text:
BỨC TÂM THƯ – 4
Kính Gởi: Các Bạn Thân Bên Công Giáo
VỀ 10 ĐIỀU RĂN CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI.
Hôm 28.11.1972, tôi đã kính tiếp được thư Bạn, đọc lên thấy những điều hằn học, cau có. Tôi thành thật xin Bạn tha thứ vì lời thật mất lòng.
Theo Bạn, trong bức tâm thư đề ngày 22.10.1972, tôi chỉ khách quan trình bày hai vấn đề mà Giáo Hội Công Giáo khác biệt với Kinh Thánh, chứ tôi không có ý làm phiền một ai. Tôi thành thực xác nhận một lòng kính nể với Bạn, với Quí Vị Linh Mục và Quí Tín Hữu Công Giáo.
Còn việc Giáo Hội Công Giáo khác biệt Kinh Thánh như thế thì kẻ tin theo Giáo Hội Công Giáo cũng biệt xa Đức Chúa Trời. Lời Kinh Thánh, lẽ chân thật của Đức Chúa Trời sẽ phán xét chúng ta. Chúa đã phán: “Người nào bỏ ta và không nhận lãnh lời ta, đã có kẻ xét đoán rồi, lời ta đã rao giảng, chính lời ta sẽ xét đoán họ trong ngày sau cùng” (Gioan 12:49).
Để minh chứng Giáo Hội Công Giáo khác biệt với Kinh Thánh từ hình thức đến nội dung, tôi xin Bạn vui lòng duyệt lại một đôi điều nền tảng của giáo lý. Bạn hãy đối chiếu bản luật 10 điều răn của Đức Chúa Trời theo Kinh Thánh và bản luật 10 điều răn của Giáo Hội Công Giáo La mã:
Sách XUẤT AI CẬP 20:3-17 & Sách ĐỆ NHỊ LUẬT (Phục Truyền) 5:7-21.
- Trước mặt ta, ngươi chớ có các thần khác.
- 2. Chớ làm tượng chạm, cũng chớ làm hình tượng nào giống những vật trên trời cao, dưới đất thấp hoặc trong đất dưới nước. Ngươi chẳng được thờ kính các vật đó.
- Ngươi chớ lấy tên Chúa làm thị trường, vì Chúa chấp tội kẻ nào dùng danh Chúa vô cớ.
- Ngưoi hãy nhớ mà thánh hóa ngày thứ bảy. Trong sáu ngày ngươi hãy làm hết mọi công việc đi, nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ của Đức Chúa Trời thì chớ làm việc chi hết.
- Ngươi hãy thảo kính cha mẹ hầu ngươi được trường thọ trên đất Đức Chúa Trời đã ban cho.
- Ngươi chớ giết người.
- Ngươi chớ ngoại tình.
- Ngươi chớ trộm cắp.
- Ngươi chớ làm chứng dối cho anh em.
- Ngươi chớ tham lam nhà của đồng bào, cũng chớ ước muốn vợ người hoặc đầy tớ nam,nữ hoặc bò lừa hay những vật khác của người ta.
Sách bổn đạo CÔNG GIÁO.
- Thứ nhất: Thờ phượng một Đức Chúa Trời và kính mến người trên hết mọi sự.
- Thứ hai: Chớ kêu tên Đức Chúa Trời vô cớ.
- Thứ ba: Giữ ngày Chúa nhật.
- Thứ bốn: thảo kính cha mẹ.
- Thứ năm: Ngươi chớ giết người.
- Thứ sáu: Chớ làm sự dâm dục.
- Thứ bảy: Chớ lấy của người.
- Thứ tám: Chớ làm chứng dối.
- Thứ chín: Chớ muốn vợ chồng người.
- Thứ mười: Chớ tham của người.
Xem qua bản luật của Giáo Hội Công Giáo Lamã và của Kinh Thánh, không ai bảo hai bản luật này là một, chỉ tương tự như nhau.
Bản Công Giáo bỏ điều II cấm làm hình tượng, hóa ra còn 9 điều. Công Giáo chia điều X làm 2 điều: Điều răn thứ chín và thứ mười cho đủ 10 điều. Công Giáo đổi điều thánh hóa ngày thứ bảy bằng điều giữ ngày Chúa nhật.
Đang khi Đức Chúa Trời phán dạy: Hỡi dânYsơraên, hãy nghe những mạng lịnh và luật lệ mà ta dạy các ngươi, hãy làm theo để các ngươi được sống. Các ngươi chớ thêm chi và đừng bớt chi về điều ta truyền cho (Đệ Nhị Luật 4:1,2). Trong sách Đệ Nhị Luật đoạn 28 câu 14, Đức Chúa Trời còn dặn chớ xây bên mặt, trở bên trái mà bỏ mệnh lệnh Chúa.
Khi Đức Chúa Trời chọn ông Jôsuê dẫn dân vào đất hứa, Chúa còn căn dặn kỹ hơn: Hãy cẩn thận làm theo hết mọi điều luật pháp, chớ xây bên hữu hoặc bên tả. Quyển sách luật này chớ xa miệng ngươi, hãy suy ngẫm ngày và đêm (Jôsuê 1:7,8).
Như thế, Bạn có công nhận rằng giữ luật Đức Chúa Trời mà còn thêm bớt, ngã bên nọ, nghiêng bên kia thì đâu còn giữ luật Đức Chúa Trời. Kinh Thánh nói: Vì người nào giữ trọn luật pháp mà phạm một điều răn cũng đáng tội như đã phạm luật pháp (Giacôbê 2:10).
Bạn lại thấy mấy câu Đức Chúa Trời ngăm đe và phạt những ai thêm bớt: Nếu ai thêm vào sách tiên tri nầy điều gì thì Đức Chúa Trời sẽ thêm cho người ấy tai nạn đã ghi chép trong sách nầy. Và kẻ nào bớt điều gì trong những lời tiên tri ở sách nầy thì Đức Chúa Trời sẽ cất lấy phần họ về cây sự sống và thành thánh đã chép trong sách nầy (Khải Huyền 22:18,19).
Chắc Bạn phải nhận rằng bản luật 10 điều răn của Công Giáo chỉ tương tự vậy thôi, chớ không giống hết 10 điều răn của Đức Chúa Trời chép trong Kinh Thánh. Cái nền đã không phải của Đức Chúa Trời thì cái sườn, cột và cả cái nhà đâu phải là của Đức Chúa Trời. Nhìn vào tổ chức của Giáo Hội Công Giáo: Có vị Giáo Hoàng làm đầu, có các bộ, từ bộ đức tin đến thánh vụ, thảy thảy đều do phán quyết của tòa thánh Vitacan mà không phải của Kinh Thánh. Lại có các vị giám mục, Linh Mục thừa hành sắc lệnh trên khắp hoàn cầu. Chúa Giêsu đâu còn là đầu của Hội Thánh, Hội Thánh là thân thể của Chúa Kitô (Christ) và tín hữu là chi thể (Êphêsô 1:22,23 & I.Côrintô 12:27).
Đến đây, có khi bạn thắc mắc: Tại sao những người thành tâm theo Kinh Thánh không giữ luật Đức Chúa Trời như luật ngày Sabát, luật dâng của lễ chay, lễ thiêu, lễ đền tội và nhiều luật khác nữa trong Cựu Ước?
Thưa Bạn, chúng ta đang ở trong thời kỳ Tân Ước, thời kỳ Ân Điển. Chúa đòi hỏi chúng ta: Giờ hầu đến khi những kẻ thờ phượng lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ phượng Cha. Ấy đó là những kẻ mà Cha ưa thích vậy. Đức Chúa Trời là thần nên ai thờ lạy Ngài thì phải lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ lạy (Gioan 4:23,24).
Chúa Giêsu còn minh xác lời Đức Chúa Trời là thần linh và sự sống: Những lời ta phán cùng các ngươi đều là thần linh và sự sống (Gioan 6:43).
Vì vậy, tất cả những điều luật mà Chúa Thánh Linh dạy chép trong Tân Ước thì mọi người thờ Đức Chúa Trời phải lấy tâm thần và lẽ thật thi hành những luật đó để được sự sống và thần linh trong Đấng Kitô (Christ): Ai ở trong Đấng Kitô (Christ) thì được dựng nên mới, những sự cũ đã qua đi, nay mọi sự đều trở nên mới (I.Côrintô 5:17).
Và chúng ta giữ luật Tân Ước là giao ước mới chứ không phải giữ 10 điều răn là giao ước xưa lập với dân Ysơraên trên núi Sinai.
Tín hữu của Chúa Kitô (Christ) trong thời kỳ Tân Ước nầy chú tâm giữ điều răn của Đức Chúa Trời theo Cựu Ước là nghịch ý Chúa.
Ý Đức Chúa Trời rõ ràng, Kinh Thánh dạy: Gọi ước đó là mới thì đã xưng ước trước là cũ và điều chi đã cũ, đã già thì gần tiêu mất đi (Hơbơrơ 8:12). Vậy thì Chúa bỏ điều truớc đặng lập điều sau (Hơbơrơ 9:9).
Còn một điều mà Bạn cũng như bao nhiêu người tín hữu Công Giáo thắc mắc: Việc lập gia đình của hàng giáo phẩm: Bạn hãy đọc kỹ trong Kinh Thánh ở sách Timôthê thứ nhất đoạn 3 câu 2-4 và Titô (Tít) đoạn 1 câu 6.
Lời Đức Chúa Trời: Giám mục không chê trách được, là chồng chỉ một vợ mà thôi, có tiết độ, có tài trí, xứng đáng, hay tiếp khách và khéo dạy dỗ (I.Timôthê 3:2). Kinh Thánh còn lấy việc cai trị nhà riêng mình làm điều kiện cai trị Hội Thánh của Đức Chúa Trời: Nếu có ai không biết cai trị nhà riêng mình thì làm sao cai trị được Hội Thánh của Đức Chúa Trời (I.Timôthê 3:4).
Như vậy, việc lập gia đình của hàng giáo phẩm đâu còn là việc đáng trách, việc gương mù: Trái lại theo lời Kinh Thánh còn là việc tốt, việc Chúa đòi buộc phải biết cai trị Hội Thánh của Đức Chúa Trời.
Giám mục hay trưởng lão của Hội Thánh địa phương cũng như Phêrô. Chính Phêrô cũng cả quyết: Tôi gửi lời khuyên các trưởng lão trong anh em, chính tôi đây cũng là trưởng lão như họ (I.Phêrô 5:1). Phêrô không nói mình làm đầu các Hội Thánh.
Giáo Hội đã coi thường điều Đức Chúa Trời đã phán dạy, là không giá trị, không đưa lại hiệu lực như Giáo Hội mong muốn, nên đã tổ chức một Giáo Hội khác theo phán quyết của vị Giáo Hoàng.
Bạn thử nghĩ xem: Đức Chúa Trời ghi chép lời của Ngài trong Kinh Thánh. Đức Chúa Trời phán: Giám mục phải là người không chỗ trách được, phải là chồng một vợ, phải có tiết độ, tài trí, … thì Giáo Hội Công Giáo đặt luật lệ cho hàng tu sĩ muốn bước lên bật tư tế phải dứt khoát, sống cuộc đời độc thân, khấn trước mặt Đức Chúa Trời từ bỏ mọi sự thế gian để dâng cuộc đời cho Ngài.
Như vậy, Đức Chúa Trời hai lời sao? Chẳng có như vậy! Giả như các giám mục Công Giáo mà được rỗi thì trong cuộc sống đời đời, lời các vị ấy ngợi khen Đức Chúa Trời ra sao? Chúa Giêsu Kitô (Christ) hôm qua, hôm nay và còn mãi mãi cho đến đời đời(Hơbơrơ 13:8). Như vậy, thiên đàng Công Giáo khác thiên đàng Kinh Thánh và ở đấy, nếu có tiếng ngợi khen thì phải ngợi khen một Đức Chúa Trời khác Đức Chúa Trời theo Kinh Thánh.
Một lần nữa, tôi xin xác nhận với Bạn, tôi vẫn một lòng kính nể và giữ một tình nghĩa với Bạn. Tôi càng kính nể và quý yêu Bạn, tôi càng muốn nói lên sự thật để Bạn đọc lại lời Kinh Thánh và cầu nguyện. Nguyện xin Chúa Thánh Linh mở mắt cho lòng Bạn để Bạn biết được con đường thật đưa bạn đến sự sống vĩnh cửu.
Kính chào bạn.
Saigon, ngày 6 thánh 12 năm 1972
Gửi phản hồi

markdown:
**BỨC TÂM THƯ – 4** **Kính Gởi: Các Bạn Thân Bên Công Giáo**
### VỀ 10 ĐIỀU RĂN CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI.
Hôm 28.11.1972, tôi đã kính tiếp được thư Bạn, đọc lên thấy những điều hằn học, cau có. Tôi thành thật xin Bạn tha thứ vì lời thật mất lòng.
Theo Bạn, trong bức tâm thư đề ngày 22.10.1972, tôi chỉ khách quan trình bày hai vấn đề mà Giáo Hội Công Giáo khác biệt với Kinh Thánh, chứ tôi không có ý làm phiền một ai. Tôi thành thực xác nhận một lòng kính nể với Bạn, với Quí Vị Linh Mục và Quí Tín Hữu Công Giáo.
Còn việc Giáo Hội Công Giáo khác biệt Kinh Thánh như thế thì kẻ tin theo Giáo Hội Công Giáo cũng biệt xa Đức Chúa Trời. Lời Kinh Thánh, lẽ chân thật của Đức Chúa Trời sẽ phán xét chúng ta. Chúa đã phán: “
*Người nào bỏ ta và không nhận lãnh lời ta, đã có kẻ xét đoán rồi, lời ta đã rao giảng, chính lời ta sẽ xét đoán họ trong ngày sau cùng”* (Gioan 12:49).
Để minh chứng Giáo Hội Công Giáo khác biệt với Kinh Thánh từ hình thức đến nội dung, tôi xin Bạn vui lòng duyệt lại một đôi điều nền tảng của giáo lý. Bạn hãy đối chiếu bản luật 10 điều răn của Đức Chúa Trời theo Kinh Thánh và bản luật 10 điều răn của Giáo Hội Công Giáo La mã:
Sách XUẤT AI CẬP 20:3-17 & Sách ĐỆ NHỊ LUẬT (Phục Truyền) 5:7-21.
- Trước mặt ta, ngươi chớ có các thần khác.
*2.* *Chớ làm tượng chạm, cũng chớ làm hình tượng nào giống những vật trên trời cao, dưới đất thấp hoặc trong đất dưới nước. Ngươi chẳng được thờ kính các vật đó.*
- Ngươi chớ lấy tên Chúa làm thị trường, vì Chúa chấp tội kẻ nào dùng danh Chúa vô cớ.
- Ngưoi hãy nhớ mà thánh hóa ngày thứ bảy. Trong sáu ngày ngươi hãy làm hết mọi công việc đi, nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ của Đức Chúa Trời thì chớ làm việc chi hết.
- Ngươi hãy thảo kính cha mẹ hầu ngươi được trường thọ trên đất Đức Chúa Trời đã ban cho.
- Ngươi chớ giết người.
- Ngươi chớ ngoại tình.
- Ngươi chớ trộm cắp.
- Ngươi chớ làm chứng dối cho anh em.
- Ngươi chớ tham lam nhà của đồng bào, cũng chớ ước muốn vợ người hoặc đầy tớ nam,nữ hoặc bò lừa hay những vật khác của người ta.
Sách bổn đạo CÔNG GIÁO.
- Thứ nhất: Thờ phượng một Đức Chúa Trời và kính mến người trên hết mọi sự.
- Thứ hai: Chớ kêu tên Đức Chúa Trời vô cớ.
- Thứ ba: Giữ ngày Chúa nhật.
- Thứ bốn: thảo kính cha mẹ.
- Thứ năm: Ngươi chớ giết người.
- Thứ sáu: Chớ làm sự dâm dục.
- Thứ bảy: Chớ lấy của người.
- Thứ tám: Chớ làm chứng dối.
- Thứ chín: Chớ muốn vợ chồng người.
- Thứ mười: Chớ tham của người.
Xem qua bản luật của Giáo Hội Công Giáo Lamã và của Kinh Thánh, không ai bảo hai bản luật này là một, chỉ tương tự như nhau.
Bản Công Giáo bỏ điều II cấm làm hình tượng, hóa ra còn 9 điều. Công Giáo chia điều X làm 2 điều: Điều răn thứ chín và thứ mười cho đủ 10 điều. Công Giáo đổi điều thánh hóa ngày thứ bảy bằng điều giữ ngày Chúa nhật.
Đang khi Đức Chúa Trời phán dạy: Hỡi dânYsơraên, hãy nghe những mạng lịnh và luật lệ mà ta dạy các ngươi, hãy làm theo để các ngươi được sống. Các ngươi chớ thêm chi và đừng bớt chi về điều ta truyền cho (Đệ Nhị Luật 4:1,2). Trong sách Đệ Nhị Luật đoạn 28 câu 14, Đức Chúa Trời còn dặn chớ xây bên mặt, trở bên trái mà bỏ mệnh lệnh Chúa.
Khi Đức Chúa Trời chọn ông Jôsuê dẫn dân vào đất hứa, Chúa còn căn dặn kỹ hơn: Hãy cẩn thận làm theo hết mọi điều luật pháp, chớ xây bên hữu hoặc bên tả. Quyển sách luật này chớ xa miệng ngươi, hãy suy ngẫm ngày và đêm (Jôsuê 1:7,8).
Như thế, Bạn có công nhận rằng giữ luật Đức Chúa Trời mà còn thêm bớt, ngã bên nọ, nghiêng bên kia thì đâu còn giữ luật Đức Chúa Trời. Kinh Thánh nói: Vì người nào giữ trọn luật pháp mà phạm một điều răn cũng đáng tội như đã phạm luật pháp (Giacôbê 2:10).
Bạn lại thấy mấy câu Đức Chúa Trời ngăm đe và phạt những ai thêm bớt:
*Nếu ai thêm vào sách tiên tri nầy điều gì thì Đức Chúa Trời sẽ thêm cho người ấy tai nạn đã ghi chép trong sách nầy. Và kẻ nào bớt điều gì trong những lời tiên tri ở sách nầy thì Đức Chúa Trời sẽ cất lấy phần họ về cây sự sống và thành thánh đã chép trong sách nầy *(Khải Huyền 22:18,19).
Chắc Bạn phải nhận rằng bản luật 10 điều răn của Công Giáo chỉ tương tự vậy thôi, chớ không giống hết 10 điều răn của Đức Chúa Trời chép trong Kinh Thánh. Cái nền đã không phải của Đức Chúa Trời thì cái sườn, cột và cả cái nhà đâu phải là của Đức Chúa Trời. Nhìn vào tổ chức của Giáo Hội Công Giáo: Có vị Giáo Hoàng làm đầu, có các bộ, từ bộ đức tin đến thánh vụ, thảy thảy đều do
*phán quyết của tòa thánh Vitacan* **mà không phải của Kinh Thánh**. Lại có các vị giám mục, Linh Mục thừa hành sắc lệnh trên khắp hoàn cầu. Chúa Giêsu đâu còn là đầu của Hội Thánh, Hội Thánh là thân thể của Chúa Kitô (Christ) và tín hữu là chi thể (Êphêsô 1:22,23 & I.Côrintô 12:27).
Đến đây, có khi bạn thắc mắc: Tại sao những người thành tâm theo Kinh Thánh không giữ luật Đức Chúa Trời như luật ngày Sabát, luật dâng của lễ chay, lễ thiêu, lễ đền tội và nhiều luật khác nữa trong Cựu Ước?
Thưa Bạn, chúng ta đang ở trong thời kỳ Tân Ước, thời kỳ Ân Điển. Chúa đòi hỏi chúng ta:
*Giờ hầu đến khi những kẻ thờ phượng lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ phượng Cha. Ấy đó là những kẻ mà Cha ưa thích vậy. Đức Chúa Trời là thần nên ai thờ lạy Ngài thì phải lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ lạy* (Gioan 4:23,24).
Chúa Giêsu còn minh xác lời Đức Chúa Trời là thần linh và sự sống:
*Những lời ta phán cùng các ngươi đều là thần linh và sự* *sống* (Gioan 6:43).
Vì vậy, tất cả những điều luật mà Chúa Thánh Linh dạy chép trong Tân Ước thì mọi người thờ Đức Chúa Trời
**phải lấy tâm thần và lẽ thật** thi hành những luật đó để được sự sống và thần linh trong Đấng Kitô (Christ): *Ai ở trong Đấng Kitô (Christ) thì được dựng nên mới, những sự cũ đã qua đi, nay mọi sự đều trở nên mới* (I.Côrintô 5:17).
Và chúng ta giữ luật Tân Ước là giao ước mới chứ không phải giữ 10 điều răn là giao ước xưa lập với dân Ysơraên trên núi Sinai.
Tín hữu của Chúa Kitô (Christ) trong thời kỳ Tân Ước nầy chú tâm giữ điều răn của Đức Chúa Trời theo Cựu Ước là nghịch ý Chúa.
Ý Đức Chúa Trời rõ ràng, Kinh Thánh dạy:
*Gọi ước đó là mới thì đã xưng ước trước là cũ và điều chi đã cũ, đã già thì gần tiêu mất đi* (Hơbơrơ 8:12). *Vậy thì Chúa bỏ điều truớc đặng lập điều sau *(Hơbơrơ 9:9).
Còn một điều mà Bạn cũng như bao nhiêu người tín hữu Công Giáo thắc mắc: Việc lập gia đình của hàng giáo phẩm: Bạn hãy đọc kỹ trong Kinh Thánh ở sách Timôthê thứ nhất đoạn 3 câu 2-4 và Titô (Tít) đoạn 1 câu 6.
Lời Đức Chúa Trời: Giám mục không chê trách được, là
** mà thôi, có tiết độ, có tài trí, xứng đáng, hay tiếp khách và khéo dạy dỗ (I.Timôthê 3:2). Kinh Thánh còn lấy việc cai trị nhà riêng mình làm điều kiện cai trị Hội Thánh của Đức Chúa Trời: chồng chỉ một vợ** *Nếu có ai không biết cai trị nhà riêng mình thì làm sao cai trị được Hội Thánh của Đức Chúa Trời*(I.Timôthê 3:4).
Như vậy, việc lập gia đình của hàng giáo phẩm đâu còn là việc đáng trách, việc gương mù: Trái lại theo lời Kinh Thánh còn là việc tốt, việc Chúa đòi buộc phải biết cai trị Hội Thánh của Đức Chúa Trời.
Giám mục hay trưởng lão của Hội Thánh địa phương cũng như Phêrô. Chính Phêrô cũng cả quyết: Tôi gửi lời khuyên các trưởng lão trong anh em, chính tôi đây cũng là trưởng lão như họ (I.Phêrô 5:1).
**. Phêrô không nói mình làm đầu các Hội Thánh**
Giáo Hội đã coi thường điều Đức Chúa Trời đã phán dạy, là không giá trị, không đưa lại hiệu lực như Giáo Hội mong muốn, nên đã tổ chức một Giáo Hội khác theo phán quyết của vị Giáo Hoàng.
Bạn thử nghĩ xem: Đức Chúa Trời ghi chép lời của Ngài trong Kinh Thánh. Đức Chúa Trời phán:
*Giám mục phải là người không chỗ trách được, phải là chồng một vợ, phải có tiết độ, tài trí*, … thì Giáo Hội Công Giáo đặt luật lệ cho hàng tu sĩ muốn bước lên bật tư tế phải dứt khoát, sống cuộc đời độc thân, khấn trước mặt Đức Chúa Trời từ bỏ mọi sự thế gian để dâng cuộc đời cho Ngài.
Như vậy, Đức Chúa Trời hai lời sao? Chẳng có như vậy! Giả như các giám mục Công Giáo mà được rỗi thì trong cuộc sống đời đời, lời các vị ấy ngợi khen Đức Chúa Trời ra sao?
*Chúa Giêsu Kitô (Christ) hôm qua, hôm nay và còn mãi mãi cho đến đời đời*(Hơbơrơ 13:8). Như vậy, **thiên đàng Công Giáo** khác thiên đàng Kinh Thánh và ở đấy, nếu có tiếng ngợi khen thì phải *ngợi khen một Đức Chúa Trời khác Đức Chúa Trời theo Kinh Thánh*.
Một lần nữa, tôi xin xác nhận với Bạn, tôi vẫn một lòng kính nể và giữ một tình nghĩa với Bạn. Tôi càng kính nể và quý yêu Bạn, tôi càng muốn nói lên sự thật để Bạn đọc lại lời Kinh Thánh và cầu nguyện. Nguyện xin Chúa Thánh Linh mở mắt cho lòng Bạn để Bạn biết được con đường thật đưa bạn đến sự sống vĩnh cửu.
Kính chào bạn.
Saigon, ngày 6 thánh 12 năm 1972
## Gửi phản hồi Hủy trả lời

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/py271-x>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


text:
(XuanGiao.Com)-Chân Tử Đan (bính âm: Zhēn Zǐdān; còn gọi là Chung Tử Đơn, tên tiếng Anh Donnie Yen Chi Tan, Donnie Yen Ji Dan, Kun Ja Dan; sinh vào năm 1963) là một diễn viên võ thuật người Mỹ gốc Hoa.
Tiểu sử
Chân Tử Đan sinh ngày 27 tháng 7 năm 1963 tại Quảng Đông, Trung Quốc. Anh là một diễn viên võ thuật nổi tiếng của Trung Quốc và thế giới. Anh là một trong 4 tài tử võ thuật kinh điển thuộc thế hệ thứ hai sau Lý Tiểu Long, gồm Chân Tử Đan, Thành Long, Lý Liên Kiệt và Dương Tử Quỳnh. Công phu của anh được đánh giá cao hơn nhờ những đòn chân đẹp mắt kết hợp Wushu và Thái boxing.
Ngoài ra Chân Tử Đan còn là chỉ đạo võ thuật và đạo diễn các phim Twins effect, Puma…
Anh còn làm mẫu, chỉ đạo cho các pha võ thuật trong game nổi tiếng là Onimusha III.
Mẹ anh là một võ sư nổi tiếng nên việc anh ham mê võ thuật là điều dễ hiểu. Chân Tử Đan đã chập chững tập võ khi mới biết đi, năm 11 tuổi được gia đình đưa sang Mỹ học về võ thuật Tây Phương, tại đây anh đạt nhiều giải thưởng.
Thần tượng của Chân Tử Đan từ nhỏ là Lý Tiểu Long, anh thường cột thêm một dải lụa dưới ống quần để dắt thêm cặp Côn Nhị Khúc, thường bắt chước đóng giả các phim của ông và đem bạn bè ra tập trận, tất nhiên bà con hàng xóm đã không ngớt phiền hà.
Từ năm 11 tuổi đến 17 tuổi, Chân Tử Đan không chỉ tiếp thu tinh hoa võ thuật phương Tây mà còn bị tiêm nhiễm lối sống bạo lực bên đấy, anh gia nhập băng đảng, thường xuyên đánh lộn, cha mẹ anh rất lo sợ vì băng nhóm của anh có lần đã gây ra án mạng, thế là đưa anh về lại Quê nhà – Quảng Đông.
Tại đây anh gặp đạo diễn Viên Hòa Bình – dường như không diễn viên võ thuật nổi tiếng nào không qua tay người này- bộ phim đầu tiên thực sự chói lọi: Túy Quyền, hay Thái Cực Túy Quyền, Drunken Tai Chi. Với các màn võ thuật cực kỳ điệu luyện và ngẫu hứng, Chân Tử Đan đã bước đầu chinh phục trái tim người Châu Á. Năm đó là năm 1982, Chân Tử Đan vừa 19 tuổi.
Thật ra Chân Tử Đan từng đóng một vai “đứng nhìn” trong Miracle Fighters trước đó, nhưng Viên Hòa Bình cho biết đó chỉ là một phút thử vai, vai trò chính của anh trong phim này là Cascadeur.
Sự nghiệp của Chân Tử Đan không thẳng tiến, sau phim Thái Cực Túy Quyền, anh được mời đóng nhiều phim nhưng ít được thành công. Chúng được liệt vào dạng phim “mì ăn liền” không có giá trị.
Đến năm Hoàng Phi Hồng 2 ra đời, đạo diễn Viên Hòa Bình có một sáng kiến là cho “long hổ gặp nhau”, Chân Tử Đan đóng một vai phản diện bên cạnh Lý Liên Kiệt.
Trong phim này Chân đã diễn xuất tài tình và nhiều màn múa Côn, Đao đẹp mắt, chứng tỏ anh không hề lép vế trước Lý Liên Kiệt, mà thậm chí thuật quyền cước của anh còn “hoa mắt” hơn nhờ nhiều thế đá độc đáo. Trong phim này, Chân Tử Đan đóng bên cạnh hàng loạt ngôi sao: Trương Triết Lâm, Khương Đại Vệ, Quan Chí Lâm, Mạc Thiếu Thông. Anh bắt đầu nổi đình nổi đám khi vượt lên họ để giành giải “Diễn viên phụ xuất sắc nhất” . Cho thấy ngoài khả năng võ công anh còn có khả năng diễn xuất tốt.
Tiếp theo là các phim Lồng Hổ 2, Tiêu Diệt Nhân Chứng, Truyền thuyết Xích Long…Viên Hòa Bình đã nâng cao địa vị của Chân Tử Đan lên trong làng phim võ thuật.
Mãi đến năm 1993, tên tuổi của anh mới thật sự sáng chói: bộ phim “Thiếu Niên Hoàng Phi Hồng”, hay Thiết Hầu Tử (Iron monkey) đã khiến mọi người phải thán phục. Bộ phim có tình tiết ngộp thở đến từng giây phút, và vai Hoàng Kỳ Anh của Chân Tử Đan – có đất diễn nhiều nhất đã tha hồ tung hoành, biểu diễn những “Vô Ảnh Cước”, “Hồng gia quyền” rất tuyệt vời. Trận đấu trên biển lửa ở màn cuối cùng đã trở thành đề tài cho nhiều nhà làm phim…nhái và hài hước nhắc lại, để lại một ấn tượng rất sâu đậm trong lòng khán giả.
Khi đó khắp các nẻo đường đang rộn cái tên Hoàng Phi Hồng – Lý Liên Kiệt, thì lại thêm Hoàng Kỳ Anh – Chân Tử Đan, hai ngôi sao võ thuật cùng thời đã làm sống dậy nền phim võ thuật cổ trang, kéo theo rất nhiều phim khác ra đời. Mà dường như đến bây giờ cái hào khí đó vẫn còn, phim Võ Thuật trung hoa không bao giờ bị coi là nhàm chán nữa.
Thế nhưng trong khi Lý Liên Kiệt nắm bắt tất cả các cơ hội để xuất ngoại thì Chân Tử Đan lại bỏ lỡ đi hầu hết: đó là vai Lý Tiểu Long trong phim “Truyền thuyết Lý Tiểu Long” (The Bruce Lee story)- một phim của Hollywood, rồi từ chối rất nhiều phim của đạo diễn nổi tiếng, cả lời mời của Steven Seagal – bậc thầy làm phim hành động tại Mỹ.
Ở Trung Quốc, Chân Tử Đan chăm đóng phim Võ thuật, kể cả phim truyền hình.
Và phim truyền hình Tinh Võ Môn 1995 ra đời, gây nên một cơn sốt mới về Trần Chân. Từ đó, thường ở Việt Nam người ta gọi tên anh là Trần Chân, khi nhắc đến Trần Chân người ta không nghĩ ngay đến Lý Tiểu Long nữa. Tinh Võ Môn 1995 dài 18 tập và thật sự cuốn hút, nhân vật Trần Chân của Chân Tử Đan trải qua nhiều thử thách nghiệt ngã, nhiều đoạn diễn xuất nội tâm, nhiều trận đấu võ. Và để lại hình tượng Trần Chân hoàn hảo- thân yêu nhất trong lòng người hâm mộ.
Tiếp theo thành công của Tinh Võ Môn 1995, Chân Tử Đan tự làm một bộ phim võ thuật điện ảnh, nhuốm mùi bạo lực: Chiến lang truyền thuyết. Phim này anh đóng chung với Lý Nhược Đồng, vai diễn của anh có những trận đấu đá kinh điển và kinh hồn, phim nội dung tuy không đặc sắc nhưng những màn đấu võ thì rất tuyệt vời. Chân Tử Đan đã khắc sâu tên của mình vào lòng người hâm mộ võ thuật bằng một vai khá tàn bạo- lại đầy “tình cảm”. Bộ phim đạt thành công rất lớn.
Thực tế với khả năng diễn suất và “làm hấp dẫn” cho phim, Chân Tử Đan được giao đóng nhiều vai phản diện, hay chỉ những vai đấm đá túi bụi…Mỗi động tác võ thuật của anh cuồn cuộn kéo theo một đợi sóng, người ta không bao giờ nhàm chán những phim như thế.
Đến năm 2001, phim Anh Hùng của Trương Nghệ Mưu ra đời, Chân Tử Đan tham gia với một vai khá ấn tượng, mục đích của Trương Nghệ Mưu cũng được ông nói rõ là “câu khách” và “làm đẹp phim bằng những thế võ ngoạn mục”. Nhưng không chỉ vậy, Chân Tử Đan đã bước vào cổng Hollywood qua một phim hoàn toàn Trung Quốc như Anh Hùng. Phim thành công rất lớn, sự thành công đó càng nới rộng danh tiếng của Chân Tử Đan lên khắp thế giới. Lúc này tên tưổi chỉ xếp sau Lý Tiểu Long, Thành Long, Lý Liên Kiệt và Củng Lợi.
Các phim “Thất Kiếm hạ thiên sơn”, “Sát Phá Lang”…sau này của Chân Tử Đan được thế giới phương Tây đón nhận nhiệt liệt. Bên cạnh đó người phương Đông luôn yêu thích anh đơn giản là vì Chân Tử Đan chỉ đóng những vai “đánh đấm ra trò” kiểu Trung Quốc.
Người ta thấy chỉ riêng Chân Tử Đan có các cú đá hoàn hảo và tuyệt đẹp, bộc lộ một cách hoàn mỹ các kỹ thuật của môn võ Thái Cực Đạo. Và theo nhiều người nhận xét, anh có tất cả các môn võ trong một con người: Cú đấm của Quyền Anh, đá của Thái Cực Đạo, những pha bắt, đỡ uyển chuyển kết hợp giữa Wushu và Muay Thái. Ngoài ra còn khả năng đô vật, mà ai xem phim “Lồng hổ 2″ hay “Sát Phá Lang” có thể thấy. Khả năng sử dụng Côn nhị khúc, Côn, Thương và Đao của Chân Tử Đan có thể thuộc hàng cao thủ trong những diễn viên võ thuật (Xem Tinh Võ Môn 1995, Anh Hùng, Hoàng Phi Hồng 2, Tân Long Môn khách sạn…).

markdown:
[(XuanGiao.Com)-Chân Tử Đan (bính âm: Zhēn Zǐdān; còn gọi là Chung Tử Đơn, tên tiếng Anh Donnie Yen Chi Tan, Donnie Yen Ji Dan, Kun Ja Dan; sinh vào năm 1963) là một diễn viên võ thuật người Mỹ gốc Hoa.](https://hollywoodallfree.files.wordpress.com/2011/02/index_01.jpg) **Tiểu sử**
Chân Tử Đan sinh ngày 27 tháng 7 năm 1963 tại Quảng Đông, Trung Quốc. Anh là một diễn viên võ thuật nổi tiếng của Trung Quốc và thế giới. Anh là một trong 4 tài tử võ thuật kinh điển thuộc thế hệ thứ hai sau Lý Tiểu Long, gồm Chân Tử Đan, Thành Long, Lý Liên Kiệt và Dương Tử Quỳnh. Công phu của anh được đánh giá cao hơn nhờ những đòn chân đẹp mắt kết hợp Wushu và Thái boxing.
Ngoài ra Chân Tử Đan còn là chỉ đạo võ thuật và đạo diễn các phim Twins effect, Puma…
Anh còn làm mẫu, chỉ đạo cho các pha võ thuật trong game nổi tiếng là Onimusha III.
Mẹ anh là một võ sư nổi tiếng nên việc anh ham mê võ thuật là điều dễ hiểu. Chân Tử Đan đã chập chững tập võ khi mới biết đi, năm 11 tuổi được gia đình đưa sang Mỹ học về võ thuật Tây Phương, tại đây anh đạt nhiều giải thưởng.
Thần tượng của Chân Tử Đan từ nhỏ là Lý Tiểu Long, anh thường cột thêm một dải lụa dưới ống quần để dắt thêm cặp Côn Nhị Khúc, thường bắt chước đóng giả các phim của ông và đem bạn bè ra tập trận, tất nhiên bà con hàng xóm đã không ngớt phiền hà.
Từ năm 11 tuổi đến 17 tuổi, Chân Tử Đan không chỉ tiếp thu tinh hoa võ thuật phương Tây mà còn bị tiêm nhiễm lối sống bạo lực bên đấy, anh gia nhập băng đảng, thường xuyên đánh lộn, cha mẹ anh rất lo sợ vì băng nhóm của anh có lần đã gây ra án mạng, thế là đưa anh về lại Quê nhà – Quảng Đông.
Tại đây anh gặp đạo diễn Viên Hòa Bình – dường như không diễn viên võ thuật nổi tiếng nào không qua tay người này- bộ phim đầu tiên thực sự chói lọi: Túy Quyền, hay Thái Cực Túy Quyền, Drunken Tai Chi. Với các màn võ thuật cực kỳ điệu luyện và ngẫu hứng, Chân Tử Đan đã bước đầu chinh phục trái tim người Châu Á. Năm đó là năm 1982, Chân Tử Đan vừa 19 tuổi.
Thật ra Chân Tử Đan từng đóng một vai “đứng nhìn” trong Miracle Fighters trước đó, nhưng Viên Hòa Bình cho biết đó chỉ là một phút thử vai, vai trò chính của anh trong phim này là Cascadeur.
Sự nghiệp của Chân Tử Đan không thẳng tiến, sau phim Thái Cực Túy Quyền, anh được mời đóng nhiều phim nhưng ít được thành công. Chúng được liệt vào dạng phim “mì ăn liền” không có giá trị.
Đến năm Hoàng Phi Hồng 2 ra đời, đạo diễn Viên Hòa Bình có một sáng kiến là cho “long hổ gặp nhau”, Chân Tử Đan đóng một vai phản diện bên cạnh Lý Liên Kiệt.
Trong phim này Chân đã diễn xuất tài tình và nhiều màn múa Côn, Đao đẹp mắt, chứng tỏ anh không hề lép vế trước Lý Liên Kiệt, mà thậm chí thuật quyền cước của anh còn “hoa mắt” hơn nhờ nhiều thế đá độc đáo. Trong phim này, Chân Tử Đan đóng bên cạnh hàng loạt ngôi sao: Trương Triết Lâm, Khương Đại Vệ, Quan Chí Lâm, Mạc Thiếu Thông. Anh bắt đầu nổi đình nổi đám khi vượt lên họ để giành giải “Diễn viên phụ xuất sắc nhất” . Cho thấy ngoài khả năng võ công anh còn có khả năng diễn xuất tốt.
Tiếp theo là các phim Lồng Hổ 2, Tiêu Diệt Nhân Chứng, Truyền thuyết Xích Long…Viên Hòa Bình đã nâng cao địa vị của Chân Tử Đan lên trong làng phim võ thuật.
Mãi đến năm 1993, tên tuổi của anh mới thật sự sáng chói: bộ phim “Thiếu Niên Hoàng Phi Hồng”, hay Thiết Hầu Tử (Iron monkey) đã khiến mọi người phải thán phục. Bộ phim có tình tiết ngộp thở đến từng giây phút, và vai Hoàng Kỳ Anh của Chân Tử Đan – có đất diễn nhiều nhất đã tha hồ tung hoành, biểu diễn những “Vô Ảnh Cước”, “Hồng gia quyền” rất tuyệt vời. Trận đấu trên biển lửa ở màn cuối cùng đã trở thành đề tài cho nhiều nhà làm phim…nhái và hài hước nhắc lại, để lại một ấn tượng rất sâu đậm trong lòng khán giả.
Khi đó khắp các nẻo đường đang rộn cái tên Hoàng Phi Hồng – Lý Liên Kiệt, thì lại thêm Hoàng Kỳ Anh – Chân Tử Đan, hai ngôi sao võ thuật cùng thời đã làm sống dậy nền phim võ thuật cổ trang, kéo theo rất nhiều phim khác ra đời. Mà dường như đến bây giờ cái hào khí đó vẫn còn, phim Võ Thuật trung hoa không bao giờ bị coi là nhàm chán nữa.
Thế nhưng trong khi Lý Liên Kiệt nắm bắt tất cả các cơ hội để xuất ngoại thì Chân Tử Đan lại bỏ lỡ đi hầu hết: đó là vai Lý Tiểu Long trong phim “Truyền thuyết Lý Tiểu Long” (The Bruce Lee story)- một phim của Hollywood, rồi từ chối rất nhiều phim của đạo diễn nổi tiếng, cả lời mời của Steven Seagal – bậc thầy làm phim hành động tại Mỹ.
Ở Trung Quốc, Chân Tử Đan chăm đóng phim Võ thuật, kể cả phim truyền hình.
Và phim truyền hình Tinh Võ Môn 1995 ra đời, gây nên một cơn sốt mới về Trần Chân. Từ đó, thường ở Việt Nam người ta gọi tên anh là Trần Chân, khi nhắc đến Trần Chân người ta không nghĩ ngay đến Lý Tiểu Long nữa. Tinh Võ Môn 1995 dài 18 tập và thật sự cuốn hút, nhân vật Trần Chân của Chân Tử Đan trải qua nhiều thử thách nghiệt ngã, nhiều đoạn diễn xuất nội tâm, nhiều trận đấu võ. Và để lại hình tượng Trần Chân hoàn hảo- thân yêu nhất trong lòng người hâm mộ.
Tiếp theo thành công của Tinh Võ Môn 1995, Chân Tử Đan tự làm một bộ phim võ thuật điện ảnh, nhuốm mùi bạo lực: Chiến lang truyền thuyết. Phim này anh đóng chung với Lý Nhược Đồng, vai diễn của anh có những trận đấu đá kinh điển và kinh hồn, phim nội dung tuy không đặc sắc nhưng những màn đấu võ thì rất tuyệt vời. Chân Tử Đan đã khắc sâu tên của mình vào lòng người hâm mộ võ thuật bằng một vai khá tàn bạo- lại đầy “tình cảm”. Bộ phim đạt thành công rất lớn.
Thực tế với khả năng diễn suất và “làm hấp dẫn” cho phim, Chân Tử Đan được giao đóng nhiều vai phản diện, hay chỉ những vai đấm đá túi bụi…Mỗi động tác võ thuật của anh cuồn cuộn kéo theo một đợi sóng, người ta không bao giờ nhàm chán những phim như thế.
Đến năm 2001, phim Anh Hùng của Trương Nghệ Mưu ra đời, Chân Tử Đan tham gia với một vai khá ấn tượng, mục đích của Trương Nghệ Mưu cũng được ông nói rõ là “câu khách” và “làm đẹp phim bằng những thế võ ngoạn mục”. Nhưng không chỉ vậy, Chân Tử Đan đã bước vào cổng Hollywood qua một phim hoàn toàn Trung Quốc như Anh Hùng. Phim thành công rất lớn, sự thành công đó càng nới rộng danh tiếng của Chân Tử Đan lên khắp thế giới. Lúc này tên tưổi chỉ xếp sau Lý Tiểu Long, Thành Long, Lý Liên Kiệt và Củng Lợi.
Các phim “Thất Kiếm hạ thiên sơn”, “Sát Phá Lang”…sau này của Chân Tử Đan được thế giới phương Tây đón nhận nhiệt liệt. Bên cạnh đó người phương Đông luôn yêu thích anh đơn giản là vì Chân Tử Đan chỉ đóng những vai “đánh đấm ra trò” kiểu Trung Quốc.
Người ta thấy chỉ riêng Chân Tử Đan có các cú đá hoàn hảo và tuyệt đẹp, bộc lộ một cách hoàn mỹ các kỹ thuật của môn võ Thái Cực Đạo. Và theo nhiều người nhận xét, anh có tất cả các môn võ trong một con người: Cú đấm của Quyền Anh, đá của Thái Cực Đạo, những pha bắt, đỡ uyển chuyển kết hợp giữa Wushu và Muay Thái. Ngoài ra còn khả năng đô vật, mà ai xem phim “Lồng hổ 2″ hay “Sát Phá Lang” có thể thấy. Khả năng sử dụng Côn nhị khúc, Côn, Thương và Đao của Chân Tử Đan có thể thuộc hàng cao thủ trong những diễn viên võ thuật (Xem Tinh Võ Môn 1995, Anh Hùng, Hoàng Phi Hồng 2, Tân Long Môn khách sạn…).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Link: <http://wp.me/p1sLH2-i8>; rel=shortlink

Content-Encoding: gzip


text:
Danh sách các công ty kiểm toán đủ điều kiện hành nghề năm 2007
Posted by Admin on Tháng Chín 5, 2007
Theo Công văn số 127/VACPA ngày 22/11/2006 của Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA), xin thông báo danh sách các công ty kiểm toán đủ điều kiện kiểm toán báo cáo tài chính năm 2006 và 2007.
Danh sách cập nhật các công ty kiểm toán đủ điều kiện hành nghề năm 2006 và 2007 đến ngày 04/12/2006
Tag: Danh sách các công ty kiểm toán Việt nam
Gửi phản hồi

markdown:
## Danh sách các công ty kiểm toán đủ điều kiện hành nghề năm 2007
Posted by Admin on Tháng Chín 5, 2007
Theo Công văn số 127/VACPA ngày 22/11/2006 của Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA), xin thông báo danh sách các công ty kiểm toán đủ điều kiện kiểm toán báo cáo tài chính năm 2006 và 2007.
**Danh sách cập nhật các công ty kiểm toán đủ điều kiện hành nghề năm 2006 và 2007 đến ngày 04/12/2006**
|
|STT |
|Số hiệu |
|Tên công ty kiểm toán |
|Tên viết tắt |
|Ngày thành lập
|01||001||Công ty Kiểm toán Việt Nam TNHH (*)||VACO||13/05/1991|
|02||002||Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán (*)||AASC||13/05/1991|
|03||003||Công ty Tư vấn Luật và Kiểm toán Hoàng Gia SCCT (TNHH)||SCCT||23/09/1992|
|04||004||Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam||E & Y||3/11/1992|
|05||005||Công ty Kiểm toán và Dịch vụ Tin học (*)||AISC||24/04/1994|
|06||006||Công ty TNHH Price Waterhouse Coopers Việt Nam||PwC||14/05/1994|
|07||007||Công ty TNHH KPMG Việt Nam||KPMG||17/05/1994|
|08||008||Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn (*)||A&C||13/02/1995
|
09/12/2003
|09||009||Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán (*)||AFC|
|10||010||Công ty Kiểm toán và Kế toán (*)||AAC||13/2/1995|
|11||013||Công ty TNHH Kiểm toán và Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán Thuỷ Chung||Thuỷ Chung||28/06/1996|
|12||014||Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn Kế toán BHP||BHP||27/6/1997|
|13||016||Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán Hà Nội||CPA –HN||26/1/1999|
|14||017||Công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam||G.T||29/9/1999|
|15||018||Công ty TNHH Kiểm toán AS||AS||7/5/2000|
|16||020||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán HP||HP||9/6/2000|
|17||021||Công ty TNHH Kiểm toán M&H||M&H||8/12/2000|
|18||022||Công ty TNHH Kế toán Kiểm toán Tư vấn Việt Nam||AACC||19/2/2001|
|19||023||Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn Kế toán Bắc Đẩu||PACO||12/4/2001|
|20||024||Công ty TNHH Kiểm toán Quốc tế Á Châu||AIA||16/4/2001|
|21||025||Công ty TNHH Quản trị Tiên Phong||P||12/6/2001|
|22||026||Công tyTNHH Kiểm toán D.T.L||DTL||9/7/2001|
|23||027||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn An Việt||ANVIET||30/5/2000
|
7/8/2001
|24||028||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn TCKT Hồng Đức||HĐ||22/8/2001|
|25||029||Công ty TNHH Kiểm toán và Tin học Sài Gòn||THSG||22/8/2001|
|26||032||Công ty TNHH Kế toán – Kiểm toán và Tin học Kiến Hưng||KIEN HUNG||11/10/2001|
|27||031||Công ty TNHH Kiểm toán Quốc tế Việt Nam||VIA||9/10/2001|
|28||033||Công ty TNHH Kiểm toán Tư vấn Độc lập||IAC||19/11/2001|
|29||034||Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam||VAE||21/12/2001|
|30||035||Công ty TNHH MeKong||Mekong||5/8/2002|
|31||036||Công ty TNHH Kiểm toán Tư vấn Việt Nam||ATIC Vietnam||15/8/2002
|
1/7/2003
|32||037||Công ty Cổ phần Kiểm toán- Tư vấn Đất Việt (*)||VietLand||26/9/2002|
|33||038||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Quản lý (**)||ICA||9/12/2002|
|34||039||
|
Công ty TNHH Kiểm toán và TVTC KT Thanh Đức
|T.D||26/6/2002
|
04/6/2004
|35||040||Công ty TNHH Hoàng & Thắng||HOANG& THANG||14/10/2002|
|36||041||Công ty TNHH Kiểm toán Kế toán và Dịch vụ Tài chính Việt Nam||VINAUDI||15/1/2003|
|37||042||Công ty TNHH Tư vấn và Kiểm toán CA&A||CA&A||9/4/2003
|
1/6/2005
|38||043||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Việt Nam||VNAudit||06/5/2003
|
27/3/2006
|39||044||Công ty TNHH Quản lý- Kiểm toán- Tư vấn M.A.A.C||MAAC||21/5/2003|
|40||045||Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn Thăng Long (*)||T.TL||18/6/2003|
|41||046||Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Ánh Sáng Á Châu (*); (**)||AFCC||23/6/2003
|
13/08/2002
|42||047||Cty Cổ phần Kiểm toán – Tư vấn thuế (ATC) (*)||ATC||05/8/2003|
|43||048||Công ty TNHH Kiểm toán – Tư vấn Tài chính D.N.P (**)||D.N.P||01/9/2003|
|44||049||Công ty TNHH Kiểm toán & Dịch vụ Phần mềm TDK||TDK||28/2/2002|
|45||051||Công ty TNHH Kiểm toán U & I||U&I||15/10/2001|
|46||052||Công ty TNHH Kiểm toán A.B.B Việt Nam||ABB||06/6/2001
|
22/3/2006
|47||054||Công ty TNHH Hằng Minh||Hằng Minh||04/12/2001
|
28/8/2002
|48||055||Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán Việt Nam||VAAC||08/01/2003|
|49||056||Công ty Cổ phần V.A.I (*); (**)||VAI||26/3/2003
|
06/12/2004
|50||057||Công ty TNHH Kế toán Kiểm toán và Tư vấn Sài Minh||Sài Minh||11/02/2004|
|51||058||Công ty TNHH Tư vấn – Kiểm toán S&S (**)||S&S||16/01/2003
|
29/7/2004
|52||061||Công ty TNHH Kiểm toán & Kế toán Độc lập Việt Nam||AQN||12/12/2003
|
14/10/2006
|53||062||Công ty TNHH Tư vấn – Kiểm toán Trung Tín Đức (**)||T.A.C||05/01/2004
|
11/10/2005
|54||064||Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán A.P.B||A.P.B||16/10/2003|
|55||068||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA||ACPA||14/4/2004|
|56||069||Công ty TNHH Tư vấn Kế toán Tài chính – Thuế Kiểm toán COM.PT||COM.PT||16/4/2001|
|57||070||Công ty TNHH Kiểm toán Mỹ||AA||02/11/2001|
|58||071||Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn Chuẩn Việt (*)||Vietvalues||20/11/2003
|
23/5/2005
|59||072||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Quốc tế||IFC||24/10/2001
|
15/6/2004
|60||073||Công ty Cổ phần Kiểm toán Quốc tế Đức – Anh (*)||FADA||23/02/2004|
|61||074||Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn STT||STT||19/5/2004|
|62||075||Công ty Hợp danh Kiểm toán Việt Nam||CPA VN||23/6/2004|
|63||076||Công ty Cổ phần Kiểm toán Thăng Long (*)||TL||22/10/2002|
|64||077||Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán SGN||SGN||17/5/2004
|
9/8/2004
|65||078||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kế toán An Phát||APS||08/9/2004
|
15/9/2006
|66||079||Công ty Hợp danh Kiểm toán Tâm Việt||Tâm Việt||19/10/2004|
|67||080||Công ty Hợp danh Kiểm toán Trí Tuệ||SMART||04/05/2005|
|68||081||Công ty Hợp danh Kiểm toán Hà Nội (**)||HANOIAC||13/5/2005|
|69||083||Công ty TNHH Kiểm toán Tài chính Đầu tư Việt Nam||VAFICO||27/5/2005
|
11/10/2006
|70||084||Công ty TNHH Kiểm toán – Tư vấn Định giá ACC_Việt Nam||ACC VIETNAM||29/07/2005
|
12/7/2006
|71||085||Công ty Hợp danh Kiểm toán Hợp Nhất Phương Đông (**)||E-J AUDITING||11/8/2005|
|72||086||Công ty TNHH Kiểm toán Độc lập Quốc gia Việt Nam||VNFC||24/10/2005
|
11/5/2006
|73||087||Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Việt Nam||VFA||28/10/2005|
|74||088||Công ty Hợp danh Kiểm toán Việt Nhất||Việt Nhất||03/11/2005|
|75||089||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính||ACA Group||24/08/2001
|
30/11/2005
|
|76 |
|090 |
|Công ty Hợp danh Kiểm toán và Định giá Việt Nam (**) |
|A&A |
|03/11/2005
|77||091||Công ty TNHH Tư vấn DCPA (**)||DCPA||26/10/2005
|
30/11/2005
|78||092||Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Kế toán Việt Nam (**)||VAFC||04/11/2005|
|79||094||Công ty TNHH Tư vấn Chuyên Nghiệp||Chuyên Nghiệp||29/4/2005
|
06/12/2005
|80||095||Công ty TNHH Kiểm toán Đức Anh||DAACO||22/11/2005|
|81||096||Công ty Cổ phần Kiểm toán Miền Trung (*)||CENACO||11/4/2005
|
12/6/2006
|82||097||Công ty TNHH Kiểm toán và Đầu tư Tài chính Nam Việt||VIET AUDITORS||19/1/2006|
|83||098||Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương||HVAC||27/4/2006|
|84||099||Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Đệ Nhất (FAC)||FAC||07/4/2006|
|85||100||Công ty TNHHH Kiểm toán, Tư vấn Tài chính và Đầu tư Việt Nam (**)||AFIV||04/4/2006|
|86||101||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Việt Nam||FACOM||05/5/2006
|
10/11/2006
|87||102||Công ty TNHH Kiểm toán Tư vấn Thủ Đô (**)||CACC||22/5/2006|
|88||104||Công ty Hợp danh Kiểm toán Quang Minh||QMC||22/5/2006|
|89||105||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Thuế – A.T.A.X||A.T.A.X||30/6/2006|
|90||106||Công ty TNHH Tài chính và Kiểm toán Việt Nam (**)||ACVIETNAM||04/7/2006|
|91||107||Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt||SV||17/7/2006|
|92||108||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính A.F.C.C||A.F.C.C||30/5/2006
|
28/7/2006
|93||109||Công ty TNHH Kiểm toán Tư vấn Nam Việt (**)||NCA||07/01/2003
|
13/7/2006
|94||110||Công ty TNHH Tư vấn Kiểm toán Vạn An||VACA||24/7/2006|
|95||111||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Đầu tư Tài chính Châu Á||FADACO||06/7/2006|
|96||112||
|
Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY
|UHY||29/8/2006|
|97||113||Công ty TNHH Kiểm toán An Tâm||A.T.AUDIT||02/08/2006|
|98||114||Công ty TNHH Kiểm toán Thanh Hóa (**)||THA||10/7/2006|
|99||115||Công ty TNHH Kiểm toán Việt Âu||VIETAU||24/8/2006|
|100||117||Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông||Phương Đông||29/8/2006|
|101||118||Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Phan Dũng||PDAC||11/9/2006|
|102||120||Công ty TNHH Kiểm toán Đông Dương||I.A||29/8/2006|
|103||121||Công ty TNHH Kiểm toán Âu Lạc||Âu Lạc||18/9/2006|
|104||122||Công ty TNHH VNC Kiểm toán||VNC||12/10/2006|
|105||123||Công ty TNHH Tư vấn và Kiểm toán VNSC||VNSC||23/10/2006|
|106||124||Công ty TNHH Kiểm toán Thế Giới Mới||NWA||22/09/2006|
|107||125||Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Nam Việt||NVAC||05/05/2006|
|108||126||Công ty TNHH Tư vấn Kế toán và Kiểm toán Việt Nam||AVA||10/10/2006|
Tag: Danh sách các công ty kiểm toán Việt nam
## Gửi phản hồi Hủy trả lời

Link: <http://wp.me/p66K8-8>; rel=shortlink


text:
Cá răng đao
Cá răng đao có tên thường gọi là Cá cọp (Piranha), một loại cá nước ngọt thuộc họ Hồng Nhung Characidae, có kích thước to lớn, một con cá Piranha trưởng thành có kích thước từ 14 đến 26 cm. Xuất xứ từ miền Tây Nam Brasil - Piranhas nên có tên gọi là Piranha. Đây là một loài cá hung dữ, nguy hiểm với những chiếc răng sắc nhọn.
Mục lục
Giới thiệu[sửa | sửa mã nguồn]
Cá piranha là những thành viên thuộc họ Characidae (hay Characin), một họ cá lớn với gần 1200 loài bao gồm những loài rất phổ biến như các loại cá tetra thông thường và cá rìu vạch. Cá piranha thuộc về một phân họ gọi là Serrasalmidae (serra nghĩa là "răng cưa", salmus nghĩa là "cá hồi"), tên này dựa trên một đặc điểm rằng tất cả các loài đều có sống bụng sắc và có răng cưa để rẽ nước tốt hơn (nhờ đó bơi nhanh hơn).
Hiện chưa rõ phân họ này có bao nhiêu loài bởi vì còn rất nhiều tranh cãi trên phương diện phân loại. Bên cạnh đó, nhiều loài mới chưa được mô tả, nhiều biến thể địa phương và màu sắc được phát hiện cùng với những dữ liệu mới và/hay dữ liệu cập nhật (bao gồm DNA, ký sinh, hình thái…) được công bố một cách khá thường xuyên. Được biết, tổng cộng có hơn 40 loài khác nhau (bao gồm cả cá Silver Dollar, Pacu, Whimple Piranha...).
Phân họ[sửa | sửa mã nguồn]
Phân họ Serrasalmidae được chia thành nhiều chi, bao gồm: Pygocentrus, Serrasalmus, Pristobrycon, Pygopristis, Catoprion, Metynnis,Colossoma và một số chi khác. Những loài nằm trong chi đầu tiên được gọi là "piranha chính hiệu", những loài thuộc chi Serrasalmus thường được gọi là "Pirambeba". Hầu hết người nuôi cá piranha thường chọn nuôi các loài thuộc hai chi này.
Có rất nhiều nhầm lẫn về vấn đề đâu là cách phân loại thích hợp đối với các loài thuộc hai chi Pygocentrus và Serrasalmus, bởi vì sự giống nhau giữa một số loài và việc thay đổi tên khoa học: ví dụ, trong quá khứ loài Pygocentrus nattereri (được biết nhiều dưới tên cá piranha bụng đỏ) từng được đặt tên là Serrasalmus nattereri và Rooseveltiella nattereri, loài Pygocentrus cariba từng được đặt tên là Serrasalmus notatus, và loài Serrasalmus rhombeus từng được đặt tên là Serrasalmus niger. Và còn rất nhiều trường hợp tương tự như vậy.
Những phát hiện gần đây về một số loài và phân loài mới khiến cho việc định danh và phân loại càng khó khăn hơn nữa. Chẳng hạn, loài trước đây là Serrasalmus niger thì nay đổi thành Serrasalmus rhombeus và có nhiều dấu hiệu cho thấy loài này trên thực tế là một nhóm loài tuy có bề ngoài tương tự nhưng là những loài khác nhau (dựa trên địa điểm thu thập và nhiều yếu tố khác nữa), điều này có nghĩa "nhóm" Serrasalmus rhombeus có lẽ sắp sửa được phân thành nhiều loài khác nhau nếu có nghiên cứu khoa học khẳng định lý thuyết này.
Cũng tương tự đối với loài Serrasalmus spilopleura: loài này thực sự là một nhóm gồm nhiều loài tương tự với đôi chút khác biệt nhỏ về hình dạng, màu sắc và địa bàn phân bố (chẳng hạn trên thị trường cá cảnh, một số cá thể được bán dưới tên spilopleura vàng, một số lại là spilopleura tím tuỳ theo màu sắc của chúng).
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Giải phẫu[sửa | sửa mã nguồn]
Cá piranha bao gồm nhiều chi khác nhau với những đặc điểm bề ngoài khác nhau. Các loài thuộc chi Pygocentrus có đầu lồi và hàm dưới giống như chó bulldog (trông mạnh mẽ và cơ bắp hơn so với hầu hết các loài thuộc chi Serrasalmus). Điều này phản ánh chế độ dinh dưỡng của chúng: bên cạnh việc ăn xác thối, khi cần thiết, tất cả các loài thuộc chi Pygocentrus trở thành loài săn mồi hung hãn và chủ động săn đuổi con mồi.
Các loài thuộc chi Serrasalmus có đầu lõm và hàm dưới không mạnh mẽ bằng. Một số loài chủ yếu ăn vây và vảy của các loài khác, và cả trái cây và hạt; do đó chúng không cần hàm dưới cực khoẻ để cắn xé da, thịt và xương. Nhưng điều này không hoàn toàn đúng đối với mọi loài thuộc chi này, chẳng hạn các loài Serrasalmus rhombeus, manueli, elongatus và một số loài khác thực sự là những loài săn mồi khi chúng trưởng thành, và cũng có bộ hàm cực kỳ khoẻ mạnh.
Bỏ qua vấn đề dinh dưỡng, tất cả các loài thuộc chi Serrasalmus có đầy đủ các đặc điểm đặc trưng không thể nhầm lẫn của cá piranha như thân hình tam giác, răng sắc như dao cạo: răng lớn ở hàm dưới và răng nhỏ ở hàm trên. Khi miệng đóng lại, răng ở hai hàm chồng khít giống như một cái bẫy gấu. Điều này thực sự giúp chúng cắn xé con mồi thành từng mảnh thịt, vây hay vảy. Dạng đầu lồi đặc trưng ở chi Pygocentrus và dạng đầu lõm đặc trưng ở chi Serrasalmus.
Đặc điểm chung[sửa | sửa mã nguồn]
Tất cả các loài piranha đều có thân hình mạnh mẽ, cao, dày nhưng hẹp theo bề ngang với viền lưng chạy từ đầu cho đến vây lưng, và viền bụng chạy dọc theo mặt bụng. Với cái đuôi to, mạnh mẽ và thân phủ đầy vảy nhỏ, thân hình dẹp khiến chúng bơi rất nhanh và linh hoạt. Một loài có hình dáng khác lạ là Serrasalmus elongatus (Elongated hay Pike Piranha). Loài này trông giống như cá hồi với thân hình thuôn và mảnh mai nhưng vẫn mạnh mẽ, đuôi rất phát triển. Nghe nói nó là loài piranha bơi nhanh nhất.
Không giống với những loài cá khác, cá piranha có một vây mỡ nhỏ nằm giữa đuôi và vây lưng. Đây là đặc điểm đặc trưng của họ Characidae, mặc dù một số loài thuộc những họ cá khác, như cá nheo, cũng có vây mỡ.
Săn mồi[sửa | sửa mã nguồn]
Lối sống săn mồi của chúng được thể hiện ở cặp mắt to và lỗ mũi to để gia tăng dòng nước chảy vào. Chúng đánh hơi rất tốt: trong môi trường tự nhiên của chúng, tức những con sông bùn lầy ở Nam Mỹ, ngay ở những vùng nước tối vì bị thực vật nổi che phủ thì đánh hơi vẫn là phương thức săn mồi chính của chúng.
Giới tính[sửa | sửa mã nguồn]
Việc xác định giới tính của cá piranha, theo một số chuyên gia, là hầu như không thể thực hiện được, bởi vì không có dấu hiệu khác biệt bề ngoài nào về giới tính (hay nói cách khác, cá piranha không phải loại lưỡng hình giới tính). Nói chung, cách duy nhất để xác định giới tính của cá piranha là quan sát chúng khi sinh sản.
Đúng là cá cái trưởng thành có vẻ mập hơn vì phải mang trứng, nhưng cách này không hoàn toàn đáng tin cậy bởi vì cá đực ăn no trông cũng mập như vậy. Được biết, chỉ có một ngoại lệ duy nhất về lưỡng hình giới tính là loài Catoprion mento (Wimpel Piranha) mà cá đực và cá cái được phân biệt rất dễ dàng, và có lẽ loài Pygopristis denticulata (Five-Cusped Piranha) cũng vậy.
Hành vi xã hội[sửa | sửa mã nguồn]
Ngoài tự nhiên, các loài cá piranha thuộc chi Pygocentrus tụ tập thành bầy lớn và di chuyển trong các con sông ở Nam Mỹ. Điều này tuy không thể mô phỏng trong môi trường nuôi dưỡng nhưng chúng vẫn thể hiện một vài đặc điểm của hành vi hoang dã một khi chúng được cung cấp điều kiện sống phù hợp.
Đầu tiên, hầu hết các bầy sẽ có một hay vài cá thể đầu đàn tuỳ theo quy mô của bầy đó: những kẻ dẫn dắt bầy đàn. Mặc dù cá thường quây quần với nhau nhưng trong thời khắc quyết định cá đầu đàn sẽ thể hiện quyền lực của nó, là con ăn đầu tiên hay chiếm và bảo vệ vị trí tốt nhất trong hồ (vị trí có tầm nhìn tốt nhất, vị trí tốt nhất để kiếm thức ăn là dòng nước thổi ra từ máy lọc). Sự xuất hiện của bất kỳ "thuộc cấp" nào ở đó đều được chỉnh đốn ngay lập tức bằng biểu hiện hung dữ, tức đuổi hay thậm chí cắn bị thương.
Nhóm cá Pygocentrus sống trong sự sợ hãi và thiếu tin cậy lẫn nhau một cách thường trực, thậm chí ngay khi mọi thứ đều bình ổn: chúng luôn có khả năng gây ra những vết thương nghiêm trọng hay thậm chí giết lẫn nhau. Để sống sót, một cá thể luôn phải nhận biết đâu là vị trí của những con khác, tính khí của chúng và chúng có thể làm gì kế tiếp. Việc thiếu cảnh giác sẽ phải trả giá rất đắt.
Hành vi này có thể phần nào giải thích tại sao có nhiều cá piranha trong môi trường nuôi dưỡng trở nên nhợt nhạt và nhút nhát mặc dù chúng từng rất đẹp. Chỉ một tích tắc không cẩn trọng có thể trả giá bằng cả mạng sống, điều này còn nghiêm trọng hơn ngoài tự nhiên, nơi cá piranha là thức ăn của rất nhiều loài săn mồi như báo, cá sấu, cá heo nước ngọt và những loài cá săn mồi kích thước lớn. Thậm chí, cá piranha còn ăn thịt lẫn nhau, đặc biệt là giữa cá con và trong mùa khô hạn khi lượng thức ăn trở nên khan hiếm và bầy cá bị kẹt trong những vũng nước nhỏ.
Cá bột thậm chí còn có nhiều kẻ thù tự nhiên hơn và là mục tiêu săn đuổi của cả côn trùng và động vật giáp xác. Hầu hết cá piranha trong môi trường nuôi dưỡng sẽ bớt nhợt nhạt và nhút nhát một khi chúng được nuôi trong hồ có đầy đủ chỗ ẩn nấp và ánh sáng dịu. Điều đó khiến cá thoải mái, an tâm và chúng thể hiện bằng hành vi bên ngoài: cá sẽ trở nên năng động hơn, bơi lội tung tăng và hành xử "tự nhiên" hơn.
Thức ăn[sửa | sửa mã nguồn]
Ngoài tự nhiên, nguồn thức ăn chính của các loài Pygocentrus là cá. Chúng săn mồi bằng cách săn đuổi hay rình mồi. Bên cạnh cá, chúng còn ăn cả côn trùng, động vật giáp xác, chim con rơi xuống nước và đôi khi cả động vật có vú, bò sát và lưỡng cư: nói chung là bất cứ thứ gì lôi cuốn sự chú ý của bầy cá đói khát mà không kịp thoát ra khỏi nước.
Quan sát cho thấy bầy cá Pygocentrus cariba nằm bất động dưới những cây có chim đang làm tổ. Bằng cách nào đó, chúng biết được khi nào chim con bắt đầu nở: chúng kiên nhẫn đợi dưới cây chờ chim con rơi xuống theo cách rất giống những con cá sấu hay làm ở khu công viên Everglades, Florida, Mỹ. Và khi mà mồi động vật trở nên hiếm hoi, cá piranha thậm chí còn ăn cả trái cây, vỏ và hạt, điều này cho thấy chúng biết cách thích nghi với mọi hoàn cảnh trong môi trường sống của mình.
Hầu hết những con thú lớn bị cá tấn công đều đã suy yếu, bệnh tật hay bị thương, ngay đến một bầy piranha lớn cũng chỉ tấn công thú mạnh khoẻ trong những trường hợp đặc biệt: vào mùa khô khi không thể di chuyển và nguồn thức ăn hiếm hoi. Việc cá ăn thịt lẫn nhau trong thời gian này là điều bình thường và tất cả thứ gì rơi xuống nước đều trở thành nạn nhân của những kẻ săn mồi đang chực chờ bữa ăn dâng sẵn.
Và có lẽ cả trong mùa sinh sản, khi mà mức độ hung dữ đạt đến đỉnh điểm. Bằng việc loại bỏ những con thú yếu ớt, cá piranha thực thi nhiệm vụ tương tự như những con kên kên và linh cẩu trên thảo nguyên: chúng là những nhân viên vệ sinh trong môi trường hoang dã. Cá piranha bị hấp dẫn bởi cử động đạp nước hay di chuyển của thú bị bệnh. Một khi chúng bắt đầu tấn công con mồi, những con piranha khác sẽ tham gia rất nhanh, chúng lao vào nơi phát ra chuyển động của nạn nhân, máu, tiếng động và sự hỗn loạn gây ra bởi những con piranha điên cuồng đang ăn mồi khác.
Nếp sống[sửa | sửa mã nguồn]
Ngoài một số ngoại lệ (như Serrasalmus spilopleura, Serrasalmus maculatus và Serrasalmus geryi), cá piranha thuộc chi Serrasalmus là những loài cá sống đơn lẻ. Nói chung, chúng không chấp nhận cá khác sống cùng hồ, chúng rất hung dữ và bảo vệ lãnh thổ. Hành vi ngoài tự nhiên của chúng, vì chưa được nghiên cứu đầy đủ, nên đa phần chưa được biết đến.
Những gì mà chúng ta biết đó là loài Serrasalmus rhombeus đôi khi di chuyển và tìm kiếm thức ăn theo những đàn tạm thời ngoài tự nhiên, nhưng chúng vẫn chuộng lối sống đơn lẻ hơn. Điều này có lẽ bị ảnh hưởng bởi yếu tố môi trường (chẳng hạn như sông cạn nước vào mùa khô khiến cá phải sống chung trong một không gian chật hẹp) và/hay trong mùa sinh sản.
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Được biết, cá con của rất nhiều loài thuộc chi Serrasalmus trông rất khác với cha mẹ của chúng bởi vì một lý do đặc biệt: việc ăn thịt diễn ra rất phổ biến ở cá piranha và cá con còn có nhiều kẻ thù hơn. Nhiều cá con trông giống như cá Pygocentrus trưởng thành (đặc biệt là màu đỏ ở phần bụng như các loài Serrasalmus medinai và Serrasalmus sanchezi) và sống lẫn vào đàn của chúng. Hành vi này được gọi là sự giả trang.
Việc sống trong một bầy gồm những con cá tương tự và lớn hơn có một vài thuận lợi cho cá con: sống thành bầy lớn không chỉ khiến chúng chống chọi với các loài săn mồi tốt hơn mà còn đem lại nguồn thức ăn ổn định cho những con piranha non đang phát triển. Cá piranha non là những kẻ rỉa vây và không do dự ăn vây của những con trong bầy mà chúng trú ngụ. Khi đã đủ lớn, chúng thường rời bầy và bắt đầu cuộc sống đơn độc.
Sinh sản[sửa | sửa mã nguồn]
Không phải hành vi sinh sản ở tất cả các loài cá piranha đều đã được biết hết, mà chỉ có vài loài được quan sát ngoài tự nhiên. Hầu hết những gì chúng ta biết về hành vi sinh sản của cá piranha đều được quan sát trong hồ nuôi, và cho đến nay, chỉ có một vài loài được cho sinh sản thành công. Các loài Pygocentrus nattereri (bao gồm cả biến thể địa phương "Ternetzi"), Serrasalmus maculatus, Serrasalmus spilopleura, và vài loài mới gần đây (2002) Pygocentrus cariba đã sinh sản thành công trong hồ cảnh. Hơn nữa, vài loài khác như Serrasalmus rhombeus đã sinh sản thành công trong các hồ kính công cộng và sở thú.
Mô tả dưới đây dựa trên quan sát về sự sinh sản của loài Pygocentrus nattereri, loài được nuôi phổ biến nhất trong hồ cảnh. Nhưng cũng có thể áp dụng cho những loài khác cùng chi, và có lẽ cho cả những chi khác, mặc dù sự ghép cặp và sinh sản ở chi Serrasalmus có thể khác, bởi vì hầu hết các loài đều sống đơn độc và rất hung dữ ngay cả với chính đồng loại của chúng. Người ta đoán rằng các loài thuộc chi Serrasalmus tiết ra một loại hormone để hấp dẫn những cá thể thành thục đến sinh sản và do đó làm giảm mức độ hung dữ.
Việc kích thích sinh sản trong mọi trường hợp là cần thiết. Trước tiên, hồ phải thật yên tĩnh. Bên cạnh đó, cá phải thích nghi với nhau (nghĩa là bầy cá phải được nuôi chung từ lâu và phát triển các mối quan hệ xã hội). Ngoài ra, chất lượng nước phải đảm bảo (không có ammonia và nitrate, độ pH phù hợp và nhiệt độ khoảng 28 độ C), và hồ phải đủ rộng để cá có khả năng bắt cặp và xây dựng lãnh thổ riêng mà không bị tác động quá nhiều. Điều cuối cùng nhưng rất cần thiết là sự may mắn…
Khi cặp cá sẵn sàng đẻ trứng, chúng chiếm một lãnh thổ riêng và đuổi tất cả cá khác đi. Màu cá trở nên sẫm lại, hành vi trở nên rất hung dữ. Trong lãnh thổ của mình, cặp cá xây tổ dưới đáy, chúng dọn sạch cây thuỷ sinh và đá… bằng cách quẫy lắc đuôi đẩy rác ra xa tổ. Khi tổ đã sẵn sàng, cá đực kè cá cái vào phía trên tổ. Cá cái đẻ trứng ở đó và cá đực nhanh chóng thụ tinh cho trứng.
Sau khi sinh sản, cá đực canh tổ và đuổi tất cả cá khác tiến lại gần. Đôi khi cá cái bỏ đi nhưng cũng đôi khi nó ở lại giúp canh tổ. Trứng thụ tinh có màu vàng sẽ nở sau 2-3 ngày. Noãn hoàng cung cấp dinh dưỡng cho cá bột trong vài ngày đầu tiên. Vài ngày sau chúng bắt đầu bơi lội tự do. Tốt nhất nên vớt cá con ra và đem nuôi trong hồ riêng. Vào giai đoạn này, cá bố mẹ vẫn bảo vệ bầy con rất dữ dội vì vậy hãy hết sức cẩn thận khi hút cá bột.
Nhận dạng[sửa | sửa mã nguồn]
Cá piranha bụng đỏ non có màu bạc, thân phủ những đốm đen. Đầu lõm hơn nhiều so với cá trưởng thành và mắt rất to. Cá non ở chi Pygocentrus có thể rất khó phân biệt so với các loài thuộc chi Serrasalmus bởi vì bề ngoài của chúng rất giống nhau, khiến việc định dạng là vô cùng khó khăn.
Giai đoạn sống[sửa | sửa mã nguồn]
Lúc nhỏ[sửa | sửa mã nguồn]
Khi còn nhỏ, cá piranha rất háu ăn. Ban đầu, chúng nên được cho ăn bằng ấu trùng artemia, sau đó kèm thêm thức ăn tổng hợp dạng tấm, trùng đỏ, ấu trùng muỗi và những thức ăn khác khi chúng lớn hơn. Nên cho chúng ăn thường xuyên, 2-3 lần một ngày để giúp chúng mạnh khoẻ và phát triển thích hợp. Cá non lớn rất nhanh: trong những tháng đầu, tốc độ lớn có thể từ 1 đến 2cm mỗi tháng, và chúng nhanh chóng có thể ăn được những loại cá nhỏ (như cá neon), thịt cá vụn, tép…
Không nên cho cá ăn tim bò cho đến khi chúng cá đạt tối thiểu 9 tháng tuổi bởi vì nó có chứa nhiều chất béo và chất xơ. Điều khiến hệ thống tiêu hoá đang phát triển của chúng làm việc khó khăn và chứng táo bón có thể khiến chúng bị nguy hiểm. Cũng tương tự đối với cá trưởng thành, mặc dù việc thỉnh thoảng cho chúng ăn tim bò (mỗi tháng một lần) cũng không hại gì.
Cá trưởng thành[sửa | sửa mã nguồn]
Sau vài tháng, màu đỏ bắt đầu xuất hiện trên các vây và bụng, các chấm đen mờ dần, và màu bạc trên thân bắt đầu được thay thế bằng các màu đậm hơn (ánh xanh dương và ánh xanh lục), đặc trưng ở cá trưởng thành. Tốc độ tăng trưởng vẫn cao cho đến khi cá đạt từ 12 đến 15 cm, khi đó cá đạt từ 12 đến 14 tháng tuổi, tuỳ thuộc vào môi trường sống: kích thước hồ, dinh dưỡng, chất lượng nước, mức độ căng thẳng, sự hiện diện của dòng nước từ máy lọc.
Sau đó, cá piranha bụng đỏ lớn chậm đi chỉ còn khoảng 2.4 cm mỗi năm (thậm chí chậm hơn khi chúng đạt trên 25 cm) và thành thục sinh dục khi đạt từ 18 đến 24 tháng tuổi, một lần nữa, tuỳ vào các yếu tố như đã nói ở trên. Cá càng lớn thì càng đậm màu. Một số cá thể thậm chí mất luôn màu đỏ ở bụng và trở thành một khối đen sì đôi khi vì quá già, đôi khi vì bị căng thẳng, hay đôi khi chỉ là dấu hiệu chúng đang sẵn sàng sinh sản.
Sự phát triển ở cá piranha bụng đỏ[sửa | sửa mã nguồn]
Trong 12 tháng đầu, cá piranha bụng đỏ phát triển một cách ấn tượng về kích thước và màu sắc. Khi đạt 18-24 tháng tuổi, cá đạt thành thục sinh dục. Tất cả chúng đều giống như nhau như đúc.
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
Cá Pacu là các loài mà ở ta gọi là "cá chim trắng" (Colossoma brachypomus) và "cá chim đen" (Colossoma bidens) và một thời báo chí đã đưa tin rầm rộ về chúng. Đây là cách đặt tên "ăn gian" vì "cá chim" xưa nay vẫn được dùng để gọi một số loài cá biển có thịt rất ngon.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Eric J. Lyman: Piranha meat could take a bite out of what ails you, Houston Chronicle, 17 tháng 7, 1998
- Cá răng đao tại DMOZ (trang đề nghị)

markdown:
# Cá răng đao
|Cá răng đao|
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Dây sông](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Cá vây tia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_v%C3%A2y_tia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Characiformes](/wiki/Characiformes) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Characidae](/wiki/Characidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Serrasalminae](/w/index.php?title=Serrasalminae&action=edit&redlink=1)
Géry, 1972
[Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) **Piranha** [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) **Cá răng đao** có tên thường gọi là **Cá cọp** *(Piranha)*, một loại [cá nước ngọt](/wiki/C%C3%A1_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt) thuộc họ Hồng Nhung *, có kích thước to lớn, một con cá Piranha trưởng thành có kích thước từ 14 đến 26 cm. Xuất xứ từ miền Characidae* [Tây Nam Brasil](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Nam_Brasil&action=edit&redlink=1)- [Piranhas](/wiki/Piranhas)nên có tên gọi là Piranha. Đây là một loài cá hung dữ, nguy hiểm với những chiếc răng sắc nhọn.
## Mục lục
## Giới thiệu[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=1)]
Cá piranha là những
[thành viên](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) thuộc họ Characidae (hay [Characin](/w/index.php?title=Characin&action=edit&redlink=1)), một họ cá lớn với gần 1200 loài bao gồm những loài rất phổ biến như các loại cá [tetra](/w/index.php?title=Tetra&action=edit&redlink=1) thông thường và [cá rìu vạch](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C3%ACu_v%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1). Cá piranha thuộc về một [phân họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) gọi là [Serrasalmidae](/w/index.php?title=Serrasalmidae&action=edit&redlink=1) (serra nghĩa là " [răng cưa](/w/index.php?title=R%C4%83ng_c%C6%B0a&action=edit&redlink=1)", salmus nghĩa là " [cá hồi](/wiki/C%C3%A1_h%E1%BB%93i)"), tên này dựa trên một đặc điểm rằng tất cả các loài đều có sống bụng sắc và có răng cưa để rẽ nước tốt hơn (nhờ đó bơi nhanh hơn).
Hiện chưa rõ phân họ này có bao nhiêu loài bởi vì còn rất nhiều
[tranh cãi](/w/index.php?title=Tranh_c%C3%A3i&action=edit&redlink=1) trên [phương diện phân loại](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_di%E1%BB%87n_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1). Bên cạnh đó, nhiều loài mới chưa được mô tả, nhiều [biến thể](/w/index.php?title=Bi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%83&action=edit&redlink=1) địa phương và màu sắc được phát hiện cùng với những dữ liệu mới và/hay dữ liệu cập nhật (bao gồm [DNA](/wiki/ADN), [ký sinh](/wiki/K%C3%BD_sinh), [hình thái](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_th%C3%A1i&action=edit&redlink=1)…) được công bố một cách khá thường xuyên. Được biết, tổng cộng có hơn 40 loài khác nhau (bao gồm cả cá [Silver Dollar](/w/index.php?title=Silver_Dollar&action=edit&redlink=1), Pacu, [Whimple Piranha](/w/index.php?title=Whimple_Piranha&action=edit&redlink=1)...).
## Phân họ[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=2)]
Phân họ Serrasalmidae được chia thành nhiều
[chi](/wiki/Chi_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), bao gồm: [Pygocentrus](/w/index.php?title=Pygocentrus&action=edit&redlink=1), [Serrasalmus](/w/index.php?title=Serrasalmus&action=edit&redlink=1), [Pristobrycon](/w/index.php?title=Pristobrycon&action=edit&redlink=1), [Pygopristis](/wiki/Pygopristis), [Catoprion](/w/index.php?title=Catoprion&action=edit&redlink=1), [Metynnis](/w/index.php?title=Metynnis&action=edit&redlink=1), [Colossoma](/w/index.php?title=Colossoma&action=edit&redlink=1) và một số chi khác. Những loài nằm trong chi đầu tiên được gọi là "piranha chính hiệu", những loài thuộc chi Serrasalmus thường được gọi là " [Pirambeba](/w/index.php?title=Pirambeba&action=edit&redlink=1)". Hầu hết người nuôi cá piranha thường chọn nuôi các loài thuộc hai chi này.
Có rất nhiều nhầm lẫn về vấn đề đâu là cách phân loại thích hợp đối với các loài thuộc hai chi Pygocentrus và Serrasalmus, bởi vì sự giống nhau giữa một số loài và việc thay đổi tên khoa học: ví dụ, trong
[quá khứ](/wiki/Qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) loài [Pygocentrus nattereri](/wiki/Pygocentrus_nattereri) (được biết nhiều dưới tên cá piranha bụng đỏ) từng được đặt tên là [Serrasalmus nattereri](/w/index.php?title=Serrasalmus_nattereri&action=edit&redlink=1) và [Rooseveltiella nattereri](/w/index.php?title=Rooseveltiella_nattereri&action=edit&redlink=1), loài [Pygocentrus cariba](/w/index.php?title=Pygocentrus_cariba&action=edit&redlink=1) từng được đặt tên là [Serrasalmus notatus](/w/index.php?title=Serrasalmus_notatus&action=edit&redlink=1), và loài [Serrasalmus rhombeus](/wiki/Serrasalmus_rhombeus) từng được đặt tên là [Serrasalmus niger](/w/index.php?title=Serrasalmus_niger&action=edit&redlink=1). Và còn rất nhiều trường hợp tương tự như vậy.
Những phát hiện gần đây về một số
[loài](/wiki/Lo%C3%A0i) và [phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i) mới khiến cho việc định danh và phân loại càng khó khăn hơn nữa. Chẳng hạn, loài trước đây là [Serrasalmus niger](/w/index.php?title=Serrasalmus_niger&action=edit&redlink=1) thì nay đổi thành [Serrasalmus rhombeus](/wiki/Serrasalmus_rhombeus) và có nhiều dấu hiệu cho thấy loài này trên thực tế là một nhóm loài tuy có bề ngoài tương tự nhưng là những loài khác nhau (dựa trên địa điểm [thu thập](/w/index.php?title=Thu_th%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1) và nhiều [yếu tố](/w/index.php?title=Y%E1%BA%BFu_t%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) khác nữa), điều này có nghĩa "nhóm" Serrasalmus rhombeus có lẽ sắp sửa được phân thành nhiều loài khác nhau nếu có [nghiên cứu khoa học](/w/index.php?title=Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_khoa_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) khẳng định [lý thuyết](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt) này.
Cũng tương tự đối với loài
[Serrasalmus spilopleura](/w/index.php?title=Serrasalmus_spilopleura&action=edit&redlink=1): loài này thực sự là một nhóm gồm nhiều loài tương tự với đôi chút khác biệt nhỏ về [hình dạng](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_d%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1), [màu sắc](/wiki/M%C3%A0u_s%E1%BA%AFc) và [địa bàn phân bố](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_b%C3%A0n_ph%C3%A2n_b%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) (chẳng hạn trên thị trường [cá cảnh](/wiki/C%C3%A1_c%E1%BA%A3nh), một số cá thể được bán dưới tên [spilopleura vàng](/w/index.php?title=Spilopleura_v%C3%A0ng&action=edit&redlink=1), một số lại là [spilopleura tím](/w/index.php?title=Spilopleura_t%C3%ADm&action=edit&redlink=1) tuỳ theo màu sắc của chúng).
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=3)]
### Giải phẫu[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=4)]
Cá piranha bao gồm nhiều chi khác nhau với những đặc điểm bề ngoài khác nhau. Các loài thuộc chi Pygocentrus có đầu lồi và hàm dưới giống như chó
[bulldog](/w/index.php?title=Bulldog&action=edit&redlink=1) (trông mạnh mẽ và [cơ bắp](/wiki/C%C6%A1_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) hơn so với hầu hết các loài thuộc chi Serrasalmus). Điều này phản ánh [chế độ dinh dưỡng](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_dinh_d%C6%B0%E1%BB%A1ng&action=edit&redlink=1) của chúng: bên cạnh việc [ăn](/wiki/%C4%82n) xác thối, khi cần thiết, tất cả các loài thuộc chi Pygocentrus trở thành loài [săn mồi](/wiki/S%C4%83n_m%E1%BB%93i) hung hãn và chủ động săn đuổi con mồi.
Các loài thuộc chi Serrasalmus có đầu lõm và hàm dưới không mạnh mẽ bằng. Một số loài chủ yếu ăn
[vây](/w/index.php?title=V%C3%A2y&action=edit&redlink=1) và [vảy](/w/index.php?title=V%E1%BA%A3y&action=edit&redlink=1) của các loài khác, và cả [trái cây](/wiki/Qu%E1%BA%A3) và [hạt](/wiki/H%E1%BA%A1t); do đó chúng không cần hàm dưới cực khoẻ để cắn xé [da](/wiki/Da), [thịt](/wiki/Th%E1%BB%8Bt) và [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng). Nhưng điều này không hoàn toàn đúng đối với mọi loài thuộc chi này, chẳng hạn các loài Serrasalmus rhombeus, [manueli](/w/index.php?title=Manueli&action=edit&redlink=1), [elongatus](/w/index.php?title=Elongatus&action=edit&redlink=1) và một số loài khác thực sự là những loài săn mồi khi chúng trưởng thành, và cũng có bộ hàm cực kỳ khoẻ mạnh.
Bỏ qua vấn đề dinh dưỡng, tất cả các loài thuộc chi Serrasalmus có đầy đủ các đặc điểm đặc trưng không thể nhầm lẫn của cá piranha như thân
[hình tam giác](/wiki/Tam_gi%C3%A1c), răng sắc như [dao cạo](/w/index.php?title=Dao_c%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1): răng lớn ở hàm dưới và răng nhỏ ở hàm trên. Khi miệng đóng lại, răng ở hai hàm chồng khít giống như một cái [bẫy gấu](/w/index.php?title=B%E1%BA%ABy_g%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1). Điều này thực sự giúp chúng cắn xé con mồi thành từng mảnh thịt, vây hay vảy. Dạng đầu lồi đặc trưng ở chi Pygocentrus và dạng đầu lõm đặc trưng ở chi Serrasalmus.
### Đặc điểm chung[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=5)]
Tất cả các loài piranha đều có thân hình mạnh mẽ, cao, dày nhưng hẹp theo
[bề ngang](/w/index.php?title=B%E1%BB%81_ngang&action=edit&redlink=1) với viền lưng chạy từ đầu cho đến [vây lưng](/w/index.php?title=V%C3%A2y_l%C6%B0ng&action=edit&redlink=1), và viền bụng chạy dọc theo mặt bụng. Với cái [đuôi](/wiki/%C4%90u%C3%B4i) to, mạnh mẽ và thân phủ đầy vảy nhỏ, [thân hình](/w/index.php?title=Th%C3%A2n_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) dẹp khiến chúng [bơi](/wiki/B%C6%A1i) rất nhanh và linh hoạt. Một loài có hình dáng khác lạ là [Serrasalmus elongatus](/w/index.php?title=Serrasalmus_elongatus&action=edit&redlink=1) ( [Elongated](/w/index.php?title=Elongated&action=edit&redlink=1) hay [Pike Piranha](/w/index.php?title=Pike_Piranha&action=edit&redlink=1)). Loài này trông giống như cá hồi với thân hình thuôn và mảnh mai nhưng vẫn mạnh mẽ, đuôi rất phát triển. Nghe nói nó là loài piranha bơi nhanh nhất.
Không giống với những loài cá khác, cá piranha có một
[vây mỡ](/w/index.php?title=V%C3%A2y_m%E1%BB%A1&action=edit&redlink=1) nhỏ nằm giữa đuôi và vây lưng. Đây là đặc điểm đặc trưng của họ Characidae, mặc dù một số loài thuộc những họ cá khác, như [cá nheo](/w/index.php?title=C%C3%A1_nheo&action=edit&redlink=1), cũng có vây mỡ.
## Săn mồi[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=6)]
Lối sống săn mồi của chúng được thể hiện ở cặp
[mắt](/wiki/M%E1%BA%AFt) to và [lỗ mũi](/w/index.php?title=L%E1%BB%97_m%C5%A9i&action=edit&redlink=1) to để gia tăng dòng nước chảy vào. Chúng [đánh hơi](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_h%C6%A1i&action=edit&redlink=1) rất tốt: trong [môi trường tự nhiên](/wiki/M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) của chúng, tức những con sông [bùn lầy](/w/index.php?title=B%C3%B9n_l%E1%BA%A7y&action=edit&redlink=1) ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9), ngay ở những vùng nước tối vì bị [thực vật nổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_n%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1) che phủ thì đánh hơi vẫn là [phương thức săn mồi](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%A9c_s%C4%83n_m%E1%BB%93i&action=edit&redlink=1) chính của chúng.
## Giới tính[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=7)]
Việc xác định
[giới tính](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_t%C3%ADnh) của cá piranha, theo một số [chuyên gia](/wiki/Chuy%C3%AAn_gia), là hầu như không thể thực hiện được, bởi vì không có dấu hiệu khác biệt bề ngoài nào về giới tính (hay nói cách khác, cá piranha không phải loại [lưỡng hình giới tính](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A1ng_h%C3%ACnh_gi%E1%BB%9Bi_t%C3%ADnh&action=edit&redlink=1)). Nói chung, cách duy nhất để xác định giới tính của cá piranha là [quan sát](/w/index.php?title=Quan_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1) chúng khi [sinh sản](/wiki/Sinh_s%E1%BA%A3n).
Đúng là
[cá cái](/w/index.php?title=C%C3%A1_c%C3%A1i&action=edit&redlink=1) trưởng thành có vẻ mập hơn vì phải mang [trứng](/wiki/Tr%E1%BB%A9ng), nhưng cách này không hoàn toàn đáng tin cậy bởi vì [cá đực](/w/index.php?title=C%C3%A1_%C4%91%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) ăn no trông cũng mập như vậy. Được biết, chỉ có một ngoại lệ duy nhất về lưỡng hình giới tính là loài [Catoprion mento](/w/index.php?title=Catoprion_mento&action=edit&redlink=1) ( [Wimpel Piranha](/w/index.php?title=Wimpel_Piranha&action=edit&redlink=1)) mà cá đực và cá cái được phân biệt rất dễ dàng, và có lẽ loài [Pygopristis denticulata](/wiki/Pygopristis_denticulata) ( [Five-Cusped Piranha](/w/index.php?title=Five-Cusped_Piranha&action=edit&redlink=1)) cũng vậy.
## Hành vi xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=8)]
Ngoài
[tự nhiên](/wiki/T%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn), các loài cá piranha thuộc chi Pygocentrus tụ tập thành [bầy](/w/index.php?title=B%E1%BA%A7y&action=edit&redlink=1) lớn và di chuyển trong các [con sông](/w/index.php?title=Con_s%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) ở Nam Mỹ. Điều này tuy không thể [mô phỏng](/w/index.php?title=M%C3%B4_ph%E1%BB%8Fng&action=edit&redlink=1) trong môi trường nuôi dưỡng nhưng chúng vẫn thể hiện một vài đặc điểm của hành vi [hoang dã](/w/index.php?title=Hoang_d%C3%A3&action=edit&redlink=1) một khi chúng được cung cấp [điều kiện sống](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_ki%E1%BB%87n_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) phù hợp.
Đầu tiên, hầu hết các bầy sẽ có một hay vài cá thể
[đầu đàn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7u_%C4%91%C3%A0n&action=edit&redlink=1) tuỳ theo [quy mô](/w/index.php?title=Quy_m%C3%B4&action=edit&redlink=1) của bầy đó: những kẻ dẫn dắt bầy đàn. Mặc dù cá thường quây quần với nhau nhưng trong thời khắc quyết định cá đầu đàn sẽ thể hiện [quyền lực](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) của nó, là con ăn đầu tiên hay chiếm và bảo vệ [vị trí](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_tr%C3%AD&action=edit&redlink=1) tốt nhất trong hồ (vị trí có tầm nhìn tốt nhất, vị trí tốt nhất để kiếm thức ăn là dòng nước thổi ra từ [máy lọc](/w/index.php?title=M%C3%A1y_l%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)). Sự xuất hiện của bất kỳ " [thuộc cấp](/w/index.php?title=Thu%E1%BB%99c_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1)" nào ở đó đều được chỉnh đốn ngay lập tức bằng biểu hiện hung dữ, tức đuổi hay thậm chí cắn bị thương.
Nhóm cá Pygocentrus sống trong sự sợ hãi và thiếu tin cậy lẫn nhau một cách thường trực, thậm chí ngay khi mọi thứ đều bình ổn: chúng luôn có khả năng gây ra những
[vết thương](/wiki/V%E1%BA%BFt_th%C6%B0%C6%A1ng) nghiêm trọng hay thậm chí [giết](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) lẫn nhau. Để sống sót, một cá thể luôn phải nhận biết đâu là vị trí của những con khác, tính khí của chúng và chúng có thể làm gì kế tiếp. Việc [thiếu cảnh giác](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFu_c%E1%BA%A3nh_gi%C3%A1c&action=edit&redlink=1) sẽ phải trả giá rất đắt.
Hành vi này có thể phần nào giải thích tại sao có nhiều cá piranha trong môi trường nuôi dưỡng trở nên nhợt nhạt và nhút nhát mặc dù chúng từng rất đẹp. Chỉ một
[tích tắc](/w/index.php?title=T%C3%ADch_t%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) không cẩn trọng có thể trả giá bằng cả [mạng sống](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ng_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1), điều này còn nghiêm trọng hơn ngoài tự nhiên, nơi cá piranha là thức ăn của rất nhiều [loài săn mồi](/w/index.php?title=Lo%C3%A0i_s%C4%83n_m%E1%BB%93i&action=edit&redlink=1) như [báo](/wiki/B%C3%A1o), [cá sấu](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u), [cá heo nước ngọt](/w/index.php?title=C%C3%A1_heo_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt&action=edit&redlink=1) và những loài cá săn mồi kích thước lớn. Thậm chí, cá piranha còn ăn thịt lẫn nhau, đặc biệt là giữa cá con và trong mùa [khô hạn](/w/index.php?title=Kh%C3%B4_h%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) khi lượng thức ăn trở nên khan hiếm và bầy cá bị kẹt trong những vũng nước nhỏ. [Cá bột](/wiki/C%C3%A1_b%E1%BB%99t) thậm chí còn có nhiều kẻ thù tự nhiên hơn và là mục tiêu săn đuổi của cả [côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) và [động vật giáp xác](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_gi%C3%A1p_x%C3%A1c). Hầu hết cá piranha trong môi trường nuôi dưỡng sẽ bớt nhợt nhạt và nhút nhát một khi chúng được nuôi trong hồ có đầy đủ chỗ ẩn nấp và [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) dịu. Điều đó khiến cá thoải mái, an tâm và chúng thể hiện bằng hành vi bên ngoài: cá sẽ trở nên năng động hơn, bơi lội tung tăng và hành xử "tự nhiên" hơn.
## Thức ăn[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=9)]
Ngoài tự nhiên, nguồn thức ăn chính của các loài Pygocentrus là
[cá](/wiki/C%C3%A1). Chúng săn mồi bằng cách [săn đuổi](/w/index.php?title=S%C4%83n_%C4%91u%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1) hay [rình mồi](/w/index.php?title=R%C3%ACnh_m%E1%BB%93i&action=edit&redlink=1). Bên cạnh cá, chúng còn ăn cả côn trùng, động vật giáp xác, [chim con](/w/index.php?title=Chim_con&action=edit&redlink=1) rơi xuống nước và đôi khi cả [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA), [bò sát](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t) và [lưỡng cư](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_l%C6%B0%E1%BB%A1ng_c%C6%B0): nói chung là bất cứ thứ gì lôi cuốn [sự chú ý](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ch%C3%BA_%C3%BD&action=edit&redlink=1) của bầy cá đói khát mà không kịp thoát ra khỏi nước.
Quan sát cho thấy bầy cá
[Pygocentrus cariba](/w/index.php?title=Pygocentrus_cariba&action=edit&redlink=1) nằm bất động dưới những [cây](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch) có chim đang làm tổ. Bằng cách nào đó, chúng biết được khi nào chim con bắt đầu nở: chúng kiên nhẫn đợi dưới cây chờ chim con rơi xuống theo cách rất giống những con cá sấu hay làm ở khu công viên [Everglades](/w/index.php?title=Everglades&action=edit&redlink=1), [Florida](/wiki/Florida), Mỹ. Và khi mà mồi động vật trở nên hiếm hoi, cá piranha thậm chí còn ăn cả trái cây, vỏ và hạt, điều này cho thấy chúng biết cách thích nghi với mọi [hoàn cảnh](/w/index.php?title=Ho%C3%A0n_c%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1) trong [môi trường sống](/wiki/M%C3%B4i_sinh) của mình.
Hầu hết những con thú lớn bị cá tấn công đều đã suy yếu,
[bệnh tật](/wiki/B%E1%BB%87nh) hay bị thương, ngay đến một bầy piranha lớn cũng chỉ tấn công thú mạnh khoẻ trong những [trường hợp](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) đặc biệt: vào [mùa khô](/wiki/M%C3%B9a_kh%C3%B4) khi không thể di chuyển và [nguồn thức ăn](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_th%E1%BB%A9c_%C4%83n&action=edit&redlink=1) hiếm hoi. Việc cá ăn thịt lẫn nhau trong thời gian này là điều bình thường và tất cả thứ gì rơi xuống nước đều trở thành [nạn nhân](/w/index.php?title=N%E1%BA%A1n_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1) của những [kẻ săn mồi](/w/index.php?title=K%E1%BA%BB_s%C4%83n_m%E1%BB%93i&action=edit&redlink=1) đang chực chờ bữa ăn dâng sẵn.
Và có lẽ cả trong
[mùa sinh sản](/w/index.php?title=M%C3%B9a_sinh_s%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), khi mà [mức độ](/w/index.php?title=M%E1%BB%A9c_%C4%91%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) hung dữ đạt đến đỉnh điểm. Bằng việc loại bỏ những [con thú](/w/index.php?title=Con_th%C3%BA&action=edit&redlink=1) yếu ớt, cá piranha thực thi [nhiệm vụ](/w/index.php?title=Nhi%E1%BB%87m_v%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1) tương tự như những con [kên kên](/wiki/K%E1%BB%81n_k%E1%BB%81n) và [linh cẩu](/wiki/Linh_c%E1%BA%A9u) trên [thảo nguyên](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F): chúng là những [nhân viên](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) vệ sinh trong môi trường hoang dã. Cá piranha bị hấp dẫn bởi cử động đạp nước hay di chuyển của thú bị bệnh. Một khi chúng bắt đầu tấn công con mồi, những con piranha khác sẽ tham gia rất nhanh, chúng lao vào nơi phát ra [chuyển động](/wiki/Chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%99ng) của nạn nhân, [máu](/wiki/M%C3%A1u), [tiếng động](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) và [sự hỗn loạn](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_h%E1%BB%97n_lo%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) gây ra bởi những con piranha điên cuồng đang ăn mồi khác.
## Nếp sống[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=10)]
Ngoài một số ngoại lệ (như
[Serrasalmus spilopleura](/w/index.php?title=Serrasalmus_spilopleura&action=edit&redlink=1), [Serrasalmus maculatus](/w/index.php?title=Serrasalmus_maculatus&action=edit&redlink=1) và [Serrasalmus geryi](/w/index.php?title=Serrasalmus_geryi&action=edit&redlink=1)), cá piranha thuộc chi Serrasalmus là những loài cá sống [đơn lẻ](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_l%E1%BA%BB&action=edit&redlink=1). Nói chung, chúng không chấp nhận cá khác sống cùng [hồ](/wiki/H%E1%BB%93), chúng rất hung dữ và bảo vệ [lãnh thổ](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95). [Hành vi](/wiki/H%C3%A0nh_vi) ngoài tự nhiên của chúng, vì chưa được nghiên cứu đầy đủ, nên đa phần chưa được biết đến.
Những gì mà chúng ta biết đó là loài Serrasalmus rhombeus đôi khi
[di chuyển](/w/index.php?title=Di_chuy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) và [tìm kiếm](/w/index.php?title=T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1) thức ăn theo những đàn tạm thời ngoài tự nhiên, nhưng chúng vẫn chuộng lối sống đơn lẻ hơn. Điều này có lẽ bị ảnh hưởng bởi yếu tố môi trường (chẳng hạn như [sông](/wiki/S%C3%B4ng) cạn nước vào mùa khô khiến cá phải sống chung trong một [không](/wiki/0_(s%E1%BB%91)) gian chật hẹp) và/hay trong mùa sinh sản.
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=11)]
Được biết, cá con của rất nhiều loài thuộc chi Serrasalmus trông rất khác với
[cha mẹ](/w/index.php?title=Cha_m%E1%BA%B9&action=edit&redlink=1) của chúng bởi vì một lý do đặc biệt: việc ăn thịt diễn ra rất phổ biến ở cá piranha và cá con còn có nhiều kẻ thù hơn. Nhiều cá con trông giống như cá Pygocentrus [trưởng thành](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1) (đặc biệt là màu đỏ ở phần bụng như các loài [Serrasalmus medinai](/w/index.php?title=Serrasalmus_medinai&action=edit&redlink=1) và [Serrasalmus sanchezi](/w/index.php?title=Serrasalmus_sanchezi&action=edit&redlink=1)) và sống lẫn vào đàn của chúng. Hành vi này được gọi là [sự giả trang](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_gi%E1%BA%A3_trang&action=edit&redlink=1).
Việc sống trong một bầy gồm những con cá tương tự và lớn hơn có một vài thuận lợi cho cá con: sống thành bầy lớn không chỉ khiến chúng chống chọi với các loài săn mồi tốt hơn mà còn đem lại nguồn thức ăn ổn định cho những con
[piranha non](/w/index.php?title=Piranha_non&action=edit&redlink=1) đang phát triển. Cá piranha non là những kẻ [rỉa vây](/w/index.php?title=R%E1%BB%89a_v%C3%A2y&action=edit&redlink=1) và không do dự ăn [vây](/w/index.php?title=V%C3%A2y&action=edit&redlink=1) của những con trong bầy mà chúng trú ngụ. Khi đã đủ lớn, chúng thường rời bầy và bắt đầu cuộc sống [đơn độc](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_%C4%91%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1).
## Sinh sản[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=12)]
Không phải hành vi sinh sản ở tất cả các loài cá piranha đều đã được biết hết, mà chỉ có vài loài được quan sát ngoài tự nhiên. Hầu hết những gì chúng ta biết về hành vi sinh sản của cá piranha đều được quan sát trong
[hồ nuôi](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_nu%C3%B4&action=edit&redlink=1), và cho đến nay, chỉ có một vài loài được cho sinh sản thành công. Các loài [Pygocentrus nattereri](/wiki/Pygocentrus_nattereri) (bao gồm cả biến thể địa phương "Ternetzi"), [Serrasalmus maculatus](/w/index.php?title=Serrasalmus_maculatus&action=edit&redlink=1), [Serrasalmus spilopleura](/w/index.php?title=Serrasalmus_spilopleura&action=edit&redlink=1), và vài loài mới gần đây (2002) [Pygocentrus cariba](/w/index.php?title=Pygocentrus_cariba&action=edit&redlink=1) đã sinh sản thành công trong [hồ cảnh](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_c%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1). Hơn nữa, vài loài khác như Serrasalmus rhombeus đã sinh sản thành công trong các [hồ kính công cộng](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_k%C3%ADnh_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) và [sở thú](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt).
Mô tả dưới đây dựa trên quan sát về sự sinh sản của loài Pygocentrus nattereri, loài được nuôi phổ biến nhất trong hồ cảnh. Nhưng cũng có thể áp dụng cho những loài khác cùng chi, và có lẽ cho cả những chi khác, mặc dù sự
[ghép cặp](/w/index.php?title=Gh%C3%A9p_c%E1%BA%B7p&action=edit&redlink=1) và [sinh sản](/wiki/Sinh_s%E1%BA%A3n) ở chi Serrasalmus có thể khác, bởi vì hầu hết các loài đều sống đơn độc và rất hung dữ ngay cả với chính [đồng loại](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) của chúng. Người ta đoán rằng các loài thuộc chi Serrasalmus tiết ra một loại [hormone](/wiki/N%E1%BB%99i_ti%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91) để hấp dẫn những cá thể thành thục đến sinh sản và do đó làm giảm mức độ hung dữ.
Việc
[kích thích sinh sản](/w/index.php?title=K%C3%ADch_th%C3%ADch_sinh_s%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) trong mọi trường hợp là cần thiết. Trước tiên, hồ phải thật yên tĩnh. Bên cạnh đó, cá phải thích nghi với nhau (nghĩa là bầy cá phải được nuôi chung từ lâu và phát triển các mối [quan hệ xã hội](/wiki/Quan_h%E1%BB%87_x%C3%A3_h%E1%BB%99i)). Ngoài ra, chất lượng nước phải đảm bảo (không có [ammonia](/w/index.php?title=Ammonia&action=edit&redlink=1) và [nitrate](/w/index.php?title=Nitrate&action=edit&redlink=1), độ [pH](/wiki/PH) phù hợp và nhiệt độ khoảng 28 độ C), và hồ phải đủ rộng để cá có khả năng [bắt cặp](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFt_c%E1%BA%B7p&action=edit&redlink=1) và xây dựng [lãnh thổ riêng](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_ri%C3%AAng&action=edit&redlink=1) mà không bị tác động quá nhiều. Điều cuối cùng nhưng rất cần thiết là sự may mắn…
Khi cặp cá sẵn sàng đẻ trứng, chúng chiếm một lãnh thổ riêng và đuổi tất cả cá khác đi. Màu cá trở nên sẫm lại, hành vi trở nên rất hung dữ. Trong lãnh thổ của mình, cặp cá xây tổ dưới
[đáy](/wiki/%C4%90%C3%A1y), chúng dọn sạch [cây thuỷ sinh](/w/index.php?title=C%C3%A2y_thu%E1%BB%B7_sinh&action=edit&redlink=1) và [đá](/wiki/%C4%90%C3%A1)… bằng cách quẫy lắc đuôi đẩy [rác](/w/index.php?title=R%C3%A1c&action=edit&redlink=1) ra xa tổ. Khi tổ đã sẵn sàng, cá đực kè cá cái vào phía trên tổ. Cá cái đẻ trứng ở đó và cá đực nhanh chóng [thụ tinh](/wiki/Th%E1%BB%A5_tinh) cho trứng.
Sau khi sinh sản, cá đực canh tổ và đuổi tất cả cá khác tiến lại gần. Đôi khi cá cái bỏ đi nhưng cũng đôi khi nó ở lại giúp canh tổ. Trứng thụ tinh có màu vàng sẽ nở sau 2-3 ngày.
[Noãn](/wiki/No%C3%A3n) hoàng cung cấp dinh dưỡng cho [cá bột](/wiki/C%C3%A1_b%E1%BB%99t) trong vài ngày đầu tiên. Vài ngày sau chúng bắt đầu bơi lội tự do. Tốt nhất nên vớt cá con ra và đem nuôi trong hồ riêng. Vào giai đoạn này, cá bố mẹ vẫn bảo vệ bầy con rất dữ dội vì vậy hãy hết sức cẩn thận khi hút cá bột.
## Nhận dạng[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=13)]
Cá piranha bụng đỏ non có màu bạc, thân phủ những đốm đen. Đầu lõm hơn nhiều so với cá trưởng thành và mắt rất to. Cá non ở chi Pygocentrus có thể rất khó phân biệt so với các loài thuộc chi Serrasalmus bởi vì
[bề ngoài](/w/index.php?title=B%E1%BB%81_ngo%C3%A0i&action=edit&redlink=1) của chúng rất giống nhau, khiến việc [định dạng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_d%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1) là vô cùng khó khăn.
## Giai đoạn sống[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=14)]
### Lúc nhỏ[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=15)]
Khi còn nhỏ, cá piranha rất háu ăn. Ban đầu, chúng nên được cho ăn bằng
[ấu trùng artemia](/w/index.php?title=%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng_artemia&action=edit&redlink=1), sau đó kèm thêm thức ăn tổng hợp dạng [tấm](/w/index.php?title=T%E1%BA%A5m&action=edit&redlink=1), [trùng đỏ](/w/index.php?title=Tr%C3%B9ng_%C4%91%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), [ấu trùng muỗi](/w/index.php?title=%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng_mu%E1%BB%97i&action=edit&redlink=1) và những thức ăn khác khi chúng lớn hơn. Nên cho chúng ăn thường xuyên, 2-3 lần một ngày để giúp chúng mạnh khoẻ và phát triển thích hợp. Cá non lớn rất nhanh: trong những tháng đầu, tốc độ lớn có thể từ 1 đến 2 [cm](/wiki/Xentim%C3%A9t) mỗi tháng, và chúng nhanh chóng có thể ăn được những loại cá nhỏ (như [cá neon](/w/index.php?title=C%C3%A1_neon&action=edit&redlink=1)), [thịt cá vụn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8Bt_c%C3%A1_v%E1%BB%A5n&action=edit&redlink=1), [tép](/wiki/T%C3%A9p)…
Không nên cho cá ăn
[tim bò](/w/index.php?title=Tim_b%C3%B2&action=edit&redlink=1) cho đến khi chúng cá đạt tối thiểu 9 tháng tuổi bởi vì nó có chứa nhiều [chất béo](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_b%C3%A9o) và [chất xơ](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_x%C6%A1). Điều khiến [hệ thống tiêu hoá](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_ti%C3%AAu_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) đang phát triển của chúng làm việc khó khăn và chứng [táo bón](/wiki/T%C3%A1o_b%C3%B3n) có thể khiến chúng bị nguy hiểm. Cũng tương tự đối với cá trưởng thành, mặc dù việc thỉnh thoảng cho chúng ăn tim bò (mỗi tháng một lần) cũng không hại gì.
### Cá trưởng thành[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=16)]
Sau vài tháng, màu đỏ bắt đầu xuất hiện trên các
[vây](/w/index.php?title=V%C3%A2y&action=edit&redlink=1) và [bụng](/wiki/B%E1%BB%A5ng), các chấm đen mờ dần, và màu bạc trên thân bắt đầu được thay thế bằng các màu đậm hơn (ánh xanh dương và ánh xanh lục), đặc trưng ở cá trưởng thành. Tốc độ [tăng trưởng](/w/index.php?title=T%C4%83ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1) vẫn cao cho đến khi cá đạt từ 12 đến 15 cm, khi đó cá đạt từ 12 đến 14 tháng tuổi, tuỳ thuộc vào môi trường sống: [kích thước hồ](/w/index.php?title=K%C3%ADch_th%C6%B0%E1%BB%9Bc_h%E1%BB%93&action=edit&redlink=1), dinh dưỡng, [chất lượng nước](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), mức độ căng thẳng, sự hiện diện của dòng nước từ máy lọc.
Sau đó, cá piranha bụng đỏ lớn chậm đi chỉ còn khoảng 2.4 cm mỗi năm (thậm chí chậm hơn khi chúng đạt trên 25 cm) và thành thục sinh dục khi đạt từ 18 đến 24 tháng tuổi, một lần nữa, tuỳ vào các yếu tố như đã nói ở trên. Cá càng lớn thì càng đậm màu. Một số cá thể thậm chí mất luôn màu đỏ ở bụng và trở thành một
[khối](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1) đen sì đôi khi vì quá [già](/wiki/L%C3%A3o_h%C3%B3a), đôi khi vì bị căng thẳng, hay đôi khi chỉ là dấu hiệu chúng đang sẵn sàng sinh sản.
## Sự phát triển ở cá piranha bụng đỏ[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=17)]
Trong 12 tháng đầu, cá piranha bụng đỏ phát triển một cách ấn tượng về
[kích thước](/wiki/Chi%E1%BB%81u_d%C3%A0i) và [màu sắc](/wiki/M%C3%A0u_s%E1%BA%AFc). Khi đạt 18-24 tháng tuổi, cá đạt thành thục [sinh dục](/w/index.php?title=Sinh_d%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1). Tất cả chúng đều giống như nhau như đúc.
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=18)] [Cá Pacu](/wiki/C%C3%A1_Pacu) là các loài mà ở ta gọi là " [cá chim trắng](/wiki/C%C3%A1_chim_tr%E1%BA%AFng)" (Colossoma brachypomus) và " [cá chim đen](/w/index.php?title=C%C3%A1_chim_%C4%91en&action=edit&redlink=1)" (Colossoma bidens) và một thời báo chí đã đưa tin rầm rộ về chúng. Đây là cách đặt tên "ăn gian" vì "cá chim" xưa nay vẫn được dùng để gọi một số loài [cá biển](/w/index.php?title=C%C3%A1_bi%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) có thịt rất ngon.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=19)]
|
|![]()
[Cá răng đao](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serrasalminae?uselang=vi)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_r%C4%83ng_%C4%91ao&action=edit§ion=20)]
- Eric J. Lyman:
[Piranha meat could take a bite out of what ails you](http://www.ericjlyman.com/piranha.html), Houston Chronicle, 17 tháng 7, 1998 [Cá răng đao](http://dmoz.org/Recreation/Pets/Fish_and_Aquaria/Freshwater/Species/Characins/Piranhas/)tại [DMOZ](/wiki/DMOZ)( [trang đề nghị](http://dmoz.org/cgi-bin/add.cgi?where=Recreation/Pets/Fish_and_Aquaria/Freshwater/Species/Characins/Piranhas/))

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate