markdown:
# Kyrgyzstan
|Cộng hoà Kyrgyzstan|
|Кыргыз Республикасы
|(tiếng Kyrgyz)
Kyrgyz Respublikasy
(tiếng Kyrgyz)
Кыргызская республика
(tiếng Nga)
Kyrgyzskaya respublika
(tiếng Nga)
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Huy hiệu|
|Khẩu hiệu|
|không có|
|Quốc ca|
|
|(Quốc ca của Kyrgyzstan)
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Kyrgyzstan) [Thủ tướng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Roza Otunbayeva](/w/index.php?title=Roza_Otunbayeva&action=edit&redlink=1)(quyền) [tiếng Kyrgyz](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kyrgyz), [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga) [Bishkek](/wiki/Bishkek) [42°52′B, 74°36′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Kyrgyzstan¶ms=42_52_N_74_36_E_type:country(198.500)) [Bishkek](/wiki/Bishkek) [hạng 85](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [KGT](/w/index.php?title=Kyrgyzstan_Time&action=edit&redlink=1)( [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+5); [mùa hè](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8): [KGST](/w/index.php?title=Kyrgyzstan_Summer_Time&action=edit&redlink=1)(UTC+6)
Từ
[Nga](/wiki/Nga)
[31 tháng 8](/wiki/31_th%C3%A1ng_8) năm [1991](/wiki/1991) [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai)năm [1991](/wiki/1991) [hạng 111](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 147](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2005) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2003) [hạng 109](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Som Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Som_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1)(
)
[KGS] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.kg](/wiki/.kg) **Kyrgyzstan** (phiên âm [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): **Cư-rơ-gư-dơ-xtan** hoặc **Cư-rơ-gư-xtan**; [tiếng Kyrgyz](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kyrgyz): Кыргызстан; [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Киргизия, tuỳ từng trường hợp còn được [dịch](/wiki/D%E1%BB%8Bch_thu%E1%BA%ADt) thành **Kirgizia** hay **Kirghizia**) (đánh vần theo [IPA](/wiki/B%E1%BA%A3ng_m%E1%BA%ABu_t%E1%BB%B1_phi%C3%AAn_%C3%A2m_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF): /ˈkəːgɪztan/), tên chính thức **Cộng hoà Kyrgyzstan**, là một quốc gia tại [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81). Nằm [kín trong lục địa](/wiki/C%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_kh%C3%B4ng_gi%C3%A1p_bi%E1%BB%83n) và nhiều đồi núi, nước này giáp biên giới với [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan) ở phía bắc, [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan) ở phía tây, [Tajikistan](/wiki/Tajikistan) ở phía tây nam và [Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) ở phía đông nam.
Theo những con số ước tính tháng 7 năm 2005, dân số nước này là 5.264.000 người với đa số (76,1 phần trăm) là tín đồ Hồi giáo.
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Chính trị](#Ch.C3.ADnh_tr.E1.BB.8B) [3 Phân chia hành chính](#Ph.C3.A2n_chia_h.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [4 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [5 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [6 Nhân khẩu](#Nh.C3.A2n_kh.E1.BA.A9u) [7 Ngôn ngữ](#Ng.C3.B4n_ng.E1.BB.AF) [8 Văn hoá](#V.C4.83n_ho.C3.A1) [9 Vận tải](#V.E1.BA.ADn_t.E1.BA.A3i) [10 Các chủ đề khác](#C.C3.A1c_ch.E1.BB.A7_.C4.91.E1.BB.81_kh.C3.A1c) [11 Đọc thêm](#.C4.90.E1.BB.8Dc_th.C3.AAm) [12 Ghi chú](#Ghi_ch.C3.BA) [13 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=1)]
### Buổi đầu lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=2)]
Theo những khám phá lịch sử gần đây, lịch sử
[Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) bắt đầu từ năm 201 trước Công Nguyên. Ban đầu người [Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) sống ở vùng thượng châu thổ [Sông Yenisey](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Yenisey&action=edit&redlink=1), trung tâm [Siberia](/wiki/Xibia). Sự khám phá những nền văn hóa [Pazyryk](/w/index.php?title=Pazyryk&action=edit&redlink=1) và [Tashtyk](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_Tashtyk&action=edit&redlink=1) cho thấy chúng có pha trộn các yếu tố văn hóa từ các bộ lạc du mục Turkic và Iran. Các văn bản Trung Quốc và Hồi giáo giai đoạn thế kỷ 7–12 Công nguyên miêu tả người Kyrgyz là giống người tóc đỏ với nước da sáng và mắt xanh lá cây hay xanh nước biển.
Mặt khác nguồn gốc người
[Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) từ dân bản địa [Siberia](/wiki/Xibia) đã được xác nhận sau những cuộc nghiên cứu di truyền học gần đây . Đáng chú ý, 63% đàn ông Kyrgyz hiện đại có chung [1] [Haplogroup R1a1 (Y-DNA)](/w/index.php?title=Haplogroup_R1a1_(Y-DNA)&action=edit&redlink=1)với [người Tajik](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tajik&action=edit&redlink=1)(64%), [người Ukraine](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ukraine&action=edit&redlink=1)(54%), [người Ba Lan](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_Lan)(56%) và thậm chí [người Iceland](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Iceland)(25%). [Haplogroup R1a1 (Y-DNA)](/w/index.php?title=Haplogroup_R1a1_(Y-DNA)&action=edit&redlink=1)được cho là tín hiệu của những người nói [các ngôn ngữ Proto-Indo-European](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Proto-Indo-European&action=edit&redlink=1).
Quốc gia
[Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) mở rộng nhất sau khi đánh bại Vương quốc Khan [Uighur](/w/index.php?title=Uighur&action=edit&redlink=1) năm 840 Công Nguyên. Sau đó [Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) nhanh chóng tiến xa tới tận dãy [Tian Shan](/w/index.php?title=Tian_Shan&action=edit&redlink=1) và tiếp tục duy trì ảnh hưởng của họ trên vùng đất này trong khoảng 200 năm. Tuy nhiên, ở thế kỷ 12, ảnh hưởng của [Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) chỉ còn tới Dãy [Altay](/wiki/Altay) và [Núi Sayan](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Sayan&action=edit&redlink=1) vì sự mở rộng của [Đế quốc Mông Cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) đang trên đà hình thành. Với sự xuất hiện của [Đế quốc Mông Cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) ở thế kỷ 13, người [Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1) đã di cư về phía nam.
Nhiều
[sắc tộc Turkic](/w/index.php?title=S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%99c_Turkic&action=edit&redlink=1) đã cai trị họ cho tới năm 1685, khi họ rơi vào quyền kiểm soát của [Kalmyks](/w/index.php?title=Kalmyks&action=edit&redlink=1) ( [Oirats](/w/index.php?title=Oirats&action=edit&redlink=1), [Dzungars](/w/index.php?title=Dzungars&action=edit&redlink=1)).
### Ảnh hưởng của Nga[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=3)]
Đầu thế kỷ 19, vùng phía nam của Kyrgyzstan ngày nay rơi vào vòng kiểm soát của
[Vương quốc Khan Kokand](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Khan_Kokand&action=edit&redlink=1). Lãnh thổ này, khi ấy được người Nga gọi là "Kirgizia", đã được chính thức sáp nhập vào [Đế chế Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) năm 1876. Người Nga phải đối mặt với nhiều cuộc nổi dậy chống chính quyền Sa Hoàng, và nhiều người Kyrgyz đã lựa chọn di cư tới Pamirs và [Afghanistan](/wiki/Afghanistan). Ngoài ra, sự đàn áp cuộc nổi dậy năm 1916 tại [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81) đã khiến nhiều người Kyrgyz phải di cư tới [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Bởi nhiều nhóm sắc tộc trong vùng này đã (và vẫn đang) sống trên lãnh thổ của nhiều quốc gia láng giềng, ở thời điểm khi các biên giới còn chưa được phân định rõ ràng, nên việc di chuyên tới lui giữa các vùng núi, phụ thuộc vào địa điểm nào họ cho là thích hợp nhất với cuộc sống của mình; có nghĩa là nơi có nhiều mưa cho mùa màng hay sự quản lý của chính phủ dễ dàng hơn, là điều rất thông thường.
### Thời kỳ Xô viết[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=4)]
Lần đầu tiên quyền lực Xô viết được thiết lập ở vùng này là vào năm 1919 và
[Vùng tự trị Kara-Kyrgyz](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_Kara-Kyrgyz&action=edit&redlink=1) được thành lập bên trong nước [Cộng hòa Liên bang Xã hội chủ nghĩa Xô viết Nga](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Li%C3%AAn_bang_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_Nga&action=edit&redlink=1) (thuật ngữ Kara-Kirghiz đã được người Nga sử dụng cho tới giữa những năm 1920 để phân biệt họ với người Kazakhs, những người cũng được gọi là Kirghiz). Ngày [5 tháng 12](/wiki/5_th%C3%A1ng_12) năm [1936](/wiki/1936), [Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Kyrgyz](/wiki/C%E1%BB%99ng_ho%C3%A0_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_Kirghizia) được thành lập với tư cách một nước cộng hòa đầy đủ của [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4).
Trong thập niên 1920, Kyrgyzstan đã có bước phát triển đáng kể về văn hoá, giáo dục và đời sống xã hội. Tỷ lệ
[biết chữ](/wiki/Bi%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%AF) gia tăng mạnh, và một tiêu chuẩn về biết chữ được đưa ra. Phát triển kinh tế và xã hội cũng đạt thành quả lớn. Nhiều lĩnh vực văn hóa quốc gia Kyrgyz vẫn được duy trì dù có sự đàn áp các hoạt động quốc gia thời [Stalin](/wiki/Iosif_Vissarionovich_Stalin), và vì thế, những căng thẳng với tất cả các cơ quan liên bang liên tục diễn ra.
Những năm đầu thời kỳ
[cải tổ](/wiki/Perestroika) không mang lại thay đổi nhiều trong đời sống chính trị Kyrgyzstan. Tuy nhiên, báo chí tại nước cộng hòa này được cho phép có quan điểm tự do hơn và được thành lập một cơ quan xuất bản mới, *Literaturny Kirghizstan*, của Liên minh Nhà văn. Các nhóm chính trị không chính thức bị cấm đoán, nhưng nhiều nhóm vẫn xuất hiện năm 1989 để đương đầu với cuộc khủng hoảng sâu sắc về nhà ở được phép hoạt động.
Tháng 6 năm 1990, căng thẳng sắc tộc giữa
[người Uzbek](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uzbek) và người Kyrgyz xuất hiện tại [Vùng Osh](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_Osh&action=edit&redlink=1), nơi người Uzbek chiếm đa số. Bạo lực nhanh chóng diễn ra, và tình trạng khẩn cấp cùng lệnh giới nghiêm được ban hành. Trật tự chỉ được tái lập vào tháng 8 năm 1990.
Đầu
[thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990) nhiều thay đổi to lớn đã diễn ra tại Kyrgyzstan. Tới thời điểm ấy, Phong trào Dân chủ Kyrgyzstan (KDM) đã phát triển thành một lực lượng chính trị khá mạnh trong nghị viện. Trong một thắng lợi gây tranh cãi, [Askar Akayev](/w/index.php?title=Askar_Akayev&action=edit&redlink=1), vị chủ tịch theo đường lối tự do của Viện hàn lâm Kyrgyz, đã lên giữ chức tổng thống tháng 10 năm 1990. Tháng 1 năm sau đó, Akayev đưa ra các cơ cấu chính phủ mới và chỉ định một chính phủ gồm chủ yếu những chính trị gia trẻ, có khuynh hướng cải cách.
Tháng 12 năm 1990, Xô viết Tối cao bỏ phiếu thay đổi tên nhà nước cộng hòa thành Cộng hoà Kyrgyzstan. (Năm 1993, nước này đổi tên thành Cộng hoà Kyrgyz.) Tháng 2 năm 1991, tên thủ đô, Frunze, được đổi lại theo cái tên trước đó là
[Bishkek](/wiki/Bishkek). Dù có những động thái theo hướng độc lập, những thực tế kinh tế dường như vẫn chống lại sự ly khai khỏi Liên bang Xô viết. Trong một cuộc trưng cầu dân ý về việc duy trì nhà nước Xô viết tháng 3 năm 1991, 88.7% cử tri đã bỏ phiếu ủng hộ duy trì Liên bang Xô viết dưới hình thức một "Liên bang mới."
Ngày
[19 tháng 8](/wiki/19_th%C3%A1ng_8) năm [1991](/wiki/1991), khi [Ủy ban Khẩn cấp Nhà nước](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Kh%E1%BA%A9n_c%E1%BA%A5p_Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) nắm quyền lực tại [Moskva](/wiki/Moskva), đã có nỗ lực nhằm hạ bệ Akayev tại Kyrgyzstan. Sau khi vụ đảo chính bị tiêu diệt một tuần sau đó, Akayev và Phó tổng thống German Kuznetsov thông báo việc rút lui khỏi [Đảng Cộng sản Liên bang Xô viết](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Li%C3%AAn_bang_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) (CPSU), và toàn thể ủy ban cũng như các thư ký cơ cấu đảng đều từ chức. Sau đó Xô viết Tối cao bỏ phiếu tuyên bố độc lập khỏi Liên bang Xô viết ngày [31 tháng 8](/wiki/31_th%C3%A1ng_8) năm [1991](/wiki/1991).
### Độc lập[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=5)]
Tháng 10 năm 1991, Akayev là ứng cử viên duy nhất tranh cử và chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống của nước Cộng hòa mới qua bỏ phiếu trực tiếp, với 95% phiếu bầu. Cùng với các đại biểu của 7 nước cộng hòa khác, cũng trong tháng 10, ông ký kết Hiệp ước Cộng đồng Kinh tế Mới. Cuối cùng, ngày
[21 tháng 12](/wiki/21_th%C3%A1ng_12) năm [1991](/wiki/1991), Kyrgyzstan cùng bốn nước cộng hòa khác vùng Trung Á chính thức gia nhập [Cộng đồng các quốc gia độc lập](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_Qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp) mới được thành lập. Năm 1992, Kyrgyzstan gia nhập [Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) và [Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_An_ninh_v%C3%A0_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) (OSCE).
Cuộc "
[Cách mạng Tulip](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Tulip)," sau cuộc bầu cử nghị viện tháng 3 năm 2005, đã buộc Tổng thống Akayev phải từ chức ngày [4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4) năm [2005](/wiki/2005). Các lãnh đạo phe đối lập đã thành lập một liên minh và một chính phủ mới dưới sự lãnh đạo của Tổng thống [Kurmanbek Bakiyev](/wiki/Kurmanbek_Bakiyev) và Thủ tướng [Feliks Kulov](/w/index.php?title=Feliks_Kulov&action=edit&redlink=1).
Tuy nhiên, sự ổn định chính trị dường như còn mong manh, bởi nhiều nhóm và phe phái được cho là có liên quan tới
[tội phạm có tổ chức](/wiki/T%E1%BB%99i_ph%E1%BA%A1m_c%C3%B3_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c) đang gắng sức giành quyền lực. Ba trong 75 thành viên Nghị viện được bầu tháng 3 năm 2005 đã bị ám sát, và một thành viên khác bị ám sát ngày [10 tháng 5](/wiki/10_th%C3%A1ng_5) năm [2006](/wiki/2006) một thời gian ngắn sau khi trúng cử chiếc ghế trống của anh mình đã bị ám sát trước đó. Tất cả bốn người đều bị cho là có liên quan trực tiếp tới các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp.
Những vấn đề hiện nay ở Kyrgyzstan gồm: tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước, mở rộng dân chủ và tự do chính trị, quan hệ sắc tộc và chủ nghĩa khủng bố.
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=6)]
Hiến pháp năm 1993 quy định hình thức chính phủ là cộng hòa dân chủ. Nhánh hành pháp gồm một tổng thống và thủ tướng. Nghị viện hiện tại theo chế độ đơn viện. Nhánh tư pháp gồm một Tòa án tối cao, một Tòa án Hiến pháp, các tòa án địa phương, và một Trưởng Công tố.
Tháng 3 năm 2002, tại quận phía nam
[Aksy](/w/index.php?title=Aksy&action=edit&redlink=1), năm người phản đối việc tùy tiện bắt giữ một chính trị gia đối lập đã bị cảnh sát bắn chết, gây ra những cuộc phản kháng rộng rãi trên khắp cả nước. Tổng thống Akayev đã đề xuất một quá trình cải cách hiến pháp ban đầu gồm sự tham gia của một ủy ban đại diện chính phủ, dân sự và xã hội rộng lớn hơn trong một cuộc thảo luận mở, dẫn tới cuộc trưng cầu dân ý vào tháng 2 năm 2003, không thành công bởi những gian lận. Những sử đổi hiến pháp được phê chuẩn theo cuộc trưng cầu dân ý dẫn tới quyền kiểm soát mạnh hơn cho tổng thống và giảm quyền lực của Nghị viện cùng Tòa án Hiến pháp. Cuộc bầu cử nghị viện mới với 75 ghế được tổ chức từ ngày 27 tháng 2 đến 13 tháng 3 năm 2005, nhưng bị đa số các nhà quan sát cho là có gian lận. Những cuộc biểu tình phản kháng sau đó đã dẫn tới một cuộc [đảo chính](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_ch%C3%ADnh) hòa bình ngày 24 tháng 3, sau sự kiện này Akayev đã chạy trốn khỏi đất nước và được thay thế bởi tổng thống lâm thời [Kurmanbek Bakiyev](/wiki/Kurmanbek_Bakiyev). (xem: [Cách mạng Tulip](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Tulip)).
Các lãnh đạo chính phủ lâm thời đang phát triển một cơ cấu chính phủ mới cho đất nước và làm việc để giải quyết các vấn đề nổi cộm về hiến pháp. Ngày
[10 tháng 7](/wiki/10_th%C3%A1ng_7) năm [2005](/wiki/2005), tổng thống lâm thời Bakiyev chiến thắng trong cuộc [bầu cử tổng thống](/w/index.php?title=B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD_th%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Kyrgyz_n%C4%83m_2005&action=edit&redlink=1) với thắng lợi vang dội, đạt 88.9% số phiếu, và chính thức nhậm chức ngày [14 tháng 8](/wiki/14_th%C3%A1ng_8). Tuy nhiên, sự ủng hộ ban đầu của công chúng cho ban lãnh đạo mới sau mấy tháng đã sụt giảm vì họ không thể giải quyết các vấn đề tham nhũng đã từng là tai họa của đất nước từ khi độc lập khỏi Liên bang Xô viết, cùng với những vụ ám sát các thành viên nghị viện. Những vụ tuần hành đông đảo phản đối tổng thống Bakyiev đã diễn ra tại Bishkek trong tháng 4 và tháng 11 năm 2006, các lãnh đạo phe đối lập buộc tội tổng thống không thể thực hiện các lời hứa khi tranh cử như cải cách hiến pháp và chuyển giao một số quyền lực cho nghị viện. [[1]](http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6124428.stm)
## Phân chia hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=7)]
Kyrgyzstan được chia thành 7
[tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh) (số ít * (область), số nhiều oblast* *oblasttar*(областтар)) được quản lý bởi các thống đốc do chỉ định. Thủ đô, [Bishkek](/wiki/Bishkek), về mặt hành chính là một [thành phố độc lập](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1)( *shaar*) với vị thế tương đương một tỉnh.
Các tỉnh, thành phố thủ đô, như sau:
[Bishkek](/wiki/Bishkek) [Batken](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Batken&action=edit&redlink=1)(Batken) [Chui](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Chui&action=edit&redlink=1)(Chui-Tokmok) [Jalal-Abad](/wiki/Jalal-Abad_(t%E1%BB%89nh))(Jalal-Abad) [Naryn](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Naryn&action=edit&redlink=1)(Naryn) [Osh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Osh&action=edit&redlink=1)(Osh) [Talas](/wiki/Talas_(t%E1%BB%89nh))(Talas) [Issyk-Kul](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Issyk_Kul&action=edit&redlink=1)(Karakol)
Mỗi tỉnh gồm một số
[quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn) ( *), được quản lý bởi các quan chức do chính phủ chỉ định ( raion* *akim*). Các cộng đồng nông nghiệp ( *ayıl ökmötü*), gồm tới hai mươi khu định cư nhỏ, có [thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)riêng do họ tự bầu và [các hội đồng địa phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_quy%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BB%8Ba_ph%C6%B0%C6%A1ng).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=8)]
Kyrgyzstan là một nước nằm kín trong lục địa tại
[Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81), giáp biên giới với [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan), [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), [Tajikistan](/wiki/Tajikistan) và [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan). Vùng núi non [Tian Shan](/w/index.php?title=Tian_Shan&action=edit&redlink=1) bao phủ 80% đất nước (vì thế Kyrgyzstan thỉnh thoảng cũng được gọi là " [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) vùng Trung Á" [[2]](http://www.atimes.com/atimes/Central_Asia/GC26Ag03.html).), phần diện tích còn lại gồm các thung lũng và châu thổ. Hồ [Issyk-Kul](/w/index.php?title=Issyk-Kul&action=edit&redlink=1) ở tây bắc Tian Shan là hồ lớn nhất tại Kyrgyzstan và là hồ trên núi lớn thứ hai trên thế giới sau [Titicaca](/w/index.php?title=Titicaca&action=edit&redlink=1). Những đỉnh cao nhất nằm trên rặng Kakshaal-Too, hình thành nên biên giới với Trung Quốc. [Đỉnh Jengish Chokusu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%89nh_Jengish_Chokusu&action=edit&redlink=1), độ cao 7.439 m (24.400 feet), là điểm cao nhất và được các nhà địa chất (dù không phải là các nhà leo núi) coi là đỉnh nằm xa nhất phía bắc thế giới. Mùa đông với những trận tuyết rơi dày mang tới những trận lụt vào mùa xuâ và thường gây thiệt hại lớn phía hạ nguồn. Những dòng nước chảy từ trên cao cũng là tiềm năng lớn cho [thủy điện](/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n).
Khí hậu khác biệt theo từng vùng.
[Thung lũng Fergana](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_Fergana&action=edit&redlink=1) phía tây nam thuộc kiểu khí hậu [cận nhiệt đới](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_c%E1%BA%ADn_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) và rất nóng vào mùa hè, với nhiệt độ đạt tới 40 °C (104 °F.) Các vùng đồi phía bắc thuộc khí hậu [ôn hoà](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_%C3%B4n_ho%C3%A0&action=edit&redlink=1) và Tian Shan từ kiểu khí hậu [lục địa](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) khô tới [khí hậu cực](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_c%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1), tùy thuộc độ cao. Tại các vùng lạnh nhất nhiệt độ ở mức dưới không trong khoảng 40 ngày mùa đông, và thậm chí tại một số vùng sa mạc còn có tuyết rơi thường xuyên trong thời kỳ này.
Kyrgyzstan có nguồn khoáng sản kim loại khá lớn gồm
[vàng](/wiki/V%C3%A0ng) và [kim loại hiếm](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_hi%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1). Vì địa hình đất nước này chủ yếu là đồi núi, chưa tới 8% diện tích có thể canh tác, và tập trung tại các vùng đất thấp phía bắc và các rìa Thung lũng Fergana. [Bishkek](/wiki/Bishkek) ở phía bắc là thủ đô và thành phố lớn nhất, với xấp xỉ 900.000 nghìn dân (thời điểm năm 2005). Thành phố đứng thứ hai là thị trấn cổ [Osh](/wiki/Osh), nằm tại Thung lũng Fergana gần biên giới với Uzbekistan. Con sông chính là [Naryn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Naryn&action=edit&redlink=1), chảy về phía tây xuyên qua Thung lũng Fergana vào Uzbekistan, nơi nó hợp lưu với dòng sông chính khác của Kyrgyzstan, sông [Kara Darya](/w/index.php?title=Kara_Darya&action=edit&redlink=1), hình thành nên [Syr Darya](/wiki/Syr_Darya) cuối cùng chảy vào [Biển Aral](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Aral) — dù một lượng lớn nước đã bị khai thác cho tưới tiêu tại các cánh đồng bông của Uzbekistan khiến con sông khô cạn trước khi nó tới được biển này. [sông Chu](/wiki/S%C3%B4ng_Chuy) cũng có một đoạn ngắn chảy qua Kyrgyzstan trước khi vào Kazakhstan.
### Những vùng đất bị quốc gia khác bao quanh và những vùng đất tách khỏi mẫu quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=9)]
Có một
[vùng đất tách khỏi mẫu quốc](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%E1%BA%A5t_b%E1%BB%8B_qu%E1%BB%91c_gia_kh%C3%A1c_bao_quanh_v%C3%A0_v%C3%B9ng_%C4%91%E1%BA%A5t_t%C3%A1ch_kh%E1%BB%8Fi_m%E1%BA%ABu_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), đó là ngôi làng nhỏ Barak, Kyrgyzstan [[3]](http://home.no.net/enklaver/kyrgyzstan.htm), (dân số 627 người) tại thung lũng [Fergana](/wiki/Fergana). Làng này bị lãnh thổ Uzbek bao quanh và nằm giữa các thị trấn [Margilan](/w/index.php?title=Margilan&action=edit&redlink=1) và Fergana.
Có bốn vùng đất Uzbekistan nằm trong lãnh thổ Kyrgyzstan. Hai trong số đó là các thị trấn
[Sokh](/w/index.php?title=Sokh&action=edit&redlink=1) (diện tích 325 km²/125 dặm vuông với dân số 42.800 người năm 1993, dù một số ước tính cho rằng con số này có thể lên tới 70.000 người; 99% là người Tajik, số còn lại là người Uzbek), và [Shakhrimardan](/w/index.php?title=Shakhrimardan&action=edit&redlink=1) (cũng được gọi là Shakirmardon hay Shah-i-Mardan, diện tích 90 km²/35 dặm vuông và dân số 5.100 năm 1993; 91% là người Uzbek, số còn lại là người Kyrgyz); hai vùng lãnh thổ nhỏ khác là Chuy-Kara (hay Kalacha, dài khoảng 3 km và rộng 1 km hay 2 [dặm](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) nhân 0.6 dặm) và Dzhangail (một chấm đất nhỏ chỉ có chiều ngang 2 hay 3 km). Chuy-Kara nằm trên sông Sokh, giữa biên giới Uzbek và khu lãnh thổ tách khỏi mẫu quốc Sokh.
Có hai vùng lãnh thổ của Tajikistan nằm gọn trong Kyrgyzstan:
[Vorukh](/w/index.php?title=Vorukh&action=edit&redlink=1) (diện tích khoảng 95 và 130 km² [37–50 dặm vuông], dân số được ước lượng trong khoảng 23.000 và 29.000, 95% người Tajik và 5% Kyrgyz, sống tại 17 ngôi làng), nằm cách 45 kilômét (28 dặm) phía nam [Isfara](/w/index.php?title=Isfara&action=edit&redlink=1) trên bờ phải sông [Karafshin](/w/index.php?title=Karafshin&action=edit&redlink=1), và một khu định cư nhỏ gần ga đường sắt Kyrgyz [Kairagach](/w/index.php?title=Kairagach&action=edit&redlink=1).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=10)]
Dù có sự giúp đỡ của các nhà tài trợ lớn phương Tây, gồm cả
[Quỹ tiền tệ quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (IMF), [Ngân hàng thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) và [Ngân hàng phát triển Châu Á](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%A2u_%C3%81), Cộng hoà Kyrgyz vẫn phải đối mặt với những khó khăn về kinh tế từ sau độc lập. Ban đầu, đó là hậu quả của sự tan vỡ khối thương mại Xô viết dẫn tới mất thị trường, cản trở sự chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường tự do của nước này. Chính phủ đã giảm chi tiêu, chấm dứt đa số các khoản trợ giá, và đưa ra áp dụng [thuế giá trị gia tăng](/wiki/VAT). Nói chung, chính phủ có vẻ kiên quyết chuyển đổi sang một nền [kinh tế thị trường](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng). Thông qua biện pháp cải cách và ổn định, chính phủ muốn thiết lập những nền tảng cho một sự phát triển kinh tế lâu dài và bền vững. Các biện pháp cải cách đã giúp Cộng hòa Kyrgyz gia nhập [Tổ chức thương mại thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) (WTO) ngày [20 tháng 12](/wiki/20_th%C3%A1ng_12) năm 1998.
Kinh tế Cộng hòa Kyrgyz đã bị ảnh hưởng nặng nề sau sự sụp đổ của Liên bang Xô viết và sự biến mất của một thị trường rộng lớn. Năm 1990, khoảng 98% xuất khẩu Kyrgyz là tới những khu vực khác thuộc Liên bang Xô viết. Vì thế, tình hình nền kinh tế quốc gia đầu những năm 1990 ở đây tồi tệ hơn bất kỳ một nước cộng hòa nào khác thuộc Liên bang Xô viết cũ ngoại trừ các quốc gia bị ảnh hưởng bởi những cuộc chiến tranh:
[Armenia](/wiki/Armenia), [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan), và [Tajikistan](/wiki/Tajikistan), khi các nhà máy, các hợp tác xã nông nghiệp sụp đổ cùng sự biến mất của các thị trường truyền thống. Tuy tình hình kinh tế đã có cải thiện đáng kể trong vài năm qua, và đặc biệt từ năm 1998, nhiều vấn đề vẫn tồn tại như nhu cầu về các khoản thu thích ứng từ [thuế](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_thu%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) và tạo lập được một [mạng lưới an sinh xã hội](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ng_l%C6%B0%E1%BB%9Bi_an_sinh_x%C3%A3_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) thích hợp. [Nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) là một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Cộng hòa Kyrgyz; xem [Nông nghiệp Kyrgyzstan](/w/index.php?title=N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1). Tới đầu thập niên 1990, lĩnh vực nông nghiệp tư nhân chiếm khoảng một phần ba tới một nửa sản lượng thu hoạch. Năm 2002 nông nghiệp chiếm 35.6% GDP và khoảng một nửa lực lượng lao động. Lãnh thổ Cộng hoà Kyrgyz chủ yếu là đồi núi, thích hợp cho [chăn nuôi](/wiki/Ng%C3%A0nh_ch%C4%83n_nu%C3%B4i), hoạt động nông nghiệp lớn nhất, với những sản phẩm chính là [len](/wiki/Len), [thịt](/wiki/Th%E1%BB%8Bt), và các [sản phẩm sữa](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_s%E1%BB%AFa&action=edit&redlink=1). Cây trồng chủ chốt gồm [lúa mì](/wiki/L%C3%BAa_m%C3%AC), [củ cải đường](/wiki/C%E1%BB%A7_d%E1%BB%81n), [khoai tây](/wiki/Khoai_t%C3%A2y), [bông](/w/index.php?title=B%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1), [rau](/wiki/Rau), và [quả](/wiki/Qu%E1%BA%A3). Bởi giá nhập khẩu các sản phẩm [hóa chất nông nghiệp](/w/index.php?title=H%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t_n%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) và [dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F) tăng cao, đa số các hoạt động nông nghiệp được thực hiện bằng tay hay bằng sức ngựa, như hàng thế hệ trước. Chế biến sản phẩm nông nghiệp là một yếu tố then chốt của kinh tế công nghiệp, cũng như là một trong những lĩnh vực thu hút đầu tư nước ngoài lớn nhất.
Cộng hoà Kyrgyz sở hữu nhiều nguồn tài nguyên khoáng sản nhưng có trữ lượng
[dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F) và [khí tự nhiên](/wiki/Kh%C3%AD_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) thấp; nước này phải nhập khẩu dầu mỏ và khí gas. Trong số các nguồn tài nguyên khoáng sản có [than](/wiki/Than_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), [uranium](/wiki/Urani), [antimony](/w/index.php?title=Antimony&action=edit&redlink=1), và [các kim loại hiếm](/w/index.php?title=C%C3%A1c_kim_lo%E1%BA%A1i_hi%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1) khác. [Luyện kim](/wiki/Luy%E1%BB%87n_kim) là một ngành công nghiệp quan trọng, và chính phủ hy vọng đây sẽ là lĩnh vực thu hút đầu tư nước ngoài mạnh. Chính phủ đã khuyến khích sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực khai thác và chế biến vàng. Các nguồn tài nguyên nước phong phú của Cộng hòa Kyrgyz và địa hình đồi núi cho phép nước này sản xuất và xuất khẩu một lượng lớn [năng lượng thủy điện](/w/index.php?title=N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1).
Ở mức độ địa phương, kinh tế chủ yếu là kinh doanh nhỏ. Một lượng lớn giao dịch thương mại địa phương diễn ra tại các chợ và kiốt ở các làng. Hàng hóa tiêu dùng như khí đốt (nhiên liệu) thường được bán ven đường trong các thùng chứa. Một lượng đáng kể thương mại diễn ra ngoài tầm kiểm soát của nhà nước. Tại các làng hẻo lánh tình trạng thiếu thốn hàng hóa tiêu dùng cũng thường xảy ra. Vì thế phần đông các gia đình đều có khả năng tự cung tự cấp về lương thực. Có sự khác biệt rất lớn giữa kinh tế thành thị và nông thôn.
Các mặt hàng xuát khẩu chính là các loại kim loại màu và khoáng sản, sản phẩm len cùng các sản phẩm nông nghiệp, năng lượng điện, và một số sản phẩm cơ khí. Nhập khẩu gồm dầu mỏ và khí gas, kim loại màu, hóa chất, đa số các loại máy móc, len và các sản phẩm giấy cùng một số loại thực phẩm và vật liệu xây dựng. Các đối tác thương mại chính của nước này là
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Nga](/wiki/Nga), và các nước láng giềng [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan) và [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan).
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=11)] *The World Almanac 2005* báo cáo rằng dân số Kyrgyzstan hơi lớn hơn 5 triệu người, được ước tính khoảng 5.081.429. Trong số đó, 34.4% dưới 15 tuổi và 6.2% trên 65 tuổi. Đây là một quốc gia [nông thôn](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_qu%C3%AA); chỉ khoảng một phần ba (33.9%) dân số Kyrgyzstan sống tại các vùng đô thị. [Mật độ dân số](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) trung bình 29 người trên km² (69 người trên dặm vuông). [Nhóm sắc tộc](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_s%E1%BA%AFc_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) lớn nhất nước là [Kyrgyz](/w/index.php?title=Kyrgyz&action=edit&redlink=1), một dân tộc [Turkic](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Turkic&action=edit&redlink=1). Người Kyrgyz chiếm 69.5% dân số và trong lịch sử từng là những người chăn nuôi bán [du mục](/wiki/Du_m%E1%BB%A5c), sống trong những chiếc lều tròn được gọi là [yurt](/w/index.php?title=Yurt&action=edit&redlink=1) và nuôi [cừu](/wiki/C%E1%BB%ABu_nh%C3%A0), [ngựa](/wiki/Ng%E1%BB%B1a) và [bò Tây Tạng](/wiki/B%C3%B2_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng). Truyền thống du mục này còn tiếp tục diễn ra theo mùa (xem [Chuyển gia súc lên núi](/w/index.php?title=Chuy%E1%BB%83n_gia_s%C3%BAc_l%C3%AAn_n%C3%BAi&action=edit&redlink=1)) khi các gia đình chăn nuôi quay trở về từ các đồng cỏ (hay *jailoo*) trên núi cao vào mùa hè. Việc bảo tồn di sản du mục này cũng như những tư tưởng tự do của nó vẫn có ảnh hưởng lớn tới không khí chính trị trong nước. Cái tên Kyrgyz, sử dụng cho cả người dân và quốc gia, được cho rằng có nghĩa "bốn mươi cô gái", một sự ám chỉ tới [Manas](/wiki/Manas) (sử thi) [dân gian](/w/index.php?title=D%C3%A2n_gian&action=edit&redlink=1) về việc thống nhất bốn mươi bộ tộc chống lại [người Mông Cổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95).
Các nhóm sắc tộc khác gồm
[người Nga](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nga) (9.0%) tập trung ở phía Bắc và [người Uzbek](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uzbek) (14.5%) sống ở phía nam. Các cộng đồng nhỏ nhưng cũng đáng chú ý khác gồm [Tatars](/w/index.php?title=Tatars&action=edit&redlink=1) (1.9), [Uyghurs](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uyghur) (1.1%), [Kazakhs](/w/index.php?title=Kazakhs&action=edit&redlink=1) (0.7%) và [Ukraina](/wiki/Ukraina) (0.5%). Cộng đồng [Đức Volga](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_Volga&action=edit&redlink=1) từng khá đông đúc trước kia, đã bị [Stalin](/wiki/Iosif_Vissarionovich_Stalin) trục xuất tới đây từ nhà cửa của họ tại nước [Cộng hòa Đức Volga](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c_Volga&action=edit&redlink=1), đa số họ đã quay trở về [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), và chỉ còn sót lại vài nhóm nhỏ. Một số nhỏ dân số là người [Triều Tiên Xô viết](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1), có nghĩa hậu duệ của những cư dân [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) trước kia tại [Vladivostok](/wiki/Vladivostok), Những người đã bị [Stalin](/wiki/Iosif_Vissarionovich_Stalin) trục xuất tại Trung Á (và vùng [Caucasus](/wiki/Kavkaz)) trong [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai).
## Ngôn ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=12)]
Kyrgyzstan là một trong hai trong số năm nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ ở Trung Á còn giữ
[tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga) là một [ngôn ngữ chính thức](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c) ( [tiếng Kazakhstan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kazakh) là ngôn ngữ kia). Nước này đã thêm [tiếng Kyrgyz](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kyrgyz) để trở thành quốc gia có hai ngôn ngữ chính thức vào tháng 9 năm 1991. Đây là một tín hiệu rõ ràng cho những người Nga sinh sống ở Kyrgyzstan rằng họ được chào đón trong nước cộng hòa mới, trong một nỗ lực nhằm tránh tình trạng [chảy máu chất xám](/wiki/Ch%E1%BA%A3y_m%C3%A1u_ch%E1%BA%A5t_x%C3%A1m). [Tiếng Kyrgyz](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kyrgyz) là một thành viên thuộc [nhóm ngôn ngữ Turkic](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Turkic&action=edit&redlink=1) và được viết bằng [ký tự Ả Rập](/w/index.php?title=K%C3%BD_t%E1%BB%B1_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1) cho đến tận [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). [Ký tự Latinh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Latinh) đã được đưa ra và chấp nhận năm 1928, và sau đó đã được thay thế bởi [ký tự Kirin](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Kirin#Kyrgyz) năm 1941.
Nói chung, tất cả mọi người trong nước đều hiểu và nói tiếng Nga, ngoại trừ tại một số vùng xa xôi hẻo lánh. Tiếng Nga là tiếng mẹ đẻ của đa số dân cư Bishkek, và hầu hết các giao dịch thương mại cũng như chính trị đều được tiến hành bằng ngôn ngữ này. Cho tới gần đây, tiếng Kyrgyz vẫn là ngôn ngữ được sử dụng tại gia đình, và hiếm khi được dùng trong các cuộc gặp gỡ hay các sự kiện khác. Tuy nhiên, đa số các cuộc họp nghị viện hiện nay được tiến hành bằng tiếng Kyrgyz, với phiên dịch đồng thời cho những người không nói tiếng Kyrgyz.
## Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=13)] *, một* [Manas](/w/index.php?title=Manas_(s%E1%BB%AD_thi)&action=edit&redlink=1) [sử thi](/wiki/S%E1%BB%AD_thi) *, đàn luýt ba dây* [Komuz](/w/index.php?title=Komuz&action=edit&redlink=1) *, đồ treo tường thêu tỉ mỉ lớn* [Tush kyiz](/w/index.php?title=Tush_kyiz&action=edit&redlink=1) *, nệm phẳng làm bằng shadow-pairs* [Shirdak](/w/index.php?title=Shirdak&action=edit&redlink=1) [[4]](http://www.kyrgyzstyle.kg/production/shirdaks/index.htm)
- các loại
[sản phẩm dệt](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_d%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1)khác, đặc biệt chế tạo từ [nỉ](/w/index.php?title=N%E1%BB%89&action=edit&redlink=1) [Thuật săn bằng chim ưng](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_s%C4%83n_b%E1%BA%B1ng_chim_%C6%B0ng&action=edit&redlink=1)
### Truyền thống[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=14)]
Một hành động đã bị cấm đoán nhưng vẫn thường diễn là truyền thống
[bắt cóc cô dâu](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFt_c%C3%B3c_c%C3%B4_d%C3%A2u&action=edit&redlink=1) [[5]](http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/kyrgyzstan/thestory.html).
Hiện đang có tranh cãi về việc liệu hành động bắt cóc cô dâu có thực sự là một truyền thống hay không. Một số lý lẽ xung đột có thể xuất phát từ việc các cuộc hôn nhân có sắp xếp là một hành động truyền thống, và một trong những cách thoát khỏi những cuộc hôn nhân có sắp xếp đó là tổ chức một cuộc "bắt cóc." Xem Báo cáo của Human Rights Watch "Cam chịu Bạo lực: Nhà nước không thể ngăn chặn những vụ lạm dụng và bắt cóc phụ nữ tại Kyrgyzstan" xuất bản tháng 9 năm 2006, Vol. 18, No.9.
### Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=15)]
- Kyrgyzstan là một quốc gia thế tục. Trong thời Xô viết,
[quốc gia vô thần](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_gia_v%C3%B4_th%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1)được khuyến khích.
- Tôn giáo chủ yếu của nước này là
[Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni)(đặc biệt là [trường phái Hanafi](/w/index.php?title=Hanafi&action=edit&redlink=1)) - khoảng 70% vào thời điểm năm 1994. [[6]](http://www.canadiancontent.net/profiles/Kyrgyzstan.html) [Hồi giáo tại Kyrgyzstan](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1)là một nền tảng văn hóa chứ không phải là sự thực hiện nghi thức hàng ngày đối với một số người.
- Các nhà thờ
[Thiên chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o)chính là [Chính thống Nga](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_Nga&action=edit&redlink=1)và [Chính thống Ukraine](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_Ukraineh&action=edit&redlink=1). Một cộng đồng nhỏ người Đức là các tín đồ Tin lành Thiên chúa, chủ yếu thuộc phái [Lutheran](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Lutheran&action=edit&redlink=1)và [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt) . [[2]](#cite_note-2)
- Các truyền thống
[duy linh](/w/index.php?title=Thuy%E1%BA%BFt_duy_linh&action=edit&redlink=1)vẫn tồn tại, và là những ảnh hưởng từ [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)như hành động treo cờ phướn trên những cây thiêng.
- Một số lượng nhỏ
[Người Do Thái Bukharian](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i_Bukharian&action=edit&redlink=1)sống tại Kyrgyzstan, nhưng trong thời kỳ [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)sụp đổ đa số họ đã tới [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)và [Israel](/wiki/Israel).
### Cờ[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=16)]
Mặt trời tỏa 40 tia nắng vàng ở trung tâm lá cờ thể hiện 40 chiến binh của người anh hùng thần thoại
[Manas](/wiki/Manas). Các đường bên trong mặt trời thể hiện ngôi vua hay [tunduk](/w/index.php?title=Tunduk&action=edit&redlink=1) (Kyrgyz түндүк) của một [yurt](/w/index.php?title=Yurt&action=edit&redlink=1), một biểu tượng được lặp lại trên nhiều công trình kiến trúc Kyrgyz. Phần màu đỏ trên lá cờ biểu hiện hòa bình và sự cởi mở của Kyrgyzstan.
### Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=17)]
Các định chế giáo dục tại Kyrgyzstan gồm:
[Đại học Trung Á Hoa Kỳ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Trung_%C3%81_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) [KRSU - Đại học Slavơ Kyrgyz Nga](http://www.krsu.edu.kg)
- KNU - Đại học quốc gia Kyrgyz
[Đại học Kyrgyz-Thổ Nhĩ Kỳ MANAS](http://www.manas.kg)
- Đại học Nhân loại Bishkek
- Đại học quốc tế Kyrgyzstan
[Đại học quốc tế Ataturk-Alatoo](http://www.iaau.edu.kg) [Đại học quốc gia Osh](http://www.oshsu.kg)
- Đại học Kyrgyz Uzbek
- Đại học kỹ thuạt Osh
- Viện Luật và Doanh nghiệp Moskov
- Đại học quốc tế Kyrgyzstan
- Đại học quốc gia Kyrgyz-Nga
### Cưỡi ngựa[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=18)]
Các môn thể thao truyền thống quốc gia phản ánh tầm quan trọng của hành động
[cưỡi ngựa](/w/index.php?title=C%C6%B0%E1%BB%A1i_ng%E1%BB%B1a&action=edit&redlink=1) trong văn hoá Kyrgyz. Rất phổ thông, như tại tất cả các quốc gia Trung Á khác, là [Kok Boru](/w/index.php?title=Buzkashi&action=edit&redlink=1) (có nghĩa "sói xanh"), một môn [thể thao đồng đội](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_thao_%C4%91%E1%BB%93ng_%C4%91%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) giống như [polo](/wiki/Polo) và [rugby](/w/index.php?title=Rugby_football&action=edit&redlink=1) trên lưng ngựa, theo đó hai đội tìm cách mang xác một con dê không đầu vượt qua vạch gôn đội đối thủ, hay theo kiểu thường được chơi ngày nay, vào trong gôn đội đối thủ, một chiếc bình lớn hay một vòng đánh dấu trên mặt đất. Trong trận đấu các đấu thủ tìm cách giật xác dê từ tay đối thủ.
Các môn thể thao phổ thông trên lưng ngựa khác gồm
*Tyiyn* hay *Tenghe Enish* (nhặt một đồng xu trên mặt đất trong khi đang phi ngựa), *Kyz Kuumai* (đuổi một cô gái để thắng một cái hôn của cô ta, khi cô đang phi ngựa chạy và có thể đánh kẻ đuổi theo bằng chiếc roi da của mình), *Oodarysh* (vật trên lưng ngựa), những cuộc đua ngựa đường trường trên 15, 20 hay thậm chí 50 và 100 km, và các môn thể thao khác.
## Vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=19)] [Vận tải Kyrgyzstan](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) ở tình trạng kém phát triển vì kiểu địa hình đồi núi của nước này. Các con đường phải chạy ngoằn nghèo theo các thung lũng, vượt qua những con đèo có độ cao tới 3.000 mét (9.000 feet) hoặc hơn nữa, và thường bị lở đất hay lở tuyết. Đường xá vào mùa đông có thể bị đóng hoặc không thể đi lại ở nhiều vùng xa xôi và có độ cao lớn. Ngoài các vấn đề về đường bộ, các tuyến đường sắt được xây dựng thời [Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) hiện đã bị ngăn cách bởi nhiều biên giới quốc tế, đòi hỏi thời gian hoàn thành các thủ tục cần thiết để vượt qua khi chúng còn ở tình trạng hoạt động được. Cũng cần chú ý rằng [ngựa](/wiki/Ng%E1%BB%B1a) vẫn là phương tiện vận tải được lựa chọn nhiều, đặc biệt tại các vùng nông thôn và không có đường giao thông, bởi nó không phụ thuộc vào [nhiên liệu](/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u) nhập khẩu.
### Sân bay[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=20)]
Cuối thời kỳ Xô viết có khoảng 50 sân bay và đường băng tại Kyrgyzstan, nhiều trong số chúng được xây dựng chủ yếu phục vụ cho các mục đích quân sự tại vùng biên giới giáp Trung Quốc này. Chỉ một vài sân bay hiện vẫn hoạt động.
[Sân bay Manas](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Manas&action=edit&redlink=1)gần [Bishkek](/wiki/Bishkek)là cảng hàng không quốc tế chính, với các đường bay tới [Moskva](/wiki/Moskva), [Tashkent](/wiki/Tashkent), [Dushanbe](/wiki/Dushanbe), [Istanbul](/wiki/Istanbul), [Baku](/wiki/Baku), và [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n).
- Sân bay
[Osh](/wiki/Osh)là cảng hàng không chính ở phía Nam, với các chuyến bay hàng ngày tới Bishkek.
- Sân bay
[Jalal-Abad](/w/index.php?title=Jalal-Abad&action=edit&redlink=1)được nối với Bishkek bởi hai chuyến bay mỗi tuần.
- Các cơ sở khác xây dựng thời Xô viết hoặc đã đóng cửa hoặc chỉ được sử dụng thỉnh thoảng hay dành riêng cho quân sự (ví dụ, căn cứ không quân
[Kant](/w/index.php?title=Kant,_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1), hiện là căn cứ không quân của Nga gần Bishkek
### Đường sắt[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=21)]
Thung lũng Chui ở phía bắc và thung lũng Ferghana ở phía nam là các điểm kết thúc của hệ thống đường sắt
[Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) ở Trung Á. Sau khi các quốc gia độc lập xuất hiện thời hậu Xô viết, các tuyến đường sắt được xây dựng trước kia đã bị các biên giới hành chính cắt ngang, và vì thế ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động giao thông. Những đoạn đường sắt ngắn bên trong Kyrgyzstan, tổng cộng khoảng 370 km (khổ 1.520 mm), có ít giá trị kinh tế vì thiếu hàng hóa vận chuyển trên khoảng cách xa cũng như đi và tới các trung tâm như [Tashkent](/wiki/Tashkent), [Almaty](/wiki/Almaty) và các thành phố của Nga.
Hiện có những kế hoạch bước đầu để mở rộng các tuyến đường sắt từ
[Balykchy](/w/index.php?title=Balykchy&action=edit&redlink=1) ở phía bắc và/hay từ [Osh](/wiki/Osh) ở phía nam tới [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), nhưng chi phí cho việc này rất lớn.
#### Những tuyến đường sắt nối với các quốc gia lân cận[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=22)] [Kazakhstan](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_Kazakhstan&action=edit&redlink=1)- có - nhánh [Bishkek](/wiki/Bishkek)- cùng khổ [Uzbekistan](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_Uzbekistan&action=edit&redlink=1)- có - nhánh [Osh](/wiki/Osh)- cùng khổ [Tajikistan](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_Tajikistan&action=edit&redlink=1)- không - cùng khổ [Trung Quốc](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)- không - [khác khổ](/w/index.php?title=Kh%C3%A1c_kh%E1%BB%95_(%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt)&action=edit&redlink=1)1524mm/1435mm
### Đường cao tốc[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=23)]
Với sự hỗ trợ của
[Ngân hàng phát triển Châu Á](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%A2u_%C3%81), một đường chính nối từ phía bắc tới tây nam từ [Bishkek](/wiki/Bishkek) tới [Osh](/wiki/Osh) gần đây đã hoàn thành. Công trình này giúp việc liên lạc giữa hai trung tâm dân cư chính trong nước—Thung lũng [Chui](/w/index.php?title=Chui&action=edit&redlink=1) ở phía bắc và [Thung lũng Fergana](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_Fergana&action=edit&redlink=1) ở phía nam trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Một phần của con đường này vượt qua một con đèo cao 3.500 dẫn vào Thung lũng [Talas](/wiki/Talas) ở phía tây bắc. Nhiều kế hoạch đang được đưa ra nhằm xây dựng một con đường chính từ Osh tới [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). *Tổng cộng:* 30.300 km (gồm 140 km đường cao tốc)
*đường trải nhựa:* 22.600 km (gồm cả một số đoạn trải sỏi)
*không trải nhựa:* 7.700 km (những con đường này làm bằng đất không lu và rất khó đi lại trong điều kiện thời tiết xấu) (1990)
### Đường ống[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=24)] [Khí tự nhiên](/wiki/Kh%C3%AD_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) 200 km
### Đường thuỷ[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=25)]
Các tuyến đường thủy chỉ hoạt động trên Hồ
[Issyk Kul](/wiki/Issyk_Kul), và đã thu hẹp nhiều từ sau khi Liên bang Xô viết sụp đổ.
### Cảng[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=26)] [Balykchy](/w/index.php?title=Balykchy&action=edit&redlink=1) (Ysyk-Kol hay Rybach'ye), trên Hồ Issyk Kul.
## Các chủ đề khác[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=27)] [Liên minh Trung Á](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_Trung_%C3%81&action=edit&redlink=1) [Viễn thông Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%85n_th%C3%B4ng_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Quan hệ nước ngoài Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Quan_h%E1%BB%87_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Kyrgyzstan tại Olympic mùa hè 2004](/w/index.php?title=Kyrgyzstan_t%E1%BA%A1i_Olympic_m%C3%B9a_h%C3%A8_2004&action=edit&redlink=1) [Bầu cử nghị viện Kyrgyz năm 2005](/w/index.php?title=B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD_ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_Kyrgyz_n%C4%83m_2005&action=edit&redlink=1) [Bầu cử tổng thống Kyrgyz năm 2005](/w/index.php?title=B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD_t%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Kyrgyz_n%C4%83m_2005&action=edit&redlink=1) [Danh sách các loài chim Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_lo%C3%A0i_chim_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Danh sách thành phố Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Quân đội Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Hướng đạo sinh Kyrgyzstan](/w/index.php?title=H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%A1o_sinh_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Vận tải Kyrgyzstan](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Cách mạng Tulip](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Tulip) [Tem bưu chính và lịch sử bưu chính Kyrgyzstan](/w/index.php?title=Tem_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_v%C3%A0_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Kyrgyzstan&action=edit&redlink=1) [Căn cứ không quân Manas](/w/index.php?title=C%C4%83n_c%E1%BB%A9_kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Manas&action=edit&redlink=1)
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=28)] *Historical Dictionary of Kyrgyzstan*của Rafis Abazov *Kyrgyzstan: Central Asia's Island of Democracy?*của John Anderson *Kyrgyzstan: The Growth and Influence of Islam in the Nations of Asia and Central Asia*của Daniel E. Harmon *Lonely Planet Guide: Central Asia*của Paul Clammer, Michael Kohn và Bradley Mayhew *Odyssey Guide: Kyrgyz Republic*của Ceri Fairclough, Rowan Stewart và Susie Weldon
- "Silk Road to Ruin: Is Central Asia the New Middle East?" của Ted Rall
- "Kyrgyzstan: Traditions of Nomads," của V. Kadyrov, Rarity Ltd., Bishkek, 2005
[ISBN 9967-424-42-7](/w/index.php?title=ISBN_9967-424-42-7&action=edit&redlink=1)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=29)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&veaction=edit&vesection=30) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kyrgyzstan&action=edit§ion=30)]
|Tìm thêm về
|Kyrgyzstan tại
|
|![]()
[Từ điển](//vi.wiktionary.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Wiktionary ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Sách](//vi.wikibooks.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Wikibooks ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
[Cẩm nang du lịch](//vi.wikivoyage.org/wiki/Kyrgyzstan)ở Wikivoyage ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Hồ sơ](//vi.wikiquote.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Wikiquote ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](//vi.wikisource.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Wikisource ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Hình ảnh và phương tiện](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Commons ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](http://en.wikinews.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Wikinews ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài liệu giáo dục](http://en.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Kyrgyzstan)ở Wikiversity **Chính phủ** [Government of Kyrgyzstan](http://www.gov.kg/)official site [President of the Kyrgyz Republic](http://www.president.kg/) [Kyrgyzstan Ministry of External Trade and Industry](http://www.mvtp.kg/) [Kyrgyz State Television and Radio](http://www.ktr.kg/tv/en/) [Local government](http://www.local.gov.kg/)Official website (in Russian) **Tổng quan** [CIA World Factbook -](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kg.html) *Kyrgystan* [KyrgyzReport.com](http://www.kyrgyzreport.com)ongoing analysis, including an analysis of the clusters of political forces in Kyrgyzstan and the roots of the country’s political problems [Open Directory Project -](http://dmoz.org/Regional/Asia/Kyrgyzstan)directory category *Kyrgyzstan* **Tin tức** [BBC News -](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/1296485.stm)Country Profile *Kyrgystan* [Eurasianet - Kyrgyzstan Daily Digest](http://www.eurasianet.org/resource/kyrgyzstan/hypermail/news/index.shtml)news **Liên kết khác** [Common Language Project Country Fact Sheet - Kyrgyzstan](http://www.commonlanguageproject.net/?page_id=41#Kyrgyzstan) [PBS documentary on Kyrgyz bride "kidnapping"](http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/kyrgyzstan/)tháng 3 năm 2004 [Photos of traditional life in Kyrgyzstan](http://barthphoto.com/Kyrgyzstan.htm) [Photo gallery and information about Kyrgyzstan](http://www.uni-graz.at/franz.koelbl/kirgisien/)- in German [Traditional felt making in Kyrgyzstan, journal by Dutch designer Sietze Kalkwijk](http://www.kalkwijk.com/xcms/news/id/1184) [Kyrgyzstan's location on a 3D globe (Java)](http://www.professores.uff.br/hjbortol/arquivo/2006.1/applets/kyrgyzstan_en.html)
|
|
|
|
|Thành viên||
|
|Quan sát viên||
|
|Cộng đồng Hồi giáo
||Tổ chức quốc tế
|
|
|

X-Cache: cp1067 hit (3), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Pomeys
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°39′02″B 4°26′41″Đ / 45,6505555556°B 4,44472222222°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Pomeys¶ms=45.6505555556_N_4.44472222222_E_region:FR_type:city(939))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône-Alpes](/wiki/Rh%C3%B4ne-Alpes) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône](/wiki/Rh%C3%B4ne) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Quận Lyon](/wiki/Lyon_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Saint-Symphorien-sur-Coise](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Saint-Symphorien-sur-Coise&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 760 m/2.490 ft)
1 2(5,1 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(190 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [69155](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=69155-COM)/ [69590](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Pomeys** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Rhône](/wiki/Rh%C3%B4ne,_Rh%C3%B4ne-Alpes) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône-Alpes](/wiki/Rh%C3%B4ne-Alpes) phía đông nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 760 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Pomeys&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pomeys&action=edit§ion=1)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
*Similipepsis violacea*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Similipepsis violacea
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sesiidae](/wiki/Sesiidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Similipepsis](/wiki/Similipepsis) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. violacea** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Similipepsis violacea*
Le Cerf, 1911
[[1]](#cite_note-1) * là một loài Similipepsis violacea* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sesiidae](/wiki/Sesiidae). Nó được biết đến ở [Cộng hòa Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Congo)và [Gabon](/wiki/Gabon).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Similipepsis_violacea&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Similipepsis_violacea&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Similipepsis_violacea&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Similipepsis_violacea&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Similipepsis violacea](//species.wikimedia.org/wiki/Similipepsis_violacea?uselang=vi)
|
|![]()

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
Thể loại:Melbourne Cup
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Các trang trong thể loại “Melbourne Cup”
Thể loại này gồm trang sau.
M
Melbourne Cup
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Melbourne_Cup&oldid=14595964
”
Thể loại
:
Đua ngựa Australia
Thể thao Melbourne
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
English
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 07:58 ngày 1 tháng 12 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Thể loại:Sinh 1522
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[1520](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1520)– [1521](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1521)– **1522**– [1523](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1523)– [1524](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1524) [1525](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1525)– [1526](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1526)– [1527](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1527)– [1528](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1528)– [1529](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1529)
Thể loại này liệt kê những
**người sinh năm 1522** . Xem thêm [những người qua đời năm 1522](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1522). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1522&from=Z)
|
|![]()
[Sinh 1522](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1522_births?uselang=vi)
## Các trang trong thể loại “Sinh 1522”
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
|
|
Sài đất còn có tên là húng trám, ngổ núi, cúc nháp, cúc giáp, hoa múc... Tên khoa học Wedelia calendulaceae L., thuộc họ cúc. Cây mọc hoang và được trồng làm thuốc. Dân gian thường dùng toàn cây sài đất tươi để làm thuốc, có thể dùng đến 100 g dưới dạng thuốc sắc (nếu dùng khô, liều có thể tới 50 g).
Theo Đông y, sài đất vị ngọt, hơi chua, tính mát; có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, cầm ho, mát máu; thường được dùng chữa cảm mạo, sốt, viêm họng, viêm phế quản phổi, ho gà, tăng huyết áp, trĩ rò, phòng sởi, mụn nhọt. Theo kinh nghiệm trong nhân dân và một số bệnh viện ở nước ta, sài đất có tác dụng chữa mụn nhọt, chốc, lở ngứa, đau mắt, viêm bàng quang, viêm tuyến vú, hạ sốt, giảm đau...
Một số bài thuốc nam thường dùng:
BS
|
|
Việt Báo
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Sài đất giải độc, chữa mụn nhọt**
Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.
TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.
8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.
Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container;
Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


markdown:
|
|
Từ một dự án trường...
Mấy tháng gần đây, những người làm trong tháp B tòa nhà Vincom (191 Bà Triệu, Hà Nội), thậm chí là các anh bảo vệ của tòa nhà không khỏi thắc mắc khi tự nhiên thấy rất đông các “xì tin” ra vào tòa nhà: “Sao trên tầng 22 làm gì mà đông trẻ con thế”.
Chính là những thành viên Kênh 14 và đội ngũ cộng tác viên của các bạn ấy.
5 thành viên ban đầu của Dự án toàn là đều là các bạn SV 8X, viết ra nó để tham gia “Khởi nghiệp cùng Kawai” ở trường Ngoại thương (tháng 5/2007) và đã đạt giải nhì.
Sau đó, dự án này đã được Công ty truyền thông Việt Nam đầu tư và phát triển thành một website dành cho teens có cái tên Kênh 14 ()
Nhân sự của Kênh 14 cũng đã phình ra nhưng điểm đặc biệt là đều rất trẻ. For teens mà. Nên các thành viên cũng rất xì tin, cực kỳ trẻ trung (cả tuổi tác, ngoại hình và tính cách).
Ai cũng thắc mắc về cái tên là lạ. “Cái tên Kênh 14 là một điều thú vị. Bọn tớ cãi nhau mãi, cuối cùng thì ra được cái tên của dự án. Kênh 14 - đọc tiếng Anh chệch đi thì thành For teens - Channel for teens, đồng thời lại rất dễ nhớ” - Quang Minh, trưởng dự án chia sẻ.
Đúng như tên gọi của mình, Kênh 14 phát triển theo hướng là một kênh thông tin điện tử giải trí dành cho teens. Kênh 14 bao gồm các mục Star, Cine’, Musik, Fashion và Life. Điểm ra chừng ấy mục là đủ để các bạn hình dung về Kênh 14 rồi chứ!
Teens có thể tìm thấy ở đó thông tin giải trí về “sao xẹt”, những bộ phim, những bản nhạc đang hot nhất, đang được các bạn đang ưa thích nhất. Teens cũng tìm thấy ở đây những thông tin về thú vị, gần gũi về chính đời sống của mình.
Ở chuyên mục thời trang, bạn có thể tìm thấy cả một thế giới của quần áo, phụ kiện, những thông tin tư vấn ăn mặc, làm đẹp mà teens có thể ứng dụng ngay.
Phương Thanh (nick name Gào - một blogger rất nổi trong giới teens) - chủ mục Thời trang - tự tin: “Các bạn có thể tìm thấy trên chuyên mục thời trang của mình những bộ quần áo, phụ kiện có thể mua và ứng dụng ngay. Những xu hướng thời trang bọn mình update phù hợp với teens Việt, do chính teen model thể hiện và teen stylist phối đồ. Chứ không chỉ đơn giản là ngắm nghĩa những bức hình đẹp long lanh nhưng là thông tin thời trang lấy từ báo nước ngoài về, không có tính ứng dụng cao”.
Quang Minh (trưởng dự án) khẳng định điểm khác biệt của Kênh 14: “Chúng tớ tạo ra một trang tin thân thiện nhất dành cho teens. Nội dung thân thiện, gần gũi nhất với nhu cầu thông tin giải trí của teens; giao diện đẹp long lanh và dễ sử dụng; tăng tính tương tác qua việc phát triển mạnh Multi Media”.
Chính vì thế nên teens không chỉ được đọc tin tức mà còn được nghe, xem nhờ hệ thống “Multi Media” được “nhúng” vào một cách tối đa.
Teens cũng được tham gia chơi, thể hiện mình trên chính Kênh 14. Bạn tự tin về phong cách thời trang của mình? Vậy thì hãy thể hiện nó trong “Style up” của Thời trang. Bạn muốn thảo luận, thể hiện ý kiến của mình về những chủ đề “hot” trong đời sống teens, hãy gửi ý kiến của mình về chuyên mục Life...
Với tiêu chí nhân vật quan trọng nhất: CHÍNH LÀ TEENS, ngay trong những ngày đầu ra mắt, các thành viên của Kênh 14 đã thực hiện hẳn một chiến dịch “14 ngày cùng Kênh 14” để vừa giới thiệu kênh, vừa để cho độc giả teens được chơi, được nhận nhiều quà tặng hấp dẫn hay ho: Nhận quà tặng và lời chúc từ các Sao; bầu chọn gương mặt Style -up; bầu chọn FC đỉnh nhất của Sao, mua sắm và nhận quà Giáng sinh cùng Emily - Miss Audition 2007; nhận những phiếu quà tặng đì zai mũ bảo hiểm cá tính...
“Bọn tớ sẽ phải cố gắng hết sức để teens luôn được “phục vụ” và “chơi” nhiều nhất tại Kênh 14, không chỉ là trong 14 ngày của chiến dịch ra mắt” - Mục tiêu lâu dài của các thành viên trang web này đấy!
|Việt Báo|
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Kênh 14 - Kênh cho teens**
Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.
TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.
8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.
Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container;
Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi


markdown:
|
|![]()
|
|
Virus HIV
Tinh trang nay keo dai hon mot thang, tu ngay 08-07-2006 den nay, nguoi chau luon met moi rat kho chiu, hien nay trong luoi chau co nhung cham do rat kho chiu va co noi mot cuc hach duoi tai trai, day co phai la hach co khong? Va cho chau hoi day co phai la nhung bieu hien cua nguoi bi nhiem HIV khong?
Xin bac si cho chau biet nhung bieu hien cua nguoi bi nhiem HIV sau khi bi nhiem virus nay? Chau mong thu cua cac bac si tung gio. (Mot ban doc giau ten)
-
**BS DAO XUAN DUNG (Chuyen khoa II, San phu khoa):** Lan dau bi nhiem HIV thi moi chi co mot so luong it virus cho nen khang the da duoc tao ra de tan cong virus. Nguoi bi nhiem co the co trieu chung giong nhu cam cum (nhuc dau, dau minh may, dau hong, phat ban), co the keo dai vai ngay hay vai tuan va muc do nang nhe khac nhau. Thuong thuong khong biet minh da nhiem va co the lay nhiem cho nguoi khac. Phan ung tao khang the thay doi tuy tung nguoi, phu thuoc vao cach phoi nhiem va luong HIV xam nhap.
Khi HIV moi xam nhap co the duoc 2 den 4 tuan thi goi la nhiem HIV cap. Nhiem HIV cap co the giong nhu cac hoi chung nhiem virus khac (mononucleosis, cum). Trieu chung dien hinh la sot, nhuc dau, moi met va sung hach. Cung co the bi dau co va phat ban o bat cu vung nao tren co the va cung thay doi vi tri dau. Nhung trieu chung nay co the keo dai tu vai ngay den 4 tuan sau do giam dan.
Nguy co lay nhiem HIV cho ban tinh cung cao nhat khi dang trong giai doan cap: nguoi ta thay nong do HIV trong tinh dich tang giam theo nong do HIV trong mau, do do quan he tinh duc trong giai doan nhiem HIV cap gay lay nhiem cao nhat vi o giai doan cap nong do HIV trong mau cao hon giai doan nhiem HIV man tinh.
Khang the co the phat hien thay ngay sau 2 tuan sau khi bi lay nhiem nhung cung co the den 3 thang moi boc lo ra, doi khi lau hon nua. Nhung xet nghiem thuong lam la de phat hien khang the, chung to da nhiem HIV. Su tao ra khang the la nho hoat dong cua he mien dich cua co the.
Neu lo quan he tinh duc khong bao ve (khong dung bao cao su) voi nguoi da nhiem HIV co the may man khong bi nhiem nhung cho nen thu nhu vay - do la hanh vi tinh duc khong an toan. Nen biet rang nhieu nguoi - nhat la cac thanh thieu nien - da nghi rang minh se la nguoi may man nhung da nhiem HIV ngay lan quan he tinh duc dau tien. Co may bi lay nhiem ngay hay khong bi lay con phu thuoc vao nhieu yeu to lien quan den ban va nguoi kia.
Nguoi nao he thong mien dich kem de bi lay nhiem HIV hon, do la nhung nguoi dang dung thuoc uc che mien dich, dang dieu tri tia xa, dung lieu cao corticosteroide, hoa lieu phap, tieu duong, tuoi tu 65 tro len…Ngoai ra, mot so dieu kien lam cho he thong mien dich hoat dong kem di, vi du nhu bi nhiem khuan tai dien, hay om dau, loi song kem ve sinh, kem dinh duong, nhieu cang thang than kinh (stress), nghien ruou, ma tuy, thuoc la va nhieu loai benh tinh duc khac.
Quan he tinh duc voi nguoi bi nhiem HIV cang nhieu lan thi cang de bi nhiem. Mot so nguoi co HIV duong tinh de truyen benh hon nhung nguoi khac, vi du nhung nguoi moi nhiem HIV thi suc lay truyen cao hon cho den khi co the ho phat trien duoc khang the. Thoi gian lam cho nhung nguoi co HIV duong tinh de truyen benh hon con vi virus cung tro nen khon ngoan, ma manh, chung bien doi thanh nhung the phat trien nhanh va gay benh som hon. Neu co quan he tinh duc voi nguoi nhiem HIV ma virus dang o giai doan nay hoac voi nguoi dang co mot so luong lon HIV trong co the ho thi nguy co bi lay nhiem se tang len.
Luc nay can di lam xet nghiem de phat hien xem da bi nhiem HIV chua, neu am tinh van can thu lai sau 3 thang. Neu duong tinh can gap thay thuoc de duoc huong dan ve dieu tri va phong lay nhiem cho nguoi khac va ban tinh.
T.LE thuc hien
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Có phải biểu hiện nhiễm HIV?* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Co phai bieu hien nhiem HIV**


markdown:
**Phu nu sau sinh phai kieng cu, do la dieu tat nhien nham bao ve suc khoe cho ca me va con. Tuy nhien, khong it quan niem sai lam ve kieng cu khien phu nu met moi.** **--------------------------**
**>>** [Sai lam 'chet nguoi' khi o cu](https://www.google.com/url?q=http://vietbao.vn/Suc-khoe/Sai-lam-chet-nguoi-khi-o-cu/2131729019/249/&sa=U&ei=U1CUUszvL7S0sQSnj4GoAg&ved=0CAYQFjAA&client=internal-uds-cse&usg=AFQjCNHEwfiB9LGCnzHzWD3tNsdwMcgcPA) **>> Nhung kieng cu dan gian sau sinh doc da thay so** **>> "Quan he" khi nguoi nu co thai - on khong?** **Keng tam goi 1 thang**
Dieu nay hoan toan sai lam va khong co mot co so khoa hoc. Sau khi vuot can, nguoi phu nu se mat nhieu mau, mo hoi khien co the met moi. Neu kieng tam lau, san phu de bi tan cong boi cac vi khuan gay benh. Thuc ra sau sinh tu 3 den 4 ngay, san phu hoan toan co the tam bang nuoc am nhung can luu y thoi gian tam khong duoc keo dai ma nen tam cang nhanh cang tot.
**Nam than**
Ngay ca o thoi hien dai, nhieu nguoi van quan diem rang, khi ca hai me con tu benh vien ve nha, thi can phai co mot bep than duoi giuong de dam bao suc khoe, dong thoi se han che duoc nhung khong khi khong tot. Thuc te day la mot trong nhung thoi quen sai lam tram trong.
Cac bac si cho biet, trong khoi than co chua rat nhieu khi CO2, anh huong xau den duong ho hap cua ca me va be. Ngoai ra, da em be con non not, than nong se lam be bi bong, hoac nhe cung se bi noi rom say. Hon the nua, doi voi nhung be sinh mo, nam than se khien chat dam nhot ben trong von chua duoc tong ra trong qua trinh chuyen da bi kho cung lai, be se de bi benh duong ho hap va hay mac lai
**Khong doc bao, xem Tivi**
Nhieu ba me sau sinh muon giai toa stress bang cach doc bao, xem tivi nhung ngay lap tuc ho bi me chong, hoac nhung nguoi lon tuoi ngan can boi so san phu suy giam thi luc.
Thuc te, thi luc cua nguoi phu nu truoc va sau khi sinh khong co su khac biet. Chi trong truong hop cac ba me khong can doi duoc thoi gian cham soc con va thoi gian nghi ngoi khien co the kiet suc thi mat moi roi vao tinh trang met moi. Cac san phu duoc khuyen nen xem tivi, doc sach bao de cap nhat tin tuc, dong thoi cung giam chung tram cam, stress sau sinh.
| |![]()
*Nhieu sai lam khi kieng cu khien phu nu met moi (Anh minh hoa)* **Kieng quan he tinh duc 3 thang**
Phu nu sau sinh ngay xua phai kieng tiep xuc voi chong vi bi cho rang se dem lai nhung dieu xui xeo, nhat la den cong danh, su nghiep cua chong. Dac biet, ba de con phai kieng ‘chuyen ay’ den 3 thang 10 ngay – het thoi gian o cu. Quan diem nay la kha pho bien. Tuy nhien, khoa hoc hien dai da chung minh, chi em khong nhat thiet phai kieng cu thai qua nhu the neu suc khoe sau sinh da on dinh.
Theo cac bac si san khoa thi phu nu sau khi sinh con, suc khoe va co the bi anh huong rat lon, tuy nhien sau tu 4-6 tuan, co the nguoi me gan nhu da hoan toan binh phuc. Vi vay, thoi gian nay, neu phu nu cam thay suc khoe cung nhu tinh than on dinh thi co the sinh hoat vo chong binh thuong. Tuy nhien, sau sinh em be, am dao phu nu thuong kho, kho tiet dich boi tron. Do do nguoi chong can phai nhe nhang, tranh lam dau rat cho vo.
*VietBao.vn (Theo Nguoi Dua Tin)* *TIN NOI BAT*
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| || || |
**CO THE BAN QUAN TAM:** **>> Nuoc hoa kich duc- 'Doc duoc' cho nguoi su dung** **>> Het phu chan, me bau khoe re**
| |![]()
| |![]()
**TRUY CAP SUC KHOE ME VA BE de tim hieu nhieu kinh nghiem cham con duoc cac me ri tai nhau.**
| |![]()
| |![]()
| |>>
>>
>>
| |iem muon >>
>>
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Những sai lầm chết người khi kiêng cữ* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung sai lam chet nguoi khi kieng cu**


markdown:
Theo quyet dinh thanh tra duoc cong bo, chi trong vong ba nam (2002-2004) Chi cuc Bao ve thuc vat Kien Giang do ong Nguyen Duc Sang lam chi cuc truong da de xay ra hang loat cac sai pham ve quan ly thu chi tai chinh voi so tien len den tren 2,2 ti dong.
Cu the, ve kinh phi do ngan sach tinh Kien Giang cap, nhung chi cuc da thu chi sai qui dinh len den tren 844 trieu dong. Ve nguon thu, trong ba nam qua, Nguyen Duc Sang da “ep” mot so cong ty phai nop tien cho chi cuc de in an tai lieu, to buom roi bo ngoai so sach len den tren 357 trieu dong.
Ngoai ra, qua kiem tra tai chinh con phat hien co mot khoan tien tren 1,062 ti dong (bao gom tien tu ngan sach tinh, So NN&PTNT, chuong trinh lua ca, bao hiem lua giong cho dan cap) con du nhung khong tra lai cho ngan sach va nguoi dan ma bi chiem dung giu lai de thanh lap qui “den” noi bo.
Voi nhung sai pham tren, sau khi xem xet cac giai trinh va chung tu bo sung cua lanh dao Chi cuc Bao ve thuc vat Kien Giang, doan thanh tra da chap thuan cho thanh toan mot phan trong tong so tien sai pham, kien nghi UBND tinh Kien Giang va cac co quan chuc nang thu hoi cho ngan sach nha nuoc so tien sai pham len den tren 1,529 ti dong. Dong thoi buoc mot so ca nhan phai tra lai toan bo so tien da chiem dung hoac chi sai nguyen tac.
H.T.DUNG
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Kiên Giang: sai phạm nghiêm trọng ở Chi cục Bảo vệ thực vật* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Kien Giang sai pham nghiem trong o Chi cuc Bao ve thuc vat**


markdown:
|
|
Shop by Category
Featured Product
Information
Products: 1589 Categories: 26 Prices: US Dollars
Currency
Language
![]()
|
|
Welcome to VietDVDStore
Quý khách trả bằng mondey order, US check xin ghi trả (Pay to) : Calvin Nguyen
Mailing Address:
VietDVDStore
PO BOX 471
Sugar Grove, IL 60554-0471
Shopping with us is 100% secured and safe. VietDVDStore uses the highest SSL encryption available. .
Latest Products
![]()
|
|
Shopping Basket
![]()
0Items in cart:
$0.00 Total:
Welcome Guest
Popular Products
Sale Items
Mailing List
Subscribe to our mailing list below:
[eCommerce Software](http://www.cubecart.com) by CubeCart

X-Frame-Options: SAME-ORIGIN

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: ccUser=f59de021810865afadfc79336332f6ba; expires=Fri, 24-Apr-2015 01:08:29 GMT; path=/; domain=vietdvdstore.com; httponly


markdown:
Giá : 385 000 000 VND / 1 Chiếc
MORNING 2009 màu đỏ, tư nhân chính chủ, số tự động, full oftion, mắt xếch, camera lùi trên gương, ghế da, lazang đúc, gia đình ít sử dụng, rất mới
640 000 000 VND
410 000 000 VND
865 000 000 VND
770 000 000 VND
635 000 000 VND
760 000 000 VND
770 000 000 VND
555 000 000 VND

Set-Cookie: nv3c_Iruac_u_lang=150%2C; expires=Mon, 18-Apr-2016 17:40:16 GMT; path=/; domain=.vietnamoto.vn; httponly

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0