text:
Kỷ Đệ tứ
kỷ Đệ tứ, trước đây gọi là Phân đại Đệ tứ, là một giai đoạn trong niên đại địa chất theo Ủy ban Địa tầng quốc tế[1]. Theo truyền thống, nó bắt đầu sau khi kết thúc thế Pliocen vào khoảng 1,806 triệu năm trước. Tuy nhiên, trong phiên bản 2009 về niên đại địa chất thì ICS đã chấp nhận điều chỉnh lại ranh giới bắt đầu của phân đại/kỷ này. Hiện tại (vào năm 2009), nó bắt đầu vào khoảng 2,588±0,005 triệu năm trước, khi bắt đầu tầng Gelasia[1]. Phân đại (kỷ) này bao gồm 2 thế—là thế Pleistocen và thế Holocen.
Trong sửa đổi gần đây của phân loại quốc tế do Ủy ban Địa tầng quốc tế (ICS)[2] thực hiện về các thời kỳ địa chất thì kỷ Đệ tứ đã được gộp vào trong kỷ Neogen. Sự chuyển dịch này đã vấp phải sự phản đối từ một số nhà địa chất. ICS đã đề nghị rằng kỷ Đệ tứ nên được coi là một phân đại gọi là phân đại đệ Tứ và nó là một phần của kỷ Neogen, với sự bắt đầu của nó vào khoảng 2,588 Ma, trùng với khi bắt đầu tầng Gelasia. Tuy nhiên, Hiệp hội quốc tế về nghiên cứu kỷ đệ Tứ (INQUA) lại đưa ra đề nghị ngược lại cho rằng kỷ Neogen và thế Pliocen kết thúc tại thời điểm khoảng 2,588 Ma, tầng Gelasia cần được chuyển sang thế Pleistocen và kỷ đệ Tứ cần được công nhận là kỷ thứ ba của đại Tân Sinh bằng việc viện dẫn các thay đổi cơ bản trong khí hậu, đại dương và vùng sinh vật của Trái Đất đã diễn ra vào thời điểm 2,588 Ma và sự tương ứng của nó với ranh giới địa từ học Gauss-Matuyama[3].
Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]
Thuật ngữ Đệ tứ ("Quaternary") do Jules Desnoyers đề nghị năm 1829 để chỉ các trầm tích tại lòng chảo sông Seine thuộc Pháp mà chúng dường như là trẻ hơn một cách rõ ràng so với các loại đá thuộc kỷ đệ Tam ("Tertiary"). Kỷ Đệ tứ nối tiếp sau kỷ đệ Tam và kéo dài tới ngày nay. Kỷ Đệ tứ gần như trùng khít với khoảng thời gian của các băng hà gần đây, bao gồm lần rút lui sông băng cuối cùng. Sử dụng kiểu khác của thuật ngữ này đôi khi đặt sự bắt đầu của kỷ này vào thời điểm tấn công của sự đóng băng Bắc cực vào khoảng 3 triệu năm trước và như thế nó bao gồm cả một phần khoảng thời gian của thời kỳ Thượng Pliocen. Một số người không công nhận thuật ngữ kỷ Đệ tứ và cho rằng nó là thuật ngữ không chính thức để chỉ kỷ Neogen, như có thể thấy từ ấn bản năm 2003 của biểu đồ địa tầng quốc tế, do ICS ấn hành.
Thời gian 1,8-1,6 triệu năm của kỷ Đệ tứ đại diện cho thời kỳ mà các dạng sinh vật có thể công nhận được là giống như người đã tồn tại. Trong khoảng thời gian ngắn này, tổng khoảng cách của các sự kiện trôi dạt lục địa nhỏ hơn 100 km và nó không thích đáng đối với cổ sinh vật học. Tuy nhiên, các hồ sơ địa chất được bảo tồn là lớn hơn rất nhiều so với các thời kỳ trước đó và có quan hệ gần gũi nhất với các bản đồ ngày nay, đang bộc lộ trong nửa sau thế kỷ 20 các hệ thống của chính nó về các thay đổi địa mạo khác thường. Các thay đổi địa lý chính trong thời kỳ này bao gồm sự nổi lên của eo biển Bosphorus và Skagerrak trong các thời kỳ băng hà, điều đó đã tương ứng biến các biển như Hắc Hải và biển Baltic trở nên nhạt hơn, tiếp ngay sau sự ngập lụt của chúng do mực nước biển dâng cao; hay sự lấp đầy có chu kỳ của eo biển La Manche, tạo thành một cầu đất nối liền quần đảo Anh với châu Âu lục địa; sự đóng lại theo chu kỳ của eo biển Bering, tạo ra cầu đất nối liền châu Á và Bắc Mỹ; cũng như sự ngập lụt chớp nhoáng theo chu kỳ của khu vực Scablands thuộc tây bắc Hoa Kỳ bởi các sông băng. Đại Hồ và các hồ lớn khác của Canada và vịnh Hudson cũng chỉ là các kết quả của chu kỳ gần đây và nó là nhất thời. Tiếp theo sau mỗi thời kỳ băng hà của kỷ Đệ tứ lại là một kiểu khác biệt của hồ và vịnh.
Khí hậu đã là một trong những yếu tố chịu ảnh hưởng của sự đóng băng theo chu kỳ với các sông băng trên các đại lục di chuyển đi xa từ địa cực xuống tới vĩ độ khoảng 40. Chỉ có một số ít các động vật chính yếu và mới đã tiến hóa, một lần nữa có lẽ là do thời kỳ ngắn (theo thuật ngữ địa chất) của kỷ này. Trong kỷ này cũng diễn ra sự tuyệt chủng chính của các động vật có vú lớn tại các khu vực phương Bắc vào cuối thế Pleistocen.
Nhiều dạng như các loài mèo răng kiếm hay hổ răng kiếm, voi ma mút (chi Mammuthus họ Elephantidae), voi răng mấu (chi Mammut họ Mammutidae), thú răng trổ (chi Glyptodon họ Glyptodontidae) v.v đã bị tuyệt chủng trên toàn thế giới. Các loài khác, như ngựa, lạc đà và báo gêpa cũng đã tuyệt chủng tại Bắc Mỹ.
Thời kỳ băng hà[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1821, một kỹ sư người Thụy Sĩ là Ignaz Venetz đã cho công bố một bài báo trong đó ông đưa ra giả thuyết về sự hiện diện của các dấu vết của sự chảy qua của các sông băng tới một khoảng cách đáng kể từ dãy núi Alps. Ý tưởng này lúc đầu đã gây ra tranh luận từ phía một nhà khoa học Thụy Sĩ khác là Louis Agassiz, nhưng khi ông thực hiện việc phản biện điều này thì kết quả là ông lại xác nhận thuyết của người đồng nghiệp. Một năm sau, Agassiz đã đưa ra giả thuyết về thời kỳ băng hà lớn mà có các hiệu ứng chung lâu dài. Ý tưởng này đã giúp ông có được sự biết đến trên phạm vi quốc tế.
Trong thời gian này đã diễn ra một vài thời kỳ chuyển động tiến và lùi của các sông băng và nhiệt độ trong quá khứ của Trái Đất là rất khác so với ngày nay. Cụ thể, các chu kỳ Milankovitch của Milutin Milankovitch dựa trên giả thiết là các biến đổi của bức xạ Mặt Trời tới Trái Đất là yếu tố nền tảng kiểm soát khí hậu Trái Đất.
Trong thời gian này, các sông băng dày đã tiến và lui trên phần lớn khu vực Bắc Mỹ, châu Âu, một phần Nam Mỹ và châu Á cũng như toàn bộ châu Nam Cực. Đại Hồ hình thành và các loài thú to lớn thịnh vượng trong các khu vực không bị băng che phủ của Bắc Mỹ và đại lục Á-Âu. Các loài thú này bị tuyệt chủng khi thời kỳ băng hà kết thúc vào khoảng 10.000 năm trước. Người hiện đại đã tiến hóa vào khoảng 100.000 năm trước đây.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Xem phiên bản 2009 của thang niên đại địa chất của ICS tại đây
- ^ http://www.idm.gov.vn/nguon_luc/Xuat_ban/2005/A289/a68.htm
- ^ Clague, John và ctv (2006) "Open Letter by INQUA Executive Committee" Quaternary Perspective, the INQUA Newsletter Hiệp hội quốc tế về nghiên cứu kỷ đệ Tứ, 16(1):
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Jan Zalasiewicz, The Guardian, 30 tháng 6 năm 2005, "Repackaging time"

markdown:
# Kỷ Đệ tứ
[Phân đại Đệ Tứ](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%87_T%E1%BB%A9&redirect=no))
|Phân đại Đệ tứ (Kỷ Đệ tứ).|
|
|
|
|**kỷ Đệ tứ**, trước đây gọi là **Phân đại Đệ tứ**, là một giai đoạn trong [niên đại địa chất](/wiki/Ni%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t) theo [Ủy ban Địa tầng quốc tế](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_%C4%90%E1%BB%8Ba_t%E1%BA%A7ng_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) . Theo truyền thống, nó bắt đầu sau khi kết thúc [1] [thế Pliocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Pliocen)vào khoảng 1,806 triệu năm trước. Tuy nhiên, trong phiên bản 2009 về niên đại địa chất thì ICS đã chấp nhận điều chỉnh lại ranh giới bắt đầu của phân đại/kỷ này. Hiện tại (vào năm 2009), nó bắt đầu vào khoảng 2,588±0,005 triệu năm trước, khi bắt đầu [tầng Gelasia](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Gelasia) . Phân đại (kỷ) này bao gồm 2 thế—là [[1]](#cite_note-ICS2009-1) [thế Pleistocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Pleistocen)và [thế Holocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Holocen).
Trong sửa đổi gần đây của phân loại quốc tế do
[Ủy ban Địa tầng quốc tế](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_%C4%90%E1%BB%8Ba_t%E1%BA%A7ng_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) (ICS) thực hiện về các thời kỳ địa chất thì kỷ Đệ tứ đã được gộp vào trong [2] [kỷ Neogen](/wiki/K%E1%BB%B7_Neogen). Sự chuyển dịch này đã vấp phải sự phản đối từ một số [nhà địa chất](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc). ICS đã đề nghị rằng kỷ Đệ tứ nên được coi là một phân đại gọi là phân đại đệ Tứ và nó là một phần của [kỷ Neogen](/wiki/K%E1%BB%B7_Neogen), với sự bắt đầu của nó vào khoảng 2,588 Ma, trùng với khi bắt đầu [tầng Gelasia](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Gelasia). Tuy nhiên, [Hiệp hội quốc tế về nghiên cứu kỷ đệ Tứ](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_k%E1%BB%B7_%C4%91%E1%BB%87_T%E1%BB%A9&action=edit&redlink=1)(INQUA) lại đưa ra đề nghị ngược lại cho rằng kỷ Neogen và [thế Pliocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Pliocen)kết thúc tại thời điểm khoảng 2,588 Ma, tầng Gelasia cần được chuyển sang [thế Pleistocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Pleistocen)và kỷ đệ Tứ cần được công nhận là kỷ thứ ba của đại Tân Sinh bằng việc viện dẫn các thay đổi cơ bản trong khí hậu, đại dương và vùng sinh vật của Trái Đất đã diễn ra vào thời điểm 2,588 Ma và sự tương ứng của nó với [ranh giới địa từ học Gauss-Matuyama](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_ng%C6%B0%E1%BB%A3c_Gauss-Matuyama&action=edit&redlink=1) . [[3]](#cite_note-INQUA-16-1-3)
## Tổng quan[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&action=edit§ion=1)]
Thuật ngữ Đệ tứ ("Quaternary") do
[Jules Desnoyers](/w/index.php?title=Jules_Desnoyers&action=edit&redlink=1) đề nghị năm 1829 để chỉ các trầm tích tại lòng chảo sông [Seine](/wiki/S%C3%B4ng_Seine) thuộc [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) mà chúng dường như là trẻ hơn một cách rõ ràng so với các loại [đá](/wiki/%C4%90%C3%A1) thuộc [kỷ đệ Tam](/wiki/Ph%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BB%87_tam) ("Tertiary"). Kỷ Đệ tứ nối tiếp sau kỷ đệ Tam và kéo dài tới ngày nay. Kỷ Đệ tứ gần như trùng khít với khoảng thời gian của các [băng hà](/wiki/S%C3%B4ng_b%C4%83ng) gần đây, bao gồm lần [rút lui sông băng](/w/index.php?title=R%C3%BAt_lui_s%C3%B4ng_b%C4%83ng_th%E1%BA%BF_Holocen&action=edit&redlink=1) cuối cùng. Sử dụng kiểu khác của thuật ngữ này đôi khi đặt sự bắt đầu của kỷ này vào thời điểm tấn công của sự đóng băng [Bắc cực](/wiki/B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c) vào khoảng 3 triệu năm trước và như thế nó bao gồm cả một phần khoảng thời gian của thời kỳ Thượng Pliocen. Một số người không công nhận thuật ngữ kỷ Đệ tứ và cho rằng nó là thuật ngữ không chính thức để chỉ [kỷ Neogen](/wiki/K%E1%BB%B7_Neogen), như có thể thấy từ ấn bản năm [2003](/wiki/2003) của biểu đồ địa tầng quốc tế, do ICS ấn hành.
Thời gian 1,8-1,6 triệu năm của kỷ Đệ tứ đại diện cho thời kỳ mà các dạng sinh vật có thể công nhận được là giống như
[người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) đã tồn tại. Trong khoảng thời gian ngắn này, tổng khoảng cách của các sự kiện [trôi dạt lục địa](/wiki/Tr%C3%B4i_d%E1%BA%A1t_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) nhỏ hơn 100 km và nó không thích đáng đối với cổ sinh vật học. Tuy nhiên, các hồ sơ địa chất được bảo tồn là lớn hơn rất nhiều so với các thời kỳ trước đó và có quan hệ gần gũi nhất với các bản đồ ngày nay, đang bộc lộ trong nửa sau [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) các hệ thống của chính nó về các thay đổi địa mạo khác thường. Các thay đổi địa lý chính trong thời kỳ này bao gồm sự nổi lên của eo biển [Bosphorus](/wiki/Bosphore) và [Skagerrak](/wiki/Skagerrak) trong các thời kỳ băng hà, điều đó đã tương ứng biến các biển như [Hắc Hải](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en) và [biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic) trở nên nhạt hơn, tiếp ngay sau sự ngập lụt của chúng do mực nước biển dâng cao; hay sự lấp đầy có chu kỳ của eo biển [La Manche](/w/index.php?title=La_Manche&action=edit&redlink=1), tạo thành một cầu đất nối liền quần đảo Anh với [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) lục địa; sự đóng lại theo chu kỳ của [eo biển Bering](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Bering), tạo ra cầu đất nối liền [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) và [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9); cũng như sự ngập lụt chớp nhoáng theo chu kỳ của khu vực [Scablands](/w/index.php?title=Scablands&action=edit&redlink=1) thuộc tây bắc [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) bởi các sông băng. Đại Hồ và các hồ lớn khác của [Canada](/wiki/Canada) và vịnh Hudson cũng chỉ là các kết quả của chu kỳ gần đây và nó là nhất thời. Tiếp theo sau mỗi [thời kỳ băng hà](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_b%C4%83ng_h%C3%A0) của kỷ Đệ tứ lại là một kiểu khác biệt của hồ và vịnh. [Khí hậu](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) đã là một trong những yếu tố chịu ảnh hưởng của sự đóng băng theo chu kỳ với các sông băng trên các đại lục di chuyển đi xa từ địa cực xuống tới [vĩ độ](/wiki/V%C4%A9_%C4%91%E1%BB%99) khoảng 40. Chỉ có một số ít các [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) chính yếu và mới đã tiến hóa, một lần nữa có lẽ là do thời kỳ ngắn (theo thuật ngữ địa chất) của kỷ này. Trong kỷ này cũng diễn ra sự tuyệt chủng chính của các động vật có vú lớn tại các khu vực phương Bắc vào cuối thế Pleistocen.
Nhiều dạng như các loài
[mèo răng kiếm](/w/index.php?title=M%C3%A8o_r%C4%83ng_ki%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1) hay [hổ răng kiếm](/wiki/H%E1%BB%95_r%C4%83ng_ki%E1%BA%BFm), [voi ma mút](/wiki/Voi_ma_m%C3%BAt) (chi *Mammuthus* họ *Elephantidae*), [voi răng mấu](/wiki/Voi_r%C4%83ng_m%E1%BA%A5u) (chi *Mammut* họ *Mammutidae*), [thú răng trổ](/w/index.php?title=Th%C3%BA_r%C4%83ng_tr%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) (chi *Glyptodon* họ *Glyptodontidae*) v.v đã bị tuyệt chủng trên toàn thế giới. Các loài khác, như [ngựa](/wiki/Ng%E1%BB%B1a), [lạc đà](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0) và [báo gêpa](/wiki/B%C3%A1o_s%C4%83n) cũng đã tuyệt chủng tại [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9).
## Thời kỳ băng hà[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&action=edit§ion=2)]
Năm
[1821](/wiki/1821), một kỹ sư người [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) là [Ignaz Venetz](/w/index.php?title=Ignaz_Venetz&action=edit&redlink=1) đã cho công bố một bài báo trong đó ông đưa ra giả thuyết về sự hiện diện của các dấu vết của sự chảy qua của các sông băng tới một khoảng cách đáng kể từ dãy núi Alps. Ý tưởng này lúc đầu đã gây ra tranh luận từ phía một nhà khoa học Thụy Sĩ khác là [Louis Agassiz](/w/index.php?title=Louis_Agassiz&action=edit&redlink=1), nhưng khi ông thực hiện việc phản biện điều này thì kết quả là ông lại xác nhận thuyết của người đồng nghiệp. Một năm sau, Agassiz đã đưa ra giả thuyết về thời kỳ băng hà lớn mà có các hiệu ứng chung lâu dài. Ý tưởng này đã giúp ông có được sự biết đến trên phạm vi quốc tế.
Trong thời gian này đã diễn ra một vài thời kỳ chuyển động tiến và lùi của các sông băng và nhiệt độ trong quá khứ của Trái Đất là rất khác so với ngày nay. Cụ thể, các
[chu kỳ Milankovitch](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_Milankovitch) của [Milutin Milankovitch](/w/index.php?title=Milutin_Milankovitch&action=edit&redlink=1) dựa trên giả thiết là các biến đổi của [bức xạ Mặt Trời](/wiki/B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di) tới Trái Đất là yếu tố nền tảng kiểm soát khí hậu Trái Đất.
Trong thời gian này, các sông băng dày đã tiến và lui trên phần lớn khu vực Bắc Mỹ, châu Âu, một phần Nam Mỹ và châu Á cũng như toàn bộ châu Nam Cực. Đại Hồ hình thành và các loài
[thú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) to lớn thịnh vượng trong các khu vực không bị băng che phủ của Bắc Mỹ và đại lục Á-Âu. Các loài thú này bị tuyệt chủng khi thời kỳ băng hà kết thúc vào khoảng 10.000 năm trước. [Người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) hiện đại đã tiến hóa vào khoảng 100.000 năm trước đây.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** [Xem phiên bản 2009 của thang niên đại địa chất của ICS](#cite_ref-ICS2009_1-1) **ă** [tại đây](http://www.quaternary.stratigraphy.org.uk/correlation/GSAchron09.jpg) [^](#cite_ref-2) [http://www.idm.gov.vn/nguon_luc/Xuat_ban/2005/A289/a68.htm](http://www.idm.gov.vn/nguon_luc/Xuat_ban/2005/A289/a68.htm) [^](#cite_ref-INQUA-16-1_3-0) [Clague, John và](http://www.inqua.tcd.ie/documents/QP%2016-1.pdf) *ctv*(2006) "Open Letter by INQUA Executive Committee" *Quaternary Perspective, the INQUA Newsletter*Hiệp hội quốc tế về nghiên cứu kỷ đệ Tứ, 16(1):
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_%C4%90%E1%BB%87_t%E1%BB%A9&action=edit§ion=4)]
- Jan Zalasiewicz,
*,* [The Guardian](/wiki/The_Guardian) [30 tháng 6](/wiki/30_th%C3%A1ng_6)năm 2005, ["Repackaging time"](http://web.archive.org/20070313031642/www.guardian.co.uk/comment/story/0,3604,1517234,00.html)
|
|[Kỷ Paleogen](/wiki/K%E1%BB%B7_Paleogen) [Kỷ Neogen](/wiki/K%E1%BB%B7_Neogen) **Kỷ Đệ tứ**
|
|[Pleistocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Pleistocen) [Holocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Holocen) [Gelasia*](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Gelasia)| [Calabria](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_Calabria&action=edit&redlink=1)| [Ionia](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_Ionia&action=edit&redlink=1)| [Tarantia](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_Tarantia&action=edit&redlink=1)
Phân đại Đệ Tứ của ICS trước đây đặt tầng này trong
[Pliocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Pliocen).
Từ 30-6-2009 cũng đặt tầng này trong Pleistocen
|
|![]()


text:
Hiển thị việc làms 1 - 10 trong tổng số 1144
Không bỏ lỡ việc làm nào. Nhận việc làm mới hằng ngày.
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.
Kỹ Sư Nông NghiệpCông Ty CP Đầu Tư - Nghiên Cứu Và Xuất Khẩu Gạo Thơm ITa-rice - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí MinhKỹ Sư Nông Nghiệp Số lượng: 02 Cấp bậc: Nhân viên Loại hình công việc: Toàn thời gian cố định Ngành...nghề Nông - Lâm - Ngư nghiệp Nơi làm việc TP. HCM Mức lương Thương lượng Mô tả công việc - Tư vấn, hỗ...
Kỹ sư nông nghiệpCông ty TM Trung Việt - Hà NộiCông ty TNHH Thương Mại Trung Việt là Nhà phân phối độc quyền Chế phẩm sinh học “Vườn Sinh Thái” tại Việt Nam. Với đội ngũ cán bộ kỹ sư chuyên nghiệp có trình...
Kỹ sư nông nghiệpCông ty TNHH MTV Tư Vấn Đầu Tư Tấn Lộc - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí MinhVị trí tuyển dụng Kỹ sư nông nghiệp Chức vụ Chuyên viên Số năm kinh nghiệm Hơn 5 năm Ngành nghề...://vieclam.24h.com.vn - vị trí Kỹ sư nông nghiệp. Hạn nộp: 31/05/2015" Người tìm việc cảnh giác khi có bất kỳ...
Kỹ sư nông nghiệpCông ty CP Kinh doanh và Đầu tư Xây dựng Nguyên... - Hà Nội, Hà NộiCông ty CP Kinh doanh và Đầu tư Xây dựng Nguyên Việt là doanh nghiệp có các vườn chè cho năng suất cao, chất lượng tốt, các nhà máy chế biến hiện đại, hệ thống...
Kỹ sư nông nghiệpCông ty TNHH SX DV TM Trung Hiệp Lợi - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí MinhVị trí tuyển dụng Kỹ sư nông nghiệp Chức vụ Trưởng nhóm/Giám sát Số năm kinh nghiệm 2 năm Ngành...http://vieclam.24h.com.vn - vị trí Kỹ sư nông nghiệp. Hạn nộp: 30/04/2015" Người tìm việc cảnh giác khi...
Kỹ Sư Khai Thác Mỏ Vàng Sa KhoángCông Ty TNHH Đtpt Lâm - Nông Nghiệp Việt Nam - Quảng Namnăm kinh nghiệm: 5 năm Yêu cầu bằng cấp: Đại học Yêu cầu giới tính: Nam - Tốt nghiệp Đại học ngành kỹ...Kỹ Sư Khai Thác Mỏ Vàng Sa Khoáng Số lượng: 02 Cấp bậc: Nhân viên Loại hình công việc: Toàn thời...
Kỹ sư khai thác mỏ vàngCông ty TNHH ĐTPT Lâm - Nông nghiệp Việt Nam - Quảng NamChúng tôi là một doanh nghiệp chuyên về lĩnh vực khai thác, mua bán và xuất khẩu gỗ và lâm sản. Công ty đã thực hiện các dự án trồng rừng và khai thác rừng tại...
, Chế Biến Thủy Hải Sản,nông Nghiệp ,trồng Nấm, Mộc, Xây Dựng ,điện Tử ,may MặcCông Ty Cổ Phần TMS HR Nhân Lực - Hà NộiLà đơn vị hoạt động uy tín nhiều năm trong lĩnh vực xuất khẩu lao động. Hiện nay Công ty cổ phần TMS nhân lực (TMS HR) đã có các văn phòng đại diện tại hầu...Nộp đơn nhanh
Nhân viên kỹ Thuật Nông NghiệpCông Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Vi Dan - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minhngừng nghiên cứu, phát triển sản phẩm nhằm gia tăng hiệu xuất của đất trên từng m2. Công ty được hình thành và phát triển dựa trên nền tảng nhân sự giàu nhiệt huyết...
Nhân Viên Kỹ Thuật Nông NghiệpCông Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Vi Dan - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minhthể.. - Được tác nghiệp chung với đội ngũ thạc sỹ, kỹ sư giàu kinh nghiệm trong nông học. - Được hưởng...Nhân Viên Kỹ Thuật Nông Nghiệp Số lượng: 03 Cấp bậc: Nhân viên Loại hình công việc: Toàn thời gian...
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.

markdown:
Hiển thị việc làms
**1 - 10**trong tổng số **1144**
Không bỏ lỡ việc làm nào. Nhận việc làm mới hằng ngày.
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.
## Công Ty CP Đầu Tư - Nghiên Cứu Và Xuất Khẩu Gạo Thơm ITa-rice - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh
**Kỹ** **Sư** **Nông** **Nghiệp** **Kỹ** **Sư** **Nông** **Nghiệp**Số lượng: 02 Cấp bậc: Nhân viên Loại hình công việc: Toàn thời gian cố định **Ngành**...nghề **Nông**- Lâm - Ngư **nghiệp**Nơi làm việc TP. HCM Mức lương Thương lượng Mô tả công việc - Tư vấn, hỗ...
## Công ty TM Trung Việt - Hà Nội
**Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**Công ty TNHH Thương Mại Trung Việt là Nhà phân phối độc quyền Chế phẩm sinh học “Vườn Sinh Thái” tại Việt Nam. Với đội ngũ cán bộ **kỹ** **sư**chuyên **nghiệp**có trình...
## Công ty TNHH MTV Tư Vấn Đầu Tư Tấn Lộc - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh
**Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**Vị trí tuyển dụng **Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**Chức vụ Chuyên viên Số năm kinh nghiệm Hơn 5 năm **Ngành**nghề...://vieclam.24h.com.vn - vị trí **Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**. Hạn nộp: 31/05/2015" Người tìm việc cảnh giác khi có bất **kỳ**...
## Công ty CP Kinh doanh và Đầu tư Xây dựng Nguyên... - Hà Nội, Hà Nội
**Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**Công ty CP Kinh doanh và Đầu tư Xây dựng Nguyên Việt là doanh **nghiệp**có các vườn chè cho năng suất cao, chất lượng tốt, các nhà máy chế biến hiện đại, hệ thống...
## Công ty TNHH SX DV TM Trung Hiệp Lợi - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh
**Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**Vị trí tuyển dụng **Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**Chức vụ Trưởng nhóm/Giám sát Số năm kinh nghiệm 2 năm **Ngành**...http://vieclam.24h.com.vn - vị trí **Kỹ** **sư** **nông** **nghiệp**. Hạn nộp: 30/04/2015" Người tìm việc cảnh giác khi...
## Công Ty TNHH Đtpt Lâm -
**Kỹ** **Sư**Khai Thác Mỏ Vàng Sa Khoáng **Nông** **Nghiệp**Việt Nam - Quảng Namnăm kinh nghiệm: 5 năm Yêu cầu bằng cấp: Đại học Yêu cầu giới tính: Nam - Tốt **nghiệp**Đại học **ngành** **kỹ**... **Kỹ** **Sư**Khai Thác Mỏ Vàng Sa Khoáng Số lượng: 02 Cấp bậc: Nhân viên Loại hình công việc: Toàn thời...
## Công ty TNHH ĐTPT Lâm -
**Kỹ** **sư**khai thác mỏ vàng **Nông** **nghiệp**Việt Nam - Quảng NamChúng tôi là một doanh **nghiệp**chuyên về lĩnh vực khai thác, mua bán và xuất khẩu gỗ và lâm sản. Công ty đã thực hiện các dự án trồng rừng và khai thác rừng tại...
## Công Ty Cổ Phần TMS HR Nhân Lực - Hà Nội
[, Chế Biến Thủy Hải Sản,](/job/Lao-%C4%90%E1%BB%99ng-Nh%E1%BA%ADt-0cc79656545fca0c8df95eca82d4ba84?from_url=https%3A%2F%2Fvn.jora.com%2Fvi%25E1%25BB%2587c-l%25C3%25A0m-K%25E1%25BB%25B9-S%25C6%25B0-Ng%25C3%25A0nh-N%25C3%25B4ng-Nghi%25E1%25BB%2587p&sp=serp&sponsored=false&sr=8) **nông** **Nghiệp**,trồng Nấm, Mộc, Xây Dựng ,điện Tử ,may MặcLà đơn vị hoạt động uy tín nhiều năm trong lĩnh vực xuất khẩu lao động. Hiện nay Công ty cổ phần TMS nhân lực (TMS HR) đã có các văn phòng đại diện tại hầu...Nộp đơn nhanh
## Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Vi Dan - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh
[Nhân viên](/job/rd/14ebd2ad19dc7f4c1f7c94ddc43dd7cd?sp=serp&sponsored=false&sr=9) **kỹ**Thuật **Nông** **Nghiệp**ngừng nghiên cứu, phát triển sản phẩm nhằm gia tăng hiệu xuất của đất trên từng m2. Công ty được hình thành và phát triển dựa trên nền tảng nhân **sự**giàu nhiệt huyết...
## Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Vi Dan - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh
[Nhân Viên](/job/rd/a90947c5abbe20ce95ff142327cde490?sp=serp&sponsored=false&sr=10) **Kỹ**Thuật **Nông** **Nghiệp**thể.. - Được tác **nghiệp**chung với đội ngũ thạc sỹ, **kỹ** **sư**giàu kinh nghiệm trong **nông**học. - Được hưởng...Nhân Viên **Kỹ**Thuật **Nông** **Nghiệp**Số lượng: 03 Cấp bậc: Nhân viên Loại hình công việc: Toàn thời gian...
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Set-Cookie: SERVERID=; Expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/


text:
Lý do tiến hành nghiên cứu
Đối với mọi quốc gia trên thế giới, tình trạng chi phí không chính thức trong y tế làm suy giảm tác động của các chính sách công hướng tới mục tiêu công bằng, đảm bảo chi phí thấp và hiệu quả trong tiếp cận đến các dịch vụ khám chữa bệnh. Tham nhũng trong ngành y tại Việt Nam là vấn đề ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách cũng như công chúng. Theo một nghiên cứu do Ngân hàng Thế giới1 thực hiện gần đây, khoảng 65-85% người dân Việt Nam nhận thấy các hành vi tham nhũng trong dịch vụ y tế công tại tuyến trung ương hoặc địa phương. Việc chi trả các khoản chi phí không chính thức cho nhân viên y tế đã trở thành một thông lệ tại Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có nghiên cứu nào tìm hiểu về những hoàn cảnh mà nhân viên y tế yêu cầu và bệnh nhân chi trả chi phí không chính thức trong quá trình sử dụng dịch vụ y tế.
Tổ chức Hướng tới Minh bạch cùng với tổ chức Minh bạch Quốc tế, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng, và Đại học Y tế Công cộng Boston đã hợp tác triển khai nghiên cứu tìm hiểu bản chất, loại hình, cách nhìn nhận về các khoản chi phí không chính thức và ảnh hưởng của chúng trong sử dụng và cung cấp các dịch vụ y tế tại Việt Nam.
Phương pháp nghiên cứu
Việc thu thập số liệu cho nghiên cứu được triển khai tại bốn tỉnh/thành phố bao gồm Hà Nội, Sơn La, Đăk Lăk và Cần Thơ, từ tháng 8 năm 2010 đến tháng 2 năm 2011. Tại mỗi tỉnh chọn một bệnh viện tỉnh và một bệnh viện huyện là địa điểm triển khai thu thập số liệu. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện tại 3 cấp: trung ương, tỉnh và huyện. Tổng số có 178 cá nhân bao gồm các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo hội y học, chuyên gia Bộ Y tế, lãnh đạo bệnh viện, trưởng khoa, bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ hành chính, bệnh nhân và người nhà bệnh nhân, và người dân đã sử dụng dịch vụ y tế trong vòng 12 tháng qua đã được hỏi ý kiến.
Áp dụng phương pháp định tính bao gồm phỏng vấn cá nhân, thảo luận nhóm và phân tích tài liệu hiện có, nghiên cứu tập trung xem xét thực tế vấn đề chi trả các khoản phí không chính thức trong quá trình sử dụng dịch vụ y tế, bao gồm hiện tượng đưa phong bì, tiền mặt, hoặc quà biếu. Những chi phí này được định nghĩa là các khoản chi nằm ngoài các khoản phí do nhà nước quy định.
Các kết quả chính của lịch sử hình thành
Chi phí không chính thức trong dịch vụ y tế được cả bên cung cấp và bên sử dụng dịch vụ thừa nhận ngày càng lan rộng. Đa phần nhất trí hiện tượng này bắt đầu phổ biến tại Việt Nam khi đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường sau Đổi Mới (1986), và trở thành vấn đề nhức nhối từ năm 2000 trở lại đây.
Một số cán bộ hoạch định chính sách và quản lý y tế cho biết chính sách bảo hiểm y tế mới (chi trả một phần chi phí khám chữa bệnh kể cả khi bệnh nhân sử dụng dịch vụ y tế tại tuyến trên mà không nhất thiết phải có giấy chuyển tuyến từ tuyến dưới) và quy định cho phép bệnh viện tự thu viện phí (Quyết định 10 và 43), kết hợp với sự yếu kém trong quản lý giám sát và thanh kiểm tra, đã góp phần làm tăng tần suất và tính phức tạp của xu hướng chi trả phong bì.
Các hình thức chi trả chi phí không chính thức
Về mặt hình thức, đưa tiền trực tiếp hoặc bỏ tiền vào phong bì là hai dạng phổ biến nhất trong chi trả chi phí không chính thức cho nhân viên y tế. Người đưa ít khi chỉ đưa quà (hoa quả, bánh kẹo,…) mà thường bỏ quà vào túi và kèm theo phong bì. Ở các thành phố lớn, việc bệnh nhân hoặc người nhà mang lại “cơ hội” mua hàng hóa với giá hữu nghị hoặc sử dụng một số dịch vụ miễn phí cho nhân viên y tế là một hình thức mới của việc chi trả chi phí không chính thức.
Qua phỏng vấn với bệnh nhân và nhân viên y tế, hình thức đưa tiền, quà và giá trị đưa có khác nhau tùy theo vùng, miền, và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Quà biếu thường không có giá trị lớn, và số tiền đưa được thừa nhận là cao hơn ở tuyến trung ương và tỉnh, tại các cơ sở y tế tại thành thị hơn là tại nông thôn. Chi phí không chính thức, đặc biệt là phong bì, ít gặp hơn ở hầu hết các cơ sở y tế tuyến huyện và xã.
Chi phí không chính thức có xác suất xuất hiện khác nhau giữa các bệnh viện, và khác nhau giữa các khoa trong cùng một bệnh viên. Chi phí không chính thức thường xuất hiện khi người bệnh phải sử dụng các dịch vụ y tế quan trọng, dễ dẫn tới nguy cơ tử vong như phẫu thuật, cấp cứu, sản, nhi. Cán bộ hành chính và các nhân viên y tế thực hiện chăm sóc hàng ngày cho bệnh nhân (như vệ sinh, tiêm truyền hoặc cấp thuốc) cũng hay được biếu một số tiền nhỏ nhưng tần suất ít hơn bác sĩ. Bác sĩ hoặc phẫu thuật viên thường được biếu nhiều hơn và với số tiền lớn hơn so với điều dưỡng, nữ hộ sinh và hộ lý. Nói cách khác, phong bì hay được đưa cho bác sĩ, tiền đưa trực tiếp cho điều dưỡng, và quà (trái cây hoặc bánh kẹo) cho cán bộ hành chính hoặc biếu chung cả khoa.
Đặc biệt, việc có quen biết nhân viên y tế không có nhiều tác động đến số tiền đưa biếu hoặc tần suất đưa biếu. Thậm chí, nhân viên y tế cũng cảm thấy ngại ngùng nếu không đưa quà hoặc phong bì để cảm ơn đồng nghiệp vì đã điều trị cho người nhà mình.
Cách thức đưa và nhận
Đa số bệnh nhân, cả ở thành thị và nông thôn, thường hỏi người nằm cùng phòng, họ hàng hoặc người quen đã từng điều trị tại bệnh viện để ước chừng số tiền đưa biếu. Một số ít bệnh nhân cho biết họ được cán bộ y tế gợi ý số tiền cần đưa. Đa số những trường hợp này xảy ra tại các bệnh viện tuyến trung ương ở tình trạng quá tải.
Cán bộ y tế tuyến trên cho rằng hầu hết nhân viên y tế mới ra trường thường không dám nhận tiền, phong bì hoặc quà biếu, mà cần phải mất một thời gian để làm quen với việc nhận phong bì. Thời gian đó có thể là từ 1 đến 3 năm. Cá biệt, nhân viên y tế ở các khoa sản hoặc ngoại chỉ mất 1 năm để làm quen với việc nhận phong bì.
Lý do đưa và nhận phong bì
Hầu hết người cung cấp dịch vụ y tế từ cấp trung ương đến tỉnh và huyện đều cho rằng chi phí không chính thức (quà biếu và phong bì) được đưa sau khi kết thúc quá trình điều trị và trên tinh thần tự nguyện của người bệnh. Tuy nhiên, đa phần người bệnh khẳng định đưa tiền hoặc quà vì đó đã là thông lệ. Một số cho biết họ đã không được điều trị tốt khi không đưa tiền hoặc phong bì trước khi điều trị hoặc không thể hiện dấu hiệu cho bác sĩ biết là họ sẽ được đền đáp sau khi hoàn tất điều trị.
Còn lý do mà nhân viên y tế đưa ra để lý giải cho việc nhận tiền quà là để cải thiện cuộc sống trước tình hình giá cả ngày càng leo thang, phong bì là thông lệ xã hội, đồng thời không muốn làm bệnh nhân thất vọng khi họ chủ động đưa biếu.
Ảnh hưởng của chi phí không chính thức
Theo cán bộ y tế, việc đưa hay không đưa phong bì không ảnh hưởng đến chất lượng điều trị cho bệnh nhân. Nhưng họ cũng thừa nhận là bệnh nhân có đưa phong bì thường được đối xử thân thiện, hòa nhã hoặc được ưu tiên hơn. Tuy nhiên, từ khía cạnh công bằng trong chăm sóc sức khỏe, chất lượng điều trị chắc chắn bị ảnh hưởng, bởi những người không có khả năng chi trả tiền hoặc quà có nguy cơ không được điều trị kịp thời, không được cung cấp đầy đủ thông tin hoặc không có được sự thoải mái trong quá trình điều trị.
Các nỗ lực giảm chi phí không chính thức
Tất cả nhân viên y tế được phỏng vấn đều khẳng định họ không cho rằng việc nhận phong bì hoặc quà biếu sau điều trị – dù ít hay nhiều – là vấn đề nghiêm trọng khi nó xuất phát từ sự tự nguyện của người bệnh. Họ thường lên án hành vi vòi vĩnh hoặc gián tiếp yêu cầu bệnh nhân biếu tiền của một số bác sĩ hoặc điều dưỡng. Ngược lại, người sử dụng dịch vụ y tế thực sự cho rằng việc đưa phong bì cần xóa bỏ.
Hầu hết cán bộ y tế được hỏi cho biết cơ sở y tế nơi họ làm việc có áp dụng các cách thức nhằm kiểm soát vấn đề đưa và nhận phong bì, quà biết, như hình thức kỷ luật đối với những cán bộ đòi hỏi và nhận các khoản đưa biếu này, và tạo cơ chế mở cho bệnh nhân phản ánh và góp ý. Tuy nhiên, rất nhiều trong số đó khẳng định rằng các biện pháp này đa phần mang tính hình thức và không hiệu quả.
Kết luận
Kết luận 1: Chi phí không chính thức dưới dạng hiện vật, thường ở hình thức quà biếu, đã tồn tại từ lâu. Việc đưa biếu ngày càng gia tăng trong thời kỳ hậu chiến khi nền kinh tế đất nước ở giai đoạn khủng hoảng, ngày càng trở thành vấn đề xã hội nhức nhối, và chuyển đổi thành hình thức “phong bì” khi Việt Nam chuyển sang nền kinh tế định hướng thị trường và các bệnh viện được phép thu phí các dịch vụ y tế công.
Kết luận 2: Có sự khác nhau rất lớn giữa người đưa và người nhận khi lý giải cho sự tồn tại của chi phí không chính thức. Hầu hết người cung cấp dịch vụ cho rằng đây là sự thể hiện lòng biết ơn (đặc biệt nếu việc đưa xảy ra khi kết thúc quá trình điều trị), trong khi phần lớn người sử dụng dịch vụ y tế nhận định cơ bản việc đưa phong bì là để mong đợi nhận được dịch vụ chăm sóc y tế tốt hơn.
Kết luận 3: Sự tồn tại của chi phí không chính thức đe doạ mục tiêu “công bằng, hiệu quả và bền vững” của hệ thống y tế. Tình trạng này rất phổ biến ở các cơ sở tuyến trên nơi thường xuyên xảy ra tình trạng quá tải và người dân phải tự chi trả một phần đáng kể các chi phí cho khám chữa bệnh. Các hình thức kiểm soát cho đến nay hầu như đều không hiệu quả.
Kết luận 4: Mô hình “y tế công-vận hành tư” (thu viện phí, yêu cầu bệnh viện tự hạch toán) là một yếu tố đóng góp vào sự gia tăng hiện tượng chi phí không chính thức. Ngoài ra còn có những yếu tố khác như kém minh bạch trong quản lý y tế công (bao gồm cả quản lý nhân sự và quản lý tài chính), áp lực về kinh tế, yếu kém trong quản lý hệ thống, và thiếu điều tra, giám sát.
Khuyến nghị đối với cơ quan hoạch định chính sách
Đưa chống tham nhũng trong ngành y tế trở thành một ưu tiên quốc gia, được vận hành bởi một hệ thống tham gia nhiều bên, trong đó có các tổ chức xã hội dân sự, và với sự giám sát của Quốc Hội.
Xóa bỏ hình thức cơ sở y tế công – vận hành tư như hiện nay, hướng tới một nền y tế công bằng với chính sách phát triển hệ thống y tế ba thành phần: (1) Y tế công hoàn toàn phi lợi nhuận, phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; (2) Y tế dân lập , phi lợi nhuận, vì mục tiêu khoa học và nhân đạo; (3) Y tế tư nhân, vận hành theo cơ chế thị trường.
Củng cố năng lực hệ thống chăm sóc sức khoẻ ban đầu. Công tác này , kết hợp với giáo dục người dân, có thể góp phần giảm được sự quá tải tại tuyến tỉnh và trung ương – một yếu tố quan trọng làm nảy sinh các chi phí không chính thức trong y tế.
Đối với các cơ sở y tế
Tăng cường quản lý và các chế tài bao gồm thanh kiểm tra, theo dõi, xác minh, xử lý hành chính, sa thải khỏi ngành. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ của lãnh đạo và ban giám sát bệnh viện, mà còn cần sự tích cực tham gia của các hội đoàn thể và Thanh tra Bộ Y tế.
Tăng cường đãi ngộ (tài chính và phi tài chính) cho nhân viên y tế. Các biện pháp đãi ngộ phi tài chính cũng cần được xem xét áp dụng cho nhân viên y tế, cả trước mắt và lâu dài.
Tạo lập cơ chế giám sát độc lập chất lượng dịch vụ y tế. Các quy định nghiêm cấm nhận phong bì/quà biếu đưa ra sẽ trở nên hữu hiệu khi cơ chế giám sát đánh giá chất lượng dịch vụ được thực thi bởi một bên thứ ba, độc lập với hệ thống cung cấp dịch vụ y tế.
Đối với người sử dụng dịch vụ y tế
Tao mô hình thí điểm cung cấp kiến thức và tư vấn hỗ trợ người dân khi đối diện với tình huống bị đòi phải trả các chi phí không chính thức khi sử dụng dịch vụ y tế.
Thay đổi quan niệm của người cung cấp và sử dụng dịch vụ hướng tới một hệ thống y tế định hướng dịch vụ; không khoan nhượng với các hành vi đòi hỏi bệnh nhân phải đưa biếu phong bì; và hạn chế việc chi trả bằng phong bì trong cuộc sống hàng ngày.
———
1. World Bank, Vietnam Development Report (VDR) Modern Institutions (World Bank: Hanoi, Vietnam., 2010).
Tạp Chí Phía Trước chuyển ngữ

markdown:
**Lý do tiến hành nghiên cứu**
Đối với mọi quốc gia trên thế giới, tình trạng chi phí không chính thức trong y tế làm suy giảm tác động của các chính sách công hướng tới mục tiêu công bằng, đảm bảo chi phí thấp và hiệu quả trong tiếp cận đến các dịch vụ khám chữa bệnh. Tham nhũng trong ngành y tại Việt Nam là vấn đề ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách cũng như công chúng. Theo một nghiên cứu do Ngân hàng Thế giới1 thực hiện gần đây, khoảng 65-85% người dân Việt Nam nhận thấy các hành vi tham nhũng trong dịch vụ y tế công tại tuyến trung ương hoặc địa phương. Việc chi trả các khoản chi phí không chính thức cho nhân viên y tế đã trở thành một thông lệ tại Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có nghiên cứu nào tìm hiểu về những hoàn cảnh mà nhân viên y tế yêu cầu và bệnh nhân chi trả chi phí không chính thức trong quá trình sử dụng dịch vụ y tế.
Tổ chức Hướng tới Minh bạch cùng với tổ chức Minh bạch Quốc tế, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng, và Đại học Y tế Công cộng Boston đã hợp tác triển khai nghiên cứu tìm hiểu bản chất, loại hình, cách nhìn nhận về các khoản chi phí không chính thức và ảnh hưởng của chúng trong sử dụng và cung cấp các dịch vụ y tế tại Việt Nam.
**Phương pháp nghiên cứu**
Việc thu thập số liệu cho nghiên cứu được triển khai tại bốn tỉnh/thành phố bao gồm Hà Nội, Sơn La, Đăk Lăk và Cần Thơ, từ tháng 8 năm 2010 đến tháng 2 năm 2011. Tại mỗi tỉnh chọn một bệnh viện tỉnh và một bệnh viện huyện là địa điểm triển khai thu thập số liệu. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện tại 3 cấp: trung ương, tỉnh và huyện. Tổng số có 178 cá nhân bao gồm các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo hội y học, chuyên gia Bộ Y tế, lãnh đạo bệnh viện, trưởng khoa, bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ hành chính, bệnh nhân và người nhà bệnh nhân, và người dân đã sử dụng dịch vụ y tế trong vòng 12 tháng qua đã được hỏi ý kiến.
Áp dụng phương pháp định tính bao gồm phỏng vấn cá nhân, thảo luận nhóm và phân tích tài liệu hiện có, nghiên cứu tập trung xem xét thực tế vấn đề chi trả các khoản phí không chính thức trong quá trình sử dụng dịch vụ y tế, bao gồm hiện tượng đưa phong bì, tiền mặt, hoặc quà biếu. Những chi phí này được định nghĩa là các khoản chi nằm ngoài các khoản phí do nhà nước quy định.
**Các kết quả chính của lịch sử hình thành**
Chi phí không chính thức trong dịch vụ y tế được cả bên cung cấp và bên sử dụng dịch vụ thừa nhận ngày càng lan rộng. Đa phần nhất trí hiện tượng này bắt đầu phổ biến tại Việt Nam khi đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường sau Đổi Mới (1986), và trở thành vấn đề nhức nhối từ năm 2000 trở lại đây.
Một số cán bộ hoạch định chính sách và quản lý y tế cho biết chính sách bảo hiểm y tế mới (chi trả một phần chi phí khám chữa bệnh kể cả khi bệnh nhân sử dụng dịch vụ y tế tại tuyến trên mà không nhất thiết phải có giấy chuyển tuyến từ tuyến dưới) và quy định cho phép bệnh viện tự thu viện phí (Quyết định 10 và 43), kết hợp với sự yếu kém trong quản lý giám sát và thanh kiểm tra, đã góp phần làm tăng tần suất và tính phức tạp của xu hướng chi trả phong bì.
**Các hình thức chi trả chi phí không chính thức**
Về mặt hình thức, đưa tiền trực tiếp hoặc bỏ tiền vào phong bì là hai dạng phổ biến nhất trong chi trả chi phí không chính thức cho nhân viên y tế. Người đưa ít khi chỉ đưa quà (hoa quả, bánh kẹo,…) mà thường bỏ quà vào túi và kèm theo phong bì. Ở các thành phố lớn, việc bệnh nhân hoặc người nhà mang lại “cơ hội” mua hàng hóa với giá hữu nghị hoặc sử dụng một số dịch vụ miễn phí cho nhân viên y tế là một hình thức mới của việc chi trả chi phí không chính thức.
Qua phỏng vấn với bệnh nhân và nhân viên y tế, hình thức đưa tiền, quà và giá trị đưa có khác nhau tùy theo vùng, miền, và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Quà biếu thường không có giá trị lớn, và số tiền đưa được thừa nhận là cao hơn ở tuyến trung ương và tỉnh, tại các cơ sở y tế tại thành thị hơn là tại nông thôn. Chi phí không chính thức, đặc biệt là phong bì, ít gặp hơn ở hầu hết các cơ sở y tế tuyến huyện và xã.
Chi phí không chính thức có xác suất xuất hiện khác nhau giữa các bệnh viện, và khác nhau giữa các khoa trong cùng một bệnh viên. Chi phí không chính thức thường xuất hiện khi người bệnh phải sử dụng các dịch vụ y tế quan trọng, dễ dẫn tới nguy cơ tử vong như phẫu thuật, cấp cứu, sản, nhi. Cán bộ hành chính và các nhân viên y tế thực hiện chăm sóc hàng ngày cho bệnh nhân (như vệ sinh, tiêm truyền hoặc cấp thuốc) cũng hay được biếu một số tiền nhỏ nhưng tần suất ít hơn bác sĩ. Bác sĩ hoặc phẫu thuật viên thường được biếu nhiều hơn và với số tiền lớn hơn so với điều dưỡng, nữ hộ sinh và hộ lý. Nói cách khác, phong bì hay được đưa cho bác sĩ, tiền đưa trực tiếp cho điều dưỡng, và quà (trái cây hoặc bánh kẹo) cho cán bộ hành chính hoặc biếu chung cả khoa.
Đặc biệt, việc có quen biết nhân viên y tế không có nhiều tác động đến số tiền đưa biếu hoặc tần suất đưa biếu. Thậm chí, nhân viên y tế cũng cảm thấy ngại ngùng nếu không đưa quà hoặc phong bì để cảm ơn đồng nghiệp vì đã điều trị cho người nhà mình.
**Cách thức đưa và nhận**
Đa số bệnh nhân, cả ở thành thị và nông thôn, thường hỏi người nằm cùng phòng, họ hàng hoặc người quen đã từng điều trị tại bệnh viện để ước chừng số tiền đưa biếu. Một số ít bệnh nhân cho biết họ được cán bộ y tế gợi ý số tiền cần đưa. Đa số những trường hợp này xảy ra tại các bệnh viện tuyến trung ương ở tình trạng quá tải.
Cán bộ y tế tuyến trên cho rằng hầu hết nhân viên y tế mới ra trường thường không dám nhận tiền, phong bì hoặc quà biếu, mà cần phải mất một thời gian để làm quen với việc nhận phong bì. Thời gian đó có thể là từ 1 đến 3 năm. Cá biệt, nhân viên y tế ở các khoa sản hoặc ngoại chỉ mất 1 năm để làm quen với việc nhận phong bì.
**Lý do đưa và nhận phong bì**
Hầu hết người cung cấp dịch vụ y tế từ cấp trung ương đến tỉnh và huyện đều cho rằng chi phí không chính thức (quà biếu và phong bì) được đưa sau khi kết thúc quá trình điều trị và trên tinh thần tự nguyện của người bệnh. Tuy nhiên, đa phần người bệnh khẳng định đưa tiền hoặc quà vì đó đã là thông lệ. Một số cho biết họ đã không được điều trị tốt khi không đưa tiền hoặc phong bì trước khi điều trị hoặc không thể hiện dấu hiệu cho bác sĩ biết là họ sẽ được đền đáp sau khi hoàn tất điều trị.
Còn lý do mà nhân viên y tế đưa ra để lý giải cho việc nhận tiền quà là để cải thiện cuộc sống trước tình hình giá cả ngày càng leo thang, phong bì là thông lệ xã hội, đồng thời không muốn làm bệnh nhân thất vọng khi họ chủ động đưa biếu.
**Ảnh hưởng của chi phí không chính thức**
Theo cán bộ y tế, việc đưa hay không đưa phong bì không ảnh hưởng đến chất lượng điều trị cho bệnh nhân. Nhưng họ cũng thừa nhận là bệnh nhân có đưa phong bì thường được đối xử thân thiện, hòa nhã hoặc được ưu tiên hơn. Tuy nhiên, từ khía cạnh công bằng trong chăm sóc sức khỏe, chất lượng điều trị chắc chắn bị ảnh hưởng, bởi những người không có khả năng chi trả tiền hoặc quà có nguy cơ không được điều trị kịp thời, không được cung cấp đầy đủ thông tin hoặc không có được sự thoải mái trong quá trình điều trị.
**Các nỗ lực giảm chi phí không chính thức**
Tất cả nhân viên y tế được phỏng vấn đều khẳng định họ không cho rằng việc nhận phong bì hoặc quà biếu sau điều trị – dù ít hay nhiều – là vấn đề nghiêm trọng khi nó xuất phát từ sự tự nguyện của người bệnh. Họ thường lên án hành vi vòi vĩnh hoặc gián tiếp yêu cầu bệnh nhân biếu tiền của một số bác sĩ hoặc điều dưỡng. Ngược lại, người sử dụng dịch vụ y tế thực sự cho rằng việc đưa phong bì cần xóa bỏ.
Hầu hết cán bộ y tế được hỏi cho biết cơ sở y tế nơi họ làm việc có áp dụng các cách thức nhằm kiểm soát vấn đề đưa và nhận phong bì, quà biết, như hình thức kỷ luật đối với những cán bộ đòi hỏi và nhận các khoản đưa biếu này, và tạo cơ chế mở cho bệnh nhân phản ánh và góp ý. Tuy nhiên, rất nhiều trong số đó khẳng định rằng các biện pháp này đa phần mang tính hình thức và không hiệu quả.
**Kết luận** **Kết luận 1:** Chi phí không chính thức dưới dạng hiện vật, thường ở hình thức quà biếu, đã tồn tại từ lâu. Việc đưa biếu ngày càng gia tăng trong thời kỳ hậu chiến khi nền kinh tế đất nước ở giai đoạn khủng hoảng, ngày càng trở thành vấn đề xã hội nhức nhối, và chuyển đổi thành hình thức “phong bì” khi Việt Nam chuyển sang nền kinh tế định hướng thị trường và các bệnh viện được phép thu phí các dịch vụ y tế công. **Kết luận 2**: Có sự khác nhau rất lớn giữa người đưa và người nhận khi lý giải cho sự tồn tại của chi phí không chính thức. Hầu hết người cung cấp dịch vụ cho rằng đây là sự thể hiện lòng biết ơn (đặc biệt nếu việc đưa xảy ra khi kết thúc quá trình điều trị), trong khi phần lớn người sử dụng dịch vụ y tế nhận định cơ bản việc đưa phong bì là để mong đợi nhận được dịch vụ chăm sóc y tế tốt hơn. **Kết luận 3**: Sự tồn tại của chi phí không chính thức đe doạ mục tiêu “công bằng, hiệu quả và bền vững” của hệ thống y tế. Tình trạng này rất phổ biến ở các cơ sở tuyến trên nơi thường xuyên xảy ra tình trạng quá tải và người dân phải tự chi trả một phần đáng kể các chi phí cho khám chữa bệnh. Các hình thức kiểm soát cho đến nay hầu như đều không hiệu quả. **Kết luận 4:** Mô hình “y tế công-vận hành tư” (thu viện phí, yêu cầu bệnh viện tự hạch toán) là một yếu tố đóng góp vào sự gia tăng hiện tượng chi phí không chính thức. Ngoài ra còn có những yếu tố khác như kém minh bạch trong quản lý y tế công (bao gồm cả quản lý nhân sự và quản lý tài chính), áp lực về kinh tế, yếu kém trong quản lý hệ thống, và thiếu điều tra, giám sát. **Khuyến nghị đối với cơ quan hoạch định chính sách** **Đưa chống tham nhũng trong ngành y tế trở thành một ưu tiên quốc gia**, được vận hành bởi một hệ thống tham gia nhiều bên, trong đó có các tổ chức xã hội dân sự, và với sự giám sát của Quốc Hội. **Xóa bỏ hình thức cơ sở y tế công – vận hành tư** như hiện nay, hướng tới một nền y tế công bằng với chính sách phát triển hệ thống y tế ba thành phần: (1) Y tế công hoàn toàn phi lợi nhuận, phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; (2) Y tế dân lập , phi lợi nhuận, vì mục tiêu khoa học và nhân đạo; (3) Y tế tư nhân, vận hành theo cơ chế thị trường. **Củng cố năng lực hệ thống chăm sóc sức khoẻ ban đầu. **Công tác này , kết hợp với giáo dục người dân, có thể góp phần giảm được sự quá tải tại tuyến tỉnh và trung ương – một yếu tố quan trọng làm nảy sinh các chi phí không chính thức trong y tế. **Đối với các cơ sở y tế** **Tăng cường quản lý và các chế tài** bao gồm thanh kiểm tra, theo dõi, xác minh, xử lý hành chính, sa thải khỏi ngành. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ của lãnh đạo và ban giám sát bệnh viện, mà còn cần sự tích cực tham gia của các hội đoàn thể và Thanh tra Bộ Y tế. **Tăng cường đãi ngộ (tài chính và phi tài chính) cho nhân viên y tế.** Các biện pháp đãi ngộ phi tài chính cũng cần được xem xét áp dụng cho nhân viên y tế, cả trước mắt và lâu dài. **Tạo lập cơ chế giám sát độc lập chất lượng dịch vụ y tế.** Các quy định nghiêm cấm nhận phong bì/quà biếu đưa ra sẽ trở nên hữu hiệu khi cơ chế giám sát đánh giá chất lượng dịch vụ được thực thi bởi một bên thứ ba, độc lập với hệ thống cung cấp dịch vụ y tế. **Đối với người sử dụng dịch vụ y tế** **Tao mô hình thí điểm cung cấp kiến thức và tư vấn hỗ trợ người dân **khi đối diện với tình huống bị đòi phải trả các chi phí không chính thức khi sử dụng dịch vụ y tế. **Thay đổi quan niệm của người cung cấp và sử dụng dịch vụ** hướng tới một hệ thống y tế định hướng dịch vụ; không khoan nhượng với các hành vi đòi hỏi bệnh nhân phải đưa biếu phong bì; và hạn chế việc chi trả bằng phong bì trong cuộc sống hàng ngày.
———
*1. World Bank, Vietnam Development Report (VDR) Modern Institutions (World Bank: Hanoi, Vietnam., 2010).*
Tạp Chí Phía Trước chuyển ngữ

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: max-age=0, no-cache

Vary: Accept-Encoding