text:
Tenzin Gyatso
Đăng-châu Gia-mục-thố (tiếng Tạng: Tenzin Gyatso, བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་; sinh ngày 6 tháng 7 năm 1935) là tên của Đạt-lại Lạt-ma thứ 14, là nhà lãnh đạo thế quyền và giáo quyền của nhân dân Tây Tạng. Theo công trình nghiên cứu cá nhân vừa qua của giáo sư Eric Sharp thuộc Đại học Sydney, Úc thì trong số những thánh nhân của thế kỷ thứ 20 này, có ba thánh nhân người châu Á, đó là cố thi hào Ấn Độ Rabindranath Tagore (1861-1941), Mahātma Gandhi (1869-1948) và chính vị Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 này.
Mục lục
- 1 Nguyên quán và cơ duyên
- 2 Quá trình tìm kiếm Đạt-lại Lạt-ma
- 3 Quá trình tu học tại Tây Tạng
- 4 Vai trò và trách nhiệm lãnh đạo
- 5 Đào thoát khỏi Tây Tạng
- 6 Câu chuyện đau lòng trước sự đàn áp của Trung Quốc
- 7 Chính phủ lưu vong tại Dharamsala, Bắc Ấn Độ
- 8 Chính trị
- 9 Các giải thưởng
- 10 Giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1989
- 11 Tiếp xúc Đông Tây
- 12 Một tu sĩ Phật Giáo bình thường
- 13 Trước tác (tóm lược)
- 14 Kết luận
- 15 Tổng hợp theo các tài liệu
- 16 Những Châm ngôn từ Đạt-lại Lạt-ma
- 17 Chú thích
- 18 Liên kết ngoài
Nguyên quán và cơ duyên[sửa | sửa mã nguồn]
Sư chào đời tại làng Taktser, vùng Đông Bắc Tây Tạng vào ngày 6 tháng 7 năm 1935 trong một gia đình nông dân.[2] Tên trước khi được thừa nhận trở thành vị Đạt-Lai Lạt ma thứ 14 là "Lhamo Dhondup". Sư được thừa nhận là Đạt-lại Lạt-ma vào năm 2 tuổi theo truyền thống Tây Tạng như là Hóa thân của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13, cũng là hiện thân của Bồ Tát Quán Thế Âm, hiện thân của lòng từ bi.
Theo truyền thống của người Tây Tạng, Đạt-lại Lạt-ma là hiện thân lòng từ của chư Phật và Bồ Tát, người chọn con đường tái sinh trở lại kiếp người để cứu giúp chúng sanh. Danh hiệu Đạt-lại Lạt-ma cũng được hiểu là Hộ Tín, "Người bảo vệ đức tin", Huệ Hải, "Biển lớn của trí tuệ", Pháp vương, "Vua của Chánh Pháp", Như ý châu, "Viên bảo châu như ý"...
Đạt-lại Lạt-ma được tấn phong tước vị vào ngày 22 tháng 2 năm 1940 tại Lhasa, thủ đô của Tây Tạng, chính thức là người lãnh đạo chính trị và tôn giáo cho 6 triệu người.
Quá trình tìm kiếm Đạt-lại Lạt-ma[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 viên tịch vào năm 1933, chính phủ Tây Tạng gặp khủng hoảng trong việc tìm kiếm một người thừa kế. Năm 1935, vị nhiếp chính đi đến hồ thiêng Lhamo Lhatso ở Chokhorgyal, khoảng 90 dặm từ thủ đô Lhasa. Theo truyền thống của Tây Tạng, người ta có thể nhìn thấy mọi việc ở tương lai từ hồ linh thiêng này. Lúc bấy giờ vị nhiếp chính thấy ba chữ Tây Tạng Ah, Ka và Ma hiện lên giữa mặt nước trong vắt của hồ thiêng, theo sau ba mẫu tự này là bức tranh của một ngôi chùa ba tầng với mái ngói màu xanh lục và một căn nhà có chiếc máng xối kỳ lạ.
Năm 1937, chính phủ Tây Tạng đã gởi những hình ảnh thiêng liêng ấy từ hồ thiêng đến các tỉnh thành của Tây Tạng để tìm kiếm nơi tái sinh của Đạt-lại Lạt-ma. Một phái đoàn tìm kiếm tái sanh được thành lập và đi về hướng Đông Bắc Tây Tạng, vị trưởng phái đoàn là Lạt-ma Kewtsang Rinpoche, Tu viện trưởng Tu viện Sera. Khi phái đoàn đến làng Amdo, họ thấy quang cảnh nơi này giống y như hình ảnh đã thấy dưới hồ thiêng. Lobsang Tsewang cải trang thành người trưởng đoàn, và Lạt-ma Kewtsang cải trang thành người thị giả và họ vào thăm một căn nhà với chiếc máng xối kỳ lạ. Bấy giờ Lạt-ma Kewtsang có mang một xâu tràng hạt (rosary) của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 và chú bé trong căn nhà ấy đã nhận ra nó và yêu cầu được cầm xem. Lạt-ma Kewtsang hứa sẽ cho nếu chú đoán được ngài là ai. Và chú bé liền trả lời ngay bằng một loại tiếng lóng của địa phương là "Sera aga", nghĩa là "Lạt-ma ở tu viện Sera". Tiếp đó, sư hỏi chú bé vị trưởng đoàn là ai và chú bé đã trả lời đúng, và chú cũng cho biết tên chính xác của người thị giả. Theo sau đó là một loạt trắc nghiệm khác để chú bé chọn lựa những đồ dùng thường ngày của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 và chú bé cũng nhận ra tất cả và nói: "của tôi, của tôi". Chú bé ấy chính là Đạt-lại Lạt-ma hiện nay.
Từ những kết quả của cuộc kiểm tra này giúp họ đoán chắc rằng họ đã tìm ra hóa thân mới và niềm tin của họ càng được vững mạnh thêm bởi những ý nghĩa từ ba mẫu tự Tây Tạng đã từng thấy dưới hồ thiêng: Ah là hàm nghĩa cho tỉnh lmdo, nơi chú bé chào đời, Ka là chỉ cho Tu viện Kumbum, một ngôi Tu viện lớn nhất với ba tầng gần nhà của chú bé và Ma là ám chỉ cho ngôi tu viện Karma Rolpai Dorje ở trên ngọn núi của ngôi làng gần bên. Cuối cùng phái đoàn quyết định chú bé ấy là hậu thân của vị Đạt-lại Lạt-ma thứ 13.
Quá trình tu học tại Tây Tạng[sửa | sửa mã nguồn]
Đạt-lại Lạt-ma bắt đầu sự nghiệp học vấn của mình vào năm 6 tuổi và hoàn tất học vị cao nhất của Phật giáo Tây Tạng là Geshe Lharampa, tương đương với Tiến sĩ triết học Phật giáo (Doctorate of Buddhist Philosophy) ở tuổi 25 vào năm 1959. Năm 24 tuổi, Sư đã tham dự kỳ thi đầu tiên tại các đại học Phật giáo Drepung, Sera và Ganden. Kỳ thi cuối cùng được tổ chức tại Jokhang, thủ đô Lhasa trong thời gian lễ hội Monlam, tháng giêng theo lịch Tây Tạng.
Trước đó Sư phải học tất cả các môn học chính như Luận lý (logic) văn hóa và nghệ thuật Tây Tạng (Culture & Tibetan Art), Phạn ngữ (sanskrit), Y học (medicine), Triết học Phật giáo (Buddhist philosophy). Riêng môn Phật học này là khó nhất, được chia ra làm năm phần là Bát-nhã-ba-la-mật-đa (sa. prajñāpāramitā), Trung quán (sa. mādhyamika), Giới luật (sa. vinaya), A-tì-đạt-ma và Lượng học (sa. pramāṇa) . Và các môn học phụ khác là: biện luận (dialetics), thi ca (poetry), âm nhạc (music) và kịch nghệ (drama), thiên văn (astrology), văn phạm (metre and phrasing).
Vai trò và trách nhiệm lãnh đạo[sửa | sửa mã nguồn]
Vào ngày 17 tháng 11 năm 1950, Đạt-lại Lạt-ma 14 đã khoác lên mình một trọng trách là người lãnh đạo thế quyền của người dân Tây Tạng (head of the State and Government) sau khi có khoảng 80.000 quân lính của Trung Quốc tấn công vào Tây Tạng.
Năm 1954, Sư đã đến Bắc Kinh để thương thuyết hòa bình với chủ tịch Mao Trạch Đông và những nhà lãnh đạo Trung Hoa khác, gồm Chu Ân Lai và Đặng Tiểu Bình. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán trong chuyến đi này không mang lại kết quả, cuối cùng Sư đã quyết định muốn cứu vãn cho Tây Tạng, đành phải ra nước ngoài.
Đào thoát khỏi Tây Tạng[sửa | sửa mã nguồn]
Nỗ lực mang lại một giải pháp hòa bình của Sư cho người dân Tây Tạng. Cũng trong lúc đó, tại miền Đông Tây Tạng, dân chúng đã đứng lên kháng cự mạnh mẽ chống đối sự đàn áp của Trung Hoa. Sự kháng cự này đã lan ra trên nhiều tỉnh thành của Tây Tạng. Vào ngày 10 tháng 3 năm 1959, một cuộc biểu tình lớn nhất trong lịch sử của Tây Tạng tại thủ đô Lhasa để kêu gọi binh lính Trung Quốc phải rút khỏi Tây Tạng và tái xác định rằng Tây Tạng là một quốc gia độc lập. Cuộc biểu tình ôn hòa này đã bị quân đội Trung Quốc trấn áp quyết liệt. Trong thời kì Đại nhảy vọt, đã có khoảng 200.000 đến 1 triệu người Tây Tạng chết và khoảng 6 nghìn chùa chiền bị phá hủy tại đất nước này. Để tìm con đường giải phóng nỗi khổ đau ấy, 80.000 người dân Tây Tạng cùng với Đạt-lại Lạt-ma 14 vượt qua dãy Hy Mã Lạp Sơn để đến tị nạn tại miền bắc Ấn Độ vào năm 1959.
Câu chuyện đau lòng trước sự đàn áp của Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Những thập niên 50, Mao Trạch Đông xua quân vào Tây Tạng giết sư, đốt chùa và gây ra hằng hà sa số tội ác với 1 dân tộc Tây Tạng hiền lành chịu đựng. Năm 1959 Đức Dalai Lama phải cùng dân tộc của Ngài từ bỏ quê hương lên đường tỵ nạn. TQ lúc bấy giờ như con hổ đói, họ dùng đủ mọi cách để truy lùng Ngài. Khoảng thời gian đó trên thế giới ít người biết và để ý đến tình hình xảy ra ở Tây Tạng, và cũng chẳng ai biết gì về 1 thanh niên với nụ cười thật nhân hậu đang dìu dắt dân tộc mình lánh nạn trước mũi súng bạo tàn của Mao Trạch Đông. Ấn Độ luôn có đụng độ với TQ về vấn đề biên giới, vi vậy họ không muốn làm tình hình căng thẳng thêm, nên cũng chẳng tha thiết giúp đỡ đoàn người tỵ nạn đến từ Tây Tạng. Tin tức về tình hình bi đát từ Tây Tạng chẳng được loan truyền, lại bị TQ cô lập thông tin toàn diện, nên thế giới chẳng ai biết đến mà quan tâm. Đoàn người tỵ nạn vì vậy thiếu thốn cơ cực đủ điều, tình hình lúc bấy giờ thật nghiệt ngã.
Chính phủ lưu vong tại Dharamsala, Bắc Ấn Độ[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày nay, với hơn 120.000 người Tây Tạng lưu trú tại vùng đất Dharamsala, Ấn Độ, được biết như là một "Lhasa nhỏ", lập thành một chính quyền lưu vong Tây Tạng với một Hội đồng Dân cử Tây Tạng vào năm 1960.
Trong những năm đầu lưu vong, Đạt-lại Lạt-ma đã kêu gọi Hoa Kỳ lên tiếng về vấn đề của Tây Tạng, kết quả ba quyết nghị đã được thông qua tại Hội đồng Lập Pháp của Hoa Kỳ vào năm 1959, 1961 và 1965, kêu gọi nhà cầm quyền Bắc Kinh phải tôn trọng nhân quyền của người Tây Tạng và ước muốn tự trị của họ. Với việc thành lập một chính phủ lưu vong Tây Tạng, Đạt-lại Lạt-ma thấy rằng công việc khẩn cấp phải làm là cứu nguy dân tị nạn và nền văn hóa của Tây Tạng. Các lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế, văn hóa, giáo dục đã dần được tái hoạt động tại Ấn Độ. Trẻ em Tây Tạng được đi học và một Đại học Tây Tạng được thành lập tại Ấn Độ. Có khoảng 200 tu viện Tây Tạng được xây dựng tại Ấn Độ để tăng chúng tu học, duy trì và bảo vệ văn hóa và tôn giáo của Tây Tạng.
Năm 1963, Đạt-lại Lạt-ma đã ban hành một hiến pháp dân chủ (democratic constitution) hoàn toàn dựa trên giới luật của nhà Phật và bản Hiến chương Nhân quyền của Liên hiệp quốc để biên soạn và chuẩn bị cho một mô hình đất nước Tây Tạng tự do ở tương lai.
Năm 1965, Sư đến tham dự đại lễ Phật Đản Phật lịch 2500 tại Ấn Độ, đã gặp được Thủ tướng Ấn Độ là ông Jawaharlal Nehru, và ông Chu Ân Lai, đàm phán về vấn đề của Tây Tạng.
Ngày nay, thành viên của quốc hội Tây Tạng sẽ được bầu cử bởi dân chúng. Hội đồng nội các được bầu cử bởi quốc hội. Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh rằng nhiệm vụ chính của chính quyền Tây Tạng là chăm lo cho đời sống người dân và Sư cũng nói thêm, khi Tây Tạng giành lại nền độc lập, Sư sẽ không còn ngồi ở văn phòng chính phủ nữa.
Năm 1987, Đạt-lại Lạt-ma tham dự một hội nghị nhân quyền tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ. Sư đề xuất một Chương trình Hòa bình Năm điểm bao gồm:
- Biến Tây Tạng thành một khu vực hòa bình;
- Chấm dứt việc di dân Trung Hoa đang de dọa sự tồn tại của dân tộc Tây Tạng;
- Tôn trọng các quyền dân chủ, tự do và quyền làm người của dân Tây Tạng;
- Phục hồi và bảo vệ môi sinh của Tây Tạng và chấm dứt việc sử dụng đất Tây Tạng để sản xuất vũ khí nguyên tử và bỏ đồ phế thải nguyên tử;
- Khởi sự thương thảo ngay về quy chế tương lai của Tây Tạng và bang giao giữa Tây Tạng với Trung Hoa.
Ngày 15 tháng 6 năm 1988, tại Strasbourg, Pháp, Sư nhắc lại Chương trình Hòa bình Năm điểm và yêu cầu nhà cầm quyền Bắc Kinh trao trả lại nền độc lập cho Tây Tạng. Ngày 9 tháng 10 năm 1991, trong khi phát biểu tại Đại học Yale, Hoa Kỳ, Sư bày tỏ ý định muốn trở về thăm Tây Tạng để đích thân đánh giá tình hình chính trị nơi ấy. Sư nói: Tôi thật sự lo lắng vì tình cảnh bạo động có lẽ sẽ bùng nổ. Tôi muốn làm cái gì đó để chặn đứng lại... chuyến viếng thăm của tôi sẽ là một cơ hội mới để làm tăng thêm sự cảm thông và tạo ra một nền tảng để giải quyết.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Người Tây Tạng bầu giới lãnh đạo[sửa | sửa mã nguồn]
Ðạt Lai Lạt Ma khuyến khích người Tây Tạng lưu vong hãy đi theo hệ thống dân chủ để bầu lên một nhà lãnh đạo, nói rằng đó là điều thiết yếu để theo kịp thế giới rộng lớn hơn và để bảo đảm sự liên tục của chính phủ của họ.
Trong một đoạn phim được chiếu cho hàng trăm nhà sư, ni cô và người thường tại thành phố Dharamsala núi non ở phía Bắc Ấn Ðộ vào chiều tối thứ Bảy, 20 tháng 6, 2009 nhà lãnh đạo nói hiện giờ không còn cần thiết phải đè nặng vai trò lãnh đạo tinh thần và chính trị lên một người.
"Các vị Ðạt Lai Lạt Ma đã giữ vai trò lãnh đạo thế tục và tinh thần từ 400 năm đến 500 năm qua. Ðiều đó có thể hầu như hữu ích. Nhưng thời kỳ đó đã qua," Ðạt Lai Lạt Ma nói trong đoạn phim, theo một biên bản đã được dịch cho giới báo chí. "Ngày nay, đối với toàn thể thế giới, rõ ràng nền dân chủ là hệ thống tốt nhất mặc dù có những khiếm khuyết nhỏ. Ðó là lý do tại sao người Tây Tạng cũng phải chuyển động cùng với cộng đồng thế giới rộng lớn hơn," ngài nói.
Trước đây Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đã đề nghị tùy người Tây Tạng quyết định về việc muốn duy trì định chế tinh thần sau khi ngài chết hay không, và có thể tổ chức một cuộc bầu cử trong số những người Tây Tạng ở nước ngoài. Ðức Ðạt Lai Lạt Ma cũng có thể tự mình lựa chọn một người kế nghiệp từ các thành viên của chính phủ lưu vong của ngài, hoặc một hội đồng các lạt ma cao cấp sẽ chọn một người nào đó trong hàng ngũ của họ, loại bỏ sự thần bí của tiến trình lựa chọn truyền thống.
"Khi chúng ta đặt hết trách nhiệm vào con người của vị Ðạt Lai Lạt Ma, đó là điều nguy hiểm. Nên có một nhà lãnh đạo được bầu lên một cách dân chủ để cầm đầu một phong trào của dân chúng," ngài nói. "Trong thực tế, một sự thay đổi đang diễn ra về trách nhiệm của vị Ðạt Lai Lạt Ma trong tư cách một lãnh tụ thế tục và tinh thần. Theo tôi, điều này rất tốt. Một nhà lãnh đạo tôn giáo phải đảm nhận cả vai trò lãnh đạo chính trị, thời kỳ đó đã qua rồi," ngài nói.
Việc kế nghiệp Ðức Ðạt Lai Lạt Ma là một vấn đề tế nhị khi ngài ngày càng lớn tuổi và sức khỏe suy giảm. Nhiều người Tây Tạng sợ rằng cái chết của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma, người đã sống lưu vong tại Ấn Ðộ kể từ khi trốn thoát một cuộc nổi dậy bất thành chống chế độ Trung Quốc vào năm 1959, có thể tạo ra một khoảng trống lãnh đạo mà Bắc Kinh có thể lợi dụng để siết chặt nắm tay của họ. Người Tây Tạng lưu vong đã bầu vị thủ tướng đầu tiên của họ vào năm 2001.
Vị thủ tướng lúc này, ông Samdhong Rinpoche, một nhà sư Tây Tạng và là một học giả Phật Giáo, đã phục vụ hai nhiệm kỳ, và Ðức Ðạt Lai Lạt Ma thường nói ngài ở trong tình trạng "nửa về hưu" trong tư cách một lãnh tụ tinh thần, khi yêu cầu ông Rinpoche cầm đầu trong việc giao tiếp với người Tây Tạng. "Với cuộc bầu cử diễn ra mỗi năm năm, bất kể vị Ðạt Lai Lạt Ma có đó hay không, hệ thống chính trị lưu vong sẽ vẫn an toàn, ổn định và có thể tồn tại lâu dài," ngài nói trong đoạn phim được phát ngày 20/6.
Hợp tác toàn cầu trong cuộc khủng hoảng kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 2 tháng 8, 2009, Đạt-lại Lạt-ma kêu gọi có sự hợp tác toàn cầu để chống lại các hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế và tuyên bố rằng cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cho thấy rằng "trái đất của chúng ta quả thật là nhỏ" và kêu gọi các nước hãy có hành động kết hợp. Tuyên bố trước một hội nghị về khủng hoảng kinh tế được tổ chức tại Frankfurt, thường được mô tả là thủ đô tài chánh của nước Ðức, Ðức Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh tiếp, "Chúng ta cần phải suy nghĩ chung cho toàn cầu." Ông cũng tiếp thêm rằng chúng ta cần các biện pháp khẩn cấp để đối phó với tình trạng ấm toàn cầu và xóa sự cách biệt giữa người giàu và kẻ nghèo. Lên tiếng trước một cử tọa đông đến nhiều ngàn người tập trung tại một sân bóng tròn, Ðức Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh rằng, "Chúng ta không cần chỉ nói hay, mà trái lại chúng ta cần phải có hành động." Từ khi bỏ quê hương chạy đi lánh nạn năm 1959, vị lãnh đạo tinh thần này đã tham gia vào hội nghị về cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu này do một số nhóm đứng ra tổ chức, trong đó có hội Phật giáo Ðức.
Chuyến đi đến Arunachal Pradesh[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 5 tháng 11, 2009, Ấn Ðộ ban hành một lệnh có hiệu quả cấm các nhà báo ngoại quốc tường thuật chuyến đi hiếm hoi của Đạt-lại Lạt-ma 14 tới một chủng viện Phật giáo sát với Tây Tạng, trong một nỗ lực có vẻ nhằm xoa dịu sự giận dữ của Trung Quốc bằng cách giảm bớt việc tường thuật của báo chí về chuyến đi này. Cuộc viếng thăm theo dự tính của Sư vào ngày Chủ Nhật, 8 tháng 11, tới tiểu bang Arunachal Pradesh ở vùng Ðông Bắc Ấn Ðộ - trọng tâm của một cuộc tranh chấp biên giới từ lâu nay giữa Trung Quốc và Ấn Ðộ - làm gia tăng những căng thẳng vốn đã gay gắt giữa hai cường quốc châu Á.[3]
Người ngoại quốc di chuyển tới tiểu bang núi non hẻo lánh này cần giấy phép đặc biệt của chính phủ Ấn Ðộ. Hầu hết các nhà báo ngoại quốc đã không nhận được giấy phép để tường thuật chuyến viếng thăm của Đạt-lại Lạt-ma. Ngày 5 tháng 11, 2009, bốn nhà báo được cấp phép - kể cả hai nhân viên của thông tấn xã AP - bị thu hồi giấy phép. Một điện thư gởi tới các nhà báo nói chính quyền tiểu bang đã bãi bỏ các giấy phép theo lời yêu cầu của Bộ Ngoại giao. "Chúng tôi kinh ngạc và bất mãn khi biết rằng các giấy phép của các phóng viên để tới Arunachal Pradesh bị hủy bỏ trước khi có cuộc viếng thăm của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma," theo lời chủ tịch Câu lạc bộ Báo chí Ngoại quốc ở Tân Delhi, Heather Timmons. Các nhà báo Ấn Ðộ được phép tường thuật chuyến đi.[4]
Trung Quốc chống đối phần lớn các hoạt động của Đạt-lại Lạt-ma. Bắc Kinh cáo buộc ngài là tranh đấu để Tây Tạng thoát khỏi nền cai trị của Trung Quốc, mặc dù ngài phủ nhận điều đó. Mặc dù các quan hệ giữa Trung Quốc và Ấn Ðộ đã cải thiện trong những năm cuối thập niên 2000, những căng thẳng gần đây lại bùng lên vì những kình chống về kinh tế, vụ tranh chấp biên giới vẫn còn âm ỉ và tình trạng bất ổn tại Tây Tạng - vùng Himalaya do Trung Quốc kiểm soát, nằm trên biên giới với Ấn Ðộ.[5]
Vào đầu tháng 11, 2009, Trung Quốc mạnh mẽ chống đối các kế hoạch của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma nhằm trải qua năm ngày tại một chủng viện Phật giáo ở thành phố Tawang gần đường biên giới bị tranh chấp. Trước đó, Ðức Ðạt Lai Lạt Ma nói Trung Quốc đang chính trị hóa quá đáng những chuyến đi của ngài, và nói thêm rằng những quyết định của ngài về những nơi viếng thăm có tính cách tinh thần, không phải chính trị.[6]
Các tín đồ Phật giáo ngày 8 tháng 11, 2009, vui mừng đón tiếp Sư quay trở lại thị trấn ở rặng núi Himalaya nơi ngài lần đầu tiên đặt chân tới năm thập niên trước khi trốn chạy chế độ cộng sản Trung Quốc thống trị Tây Tạng - một cuộc viếng thăm hiếm thấy gần nơi quê nhà khiến Bắc Kinh vô cùng giận dữ. Sự hiện diện của đức Ðạt Lai Lạt Ma hơn đây cũng tạo thêm sự chú ý về cuộc tranh chấp biên giới giữa Ấn Ðộ và Trung Quốc, cho thấy sự nhạy cảm của Bắc Kinh về vấn đề Tây Tạng và nêu lên câu hỏi là ai sẽ thay thế Ðạt Lai Lạt Ma trong vị trí lãnh đạo tinh thần sau này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Mã Triều Húc nói chuyến đi này "một lần nữa cho thấy con người thật của ông ta là chống Trung Quốc." Tuy nhiên, Ðức Ðạt Lai Lạt Ma nói rằng lời cáo buộc này là vô căn cứ" và ngài chỉ tìm cách khuyến khích các giá trị tôn giáo, hòa bình và hòa hợp. "Cuộc viếng thăm của tôi nơi đây không có tính cách chính trị," ngài nói sau khi vừa đến nơi vào sáng 8 tháng 11.
Ðối với dân chúng ở Tawang, cuộc viếng thăm này có vẻ hoàn toàn có tính cách tôn giáo. Hai bên đường trong thị trấn rợp cờ và biểu ngữ chào mừng Ðạt Lai Lạt Ma và hàng ngàn người đứng ngoài bầu trời lạnh lẽo gió mạnh để tham gia vào các buổi cầu nguyện và thuyết giảng Phật Giáo của ngài. Người hành hương lũ lượt kéo đến nơi này bằng đủ mọi cách, chen chúc nhau trên các xe vận tải hay đi bộ mất mấy ngày trên đường mòn ngoằn ngoèo ở dãy Hymalaya để được nghe tiếng nói của người mà họ cung kính coi là Phật sống. Chính quyền địa phương, có khoảng 25.000 người hiện diện, dựng lên một khu lều cho người hành hương, trong khi các khách khác vào ở nhờ trong các tu viện và nhà khách.
Tawang là nơi sinh sống của bộ lạc Monpa, vốn có mối liên hệ chặt chẽ với thủ phủ Lhasa ở Tây Tạng. Vị Đạt-lại Lạt-ma đời thứ sáu đến từ nơi này hồi thế kỷ 17 và Trung Quốc lo ngại rằng nếu vị Đạt-lại Lạt-ma kế tiếp xuất hiện ở khu vực này thì sẽ ra ngoài sự kiểm soát của Bắc Kinh.
Chuyến đi tới Liên bang Nga[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1971, ngài đã làm nên chuyến đi lịch sư tới Liên Xô, và được giới chức trách Liên Xô chào đón. Nhưng ngài cũng không phải là người được lòng lúc đó do tư tưởng cộng sản ở Nga thời kì đó. Nhưng vì chia rẽ Trung-Xô thời gian đó rất căng thẳng, nên Lạt Ma tin rằng Nga sẽ đứng ra che chở cho Tây Tạng.
Khi Liên Xô sụp đổ năm 1991, Sư đã đến Nga một năm sau đó. Tại đây, ngài đã được Tổng thống Boris Yeltsin chào đón nồng hậu ở vùng Kavkaz. Tại đây, Đạt Lai Lạt Ma đã yêu cầu Nga "bảo vệ truyền thống Phật giáo" ở Kalmykia, Tuva và Buryatia, đặc biệt sư rất nhấn mạnh đến Kalmykia, khi nhà nước Phật giáo thuộc Nga này lại giáp biên giới hoặc rất gần với các quốc gia Hồi giáo rất cực đoan như Dagestan hoặc Chechnya. Vào năm 2004 và năm 2012, Tổng thống Vladimir Putin đã mời Sư tới Kalmykia, và Sư đã được Tổng thống Putin chăm sóc chu đáo tại đây. Nó đã vấp phải sự phản đối của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, khi Trung Quốc vẫn cáo buộc Sư là "phần tử khủng bố và ly khai" ở Khu tự trị Tây Tạng.
Các giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Từ chuyến viếng thăm phương Tây đầu tiên của Sư vào năm 1973, một số trường đại học và viện nghiên cứu đã trao tặng Sư những Giải thưởng về Hòa bình và bằng Tiến sĩ danh dự (Honorary Doctorate Degree) để tuyên dương những tác phẩm xuất sắc của Sư viết về triết học Phật giáo, giải pháp cho những xung đột của quốc tế, vấn đề nhân quyền và môi sinh toàn cầu. Trong lần trao giải thưởng cho Đạt-lại Lạt-ma tại Ủy hội Nhân quyền Raoul Wallenberg, dân biểu Mỹ Tom Lantos đã nói:
- "sự đấu tranh dũng cảm của Đức Đạt-lại Lạt-ma đã tạo ra một sự chú ý đặc biệt về nhân quyền và hòa bình thế giới. Sự kiên trì đấu tranh của Sư để chấm dứt khổ đau cho dân tộc Tây Tạng qua những cuộc đàm phán hòa bình và hòa giải".
Giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1989[sửa | sửa mã nguồn]
Ủy ban Hòa bình Na Uy quyết định trao tặng Giải thưởng Nobel Hòa bình cho Sư vào năm 1989 sau khi được cả thế giới tán dương và tán thành, ngoại trừ Trung Hoa. Trong quyết định ấy có đoạn viết:
- "Ủy ban muốn nhấn mạnh rằng Đức Đạt-lại Lạt-ma với sự đấu tranh cho tự do cho Tây Tạng vẫn kiên quyết không sử dụng bạo lực. Sư đã ủng hộ giải pháp hòa bình dựa trên tinh thần khoan dung và tôn trọng lẫn nhau để bảo vệ lịch sử và tài sản văn hóa của con người.
Vào ngày 10 tháng 12 năm 1989, Đạt-lại Lạt-ma đã tiếp nhận giải thưởng hòa bình trên tinh thần nhân danh những người bị đàn áp ở khắp mọi nơi, tất cả những ai đấu tranh cho tự do và hòa bình thế giới và đặc biệt là nhân dân Tây Tạng. Trong lời phát biểu tại buổi lễ nhận giải, Sư đã nói:
- Giải thưởng đã tái xác nhận một lần nữa lòng quyết tâm của chúng tôi rằng chân lý, lòng dũng cảm và quyết tâm của chúng tôi như là những vũ khí, Tây Tạng sẽ được tự do. Cuộc đấu tranh của chúng tôi vẫn phải theo đuổi đường hướng bất bạo động và loại bỏ hận thù (The prize reaffirms our conviction that with truth, courage and determination as our weapons, Tibet will be liberated. Our struggle must remain nonviolent and free of hatred).
Tiếp xúc Đông Tây[sửa | sửa mã nguồn]
Từ năm 1967, Đạt-lại Lạt-ma đã khởi hàng loạt chuyến viếng thăm, đến nay đã được 46 quốc gia. Vào mùa thu năm 1991, Sư đến thăm vùng Baltic khi nhận được lời mời của Tổng thống Litva, ông Vytautas Landsbergis, và Sư đã trở thành vị khách ngoại quốc đầu tiên đọc diễn văn tại quốc hội của Liva. Sư đã gặp Giáo hoàng Paul VI tại Vatican vào năm 1973 và Giáo hoàng John Paul II vào năm 1980 tại Roma và các năm khác là 1980, 1982, 1986, 1988 và 1990. Khi viếng thăm một ngôi trường ở Nam Đầu đã bị đất chuồi tiêu hủy trong cơn bão Morakot đầu tháng 8/2009, Tổng thống Ðài Loan Mã Anh Cửu bất ngờ công bố chính phủ ông đồng ý cho Ðức Ðạt Lai Lạt Ma viếng thăm nạn nhân bão, mặc dù điều này có thể khiến Trung Hoa lục địa nổi giận. Bão Morakot làm thiệt mạng 670 người ở Ðài Loan. Các viên chức địa phương đã mời Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đến viếng thăm. Hành động này của Ðài Loan đã diễn ra trong lúc mối quan hệ giữa Ðài Loan và Trung Quốc đang thân thiện hơn.
Một tu sĩ Phật Giáo bình thường[sửa | sửa mã nguồn]
Đạt-lại Lạt-ma 14 thường nói rằng: Tôi chỉ là một tu sĩ Phật giáo bình thường, không hơn, không kém (I am just a simple Buddhist monk - no more, no less). Sống trong một tịnh thất nhỏ ở Dharamsala, Sư thức dậy vào lúc 4 giờ sáng, ngồi thiền, rồi tiếp tục làm việc theo thời khóa biểu của văn phòng chính phủ, tiếp khách và diễn giảng giáo lý cho các khóa tu hoặc chứng minh các đại lễ.
Trước tác (tóm lược)[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dù bận rộn với nhiều công tác của chính phủ và hoằng Pháp, nhưng Đức Đạt-lại Lạt-ma cũng dành những thời gian nhất định để viết những tác phẩm Phật học, lịch sử, tự truyện... để phổ biến những tinh túy trong giáo lý của Phật Đà. Khởi viết cuốn Đất nước tôi và Nhân dân tôi (My Land and My People) vào năm 1964 sau khi Sư đến tị nạn tại Ấn Độ, tính đến nay đã có trên 50 tác phẩm các loại, do chính ngài tự tay viết hoặc do đệ tử ghi chép những bài giảng của Sư hoặc họ viết về ngài. Đáng chú ý trong số tác phẩm này là:
- Mở Huệ Nhãn (The opening of the Wisdom eye, xuất bản năm 1972);
- Phật giáo Tây Tạng (The Buddhism of Tibet, xb năm 1975);
- Biển của Trí Huệ (Ocean of Wisdom, xb tháng 2 năm 1990);
- Dalai Lama: Chính sách của Lòng Từ (The Dalai Lama: A Policy of Kindness, xb năm 1990);
- Tự do nơi lưu đày (Free in Exile, xb năm 1991);
- Ý nghĩa của cuộc sống (The meaning of Life, xb năm 1992);
- Tia sáng trong bóng đêm (Flash of Lightning in the Dark of Night, xb năm 1994);
- Cuộc đối thoại về trách nhiệm chung và giáo dục (Dialogues on Universal Responsibility and Education, xb năm 1995);
- Sức mạnh của lòng từ bi (The power of compassion, xb năm 1995);
- Con đường giác ngộ (The Path of Enlightenment, xb năm 1995);
- Bạo lực và Lòng từ bi-Sức mạnh của Phật giáo (Violence and Compassion/ Power of Buddhism, xb năm 1995);
- Chữa lành cơn thịnh nộ: Sức mạnh của sự kiên nhẫn từ cách nhìn của Phật tử (Healing Anger: The Power of Patience from a Buddhist Perspective, xb tháng 3 năm 1997);
- Tứ Diệu Đế (The Four Noble Truths, xb năm 1998);
- Nghệ thuật hạnh phúc (The art of Happiness, xb năm 1998);
- Thời luân Đát-đặc-la (KALACHAKRA TANTRA, Xb 1999);
- Ý Nghĩa cuộc cuộc sống (THE MEANING OF LIFE, Xb 1999);
- Khoa học Tâm Linh, Cuộc đối thoại Đông-Tây (MIND SCIENCE, An East-West Dialogue, xb 1999);
- Ngủ, mơ và chết, một cuộc khám phá của Tâm thức (SLEEPING, DREAMING, AND DYING, An Exploration of Consciousness, Xb 1999);
- Thế giới Phật giáo Tây Tạng, khái quát về triết lý và thực hành (THE WORLD OF TIBETAN BUDDHISM, An Overview of Its Philosophy and Practice, Xb 1999);
- Đạo Đức Thiên Niên Ki Mới (Ethics for the new millennium, xb tháng 8 năm 1999);
- Nghệ Thuật của Hạnh Phúc: Sổ tay cho cuộc sống (The Art of Happiness: A Handbook for Living, xb tháng 9 năm 1999);
- Trí Huệ Luận (The Dalai Lama's Book of Wisdom, xb tháng 4 năm 2000);
- Biến đổi Tâm (Transforming the Mind, xb tháng 5 năm 2000);
- Các Giai Đoạn của Thiền Định (Stages of Meditation, xb tháng 3 năm 2001);
- Con Đường dẫn tới cuộc sống đầy ý nghiã (How to Practice: The Way to a Meaningful Life, xb tháng 5 năm 2001)
- Tâm hồn rộng mở: Thực Hành Từ bi trong cuộc sống hàng ngày (An Open Heart: Practicing Compassion in Everyday Life, xb tháng 9 năm 2001);
- Luận về Từ Bi và Bác Ái (The Dalai Lama's Book of Love and Compassion, xb tháng 10 năm 2001);
- Những lời Khuyên của Thích-Ca-Mâu-Ni (Advice from Buddha Shakyamuni, xb tháng 7 năm 2002);
- Cốt Tủy của Hạnh Phúc: Sách Hướng Dẫn cho Cách Sống (The Essence of Happiness: A Guidebook for Living xb tháng 7 năm 2002);
- Đường Dẫn tới sư Yên Tĩnh: Trí huệ hàng ngày (The Path to Tranquility: Daily Wisdom , xb tháng 8 năm 2002);
- Tỉnh Thức Luận (The Dalai Lama's Book of Awakening, xb tháng 2 năm 2003);
- Nghệ Thuật của Hạnh Phúc trong Công Việc (The Art of Happiness at Work, xb tháng 8 năm 2005);
- Vũ Trụ Trong Một Nguyên Tử: Sự Hội Tụ của Khoa Học và Tâm Linh (The Universe in a Single Atom: The Convergence of Science and Spirituality, xb tháng 9 năm 2005);
- Để Thấy được Thực Sự Chính Mình (How to See Yourself As You Really Are, xb tháng 12 năm 2006);
Kết luận[sửa | sửa mã nguồn]
Như sự miêu tả của giáo sư Eric Sharpe thánh nhân là người suốt đời chú trọng đến việc mang lại an lạc cho con người và cuộc đời. Trong khi theo đuổi lý tưởng ấy, họ thường phải hứng chịu những trở ngại, đau đớn hoặc nguy hiểm đến sinh mạng. Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 đã hiện thân cho những gì đã được miêu tả ấy. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, sự xuất hiện của ngài như là một định mệnh, đã thừa kế tước vị Đạt-lại Lạt-ma ở trong một giai đoạn bấp bênh nhất trong toàn bộ lịch sử cao quý này. Hiện nay, vẫn trong thân phận người tị nạn lưu vong, tuy nhiên, Sư rất lạc quan và hy vọng cho tương lai độc lập và tự do cho thế giới và xứ sở của Sư như lời Sư đã nhắc tới trong bức Thông Điệp 2000:
- "Thế kỷ 20 đầy xung đột và chiến tranh. Từng bước, chúng ta bảo đảm thế kỷ tới sẽ có đặc tính bất bạo động và đối thoại, là điều kiện tiên quyết để cùng hiện hữu bên nhau trong hòa bình".
- "Xã hội nào cũng có những khác biệt và xung đột. Tuy vậy, chúng ta cần phát triển niềm tin tưởng rằng: đối thoại và tình bạn là một đường lối chính chắn để tránh bạo động. Trước thiên kỷ mới, điều mọi người cần thực hiện là tăng cường tinh thần trách nhiệm đối với quốc tế".
Tổng hợp theo các tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]
- Mary Craig (1997): Kundun, A biography of the Family of the Dalai Lama, Harper Collins Publishers, London.
- Roger Hicks & Ngakpa Chogyam (1984): Great Ocean, An Authories Biography of the Buddhist Monk Tenzin Gyatso His Holiness The 14th Dalai Lama, Element Books, Great Britain.
- Tenzin Gyatso Dalai Lama (1998): Freedom in Exile, Snow Lion Publications, New York.
- Thich Nguyen Tang: Phật Giáo Khắp Thế Giới, http://www.quangduc.com/quocte/01pgkhaptg3-datlailatma.html
Những Châm ngôn từ Đạt-lại Lạt-ma[sửa | sửa mã nguồn]
- Nếu một khó khăn có thể sửa chữa được, nếu một tình huống mà bạn có thể làm cái gì đó cho nó, thì không cần thiết để lo lắng. (nhưng) Nếu nó không còn sửa chữa được, thì cũng không lợi chi trong việc lo lắng.
- Theo quan điểm Phật giáo thì quan hệ giữa nam với nam, giữa nữ với nữ là những hành vi tình dục sai trái. Còn theo quan điểm của xã hội, quan hệ đồng giới mà có sự đồng tình của cả hai người thì có thể có lợi, mang đến niềm vui cho nhau, và vô hại.
- Hạnh phúc không phải là thứ có sẵn, nó đến từ chính hành động của bạn.
- Nếu bạn có khả năng, hãy giúp đỡ kẻ khác. Nếu không làm được vậy thì ít nhất đừng hại họ.
- Tín ngưỡng của tôi rất đơn giản, tín ngưỡng của tôi là lòng tốt.
- Không cần có các chùa chiền, không cần các triết lý cao siêu. Tim và óc của tôi là các chùa chiền; triết lý của tôi là lòng tốt.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Tibet timeline”. BBC.
- ^ Vào lúc Tenzin Gyatso sinh, Taktser là một thành phố thuộc tỉnh Thanh Hải và do [[Mã Lân (quân phiệt)|]], một quân phiệt liên minh với Tưởng Giới Thạch và được Quốc dân đảng bổ nhiệm là người lánh đạo Thanh Hải. Xem Thomas Laird, The Story of Tibet. Conversations with the Dalai Lama, Grove Press: New York, 2006 ; Li, T.T. "Historical Status of Tibet", Columbia University Press, p. 179; Bell, Charles, "Portrait of the Dalai Lama", p. 399; Goldstein, Melvyn C. Goldstein, A history of modern Tibet, pp. 315–317
- ^ News | The Office of His Holiness The Dalai Lama
- ^ Dalai Lama visits Arunachal Pradesh | Reuters
- ^ Dalai Lama’s visit to Arunachal nostalgic: Top aide - Thaindian News
- ^ Don't politicise my Arunachal visit, Dalai tells China - Times Of India
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Trang WEB của Văn Phòng của Dạt-Lai Lạt-Ma - trang WEB có nhiều bài giảng pháp được viết hay thu âm bằng Anh ngữ và Tạng ngữ
- Ảnh hưởng của đức Dalai Lama đối với những nhân vật nổi tiếng (Thích Quảng Bảo dịch ra tiếng Việt)
- Đức Dạt Lai Lạt Ma, vị sứ giả của hòa bình (của Thích Nguyên Tạng)

markdown:
# Tenzin Gyatso
|
|![]()
|
|Bài hoặc đoạn này cần được
Xin hãy giúp
|Bài viết này cần thêm
|
|Tenzin Gyatso|
|
|
|
|![]()
[Thubten Gyatso](/wiki/Th%E1%BB%95-%C4%91an_Gia-m%E1%BB%A5c-th%E1%BB%91) [Prime Ministers](/w/index.php?title=Kalon_Tripa&action=edit&redlink=1) [Tiếng Tạng](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A1ng) [Wylie](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_chuy%E1%BB%83n_t%E1%BB%B1_Wylie) [[tɛ̃ ́tsĩ càtsʰo]](/w/index.php?title=WP:IPA_cho_ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1) [THDL](/w/index.php?title=Phi%C3%AAn_%C3%A2m_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3_h%C3%B3a_THDL&action=edit&redlink=1) [Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m) [6 tháng 7](/wiki/6_th%C3%A1ng_7), [1935](/wiki/1935) [Taktser](/w/index.php?title=Taktser&action=edit&redlink=1), [Amdo](/wiki/Amdo), [Tibet](/wiki/Tibet) [[1]](#cite_note-1) ![ Chữ ký của Tenzin Gyatso](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Dalai_Lama%27s_Signature.svg/125px-Dalai_Lama%27s_Signature.svg.png)
![ Chữ ký của Tenzin Gyatso](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Dalai_Lama%27s_Signature.svg/125px-Dalai_Lama%27s_Signature.svg.png)
**Đăng-châu Gia-mục-thố** ( [tiếng Tạng](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A1ng): *Tenzin Gyatso*, བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་; sinh ngày [6 tháng 7](/wiki/6_th%C3%A1ng_7) năm [1935](/wiki/1935)) là tên của [Đạt-lại Lạt-ma](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1t-l%E1%BA%A1i_L%E1%BA%A1t-ma) thứ 14, là nhà lãnh đạo thế quyền và giáo quyền của nhân dân [Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng). Theo công trình nghiên cứu cá nhân vừa qua của giáo sư Eric Sharp thuộc [Đại học Sydney](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Sydney), [Úc](/wiki/%C3%9Ac) thì trong số những thánh nhân của [thế kỷ thứ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) này, có ba thánh nhân người châu Á, đó là cố thi hào [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Rabindranath Tagore](/wiki/Rabindranath_Tagore) ( [1861](/wiki/1861)- [1941](/wiki/1941)), [Mahātma Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi) ( [1869](/wiki/1869)- [1948](/wiki/1948)) và chính vị Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 này.
## Mục lục
[1 Nguyên quán và cơ duyên](#Nguy.C3.AAn_qu.C3.A1n_v.C3.A0_c.C6.A1_duy.C3.AAn) [2 Quá trình tìm kiếm Đạt-lại Lạt-ma](#Qu.C3.A1_tr.C3.ACnh_t.C3.ACm_ki.E1.BA.BFm_.C4.90.E1.BA.A1t-l.E1.BA.A1i_L.E1.BA.A1t-ma) [3 Quá trình tu học tại Tây Tạng](#Qu.C3.A1_tr.C3.ACnh_tu_h.E1.BB.8Dc_t.E1.BA.A1i_T.C3.A2y_T.E1.BA.A1ng) [4 Vai trò và trách nhiệm lãnh đạo](#Vai_tr.C3.B2_v.C3.A0_tr.C3.A1ch_nhi.E1.BB.87m_l.C3.A3nh_.C4.91.E1.BA.A1o) [5 Đào thoát khỏi Tây Tạng](#.C4.90.C3.A0o_tho.C3.A1t_kh.E1.BB.8Fi_T.C3.A2y_T.E1.BA.A1ng) [6 Câu chuyện đau lòng trước sự đàn áp của Trung Quốc](#C.C3.A2u_chuy.E1.BB.87n_.C4.91au_l.C3.B2ng_tr.C6.B0.E1.BB.9Bc_s.E1.BB.B1_.C4.91.C3.A0n_.C3.A1p_c.E1.BB.A7a_Trung_Qu.E1.BB.91c) [7 Chính phủ lưu vong tại Dharamsala, Bắc Ấn Độ](#Ch.C3.ADnh_ph.E1.BB.A7_l.C6.B0u_vong_t.E1.BA.A1i_Dharamsala.2C_B.E1.BA.AFc_.E1.BA.A4n_.C4.90.E1.BB.99) [8 Chính trị](#Ch.C3.ADnh_tr.E1.BB.8B) [9 Các giải thưởng](#C.C3.A1c_gi.E1.BA.A3i_th.C6.B0.E1.BB.9Fng) [10 Giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1989](#Gi.E1.BA.A3i_th.C6.B0.E1.BB.9Fng_Nobel_H.C3.B2a_B.C3.ACnh_n.C4.83m_1989) [11 Tiếp xúc Đông Tây](#Ti.E1.BA.BFp_x.C3.BAc_.C4.90.C3.B4ng_T.C3.A2y) [12 Một tu sĩ Phật Giáo bình thường](#M.E1.BB.99t_tu_s.C4.A9_Ph.E1.BA.ADt_Gi.C3.A1o_b.C3.ACnh_th.C6.B0.E1.BB.9Dng) [13 Trước tác (tóm lược)](#Tr.C6.B0.E1.BB.9Bc_t.C3.A1c_.28t.C3.B3m_l.C6.B0.E1.BB.A3c.29) [14 Kết luận](#K.E1.BA.BFt_lu.E1.BA.ADn) [15 Tổng hợp theo các tài liệu](#T.E1.BB.95ng_h.E1.BB.A3p_theo_c.C3.A1c_t.C3.A0i_li.E1.BB.87u) [16 Những Châm ngôn từ Đạt-lại Lạt-ma](#Nh.E1.BB.AFng_Ch.C3.A2m_ng.C3.B4n_t.E1.BB.AB_.C4.90.E1.BA.A1t-l.E1.BA.A1i_L.E1.BA.A1t-ma) [17 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [18 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Nguyên quán và cơ duyên[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=1)]
Sư chào đời tại làng Taktser, vùng Đông Bắc
[Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng) vào ngày [6 tháng 7](/wiki/6_th%C3%A1ng_7) năm [1935](/wiki/1935) trong một gia đình nông dân. Tên trước khi được thừa nhận trở thành vị Đạt-Lai Lạt ma thứ 14 là "Lhamo Dhondup". Sư được thừa nhận là Đạt-lại Lạt-ma vào năm 2 tuổi theo truyền thống Tây Tạng như là [2] [Hóa thân](/wiki/H%C3%B3a_th%C3%A2n)của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13, cũng là hiện thân của [Bồ Tát](/wiki/B%E1%BB%93_T%C3%A1t) [Quán Thế Âm](/wiki/Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m), hiện thân của lòng từ bi.
Theo truyền thống của người Tây Tạng, Đạt-lại Lạt-ma là hiện thân lòng từ của chư Phật và Bồ Tát, người chọn con đường tái sinh trở lại kiếp người để cứu giúp chúng sanh. Danh hiệu Đạt-lại Lạt-ma cũng được hiểu là
**Hộ Tín**, "Người bảo vệ đức tin", **Huệ Hải**, "Biển lớn của trí tuệ", **Pháp vương**, "Vua của Chánh Pháp", **Như ý châu**, "Viên bảo châu như ý"...
Đạt-lại Lạt-ma được tấn phong tước vị vào ngày
[22 tháng 2](/wiki/22_th%C3%A1ng_2) năm [1940](/wiki/1940) tại [Lhasa](/wiki/Lhasa), thủ đô của Tây Tạng, chính thức là người lãnh đạo chính trị và tôn giáo cho 6 triệu người.
## Quá trình tìm kiếm Đạt-lại Lạt-ma[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=2)]
|Bài viết này cần thêm
|
Khi Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 viên tịch vào năm
[1933](/wiki/1933), chính phủ Tây Tạng gặp khủng hoảng trong việc tìm kiếm một người thừa kế. Năm [1935](/wiki/1935), vị nhiếp chính đi đến hồ thiêng Lhamo Lhatso ở Chokhorgyal, khoảng 90 dặm từ thủ đô Lhasa. Theo truyền thống của Tây Tạng, người ta có thể nhìn thấy mọi việc ở tương lai từ hồ linh thiêng này. Lúc bấy giờ vị nhiếp chính thấy ba chữ Tây Tạng *Ah*, *Ka* và *Ma* hiện lên giữa mặt nước trong vắt của hồ thiêng, theo sau ba mẫu tự này là bức tranh của một ngôi chùa ba tầng với mái ngói màu xanh lục và một căn nhà có chiếc máng xối kỳ lạ.
Năm
[1937](/wiki/1937), chính phủ Tây Tạng đã gởi những hình ảnh thiêng liêng ấy từ hồ thiêng đến các tỉnh thành của Tây Tạng để tìm kiếm nơi tái sinh của Đạt-lại Lạt-ma. Một phái đoàn tìm kiếm tái sanh được thành lập và đi về hướng Đông Bắc Tây Tạng, vị trưởng phái đoàn là Lạt-ma Kewtsang Rinpoche, Tu viện trưởng Tu viện Sera. Khi phái đoàn đến làng Amdo, họ thấy quang cảnh nơi này giống y như hình ảnh đã thấy dưới hồ thiêng. Lobsang Tsewang cải trang thành người trưởng đoàn, và Lạt-ma Kewtsang cải trang thành người thị giả và họ vào thăm một căn nhà với chiếc máng xối kỳ lạ. Bấy giờ Lạt-ma Kewtsang có mang một xâu tràng hạt ( *rosary*) của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 và chú bé trong căn nhà ấy đã nhận ra nó và yêu cầu được cầm xem. Lạt-ma Kewtsang hứa sẽ cho nếu chú đoán được ngài là ai. Và chú bé liền trả lời ngay bằng một loại tiếng lóng của địa phương là "Sera aga", nghĩa là "Lạt-ma ở tu viện Sera". Tiếp đó, sư hỏi chú bé vị trưởng đoàn là ai và chú bé đã trả lời đúng, và chú cũng cho biết tên chính xác của người thị giả. Theo sau đó là một loạt trắc nghiệm khác để chú bé chọn lựa những đồ dùng thường ngày của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 và chú bé cũng nhận ra tất cả và nói: "của tôi, của tôi". Chú bé ấy chính là Đạt-lại Lạt-ma hiện nay.
Từ những kết quả của cuộc kiểm tra này giúp họ đoán chắc rằng họ đã tìm ra hóa thân mới và niềm tin của họ càng được vững mạnh thêm bởi những ý nghĩa từ ba mẫu tự Tây Tạng đã từng thấy dưới hồ thiêng:
*Ah* là hàm nghĩa cho tỉnh lmdo, nơi chú bé chào đời, *Ka* là chỉ cho Tu viện Kumbum, một ngôi Tu viện lớn nhất với ba tầng gần nhà của chú bé và *Ma* là ám chỉ cho ngôi tu viện Karma Rolpai Dorje ở trên ngọn núi của ngôi làng gần bên. Cuối cùng phái đoàn quyết định chú bé ấy là hậu thân của vị Đạt-lại Lạt-ma thứ 13.
## Quá trình tu học tại Tây Tạng[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|
Đạt-lại Lạt-ma bắt đầu sự nghiệp học vấn của mình vào năm 6 tuổi và hoàn tất học vị cao nhất của
[Phật giáo Tây Tạng](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng) là Geshe Lharampa, tương đương với Tiến sĩ triết học Phật giáo ( *Doctorate of Buddhist Philosophy*) ở tuổi 25 vào năm [1959](/wiki/1959). Năm 24 tuổi, Sư đã tham dự kỳ thi đầu tiên tại các đại học Phật giáo Drepung, Sera và Ganden. Kỳ thi cuối cùng được tổ chức tại Jokhang, thủ đô Lhasa trong thời gian lễ hội Monlam, tháng giêng theo lịch Tây Tạng.
Trước đó Sư phải học tất cả các môn học chính như Luận lý (
*logic*) văn hóa và nghệ thuật Tây Tạng ( *Culture & Tibetan Art*), [Phạn ngữ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) ( *sanskrit*), [Y học](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc) ( *medicine*), [Triết học Phật giáo](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) ( *Buddhist philosophy*). Riêng môn [Phật học](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) này là khó nhất, được chia ra làm năm phần là [Bát-nhã-ba-la-mật-đa](/wiki/B%C3%A1t-nh%C3%A3-ba-la-m%E1%BA%ADt-%C4%91a) (sa. *prajñāpāramitā*), Trung quán (sa. *mādhyamika*), Giới luật (sa. *vinaya*), [A-tì-đạt-ma](/wiki/A-t%C3%AC-%C4%91%E1%BA%A1t-ma) và Lượng học (sa. *pramāṇa*) . Và các môn học phụ khác là: biện luận ( *dialetics*), thi ca ( *poetry*), [âm nhạc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c) ( *music*) và [kịch nghệ](/wiki/K%E1%BB%8Bch_ngh%E1%BB%87) ( *drama*), thiên văn ( *astrology*), văn phạm ( *metre and phrasing*).
## Vai trò và trách nhiệm lãnh đạo[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=4)]
Vào ngày
[17 tháng 11](/wiki/17_th%C3%A1ng_11) năm [1950](/wiki/1950), Đạt-lại Lạt-ma 14 đã khoác lên mình một trọng trách là người lãnh đạo thế quyền của người dân Tây Tạng ( *head of the State and Government*) sau khi có khoảng 80.000 quân lính của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) tấn công vào Tây Tạng.
Năm
[1954](/wiki/1954), Sư đã đến [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) để thương thuyết hòa bình với chủ tịch [Mao Trạch Đông](/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng) và những nhà lãnh đạo Trung Hoa khác, gồm [Chu Ân Lai](/wiki/Chu_%C3%82n_Lai) và [Đặng Tiểu Bình](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh). Tuy nhiên, các cuộc đàm phán trong chuyến đi này không mang lại kết quả, cuối cùng Sư đã quyết định muốn cứu vãn cho Tây Tạng, đành phải ra nước ngoài.
## Đào thoát khỏi Tây Tạng[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=5)]
Nỗ lực mang lại một giải pháp hòa bình của Sư cho người dân Tây Tạng. Cũng trong lúc đó, tại miền Đông Tây Tạng, dân chúng đã đứng lên kháng cự mạnh mẽ chống đối sự đàn áp của Trung Hoa. Sự kháng cự này đã lan ra trên nhiều tỉnh thành của Tây Tạng. Vào ngày
[10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3) năm [1959](/wiki/1959), một cuộc biểu tình lớn nhất trong lịch sử của Tây Tạng tại thủ đô Lhasa để kêu gọi binh lính Trung Quốc phải rút khỏi Tây Tạng và tái xác định rằng Tây Tạng là một quốc gia độc lập. Cuộc biểu tình ôn hòa này đã bị quân đội Trung Quốc trấn áp quyết liệt. Trong thời kì [Đại nhảy vọt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A3y_v%E1%BB%8Dt), đã có khoảng 200.000 đến 1 triệu người Tây Tạng chết và khoảng 6 nghìn chùa chiền bị phá hủy tại đất nước này. Để tìm con đường giải phóng nỗi khổ đau ấy, 80.000 người dân Tây Tạng cùng với Đạt-lại Lạt-ma 14 vượt qua [dãy Hy Mã Lạp Sơn](/wiki/Himalaya) để đến tị nạn tại miền bắc Ấn Độ vào năm 1959.
## Câu chuyện đau lòng trước sự đàn áp của Trung Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=6)]
Những thập niên 50, Mao Trạch Đông xua quân vào Tây Tạng giết sư, đốt chùa và gây ra hằng hà sa số tội ác với 1 dân tộc Tây Tạng hiền lành chịu đựng. Năm 1959 Đức Dalai Lama phải cùng dân tộc của Ngài từ bỏ quê hương lên đường tỵ nạn. TQ lúc bấy giờ như con hổ đói, họ dùng đủ mọi cách để truy lùng Ngài. Khoảng thời gian đó trên thế giới ít người biết và để ý đến tình hình xảy ra ở Tây Tạng, và cũng chẳng ai biết gì về 1 thanh niên với nụ cười thật nhân hậu đang dìu dắt dân tộc mình lánh nạn trước mũi súng bạo tàn của Mao Trạch Đông. Ấn Độ luôn có đụng độ với TQ về vấn đề biên giới, vi vậy họ không muốn làm tình hình căng thẳng thêm, nên cũng chẳng tha thiết giúp đỡ đoàn người tỵ nạn đến từ Tây Tạng. Tin tức về tình hình bi đát từ Tây Tạng chẳng được loan truyền, lại bị TQ cô lập thông tin toàn diện, nên thế giới chẳng ai biết đến mà quan tâm. Đoàn người tỵ nạn vì vậy thiếu thốn cơ cực đủ điều, tình hình lúc bấy giờ thật nghiệt ngã.
## Chính phủ lưu vong tại Dharamsala, Bắc Ấn Độ[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=7)]
Ngày nay, với hơn 120.000 người Tây Tạng lưu trú tại vùng đất
[Dharamsala](/wiki/Dharamsala), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), được biết như là một "Lhasa nhỏ", lập thành một chính quyền lưu vong Tây Tạng với một Hội đồng Dân cử Tây Tạng vào năm [1960](/wiki/1960).
Trong những năm đầu lưu vong, Đạt-lại Lạt-ma đã kêu gọi
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) lên tiếng về vấn đề của Tây Tạng, kết quả ba quyết nghị đã được thông qua tại Hội đồng Lập Pháp của Hoa Kỳ vào năm [1959](/wiki/1959), [1961](/wiki/1961) và [1965](/wiki/1965), kêu gọi nhà cầm quyền Bắc Kinh phải tôn trọng nhân quyền của người Tây Tạng và ước muốn tự trị của họ. Với việc thành lập một chính phủ lưu vong Tây Tạng, Đạt-lại Lạt-ma thấy rằng công việc khẩn cấp phải làm là cứu nguy dân tị nạn và nền văn hóa của Tây Tạng. Các lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế, văn hóa, giáo dục đã dần được tái hoạt động tại Ấn Độ. Trẻ em Tây Tạng được đi học và một Đại học Tây Tạng được thành lập tại Ấn Độ. Có khoảng 200 tu viện Tây Tạng được xây dựng tại Ấn Độ để tăng chúng tu học, duy trì và bảo vệ văn hóa và tôn giáo của Tây Tạng.
Năm
[1963](/wiki/1963), Đạt-lại Lạt-ma đã ban hành một hiến pháp dân chủ ( *democratic constitution*) hoàn toàn dựa trên giới luật của nhà Phật và bản [Hiến chương Nhân quyền](/w/index.php?title=Hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) của [Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) để biên soạn và chuẩn bị cho một mô hình đất nước Tây Tạng tự do ở tương lai.
Năm
[1965](/wiki/1965), Sư đến tham dự đại lễ Phật Đản Phật lịch 2500 tại Ấn Độ, đã gặp được Thủ tướng Ấn Độ là ông [Jawaharlal Nehru](/wiki/Jawaharlal_Nehru), và ông Chu Ân Lai, đàm phán về vấn đề của Tây Tạng.
Ngày nay, thành viên của quốc hội Tây Tạng sẽ được bầu cử bởi dân chúng. Hội đồng nội các được bầu cử bởi quốc hội. Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh rằng nhiệm vụ chính của chính quyền Tây Tạng là chăm lo cho đời sống người dân và Sư cũng nói thêm, khi Tây Tạng giành lại nền độc lập, Sư sẽ không còn ngồi ở văn phòng chính phủ nữa.
Năm
[1987](/wiki/1987), Đạt-lại Lạt-ma tham dự một hội nghị nhân quyền tại thủ đô [Washington](/wiki/Washington,_D.C.), Hoa Kỳ. Sư đề xuất một Chương trình Hòa bình Năm điểm bao gồm:
- Biến Tây Tạng thành một khu vực hòa bình;
- Chấm dứt việc di dân Trung Hoa đang de dọa sự tồn tại của dân tộc Tây Tạng;
- Tôn trọng các quyền dân chủ, tự do và quyền làm người của dân Tây Tạng;
- Phục hồi và bảo vệ môi sinh của Tây Tạng và chấm dứt việc sử dụng đất Tây Tạng để sản xuất
[vũ khí nguyên tử](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)và bỏ đồ phế thải nguyên tử;
- Khởi sự thương thảo ngay về quy chế tương lai của Tây Tạng và bang giao giữa Tây Tạng với Trung Hoa.
Ngày
[15 tháng 6](/wiki/15_th%C3%A1ng_6) năm [1988](/wiki/1988), tại [Strasbourg](/wiki/Strasbourg), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), Sư nhắc lại Chương trình Hòa bình Năm điểm và yêu cầu nhà cầm quyền Bắc Kinh trao trả lại nền độc lập cho Tây Tạng. Ngày [9 tháng 10](/wiki/9_th%C3%A1ng_10) năm [1991](/wiki/1991), trong khi phát biểu tại [Đại học Yale](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Yale), Hoa Kỳ, Sư bày tỏ ý định muốn trở về thăm Tây Tạng để đích thân đánh giá tình hình chính trị nơi ấy. Sư nói: *Tôi thật sự lo lắng vì tình cảnh bạo động có lẽ sẽ bùng nổ. Tôi muốn làm cái gì đó để chặn đứng lại... chuyến viếng thăm của tôi sẽ là một cơ hội mới để làm tăng thêm sự cảm thông và tạo ra một nền tảng để giải quyết*.
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=8)]
### Người Tây Tạng bầu giới lãnh đạo[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=9)]
Ðạt Lai Lạt Ma khuyến khích
[người Tây Tạng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%E1%BA%A1ng) lưu vong hãy đi theo hệ thống dân chủ để bầu lên một nhà lãnh đạo, nói rằng đó là điều thiết yếu để theo kịp thế giới rộng lớn hơn và để bảo đảm sự liên tục của chính phủ của họ.
Trong một đoạn phim được chiếu cho hàng trăm nhà sư, ni cô và người thường tại thành phố Dharamsala núi non ở phía Bắc Ấn Ðộ vào chiều tối thứ Bảy,
[20 tháng 6](/wiki/20_th%C3%A1ng_6), [2009](/wiki/2009) nhà lãnh đạo nói hiện giờ không còn cần thiết phải đè nặng vai trò lãnh đạo tinh thần và chính trị lên một người.
"Các vị Ðạt Lai Lạt Ma đã giữ vai trò lãnh đạo thế tục và tinh thần từ 400 năm đến 500 năm qua. Ðiều đó có thể hầu như hữu ích. Nhưng thời kỳ đó đã qua," Ðạt Lai Lạt Ma nói trong đoạn phim, theo một biên bản đã được dịch cho giới báo chí. "Ngày nay, đối với toàn thể thế giới, rõ ràng nền dân chủ là hệ thống tốt nhất mặc dù có những khiếm khuyết nhỏ. Ðó là lý do tại sao người Tây Tạng cũng phải chuyển động cùng với cộng đồng thế giới rộng lớn hơn," ngài nói.
Trước đây Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đã đề nghị tùy người Tây Tạng quyết định về việc muốn duy trì định chế tinh thần sau khi ngài chết hay không, và có thể tổ chức một cuộc bầu cử trong số những người Tây Tạng ở nước ngoài. Ðức Ðạt Lai Lạt Ma cũng có thể tự mình lựa chọn một người kế nghiệp từ các thành viên của chính phủ lưu vong của ngài, hoặc một hội đồng các lạt ma cao cấp sẽ chọn một người nào đó trong hàng ngũ của họ, loại bỏ sự thần bí của tiến trình lựa chọn truyền thống.
"Khi chúng ta đặt hết trách nhiệm vào con người của vị Ðạt Lai Lạt Ma, đó là điều nguy hiểm. Nên có một nhà lãnh đạo được bầu lên một cách dân chủ để cầm đầu một phong trào của dân chúng," ngài nói. "Trong thực tế, một sự thay đổi đang diễn ra về trách nhiệm của vị Ðạt Lai Lạt Ma trong tư cách một lãnh tụ thế tục và tinh thần. Theo tôi, điều này rất tốt. Một nhà lãnh đạo tôn giáo phải đảm nhận cả vai trò lãnh đạo chính trị, thời kỳ đó đã qua rồi," ngài nói.
Việc kế nghiệp Ðức Ðạt Lai Lạt Ma là một vấn đề tế nhị khi ngài ngày càng lớn tuổi và sức khỏe suy giảm. Nhiều người Tây Tạng sợ rằng cái chết của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma, người đã sống lưu vong tại Ấn Ðộ kể từ khi trốn thoát một cuộc nổi dậy bất thành chống chế độ Trung Quốc vào năm 1959, có thể tạo ra một khoảng trống lãnh đạo mà Bắc Kinh có thể lợi dụng để siết chặt nắm tay của họ. Người Tây Tạng lưu vong đã bầu vị thủ tướng đầu tiên của họ vào năm 2001.
Vị thủ tướng lúc này, ông
[Samdhong Rinpoche](/w/index.php?title=Samdhong_Rinpoche&action=edit&redlink=1), một nhà sư Tây Tạng và là một học giả Phật Giáo, đã phục vụ hai nhiệm kỳ, và Ðức Ðạt Lai Lạt Ma thường nói ngài ở trong tình trạng "nửa về hưu" trong tư cách một lãnh tụ tinh thần, khi yêu cầu ông Rinpoche cầm đầu trong việc giao tiếp với người Tây Tạng. "Với cuộc bầu cử diễn ra mỗi năm năm, bất kể vị Ðạt Lai Lạt Ma có đó hay không, hệ thống chính trị lưu vong sẽ vẫn an toàn, ổn định và có thể tồn tại lâu dài," ngài nói trong đoạn phim được phát ngày 20/6.
### Hợp tác toàn cầu trong cuộc khủng hoảng kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=10)]
Ngày 2 tháng 8, 2009, Đạt-lại Lạt-ma kêu gọi có sự hợp tác toàn cầu để chống lại các hậu quả của cuộc
[khủng hoảng kinh tế](/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_kinh_t%E1%BA%BF_(Marx)) và tuyên bố rằng cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cho thấy rằng "trái đất của chúng ta quả thật là nhỏ" và kêu gọi các nước hãy có hành động kết hợp. Tuyên bố trước một hội nghị về khủng hoảng kinh tế được tổ chức tại [Frankfurt](/wiki/Frankfurt_am_Main), thường được mô tả là thủ đô tài chánh của nước [Ðức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), Ðức Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh tiếp, "Chúng ta cần phải suy nghĩ chung cho toàn cầu." Ông cũng tiếp thêm rằng chúng ta cần các biện pháp khẩn cấp để đối phó với tình trạng ấm toàn cầu và xóa sự cách biệt giữa người giàu và kẻ nghèo. Lên tiếng trước một cử tọa đông đến nhiều ngàn người tập trung tại một sân bóng tròn, Ðức Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh rằng, "Chúng ta không cần chỉ nói hay, mà trái lại chúng ta cần phải có hành động." Từ khi bỏ quê hương chạy đi lánh nạn năm 1959, vị lãnh đạo tinh thần này đã tham gia vào hội nghị về cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu này do một số nhóm đứng ra tổ chức, trong đó có hội Phật giáo Ðức.
### Chuyến đi đến Arunachal Pradesh[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=11)]
Ngày 5 tháng 11, 2009, Ấn Ðộ ban hành một lệnh có hiệu quả cấm các nhà báo ngoại quốc tường thuật chuyến đi hiếm hoi của Đạt-lại Lạt-ma 14 tới một chủng viện Phật giáo sát với Tây Tạng, trong một nỗ lực có vẻ nhằm xoa dịu sự giận dữ của Trung Quốc bằng cách giảm bớt việc tường thuật của báo chí về chuyến đi này. Cuộc viếng thăm theo dự tính của Sư vào ngày Chủ Nhật, 8 tháng 11, tới tiểu bang
[Arunachal Pradesh](/wiki/Arunachal_Pradesh) ở vùng Ðông Bắc Ấn Ðộ - trọng tâm của một cuộc tranh chấp biên giới từ lâu nay giữa Trung Quốc và Ấn Ðộ - làm gia tăng những căng thẳng vốn đã gay gắt giữa hai cường quốc châu Á. [[3]](#cite_note-3)
Người ngoại quốc di chuyển tới tiểu bang núi non hẻo lánh này cần giấy phép đặc biệt của
[chính phủ Ấn Ðộ](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_%E1%BA%A4n_%C3%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Hầu hết các nhà báo ngoại quốc đã không nhận được giấy phép để tường thuật chuyến viếng thăm của Đạt-lại Lạt-ma. Ngày 5 tháng 11, 2009, bốn nhà báo được cấp phép - kể cả hai nhân viên của thông tấn xã AP - bị thu hồi giấy phép. Một điện thư gởi tới các nhà báo nói chính quyền tiểu bang đã bãi bỏ các giấy phép theo lời yêu cầu của Bộ Ngoại giao. "Chúng tôi kinh ngạc và bất mãn khi biết rằng các giấy phép của các phóng viên để tới Arunachal Pradesh bị hủy bỏ trước khi có cuộc viếng thăm của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma," theo lời chủ tịch Câu lạc bộ Báo chí Ngoại quốc ở [Tân Delhi](/wiki/New_Delhi), Heather Timmons. Các nhà báo Ấn Ðộ được phép tường thuật chuyến đi. [[4]](#cite_note-4)
Trung Quốc chống đối phần lớn các hoạt động của Đạt-lại Lạt-ma. Bắc Kinh cáo buộc ngài là tranh đấu để Tây Tạng thoát khỏi nền cai trị của Trung Quốc, mặc dù ngài phủ nhận điều đó. Mặc dù các quan hệ giữa Trung Quốc và Ấn Ðộ đã cải thiện trong những năm cuối thập niên 2000, những căng thẳng gần đây lại bùng lên vì những kình chống về kinh tế, vụ tranh chấp biên giới vẫn còn âm ỉ và tình trạng bất ổn tại Tây Tạng - vùng
[Himalaya](/wiki/Himalaya) do Trung Quốc kiểm soát, nằm trên biên giới với Ấn Ðộ. [[5]](#cite_note-5)
Vào đầu tháng 11, 2009, Trung Quốc mạnh mẽ chống đối các kế hoạch của Ðức Ðạt Lai Lạt Ma nhằm trải qua năm ngày tại một chủng viện Phật giáo ở thành phố
[Tawang](/wiki/Tawang) gần đường biên giới bị tranh chấp. Trước đó, Ðức Ðạt Lai Lạt Ma nói Trung Quốc đang chính trị hóa quá đáng những chuyến đi của ngài, và nói thêm rằng những quyết định của ngài về những nơi viếng thăm có tính cách tinh thần, không phải chính trị. [[6]](#cite_note-6)
Các tín đồ Phật giáo ngày 8 tháng 11, 2009, vui mừng đón tiếp Sư quay trở lại thị trấn ở rặng núi Himalaya nơi ngài lần đầu tiên đặt chân tới năm thập niên trước khi trốn chạy chế độ cộng sản Trung Quốc thống trị Tây Tạng - một cuộc viếng thăm hiếm thấy gần nơi quê nhà khiến Bắc Kinh vô cùng giận dữ. Sự hiện diện của đức Ðạt Lai Lạt Ma hơn đây cũng tạo thêm sự chú ý về cuộc tranh chấp biên giới giữa Ấn Ðộ và Trung Quốc, cho thấy sự nhạy cảm của Bắc Kinh về vấn đề Tây Tạng và nêu lên câu hỏi là ai sẽ thay thế Ðạt Lai Lạt Ma trong vị trí lãnh đạo tinh thần sau này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc
[Mã Triều Húc](/wiki/M%C3%A3_Tri%E1%BB%81u_H%C3%BAc) nói chuyến đi này "một lần nữa cho thấy con người thật của ông ta là chống Trung Quốc." Tuy nhiên, Ðức Ðạt Lai Lạt Ma nói rằng lời cáo buộc này là vô căn cứ" và ngài chỉ tìm cách khuyến khích các giá trị tôn giáo, hòa bình và hòa hợp. "Cuộc viếng thăm của tôi nơi đây không có tính cách chính trị," ngài nói sau khi vừa đến nơi vào sáng 8 tháng 11.
Ðối với dân chúng ở Tawang, cuộc viếng thăm này có vẻ hoàn toàn có tính cách tôn giáo. Hai bên đường trong thị trấn rợp cờ và biểu ngữ chào mừng Ðạt Lai Lạt Ma và hàng ngàn người đứng ngoài bầu trời lạnh lẽo gió mạnh để tham gia vào các buổi cầu nguyện và thuyết giảng Phật Giáo của ngài. Người hành hương lũ lượt kéo đến nơi này bằng đủ mọi cách, chen chúc nhau trên các xe vận tải hay đi bộ mất mấy ngày trên đường mòn ngoằn ngoèo ở dãy Hymalaya để được nghe tiếng nói của người mà họ cung kính coi là Phật sống. Chính quyền địa phương, có khoảng 25.000 người hiện diện, dựng lên một khu lều cho người hành hương, trong khi các khách khác vào ở nhờ trong các tu viện và nhà khách.
Tawang là nơi sinh sống của bộ lạc Monpa, vốn có mối liên hệ chặt chẽ với thủ phủ
[Lhasa](/wiki/Lhasa) ở Tây Tạng. Vị Đạt-lại Lạt-ma đời thứ sáu đến từ nơi này hồi [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17) và Trung Quốc lo ngại rằng nếu vị Đạt-lại Lạt-ma kế tiếp xuất hiện ở khu vực này thì sẽ ra ngoài sự kiểm soát của Bắc Kinh.
### Chuyến đi tới Liên bang Nga[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=12)]
Năm
[1971](/wiki/1971), ngài đã làm nên chuyến đi lịch sư tới [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), và được giới chức trách Liên Xô chào đón. Nhưng ngài cũng không phải là người được lòng lúc đó do tư tưởng [cộng sản](/wiki/C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n) ở Nga thời kì đó. Nhưng vì [chia rẽ Trung-Xô](/wiki/Chia_r%E1%BA%BD_Trung-X%C3%B4) thời gian đó rất căng thẳng, nên Lạt Ma tin rằng Nga sẽ đứng ra che chở cho [Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng).
Khi Liên Xô sụp đổ năm
[1991](/wiki/1991), Sư đã đến [Nga](/wiki/Nga) một năm sau đó. Tại đây, ngài đã được [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Nga) [Boris Yeltsin](/wiki/Boris_Nikolayevich_Yeltsin) chào đón nồng hậu ở vùng [Kavkaz](/wiki/Kavkaz). Tại đây, Đạt Lai Lạt Ma đã yêu cầu Nga "bảo vệ truyền thống Phật giáo" ở [Kalmykia](/wiki/Kalmykia), [Tuva](/wiki/Tuva) và [Buryatia](/wiki/Buryatia), đặc biệt sư rất nhấn mạnh đến Kalmykia, khi nhà nước Phật giáo thuộc Nga này lại giáp biên giới hoặc rất gần với các quốc gia [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) rất cực đoan như [Dagestan](/wiki/Dagestan) hoặc [Chechnya](/wiki/Chechnya). Vào năm [2004](/wiki/2004) và năm [2012](/wiki/2012), Tổng thống [Vladimir Putin](/wiki/Vladimir_Vladimirovich_Putin) đã mời Sư tới Kalmykia, và Sư đã được Tổng thống Putin chăm sóc chu đáo tại đây. Nó đã vấp phải sự phản đối của [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), khi Trung Quốc vẫn cáo buộc Sư là "phần tử khủng bố và ly khai" ở [Khu tự trị Tây Tạng](/wiki/Khu_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng).
## Các giải thưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=13)]
Từ chuyến viếng thăm phương Tây đầu tiên của Sư vào năm
[1973](/wiki/1973), một số trường đại học và viện nghiên cứu đã trao tặng Sư những Giải thưởng về Hòa bình và bằng Tiến sĩ danh dự ( *Honorary Doctorate Degree*) để tuyên dương những tác phẩm xuất sắc của Sư viết về triết học Phật giáo, giải pháp cho những xung đột của quốc tế, vấn đề nhân quyền và môi sinh toàn cầu. Trong lần trao giải thưởng cho Đạt-lại Lạt-ma tại [Ủy hội Nhân quyền Raoul Wallenberg](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_h%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Raoul_Wallenberg&action=edit&redlink=1), dân biểu Mỹ Tom Lantos đã nói:
- "sự đấu tranh dũng cảm của Đức Đạt-lại Lạt-ma đã tạo ra một sự chú ý đặc biệt về nhân quyền và hòa bình thế giới. Sự kiên trì đấu tranh của Sư để chấm dứt khổ đau cho dân tộc Tây Tạng qua những cuộc đàm phán hòa bình và hòa giải".
## Giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1989[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=14)]
Ủy ban Hòa bình Na Uy quyết định trao tặng Giải thưởng Nobel Hòa bình cho Sư vào năm
[1989](/wiki/1989) sau khi được cả thế giới tán dương và tán thành, ngoại trừ Trung Hoa. Trong quyết định ấy có đoạn viết:
- "Ủy ban muốn nhấn mạnh rằng Đức Đạt-lại Lạt-ma với sự đấu tranh cho tự do cho Tây Tạng vẫn kiên quyết không sử dụng bạo lực. Sư đã ủng hộ giải pháp hòa bình dựa trên tinh thần khoan dung và tôn trọng lẫn nhau để bảo vệ lịch sử và tài sản văn hóa của con người
*.*
Vào ngày
[10 tháng 12](/wiki/10_th%C3%A1ng_12) năm [1989](/wiki/1989), Đạt-lại Lạt-ma đã tiếp nhận giải thưởng hòa bình trên tinh thần nhân danh những người bị đàn áp ở khắp mọi nơi, tất cả những ai đấu tranh cho tự do và hòa bình thế giới và đặc biệt là nhân dân Tây Tạng. Trong lời phát biểu tại buổi lễ nhận giải, Sư đã nói: *Giải thưởng đã tái xác nhận một lần nữa lòng quyết tâm của chúng tôi rằng chân lý, lòng dũng cảm và quyết tâm của chúng tôi như là những vũ khí, Tây Tạng sẽ được tự do. Cuộc đấu tranh của chúng tôi vẫn phải theo đuổi đường hướng bất bạo động và loại bỏ hận thù*(The prize reaffirms our conviction that with truth, courage and determination as our weapons, Tibet will be liberated. Our struggle must remain nonviolent and free of hatred).
## Tiếp xúc Đông Tây[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=15)]
Từ năm
[1967](/wiki/1967), Đạt-lại Lạt-ma đã khởi hàng loạt chuyến viếng thăm, đến nay đã được 46 quốc gia. Vào mùa thu năm [1991](/wiki/1991), Sư đến thăm vùng [Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic) khi nhận được lời mời của Tổng thống [Litva](/wiki/Litva), ông Vytautas Landsbergis, và Sư đã trở thành vị khách ngoại quốc đầu tiên đọc diễn văn tại quốc hội của Liva. Sư đã gặp [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) [Paul VI](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Phaol%C3%B4_VI) tại [Vatican](/wiki/Vatican) vào năm [1973](/wiki/1973) và Giáo hoàng [John Paul II](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Gioan_Phaol%C3%B4_II) vào năm [1980](/wiki/1980) tại [Roma](/wiki/Roma) và các năm khác là 1980, 1982, 1986, 1988 và 1990. Khi viếng thăm một ngôi trường ở [Nam Đầu](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BA%A7u_(huy%E1%BB%87n)) đã bị đất chuồi tiêu hủy trong cơn [bão Morakot](/wiki/B%C3%A3o_Morakot_(2009)) đầu tháng 8/2009, [Tổng thống Ðài Loan](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) [Mã Anh Cửu](/wiki/M%C3%A3_Anh_C%E1%BB%ADu) bất ngờ công bố chính phủ ông đồng ý cho Ðức Ðạt Lai Lạt Ma viếng thăm nạn nhân bão, mặc dù điều này có thể khiến Trung Hoa lục địa nổi giận. Bão Morakot làm thiệt mạng 670 người ở [Ðài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan). Các viên chức địa phương đã mời Ðức Ðạt Lai Lạt Ma đến viếng thăm. Hành động này của Ðài Loan đã diễn ra trong lúc mối quan hệ giữa Ðài Loan và Trung Quốc đang thân thiện hơn.
## Một tu sĩ Phật Giáo bình thường[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=16)]
Đạt-lại Lạt-ma 14 thường nói rằng:
*Tôi chỉ là một tu sĩ Phật giáo bình thường, không hơn, không kém* (I am just a simple Buddhist monk - no more, no less). Sống trong một tịnh thất nhỏ ở Dharamsala, Sư thức dậy vào lúc 4 giờ sáng, ngồi thiền, rồi tiếp tục làm việc theo thời khóa biểu của văn phòng chính phủ, tiếp khách và diễn giảng giáo lý cho các khóa tu hoặc chứng minh các đại lễ.
## Trước tác (tóm lược)[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=17)]
Mặc dù bận rộn với nhiều công tác của chính phủ và hoằng Pháp, nhưng Đức Đạt-lại Lạt-ma cũng dành những thời gian nhất định để viết những tác phẩm Phật học, lịch sử, tự truyện... để phổ biến những tinh túy trong giáo lý của Phật Đà. Khởi viết cuốn
*Đất nước tôi và Nhân dân tôi* (My Land and My People) vào năm [1964](/wiki/1964) sau khi Sư đến tị nạn tại Ấn Độ, tính đến nay đã có trên 50 tác phẩm các loại, do chính ngài tự tay viết hoặc do đệ tử ghi chép những bài giảng của Sư hoặc họ viết về ngài. Đáng chú ý trong số tác phẩm này là:
- Mở Huệ Nhãn (
*The opening of the Wisdom eye*, xuất bản năm 1972);
- Phật giáo Tây Tạng (
*The Buddhism of Tibet*, xb năm 1975);
- Biển của Trí Huệ (
*Ocean of Wisdom*, xb tháng 2 năm 1990);
- Dalai Lama: Chính sách của Lòng Từ (
*The Dalai Lama: A Policy of Kindness*, xb năm 1990);
- Tự do nơi lưu đày (
*Free in Exile*, xb năm 1991);
- Ý nghĩa của cuộc sống (
*The meaning of Life*, xb năm 1992);
- Tia sáng trong bóng đêm (
*Flash of Lightning in the Dark of Night*, xb năm 1994);
- Cuộc đối thoại về trách nhiệm chung và giáo dục (
*Dialogues on Universal Responsibility and Education*, xb năm 1995);
- Sức mạnh của lòng từ bi (
*The power of compassion*, xb năm 1995);
- Con đường giác ngộ (
*The Path of Enlightenment*, xb năm 1995);
- Bạo lực và Lòng từ bi-Sức mạnh của Phật giáo (
*Violence and Compassion/ Power of Buddhism*, xb năm 1995);
- Chữa lành cơn thịnh nộ: Sức mạnh của sự kiên nhẫn từ cách nhìn của Phật tử (
*Healing Anger: The Power of Patience from a Buddhist Perspective*, xb tháng 3 năm 1997);
- Tứ Diệu Đế (
*The Four Noble Truths*, xb năm 1998);
- Nghệ thuật hạnh phúc (
*The art of Happiness*, xb năm 1998); [Thời luân Đát-đặc-la](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_lu%C3%A2n_%C4%90%C3%A1t-%C4%91%E1%BA%B7c-la&action=edit&redlink=1)( *KALACHAKRA TANTRA*, Xb 1999);
- Ý Nghĩa cuộc cuộc sống (
*THE MEANING OF LIFE*, Xb 1999);
- Khoa học Tâm Linh, Cuộc đối thoại Đông-Tây (
*MIND SCIENCE, An East-West Dialogue*, xb 1999);
- Ngủ, mơ và chết, một cuộc khám phá của Tâm thức (
*SLEEPING, DREAMING, AND DYING, An Exploration of Consciousness*, Xb 1999);
- Thế giới Phật giáo Tây Tạng, khái quát về triết lý và thực hành (
*THE WORLD OF TIBETAN BUDDHISM, An Overview of Its Philosophy and Practice*, Xb 1999);
- Đạo Đức Thiên Niên Ki Mới (
*Ethics for the new millennium*, xb tháng 8 năm 1999);
- Nghệ Thuật của Hạnh Phúc: Sổ tay cho cuộc sống (
*The Art of Happiness: A Handbook for Living*, xb tháng 9 năm 1999);
- Trí Huệ Luận (
*The Dalai Lama's Book of Wisdom*, xb tháng 4 năm 2000);
- Biến đổi Tâm (
*Transforming the Mind*, xb tháng 5 năm 2000);
- Các Giai Đoạn của Thiền Định (
*Stages of Meditation*, xb tháng 3 năm 2001);
- Con Đường dẫn tới cuộc sống đầy ý nghiã (
*How to Practice: The Way to a Meaningful Life*, xb tháng 5 năm 2001)
- Tâm hồn rộng mở: Thực Hành Từ bi trong cuộc sống hàng ngày (
*An Open Heart: Practicing Compassion in Everyday Life*, xb tháng 9 năm 2001);
- Luận về Từ Bi và Bác Ái (
*The Dalai Lama's Book of Love and Compassion*, xb tháng 10 năm 2001);
- Những lời Khuyên của Thích-Ca-Mâu-Ni (
*Advice from Buddha Shakyamuni*, xb tháng 7 năm 2002);
- Cốt Tủy của Hạnh Phúc: Sách Hướng Dẫn cho Cách Sống (
*The Essence of Happiness: A Guidebook for Living*xb tháng 7 năm 2002);
- Đường Dẫn tới sư Yên Tĩnh: Trí huệ hàng ngày (
*The Path to Tranquility: Daily Wisdom*, xb tháng 8 năm 2002);
- Tỉnh Thức Luận (
*The Dalai Lama's Book of Awakening*, xb tháng 2 năm 2003);
- Nghệ Thuật của Hạnh Phúc trong Công Việc (
*The Art of Happiness at Work*, xb tháng 8 năm 2005);
- Vũ Trụ Trong Một Nguyên Tử: Sự Hội Tụ của Khoa Học và Tâm Linh (
*The Universe in a Single Atom: The Convergence of Science and Spirituality*, xb tháng 9 năm 2005);
- Để Thấy được Thực Sự Chính Mình (
*How to See Yourself As You Really Are*, xb tháng 12 năm 2006);
## Kết luận[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=18)]
Như sự miêu tả của giáo sư Eric Sharpe thánh nhân là người suốt đời chú trọng đến việc mang lại an lạc cho con người và cuộc đời. Trong khi theo đuổi lý tưởng ấy, họ thường phải hứng chịu những trở ngại, đau đớn hoặc nguy hiểm đến sinh mạng. Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 đã hiện thân cho những gì đã được miêu tả ấy. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, sự xuất hiện của ngài như là một định mệnh, đã thừa kế tước vị Đạt-lại Lạt-ma ở trong một giai đoạn bấp bênh nhất trong toàn bộ lịch sử cao quý này. Hiện nay, vẫn trong thân phận người tị nạn lưu vong, tuy nhiên, Sư rất lạc quan và hy vọng cho tương lai độc lập và tự do cho thế giới và xứ sở của Sư như lời Sư đã nhắc tới trong bức Thông Điệp 2000:
- "Thế kỷ 20 đầy xung đột và chiến tranh. Từng bước, chúng ta bảo đảm thế kỷ tới sẽ có đặc tính bất bạo động và đối thoại, là điều kiện tiên quyết để cùng hiện hữu bên nhau trong hòa bình".
- "Xã hội nào cũng có những khác biệt và xung đột. Tuy vậy, chúng ta cần phát triển niềm tin tưởng rằng: đối thoại và tình bạn là một đường lối chính chắn để tránh bạo động. Trước thiên kỷ mới, điều mọi người cần thực hiện là tăng cường tinh thần trách nhiệm đối với quốc tế".
## Tổng hợp theo các tài liệu[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=19)]
- Mary Craig (1997):
*Kundun, A biography of the Family of the Dalai Lama*, Harper Collins Publishers, London.
- Roger Hicks & Ngakpa Chogyam (1984):
*Great Ocean, An Authories Biography of the Buddhist Monk Tenzin Gyatso His Holiness The 14th Dalai Lama*, Element Books, Great Britain.
- Tenzin Gyatso Dalai Lama (1998):
*Freedom in Exile*, Snow Lion Publications, New York.
- Thich Nguyen Tang:
*Phật Giáo Khắp Thế Giới*, [http://www.quangduc.com/quocte/01pgkhaptg3-datlailatma.html](http://www.quangduc.com/quocte/01pgkhaptg3-datlailatma.html)
## Những Châm ngôn từ Đạt-lại Lạt-ma[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=20)] *Nếu một khó khăn có thể sửa chữa được, nếu một tình huống mà bạn có thể làm cái gì đó cho nó, thì không cần thiết để lo lắng. (nhưng) Nếu nó không còn sửa chữa được, thì cũng không lợi chi trong việc lo lắng.* *Theo quan điểm Phật giáo thì quan hệ giữa nam với nam, giữa nữ với nữ là những hành vi tình dục sai trái. Còn theo quan điểm của xã hội, quan hệ đồng giới mà có sự đồng tình của cả hai người thì có thể có lợi, mang đến niềm vui cho nhau, và vô hại.* *Hạnh phúc không phải là thứ có sẵn, nó đến từ chính hành động của bạn.* *Nếu bạn có khả năng, hãy giúp đỡ kẻ khác. Nếu không làm được vậy thì ít nhất đừng hại họ.* *Tín ngưỡng của tôi rất đơn giản, tín ngưỡng của tôi là lòng tốt.* *Không cần có các chùa chiền, không cần các triết lý cao siêu. Tim và óc của tôi là các chùa chiền; triết lý của tôi là lòng tốt.*
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=21)] [^](#cite_ref-1) [“Tibet timeline”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-17046222). BBC. **Vào lúc Tenzin Gyatso sinh, Taktser là một thành phố thuộc tỉnh Thanh Hải và do [[Mã Lân (quân phiệt)|]], một quân phiệt liên minh với** [^](#cite_ref-li-bell_2-0) [Tưởng Giới Thạch](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch)và được [Quốc dân đảng](/wiki/Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))bổ nhiệm là người lánh đạo Thanh Hải. Xem Thomas Laird, *The Story of Tibet. Conversations with the Dalai Lama*, Grove Press: New York, 2006 ; Li, T.T. " *Historical Status of Tibet*", Columbia University Press, p. 179; Bell, Charles, " *Portrait of the Dalai Lama*", p. 399; Goldstein, Melvyn C. Goldstein, *A history of modern Tibet*, pp. 315–317 [^](#cite_ref-3) [News | The Office of His Holiness The Dalai Lama](http://www.dalailama.com/news/post/430-dalai-lama-visits-arunachal-pradesh) [^](#cite_ref-4) [Dalai Lama visits Arunachal Pradesh | Reuters](http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-43780920091108) [^](#cite_ref-5) [Dalai Lama’s visit to Arunachal nostalgic: Top aide - Thaindian News](http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/dalai-lamas-visit-to-arunachal-nostalgic-top-aide_100271696.html) [^](#cite_ref-6) [Don't politicise my Arunachal visit, Dalai tells China - Times Of India](http://timesofindia.indiatimes.com/india/Dont-politicise-my-Arunachal-visit-Dalai-tells-China/articleshow/5184012.cms)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenzin_Gyatso&action=edit§ion=22)]
|
|![]()
[Tenzin Gyatso](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tenzin_Gyatso,_14th_Dalai_Lama?uselang=vi) [Trang WEB của Văn Phòng của Dạt-Lai Lạt-Ma](http://dalailama.com/)- trang WEB có nhiều bài giảng pháp được viết hay thu âm bằng Anh ngữ và Tạng ngữ [Ảnh hưởng của đức Dalai Lama đối với những nhân vật nổi tiếng (Thích Quảng Bảo dịch ra tiếng Việt)](http://www.tuvienquangduc.com.au/Danhnhanthegioi/43dalailama-anhhuong.html) [Đức Dạt Lai Lạt Ma, vị sứ giả của hòa bình](http://quangduc.com/a22229/duc-dat-lai-lat-ma-vi-su-gia-cua-hoa-binh)(của [Thích Nguyên Tạng](/wiki/Th%C3%ADch_Nguy%C3%AAn_T%E1%BA%A1ng))
|Bảng các chữ viết tắt|
|
|bo.: Bod skad བོད་སྐད་, ja.: 日本語 ko.: 한국어, pi.: Pāli, sa.: Sanskrit संस्कृतम्, zh.: 中文
|
|

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Thể loại:Sinh 1503
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này liệt kê những người sinh năm 1503 . Xem thêm những người qua đời năm 1503 .
Các trang trong thể loại “Sinh 1503”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.
Thể loại này liệt kê những người sinh năm 1503 . Xem thêm những người qua đời năm 1503 .
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.

markdown:
# Thể loại:Sinh 1503
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[1500](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1500)– [1501](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1501)– [1502](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1502)– **1503**– [1504](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1504) [1505](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1505)– [1506](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1506)– [1507](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1507)– [1508](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1508)– [1509](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1509)
Thể loại này liệt kê những
**người sinh năm 1503** . Xem thêm [những người qua đời năm 1503](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1503). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1503&from=Z)
|
|![]()
[Sinh 1503](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1503_births?uselang=vi)
## Các trang trong thể loại “Sinh 1503”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
chạm
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Việt[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Phiên âm Hán–Việt[sửa]
Chữ Nôm[sửa]
(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)
Cách viết từ này trong chữ Nôm
Từ tương tự[sửa]
Động từ[sửa]
chạm
- Đụng nhẹ.
- Chạm vào người bên cạnh.
- Tay cầu thủ chạm phải quả bóng.
- Chân chạm đất.
- (Kng.) . Gặp một cách đột nhiên, bất ngờ.
- Chạm địch.
- Chạm một người lạ mặt.
- Động đến cái mà người khác thấy phải giữ gìn, phải coi trọng.
- Chạm đến danh dự.
- Bị chạm tự ái.
- Tạo nên những đường nét hoặc hình khối nghệ thuật trên mặt vật rắn bằng cách đục, khắc.
- Chạm tủ chè.
- Chạm nổi.
- Thợ chạm.
Dịch[sửa]
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
- Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. (chi tiết)

markdown:
# chạm
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Việt[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-vie-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|
|[Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) [Sài Gòn](/wiki/S%C3%A0i_G%C3%B2n) [Vinh](/wiki/Vinh) [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)
[Phiên âm Hán–Việt](//vi.wikipedia.org/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t)[ [sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-hanviet-&action=edit§ion=T-1)]
### Chữ Nôm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-n%C3%B4m-&action=edit§ion=T-1)]
(
[trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm](/wiki/Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m))
Cách viết từ này trong chữ Nôm
### Từ tương tự[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-paro-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **chạm**
- Đụng
[nhẹ](/wiki/nh%E1%BA%B9). **Chạm**vào người bên cạnh. *Tay cầu thủ* **chạm**phải quả bóng. *Chân* **chạm**đất.
-
- (
*Kng.*) . [Gặp](/w/index.php?title=G%E1%BA%B7p&action=edit&redlink=1)một cách đột [nhiên](/w/index.php?title=nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [bất ngờ](/wiki/b%E1%BA%A5t_ng%E1%BB%9D). **Chạm**địch. **Chạm**một người lạ mặt.
-
- Động đến
[cái](/wiki/c%C3%A1i) [mà](/wiki/m%C3%A0) [người](/wiki/ng%C6%B0%E1%BB%9Di)khác [thấy](/wiki/th%E1%BA%A5y) [phải](/wiki/ph%E1%BA%A3i) [giữ gìn](/wiki/gi%E1%BB%AF_g%C3%ACn), [phải](/wiki/ph%E1%BA%A3i) [coi trọng](/wiki/coi_tr%E1%BB%8Dng). **Chạm**đến danh dự. *Bị* **chạm**tự ái.
-
[Tạo](/wiki/t%E1%BA%A1o) [nên](/wiki/n%C3%AAn) [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng)đường [nét](/wiki/n%C3%A9t)hoặc [hình](/wiki/h%C3%ACnh) [khối](/wiki/kh%E1%BB%91i) [nghệ thuật](/wiki/ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt)trên [mặt](/wiki/m%E1%BA%B7t) [vật](/wiki/v%E1%BA%ADt) [rắn](/wiki/r%E1%BA%AFn)bằng cách đục, [khắc](/wiki/kh%E1%BA%AFc). **Chạm**tủ chè. **Chạm**nổi. *Thợ* **chạm**.
-
#### Dịch[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-trans-&action=edit§ion=T-1)]
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
- Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm
[WinVNKey](http://winvnkey.sf.net), đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. ( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/WinVNKey/L%C3%AA_S%C6%A1n_Thanh))

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
injurious
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ɪn.ˈdʒʊr.i.əs/
Tính từ
[
sửa
]
injurious
/ɪn.ˈdʒʊr.i.əs/
Có
hại
,
làm hại
.
Thoá
mạ
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=injurious&oldid=1363893
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Eesti
Suomi
Français
Magyar
Ido
ಕನ್ನಡ
한국어
മലയാളം
မြန်မာဘာသာ
Polski
தமிழ்
తెలుగు
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 02:52 ngày 17 tháng 12 năm 2011.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# injurious
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **injurious** [/ɪn.ˈdʒʊr.i.əs/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **injurious** [/ɪn.ˈdʒʊr.i.əs/](/wiki/Wiktionary:IPA)

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Hiển thị việc làms 1 - 10 trong tổng số 1524
Không bỏ lỡ việc làm nào. Nhận việc làm mới hằng ngày.
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.
Kỹ Sư Nhiệt - Điện LạnhCÔNG TY TNHH HÀ HÙNG - Hà Nộitiêu dùng trong lĩnh vực điện lạnh. Công ty chúng tôi đã mở rộng lĩnh vực kinh doanh của mình trên nhiều phương diện khác nhau....
Kỹ sư nhiệt lạnhCông ty CP kỹ thuật xây lắp công nghiệp... - Hà Nội, Hà NộiVị trí tuyển dụng Kỹ sư nhiệt lạnh Chức vụ Trưởng nhóm/Giám sát Số năm kinh nghiệm 3 năm Ngành nghề...nguồn thông tin tuyển dụng tại http://vieclam.24h.com.vn - vị trí Kỹ sư nhiệt lạnh. Hạn nộp: 30/04/2015...
Kỹ sư nhiệt lạnhCông ty Cổ phần Công nghệ và Kỹ thuật... - Hà NộiVị trí tuyển dụng Kỹ sư nhiệt lạnh Chức vụ Nhân viên Số năm kinh nghiệm 2 năm Ngành nghề Điện-Điện...://vieclam.24h.com.vn - vị trí Kỹ sư nhiệt lạnh. Hạn nộp: 30/04/2015" Người tìm việc cảnh giác khi có bất kỳ...
Kỹ sư nhiệt lạnhCông ty TNHH thương mại XNK tổng hợp Phú... - Hà NộiVị trí tuyển dụng Kỹ sư nhiệt lạnh Chức vụ Nhân viên Số năm kinh nghiệm 1 năm Ngành nghề Kỹ thuật...thuật như Đại học Bách khoa, Xây dựng,... - Cần tuyển kỹ sư Nhiệt Máy Lạnh làm khối lượng hệ thống làm...
Kỹ thuật công trình nhiệt lạnhCông ty Cổ phần công nghệ điện lạnh Bình... - Hà NộiCông ty cổ phần công nghệ điện lạnh Bình Minh ( BINH MINH RET.,JSC ) từ khi thành lập đến nay đã và đang phát triển không ngừng về cơ sở vật chất, năng lực tài...
Kỹ Sư Điện LạnhHà Nội, Hà Nộichuyên ngành kỹ thuật điện, điện tử, điện lạnh hoặc tự động hóa. - Trình độ Tiếng Anh: TOEIC 450 / TOEFL...kỹ thuật và theo dõi hoạt động bảo trì toàn bộ hệ thống trang thiết bị điện. * Mô tả công việc...
KỸ SƯ CƠ KHÍ ( AM HIỂU CƠ KHÍ, NHIỆT)Công Ty TNHH Thương Mại Kỹ Thuật Cơ Và Điện - Hà NộiCông Ty TNHH Thương Mại Kỹ Thuật Cơ Và Điện Số 14 tổ 18 Cầu Diễn - Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam Lương...sát, thiết kế các hệ thống cơ điện theo tiêu chuẩn, hoặc theo yêu cầu kỹ thuật chi tiết của khách hàng...
Nhân viên kinh doanh ngành nhiệt lạnhCông Ty Cổ Phần Nhiệt Lạnh An Khang - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minhviên kinh doanh ngành nhiệt lạnh. Hạn nộp: 20/04/2015" Người tìm việc cảnh giác khi có bất kỳ yêu cầu...Vị trí tuyển dụng Nhân viên kinh doanh ngành nhiệt lạnh Chức vụ Nhân viên Số năm kinh nghiệm Dưới 1...
Công nhân nhiệt lạnhCông ty TNHH TM - SX - DV Nhơn Dũng Hoàng - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí MinhMô tả công việc - Lắp đặt và sửa chữa những máy móc, thiết bị điện - nhiệt lạnh theo yêu cầu công...thiệu Công ty sản xuất, kinh doanh và sửa chữa các loại máy móc, thiết bị nhiệt, điện lạnh Xem thêm Công...
Nhân viên kỹ thuật điện lạnhCông ty TNHH Kỹ thuật Hợp Nhất – chi nhánh... - Hà Nộibên cạnh các công tác viên là các giảng viên của các Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Công Nghiệp TP.HCM, vì thế đã tạo được sự tín nhiệm của rất nhiều khách...
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.

markdown:
Hiển thị việc làms
**1 - 10**trong tổng số **1524**
Không bỏ lỡ việc làm nào. Nhận việc làm mới hằng ngày.
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.
## CÔNG TY TNHH HÀ HÙNG - Hà Nội
**Kỹ** **Sư** **Nhiệt**- **Điện** **Lạnh**tiêu dùng trong lĩnh vực **điện** **lạnh**. Công ty chúng tôi đã mở rộng lĩnh vực kinh doanh của mình trên nhiều phương **diện**khác nhau....
## Công ty CP
**Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh** **kỹ**thuật xây lắp công nghiệp... - Hà Nội, Hà NộiVị trí tuyển dụng **Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh**Chức vụ Trưởng nhóm/Giám sát Số năm kinh nghiệm 3 năm Ngành nghề...nguồn thông tin tuyển dụng tại http://vieclam.24h.com.vn - vị trí **Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh**. Hạn nộp: 30/04/2015...
## Công ty Cổ phần Công nghệ và
**Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh** **Kỹ**thuật... - Hà NộiVị trí tuyển dụng **Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh**Chức vụ Nhân viên Số năm kinh nghiệm 2 năm Ngành nghề **Điện**- **Điện**...://vieclam.24h.com.vn - vị trí **Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh**. Hạn nộp: 30/04/2015" Người tìm việc cảnh giác khi có bất **kỳ**...
## Công ty TNHH thương mại XNK tổng hợp Phú... - Hà Nội
**Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh**Vị trí tuyển dụng **Kỹ** **sư** **nhiệt** **lạnh**Chức vụ Nhân viên Số năm kinh nghiệm 1 năm Ngành nghề **Kỹ**thuật...thuật như Đại học Bách khoa, Xây dựng,... - Cần tuyển **kỹ** **sư** **Nhiệt**Máy **Lạnh**làm khối lượng hệ thống làm...
## Công ty Cổ phần công nghệ
**Kỹ**thuật công trình **nhiệt** **lạnh** **điện** **lạnh**Bình... - Hà NộiCông ty cổ phần công nghệ **điện** **lạnh**Bình Minh ( BINH MINH RET.,JSC ) từ khi thành lập đến nay đã và đang phát triển không ngừng về cơ sở vật chất, năng lực tài...
## Hà Nội, Hà Nội
**Kỹ** **Sư** **Điện** **Lạnh**chuyên ngành **kỹ**thuật **điện**, **điện**tử, **điện** **lạnh**hoặc tự động hóa. - Trình độ Tiếng Anh: TOEIC 450 / TOEFL... **kỹ**thuật và theo dõi hoạt động bảo trì toàn bộ hệ thống trang thiết bị **điện**. * Mô tả công việc...
## Công Ty TNHH Thương Mại
**KỸ** **SƯ**CƠ KHÍ ( AM HIỂU CƠ KHÍ, **NHIỆT**) **Kỹ**Thuật Cơ Và **Điện**- Hà NộiCông Ty TNHH Thương Mại **Kỹ**Thuật Cơ Và **Điện**Số 14 tổ 18 Cầu **Diễn**- Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam Lương...sát, thiết kế các hệ thống cơ **điện**theo tiêu chuẩn, hoặc theo yêu cầu **kỹ**thuật chi tiết của khách hàng...
## Công Ty Cổ Phần
[Nhân viên kinh doanh ngành](/job/rd/1761f9d23866b8aa0c5a469f4526da34?sp=serp&sponsored=false&sr=8) **nhiệt** **lạnh** **Nhiệt** **Lạnh**An Khang - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minhviên kinh doanh ngành **nhiệt** **lạnh**. Hạn nộp: 20/04/2015" Người tìm việc cảnh giác khi có bất **kỳ**yêu cầu...Vị trí tuyển dụng Nhân viên kinh doanh ngành **nhiệt** **lạnh**Chức vụ Nhân viên Số năm kinh nghiệm Dưới 1...
## Công ty TNHH TM - SX - DV Nhơn Dũng Hoàng - Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh
[Công nhân](/job/rd/64d8145c08b40e97d6cab89fcc082d1f?sp=serp&sponsored=false&sr=9) **nhiệt** **lạnh**Mô tả công việc - Lắp đặt và sửa chữa những máy móc, thiết bị **điện**- **nhiệt** **lạnh**theo yêu cầu công...thiệu Công ty sản xuất, kinh doanh và sửa chữa các loại máy móc, thiết bị **nhiệt**, **điện** **lạnh**Xem thêm Công...
## Công ty TNHH
[Nhân viên](/job/rd/dbd52663e5f3511385aed5e0bd00acc3?sp=serp&sponsored=false&sr=10) **kỹ**thuật **điện** **lạnh** **Kỹ**thuật Hợp Nhất – chi nhánh... - Hà Nộibên cạnh các công tác viên là các giảng viên của các Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Công Nghiệp TP.HCM, vì thế đã tạo được **sự**tín nhiệm của rất nhiều khách...
Tạo thông báo việc làm
Bạn có thể huỷ thông báo việc làm bất cứ lúc nào.

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Set-Cookie: SERVERID=; Expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/