text:
Cái chết của Neda Agha-Soltan
Neda Agha-Soltan, một số báo chí Anh-Mỹ viết là Neda Soltani hoặc ngắn gọn Neda, (tiếng Ba Tư: ندا آقا سلطان - Nedā Āġā-Soltān; 1982 - 20/6/2009) [1], là tên một cô gái trẻ đã bị bắn chết tại Tehran khi tham dự tuần hành bất bạo động phản đối chính phủ Iran sau cuộc bầu cử tổng thống. Cái chết của cô đã trở thành biểu tượng quốc gia [2].
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Sau cuộc bầu cử tổng thống ngày 12 tháng 6, phe đối lập do 2 ứng cử viên đối lập là Mir-Hossein Mousavi và Mehdi Karroubi lãnh đạo, đã nghi ngờ là cuộc kiểm phiếu gian lận và tổ chức những cuộc biểu tình tuần hành bất bạo động để đòi kiểm hiếu và bầu cử lại. Phe chính phủ, lãnh đạo bởi giáo chủ Hồi giáo Iran là Ali Khamenei và tổng thống đương nhiệm là Mahmoud Ahmadinejad đã đưa quân đội và cảnh sát đến đàn áp.
Vào ngày 20 tháng 6 năm 2009, Neda (có nghĩa là tiếng gọi) là một sinh viên triết (có bản tin khác cho là Neda là một cô gái 16 tuổi [3]), đã đi cùng thãy dạy nhạc của mình trên Đại lộ Kargar ở thủ đô Tehran[4] và bị bắn chết [2][5].
Phản động[sửa | sửa mã nguồn]
Một người ẩn danh đứng gần đó đã quay lại cảnh cô Neda bị bắn trúng tim ngã xuống, máu tràn ra khỏi miệng và đã đưa lên trang chia sẻ Facebook và YouTube[4], và được phát tán rất nhanh chóng, cũng như được bàn sôi nổi tại Twitter và nhiều báo chí loan tin. Đoạn phim video đã đi kèm với lời dẫn miêu tả sự kiện như sau:
At 19:05 June 20th Place: Kargar Ave., at the corner crossing Khosravi St. and Salehi st. A young woman who was standing aside with her father [sau này mới biết là không phải cha, mà là thầy dạy nhạc] watching the protests was shot by a basij member hiding on the rooftop of a civilian house. He had clear shot at the girl and could not miss her. However, he aimed straight her heart. I am a doctor, so I rushed to try to save her. But the impact of the gunshot was so fierce that the bullet had blasted inside the victim’s chest, and she died in less than 2 minutes. The protests were going on about 1 kilometers away in the main street and some of the protesting crowd were running from tear gass used among them, towards Salehi St. The film is shot by my friend who was standing beside me. Please let the world know."[6]
Cái chết của cô đã trở thành biểu tượng quốc gia và được coi như "Thánh tử đạo" [2]. Phe đối lập dự định một cuộc tuần hành tưởng niệm Neda vào ngày 22 tháng 6.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ [1]
- ^ a ă â Neda, young girl killed in Iran, becoming symbol of rebellion, NY Daily News
- ^ “'Shot Girl' In Video Named On Mousavi Site”. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009.
- ^ a ă “'Neda' becomes rallying cry for Iranian protests”. CNN. 21 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- ^ http://thecable.foreignpolicy.com/posts/2009/06/21/iran_news
- ^ “Iranian Womans Martyrdom Told on Facebook Spreads Protests”. Digital Journal (Newstex LLC). 20 tháng 6 năm 2009.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- “Author Paulo Coelho blogs about Neda, affirms he knows "the doctor" on the scene”. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009.
- “Les images de la mort de Neda bouleverse le web – Metro”. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- “Neda, la ragazza uccisa a Teheran diventa il simbolo della rivolta – esteri – Repubblica.it”. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- “Deaths confirmed in Iran unrest”. Aljazeera.net. 21 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. “Reports on community-driven websites such as Twitter claim a number of protesters were killed by police in the clashes. One video uploaded to YouTube on Saturday alleged to show a teenage girl – being called Neda – dying on the street after being shot by police. Al Jazeera was unable to verify the authenticity of the video or other reports of violence due to an official ban on independent reporting in the capital. However, on blogs and social-networking websites, Neda was being held up as a symbol and a martyr for the protesters.”
- “Aufruhr im Iran: Neda, die Märtyrerin – Politik – STERN.DE”. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- “Le Figaro – International: Neda, martyre de la contestation et icône du web”. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- “Sterben in Iran: Neda, die Ikone des Protests – SPIEGEL ONLINE – Nachrichten – Politik”. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- “In Iran, One Woman's Death May Have Many Consequences”. Time.com. 21 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- McElroy, Damien (22 tháng 6 năm 2009). “Iran bans prayers for 'Angel of Freedom' Neda Agha Soltan”. Telegraph.co.uk. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009.
- “Iran fury as YouTube screens last moments of Neda Agha Soltani shot dead at democracy rally”. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009. Đã bỏ qua văn bản “ Mail Online ” (trợ giúp)

markdown:
# Cái chết của Neda Agha-Soltan
**Neda Agha-Soltan**, một số báo chí [Anh](/wiki/Anh)- [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) viết là **Neda Soltani** hoặc ngắn gọn **Neda**, ( [tiếng Ba Tư](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ba_T%C6%B0): ندا آقا سلطان - *Nedā Āġā-Soltān*; 1982 - 20/6/2009) , là tên một cô gái trẻ đã bị bắn chết tại [1] [Tehran](/wiki/Tehran)khi tham dự tuần hành bất bạo động phản đối chính phủ [Iran](/wiki/Iran)sau cuộc [bầu cử tổng thống](/wiki/B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD_t%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Iran,_2009). Cái chết của cô đã trở thành biểu tượng quốc gia . [[2]](#cite_note-ny_daily_news-2)
## Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&action=edit§ion=1)]
Sau cuộc bầu cử tổng thống ngày 12 tháng 6, phe đối lập do 2 ứng cử viên đối lập là
[Mir-Hossein Mousavi](/wiki/Mir-Hossein_Mousavi) và [Mehdi Karroubi](/w/index.php?title=Mehdi_Karroubi&action=edit&redlink=1) lãnh đạo, đã nghi ngờ là cuộc kiểm phiếu gian lận và tổ chức những cuộc biểu tình tuần hành bất bạo động để đòi kiểm hiếu và bầu cử lại. Phe chính phủ, lãnh đạo bởi giáo chủ [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) Iran là [Ali Khamenei](/wiki/Ali_Khamenei) và tổng thống đương nhiệm là [Mahmoud Ahmadinejad](/wiki/Mahmud_Ahmadinezhad) đã đưa quân đội và cảnh sát đến đàn áp.
Vào ngày 20 tháng 6 năm 2009, Neda (có nghĩa là
*tiếng gọi*) là một sinh viên triết (có bản tin khác cho là Neda là một cô gái 16 tuổi ), đã đi cùng thãy dạy nhạc của mình trên Đại lộ Kargar ở thủ đô [3] [Tehran](/wiki/Tehran) và bị bắn chết [[4]](#cite_note-CNNRally-4) [[2]](#cite_note-ny_daily_news-2) . [[5]](#cite_note-5)
## Phản động[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&action=edit§ion=2)]
Một người ẩn danh đứng gần đó đã quay lại cảnh cô Neda bị bắn trúng tim ngã xuống, máu tràn ra khỏi miệng và đã đưa lên trang chia sẻ
[YouTube](/wiki/YouTube) , và được phát tán rất nhanh chóng, cũng như được bàn sôi nổi tại [4]
At 19:05 June 20th Place: Kargar Ave., at the corner crossing Khosravi St. and Salehi st. A young woman who was standing aside with her father [sau này mới biết là không phải cha, mà là thầy dạy nhạc] watching the protests was shot by a basij member hiding on the rooftop of a civilian house. He had clear shot at the girl and could not miss her. However, he aimed straight her heart. I am a doctor, so I rushed to try to save her. But the impact of the gunshot was so fierce that the bullet had blasted inside the victim’s chest, and she died in less than 2 minutes. The protests were going on about 1 kilometers away in the main street and some of the protesting crowd were running from tear gass used among them, towards Salehi St. The film is shot by my friend who was standing beside me. Please let the world know."
[[6]]
Cái chết của cô đã trở thành biểu tượng quốc gia và được coi như "Thánh tử đạo"
. Phe đối lập dự định một cuộc tuần hành tưởng niệm Neda vào ngày 22 tháng 6. [2]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&action=edit§ion=3)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-1) [[1]](http://thecable.foreignpolicy.com/posts/2009/06/21/iran_news)
- ^
**a** **ă** **â** [Neda, young girl killed in Iran, becoming symbol of rebellion](http://www.nydailynews.com/news/us_world/2009/06/21/2009-06-21_neda_young_girl_killed_in_iraq.html), NY Daily News [^](#cite_ref-skynews_3-0) [“'Shot Girl' In Video Named On Mousavi Site”](http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Neda-Woman-Allegedly-Killed-In-Iran-Protests-Named-As-Neda-Agha-Soltan-On-Mousavi-Facebook-Page/Article/200906415314153?lpos=World_News_First_Home_Article_Teaser_Region_0&lid=ARTICLE_15314153_Neda%3A_Woman_Allegedly_Killed_In_Iran_Protests_Named_As_Neda_Agha_Soltan_On_Mousavi_Facebook_Page). Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009.
- ^
**a** **ă** [“'Neda' becomes rallying cry for Iranian protests”](http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/06/21/iran.woman.twitter/). CNN. 21 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. [^](#cite_ref-5) [http://thecable.foreignpolicy.com/posts/2009/06/21/iran_news](http://thecable.foreignpolicy.com/posts/2009/06/21/iran_news) **“Iranian Womans Martyrdom Told on Facebook Spreads Protests”.** [^](#cite_ref-6) *Digital Journal*(Newstex LLC). 20 tháng 6 năm 2009.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&action=edit§ion=5)] [“Author Paulo Coelho blogs about Neda, affirms he knows "the doctor" on the scene”](http://paulocoelhoblog.com/2009/06/22/iran-by-neda/). Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009. [“Les images de la mort de Neda bouleverse le web – Metro”](http://www.metrofrance.com/infos/les-images-de-la-mort-de-neda-bouleverse-le-web/mifu!sog2irqCVnXgk/). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. [“Neda, la ragazza uccisa a Teheran diventa il simbolo della rivolta – esteri – Repubblica.it”](http://www.repubblica.it/2009/06/sezioni/esteri/iran-5/iran-5/iran-5.html). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. [“Deaths confirmed in Iran unrest”](http://english.aljazeera.net/news/asia/2009/06/200962183455848331.html). *Aljazeera.net*. 21 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. “Reports on community-driven websites such as Twitter claim a number of protesters were killed by police in the clashes. One video uploaded to YouTube on Saturday alleged to show a teenage girl – being called Neda – dying on the street after being shot by police. Al Jazeera was unable to verify the authenticity of the video or other reports of violence due to an official ban on independent reporting in the capital. However, on blogs and social-networking websites, Neda was being held up as a symbol and a martyr for the protesters.” [“Aufruhr im Iran: Neda, die Märtyrerin – Politik – STERN.DE”](http://www.stern.de/politik/ausland/:Aufruhr-Iran-Neda,-M%E4rtyrerin/704202.html). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. [“Le Figaro – International: Neda, martyre de la contestation et icône du web”](http://www.lefigaro.fr/international/2009/06/21/01003-20090621ARTFIG00119-neda-martyre-de-la-contestation-et-icone-du-web-.php). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. [“Sterben in Iran: Neda, die Ikone des Protests – SPIEGEL ONLINE – Nachrichten – Politik”](http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,631670,00.html). Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. [“In Iran, One Woman's Death May Have Many Consequences”](http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1906049,00.html). *Time.com*. 21 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009.
- McElroy, Damien (22 tháng 6 năm 2009).
[“Iran bans prayers for 'Angel of Freedom' Neda Agha Soltan”](http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/5603057/Iran-bans-prayers-for-Angel-of-Freedom-Neda-Agha-Soltan.html). *Telegraph.co.uk*. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009. [“Iran fury as YouTube screens last moments of Neda Agha Soltani shot dead at democracy rally”](http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1194641/Iran-fury-YouTube-screens-moments-Neda-Agha-Soltani-shot-dead-democracy-rally.html). Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2009. Đã bỏ qua văn bản “ Mail Online ” ( [trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#text_ignored))
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
[Cái chết của Neda Agha-Soltan](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Neda_Agha-Soltan?uselang=vi)
|
|

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Cây cảnh
Cây cảnh (hoặc cây kiểng) là một số loại thực vật được chăm sóc, gieo trồng và tạo dáng công phu, thường dùng làm vật trang trí hay một chi tiết trong thuật phong thủy.
Cây cảnh được bài trí có khi nhằm thể hiện một ý tưởng của người trồng qua cách xếp đặt mà vẫn giữ được vẻ tự nhiên của lá. Thân cây được uốn theo một hình dáng nào đó, còn gọi là thế, kết hợp với chậu, đất hay nước là môi trường dinh dưỡng cho thực vật ấy.
Bên cạnh mục tiêu làm cảnh (vì lẽ này cây cảnh đã được tuyên lên thành nghệ thuật như ở Nhật Bản có bon-sai) cây cảnh còn là một loại hàng hóa được kinh doanh không theo một khung giá cố định nào mà phần nhiều tùy hứng của người bán và người mua hoặc tùy tâm của người bán.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Cây cảnh bonsai phát sinh ở phương Đông, có thể khẳng định là ở Trung Quốc, và nay đã đi vào cuộc sống như một mỹ tục, một thú chơi thể hiện một phần tâm hồn của người dân mọi vùng miền trong đó có Việt Nam. Các nghệ nhân đã gửi gắm vào cây cảnh tình cảm, ý niệm thẩm mỹ, tính chất của mình làm tăng thêm lòng yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu đất nước để tự khẳng định và hoàn thiện mình.
Nghệ thuật chơi cây cảnh có tính quần chúng rộng rãi, tính dân tộc đậm đà, tính nhân văn cao quý, tính thẩm mỹ độc đáo, tính triết học sâu sắc tính sáng tạo mới mẻ, tính kinh tế cao.
Ở Việt Nam, từ cây cảnh được dùng phổ biến hơn, cách gọi bonsai chủ yếu ở các tỉnh thành phía nam. Mới đây, cách gọi mới được khá nhiều người tán đồng ủng hộ là "Cây cảnh nghệ thuật"
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Chơi cây cảnh trồng cây cảnh bao giờ cũng phải coi trọng gốc cây - gốc có to có khỏe thì cây mới mạnh, gốc phải to hơn thân. Gốc càng to càng thể hiện cây đã sống lâu năm. Nếu gốc có nhiều rễ nổi, rễ sum suê càng đẹp. Cây trồng trong chậu phải là một gốc, trừ một số thế cây quần tụ Giữạ chiều cao và bề rộng của cây phải có sự tương xứng. Thân cây mềm mại duyên dáng, xiêu nghiêng hay đứng thẳng khỏe mạnh là tùy theo các thế cây. Cành cây phải được phân bổ hơp lý, cấu tạo so le chia ra các hướng lớn không trùng nhaụ, tránh gò bó. Từ gốc đến chỗ chia cành phải có khoảng cách ít nhất bằng một phần ba chiều cao của cây để nhìn rõ được thân cây khỏe đẹp và thoáng. Không nên để cành che lấp mất thân. Một cây nhiều nhất chỉ nên có bốn cành. Cành dưới cùng gọi là cành thân hay cành hồi âm, có giá trị tạo cảm giác cho phần gốc cây có hậu, vững chãi, bền lâu. Cành thứ hai và thứ ba là cành tả và cành hữu là hai cành chính của cây. Cành thứ tư là cành tế thân, cũng được gọi là "Cành ức" hay "Cành hầu", cốt để cho phần cổ đỡ trơ lộ, góp phần cho bố cục tổng thể toàn cây chặt chẽ. Các cành phải được xén tán lá cho ngang phẳng, gọn gàng, không để cho lá cây mọc tự nhiên, um tùm.
Cây cảnh phải được bàn tay nghệ thuật của con người tác động vào để hình thành một thế cây. Đó là một dáng đứng, một điệu vươn của cây có bố cục chặt chẽ, đẹp đẽ - một tác phẩm nghệ thuật độc đáo có sức sống, toát lên một chủ đề, một ý tưởng nhất định.
Tuổi cây càng cao, càng quý. Cây cảnh đẹp phải là cổ thụ nhưng nhỏ gọn, để nói lên ý nghĩa trường tồn.
Tùy theo từng loại cây cảnh mà trồng vào các chậu cảnh thích hợp, tương xứng và đep. Chậu cảnh đẹp sẽ làm tăng thêm giá trị thẩm mỹ.
Chơi cây cảnh phải để đúng chỗ, cây to hoặc nhỏ, phụ thuộc nơi ở của mình rộng hay hẹp và bao giờ cũng có thể ngắm nhìn được.
Thế cây[sửa | sửa mã nguồn]
Có rất nhiều thế cây cảnh như: thế phượng vũ, thế ngũ phúc, thế huynh đệ, thế phụ tử, thế mẫu tử, thế long giáng, thế phượng vũ long đàn, thế bạt phong hồi đầu, thế trực liên chi, thế long ẩn, thế lão mai thế tam đa, thế tứ quý, thế nguyệt ảnh, thế địa đạo huyên nhi, thế phượng rồng sóng đôi, thế đón gió, thế chờ đợi, thế ngẫu tự, thế nhà hiền triết v.v.
Tất cả các thế cây cảnh đều thuộc 4 dáng cây cơ bản: Dáng trực (thẳng đứng), dáng xiêu, dáng hoành (ngang), dáng huyền (chúc xuống)
Dưới đây là ba thế cây tiêu biểu:
- Thế ngũ phúc: Cây có bốn cành, một ngọn là 5 tán đều phải xén phắng, ngang bằng, không tán nào được vổng, mỗi tán được chia ra một hướng. Dáng cây là biểu tượng của năm điều ước muốn giản dị mà vĩ đại của con người xưa, nay: Phú, Thọ, Khang Ninh, Du Hảo Đức, Khảo Chung Mệnh.
- Thế phượng vũ (chim phượng múa): Cây có bốn cành, một ngọn là 5 tán. Cành hồi âm quặt phía sau tượng trưng cho đuôi chim. Hai cành tả hữu thành hình hai tán xòe như hai cánh chim đang xòe múa. Cành ức nhỏ hơn các cành khác, ngọn cây để dài ra vươn lên, tượng trưng cho đầu chim. Dáng cây có làn đi ngang, hơi chúc xuống làm biểu tượng con chim phượng hoàng đang múa đón con người, vui với những thành quả tốt đẹp.
- Thế huynh đệ (hoặc huynh đệ đồng khoa): Cây một gốc, hai thân (có thể trồng ghép hai cây lại nhưng phải tạo thành một gốc). Hai thân có độ cao thấp, to nhỏ suýt soát nhau, kề sát nhau đẹp đẽ. Mỗi thân đều có 5 tán, các tán đan xen nhau. Ngọn cây nhỏ phải ngả hướng sang cây lớn như anh em, biểu lộ tình âu yếm ruột thịt.
- Ngoài những thế trên thì giới chơi cây luôn sáng tạo ra những thế độc đáo dựa vào kiểu dáng, lịch sử, văn hoá...Tại triển lãm sinh vật cảnh mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long Hà Nội nhiều tác phẩm sinh vật cảnh được coi là tuyệt đỉnh nghệ thuật bởi những thế cây độc nhất vô nhị ví dụ như; Cửu long tranh châu, Mộc thạch nghênh phong...
Cây độc[sửa | sửa mã nguồn]
Thường thì nhiều người nghĩ cây cảnh không có độc nhưng gần đây các nhà nghiên cứu thực vật đã khám phá ra nhiều loài cây cảnh được trồng phổ biến rộng rãi ở Việt Nam có độc. Các nhà nghiên cứu khuyến cáo nên trồng ở vườn thuốc đặc dụng, không nên trồng làm cảnh ở nhà hoặc nơi công cộng để tránh bị ngộ độc nếu ăn hoặc hít phải. Các loại cây được trồng phổ biến như Trúc tiền, Mã đào, Hoàng nàn, Thông thiên, Bã đậu, Hồi núi[1]... đã được phát hiện là có chất cực độc.[2]
Đặc điểm chung[sửa | sửa mã nguồn]
Đối với đa số các loại cây cảnh có những đặc điểm cơ bản chung mà người trồng cần chú ý trong khâu trồng và chăm sóc. Nắm rõ các đặc tính sẽ giúp người trồng có những biện pháp giúp cây luôn tươi tốt, khỏe mạnh đặc biệt là đối những cây cảnh thế, cây cảnh bonsai. Các đặc tính chung của cây cảnh bao gồm:
- Cây cảnh không chỉ có khả năng sinh sản hữu tính mà chúng còn có khả năng sinh sản vô tính. - Cây cảnh luôn sinh trưởng và phát triển. - Cây cảnh có tính cảm ứng và phản ứng với mọi kích thích và các biến đổi trong môi trường mà chúng sống. - Cây cảnh cũng là sinh vật nên chúng có quá trình trao đổi chất với môi trường xung quanh. - Cây cảnh có kiểu dáng, hình dạng, cấu tạo nhất định đặc trưng cho mỗi họ, loài hay giống của mình.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Hàng loạt cây xanh trong nhà chứa chất độc chết người
- ^ “Thêm nhiều cây cảnh có độc gây chết người” (bằng tiếng Việt). 2 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2010.

markdown:
# Cây cảnh
**Cây cảnh** (hoặc **cây kiểng**) là một số loại [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) được chăm sóc, gieo trồng và tạo dáng công phu, thường dùng làm vật trang trí hay một chi tiết trong thuật [phong thủy](/wiki/Phong_th%E1%BB%A7y).
Cây cảnh được bài trí có khi nhằm thể hiện một ý tưởng của người trồng qua cách xếp đặt mà vẫn giữ được vẻ tự nhiên của
[lá](/wiki/L%C3%A1). Thân cây được uốn theo một hình dáng nào đó, còn gọi là *thế*, kết hợp với chậu, đất hay nước là môi trường dinh dưỡng cho thực vật ấy.
Bên cạnh mục tiêu làm cảnh (vì lẽ này cây cảnh đã được tuyên lên thành nghệ thuật như ở
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) có bon-sai) cây cảnh còn là một loại hàng hóa được kinh doanh không theo một khung giá cố định nào mà phần nhiều tùy hứng của người bán và người mua hoặc tùy tâm của người bán.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=1)]
Cây cảnh
[bonsai](/wiki/Bonsai) phát sinh ở phương Đông, có thể khẳng định là ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), và nay đã đi vào cuộc sống như một mỹ tục, một thú chơi thể hiện một phần tâm hồn của người dân mọi vùng miền trong đó có Việt Nam. Các nghệ nhân đã gửi gắm vào cây cảnh tình cảm, ý niệm thẩm mỹ, tính chất của mình làm tăng thêm lòng yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu đất nước để tự khẳng định và hoàn thiện mình.
Nghệ thuật chơi cây cảnh có tính quần chúng rộng rãi, tính dân tộc đậm đà, tính nhân văn cao quý, tính thẩm mỹ độc đáo, tính triết học sâu sắc tính sáng tạo mới mẻ, tính kinh tế cao.
Ở Việt Nam, từ cây cảnh được dùng phổ biến hơn, cách gọi bonsai chủ yếu ở các tỉnh thành phía nam. Mới đây, cách gọi mới được khá nhiều người tán đồng ủng hộ là "Cây cảnh nghệ thuật"
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=2)]
Chơi cây cảnh trồng cây cảnh bao giờ cũng phải coi trọng
[gốc cây](/w/index.php?title=G%E1%BB%91c_c%C3%A2y&action=edit&redlink=1) - gốc có to có khỏe thì cây mới mạnh, gốc phải to hơn thân. Gốc càng to càng thể hiện cây đã sống lâu năm. Nếu gốc có nhiều rễ nổi, rễ sum suê càng đẹp. Cây trồng trong chậu phải là một gốc, trừ một số thế cây quần tụ Giữạ chiều cao và bề rộng của cây phải có sự tương xứng. Thân cây mềm mại duyên dáng, xiêu nghiêng hay đứng thẳng khỏe mạnh là tùy theo các thế cây. Cành cây phải được phân bổ hơp lý, cấu tạo so le chia ra các hướng lớn không trùng nhaụ, tránh gò bó. Từ gốc đến chỗ chia cành phải có khoảng cách ít nhất bằng một phần ba chiều cao của cây để nhìn rõ được thân cây khỏe đẹp và thoáng. Không nên để cành che lấp mất thân. Một cây nhiều nhất chỉ nên có bốn cành. Cành dưới cùng gọi là cành thân hay cành hồi âm, có giá trị tạo cảm giác cho phần gốc cây có hậu, vững chãi, bền lâu. Cành thứ hai và thứ ba là cành tả và cành hữu là hai cành chính của cây. Cành thứ tư là cành tế thân, cũng được gọi là "Cành ức" hay "Cành hầu", cốt để cho phần cổ đỡ trơ lộ, góp phần cho bố cục tổng thể toàn cây chặt chẽ. Các cành phải được xén tán lá cho ngang phẳng, gọn gàng, không để cho lá cây mọc tự nhiên, um tùm.
Cây cảnh phải được bàn tay nghệ thuật của con người tác động vào để hình thành một
[thế cây](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_c%C3%A2y&action=edit&redlink=1). Đó là một dáng đứng, một điệu vươn của cây có bố cục chặt chẽ, đẹp đẽ - một tác phẩm nghệ thuật độc đáo có sức sống, toát lên một chủ đề, một ý tưởng nhất định.
Tuổi cây càng cao, càng quý. Cây cảnh đẹp phải là cổ thụ nhưng nhỏ gọn, để nói lên ý nghĩa trường tồn.
Tùy theo từng loại cây cảnh mà trồng vào các chậu cảnh thích hợp, tương xứng và đep. Chậu cảnh đẹp sẽ làm tăng thêm giá trị thẩm mỹ.
Chơi cây cảnh phải để đúng chỗ, cây to hoặc nhỏ, phụ thuộc nơi ở của mình rộng hay hẹp và bao giờ cũng có thể ngắm nhìn được.
## Thế cây[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=3)]
Có rất nhiều thế cây cảnh như: thế phượng vũ, thế ngũ phúc, thế huynh đệ, thế phụ tử, thế mẫu tử, thế long giáng, thế phượng vũ long đàn, thế bạt phong hồi đầu, thế trực liên chi, thế long ẩn, thế lão mai thế tam đa, thế tứ quý, thế nguyệt ảnh, thế địa đạo huyên nhi, thế phượng rồng sóng đôi, thế đón gió, thế chờ đợi, thế ngẫu tự, thế nhà hiền triết v.v.
Tất cả các thế cây cảnh đều thuộc 4 dáng cây cơ bản: Dáng trực (thẳng đứng), dáng xiêu, dáng hoành (ngang), dáng huyền (chúc xuống)
Dưới đây là ba thế cây tiêu biểu:
- Thế ngũ phúc: Cây có bốn cành, một ngọn là 5 tán đều phải xén phắng, ngang bằng, không tán nào được vổng, mỗi tán được chia ra một hướng. Dáng cây là biểu tượng của năm điều ước muốn giản dị mà vĩ đại của con người xưa, nay: Phú, Thọ, Khang Ninh, Du Hảo Đức, Khảo Chung Mệnh.
- Thế phượng vũ (chim phượng múa): Cây có bốn cành, một ngọn là 5 tán. Cành hồi âm quặt phía sau tượng trưng cho đuôi chim. Hai cành tả hữu thành hình hai tán xòe như hai cánh chim đang xòe múa. Cành ức nhỏ hơn các cành khác, ngọn cây để dài ra vươn lên, tượng trưng cho đầu chim. Dáng cây có làn đi ngang, hơi chúc xuống làm biểu tượng con chim phượng hoàng đang múa đón con người, vui với những thành quả tốt đẹp.
- Thế huynh đệ (hoặc huynh đệ đồng khoa): Cây một gốc, hai thân (có thể trồng ghép hai cây lại nhưng phải tạo thành một gốc). Hai thân có độ cao thấp, to nhỏ suýt soát nhau, kề sát nhau đẹp đẽ. Mỗi thân đều có 5 tán, các tán đan xen nhau. Ngọn cây nhỏ phải ngả hướng sang cây lớn như anh em, biểu lộ tình âu yếm ruột thịt.
- Ngoài những thế trên thì giới chơi cây luôn sáng tạo ra những thế độc đáo dựa vào kiểu dáng, lịch sử, văn hoá...Tại triển lãm sinh vật cảnh mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long Hà Nội nhiều tác phẩm sinh vật cảnh được coi là tuyệt đỉnh nghệ thuật bởi những thế cây độc nhất vô nhị ví dụ như;
[Cửu long tranh châu](/wiki/C%E1%BB%ADu_long_tranh_ch%C3%A2u), [Mộc thạch nghênh phong](/w/index.php?title=M%E1%BB%99c_th%E1%BA%A1ch_ngh%C3%AAnh_phong&action=edit&redlink=1)...
## Cây độc[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=4)]
Thường thì nhiều người nghĩ cây cảnh không có độc nhưng gần đây các nhà nghiên cứu thực vật đã khám phá ra nhiều loài cây cảnh được trồng phổ biến rộng rãi ở Việt Nam có độc. Các nhà nghiên cứu khuyến cáo nên trồng ở vườn thuốc đặc dụng, không nên trồng làm cảnh ở nhà hoặc nơi công cộng để tránh bị ngộ độc nếu ăn hoặc hít phải. Các loại cây được trồng phổ biến như Trúc tiền, Mã đào, Hoàng nàn, Thông thiên, Bã đậu, Hồi núi
... đã được phát hiện là có chất cực độc. [1] [[2]](#cite_note-2)
## Đặc điểm chung[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=5)]
Đối với đa số các loại cây cảnh có những đặc điểm cơ bản chung mà người trồng cần chú ý trong khâu trồng và chăm sóc. Nắm rõ các đặc tính sẽ giúp người trồng có những biện pháp giúp cây luôn tươi tốt, khỏe mạnh đặc biệt là đối những cây cảnh thế, cây cảnh bonsai. Các đặc tính chung của cây cảnh bao gồm:
- Cây cảnh không chỉ có khả năng sinh sản hữu tính mà chúng còn có khả năng sinh sản vô tính. - Cây cảnh luôn sinh trưởng và phát triển. - Cây cảnh có tính cảm ứng và phản ứng với mọi kích thích và các biến đổi trong môi trường mà chúng sống. - Cây cảnh cũng là sinh vật nên chúng có quá trình trao đổi chất với môi trường xung quanh. - Cây cảnh có kiểu dáng, hình dạng, cấu tạo nhất định đặc trưng cho mỗi họ, loài hay giống của mình.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=6)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A3nh&action=edit§ion=7)] [^](#cite_ref-1) [Hàng loạt cây xanh trong nhà chứa chất độc chết người](http://vnexpress.net/gl/doi-song/2010/05/3ba1c004/) [^](#cite_ref-2) [“Thêm nhiều cây cảnh có độc gây chết người”](http://vnexpress.net/gl/doi-song/2010/06/3ba1c7d0/)(bằng tiếng Việt). 2 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2010.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Gesneria exserta
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Gesneria exserta là một loài thực vật thuộc họ Gesneriaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- World Conservation Monitoring Centre 1998. Gesneria exserta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

markdown:
# Gesneria exserta
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Gesneria exserta
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Asterids](/wiki/Nh%C3%A1nh_C%C3%BAc) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lamiales](/wiki/B%E1%BB%99_Hoa_m%C3%B4i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Gesneriaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tai_voi) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Gesneria](/w/index.php?title=Gesneria&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **G. exserta** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Gesneria exserta* [Sw.](/w/index.php?title=Olof_Swartz&action=edit&redlink=1) * là một loài Gesneria exserta* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc họ [Gesneriaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tai_voi). Đây là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Jamaica](/wiki/Jamaica).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gesneria_exserta&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gesneria_exserta&action=edit§ion=1)]
- World Conservation Monitoring Centre 1998.
[.](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/35537/all) *Gesneria exserta* [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Nghi Tần họ Thành
Nghi Tần họ Thành (宜嬪成氏, 의빈 성씨, ŭipin Sŏngssi 1753-1786) hay Nghi Tần Thành thị, là một hậu cung thuộc Nội mệnh phụ của vu Triều Tiên Chính Tổ.
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Nghi Tần sinh ngày 8 tháng 7 năm 1753, là tiểu nữ của Seong Yun-u và Phu nhân họ Thẩm. Bà được tuyển vào Hoàng cung để đào tạo thành một cung nữ hầu hạ trong Vương Thất. Sau đó bà được phong làm Thương Nghi (상의 hoặc尙仪), trở thành người thân cận của Hòa tần họ Doãn ở Nam Nguyên (和嬪尹氏, 화빈 윤씨, Hwabin Yunssi 1765-1824), một hậu cung khác của Chính Tổ.
Năm 1781, bà được nhà vua sủng ái và phong làm Thượng cung (상궁), tức ngũ phẩm trong Nội mệnh phụ, thuộc hàng Cung quan. Trong tháng 9 năm 1782, bà được nâng lên hàng Chính tam phẩm Chiêu dung (소용,昭容) và chính thức trở thành Hậu cung. Cùng lúc đó bà hạ sinh Vương tử và đứa bé được phong làm Nguyên tử (đích tử con của Vương Phi) ngay sau đó 3 tháng. Chính vì thế, bà một lần nữa được nâng lên hàng Chính nhất phẩm Tần (빈,嫔), phong hiệu Nghi, gọi là Nghi Tần. Ngày 2 tháng 7 năm 1784, Vương tử được phong làm Văn Hiếu Thế tử (Tức người kế vị) nhưng Thế tử qua đời 11 tháng 5 năm 1786 khi chỉ mới 4 tuổi.
Bốn tháng sau đó, ngày 14 tháng 9 năm 1786, bà qua đời khi đang mang thai đứa con thứ ba. Nghi tần họ Thành được chôn cất cùng con trai là Văn Hiếu Thế tử ở Hiếu Xương viên sau là Hiếu Xương công viên. Sử sách ghi chép lại rằng vua Chính Tổ đã vô cùng sửng sốt và không thể ghi nhớ bất cứ điều gì trong 10 ngày.
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
- Văn Hiếu thế tử (리 양, 1782 - 1786)
- Ông Chúa chưa đặt tên (1784 - mất khi chưa tròn 1 tuổi)
- Một vương tử chưa sinh.

markdown:
# Nghi Tần họ Thành
|
|![]()
|
|Bài viết hoặc đoạn này cần thêm
Những nội dung không có nguồn có thể bị
**Nghi Tần họ Thành** (宜嬪成氏, 의빈 성씨, ŭipin Sŏngssi 1753-1786) hay Nghi Tần Thành thị, là một hậu cung thuộc [Nội mệnh phụ](/wiki/N%E1%BB%99i_m%E1%BB%87nh_ph%E1%BB%A5) của vu [Triều Tiên Chính Tổ](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Ch%C3%ADnh_T%E1%BB%95).
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Nghi_T%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8D_Th%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nghi_T%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8D_Th%C3%A0nh&action=edit§ion=1)]
Nghi Tần sinh ngày 8 tháng 7 năm 1753, là tiểu nữ của Seong Yun-u và Phu nhân họ Thẩm. Bà được tuyển vào Hoàng cung để đào tạo thành một cung nữ hầu hạ trong Vương Thất. Sau đó bà được phong làm
**Thương Nghi** (상의 hoặc尙仪), trở thành người thân cận của Hòa tần họ Doãn ở Nam Nguyên (和嬪尹氏, 화빈 윤씨, Hwabin Yunssi 1765-1824), một hậu cung khác của [Chính Tổ](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_T%E1%BB%95&action=edit&redlink=1).
Năm 1781, bà được nhà vua sủng ái và phong làm
**Thượng cung** (상궁), tức ngũ phẩm trong [Nội mệnh phụ](/wiki/N%E1%BB%99i_m%E1%BB%87nh_ph%E1%BB%A5), thuộc hàng Cung quan. Trong tháng 9 năm 1782, bà được nâng lên hàng Chính tam phẩm **Chiêu dung** (소용,昭容) và chính thức trở thành Hậu cung. Cùng lúc đó bà hạ sinh Vương tử và đứa bé được phong làm Nguyên tử (đích tử con của Vương Phi) ngay sau đó 3 tháng. Chính vì thế, bà một lần nữa được nâng lên hàng Chính nhất phẩm **Tần (빈,嫔)**, phong hiệu **Nghi**, gọi là **Nghi Tần**. Ngày 2 tháng 7 năm 1784, Vương tử được phong làm Văn Hiếu Thế tử (Tức người kế vị) nhưng Thế tử qua đời 11 tháng 5 năm 1786 khi chỉ mới 4 tuổi.
Bốn tháng sau đó, ngày 14 tháng 9 năm 1786, bà qua đời khi đang mang thai đứa con thứ ba. Nghi tần họ Thành được chôn cất cùng con trai là Văn Hiếu Thế tử ở Hiếu Xương viên sau là Hiếu Xương công viên. Sử sách ghi chép lại rằng vua Chính Tổ đã vô cùng sửng sốt và không thể ghi nhớ bất cứ điều gì trong 10 ngày.
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Nghi_T%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8D_Th%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nghi_T%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8D_Th%C3%A0nh&action=edit§ion=2)]
- Văn Hiếu thế tử (리 양, 1782 - 1786)
- Ông Chúa chưa đặt tên (1784 - mất khi chưa tròn 1 tuổi)
- Một vương tử chưa sinh.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Từ học
Từ học (tiếng Anh: magnetism) là một ngành khoa học thuộc Vật lý học nghiên cứu về hiện tượng hút và đẩy của các chất và hợp chất gây ra bởi từ tính của chúng. Mặc dù tất cả các chất và hợp chất đều bị ảnh hưởng của từ trường tạo ra bởi một nam châm với một mức độ nào đó nhưng một số trong chúng có phản ứng rất dễ nhận thấy là sắt, thép, ô-xít sắt. Những chất và hợp chất có từ tính đặc biệt là đối tượng của từ học dùng để chế tạo những sản phẩm phục vụ con người được gọi là vật liệu từ.
Từ tính gây ra bởi lực từ, lực từ là một dạng lực điện từ, một trong những lực cơ bản của tự nhiên, nó được sinh ra do chuyển động của các hạt có điện tích. Phương trình Maxwell cho biết nguồn gốc và mối liên hệ của các từ trường và điện trường gây ra lực từ. Mối quan hệ giữa lực từ và lực điện rất mật thiết, môn khoa học nghiên cứu về vấn đề này được gọi là điện từ học.
Mục lục
- 1 Từ tính của vật chất
- 2 Lịch sử từ học
- 3 Đơn vị điện từ
- 4 Từ học và spintronics
- 5 Tài liệu tham khảo
- 6 Xem thêm
- 7 Liên kết ngoài
Từ tính của vật chất[sửa | sửa mã nguồn]
Mô tả vĩ mô[sửa | sửa mã nguồn]
Cảm ứng từ và từ trường[sửa | sửa mã nguồn]
Vì từ trường được tạo ra khi có chuyển động của các điện tích nên nếu ta có một dây điện có dòng điện chạy qua thì nó sẽ tạo ra một cảm ứng từ xung quanh. Cảm ứng từ là một đại lượng véc tơ, chiều của nó phụ thuộc vào chiều chuyển động của dòng điện và được xác định bằng quy tắc bàn tay phải. Bây giờ nếu ta thay dây điện trên bằng một ống dây điện thì cảm ứng từ tạo ra trong lòng ống dây đó cũng được xác định bằng quy tắc trên. Nếu xung quanh cuộn dây là chân không thì chúng ta định nghĩa từ trường như sau: , với là từ thẩm chân không.
Như vậy thì véc tơ từ trường chỉ phụ thuộc vào dòng điện và hình dạng của dây chứ không phụ thuộc vào môi trường bên trong ống dây.
Từ thẩm và từ cảm[sửa | sửa mã nguồn]
Bây giờ trong lòng ống dây không phải là chân không mà là một vật nào đó thì sự có mặt của vật đó sẽ làm thay đổi cảm ứng từ trong ống dây. Cảm ứng từ này tỷ lệ với từ trường với hệ số tỷ lệ được gọi là từ thẩm thì cảm ứng từ trong lòng vật đó là:
Ta định nghĩa là véc tơ từ độ xuất hiện bên trong vật
- với là từ cảm của vật liệu
- với:
Người ta còn định nghĩa:
- với : từ thẩm tương đối của vật so với chân không.
Phân loại vật liệu[sửa | sửa mã nguồn]
Từ cảm của vật liệu là một đại lượng đặc trưng cho sự cảm ứng của vật liệu dưới tác động của từ trường ngoài. Người ta dựa vào đại lượng này để phân chia các vật liệu thành 5 loại như sau:
- Nghịch từ: là vật liệu có nhỏ hơn không (âm) và có giá trị tuyệt đối rất nhỏ, chỉ cỡ khoảng 10- 5.
- Thuận từ: là vật liệu có lớn hơn không (dương) và có giá trị tuyệt đối nhỏ cỡ 10- 3.
- Sắt từ: là vật liệu có dương và rất lớn, có thể đạt đến 10 5.
- Feri từ: là vật liệu có dương và lớn (tuy nhỏ hơn sắt từ).
- Phản sắt từ: là vật liệu có dương nhưng rất nhỏ.
Mô tả vi mô[sửa | sửa mã nguồn]
Chuyển động của các điện tử[sửa | sửa mã nguồn]
Chuyển động của các điện tử trong nguyên tử tạo nên các đám mây điện tích. Chính chuyển động quỹ đạo đó là một trong những nguyên nhân gây ra từ tính của nguyên tử làm cho nguyên tử có một mô men từ. Một nguyên nhân khác là spin, có thể được hình dung thô thiển như sự tự quay của điện tử, mặc dù về bản chất, spin là một khái niệm chỉ có trong cơ học lượng tử. Như vậy từ tính của nguyên tử có hai nguồn gốc: spin và quỹ đạo, mô men từ tương ứng với hai nguồn gốc này được gọi là mô men từ spin và mô men từ quỹ đạo.
Tính nghịch từ của vật chất[sửa | sửa mã nguồn]
Nghịch từ là một hiện tượng cố hữu của vật chất, tồn tại ở mọi loại vật liệu theo quy tắc chung về cảm ứng điện từ. Khi có mặt của từ trường ngoài, các điện tử sẽ hưởng ứng với từ trường bằng cách tạo ra một mô men từ cảm ứng. Mô men từ này có xu hướng chống lại từ trường ngoài, nó tỷ lệ nhưng ngược hướng với từ trường áp dụng. Đó chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng nghịch từ trong một số chất.
Vi từ học[sửa | sửa mã nguồn]
Một cách tổng quát, tính chất của các vật liệu từ tuân theo các quy luật về vi từ học mà ở đó tính chất từ bị quy định bởi cấu trúc từ học vi mô và cấu trúc này được quy định bởi sự cực tiểu hóa năng lượng vi từ, có thể quy thành 5 dạng năng lượng:
- (xem chi tiết bài Năng lượng vi từ)
Lịch sử từ học[sửa | sửa mã nguồn]
Từ học là một ngành được ứng dụng trong cuộc sống con người từ rất sớm mà đầu tiên là ở Trung Hoa và Hy Lạp cổ đại. Ở Hy Lạp, lịch sử ghi nhận những đối thoại về từ học giữa Aristotle và Thales từ những năm 625 đến 545 trước công nguyên song song với việc sử dụng nam châm vĩnh cửu (là những đá thiên nhiên) cho một số mục đích khác nhau[1] Ở phương Đông, Trung Hoa là nơi sớm nhất sử dụng các đá nam châm làm kim chỉ nam để chỉ phương Nam-Bắc từ thời đại của Chu Công (thời đại nhà Chu, 1122 - 256 trước Công nguyên), và cuốn sách chính thức ghi lại việc sử dụng các đá nam châm là cuốn Quỷ Cốc tử (鬼谷子, thầy dạy của Tôn Tẫn) vào thế kỷ thứ 4 trước công nguyên[2],[3].
Alexander Neckham là người Châu Âu đầu tiên mô tả về la bàn và việc sử dụng la bàn cho việc định hướng vào năm 1187. Vào năm 1269, Peter Peregrinus de Maricourt viết cuốn Epistola de magnete, được coi là một trong những luận thuyết đầu tiên về nam châm và la bàn. Năm 1282, các tính chất của các nam châm và la bàn khô được thảo luận bởi Al-Ashraf, một nhà vật lý, thiên văn, địa lý người Yemeni [4].
Cuốn sách khảo cứu chi tiết đầu tiên về các hiện tượng là cuốn De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure (On the Magnet and Magnetic Bodies, and on the Great Magnet the Earth) của William Gilbert xuất bản năm 1600 ở Anh Quốc. Cuốn sách thảo luận về nhiều thí nghiệm điện từ do ông xây dựng, đồng thời giả thiết về từ trường của Trái Đất, nguyên nhân gây ra sự định hướng Nam-Bắc của các la bàn.
Tương tác giữa dòng điện và từ trường lần đầu tiên được phát hiện và mô tả bởi Hans Christian Oersted, một giáo sư Đại học Copenhagen (Đan Mạch). Ông đã phát hiện ra việc kim la bàn bị lệch hướng khi đặt gần một dây dẫn mang dòng điện. Thí nghiệm này được coi là bước ngoặt trong lịch sử ngành từ học, và được đặt tên là Thí nghiệm Oersted. Sau Oersted, hàng loạt các nhà khoa học đã tiến hành các thí nghiệm và các công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa điện và từ trường như André-Marie Ampère, Carl Friedrich Gauss, Michael Faraday dẫn đến việc hình thành những kiến thức cơ bản về từ học cũng như từ trường.
James Clerk Maxwell đã tổng hợp các lý thuyết về từ trường, điện trường, và quang học để phát triển thành lý thuyết tổng quát về trường điện từ. Vào năm 1905, Albert Einstein đã sử dụng những định luật này để xây dựng lý thuyết tương đối hẹp[5].
Thế kỷ 20 cũng là thế kỷ mà từ học được phát triển mạnh mẽ từ việc tạo ra các vật liệu từ đa chức năng, xây dựng các lý thuyết vi mô về hiện tượng từ dựa trên các lý thuyết của cơ học lượng tử và vật lý chất rắn như lý thuyết vi từ học, lý thuyết về đômen từ, vách đômen, vật liệu sắt từ, tương tác trao đổi, phản sắt từ,... Đi kèm với nó là sự phát triển của nhiều kỹ thuật chụp ảnh cấu trúc từ và đo đạc các tính chất từ của vật liệu. Cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21, ngành mới spintronics ra đời dựa trên những thành tựu của từ học và điện tử học.
Đơn vị điện từ[sửa | sửa mã nguồn]
Các đơn vị chuẩn SI[sửa | sửa mã nguồn]
Các đơn vị khác[sửa | sửa mã nguồn]
- gauss — Viết tắt là G là đơn vị của cảm ứng từ B trong hệ CGS
- Oersted — viết tắt là Oe là đơn vị của cường độ từ trường H trong hệ CGS.
- Maxwell — là đơn vị của từ thông trong hệ CGS.
- gamma là đơn vị của mật độ từ thông (trong hệ SI là Tesla - T), 1 gamma = 1 nT.
- μ0 — là ký hiệu viết tắt quen thuộc của độ từ thẩm tuyệt đối của chân không, có giá trị 4πx10−7 N/(ampere-vòng)².
Từ học và spintronics[sửa | sửa mã nguồn]
Những thành tựu về từ học cuối thế kỷ 20[7],[8] đã dẫn đến việc hình thành một lĩnh vực mới gọi là spintronics[9], ngành nghiên cứu tạo ra các linh kiện điện tử mới khai thác cả thuộc tính spin cũng như điện tích của điện tử, thay thế các linh kiện điện tử truyền thống đã lỗi thời. Sự hấp dẫn của spintronics cũng dấn đến việc thúc đẩy việc nghiên cứu về từ học để tìm hiểu về bản chất từ tính, đồng thời nghiên cứu tạo ra nhiều vật liệu từ đặc biệt ứng dụng trong các linh kiện từ tính.
Mục tiêu quan trọng của spintronics là hiểu về cơ chế tương tác giữa spin của các hạt và môi trường chất rắn, từ đó có thể điều khiển cả về mật độ cũng như sự chuyển vận (transportation) của dòng spin trong vật liệu. Những câu hỏi lớn được đặt ra cho ngành spintronics là:
- Cách nào hiệu quả nhất để phân cực một hệ spin?
- Một hệ spin có thể nhớ trạng thái định hướng trong bao lâu?
- Làm thế nào để ghi nhận spin?
Spintronics hứa hẹn là một thế hệ linh kiện mới trong thế kỷ 21 với mục tiêu tăng tốc độ xử lý, giảm năng lượng hao tốn và giá thành mà từ học là một nền tảng của spintronics.
- Xem bài chi tiết Spintronics
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Fowler, Michael (1997). “Historical Beginnings of Theories of Electricity and Magnetism”. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2008.
- ^ Li Shu-hua, "Origine de la Boussole 11. Aimant et Boussole," Isis, Vol. 45, No. 2. (Jul., 1954), p.175
- ^ Li Shu-hua, "Origine de la Boussole 11. Aimant et Boussole," Isis, Vol. 45, No. 2. (Jul., 1954), p.176
- ^ Schmidl, Petra G. (1996-1997), “Two Early Arabic Sources On The Magnetic Compass”, Journal of Arabic and Islamic Studies 1: 81–132
- ^ A. Einstein: On the Electrodynamics of Moving Bodies, June 30, 1905.
- ^ International Union of Pure and Applied Chemistry (1993). Đại Lượng, Đơn Vị và Ký Hiệu trong Hóa Lý, ấn bản thứ hai, Oxford: Blackwell Science. ISBN 0-632-03583-8. pp. 14–15. Bản toàn văn.
- ^ M. N. Baibich, J. M. Broto, A. Fert, F. Nguyen Van Dau, F. Petroff, P. Eitenne, g. Creuzet, A. Friederich, and J. Chazelas, Giant Magnetoresistance of (001)Fe/(001)Cr Magnetic Superlattices, Phys. Rev. Lett. 61 (1988) 2472.
- ^ G. Binasch, P. Grünberg, F. Saurenbach, W. Zinn, Enhanced magnetoresistance in layered magnetic structures with antiferromagnetic interlayer exchange, Phys. Rev. B 39 (1989) 4828.
- ^ I. Zutic, J. Fabrian, S.D. Sarma, Spintronics: Fundamentals and applications, Rev. Mod. Phys. 76 (2004) 323

markdown:
# Từ học
|
|![ Solenoid](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/VFPt_Solenoid_correct2.svg/190px-VFPt_Solenoid_correct2.svg.png)
![ Solenoid](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/VFPt_Solenoid_correct2.svg/190px-VFPt_Solenoid_correct2.svg.png)
[Điện](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n) **Từ học** **Từ học** (tiếng Anh: *magnetism*) là một ngành khoa học thuộc [Vật lý học](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc) nghiên cứu về hiện tượng hút và đẩy của các [chất](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) và [hợp chất](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t) gây ra bởi [từ tính](/wiki/T%E1%BB%AB_t%C3%ADnh) của chúng. Mặc dù tất cả các [chất](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) và [hợp chất](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t) đều bị ảnh hưởng của [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) tạo ra bởi một [nam châm](/wiki/Nam_ch%C3%A2m) với một mức độ nào đó nhưng một số trong chúng có phản ứng rất dễ nhận thấy là [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [thép](/wiki/Th%C3%A9p), ô-xít sắt. Những chất và hợp chất có [từ tính](/wiki/T%E1%BB%AB_t%C3%ADnh) đặc biệt là đối tượng của từ học dùng để chế tạo những sản phẩm phục vụ con người được gọi là [vật liệu](/wiki/V%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u) từ.
Từ tính gây ra bởi
*lực từ*, lực từ là một dạng [lực điện từ](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AB), một trong những [lực cơ bản](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_c%C6%A1_b%E1%BA%A3n) của tự nhiên, nó được sinh ra do chuyển động của các hạt có [điện tích](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADch). [Phương trình Maxwell](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_Maxwell) cho biết nguồn gốc và mối liên hệ của các [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) và [điện trường](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) gây ra lực từ. Mối quan hệ giữa lực từ và lực điện rất mật thiết, môn khoa học nghiên cứu về vấn đề này được gọi là [điện từ học](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc).
## Mục lục
[1 Từ tính của vật chất](#T.E1.BB.AB_t.C3.ADnh_c.E1.BB.A7a_v.E1.BA.ADt_ch.E1.BA.A5t) [2 Lịch sử từ học](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_t.E1.BB.AB_h.E1.BB.8Dc) [3 Đơn vị điện từ](#.C4.90.C6.A1n_v.E1.BB.8B_.C4.91i.E1.BB.87n_t.E1.BB.AB) [4 Từ học và spintronics](#T.E1.BB.AB_h.E1.BB.8Dc_v.C3.A0_spintronics) [5 Tài liệu tham khảo](#T.C3.A0i_li.E1.BB.87u_tham_kh.E1.BA.A3o) [6 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [7 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Từ tính của vật chất[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=1)]
### Mô tả vĩ mô[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=2)]
#### Cảm ứng từ và từ trường[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=3)]
Vì
[từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) được tạo ra khi có chuyển động của các điện tích nên nếu ta có một dây điện có [dòng điện](/wiki/D%C3%B2ng_%C4%91i%E1%BB%87n)
chạy qua thì nó sẽ tạo ra một
[cảm ứng từ](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
xung quanh. Cảm ứng từ là một đại lượng
[véc tơ](/wiki/Vect%C6%A1), chiều của nó phụ thuộc vào chiều chuyển động của dòng điện và được xác định bằng [quy tắc bàn tay phải](/wiki/Quy_t%E1%BA%AFc_b%C3%A0n_tay_ph%E1%BA%A3i). Bây giờ nếu ta thay dây điện trên bằng một ống dây điện thì cảm ứng từ tạo ra trong lòng ống dây đó cũng được xác định bằng quy tắc trên. Nếu xung quanh cuộn dây là chân không thì chúng ta định nghĩa [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
như sau:
, với
là
[từ thẩm](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_th%E1%BA%A9m&action=edit&redlink=1) chân không.
Như vậy thì véc tơ từ trường
chỉ phụ thuộc vào dòng điện
và hình dạng của dây chứ không phụ thuộc vào môi trường bên trong ống dây.
#### Từ thẩm và từ cảm[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=4)]
Bây giờ trong lòng ống dây không phải là chân không mà là một vật nào đó thì sự có mặt của vật đó sẽ làm thay đổi cảm ứng từ trong ống dây. Cảm ứng từ này tỷ lệ với từ trường với hệ số tỷ lệ được gọi là
[từ thẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_c%E1%BA%A3m_t%E1%BB%AB)
thì cảm ứng từ trong lòng vật đó là:
Ta định nghĩa
là véc tơ
[từ độ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_t%E1%BB%AB_h%C3%B3a) xuất hiện bên trong vật
với
là
[từ cảm](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_c%E1%BA%A3m&action=edit&redlink=1)của vật liệu
- với:
- với:
Người ta còn định nghĩa:
với
:
[từ thẩm tương đối](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_c%E1%BA%A3m_t%E1%BB%AB)của vật so với chân không.
#### Phân loại vật liệu[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=5)]
Từ cảm của vật liệu là một đại lượng đặc trưng cho sự cảm ứng của vật liệu dưới tác động của từ trường ngoài. Người ta dựa vào đại lượng này để phân chia các vật liệu thành 5 loại như sau:
**: là vật liệu có** [Nghịch từ](/wiki/Ngh%E1%BB%8Bch_t%E1%BB%AB)
nhỏ hơn không (âm) và có
[giá trị tuyệt đối](/wiki/Gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i)rất nhỏ, chỉ cỡ khoảng 10 - 5. **: là vật liệu có** [Thuận từ](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_t%E1%BB%AB)
lớn hơn không (dương) và có
[giá trị tuyệt đối](/wiki/Gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i)nhỏ cỡ 10 - 3. **: là vật liệu có** [Sắt từ](/wiki/S%E1%BA%AFt_t%E1%BB%AB)
dương và rất lớn, có thể đạt đến 10
5. **: là vật liệu có** [Feri từ](/wiki/Feri_t%E1%BB%AB)
dương và lớn (tuy nhỏ hơn
*sắt từ*). **: là vật liệu có** [Phản sắt từ](/wiki/Ph%E1%BA%A3n_s%E1%BA%AFt_t%E1%BB%AB)
dương nhưng rất nhỏ.
### Mô tả vi mô[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=6)]
#### Chuyển động của các điện tử[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=7)]
Chuyển động của các
[điện tử](/wiki/Electron) trong [nguyên tử](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) tạo nên các đám mây điện tích. Chính chuyển động quỹ đạo đó là một trong những nguyên nhân gây ra từ tính của nguyên tử làm cho nguyên tử có một [mô men từ](/w/index.php?title=M%C3%B4_men_t%E1%BB%AB&action=edit&redlink=1). Một nguyên nhân khác là [spin](/wiki/Spin), có thể được hình dung thô thiển như sự tự quay của điện tử, mặc dù về bản chất, spin là một khái niệm chỉ có trong [cơ học lượng tử](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD). Như vậy từ tính của nguyên tử có hai nguồn gốc: spin và quỹ đạo, mô men từ tương ứng với hai nguồn gốc này được gọi là *mô men từ spin* và *mô men từ quỹ đạo*.
#### Tính nghịch từ của vật chất[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=8)] [Nghịch từ](/wiki/Ngh%E1%BB%8Bch_t%E1%BB%AB) là một hiện tượng cố hữu của vật chất, tồn tại ở mọi loại vật liệu theo quy tắc chung về [cảm ứng điện từ](/wiki/Hi%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A3m_%E1%BB%A9ng_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AB). Khi có mặt của từ trường ngoài, các điện tử sẽ hưởng ứng với từ trường bằng cách tạo ra *một mô men từ cảm ứng*. Mô men từ này có xu hướng chống lại từ trường ngoài, nó tỷ lệ nhưng ngược hướng với từ trường áp dụng. Đó chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng nghịch từ trong một số chất.
### Vi từ học[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=9)]
Một cách tổng quát, tính chất của các vật liệu từ tuân theo các quy luật về
[vi từ học](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc_vi_m%C3%B4) mà ở đó tính chất từ bị quy định bởi cấu trúc [từ học vi mô](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc_vi_m%C3%B4) và cấu trúc này được quy định bởi sự cực tiểu hóa [năng lượng vi từ](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi_t%E1%BB%AB), có thể quy thành 5 dạng năng lượng:
- (
*xem chi tiết bài*) [Năng lượng vi từ](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi_t%E1%BB%AB)
## Lịch sử từ học[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=10)]
Từ học là một ngành được ứng dụng trong cuộc sống con người từ rất sớm mà đầu tiên là ở
[Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) và [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) cổ đại. Ở [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), lịch sử ghi nhận những đối thoại về từ học giữa [Aristotle](/wiki/Aristoteles) và [Thales](/wiki/Thales) từ những năm [625](/wiki/625) đến [545](/wiki/545) trước công nguyên song song với việc sử dụng [nam châm vĩnh cửu](/wiki/Nam_ch%C3%A2m_v%C4%A9nh_c%E1%BB%ADu) (là những đá thiên nhiên) cho một số mục đích khác nhau Ở phương Đông, [1] [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c)là nơi sớm nhất sử dụng các đá nam châm làm kim chỉ nam để chỉ phương Nam-Bắc từ thời đại của [Chu Công](/wiki/Chu_C%C3%B4ng_%C4%90%C3%A1n)(thời đại [nhà Chu](/wiki/Nh%C3%A0_Chu), 1122 - 256 trước Công nguyên), và cuốn sách chính thức ghi lại việc sử dụng các đá nam châm là cuốn *(鬼谷子, thầy dạy của* [Quỷ Cốc tử](/wiki/Qu%E1%BB%B7_C%E1%BB%91c_T%E1%BB%AD) [Tôn Tẫn](/wiki/T%C3%B4n_T%E1%BA%ABn)) vào thế kỷ thứ 4 trước công nguyên , [[2]](#cite_note-2) . [[3]](#cite_note-3) [Alexander Neckham](/w/index.php?title=Alexander_Neckham&action=edit&redlink=1) là người Châu Âu đầu tiên mô tả về la bàn và việc sử dụng la bàn cho việc định hướng vào năm 1187. Vào năm 1269, [Peter Peregrinus de Maricourt](/w/index.php?title=Peter_of_Maricourt&action=edit&redlink=1) viết cuốn *Epistola de magnete*, được coi là một trong những luận thuyết đầu tiên về [nam châm](/wiki/Nam_ch%C3%A2m) và [la bàn](/wiki/La_b%C3%A0n). Năm 1282, các tính chất của các nam châm và la bàn khô được thảo luận bởi Al-Ashraf, một nhà vật lý, thiên văn, địa lý người Yemeni . [4]
Cuốn sách khảo cứu chi tiết đầu tiên về các hiện tượng là cuốn
* ( De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure* *On the Magnet and Magnetic Bodies, and on the Great Magnet the Earth*) của [William Gilbert](/wiki/William_Gilbert)xuất bản năm 1600 ở [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland). Cuốn sách thảo luận về nhiều thí nghiệm điện từ do ông xây dựng, đồng thời giả thiết về từ trường của [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), nguyên nhân gây ra sự định hướng Nam-Bắc của các la bàn.
Tương tác giữa
[dòng điện](/wiki/D%C3%B2ng_%C4%91i%E1%BB%87n) và [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) lần đầu tiên được phát hiện và mô tả bởi [Hans Christian Oersted](/wiki/Hans_Christian_%C3%98rsted), một [giáo sư](/wiki/Gi%C3%A1o_s%C6%B0) [Đại học Copenhagen](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Copenhagen) ( [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch)). Ông đã phát hiện ra việc kim la bàn bị lệch hướng khi đặt gần một dây dẫn mang dòng điện. Thí nghiệm này được coi là bước ngoặt trong lịch sử ngành từ học, và được đặt tên là *Thí nghiệm Oersted*. Sau Oersted, hàng loạt các nhà khoa học đã tiến hành các thí nghiệm và các công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa điện và từ trường như [André-Marie Ampère](/wiki/Andr%C3%A9-Marie_Amp%C3%A8re), [Carl Friedrich Gauss](/wiki/Carl_Friedrich_Gau%C3%9F), [Michael Faraday](/wiki/Michael_Faraday) dẫn đến việc hình thành những kiến thức cơ bản về từ học cũng như [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng). [James Clerk Maxwell](/wiki/James_Clerk_Maxwell) đã tổng hợp các lý thuyết về [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng), [điện trường](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng), và [quang học](/wiki/Quang_h%E1%BB%8Dc) để phát triển thành lý thuyết tổng quát về [trường điện từ](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AB). Vào năm [1905](/wiki/1905), [Albert Einstein](/wiki/Albert_Einstein) đã sử dụng những định luật này để xây dựng lý [thuyết tương đối hẹp](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i_h%E1%BA%B9p) . [5]
Thế kỷ 20 cũng là thế kỷ mà từ học được phát triển mạnh mẽ từ việc tạo ra các vật liệu từ đa chức năng, xây dựng
[các lý thuyết vi mô về hiện tượng từ](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc_vi_m%C3%B4) dựa trên các lý thuyết của [cơ học lượng tử](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD) và [vật lý chất rắn](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_ch%E1%BA%A5t_r%E1%BA%AFn) như [lý thuyết vi từ học](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc_vi_m%C3%B4), [lý thuyết về đômen từ](/wiki/%C4%90%C3%B4men_t%E1%BB%AB), [vách đômen](/wiki/V%C3%A1ch_%C4%91%C3%B4men), [vật liệu sắt từ](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u_s%E1%BA%AFt_t%E1%BB%AB&action=edit&redlink=1), [tương tác trao đổi](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_trao_%C4%91%E1%BB%95i), [phản sắt từ](/wiki/Ph%E1%BA%A3n_s%E1%BA%AFt_t%E1%BB%AB),... Đi kèm với nó là sự phát triển của nhiều kỹ thuật chụp ảnh cấu trúc từ và đo đạc các tính chất từ của vật liệu. Cuối [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), đầu [thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21), ngành mới [spintronics](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_h%E1%BB%8Dc_spin) ra đời dựa trên những thành tựu của từ học và [điện tử học](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_h%E1%BB%8Dc).
## Đơn vị điện từ[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=11)]
### Các đơn vị chuẩn SI[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=12)]
|
|
|Ký hiệu đại lượng
||Tên đại lượng||Đơn vị dẫn xuất||Ký hiệu đơn vị||Đơn vị cơ bản|
|
|I |
|[ampere](/wiki/Ampe)( [SI base unit](/wiki/SI#Base_units)) *Q* [Điện tích](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [coulomb](/wiki/Coulomb_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B)) *U*, Δ *V*, Δ *φ*; *E* [Hiệu điện thế](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_th%E1%BA%BF); [Suất điện động](/w/index.php?title=Su%E1%BA%A5t_%C4%91i%E1%BB%87n_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) [volt](/wiki/V%C3%B4n) 2·s −3·A −1 *R*; *Z*; *X* [Điện trở](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%E1%BB%9F); [Trở kháng](/wiki/Tr%E1%BB%9F_kh%C3%A1ng); [Điện kháng](/wiki/Tr%E1%BB%9F_kh%C3%A1ng) [ohm](/w/index.php?title=Ohm_(unit)&action=edit&redlink=1) 2·s −3·A −2 *ρ* [Điện trở suất](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%E1%BB%9F_su%E1%BA%A5t) [ohm](/w/index.php?title=Ohm_(unit)&action=edit&redlink=1) [metre](/wiki/M%C3%A9t) 3·s −3·A −2 *P* [Công suất](/wiki/C%C3%B4ng_su%E1%BA%A5t) [watt](/wiki/Watt) 2·s −3 *C* [Điện dung](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_dung) [farad](/wiki/Farad) −1·m −2·A 2·s 4 **E** [Cường độ điện trường](/wiki/C%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%87n_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) [volt](/wiki/V%C3%B4n)per [metre](/wiki/M%C3%A9t) −1·s −3 **D** [Độ phân cực điện](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_ph%C3%A2n_c%E1%BB%B1c_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) [coulomb](/wiki/Coulomb_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B))per [square metre](/w/index.php?title=Square_metre&action=edit&redlink=1) 2 −2 *ε* [Hằng số điện môi](/wiki/H%E1%BA%B1ng_s%E1%BB%91_%C4%91i%E1%BB%87n_m%C3%B4i) [farad](/wiki/Farad)per [metre](/wiki/M%C3%A9t) −1·m −3·A 2·s 4 *χ* e [Độ cảm điện](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_c%E1%BA%A3m_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) *G*; *Y*; *B* [Độ dẫn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%E1%BA%ABn&action=edit&redlink=1); [Admittance](/w/index.php?title=Admittance&action=edit&redlink=1); [Susceptance](/w/index.php?title=Susceptance&action=edit&redlink=1) [Đơn vị Siemens](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_Siemens&action=edit&redlink=1) −1= kg −1·m −2·s 3·A 2 *κ*, *γ*, *σ* [Độ dẫn điện](/wiki/D%E1%BA%ABn_%C4%91i%E1%BB%87n) [siemens](/w/index.php?title=Siemens_(unit)&action=edit&redlink=1)per [metre](/wiki/M%C3%A9t) −1·m −3·s 3·A 2 **B** [Từ trường, Cảm ứng từ](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng,_C%E1%BA%A3m_%E1%BB%A9ng_t%E1%BB%AB&action=edit&redlink=1) [tesla](/w/index.php?title=Tesla_(unit)&action=edit&redlink=1) 2= kg·s −2·A −1= N·A −1·m −1 *Φ* [Từ thông](/wiki/T%E1%BB%AB_th%C3%B4ng) [weber](/w/index.php?title=Weber_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B)&action=edit&redlink=1) 2·s −2·A −1 **H** [Cường độ từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) [ampere](/wiki/Ampe)per [metre](/wiki/M%C3%A9t) −1 *L*, *M* [Độ tự cảm](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_t%E1%BB%B1_c%E1%BA%A3m&action=edit&redlink=1) [henry](/w/index.php?title=Henry_(unit)&action=edit&redlink=1) 2·s −2·A −2 *μ* [Độ từ thẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_t%E1%BB%AB_th%E1%BA%A9m) [henry](/w/index.php?title=Henry_(unit)&action=edit&redlink=1)per [metre](/wiki/M%C3%A9t) −2·A −2 *χ* [Độ cảm từ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_c%E1%BA%A3m_t%E1%BB%AB)
### Các đơn vị khác[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=13)] [gauss](/w/index.php?title=Gauss_(unit)&action=edit&redlink=1)— Viết tắt là *G*là đơn vị của [cảm ứng từ](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) *trong hệ* **B** [CGS](/wiki/CGS) [Oersted](/w/index.php?title=Oersted&action=edit&redlink=1)— viết tắt là *Oe*là đơn vị của [cường độ từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) *trong hệ* **H** [CGS](/wiki/CGS). [Maxwell](/w/index.php?title=Maxwell_(unit)&action=edit&redlink=1)— là đơn vị của [từ thông](/wiki/T%E1%BB%AB_th%C3%B4ng)trong hệ [CGS](/wiki/CGS).
- gamma là đơn vị của mật độ từ thông (trong hệ SI là Tesla - T), 1 gamma = 1 nT.
- μ
0— là ký hiệu viết tắt quen thuộc của [độ từ thẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_t%E1%BB%AB_th%E1%BA%A9m)tuyệt đối của [chân không](/wiki/Ch%C3%A2n_kh%C3%B4ng), có giá trị 4πx10 −7 [N](/wiki/Newton)/( [ampere-vòng](/w/index.php?title=Ampere-v%C3%B2ng&action=edit&redlink=1))².
## Từ học và spintronics[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=14)]
Những thành tựu về từ học cuối
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) , [7] đã dẫn đến việc hình thành một lĩnh vực mới gọi là [[8]](#cite_note-8) [spintronics](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_h%E1%BB%8Dc_spin) , ngành nghiên cứu tạo ra các [[9]](#cite_note-9) [linh kiện điện tử](/wiki/Linh_ki%E1%BB%87n_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD)mới khai thác cả thuộc tính [spin](/wiki/Spin)cũng như [điện tích](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADch)của [điện tử](/wiki/Electron), thay thế các linh kiện điện tử truyền thống đã lỗi thời. Sự hấp dẫn của spintronics cũng dấn đến việc thúc đẩy việc nghiên cứu về từ học để tìm hiểu về bản chất từ tính, đồng thời nghiên cứu tạo ra nhiều vật liệu từ đặc biệt ứng dụng trong các linh kiện từ tính.
Mục tiêu quan trọng của spintronics là hiểu về cơ chế tương tác giữa spin của các hạt và môi trường chất rắn, từ đó có thể điều khiển cả về mật độ cũng như sự chuyển vận (
*transportation*) của dòng spin trong [vật liệu](/wiki/V%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u). Những câu hỏi lớn được đặt ra cho ngành spintronics là:
- Cách nào hiệu quả nhất để
[phân cực](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BB%B1c)một hệ spin?
- Một hệ spin có thể nhớ trạng thái định hướng trong bao lâu?
- Làm thế nào để ghi nhận spin?
Spintronics hứa hẹn là một thế hệ linh kiện mới trong thế kỷ 21 với mục tiêu tăng tốc độ xử lý, giảm năng lượng hao tốn và giá thành mà từ học là một nền tảng của spintronics.
*Xem bài chi tiết* [Spintronics](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_h%E1%BB%8Dc_spin)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=15)] **Fowler, Michael (1997).** [^](#cite_ref-1) [“Historical Beginnings of Theories of Electricity and Magnetism”](http://galileoandeinstein.physics.virginia.edu/more_stuff/E&M_Hist.html). Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2008. **Li Shu-hua, "Origine de la Boussole 11. Aimant et Boussole,"** [^](#cite_ref-2) *Isis*, Vol. 45, No. 2. (Jul., 1954), p.175 **Li Shu-hua, "Origine de la Boussole 11. Aimant et Boussole,"** [^](#cite_ref-3) *Isis*, Vol. 45, No. 2. (Jul., 1954), p.176 **Schmidl, Petra G. (1996-1997), “Two Early Arabic Sources On The Magnetic Compass”,** [^](#cite_ref-4) *Journal of Arabic and Islamic Studies* **1**: 81–132 [^](#cite_ref-5) [A. Einstein:](http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/specrel/www/) *On the Electrodynamics of Moving Bodies*, June 30, 1905. [^](#cite_ref-6) [International Union of Pure and Applied Chemistry](/wiki/IUPAC)(1993). *, ấn bản thứ hai, Oxford: Blackwell Science.* [Đại Lượng, Đơn Vị và Ký Hiệu trong Hóa Lý](/w/index.php?title=Quantities,_Units_and_Symbols_in_Physical_Chemistry&action=edit&redlink=1) [ISBN 0-632-03583-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0632035838). pp. 14–15. [Bản toàn văn.](http://www.iupac.org/publications/books/gbook/green_book_2ed.pdf) [^](#cite_ref-7) [M. N. Baibich, J. M. Broto, A. Fert, F. Nguyen Van Dau, F. Petroff, P. Eitenne, g. Creuzet, A. Friederich, and J. Chazelas,](http://prola.aps.org/abstract/PRL/v61/i21/p2472_1) *Giant Magnetoresistance of (001)Fe/(001)Cr Magnetic Superlattices*, Phys. Rev. Lett. 61 (1988) 2472. [^](#cite_ref-8) [G. Binasch, P. Grünberg, F. Saurenbach, W. Zinn,](http://prola.aps.org/abstract/PRB/v39/i7/p4828_1) *Enhanced magnetoresistance in layered magnetic structures with antiferromagnetic interlayer exchange*, Phys. Rev. B 39 (1989) 4828. [^](#cite_ref-9) [I. Zutic, J. Fabrian, S.D. Sarma,](http://link.aps.org/abstract/RMP/v76/p323) *Spintronics: Fundamentals and applications*, Rev. Mod. Phys. 76 (2004) 323
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=16)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=17)] [Lịch sử của từ học](http://www.rare-earth-magnets.com/magnet_university/history_of_magnetism.htm) [Sơ lược về từ học và vật liệu từ](http://ndthe.multiply.com/journal/item/5) [Magnetism flash](http://www.albinoblacksheep.com/flash/magnetism) [Electricity and Magnetism: Video lectures](http://web.mit.edu/smcs/8.02/) [P10D Electricity and Magnetism P10D Electricity and Magnetism, online lectures](http://scitec.uwichill.edu.bb/cmp/online/P10D/p10D.htm) [Exploring magnetism lesson series](http://cse.ssl.berkeley.edu/SEGwayed/lessons/exploring_magnetism/)
|
|![]()

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Chiang Mai
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Chiang Mai (tỉnh)
Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
H
- ► Huyện của Chiang Mai (24 tr.)
Các trang trong thể loại “Chiang Mai”
14 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 14 trang.

markdown:
# Thể loại:Chiang Mai
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Chiang Mai (tỉnh)](/wiki/Chiang_Mai_(t%E1%BB%89nh))
|
|![]()
[Chiang Mai](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chiang_Mai?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
### H
- ►
[Huyện của Chiang Mai](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Chiang_Mai) (24 tr.)
## Các trang trong thể loại “Chiang Mai”
14 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 14 trang.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Thủ dâm hậu môn
Thủ dâm hậu môn là kích thích hậu môn và trực tràng bằng tay nhằm tạo ra khoái cảm. Ở người, phương pháp thường thấy là kích thích lỗ hậu môn bằng tay và đưa một hay nhiều vật như ngón tay, nắm tay, vật hình dương vật hoặc đồ chơi tình dục như anal bead, butt plug, dương vật giả, bộ rung hoặc dụng cụ mát-xa tuyến tiền liệt.[1]
Đưa vật từ ngoài vào hậu môn không phải là không nguy hiểm. Đây là vùng dễ bị tổn thương, thành ruột không có cảm giác đau và khi đưa vật vào quá sâu, cần phải giải phẩu để lấy vật ra (ngay cả trong trường hợp không bị tổn thương). Thủ dâm hậu môn không an toàn có thể gây hại hoặc phải đi cấp cứu. Tuy nhiên, có thể thực hiện thủ dâm hậu môn một cách an toàn hơn bằng cách súc rửa phân sạch sẽ trước khi thực hiện, hậu môn và trực tràng phải được bôi trơn đầy đủ và thư giãn, và vật đưa vào không quá lớn.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Aruffo, Roy N.; Ibarra, Segundo; Strupp, Karen R. (December năm 2000). “Encopresis and Anal Masturbation”. Journal of the American Psychoanalytic Association (Sage) 48 (4): 1327–1354. doi:10.1177/00030651000480040201.

markdown:
# Thủ dâm hậu môn
|
|Mục từ này liên quan đến một vấn đề
Thông tin ở đây có thể không phù hợp với những bạn dưới 16 tuổi hoặc truy cập ở những nơi công cộng.
**Thủ dâm hậu môn** là kích thích [hậu môn](/wiki/H%E1%BA%ADu_m%C3%B4n) và [trực tràng](/wiki/Tr%E1%BB%B1c_tr%C3%A0ng) bằng tay nhằm tạo ra khoái cảm. Ở người, phương pháp thường thấy là kích thích lỗ hậu môn bằng tay và đưa một hay nhiều vật như ngón tay, nắm tay, vật hình [dương vật](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt) hoặc [đồ chơi tình dục](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93_ch%C6%A1i_t%C3%ACnh_d%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) như anal bead, [butt plug](/w/index.php?title=Butt_plug&action=edit&redlink=1), [dương vật giả](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt_gi%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1), bộ rung hoặc dụng cụ mát-xa [tuyến tiền liệt](/wiki/Nhi%E1%BA%BFp_h%E1%BB%99_tuy%E1%BA%BFn). [[1]](#cite_note-Turd-1)
Đưa vật từ ngoài vào hậu môn không phải là không nguy hiểm. Đây là vùng dễ bị tổn thương, thành
[ruột](/wiki/Ru%E1%BB%99t) không có cảm giác đau và khi đưa vật vào quá sâu, cần phải giải phẩu để lấy vật ra (ngay cả trong trường hợp không bị tổn thương). Thủ dâm hậu môn không an toàn có thể gây hại hoặc phải đi cấp cứu. Tuy nhiên, có thể thực hiện thủ dâm hậu môn một cách an toàn hơn bằng cách súc rửa [phân](/wiki/Ph%C3%A2n) sạch sẽ trước khi thực hiện, hậu môn và trực tràng phải được bôi trơn đầy đủ và thư giãn, và vật đưa vào không quá lớn.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_d%C3%A2m_h%E1%BA%ADu_m%C3%B4n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_d%C3%A2m_h%E1%BA%ADu_m%C3%B4n&action=edit§ion=1)] **Aruffo, Roy N.; Ibarra, Segundo; Strupp, Karen R. (December năm 2000).** [^](#cite_ref-Turd_1-0) [“Encopresis and Anal Masturbation”](http://apa.sagepub.com/content/48/4/1327). *Journal of the American Psychoanalytic Association*(Sage) **48**(4): 1327–1354. [doi](/wiki/DOI): [10.1177/00030651000480040201](http://dx.doi.org/10.1177%2F00030651000480040201).

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Triển lãm
Triển lãm (tiếng Anh: exhibition) là việc tổ chức trưng bày vật phẩm, tranh ảnh hoặc hàng hoá tập trung trong một thời gian và tại một địa điểm nhất định nhằm mục đích giới thiệu, quảng bá đến mọi người trong xã hội, cộng đồng.
Triển lãm có hai loại chính cần phân biệt rõ: triển lãm thương mại và triển lãm phi thương mại.
Mục lục
Triển lãm thương mại[sửa | sửa mã nguồn]
- Xem thêm: Hội chợ
Khái niệm[sửa | sửa mã nguồn]
Được hiểu theo khái niệm giống như hội chợ, triển lãm thương mại là một loại hình hoạt động xúc tiến thương mại, đó là việc trưng bày, giới thiệu hàng hoá, dịch vụ nhằm mục đích thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội giao kết hợp đồng mua bán hàng hoá, hợp đồng dịch vụ của các thương nhân.
Tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]
Việc tổ chức triển lãm thương mại thường do thương nhân kinh doanh dịch vụ hội chợ - triển lãm thương mại thực hiện; hoặc do một tổ chức, cơ quan nào đó đứng ra tổ chức nhằm hỗ trợ các thương nhân (doanh nghiệp) xúc tiến ký kết hợp đồng tiêu thụ hàng hoá.
Chủ thể tham gia trưng bày, giới thiệu hàng hoá, dịch vụ tại các triển lãm thương mại thường là các thương nhân với mục tiêu tìm đối tác; do đó đối tượng khách hàng mà thương nhân hướng tới chủ yếu cũng là bạn hàng.
Triển lãm thương mại, cũng như các hội chợ, thường được tổ chức thành các gian hàng (diện tích lớn hoặc nhỏ, nhưng quy chuẩn tối thiểu là 3m x 3m) để các thương nhân giới thiệu về sản phẩm, dịch vụ của mình tại đó.
Nhà tổ chức (organizer) đứng ra mời, kêu gọi, tập hợp các thương nhân tham gia triển lãm thương mại; sau đó sắp xếp họ vào các vị trí gian hàng tại địa điểm của mình hoặc tự mình đi thuê. Các thương nhân tham gia triển lãm thương mại phải trả phí gian hàng cho nhà tổ chức. Trong trường hợp nhà tổ chức là một cơ quan nhà nước, các thương nhân tham gia thường được miễn phí hoặc giảm một phần chi phí so với khi tham gia triển lãm thương mại mà nhà tổ chức là thương nhân.
Triển lãm phi thương mại[sửa | sửa mã nguồn]
Là các triển lãm trưng bày, giới thiệu quảng bá, vật phẩm, hình ảnh đến mọi người trong xã hội, cộng đồng, không vì mục đích xúc tiến ký kết hợp đồng tiêu thụ hàng hoá hay trực tiếp tiêu thụ hàng hoá. Các triển lãm phi thương mại thường vì mục tiêu tuyên truyền, quảng bá chính trị hoặc văn hoá. Ví dụ các trường hợp này là:
- Triển lãm thành tựu kinh tế quốc dân
- Triển lãm ảnh nghệ thuật, tranh cổ động...
- Triển lãm trưng bày hàng giả: nhằm giúp người tiêu dùng nhận diện và phân biệt hàng giả với hàng thật
Triển lãm thành tựu thường do các cơ quan, tổ chức của nhà nước đứng ra thực hiện chủ yếu vì mục đích chính trị. Các triển lãm tranh ảnh, vì đặc thù của vật phẩm trưng bày, thường được trưng bày như các phòng tranh, không tổ chức thành các gian hàng.

markdown:
# Triển lãm
**Triển lãm** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *exhibition*) là việc tổ chức trưng bày vật phẩm, tranh ảnh hoặc [hàng hoá](/wiki/H%C3%A0ng_h%C3%B3a) tập trung trong một thời gian và tại một địa điểm nhất định nhằm mục đích giới thiệu, quảng bá đến mọi người trong xã hội, cộng đồng.
Triển lãm có hai loại chính cần phân biệt rõ:
**triển lãm thương mại** và **triển lãm phi thương mại**.
## Mục lục
## Triển lãm thương mại[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=1)] *Xem thêm:* [Hội chợ](/wiki/H%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A3)
### Khái niệm[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=2)]
Được hiểu theo khái niệm giống như
[hội chợ](/wiki/H%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A3), triển lãm thương mại là một loại hình hoạt động [xúc tiến thương mại](/wiki/X%C3%BAc_ti%E1%BA%BFn_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i), đó là việc trưng bày, giới thiệu hàng hoá, dịch vụ nhằm mục đích thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội giao kết hợp đồng mua bán hàng hoá, hợp đồng dịch vụ của các thương nhân.
### Tổ chức[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=3)]
Việc tổ chức triển lãm thương mại thường do thương nhân
[kinh doanh](/wiki/Kinh_doanh) [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5) hội chợ - triển lãm thương mại thực hiện; hoặc do một tổ chức, cơ quan nào đó đứng ra tổ chức nhằm hỗ trợ các thương nhân ( [doanh nghiệp](/wiki/Doanh_nghi%E1%BB%87p)) xúc tiến ký kết hợp đồng tiêu thụ [hàng hoá](/wiki/H%C3%A0ng_h%C3%B3a).
Chủ thể tham gia trưng bày, giới thiệu hàng hoá, dịch vụ tại các triển lãm thương mại thường là các thương nhân với mục tiêu tìm đối tác; do đó đối tượng khách hàng mà thương nhân
*hướng tới* chủ yếu cũng là bạn hàng.
Triển lãm thương mại, cũng như các hội chợ, thường được tổ chức thành các gian hàng (diện tích lớn hoặc nhỏ, nhưng quy chuẩn tối thiểu là 3m x 3m) để các thương nhân giới thiệu về sản phẩm, dịch vụ của mình tại đó.
Nhà tổ chức (organizer) đứng ra mời, kêu gọi, tập hợp các thương nhân tham gia triển lãm thương mại; sau đó sắp xếp họ vào các vị trí gian hàng tại địa điểm của mình hoặc tự mình đi thuê. Các thương nhân tham gia triển lãm thương mại phải trả phí gian hàng cho nhà tổ chức. Trong trường hợp nhà tổ chức là một cơ quan nhà nước, các thương nhân tham gia thường được miễn phí hoặc giảm một phần chi phí so với khi tham gia triển lãm thương mại mà nhà tổ chức là thương nhân.
## Triển lãm phi thương mại[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=4)]
Là các triển lãm trưng bày, giới thiệu quảng bá, vật phẩm, hình ảnh đến mọi người trong xã hội, cộng đồng, không vì mục đích xúc tiến ký kết hợp đồng tiêu thụ hàng hoá hay trực tiếp tiêu thụ hàng hoá. Các triển lãm phi thương mại thường vì mục tiêu tuyên truyền, quảng bá
[chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) hoặc [văn hoá](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a). Ví dụ các trường hợp này là:
- Triển lãm thành tựu kinh tế quốc dân
- Triển lãm ảnh nghệ thuật, tranh cổ động...
- Triển lãm trưng bày hàng giả: nhằm giúp
[người tiêu dùng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng)nhận diện và phân biệt hàng giả với hàng thật
Triển lãm thành tựu thường do các cơ quan, tổ chức của nhà nước đứng ra thực hiện chủ yếu vì mục đích chính trị. Các triển lãm tranh ảnh, vì đặc thù của vật phẩm trưng bày, thường được trưng bày như các phòng tranh, không tổ chức thành các gian hàng.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=5)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=6)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%83n_l%C3%A3m&action=edit§ion=7)]
|
|![]()

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


text:
crumpling
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Động từ[sửa]
crumpling
Chia động từ[sửa]
crumple
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
crumpling

markdown:
# crumpling
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **crumpling**
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
crumple
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[crumple](/wiki/crumple) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) **crumpling** [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [crumpled](/wiki/crumpled) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc [crumplest](/w/index.php?title=crumplest&action=edit&redlink=1)¹ [crumples](/wiki/crumples)hoặc [crumpleth](/w/index.php?title=crumpleth&action=edit&redlink=1)¹ [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled)hoặc [crumpledst](/w/index.php?title=crumpledst&action=edit&redlink=1)¹ [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc [crumplest](/w/index.php?title=crumplest&action=edit&redlink=1)¹ [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [crumpled](/wiki/crumpled) [were](/wiki/were)to [crumple](/wiki/crumple)hoặc [should](/wiki/should) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc should [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc should [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc should [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc should [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)hoặc should [crumple](/wiki/crumple) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple) [crumple](/wiki/crumple)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Ngay cang nhieu phu nu buoc vao kinh doanh va cam thay khong qua kho khan de thanh cong nhu ho tung nghi. Vi vay, co nhieu ban nu tuy khong co y khong lap gia dinh nhung dang co nhung bien doi sau sac ve quan diem hon nhan. (Tinh Nghi)
Nguoi gui: Tinh Nghi
Gui toi: Ban Doi song
Tieu de: Su that ?
Toi nhan thay chuyen phu nu " chu dong lo thi " la mot de tai dac biet nhay cam. Ve tinh tu chu va doc lap cua phai nu hien nay, su can thiep cua khoa hoc ky thuat trong thay doi ve tam ly dan den nhung anh huong sau sac mang tinh xa hoi la khong the phu nhan.
Truoc day, viec lam ra dong tien thuong doi hoi nhieu ve su van dong the chat nhu di lai, nhung ngay nay su bung no cua Internet cung voi cac phuong tien truyen thong hien dai ket noi phan lon moi cong viec chi can qua man hinh. Dieu nay da tao dieu kien cho phu nu thich nghi de dang voi moi truong kinh doanh, truoc day van duoc xem la cua nam gioi. Ngay cang nhieu phu nu buoc vao linh vuc nay va cam thay khong qua kho khan de dat thanh cong nhu ho tung nghi.
Vi vay, co nhieu ban nu khong phai la co y khong lap gia dinh nhung dang co nhung bien doi sau sac ve quan diem hon nhan. Ho khong phai mo mong va cung khong di tim kiem su hoan hao. Tuy nhien, mot so co cam giac rang nam gioi ngay cang it quan tu hon, it manh me hon va trong doi nhieu su de dang hon. Cam giac nay xuat hien qua tiep xuc voi cac doi tac nam trong nhung moi truong ma ban chat that duoc thu thach va boc lo.
Trong nhung chuyen bien te nhi ve "nguoi phu nu hien dai" nay, triet ly "nho con xanh lam" duoc su dung o tan so cao, khi con nguoi chap nhan mot cach mac nhien nhung tinh huong chong lai su hap dan ngoai kha nang cua minh. Doi luc day la mot phuong thuoc tot vi mot nguoi khong the vuon toi moi kha nang tot nhat trong cuoc song.
Mot ban nu co gia dinh co the nhin mot ban nu khac thanh cong hon minh ve nhieu mat nhung chua co gia dinh bang mot tam ly hai long rang nguoi do van co diem thua minh. Mot nguoi nam gioi nhin mot phu nu hoc thuc cao va thanh cong hon cung bang tam ly nay. Con nguoi phu nu hien dai do lai co the nhin nhung nguoi kia rang "com mai roi com chieu, rut cuc moi ngay hai bua com" (Xuan Dieu) va cam thay chan chan cai khong khi ho cho la deu deu, te nhat va can dieu gi do that su soi noi hon.
Khong co dieu gi tot hay xau hoan toan; nhung viec dieu chinh tam ly de thich nghi voi su tien trien tu nhien cua xa hoi, cua moi truong song la dieu hoan toan can thiet. Chi co su nhan thuc sau sac ve qua trinh hinh thanh tam ly moi giup moi nguoi hieu duoc nguon goc cua su thay doi nay la hoan toan tu nhien va co duoc su thich nghi de dang trong cac moi quan he xa hoi.
TIN Trang Ban Đọc NỔI BẬT
Tại không phận quốc tế, một tiêm kích của Trung Quốc đã áp sát máy bay tuần tra của Mỹ và biểu diễn lộn vòng qua đầu máy báy Mỹ
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Phụ nữ ngày nay dễ thành công hơn bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin Phu nu ngay nay de thanh cong hon co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Phu nu ngay nay de thanh cong hon de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Gia dinh trong chuyen muc Trang ban doc.

markdown:
|
|
Ngay cang nhieu phu nu buoc vao kinh doanh va cam thay khong qua kho khan de thanh cong nhu ho tung nghi. Vi vay, co nhieu ban nu tuy khong co y khong lap gia dinh nhung dang co nhung bien doi sau sac ve quan diem hon nhan. (Tinh Nghi)
Toi nhan thay chuyen phu nu "
Truoc day, viec lam ra dong tien thuong doi hoi nhieu ve su van dong the chat nhu di lai, nhung ngay nay su bung no cua Internet cung voi cac phuong tien truyen thong hien dai ket noi phan lon moi cong viec chi can qua man hinh. Dieu nay da tao dieu kien cho phu nu thich nghi de dang voi moi truong kinh doanh, truoc day van duoc xem la cua nam gioi. Ngay cang nhieu phu nu buoc vao linh vuc nay va cam thay khong qua kho khan de dat thanh cong nhu ho tung nghi.
Vi vay, co nhieu ban nu khong phai la co y khong lap gia dinh nhung dang co nhung bien doi sau sac ve quan diem hon nhan. Ho khong phai mo mong va cung khong di tim kiem su hoan hao. Tuy nhien, mot so co cam giac rang nam gioi ngay cang it quan tu hon, it manh me hon va trong doi nhieu su de dang hon. Cam giac nay xuat hien qua tiep xuc voi cac doi tac nam trong nhung moi truong ma ban chat that duoc thu thach va boc lo.
Mot ban nu co gia dinh co the nhin mot ban nu khac thanh cong hon minh ve nhieu mat nhung chua co gia dinh bang mot tam ly hai long rang nguoi do van co diem thua minh. Mot nguoi nam gioi nhin mot phu nu hoc thuc cao va thanh cong hon cung bang tam ly nay. Con nguoi phu nu hien dai do lai co the nhin nhung nguoi kia rang "com mai roi com chieu, rut cuc moi ngay hai bua com" (Xuan Dieu) va cam thay chan chan cai khong khi ho cho la deu deu, te nhat va can dieu gi do that su soi noi hon.
Khong co dieu gi tot hay xau hoan toan; nhung viec dieu chinh tam ly de thich nghi voi su tien trien tu nhien cua xa hoi, cua moi truong song la dieu hoan toan can thiet. Chi co su nhan thuc sau sac ve qua trinh hinh thanh tam ly moi giup moi nguoi hieu duoc nguon goc cua su thay doi nay la hoan toan tu nhien va co duoc su thich nghi de dang trong cac moi quan he xa hoi.
|
|
Viet Bao
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Phụ nữ ngày nay dễ thành công hơn* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Phu nu ngay nay de thanh cong hon**

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text:
'Ôtô lưu thông theo biển chẵn lẻ, thế giới làm được ta cũng làm được'
> Kiến nghị cho ôtô vào trung tâm TP HCM theo ngày chẵn lẻ / Quy định ôtô vào trung tâm TP HCM theo ngày chẵn lẻ khó khả thi
- Sở Giao thông Vận tải TP HCM vừa đề xuất hạn chế phương tiện cá nhân bằng cách cho ôtô lưu thông theo ngày chẵn lẻ, ông nghĩ sao về giải pháp này?
- Đề xuất cho xe chạy theo biển chẵn lẻ vào trung tâm thành phố không phải giải pháp mới, hay sáng kiến của một cá nhân, mà trên thế giới đã có một số nước áp dụng. Trong hoàn cảnh chưa có giải pháp đồng bộ như tàu điện ngầm, tàu điện trên cao, kết hợp xe buýt tại các thành phố lớn, điều kiện kinh tế của đất nước còn khó khăn, thì giải pháp chống ùn tắc trước mắt như quy định biển xe chẵn lẻ đi theo ngày là cần thiết. Chúng ta phải mạnh dạn ủng hộ những giải pháp hạn chế xe cá nhân để từng bước giảm ùn tắc giao thông, trong đó có xe lưu thông theo biển chẵn lẻ.
Tôi được biết, Sở Giao thông Vận tải TP HCM đề xuất giải pháp trên để hưởng ứng chương trình tiết kiệm năng lượng nói chung, có văn bản báo cáo UBND TP HCM để báo cáo Chính phủ xin phép được áp dụng trên phạm vi hẹp chứ không phải trên diện rộng, để thực hiện 2 mục tiêu tiết kiệm xăng dầu và giảm ùn tắc giao thông.
Cửa ngõ phía Đông TP HCM tắc nghẽn. Ảnh: Vĩnh Phú.
- Theo ông nói, nhiều nước đã áp dụng biện pháp trên, nhưng với điều kiện Việt Nam hiện nay tính khả thi của giải pháp trên thế nào?
- Thế giới áp dụng được thì mình cũng sẽ làm được. Chúng ta chưa có điều tra xã hội học nên chưa biết người dân ủng hộ hay phản đối. Phương án đề xuất chỉ áp dụng với xe cá nhân, chứ các loại xe tải, xe khách, taxi, xe chở hàng hóa chưa áp dụng như một số báo đưa tin.
Đây mới là chủ trương, nếu được áp dụng thì phải quy định phạm vi, thời gian, các giải pháp đồng bộ đi theo. Trước mắt phải khảo sát lượng phương tiện đi lại, khoảng hở của đường dành cho xe buýt bao nhiêu để tăng thêm xe buýt.
- Đề xuất xe cá nhân đi theo ngày chẵn lẻ từng được Hà Nội đưa ra song người dân đã phản đối mạnh mẽ, ông có lo ngại đề xuất này lại bị phản đối?
- Chúng ta phải có trách nhiệm với cộng đồng, ai cũng phải hy sinh. Mặc dù ai cũng biết rằng nếu có điều kiện kinh tế, đi phương tiện cá nhân thoải mái hơn nhiều.
Tôi cho rằng đề xuất xe cá nhân theo biển chẵn lẻ sẽ tạo công bằng cho mọi người dân, hôm nay tôi đi xe công cộng thì ngày mai anh phải đi xe công cộng. Mỗi người chia sẻ một ít rồi nhân rộng ra thì chúng ta sẽ khắc phục được ùn tắc giao thông.
Nhìn người Nhật sau vụ động đất, thấy người ta chia sẻ như thế nào. Chúng ta nhìn nước bạn Lào cũng có ý thức chấp hành giao thông rất tốt. Người ta nghe thấy tín hiệu xe ưu tiên thì đỗ xe lại nhường đường, khác với văn hóa giao thông chúng ta. Chúng ta cần nhường nhịn, chia sẻ những khó khăn mà cộng đồng đang gặp phải.
Hiện nay vấn đề ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn là bức xúc của xã hội, mọi người không đồng ý đề xuất này vậy thì hãy đưa ra đề xuất khác. Song có ai đưa ra đề xuất nào đâu. Chúng ta phải xác định sống chung với xe máy ít nhất đến năm 2030.
- Là cơ quan tham mưu cho Chính phủ, Bộ đã đưa ra giải pháp nào để hạn chế phương tiện cá nhân?
- Bộ Giao thông Vận tải đã có một số phương án song vẫn trong quá trình chuẩn bị. Tôi được biết, Hà Nội từng đưa ra đề xuất cấm ôtô vào trung tâm thành phố và xây dựng các bãi đỗ xe trung chuyển; hoặc có đường dành riêng cho xe chở đủ tải, nếu không đủ tải thì đi cùng làn xe máy. Tuy nhiên, theo tôi giải pháp xe lưu thông theo biển chẵn lẻ là dễ áp dụng nhất.
Đoàn Loan thực hiện
- Nghĩa vụ quân sự: Nhà nghèo chen chân, nhà giàu trốn tránh
- Việt Nam lập 'đường bay vàng' qua không phận Campuchia

markdown:
# 'Ôtô lưu thông theo biển chẵn lẻ, thế giới làm được ta cũng làm được'
>
[Kiến nghị cho ôtô vào trung tâm TP HCM theo ngày chẵn lẻ](/tin-tuc/xa-hoi/kien-nghi-cho-oto-vao-trung-tam-tp-hcm-theo-ngay-chan-le-2191900.html)/ [Quy định ôtô vào trung tâm TP HCM theo ngày chẵn lẻ khó khả thi](/tin-tuc/xa-hoi/quy-dinh-oto-vao-trung-tam-tp-hcm-theo-ngay-chan-le-kho-kha-thi-2192109.html) *- Sở Giao thông Vận tải TP HCM vừa đề xuất hạn chế phương tiện cá nhân bằng cách cho ôtô lưu thông theo ngày chẵn lẻ, ông nghĩ sao về giải pháp này?*
- Đề xuất cho xe chạy theo biển chẵn lẻ vào trung tâm thành phố không phải giải pháp mới, hay sáng kiến của một cá nhân, mà trên thế giới đã có một số nước áp dụng. Trong hoàn cảnh chưa có giải pháp đồng bộ như tàu điện ngầm, tàu điện trên cao, kết hợp xe buýt tại các thành phố lớn, điều kiện kinh tế của đất nước còn khó khăn, thì giải pháp chống ùn tắc trước mắt như quy định biển xe chẵn lẻ đi theo ngày là cần thiết. Chúng ta phải mạnh dạn ủng hộ những giải pháp hạn chế xe cá nhân để từng bước giảm ùn tắc giao thông, trong đó có xe lưu thông theo biển chẵn lẻ.
Tôi được biết, Sở Giao thông Vận tải TP HCM đề xuất giải pháp trên để hưởng ứng chương trình tiết kiệm năng lượng nói chung, có văn bản báo cáo UBND TP HCM để báo cáo Chính phủ xin phép được áp dụng trên phạm vi hẹp chứ không phải trên diện rộng, để thực hiện 2 mục tiêu tiết kiệm xăng dầu và giảm ùn tắc giao thông.
**
![ ketxe8-1349335988_480x0.jpg](http://m.f29.img.vnexpress.net/2011/04/15/ketxe8-1349335988_480x0.jpg)
*Cửa ngõ phía Đông TP HCM tắc nghẽn. Ảnh: Vĩnh Phú.* *- Theo ông nói, nhiều nước đã áp dụng biện pháp trên, nhưng với điều kiện Việt Nam hiện nay tính khả thi của giải pháp trên thế nào? *
- Thế giới áp dụng được thì mình cũng sẽ làm được. Chúng ta chưa có điều tra xã hội học nên chưa biết người dân ủng hộ hay phản đối. Phương án đề xuất chỉ áp dụng với xe cá nhân, chứ các loại xe tải, xe khách, taxi, xe chở hàng hóa chưa áp dụng như một số báo đưa tin.
Đây mới là chủ trương, nếu được áp dụng thì phải quy định phạm vi, thời gian, các giải pháp đồng bộ đi theo. Trước mắt phải khảo sát lượng phương tiện đi lại, khoảng hở của đường dành cho xe buýt bao nhiêu để tăng thêm xe buýt.
*- Đề xuất xe cá nhân đi theo ngày chẵn lẻ từng được Hà Nội đưa ra song người dân đã phản đối mạnh mẽ, ông có lo ngại đề xuất này lại bị phản đối?*
- Chúng ta phải có trách nhiệm với cộng đồng, ai cũng phải hy sinh. Mặc dù ai cũng biết rằng nếu có điều kiện kinh tế, đi phương tiện cá nhân thoải mái hơn nhiều.
Tôi cho rằng đề xuất xe cá nhân theo biển chẵn lẻ sẽ tạo công bằng cho mọi người dân, hôm nay tôi đi xe công cộng thì ngày mai anh phải đi xe công cộng. Mỗi người chia sẻ một ít rồi nhân rộng ra thì chúng ta sẽ khắc phục được ùn tắc giao thông.
Nhìn người Nhật sau vụ động đất, thấy người ta chia sẻ như thế nào. Chúng ta nhìn nước bạn Lào cũng có ý thức chấp hành giao thông rất tốt. Người ta nghe thấy tín hiệu xe ưu tiên thì đỗ xe lại nhường đường, khác với văn hóa giao thông chúng ta. Chúng ta cần nhường nhịn, chia sẻ những khó khăn mà cộng đồng đang gặp phải.
Hiện nay vấn đề ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn là bức xúc của xã hội, mọi người không đồng ý đề xuất này vậy thì hãy đưa ra đề xuất khác. Song có ai đưa ra đề xuất nào đâu. Chúng ta phải xác định sống chung với xe máy ít nhất đến năm 2030.
*- Là cơ quan tham mưu cho Chính phủ, Bộ đã đưa ra giải pháp nào để hạn chế phương tiện cá nhân?*
- Bộ Giao thông Vận tải đã có một số phương án song vẫn trong quá trình chuẩn bị. Tôi được biết, Hà Nội từng đưa ra đề xuất cấm ôtô vào trung tâm thành phố và xây dựng các bãi đỗ xe trung chuyển; hoặc có đường dành riêng cho xe chở đủ tải, nếu không đủ tải thì đi cùng làn xe máy. Tuy nhiên, theo tôi giải pháp xe lưu thông theo biển chẵn lẻ là dễ áp dụng nhất.
**Đoàn Loan ** *thực hiện*
-
[Nghĩa vụ quân sự: Nhà nghèo chen chân, nhà giàu trốn tránh](http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/nghia-vu-quan-su-nha-ngheo-chen-chan-nha-giau-tron-tranh-3034818.html)
-
[Việt Nam lập 'đường bay vàng' qua không phận Campuchia](http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/viet-nam-lap-duong-bay-vang-qua-khong-phan-campuchia-3035152.html)

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html

Set-Cookie: device_env=4; expires=Sat, 30-Aug-2014 11:32:14 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

Vary: Accept-Encoding


text:
Sau khi tôi coi bản chi tiết thì tôi mới hiểu rằng là vợ tôi đã ngoại tình gần một năm nay.
Sau khi tôi coi bản chi tiết thì tôi mới hiểu rằng là vợ tôi đã ngoại tình gần một năm nay.
Vợ chồng tôi đã sống với nhau rất là hạnh phúc gần 6 năm nay và đã có con với nhau gần 4 tuổi. Một cháu trai rất là dễ thương nhưng rồi bỗng nhiên tai họa bắt đầu đổ xuống, đó là mẹ vợ, chị dâu và anh vợ đã đem lại cho vợ chồng tôi một sự bi thảm.
Bắt đầu từ việc anh vợ của tôi kêu vợ tôi đi xuống nhà chơi và nấu ăn. Cứ 2-3 ngày thì vợ của tôi đi một lần, mỗi lần vợ tôi đi nấu ăn về là có chuyện này tới chuyện khác. Từ ngày vợ tôi xuống nhà anh vợ thì tôi cảm thấy vợ tôi có thái độ bất thường, đặc biệt mỗi lần điện thoại là phải trốn chỗ này tới chỗ khác. Cặp mắt vợ tôi láo táo, hình như có chuyện gì chẳng lành. Tôi bắt đầu có sự nghi ngờ. Tôi nói với vợ tôi "em làm gì mà điện thoại nói chuyện nhỏ nhỏ vậy em". Vợ tôi trả lời rằng tôi đang nói chuyện với mẹ có gì đâu mà hỏi. Thế là tôi bỏ qua.
Rồi tôi trở về sài gòn kiếm tiền. Một tuần sau tôi trở về nhà thì tôi lại thấy vợ tôi đang nằm mà bấm điện thoại. Tôi hỏi em làm gì mà tối ngày bấm điện thoại hoài vậy. Vợ tôi lại trả lời là chơi điện tử. Thật ra là vợ tôi không chơi điện tử mà đang nhắn tin cho người tình, nhưng tôi cũng bỏ qua vì vợ tôi ở nhà chỉ có 2 mẹ con chắc buồn rồi chơi chút cho vui. Còn việc nhà thì vợ của tôi không hề làm gì cả chỉ biết nằm ngủ hoặc là chở con đi chơi hoặc là chở xuống nhà anh hai mà chơi, nhưng thực tế không phải đi chơi mà là chở con của tôi đi gặp tình nhân ở trong nhà anh vợ của tôi. Vì mãi kiếm tiền nên tôi chẳng hề hay biết gì cả.
Tới ngày tôi mất máy di động mà tôi mới mua mười mấy triệu đồng trong lúc chỉ có tôi và ông già vợ và vợ của tôi mà thôi. sau khi mất máy chỉ có 3 ngày thì tôi lại phát hiện ra là tiền điện thoại cố định của nhà tôi lại đóng tới 7-8 triệu đồng/ tháng. Sau khi tôi coi bản chi tiết thì tôi mới hiểu rằng là vợ tôi đã ngoại tình gần 1 năm nay nhưng tôi vẫn tha thứ cho vợ tôi vì tôi nghĩ rằng vợ tôi còn ít tuổi, năm nay chỉ có 24 tuổi mà thôi. Vì con trai của tôi, vì gia đình và hạnh phúc, tương lai con tôi nên tôi lại tha thứ cho vợ tôi thêm lần nữa. Tôi đã khuyên vợ tôi là bỏ hết chuyện yêu đương đi mà lo cho con nhưng vợ của tôi không nghe mà còn có ý định bỏ tôi và tìm cách điện thoại cho vợ lớn của tôi xuống bắt tôi về Sài Gòn, rồi chiếm đoạt tài sản của tôi.
Nhưng ở trên đời này cái gì của mình thì là của mình, còn cái gì không phải của mình thì không bao giờ mình lấy được nên vợ tôi có ý định khác là bắt con trai tôi bỏ trốn theo tình nhân. Vợ tôi bắt con tôi đi đúng 15 ngày rồi vợ tôi bồng con chở về, tôi vẫn tha thứ thêm 1 lần nữa và đây là thứ 4 rồi. Tôi giao điều kiện là em không được điện thoại cho người tình của em nữa và không được đi xuống nhà anh vợ chơi nữa nhưng vợ tôi trả lời rằng nếu tôi bỏ nhậu thì vợ tôi mới bỏ người tình cùa tôi. Lời vợ tôi nói ra tôi nghe như sét đánh ngang tai, thế là tôi chờ cơ hội vợ tôi đi chợ thì tôi mới chở con tôi về Sài Gòn. Sau khi tôi chở con trai tới Sài Gòn thì tôi thành thật khai thật với vợ lớn và cúi xin vợ lớn tha tội lỗi mà tôi đã gây ra.
Trời cũng còn thương 2 cha con tôi là vợ lớn của tôi lại chấp nhận nuôi con của vợ nhỏ. Còn về vợ nhỏ của tôi thì chỉ biết rằng tôi chở con tôi về Sài Gòn chơi rồi sẽ chở về quê, nếu mà tôi chở con tôi về thì vợ nhỏ của tôi sẽ đem con tôi đi mất.
Bây giờ tôi không biết làm sao, còn tôi chở con tôi về trả lại cho mẹ nó thì vợ lớn tôi sẽ ly dị với tôi. Bây giờ tôi đang đứng giữa ngã ba đường, xin các bạn cho tôi lời khuyên tôi phải làm sao?

Cache-Control: private


text:
Clip thanh niên đi xăm kêu gào vì đau hút 13…
Đã tìm thấy người phụ nữ để lại thư vĩnh…
MediaMart tặng quà tới 2,5 triệu cho sinh…
Ngạc nhiên với những chiêu tiết kiệm tiền…
Quà cho ngoại
Lãng mạn sắc thu vàng Châu Âu
Giải cứu cô gái sắp 'thoát y' trước cửa quán bar ở Sài Gòn
Cứu thoát cô gái muốn thoát y trước cửa quán bar Sài Gòn
'Gã ấy gay lòi ra'
Giải cứu cô gái 'thoát y' trước cửa quán bar ở Sài Gòn
Vụ TMV Cát Tường: Phát hiện bất ngờ lý giải quyết tâm phi tang thi thể chị Huyền của Nguyễn Mạnh Tường
Tạo mục mới Top mục tự tạo
Nhúng Baomoi vào web của bạn
Thống kê & So sánh báo điện tử
Việc tổng hợp và sắp xếp các thông tin trên Báo Mới đều được thực hiện tự động bởi một chương trình máy tính.
Giấy phép số 46/GP-TTĐT cấp ngày 13/01/2012
Báo Mới có bản quyền thuộc Công ty Cổ phần Công nghệ EPI.

Cache-Control: no-cache

Pragma: no-cache


text:
Nga lên tiếng nhắc nhở LHQ về hành động…
Tổng thống Mỹ Barack Obama từ chối thách…
MediaMart tặng quà tới 2,5 triệu cho sinh…
34 xe tải đầu tiên trở về Nga sau khi cung…
Phó Thủ tướng chỉ đạo làm rõ trách nhiệm…
Lãng mạn sắc thu vàng Châu Âu
Các xe tải chở hàng viện trợ của Nga đã rời khỏi Ukraine
Máy bay tàng hình tối tân nhất của Mỹ thể hiện sức mạnh
Mỹ: Nga rút toàn bộ đoàn xe nhân đạo khỏi Ukraine hoặc phải trả giá đắt!
Bí ẩn ông chủ 'nhà máy sản xuất trẻ em' ở Thái Lan
Báo Nga khuyên Việt Nam nên thận trọng với vũ khí Mỹ
Tạo mục mới Top mục tự tạo
Nhúng Baomoi vào web của bạn
Thống kê & So sánh báo điện tử
Việc tổng hợp và sắp xếp các thông tin trên Báo Mới đều được thực hiện tự động bởi một chương trình máy tính.
Giấy phép số 46/GP-TTĐT cấp ngày 13/01/2012
Báo Mới có bản quyền thuộc Công ty Cổ phần Công nghệ EPI.