markdown:
# 1917
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Theo |
|1917 **Theo** [thập niên](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn): [1880](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1880) [1890](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1890) [1900](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1900) [1910](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1910) [1920](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1920) [1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930) [1940](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1940) **Theo** [thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7): [19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) [20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) [21](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21) **Theo** [thiên niên kỷ](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7): [1](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_1) [2](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_2) [3](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_3)
|
|*MCMXVII* [Ab urbe condita](/w/index.php?title=Ab_urbe_condita&action=edit&redlink=1) [Năm niên hiệu Anh](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_hi%E1%BB%87u_Anh&action=edit&redlink=1) [Geo. 5](/wiki/George_V_c%E1%BB%A7a_Anh)– 7 [Geo. 5](/wiki/George_V_c%E1%BB%A7a_Anh) [Lịch Armenia](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Armenia)
ԹՎ ՌՅԿԶ
[Lịch Assyria](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Assyria) [Lịch Ấn Độ giáo](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) [Vikram Samvat](/w/index.php?title=Vikram_Samvat&action=edit&redlink=1) [Shaka Samvat](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%8Bch_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) [Kali Yuga](/w/index.php?title=Kali_Yuga&action=edit&redlink=1) [Lịch Bahá’í](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Bah%C3%A1%27%C3%AD&action=edit&redlink=1) [Lịch Bengal](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Bengal&action=edit&redlink=1) [Lịch Berber](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Berber) [Can Chi](/wiki/Can_Chi) [Bính Thìn](/wiki/B%C3%ADnh_Th%C3%ACn)(丙辰年)
4613 hoặc 4553
*— đến —* [Đinh Tỵ](/wiki/%C4%90inh_T%E1%BB%B5)(丁巳年)
4614 hoặc 4554
[Lịch Chủ thể](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_B%E1%BA%AFc_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Lịch Copt](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Copt&action=edit&redlink=1) [Lịch Dân Quốc](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c)6
民國6年
[Lịch Do Thái](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Do_Th%C3%A1i) [Lịch Đông La Mã](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3&action=edit&redlink=1) [Lịch Ethiopia](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Ethiopia&action=edit&redlink=1) [Lịch Holocen](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) [Lịch Hồi giáo](/wiki/L%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) [Lịch Igbo](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Igbo&action=edit&redlink=1) [Lịch Iran](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Iran&action=edit&redlink=1) [Lịch Julius](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Julius) [Lịch Myanma](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Myanma_truy%E1%BB%81n_th%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) [Lịch Nhật Bản](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) [Đại Chính](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%90%E1%BA%A1i_Ch%C3%ADnh)6
(大正６年)
[Phật lịch](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_l%E1%BB%8Bch) [Dương lịch Thái](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch_Th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) [Lịch Triều Tiên](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) **1917** ( [số La Mã](/wiki/S%E1%BB%91_La_M%C3%A3): **MCMXVII**) là một [năm](/wiki/N%C4%83m) thường bắt đầu vào [thứ Hai](/wiki/Th%E1%BB%A9_Hai) trong [lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory). [Bản mẫu:Tháng trong năm 1917](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Th%C3%A1ng_trong_n%C4%83m_1917&action=edit&redlink=1)
## Mục lục
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=1)]
### Tháng 1[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=2)]
### Tháng 2[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=3)] [1 tháng 2](/wiki/1_th%C3%A1ng_2)- Đức bắt đầu lại cuộc chiến tranh toàn diện trên biển [13 tháng 2](/wiki/13_th%C3%A1ng_2)- [Mata Hari](/wiki/Mata_Hari)bị bắt [24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2)- [Tình báo Anh](/w/index.php?title=T%C3%ACnh_b%C3%A1o_Anh&action=edit&redlink=1)giao cho [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)tập công văn của [Zimmermann](/w/index.php?title=Zimmermann&action=edit&redlink=1), [bộ trưởng ngoại giao](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_ngo%E1%BA%A1i_giao&action=edit&redlink=1)Đức gửi cho [Mexico](/wiki/M%C3%A9xico)đề nghị nước này hợp tác với Đức chống lại Hoa Kỳ
### Tháng 3[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=4)] [1 tháng 3](/wiki/1_th%C3%A1ng_3)- Hoa Kỳ công bố tập tài liệu về công văn của Zimmermann [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3)- [Cách mạng Tháng Hai](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_Hai)bắt đầu ở [Nga](/wiki/Nga) [11 tháng 3](/wiki/11_th%C3%A1ng_3)- [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland)chiếm [Bagdad](/wiki/Bagdad) [15 tháng 3](/wiki/15_th%C3%A1ng_3)- [Nga hoàng](/wiki/Sa_ho%C3%A0ng) [Nikolai II](/wiki/Nikolai_II_c%E1%BB%A7a_Nga)thoái vị [23 tháng 3](/wiki/23_th%C3%A1ng_3)- [Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) [Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung) [Karl I](/wiki/Karl_I_c%E1%BB%A7a_%C3%81o)đề nghị [hòa bình](/wiki/H%C3%B2a_b%C3%ACnh)
### Tháng 4[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=5)] [6 tháng 4](/wiki/6_th%C3%A1ng_4)- [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)tuyên chiến với [Đế quốc Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)trong [Chiến tranh thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) [16 tháng 4](/wiki/16_th%C3%A1ng_4)- [V. I. Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin)trở về [Nga](/wiki/Nga)và [chiến dịch Nivelle](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Nivelle)bắt đầu ở [mặt trận phía tây](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_T%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)). [17 tháng 4](/wiki/17_th%C3%A1ng_4)- Lenin công bố " [Luận cương tháng Tư](/wiki/Lu%E1%BA%ADn_c%C6%B0%C6%A1ng_th%C3%A1ng_T%C6%B0)" [19 tháng 4](/wiki/19_th%C3%A1ng_4)- Anh, [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Ý](/wiki/%C3%9D)kí thỏa ước chia lãnh thổ [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81)thuộc [đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman)cho Ý
### Tháng 6[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=6)] [16 tháng 6](/wiki/16_th%C3%A1ng_6)- Khai mạc đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ nhất
### Tháng 7[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=7)] [1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7)- Bắt đầu [cuộc tổng tấn công của Kerensky](/wiki/Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky)ở [mặt trận phía đông](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)) [20 tháng 7](/wiki/20_th%C3%A1ng_7)- [Hiệp ước Korf](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Korf&action=edit&redlink=1)về việc thành lập [vương quốc Nam Tư](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Nam_T%C6%B0)
### Tháng 8[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=8)] [14 tháng 8](/wiki/14_th%C3%A1ng_8)- [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)tuyên chiến với Đế quốc Đức [30 tháng 8](/wiki/30_th%C3%A1ng_8)- Khởi nghĩa chống [thực dân](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n)Pháp của [Đội Cấn](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_C%E1%BA%A5n)
### Tháng 10[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=9)] [3 tháng 10](/wiki/3_th%C3%A1ng_10)- [Tôn Trung Sơn](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn)lập chính phủ Nam [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) [21 tháng 10](/wiki/21_th%C3%A1ng_10)- Lenin từ Phần Lan trở về chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa [24 tháng 10](/wiki/24_th%C3%A1ng_10)- Bắt đầu [trận Caporetto](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Caporetto)ở [mặt trận Ý](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_%C3%9D&action=edit&redlink=1)
### Tháng 11[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=10)] [2 tháng 11](/wiki/2_th%C3%A1ng_11)- [Tuyên bố Balfour](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_b%E1%BB%91_Balfour&action=edit&redlink=1)về vấn đề [Palestine](/wiki/Palestine) [7 tháng 11](/wiki/7_th%C3%A1ng_11)- [Cách mạng Tháng Mười](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di)thành công ở Nga [15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)- Tuyên ngôn về quyền các [dân tộc](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c)ở nước Nga [20 tháng 11](/wiki/20_th%C3%A1ng_11)- Mở màn [trận Cambrai](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Cambrai&action=edit&redlink=1)
### Tháng 12[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=11)] [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12)- [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)tuyên chiến với Đế quốc Áo-Hung [9 tháng 12](/wiki/9_th%C3%A1ng_12)- [Jerusalem](/wiki/Jerusalem)thất thủ về tay Anh [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12)- Đình chiến ở [mặt trận phía đông](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t))giữa Nga và các nước [Liên minh Trung tâm](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Trung_t%C3%A2m) [19 tháng 12](/wiki/19_th%C3%A1ng_12)- [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan)tuyên bố độc lập
## Sinh[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=12)] [2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5)- [Văn Tiến Dũng](/wiki/V%C4%83n_Ti%E1%BA%BFn_D%C5%A9ng), [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Quân đội Nhân dân Việt nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam), Tư lệnh [Chiến dịch Hồ Chí Minh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)1975, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)(mất [17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3)năm [2002](/wiki/2002)) [29 tháng 5](/wiki/29_th%C3%A1ng_5)- [John F. Kennedy](/wiki/John_F._Kennedy), [Tổng thống Hoa Kỳ](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3)thứ 35 (m. [1963](/wiki/1963)) [10 tháng 10](/wiki/10_th%C3%A1ng_10)- [Kim Ngọc](/wiki/Kim_Ng%E1%BB%8Dc)- nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh [Vĩnh Phú](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BA), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)(mất 1979) [19 tháng 11](/wiki/19_th%C3%A1ng_11)- [Indira Gandhi](/wiki/Indira_Gandhi), [Thủ tướng Ấn Độ](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)(m. [1984](/wiki/1984))
## Mất[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=13)] [16 tháng 1](/wiki/16_th%C3%A1ng_1)- [George Dewey](/w/index.php?title=George_Dewey&action=edit&redlink=1), [đô đốc](/wiki/%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [hải quân Mỹ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3)- [Ferdinand von Zeppelin](/w/index.php?title=Ferdinand_von_Zeppelin&action=edit&redlink=1), người đã phát minh ra [khí cầu Zeppelin](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_c%E1%BA%A7u_Zeppelin&action=edit&redlink=1) [13 tháng 8](/wiki/13_th%C3%A1ng_8)- [Eduard Buchner](/wiki/Eduard_Buchner), [nhà hóa học](/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [người Đức](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%A9c), đoạt giải [Nobel hóa học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)năm [1907](/wiki/1907) [20 tháng 8](/wiki/20_th%C3%A1ng_8)- [Adolf von Baeyer](/wiki/Adolf_von_Baeyer), nhà hóa học người Đức, đoạt giải Nobel hóa học năm [1905](/wiki/1905) [15 tháng 10](/wiki/15_th%C3%A1ng_10)- [Mata Hari](/wiki/Mata_Hari), [vũ nữ](/w/index.php?title=V%C5%A9_n%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1)và [điệp viên](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87p_vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1)người [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan)
### không rõ ngày[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=14)] [Octave Mirbeau](/wiki/Octave_Mirbeau), (s. [1848](/wiki/1848))
## Giải Nobel[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=15)] [Vật lý](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%E1%BA%ADt_l%C3%BD)- [Charles Glover Barkla](/wiki/Charles_Glover_Barkla) [Hóa học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)- Ben Williams [Y học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_Sinh_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_Y_khoa)- không có giải [Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)- [Karl Adolph Gjellerup](/wiki/Karl_Gjellerup), [Henrik Pontoppidan](/wiki/Henrik_Pontoppidan) [Hòa bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh)- [International Committee of the Red Cross](/w/index.php?title=International_Committee_of_the_Red_Cross&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=1917&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1917&action=edit§ion=16)]
|
|![]()

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Ali bin Abu Talib
[Ali ibn Abi Talib](/w/index.php?title=Ali_ibn_Abi_Talib&redirect=no))
|Ali bin Abi Talib|
|
|[Othman bin Affan](/wiki/Othman_bin_Affan) [Hasan ibn Ali](/w/index.php?title=Hasan_ibn_Ali&action=edit&redlink=1) [Mu'Awiya I](/w/index.php?title=Mu%27Awiya_I&action=edit&redlink=1) [Hasan ibn Ali](/w/index.php?title=Hasan_ibn_Ali&action=edit&redlink=1) [Husayn ibn Ali](/w/index.php?title=Husayn_ibn_Ali&action=edit&redlink=1)
xem:
[Hậu duệ của Ali ibn Abu Talib](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_du%E1%BB%87_c%E1%BB%A7a_Ali_ibn_Abu_Talib&action=edit&redlink=1) [17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3)năm 599 [Mecca](/wiki/Mecca) [27 tháng 1](/wiki/27_th%C3%A1ng_1)năm 661 [Kufa](/w/index.php?title=Kufa&action=edit&redlink=1) **Ali bin Abu Talib** ( [17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3) năm [599](/wiki/599) hoặc 600 - [1] [27 tháng 1](/wiki/27_th%C3%A1ng_1)năm [661](/wiki/661)) là một người em họ, con rể và là [Ahl al-Bayt](/w/index.php?title=Ahl_al-Bayt&action=edit&redlink=1), người nhà của [nhà tiên tri](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_ti%C3%AAn_tri_%C4%91%E1%BA%A1o_H%E1%BB%93i&action=edit&redlink=1) [Muhammad](/wiki/Muhammad)của [Islam](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o), thống trị [đế quốc Rashidun](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Rashidun&action=edit&redlink=1)từ năm 656 tới 661 và là một nhân vật lỗi lạc trong lịch sử Islam. Những người Muslim theo [hệ phái Sunni](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_ph%C3%A1i_Sunni&action=edit&redlink=1)xem Ali và vị [Rashidun](/w/index.php?title=Rashidun&action=edit&redlink=1)(Righty Guided [Khalip](/wiki/Khalip)) thứ tư và cuối cùng. Ông cũng là [Imam](/w/index.php?title=Imam&action=edit&redlink=1)của [hệ phái Shia](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_ph%C3%A1i_Shia&action=edit&redlink=1)Muslim (632-661).
## Thân thế[
[sửa](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&action=edit§ion=1)]
Ali bin Abu Talib vốn là con trai của bác nhà tiên tri Muhammad,
[Abu Talib](/w/index.php?title=Abu_Talib&action=edit&redlink=1). Ông đã kết hôn với [Fatima](/wiki/F%C3%A1tima) con gái của nhà tiên tri Muhammad và là một trong những người đầu tiên công nhận sự mặc khải của ngài.
Ông Ali vốn được nhiều người nể trọng vì tính tình rộng lượng, tài hùng biện và nhất là tài năng của một vị tướng quân. Vào thời gian này, ông được mô tả như một người mập mạp, đầu hói, có râu bạc trắng, dáng người bệ vệ gây uy tín đối với người khác.
## Sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&action=edit§ion=2)]
Khi mới nhậm chức
[khalip](/wiki/Khalip) (hoàng đế Hồi giáo) thay cho ông [Othman bin Affan](/wiki/Othman_bin_Affan) bị [ám sát](/wiki/%C3%81m_s%C3%A1t), Ali đã gặp nhiều sự chống đối kịch liệt đặc biệt từ hai người cùng tranh chức vị và từ bà vợ góa của nhà tiên tri Muhammad là [A'isha](/w/index.php?title=A%27isha&action=edit&redlink=1). Có [sử gia](/w/index.php?title=S%E1%BB%AD_gia&action=edit&redlink=1) cho rằng mối thù này là do A'isha bị Ali nghi ngờ tấm lòng chung thủy của bà khi bà tới [Medina](/wiki/Medina) trễ cùng với một người trẻ tuổi trong một bộ lạc với lý do ở lại để tìm kiếm một món nữ trang bị thất lạc, và bà A'isha không bao giờ tha thứ cho ông Ali về vấn đề này.
Đến khi Khalip Othman bị ám sát, chức vụ khalip bị bỏ trống thì A'isha đã hợp tác với hai nhân vật có nhiều tham vọng: Zubair và Talha, âm mưu nổi loạn, tố cáo Ali đã không đưa vụ sát hại Othman ra công lý. Những người âm mưu đã chiếm được thành phố quân sự
[Basra](/wiki/Basra) tại [Iraq](/wiki/Iraq), lật đổ viên tổng trấn theo phe của ông Ali.
Do không có lực lượng quân sự để đánh dẹp quân nổi loạn, Ali đã cùng một vài người ủng hộ tại Medina đi tới thành phố Koufa cách
[Basra](/wiki/Basra) khoảng 300 km, rồi cả hai phe củng cố binh lực. Tại Basra, quân đội của Ali đã chiến thắng trong [trận Camel](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Camel&action=edit&redlink=1) lừng danh.
Sau trận thắng này, Ali đặt bộ chỉ huy mới tại Koufa nằm ngay giữa trung tâm đế quốc Islam và ông đã tìm cách hòa giải với các kẻ thù cũ, tuy nhiên những cuộc khủng hoảng đã xảy ra tại Koufa trong khi Ali đang tìm cách thay thế những người thân thuộc của khalip Othman đã quá cố. Một trong số những vị này là Mu'Awiya, tổng đốc
[Syria](/wiki/Syria) và là một thành viên trong gia đình [Omeyyad](/wiki/Nh%C3%A0_Omeyyad) ở Mecca. Mu'Awiya đã không chịu rút lui dễ dàng mà còn tố cáo ông Ali đồng lõa trong vụ mưu sát Othman và yêu cầu ông mang vụ sát nhân này ra xét xử. Đòi hỏi này đã được nhiều người ủng hộ và sau đó, sự do dự của Ali đã bị tố cáo là cách che chở cho các kẻ phạm pháp. Trong một buổi lễ trong một thánh đường Islam tại [Damascus](/wiki/Damas) (Syria), Mu'Awiya đã cho người trưng ra một tấm áo màu trắng đẫm máu mà khalip Othman đã từng mặc.
Là một nhà trị vì có khả năng và một chính khách khéo léo, Mu'Awiya đã được sự ủng hộ của dân Syria và tướng Amr - một vị tướng giỏi, người đã bị Khalip Ali cho thay chức tổng trấn
[Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp).
Sự chống đối của nội bộ Islam khiến cho Ali phải dẫn một đội quân đi đối phó với Muawiyah vào
[tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) năm [657](/wiki/657), gần thành phố Siffin gần biên giới Syria - Iraq ngày nay, thuộc phía bắc thung lũng dòng sông [Euphrates](/wiki/Euphrates). Sau một trận đánh khốc liệt, quân của Mu'Awiya phải rút lui nhưng sau đó viên tướng Amr đã cho binh lính cắm trên đầu ngọn giáo của các trang giấy quyển [kinh Qur'an](/wiki/Qur%E2%80%99an) và hô to: *Quyết định chỉ thuộc về thượng đế.*
Thấy vậy, binh sĩ của Ali từ chối chống lại những người làm theo lời thượng đế. Cuộc chiến do đó đã bị ngưng lại và việc hòa giải kéo dài trong 6 tháng.
Do khalip Ali chấp thuận sự giảng hòa, phe cánh của Mu'Awiyah đã ở tại vị thế ngang bằng, lại được sự cố vấn của một người tài ba là tướng Amr. Vị tướng này đã đề nghị chọn một trong hai người: Ali và Mu'Awiya làm Khalip qua giải pháp trọng tài thay vì tranh chấp. Khalip Ali đã không chấp thuận điều này nhưng cũng không làm sao tiếp tục cuộc chiến với Mu'Awiya vì phần đông quân sĩ từ chối việc này. Vì những chia rẽ của nội bộ, phe chống đối Ali sau đó lập ra một phe ly khai gọi là Kharijites.
[Tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) năm [658](/wiki/658), lực lượng của Ali bin Abu Talib và quân Kharijites đối đầu nhau trong một trận đánh phía đông sông [Tigris](/wiki/Tigris), thuộc miền trung tâm của [Iraq](/wiki/Iraq). Ali đã chiến thắng nhưng lực lượng của ông bị suy yếu, không đủ sức chống lại phe Syria do Mu'Awiya chỉ huy. Phe này đã thành lập một miền đất độc lập trong đế chế Hồi giáo bao gồm cả xứ Ai Cập. Quân đội Syria đã nhiều lần đánh phá các thành phố của Ali.
## Qua đời[
[sửa](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&action=edit§ion=3)]
Khalip Ali bin Abu Talib mất vào năm thứ 40 (theo lịch Hồi giáo), ba năm sau khi ông đánh bại quân ly khai. Ông chết dưới lưỡi gươm có tẩm thuốc độc của Ibn Muljam al-Muradi, một kẻ cuồng tín Kharijites trong khi ông đang ra ngoài đánh thức mọi người ngủ dậy chuẩn bị hành lễ đêm ngày 19
[tháng Ramadan](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Ramadan&action=edit&redlink=1). Không cưỡng nổi vết thương độc hại của hung thủ, Ali trút hơi thở cuối cùng vào xế chiều ngày thứ sáu 21, hưởng thọ 63 tuổi. Hai người con trai của ông là [al-Hassan](/w/index.php?title=Al-Hassan&action=edit&redlink=1) và al-Hussain đã thực hiện một nghi thức tôn giáo an táng cho cha ở nghĩa trang al-Ghari, Koufa. Sau khi chôn cất mộ phần của ông không lưu lại một vết tích gì cả, đây cũng là ý nguyện cuối cùng của ông.
Ali ibn Abu Talib đã qua đời trong một nhiệm kỳ ảm đạm và ngắn ngủi. Trong 6 năm cầm quyền, mục tiêu chủ yếu của ông là bảo vệ cho sự hợp nhất của người Muslim. Ông đã cố gắng nắm giữ một giềng mối chia rẽ và chặn đứng lại ý đồ phân tán của lãnh thổ Islam.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
[Wikiquote](/wiki/Wikiquote)có sưu tập danh ngôn về:
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&action=edit§ion=5)] **Ahmed (2005), trang 234** [^](#cite_ref-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ali_bin_Abu_Talib&action=edit§ion=6)]
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1054 hit (1), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
*Amazilia viridigaster*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Amazilia viridigaster
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Apodiformes](/wiki/B%E1%BB%99_Y%E1%BA%BFn) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Trochilidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chim_ru%E1%BB%93i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Amazilia](/wiki/Amazilia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. viridigaster** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Amazilia viridigaster*
(
[Bourcier](/w/index.php?title=Jules_Bourcier&action=edit&redlink=1), 1843) ![ Amazilia viridigaster map.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Amazilia_viridigaster_map.svg/272px-Amazilia_viridigaster_map.svg.png)
![ Amazilia viridigaster map.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Amazilia_viridigaster_map.svg/272px-Amazilia_viridigaster_map.svg.png)
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Saucerottia viridigaster* *Saucerottia cupreicauda* *Amazilia cupreicauda* * là một loài Amazilia viridigaster* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Trochilidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chim_ru%E1%BB%93i). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Amazilia_viridigaster&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Amazilia_viridigaster&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22687596). *Amazilia viridigaster*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


markdown:
*Bernieria madagascariensis*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Bernieria madagascariensis
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bernieridae](/wiki/Bernieridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Bernieria](/wiki/Bernieria) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. madagascariensis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Bernieria madagascariensis*
(
[Gmelin](/w/index.php?title=Johann_Friedrich_Gmelin&action=edit&redlink=1), 1789) [[2]](#cite_note-2) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Phyllastrephus madagascariensis* * là một loài Bernieria madagascariensis* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Bernieridae](/wiki/Bernieridae). [[3]](#cite_note-3)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Bernieria_madagascariensis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bernieria_madagascariensis&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106007260). *Bernieria madagascariensis*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012. [^](#cite_ref-2) *. Internet Bird Collection. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2010.* [Common Tetraka](http://ibc.lynxeds.com/species/common-tetraka-bernieria-madagascariensis) **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-3) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Bernieria_madagascariensis&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bernieria_madagascariensis&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Bernieria madagascariensis](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Bernieria_madagascariensis)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1066 frontend miss (0)