/Pterocles) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. lichtensteinii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Pterocles lichtensteinii* * là một loài Pterocles lichtensteinii* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Pteroclidae](/wiki/Pteroclidae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Pterocles_lichtensteinii&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pterocles_lichtensteinii&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.


text:
Robert Koch
Heinrich Hermann Robert Koch (11 tháng 12 năm 1843 – 27 tháng 5 năm 1910) là một bác sĩ và nhà sinh học người Đức. Ông nổi tiếng như một người đã tìm ra trực khuẩn bệnh than (1877), trực khuẩn lao (1882) và vi khuẩn bệnh tả (1883) đồng thời là người đã phát biểu nguyên tắc Koch. Ông đã được trao giải Nobel dành cho Sinh lý và Y học cho các công trình về bệnh lao vào năm 1905. Ông cũng được coi là một trong số những người đặt nền móng cho vi khuẩn học.
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Robert Koch sinh vào ngày 11 tháng 12 năm 1843 tại Clausthal, trên núi Upper Harz, Đức. Là con trai của một người kĩ sư mỏ, ông làm bố mẹ phải kinh ngạc khi nói với họ rằng ông đã tự học đọc bằng một tờ báo. Đó là dấu ấn đầu tiên về sự thông minh và tính kiên trì về mặt phương pháp – những đức tính đã theo ông trong suốt cuộc đời sau này. Ông học ở một trường cấp 3 địa phương (trường Gymnasium). Ở đó ông đã thể hiện mối quan tâm tới sinh học, và cũng như bố, ham muốn mạnh mẽ đi du lịch khám phá.
Năm 1862, Koch tới Đại học Göttingen để học y khoa. Tại đây, Koch bị ảnh hưởng bởi tư tưởng của giáo sư môn giải phẫu học là Friedrich Gustav Jakob Henle về bệnh truyền nhiễm là do những loài sinh vật sống kí sinh (luận điểm này đã được xuất bản vào năm 1840). Sau khi lấy bằng bác sĩ vào năm 1866, Koch tới Berlin sáu tháng để học hoá học dưới sự dẫn dắt của Virchow. Cùng năm, Koch cưới Emmy Fraats. Bà đã sinh cho ông một người con gái duy nhất là Gertrud (sinh năm 1865), người mà sau này trở thành vợ của tiến sĩ E. Pfuhl. Năm 1867, ông bắt đầu ổn định cuộc sống sau thời gian thực tập, đầu tiên ở Langenhagen và không lâu sau đó, năm 1869, ở Rackwitz, tỉnh Posen. Ở đây ông đã vượt qua kì thi nhân viên ngành y của tỉnh. Năm 1870, ông tham gia tình nguyện phục vụ trong cuộc Chiến tranh Pháp – Phổ và từ năm 1872 tới 1880 là nhân viên ngành y của tỉnh Wollstein. Cũng chính ở đây, ông đã thực hiện những nghiên cứu bước ngoặt, những nghiên cứu đã đưa ông lên vị trí cao trong giới khoa học.
Bệnh than vào thời đó đang xuất hiện trong các trang trại chăn nuôi ở tỉnh Wollstein và Koch, mặc dù không có công cụ nghiên cứu khoa học nào và còn bị tách biệt với thư viện và giới khoa học, đã lao vào nghiên cứu bệnh này bất chấp sức ép từ công việc bận rộn của ông. Phòng thí nghiệm của ông là căn nhà 4 phòng và cũng chính là nhà ông, còn dụng cụ nghiên cứu của ông, ngoài cái kính hiển vi vợ ông tặng, đều do ông tự trang bị. Trước đó thì trực khuẩn than đã được tìm ra bởi Pollender, Rayer và Davaine; và Koch đặt ra mục tiêu là chứng minh loài trực khuẩn này chính là tác nhân gây bệnh than.
Ông cấy vào chuột, bằng miếng gỗ tự chế, trực khuẩn than lấy từ lá lách của những động vật trong nông trại đã bị chết bởi bệnh than, và thấy rằng những con chuột này bị chết bởi trực khuẩn. Trong khi cùng lúc những con chuột được cấy bằng máu từ lách của những con vật nuôi khoẻ mạnh thì không bị mắc bệnh than. Điều này củng cố cho những nghiên cứu khác đã chứng minh rằng bệnh này có thể lây qua đường máu từ những con vật đã bị bệnh.
Nhưng điều đó chưa thoả mãn Koch. Ông còn muốn biết những con trực khuẩn than chưa bao giờ phát triển trong động vật thì có khả năng gây bệnh hay không. Để giả quyết vấn đề này, ông đã triết xuất pure culture của trực khuẩn bằng cách nuôi cấy chúng trong dịch lấy từ mắt bò. Bằng cách nghiên cứu, vẽ và chụp hình lại những môi trường nuôi cấy này, Koch đã ghi lại sự nhân lên của trực khuẩn và nhận thấy rằng điều kiện nuôi cấy không thích hợp với chúng, chúng đã tạo ra bào tử (spore) bên trong chúng để chống lại điều kiện bất lợi đặc biệt là thiếu ôxy, và khi điều kiện thuận lợi trở lại, bào tử có thể trở lại thành trực khuẩn. Koch nuôi trực khuẩn qua vài thế hệ trong pure culture và chỉ ra rằng cả khi chúng không hề lớn lên trong động vật thì chúng vẫn có khả năng gây bệnh than.
Kết quả của công việc lao khổ này đã được Koch trình bày cho Ferdinand Cohn, giáo sư thực vật học ở Đại học Breslau, người đã tổ chức một cuộc họp cùng với những đồng nghiệp của mình cùng làm chứng cho sự trình bày của Koch trong số đó có giáo sư Cohnheim, giáo sư về giải phẫu bệnh học. Cả Cohn và Cohnheim đều bị ấn tượng bởi công trình của Koch và khi Cohn, vào năm 1876, xuất bản công trình của Koch trong một tờ báo của ngành thực vật học mà ông làm biên tập viên thì Koch đã lập tức trở nên nổi tiếng. Tuy nhiên ông vẫn tiếp tục làm việc ở Wollstein 4 năm sau đó và trong thời gian đó đã tiến bộ hơn nhiều trong kĩ năng cố định, nhuộm và chụp hình vi khuẩn đồng thời nghiên cứu thêm một số công trình quan trọng nữa về bệnh gây ra bởi vi khuẩn trong các vết thương, và xuất bản công trình vào năm 1878. Trong những công trình này ông đã nêu lên, cũng như những gì ông đã làm với bệnh than, bản chất khoa học và thực nghiệm cho cách kiểm soát những bệnh truyền nhiễm đó.
Tuy nhiên Koch vẫn còn thiếu điều kiện cho công việc của ông và phải tới năm 1880, khi ông được bổ nhiệm làm thành viên của Reichs-Gesundheitsamt (Cục Y tế Hoàng gia) ở Berlin, thì ông mới được cung cấp đầu tiên là một phòng hẹp, thiếu thốn nhưng sau đó là một phòng thí nghiệm đầy đủ hơn, trong đó ông đã làm việc với các phụ tá là Loeffler, Gaffky và những người khác. Ở đây, Koch tiếp tục hoàn thiện phương pháp nghiên cứu vi khuẩn mà ông đã dùng ở Wollstein. Ông phát minh ra phương pháp mới Reinkulturen – cấy pure culture của vi khuẩn vào môi trường nuôi cấy rắn như khoai tây, hay thạch đựng trong một loại đĩa đặc biệt phát minh bởi đồng nghiệp của ông là Julius Richard Petri, mà tới nay nó vẫn được sử dụng phổ biến. Ông cũng phát minh ra một phương pháp nhuộm vi khuẩn mới làm chúng dễ nhìn hơn và giúp xác minh chúng. Kết quả của những công trình này là sự mở đầu cho phương pháp nghiên cứu vi khuẩn gây bệnh trong đó vi khuẩn có thể dễ dàng tách ra trong pure culture, không nằm trong cơ thể sinh vật và vì vậy chúng có thể được xác định.
Koch cũng đặt ra tiêu chuẩn, được biết đến như nguyên tắc Koch (Koch's postulate). Để chấp nhận một vi khuẩn nào đó là nguyên nhân gây ra một bệnh nhất định hay không thì tất cả tiêu chuẩn của "nguyên tắc Koch" cần được thoả mãn.
Hai năm sau khi tới Berlin, Koch phát hiện ra trực khuẩn lao và phương pháp nuôi cấy nó trên pure culture. Năm 1882, ông xuất bản công trình kinh điển của ông về trực khuẩn. Ông vẫn tiếp tục bận rộn nghiên cứu cho tới khi ông được cử tới Ai Cập vào năm 1883 với vai trò Chủ tịch Uỷ ban về bệnh tả của Đức, để điều tra về dịch tả đang bùng phát ở đó. Ở đây ông đã phát hiện ra vi khuẩn vibrio là nguyên nhân gây bệnh tả và mang được pure culture của vi khuẩn này về Đức. Ông cũng nghiên cứu cả vi khuẩn tả ở Ấn Độ.
Trên cơ sở những kiến thức của ông về đặc điểm sinh học và sự phân bố của vi khuẩn tả, Koch đã hệ thống hoá nguyên tắc để kiểm soát dịch tả và điều đó đã được chấp thuận bởi Quyền tối cao ở Dresden vào năm 1893 và nó đã trở thành nền móng cho việc kiểm soát dịch tả ngày nay. Công trình của ông về bệnh tả đã được nhận giải thưởng 100 ngàn mark Đức đồng thời cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc có kế hoạch bảo vệ nguồn nước sinh hoạt.
Năm 1885, Koch được phong Giáo sư về vệ sinh học của Đại học Berlin và Giám đốc của Viện vệ sinh mới được thành lập lúc đó tại trường này. Năm 1890 ông được phong thượng tướng và người có đặc quyền (Freeman) của thành phố Berlin. Năm 1891 ông trở thành Giáo sư Danh dự của khoa Y ở Berlin và Giám đốc Viện các bệnh truyền nhiễm, nơi ông đã may mắn gặp được những đồng nghiệp như Ehrlich, von Behring và Kitasato, cũng là những nhà phát minh nổi tiếng. Năm 1893, Koch cưới người vợ thứ hai là Hedwig Freiberg.
Trong thời gian này, Koch quay lại với những nghiên cứu về bệnh lao. Ông cố gắng hãm lại quá trình phát triển bệnh bằng chất mà ông gọi là tuberculin, được làm từ môi trường nuôi cấy trực khuẩn lao. Ông chuẩn bị các mẫu tuberculin, mới và cũ, và sự thông báo về mẫu tuberculin cũ đã gây rất nhiều tranh cãi. Khả năng chữa trị của chất này theo như những gì Koch tuyên bố là một sự thổi phồng, và bởi vì hi vọng từ nó không được thoả mãn, dư luận quay ra chống lại nó và chống lại Koch. Chất tuberculin mới được Koch công bố vào năm 1896 và khả năng chữa trị của nó cũng làm thất vọng mọi người; nhưng nó đã dẫn tới sự phát hiện của một chất có giá trị về mặt chẩn đoán.
Trong khi công trình về tuberculin vẫn tiếp tục, đồng nghiệp của ông ở Viện về các bệnh truyền nhiễm là von Behring, Ehrlich và Kitasato nghiên cứu và xuất bản công trình mang tính bước ngoặt của họ về sự miễn dịch của bệnh bạch hầu.
Năm 1896, Koch tới Nam Phi để nghiên cứu nguyên nhân của bệnh dịch virut Rinde (rinderpest) và mặc dù ông không tìm được nguyên nhân, ông cũng đã thành công trong việc hạn chế sự bùng phát của bệnh dịch bằng cách tiêm cho những con gia súc khoẻ mạnh mật lấy từ túi mật của những con đã bị bệnh. Rồi sau đó là các nghiên cứu ở Ấn Độ và châu Phi về sốt rét, sốt rét tiểu đen (blackwater fever), bệnh xura (surra) ở gia súc, ngựa và bệnh dịch hạch và xuất bản những quan sát của ông về các bệnh này vào năm 1898. Không lâu sau khi quay lại Đức, ông lại được cử tới Ý và vùng nhiệt đới nơi ông xác nhận công trình của Ronald Ross về sốt rét và làm được một số công việc có ích trong nghiên cứu về nguyên nhân của các dạng khác nhau của sốt rét và việc kiểm soát nó bằng thuốc kí ninh.
Trong những năm cuối của cuộc đời, Koch đi tới kết luận là trực khuẩn gây bệnh lao ở người và bò là khác nhau và tuyên bố của ông về điều này tại Hội nghị Y học quốc tế về Lao ở Luân Đôn năm 1901 đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng bây giờ thì quan điểm đấy của ông đã được công nhận là đúng. Công trình nghiên cứu của ông về bệnh sốt Rickettsia đã dẫn đến ý tưởng mới, rằng căn bệnh này được truyền dễ dàng từ người sang người hơn là từ nước uống, và vì thế dẫn đến phương pháp kiểm soát bệnh mới.
Tháng 12 năm 1904, Koch được cử tới vùng Đông Phi của người Đức để nghiên cứu bệnh sốt ở Bờ Biển Đông trên gia súc và ông đã tiến hành những quan sát quan trọng, không chỉ với dịch bệnh này mà còn với những loài gây bệnh Babesia và Trypanosome và bệnh xoắn khuẩn spirochaet có nguồn gốc lây truyền qua ve, bọ; và tiếp tục công việc của ông trên những sinh vật này khi ông trở về nhà.
Koch là người đã nhận rất nhiều giải thưởng và huân chương, học vị tiến sĩ danh dự của Đại học Heidelberg và Bologna, công dân danh dự của thành phố Berlin, Wollstein và quê hương ông Clausthal, thành viên danh dự của giới khoa học hàn lâm ở Berlin, Viên, Posen, Perugia, Napoli và New York. Ông cũng được huân chương danh dự Đức (German Order of the Crown), Bắc đẩu bội tinh của German Order of the Red Eagle (lần đầu tiên giải thưởng cao quý này được trao cho một người trong ngành Y) và huân chương của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Rất lâu sau khi ông mất, ông còn được ghi công bằng tượng đài kỉ niệm và nhiều hình thức khác ở một số nước.
Năm 1905, ông nhận được giải thưởng Nobel dành cho Sinh lý và Y học. Năm 1906, ông quay lại Trung Phi để nghiên cứu về việc kiểm soát bệnh trùng mũi khoan (trypanosomiasis), và ở đó ông đã báo cáo rằng atoxyl có tác dụng chống lại bệnh này giống như thuốc kí ninh đối với sốt rét. Sau đó Koch tiếp tục công việc thực nghiệm về vi khuẩn học và huyết thanh học.
Bác sĩ Koch mất ngày 27 tháng 5 năm 1910 tại Baden-Baden.

markdown:
# Robert Koch
|
|Robert Koch
|
|![]()
[11 tháng 12](/wiki/11_th%C3%A1ng_12), [1843](/wiki/1843) [Clausthal](/w/index.php?title=Clausthal&action=edit&redlink=1), [Vương quốc Hanover](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Hannover) [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5), [1910](/wiki/1910)(66 tuổi) [Baden-Baden](/wiki/Baden-Baden), [Đại công quốc Baden](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_c%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Baden&action=edit&redlink=1) [Vi sinh học](/wiki/Vi_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Đại học Berlin](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Humboldt_Berlin) [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Đại học Göttingen](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_G%C3%B6ttingen) [Người hướng dẫn luận án tiến sĩ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_h%C6%B0%E1%BB%9Bng_d%E1%BA%ABn_lu%E1%BA%ADn_%C3%A1n_ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9) [Friedrich Gustav Jakob Henle](/w/index.php?title=Friedrich_Gustav_Jakob_Henle&action=edit&redlink=1) [vi khuẩn học](/w/index.php?title=Vi_khu%E1%BA%A9n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Các định đề Koch](/w/index.php?title=C%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%8Bnh_%C4%91%E1%BB%81_Koch&action=edit&redlink=1)of [germ theory](/w/index.php?title=Germ_theory&action=edit&redlink=1)
Isolation of
[bệnh than](/wiki/B%E1%BB%87nh_than), [bệnh lao](/wiki/Lao)và [bệnh tả](/wiki/B%E1%BB%87nh_t%E1%BA%A3) [Giải Nobel Y khoa](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_Sinh_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_Y_khoa)(1905) **Heinrich Hermann Robert Koch** ( [11 tháng 12](/wiki/11_th%C3%A1ng_12) năm [1843](/wiki/1843) – [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5) năm [1910](/wiki/1910)) là một [bác sĩ](/wiki/B%C3%A1c_s%C4%A9) và [nhà sinh học](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_sinh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [người Đức](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%A9c). Ông nổi tiếng như một người đã tìm ra [trực khuẩn bệnh than](/wiki/Bacillus_anthracis) ( [1877](/wiki/1877)), [trực khuẩn lao](/wiki/Mycobacterium_tuberculosis) ( [1882](/wiki/1882)) và [vi khuẩn bệnh tả](/wiki/Vibrio_cholerae) ( [1883](/wiki/1883)) đồng thời là người đã phát biểu [nguyên tắc Koch](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_t%E1%BA%AFc_Koch&action=edit&redlink=1). Ông đã được trao [giải Nobel dành cho Sinh lý và Y học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_Sinh_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_Y_khoa) cho các công trình về [bệnh lao](/wiki/Lao) vào năm [1905](/wiki/1905). Ông cũng được coi là một trong số những người đặt nền móng cho [vi khuẩn học](/w/index.php?title=Vi_khu%E1%BA%A9n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1).
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Koch&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Koch&action=edit§ion=1)]
Robert Koch sinh vào ngày
[11 tháng 12](/wiki/11_th%C3%A1ng_12) năm [1843](/wiki/1843) tại [Clausthal](/w/index.php?title=Clausthal&action=edit&redlink=1), trên núi Upper Harz, [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Là con trai của một người [kĩ sư](/wiki/K%E1%BB%B9_s%C6%B0) [mỏ](/w/index.php?title=M%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), ông làm bố mẹ phải kinh ngạc khi nói với họ rằng ông đã tự học đọc bằng một tờ báo. Đó là dấu ấn đầu tiên về sự thông minh và tính kiên trì về mặt phương pháp – những đức tính đã theo ông trong suốt cuộc đời sau này. Ông học ở một trường cấp 3 địa phương (trường Gymnasium). Ở đó ông đã thể hiện mối quan tâm tới [sinh học](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc), và cũng như bố, ham muốn mạnh mẽ đi [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) khám phá.
Năm
[1862](/wiki/1862), Koch tới [Đại học Göttingen](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_G%C3%B6ttingen) để học [y khoa](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc). Tại đây, Koch bị ảnh hưởng bởi tư tưởng của giáo sư môn [giải phẫu học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_ph%E1%BA%ABu_h%E1%BB%8Dc) là [Friedrich Gustav Jakob Henle](/w/index.php?title=Friedrich_Gustav_Jakob_Henle&action=edit&redlink=1) về bệnh truyền nhiễm là do những loài sinh vật sống kí sinh (luận điểm này đã được xuất bản vào năm [1840](/wiki/1840)). Sau khi lấy bằng [bác sĩ](/wiki/B%C3%A1c_s%C4%A9) vào năm [1866](/wiki/1866), Koch tới [Berlin](/wiki/Berlin) sáu tháng để học [hoá học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) dưới sự dẫn dắt của Virchow. Cùng năm, Koch cưới Emmy Fraats. Bà đã sinh cho ông một người con gái duy nhất là Gertrud (sinh năm 1865), người mà sau này trở thành vợ của tiến sĩ E. Pfuhl. Năm [1867](/wiki/1867), ông bắt đầu ổn định cuộc sống sau thời gian thực tập, đầu tiên ở [Langenhagen](/w/index.php?title=Langenhagen&action=edit&redlink=1) và không lâu sau đó, năm [1869](/wiki/1869), ở [Rackwitz](/wiki/Rackwitz), tỉnh [Posen](/w/index.php?title=Posen&action=edit&redlink=1). Ở đây ông đã vượt qua kì thi nhân viên ngành y của tỉnh. Năm [1870](/wiki/1870), ông tham gia tình nguyện phục vụ trong cuộc [Chiến tranh Pháp – Phổ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Ph%C3%A1p-Ph%E1%BB%95) và từ năm [1872](/wiki/1872) tới [1880](/wiki/1880) là nhân viên ngành y của tỉnh Wollstein. Cũng chính ở đây, ông đã thực hiện những nghiên cứu bước ngoặt, những nghiên cứu đã đưa ông lên vị trí cao trong giới khoa học. [Bệnh than](/wiki/B%E1%BB%87nh_than) vào thời đó đang xuất hiện trong các trang trại chăn nuôi ở tỉnh Wollstein và Koch, mặc dù không có công cụ nghiên cứu khoa học nào và còn bị tách biệt với [thư viện](/wiki/Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n) và giới khoa học, đã lao vào nghiên cứu bệnh này bất chấp sức ép từ công việc bận rộn của ông. Phòng thí nghiệm của ông là căn nhà 4 phòng và cũng chính là nhà ông, còn dụng cụ nghiên cứu của ông, ngoài cái [kính hiển vi](/wiki/K%C3%ADnh_hi%E1%BB%83n_vi) vợ ông tặng, đều do ông tự trang bị. Trước đó thì [trực khuẩn than](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%B1c_khu%E1%BA%A9n_than&action=edit&redlink=1) đã được tìm ra bởi Pollender, Rayer và Davaine; và Koch đặt ra mục tiêu là chứng minh loài [trực khuẩn](/wiki/Tr%E1%BB%B1c_khu%E1%BA%A9n) này chính là tác nhân gây bệnh than.
Ông cấy vào
[chuột](/wiki/Chu%E1%BB%99t), bằng miếng gỗ tự chế, trực khuẩn than lấy từ [lá lách](/wiki/L%C3%A1ch) của những động vật trong nông trại đã bị chết bởi bệnh than, và thấy rằng những con chuột này bị chết bởi trực khuẩn. Trong khi cùng lúc những con chuột được cấy bằng [máu](/wiki/M%C3%A1u) từ lách của những con vật nuôi khoẻ mạnh thì không bị mắc bệnh than. Điều này củng cố cho những nghiên cứu khác đã chứng minh rằng bệnh này có thể lây qua đường máu từ những con vật đã bị bệnh.
Nhưng điều đó chưa thoả mãn Koch. Ông còn muốn biết những con trực khuẩn than chưa bao giờ phát triển trong
[động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) thì có khả năng gây bệnh hay không. Để giả quyết vấn đề này, ông đã triết xuất *pure culture* của trực khuẩn bằng cách nuôi cấy chúng trong dịch lấy từ [mắt](/wiki/M%E1%BA%AFt) [bò](/wiki/B%C3%B2). Bằng cách nghiên cứu, vẽ và chụp hình lại những môi trường nuôi cấy này, Koch đã ghi lại sự nhân lên của trực khuẩn và nhận thấy rằng điều kiện nuôi cấy không thích hợp với chúng, chúng đã tạo ra [bào tử](/wiki/B%C3%A0o_t%E1%BB%AD) ( *spore*) bên trong chúng để chống lại điều kiện bất lợi đặc biệt là thiếu [ôxy](/wiki/%C3%94xy), và khi điều kiện thuận lợi trở lại, bào tử có thể trở lại thành trực khuẩn. Koch nuôi trực khuẩn qua vài thế hệ trong *pure culture* và chỉ ra rằng cả khi chúng không hề lớn lên trong động vật thì chúng vẫn có khả năng gây bệnh than.
Kết quả của công việc lao khổ này đã được Koch trình bày cho
[Ferdinand Cohn](/wiki/Ferdinand_Cohn), giáo sư [thực vật học](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc) ở [Đại học Breslau](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Breslau&action=edit&redlink=1), người đã tổ chức một cuộc họp cùng với những đồng nghiệp của mình cùng làm chứng cho sự trình bày của Koch trong số đó có giáo sư Cohnheim, giáo sư về [giải phẫu](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_ph%E1%BA%ABu_h%E1%BB%8Dc) [bệnh học](/wiki/B%E1%BB%87nh_h%E1%BB%8Dc). Cả Cohn và Cohnheim đều bị ấn tượng bởi công trình của Koch và khi Cohn, vào năm [1876](/wiki/1876), xuất bản công trình của Koch trong một tờ báo của ngành thực vật học mà ông làm biên tập viên thì Koch đã lập tức trở nên nổi tiếng. Tuy nhiên ông vẫn tiếp tục làm việc ở Wollstein 4 năm sau đó và trong thời gian đó đã tiến bộ hơn nhiều trong kĩ năng cố định, nhuộm và chụp hình vi khuẩn đồng thời nghiên cứu thêm một số công trình quan trọng nữa về bệnh gây ra bởi vi khuẩn trong các vết thương, và xuất bản công trình vào năm [1878](/wiki/1878). Trong những công trình này ông đã nêu lên, cũng như những gì ông đã làm với bệnh than, bản chất khoa học và thực nghiệm cho cách kiểm soát những bệnh truyền nhiễm đó.
Tuy nhiên Koch vẫn còn thiếu điều kiện cho công việc của ông và phải tới năm
[1880](/wiki/1880), khi ông được bổ nhiệm làm thành viên của *Reichs-Gesundheitsamt* (Cục Y tế Hoàng gia) ở [Berlin](/wiki/Berlin), thì ông mới được cung cấp đầu tiên là một phòng hẹp, thiếu thốn nhưng sau đó là một phòng thí nghiệm đầy đủ hơn, trong đó ông đã làm việc với các phụ tá là Loeffler, Gaffky và những người khác. Ở đây, Koch tiếp tục hoàn thiện phương pháp nghiên cứu vi khuẩn mà ông đã dùng ở Wollstein. Ông phát minh ra phương pháp mới *Reinkulturen* – cấy *pure culture* của vi khuẩn vào môi trường nuôi cấy rắn như [khoai tây](/wiki/Khoai_t%C3%A2y), hay [thạch](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) đựng trong một loại đĩa đặc biệt phát minh bởi đồng nghiệp của ông là [Julius Richard Petri](/wiki/Julius_Richard_Petri), mà tới nay nó vẫn được sử dụng phổ biến. Ông cũng phát minh ra một phương pháp [nhuộm](/w/index.php?title=Nhu%E1%BB%99m&action=edit&redlink=1) vi khuẩn mới làm chúng dễ nhìn hơn và giúp xác minh chúng. Kết quả của những công trình này là sự mở đầu cho phương pháp nghiên cứu vi khuẩn gây bệnh trong đó vi khuẩn có thể dễ dàng tách ra trong *pure culture*, không nằm trong cơ thể sinh vật và vì vậy chúng có thể được xác định.
Koch cũng đặt ra tiêu chuẩn, được biết đến như
[nguyên tắc Koch](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_t%E1%BA%AFc_Koch&action=edit&redlink=1) ( *Koch's postulate*). Để chấp nhận một vi khuẩn nào đó là nguyên nhân gây ra một bệnh nhất định hay không thì tất cả tiêu chuẩn của "nguyên tắc Koch" cần được thoả mãn.
Hai năm sau khi tới
[Berlin](/wiki/Berlin), Koch phát hiện ra [trực khuẩn lao](/wiki/Mycobacterium_tuberculosis) và phương pháp nuôi cấy nó trên *pure culture*. Năm [1882](/wiki/1882), ông xuất bản công trình kinh điển của ông về trực khuẩn. Ông vẫn tiếp tục bận rộn nghiên cứu cho tới khi ông được cử tới [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) vào năm [1883](/wiki/1883) với vai trò Chủ tịch Uỷ ban về bệnh tả của Đức, để điều tra về dịch tả đang bùng phát ở đó. Ở đây ông đã phát hiện ra [vi khuẩn vibrio](/w/index.php?title=Vi_khu%E1%BA%A9n_vibrio&action=edit&redlink=1) là nguyên nhân gây [bệnh tả](/wiki/B%E1%BB%87nh_t%E1%BA%A3) và mang được *pure culture* của vi khuẩn này về [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Ông cũng nghiên cứu cả vi khuẩn tả ở [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
Trên cơ sở những kiến thức của ông về đặc điểm sinh học và sự phân bố của
[vi khuẩn tả](/wiki/Vibrio_cholerae), Koch đã hệ thống hoá nguyên tắc để kiểm soát dịch tả và điều đó đã được chấp thuận bởi Quyền tối cao ở [Dresden](/wiki/Dresden) vào năm [1893](/wiki/1893) và nó đã trở thành nền móng cho việc kiểm soát dịch tả ngày nay. Công trình của ông về bệnh tả đã được nhận giải thưởng 100 ngàn [mark Đức](/wiki/M%C3%A1c_%C4%90%E1%BB%A9c) đồng thời cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc có kế hoạch bảo vệ nguồn nước sinh hoạt.
Năm
[1885](/wiki/1885), Koch được phong Giáo sư về vệ sinh học của [Đại học Berlin](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Humboldt_Berlin) và Giám đốc của Viện vệ sinh mới được thành lập lúc đó tại trường này. Năm [1890](/wiki/1890) ông được phong [thượng tướng](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) và người có đặc quyền ( *Freeman*) của thành phố Berlin. Năm [1891](/wiki/1891) ông trở thành Giáo sư Danh dự của khoa Y ở Berlin và Giám đốc Viện các [bệnh truyền nhiễm](/wiki/B%E1%BB%87nh_truy%E1%BB%81n_nhi%E1%BB%85m), nơi ông đã may mắn gặp được những đồng nghiệp như Ehrlich, von Behring và Kitasato, cũng là những nhà phát minh nổi tiếng. Năm [1893](/wiki/1893), Koch cưới người vợ thứ hai là Hedwig Freiberg.
Trong thời gian này, Koch quay lại với những nghiên cứu về
[bệnh lao](/wiki/Lao). Ông cố gắng hãm lại quá trình phát triển bệnh bằng chất mà ông gọi là *tuberculin*, được làm từ môi trường nuôi cấy [trực khuẩn lao](/wiki/Mycobacterium_tuberculosis). Ông chuẩn bị các mẫu *tuberculin*, mới và cũ, và sự thông báo về mẫu tuberculin cũ đã gây rất nhiều tranh cãi. Khả năng chữa trị của chất này theo như những gì Koch tuyên bố là một sự thổi phồng, và bởi vì hi vọng từ nó không được thoả mãn, dư luận quay ra chống lại nó và chống lại Koch. Chất tuberculin mới được Koch công bố vào năm [1896](/wiki/1896) và khả năng chữa trị của nó cũng làm thất vọng mọi người; nhưng nó đã dẫn tới sự phát hiện của một chất có giá trị về mặt chẩn đoán.
Trong khi công trình về
*tuberculin* vẫn tiếp tục, đồng nghiệp của ông ở Viện về các bệnh truyền nhiễm là von Behring, Ehrlich và Kitasato nghiên cứu và xuất bản công trình mang tính bước ngoặt của họ về sự miễn dịch của bệnh [bạch hầu](/wiki/B%E1%BA%A1ch_h%E1%BA%A7u).
Năm
[1896](/wiki/1896), Koch tới [Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi) để nghiên cứu nguyên nhân của [bệnh dịch virut Rinde](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_d%E1%BB%8Bch_virut_Rinde&action=edit&redlink=1) ( *rinderpest*) và mặc dù ông không tìm được nguyên nhân, ông cũng đã thành công trong việc hạn chế sự bùng phát của bệnh dịch bằng cách tiêm cho những con gia súc khoẻ mạnh [mật](/wiki/M%E1%BA%ADt) lấy từ túi mật của những con đã bị bệnh. Rồi sau đó là các nghiên cứu ở Ấn Độ và [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) về [sốt rét](/wiki/S%E1%BB%91t_r%C3%A9t), [sốt rét tiểu đen](/w/index.php?title=S%E1%BB%91t_r%C3%A9t_ti%E1%BB%83u_%C4%91en&action=edit&redlink=1) ( *blackwater fever*), [bệnh xura](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_xura&action=edit&redlink=1) ( *surra*) ở gia súc, [ngựa](/wiki/Ng%E1%BB%B1a) và [bệnh dịch hạch](/wiki/B%E1%BB%87nh_d%E1%BB%8Bch_h%E1%BA%A1ch) và xuất bản những quan sát của ông về các bệnh này vào năm [1898](/wiki/1898). Không lâu sau khi quay lại Đức, ông lại được cử tới [Ý](/wiki/%C3%9D) và vùng nhiệt đới nơi ông xác nhận công trình của [Ronald Ross](/w/index.php?title=Ronald_Ross&action=edit&redlink=1) về sốt rét và làm được một số công việc có ích trong nghiên cứu về nguyên nhân của các dạng khác nhau của sốt rét và việc kiểm soát nó bằng [thuốc kí ninh](/w/index.php?title=Thu%E1%BB%91c_k%C3%AD_ninh&action=edit&redlink=1).
Trong những năm cuối của cuộc đời, Koch đi tới kết luận là trực khuẩn gây bệnh lao ở người và
[bò](/wiki/B%C3%B2) là khác nhau và tuyên bố của ông về điều này tại Hội nghị Y học quốc tế về Lao ở [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) năm [1901](/wiki/1901) đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng bây giờ thì quan điểm đấy của ông đã được công nhận là đúng. Công trình nghiên cứu của ông về [bệnh sốt Rickettsia](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_s%E1%BB%91t_Rickettsia&action=edit&redlink=1) đã dẫn đến ý tưởng mới, rằng căn bệnh này được truyền dễ dàng từ người sang người hơn là từ nước uống, và vì thế dẫn đến phương pháp kiểm soát bệnh mới.
Tháng 12 năm
[1904](/wiki/1904), Koch được cử tới vùng [Đông Phi](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Phi) của người Đức để nghiên cứu bệnh sốt ở Bờ Biển Đông trên gia súc và ông đã tiến hành những quan sát quan trọng, không chỉ với dịch bệnh này mà còn với những loài gây bệnh Babesia và Trypanosome và bệnh xoắn khuẩn spirochaet có nguồn gốc lây truyền qua ve, bọ; và tiếp tục công việc của ông trên những sinh vật này khi ông trở về nhà.
Koch là người đã nhận rất nhiều giải thưởng và huân chương, học vị tiến sĩ danh dự của
[Đại học Heidelberg](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Heidelberg) và Bologna, công dân danh dự của thành phố Berlin, Wollstein và quê hương ông Clausthal, thành viên danh dự của giới khoa học hàn lâm ở Berlin, [Viên](/wiki/Vi%C3%AAn), [Posen](/w/index.php?title=Posen&action=edit&redlink=1), [Perugia](/wiki/Perugia), [Napoli](/wiki/Napoli) và [New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York). Ông cũng được huân chương danh dự Đức ( *German Order of the Crown*), Bắc đẩu bội tinh của German Order of the Red Eagle (lần đầu tiên giải thưởng cao quý này được trao cho một người trong ngành Y) và huân chương của [Nga](/wiki/Nga) và [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Rất lâu sau khi ông mất, ông còn được ghi công bằng tượng đài kỉ niệm và nhiều hình thức khác ở một số nước.
Năm
[1905](/wiki/1905), ông nhận được [giải thưởng Nobel dành cho Sinh lý và Y học](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_Nobel_d%C3%A0nh_cho_Sinh_l%C3%BD_v%C3%A0_Y_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1). Năm 1906, ông quay lại [Trung Phi](/wiki/Trung_Phi) để nghiên cứu về việc kiểm soát bệnh [trùng mũi khoan](/w/index.php?title=Tr%C3%B9ng_m%C5%A9i_khoan&action=edit&redlink=1) ( *trypanosomiasis*), và ở đó ông đã báo cáo rằng [atoxyl](/w/index.php?title=Atoxyl&action=edit&redlink=1) có tác dụng chống lại bệnh này giống như thuốc kí ninh đối với sốt rét. Sau đó Koch tiếp tục công việc thực nghiệm về vi khuẩn học và huyết thanh học.
Bác sĩ Koch mất ngày 27 tháng 5 năm
[1910](/wiki/1910) tại [Baden-Baden](/wiki/Baden-Baden).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Koch&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Koch&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Koch&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Koch&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Koch&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Koch&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
[Robert Koch](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Robert_Koch?uselang=vi)
|
|


text:
Xã Sheridan, Quận Cherokee, Kansas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Sheridan, Quận Cherokee, Kansas)
Xã Sheridan (tiếng Anh: Sheridan Township) là một xã thuộc quận Cherokee, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 231 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Sheridan, Quận Cherokee, Kansas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Sheridan, Quận Cherokee, Kansas](/w/index.php?title=Sheridan,_Qu%E1%BA%ADn_Cherokee,_Kansas&redirect=no))
|Xã Sheridan
|
Sheridan Township
|—
|![ Vị trí trong Quận Cherokee, Kansas](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Map_highlighting_Sheridan_Township%2C_Cherokee_County%2C_Kansas.svg/250px-Map_highlighting_Sheridan_Township%2C_Cherokee_County%2C_Kansas.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Cherokee, Kansas](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Map_highlighting_Sheridan_Township%2C_Cherokee_County%2C_Kansas.svg/250px-Map_highlighting_Sheridan_Township%2C_Cherokee_County%2C_Kansas.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Cherokee](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cherokee,_Kansas), [Kansas](/wiki/Kansas) ![ Vị trí quận Cherokee trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Map_of_Kansas_highlighting_Cherokee_County.svg/250px-Map_of_Kansas_highlighting_Cherokee_County.svg.png)
![ Vị trí quận Cherokee trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Map_of_Kansas_highlighting_Cherokee_County.svg/250px-Map_of_Kansas_highlighting_Cherokee_County.svg.png)
Vị trí quận Cherokee trong tiểu bang Kansas ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Kansas](/wiki/Kansas) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Kansas&action=edit&redlink=1) [Quận Cherokee](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cherokee,_Kansas) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Xã Sheridan** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Sheridan Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Cherokee](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cherokee,_Kansas), tiểu bang [Kansas](/wiki/Kansas), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 231 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Sheridan,_Qu%E1%BA%ADn_Cherokee,_Kansas&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Sheridan,_Qu%E1%BA%ADn_Cherokee,_Kansas&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.