markdown:
# Al-Mukalla
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này
|cần thêm . **Al-Mukalla** ( [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): المكلا) là một [thành phố](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Yemen) [Yemen](/wiki/Yemen). Al-Mukalla thuộc [governate](/w/index.php?title=Governate_c%E1%BB%A7a_Yemen&action=edit&redlink=1) [Hadhramaut](/w/index.php?title=Hadhramaut_(governate)&action=edit&redlink=1). Thành phố Al-Mukalla có diện tíh km2, dân số theo ước tính năm 2005 là 122.359 người. Đây là [thành phố lớn thứ 7 Yemen](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Yemen)

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


markdown:
# Lanzarote
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này
|cần thêm .
|Lanzarote
|
Tên gốc: Lanzarote
Biệt danh: lanzo
|
|![]()
Cờ của Lanzarote
![ LZ Canarias.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/LZ_Canarias.png/220px-LZ_Canarias.png)
![ LZ Canarias.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/LZ_Canarias.png/220px-LZ_Canarias.png)
[Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) [29°02′06″B 13°37′59″T / 29,035°B 13,633°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Lanzarote¶ms=29.035_N_13.633_W_region:ES-GC_type:isle) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [29°02′06″B 13°37′59″T / 29,035°B 13,633°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Lanzarote¶ms=29.035_N_13.633_W_region:ES-GC_type:isle) [Quần đảo Canaria](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Canaria) [Gran Canaria](/wiki/Gran_Canaria), [Tenerife](/wiki/Tenerife) 2(3.266 mi 2) **Spain** [Cộng đồng tự trị](/wiki/V%C3%B9ng_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) [Quần đảo Canaria](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Canaria) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) [Las Palmas](/wiki/Las_Palmas_(t%E1%BB%89nh)) [Arrecife](/w/index.php?title=Arrecife&action=edit&redlink=1)(55.203 dân) 2(541 /sq mi) [Người Tây Ban Nha](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A2y_Ban_Nha), các nhóm dân tộc thiểu số khác **Lanzarote** (phát âm [lanθaˈɾote] or [lansaˈɾote]) là một trong bảy đảo chính, đảo cực đông của [quần đảo Canaria](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Canaria) thuộc [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) nằm ở ngoài khơi phía tây [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), trong [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng), 125 km ngoài khơi châu Phi và 1000 km so với [bán đảo Iberia](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Iberia). Đây là đảo đông dân thứ nhì trong bảy đảo chính của quần đảo, sau đảo [Gran Canaria](/wiki/Gran_Canaria). Đảo có diện tích 845,9 km2 là đảo lớn thứ 4 của quần đảo, dân số năm 2006 là 127.457 người.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1052 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Sân bay Mai Huyện
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Sân bay Mai Huyện|
|梅县机场|
|
|
ZGMX
|Vị trí|
|Thành phố||
|[24°21′0″B 116°07′59″Đ / 24,35°B 116,13306°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A2n_bay_Mai_Huy%E1%BB%87n¶ms=24_21_00_N_116_07_59_E_type:airportdisplay=inline.title) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [24°21′0″B 116°07′59″Đ / 24,35°B 116,13306°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A2n_bay_Mai_Huy%E1%BB%87n¶ms=24_21_00_N_116_07_59_E_type:airportdisplay=inline.title) **Sân bay Mai Huyện** nằm ở huyện [Mai](/wiki/Mai_(huy%E1%BB%87n)), [Mai Châu](/wiki/Mai_Ch%C3%A2u,_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ( [IATA](/wiki/M%C3%A3_s%C3%A2n_bay_IATA): **MXZ**).
## Hãng hàng không và điểm đến[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Mai_Huy%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Mai_Huy%E1%BB%87n&action=edit§ion=1)] [China Southern Airlines](/wiki/China_Southern_Airlines)(Quảng Châu, Hong Kong)

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


markdown:
# SOS
|Bài viết này
|cần thêm . [SOS (định hướng)](/w/index.php?title=SOS_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1). **SOS** ( [mã Morse](/wiki/M%C3%A3_Morse): **... ---...**; ) là tín hiệu phát bằng vô tuyến điện báo hoặc bằng một cách phát khác thể hiện nhóm ký tự SOS, khi được sử dụng có nghĩa là có nguy hiểm nghiêm trọng, cấp bách đang đe dọa và yêu cầu trợ giúp. Quy ước tín hiệu SOS được đề xuất lần đầu tiên tại [Hội nghị Quốc tế về Liên lạc Điện tín trên biển](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_Li%C3%AAn_l%E1%BA%A1c_%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADn_tr%C3%AAn_bi%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) ở [Berlin](/wiki/Berlin) năm [1906](/wiki/1906). Nó đã được cộng đồng quốc tế phê chuẩn năm [1908](/wiki/1908) và được sử dụng rộng rãi từ đó.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=SOS&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SOS&action=edit§ion=1)]
## Nghĩa của SOS[
[sửa](/w/index.php?title=SOS&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SOS&action=edit§ion=2)]
Với mục đích dễ nhớ, SOS có thể được hiểu như là "Hãy cứu tàu chúng tôi" (
*Save our Ship*), "Hãy cứu lấy những linh hồn của chúng tôi" ( *Save our Souls*) hay "Gửi cứu trợ" ( *Send out Succour*), "Save Our Shelby", "Shoot Our Ship", "Sinking Our Ship", "Survivors On Shore"... thực ra, không có một ý nghĩa đặc biệt nào trong bản thân các chữ cái và hoàn toàn sai khi đặt các dấu chấm giữa các chữ cái này. SOS được chọn đơn giản vì đây là những tín hiệu ngắn, dễ nhận biết và có thể gửi đi nhanh chóng.

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


markdown:
# Thiên hà Xoáy Nước
|Thiên hà Xoáy Nước|
|
|![]()
[Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)) [J2000](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)#N.C4.83m_Julius_v.C3.A0_J2000)) [Chòm sao](/wiki/Ch%C3%B2m_sao) [Lạp Khuyển](/wiki/L%E1%BA%A1p_Khuy%E1%BB%83n) [[1]](#cite_note-sinnott1988-1) [Xích kinh](/wiki/X%C3%ADch_kinh) h29 m52.7 s [[2]](#cite_note-ned-2) [Xích vĩ](/wiki/X%C3%ADch_v%C4%A9) [[2]](#cite_note-ned-2) [Dịch chuyển đỏ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%8F) [km/s](/wiki/M%C3%A9t_tr%C3%AAn_gi%C3%A2y) [[2]](#cite_note-ned-2) [Mly](/wiki/N%C4%83m_%C3%A1nh_s%C3%A1ng)(7,1 ± 1,2 [Mpc](/wiki/Parsec)) [[3]](#cite_note-Tak.C2.B4atsetal2006-3) [Kiểu](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%C3%ACnh_th%C3%A1i_c%E1%BB%A7a_thi%C3%AAn_h%C3%A0) [[2]](#cite_note-ned-2) [Kích thước biểu kiến](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADnh_g%C3%B3c)( [V](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng_nh%C3%ACn_th%E1%BA%A5y_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c)) [[2]](#cite_note-ned-2) [Cấp sao biểu kiến](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn)( [V](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng_nh%C3%ACn_th%E1%BA%A5y_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c)) [[4]](#cite_note-SEDS-4) [NGC 5195](/w/index.php?title=NGC_5195&action=edit&redlink=1) [[5]](#cite_note-arp1966-5) Thiên hà Rosse, [[2]](#cite_note-ned-2) [[2]](#cite_note-ned-2) [M](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_Messier)51a, [[2]](#cite_note-ned-2) [NGC](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_NGC)5194, [[2]](#cite_note-ned-2) [UGC](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Danh_l%E1%BB%A5c_Uppsala&action=edit&redlink=1)8493, [[2]](#cite_note-ned-2) [PGC](/w/index.php?title=Principal_Galaxies_Catalogue&action=edit&redlink=1)47404, VV 001a, [[2]](#cite_note-ned-2) VV 403, [[2]](#cite_note-ned-2) [[2]](#cite_note-ned-2) [Arp](/w/index.php?title=Atlas_c%C3%A1c_thi%C3%AAn_h%C3%A0_d%E1%BB%8B_th%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1)85 [[2]](#cite_note-ned-2)
**Thiên hà Xoáy Nước** (còn gọi là **, Messier 51a** **M51a**, hay **NGC 5194**) là [thiên hà xoắn ốc](/wiki/Thi%C3%AAn_h%C3%A0_xo%E1%BA%AFn_%E1%BB%91c) [tương tác](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_t%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c&action=edit&redlink=1) [[5]](#cite_note-arp1966-5) [thiết kế lớn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_xo%E1%BA%AFn_%E1%BB%91c_thi%E1%BA%BFt_k%E1%BA%BF_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1) nằm cách [[6]](#cite_note-elmegreenelmegreen1987-6) [Ngân Hà](/wiki/Ng%C3%A2n_H%C3%A0)xấp xỉ 31 triệu [năm ánh sáng](/wiki/N%C4%83m_%C3%A1nh_s%C3%A1ng) trong [[7]](#cite_note-7) [chòm sao](/wiki/Ch%C3%B2m_sao) [Lạp Khuyển](/wiki/L%E1%BA%A1p_Khuy%E1%BB%83n). Đây là một trong những thiên hà nổi tiếng trên bầu trời. Thiên hà này và thiên hà đồng hành ( [[8]](#cite_note-8) [NGC 5195](/w/index.php?title=NGC_5195&action=edit&redlink=1)) có thể được các nhà thiên văn nghiệp dư quan sát dễ dàng, thậm chí có thể nhìn chúng qua [ống nhòm](/wiki/%E1%BB%90ng_nh%C3%B2m). Thiên hà Xoáy Nước cũng là mục tiêu quan sát đối với các nhà thiên văn, khi họ nghiên cứu về cấu trúc của thiên hà (đặc biệt là các [[9]](#cite_note-9) [nhánh xoắn ốc](/w/index.php?title=Nh%C3%A1nh_xo%E1%BA%AFn_%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)và [thiên hà tương tác](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_t%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c&action=edit&redlink=1)).
## Mục lục
## Phát hiện[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=1)] [Charles Messier](/wiki/Charles_Messier) phát hiện ra thiên hà Xoáy Nước vào năm 1774 và ông ký hiệu nó là [10] [M51](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_Messier)trong danh lục của minh. Thiên hà đồng hành với nó, [NGC 5195](/w/index.php?title=NGC_5195&action=edit&redlink=1), được [Pierre Méchain](/wiki/Pierre_M%C3%A9chain)phát hiện ra năm 1781. Tuy vậy cho đến tận năm 1845 người ta mới nhận ra là thiên hà này có cấu trúc xoắn ốc. Người phát hiện ra điều này là [Lord Rosse](/wiki/William_Parsons,_3rd_Earl_of_Rosse)bằng sử dụng [kính thiên văn phản xạ](/w/index.php?title=K%C3%ADnh_thi%C3%AAn_v%C4%83n_ph%E1%BA%A3n_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1)72-inch (~1,83 m) ở [Lâu đài Birr](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Birr&action=edit&redlink=1), Ireland. Thỉnh thoảng, M51 được coi là cặp thiên hà, và trong một số trường hợp người ta gọi chúng lần lượt là M51A (NGC 5194) và M51B (NGC 5195).
Năm 2005,
[supernova](/wiki/Si%C3%AAu_t%C3%A2n_tinh) ( [SN 2005cs](/w/index.php?title=SN_2005cs&action=edit&redlink=1)) đã được quan sát thấy trong thiên hà Xoáy Nước với [cấp sao biểu kiến](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn) cực đại của siêu tân tinh bằng 14. [[11]](#cite_note-11) [[12]](#cite_note-12)
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=2)]
Nhờ quan sát được SN 2005cs mà người ta ước lượng khoảng cách đến thiên hà là 23 Mly (không có số liệu chính xác về khoảng cách do việc đo đạc đến các thiên hà ở xa là khó), và
[đường kính góc](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADnh_g%C3%B3c) xấp xỉ 11,2′, và đường kính của đĩa thiên hà vào khoảng 76.000 năm ánh sáng. [Khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) của nó vào khoảng 160 tỷ lần [khối lượng Mặt Trời](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di). [[3]](#cite_note-Tak.C2.B4atsetal2006-3)
Người ta cho rằng tồn tại một
[lỗ đen](/wiki/L%E1%BB%97_%C4%91en) được bao xung quanh bởi các vành bụi nằm ở tâm thiên hà. Vành bụi chính có hướng gần như vuông góc với nhánh xoắn ốc phẳng của thiên hà. Một vành bụi khác cắt chéo vành bụi chính và có một cặp nón chứa các nguyên tử bị ion hóa mở rộng từ trục của vành bụi chính. [[13]](#cite_note-13)
### Cấu trúc xoắn ốc[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=3)]
M51A có cấu trúc xoắn ốc điển hình với những vùng sản sinh
[sao](/wiki/Sao) trên những nhánh này. Người ta cho rằng cấu trúc xoắn ốc này cũng bị ảnh hưởng bởi sự tương tác giữa nó và thiên hà M51B.
## Hình ảnh và quan sát[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=4)]
Nằm trong
[chòm sao](/wiki/Ch%C3%B2m_sao) [Lạp Khuyển](/wiki/L%E1%BA%A1p_Khuy%E1%BB%83n), M51 có thể tìm thấy với mốc là ngôi sao [Alkaid](/w/index.php?title=Alkaid&action=edit&redlink=1) (hay Eta Ursae Majoris, Dao Quang) trong [mảng sao](/wiki/M%E1%BA%A3ng_sao) [Bắc Đẩu](/wiki/Sao_B%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%A9u), sau đó dịch về hướng đông nam 3,5°. [Xích vĩ](/wiki/X%C3%ADch_v%C4%A9) của thiên hà gần +47° nên đối với những người quan sát bên trên vĩ độ 43° Bắc thiên hà này không bao giờ lặn xuống dưới đường chân trời; nó nằm trên cao trên toàn bán cầu bắc do vậy có thể quan sát nó ở những giờ đầu tiên trong [mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng) cho đến những giờ cuối của [mùa xuân](/wiki/M%C3%B9a_xu%C3%A2n). Ở các vĩ độ thấp hơn hay ở bán cầu nam sẽ rất khó quan sát nó.
M51 hiện lên qua kính nhòm trong điều kiện bầu trời tối tốt và có thể phân giải thành các chi tiết với một kính thiên văn nghiệp dư. Khi nhìn qua kính 100 mm những phác họa cơ bản và thiên hà đồng hành với nó sẽ hiện lên. Khi bầu trời tối đen, bằng một kính thiên văn có thị kính 150 mm thì cấu trúc nội tại xoắn ốc của M51 sẽ hiện lên. Với những kính lớn hơn (>300 mm) và quan sát trong điều kiện bầu trời tối, những dải xoắn ốc khác nhau hiện lên nổi bật với đặc điểm các
[vùng HII](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_HII&action=edit&redlink=1) trong chúng, avà M51 hiện lên cùng với thiên hà đồng hành [M51B](/w/index.php?title=M51B&action=edit&redlink=1).
Như thường lệ đối với các thiên hà, việc quan sát thấy sự mở rộng thật sự của cấu trúc thiên hà chỉ có thể thu được qua các ảnh khảo sát, với thời gian phơi sáng lâu sẽ lộ ra vùng tinh vân mở rộng vượt ra ngoài cấu trúc đĩa thiên hà.
Tháng 1 năm 2005 đội di sản Hubble (Hubble Heritage Team) dựng lên một bức ảnh độ phân giải 11477x7965 pixel (ảnh trong hộp thông tin ở trên) về M51 sử dụng thiết bị ACS trên kính Hubble.
[[14]](#cite_note-14)
## Sự hình thành sao[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=5)]
Induced spiral structure in the larger galaxy isn't the only effect of the interaction. Significant compression of hydrogen gas occurs that leads to the development of starbirth regions. In pictures of M51 these show up as the bright blue 'knots' throughout the spiral arms.
Generally speaking, hydrogen gas is the most common component of the
[interstellar medium](/w/index.php?title=Interstellar_medium&action=edit&redlink=1) (the vast space between stars and planetary systems in galaxies). It exists primarily in its atomic and molecular form, and forms huge clouds throughout the entire galaxy. When large sources of gravitational pull pass nearby, such as other galaxies, gravitational interactions produce compression (density) waves that sweep through these hydrogen clouds. This causes some regions of the previously diffuse gas to compress into tight pockets of opaque and dense gas, these are dust lanes one so often sees in the spiral arms. In regions where the concentration and density of gas reaches a critical value, further collapse under its own gravitational pull occurs, and stars are born at the center of the collapse, where the gas is compressed so strongly that [fusion](/w/index.php?title=Nuclear_fusion&action=edit&redlink=1) initiates.
When this happens, these new-born stars gobble up huge amounts of gas causing them to expand, shine even hotter, and finally sweep away the surrounding layers of dust and gas by increasing efflux of the stellar wind. The gigantic proportions of the clouds out of which they are born means stars seldom, if ever, are created in isolation. Thus regions of several hot young stars emit sufficient light energy that they can be seen in the high resolution pictures of M51 across millions of lightyears distance.
For an example of such a formation in our own galaxy, see M16, the
[Eagle Nebula](/w/index.php?title=Eagle_Nebula&action=edit&redlink=1).
## Thiên hà đồng hành[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=6)]
Decades ago, it was not known with certainty whether the companion galaxy NGC 5195 was a true companion, or another galaxy passing at a distance. The advent of radio astronomy and subsequent radio images of M51 unequivocally demonstrated the reality of the interaction.
Recent simulations bear out that M51's spiral structure was caused by NGC 5195 passing through the main disk of M51 about 500 to 600 million years ago. In this model,
NGC 5195 came from behind M51 through the disk towards the observer and made another disk crossing as recently as 50 to 100 Myrs ago until it is where we observe it to be now, slightly behind M51. [15]
## Nhóm thiên hà[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=7)]
The Whirlpool Galaxy is the brightest galaxy in the
[M51 Group](/w/index.php?title=M51_Group&action=edit&redlink=1), a small [group of galaxies](/w/index.php?title=Group_of_galaxies&action=edit&redlink=1) that also includes [M63](/wiki/Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Hoa_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_D%C6%B0%C6%A1ng) (the Sunflower Galaxy), [NGC 5023](/w/index.php?title=NGC_5023&action=edit&redlink=1), and [NGC 5229](/w/index.php?title=NGC_5229&action=edit&redlink=1). [[16]](#cite_note-nbg-16) [[17]](#cite_note-fouqueetal1992-17) [[18]](#cite_note-garcia1993-18) This small group may actually be a subclump at the southeast end of a large, elongated group that includes the [19] [M101 Group](/w/index.php?title=M101_Group&action=edit&redlink=1)and the [NGC 5866 Group](/w/index.php?title=NGC_5866_Group&action=edit&redlink=1), although most group identification methods and catalogs identify the three groups as separate entities. [[20]](#cite_note-ferrareseetal00-20)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Thiên thể Messier](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_Messier) [Đại Danh lục Mới](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_NGC) [Danh sách thiên hà](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_thi%C3%AAn_h%C3%A0) [NGC 5195](/w/index.php?title=NGC_5195&action=edit&redlink=1)– thiên hà đồng hành với NGC 5194 [NGC 5457](/wiki/Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Chong_Ch%C3%B3ng)– một thiên hà xoắn ốc thiết kế lớn
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=9)] **R. W. Sinnott, editor (1988).** [^](#cite_ref-sinnott1988_1-0) *The Complete New General Catalogue and Index Catalogue of Nebulae and Star Clusters by J. L. E. Dreyer*. Sky Publishing Corporation and Cambridge University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-933-34651-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-933-34651-4).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** **i** **k** **l** [“NASA/IPAC Extragalactic Database”](http://nedwww.ipac.caltech.edu/). *Results for NGC 5194*. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2006.
- ^
**a** [Takáts, K.; Vinkó, J. (2006).](#cite_ref-Tak.C2.B4atsetal2006_3-1) **ă** [“Distance estimate and progenitor characteristics of SN 2005cs in M51”](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?doi=10.1111%2Fj.1365-2966.2006.10974.x). *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Online Early* **372**: 1735. [doi](/wiki/DOI): [10.1111/j.1365-2966.2006.10974.x](//dx.doi.org/10.1111%2Fj.1365-2966.2006.10974.x). [^](#cite_ref-SEDS_4-0) [SEDS.org (M51)](http://www.seds.org/messier/m/m051.html)
- ^
**a** [H. Arp (1966).](#cite_ref-arp1966_5-1) **ă** [“Atlas of Peculiar Galaxies”](http://adsabs.harvard.edu/abs/1966ApJS...14....1A). *Astrophysical Journal Supplement* **14**: 1–20. [doi](/wiki/DOI): [10.1086/190147](//dx.doi.org/10.1086%2F190147). **D. M. Elmegreen, B. G. Elmegreen (1987).** [^](#cite_ref-elmegreenelmegreen1987_6-0) [“Arm classifications for spiral galaxies”](http://adsabs.harvard.edu/abs/1987ApJ...314....3E). *Astrophysical Journal* **314**: 3–9. [doi](/wiki/DOI): [10.1086/165034](//dx.doi.org/10.1086%2F165034). [^](#cite_ref-7) [“HubbleSite”](http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2005/12/image/a/). Truy cập 1 tháng 10 năm 2015. [^](#cite_ref-8) [Scalzi, John](/w/index.php?title=John_Scalzi&action=edit&redlink=1)(2003). *The Rough Guide to the Universe*. Rough Guides. tr. 250. [ISBN](/wiki/ISBN) [1858289394](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1858289394). **Nemiroff, Robert; Jerry Bonnell (ngày 24 tháng 7 năm 2000).** [^](#cite_ref-9) [“Astronomy Picture of the Day”](http://apod.nasa.gov/apod/ap000724.html). nasa.gov. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2007. **"** [^](#cite_ref-10) *Catalogue des Nébuleuses & des amas d'Étoiles.*" by Charles Messier, **Connoissance des Temps for 1784**(published 1781), pp. 227–267 (page 246) [Bibcode: 1781CdT..1784..227M] **MacRobert, Alan M. (ngày 24 tháng 8 năm 2005).** [^](#cite_ref-11) [“Supernova in M51”](http://skyandtelescope.com/news/article_1544_1.asp). *Sky Tonight*. Sky and Telescope. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2006. **Bishop, David.** [^](#cite_ref-12) [“Supernova 2005cs in M51”](http://www.supernovae.net/sn2005/sn2005cs.html). *supernovae.net*. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2006. [^](#cite_ref-13) [“NASA's Hubble Space Telescope Resolves a Dark "x" Across the Nucleus of M51”](http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/1992/17/text/). *News Center*. HubbleSite. Ngày 8 tháng 6 năm 1992. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2006. [^](#cite_ref-14) [“Out of This Whirl: the Whirlpool Galaxy (M51) and Companion Galaxy”](http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/2005/12/image/a). *News Center*. HubbleSite. Ngày 25 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2006. **Salo, Heikki; Laurikainen, Eija (1999).** [^](#cite_ref-Salo_.26_Laurikainen_15-0) [“A Multiple Encounter Model of M51”](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1999Ap%26SS.269..663S). *Astrophysics and Space Science*. 269/270: 663–664. [doi](/wiki/DOI): [10.1023/A:1017002909665](//dx.doi.org/10.1023%2FA%3A1017002909665). **R. B. Tully (1988).** [^](#cite_ref-nbg_16-0) *Nearby Galaxies Catalog*. Cambridge: Cambridge University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-521-35299-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-521-35299-1). **P. Fouque, E. Gourgoulhon, P. Chamaraux, G. Paturel (1992).** [^](#cite_ref-fouqueetal1992_17-0) [“Groups of galaxies within 80 Mpc. II - The catalogue of groups and group members”](http://adsabs.harvard.edu/abs/1992A&AS...93..211F). *Astronomy and Astrophysics Supplement* **93**: 211–233. **A. Garcia (1993).** [^](#cite_ref-garcia1993_18-0) [“General study of group membership. II - Determination of nearby groups”](http://adsabs.harvard.edu/abs/1993A&AS..100...47G). *Astronomy and Astrophysics Supplement* **100**: 47–90. **G. Giuricin, C. Marinoni, L. Ceriani, A. Pisani (2000).** [^](#cite_ref-giuricinetal2002_19-0) [“Nearby Optical Galaxies: Selection of the Sample and Identification of Groups”](http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJ...543..178G). *Astrophysical Journal* **543**: 178–194. [doi](/wiki/DOI): [10.1086/317070](//dx.doi.org/10.1086%2F317070). **L. Ferrarese, H. C. Ford, J. Huchra, R. C. Kennicutt Jr., J. R. Mould, S. Sakai, W. L. Freedman, P. B. Stetson, B. F. Madore, B. K. Gibson, J. A. Graham, S. M. Hughes, G. D. Illingworth, D. D. Kelson, L. Macri, K. Sebo, N. A. Silbermann (2000).** [^](#cite_ref-ferrareseetal00_20-0) [“A Database of Cepheid Distance Moduli and Tip of the Red Giant Branch, Globular Cluster Luminosity Function, Planetary Nebula Luminosity Function, and Surface Brightness Fluctuation Data Useful for Distance Determinations”](http://adsabs.harvard.edu/abs/2000ApJS..128..431F). *Astrophysical Journal Supplement* **128**: 431–459. [doi](/wiki/DOI): [10.1086/313391](//dx.doi.org/10.1086%2F313391).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_h%C3%A0_Xo%C3%A1y_N%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit§ion=10)] [M51: Calar Alto Observatory](http://www.caha.es/a-new-look-into-the-whirlpool-image-release.html) [SEDS: Spiral Galaxy M51](http://www.seds.org/messier/m/m051.html) [NASA's APOD: The Whirlpool Galaxy in Dust and Stars (4/10/01)](http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap010410.html) [NightSkyInfo.com – The Whirlpool Galaxy](http://www.nightskyinfo.com/archive/whirlpool_galaxy) [Whirlpool Galaxy at ESA/Hubble](http://www.spacetelescope.org/images/archive/freesearch/+5194/viewall/1) [The Whirlpool Galaxy (Messier 51(a)/NGC 5194)](http://ryutao.main.jp/english/st2k_m51_brc.html) [M51 The Whirlpool Galaxy](http://www.dsi-astronomie.de/M51AO8.html)
- Thiên hà Xoáy Nước trên
[WikiSky](/wiki/WikiSky): [DSS2](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy&img_source=DSS2), [SDSS](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy&img_source=SDSS), [IRAS](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy&img_source=IRAS), [Hydrogen α](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy&img_source=HALPHA), [X-Ray](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy&img_source=RASS), [Astrophoto](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy&img_source=IMG_all), [Sky Map](http://www.wikisky.org/?object=The+Whirlpool+Galaxy), [Bài viết và hình ảnh](http://server1.wikisky.org/starview?object=The+Whirlpool+Galaxy) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_b%E1%BA%A7u_tr%E1%BB%9Di): [13 h 29m 52.7s, +47° 11′ 43″](http://www.wikisky.org/?ra=13.497972222222&de=47.195277777778&zoom=8&show_grid=1&show_constellation_lines=1&show_constellation_boundaries=1&show_const_names=1&show_galaxies=1&img_source=IMG_all)
|
|

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


markdown:
# Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 11
|Sự kiện Hướng đạo|
|
|![]()
Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới
lần thứ 11
Thế giới lần thứ 11
[Marathon](/wiki/Marathon_(th%E1%BB%83_thao)) [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) ![ Hướng đạo](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/WikiProject_Scouting_fleur-de-lis_dark.svg/20px-WikiProject_Scouting_fleur-de-lis_dark.svg.png)
![ Hướng đạo](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/WikiProject_Scouting_fleur-de-lis_dark.svg/20px-WikiProject_Scouting_fleur-de-lis_dark.svg.png)
[Cổng kiến thức Hướng đạo](/wiki/Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o) **Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 11** *(11th World Scout Jamboree)* được Hy Lạp tổ chức năm [1963](/wiki/1963) ở [Marathon](/wiki/Marathon_(th%E1%BB%83_thao)).
Đoàn đông nhất tham dự sự kiện này là
[Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh), với khoảng 1.500 Hướng đạo sinh tham dự.
Trại được chia thành 11 tiểu trại cho các Hướng đạo sinh tham dự, cùng với 5 tiểu trại khác cho các nhân sự kỹ thuật và quản lý. Khu trại trải rộng một vùng tổng cộng 5.000 m².
Các quầy ăn uống và triển lãm rải rác quanh khu đất trại, và thậm chí có một sân khấu 20.000 chỗ. Tiêu điểm của trại là Làng Hy Lạp
*(Greek Village)* cung ứng cảnh và âm thanh, thức ăn và giải trí từ khắp nơi trên đất nước [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p).
Cũng có một đề tài vận động thể thao cho sự kiện này, gồm trò chơi ba môn và các môn thể thao khác. Sự kiện chính cho Trại Họp bạn là
*Các công việc của Hercules* - một loạt các nhiệm vụ được thiết lập để thử sức mạnh, tài tháo vát, và sức bền của các Hướng đạo sinh tham dự.
Hướng đạo trưởng của Hy Lạp, Thái tử Hy Lạp Constantine, tham dự mọi hết tất cả 11 ngày của trại họp bạn này. Ở một buổi lễ đặc biệt, Hướng đạo trưởng của Khối Thịnh vượng chung Ngài Charles Maclean trao tặng Thái tử một giải Sói bạc
*(Silver Wolf)* - giải thưởng cao nhất trong Hội Hướng đạo [Vương quốc Liên hiệp Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland).
Sự kiện bị hoen ố bởi thảm kịch khi đoàn Hướng đạo của
[Philippines](/wiki/Philippines) bị mất mạng trong một vụ rơi máy bay.
Phu nhân
[Olave Baden-Powell](/wiki/Olave_Baden-Powell) (vợ của [Robert Baden-Powell](/wiki/Robert_Baden-Powell), người sáng lập phong trào Hướng đạo) nói ở buổi lễ bế mạc:
- "Tôi muốn tạo ra một từ mới để các bạn nhớ; từ đó là "welgo" (vững bước đi).
- Vững bước đi bây giờ trên đường của các bạn, mang theo bên bạn ánh sáng Hướng đạo
- như ngọn đuốc Marathon, làm việc tốt, chơi tốt, và truyền đi ý tưởng Hướng đạo thật xa
- như các bạn có thể. Chúng tôi tin tưởng các bạn, những Hướng đạo sinh của Thế giới
- giúp mang đến sự ngự trị của hòa bình và thiện chí trong cả thế giới. Vững bước đi đến với tất cả các bạn!"
Tiếp theo sau bài diễn văn, một ngọn đuốc được trao tay một Hướng đạo sinh Mỹ. Ngọn đuốc sẽ được thắp sáng tại Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần kế tiếp, được tổ chức bởi Hoa Kỳ.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_11&action=edit§ion=3)] [11th World Scout Jamboree Website](http://www.proskopos.com/jaboree_en.html) [Jamboree Histories at Scoutbase.org](http://www.scoutbase.org.uk/library/history/inter/jambo.htm#1955) [Jamboree Histories at Scout.org](http://www.scout.org/en/information_events/events/world_events/world_jamboree/jamborees_history)
|
|![]()
[Các Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [1920](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) | [1924](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_2) | [1929](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_3) | [1933](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_4) | [1937](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_5) | [1947](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_6) | [1951](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_7&action=edit&redlink=1) | [1955](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_8) | [1957](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_9) | [1959](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_10) | **1963** | [1967](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_12&action=edit&redlink=1) | [1971](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_13) | [1975](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_14&action=edit&redlink=1) | [1979](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_15_(b%E1%BB%8B_h%E1%BB%A7y_b%E1%BB%8F)) | [1983](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_15) | [1987](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_16&action=edit&redlink=1) | [1991](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_17&action=edit&redlink=1) | [1995](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_18&action=edit&redlink=1) | [1998-1999](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_19) | [2002-2003](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_20) | [2007](/wiki/Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_21) | [2011](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dp_b%E1%BA%A1n_H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_22&action=edit&redlink=1)


markdown:
# Vĩnh Phúc
|Bài viết này
|cần thêm . [Vĩnh Phúc (định hướng)](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Vĩnh Phúc|
|
| ![ Logo Vinh Phuc.PNG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/1/12/Logo_Vinh_Phuc.PNG/60px-Logo_Vinh_Phuc.PNG)
![ Vòng xoay ở chỗ Bưu điện Vĩnh Phúc.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/V%C3%B2ng_xoay_%E1%BB%9F_ch%E1%BB%97_B%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc.jpg/280px-V%C3%B2ng_xoay_%E1%BB%9F_ch%E1%BB%97_B%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc.jpg)
![ Vòng xoay ở chỗ Bưu điện Vĩnh Phúc.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/V%C3%B2ng_xoay_%E1%BB%9F_ch%E1%BB%97_B%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc.jpg/280px-V%C3%B2ng_xoay_%E1%BB%9F_ch%E1%BB%97_B%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc.jpg)
**Tọa độ**: [21°21′49″B 105°32′54″Đ / 21,363571°B 105,548401°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc¶ms=21.363571_N_105.548401_E_region:VN_type:adm1st) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [21°21′49″B 105°32′54″Đ / 21,363571°B 105,548401°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc¶ms=21.363571_N_105.548401_E_region:VN_type:adm1st) [[1]](#cite_note-Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch.2C_d.C3.A2n_s.E1.BB.91-1) [Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Sán Dìu](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_S%C3%A1n_D%C3%ACu), [Sán Chay](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_S%C3%A1n_Chay), [Cao Lan](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Cao_Lan&action=edit&redlink=1)
|Vị trí Vĩnh Phúc trên bản đồ Việt Nam|
|
|![]()
Tỉnh Vĩnh Phúc
![ Cờ Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/20px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Cờ Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/20px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Đông Bắc](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%90%C3%B4ng_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn) [Nguyễn Văn Trì](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Tr%C3%AC) [Hoàng Thị Thúy Lan](/wiki/Ho%C3%A0ng_Th%E1%BB%8B_Th%C3%BAy_Lan) [VN-70](/wiki/ISO_3166-2:VN) [28xxxx](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [211](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [88](/wiki/Bi%E1%BB%83n_xe_c%C6%A1_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t_Nam) [http://www.vinhphuc.gov.vn/](http://www.vinhphuc.gov.vn/) **Vĩnh Phúc** là một [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) vùng [đồng bằng sông Hồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Vĩnh Phúc là tỉnh nằm trong quy hoạch [vùng thủ đô Hà Nội](/wiki/Quy_ho%E1%BA%A1ch_v%C3%B9ng_th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_H%C3%A0_N%E1%BB%99i). Theo kết quả điều tra dân số 01/04/2009 dân số tỉnh Vĩnh Phúc là 1.100.838 người. Đây là tỉnh có vị trí nằm giữa trung tâm hình học của [miền Bắc Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) và là một trong số ít tỉnh thành của Việt Nam tự chủ được thu chi ngân sách từ năm 2003, là một trong những tỉnh thành luôn có đóng góp ngân sách lớn nhất ở miền Bắc sau Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh.
## Mục lục
[1 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [2 Hành chính](#H.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [3 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [4 Danh nhân](#Danh_nh.C3.A2n) [5 Khí hậu](#Kh.C3.AD_h.E1.BA.ADu) [6 Đặc sản ẩm thực](#.C4.90.E1.BA.B7c_s.E1.BA.A3n_.E1.BA.A9m_th.E1.BB.B1c) [7 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [8 Làng nghề truyền thống](#L.C3.A0ng_ngh.E1.BB.81_truy.E1.BB.81n_th.E1.BB.91ng) [9 Y tế](#Y_t.E1.BA.BF) [10 Giáo dục](#Gi.C3.A1o_d.E1.BB.A5c) [11 Văn hóa-xã hội, di tích lịch sử](#V.C4.83n_h.C3.B3a-x.C3.A3_h.E1.BB.99i.2C_di_t.C3.ADch_l.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [12 Các tuyến xe buýt](#C.C3.A1c_tuy.E1.BA.BFn_xe_bu.C3.BDt) [13 Tỉnh kết nghĩa](#T.E1.BB.89nh_k.E1.BA.BFt_ngh.C4.A9a) [14 Thể dục, thể thao](#Th.E1.BB.83_d.E1.BB.A5c.2C_th.E1.BB.83_thao) [15 Hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại lớn trên địa bàn Vĩnh Phúc](#H.E1.BB.87_th.E1.BB.91ng_si.C3.AAu_th.E1.BB.8B.2C_trung_t.C3.A2m_th.C6.B0.C6.A1ng_m.E1.BA.A1i_l.E1.BB.9Bn_tr.C3.AAn_.C4.91.E1.BB.8Ba_b.C3.A0n_V.C4.A9nh_Ph.C3.BAc) [16 Hệ thống sân golf và resort.](#H.E1.BB.87_th.E1.BB.91ng_s.C3.A2n_golf_v.C3.A0_resort.) [17 Các công trình văn hóa tiêu biểu](#C.C3.A1c_c.C3.B4ng_tr.C3.ACnh_v.C4.83n_h.C3.B3a_ti.C3.AAu_bi.E1.BB.83u)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=1)]
Tỉnh Vĩnh Phúc nằm trong khu vực châu thổ
[sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) thuộc trung du và miền núi phía bắc, có tọa độ: từ 21° 08’ (tại xã Đạo Trù, huyện [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o)) đến 21°19' (tại xã Tráng Việt, huyện [Mê Linh](/wiki/M%C3%AA_Linh), thành phố [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)) vĩ độ bắc; từ 105° 109’ (xã Bạch Lưu, huyện [Sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4)) đến 105°47’ (xã Ngọc Thanh, thị xã [Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn)) kinh độ đông. Diện tích tự nhiên, tính đến 31/12/2008 là 1.231,76 km², dân số 1.014.488 người, gồm 9 đơn vị hành chính: thành phố [Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn), thị xã [Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn) và 7 huyện: [Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch), [Sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4), [Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng), [Bình Xuyên](/wiki/B%C3%ACnh_Xuy%C3%AAn), [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o), [Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c) với 112 xã, 25 phường và thị trấn. Vĩnh Phúc nằm ở vùng đỉnh của châu thổ [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), khoảng giữa của miền Bắc nước Việt Nam, khu vực chuyển tiếp giữa miền núi và đồng bằng vì vậy có ba vùng sinh thái: đồng bằng ở phía [Nam](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_Nam) tỉnh, trung du ở phía [Bắc](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_B%E1%BA%AFc) tỉnh, vùng núi ở huyện [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o).
- Phía bắc giáp hai tỉnh
[Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn)và [Tuyên Quang](/wiki/Tuy%C3%AAn_Quang), đường ranh giới là dãy núi [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o).
- Phía tây giáp tỉnh
[Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D), ranh giới tự nhiên là [sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4).
- Phía nam giáp Hà Nội, ranh giới tự nhiên là
[sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng).
- Phía đông giáp hai huyện Sóc Sơn và Đông Anh – Hà Nội.
Vĩnh Phúc tiếp giáp với sân bay quốc tế Nội Bài, là điểm đầu của quốc lộ 18 đi cảng Cái Lân (tỉnh
[Quảng Ninh](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh)), đồng thời có đường sắt Hà Nội - Lào Cai, đường quốc lộ 2 chạy dọc tỉnh. Chảy qua Vĩnh Phúc có 4 dòng chính: [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), [sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4), [sông Phó Đáy](/wiki/S%C3%B4ng_Ph%C3%B3_%C4%90%C3%A1y) và [sông Cà Lồ](/wiki/S%C3%B4ng_C%C3%A0_L%E1%BB%93). Hệ thống sông Hồng là tuyến đường thuỷ quan trọng, thuận lợi cho tàu bè.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=2)]
Vĩnh Phúc có 1 thành phố, 1 thị xã và 7 huyện
[Thành phố Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn)7 phường và 2 xã (được nâng cấp từ thị xã Vĩnh Yên ngày 29/12/2006) [Thị xã Phúc Yên](/wiki/Th%E1%BB%8B_x%C3%A3_Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn)8 phường và 2 xã
- Huyện
[Bình Xuyên](/wiki/B%C3%ACnh_Xuy%C3%AAn,_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc)3 thị trấn và 10 xã
- Huyện
[Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch)2 thị trấn và 18 xã
- Huyện
[Sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4_(huy%E1%BB%87n))1 thị trấn và 16 xã (tách ra từ huyện Lập Thạch cũ kể từ ngày 23/12/2008)
- Huyện
[Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng)1 thị trấn và 12 xã
- Huyện
[Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o,_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc)1 thị trấn và 8 xã
- Huyện
[Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng)3 thị trấn và 26 xã
- Huyện
[Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c)1 thị trấn và 16 xã
Tỉnh Vĩnh Phúc có 137 đơn vị cấp xã gồm 13 phường, 12 thị trấn và 112 xã
Do đặc điểm vị trí địa lý Vĩnh Phúc có ba vùng sinh thái rõ rệt: đồng bằng, trung du và miền núi; liền kề với thủ đô Hà Nội, gần
[sân bay quốc tế Nội Bài](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_N%E1%BB%99i_B%C3%A0i); có hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường sông thuận lợi trên trục phát triển kinh tế của Việt Nam.
|
|Danh sách các đơn vị hành chính cấp huyện thuộc Vĩnh Phúc
|
||
|
|50,81
||95.682
||1.883
||145,67
||109.472
||752
||120,13
||92.575
||771
||106,77
||146.382
||1.371
||173,10
||119.461
||690
||141,90
||190.646
||1.344
||107,18
||95.322
||889
||150,32
||89.173
||593
||235,88
||69.624
||295
|
|
|Ghi chú: đơn vị diện tích: km²; mật độ: người/km². Nguồn: Niên giám thông kê Vĩnh Phúc năm 2010.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=3)]
Vĩnh Phúc là cái nôi của
[người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) cổ, với di chỉ khảo cổ học [Đồng Đậu](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%E1%BB%93ng_%C4%90%E1%BA%ADu) nổi tiếng.
Tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập vào ngày
[12 tháng 2](/wiki/12_th%C3%A1ng_2) năm [1950](/wiki/1950), do sự kết hợp của hai tỉnh [Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn_(t%E1%BB%89nh)) và [Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn_(t%E1%BB%89nh)). Khi hợp nhất tỉnh Vĩnh Phúc có diện tích 1.715 km², dân số 470.000 người.
Năm
[1952](/wiki/1952), chính quyền [Quốc gia Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia_Vi%E1%BB%87t_Nam) thân Pháp do [Bảo Đại](/wiki/B%E1%BA%A3o_%C4%90%E1%BA%A1i) đứng đầu mà đại diện là Thủ hiến Bắc Việt cũng hợp nhất hai tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên thành một tỉnh mới nhưng lại lấy tên là tỉnh Vĩnh Phúc Yên. Tên gọi này chỉ tồn tại đến giữa năm [1954](/wiki/1954), sau khi [Hiệp định Genève](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve,_1954) được ký kết và đất nước tạm thời bị chia đôi, theo đó chính quyền [Quốc gia Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia_Vi%E1%BB%87t_Nam) chuyển vào miền Nam.
Năm
[1955](/wiki/1955), huyện [Phổ Yên](/wiki/Ph%E1%BB%95_Y%C3%AAn) tách khỏi tỉnh [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn) nhập vào Vĩnh Phúc, đến năm 1 [957](/wiki/957), lại trở về với tỉnh Thái Nguyên.
Ngày
[1 tháng 2](/wiki/1_th%C3%A1ng_2) năm [1955](/wiki/1955), tái lập thị xã [Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn).
Ngày
[7 tháng 6](/wiki/7_th%C3%A1ng_6) năm [1957](/wiki/1957), thị trấn [Bạch Hạc](/wiki/B%E1%BA%A1ch_H%E1%BA%A1c) chuyển sang tỉnh [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D) và hợp nhất với thị trấn Việt Trì để trở thành thị xã [Việt Trì](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Tr%C3%AC) (nay là thành phố Việt Trì trực thuộc tỉnh Phú Thọ).
Ngày
[20 tháng 4](/wiki/20_th%C3%A1ng_4) năm [1961](/wiki/1961), huyện Đông Anh (gồm 16 xã: Bắc Hồng, Cổ Loa, Đại Mạch, Hải Bối, Kim Nỗ, Nam Hồng, Nguyên Khê, Thụy Lâm, Tiên Dương, Uy Nỗ, Vân Nội, Việt Hùng, Vĩnh Ngọc, Võng La, Xuân Canh, Xuân Nộn), xã Kim Chung của [huyện Yên Lãng](/wiki/Y%C3%AAn_L%C3%A3ng_(huy%E1%BB%87n)), thôn Đoài xã [Phù Lỗ](/wiki/Ph%C3%B9_L%E1%BB%97) (phía nam [sông Cà Lồ](/wiki/S%C3%B4ng_C%C3%A0_L%E1%BB%93)) của huyện Kim Anh tách khỏi Vĩnh Phúc chuyển về thành phố [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i). [[3]](#cite_note-3)
Ngày
[26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1) năm [1968](/wiki/1968), Ủy ban thường vụ [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam) nước [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) ra Nghị quyết số 504-NQ/TVQH tiến hành hợp nhất hai tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc thành tỉnh [Vĩnh Phú](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BA), thành phố Việt Trì trở thành tỉnh lỵ của Vĩnh Phú.
Ngày
[26 tháng 6](/wiki/26_th%C3%A1ng_6) năm [1976](/wiki/1976), chuyển thị xã Phúc Yên thành thị trấn Phúc Yên thuộc huyện Yên Lãng.
Ngày
[5 tháng 7](/wiki/5_th%C3%A1ng_7) năm [1977](/wiki/1977), hợp nhất 2 huyện [Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng) và [Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c) thành huyện [Vĩnh Lạc](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BA%A1c_(huy%E1%BB%87n)); hợp nhất 2 huyện [Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch) và [Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng) thành huyện [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o_(huy%E1%BB%87n)); hợp nhất 2 huyện [Bình Xuyên](/wiki/B%C3%ACnh_Xuy%C3%AAn) và [Yên Lãng](/wiki/Y%C3%AAn_L%C3%A3ng_(huy%E1%BB%87n)) thành huyện [Mê Linh](/wiki/M%C3%AA_Linh); hợp nhất 2 huyện [Đa Phúc](/wiki/%C4%90a_Ph%C3%BAc_(huy%E1%BB%87n)) và [Kim Anh](/w/index.php?title=Kim_Anh_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) thành huyện [Sóc Sơn](/wiki/S%C3%B3c_S%C6%A1n). [[4]](#cite_note-4)
Ngày
[29 tháng 12](/wiki/29_th%C3%A1ng_12) năm [1978](/wiki/1978), chuyển huyện [Sóc Sơn](/wiki/S%C3%B3c_S%C6%A1n); thị trấn Phúc Yên và 18 xã: Chu Phan, Đại Thịnh, Hoàng Kim, Kim Hoa, Liên Mạc, Mê Linh, Quang Minh, Tam Đồng, Thạch Đà, Thanh Lâm, Tiền Châu, Tiền Phong, Tiến Thắng, Tiến Thịnh, Tráng Việt, Tự Lập, Văn Khê, Vạn Yên của huyện Mê Linh về thành phố [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) quản lý. [[5]](#cite_note-5)
Ngày
[26 tháng 2](/wiki/26_th%C3%A1ng_2) năm [1979](/wiki/1979), tái lập huyện [Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch) và sáp nhập phần còn lại của huyện Mê Linh (sau khi chuyển thị trấn Phúc Yên và 18 xã về Hà Nội quản lý) vào [huyện Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o_(huy%E1%BB%87n)). [[6]](#cite_note-6)
Ngày
[12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8) năm [1991](/wiki/1991), chuyển huyện Mê Linh của thành phố [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) về tỉnh Vĩnh Phú quản lý. [[7]](#cite_note-7)
Ngày
[7 tháng 10](/wiki/7_th%C3%A1ng_10) năm [1995](/wiki/1995), chia huyện Vĩnh Lạc thành 2 huyện: [Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng) và [Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c). [[8]](#cite_note-8)
Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX đã thông qua Nghị quyết (ngày
[26 tháng 11](/wiki/26_th%C3%A1ng_11) năm [1996](/wiki/1996)) về việc tái lập tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ. Tỉnh Vĩnh Phúc chính thức được tái lập và đi vào hoạt động từ ngày [1 tháng 1](/wiki/1_th%C3%A1ng_1) năm [1997](/wiki/1997) . Khi tách ra, tỉnh Vĩnh Phúc có diện tích 1.370,73 km², dân số 1.066.552 người, gồm 6 đơn vị hành chính cấp huyện: thị xã [9] [Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn)và 5 huyện: [Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch), [Mê Linh](/wiki/M%C3%AA_Linh), [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o_(huy%E1%BB%87n)), [Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c). [Tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_6) năm [1998](/wiki/1998), tách huyện Tam Đảo thành 2 huyện [Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng) và [Bình Xuyên](/wiki/B%C3%ACnh_Xuy%C3%AAn,_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc). [[10]](#cite_note-10)
Ngày
[9 tháng 12](/wiki/9_th%C3%A1ng_12) năm [2003](/wiki/2003), tái lập [thị xã Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn) và lập [huyện Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o_(huy%E1%BB%87n)) mới. [[11]](#cite_note-11)
Ngày
[1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006), chuyển thị xã Vĩnh Yên thành [thành phố Vĩnh Yên](/wiki/V%C4%A9nh_Y%C3%AAn). [[12]](#cite_note-12)
Từ ngày
[1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8) năm [2008](/wiki/2008), huyện [Mê Linh](/wiki/M%C3%AA_Linh) đã được tách ra và sáp nhập vào thành phố Hà Nội. [[13]](#cite_note-13)
Ngày
[23 tháng 12](/wiki/23_th%C3%A1ng_12) năm [2008](/wiki/2008), chia huyện Lập Thạch thành 2 huyện: Lập Thạch và [Sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4_(huy%E1%BB%87n)) . [14]
## Danh nhân[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=4)]
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=5)]
Nhiệt độ trung hàng năm là 24 °C,Vùng Tam Đảo, ở độ cao 1.000 m so với mực nước biển có nhiệt độ trung bình năm là 18,4 °C. Tam Đảo có nhiệt độ hàng ngày thấp hơn vùng đồng bằng bắc bộ là 5 °C.
- Lượng mưa trung bình hàng năm đạt 1.400 mm đến 1.600 mm.
Trong đó, lượng mưa bình quân cả năm của vùng đồng bằng và trung du tại trạm Vĩnh Yên là 1.323,8 mm. Vùng núi tại trạm Tam Đảo là 2.140 mm. *Lượng mưa phân bố không đều trong năm, tập trung chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chỉ chiếm 20% tổng lượng mưa trong năm.
- Số giờ nắng: Tổng số giờ nắng bình quân trong năm là 1.400 đến 1.800 giờ, trong đó, tháng có nhiều giờ nắng trong năm nhất là tháng 6 và tháng 7, tháng có ít giờ nắng trong năm ít nhất là tháng 3.
- Chế độ gió: Trong năm có 2 loại gió chính: Gió đông nam thổi từ tháng 4 đến tháng 9; gió đông bắc: thổi từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau
- Độ ẩm không khí: Độ ẩm bình quân cả năm là 83%. Nhìn chung độ ẩm không có sự chênh lệch nhiều qua các tháng trong năm giữa vùng núi với vùng trung du và vùng đồng bằng. Vùng núi độ ẩm không khí được đo tại trạm Tam Đảo, vùng trung du được đo tại trạm khí tượng Vĩnh Yên.
Lượng bốc hơi: Bốc hơi bình quân trong năm là 1.040 mm, lượng bốc hơi bình quân trong 1 tháng từ tháng 4 đến tháng 9 là 107,58 mm, từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau là 71,72 mm.
## Đặc sản ẩm thực[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=6)]
- Thịt bò tái kiến đốt,Rau Su su (Tam Đảo);
[Cá thính](/wiki/C%C3%A1_th%C3%ADnh),bánh nẳng,bánh gạo (Lập Thạch); [Rượu dừa](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u_d%E1%BB%ABa):Rượu dừa Tiên Tửu Ngọc Hoa (Yên Lạc);
- Đậu rùa (Tuân Chính, Vĩnh Tường);
- Dứa Tam Tương (Tam Dương);
- Tép Dầu đầm vạc (Vĩnh yên);
- Bánh trùng mật mía (Vĩnh Tường);
- Bánh gio làng Tây Đình (Bình Xuyên);
- Bánh ngõa Lũng Ngoại.
- chao se banh hon Huong Canh (Binh Xuyen);
- vo can (Huong Canh - Binh Xuyen);
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=7)]
Vĩnh Phúc vốn là một tỉnh thuần nông đang chuyển đổi cơ cấu.
- Năm 1997 cơ cấu kinh tế là nông nghiệp 52%, dịch vụ 36%, công nghiệp 12%, thu ngân sách đạt gần 100 tỷ
[đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n)).
- Năm
[2004](/wiki/2004)có cơ cấu kinh tế là công nghiệp (49,7%); dịch vụ (26,2%); nông nghiệp (24,1%);
- Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 8 năm (
[1997](/wiki/1997)- [2004](/wiki/2004)) là 16,6%.
- Năm 2006, Vĩnh Phúc đã vươn lên đứng thứ 9 trong các tỉnh thành trên cả nước về thu ngân sách với 4.027 tỷ đồng. Với hàng trăm doanh nghiệp trong nước và nước ngoài với tổng mức vốn đầu tư khoảng gần 600 triệu
[USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)và 15.600 tỷ đồng, được đầu tư ở 14 cụm, khu công nghiệp, khu vui chơi, giải trí, du lịch trên khắp địa bàn.
- Vĩnh Phúc là một trong những tỉnh liên tục đứng ở vị trí tốp đầu về
[chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_n%C4%83ng_l%E1%BB%B1c_c%E1%BA%A1nh_tranh_c%E1%BA%A5p_t%E1%BB%89nh)trong bảng xếp hạng những năm gần đây.
- Năm 2011 tỉnh có cơ cấu kinh tế là công nghiệp-xây dựng 54,8%, dịch vụ 29,6%; nông, lâm nghiệp, thuỷ sản là 15,6%. Thu ngân sách 16.484 tỷ;thu nội địa là 11.638 tỷ đồng. Thu nhập bình quân đầu người khoảng 2200 USD, tăng 15 lần so với năm 1997. Thu hút được 681 dự án, trong đó có 127 dự án FDI, với tổng vốn đăng ký 2.420,9 triệu USD và 554 dự án DDI, với tổng vốn đăng ký 32.829,8 tỷ.
- Đến năm 2012. Bối cảnh kinh tế thế giới,trong nước gặp nhiều khó khăn nhưng tỉnh Vĩnh Phúc vẫn đạt được các thành tựu nổi bật trong phát triển kinh tế.Tốc độ tăng trưởng kinh tế 11,5%.Vĩnh Phúc thu hút được thêm 33 dự án, trong đó: 25 dự án DDI, với số vốn đầu tư đăng ký là 1.200 tỷ đồng giảm 37,5% về số dự án, giảm 29,5% về vốn đầu tư;8 dự án FDI, với tổng vốn đăng ký 180 triệu USD, tăng 33,3% về số dự án và tăng 88,2% số vốn so với năm 2011.Cơ cấu kinh tế năm 2012 công nghiệp-xây dưng 53,4%,Dich vụ 33,1%,nông,lâm,thủy sản 13,5%.GDP bình quân đầu người theo năm 51,16 tr/người(khoảng 2520 USD),tỷ lệ hộ nghèo còn 6,5% theo chuẩn mới (năm 2013).Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2012 đạt 49.306,6 tỷ đồng,đứng thứ 7 của cả nước, đứng thứ 3 ở miền bắc sau Hà Nội,Hải Phòng về giá trị sản xuất công nghiệp.
- Năm 2013.Tuy kinh tế khủng hoảng chạm đáy nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt kết hợp với những chính sách tháo gỡ khó khắn tích cực cho doanh nghiệp của đội ngũ lãnh đạo tỉnh, kinh tế Vĩnh Phúc vẫn đạt được những kết quả khá ấn tượng và đầy hứa hẹn vào năm 2014. 2013, tốc độ tăng trưởng đạt 7,89%, đứng thứ 3 trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, sau Hà Nội(10.2%) và Bắc Ninh(8,25%). Kết quả năm 2013 số dự án thu hút (FDI, DDI) tăng cao so với năm 2012 và vượt kế hoạch đề ra. Cụ thể đã thu hút 42 dự án, trong đó gồm 21 dự án FDI, với tổng vồn đăng ký 314,8 triệu USD tăng 3,5 lần về số dự án và 206% về số vốn đăng ký so với năm 2012, đạt 157% kế hoạch; và 21 dự án DDI với 6.247 tỷ đồng vốn đăng ký, bằng 95% về số dự án và tăng 3,34 lần về vốn đăng ký so với năm 2012, đạt 416% kế hoạch đề ra. Lũy kế đến hết năm 2013 toàn tỉnh có 675 dự án còn hiệu lực, gồm 137 dự án FDI với tổng vốn đầu tư là 2.767,6 triệu USD và 538 dự án DDI với tổng vốn đầu tư 31.727 tỷ đồng.Lĩnh vực thu ngân sách nhà nước tăng cao so với cùng kỳ đạt 19.275 tỷ đồng tăng 45% so với năm 2012, thu nội địa đạt 15.700 tỷ đồng tăng 60%, với kết quả thu nội địa này Vĩnh Phúc tiếp tục khẳng định vị trí thứ 2 miền Bắc sau Hà Nội và đứng thứ 5 cả nước. Cơ cấu kinh tế năm 2013, công nghiệp - xây dựng 60,39%, Dịch vụ 28,92%, Nông -lâm - ngư nghiệp giảm còn 10,09%. GRDP bình quân đầu người (theo giá hiện hành) ước đạt 56,8 triệu đồng/người, tương đương 2.569 USD/người, tăng 12,3% so với thực hiện năm 2011, cao hơn 1,3 lần GDP bình quân đầu người của cả nước.
- Năm 2014 tăng trưởng kinh tế 6,11% Cơ cấu kinh tế năm 2014 của tỉnh Vĩnh Phúc là: Khu vực I: 9,76%; khu vực II: 62,54%; khu vực III: 27,7% (năm 2013 tương ứng là: 10,09%; 63,55% và 26,36%). Năm 2014 (tính từ 21/12/2013 đến 20/12/2014) cấp mới 45 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký 354,65 triệu USD và 12 dự án điều chỉnh, tăng vốn đầu tư với số vốn tăng 74,8 triệu USD. Tổng cả cấp mới và điều chỉnh năm 2014 là 429,45 triệu USD. Lũy kế đến nay toàn tỉnh có 183 dự án FDI còn hiệu lực với tổng số vốn đăng ký là 3.091,3 triệu USD, dự kiến sử dụng lao động 51.700 người. Năm 2014 (tính từ 21/12/2013 đến 20/12/2014) cấp mới 39 dự án DDI với tổng vốn đầu tư đăng ký là 2.789,67 tỷ đồng và 07 dự án tăng vốn đầu tư với số vốn tăng 1.577,6 tỷ đồng. Tổng số cấp mới và điều chỉnh là: 4.297,3 tỷ đồng. Lũy kế đến nay (20/12/2014): Toàn tỉnh có 575 dự án DDI còn hiệu lực, với tổng số vốn đăng ký là 39.574 tỷ VND. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2014 dự kiến đạt 1.413 triệu USD, tăng 36,18% so năm trước. Trong đó, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đạt 1.293 triệu USD, tăng 39,70 %; kinh tế trong nước 119,8 triệu USD, tăng 7,07%. Tổng kim ngạch nhập khẩu năm 2014 đạt 1.955,3 triệu USD, tăng 8,95% so với năm trước. Trong đó, kinh tế trong nước đạt 114,5 triệu USD, giảm 35,44%; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài 1.840,8 triệu USD, tăng13,82% so năm trước. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng giá trị hàng nhập khẩu. Cơ cấu giá trị hàng nhập khẩu có sự thay đổi đáng kể. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn năm 2014 xấp xỉ 21.000 tỷ đồng, vượt dự toán đề ra, tăng 6,42% so với năm 2013. Chi ngân sách địa phương đáp ứng kịp thời nhiệm vụ chi của tỉnh, dự kiến cả năm đạt 17.212,2 tỷ đồng vượt dự toán và tăng 14% so với năm 2013.
- Các khu, cụm công nghiệp.
Vĩnh Phúc là 1 tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ,được thủ tướng chính phủ phê duyệt xây dựng 20 khu công nghiệp. Và 41 cụm công nghiệp trong đề án quy hoạch phát triển ngành công nghiệp Vĩnh Phúc đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
|
||
|
Và nhiều các cụm công nghiệp khác.
Hiện nay trên địa bàn đã có chủ đầu tư
- KCN Kim Hoa
- KCN Khai Quang
- KCN Bình Xuyên
- KCN Bình Xuyên II
- KCN Bá Thiện
- KCN Bá Thiện II
- KCN Tam Dương II (Khu A, B)
- KCN Chấn Hưng
## Làng nghề truyền thống[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=8)]
|
||
||
||
|
## Y tế[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=9)]
Một số mốc thời gian của ngành y tế Vĩnh Phúc
- Năm 1997 Vĩnh Phúc có 4,6 bác sĩ/10 nghìn dân; 8,1% trạm y tế có Bác sĩ.
- Đến năm 2012. Vĩnh phúc đã đạt tỷ lệ 7,5 bác sĩ/10nghìn dân; 87,6% trạm y tế có Bác sĩ,bình quân đạt 24 giường bệnh/10nghìn dân
- Sau 15 năm tái lập tỉnh:sự nghiệp chăm sóc,bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân trong tỉnh có nhiều tiến bộ vượt bực,các chương trình y tế quốc gia triển khai có hiểu quả. Đến nay, Vĩnh phúc đã có 132/137 xã,phường,thị trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế và 100% trạm y tế được đầu tư kiên cố.
- Hiện nay trên toàn tỉnh có 17 bệnh viện với quy mô 3.090 giường bệnh; 37 phòng khám đa khoa khu vực và 139 trạm y tế xã/phường. Một doanh nghiệp của Singapore đang đầu tư Bệnh viện chăm sóc sức khỏe khá lớn và hiện đại. Tỉnh đang đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Đa khoa tỉnh và Bệnh viện sản nhi tỉnh tầm cỡ khu vực...
Vĩnh Phúc có 1 bệnh viện tuyến TW,6 bệnh viện trực thuộc tỉnh,9 bệnh viện cấp huyện và nhiều phòng khám,trung tâm y tế. Các bệnh viện thuộc tuyến tỉnh và trung ương (không kể bệnh viên tư, cấp huyện,phòng khám,trung tâm y tế):
Danh sách các bệnh viện tuyến TƯ, tỉnh.
- Bệnh viện 74 Trung ương (trực thuộc TW).
- Bệnh viện Đa Khoa Tỉnh Vĩnh Phúc
- Bệnh viện Đa Khoa KV Phúc Yên.
- Bệnh viện quân y 109.
- Bệnh viện giao thông vận tải tỉnh Vĩnh Phúc (BV ngành)
- Bệnh viện hữu nghị Lạc Việt (BV tư nhân).
- Bệnh viện Y học cổ truyền Vĩnh Phúc.
- Bệnh viện Phục hồi chức năng Vĩnh Phúc.
- Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Vĩnh Phúc.
- Bệnh viện tâm thần Vĩnh Phúc.
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=10)]
Trong những năm qua ngành giáo dục của tỉnh Vĩnh Phúc đã có những bước tiến vượt bậc là 1 trong những tỉnh,thành có chất lượng giáo dục cao nhất cả nước, 3 năm liền (2012, 2013 và 2014) Vĩnh Phúc đứng đầu cả nước về điểm trung bình thi đại học. Năm 2013, học sinh Vĩnh Phúc đạt 1 huy chương bạc Olympic Toán, 1 huy chương đồng Olympic sinh học quốc tế, 49 học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia.
Năm 2014 học sinh Vĩnh Phúc đứng thứ 6 cả nước về số giải trong kỳ thi học sinh giỏi 2014 với 67 giải, tiếp tục khẳng định vị trí số 1 toàn quốc về điểm trung bình 3 môn thi đại học
.Là 1 trong 5 tỉnh đầu tiên của cả nước được công nhận phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi mức độ 2.Từ một tỉnh mới với mô hình giáo dục nhỏ nay Vĩnh Phúc đã có một số trường Đại học và Cao đẳng quy mô như trường ĐHSP Hà Nội II, trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên, trường CĐSP Vĩnh Phúc, CĐ Việt Đức và sắp tới đây sẽ có một số trường ĐH được xây dựng trên địa bàn tỉnh. Vĩnh Phúc đặc biệt quan tâm và là tỉnh đi đầu cả nước về phát triển đào tạo nghề góp phần nâng cao chất lượng người lao động, tăng sức cạnh tranh thị trường lao động. Bằng chứng là hàng loạt các trường TC, CĐ nghề ra đời.
### Đại học - Học viện - Cao đẳng - THCN[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=11)]
- Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải (cơ sở Vĩnh Yên)
[Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_H%C3%A0_N%E1%BB%99i_2)
- Trường Đại học Trưng Vương
[Trường Sĩ quan Tăng-Thiết giáp](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C4%A9_quan_T%C4%83ng-Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p)
- Học viện kỹ thuật quân sự (cơ sở Vĩnh Yên)
[Trường Cao đẳng Công Nghiệp Phúc Yên](/w/index.php?title=Www.pci.edu.vn&action=edit&redlink=1)
- Trường Cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Vĩnh Phúc(Đang xây dựng hạ tầng của trường ĐH,dự kiến được nâng cấp lên ĐH trước 2015)
- Trường Cao đẳng Vĩnh Phúc (tiền thân là CĐSP Vĩnh Phúc)
- Trường Cao đẳng nghề Việt-Đức Vĩnh Phúc
- Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp
- Trường Cao đẳng nghề Việt Xô số 1
- Trường Trung cấp Công nghệ Vĩnh Phúc
- Trường Trung cấp Kinh doanh và Quản lý Tâm Tín
- Trường Trung cấp Kỹ thuật Vĩnh Phúc
- Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Vĩnh Phúc
- Trường Trung cấp Y tế Vĩnh Phúc
- Hệ Trung cấp trong Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Vĩnh Phúc
- Hệ Trung cấp trong Trường Cao đẳng Sư phạm Vĩnh Phúc
## Văn hóa-xã hội, di tích lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=12)]
Thiên nhiên ưu đãi cho Vĩnh Phúc nhiều cảnh quan và danh thắng kỳ thú như khu danh thắng Tây Thiên,
[Thiền Viện Trúc Lâm Tây Thiên](/wiki/Thi%E1%BB%81n_vi%E1%BB%87n_Tr%C3%BAc_L%C3%A2m_T%C3%A2y_Thi%C3%AAn)(là 1 trong 3 thiền viện lớn nhất cả nước cùng với Yên Tử và Đà Lạt), Thiền Viện Trúc Lâm An Tâm, Thiền Viện Trúc Lâm Tuệ Đức(Sông Lô), khu nghỉ mát Tam Đảo, đền thờ Hai Bà Trưng, tháp Bình Sơn, … là nơi để phát triển các loại hình du lịch như tham quan, nghỉ mát,…Ngoài ra còn có trên 500 di tích lịch sử, văn hoá với 170 di tích được xếp hạng, trong đó 67 di tích được xếp hạng cấp quốc gia. Vĩnh Phúc còn có nhiều đầm hồ ở những địa thế đẹp, là điểm du lịch nghỉ dưỡng hấp dẫn hơn nhiều so với các hồ khác ở Bắc Bộ. Điều kiện môi trường và sinh thái của Vĩnh Phúc cơ bản còn tốt, vẫn giữ được yếu tố mà thiên nhiên ưu đãi.
### Lễ hội[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=13)]
- Hội bơi trải Tứ Yên(Tứ Yên,huyện Sông Lô)vào 2 ngày 25,26 tháng 5 âm lịch hàng năm.
- Lễ hội Tứ dân chi nghiệp (xã Đại Đồng-Vĩnh Tường) tổ chức vào ngày 20 tháng giêng. Hàng năm ngày 4-5 tháng giêng mỗi nhà có trâu và gia đình "sạch bụi phong quang" đều phải "sắm" một con trâu, bò đem ra sân đình
- Lễ hội Đúc Bụt làng Phù Liễn(Phù Liễn, xã Đồng Tĩnh – huyện
[Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng))vào mồng 8 tháng giêng dân làng tổ chức lễ hội đúc "Bụt" tại đình làng.
- Lễ hội Đả cầu cướp phết diễn ra chiều ngày 7 tháng giêng hàng năm tại đền Đông Lai, xã Bàn Giản, huyện Lập Thạch.
[Lễ hội chọi trâu Hải Lựu](/wiki/L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%8Di_tr%C3%A2u_H%E1%BA%A3i_L%E1%BB%B1u)(xã Hải Lựu,Sông Lô, Vĩnh Phúc.
Lễ hội này được mở hàng năm vào ngày 17 tháng giêng ước tính trong hai ngày lễ hội lượng du khách 7 vạn người, nhân dân trong vùng này vẫn còn lưu truyền câu ca:
- "Dù ai đi đâu, ở đâu
- Tháng giêng mười bảy chọi trâu thì về
- Dù ai buôn bán trăm nghề
- Tháng giêng mười bảy nhớ về chọi trâu"
- Hội vật làng Hà(xã Hồ Sơn,Tam Đảo)diễn ra vào mồng 7 tháng Giêng.
- Lễ hội Tây Thiên(xã Đại Đình,Tam Đảo)vào 15/2 âm lịch. Là 1 trong 3 lễ hội lớn nhất miền Bắc.
- Lễ hội Kéo Song (Hương Canh,Bình Xuyên) mùng 3 – 5 âm lịch.(Tet Nguyen Dan)
- Lễ hội Đình Thổ Tang diễn ra vào 10 tháng giêng
- Lễ hội đền Ngự Dội (xã Vĩnh Ninh,Vĩnh Tường) vào ngày 14, 15 tháng giêng.
- Lễ hội đền Ngô Tướng Công (thị xã Phúc Yên) vào 9 tháng Giêng.
- Lễ Hội Đền Thính (xã Tam Hồng,Yên Lạc) vào ngày mùng 6 tháng Giêng.
- Lễ hội chợ Rưng (thị trấn Tứ Trưng,Vĩnh Tường) Cứ vào ngày mùng 6 tháng giêng hàng năm lễ hội đền thờ Đức Ông.
### Danh sách lịch sử cấp quốc gia[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=14)]
- Ở huyện Vĩnh Tường:
Chùa Tùng Vân,
[Đình Thổ Tang](/w/index.php?title=%C4%90%C3%ACnh_Th%E1%BB%95_Tang&action=edit&redlink=1),Đình Bích Chu,Đình Thủ Độ,Đình Cam Giá,Đền Phú Đa,Đình Hòa Loan,Cụm di tích thờ Lê Ngọc Chinh (đền Ngòi, đình Đông, đình Nam),Đền Đuông, Chùa Thượng Trưng,Địa điểm lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh,Chùa Hoa Dương,Đình - chùa Vĩnh Sơn,Đình Sông Kênh,Đình Tuân Lộ.
- Ở huyện Yên Lạc:
Đền Thính,Đền Tranh,Đền Đồng Lạc,Đình Yên Lạc,Đình Hùng Vĩ,Chùa Tiền Môn,Chùa Đại An,Đình Tri Chỉ,Đình Yên Nội,Chùa Biện Sơn,Di tích khảo cổ học Đồng Đậu.
- Ở tx Phúc Yên:
Chiến khu Ngọc Thanh,Chùa Bảo Sơn,Đình Khả Do,Đình Cao Quang,Đền Ngô Miễn,Đình Đạm Xuyên,Đình Sen Hồ,Đền Trần Nguyên Hãn,Đền Đỗ Khắc Chung,Chùa Vĩnh Phúc,Đình Tây Hạ,Chùa Đông Lai,Đền Triệu Thái,Đình Ngõa,Đình Đình Chu,Đình Thạch Trục,Đình Tiên Lữ.
- Ở huyện Sông Lô
- Ở huyện Bình Xuyên:
Đình Hương Canh,Đình Ngọc Canh,Đình Tiên Hường,Chùa Kính Phúc,Đền Xuân Lãng,Chùa Quảng Hựu,Đền Thánh Mẫu,Đình Mộ Đạo - Đình Bảo Đức - Đình Đại Phúc,Chùa Can Bi,Đình Quất Lưu.
- Ở huyện Tam Đảo:
Khu thắng cảnh Tây Thiên(Đền Mẫu Sinh-Đền Cô, Đền Cậu-Đền Thượng-Đền Thõng-
[Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên](/wiki/Thi%E1%BB%81n_vi%E1%BB%87n_Tr%C3%BAc_L%C3%A2m_T%C3%A2y_Thi%C3%AAn))
- Ở huyện Tam Dương
Đình Thứa Thượng,Đình Phú Vinh
Ở tp Vĩnh Yên:
Đình Đông Đạo,Chùa Tích Sơn, Chua Ha.
### Khu, điểm du lịch nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=15)]
- Khu du lịch
[Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o).
- Khu du lịch
[Hồ Đại Lải](/wiki/H%E1%BB%93_%C4%90%E1%BA%A1i_L%E1%BA%A3i)
- Khu du lịch Đầm Vạc.
[Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên](/wiki/Thi%E1%BB%81n_vi%E1%BB%87n_Tr%C3%BAc_L%C3%A2m_T%C3%A2y_Thi%C3%AAn).
- Làng gốm
[Hương Canh](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Canh). [Tháp Bình Sơn](/wiki/Th%C3%A1p_B%C3%ACnh_S%C6%A1n).
- Thiền viện Trúc Lâm Tuệ Đức.
- Đền thờ tả tướng quốc
[Trần Nguyên Hãn](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%C3%AAn_H%C3%A3n).
## Các tuyến xe buýt[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=16)]
- VP01: Bồ Sao – Mê Linh Plaza: xã Bồ Sao (Vĩnh Tường) – Ngã ba Vĩnh Tường – Hợp Thịnh(Điểm giao tuyến 04) – Vĩnh Yên – Siêu Thị Sài Gòn Co.opMart - KCN Khai Quang – BX Vĩnh Yên mới(Điểm giao tuyến 03,04,05,06,07) BigC Vĩnh Phúc – Hương Canh(Đàm cả)(Điểm giao tuyến 08,09) – Phúc Yên – Mê Linh Plaza (Điểm giao Tuyến 07,56,58 Hà nội).
- VP03: Vĩnh Yên – Lập Thạch – Sông Lô: BX Vĩnh Yên(mới) - KCN Khai Quang – Siêu Thị Sài Gòn Co.opMart - Bưu điện Tỉnh – Ngã Tư Quán Tiên – Hoàng Lâu – Hoàng Đan – Cầu Gạo – Tiên Lữ - TT Lập Thạch – Nhạo Sơn – Tam Sơn – Bến Phà Then.
- VP04: Vĩnh Yên – Vĩnh Tường: Cao Đại – Tân Cương – TT GDTX Vĩnh Tường (TT Thổ Tang) – Trường thpt Lê Xoay - TT Vĩnh Tường – Vũ Di – Tề Lỗ - Nhà máy Gạch Đoàn Kết – Cây xăng Hợp Thịnh – Quán Tiên - Bưu điện Tỉnh - Siêu Thị Sài Gòn Co.opMart - KCN Khai Quang - BX Vĩnh Yên(mới).
- VP05: Vĩnh Yên – Yên Lạc – Vĩnh Thịnh: BX Vĩnh Yên(mới) - KCN Khai Quang – Siêu Thị Sài Gòn Co.opMart – Bưu điện Tỉnh – Ngã Tư Quán Tiên – Đồng Cương – Minh Tân – TT Yên Lạc – Dốc Lũng Hạ - Trường thpt Yên Lạc 2 – Liên Châu – Đại Tự - Ngũ Kiên (Vĩnh Tường) – TT Tứ Trưng (Vĩnh Tường) – TT Vĩnh Tường – Trường thpt Đội Cấn (thpt Hồ Xuân Hương) – Bến phà Vĩnh Thịnh.
- VP06: Vĩnh Yên – Tam Dương – Lập Thạch: BX Vĩnh Yên(mới) - KCN Khai Quang – Siêu Thị Sài Gòn Co.opMart – Bưu điện Tỉnh – Ngã ba Tam Dương – Thanh Vân – Đạo Tú – TT Hợp Hòa – Bồ Lý – Cầu Trang.
- VP07: Vĩnh Yên – Tam Đảo: BX Vĩnh Yên(mới) - KCN Khai Quang - Tôn Đức Thắng - Mê Linh - Trần Phú - Chùa Hà Tiên - QL 2B – Kim Long(giao điểm xe 09) - Hợp Châu – Hồ Sơn - Tam Quan – Đại Đình – Đạo Trù – Bồ Lý.
- VP08: Vũ Di – KCN Bá Thiện – ĐHSP II - Thanh Tước: BX TT Vĩnh Tường(Điểm giao tuyến 05) – Thị trấn Tứ Trưng – Yên Đồng – Tam Hồng – TT Yên Lạc – Cầu Trắng (Nguyệt Đức) – Thanh Lãng – QL2 (Đầm cả) (Điểm giao tuyến 01 và 09) – KCN Bình Xuyên – KCN Bá Thiện – Hồ Đại Lải – Xuân Hòa – ĐHSP HN II – Phúc Yên – Thanh Tước (Điểm giao tuyến 58 Hà nội)
- VP09: Vĩnh Tường – Quang Hà – Phúc Yên 2: Xã Kim Xá – Chợ Vàng (Hoàng Đan) (Điểm giao tuyến 03) – TT Hợp Hòa (Ngã tư Me) (Điểm giao tuyến 06) – Hướng Đạo – Kim Long – Quang Hà – TT Hương Canh – QL2 (Điểm giao tuyến 01 và 08) – Phúc Yên – Thanh Tước (Điểm giao tuyến 58 Hà nội)
## Tỉnh kết nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=17)]
- Tỉnh Chungcheongbuk (Hàn Quốc).
- Tỉnh Luang Namtha (
[Lào](/wiki/L%C3%A0o)).
- Tỉnh U-đôm- xay, (Lào).
- Tỉnh Phông- xa-lỳ (Lào).
- Tỉnh
[Bến Tre](/wiki/B%E1%BA%BFn_Tre)- [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
- ......
## Thể dục, thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=18)]
- Nhà thi đấu tỉnh Vĩnh Phúc Nằm bên quốc lộ số 2, ngay ngã ba đường vào tp.Vĩnh Yên là nơi tổ chức các hoạt động thể thao và văn hóa-xã hội của tỉnh. Đây cũng là nơi tổ chức các sự kiện thể thao mang tầm quốc gia,quốc tế như: diễn ra môn đá cầu tại
[Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2003](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_Th%E1%BB%83_thao_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81_2003), [VTV Cup](/wiki/VTV_Cup), Salonpas cup, giải bóng chuyền Nữ thế giới, gần đây nhất là giải Eximbank cúp và giải bóng chuyền Nam Asian cup.
- Sân Golf Tam Đảo Golf Resort là sân golf 27 hố, là 1 trong sân golf quốc tế xây dựng đầu tiên ở Việt Nam. Đây là nơi tổ chức các giải đấu trong nước,quốc tế như: Giải vô địch Câu lạc bộ sân golf Tam Đảo - Vòng loại MercedesTrophy(2011),Giải vô địch thường niên Câu lạc bộ sân golf Tam Đảo,Giải Tập đoàn VC Group,Giải thường niên Câu lạc bộ Hà Nội,Giải golf vô địch JBAV Kogyo Bukai lần 3 Golf Competition(2011),Giải golf mùa Xuân Câu lạc bộ golf Nữ Hà Nôi(2011),Giải golf Johnnie Walker Blue Label Trophy,...
- Ngoài ra,Vĩnh phúc còn có Sân Golf Đầm Vạc Golf Club và các trung tâm thể dục thể thao khác tại các huyện, thị xã để phục vụ cho hoạt động thể dục,thể thao của người dân trong tỉnh.
## Hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại lớn trên địa bàn Vĩnh Phúc[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=19)]
Cùng với hệ thống chợ truyền thống thì hệ thống siêu thị, tttm trên địa bàn Vĩnh Phúc khá sôi động và đầy đủ các thương hiệu lớn, phục vụ nhu cầu mua sắm và góp phần nâng cao phong cách tiêu dùng mua sắm người dân trong tỉnh.
- Siêu thị Big C
- Siêu thị Co.op Mart
- Siêu thị An Phú
- Siêu thị Media Mart
- Trung tâm điện máy HC
- Trung tâm điện máy Chất Mai
- Siêu thị sách Nguyễn Văn Cừ
- Chợ - Trung tâm thương mại Yên Lạc
- Chợ - Trung tâm thương mại Vĩnh Tường
- Chợ - Trung tâm thương mại Tam Dương
- Siêu thị điện máy Pico
- Siêu thị điện máy Trần Anh
- Siêu thị điện máy Hương Anh
- Chợ - Trung tâm thương mại Hương Canh - Bình Xuyên
- Trung tâm thế giới di động, Viettel Store, Viễn thông A trên địa bàn Vĩnh Yên, Phúc Yên.
## Hệ thống sân golf và resort.[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=20)]
Vĩnh Phúc có nhiều sân golf và resort đẳng cấp 3 - 5 sao, phục vụ nhu cầu khách du lịch nghỉ dưỡng trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là thị trường Hà Nội và các chuyên gia nước ngoài sống - làm việc tại Vĩnh Phúc. Trong quy hoạch Vĩnh Phúc sẽ có 12 sân Golf xây dựng dọc theo chân núi Tam Đảo đất bạc màu và một số khu vực đầm lầy khác trong tỉnh.
- Flamminggo Đại Lải resort.
- Sông Hồng thủ đô resort.
- Tam Đảo Belvedere resort.
- Paradise Đại Lải resort
- FLC Vĩnh Thịn Resort
- Tam Đảo Golf and resort.
- Sân golf Đầm Vạc
- Sân golf Ngôi sao Đại Lải
- Sân golf Flamingo Đại Lải
# Các công trình văn hóa tiêu biểu[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=21)]
Các công trình văn hóa tiêu biểu tỉnh Vĩnh Phúc là những công trình văn hóa kiến trúc mang nét đặc trưng văn hóa riêng có của đất và người Vĩnh Phúc, mỗi người con Vĩnh Phúc lấy đó làm tự hào và là nơi mà du khách không thể bỏ qua mỗi khi đặt chân đến đây cho dù chỉ để có được cho mình 1 nháy hình.
- Quảng trường, công viên tỉnh Vĩnh Phúc
- Nhà hát tỉnh Vĩnh Phúc
- Rạp ngoài trời Hoàng Quy
- Rạp chiếu phim 19/05
[Nhà hát Chèo Vĩnh Phúc](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Ch%C3%A8o_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc)
- Nhà thi đấu tỉnh Vĩnh Phúc
- Văn miếu tỉnh Vĩnh Phúc
- Chùa Hà Tiên (Tp Vĩnh Yên)
- Tháp Bình Sơn(Sông Lô)
- Nhà thờ đá Tam Đảo
- Đền Hai Bà Trưng - Phúc Yên
- Đền Thính - Yên Lạc
- Đền bà chúa Thượng Ngàn
- Tháp Truyền hình Tam Đảo.
- Thiền viện trúc lâm Tây Thiên
- Thiền viện trúc lâm An Tâm
- Thiền viện trúc lâm Tuệ Đức
- Đại bảo tháp Madala Kim Cương Thừa
- Cáp treo Tây Thiên.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=22)] [^](#cite_ref-Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch.2C_d.C3.A2n_s.E1.BB.91_1-0) [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=15571). Tổng Cục Thống kê Việt Nam. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-2) [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2010”](http://www.vinhphuc.gov.vn/data/thongke/2003/2010/Sach%20NGTK%20Vinh%20Phuc%202010/b%20phan%202/7.htm). *Niên giám thông kê Vĩnh Phúc năm 2010*. Tỉnh Vĩnh Phúc. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2012. [^](#cite_ref-3) [Nghị quyết về việc mở rộng thành phố Hà Nội do Quốc hội ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-Quyet-mo-rong-thanh-pho-Ha-Noi-vb42689t13.aspx) [^](#cite_ref-4) [Quyết định 178-CP năm 1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Vĩnh Phú](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-178-CP-hop-nhat-dieu-chinh-dia-gioi-huyen-thuoc-tinh-Vinh-Phu-vb57438t17.aspx) [^](#cite_ref-5) [Nghị quyết về việc phê chuẩn việc phân vạch địa giới thành phố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phú](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-phe-chuan-viec-phan-vach-lai-dia-gioi-thanh-pho-Ha-Noi-TPHCM-cac-tinh-Ha-Son-Binh-Vinh-Phu-Cao-Lang-Bac-Thai-Quang-Ninh-va-Dong-Nai-vb42744t13.aspx) [^](#cite_ref-6) [Quyết định 71-CP năm 1979 điều chỉnh địa giới huyện Tam Đảo và huyện Vĩnh Lạc thuộc tỉnh Vĩnh Phú](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-71-CP-dieu-chinh-dia-gioi-huyen-Tam-Dao-Vinh-Lac-tinh-Vinh-Phu-vb58183t17.aspx) [^](#cite_ref-7) [Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới thành phố Hà Tĩnh và tỉnh Vĩnh Phú](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-mot-so-tinh-thanh-pho-truc-thuoc-Trung-uong-vb42808t13.aspx) [^](#cite_ref-8) [Nghị định 63-CP năm 1995 về việc chia huyện Vĩnh Lạc thuộc tỉnh Vĩnh Phú](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-63-CP-chia-huyen-vinh-lac-thanh-hoa-thuoc-tinh-Vinh-Phu-vb39596t11.aspx) [^](#cite_ref-9) [Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh do Quốc hội ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh-vb40091t13.aspx) [^](#cite_ref-10) [Nghị định 36/1998/NĐ-CP về việc chia tách huyện Tam Đảo thuộc tỉnh Vĩnh Phúc thành huyện Tam Dương và huyện Bình Xuyên](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-36-1998-ND-CP-chia-tach-huyen-Tam-Dao-thuoc-tinh-Vinh-Phuc-thanh-huyen-Tam-Duong-va-huyen-Binh-Xuyen-vb41742t11.aspx) [^](#cite_ref-11) [Nghị định 153/2003/NĐ-CP về việc thành lập thị xã Phúc Yên và huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-153-2003-ND-CP-thanh-lap-thi-xa-Phuc-Yen-huyen-Tam-Dao-tinh-Vinh-Phuc-vb53824t11.aspx) [^](#cite_ref-12) [Nghị định 146/2006/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Vĩnh Yên thuộc tỉnh Vĩnh Phúc](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-146-2006-ND-CP-thanh-lap-thanh-pho-Vinh-Yen-thuoc-tinh-Vinh-Phuc-vb15762t11.aspx) [^](#cite_ref-13) [Nghị quyết số 15/2008/QH12 về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan do Quốc hội ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet-15-2008-QH12-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-thanh-pho-Ha-Noi-va-mot-so-tinh-co-lien-quan-vb68076.aspx) [^](#cite_ref-14) [Nghị định 09/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Lập Thạch để thành lập huyện sông lô, tỉnh Vĩnh Phúc](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-09-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-huyen-Lap-Thach-de-thanh-lap-song-lo-tinh-Vinh-Phuc-vb84047t11.aspx)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc&action=edit§ion=23)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Cổng thông tin điện tử Tỉnh Vĩnh Phúc](http://www.vinhphuc.gov.vn/pages/Default.aspx) [Cổng thông tin doanh nghiệp và đầu tư Vĩnh Phúc](http://www.skhdtvinhphuc.gov.vn) [Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh Vĩnh Phúc](http://www.ipavinhphuc.vn/) [Đài PT-TH Vĩnh Phúc](http://www.vinhphuctv.vn/front-end/index.php) [Báo Vĩnh Phúc](http://www.baovinhphuc.vn)
|
|
|
|