text:
Đường lang quyền
Đường lang quyền (chữ Hán: 螳螂拳; bính âm: Táng láng quán; dịch nghĩa tiếng Anh là Praying Mantis Form hay Praying Mantis Fist; có nghĩa là thế võ con bọ ngựa cầu nguyện) là một bộ môn quyền thuật của Thiếu Lâm, của hai phái Đường Lang cả hai miền Nam Bắc Trung Hoa.
Mục lục
Nguồn gốc và danh xưng[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là môn quyền thuật bắt chước hình thái động tác của bọ ngựa (chữ Hán: 螳螂; đọc âm là "đường lang") đang giơ hai càng và chân trước ra phía nên phái võ này có tên là phái võ con bọ ngựa cầu nguyện thông thường gọi là Đường lang quyền. Tương truyền cuối Tống đầu Nguyên ở huyện Tức Mặc tỉnh Sơn Đông có người tên là Vương Long (Wang Lang), sau khi thi võ thất bại, ngẫu nhiên thấy cảnh con bọ ngựa vồ bắt ve sầu bèn sáng tạo ra các kỹ pháp võ thuật như móc, nhấc, ngắt, gác, lừa, quấn, bổ, trượt... rồi thành môn quyền này, đó là phái Đường Lang của Bắc Thiếu Lâm lưu hành suốt một dải Sơn Đông, Sơn Tây Giao Châu, Giao Chỉ. Qua trường kỳ tập luyện mà hình thành nên các lưu phái. Sự khác biệt cơ bản giữa Sơn Tây Đường Lang Quyền và Sơn Đông Đường Lang Quyền là Sơn Tây Đường Lang Quyền có tính nhu dùng nhu chế cương, các tư thế luôn luân phiên dựa trên nội công và ngoại công để tấn công nên còn gọi là Nhuyễn Đường Lang Công; Sơn Đông Đường Lang Quyền rất nhanh, khỏe và dữ dội, cách tấn công rất mạnh mẽ nên còn gọi là Mãnh Đường Lang Quyền.
Còn hai môn Đường Lang quyền nữa sau này của Chu Á Nam (Chow Áh Naam) sáng tác gọi là Chu Gia Đường Lang quyền (Chow Gar Tanglangquan 周家螳螂拳) và Châu Phúc Đồ (Chu Fook To, Chu Fook Too, Chu Fook Tou, Chu Fook Tu),là hậu duệ của Minh Thái Tổ Châu Nguyên Chương (tiếng Việt trước đây dịch sai âm là Chu Nguyên Chương), sáng tác gọi là Châu gia Đường Lang quyền(Chu Gar Tanglangquan 朱家螳螂拳) [1], hai môn này còn gọi là Nam Đường Lang quyền (Southern Praying Mantis Fist) có nguồn gốc từ Nam Thiếu Lâm sau này ở Phúc Kiến.
Đặc trưng kỹ pháp[sửa | sửa mã nguồn]
Đường Lang Quyền Có Thất Tinh Đường lang (còn gọi là La Hán Đường Lang), Lục Hợp Đường Lang (còn gọi là Mã Hầu (khỉ ngựa) Đường Lang tức Thái Cực đường lang). Các bài quyền thường có kết cấu nghiêm ngặt, quyền cước phong phú và biến ảo, nối liếp khéo léo, sẵn có cương nhu cùng nặng, cương mà không cứng đờ, nhu mà không mềm xéo, kết hợp ngắn dài... Về kỹ pháp thì nổi bật "năm nhanh" là nhanh tay, nhanh chân, nhanh bước, nhanh thân, chiêu thức nhanh, biến hóa khó lường.
Ngoài ra còn có thuyết "bảy dài", "tám ngắn", "tám đánh và tám không đánh". Dài là ý đánh dài, khí dài, kình dài, tay dài, hông dài, bước dài, gân dài (tức vươn dẻo được). Ngắn thì có đốt ngắn (tiết ngắn), thế ngắn, tâm ngắn... Cao đánh thấp không đánh, nội đánh ngoại không đánh, gần đánh xa không đánh, vươn đánh thu (về) không đánh, mở đánh đòng không đánh, hư đánh thực không đánh. Đồng thời còn cường điệu tượng hình giữ ý, để có hình tượng và đấu kình (kình lực chiến đấu) của bọ ngựa.
Còn có Nam phái Đường Lang tương truyền đời nhà Thanh ở Quảng Đông có người là châu Á Nam sáng tác ra. Về lý, pháp, thế so với Bác phái tuyệt nhiên không giống. Nhiều đòn ngắn, ít đánh dài, một bước một đòn, vẫn giữ hình tay bọ ngựa, thực phát ra kình lực của Nam quyền. Do đó cần phải quy vào hệ của Nam phái.
Các lưu phái Bắc Đường Lang quyền chủ yếu[sửa | sửa mã nguồn]
- 1.Thất tinh đường lang quyền (còn gọi là La Hán Đường Lang) thuộc loại ngạnh (cứng) đường lang. Giá thức cơ bản thì lấy thất tinh bộ làm cơ sở. Kình lực cứng gọn, quấn ngang đâm thẳng. Luyện công chia ra làm ba phần: thứ nhất là cơ bản công, bao gồm hông, chân, vai, công, trạm trang, bá đả công v.v.. Thứ hai là kỹ thuật bài múa bao gồm các tổ hợp nhỏ các động tác múa. Về bài bản này có sáp chùy (cắm gõ), phiên xa(lật xe), bảng bộ (bước nhảy), lan tiệt (nhăn cắt), trích khôi (lấy mũ), song sáp hoa (mai hoa cắm), thập bát hoa (18 thoi), tỏa cương (đục thép), nhu linh, trích yếu, đường lang cửu chuyển thập bát diệt (9 lần chuyển, 18 lần ngã), bạch viên xuất động (vượn trắng rời hang), thâu đào (lấy trộm đào), hiến quả (dâng quả), nhập động (vào hang), sách thủ phách án (dang tay vỗ án) v.v... Thứ ba là sách luyện (luyện rộng) bao gồm tạp trang (dậm tấn), thích đả đại (đánh bao cát), báy luyện toàn thân 12 lượt gõ, tán đả.
- 2. Mai Hoa Đường Lang Quyền thuộc loại ngạnh đường lang, công phu cứng rắn dương cương. Loại quyền này lấy tam hoa thủ làm chiêu số riêng, tức là khi ra tay thì ba, năm đòn ra liền một thể giống như một đóa hoa mai năm cánh nên thành tên. Về kình pháp thì coi trọng thuận kình, xảo kình, nhu công. Các bài múa có phiên xa (lật xe), băng bộ (bước nhảy), lan tiết (ngăn cắt), mai hoa lộ, bạch viên thâu đào (vượn tráng trộm đào), bát trửu (khuỷu), truyền kỹ, trích yếu v.v...
- 3. Lục Hợp Đường Lang còn gọi Mã Hầu Đường Lang thuộc nhuyễn đường lang, công phu mềm theo đường âm nhu. Loại quyền này hấp thu lý luận về quyền: nội tam hợp (tức tâm hợp ý, ý hợp khí, khí hợp lực) và ngoại tam hợp (tay và chân hợp, khuỷu và gối hợp, vai và háng hợp) làm yêu lĩnh cơ bản, nhấn mạnh nội ngoại tương hợp, động tác thì thường là nhu, kình lực thì dài có chia cương nhu, minh, ám, hoạt (tức cứng mềm, rõ ràng, ngầm, trơn) năm loại kình lực. Về bộ pháp có trước nâng sau kéo. Về bài bản có đoản chùy, song phong, thiết thích, tiên thủ bôn, chiếu diện đăng, tiệt thủ quyển đên lục hợp trích yếu 93 thủ v.v...
Các lưu phái Đường Lang quyền hiện hành[sửa | sửa mã nguồn]
- Các lưu phái Bắc Đường Lang quyền - Bắc Thiếu Lâm Sơn Đông-Hà Bắc
- (Branches of Bei Tanglangquan)
- Các lưu phái phổ biến:
- Qī Xīng Táng Láng quán 七星螳螂拳 (Chāt Sīng Tòhng Lòhng Kyùhn, Seven Star Praying Mantis Boxing): Thất Tinh Đường Lang quyền
- Tài Jí Táng Láng quán 太极螳螂拳 (Taai Gihk Tòhng Lòhng Kyùhn, Taiji Praying Mantis Boxing): Thái Cực Đường Lang quyền
- Lìu Hé Táng Láng quán 六合螳螂拳(Luhk Hahp Tòhng Lòhng Kyùhn, Six Harmony Praying Mantis Boxing): Lục Hợp Đường Lang quyền
- Méi Huā Táng Láng quán 梅花螳螂拳(Mùih Fā Tòhng Lòhng Kyùhn, Plum Blossom Praying Mantis Boxing): Mai Hoa Đường Lang quyền
- Tài Jí Méi Huā Táng Láng quán 太极梅花 (Taai Gihk Mùih Fā Tòhng Lòhng Kyùhn, Taiji Plum Blossom Praying Mantis Boxing): Thái Cực Mai Hoa Đường Lang quyền
- Các lưu phái ít phổ biến:
- Eight Step Praying Mantis Boxing (Bā Bù Tángláng Quán八步螳螂拳): Bát Bộ Đường Lang quyền
- Shiny Board Praying Mantis Boxing (Guāng Bǎn Tángláng Quán 光板螳螂拳): Quang Bản Đường Lang quyền
- Long Fist Praying Mantis Boxing (Cháng Quán Tángláng Quán 長拳螳螂拳): Trường quyền Đường Lang quyền
- Throwing Hand Praying Mantis Boxing (Shuāishǒu Méihuā Tángláng Quán 摔手梅花螳螂拳): Suất Thủ Mai Hoa Đường Lang quyền
- Secret Gate Praying Mantis Boxing (Mì Mén Tángláng Quán 秘門螳螂拳): Bí Môn Đường Lang quyền
- Seeking Leg Praying Mantis Boxing (Tàn Tuǐ Tángláng Quán: 探腿螳螂拳): Đàn Thối Đường Lang quyền
- Các lưu phái Nam Đường Lang quyền – Nam Thiếu Lâm Phúc Kiến
- (Branches of Nan Tanglangquan – Fukien Nan Shaolin)
- Chow Gar Tanglangquan(周家; Chow family Praying Mantis Boxing): Chu gia Đường Lang quyền của Chu Á Nam (Chow Áh Nàam)
- Chu Gar Tanglangquan (朱家; Chu family Praying Mantis Boxing): Châu gia Đường Lang quyền của Châu Phúc Đồ (Chu Fook-To, Chu Fook-Too, Chu Fook Tou, Chu Fook Tu) hậu duệ của Minh Thái Tổ Châu Nguyên Chương
- Kwong Sai Jook Lum Tanglangquan (江西竹林; Jiangxi Bamboo Forest Praying Mantis Boxing): Giang Tây Trúc Lâm Đường Lang quyền
- Iron Ox Tanglangquan (鐵牛; Iron Ox Praying Mantis Boxing): Thiết Ngưu Đường Lang quyền
Thái Cực Đường Lang tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Triệu Trúc Khê 趙竹溪 (1900-1991) là người đầu tiên đưa Đường Lang Quyền vào Việt Nam và truyền bá môn võ thuật này đến đông đảo quần chúng. Hiện nay, các câu lạc bộ Thái cực quyền dưỡng sinh không đâu không biết đến bài Thái Cực Chưởng (Triệu thức Thái cực quyền) và Đơn Nhân Thôi thủ (Ma Vân Chưởng) do Triệu Trúc Khê truyền dạy từ năm 1959. Thái Cực Đường Lang quyền (太极螳螂拳) họ Triệu cũng nổi danh trên thế giới(được truyền dạy chủ yếu ở Việt Nam, Hồng Kông, Macao, Mỹ, Úc, Pháp, brazil...), người ta thường gọi là Trúc Khê Thái Cực Đường Lang, hoặc là Thái Cực Đường Lang Việt Nam, do đa phần học trò của Triệu Trúc Khê theo về Việt Nam luyện tập hoặc là người Hoa sinh ra ở Việt Nam, sau này mới tản đến các nước khác truyền dạy, nên mới gọi là Thái Cực Đường Lang Việt Nam để phân biệt với Thái Cực Đường Lang nguyên gốc của Tôn Nguyên Xương (孫元昌 - sư công của Triệu Trúc Khê) được dạy ở Trung Quốc.
Triệu Trúc Khê 趙竹溪 tự là Trường Khanh, sinh năm Quang Tự thứ 26 (1900, tài liệu tiếng Việt ghi năm 1894) tại trấn Sa Hà, huyện Dịch, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Gia thế bần hàn, mất cả cha lẫn mẹ, ở với cậu mợ bị hành hạ không chịu nổi nên lén trốn đi, phiêu bạt đầu đường xó chợ. Duyên may gặp được một hòa thượng đưa về chùa Trí Tạng trên núi Đại Trạch nuôi nấng. Trong chùa có hai vị đại sư là Thanh Tuyền và Giác Đông đều là cao thủ của Thái Tổ môn (Thái Tổ Trường Quyền), thấy Trúc Khê lanh lợi mới thay nhau truyền dạy cho môn võ bí truyền này. Triệu Trúc Khê khổ luyện hơn 10 năm, công phu thâm hậu, lại luyện thành hai môn vũ khí là Thất tiết Mai hoa tiên (roi 7 khúc) và Phi đà (còn gọi thằng tiên, là sợi dây dài một đầu dây có buộc một quả tạ) đến mức thượng thừa.
Sau khi cả ba vị ân sư viên tịch, Triệu Trúc Khê 19 tuổi hạ sơn về quê. Do lúc lên núi thì vẫn còn là thần dân triều Mãn Thanh, tóc vẫn quấn đuôi sam, khi xuống núi mới biết đã qua thời Dân quốc gần chục năm (cách mạng Tân Hợi 1911 lật đổ triều Thanh). Trúc Khê vào Đức Thắng tiêu cục ở Sa Hà thi thố công phu với các cao thủ, được tiêu đầu Dư Thông Hải nhận làm tiêu sư, chuyên đi áp tải hàng hóa cho các thương nhân.
Trong thời gian làm tiêu sư, Triệu Trúc Khê được biết trên núi Yên Đài, trong đạo quán Thanh Phong có đạo sĩ Trương Vạn Thu là truyền nhân đời thứ 11 của Trương Tam Phong - Tổ sư phái Võ Đang, bèn lên xin làm đồ đệ. Trương Vạn Thu truyền thụ Thái cực chưởng cho Trúc Khê. Khi luyện thành, Trúc Khê hỏi thầy gọi tên môn Thái cực chưởng này là gì, do lúc ấy thầy trò đứng trên đỉnh núi, mây cuốn sát đầu tưởng như dùng tay có thể chạm được, Trương đạo sĩ nói: “Hãy gọi là Ma vân chưởng”. Về sau Thái cực Ma vân chưởng (摩雲掌) - nay thường gọi là Đơn Nhân Thôi Thủ (单人推手) - là công phu kỳ bí, độc đáo trong hệ thống bài bản “Trúc Khê Thái cực Đường Lang” (竹溪太極螳螂).
Một lần đi bảo tiêu, xe hàng bị bọn sơn tặc tấn công, tên đầu lĩnh giao đấu với Triệu Trúc Khê sử dụng một loại võ công lạ với chiêu thức cương mãnh, hiểm ác mà ông chưa từng gặp, không thể dùng quyền hóa giải được, đành dùng tuyệt kỹ Phi đà mới ném hạ được hắn. Trở về, Trúc Khê âm thầm dò xét, tìm hiểu mới biết võ công của sơn tặc kia là Đường Lang quyền, từ đó ông hạ quyết tâm phải học môn võ này. Triệu Trúc Khê từ giã nghề bảo tiêu, tìm đến danh sư Thái cực Đường Lang quyền là Nhậm Phong Thụy (任豐瑞) xin học ba năm. Sau lại theo sư huynh của Nhậm Phong Thuỵ là Trì Thủ Tiến (遲守進) - chưởng môn đời thứ 7- học luôn bốn năm nữa, am tường các tuyệt kỹ của Thái cực Đường Lang như Bát Đại Mã Bộ (八大馬步), Băng Bộ (蹦步), Đơn Trích Mai Hoa, Lan Triết (拦截), Thượng hạ bát trửu (上下八肘), Âm thủ côn (阴手棍)…
Khoảng năm 1928, Triệu Trúc Khê lập võ quán ở Yên Đài dạy Thái cực Đường Lang, môn sinh rất đông. Một lần có một thầy tướng số nói với Trúc Khê rằng: “Bắc nhân sinh nam tướng, ông là người phương bắc mà có tướng phương nam, nên phát triển sự nghiệp ở phía nam mới phải”. Triệu Trúc Khê nghe lời, cùng đệ tử Khương Mật Linh theo một thương nhân bán lụa là Lý Mãn Đường đi từ Sơn Đông xuống Quảng Đông, Hồng Kông. Không ngờ khi đến Macao, Lý Mãn Đường lấy toàn bộ tiền bạc của hai thầy trò trốn đi mất. Sư đồ họ Triệu phải ra đầu đường mãi võ kiếm sống. Nhờ công phu siêu quần, Triệu Trúc Khê được cao thủ Nam quyền là Quách Văn Tử mến mộ, kết bạn và giúp đỡ làm Tổng giáo luyện Tinh Võ hội Macao. Võ sư các nơi tìm đến kết giao, hình thành nên “Thập tam Thái bảo”-13 cao thủ nổi tiếng một thời. Năm 1937, quân Nhật chiếm Trung Hoa, Triệu Trúc Khê nhiều phen về Quảng Châu, Trung Sơn cứu trợ nạn dân, lại huấn luyện tuyệt chiêu Trảm mã đao cho đội Đại đao trong Quân giải phóng Quảng Đông.
Sau năm 1940, người anh em kết nghĩa của Triệu Trúc Khê là Bàng Thuần Lễ, lúc này là hội trưởng Tổng Thương hội người Hoa tại miền Bắc Việt Nam, mời ông sang Hải Phòng vừa làm bảo tiêu, vừa dạy võ cho hai con là Kim Tương, Kim Bôi, đồng thời giúp ông mở y quán chữa trật đả và dạy Thái cực Đường Lang. Khoảng năm 1946, danh tiếng về võ thuật và y thuật của Triệu sư phụ đã lan xa, được mời đến dạy ở Hội quán thể dục người Hoa, nhà hàng Thắng Lợi, khách sạn Vĩnh Long… các cao đồ thì học ở nhà riêng với môn qui rất nghiêm. Năm 1954, Triệu Trúc Khê đưa cả nhà vào miền Nam, ở sát bên Chùa Bà Thiên Hậu ở đường Nguyễn Trãi, Chợ Lớn, mở y quán chữa trật đả. Tinh Võ thể dục hội Sài Gòn lúc này phát triển rất mạnh, mời ông về làm Tổng giáo luyện võ thuật (huấn luyện viên trưởng) thay cho Tạ Lâm Tường. Có lần, võ sư Trần Tử Long đến khiêu chiến, học trò Triệu sư phụ là Lý Hỏa Yên muốn thay thầy tiếp đấu nhưng ông không chịu. Ngày quyết đấu, do người hâm mộ kéo đến quá đông và cá độ quá lớn nên bị cảnh sát lấy lý do trị an giải tán võ đài.
Tháng 4-1959, Triệu Trúc Khê đi truyền dạy Thái cực Đường Lang ở các công hội Thánh Tâm, Biên Hòa, Hội ký giả Hoa văn, các hội quán như Sùng Chính, Nghĩa An, Lệ Chí, Quảng Triệu…Ông cũng là người sáng lập ra Đội Việt kịch (tuồng cổ Quảng Đông) lừng danh một thời ở Sài Gòn.
Hiện tại Thái Cực Đường Lang vẫn còn tiếp tục được dạy ở Lệ Chí duy trì từ thời của Triệu Trúc Khê đến nay, từ 5g30 đến 7g sáng hằng ngày tại sân chùa Ông Bổn ở đường Hải Thượng Lãn Ông đều tụ tập già trẻ lớn bé luyện tập Thái Cực quyền và Thái Cực Đường Lang[2].
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Không nên lẫn lộn hai danh từ Jow Ga hay Chow Kar ám chỉ trường phái Chung Ngoại Châu Gia hay Thiếu Lâm Châu Gia, Châu Gia Quyền do Châu Long (Jow Lung) sáng tạo ra từ Hồng Gia Quyền trong dòng Nam Quyền của Nam Thiếu Lâm, trong khi Chow Gar ám chỉ môn phái Nam Đường Lang quyền do châu Á Nam (Chow Áh Naam) sáng tạo cũng có nguồn gốc từ Nam Thiếu Lâm như Chung Ngoại Châu Gia, lưu ý cách viết chính tả của chúng hao hao nhau nhưng thật ra khác nhau.
- ^ “Thái Cực Đường Lang Lệ Chí”.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Võ thuật Trung Hoa: Sơn Tây Đường Lang Quyền (bản tiếng Việt)
- Chow Gar - The Southern Praying Mantis Fist, page Wiki (Châu Gia Đường Lang quyền - Đường Lang quyền, trang Wiki) - (bản tiếng Anh)
- The Southern Praying Mantis Fist, page Wiki (Nam Đường Lang quyền, trang Wiki) - (bản tiếng Anh)
- Zhong Oi Jow Ga - Chung Oi Chau Kar, page Wiki (Chung Ngoại Châu Gia - Thiếu Lâm Châu Gia, trang Wiki) - (bản tiếng Anh)
- Film Tang Lang Quan (Phim tài liệu Đường Lang Quyền)
- Film Tang Lang Quan Northern Shaolin (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Bắc Thiếu Lâm)
- Film Tang Lang Quan Northern Shaolin (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Bắc Thiếu Lâm)
- Film Mei Hua Tang Lang Quan (Phim tài liệu Mai Hoa Đường Lang Quyền)
- Film Tai Ji Tang Lang Quan (Phim tài liệu Thái Cực Đường Lang Quyền)
- Film Tang Lang Quan Wushu (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Võ thuật Trung Quốc Hiện đại)
- Film Tang Lang Quan Wushu (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Võ thuật Trung Quốc Hiện đại)
- Thái Cực Đường Lang Lệ Chí (Câu lạc bộ Dưỡng Sinh Thái Cực Đường Lang Lệ Chí)

markdown:
# Đường lang quyền
**Đường lang quyền** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): [螳](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E8%9E%B3) [螂](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E8%9E%82) [拳](https://vi.wiktionary.org/wiki/%E6%8B%B3); bính âm: *Táng láng quán*; dịch nghĩa tiếng Anh là *Praying Mantis Form* hay *Praying Mantis Fist*; có nghĩa là *thế võ con bọ ngựa cầu nguyện*) là một bộ môn quyền thuật của [Thiếu Lâm](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m_(v%C3%B5)), của hai phái Đường Lang cả hai miền Nam Bắc Trung Hoa.
## Mục lục
## Nguồn gốc và danh xưng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=1)]
Đây là môn quyền thuật bắt chước hình thái động tác của
[bọ ngựa](/wiki/B%E1%BB%8D_ng%E1%BB%B1a) ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 螳螂; đọc âm là "đường lang") đang giơ hai càng và chân trước ra phía nên phái võ này có tên là *phái võ con bọ ngựa cầu nguyện* thông thường gọi là **Đường lang quyền**. Tương truyền cuối Tống đầu Nguyên ở huyện Tức Mặc tỉnh Sơn Đông có người tên là Vương Long (Wang Lang), sau khi thi võ thất bại, ngẫu nhiên thấy cảnh con bọ ngựa vồ bắt ve sầu bèn sáng tạo ra các kỹ pháp võ thuật như móc, nhấc, ngắt, gác, lừa, quấn, bổ, trượt... rồi thành môn quyền này, đó là phái Đường Lang của [Bắc Thiếu Lâm](/wiki/B%E1%BA%AFc_Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m) lưu hành suốt một dải [Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng), [Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y) [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u), [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89). Qua trường kỳ tập luyện mà hình thành nên các lưu phái. Sự khác biệt cơ bản giữa Sơn Tây Đường Lang Quyền và Sơn Đông Đường Lang Quyền là Sơn Tây Đường Lang Quyền có tính nhu dùng nhu chế cương, các tư thế luôn luân phiên dựa trên nội công và ngoại công để tấn công nên còn gọi là Nhuyễn Đường Lang Công; Sơn Đông Đường Lang Quyền rất nhanh, khỏe và dữ dội, cách tấn công rất mạnh mẽ nên còn gọi là Mãnh Đường Lang Quyền.
Còn hai môn Đường Lang quyền nữa sau này của Chu Á Nam (Chow Áh Naam) sáng tác gọi là Chu Gia Đường Lang quyền (Chow Gar Tanglangquan 周家螳螂拳) và Châu Phúc Đồ (Chu Fook To, Chu Fook Too, Chu Fook Tou, Chu Fook Tu),là hậu duệ của Minh Thái Tổ Châu Nguyên Chương (tiếng Việt trước đây dịch sai âm là Chu Nguyên Chương), sáng tác gọi là Châu gia Đường Lang quyền(Chu Gar Tanglangquan 朱家螳螂拳)
, hai môn này còn gọi là Nam Đường Lang quyền ( [1] **Southern Praying Mantis Fist**) có nguồn gốc từ [Nam Thiếu Lâm](/wiki/Nam_Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m)sau này ở [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn).
## Đặc trưng kỹ pháp[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=2)]
Đường Lang Quyền Có Thất Tinh Đường lang (còn gọi là La Hán Đường Lang), Lục Hợp Đường Lang (còn gọi là Mã Hầu (khỉ ngựa) Đường Lang tức Thái Cực đường lang). Các bài quyền thường có kết cấu nghiêm ngặt, quyền cước phong phú và biến ảo, nối liếp khéo léo, sẵn có cương nhu cùng nặng, cương mà không cứng đờ, nhu mà không mềm xéo, kết hợp ngắn dài... Về kỹ pháp thì nổi bật "năm nhanh" là nhanh tay, nhanh chân, nhanh bước, nhanh thân, chiêu thức nhanh, biến hóa khó lường.
Ngoài ra còn có thuyết "bảy dài", "tám ngắn", "tám đánh và tám không đánh". Dài là ý đánh dài, khí dài, kình dài, tay dài, hông dài, bước dài, gân dài (tức vươn dẻo được). Ngắn thì có đốt ngắn (tiết ngắn), thế ngắn, tâm ngắn... Cao đánh thấp không đánh, nội đánh ngoại không đánh, gần đánh xa không đánh, vươn đánh thu (về) không đánh, mở đánh đòng không đánh, hư đánh thực không đánh. Đồng thời còn cường điệu tượng hình giữ ý, để có hình tượng và đấu kình (kình lực chiến đấu) của bọ ngựa.
Còn có Nam phái Đường Lang tương truyền đời
[nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) ở [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) có người là châu Á Nam sáng tác ra. Về lý, pháp, thế so với Bác phái tuyệt nhiên không giống. Nhiều đòn ngắn, ít đánh dài, một bước một đòn, vẫn giữ hình tay bọ ngựa, thực phát ra kình lực của Nam quyền. Do đó cần phải quy vào hệ của Nam phái.
## Các lưu phái Bắc Đường Lang quyền chủ yếu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=3)] **1.Thất tinh đường lang quyền**(còn gọi là La Hán Đường Lang) thuộc loại ngạnh (cứng) đường lang. Giá thức cơ bản thì lấy thất tinh bộ làm cơ sở. Kình lực cứng gọn, quấn ngang đâm thẳng. Luyện công chia ra làm ba phần: thứ nhất là cơ bản công, bao gồm hông, chân, vai, công, trạm trang, bá đả công v.v.. Thứ hai là kỹ thuật bài múa bao gồm các tổ hợp nhỏ các động tác múa. Về bài bản này có sáp chùy (cắm gõ), phiên xa(lật xe), bảng bộ (bước nhảy), lan tiệt (nhăn cắt), trích khôi (lấy mũ), song sáp hoa (mai hoa cắm), thập bát hoa (18 thoi), tỏa cương (đục thép), nhu linh, trích yếu, đường lang cửu chuyển thập bát diệt (9 lần chuyển, 18 lần ngã), bạch viên xuất động (vượn trắng rời hang), thâu đào (lấy trộm đào), hiến quả (dâng quả), nhập động (vào hang), sách thủ phách án (dang tay vỗ án) v.v... Thứ ba là sách luyện (luyện rộng) bao gồm tạp trang (dậm tấn), thích đả đại (đánh bao cát), báy luyện toàn thân 12 lượt gõ, tán đả. **2. Mai Hoa Đường Lang Quyền**thuộc loại ngạnh đường lang, công phu cứng rắn dương cương. Loại quyền này lấy tam hoa thủ làm chiêu số riêng, tức là khi ra tay thì ba, năm đòn ra liền một thể giống như một đóa hoa mai năm cánh nên thành tên. Về kình pháp thì coi trọng thuận kình, xảo kình, nhu công. Các bài múa có phiên xa (lật xe), băng bộ (bước nhảy), lan tiết (ngăn cắt), mai hoa lộ, bạch viên thâu đào (vượn tráng trộm đào), bát trửu (khuỷu), truyền kỹ, trích yếu v.v... **3. Lục Hợp Đường Lang**còn gọi Mã Hầu Đường Lang thuộc nhuyễn đường lang, công phu mềm theo đường âm nhu. Loại quyền này hấp thu lý luận về quyền: nội tam hợp (tức tâm hợp ý, ý hợp khí, khí hợp lực) và ngoại tam hợp (tay và chân hợp, khuỷu và gối hợp, vai và háng hợp) làm yêu lĩnh cơ bản, nhấn mạnh nội ngoại tương hợp, động tác thì thường là nhu, kình lực thì dài có chia cương nhu, minh, ám, hoạt (tức cứng mềm, rõ ràng, ngầm, trơn) năm loại kình lực. Về bộ pháp có trước nâng sau kéo. Về bài bản có đoản chùy, song phong, thiết thích, tiên thủ bôn, chiếu diện đăng, tiệt thủ quyển đên lục hợp trích yếu 93 thủ v.v...
## Các lưu phái Đường Lang quyền hiện hành[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=4)] [Các lưu phái Bắc Đường Lang quyền - Bắc Thiếu Lâm Sơn Đông-Hà Bắc](/w/index.php?title=C%C3%A1c_l%C6%B0u_ph%C3%A1i_B%E1%BA%AFc_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lang_quy%E1%BB%81n_-_B%E1%BA%AFc_Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m_S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng-H%C3%A0_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) **(Branches of Bei Tanglangquan)** **Các lưu phái phổ biến:**
- Qī Xīng Táng Láng quán 七星螳螂拳 (Chāt Sīng Tòhng Lòhng Kyùhn, Seven Star Praying Mantis Boxing): Thất Tinh Đường Lang quyền
- Tài Jí Táng Láng quán 太极螳螂拳 (Taai Gihk Tòhng Lòhng Kyùhn, Taiji Praying Mantis Boxing): Thái Cực Đường Lang quyền
- Lìu Hé Táng Láng quán 六合螳螂拳(Luhk Hahp Tòhng Lòhng Kyùhn, Six Harmony Praying Mantis Boxing): Lục Hợp Đường Lang quyền
- Méi Huā Táng Láng quán 梅花螳螂拳(Mùih Fā Tòhng Lòhng Kyùhn, Plum Blossom Praying Mantis Boxing): Mai Hoa Đường Lang quyền
- Tài Jí Méi Huā Táng Láng quán 太极梅花 (Taai Gihk Mùih Fā Tòhng Lòhng Kyùhn, Taiji Plum Blossom Praying Mantis Boxing): Thái Cực Mai Hoa Đường Lang quyền
**Các lưu phái ít phổ biến:**
- Eight Step Praying Mantis Boxing (Bā Bù Tángláng Quán八步螳螂拳): Bát Bộ Đường Lang quyền
- Shiny Board Praying Mantis Boxing (Guāng Bǎn Tángláng Quán 光板螳螂拳): Quang Bản Đường Lang quyền
- Long Fist Praying Mantis Boxing (Cháng Quán Tángláng Quán 長拳螳螂拳): Trường quyền Đường Lang quyền
- Throwing Hand Praying Mantis Boxing (Shuāishǒu Méihuā Tángláng Quán 摔手梅花螳螂拳): Suất Thủ Mai Hoa Đường Lang quyền
- Secret Gate Praying Mantis Boxing (Mì Mén Tángláng Quán 秘門螳螂拳): Bí Môn Đường Lang quyền
- Seeking Leg Praying Mantis Boxing (Tàn Tuǐ Tángláng Quán: 探腿螳螂拳): Đàn Thối Đường Lang quyền
[Các lưu phái Nam Đường Lang quyền – Nam Thiếu Lâm Phúc Kiến](/w/index.php?title=C%C3%A1c_l%C6%B0u_ph%C3%A1i_Nam_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lang_quy%E1%BB%81n_%E2%80%93_Nam_Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) **(Branches of Nan Tanglangquan – Fukien Nan Shaolin)**
- Chow Gar Tanglangquan(周家; Chow family Praying Mantis Boxing): Chu gia Đường Lang quyền của Chu Á Nam (Chow Áh Nàam)
- Chu Gar Tanglangquan (朱家; Chu family Praying Mantis Boxing): Châu gia Đường Lang quyền của Châu Phúc Đồ (Chu Fook-To, Chu Fook-Too, Chu Fook Tou, Chu Fook Tu) hậu duệ của Minh Thái Tổ Châu Nguyên Chương
- Kwong Sai Jook Lum Tanglangquan (江西竹林; Jiangxi Bamboo Forest Praying Mantis Boxing): Giang Tây Trúc Lâm Đường Lang quyền
- Iron Ox Tanglangquan (鐵牛; Iron Ox Praying Mantis Boxing): Thiết Ngưu Đường Lang quyền
## Thái Cực Đường Lang tại Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=5)]
Triệu Trúc Khê 趙竹溪 (1900-1991) là người đầu tiên đưa Đường Lang Quyền vào Việt Nam và truyền bá môn võ thuật này đến đông đảo quần chúng. Hiện nay, các câu lạc bộ Thái cực quyền dưỡng sinh không đâu không biết đến bài Thái Cực Chưởng (Triệu thức Thái cực quyền) và Đơn Nhân Thôi thủ (Ma Vân Chưởng) do Triệu Trúc Khê truyền dạy từ năm 1959. Thái Cực Đường Lang quyền (太极螳螂拳) họ Triệu cũng nổi danh trên thế giới(được truyền dạy chủ yếu ở Việt Nam, Hồng Kông, Macao, Mỹ, Úc, Pháp, brazil...), người ta thường gọi là Trúc Khê Thái Cực Đường Lang, hoặc là Thái Cực Đường Lang Việt Nam, do đa phần học trò của Triệu Trúc Khê theo về Việt Nam luyện tập hoặc là người Hoa sinh ra ở Việt Nam, sau này mới tản đến các nước khác truyền dạy, nên mới gọi là Thái Cực Đường Lang Việt Nam để phân biệt với Thái Cực Đường Lang nguyên gốc của Tôn Nguyên Xương (孫元昌 - sư công của Triệu Trúc Khê) được dạy ở Trung Quốc.
Triệu Trúc Khê 趙竹溪 tự là Trường Khanh, sinh năm Quang Tự thứ 26 (1900, tài liệu tiếng Việt ghi năm 1894) tại trấn Sa Hà, huyện Dịch, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Gia thế bần hàn, mất cả cha lẫn mẹ, ở với cậu mợ bị hành hạ không chịu nổi nên lén trốn đi, phiêu bạt đầu đường xó chợ. Duyên may gặp được một hòa thượng đưa về chùa Trí Tạng trên núi Đại Trạch nuôi nấng. Trong chùa có hai vị đại sư là Thanh Tuyền và Giác Đông đều là cao thủ của Thái Tổ môn (Thái Tổ Trường Quyền), thấy Trúc Khê lanh lợi mới thay nhau truyền dạy cho môn võ bí truyền này. Triệu Trúc Khê khổ luyện hơn 10 năm, công phu thâm hậu, lại luyện thành hai môn vũ khí là Thất tiết Mai hoa tiên (roi 7 khúc) và Phi đà (còn gọi thằng tiên, là sợi dây dài một đầu dây có buộc một quả tạ) đến mức thượng thừa.
Sau khi cả ba vị ân sư viên tịch, Triệu Trúc Khê 19 tuổi hạ sơn về quê. Do lúc lên núi thì vẫn còn là thần dân triều Mãn Thanh, tóc vẫn quấn đuôi sam, khi xuống núi mới biết đã qua thời Dân quốc gần chục năm (cách mạng Tân Hợi 1911 lật đổ triều Thanh). Trúc Khê vào Đức Thắng tiêu cục ở Sa Hà thi thố công phu với các cao thủ, được tiêu đầu Dư Thông Hải nhận làm tiêu sư, chuyên đi áp tải hàng hóa cho các thương nhân.
Trong thời gian làm tiêu sư, Triệu Trúc Khê được biết trên núi Yên Đài, trong đạo quán Thanh Phong có đạo sĩ Trương Vạn Thu là truyền nhân đời thứ 11 của Trương Tam Phong - Tổ sư phái Võ Đang, bèn lên xin làm đồ đệ. Trương Vạn Thu truyền thụ Thái cực chưởng cho Trúc Khê. Khi luyện thành, Trúc Khê hỏi thầy gọi tên môn Thái cực chưởng này là gì, do lúc ấy thầy trò đứng trên đỉnh núi, mây cuốn sát đầu tưởng như dùng tay có thể chạm được, Trương đạo sĩ nói: “Hãy gọi là Ma vân chưởng”. Về sau Thái cực Ma vân chưởng (摩雲掌) - nay thường gọi là Đơn Nhân Thôi Thủ (单人推手) - là công phu kỳ bí, độc đáo trong hệ thống bài bản “Trúc Khê Thái cực Đường Lang” (竹溪太極螳螂).
Một lần đi bảo tiêu, xe hàng bị bọn sơn tặc tấn công, tên đầu lĩnh giao đấu với Triệu Trúc Khê sử dụng một loại võ công lạ với chiêu thức cương mãnh, hiểm ác mà ông chưa từng gặp, không thể dùng quyền hóa giải được, đành dùng tuyệt kỹ Phi đà mới ném hạ được hắn. Trở về, Trúc Khê âm thầm dò xét, tìm hiểu mới biết võ công của sơn tặc kia là Đường Lang quyền, từ đó ông hạ quyết tâm phải học môn võ này. Triệu Trúc Khê từ giã nghề bảo tiêu, tìm đến danh sư Thái cực Đường Lang quyền là Nhậm Phong Thụy (任豐瑞) xin học ba năm. Sau lại theo sư huynh của Nhậm Phong Thuỵ là Trì Thủ Tiến (遲守進) - chưởng môn đời thứ 7- học luôn bốn năm nữa, am tường các tuyệt kỹ của Thái cực Đường Lang như Bát Đại Mã Bộ (八大馬步), Băng Bộ (蹦步), Đơn Trích Mai Hoa, Lan Triết (拦截), Thượng hạ bát trửu (上下八肘), Âm thủ côn (阴手棍)…
Khoảng năm 1928, Triệu Trúc Khê lập võ quán ở Yên Đài dạy Thái cực Đường Lang, môn sinh rất đông. Một lần có một thầy tướng số nói với Trúc Khê rằng: “Bắc nhân sinh nam tướng, ông là người phương bắc mà có tướng phương nam, nên phát triển sự nghiệp ở phía nam mới phải”. Triệu Trúc Khê nghe lời, cùng đệ tử Khương Mật Linh theo một thương nhân bán lụa là Lý Mãn Đường đi từ Sơn Đông xuống Quảng Đông, Hồng Kông. Không ngờ khi đến Macao, Lý Mãn Đường lấy toàn bộ tiền bạc của hai thầy trò trốn đi mất. Sư đồ họ Triệu phải ra đầu đường mãi võ kiếm sống. Nhờ công phu siêu quần, Triệu Trúc Khê được cao thủ Nam quyền là Quách Văn Tử mến mộ, kết bạn và giúp đỡ làm Tổng giáo luyện Tinh Võ hội Macao. Võ sư các nơi tìm đến kết giao, hình thành nên “Thập tam Thái bảo”-13 cao thủ nổi tiếng một thời. Năm 1937, quân Nhật chiếm Trung Hoa, Triệu Trúc Khê nhiều phen về Quảng Châu, Trung Sơn cứu trợ nạn dân, lại huấn luyện tuyệt chiêu Trảm mã đao cho đội Đại đao trong Quân giải phóng Quảng Đông.
Sau năm 1940, người anh em kết nghĩa của Triệu Trúc Khê là Bàng Thuần Lễ, lúc này là hội trưởng Tổng Thương hội người Hoa tại miền Bắc Việt Nam, mời ông sang Hải Phòng vừa làm bảo tiêu, vừa dạy võ cho hai con là Kim Tương, Kim Bôi, đồng thời giúp ông mở y quán chữa trật đả và dạy Thái cực Đường Lang. Khoảng năm 1946, danh tiếng về võ thuật và y thuật của Triệu sư phụ đã lan xa, được mời đến dạy ở Hội quán thể dục người Hoa, nhà hàng Thắng Lợi, khách sạn Vĩnh Long… các cao đồ thì học ở nhà riêng với môn qui rất nghiêm. Năm 1954, Triệu Trúc Khê đưa cả nhà vào miền Nam, ở sát bên Chùa Bà Thiên Hậu ở đường Nguyễn Trãi, Chợ Lớn, mở y quán chữa trật đả. Tinh Võ thể dục hội Sài Gòn lúc này phát triển rất mạnh, mời ông về làm Tổng giáo luyện võ thuật (huấn luyện viên trưởng) thay cho Tạ Lâm Tường. Có lần, võ sư Trần Tử Long đến khiêu chiến, học trò Triệu sư phụ là Lý Hỏa Yên muốn thay thầy tiếp đấu nhưng ông không chịu. Ngày quyết đấu, do người hâm mộ kéo đến quá đông và cá độ quá lớn nên bị cảnh sát lấy lý do trị an giải tán võ đài.
Tháng 4-1959, Triệu Trúc Khê đi truyền dạy Thái cực Đường Lang ở các công hội Thánh Tâm, Biên Hòa, Hội ký giả Hoa văn, các hội quán như Sùng Chính, Nghĩa An, Lệ Chí, Quảng Triệu…Ông cũng là người sáng lập ra Đội Việt kịch (tuồng cổ Quảng Đông) lừng danh một thời ở Sài Gòn.
Hiện tại Thái Cực Đường Lang vẫn còn tiếp tục được dạy ở Lệ Chí duy trì từ thời của Triệu Trúc Khê đến nay, từ 5g30 đến 7g sáng hằng ngày tại sân chùa Ông Bổn ở đường Hải Thượng Lãn Ông đều tụ tập già trẻ lớn bé luyện tập Thái Cực quyền và Thái Cực Đường Lang
. [2]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=6)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=7)] **Không nên lẫn lộn hai danh từ** [^](#cite_ref-1) **hay** [Jow Ga](/w/index.php?title=Jow_Ga&action=edit&redlink=1) **ám chỉ trường phái** [Chow Kar](/w/index.php?title=Chow_Kar&action=edit&redlink=1) [Chung Ngoại Châu Gia](/wiki/Chung_Ngo%E1%BA%A1i_Ch%C3%A2u_Gia)hay [Thiếu Lâm Châu Gia](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m_Ch%C3%A2u_Gia), [Châu Gia Quyền](/wiki/Ch%C3%A2u_Gia_Quy%E1%BB%81n)do Châu Long (Jow Lung) sáng tạo ra từ [Hồng Gia Quyền](/wiki/H%E1%BB%93ng_Gia_Quy%E1%BB%81n)trong dòng [Nam Quyền](/wiki/Nam_Quy%E1%BB%81n)của [Nam Thiếu Lâm](/wiki/Nam_Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m), trong khi **ám chỉ môn phái Nam Đường Lang quyền do châu Á Nam (Chow Áh Naam) sáng tạo cũng có nguồn gốc từ** [Chow Gar](/w/index.php?title=Chow_Gar&action=edit&redlink=1) [Nam Thiếu Lâm](/wiki/Nam_Thi%E1%BA%BFu_L%C3%A2m)như [Chung Ngoại Châu Gia](/wiki/Chung_Ngo%E1%BA%A1i_Ch%C3%A2u_Gia), lưu ý cách viết chính tả của chúng hao hao nhau nhưng thật ra khác nhau. [^](#cite_ref-2) [“Thái Cực Đường Lang Lệ Chí”](https://www.facebook.com/thaicucduonglang/?fref=nf).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_lang_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=8)] [Võ thuật Trung Hoa: Sơn Tây Đường Lang Quyền](http://beforeitsnews.com/vietnamese/2013/08/vo-thuat-trung-hoa-son-tay-duong-lang-quyen-36822.html)(bản [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)) [Chow Gar - The Southern Praying Mantis Fist, page Wiki](http://en.wikipedia.org/wiki/Chow_Gar)(Châu Gia Đường Lang quyền - Đường Lang quyền, trang Wiki) - (bản [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)) [The Southern Praying Mantis Fist, page Wiki](http://en.wikipedia.org/wiki/Southern_Praying_Mantis)(Nam Đường Lang quyền, trang Wiki) - (bản [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)) [Zhong Oi Jow Ga - Chung Oi Chau Kar, page Wiki](http://en.wikipedia.org/wiki/Jow-Ga_Kung_Fu)(Chung Ngoại Châu Gia - Thiếu Lâm Châu Gia, trang Wiki) - (bản [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)) [Film Tang Lang Quan (Phim tài liệu Đường Lang Quyền)](http://www.youtube.com/watch?v=1XI0UVEEX3I) [Film Tang Lang Quan Northern Shaolin (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Bắc Thiếu Lâm)](http://www.youtube.com/watch?v=3K2Ox2-Z5kQ&mode=related&search=) [Film Tang Lang Quan Northern Shaolin (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Bắc Thiếu Lâm)](http://www.youtube.com/watch?v=KI80dxASOFQ&mode=related&search=) [Film Mei Hua Tang Lang Quan (Phim tài liệu Mai Hoa Đường Lang Quyền)](http://www.youtube.com/watch?v=AtwHgUzke-w&mode=related&search=) [Film Tai Ji Tang Lang Quan (Phim tài liệu Thái Cực Đường Lang Quyền)](http://www.youtube.com/watch?v=_q-885xaQ5s) [Film Tang Lang Quan Wushu (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Võ thuật Trung Quốc Hiện đại)](http://www.youtube.com/watch?v=0eAAwcLnePE&mode=related&search=) [Film Tang Lang Quan Wushu (Phim tài liệu Đường Lang Quyền Võ thuật Trung Quốc Hiện đại)](http://www.youtube.com/watch?v=IZpvAkISTSY&mode=related&search=) [Thái Cực Đường Lang Lệ Chí (Câu lạc bộ Dưỡng Sinh Thái Cực Đường Lang Lệ Chí)](https://www.facebook.com/thaicucduonglang)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1065 miss, cp1053 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Boloria titania
Boloria titania là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở Palearctic ecozone.
Chiều dài cánh trước là 21–23 mm. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng có thể ăn các loài Viola và Persicaria bistorta.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Boloria titania tại Wikispecies
- Butterflies of châu Âu (tiếng Hà Lan)

markdown:
*Boloria titania*
|
|Boloria titania
|
|![]()
![ Nymphalidae - Boloria (Clossiana) titania.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Nymphalidae_-_Boloria_%28Clossiana%29_titania.JPG/200px-Nymphalidae_-_Boloria_%28Clossiana%29_titania.JPG)
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Papilionoidea](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ph%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Nymphalidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_gi%C3%A1p) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Boloria](/wiki/Boloria) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. titania** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Boloria titania*
(
[Esper](/w/index.php?title=Eugen_Johann_Christoph_Esper&action=edit&redlink=1), [1793](/wiki/1793)) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Clossiana titania* *Boloria (clossiana) titania* **Boloria titania** là một loài [bướm ngày](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y) thuộc họ [Nymphalidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_gi%C3%A1p). Nó được tìm thấy ở [Palearctic ecozone](/w/index.php?title=Palearctic_ecozone&action=edit&redlink=1).
Chiều dài cánh trước là 21–23 mm. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.
[Ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) có thể ăn các loài * và Viola* *.* [Persicaria bistorta](/wiki/Persicaria_bistorta)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Boloria_titania&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boloria_titania&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Boloria_titania&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boloria_titania&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Boloria_titania&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boloria_titania&action=edit§ion=3)]
Dữ liệu liên quan tới
[Boloria titania](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Boloria_titania)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Butterflies of châu Âu](http://nlbif.eti.uva.nl/bis/vlinders.php?selected=beschrijving&menuentry=soorten&id=225) **(tiếng Hà Lan)**
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1066 miss, cp1053 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close


text:
Giao (cây)
(đổi hướng từ Cây xương khô)
Mục từ "Giao" dẫn đến bài này. Xin đọc về các nghĩa khác tại bài Giao (định hướng).
Giao hay Cây xương khô hay san hô xanh, xương cá, (danh pháp hai phần: Euphorbia tirucalli) là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.[3]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Haevermans (2004). Euphorbia tirucalli. Sách đỏ 2006. IUCN 2006. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2006. Database entry includes justification for why this species is of least concern
- ^ “Euphorbia tirucalli L.”. Germplasm Resources Information Network (GRIN) online database. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2010.
- ^ The Plant List (2010). “Euphorbia tirucalli”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Euphorbia tirucalli tại Wikimedia Commons

markdown:
# Giao (cây)
(đổi hướng từ
[Cây xương khô](/w/index.php?title=C%C3%A2y_x%C6%B0%C6%A1ng_kh%C3%B4&redirect=no))
Mục từ "Giao" dẫn đến bài này. Xin đọc về các nghĩa khác tại bài
[Giao (định hướng)](/wiki/Giao_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|
|Cây Giao
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Malpighiales](/wiki/B%E1%BB%99_S%C6%A1_ri) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Euphorbiaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BA%A1i_k%C3%ADch) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Euphorbia](/wiki/Euphorbia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. tirucalli** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Euphorbia tirucalli* [L.](/wiki/Carl_Linnaeus) [[2]](#cite_note-GRIN-2) **Giao** hay * hay Cây xương khô* *san hô xanh*, *xương cá*, ( [danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n): *) là một loài* **Euphorbia tirucalli** [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Đại kích](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BA%A1i_k%C3%ADch). Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753. [[3]](#cite_note-3)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Giao_(c%C3%A2y)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Giao_(c%C3%A2y)&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Giao_(c%C3%A2y)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Giao_(c%C3%A2y)&action=edit§ion=2)] **Haevermans (2004).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) *.* [Euphorbia tirucalli](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/44452/all) *.* [Sách đỏ](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F)2006 [IUCN](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)2006. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2006. Database entry includes justification for why this species is of least concern [^](#cite_ref-GRIN_2-0) [“](http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?400211). *Euphorbia tirucalli*L.” *. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2010.* [Germplasm Resources Information Network](/w/index.php?title=Germplasm_Resources_Information_Network&action=edit&redlink=1)(GRIN) online database **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-3) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-82539). Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013. *Euphorbia tirucalli*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Giao_(c%C3%A2y)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Giao_(c%C3%A2y)&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Euphorbia tirucalli](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Euphorbia_tirucalli) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)


text:
Cardamine oligosperma
Cardamine oligosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Cardamine oligosperma”. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Cardamine oligosperma tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Cardamine oligosperma tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Cardamine oligosperma”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.

markdown:
*Cardamine oligosperma*
|
|Cardamine oligosperma
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Brassicales](/wiki/B%E1%BB%99_C%E1%BA%A3i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Brassicaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%E1%BA%A3i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Cardamine](/wiki/Cardamine) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. oligosperma** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Cardamine oligosperma* [Nutt.](/w/index.php?title=Thomas_Nuttall&action=edit&redlink=1), 1838 * là một loài Cardamine oligosperma* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Cải](/wiki/H%E1%BB%8D_C%E1%BA%A3i). Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Cardamine_oligosperma&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cardamine_oligosperma&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2700181). Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013. *Cardamine oligosperma*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Cardamine_oligosperma&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cardamine_oligosperma&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Cardamine oligosperma](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cardamine_oligosperma)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Cardamine oligosperma](https://species.wikimedia.org/wiki/Cardamine_oligosperma)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Cardamine oligosperma”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=280537-1). *. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1053 miss, cp1053 miss


text:
Hán Huệ Đế
Hán Huệ Đế (chữ Hán: 漢惠帝, 210 TCN – 26 tháng 9 năm 188 TCN), tên thật Lưu Doanh (劉盈), là vị Hoàng đế thứ hai của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, ở ngôi từ năm 194 TCN đến năm 188 TCN, tổng cộng 6 năm.
Hiếu Huệ Đế là con trai thứ hai của Hán Cao Tổ Lưu Bang, mẹ là Lã hậu, có chị cùng mẹ là Lỗ Nguyên công chúa. Khi Cao Tổ lên ngôi, ông được lập làm Hoàng thái tử, là vị Hoàng thái tử đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc.
Trong thời gian tại vị, ông được đánh giá là tâm tính ôn nhu, hòa mĩ, sử dụng phương pháp Đạo giáo để trị vì thiên hạ. Tuy nhiên, ông bị ảnh hưởng bởi người mẹ là Lã thái hậu, cùng họ ngoại thích Lã thị gia tộc, tạo nên cục diện Lưỡng chủ (两主). Có lẽ vì lẽ đó mà Tư Mã Thiên chép truyện về Huệ Đế lại gộp vào trong Lã thái hậu bản kỉ (吕太后本纪) thay vì chép riêng Huệ Đế bản kỉ.
Sau sự kiện Nhân trư, Huệ Đế trở nên bệnh tật, Lã thái hậu hoàn toàn nắm quyền triều chính, độc bá triều cương. Đời sau đánh giá ông là một vị quân chủ nhu nhược, bị họ ngoại của mẹ lấn át và nắm quyền, tạo nên Loạn chư Lã về sau suýt làm sụp đổ nhà Hán.
Mục lục
Thiên hạ của cha[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Hán Cao Tổ khởi nghĩa chống nhà Tần năm 209 TCN, Lưu Doanh mới hơn 1 tuổi. Năm 205 TCN, Lưu Doanh lên 5. Năm ấy diễn ra trận Bành Thành, 56 vạn quân Hán bị Tây Sở Bá vương Hạng Vũ đánh tan tành, hàng chục vạn quân Hán bị giết. Cao Tổ thua to, bỏ chạy, gia quyến bị thất lạc. Trên đường tìm cha, Cao Tổ gặp chị em Lưu Doanh.
Thủ hạ thân tín là Hạ Hầu Anh (夏侯嬰) đưa chị em Lưu Doanh lên xe ngồi cùng Cao Tổ. Quân Sở đuổi gấp phía sau, Cao Tổ quý thiên hạ hơn con, sợ nhiều người ngồi thì nặng sẽ đi chậm không thoát được, nên đẩy cả hai con xuống. Hạ Hầu Anh đang đánh xe, vội nhảy xuống dắt hai chị em lên xe đi tiếp.
Đi được một đoạn, Cao Tổ lại sợ bị quân Sở bắt, cuống cuồng đẩy con xuống lần nữa. Theo Sử ký, việc đó lặp lại tới 3 lần. May có Hạ Hầu Anh nhẫn nại cả ba lần dừng ngựa, xuống kéo hai chị em lên xe, và van xin Cao Tổ không bỏ con, ông mới thôi việc đó. Cuối cùng cha con Cao Tổ cũng thoát được sự truy đuổi của quân Sở.
Năm 202 TCN, Lưu Doanh lên 8 tuổi, cha ông diệt được Hạng Vũ, lên làm Hoàng đế. Lưu Doanh là con trai của Lã hoàng hậu nên được lập làm Hoàng thái tử. Anh lớn Lưu Phì được phong làm Tề vương[1].
Suýt mất ngôi Thái tử[sửa | sửa mã nguồn]
Lưu Doanh làm Thái tử, có Thúc Tôn Thông[2] làm thái phó, Trương Lương (張良) làm thiếu phó giúp. Nhưng Hán Cao Tổ Lưu Bang sau lại có Lưu Như Ý là con Thích phu nhân, thông minh hơn nên muốn bỏ Doanh để lập Như Ý.
Lã hậu sợ, không biết làm thế nào. Có người nói với Lã hậu nên hỏi Trương Lương. Lã Hậu bèn sai anh trai là Lã Trạch (吕泽) đến nhờ. Ban đầu Trương Lương định từ chối, nhưng Lã Trạch cố nài nên Lương đành nhận lời. Nhờ Trương Lương giúp, Lưu Doanh mời được 4 hiền sĩ Thương Sơn tứ hạo (商山四皓); là Đông Viên công (東園公), Lộc Lý (甪里), Ỷ Lý Quý (綺里季) và Hạ Hoàng công (夏黃公) mà trước đó chính Lưu Bang không sao mời nổi.
Năm 195 TCN, sau khi đánh phá quân Anh Bố về, Lưu Bang ốm càng nặng, muốn thay Thái tử. Trương Lương can, Lưu Bang không nghe.
Đến khi ăn tiệc, Thái tử Doanh rót rượu đứng chầu. Bốn người theo thái tử tuổi đều ngoài tám mươi, mày râu bạc phơ, áo mũ rất đẹp. Lưu Bang lấy làm lạ hỏi. Bốn người tiến đến thưa, kể họ tên. Lưu Bang kinh ngạc nói:
- "Ta tìm các ông mấy năm nay, các ông trốn tránh ta. Nay tại sao các ông lại từ đâu đến chơi với con ta như vậy?"
Bốn người đáp:
- "Bệ hạ khinh kẻ sĩ, hay mắng người, bọn thần nghĩa khí không chịu nhục, cho nên sợ mà trốn tránh. Nay trộm nghe Thái tử là người nhân đức hiếu thảo, cung kính, thương yêu kẻ sĩ, trong thiên hạ không ai không vươn cổ muốn vì thái tử mà chết, vì vậy chúng tôi đến đây".
Lưu Bang nói:
- "Phiền các ông nhờ giúp đỡ thái tử cho trót".
Lưu Bang bèn quyết định giữ ngôi Thái tử của Lưu Doanh. Như Ý được phong làm Triệu vương (趙王)[3].
Không lâu sau, Cao Tổ Lưu Bang mất, Lưu Doanh lên nối ngôi, tức là Hán Huệ Đế. Năm đó ông 16 tuổi. Mẹ ông Lã hậu trở thành Hoàng thái hậu, cũng tham gia vào việc triều chính.
Phúc đức tại mẫu[sửa | sửa mã nguồn]
Nhân từ không cứu được em[sửa | sửa mã nguồn]
Tuy Huệ Đế lên ngôi Thiên tử, nhưng việc điều hành triều đình do mẹ là Lã thái hậu quyết định. Huệ đế thực chất không có quyền hành. Khi đó, Lã thái hậu ép Huệ đế lấy Trương Yên - con gái của chị là Lỗ Nguyên công chúa, vốn còn rất nhỏ tuổi, và là cháu ruột gọi bằng cậu, làm Hoàng hậu.
Bên cạnh đó, Lã thái hậu hết sức oán giận Thích phu nhân và người con của phu nhân là Triệu vương Lưu Như Ý, bèn sai giam Thích phu nhân ở cung Vĩnh Hạng và gọi Như Ý đến. Sứ giả ba lần trở về, Kiến Bình hầu Chu Xương làm Tướng quốc nước Triệu bảo sứ giả:
- "Cao đế giao phó Triệu vương cho tôi. Triệu vương hãy còn ít tuổi, tôi trộm nghe thái hậu oán giận Thích phu nhân, muốn mời Triệu vương về để giết cả hai mẹ con, tôi không dám cho nhà vua đi. Nhà vua lại bị bệnh không thể vâng theo chiếu".
Lã thái hậu cả giận, bèn sai người gọi Chu Xương về. Chu Xương về đến Trường An, Thái hậu lại sai người mời Triệu vương lần nữa. Triệu vương đành phải ra đi. Chưa đến kinh đô thì Huệ Đế vốn là người nhân từ, biết Thái hậu giận, nên thân hành đón Như Ý ở Bá Thượng, rồi cùng vào cung, luôn luôn kèm Triệu vương, lúc Như Ý đi đứng, ăn uống, Huệ Đế đều ở bên cạnh, Thái hậu muốn giết Như Ý nhưng không có dịp nào.
Tháng 12 năm 194 TCN, Huệ đế buổi sớm ra đi săn bắn. Như Ý còn nhỏ, không thể dậy sớm. Thái hậu nghe tin Như Ý ở một mình, bèn sai người mang thuốc độc đến cho Như Ý uống. Lúc mờ sáng, Huệ Đế trở về thì Triệu vương Như Ý đã chết.
Sau đó, Lã thái hậu cho Hoài Dương vương Lưu Hữu làm Triệu vương thay Như Ý.
Đau lòng cốt nhục[sửa | sửa mã nguồn]
Để trả thù Thích phu nhân, Lã thái hậu bèn sai chặt chân tay Thích phu nhân, móc mắt, đốt tai, cho uống thuốc thành câm, cho ở trong nhà tiêu gọi đó là Nhân trư (人彘), nghĩa là con người lợn.
Sau mấy hôm, Lã thái hậu cho gọi Huệ Đế vào để xem "Nhân trư". Huệ Đế thấy, ngạc nhiên bèn hỏi. Khi biết đó là Thích phu nhân, ông liền khóc rống lên. Do đó Huệ Đế đau lòng quá, mắc bệnh, trong hơn một năm không dậy được. Ông sai người nói với Thái hậu:
- "Việc đó không phải là việc con người làm! Tôi là con của thái hậu, không thể nào trị thiên hạ được!"
Huệ Đế bất lực trước sự độc ác của mẹ, không có cách nào ngăn cản được, vì thế ngày đêm uống rượu chơi bời dâm dật, không nghe chính sự, cho nên mắc bệnh.
Năm 193 TCN, những người trong tộc là Sở vương Lưu Giao, Tề vương Lưu Phì đến chầu. Huệ Đế cùng ăn tiệc và uống rượu với Tề vương trước mặt Thái hậu. Vì ông cho rằng Lưu Phì là anh nên để ngồi ghế trên theo lễ những người trong nhà. Thái hậu nổi giận, bèn sai rót hai chén thuốc độc đặt trước mặt mình, sai Lưu Phì chúc thọ. Phì đứng dậy, Huệ Đế cũng đứng dậy nâng chén muốn cùng chúc thọ với Tề vương. Thái hậu sợ quá, thân hành đứng dậy hắt chén rượu của Huệ Đế.
Tề vương lấy làm lạ, do đó không dám uống, giả vờ say đi ra. Khi hỏi, Lưu Phì biết đó là thuốc độc. Tề vương sợ hãi, tự cho rằng không thể ra khỏi Trường An nên rất lo lắng. Quan nội sử của Tề vương tên là Sĩ nói với Tề vương:
- "Thái hậu chỉ có một mình Hoàng đế và Lỗ Nguyên công chúa. Nay đại vương có hơn 70 thành, mà công chúa[4] chỉ có vài thành, nếu đại vương quả thực đem một quận dâng cho Thái hậu để làm ấp tắm gội của công chúa, thì Thái hậu thế nào cũng mừng rỡ và đại vương cũng không lo ngại gì".
Tề vương bèn dâng quận Thành Dương, tôn công chúa Lỗ Nguyên làm Vương thái hậu. Lã Hậu mừng rỡ bằng lòng, bèn đặt tiệc rượu ở cung riêng của vua Tề, sau khi uống chén rượu vui vẻ, thái hậu cho vua Tề trở về nước mình.
Mẹ không khóc con[sửa | sửa mã nguồn]
Huệ Đế trong thời gian ở ngôi cho thi hành chính sách giảm bớt thuế má, cất nhắc Tào Tham làm Thừa Tướng, làm xã hội dần ổn định. Nhưng Huệ đế nhu nhược do sức khỏe kém, trong thời gian tại vị bị Lã thái hậu khống chế nên không thực hiện được những công việc lớn.
Năm 188 TCN, ngày 26 tháng 9, Huệ Đế buồn rầu sinh bệnh rồi mất sớm ở Vị ương cung (未央宮). Lúc mất ông mới có 22 tuổi. Ông được truy tôn thụy hiệu là Hiếu Huệ hoàng đế (孝惠皇帝), chôn cất ở An lăng (安陵).
Theo Sử ký, khi ông mất, Lã Thái hậu khóc nhưng không chảy nước mắt. Người con của Trương Lương là Trương Tích Cương (张辟彊) làm thị trung, mới 15 tuổi, nói với thừa tướng Trần Bình:
- -"Thái hậu chỉ có một mình hoàng đế. Nay hoàng đế mất, Thái hậu khóc không đau xót, ngài có biết tại sao không?"
- -Tại sao vậy?
- -"Hoàng đế không có con lớn tuổi để kế nghiệp. Thái hậu sợ bọn các ông nổi loạn. Nay ông xin cho Lã Thái, Lã Sản, Lã Lộc[5] làm tướng, cầm quân giữ các đạo quân trong phía nam và phía bắc, cho những người con họ Lã vào giữ các chức vụ trong cung. Làm như thế thì thái hậu sẽ yên tâm và bọn các ông may mà tránh khỏi tai họa".
Thừa tướng Trần Bình bèn làm theo kế của Tích Cương. Lã Thái hậu mừng rỡ, lúc ấy khóc mới thảm thiết.
Khi đó, Hoàng hậu của ông là Hiếu Huệ Trương hoàng hậu không có con. Theo Sử ký, Lã thái hậu bí mật mang một đứa trẻ giấu kín vào cung, giả cách rằng Trương hậu có chửa và đến ngày sinh ra đứa bé. Khi Huệ Đế mất, đứa trẻ được đưa lên ngôi, sử gọi là Hán Tiền Thiếu Đế.
Gia quyến[sửa | sửa mã nguồn]
- Thân phụ: Hán Cao Tổ Lưu Bang.
- Thân mẫu: Hán Cao hoàng hậu Lã Trĩ (漢高皇后呂雉, 241 TCN - 180 TCN), nắm đại quyền triều chính.
- Hậu phi:
- Hiếu Huệ hoàng hậu Trương Yên (孝惠皇后張嫣, 202 TCN - 163 TCN), con gái của Triệu vương Trương Ngao và Lỗ Nguyên công chúa.
- Mỹ nhân Mỗ thị (美人某氏), bị Lã thái hậu giết.
- Hậu duệ:
- Hán Tiền Thiếu Đế Lưu Cung (刘恭), mẹ là Mỹ nhân.
- Hoài Dương Hoài vương Lưu Cường (淮陽怀王劉強; ? - 183 TCN), mẹ không rõ.
- Thường Sơn vương Lưu Bất Nghi (恒山王劉不疑; ? - 186 TCN), mẹ không rõ.
- Hán Hậu Thiếu Đế Lưu Hồng (劉弘), mẹ không rõ.
- Hằng Sơn vương Lưu Triều (恒山王刘朝; ? - 180 TCN), mẹ không rõ.
- Hoài Dương vương Lưu Vũ (淮陽王劉武; ? - 180 TCN), mẹ không rõ.
- Tế Xuyên vương Lưu Thái (济川王劉太; ? - 180 TCN), mẹ không rõ.
Sau Loạn chư Lã, Trần Bình và Chu Bột cho rằng Lưu Hồng, Lưu Triều, Lưu Vũ và Lưu Thái lai lịch không rõ, không phải con của Huệ Đế, bèn phế truất và giết chết.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Sau khi Tề vương Hàn Tín bị cải phong thành Sở vương
- ^ Danh sĩ từ thời nhà Tần, theo nhà Hán
- ^ Triệu vương cũ là Trương Ngao, con của Trương Nhĩ, bị phế truất để ngôi đó thuộc về họ Lưu
- ^ Lúc này Lỗ Nguyên đã đứng ngôi mẹ vợ của Huệ Đế
- ^ Là những người cháu trong họ của Lã thái hậu
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
- Cao Tổ bản kỷ
- Lã hậu bản kỷ
- Lưu hầu thế gia.

markdown:
# Hán Huệ Đế
|Hán Huệ Đế
|
漢惠帝
|
|[Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) [nhà Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) [195 TCN](/wiki/195_TCN)– [188 TCN](/wiki/188_TCN) ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/ffd97369bf97901746b9d3f36f23d59d.png)
[Hán Cao Tổ](/wiki/H%C3%A1n_Cao_T%E1%BB%95) [Hán Tiền Thiếu Đế](/wiki/L%C6%B0u_Cung) [Hiếu Huệ Trương hoàng hậu](/wiki/Hi%E1%BA%BFu_Hu%E1%BB%87_Tr%C6%B0%C6%A1ng_ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu) [Nhà Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) [Hán Cao Tổ](/wiki/H%C3%A1n_Cao_T%E1%BB%95) [Lã hậu](/wiki/L%C3%A3_h%E1%BA%ADu) [210 TCN](/wiki/210_TCN) [26 tháng 9](/wiki/26_th%C3%A1ng_9)năm [188 TCN](/wiki/188_TCN) [An Lăng](/wiki/An_L%C4%83ng)(安陵) **Hán Huệ Đế** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 漢惠帝, [210 TCN](/wiki/210_TCN) – [26 tháng 9](/wiki/26_th%C3%A1ng_9) năm [188 TCN](/wiki/188_TCN)), tên thật **Lưu Doanh** (劉盈), là vị [Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) thứ hai của [nhà Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c), ở ngôi từ năm [194 TCN](/wiki/194_TCN) đến năm [188 TCN](/wiki/188_TCN), tổng cộng 6 năm.
Hiếu Huệ Đế là con trai thứ hai của
[Hán Cao Tổ](/wiki/H%C3%A1n_Cao_T%E1%BB%95) Lưu Bang, mẹ là [Lã hậu](/wiki/L%C3%A3_h%E1%BA%ADu), có chị cùng mẹ là [Lỗ Nguyên công chúa](/wiki/L%E1%BB%97_Nguy%C3%AAn_c%C3%B4ng_ch%C3%BAa). Khi Cao Tổ lên ngôi, ông được lập làm [Hoàng thái tử](/wiki/Ho%C3%A0ng_th%C3%A1i_t%E1%BB%AD), là vị Hoàng thái tử đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc.
Trong thời gian tại vị, ông được đánh giá là tâm tính ôn nhu, hòa mĩ, sử dụng phương pháp
[Đạo giáo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o) để trị vì thiên hạ. Tuy nhiên, ông bị ảnh hưởng bởi người mẹ là [Lã thái hậu](/wiki/L%C3%A3_h%E1%BA%ADu), cùng họ [ngoại thích](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_th%C3%ADch) [Lã thị gia tộc](/wiki/H%E1%BB%8D_L%E1%BB%AF), tạo nên cục diện *Lưỡng chủ* (两主). Có lẽ vì lẽ đó mà [Tư Mã Thiên](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) chép truyện về Huệ Đế lại gộp vào trong *Lã thái hậu bản kỉ* (吕太后本纪) thay vì chép riêng Huệ Đế bản kỉ.
Sau sự kiện
[Nhân trư](/wiki/Th%C3%ADch_phu_nh%C3%A2n), Huệ Đế trở nên bệnh tật, Lã thái hậu hoàn toàn nắm quyền triều chính, độc bá triều cương. Đời sau đánh giá ông là một vị quân chủ nhu nhược, bị họ ngoại của mẹ lấn át và nắm quyền, tạo nên [Loạn chư Lã](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_ch%C6%B0_L%C3%A3) về sau suýt làm sụp đổ nhà Hán.
## Mục lục
## Thiên hạ của cha[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=1)]
Khi
[Hán Cao Tổ](/wiki/H%C3%A1n_Cao_T%E1%BB%95) khởi nghĩa chống [nhà Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n) năm [209 TCN](/wiki/209_TCN), Lưu Doanh mới hơn 1 tuổi. Năm [205 TCN](/wiki/205_TCN), Lưu Doanh lên 5. Năm ấy diễn ra [trận Bành Thành](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_B%C3%A0nh_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), 56 vạn quân Hán bị Tây Sở Bá vương [Hạng Vũ](/wiki/H%E1%BA%A1ng_V%C5%A9) đánh tan tành, hàng chục vạn quân Hán bị giết. Cao Tổ thua to, bỏ chạy, gia quyến bị thất lạc. Trên đường tìm cha, Cao Tổ gặp chị em Lưu Doanh.
Thủ hạ thân tín là
[Hạ Hầu Anh](/wiki/H%E1%BA%A1_H%E1%BA%A7u_Anh) (夏侯嬰) đưa chị em Lưu Doanh lên xe ngồi cùng Cao Tổ. Quân Sở đuổi gấp phía sau, Cao Tổ quý thiên hạ hơn con, sợ nhiều người ngồi thì nặng sẽ đi chậm không thoát được, nên đẩy cả hai con xuống. Hạ Hầu Anh đang đánh xe, vội nhảy xuống dắt hai chị em lên xe đi tiếp.
Đi được một đoạn, Cao Tổ lại sợ bị quân Sở bắt, cuống cuồng đẩy con xuống lần nữa. Theo
*Sử ký*, việc đó lặp lại tới 3 lần. May có Hạ Hầu Anh nhẫn nại cả ba lần dừng ngựa, xuống kéo hai chị em lên xe, và van xin Cao Tổ không bỏ con, ông mới thôi việc đó. Cuối cùng cha con Cao Tổ cũng thoát được sự truy đuổi của quân Sở.
Năm
[202 TCN](/wiki/202_TCN), Lưu Doanh lên 8 tuổi, cha ông diệt được Hạng Vũ, lên làm [Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF). Lưu Doanh là con trai của Lã hoàng hậu nên được lập làm [Hoàng thái tử](/wiki/Ho%C3%A0ng_th%C3%A1i_t%E1%BB%AD). Anh lớn Lưu Phì được phong làm Tề vương . [1]
## Suýt mất ngôi Thái tử[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=2)]
Lưu Doanh làm Thái tử, có
[Thúc Tôn Thông](/w/index.php?title=Th%C3%BAc_T%C3%B4n_Th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) làm thái phó, [2] [Trương Lương](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_L%C6%B0%C6%A1ng)(張良) làm thiếu phó giúp. Nhưng Hán Cao Tổ Lưu Bang sau lại có [Lưu Như Ý](/wiki/L%C6%B0u_Nh%C6%B0_%C3%9D)là con [Thích phu nhân](/wiki/Th%C3%ADch_phu_nh%C3%A2n), thông minh hơn nên muốn bỏ Doanh để lập Như Ý.
Lã hậu sợ, không biết làm thế nào. Có người nói với Lã hậu nên hỏi Trương Lương. Lã Hậu bèn sai anh trai là
[Lã Trạch](/w/index.php?title=L%C3%A3_Tr%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) (吕泽) đến nhờ. Ban đầu Trương Lương định từ chối, nhưng Lã Trạch cố nài nên Lương đành nhận lời. Nhờ Trương Lương giúp, Lưu Doanh mời được 4 hiền sĩ [Thương Sơn tứ hạo](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%A1n_t%E1%BB%A9_h%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) (商山四皓); là [Đông Viên công](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4ng_Vi%C3%AAn_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) (東園公), [Lộc Lý](/w/index.php?title=L%E1%BB%99c_L%C3%BD&action=edit&redlink=1) (甪里), [Ỷ Lý Quý](/w/index.php?title=%E1%BB%B6_L%C3%BD_Qu%C3%BD&action=edit&redlink=1) (綺里季) và [Hạ Hoàng công](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_Ho%C3%A0ng_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) (夏黃公) mà trước đó chính Lưu Bang không sao mời nổi.
Năm
[195 TCN](/wiki/195_TCN), sau khi đánh phá quân Anh Bố về, Lưu Bang ốm càng nặng, muốn thay Thái tử. Trương Lương can, Lưu Bang không nghe.
Đến khi ăn tiệc, Thái tử Doanh rót rượu đứng chầu. Bốn người theo thái tử tuổi đều ngoài tám mươi, mày râu bạc phơ, áo mũ rất đẹp. Lưu Bang lấy làm lạ hỏi. Bốn người tiến đến thưa, kể họ tên. Lưu Bang kinh ngạc nói:
*"Ta tìm các ông mấy năm nay, các ông trốn tránh ta. Nay tại sao các ông lại từ đâu đến chơi với con ta như vậy?"*
Bốn người đáp:
*"Bệ hạ khinh kẻ sĩ, hay mắng người, bọn thần nghĩa khí không chịu nhục, cho nên sợ mà trốn tránh. Nay trộm nghe Thái tử là người nhân đức hiếu thảo, cung kính, thương yêu kẻ sĩ, trong thiên hạ không ai không vươn cổ muốn vì thái tử mà chết, vì vậy chúng tôi đến đây".*
Lưu Bang nói:
*"Phiền các ông nhờ giúp đỡ thái tử cho trót".*
Lưu Bang bèn quyết định giữ ngôi Thái tử của Lưu Doanh. Như Ý được phong làm
*Triệu vương* (趙王) . [3]
Không lâu sau, Cao Tổ Lưu Bang mất, Lưu Doanh lên nối ngôi, tức là
**Hán Huệ Đế**. Năm đó ông 16 tuổi. Mẹ ông Lã hậu trở thành [Hoàng thái hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu), cũng tham gia vào việc triều chính.
## Phúc đức tại mẫu[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=3)]
### Nhân từ không cứu được em[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=4)]
Tuy Huệ Đế lên ngôi Thiên tử, nhưng việc điều hành triều đình do mẹ là Lã thái hậu quyết định. Huệ đế thực chất không có quyền hành. Khi đó, Lã thái hậu ép Huệ đế lấy
[Trương Yên](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Y%C3%AAn_(Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu)) - con gái của chị là [Lỗ Nguyên công chúa](/wiki/L%E1%BB%97_Nguy%C3%AAn_c%C3%B4ng_ch%C3%BAa), vốn còn rất nhỏ tuổi, và là cháu ruột gọi bằng cậu, làm [Hoàng hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu).
Bên cạnh đó, Lã thái hậu hết sức oán giận
[Thích phu nhân](/wiki/Th%C3%ADch_phu_nh%C3%A2n) và người con của phu nhân là Triệu vương Lưu Như Ý, bèn sai giam Thích phu nhân ở cung Vĩnh Hạng và gọi Như Ý đến. Sứ giả ba lần trở về, Kiến Bình hầu [Chu Xương](/wiki/Chu_X%C6%B0%C6%A1ng) làm Tướng quốc nước Triệu bảo sứ giả: *"Cao đế giao phó Triệu vương cho tôi. Triệu vương hãy còn ít tuổi, tôi trộm nghe thái hậu oán giận Thích phu nhân, muốn mời Triệu vương về để giết cả hai mẹ con, tôi không dám cho nhà vua đi. Nhà vua lại bị bệnh không thể vâng theo chiếu".*
Lã thái hậu cả giận, bèn sai người gọi Chu Xương về. Chu Xương về đến
[Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An), Thái hậu lại sai người mời Triệu vương lần nữa. Triệu vương đành phải ra đi. Chưa đến kinh đô thì Huệ Đế vốn là người nhân từ, biết Thái hậu giận, nên thân hành đón Như Ý ở [Bá Thượng](/w/index.php?title=B%C3%A1_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1), rồi cùng vào cung, luôn luôn kèm Triệu vương, lúc Như Ý đi đứng, ăn uống, Huệ Đế đều ở bên cạnh, Thái hậu muốn giết Như Ý nhưng không có dịp nào.
Tháng 12 năm
[194 TCN](/wiki/194_TCN), Huệ đế buổi sớm ra đi săn bắn. Như Ý còn nhỏ, không thể dậy sớm. Thái hậu nghe tin Như Ý ở một mình, bèn sai người mang thuốc độc đến cho Như Ý uống. Lúc mờ sáng, Huệ Đế trở về thì Triệu vương Như Ý đã chết.
Sau đó, Lã thái hậu cho Hoài Dương vương
[Lưu Hữu](/wiki/L%C6%B0u_H%E1%BB%AFu) làm Triệu vương thay Như Ý.
### Đau lòng cốt nhục[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=5)]
Để trả thù Thích phu nhân, Lã thái hậu bèn sai chặt chân tay Thích phu nhân, móc mắt, đốt tai, cho uống thuốc thành câm, cho ở trong nhà tiêu gọi đó là
*Nhân trư* (人彘), nghĩa là con người lợn.
Sau mấy hôm, Lã thái hậu cho gọi Huệ Đế vào để xem "Nhân trư". Huệ Đế thấy, ngạc nhiên bèn hỏi. Khi biết đó là Thích phu nhân, ông liền khóc rống lên. Do đó Huệ Đế đau lòng quá, mắc bệnh, trong hơn một năm không dậy được. Ông sai người nói với Thái hậu:
*"Việc đó không phải là việc con người làm! Tôi là con của thái hậu, không thể nào trị thiên hạ được!"*
Huệ Đế bất lực trước sự độc ác của mẹ, không có cách nào ngăn cản được, vì thế ngày đêm uống rượu chơi bời dâm dật, không nghe chính sự, cho nên mắc bệnh.
Năm
[193 TCN](/wiki/193_TCN), những người trong tộc là Sở vương [Lưu Giao](/wiki/L%C6%B0u_Giao), Tề vương [Lưu Phì](/wiki/L%C6%B0u_Ph%C3%AC) đến chầu. Huệ Đế cùng ăn tiệc và uống rượu với Tề vương trước mặt Thái hậu. Vì ông cho rằng Lưu Phì là anh nên để ngồi ghế trên theo lễ những người trong nhà. Thái hậu nổi giận, bèn sai rót hai chén thuốc độc đặt trước mặt mình, sai Lưu Phì chúc thọ. Phì đứng dậy, Huệ Đế cũng đứng dậy nâng chén muốn cùng chúc thọ với Tề vương. Thái hậu sợ quá, thân hành đứng dậy hắt chén rượu của Huệ Đế.
Tề vương lấy làm lạ, do đó không dám uống, giả vờ say đi ra. Khi hỏi, Lưu Phì biết đó là thuốc độc. Tề vương sợ hãi, tự cho rằng không thể ra khỏi
[Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An) nên rất lo lắng. Quan nội sử của Tề vương tên là Sĩ nói với Tề vương: *"Thái hậu chỉ có một mình Hoàng đế và Lỗ Nguyên công chúa. Nay đại vương có hơn 70 thành, mà công chúa* chỉ có vài thành, nếu đại vương quả thực đem một quận dâng cho Thái hậu để làm ấp tắm gội của công chúa, thì Thái hậu thế nào cũng mừng rỡ và đại vương cũng không lo ngại gì". [[4]](#cite_note-4)
Tề vương bèn dâng quận Thành Dương, tôn công chúa Lỗ Nguyên làm Vương thái hậu. Lã Hậu mừng rỡ bằng lòng, bèn đặt tiệc rượu ở cung riêng của vua Tề, sau khi uống chén rượu vui vẻ, thái hậu cho vua Tề trở về nước mình.
### Mẹ không khóc con[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=6)]
Huệ Đế trong thời gian ở ngôi cho thi hành chính sách giảm bớt thuế má, cất nhắc
[Tào Tham](/wiki/T%C3%A0o_Tham) làm Thừa Tướng, làm xã hội dần ổn định. Nhưng Huệ đế nhu nhược do sức khỏe kém, trong thời gian tại vị bị Lã thái hậu khống chế nên không thực hiện được những công việc lớn.
Năm
[188 TCN](/wiki/188_TCN), ngày [26 tháng 9](/wiki/26_th%C3%A1ng_9), Huệ Đế buồn rầu sinh bệnh rồi mất sớm ở [Vị ương cung](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_%C6%B0%C6%A1ng_cung&action=edit&redlink=1) (未央宮). Lúc mất ông mới có 22 tuổi. Ông được truy tôn [thụy hiệu](/wiki/Th%E1%BB%A5y_hi%E1%BB%87u) là **Hiếu Huệ hoàng đế** (孝惠皇帝), chôn cất ở [An lăng](/w/index.php?title=An_l%C4%83ng&action=edit&redlink=1) (安陵).
Theo
*Sử ký*, khi ông mất, Lã Thái hậu khóc nhưng không chảy nước mắt. Người con của [Trương Lương](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_L%C6%B0%C6%A1ng) là [Trương Tích Cương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%ADch_C%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) (张辟彊) làm thị trung, mới 15 tuổi, nói với thừa tướng [Trần Bình](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_B%C3%ACnh):
- -
*"Thái hậu chỉ có một mình hoàng đế. Nay hoàng đế mất, Thái hậu khóc không đau xót, ngài có biết tại sao không?"*
- -
*Tại sao vậy?*
- -
*"Hoàng đế không có con lớn tuổi để kế nghiệp. Thái hậu sợ bọn các ông nổi loạn. Nay ông xin cho Lã Thái, Lã Sản, Lã Lộc* làm tướng, cầm quân giữ các đạo quân trong phía nam và phía bắc, cho những người con họ Lã vào giữ các chức vụ trong cung. Làm như thế thì thái hậu sẽ yên tâm và bọn các ông may mà tránh khỏi tai họa". [[5]](#cite_note-5)
Thừa tướng Trần Bình bèn làm theo kế của Tích Cương. Lã Thái hậu mừng rỡ, lúc ấy khóc mới thảm thiết.
Khi đó, Hoàng hậu của ông là
[Hiếu Huệ Trương hoàng hậu](/wiki/Hi%E1%BA%BFu_Hu%E1%BB%87_Tr%C6%B0%C6%A1ng_ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu) không có con. Theo Sử ký, Lã thái hậu bí mật mang một đứa trẻ giấu kín vào cung, giả cách rằng Trương hậu có chửa và đến ngày sinh ra đứa bé. Khi Huệ Đế mất, đứa trẻ được đưa lên ngôi, sử gọi là [Hán Tiền Thiếu Đế](/wiki/H%C3%A1n_Ti%E1%BB%81n_Thi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BA%BF).
## Gia quyến[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=7)]
|
||
||
||
|1 ?-195TCN
256-195TCN
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
|5 180-157TCN
202–157TCN
|
||
|
Lưu Cứ
|
||
|
Lưu Bác
|
||
|2 194-188TCN
210–188TCN
|
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
|
|
||
|6 157-141TCN
188–141TCN
|
||
|
Lưu Tiến
|
||
|9 74-74TCN
?-59TCN
|
||
|3 188-184TCN
?–184TCN
|
||
|4 184-180TCN
?–180TCN
|
||
||
||
||
||
||
|
|
||
|7 140-87TCN
156-87TCN
|
||
|10 74-49TCN
91-49TCN
|
||
||
||
||
||
||
|
|
||
|8 95–74TCN
87-74TCN
|
||
|11 76–33TCN
49-33TCN
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||Lưu Khang||
||Lưu Hưng||
||Lưu Hiển||
||
|12 33–7TCN
51-7TCN
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
|13 7–1TCN
26-1TCN
|
||
|14 9TCN–5SCN
1TCN-5SCN
|
||
|15 5–8 25–25
5–25
- Thân phụ:
[Hán Cao Tổ](/wiki/H%C3%A1n_Cao_T%E1%BB%95)Lưu Bang.
- Thân mẫu:
[Hán Cao hoàng hậu](/wiki/L%C3%A3_h%E1%BA%ADu)Lã Trĩ (漢高皇后呂雉, 241 TCN - 180 TCN), nắm đại quyền triều chính.
- Hậu phi:
[Hiếu Huệ hoàng hậu](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Y%C3%AAn_(Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu))Trương Yên (孝惠皇后張嫣, 202 TCN - 163 TCN), con gái của Triệu vương [Trương Ngao](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ngao)và [Lỗ Nguyên công chúa](/wiki/L%E1%BB%97_Nguy%C3%AAn_c%C3%B4ng_ch%C3%BAa).
- Mỹ nhân Mỗ thị (美人某氏), bị Lã thái hậu giết.
- Hậu duệ:
[Hán Tiền Thiếu Đế](/wiki/H%C3%A1n_Ti%E1%BB%81n_Thi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BA%BF)Lưu Cung (刘恭), mẹ là Mỹ nhân.
- Hoài Dương Hoài vương
[Lưu Cường](/w/index.php?title=L%C6%B0u_C%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1)(淮陽怀王劉強; ? - 183 TCN), mẹ không rõ.
- Thường Sơn vương
[Lưu Bất Nghi](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BA%A5t_Nghi&action=edit&redlink=1)(恒山王劉不疑; ? - 186 TCN), mẹ không rõ. [Hán Hậu Thiếu Đế](/wiki/L%C6%B0u_H%E1%BB%93ng)Lưu Hồng (劉弘), mẹ không rõ.
- Hằng Sơn vương
[Lưu Triều](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Tri%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1)(恒山王刘朝; ? - 180 TCN), mẹ không rõ.
- Hoài Dương vương
[Lưu Vũ](/wiki/L%C6%B0u_V%C5%A9)(淮陽王劉武; ? - 180 TCN), mẹ không rõ.
- Tế Xuyên vương
[Lưu Thái](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Th%C3%A1i&action=edit&redlink=1)(济川王劉太; ? - 180 TCN), mẹ không rõ.
Sau
[Loạn chư Lã](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_ch%C6%B0_L%C3%A3), [Trần Bình](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_B%C3%ACnh) và [Chu Bột](/wiki/Chu_B%E1%BB%99t) cho rằng Lưu Hồng, Lưu Triều, Lưu Vũ và Lưu Thái lai lịch không rõ, không phải con của Huệ Đế, bèn phế truất và giết chết.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=8)] **Sau khi Tề vương** [^](#cite_ref-1) [Hàn Tín](/wiki/H%C3%A0n_T%C3%ADn)bị cải phong thành Sở vương **Danh sĩ từ thời** [^](#cite_ref-2) [nhà Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n), theo nhà Hán **Triệu vương cũ là** [^](#cite_ref-3) [Trương Ngao](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ngao), con của [Trương Nhĩ](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Nh%C4%A9), bị phế truất để ngôi đó thuộc về họ Lưu **Lúc này Lỗ Nguyên đã đứng ngôi mẹ vợ của Huệ Đế** [^](#cite_ref-4) **Là những người cháu trong họ của Lã thái hậu** [^](#cite_ref-5)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=9)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=10)] [Sử ký Tư Mã Thiên](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn), các thiên: *Cao Tổ bản kỷ* *Lã hậu bản kỷ* *Lưu hầu thế gia*.
|
|

X-Cache: cp1052 miss, cp1053 miss


text:
Pultenaea muelleri
Pultenaea muelleri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Pultenaea muelleri”. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Pultenaea muelleri tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Pultenaea muelleri tại Wikispecies

markdown:
*Pultenaea muelleri*
|
|Pultenaea muelleri
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Fabales](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%90%E1%BA%ADu) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Fabaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BA%ADu) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Pultenaea](/wiki/Pultenaea) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. muelleri** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Pultenaea muelleri* [Benth.](/wiki/Benth.) * là một loài Pultenaea muelleri* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Đậu](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BA%ADu). Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Pultenaea_muelleri&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pultenaea_muelleri&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-34801). Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013. *Pultenaea muelleri*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Pultenaea_muelleri&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pultenaea_muelleri&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Pultenaea muelleri](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pultenaea_muelleri)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Pultenaea muelleri](https://species.wikimedia.org/wiki/Pultenaea_muelleri)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1054 miss, cp1053 miss


text:
Trợ giúp
Thể loại:Khởi đầu năm 1469
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Khởi_đầu_năm_1469&oldid=23824657
”
Thể loại
:
Năm 1469
Khởi đầu thập niên 1460
Khởi đầu theo năm
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Беларуская
Deutsch
English
Français
नेपाल भाषा
Norsk
Português
Română
Русский
Svenska
Українська
اردو
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 10:26 ngày 22 tháng 6 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động


text:
комплекс
Tiếng Nga[sửa]
Chuyển tự[sửa]
Xem Wiktionary:Phiên âm của tiếng Nga.
Danh từ[sửa]
комплекс gđ
- Toàn bộ, tổng hợp, phức hệ, phức hợp, tổ hợp.
- архитектурный комплекс — tổng hợp công trình kiến trúc
- комплекс явлений — toàn bộ (tổng hợp) các hiện tượng
- военно-промышленный комплекс — khối liên hiệp quân sự - công nghiệp
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# комплекс
## Tiếng Nga[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-rus-&action=edit§ion=T-1)]
### Chuyển tự[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-translit-&action=edit§ion=T-1)]
Xem
[Wiktionary:Phiên âm của tiếng Nga](/wiki/Wiktionary:Phi%C3%AAn_%C3%A2m_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BA%BFng_Nga).
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **к омплекс** gđ
- Toàn bộ,
[tổng hợp](/wiki/t%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p), [phức hệ](/w/index.php?title=ph%E1%BB%A9c_h%E1%BB%87&action=edit&redlink=1), [phức hợp](/wiki/ph%E1%BB%A9c_h%E1%BB%A3p), [tổ hợp](/wiki/t%E1%BB%95_h%E1%BB%A3p). *архитект*— tổng hợp công trình kiến trúc __у__рный **к** __о__мплекс *— toàn bộ (tổng hợp) các hiện tượng* **к**явл __о__мплекс __е__ний *во*— khối liên hiệp quân sự - công nghiệp __е__нно-пром __ы__шленный **к** __о__мплекс
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss

Link: </static/images/project-logos/viwiktionary.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Với diện mạo không khác phiên bản iPhone ban đầu là bao, nhiệm vụ quan trọng hơn của iPhone 3GS là khắc phục những nhược điểm của người tiền nhiệm. Hoạt động hanh hơn, chụp ảnh và quay video đẹp hơn. Tuy nhiên điểm tựa chính đưa 3G S bật lên các đối thủ là firmware 3.0 (hiện đã có thể download miễn phí). Thời lượng pin được cải thiện Apple cam kết thời lượng pin của 3G S sẽ được tăng thêm 30% khi lướt web qua Wi-Fi (cho mỗi lần xạc), 25% khi trình chiếu audio – tương đương 24 giờ, 20% khi trò chuyện qua mạng 2G, tuy nhiên nếu sử dụng mạng 3G thì thời lượng pin vẫn là 5 giờ. Chúng tôi đã thử nghiệm và chứng thực điều này. Camera tốt hơn Tuy độ phân giải của 3G S vẫn chỉ dừng ở mức khá khiêm tốn là 3MP, nhưng nhờ chế độ autofocus và điều chỉnh phơi sáng nên chất lượng hình ảnh được cải thiện đáng kể. Máy cũng có thể quay phim chuẩn VGA, tuy nhiên vẫn thiếu đèn flash và hiệu quả khi quay ở những góc thiếu sáng của 3G S lại thua 3G. Tốc độ hoạt động nhanh gấp đôi Bộ xử ký 600MHz mới (model cũ là 412MHz) và RAM tăng gấp đôi giúp iPhone 3G S hoạt động nhanh gấp đôi 3G. Tốc độ download được tăng lên 7.2Mbps nhưng Apple vẫn cần nâng cấp mạng kết nối của 3G S hơn. Dung lượng có thể lên tới 32GB cho phép bạn thoải mái lưu trữ nhạc và các ứng dụng. Thiết kế Phần cứng của 3G S được bổ sung thêm 2 tính năng mới: receiver tích hợp với Nike+ và màn hình được bọc một lớp chống bám bẩn mới. Những ứng dụng độc đáo: Voice Control Với 3G S, bạn có thể quay số liên lạc và điều khiển việc nghe nhạc bình thường bằng cách giữ nút Home hoặc nút mic in-line, bạn sẽ thấy ngạc nhiên khi thấy mình có thể ra lệnh từ màn hình chính và điều chỉnh, lựa chọn bài nhạc yêu thích một cách dễ dàng. Biên tập video Bạn có thể quay video chuẩn VGA, tốc độ 30fps, biên tập và gửi qua email, MMS hoặc upload lên Youtube, dung lượng file tối đa có thể gửi là 10MB. La bàn số Ứng dụng la bàn số đã khai thác triệt để từ kế tích hợp trong 3G S, qua đó các tính năng tìm kiếm như Google Maps hoặc chơi game sẽ thú vị hơn những gì bạn mong đợi, đặc biệt hữu dụng trong những chuyến đi xa. Gửi tin nhắn Multimedia Tất cả các phiên bản iPhone hiện nay đều có thể gửi hình ảnh, nhưng chỉ có 3G S là có thể gửi video qua tin nhắn MMS, giá mỗi tin MMS gấp 4 lần tin nhắn SMS./. (Stuff Vietnam/Vietnam+)
Apple iPhone 3G S với những ứng dụng độc đáo
Diện mạo mới không khác là bao, nên nhiệm vụ quan trọng hơn của iPhone 3GS là khắc phục những nhược điểm của người tiền nhiệm.

markdown:
Với diện mạo không khác phiên bản iPhone ban đầu là bao, nhiệm vụ quan trọng hơn của iPhone 3GS là khắc phục những nhược điểm của người tiền nhiệm. Hoạt động hanh hơn, chụp ảnh và quay video đẹp hơn. Tuy nhiên điểm tựa chính đưa 3G S bật lên các đối thủ là firmware 3.0 (hiện đã có thể download miễn phí). Thời lượng pin được cải thiện Apple cam kết thời lượng pin của 3G S sẽ được tăng thêm 30% khi lướt web qua Wi-Fi (cho mỗi lần xạc), 25% khi trình chiếu audio – tương đương 24 giờ, 20% khi trò chuyện qua mạng 2G, tuy nhiên nếu sử dụng mạng 3G thì thời lượng pin vẫn là 5 giờ. Chúng tôi đã thử nghiệm và chứng thực điều này. Camera tốt hơn Tuy độ phân giải của 3G S vẫn chỉ dừng ở mức khá khiêm tốn là 3MP, nhưng nhờ chế độ autofocus và điều chỉnh phơi sáng nên chất lượng hình ảnh được cải thiện đáng kể. Máy cũng có thể quay phim chuẩn VGA, tuy nhiên vẫn thiếu đèn flash và hiệu quả khi quay ở những góc thiếu sáng của 3G S lại thua 3G. Tốc độ hoạt động nhanh gấp đôi Bộ xử ký 600MHz mới (model cũ là 412MHz) và RAM tăng gấp đôi giúp iPhone 3G S hoạt động nhanh gấp đôi 3G. Tốc độ download được tăng lên 7.2Mbps nhưng Apple vẫn cần nâng cấp mạng kết nối của 3G S hơn. Dung lượng có thể lên tới 32GB cho phép bạn thoải mái lưu trữ nhạc và các ứng dụng. Thiết kế Phần cứng của 3G S được bổ sung thêm 2 tính năng mới: receiver tích hợp với Nike+ và màn hình được bọc một lớp chống bám bẩn mới. Những ứng dụng độc đáo: Voice Control Với 3G S, bạn có thể quay số liên lạc và điều khiển việc nghe nhạc bình thường bằng cách giữ nút Home hoặc nút mic in-line, bạn sẽ thấy ngạc nhiên khi thấy mình có thể ra lệnh từ màn hình chính và điều chỉnh, lựa chọn bài nhạc yêu thích một cách dễ dàng. Biên tập video Bạn có thể quay video chuẩn VGA, tốc độ 30fps, biên tập và gửi qua email, MMS hoặc upload lên Youtube, dung lượng file tối đa có thể gửi là 10MB. La bàn số Ứng dụng la bàn số đã khai thác triệt để từ kế tích hợp trong 3G S, qua đó các tính năng tìm kiếm như Google Maps hoặc chơi game sẽ thú vị hơn những gì bạn mong đợi, đặc biệt hữu dụng trong những chuyến đi xa. Gửi tin nhắn Multimedia Tất cả các phiên bản iPhone hiện nay đều có thể gửi hình ảnh, nhưng chỉ có 3G S là có thể gửi video qua tin nhắn MMS, giá mỗi tin MMS gấp 4 lần tin nhắn SMS./. (Stuff Vietnam/Vietnam+)
# Apple iPhone 3G S với những ứng dụng độc đáo
Diện mạo mới không khác là bao, nên nhiệm vụ quan trọng hơn của iPhone 3GS là khắc phục những nhược điểm của người tiền nhiệm.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private

X-Cache: MISS from xCache11-01


text:
Thiết kế bao bì, thiết kế vỏ hộp sản phẩm và nhãn mác
Thiết kế bao bì, thiết kế vỏ hộp và nhãn mác sản phẩm luôn được các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa quan tâm và đầu tư. Với mong muốn sản phẩm của mình nổi bật và thu hút người tiêu dung thì bên cạnh chất lượng của sản phẩm thì tính thẩm mỹ của thiết kế bao bì đóng góp một phần hết sức quan trọng cho sự cạnh tranh đó. Đối với mỗi ngành hàng, mỗi loại hình và mục đích sử dụng của sản phẩm thì bao bì có những đặc trưng riêng, phù hợp với tính chất, xu hướng thiết kế của ngành hàng đó. Tuy nhiên một thiết kế bao bì, thiết kế nhãn mác được xem là đẹp và hoàn hảo, theo chúng tôi bao bì, nhãn mác đó phải hội tụ được những yếu tố sau:
Công năng sử dụng: Kiểu dáng bao bì mang lại dự tiện ích, thiết kế thông minh cho bao bì vỏ hộp giúp người tiêu dùng dễ sử dụng, cảm thấy thích thú, hài lòng là một trong những yếu tố tạo nên thành công cho sản phẩm.
Giá trị thẩm mỹ: Với mục đích sử dụng lâu dài, tức là thiết kế bao bì, thiết kế vỏ hộp và nhãn mác không chỉ giúp thu hút, kích thích người tiêu dùng ở thời điểm hiện tại mà rất nhiều năm sau mẫu thiết kế đóvẫn không bì lỗi thời. Bao bì, vỏ hộp, nhãn mác chính là chiếc áo của sản phẩm. Để có mặt trên thì trường thì sản phẩm và mẫu bao bì phải qua rất nhiều công đoạn sản xuất cũng như thủ tục pháp lý như chất lượng, mẫu mã, kiểu dáng… Chính vì thế các doanh nghiệp không hề muốn thay đổi thiết kế bao bì khi sản phẩm đã quen thuộc với người tiêu dùng.
Sự phù hợp: Thiết kế bao bì, nhãn mác phải phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng nhóm ngành, loại hình sản phẩm. Sự phù hợp về mặt thiết kế các yếu tố như màu sắc, hình ảnh, bố cục; Sự phù hợp về mặt in ấn, sản xuất bao gồm chất liệu, định lượng…
Ngoài ra còn rất nhiều yếu tố khác để đạt được giá trị thẩm mỹ cao nhất cho bao bì, những yếu tố này chúng tôi sẽ tư vấn thiết kế riêng cho từng loại sản phẩm cụ thể.
Rất nhiều sản phẩm thiết kế bao bì nhãn mác thuộc nhiều lĩnh vực được thiết kế bởi indongnam đã và đang có mặt trên thị trường. Khách hàng của chúng tôi là các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Dược phẩm, hóa mỹ phẩm, hàng tiêu dùng, thiết bị công nghiệp, quà tặng…
Thiết kế bao bì vỏ hộp thực phẩm chức năng - áp dụng cho in offset trên giấy
Thiết kế vỏ hộp dùng cho công nghệ in offset mực uv trên màng tráng kim
Thiết kế bao bì vỏ hộp thực phẩm chức năng dùng cho trẻ em
Thiết kế hộp giấy có yêu cầu gia công sau in phức tạp như thúc nổi, ép kim
Quy trình thiết kế bao bì, thiết kế hộp, thiết kế nhãn mác tại indongnam
- Tư vấn thiết kế kiểu dáng, kích thước bao bì nhãn mác: Đối với mỗi loại sản phẩm đều có tính chất và đặc điểm riêng, làm sao để mẫu bao bì sản phẩm có style riêng, khác biệt mà vẫn giữ được xu hướng chung của sản phẩm.
- Nghiên cứu, thiết kế demo sản phẩm: Để có được mẫu thiết kế đẹp và phù hợp cần có sự nghiên cứu, tìm hiểu kỹ càng về sản phẩm. Sau đó thiết kế phương án demo gửi khách hàng duyệt ý tưởng, màu sắc
Chỉnh sửa thiết kế: Tiếp nhận ý kiến phản hồi của khách hàng, designer của indongnam sẽ sàng lọc những ý kiến đó để chỉnh sửa thiết kế giúp mẫu thiết kế bao bì trở nên hoàn chỉnh hơn.
- Bàn giao thiết kế: Mẫu thiết kế bao bì bao gồm file gốc, file xuất ảnh sẽ được bàn giao cho khách hàng khi hợp đồng được thanh lý. Thông thường khách hàng sẽ sử dụng dịch vụ thiết kế và in bao bì trọn gói tại indongnam để được giảm giá hoặc miễn phí thiết kế tùy theo sản lượng. Tuy nhiên một số loại bao bì không thuộc lĩnh vực sản xuất của indongnam, chúng tôi sẽ bàn giao file gốc cho khách hàng ngay sau khi mẫu thiết kế được duyệt.
Hình ảnh ở trang này là trích một số mẫu thiết kế thiết kế bao bì, thiết kế hộp, thiết kế nhãn mác đã và đang có mặt trên thị trường. Rất nhiều mẫu thiết kế bao bì khác trong kho tư liệu sản phẩm, Quý khách sẽ được tham khảo nhiều hơn khi sử dụng dịch vụ của chúng tôi.
Mẫu thiết kế bao bì, nhãn mác góp phần tạo dựng nhãn hiệu thành công cho sản phẩm của Quý khách là niềm tự tào và vinh dự chúng tôi.
Xem thêm: IN HỘP GIẤY

markdown:
## Thiết kế bao bì, thiết kế vỏ hộp sản phẩm và nhãn mác
[Thiết kế bao bì](/thiet-ke/thiet-ke-bao-bi.html), thiết kế vỏ hộp và nhãn mác sản phẩm luôn được các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa quan tâm và đầu tư. Với mong muốn sản phẩm của mình nổi bật và thu hút người tiêu dung thì bên cạnh chất lượng của sản phẩm thì tính thẩm mỹ của thiết kế bao bì đóng góp một phần hết sức quan trọng cho sự cạnh tranh đó. Đối với mỗi ngành hàng, mỗi loại hình và mục đích sử dụng của sản phẩm thì bao bì có những đặc trưng riêng, phù hợp với tính chất, xu hướng thiết kế của ngành hàng đó. Tuy nhiên một thiết kế bao bì, thiết kế nhãn mác được xem là đẹp và hoàn hảo, theo chúng tôi bao bì, nhãn mác đó phải hội tụ được những yếu tố sau: **Công năng sử dụng:** Kiểu dáng bao bì mang lại dự tiện ích, thiết kế thông minh cho bao bì vỏ hộp giúp người tiêu dùng dễ sử dụng, cảm thấy thích thú, hài lòng là một trong những yếu tố tạo nên thành công cho sản phẩm. **Giá trị thẩm mỹ:** Với mục đích sử dụng lâu dài, tức là thiết kế bao bì, [thiết kế vỏ hộp](/thiet-ke/thiet-ke-bao-bi.html) và nhãn mác không chỉ giúp thu hút, kích thích người tiêu dùng ở thời điểm hiện tại mà rất nhiều năm sau mẫu thiết kế đóvẫn không bì lỗi thời. Bao bì, vỏ hộp, nhãn mác chính là chiếc áo của sản phẩm. Để có mặt trên thì trường thì sản phẩm và mẫu bao bì phải qua rất nhiều công đoạn sản xuất cũng như thủ tục pháp lý như chất lượng, mẫu mã, kiểu dáng… Chính vì thế các doanh nghiệp không hề muốn thay đổi thiết kế bao bì khi sản phẩm đã quen thuộc với người tiêu dùng. **Sự phù hợp:** Thiết kế bao bì, nhãn mác phải phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng nhóm ngành, loại hình sản phẩm. Sự phù hợp về mặt thiết kế các yếu tố như màu sắc, hình ảnh, bố cục; Sự phù hợp về mặt in ấn, sản xuất bao gồm chất liệu, định lượng…
Ngoài ra còn rất nhiều yếu tố khác để đạt được giá trị thẩm mỹ cao nhất cho bao bì, những yếu tố này chúng tôi sẽ tư vấn thiết kế riêng cho từng loại sản phẩm cụ thể.
Rất nhiều sản phẩm thiết kế bao bì nhãn mác thuộc nhiều lĩnh vực được thiết kế bởi indongnam đã và đang có mặt trên thị trường. Khách hàng của chúng tôi là các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Dược phẩm, hóa mỹ phẩm, hàng tiêu dùng, thiết bị công nghiệp, quà tặng…
Thiết kế bao bì vỏ hộp thực phẩm chức năng - áp dụng cho in offset trên giấy
Thiết kế vỏ hộp dùng cho công nghệ in offset mực uv trên màng tráng kim
Thiết kế bao bì vỏ hộp thực phẩm chức năng dùng cho trẻ em
Thiết kế hộp giấy có yêu cầu gia công sau in phức tạp như thúc nổi, ép kim
**Quy trình thiết kế bao bì, thiết kế hộp, thiết kế nhãn mác tại indongnam**
-
*Tư vấn thiết kế kiểu dáng, kích thước bao bì nhãn mác:* Đối với mỗi loại sản phẩm đều có tính chất và đặc điểm riêng, làm sao để mẫu bao bì sản phẩm có style riêng, khác biệt mà vẫn giữ được xu hướng chung của sản phẩm.
-
*Nghiên cứu, thiết kế demo sản phẩm:* Để có được mẫu thiết kế đẹp và phù hợp cần có sự nghiên cứu, tìm hiểu kỹ càng về sản phẩm. Sau đó thiết kế phương án demo gửi khách hàng duyệt ý tưởng, màu sắc
C
*hỉnh sửa thiết kế:* Tiếp nhận ý kiến phản hồi của khách hàng, designer của indongnam sẽ sàng lọc những ý kiến đó để chỉnh sửa thiết kế giúp mẫu thiết kế bao bì trở nên hoàn chỉnh hơn.
-
*Bàn giao thiết kế:* Mẫu thiết kế bao bì bao gồm file gốc, file xuất ảnh sẽ được bàn giao cho khách hàng khi hợp đồng được thanh lý. Thông thường khách hàng sẽ sử dụng dịch vụ thiết kế và in bao bì trọn gói tại indongnam để được giảm giá hoặc miễn phí thiết kế tùy theo sản lượng. Tuy nhiên một số loại bao bì không thuộc lĩnh vực sản xuất của indongnam, chúng tôi sẽ bàn giao file gốc cho khách hàng ngay sau khi mẫu thiết kế được duyệt.
Hình ảnh ở trang này là trích một số mẫu thiết kế thiết kế bao bì, thiết kế hộp, thiết kế nhãn mác đã và đang có mặt trên thị trường. Rất nhiều mẫu thiết kế bao bì khác trong kho tư liệu sản phẩm, Quý khách sẽ được tham khảo nhiều hơn khi sử dụng dịch vụ của chúng tôi.
Mẫu thiết kế bao bì, nhãn mác góp phần tạo dựng nhãn hiệu thành công cho sản phẩm của Quý khách là niềm tự tào và vinh dự chúng tôi.
Xem thêm:
[IN HỘP GIẤY](/in-an/in-hop-giay-vo-hop.html)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: nguyennam_session=bc98962d90e439bfc77bda7bbd3fbd322a471484; expires=Tue, 17-Oct-2017 16:46:16 GMT; Max-Age=7200; path=/; HttpOnly