text:
Hoàn thiện Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý tài chính đối với các dự án ODA
Thứ năm 12/09/2013 13:57
(Tài chính) Ngày 11/9, tại Hà Nội, Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tổ chức Hội thảo góp ý kiến cho Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý tài chính đối với chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ. Hội thảo đã thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các đơn vị đến từ Bộ Tài chính, các bộ ban ngành Trung ương, các địa phương khu vực phía Bắc, đại diện một số Ban quản lý dự án chương trình, dự án nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), đại diện các Ngân hàng Thương mại, các cơ quan cho vay lại và đại diện các nhà tài trợ Việt Nam.
Đây là Hội thảo nhằm thực hiện yêu cầu của Chính phủ về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 38/2013/NĐ-CP ngày 23/4/2013 của Chính phủ về quản lý và sử dụng ODA và nguồn vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ.
Toàn cảnh Hội thảo. Nguồn: mof.gov.vn
Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Xuân Thảo - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại cho biết, Hội thảo là cơ hội để Bộ Tài chính, Ban soạn thảo lắng nghe ý kiến từ các đại biểu, đại diện các Bộ ban ngành, địa phương, các nhà tài trợ. Những ý kiến này sẽ là cơ sở quan trọng trong việc nghiên cứu và hoàn thiện Dự thảo Thông Tư, để sau khi được ban hành cùng với Nghị định 38/2013/NĐ-CP và các văn bản pháp lý có liên quan tạo thành hành lang pháp lý quan trọng đối với quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA và các nguồn vốn ưu đãi khác để phát triển đất nước.
Hội thảo đã nghe ông Nguyễn Mạnh Hoà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại trình bày sơ bộ nội dung Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý tài chính đối với các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ. Ông Hoà cho biết, Dự thảo Thông tư sau khi được hoàn thiện và ban hành sẽ thay thế cho Thông tư 108/2007/TT-BTC ngày 7/9/2007 của Bộ Tài chính. Việc ban hành Thông tư thay thế Thông tư 108/2007/TT-BTC là hết sức cần thiết bởi do những biến đổi của tình hình kinh tế xã hội đã khiến cho các văn bản là cơ sở pháp lý cho việc ban hành Thông tư 108/2007/TT-BTC đã có sự thay đổi (Luật quản lý nợ công 2009 và các Nghị định hướng dẫn thay thế cho Nghị định 134/2005/NĐ-CP ngày 1/11/2005 của Chính phủ về quản lý vay và trả nợ nước ngoài của Chính phủ; Nghị định 38/2013/NĐ-CP ngày 23/4/2013 thay thế cho Nghị định 131/2006/NĐ-CP ngày 9/11/2006 về Quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA). Hơn thế nữa, dự thảo Thông tư nếu được thông qua sẽ phù hợp với các văn bản mới được ban hành liên quan đến lĩnh vực này, đặc biệt là đối với Nghị định 38/2013/NĐ-CP mới được ban hành ngày 23/4/2013.
Ông Nguyễn Mạnh Hòa-Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại trình bày nội dung dự thảo Thông tư. Nguồn: mof.gov.vn
Về kết cấu của Thông tư, ông Hoà cho biết thêm, Dự thảo Thông tư được chia làm 11 chương, gồm 33 Điều. Trong đó đáng lưu ý, các nội dung cơ bản của Thông tư được xây dựng theo hướng bám sát các nhiệm vụ cụ thể của Bộ Tài chính, quy định tại Điều 62 Nghị định 38/2013/NĐ-CP của Chính phủ. Ngoài những quy định chung, dự thảo Thông tư quy định cụ thể chi tiết các nội dung liên quan đến cơ chế tài chính trong nước; kế hoạch vốn hàng năm; ngân hàng phục vụ; thủ tục rút vốn và quản lý rút vốn; Hạch toán NSNN; Bố trí vốn đối ứng và ứng trước vốn từ NSNN; Tổ chức cho vay lại; chế độ kế toán, kiểm toán, báo cáo, kiểm tra.
Bên cạnh những nội dung của dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý tài chính đối với chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ, Hội thảo cũng đã nghe đại diện Tổng cục Thuế, đại diện Cục Quản lý công sản trình bày yêu cầu và nội dung Dự thảo Thông tư hướng dẫn về chính sách thuế và ưu đãi thuế đối với chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi thay thế Thông tư 123/2007/TT-BTC; yêu cầu và nội dung Dự thảo thông tư quy định về quản ly sử dụng tài sản của các dự án sử dụng vốn nhà nước thay thế thông tư số 87/2010/TT-BTC về quản lý tài sản dự án.
Ngoài phần trình bày về nội dung dự thảo các Thông tư nêu trên, Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp đến từ các đại biểu tham dự về các vấn đề liên quan đến cơ chế tài chính, vốn đối ứng, ngân hàng phục vụ, việc mở tài khoản cho các chương trình, dự án hay vấn đề kiểm soát chi, kiểm toán trước… được nêu lên trong Dự thảo.
Ông Andrew Head, đại diện nhóm các nhà tài trợ là ngân hàng cho rằng một nguyên nhân quan trọng khiến các chương trình, dự án chậm tiến độ là thiếu vốn đối ứng. Để hạn chế tình trạng này ở các dự án, chương trình trong tương lai cần có cơ chế hữu hiệu để các ban QLDA thực hiện các cam kết về tài chính. Có cơ chế đảm bảo vốn đối ứng được NS cấp đầy đủ và đúng thời hạn. Đồng thời, để tránh những chậm trễ trong công tác kiểm soát chi, nhóm các Ngân hàng phát triển cho rằng Thông tư không cần thiết quy định kiểm soát chi đối với tất cả các khoản chi, mà nên chăng chỉ kiểm soát đối với những khoản chi quan trọng, tránh những thủ tục rườm rà, gây chậm chễ tiến độ dự án và quy định thêm danh mục thủ tục kiểm soát chi cung cấp cho tất cả các bên liên quan; hay cần quy định cụ thể trong Thông tư về Ban hành sổ tay quản lý tài chính như một cẩm nang giúp các bên liên quan trong quá trình triển khai, thực hiện.
Ông Andrew Head, Phó Giám đốc Quốc gia ngân hàng ADB tại Việt Nam trình bày tham luận của ADB tại Hội thảo. Nguồn: mof.gov.vn
Đồng tình với quan điểm này, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, đại diện nhóm tư vấn đối với Dự thảo Thông tư cho rằng cần có sự liên kết giữa Thông tư với Sổ tay quản lý tài chính, không chỉ sử dụng Sổ tay này cho Ban QLDA mà còn sử dụng cho nhóm các nhà tài trợ, đặc biệt là 6 đối tác phát triển lớn (ngân hàng chính). Thông qua Sổ tay tài chính, Bộ Tài chính cũng sẽ nhanh chóng cập nhật thông tin cho các nhà đầu tư, các BQL dễ dàng cập nhật, sử dụng.
Về cơ chế tài chính, nhóm tư vấn cho rằng vẫn còn một số nội dung chưa rõ ràng như định nghĩa về khả năng thu hồi vốn toàn bộ hoặc thu hồi một phần, Bộ Tài chính xem xét việc công bố danh mục các loại dự án được UBND tỉnh được vay lại vốn ODA/vốn ưu đãi, đồng thời bổ sung những yêu cầu tối thiểu được vay lại. Hay Thông tư quy định Bộ Tài chính sẽ thẩm định khả năng trả nợ của UBND tỉnh hoặc khả năng trả nợ của các tổ chức tín dụng nhưng không nêu rõ quy trình thẩm định, cơ sở thẩm định. Do vậy, để chặt chẽ hơn và có tính ràng buộc cao hơn, Thông tư cần thiết phải bổ sung những quy định cụ thể này. Bổ sung thêm vào ý kiến về cơ chế tài chính, đại diện đến từ Ngân hàng nhà nước cho rằng, cơ chế tài chính trong dự án ODA là một trong những hợp phần quan trọng nhất quyết định dự án có thành công hay không. Do vậy, ngay trong quá trình xác định dự án, cơ chế tài chính cần được xác định và phê duyệt đồng thời. Khi cơ chế tài chính được phê duyệt mới tiến hành đàm phán về dự án, tránh tình trạng đàm phán được nhiều nhưng triển khai không được bao nhiêu vì vướng mắc về cơ chế tài chính.
Một nội dung khác được nhiều đại biểu quan tâm, đề nghị có cơ chế phù hợp theo dõi luân chuyển hồ sơ để kiểm tra việc tuân thủ thời hạn tối đa. Đặc biệt, các chuyên gia đến từ Ngân hàng thế giới cho rằng, các nhà tài trợ đang có sự thay đổi về phương thức đầu tư ở Việt Nam. Nếu như trước đây đầu tư theo dự án thì đang có xu hướng đầu tư theo kết quả đầu ra, hoặc tập trung đầu tư vào các dự án trọng điểm, mục tiêu quốc gia. Do vậy, Thông tư cần được xây dựng tổng quan hơn, bao quát những vấn đề, xu hướng trong tương lai, chứ không chỉ dựa trên những cái đang có sẵn. Nếu không làm được điều này, khi tình hình thay đổi, Thông tư mới được xây dựng sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu, phải sửa đổi hoặc thay thế dẫn tới sự lãng phí lớn. WB còn chỉ ra rằng, Việt Nam từ nhóm quốc gia thu nhập thấp đã được xếp vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình, điều đó có nghĩa sẽ không còn nhiều khoản viện trợ ưu đãi nữa mà sẽ là viện trợ ít ưu đãi hơn. Đồng nghĩa với đó, Việt Nam có thể có nhiều sự lựa chọn linh hoạt hơn về các điều khoản của viện trợ. Chính vì thế, Thông tư cần nắm được xu hướng này để quy định xem tổ chức nào, cá nhân nào có quyền lựa chọn những ưu đãi đó.
Sự quan tâm, góp ý kiến tích cực từ đông đảo đại biểu tham dự Hội thảo sẽ giúp Ban soạn thảo có thông tin đa chiều để tiếp thu ý kiến, chỉnh sửa và hoàn thiện dự thảo Thông tư.
Theo mof,gov.vn
Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước
khi đăng
Họ và tên:
(*)
Địa chỉ Email:
(*)
Tắt bộ
gõ
Gõ
tự động
Telex
VNI
VIQR
Số ký tự còn lại:
(*) Nhập mã bảo mật
Năm 2014 khép lại với ổn định kinh tế vĩ mô được duy trì vững chắc, thu ngân sách nhà nước tiếp tục vượt dự toán, tăng trưởng kinh tế phục hồi rõ nét ở hầu hết các lĩnh vực... Những chỉ báo vĩ mô này cùng những triển vọng chung của kinh tế thế giới sẽ là cơ sở quan trọng để Việt Nam có thể thực hiện thành công mục tiêu kế hoạch đặt ra năm 2015 cũng như thực hiện thành công kế hoạch kinh tế xã hội 2011-2015.
Số 8 Phan Huy Chú, Hoàn Kiếm, Hà Nội - Tel 04.39330038, Fax: 04.38252251, Email: tapchitaichinh.btc@gmail.com
Giấy phép xuất bản số 64/GP-TTĐT do Bộ Thông tin & Truyền thông cấp ngày 01/04/2011
- Cơ quan chủ quản: Bộ Tài Chính
Powered by ePi Technologies


text:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
UỶ BAN NHÂN DÂN
TỈNH BẮC NINH
--------
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------
Số: 582/QĐ-UBND
Bắc Ninh, ngày 25 tháng 5 năm 2011
QUYẾT ĐỊNH
VỀ VIỆC BAN HÀNH BẢNG ĐƠN GIÁ NHÀ
CỬA, VẬT KIẾN TRÚC ÁP DỤNG CHO CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA
BÀN TỈNH BẮC NINH.
CHỦ TỊCH UBND TỈNH BẮC NINH
Căn cứ Luật Tổ chức HĐND và UBND ngày 26/11/2003;
Căn cứ Luật Xây dựng ngày 26 tháng 11 năm 2003;
Căn cứ Nghị định số 112/2009/NĐ-CP ngày 14/12/2009 của Chính
phủ về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;
Căn cứ các Thông tư của Bộ Xây dựng về hướng dẫn lập và quản
lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;
Xét đề nghị của Giám đốc Sở Xây dựng tại tờ trình số
231/TTr-SXD ngày 22/4/2011,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này bảng đơn giá nhà cửa, vật kiến trúc áp
dụng cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và áp dụng cho việc tính lệ
phí trước bạ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Điều 2. Đối với các dự án đã phê duyệt phương án bồi thường mà chưa tổ chức thực
hiện việc chi trả bồi thường thì chủ đầu tư lập báo cáo đề nghị xem xét phê
duyệt bổ sung.
Điều 3. Bảng phân loại nhà áp dụng theo văn bản số 06/HD-SXD ngày 12/9/2008 của
Sở Xây dựng, hướng dẫn thực hiện Quyết định số 1132/QĐ-UBND ngày 28/8/2008 của
Chủ tịch UBND tỉnh về việc ban hành bảng đơn giá nhà cửa, vật kiến trúc áp dụng
công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Khi giá vật liệu xây dựng chính và chế độ chính sách về xây
dựng cơ bản cấu thành đơn giá nhà cửa, vật kiến trúc làm cho đơn giá tăng từ
1,1 trở lên, Sở Xây dựng chủ động lập điều chỉnh bổ sung bảng đơn giá nhà cửa,
vật kiến trúc trình Chủ tịch UBND tỉnh quyết định.
Điều 4. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2011; và
thay thế Quyết định số 1132/QĐ-UBND ngày 28/8/2008 của Chủ tịch UBND tỉnh.
Thủ trưởng các Sở, Ban, ngành, các cơ quan thuộc UBND tỉnh;
Cục thuế Bắc Ninh; Kho bạc nhà nước Bắc Ninh; Chủ tịch UBND các huyện, thị xã
Từ Sơn, thành phố Bắc Ninh và các cơ quan, đơn vị liên quan căn cứ quyết điụnh
thi hành./.
KT. CHỦ TỊCH
PHÓ CHỦ TỊCH
Bùi Vĩnh Kiên
BẢNG ĐƠN GIÁ
NHÀ CỬA, VẬT KIẾN TRÚC ÁP DỤNG CHO
CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 582/QĐ-UBND ngày 25 tháng 5 năm 2011 của
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh)
STT
LOẠI NHÀ CỬA, VẬT KIẾN TRÚC
Đơn vị
Đơn giá (đồng)
1
Nhà cấp III - A
m2
3.829.000
2
Nhà cấp III - B
3.049.000
3
Nhà cấp III - C
2.629.000
4
Nhà cấp IV - A
2.846.000
5
Nhà cấp IV - B
2.667.000
6
Nhà cấp IV - C
2.490.000
7
Nhà cấp IV - D
2.313.000
8
Nhà cấp IV - loại 1
2.134.000
9
Nhà cấp IV - loại 2
1.956.000
10
Nhà cấp IV - loại 3
1.779.000
11
Bể nước xây gạch
m3
920.000
12
Giếng khoan Unicep D42
106.000
13
Giếng đào xây cuốn D800 - 1000
368.000
14
Nhà tắm xây gạch, mái lợp Phibrôximăng
711.000
15
Lều quán tre, mái lợp vật liệu rẻ tiền hoặc mái vẩy tấm
nhựa hay Phibrôximăng
92.000
16
Lều quán xây gạch, mái lợp Phibrôximăng
217.000
17
Trần mè gỗ
460.000
18
Trần cót ép
169.000
19
Trần vôi rơm
261.000
20
Trần tấm nhựa liên doanh
230.000
21
Sân lát gạch chỉ
77.000
22
Sân lát gạch lá nem 20 x 20 cm
98.000
23
Sân bê tông mác 150 dày 100
138.000
24
Sân láng xi măng dày 3 cm
86.000
25
Khối xây gạch vữa TH M25
797.000
26
Khối xây đá vữa XM M50
736.000
27
Bê tông cốt thép cột M200
2.854.000
28
Bê tông cốt thép dầm M200
2.924.000
29
Bê tông cốt thép sàn M200
2.750.000
30
Bê tông cốt thép móng M200
2.611.000
31
Khu chăn nuôi xây gạch, mái lợp Phibrôximăng
713.000
32
Khu chăn nuôi xây gạch, mái lợp vật liệu rẻ tiền
598.000
33
Nhà vệ sinh loại A (xây gạch, mái lợp BTCT, ốp lát đầy đủ
thiết bị vệ sinh, cấp thoát nước loại tốt, có bể nước trên mái)
2.131.000
34
Nhà vệ sinh loại B (xây gạch, mái lợp BTCT, ốp lát khá đầy
đủ, cấp thoát nước loại khá, có bể nước trên mái)
1.765.000
35
Nhà vệ sinh loại C (xây gạch, mái FibrôXM, có ốp lát đơn
giản rẻ tiền, không có bể nước trên mái)
1.282.000
36
Nhà vệ sinh loại D (xây gạch, mái FibrôXM, nền lát chống
trơn đơn giản rẻ tiền, còn lại quét nước XM, không có tự hoại)
521.000
37
Nhà vệ sinh loại F (xây gạch, mái FibrôXM, không có tự
hoại)
426.000
38
Mộ dạng lăng có chủ (KT 0,8 x 1,5 x 1,5)
cái
4.600.000
39
Mộ dạng lăng vô chủ (KT 0,8 x 1,5 x 1,5)
2.901.000
40
Mộ dạng bó có chủ (KT 0,8 x 1,5 x 1,5)
2.321.000
41
Mộ dạng bó vô chủ (KT 0,8 x 1,5 x 1,5)
2.146.000
42
Mộ cha cải táng
7.666.000
43
Cây hương trên sân loại xây gạch có ốp
767.000
44
Mộ đất có chủ
1.533.000
45
Mộ đất vô chủ
1.227.000
46
Tường rào loại xây bổ trụ, có hoa sắt
191.000
47
Tường rào 110 xây gạch, có bổ trụ
48
Tường hỗn hợp đất đắp + gạch vỡ
46.000
Tags:
582/QD-UBND, QUYET DINH 582, TINH BAC NINH, 582/QD-UBND NAM 2011, BANG DON GIA NHA CUA VAT KIEN TRUC, BOI THUONG GIAI PHONG MAT BANG, BAT DONG SAN, XAY DUNG - DO THI
Email nhận thông báo:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Tue, 29-Mar-2016 03:10:57 GMT; path=/

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Connection: close


text:
Website giải trí trực tuyến số 1 Việt Nam
ĐƯỜNG DẪN BẠN VỪA GÕ SAI:
http://www.24h.com.vn/an-ninh-hinh-su/tin-moi-vu-ep-nu-sinh-lam-no-le-tinh-duc-c51a366776.html
Mời bạn bấm vào link bên cạnh để vào trang:
1.
Trang chủ 24h
2.
Tin tức sự kiện
3.
Bóng đá
4.
Thời trang
5.
Cười
6.
24h.com.vn
7.
Việc làm
8.
Nghe nhạc MP3
9.
Web làm đẹp
10.
Game
11.
Xổ số
12.
Chứng khoán

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip


text:
Website giải trí trực tuyến số 1 Việt Nam
ĐƯỜNG DẪN BẠN VỪA GÕ SAI:
http://www.24h.com.vn/su-kien/dua-xe-dap
Mời bạn bấm vào link bên cạnh để vào trang:
1.
Trang chủ 24h
2.
Tin tức sự kiện
3.
Bóng đá
4.
Thời trang
5.
Cười
6.
24h.com.vn
7.
Việc làm
8.
Nghe nhạc MP3
9.
Web làm đẹp
10.
Game
11.
Xổ số
12.
Chứng khoán


text:
Website giải trí trực tuyến số 1 Việt Nam
ĐƯỜNG DẪN BẠN VỪA GÕ SAI:
http://www.24h.com.vn/thoi-trang-hi-tech/chay-hang-galaxy-note-ii-va-aphone-5-c407a492204.html
Mời bạn bấm vào link bên cạnh để vào trang:
1.
Trang chủ 24h
2.
Tin tức sự kiện
3.
Bóng đá
4.
Thời trang
5.
Cười
6.
24h.com.vn
7.
Việc làm
8.
Nghe nhạc MP3
9.
Web làm đẹp
10.
Game
11.
Xổ số
12.
Chứng khoán


text:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: MISS

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate


text:
Definition:
for a person to put out their fat.
Example:
gayleys top is too short, she thinks she's cool becasue she can put out.
Prices shown in USD.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

markdown:
# Books and calendars...
|
|![]()
[mo' urban dictionary](http://www.amazon.com/gp/product/0740768751/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
|
|![]()
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.


text:
9720 Ulfbirgitta
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
9720 Ulfbirgitta (1980 FH1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 3, 1980 bởi C.-I. Lagerkvist ở Đài thiên văn Nam Âu.
9720 Ulfbirgitta (1980 FH1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 3, 1980 bởi C.-I. Lagerkvist ở Đài thiên văn Nam Âu.

markdown:
# 9720 Ulfbirgitta
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Đài thiên văn Nam Âu](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u_Nam) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5, 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý](/w/index.php?title=Standard_asteroid_physical_characteristics&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **9720 Ulfbirgitta** (1980 FH1) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 16 tháng 3, 1980 bởi [C.-I. Lagerkvist](/w/index.php?title=C.-I._Lagerkvist&action=edit&redlink=1) ở [Đài thiên văn Nam Âu](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u_Nam).
[§](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)Liên kết ngoài[ [sửa](/w/index.php?title=9720_Ulfbirgitta&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=9720_Ulfbirgitta&action=edit§ion=1)]
|
|
|
|

Server: Apache

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Arkhangai (tỉnh)
Arkhangai (tiếng Mông Cổ: Архангай, nghĩa là Bắc Khangai) là một trong 21 aimag (tỉnh) của Mông Cổ. Tỉnh nằm hơi lệch về phía tây của đất nước và nằm trên sườn nghiêng phía bắc của dãy núi Khangai.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Arkhangai không có đường biên giới với nước ngoài và giáp với các tỉnh: Bulgan (đông bắc), Övörkhangai (đông nam), Bayankhongor (nam), Zavkhan (tây), và Khövsgöl (tây bắc).
Đỉnh cao nhất trong tỉnh là Kharlagtai cao 3.529 m (11,578 ft), còn điểm thấp nhất là nơi hợp lưu của sông Orkhon và sông Tamir với độ cao 1.290 m (4,232 ft). Ngọn núi được biết đến nhiều nhất trong tỉnh là một núi lửa đã tuyệt chủng tên là Khorgo, một phần của Công viên quốc gia Khorgo-Terkhiin Tsagaan Nuur.
Các dòng sông Chuluut, Khanui, và Tamir khởi nguồn tại các thung lũng thuộc dãy núi Khangai. Cùng với một số phụ lưu nhỏ hơn, tất cả chúng đều thuộc về lưu vực của sông Selenge. Orkhon cũng chảy qua phần cực đông của tỉnh.
Hồ Terkhiin Tsagaan Nuur nằm tại phía tây của Arkhangai. Theo một huyền thoại hồ được tạo thành khi một người khổng lồ cầm một tảng đá lớn và ném nó đi. Khi nhìn lại phía sau, ông thấy một bề mặt màu trắng và kêu lên đầy ngạc nhiên, "Nhìn kìa, một hồ nước trắng!" Thán từ này đã trở thành tên gọi của hồ. Tảng đá đã rơi xa hơn về phía đông và được gọi là Taikhar Chuluu. Hồ nhỏ Ögii Nuur nằm ở phần phía đông của tỉnh tại sum cùng tên.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Sau Cách mạng Ngoại Mông năm 1921 thắng lợi, Mông Cổ tiến hành cải cách hệ thống hành chính và tỉnh Tsetserleg Mandal Uul được thành lập trên cơ sở aimag Sain Noyon Khan. Arkhangai được thành lập từ nhiều phần của tỉnh Tsetserleg Mandal Uul vào năm 1931. Vào thời điểm này, aimag có 35 sum, 65.333 cư dân thuộc 22.285 hộ gia đình, và 1.800.000 đầu gia súc. Trung tâm hành chính Tsetserleg được thành lập tại địa điểm Tu viện Zaya Khüree, nơi được hình thành từ năm 1586.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Arkhangai có diện tích 55.313,82 km² (21,357 sq mi), với 89.282 cư dân vào ngày 31 tháng 12 năm 2008,[1] vào ngày 31 tháng 12 năm 2009 là 89.331 người[2] sinh sống tại 19 sum và 99 bags
Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện không có chuyến bay nào đến sân bay của Tsetserleg. Xe bưu chính du lịch chạy hàng ngày tới Tsetserleg qua Kharkhorin, rời khỏi Trung tâm Rồng tại Ulaanbaatar vào 8:00 sáng. Giá vé vào khoảng 20.000 MNT. Một số xe khách cỡ nhỏ cũng di chuyển hàng ngày tới Tsetserleg, nhưng độ tin cậy thấp hơn.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Vào mùa đông, nhiệt độ thường xuống thấp đến −30 °C tới −38 °C (−22 °F tới −36 °F) còn vào màu hè, nhiệt độ cao nhất là khoảng từ 25 °C đến 36 °C (77 °F đến 97 °F).
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Lĩnh vực kinh tế chính của tỉnh là nông nghiệp, chủ yếu là chăn nuôi gia súc. Theo số liệu năm 2004, tỉnh có 1.948.000 gia súc như: dê, cừu, bò (bao gồm. yak và khainag), ngựa và lạc đà. Lạc đà được nuôi tại các sum đông nam.[3]
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Tỉnh lị Tsetserleg về phương diện địa lý nằm tại sum Bulgan ở phía nam của tỉnh. Không nên nhầm lẫn thành phố với sum Tsetserleg ở phía bắc của tỉnh.
* - Tỉnh lị Tsetserleg
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Arkhangai Aimag 2008 December Statistical Report
- ^ a ă â Dec. 31 2009 estimation. Arkhangai Aimag Statistical Service
- ^ National statistical office, Lifestock count 2004, Khavsralt 44
- ^ [1]

markdown:
# Arkhangai (tỉnh)
|Arkhangai aimag|
|Архангай аймаг|
|Tỉnh|
|
|
|Quốc gia||
|[47°23′B 101°30′Đ / 47,383°B 101,5°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Arkhangai_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=47_23_N_101_30_E_type:adm1st_region:) [Tsetserleg](/wiki/Tsetserleg_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) [Km²](/wiki/Km%C2%B2)(21.357 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) *2009*) [km²](/w/index.php?title=Square_kilometre&action=edit&redlink=1)(4 / [sq mi](/w/index.php?title=Square_mile&action=edit&redlink=1)) [1931](/wiki/1931) [UTC+8](/wiki/UTC%2B8) [ISO 3166-2](/wiki/ISO_3166-2)code **Website:** [http://gate1.pmis.gov.mn/arkhangai/](http://gate1.pmis.gov.mn/arkhangai/) **Arkhangai** ( [tiếng Mông Cổ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95): Архангай, nghĩa là *Bắc Khangai*) là một trong 21 [aimag (tỉnh)](/wiki/T%E1%BB%89nh_(M%C3%B4ng_C%E1%BB%95)) của [Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95). Tỉnh nằm hơi lệch về phía tây của đất nước và nằm trên sườn nghiêng phía bắc của [dãy núi Khangai](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Khangai).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=1)]
Arkhangai không có đường biên giới với nước ngoài và giáp với các tỉnh:
[Bulgan](/wiki/Bulgan_(t%E1%BB%89nh)) (đông bắc), [Övörkhangai](/wiki/%C3%96v%C3%B6rkhangai_(t%E1%BB%89nh)) (đông nam), [Bayankhongor](/wiki/Bayankhongor_(t%E1%BB%89nh)) (nam), [Zavkhan](/wiki/Zavkhan_(t%E1%BB%89nh)) (tây), và [Khövsgöl](/wiki/Kh%C3%B6vsg%C3%B6l_(t%E1%BB%89nh)) (tây bắc).
Đỉnh cao nhất trong tỉnh là Kharlagtai cao 3.529 m (11,578 ft), còn điểm thấp nhất là nơi hợp lưu của
[sông Orkhon](/wiki/S%C3%B4ng_Orkhon) và [sông Tamir](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tamir&action=edit&redlink=1) với độ cao 1.290 m (4,232 ft). Ngọn núi được biết đến nhiều nhất trong tỉnh là một núi lửa đã tuyệt chủng tên là [Khorgo](/w/index.php?title=Khorgo&action=edit&redlink=1), một phần của [Công viên quốc gia Khorgo-Terkhiin Tsagaan Nuur](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_qu%E1%BB%91c_gia_Khorgo-Terkhiin_Tsagaan_Nuur&action=edit&redlink=1).
Các dòng sông
[Chuluut](/wiki/S%C3%B4ng_Chuluut), [Khanui](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Khanui&action=edit&redlink=1), và [Tamir](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tamir&action=edit&redlink=1) khởi nguồn tại các thung lũng thuộc dãy núi Khangai. Cùng với một số phụ lưu nhỏ hơn, tất cả chúng đều thuộc về lưu vực của [sông Selenge](/wiki/S%C3%B4ng_Selenge). [Orkhon](/wiki/S%C3%B4ng_Orkhon) cũng chảy qua phần cực đông của tỉnh.
Hồ
[Terkhiin Tsagaan Nuur](/w/index.php?title=Terkhiin_Tsagaan_Nuur&action=edit&redlink=1) nằm tại phía tây của Arkhangai. Theo một huyền thoại hồ được tạo thành khi một người khổng lồ cầm một tảng đá lớn và ném nó đi. Khi nhìn lại phía sau, ông thấy một bề mặt màu trắng và kêu lên đầy ngạc nhiên, "Nhìn kìa, một hồ nước trắng!" Thán từ này đã trở thành tên gọi của hồ. Tảng đá đã rơi xa hơn về phía đông và được gọi là Taikhar Chuluu. Hồ nhỏ [Ögii Nuur](/w/index.php?title=%C3%96gii_Nuur&action=edit&redlink=1) nằm ở phần phía đông của tỉnh tại sum cùng tên.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=2)]
Sau Cách mạng Ngoại Mông năm 1921 thắng lợi, Mông Cổ tiến hành cải cách hệ thống hành chính và tỉnh
*Tsetserleg Mandal Uul* được thành lập trên cơ sở aimag [Sain Noyon Khan](/w/index.php?title=Sain_Noyon_Khan&action=edit&redlink=1). Arkhangai được thành lập từ nhiều phần của tỉnh *Tsetserleg Mandal Uul* vào năm 1931. Vào thời điểm này, aimag có 35 sum, 65.333 cư dân thuộc 22.285 hộ gia đình, và 1.800.000 đầu gia súc. Trung tâm hành chính Tsetserleg được thành lập tại địa điểm Tu viện [Zaya Khüree](/w/index.php?title=Zaya_Kh%C3%BCree&action=edit&redlink=1), nơi được hình thành từ năm 1586.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=3)]
Arkhangai có diện tích 55.313,82 km² (21,357 sq mi), với 89.282 cư dân vào ngày 31 tháng 12 năm 2008,
vào ngày 31 tháng 12 năm 2009 là 89.331 người [1] sinh sống tại 19 sum và 99 bags [[2]](#cite_note-Stat2009-2)
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=4)]
Hiện không có chuyến bay nào đến sân bay của Tsetserleg. Xe bưu chính du lịch chạy hàng ngày tới Tsetserleg qua Kharkhorin, rời khỏi Trung tâm Rồng tại Ulaanbaatar vào 8:00 sáng. Giá vé vào khoảng 20.000 MNT. Một số xe khách cỡ nhỏ cũng di chuyển hàng ngày tới Tsetserleg, nhưng độ tin cậy thấp hơn.
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=5)]
Vào mùa đông, nhiệt độ thường xuống thấp đến −30 °C tới −38 °C (−22 °F tới −36 °F) còn vào màu hè, nhiệt độ cao nhất là khoảng từ 25 °C đến 36 °C (77 °F đến 97 °F).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=6)]
Lĩnh vực kinh tế chính của tỉnh là nông nghiệp, chủ yếu là chăn nuôi gia súc. Theo số liệu năm 2004, tỉnh có 1.948.000 gia súc như: dê, cừu, bò (bao gồm. yak và
[khainag](/w/index.php?title=Khainag&action=edit&redlink=1)), ngựa và lạc đà. Lạc đà được nuôi tại các sum đông nam. [[3]](#cite_note-3)
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=7)]
Tỉnh lị
[Tsetserleg](/wiki/Tsetserleg_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) về phương diện địa lý nằm tại [sum Bulgan](/w/index.php?title=Bulgan,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) ở phía nam của tỉnh. Không nên nhầm lẫn thành phố với [sum Tsetserleg](/w/index.php?title=Tsetserleg,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) ở phía bắc của tỉnh.
|Sum||
|
(2005)
[[2]](#cite_note-Stat2009-2)
(2008)
[[4]](#cite_note-Stat2008-4)
(2009)
[[2]](#cite_note-Stat2009-2)
km²
/km²
population
[Battsengel](/w/index.php?title=Battsengel&action=edit&redlink=1) [Bulgan](/w/index.php?title=Bulgan,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Chuluut](/w/index.php?title=Chuluut,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Erdenebulgan](/wiki/Tsetserleg_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))* [Erdenemandal](/w/index.php?title=Erdenemandal,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Ikh-Tamir](/w/index.php?title=Ikh-Tamir&action=edit&redlink=1) [Jargalant](/w/index.php?title=Jargalant,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Khairkhan](/w/index.php?title=Khairkhan&action=edit&redlink=1) [Khangai](/w/index.php?title=Khangai,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Khashaat](/w/index.php?title=Khashaat&action=edit&redlink=1) [Khotont](/w/index.php?title=Khotont&action=edit&redlink=1) [Ögii nuur](/w/index.php?title=%C3%96gii_nuur,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Ölziit](/w/index.php?title=%C3%96lziit,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) [Öndör-Ulaan](/w/index.php?title=%C3%96nd%C3%B6r-Ulaan&action=edit&redlink=1) [Tariat](/w/index.php?title=Tariat&action=edit&redlink=1) [Tüvshrüülekh](/w/index.php?title=T%C3%BCvshr%C3%BC%C3%BClekh&action=edit&redlink=1) [Tsakhir](/w/index.php?title=Tsakhir&action=edit&redlink=1) [Tsenkher](/w/index.php?title=Tsenkher&action=edit&redlink=1) [Tsetserleg](/w/index.php?title=Tsetserleg,_Arkhangai&action=edit&redlink=1) * - Tỉnh lị [Tsetserleg](/wiki/Tsetserleg_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arkhangai_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=8)] [^](#cite_ref-1) [Arkhangai Aimag 2008 December Statistical Report](http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cdoc0x172.doc)
- ^
**a** **ă** **â** [Dec. 31 2009 estimation. Arkhangai Aimag Statistical Service](http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cxls0x1523.xls) **National statistical office, Lifestock count 2004, Khavsralt 44** [^](#cite_ref-3) [^](#cite_ref-Stat2008_4-0) [[1]](http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cxls0x633.xls)
|
|![]()
[Arkhangai (tỉnh)](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Arkhangai_Aimag?uselang=vi)
|
|
Arkhangai · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · |Đô thị tự trị
|

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Bản mẫu:Đô thị của Forchheim
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
x
t
s
Thị xã và đô thị của
Forchheim
Dormitz
|
Ebermannstadt
|
Effeltrich
|
Eggolsheim
|
Egloffstein
|
Forchheim
|
Gößweinstein
|
Gräfenberg
|
Hallerndorf
|
Hausen
|
Heroldsbach
|
Hetzles
|
Hiltpoltstein
|
Igensdorf
|
Kirchehrenbach
|
Kleinsendelbach
|
Kunreuth
|
Langensendelbach
|
Leutenbach
|
Neunkirchen am Brand
|
Obertrubach
|
Pinzberg
|
Poxdorf
|
Pretzfeld
|
Unterleinleiter
|
Weilersbach
|
Weißenohe
|
Wiesenthau
|
Wiesenttal
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bản_mẫu:Đô_thị_của_Forchheim&oldid=11069298
”
Thể loại
:
Xã của Bayern
Thể loại ẩn:
Hộp điều hướng không có danh sách ngang
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bản mẫu
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Ngôn ngữ khác
Bahasa Indonesia
Dansk
Deutsch
English
Esperanto
Қазақша
Nederlands
Oʻzbekcha/ўзбекча
Português
Русский
Winaray
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 05:04 ngày 19 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Burckella sorei
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Burckella sorei là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Loài này có ở Papua New Guinea và quần đảo Solomon. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Eddowes, P.J. 1998. Burckella sorei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

markdown:
# Burckella sorei
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Burckella sorei
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Asterids](/wiki/Nh%C3%A1nh_C%C3%BAc) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Ericales](/wiki/B%E1%BB%99_Th%E1%BA%A1ch_nam) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sapotaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%E1%BB%93ng_xi%C3%AAm) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Burckella](/wiki/Burckella)
P.Royen
[Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. sorei** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Burckella sorei* [P.Royen](/w/index.php?title=Pieter_van_Royen&action=edit&redlink=1) * là một loài Burckella sorei* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc họ [Sapotaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%E1%BB%93ng_xi%C3%AAm). Loài này có ở [Papua New Guinea](/wiki/Papua_New_Guinea)và [quần đảo Solomon](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon). Chúng hiện đang bị đe dọa vì [mất nơi sống](/wiki/M%E1%BA%A5t_n%C6%A1i_s%E1%BB%91ng).
[§](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch)Chú thích[ [sửa](/w/index.php?title=Burckella_sorei&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Burckella_sorei&action=edit§ion=1)]
[§](#Tham_kh.E1.BA.A3o)Tham khảo[ [sửa](/w/index.php?title=Burckella_sorei&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Burckella_sorei&action=edit§ion=2)]
- Eddowes, P.J. 1998.
[.](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/38164/all) *Burckella sorei* [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
China Eastern Airlines
China Eastern Airlines (giản thể: 中国东方航空股份有限公司; dịch sang tiếng Việt: Công ty trách nhiệm hữu hạn Hàng không Đông Phương Trung Quốc) (SSE: 600115 SEHK: 0670 NYSE: CEA) là một hãng hàng không có trụ sở tại Thượng Hải, Trung Quốc. Đây là một hãng hàng không lớn của Trung Quốc cung cấp dịch vụ vận tải hàng không nội địa và quốc tế. Cơ sở chính của hãng này là Sân bay quốc tế Phố Đông Thượng Hải, với một trung tâm hoạt động tại Sân bay quốc tế Hồng Kiều Thượng Hải[1].
Hiện tại hãng này không thuộc hiệp hội hãng hàng không nào cả nhưng có lẽ đang tìm cách gia nhập vào Oneworld [2]. China Eastern Airlines được IATA cấp chứng chỉ IOSA (IATA Operations Safety Audit) do hãng đã hoạt động đảm bảo an toàn.[3]
Đội tàu bay[sửa | sửa mã nguồn]
Đến thời điểm tháng 3 năm 2007, hãng China Eastern Airlines có đội tàu bay như sau[1]:
- 9 Airbus A300-600R
- 13 Airbus A319-100 (cộng 12 đang đặt hàng)
- 64 Airbus A320-200 (cộng 23 đang đặt hàng)
- 6 Airbus A321-200 (cộng 9 đang đặt hàng)
- 3 Airbus A330-200 (cộng 2 đang đặt hàng)
- 7 Airbus A330-300 (cộng 8 đang đặt hàng)
- 5 Airbus A340-300
- 5 Airbus A340-600
- 2 Antonov An-24B
- 5 Antonov An-24RV
- 1 BAe 146-100
- 4 BAe 146-300
- 23 Boeing 737-300
- 29 Boeing 737-700 (cộng 14 đang đặt hàng)
- 7 Boeing 737-800 (cộng 6 đang đặt hàng)
- 3 Boeing 767-300ER
- 5 Bombardier CRJ-200LR
- 5 Harbin Embraer ERJ 145 (cộng 4 đang đặt hàng)
- 3 McDonnell Douglas MD-82
- 9 McDonnell Douglas MD-90-30
- Đang đặt hàng: 15 Boeing 787-8
Đến tháng 3 năm 2007, đội tàu bay của China Eastern Airlines có tuổi 6,4 năm old[4].
Các tàu bay trước đây đã vẫn hành[sửa | sửa mã nguồn]
- 3 Airbus A310-200 (tháng 9/2006)
- 2 Airbus A310-300 (tháng 12/1994)
- 5 McDonnell Douglas MD-11 (tháng 8/2005)
- 15 McDonnell Douglas MD-82 (tháng 10/ 2000)
- 3 BAe 146-100 (tháng 12/2003)
- 4 BAe 146-300 (tháng 4/2005)
- 10 Fokker F100 (tháng 10/1999)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă “Directory: World Airlines”. Flight International. 3 tháng 4 năm 2007. tr. 64.
- ^ ATW Online
- ^ China Easrern Airlines IOSA Operators Profile
- ^ China Eastern Airlines Fleet Age

markdown:
# China Eastern Airlines
|China Eastern Airlines
|
中国东方航空公司
Trung Quốc Đông phương Hàng không Công ty
|
|
CES CHINA EASTERN
|Thành lập||1988|
|Trạm trung chuyển chính||
|[Sân bay quốc tế Vu Gia Bá](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Vu_Gia_B%C3%A1_C%C3%B4n_Minh) [Sân bay quốc tế Hàm Dương Tây An](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_H%C3%A0m_D%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y_An) [Sân bay quốc tế Lộc Khẩu Nam Kinh](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_L%E1%BB%99c_Kh%E1%BA%A9u_Nam_Kinh) [Sân bay quốc tế Thiên Hà Vũ Hán](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Thi%C3%AAn_H%C3%A0_V%C5%A9_H%C3%A1n) ![ Flag of the People's Republic of China.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/20px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Flag of the People's Republic of China.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/20px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i), [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) [global.ceair.com](http://global.ceair.com/) **China Eastern Airlines** ( [giản thể](/wiki/Trung_v%C4%83n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 中国东方航空股份有限公司; dịch sang tiếng Việt: *Công ty trách nhiệm hữu hạn Hàng không Đông Phương Trung Quốc*) ( [SSE](/wiki/S%E1%BB%9F_Giao_d%E1%BB%8Bch_Ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i): [600115](http://www.sse.com.cn/sseportal/webapp/datapresent/SSEQueryListCmpAct?reportName=QueryListCmpRpt&COMPANY_CODE=600115) [SEHK](/wiki/S%E1%BB%9F_giao_d%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng): [0670](http://www.hkex.com.hk/invest/index.asp?id=company/quote_page_e.asp?WidCoID=0670&WidCoAbbName=&Month=&langcode=e) [NYSE](/wiki/S%E1%BB%9F_giao_d%E1%BB%8Bch_ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_New_York): [CEA](http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=CEA)) là một [hãng hàng không](/wiki/H%C3%A3ng_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng) có trụ sở tại [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i), [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Đây là một hãng hàng không lớn của Trung Quốc cung cấp dịch vụ vận tải hàng không nội địa và quốc tế. Cơ sở chính của hãng này là [Sân bay quốc tế Phố Đông Thượng Hải](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Ph%E1%BB%91_%C4%90%C3%B4ng-Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i), với một trung tâm hoạt động tại [Sân bay quốc tế Hồng Kiều Thượng Hải](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_H%E1%BB%93ng_Ki%E1%BB%81u_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i) . [1]
Hiện tại hãng này không thuộc hiệp hội hãng hàng không nào cả nhưng có lẽ đang tìm cách gia nhập vào
[Oneworld](/wiki/Oneworld) . China Eastern Airlines được [2] [IATA](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)cấp chứng chỉ IOSA (IATA Operations Safety Audit) do hãng đã hoạt động đảm bảo an toàn. [[3]](#cite_note-3)
[§](#.C4.90.E1.BB.99i_t.C3.A0u_bay)Đội tàu bay[ [sửa](/w/index.php?title=China_Eastern_Airlines&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=China_Eastern_Airlines&action=edit§ion=1)]
Đến thời điểm tháng 3 năm 2007, hãng China Eastern Airlines có đội tàu bay như sau
: [1]
- 9
[Airbus A300-600R](/wiki/Airbus_A300)
- 13
[Airbus A319-100](/wiki/Airbus_A320#A319)(cộng 12 đang đặt hàng)
- 64
[Airbus A320-200](/wiki/Airbus_A320)(cộng 23 đang đặt hàng)
- 6
[Airbus A321-200](/wiki/Airbus_A320#A321)(cộng 9 đang đặt hàng)
- 3
[Airbus A330-200](/wiki/Airbus_A330)(cộng 2 đang đặt hàng)
- 7
[Airbus A330-300](/wiki/Airbus_A330)(cộng 8 đang đặt hàng)
- 5
[Airbus A340-300](/wiki/Airbus_A340)
- 5
[Airbus A340-600](/wiki/Airbus_A340)
- 2
[Antonov An-24](/wiki/Antonov_An-24)B
- 5
[Antonov An-24](/wiki/Antonov_An-24)RV
- 1
[BAe 146-100](/w/index.php?title=BAe_146&action=edit&redlink=1)
- 4
[BAe 146-300](/w/index.php?title=BAe_146&action=edit&redlink=1)
- 23
[Boeing 737-300](/wiki/Boeing_737)
- 29
[Boeing 737-700](/wiki/Boeing_737)(cộng 14 đang đặt hàng)
- 7
[Boeing 737-800](/wiki/Boeing_737)(cộng 6 đang đặt hàng)
- 3
[Boeing 767-300ER](/wiki/Boeing_767)
- 5
[Bombardier CRJ-200LR](/w/index.php?title=Bombardier_Canadair_Regional_Jet&action=edit&redlink=1)
- 5
[Harbin Embraer ERJ 145](/wiki/Embraer_ERJ_145)(cộng 4 đang đặt hàng)
- 3
[McDonnell Douglas MD-82](/w/index.php?title=McDonnell_Douglas_MD-80/MD-90&action=edit&redlink=1)
- 9
[McDonnell Douglas MD-90-30](/w/index.php?title=McDonnell_Douglas_MD-80/MD-90&action=edit&redlink=1)
- Đang đặt hàng: 15
[Boeing 787-8](/wiki/Boeing_787_Dreamliner)
Đến tháng 3 năm 2007, đội tàu bay của China Eastern Airlines có tuổi 6,4 năm old
. [4]
[§](#C.C3.A1c_t.C3.A0u_bay_tr.C6.B0.E1.BB.9Bc_.C4.91.C3.A2y_.C4.91.C3.A3_v.E1.BA.ABn_h.C3.A0nh)Các tàu bay trước đây đã vẫn hành[ [sửa](/w/index.php?title=China_Eastern_Airlines&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=China_Eastern_Airlines&action=edit§ion=2)]
- 3
[Airbus A310-200](/wiki/Airbus_A310)(tháng 9/2006)
- 2
[Airbus A310-300](/wiki/Airbus_A310)(tháng 12/1994)
- 5
[McDonnell Douglas MD-11](/w/index.php?title=Douglas_DC-9&action=edit&redlink=1)(tháng 8/2005)
- 15
[McDonnell Douglas MD-82](/w/index.php?title=McDonnell_Douglas_MD-80/MD-90&action=edit&redlink=1)(tháng 10/ 2000)
- 3
[BAe 146-100](/w/index.php?title=BAe_146&action=edit&redlink=1)(tháng 12/2003)
- 4
[BAe 146-300](/w/index.php?title=BAe_146&action=edit&redlink=1)(tháng 4/2005)
- 10
[Fokker F100](/w/index.php?title=Fokker_F100&action=edit&redlink=1)(tháng 10/1999)
[§](#Tham_kh.E1.BA.A3o)Tham khảo[ [sửa](/w/index.php?title=China_Eastern_Airlines&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=China_Eastern_Airlines&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** [“Directory: World Airlines”.](#cite_ref-FI_1-1) **ă** *. 3 tháng 4 năm 2007. tr. 64.* [Flight International](/w/index.php?title=Flight_International&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-2) [ATW Online](http://atwonline.com/news/story.html?storyID=5137) [^](#cite_ref-3) [China Easrern Airlines IOSA Operators Profile](http://www.iata.org/ps/services/iosa/operators/China+Eastern+Airlines.htm) [^](#cite_ref-4) [China Eastern Airlines Fleet Age](http://www.airfleets.net/ageflotte/?file=calcop&opp=China%20Eastern%20Airlines)
|
|![]()

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Lịch sử Brunei
Mục lục
Thời kỳ đầu[sửa | sửa mã nguồn]
Không có nhiều nghiên cứu về thời tiền sử của Brunei, một số thư tịch cổ Trung Hoa có ghi chép từ thế kỷ 6 đã có sự giao thương qua lại giữa bờ đông bắc của đảo Kalimantan và Trung Hoa, và trong thiên niên kỷ thứ 1, Brunei đã chịu ảnh hưởng của Ấn giáo và Phật giáo từ Ấn Độ. Các tư liệu Trung Hoa cổ có nói đến một vương quốc tên là Puni, ở bờ tây bắc của đảo Kalimantan, từng cống nạp cho các hoàng đế Trung Hoa từ thế kỷ 6 đến thế kỷ 9. Vào thế kỷ 15, Brunei có được độc lập nhiều hơn từ các láng giềng khổng lồ của mình. Khi tướng nhà Minh là Cheng Ho (Trịnh Hòa) đến Brunei vào đầu thế kỷ 15, trong chuyến thám sát vùng Đông Nam Á, ông đã phát hiện một cảng thương mại quan trọng có thương buôn người Hoa làm ăn phát đạt với chính quốc
Trở thành một nhà nước Hồi giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Brunei là một nước nhỏ trong mạng lưới thương mại ở Đông Á, song nó được các nước chủ chốt biết đến rất nhiều. Giữa thế kỷ 15, vua Brunei đã xin theo đạo Hồi khi cưới con gái của vua vùng Malaka. Người Bồ Đào Nha chinh phục Malaka năm 1511 và không cho giao thiệp buôn bán với các thương nhân Hồi giáo Một làn sóng thương nhân Hồi giáo giàu có định cư ở các nơi khác nhau của quần đảo Indonesia đã diễn ra và họ mang đến không chỉ nghề kinh doanh mà còn cả tín ngưỡng của họ nữa. Quá trình hồi giáo hoá vùng này đã là một lực đẩy mạnh mẽ. Brunei trở nên thịnh vượng từ cuộc chinh phục Melaka của người Bồ Đào Nha bởi đông đảo các thương nhân Hồi giáo đã bị thu hút về cảng Brunei. Khi Magellan đến Brunei năm 1521, ở đó đã là một thành phố thịnh vượng, có cộng đồng thương mại phát triển gắn với mạng lưới buôn bán Trung Hoa – Đông Nam Á. Suốt thể kỷ 16, Brunei có quan hệ thương mại và chính trị với các nhà nước Mã Lai khác, bao gồm quần đảo Indonesia, bán đảo Mã Lai, và miền nam Philippin
Giai đoạn phát triển và gây ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Vào thế kỷ 16-17, Brunei trở thành một vương quốc đáng kể trong khu vực, khi ảnh hưởng của nó lan rộng đến miền nam Philippin và lãnh thổ của nó mở rộng đến hầu hết các cùng đất ở phía bắc của đảo Kalimantan, bao gồm luôn cả phần ngày nay là các bang Sarawak và Sabah của Malaysia. Là vương quốc hồi giáo đầu tiên trong khu vực, Brunei là căn cứ để hồi giáo hóa phía nam Phillippin cùng các vùng xung quanh, thường xuyên xung đột với Tây Ban Nha lúc đó đang chiếm đóng Philiippin theo Thiên Chúa giáo, sau khi Tây Ban Nha chiếm được Luzon là một đảo tại miền trung Phillippin. Năm 1578, người Tây Ban Nha tấn công Brunei và nhanh chóng chiếm được thủ đô, tuy nhiên họ không chiếm giữ được lâu vì lực lượng của họ bị bệnh tật giết hại lần mòn. Sau đó, Tây Ban Nha lại cố chinh phục vương quốc hồi giáo Sulu ở miền nam Phillippin và đã thành công vào thế kỷ 19
Brunei đã tận dụng được cuộc chinh phục Melaka của người Bồ Đào Nha, không những đưa Brunei trở thành một hải cảng quan trọng cho giới thương nhân Hồi giáo mà còn có thể đàm phán với người Bồ Đào Nha để hợp tác buôn bán ở vùng Đông Nam Á với Trung Hoa. Năm 1526, Bồ Đào Nha đặt một trạm buôn bán tại Brunei để thu mua các sản phẩm có giá trị của đảo Kalimantan và các đảo kế cận, Brunei trở thành một cảng dừng chân trên tuyến hàng hải từ Melaka tới Macau
Sức mạnh kinh tế và chính trị của Brunei đạt đến đỉnh cao vào giữa thế kỷ 17, Brunei đã tìm cách tránh đối mặt với Tây Ban Nha khi đạt được một hiệp định đôi bên cùng có lợi với Bồ Đào Nha. Kể từ giữa thế kỷ 17, Brunei càng lúc càng bị thách thức bởi vương quốc Solu ở các đảo phía đông bắc Kalimantan. Dưới sự cai trị của Brunei, vương quốc Solu đã dần dàn giành được độc lập hoàn toàn, thậm chí lấy lại từ Brunei các vùng đất ngày nay là bang Sabah của Malaysia
Thời kỳ suy yếu[sửa | sửa mã nguồn]
Vào đầu thế kỷ 18, sức mạnh kinh tế và chính trị của các vị vua Mã Lai ở Kalimantan và vùng nam Phillippin ngày càng suy yếu. Quyền cai trị một thời rất hùng mạnh của các vua Brunei và Sulu nay chỉ còn lại quanh các thủ đô của họ. Sự suy yếu này là do sự phát triển các trung tâm buôn bán của người Châu Âu ở Đông Nam Á. Họ chào mời các doanh nhân địa phương hàng tốt với giá rẻ hơn và không bị đánh thuế như ở các cảng của người Mã Lai. Sự phát triển mậu dịch địa phương với các trung tâm thương mại của người Châu Âu, đặc biệt ở Singapore, Jakarta, Manila cùng với sự suy sụp của các trung tâm thương mại cổ xưa của Brunei và Sulu, đã làm giảm mạnh nguồn thu nhập của các vị vua Hồi giáo, kết quả là họ suy yếu về chính trị
Cùng với sự suy yếu về kinh tế, vương quốc Brunei còn bị suy kiệt vì việc tranh giành quyền lực bên trong hoàng tộc. Vua Omar Ali Saifuddin lên ngôi năm 1832 là một nhà cai trị kém cỏi, trong suốt thời gian ông trị vì, đã xảy ra cuộc tranh giành quyền lực giữa hai phe đo các tộc trưởng đứng đầu. Sự suy yếu quyền lực của vương quốc đã làm tăng sự độc lập của các địa phương và gia tăng sức mạnh của các tộc trưởng dưới quyền của các vị vua trước. Vào cuối những năm 1830, Sarawak, tỉnh xa nhất về phía tây, do được độc lập hơn với Brunei, đã công khai nổi dậy chống lại quan cai trị địa phương lộng quyền áp bức. Năm 1837, vương quốc cố đàn áp cuộc nổi dậy nhưng không thành
Sự can thiệp của người Anh[sửa | sửa mã nguồn]
Vào nửa đầu thế kỷ 19, mối quan tâm của chính phủ Anh và Công ty Đông Ấn của Anh ở vùng Đông Nam Á chỉ giới hạn vào việc bảo vệ các tuyến đường giao thương với Trung Hoa, tuy nhiên hiệp ước Anh – Hà Lan năm 1824 đã không được Hà Lan thi hành dẫn tới làn sóng phản đối của các thương nhân ở Singapore và Anh. Họ cho rằng Anh cần trực tiếp thách thức vị trí của Hà Lan ở quần đảo Indonesia bằng cách mở một trung tâm mậu dịch ở phía đông Singapore, cuối những năm 1830 họ chú ý đến khu vực phía tây bắc của đảo Borneo, phần duy nhất của quần đảo không được coi là nằm dưới ảnh hưởng của Hà Lan
Trong tình hình vương quốc Brunei đang suy sụp, lại phải đối phó với các cuộc nổi loạn ở Sarawak và lợi ích thương mại ngày càng gia tăng của cộng đồng người Anh ở Singapore đối với bờ tây bắc của Kalimantan, thì một người Anh nổi bật là James Brooke xuất hiện vào tháng 8/1839, với thu nhập từ tài sản của người cha giàu có, ông ta mua được chiếc tàu và du hành trước tiên đến Singapore và sau đó qua bờ tây bắc Kalimantan, vào tháng 8/1839 sự xuất hiện đúng lúc của ông ở đầu sông Sarawak với một chiếc tàu có vũ trang đã chấm dứt cuộc nổi dậy của viên tù trưởng địa phương. Đổi lại, ông nhận được chức vụ toàn quyền Sarawak
Trong vòng 30 năm, Brooke đã xác lập một lãnh địa ở Sarawak và mở mang lãnh thổ với phí tổn do vua Brunei chịu, ông ta khéo léo thuyết phục các tư lệnh hải quân Anh ở Hồng Kông và Singapore để hỗ trợ ép tiểu vương Brunei đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác. Tuy vậy các nỗ lực của ông ta nhằm thuyết phục chính phủ Anh để cho Sarawak thành một nước bảo hộ của Anh đã không được chấp nhận. vua da trắng Brooke là một trong những trường hợp kỳ cục nhất trong lịch sử xâm chiếm thuộc địa của người Anh
Suy yếu và bị thu hẹp lãnh thổ[sửa | sửa mã nguồn]
Tiểu vương Brunei suy yếu đã nhượng bổ thêm lãnh thổ vào năm 1877, lần này là trước một công ty tư nhân là American Trading Company do một người Anh và một người Áo làm chủ. Người Áo này cuối cùng đã bán công ty cho người Anh vào năm 1881, để giữ cho người Pháp và người Đức ở ngoài vùng quan trọng có tầm chiến lược, nước Anh đã ban tặng đặc quyền hoàng gia cho việc thành lập công ty Bristish North Borneo. Năm 1882, lãnh thổ Brunei càng bị Sarawak thâu tóm và vương quốc Brunei chỉ còn lại hai vùng bé nhỏ là thành phố Brunei và một mảnh đất nhỏ bên trong Sarawak.
Năm 1888, để bảo vệ những vùng đất còn lại một thời là của vương quốc Brunei hùng mạnh và để đảm bảo các cường quốc châu Âu khác không xâm chiếm được, người Anh đã tuyên bố bảo hộ các vùng Sarawak, Brunei và bắc Borneo. Vào năm 1906, người Anh đã bổ nhiệm một viên toàn quyền ở Brunei để giám sát, thay đổi cơ cấu chính quyền và đảm bảo sự tồn tại của Brunei với vùng Sarawak kế cận, vốn luôn chờ thời cơ để thôn tính Brunei
Lãnh thổ Brunei bị thu hẹp chỉ là cái bóng của của bản thân nó trước kia, nhưng dầu hỏa và khí đốt đã được tìm thấy ở dưới lòng đất và lãnh hải của nó vào năm 1920. Lịch sử Brunei từ đó đã xoay chuyển theo tài sản khổng lồ do dầu hoả và khí đốt tạo ra, quốc vương và hoàng tộc Brunei trở nên giàu có rất nhanh
Các toàn quyền Anh ở Brunei:
- Malcolm Stewart Hannibal McArthur (1872 - 1934): 2/1/1906 - tháng 5 năm 1907
- Harvey Chevallier (lần 1): Tháng 5 năm 1907 - Tháng 12 năm 1907
- Malcolm Stewart Hannibal McArthur: Tháng 12 năm 1907 - tháng 4 năm 1908
- John Fortescue Owen (1869 - ?): Tháng 4 năm 1908 - 1909
- Harvey Chevallier (lần 2): Tháng 11 năm 1909 - tháng 11 năm 1913
- Francis William Douglas (1874 - 1953): Tháng 11 năm 1913 - Tháng 1 năm 1915
- Ernest Barton Maundrell (1880 - 1916): Tháng 2 năm 1915 - 18/5/1916
- Geoffrey Edmund Cator (1884 - 1973): 1916 - 1921
- Lucien Arthur Allen (1888 - ?): Tháng 3 năm 1921 - 1923
- Eric Ernest Falk Pretty (1891 - 1967)(lần 1): 1923 - 1926
- Oswald Eric Venables (1891 - 1960): 1926 - 1927
- Eric Ernest Falk Pretty (lần 2): 1927 - 1928
- Patrick Alexander Bruce McKerron (1896 - 1964): 1928 - 1931
- Thomas Falkland Carey (1903 - 1966): 1931 - 1934
- Roland Evelyn Turnbull (1905 - 1960): 1934 - 1937
- John Graham Black (1896 - 1988): 1937 - 1940
- Ernest Edgar Pengilly (1897 - ?): 1940 - 1941
- Masao Baba (chỉ huy Nhật Bản): 6/1/1942 - 14/6/1945
- Keh Keay - Anh chỉ huy: Tháng 6 năm 1945 - 6 tháng 7 năm 1946
- William John Peel (1912 - 2004): 1946 - 1948
- Eric Ernest Falk Pretty (lần 3): 1948 - 1951
- John Coleraine Hanbury Barcroft (1908 - 1958): 1951 - 1954
- John Orman Gilbert (1907 - 1995): 1954 - 1958
- Dennis Charles White (b. 1910 - d. 1983): 1958 - 29/9/1959
Cao Ủy:
- Dennis Charles White: 29/9/1959 - 1963
- Angus MacKay Mackintosh (1915 - 1986): 1963
- Edgar Ord Laird (1915 - 1992): 1963 - 1965
- Fernley Douglas Webber (1918 - 1991): 1965 - 1967
- Arthur Robin Adair (1913 - 1981): 1/5/1968 - 1972
- Peter Gautrey (sinh 1918): 12/1/1972 - 1975
- James Alfred Davidson (1922 - 2004): 8/1/1975 - 1978
- Arthur Christopher Watson (b. 1927 - d. 2001): 6/11/1978 - 1983
- Francis Cornish (sinh 1942): 5/8/1983 - 31/12/1983
Giai đoạn từ sau thế chiến 2[sửa | sửa mã nguồn]
Sau chiến tranh thế giới 2 và sự thua trận của Nhật Bản, Brunei vẫn tiếp tục là nước được Anh bảo hộ. Quốc vương Brunei trị vì đất nước theo sự chỉ dẫn của toàn quyền Anh và dưới sự bảo vệ của đội quân Gurkha. Khi nước Anh mất dần thuộc địa ở Châu Á và Châu Phi, kiểu thuộc địa như ở Brunei bị coi là lỗi thời và vào năm 1959 Brunei được tự trị. Một hiến pháp được soạn thảo cho phép bầu cử hội đồng lập pháp, năm 1962, cuộc bầu cử lần đầu tiên đã được tổ chức. Đảng Rakyat Brunei đã thắng cử, đảng này phản đối chế độ quân chủ và đòi quyền dân chủ toàn diện, đồng thời cũng cổ xuý cho việc Brunei tham gia cùng các bang láng giềng của Sabah và Sarawak trong liên bang Malaysia. Đảng Rakyat bị quốc vương và giới quý tộc Brunei cực lực phản đối và các yêu sách của họ đã bị bác bỏ, Brunei vẫn là quốc gia theo chế độ quân chủ
Thất bại trong các yêu sách, đảng Rakyat tổ chức nổi dậy và đã bị đội quân Gurkha đóng tại Brunei nhanh chóng đập tan, quốc vương Brunei tuyên bố tình trạng khẩn cấp, đình chỉ hiếp pháp, tuyên bố cuộc bầu cử không có hiệu lực và cấm đảng Rakyat hoạt động. Và đấy là cuộc bầu cử duy nhất ở Brunei. Vào năm 1962-1963, Brunei bị lôi kéo vào việc tham gia liên bang Malaysia, do các cuộc bất đồng về phân phối thu nhập từ dầu mỏ, khí đốt cũng như địa vị hoàng tộc khác của Brunei với các công quốc khác của Malaysia lúc đó dẫn tới Brunei vẫn quyết định là vương quốc bảo hộ thuộc Anh
Các dàn xếp liên quan đến chế độ bảo hộ đã thay đổi vào năm 1971, nhưng nước Anh vẫn giữ quyền kiểm soát về quốc phòng và ngoại giao, thái độ này của chính phủ Anh đã bị phê phán là vẫn duy trì một thứ tàn tích của chủ nghĩa thực dân, dẫn tới việc Brunei chính thức trở thành một nhà nước độc lập vào tháng 1 năm 1984. Tuy nhiên sự độc lập này ít mang lại thay đổi cho người dân Brunei, đảng phái chính trị vẫn bị cấm đoán, các bộ phận quan trọng vẫn nằm trong tay hoàng gia và các thành viên tin cậy của giới quý tộc
Từ những năm 1960, Brunei đã ngày càng quan tâm đến các quốc gia láng giềng Đông Nam Á, năm 1987, Brunei gia nhập ASEAN
Giai đoạn gần đây[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Lịch sử Đông Nam Á, NXB Trẻ, 2003

markdown:
# Lịch sử Brunei
|Bài viết này cần thêm
|
## Mục lục
## Thời kỳ đầu[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=1)]
Không có nhiều nghiên cứu về thời tiền sử của Brunei, một số thư tịch cổ
[Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) có ghi chép từ [thế kỷ 6](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_6) đã có sự giao thương qua lại giữa bờ đông bắc của đảo [Kalimantan](/wiki/Kalimantan) và Trung Hoa, và trong thiên niên kỷ thứ 1, Brunei đã chịu ảnh hưởng của [Ấn giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) và [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) từ [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Các tư liệu Trung Hoa cổ có nói đến một vương quốc tên là [Puni](/w/index.php?title=Puni&action=edit&redlink=1), ở bờ tây bắc của đảo Kalimantan, từng cống nạp cho các hoàng đế Trung Hoa từ thế kỷ 6 đến thế kỷ 9. Vào thế kỷ 15, Brunei có được độc lập nhiều hơn từ các láng giềng khổng lồ của mình. Khi tướng [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) là Cheng Ho ( [Trịnh Hòa](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_H%C3%B2a)) đến Brunei vào đầu thế kỷ 15, trong chuyến thám sát vùng Đông Nam Á, ông đã phát hiện một cảng thương mại quan trọng có thương buôn [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) làm ăn phát đạt với chính quốc
## Trở thành một nhà nước Hồi giáo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=2)]
Brunei là một nước nhỏ trong mạng lưới thương mại ở Đông Á, song nó được các nước chủ chốt biết đến rất nhiều. Giữa thế kỷ 15, vua Brunei đã xin theo
[đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) khi cưới con gái của vua vùng [Malaka](/w/index.php?title=Malaka&action=edit&redlink=1). Người Bồ Đào Nha chinh phục Malaka năm 1511 và không cho giao thiệp buôn bán với các thương nhân Hồi giáo Một làn sóng thương nhân Hồi giáo giàu có định cư ở các nơi khác nhau của quần đảo Indonesia đã diễn ra và họ mang đến không chỉ nghề kinh doanh mà còn cả tín ngưỡng của họ nữa. Quá trình hồi giáo hoá vùng này đã là một lực đẩy mạnh mẽ. Brunei trở nên thịnh vượng từ cuộc chinh phục [Melaka](/wiki/Melaka) của người [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) bởi đông đảo các thương nhân Hồi giáo đã bị thu hút về cảng Brunei. Khi [Magellan](/wiki/Magellan) đến Brunei năm 1521, ở đó đã là một thành phố thịnh vượng, có cộng đồng thương mại phát triển gắn với mạng lưới buôn bán Trung Hoa – Đông Nam Á. Suốt thể kỷ 16, Brunei có quan hệ thương mại và chính trị với các nhà nước Mã Lai khác, bao gồm quần đảo Indonesia, bán đảo Mã Lai, và miền nam Philippin
## Giai đoạn phát triển và gây ảnh hưởng[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=3)]
Vào thế kỷ 16-17, Brunei trở thành một vương quốc đáng kể trong khu vực, khi ảnh hưởng của nó lan rộng đến miền nam
[Philippin](/wiki/Philippines) và lãnh thổ của nó mở rộng đến hầu hết các cùng đất ở phía bắc của đảo Kalimantan, bao gồm luôn cả phần ngày nay là các bang [Sarawak](/wiki/Sarawak) và [Sabah](/wiki/Sabah) của [Malaysia](/wiki/Malaysia). Là vương quốc hồi giáo đầu tiên trong khu vực, Brunei là căn cứ để hồi giáo hóa phía nam Phillippin cùng các vùng xung quanh, thường xuyên xung đột với [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) lúc đó đang chiếm đóng Philiippin theo [Thiên Chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o), sau khi Tây Ban Nha chiếm được [Luzon](/wiki/Luzon) là một đảo tại miền trung Phillippin. Năm 1578, người Tây Ban Nha tấn công Brunei và nhanh chóng chiếm được thủ đô, tuy nhiên họ không chiếm giữ được lâu vì lực lượng của họ bị bệnh tật giết hại lần mòn. Sau đó, Tây Ban Nha lại cố chinh phục vương quốc hồi giáo [Sulu](/wiki/Sulu_(t%E1%BB%89nh)) ở miền nam Phillippin và đã thành công vào thế kỷ 19
Brunei đã tận dụng được cuộc chinh phục Melaka của người Bồ Đào Nha, không những đưa Brunei trở thành một hải cảng quan trọng cho giới thương nhân Hồi giáo mà còn có thể đàm phán với người Bồ Đào Nha để hợp tác buôn bán ở vùng Đông Nam Á với Trung Hoa. Năm 1526, Bồ Đào Nha đặt một trạm buôn bán tại Brunei để thu mua các sản phẩm có giá trị của đảo Kalimantan và các đảo kế cận, Brunei trở thành một cảng dừng chân trên tuyến hàng hải từ Melaka tới
[Macau](/wiki/Ma_Cao)
Sức mạnh kinh tế và chính trị của Brunei đạt đến đỉnh cao vào giữa thế kỷ 17, Brunei đã tìm cách tránh đối mặt với Tây Ban Nha khi đạt được một hiệp định đôi bên cùng có lợi với Bồ Đào Nha. Kể từ giữa thế kỷ 17, Brunei càng lúc càng bị thách thức bởi
[vương quốc Solu](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Solu&action=edit&redlink=1) ở các đảo phía đông bắc Kalimantan. Dưới sự cai trị của Brunei, vương quốc Solu đã dần dàn giành được độc lập hoàn toàn, thậm chí lấy lại từ Brunei các vùng đất ngày nay là bang Sabah của Malaysia
## Thời kỳ suy yếu[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=4)]
Vào đầu thế kỷ 18, sức mạnh kinh tế và chính trị của các vị vua Mã Lai ở Kalimantan và vùng nam Phillippin ngày càng suy yếu. Quyền cai trị một thời rất hùng mạnh của các vua Brunei và Sulu nay chỉ còn lại quanh các thủ đô của họ. Sự suy yếu này là do sự phát triển các trung tâm buôn bán của người Châu Âu ở
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Họ chào mời các doanh nhân địa phương hàng tốt với giá rẻ hơn và không bị đánh thuế như ở các cảng của người Mã Lai. Sự phát triển mậu dịch địa phương với các trung tâm thương mại của người Châu Âu, đặc biệt ở [Singapore](/wiki/Singapore), [Jakarta](/wiki/Jakarta), [Manila](/wiki/Manila) cùng với sự suy sụp của các trung tâm thương mại cổ xưa của Brunei và Sulu, đã làm giảm mạnh nguồn thu nhập của các vị vua Hồi giáo, kết quả là họ suy yếu về chính trị
Cùng với sự suy yếu về kinh tế, vương quốc Brunei còn bị suy kiệt vì việc tranh giành quyền lực bên trong hoàng tộc. Vua
[Omar Ali Saifuddin](/w/index.php?title=Omar_Ali_Saifuddin&action=edit&redlink=1) lên ngôi năm 1832 là một nhà cai trị kém cỏi, trong suốt thời gian ông trị vì, đã xảy ra cuộc tranh giành quyền lực giữa hai phe đo các tộc trưởng đứng đầu. Sự suy yếu quyền lực của vương quốc đã làm tăng sự độc lập của các địa phương và gia tăng sức mạnh của các tộc trưởng dưới quyền của các vị vua trước. Vào cuối những năm 1830, Sarawak, tỉnh xa nhất về phía tây, do được độc lập hơn với Brunei, đã công khai nổi dậy chống lại quan cai trị địa phương lộng quyền áp bức. Năm 1837, vương quốc cố đàn áp cuộc nổi dậy nhưng không thành
## Sự can thiệp của người Anh[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=5)]
Vào nửa đầu thế kỷ 19, mối quan tâm của
[chính phủ Anh](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Anh&action=edit&redlink=1) và [Công ty Đông Ấn](/wiki/C%C3%B4ng_ty_%C4%90%C3%B4ng_%E1%BA%A4n) của Anh ở vùng Đông Nam Á chỉ giới hạn vào việc bảo vệ các tuyến đường giao thương với Trung Hoa, tuy nhiên hiệp ước [Anh](/wiki/Anh) – [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) năm 1824 đã không được Hà Lan thi hành dẫn tới làn sóng phản đối của các thương nhân ở Singapore và Anh. Họ cho rằng Anh cần trực tiếp thách thức vị trí của Hà Lan ở quần đảo [Indonesia](/wiki/Indonesia) bằng cách mở một trung tâm mậu dịch ở phía đông Singapore, cuối những năm 1830 họ chú ý đến khu vực phía tây bắc của đảo [Borneo](/wiki/Borneo), phần duy nhất của quần đảo không được coi là nằm dưới ảnh hưởng của Hà Lan
Trong tình hình vương quốc Brunei đang suy sụp, lại phải đối phó với các cuộc nổi loạn ở Sarawak và lợi ích thương mại ngày càng gia tăng của cộng đồng người Anh ở Singapore đối với bờ tây bắc của Kalimantan, thì một người Anh nổi bật là
[James Brooke](/w/index.php?title=James_Brooke&action=edit&redlink=1) xuất hiện vào tháng 8/1839, với thu nhập từ tài sản của người cha giàu có, ông ta mua được chiếc tàu và du hành trước tiên đến Singapore và sau đó qua bờ tây bắc Kalimantan, vào tháng 8/1839 sự xuất hiện đúng lúc của ông ở đầu sông Sarawak với một chiếc tàu có vũ trang đã chấm dứt cuộc nổi dậy của viên tù trưởng địa phương. Đổi lại, ông nhận được chức vụ toàn quyền Sarawak
Trong vòng 30 năm, Brooke đã xác lập một lãnh địa ở Sarawak và mở mang lãnh thổ với phí tổn do vua Brunei chịu, ông ta khéo léo thuyết phục các tư lệnh hải quân Anh ở
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) và Singapore để hỗ trợ ép tiểu vương Brunei đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác. Tuy vậy các nỗ lực của ông ta nhằm thuyết phục chính phủ Anh để cho Sarawak thành một nước bảo hộ của Anh đã không được chấp nhận. *vua da trắng* Brooke là một trong những trường hợp kỳ cục nhất trong lịch sử xâm chiếm thuộc địa của người Anh
## Suy yếu và bị thu hẹp lãnh thổ[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=6)]
Tiểu vương Brunei suy yếu đã nhượng bổ thêm lãnh thổ vào năm 1877, lần này là trước một công ty tư nhân là American Trading Company do một
[người Anh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh) và một người Áo làm chủ. Người Áo này cuối cùng đã bán công ty cho người Anh vào năm 1881, để giữ cho người Pháp và người Đức ở ngoài vùng quan trọng có tầm chiến lược, nước Anh đã ban tặng đặc quyền hoàng gia cho việc thành lập công ty Bristish North Borneo. Năm 1882, lãnh thổ Brunei càng bị [Sarawak](/wiki/Sarawak) thâu tóm và vương quốc Brunei chỉ còn lại hai vùng bé nhỏ là thành phố Brunei và một mảnh đất nhỏ bên trong Sarawak.
Năm 1888, để bảo vệ những vùng đất còn lại một thời là của vương quốc Brunei hùng mạnh và để đảm bảo các cường quốc châu Âu khác không xâm chiếm được, người Anh đã tuyên bố bảo hộ các vùng Sarawak, Brunei và bắc Borneo. Vào năm 1906, người Anh đã bổ nhiệm một viên
[toàn quyền](/w/index.php?title=To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) ở Brunei để giám sát, thay đổi cơ cấu chính quyền và đảm bảo sự tồn tại của Brunei với vùng Sarawak kế cận, vốn luôn chờ thời cơ để thôn tính Brunei
Lãnh thổ Brunei bị thu hẹp chỉ là cái bóng của của bản thân nó trước kia, nhưng
[dầu hỏa](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa) và [khí đốt](/wiki/Kh%C3%AD_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) đã được tìm thấy ở dưới lòng đất và lãnh hải của nó vào năm 1920. Lịch sử Brunei từ đó đã xoay chuyển theo tài sản khổng lồ do dầu hoả và khí đốt tạo ra, quốc vương và hoàng tộc Brunei trở nên giàu có rất nhanh
Các toàn quyền Anh ở Brunei:
- Malcolm Stewart Hannibal McArthur (1872 - 1934): 2/1/1906 - tháng 5 năm 1907
- Harvey Chevallier (lần 1): Tháng 5 năm 1907 - Tháng 12 năm 1907
- Malcolm Stewart Hannibal McArthur: Tháng 12 năm 1907 - tháng 4 năm 1908
- John Fortescue Owen (1869 - ?): Tháng 4 năm 1908 - 1909
- Harvey Chevallier (lần 2): Tháng 11 năm 1909 - tháng 11 năm 1913
- Francis William Douglas (1874 - 1953): Tháng 11 năm 1913 - Tháng 1 năm 1915
- Ernest Barton Maundrell (1880 - 1916): Tháng 2 năm 1915 - 18/5/1916
- Geoffrey Edmund Cator (1884 - 1973): 1916 - 1921
- Lucien Arthur Allen (1888 - ?): Tháng 3 năm 1921 - 1923
- Eric Ernest Falk Pretty (1891 - 1967)(lần 1): 1923 - 1926
- Oswald Eric Venables (1891 - 1960): 1926 - 1927
- Eric Ernest Falk Pretty (lần 2): 1927 - 1928
- Patrick Alexander Bruce McKerron (1896 - 1964): 1928 - 1931
- Thomas Falkland Carey (1903 - 1966): 1931 - 1934
- Roland Evelyn Turnbull (1905 - 1960): 1934 - 1937
- John Graham Black (1896 - 1988): 1937 - 1940
- Ernest Edgar Pengilly (1897 - ?): 1940 - 1941
- Masao Baba (chỉ huy Nhật Bản): 6/1/1942 - 14/6/1945
- Keh Keay - Anh chỉ huy: Tháng 6 năm 1945 - 6 tháng 7 năm 1946
- William John Peel (1912 - 2004): 1946 - 1948
- Eric Ernest Falk Pretty (lần 3): 1948 - 1951
- John Coleraine Hanbury Barcroft (1908 - 1958): 1951 - 1954
- John Orman Gilbert (1907 - 1995): 1954 - 1958
- Dennis Charles White (b. 1910 - d. 1983): 1958 - 29/9/1959
**Cao Ủy:**
- Dennis Charles White: 29/9/1959 - 1963
- Angus MacKay Mackintosh (1915 - 1986): 1963
- Edgar Ord Laird (1915 - 1992): 1963 - 1965
- Fernley Douglas Webber (1918 - 1991): 1965 - 1967
- Arthur Robin Adair (1913 - 1981): 1/5/1968 - 1972
- Peter Gautrey (sinh 1918): 12/1/1972 - 1975
- James Alfred Davidson (1922 - 2004): 8/1/1975 - 1978
- Arthur Christopher Watson (b. 1927 - d. 2001): 6/11/1978 - 1983
- Francis Cornish (sinh 1942): 5/8/1983 - 31/12/1983
## Giai đoạn từ sau thế chiến 2[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=7)]
Sau
[chiến tranh thế giới 2](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) và sự thua trận của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), Brunei vẫn tiếp tục là nước được Anh bảo hộ. Quốc vương Brunei trị vì đất nước theo sự chỉ dẫn của toàn quyền Anh và dưới sự bảo vệ của đội quân [Gurkha](/wiki/Gurkha). Khi nước Anh mất dần thuộc địa ở [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) và [Châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), kiểu thuộc địa như ở Brunei bị coi là lỗi thời và vào năm 1959 Brunei được tự trị. Một hiến pháp được soạn thảo cho phép bầu cử hội đồng lập pháp, năm 1962, cuộc bầu cử lần đầu tiên đã được tổ chức. Đảng [Rakyat Brunei](/w/index.php?title=Rakyat_Brunei&action=edit&redlink=1) đã thắng cử, đảng này phản đối chế độ quân chủ và đòi quyền dân chủ toàn diện, đồng thời cũng cổ xuý cho việc Brunei tham gia cùng các bang láng giềng của Sabah và Sarawak trong [liên bang Malaysia](/wiki/Malaysia). Đảng Rakyat bị quốc vương và giới quý tộc Brunei cực lực phản đối và các yêu sách của họ đã bị bác bỏ, Brunei vẫn là quốc gia theo [chế độ quân chủ](/wiki/Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7)
Thất bại trong các yêu sách, đảng Rakyat tổ chức nổi dậy và đã bị đội quân Gurkha đóng tại Brunei nhanh chóng đập tan, quốc vương Brunei tuyên bố tình trạng khẩn cấp, đình chỉ hiếp pháp, tuyên bố cuộc bầu cử không có hiệu lực và cấm đảng Rakyat hoạt động. Và đấy là cuộc bầu cử duy nhất ở Brunei. Vào năm 1962-1963, Brunei bị lôi kéo vào việc tham gia liên bang Malaysia, do các cuộc bất đồng về phân phối thu nhập từ dầu mỏ, khí đốt cũng như địa vị hoàng tộc khác của Brunei với các công quốc khác của Malaysia lúc đó dẫn tới Brunei vẫn quyết định là vương quốc bảo hộ thuộc Anh
Các dàn xếp liên quan đến chế độ bảo hộ đã thay đổi vào năm 1971, nhưng nước Anh vẫn giữ quyền kiểm soát về quốc phòng và ngoại giao, thái độ này của chính phủ Anh đã bị phê phán là vẫn duy trì một thứ tàn tích của
[chủ nghĩa thực dân](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n), dẫn tới việc Brunei chính thức trở thành một nhà nước độc lập vào tháng 1 năm 1984. Tuy nhiên sự độc lập này ít mang lại thay đổi cho người dân Brunei, đảng phái chính trị vẫn bị cấm đoán, các bộ phận quan trọng vẫn nằm trong tay hoàng gia và các thành viên tin cậy của giới quý tộc
Từ những năm 1960, Brunei đã ngày càng quan tâm đến các quốc gia láng giềng
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), năm 1987, Brunei gia nhập [ASEAN](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81)
## Giai đoạn gần đây[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=8)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=9)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Brunei&action=edit§ion=10)] *Lịch sử Đông Nam Á*, NXB Trẻ, 2003
|
|Lịch sử các nước Đông Nam Á
|
|
|
|
Brunei •
được công nhận
|Lãnh thổ
|
và vùng tự trị

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1065 frontend miss (0)