text:
Hotline:
Hotline:
Thiết kế biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 là một công việc không hề đơn giản. Nhất là khi mà người kiến trúc sư cần phải cân nhắc kỹ lưỡng và đầy đủ những yếu tố để có thể tạo nên một công trình phù hợp và thỏa mãn được tối đa mục tiêu đặt ra của gia chủ. Để có thể kể ra hết những yếu tố ảnh hưởng khi lên phương án thiết kế xây dựng căn biệt thự hiện đại 2 tầng 140 m2 cũng không phải là một chuyện dễ dàng, chúng tôi có thể liệt kê cho bạn một vài yếu tố cốt lõi quyết định cho mẫu thiết kế biệt thự như sau: diện tích và phong thủy của khu đất, đặc thù nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt của gia chủ, kiến trúc và cảnh quan của môi trường xung quanh,…
Với những khách hàng có điều kiện kinh tế khác nhau thì sẽ có những lựa chọn khác nhau dẫn đến sự đa dạng về thiết kế kiến trúc nhà ở, trong số đó thì biệt thự là lựa chọn của đại đa số những gia chủ có điều kiện kinh tế tốt. Những công năng bên trong của một ngôi biệt thự cũng tùy thuộc theo từng yêu cầu mà gia chủ đòi hỏi. Nhưng đẹp và thuận tiện là 2 yếu tố cơ bản nhất của một ngôi biệt thự. Có thể thấy nhu thiết kế biệt thự đẹp đang rất lớn, chúng tôi gửi đến bạn đọc thêm mẫu biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 để tham khảo, hy vọng sẽ giúp các bạn có thêm những phương án tốt.
Ngôi biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 tại Tuyên Quang này gồm một tầng trệt và một lầu. Bởi vì diện tích đất của gia chủ khá rộng rãi nên biệt thự được bố trí khoảng sân xung quanh nhà tạo không gian thoáng đãng, giúp không khí và ánh sáng được lưu thông, bên cạnh đó có thể tận dụng làm vườn cây xanh hay khu vực vui chơi, thể thao, giải trí cho mọi người trong nhà.
Kiến trúc biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 này đặc trưng bởi hình khối bắt mắt, không cầu kỳ gây rối cùng với cách sử dụng và cách phối hợp vật liệu hài hòa từ hoa văn cho đến màu sắc. Tông màu chủ đạo của ngôi biệt thự này là những gam màu trung tính và màu lạnh giúp mang lại cảm giác rộng rãi, thông thoáng và mát mẻ hơn cho không gian. Hệ thống mái ngói bao che không chỉ giúp ngôi nhà hạn chế ánh nắng trực tiếp chiếu vào bên trong mà còn thổi thêm chút hơi hướng cổ điển cho công trình biệt thự hiện đại này.
Một biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 không phải chỉ cần to và rộng là đủ, mà một ngôi nhà đẹp là phải được tận dụng tối đa không gian diện tích, là sự kết hợp hài hòa của những yếu tố cấu tạo bên ngoài và vẻ đẹp kiến trúc nội thất bên trong. Để có thể tạo ra được một công trình đáp ứng được đầy đủ các yếu tố đó cần phải có sự thống nhất và hợp tác giữa kiến trúc sư và gia chủ, điều này đòi hỏi kiến trúc sư phải có sự đầu tư kỹ lưỡng và có trình độ chuyên môn cao. Ngoài ra, biệt thự phải phù hợp với những công trình xung quanh. Vì vậy, ngôi biệt thự đẹp sẽ đem lại lợi ích cho gia chủ nói riêng và cho xã hội nói chung.
===> Cùng với diện tích đó bạn có thể thiết kế biệt thự 2 tầng tân cổ điển 135m2 bạn có thể tham khảo bài viết đó trên trang của chúng tôi để có thêm lựa chọn hữu ích.
Mặt bằng công năng tầng 1 gồm có: khu vực để xe ô tô rộng, có thể để được 2 chiếc xe ô tô; 1 phòng khách được thiết kế mở thông với bếp và phòng ăn; 1 phòng ngủ rộng và 1 nhà vệ sinh chung.
Tầng 2 không có phòng sinh hoạt chung vì thế không gian để thiết kế những phòng công năng khác được thoải mái hơn về diện tích sử dụng. Mặt bằng công năng tầng 2 gồm có: 3 phòng ngủ, 1 phòng thờ và 1 nhà vệ sinh chung.
Tầng 2 được thiết kế có cửa lớn bằng kính vì vậy không gian luôn tràn đầy ánh sáng tự nhiên, nguồn năng lượng tốt cho sức khỏe. Bạn đang tìm một đơn vị tư vấn thiết kế chuyên nghiệp, bạn đã xem xét các công trình của chúng tôi thiết kế, bạn đã có những đánh giá về năng lực của đơn vị và bạn có nhu cầu tư vấn. Đừng ngận ngại, hãy nhấc máy và gọi cho chúng tôi theo số điện thoại 0977.019.162 để được tư vấn miễn phí.
Khu vực đã và đang triển khai thiết kế: Chúng tôi đã và đang triển khai thiết kế tại khắp 63 tỉnh thành trên cả nước, quý khách hàng có thể xem tại đây:

markdown:
Hotline:
Hotline:
|Thiết kế biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 tại Tuyên Quang|
|Chủ đầu tư:|| Địa chỉ: |
Thiết kế biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 là một công việc không hề đơn giản. Nhất là khi mà người kiến trúc sư cần phải cân nhắc kỹ lưỡng và đầy đủ những yếu tố để có thể tạo nên một công trình phù hợp và thỏa mãn được tối đa mục tiêu đặt ra của gia chủ. Để có thể kể ra hết những yếu tố ảnh hưởng khi lên phương án thiết kế xây dựng căn
** 140 m2 cũng không phải là một chuyện dễ dàng, chúng tôi có thể liệt kê cho bạn một vài yếu tố cốt lõi quyết định cho mẫu thiết kế biệt thự như sau: diện tích và phong thủy của khu đất, đặc thù nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt của gia chủ, kiến trúc và cảnh quan của môi trường xung quanh,… biệt thự hiện đại 2 tầng**
Với những khách hàng có điều kiện kinh tế khác nhau thì sẽ có những lựa chọn khác nhau dẫn đến sự đa dạng về thiết kế kiến trúc nhà ở, trong số đó thì biệt thự là lựa chọn của đại đa số những gia chủ có điều kiện kinh tế tốt. Những công năng bên trong của một ngôi biệt thự cũng tùy thuộc theo từng yêu cầu mà gia chủ đòi hỏi. Nhưng đẹp và thuận tiện là 2 yếu tố cơ bản nhất của một ngôi biệt thự. Có thể thấy nhu
[ đang rất lớn, chúng tôi gửi đến bạn đọc thêm mẫu biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 để tham khảo, hy vọng sẽ giúp các bạn có thêm những phương án tốt. thiết kế biệt thự đẹp](https://thietkenhadepaau.com/mau-biet-thu-dep/) * tại Tuyên Quang này gồm một tầng trệt và một lầu. Bởi vì diện tích đất của gia chủ khá rộng rãi nên biệt thự được bố trí khoảng sân xung quanh nhà tạo không gian thoáng đãng, giúp không khí và ánh sáng được lưu thông, bên cạnh đó có thể tận dụng làm vườn cây xanh hay khu vực vui chơi, thể thao, giải trí cho mọi người trong nhà. Ngôi biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2*
Kiến trúc biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 này đặc trưng bởi hình khối bắt mắt, không cầu kỳ gây rối cùng với cách sử dụng và cách phối hợp vật liệu hài hòa từ hoa văn cho đến màu sắc. Tông màu chủ đạo của ngôi biệt thự này là những gam màu trung tính và màu lạnh giúp mang lại cảm giác rộng rãi, thông thoáng và mát mẻ hơn cho không gian. Hệ thống mái ngói bao che không chỉ giúp ngôi nhà hạn chế ánh nắng trực tiếp chiếu vào bên trong mà còn thổi thêm chút hơi hướng cổ điển cho công trình biệt thự hiện đại này.
Một biệt thự hiện đại 2 tầng 140m2 không phải chỉ cần to và rộng là đủ, mà một ngôi nhà đẹp là phải được tận dụng tối đa không gian diện tích, là sự kết hợp hài hòa của những yếu tố cấu tạo bên ngoài và vẻ đẹp kiến trúc nội thất bên trong. Để có thể tạo ra được một công trình đáp ứng được đầy đủ các yếu tố đó cần phải có sự thống nhất và hợp tác giữa kiến trúc sư và gia chủ, điều này đòi hỏi kiến trúc sư phải có sự đầu tư kỹ lưỡng và có trình độ chuyên môn cao. Ngoài ra, biệt thự phải phù hợp với những công trình xung quanh. Vì vậy, ngôi biệt thự đẹp sẽ đem lại lợi ích cho gia chủ nói riêng và cho xã hội nói chung.
===> Cùng với diện tích đó bạn có thể
[ bạn có thể tham khảo bài viết đó trên trang của chúng tôi để có thêm lựa chọn hữu ích. thiết kế biệt thự 2 tầng tân cổ điển 135m2](https://thietkenhadepaau.com/thiet-ke-biet-thu-2-tang-tan-co-dien-135m2-tai-nam-dinh/)
Mặt bằng công năng tầng 1 gồm có: khu vực để xe ô tô rộng, có thể để được 2 chiếc xe ô tô; 1 phòng khách được thiết kế mở thông với bếp và phòng ăn; 1 phòng ngủ rộng và 1 nhà vệ sinh chung.
Tầng 2 không có phòng sinh hoạt chung vì thế không gian để thiết kế những phòng công năng khác được thoải mái hơn về diện tích sử dụng. Mặt bằng công năng tầng 2 gồm có: 3 phòng ngủ, 1 phòng thờ và 1 nhà vệ sinh chung.
Tầng 2 được thiết kế có cửa lớn bằng kính vì vậy không gian luôn tràn đầy ánh sáng tự nhiên, nguồn năng lượng tốt cho sức khỏe. Bạn đang tìm một đơn vị tư vấn thiết kế chuyên nghiệp, bạn đã xem xét các công trình của chúng tôi thiết kế, bạn đã có những đánh giá về năng lực của đơn vị và bạn có nhu cầu tư vấn. Đừng ngận ngại, hãy nhấc máy và gọi cho chúng tôi theo số điện thoại 0977.019.162 để được tư vấn miễn phí.
**Khu vực đã và đang triển khai thiết kế**: Chúng tôi đã và đang triển khai thiết kế tại khắp 63 tỉnh thành trên cả nước, quý khách hàng có thể xem tại đây:

Vary: Cookie,Accept-Encoding,User-Agent

Link: <https://thietkenhadepaau.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://thietkenhadepaau.com/?p=944>; rel=shortlink


text:
Sử dụng máy trộn bê tông như thế nào
Những bất cẩn khi di chuyển máy trộn bê tông có thể gây ra những hậu quả đáng tiếc. Nhằm tránh những sơ suất đáng tiếc, cũng như sử dụng thiết bị một cách an toàn nhất, bạn nên chú ý và tuân thủ những điều kiện sau đây:
Khi tiếp xúc với máy trộn bê tông, người lao động phải đảm bảo các điều kiện sau:
- Đủ tuổi theo quy định của nhà nước
- Có giấy chứng nhận đủ sức khỏe để lao động
- Được đào tạo và có chứng chỉ để đứng với máy trộn bê tông.
Để bảo đảm an toàn cho người lao động cũng như những người trực tiếp sử dụng máy, bạn cần chắc chắn các thiết bị bảo hộ lao động phải đầy đủ và chắc chắn khi làm việc với máy. Vị trí đặt máy cần phẳng, rộng, thoải mái trong việc đi lại, chú ý đến những vị trí của các rãnh nước để tránh việc chảy tràn. Cần có sự thống nhất về việc phối hợp các phối liệu để các thao tác nhịp nhàng và ổn định, đảm bảo an toàn. Việc điều khiển cần bình tĩnh, chậm rãi để tránh những sự cố về điện.
Bạn có thể tham khảo Máy trôn bê tông do Công ty Phúc Long sản xuất tại: https://www.youtube.com/watch?v=RU4mKrzRXwI
- Giao diện đẹp như ý
- Website load cực nhanh
- Tối ưu hóa chuẩn SEO Audit
- Thiết kế chuẩn UX / UI
- Nâng cấp tính năng dễ dàng
- Lập trình website không lỗi
(028) 6266 1155
0902 304 818
Bài viết liên quan
- Catalouge dây cáp điện Thịnh Phát (02/08)
- Protein trong hạt cà phê biến đổi khi rang với máy rang cafe (08/07)
- Vị béo ở hạt cà phê tẩm mật ong được rang với máy rang cafe (08/07)
- Rang hạt cà phê Typica với máy rang cafe làm tăng thêm hương vị (08/07)
- Sự thay đổi lớp vỏ hạt cà phê sau khi rang với máy rang cafe (08/07)
- Máy rang cafe thế nào đạt tiêu chuẩn châu Âu? (08/07)
- Chi phí tốn kém sử dụng máy rang cafe so với phương pháp thông thường (26/06)
- Nên chọn đèn khẩn cấp PEMC210SW Paragon chọn nhà phân phối nào? (26/06)
- Bộ phận xử lý khói của máy rang cà phê là gì? (20/06)
- Sơn tĩnh điện với chất lượng tốt nhất và bền màu nhất hiện nay (18/06)

markdown:
## Sử dụng máy trộn bê tông như thế nào
Những bất cẩn khi di chuyển
[máy trộn bê tông](http://phuclong.vn/may-tron-be-tong-362-364) có thể gây ra những hậu quả đáng tiếc. Nhằm tránh những sơ suất đáng tiếc, cũng như sử dụng thiết bị một cách an toàn nhất, bạn nên chú ý và tuân thủ những điều kiện sau đây:
Khi tiếp xúc với máy trộn bê tông, người lao động phải đảm bảo các điều kiện sau:
- Đủ tuổi theo quy định của nhà nước
- Có giấy chứng nhận đủ sức khỏe để lao động
- Được đào tạo và có chứng chỉ để đứng với máy trộn bê tông.
Để bảo đảm an toàn cho người lao động cũng như những người trực tiếp sử dụng máy, bạn cần chắc chắn các thiết bị bảo hộ lao động phải đầy đủ và chắc chắn khi làm việc với máy. Vị trí đặt máy cần phẳng, rộng, thoải mái trong việc đi lại, chú ý đến những vị trí của các rãnh nước để tránh việc chảy tràn. Cần có sự thống nhất về việc phối hợp các phối liệu để các thao tác nhịp nhàng và ổn định, đảm bảo an toàn. Việc điều khiển cần bình tĩnh, chậm rãi để tránh những sự cố về điện.
Bạn có thể tham khảo
[Máy trôn bê tông](https://www.youtube.com/watch?v=RU4mKrzRXwI) do Công ty Phúc Long sản xuất tại: https://www.youtube.com/watch?v=RU4mKrzRXwI
- Giao diện đẹp như ý
- Website load cực nhanh
- Tối ưu hóa chuẩn SEO Audit
- Thiết kế chuẩn UX / UI
- Nâng cấp tính năng dễ dàng
- Lập trình website không lỗi
(028) 6266 1155
0902 304 818
**THÔNG BÁO LỖI:**
### Bài viết liên quan
[Catalouge dây cáp điện Thịnh Phát](https://tiepthisaigon.com.vn/catalouge-day-cap-dien-thinh-phat-12-3085.html)(02/08) [Protein trong hạt cà phê biến đổi khi rang với máy rang cafe](https://tiepthisaigon.com.vn/protein-trong-hat-ca-phe-bien-doi-khi-rang-voi-may-rang-cafe-12-3080.html)(08/07) [Vị béo ở hạt cà phê tẩm mật ong được rang với máy rang cafe](https://tiepthisaigon.com.vn/vi-beo-o-hat-ca-phe-tam-mat-ong-duoc-rang-voi-may-rang-cafe-12-3079.html)(08/07) [Rang hạt cà phê Typica với máy rang cafe làm tăng thêm hương vị](https://tiepthisaigon.com.vn/rang-hat-ca-phe-typica-voi-may-rang-cafe-lam-tang-them-huong-vi-12-3078.html)(08/07) [Sự thay đổi lớp vỏ hạt cà phê sau khi rang với máy rang cafe](https://tiepthisaigon.com.vn/su-thay-doi-lop-vo-hat-ca-phe-sau-khi-rang-voi-may-rang-cafe-12-3077.html)(08/07) [Máy rang cafe thế nào đạt tiêu chuẩn châu Âu?](https://tiepthisaigon.com.vn/may-rang-cafe-the-nao-dat-tieu-chuan-chau-au-12-3076.html)(08/07) [Chi phí tốn kém sử dụng máy rang cafe so với phương pháp thông thường](https://tiepthisaigon.com.vn/chi-phi-ton-kem-su-dung-may-rang-cafe-so-voi-phuong-phap-thong-thuong-12-3053.html)(26/06) [Nên chọn đèn khẩn cấp PEMC210SW Paragon chọn nhà phân phối nào?](https://tiepthisaigon.com.vn/nen-chon-den-khan-cap-pemc210sw-paragon-chon-nha-phan-phoi-nao-12-3051.html)(26/06) [Bộ phận xử lý khói của máy rang cà phê là gì?](https://tiepthisaigon.com.vn/bo-phan-xu-ly-khoi-cua-may-rang-ca-phe-la-gi-12-3034.html)(20/06) [Sơn tĩnh điện với chất lượng tốt nhất và bền màu nhất hiện nay](https://tiepthisaigon.com.vn/son-tinh-dien-voi-chat-luong-tot-nhat-va-ben-mau-nhat-hien-nay-12-3018.html)(18/06)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Connection: Upgrade, Keep-Alive

Vary: Accept-Encoding

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Keep-Alive: timeout=5, max=100

Content-Type: text/html


text:
Trong bài viết này Tin24h.Mobi xin chỉ dẫn cho các bạn đang dùng máy Windows 10 một mẹo hay về việc thay đổi hình nền khóa theo thời gian. Không quá dài dòng nữa nhé, chúng ta đi vào thực hiện luôn.
Đầu tiên để thực hiện được các bạn hãy tải ứng dụng Screen Image Changer cho Windows 10 Mobile theo đường link tại đây: https://www.microsoft.com/en-us/store/p/screen-image-changer/9nblggh51409
Bước 1: Sau khi cài đặt thành công ứng dụng Screen Image Changer bạn tiến hành chạy ứng dụng trên thiết bị.
Bước 2: Tại giao diện chính, chúng ta chọn mục Categories và sẽ thấy có hai tùy chọn gồm Start screen (màn hình bắt đầu) và Lock screen (màn hình khóa). Bạn chọn một trong hai tùy chọn để tiến hành thiết lập.
Bước 3: Các bạn nhấn chọn biểu tượng dấu cộng để thêm và đặt tên cho chủ đề hình nền.
Bước 4: Tiếp theo nhấn biểu tượng dấu cộng để thêm hình ảnh vào chủ đề. Ứng dụng sẽ mở hình ảnh trong bộ sưu tập trên thiết bị. Bạn chỉ cần nhấn chọn vào hình muốn đặt là xong.
Bước 5: Sau khi chọn xong ảnh, các bạn có thể điều chỉnh kích thước hình ảnh tùy ý, như vậy là bạn đã có hình ảnh cho hình nền khóa và bắt đầu thay đổi theo thời gian rồi đó.
Chỉ cần thực hiện đơn giản như các bước ở trên là bạn đã có thể thay đổi hình nền khóa theo thời gian trên Windows 10 phong cách hoàn toàn mới. Rất thú vị phải không nào các bạn.
Hãy like và Share nếu bạn cảm thấy hay và hữu ích.
Bình luận

markdown:
Trong bài viết này Tin24h.Mobi xin chỉ dẫn cho các bạn đang dùng máy Windows 10 một mẹo hay về việc thay đổi hình nền khóa theo thời gian. Không quá dài dòng nữa nhé, chúng ta đi vào thực hiện luôn.
Đầu tiên để thực hiện được các bạn hãy tải ứng dụng Screen Image Changer cho Windows 10 Mobile theo đường link tại đây:
[https://www.microsoft.com/en-us/store/p/screen-image-changer/9nblggh51409](https://www.microsoft.com/en-us/store/p/screen-image-changer/9nblggh51409)
Bước 1: Sau khi cài đặt thành công ứng dụng Screen Image Changer bạn tiến hành chạy ứng dụng trên thiết bị.
Bước 2: Tại giao diện chính, chúng ta chọn mục Categories và sẽ thấy có hai tùy chọn gồm Start screen (màn hình bắt đầu) và Lock screen (màn hình khóa). Bạn chọn một trong hai tùy chọn để tiến hành thiết lập.
![ meo thay doi hinh nen khoa theo thoi gian tren windows 10](https://tin24h.mobi/wp-content/uploads/2016/12/meo-thay-doi-hinh-nen-khoa-theo-thoi-gian-tren-windows-10.jpg)
Bước 3: Các bạn nhấn chọn biểu tượng dấu cộng để thêm và đặt tên cho chủ đề hình nền.
![ meo thay doi hinh nen khoa theo thoi gian tren windows 10](https://tin24h.mobi/wp-content/uploads/2016/12/thay-doi-hinh-nen-khoa-theo-thoi-gian-tren-windows-10-1.jpg)
Bước 4: Tiếp theo nhấn biểu tượng dấu cộng để thêm hình ảnh vào chủ đề. Ứng dụng sẽ mở hình ảnh trong bộ sưu tập trên thiết bị. Bạn chỉ cần nhấn chọn vào hình muốn đặt là xong.
![ meo thay doi hinh nen khoa theo thoi gian tren windows 10](https://tin24h.mobi/wp-content/uploads/2016/12/thay-doi-hinh-nen-khoa-theo-thoi-gian-tren-windows-10-2.jpg)
![ meo thay doi hinh nen khoa theo thoi gian tren windows 10 3](https://tin24h.mobi/wp-content/uploads/2016/12/thay-doi-hinh-nen-khoa-theo-thoi-gian-tren-windows-10-3.jpg)
Bước 5: Sau khi chọn xong ảnh, các bạn có thể điều chỉnh kích thước hình ảnh tùy ý, như vậy là bạn đã có hình ảnh cho hình nền khóa và bắt đầu thay đổi theo thời gian rồi đó.
Chỉ cần thực hiện đơn giản như các bước ở trên là bạn đã có thể thay đổi hình nền khóa theo thời gian trên Windows 10 phong cách hoàn toàn mới. Rất thú vị phải không nào các bạn.
Hãy like và Share nếu bạn cảm thấy hay và hữu ích.
## Bình luận

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Set-Cookie: wordpress_logged_in_751572fcfe19971d2198524dcc968bf4=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; secure; httponly

Connection: Keep-Alive

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Với nhiều người nội trợ, việc bóc vỏ tỏi không chỉ khá mất thời gian mà còn làm tay bị ám mùi khó chịu. Cùng Ucancook.vn tham khảo 6 cách bóc tỏi siêu nhanh dưới đây nhé.
Dùng lò vi sóng
Để không phải mất thời gian tỉ mẩn bóc từng tép tỏi, bạn hãy dùng dao cắt phần gốc củ tỏi để tách các tép tỏi ra sau đó cho chúng vào lò vi sóng và quay trong khoảng 10 giây. Dưới sức nóng, hơi nước trong tỏi sẽ thoát ra khiến vỏ dễ dàng bong ra. Và bây giờ, tất cả những gì bạn cần làm là dùng tay vò nhẹ vào tép tỏi để lớp vỏ bong ra.
Sử dụng chảo nóng
Thay vì dùng lò vi sóng, bạn có thể sử dụng một chiếc chảo nóng: Cho tỏi đã chia nhánh vào chảo nóng, sau đó chà sát các củ tỏi vào nhau. Lúc đó, vỏ tỏi sẽ bong ra một cách dễ dàng.
Cách bóc tỏi bằng thố
Bóc vỏ tỏi bằng thố nhôm là một "tuyệt chiêu" ít người biết. Để thực hiện, bạn chỉ cần cắt gốc tỏi và tách từng tép ra, sau đó cho vào một chiếc thố. Lấy thêm một chiếc thố cùng kích thước, úp ngược lên trên. Sau đó, dùng 2 tay giữ chặt cho 2 miệng thố áp sát vào nhau và lắc thật mạnh đến khi nghe thấy tiếng lạo xạo thì mở ra, vỏ tỏi sẽ tự bong ra mà bạn không phải mất thời gian để bóc vỏ.
Đập dập tỏi trước khi bóc vỏ
Thường thì chúng ta hay bóc vỏ tỏi, xong mới đập tỏi. Nhưng hãy thử làm ngược lại xem sao, bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian đấy. Hãy dùng dao đập dập tỏi sau đó lột vỏ và băm nhuyễn.
Dùng một miếng cao su
Chỉ cần lấy một miếng cao su bọc quanh tỏi và dùng 2 tay chà nhẹ, vỏ tỏi sẽ nhanh chóng bong ra.
Ngâm tỏi trong nước nóng
Cách bóc tỏi đơn giản nhất là ngâm các tép tỏi trong nước ấm khoảng 2 phút để vỏ tỏi bong ra. Cách này giúp bạn bóc tỏi vừa nhanh lại vừa không bị ám mùi vào tay.
Tổng hợp

markdown:
Với nhiều người nội trợ, việc bóc vỏ tỏi không chỉ khá mất thời gian mà còn làm tay bị ám mùi khó chịu. Cùng Ucancook.vn tham khảo 6 cách bóc tỏi siêu nhanh dưới đây nhé.
**Dùng lò vi sóng**
Để không phải mất thời gian tỉ mẩn bóc từng tép tỏi, bạn hãy dùng dao cắt phần gốc củ tỏi để tách các tép tỏi ra sau đó cho chúng vào lò vi sóng và quay trong khoảng 10 giây. Dưới sức nóng, hơi nước trong tỏi sẽ thoát ra khiến vỏ dễ dàng bong ra. Và bây giờ, tất cả những gì bạn cần làm là dùng tay vò nhẹ vào tép tỏi để lớp vỏ bong ra.
**Sử dụng chảo nóng**
Thay vì dùng lò vi sóng, bạn có thể sử dụng một chiếc chảo nóng: Cho tỏi đã chia nhánh vào chảo nóng, sau đó chà sát các củ tỏi vào nhau. Lúc đó, vỏ tỏi sẽ bong ra một cách dễ dàng.
**Cách bóc tỏi bằng thố**
Bóc vỏ tỏi bằng thố nhôm là một "tuyệt chiêu" ít người biết. Để thực hiện, bạn chỉ cần cắt gốc tỏi và tách từng tép ra, sau đó cho vào một chiếc thố. Lấy thêm một chiếc thố cùng kích thước, úp ngược lên trên. Sau đó, dùng 2 tay giữ chặt cho 2 miệng thố áp sát vào nhau và lắc thật mạnh đến khi nghe thấy tiếng lạo xạo thì mở ra, vỏ tỏi sẽ tự bong ra mà bạn không phải mất thời gian để bóc vỏ.
**Đập dập tỏi trước khi bóc vỏ**
Thường thì chúng ta hay bóc vỏ tỏi, xong mới đập tỏi. Nhưng hãy thử làm ngược lại xem sao, bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian đấy. Hãy dùng dao đập dập tỏi sau đó lột vỏ và băm nhuyễn.
**Dùng một miếng cao su**
Chỉ cần lấy một miếng cao su bọc quanh tỏi và dùng 2 tay chà nhẹ, vỏ tỏi sẽ nhanh chóng bong ra.
**Ngâm tỏi trong nước nóng**
Cách bóc tỏi đơn giản nhất là ngâm các tép tỏi trong nước ấm khoảng 2 phút để vỏ tỏi bong ra. Cách này giúp bạn bóc tỏi vừa nhanh lại vừa không bị ám mùi vào tay.
*Tổng hợp*

Connection: keep-alive

Server: cloudflare


text:
Tam Quốc
- Bài này nói về một thời kỳ lịch sử Trung Quốc. Xem các nghĩa khác ở Tam Quốc (định hướng)
Thời kỳ Tam Quốc (phồn thể: 三國, giản thể: 三国, Pinyin: Sānguó) là một thời kỳ trong lịch sử Trung Quốc. Một cách chính xác theo khoa học thì nó bắt đầu vào năm 220 khi nhà Ngụy được thành lập và kết thúc năm 280 khi Đông Ngô sụp đổ và nhà Tây Tấn thống nhất Trung Hoa. Tuy nhiên, nhiều nhà sử học Trung Quốc cũng như nhiều người dân khác cho rằng thời kỳ này bắt đầu năm 190 khi liên minh chống Đổng Trác được thành lập cuối thời nhà Đông Hán.
Trước đó, phần "không chính thức" của giai đoạn này, từ năm 190 đến năm 220, được đánh dấu bởi sự hỗn loạn của các cuộc giao tranh giữa các phe phái trong rất nhiều khu vực của Trung Hoa, như các cuộc giao tranh của Tào Tháo, anh em Viên Thiệu - Viên Thuật, Tôn Kiên, Lưu Biểu, Lưu Bị, Đổng Trác, Lữ Bố, quân Khăn Vàng v.v. Phần giữa của giai đoạn này, từ năm 220 đến năm 263, được đánh dấu bằng sự giao tranh quân sự và ngoại giao của ba quốc gia thù nghịch còn lại là Ngụy (魏), Thục (蜀) và Ngô (吳). Để phân biệt các quốc gia này với các quốc gia cùng tên nhưng trong các thời kỳ trước đó, người ta đã thêm vào: Ngụy là Tào Ngụy (曹魏), Thục là Thục Hán (蜀漢), và Ngô là Đông Ngô (東吳). Phần cuối cùng của thời kỳ này được đánh dấu bằng việc Ngụy tiêu diệt Thục (năm 263), nhà Tây Tấn thay thế Ngụy (tháng 2 năm 266 theo dương lịch), và Tấn tiêu diệt Ngô (280).
Mặc dù tương đối ngắn, thời kỳ lịch sử đầy hỗn loạn và chinh chiến này đã được tiểu thuyết hóa trong văn học và rất nổi tiếng ở Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên và các nước Đông Nam Á. Nó được chuyển thể thành các vở kịch, tiểu thuyết, truyện dân gian, truyện dã sử cũng như trong phim ảnh, phim truyền hình nhiều tập và trò chơi điện tử. Nổi bật nhất trong số đó là tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, một tác phẩm hư cấu dựa phần lớn theo lịch sử. Ghi chép lịch sử chính thức của thời kỳ này là Tam quốc chí của Trần Thọ, với sự hiệu đính của Bùi Tùng Chi sau này.
Thời kỳ Tam quốc này cũng là một trong những thời kỳ đẫm máu nhất trong lịch sử Trung Quốc. Điều tra dân số cuối thời kỳ nhà Đông Hán cho con số là khoảng 56 triệu người, trong khi đó điều tra dân số trong thời kỳ đầu nhà Tây Tấn (sau khi Tấn thống nhất Trung Quốc) chỉ còn khoảng 26 triệu người. Cho dù con số thống kê có thể có sai số lớn nhưng hoàn toàn đủ cơ sở để nói rằng phần lớn dân số đã chết vì các cuộc chiến tranh liên miên trong thời kỳ này.
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Kinh tế - xã hội
- 3 Những trận chiến lớn
- 4 Các nhân vật chủ chốt
- 5 Xem thêm
- 6 Chú thích
- 7 Tham khảo
- 8 Liên kết ngoài
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Cái chết của Hán Linh Đế tháng 5 năm 189 đã dẫn đến thời kỳ nhiếp chính không ổn định của Hà Tiến vốn là Đại tướng quân và sự tái phát của mối bất hòa giữa các hoạn quan và các quan lại khác. Sau khi Hà Tiến bị Trương Nhượng, Đoàn Khuê và nhóm thập thường thị giết thì bộ tướng là Viên Thiệu đã thảm sát các hoạn quan trong triều. Sự hỗn loạn trong triều đã mở đường cho thứ sử Tây Lương là Đổng Trác từ miền Tây Bắc trở về kinh thành Lạc Dương và kiểm soát toàn bộ triều chính, mở đầu cho các cuộc chiến tranh sát phạt lẫn nhau của các chư hầu trên toàn lãnh thổ Trung hoa.
Đổng Trác liên tiếp sử dụng mưu kế bức bách để vua Hán Thiếu Đế (Lưu Biện) phải nhường ngôi cho em là Trần Lưu vương Lưu Hiệp, tức là Hán Hiến Đế và phế Thiếu Đế làm Hoằng Nông Vương rồi sau đó giết đi. Năm 190 liên minh 10 sứ quân do Viên Thiệu cầm đầu gồm có Viên Thiệu, Viên Thuật, Hàn Phức, Khổng Do, Lưu Đại, Trương Mạo, Trương Siêu, Vương Khuông, Viên Di, Kiều Mạo đã nổi dậy ở các tỉnh miền đông chống lại Đổng Trác.[1] Cùng lúc, một sứ quân ở Ngô quận là Tôn Kiên cũng dấy binh đánh Đổng Trác. Dưới áp lực này, Đổng Trác phải mang Hiến đế chạy về phía tây tới Trường An vào tháng 5 năm 191. Một năm sau đó, ông ta bị 1 tướng của mình là Lữ Bố giết chết. Từ đây, Trung Quốc bắt đầu trải qua những cuộc giao tranh quân sự trong những năm tiếp theo.
Trận Quan Độ và Xích Bích[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 191, qua sự việc tranh giành quyền lực, thanh toán lẫn nhau giữa tướng quân Hà Tiến và mười hoạn quan trong cung đã tạo ra mầm mống cho các cuộc bạo loạn sau này, đã có một số thảo luận bí mật trong liên minh về việc đưa ai lên nối ngôi nhưng các thành viên của liên minh dần dà bị tiêu diệt hoặc phải bỏ chạy. Chiến tranh thực sự diễn ra khi Đổng Trác rời bỏ Lạc Dương. Tháng 8 năm 195 vua Hiến Đế phải rời Trường An bắt đầu một chuyến du hành đầy nguy hiểm về phương đông để tìm những người ủng hộ. Năm 196, khi ông gặp Tào Tháo ở Hứa Đô, phần lớn các đối thủ tranh giành quyền lực cỡ nhỏ đã bị thu phục hay tiêu diệt bởi các thế lực lớn hơn. Đế chế nhà Hán đã bị chia sẻ giữa một số lãnh chúa lớn trong các khu vực. Viên Thiệu chiếm phần trung tâm phía bắc bao gồm Thanh Châu, Tinh Châu, Ký Châu và U châu (khu vực tỉnh Hà Bắc và phụ cận hiện nay), mở rộng quyền lực lên phía bắc sông Hoàng Hà chống lại Công Tôn Toản, là người chiếm giữ khu vực biên giới phía bắc. Tào Tháo, ở phía nam của họ Viên, bị lôi cuốn vào cuộc chiến với Viên Thuật là người chiếm giữ vùng lưu vực sông Hoài (Hoài Nam) và Lưu Biểu ở miền trung sông Dương Tử (Kinh Châu). Xa hơn về phía nam là viên tướng trẻ Tôn Sách (con Tôn Kiên) thiết lập quyền lực tại khu vực hạ lưu sông Dương Tử (Giang Đông). Về phía tây, Lưu Chương chiếm Ích Châu trong khi đó Hán Trung và khu vực tây bắc bị chiếm giữ bởi một số các lãnh chúa nhỏ như Trương Lỗ, Trương Tú, Hàn Toại, Mã Đằng.
Tào Tháo, sau này là người sáng lập nhà nhà Ngụy, đã nổi binh mùa đông năm 189. Ông đã thu được khoảng 300.000 quân Khăn Vàng cũng như một loạt các nhóm quân sự có nguồn gốc bộ tộc vào quân đội của mình. Năm 196 ông ta thiết lập kinh đô cho nhà Hán ở Hứa Xương (Hứa Đô) và phát triển nông nghiệp trên cơ sở sử dụng sức lính để tăng thêm lương thảo cho quân đội. Sau khi tiêu diệt Viên Thuật năm 197 và các lãnh chúa miền đông như giết Lã Bố (198) và làm suy yếu Lưu Bị (199-200) ở Từ Châu trong một sự kế tiếp nhanh chóng, Tào Tháo nhằm sự chú ý của ông ta vào phía bắc tới Viên Thiệu, người trong cùng năm đó đã tiêu diệt kẻ thù phía bắc của mình là Công Tôn Toản.
Sau nhiều tháng lập kế hoạch, hai bên đã giao tranh tại Quan Độ năm 200. Vượt qua đội quân đông đảo hơn của họ Viên (700.000 người so với hơn 70.000 quân của Tào Tháo), Tào Tháo đã đánh bại ông ta và làm tan rã quân miền bắc. Năm 202, Tào Tháo giành hoàn toàn thế chủ động sau cái chết của Viên Thiệu và sự chia rẽ của ba con trai ông ta để tiến lên phía bắc sông Hoàng Hà. Ông ta chiếm Nghiệp Thành năm 204 và xâm chiếm các tỉnh Ký Châu, Tinh Châu, Thanh Châu và U Châu. Cuối năm 207, sau những chiến dịch nhỏ chống lại người Ô Hoàn (乌桓), Tào Tháo đã giành được sự thống lĩnh không thể tranh cãi đối với miền đồng bằng Hoa Bắc gồm các tỉnh như Liêu Ninh, Sơn Tây, Nội Mông và Bắc Kinh ngày nay.
Sau khi liên minh với Viên Thiệu bị tan vỡ, Lưu Bị phải chạy về Kinh Châu nương náu dưới trướng Lưu Biểu.
Năm 208, Tào Tháo đưa quân về phía nam với ý định nhanh chóng thống nhất đế chế. Con Lưu Biểu là Lưu Tông đầu hàng, dâng đất Kinh Châu, Tương Dương cho họ Tào và Tào Tháo có thể triển khai một lực lượng thủy quân, lục quân lớn tại Giang Lăng (khoảng trên 20 vạn). Tuy nhiên, Tôn Quyền – người kế vị Tôn Sách tại Giang Đông và Lưu Bị sau khi chạy qua Hạ Khẩu, Giang Hạ vẫn tiếp tục chống cự. Mưu sĩ của Tôn Quyền là Lỗ Túc đảm bảo cho liên minh với Lưu Bị, là người đã thua chạy từ phía bắc. Liên quân của hai nhà khoảng 5 vạn quân giao tranh với thủy quân của Tào Tháo tại Xích Bích vào mùa đông. Sau vài giao tranh nhỏ, cuộc tấn công bằng hỏa công đã là đòn đánh quyết định làm quân Tào Tháo tan vỡ, và buộc ông ta phải rút chạy hỗn loạn về phương bắc. Chiến thắng của liên quân tại Xích Bích là đảm bảo cho sự sống còn của Lưu Bị và Tôn Quyền và là cơ sở để hình thành nên hai vương triều Thục và Ngô.
Tam Quốc đỉnh lập[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi chạy về phía bắc, Tào Tháo thu phục các khu vực ở miền tây bắc năm 211, đặc biệt là trong trận Đồng Quan, ông đã đánh bại được hai thế lực cát cứ là Mã Siêu và Hàn Toại, qua đó củng cố vững chắc quyền lực của mình. Ông ta tăng nhanh chức vụ cũng như sức mạnh quân đội, cuối cùng đạt đến tước phong Ngụy vương năm 217. Lưu Bị tấn công vào Ích Châu và năm 214 thay thế Lưu Chương cai trị khu vực này, giao cho Quan Vũ cai quản Kinh Châu. Tôn Quyền, trong những năm sau đó bị vướng bận với việc chống lại Tào Tháo tại miền đông nam ở Hợp Phì, bây giờ bắt đầu chú ý tới mảnh đất Kinh Châu màu mỡ và miền trung sông Dương Tử. Sự bất hòa giữa hai quốc gia liên minh này ngày càng tăng lên. Năm 219, sau khi Lưu Bị chiếm được Hán Trung và Tương Dương từ Tào Tháo, đại tướng của Ngô là Lã Mông đã bắt giết Quan Vũ và tái chiếm Kinh Châu.
Đầu năm 220, Tào Tháo chết, tháng 10 năm đó con ông là Tào Phi phế bỏ vua Hán Hiến Đế giành ngôi, tức là Ngụy Văn đế, chấm dứt nhà Đông Hán. Tào Phi đặt quốc hiệu là Ngụy và lên ngôi tại Lạc Dương, Tào Tháo được truy tôn là "Thái Tổ Vũ Hoàng Đế".
Năm 221, Lưu Bị cũng tự xưng là Hoàng đế kế tục nhà Hán, tức Tiên chủ của Thục Hán với mục đích khôi phục nhà Hán. (Quốc gia này trong sử sách gọi là "Thục" hay "Thục-Hán".) Trong năm đó, Ngụy ban cho Tôn Quyền tước hiệu Ngô vương. Một năm sau, do việc Tôn Quyền sai Lã Mông bắt giết tướng Thục Hán là Quan Vũ và chiếm đóng toàn bộ Kinh Châu, quân đội Thục Hán tuyên bố chiến tranh với Đông Ngô và giao tranh với quân Ngô tại trận Di Lăng. Tại Hào Đình, Lưu Bị bị tướng của Tôn Quyền là Lục Tốn đánh bại và phải lui quân về Thục, sau đó băng hà vào năm 222 tại thành Bạch Đế. Sau cái chết của Lưu Bị, Thục và Ngô dưới sự liên kết của Khổng Minh, đã thiết lập lại quan hệ bang giao để chống Tào Ngụy, tạo nên sự ổn định của trục ba quốc gia. Cuối năm 222 sau đại thắng Di Lăng, Tôn Quyền tự xưng vua Ngô độc lập với nhà Nguỵ nhưng vẫn khiêm tốn giữ tước hiệu "Ngô Vương" cho đến năm 229, Tôn Quyền chính thức từ chối công nhận nhà Ngụy của Tào Phi và lên ngôi hoàng đế tại Vũ Xương,thành lập nhà Đông Ngô.Thế chân vạc Tam Quốc chính thức hình thành.
Phần lớn miền bắc hoàn toàn thuộc nhà Ngụy, trong khi đó Thục chiếm miền tây nam bao gồm Tứ Xuyên và Ngô chiếm miền trung tâm phía nam và phía đông. Biên giới phía ngoài của ba quốc gia này bị giới hạn bởi ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa. Ví dụ, kiểm soát về chính trị của nhà Thục trên biên giới phía nam của mình bị giới hạn bởi các bộ lạc người Thái trong tỉnh Vân Nam và Myanma ngày nay, nhà Ngô không thể vươn tới mà phải tồn tại cùng nước Lâm Ấp (của người Chăm).
Năm 222, con Lưu Bị là Lưu Thiện lên ngôi kế nghiệp cha. Thất bại của Lưu Bị tại Hào Đình kết thúc thời kỳ thù địch giữa Ngô và Thục và cả hai tận dụng cơ hội này để tập trung vào những vấn đề trong nước cũng như để đối phó với nhà Ngụy. Đối với Tôn Quyền, chiến thắng này cũng kết thúc sự e ngại của ông về việc nhà Thục mở rộng về phía Kinh Châu và ông có thể nhòm ngó tới các bộ tộc thiểu số ở phía đông nam, là những bộ tộc mà người Hán gọi chung là "Sơn Việt" (xem thêm người Việt (tiếng Hoa) và Việt (tiếng Hoa) (越, 粵, 鉞)). Năm 234 ông ta đã đè bẹp các bộ lạc nổi dậy. Trong năm này, mười vạn quân Sơn Việt phải đầu hàng Gia Cát Cẩn sau ba năm bị bao vây ở Đan Dương (丹陽). Trong số này, bốn vạn người Man Di đã bị bắt đi lính cho nhà Ngô. Trong khi đó nhà Thục cũng gặp sự chống cự của bộ tộc bản xứ ở phía nam. Bộ tộc Di (彝族) ở phía tây nam đã nổi dậy chống nhà Hán, chiếm giữ Ích Châu. Gia Cát Lượng, để tránh thế hai đầu đối địch, đã dẫn ba cánh quân tiến đánh bộ tộc Di. Quân đội của ông đã đánh một số trận với vua người Man là Mạnh Hoạch, cuối cùng Mạnh Hoạch đã phải đầu hàng. Những người thổ dân (theo cách gọi của người Hán) được phép cư trú tại kinh đô nhà Thục ở Thành Đô như những công dân chính thức và người Di cũng phải đi lính cho nhà Thục.
Vào cuối cuộc chinh chiến miền nam của Gia Cát Lượng, liên minh Thục-Ngô đang hưng thịnh và nhà Thục Hán có thể đem quân lên phía bắc. Năm 227 Gia Cát Lượng đem quân đến Hán Trung, mở đầu cho những trận đánh với nhà Ngụy ở phía tây bắc. Năm sau, ông cho tướng Triệu Vân (趙雲), hay Tử Long (子龍), tấn công từ Tà Cốc để nghi binh trong khi tự mình dẫn quân đến Kỳ Sơn. Quân tiên phong của Mã Tốc tuy nhiên đã bị đánh bại tại Nhai Đình và quân Thục phải rút lui. Trong sáu năm tiếp theo Gia Cát Lượng đã vài lần đem quân tiến ra bắc Kỳ Sơn nhưng sự hạn chế về lương thảo, lại do đô đốc nhà Ngụy lúc đó là Tư Mã Ý phòng thủ nên ông đã không thành công. Năm 234 ông đem quân lần cuối tấn công ra bắc, đánh với quân Ngụy tại Vị Nam ở phía nam sông Vị Thủy. Vì cái chết đột ngột của ông, quân Thục lại phải rút lui.
Trong thời gian những cuộc đánh lớn của Gia Cát Lượng ra miền bắc thì nhà Ngô luôn luôn phải đề phòng chống lại sự xâm lấn của nhà Ngụy. Khu vực quanh Hợp Phì thường xuyên dưới áp lực của Ngụy kể từ sau trận Xích Bích và là chiến trường cho những trận giao tranh cỡ nhỏ hơn. Do lo sợ chiến tranh nhiều người dân đã phải di cư tới miền nam sông Dương Tử. Sau cái chết của Gia Cát Lượng, những cuộc tấn công vào khu vực Hoài Nam đã tăng lên nhưng không có kết quả gì, nhà Ngụy không thể phá vỡ phòng tuyến của quân Ngô trên sông, kể cả pháo đài Nhu Tu (濡鬚, Xuru).
Thời gian cai trị kéo dài của Tôn Quyền là khoảng thời gian sung túc nhất của quốc gia này. Việc di dân từ phía bắc và "giải quyết xong" các bộ lạc thiểu số Man Di đã làm tăng nhân lực cho nông nghiệp, đặc biệt là ở hạ lưu sông Dương Tử. Vận tải đường sông phát triển, với sự ra đời của các kênh Chiết Đông và Giang Nam. Thương mại với Thục phát triển, với một sự lưu thông lớn của bông từ Thục và sự phát triển của đồ tráng men và công nghệ luyện kim. Vận tải biển đã được hoàn thiện hơn để có thể đến được Mãn Châu và đảo Đài Loan. Về phía nam, các thương nhân Ngô đã đến Luy Lâu và Phù Nam). Với sự phát triển của kinh tế thì văn hóa, nghệ thuật cũng phát triển theo. Tại đồng bằng sông Dương Tử, những ảnh hưởng đầu tiên của Phật giáo đã xuất hiện ở phía nam Lạc Dương. (Xem Phật giáo ở Trung Quốc)
Tam Quốc quy Tấn[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi Khai Quốc công thần và cũng là trụ cột không thể thay thế của Thục Hán là Khổng Minh Gia Cát Lượng qua đời ngay trong chiến dịch Bắc Phạt lần 6 (CN năm 234), vị trí Thừa tướng của ông lần lượt được Tưởng Uyển, Phí Vĩ và Đổng Doãn đảm nhận, chính sự tạm thời yên ổn. Sau năm 258, chính trường nhà Thục Hán ngày càng bị kiểm soát bởi các hoạn quan và tham nhũng tràn lan mà điển hình là Hoàng Hạo, lại thêm Hậu Chủ Lưu Thiện bất tài nhu nhược, tin dùng hoạn quan, ngày càng xa lánh trung thần khiến Thục Hán hoàn toàn đi trên vết xe đổ của vua Hán Linh Đế trước kia.
Cho dù có những cố gắng đầy nghị lực từ Khương Duy, học trò của Gia Cát Lượng, nhà Thục Hán không thể giành được chiến thắng quyết định trước nhà Ngụy. Tám cuộc tấn công ra Bắc khi được khi thua, nhưng không lấn chiếm được đất đai của Ngụy và khiến lực lượng của Thục bị hao mòn. Trong thì loạn ngoài thì suy, việc Thục bị tiêu diệt chỉ còn là vấn đề thời gian.
Năm 263, quân Ngụy dưới sự lãnh đạo của 2 đại tướng là Đặng Ngải và Chung Hội ồ ạt tấn công vào đất Thục bằng ba cánh quân, quân Thục phải rút lui khỏi Hán Trung. Khương Duy lui về Kiếm Các tử thủ. Tướng Ngụy Đặng Ngải cùng với con trai đã đem quân của mình từ Âm Bình qua những khu vực được cho là không thể vượt qua - đã tiến công đánh bại Gia Cát Chiêm tại Miên Trúc, Thành Đô lập tức bị đe dọa. Mùa đông năm đó, quân Ngụy bao vây chặt Thành Đô, sau 20 ngày kháng cự ác liệt, toàn bộ binh sĩ nhà Thục sống sót trong thành buông vũ khí sau khi Hậu Chủ Lưu Thiện tuyên bố đầu hàng. Khương Duy lúc đó đang ở Kiếm Các được lệnh đầu hàng. Khương Duy đến hàng tướng Ngụy Chung Hội. Mặc dù ông đã cố gắng gây chia rẽ các tướng Ngụy để thực hiện một cuộc đảo chính, khôi phục lại nhà Thục Hán nhưng nửa chừng do bệnh tim tái phát nên ông phải đã tự sát ngay giữa trận đánh cuối, kết thúc sự kháng cự cuối cùng của nhà Thục. Nhà Thục Hán chấm dứt sau 43 năm tồn tại.
Từ những năm cuối thập niên 230, những rạn nứt đã xuất hiện và ngày càng trở lên rõ nét hơn giữa họ Tào lúc đó đang cai trị và họ Tư Mã. Sau cái chết của Tào Duệ, chủ nghĩa bè phái đã rõ nét hơn giữa quan nhiếp chính Tào Sảng và tổng chỉ huy quân đội Tư Mã Ý. Cẩn thận hơn, Tào Sảng đã để cho những người thân cận nắm giữ các chức vụ quan trọng và loại bỏ họ Tư Mã, mà ông cho là mối đe dọa. Sức mạnh của họ Tư Mã, một trong những dòng họ địa chủ lớn ở Trung Quốc thời Hán, đã được tăng thêm bởi những chiến thắng quân sự của Tư Mã Ý. Ngoài ra, Tư Mã Ý còn là một nhà chiến lược và chính trị nổi tiếng. Năm 238 ông đánh bại cuộc nổi dậy của Công Tôn Uyên và đưa vùng Liêu Đông về dưới sự kiểm soát của trung ương. Cuối cùng, ông vượt qua Tào Sảng trong trò chơi quyền lực. Nắm lấy cơ hội, nhân lúc những người thuộc phe hoàng gia đi viếng Cao Bình lăng, Tư Mã Ý làm đảo chính ở Lạc Dương, ép lực lượng của Tào Sảng rời khỏi chính quyền. Rất nhiều người phản đối về việc quyền lực nghiêng về gia đình Tư Mã quá nhiều; nổi tiếng nhất là Trúc Lâm Thất Hiền. Một trong bảy người này, Kê Khang, đã bị giết như là một phần của sự thanh lọc sau khi Tào Phương thất thế.
Sau khi Tư Mã Ý chết, các con là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu tiếp tục cầm quyền ở Ngụy. Việc đánh dẹp những lực lượng kháng cự trong nước Ngụy như Vô Kỳ Kiệm, Gia Cát Đản và chống lại cuộc xâm lấn của đại tướng Khương Duy bên Thục càng khiến thế lực của họ Tư Mã thêm mạnh. Việc tiêu diệt Thục (263), tuy trên danh nghĩa là Ngụy diệt nhưng thực chất là do Tấn vương Tư Mã Chiêu.
Năm 264, Tư Mã Chiêu chết, con là Tư Mã Viêm lên thay tước Tấn vương. Tháng chạp năm sau (tức tháng 2 năm 266), Viêm phế bỏ Ngụy Nguyên đế Tào Hoán lên làm vua, tức là Tấn Vũ Đế.
Sau cái chết của Tôn Quyền năm 252, không có người kế tục xứng đáng, nhà Ngô bắt đầu đi xuống. Trong nước, quyền thần đánh nhau lục đục khiến nội bộ thêm suy yếu. Những cuộc áp chế thành công do Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu tiến hành trước các cuộc nổi loạn ở khu vực Hoài Nam (lãnh thổ Ngụy) đã làm giảm ảnh hưởng của nhà Ngô.
Sau khi Cảnh đế Tôn Hưu chết, Tôn Hạo lên thay lại là người tàn bạo độc ác khiến nhân tâm thêm chia lìa.
Năm 269 Dương Hộ, tướng nhà Tấn tại miền nam, bắt đầu chuẩn bị xâm chiếm nước Ngô bằng việc xây dựng hạm đội và huấn luyện thủy quân tại Tứ Xuyên dưới quyền Vương Tuấn. Bốn năm sau, Lục Kháng, vị tướng giỏi cuối cùng của nhà Ngô chết, nước Ngô không còn tướng tài.
Kế hoạch xâm chiếm của nhà Tấn cuối cùng đã diễn ra vào mùa đông năm 279. Tư Mã Viêm ra lệnh tấn công bằng 5 cánh quân đồng thời dọc theo sông Dương Tử từ Kiến Khang tới Giang Lăng trong khi hạm đội từ Tứ Xuyên xuôi dòng tới Kinh Châu dưới sự chỉ huy của các tướng Đỗ Dự, Vương Tuấn. Trước các cuộc tấn công mãnh liệt của quân Tấn, lực lượng nhà Ngô tan rã và Kiến Khang mất vào tháng 3 năm 280. Tôn Hạo đầu hàng, đóng lại một thế kỷ chia cắt đầy biến động.
Kinh tế - xã hội[sửa | sửa mã nguồn]
Pháp luật, đời sống kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Các sử gia Trung Quốc nhận định: thực ra đời sống nhân dân thời Tam Quốc nếu so với cuối thời Đông Hán có phần tốt hơn. Thời Tam Quốc dù là thời chia cắt và mật độ chiến tranh dày hơn nhưng chính trong thời Đông Hán, nhân dân cũng phải chịu lao dịch nặng, thường phải tòng quân đánh các tộc Ô Hoàn, Tiên Ty.
Về đời sống sinh hoạt, các nhà nghiên cứu cho rằng tình hình tốt hơn hẳn. Ngoại trừ Thục Hán trong 9 năm cuối bị hoạn quan Hoàng Hạo thao túng, nhìn chung trong triều đình cả ba nước đều không bị nạn hoạn quan lộng hành. Quan lại lớn nhỏ ở cả ba nước đa số là những người thanh liêm.[2]
Pháp luật của Tào Ngụy hơi thiên về sự nghiêm khắc. Đến thời Ngụy Minh đế Tào Tuấn, pháp luật được hiệu đính, về sau trở thành cơ sở pháp luật của một số triều đại khác.[2]
Tào Ngụy cũng sáng lập ra chế độ "cửu phẩm" - 9 bậc quan lại. Chế độ này được đánh giá là tiến bộ hơn so với chế độ Hiếu liêm, Mậu tài thời Đông Hán chỉ dựa vào quyền thế của cha anh và cha vợ mà có được.[2]
Chính sách đồn điền và thủy lợi của Tào Ngụy tuy nhằm mục đích quân sự là chủ yếu nhưng cũng gián tiếp giúp nhiều cho nông dân.[2]
Về tiền tệ, Tào Ngụy sau khi dùng tiền Ngũ thù và thi hành trở lại chính sách hàng đổi hàng. Tại Tây Thục thực hiện chính sách tiền tệ tốt hơn, một thời gian phát hành tiền lớn nhưng sau đó khôi phục tiền Ngũ thù. Thời Gia Cát Lượng chấp chính luôn dùng chính sách thủ tín với nhân dân nên đời sống ở Thục tương đối ổn định. Tôn Quyền cũng phát hành tiền lớn và sau đó lại phát hành tiền lớn ăn 1000 đồng đổi lấy tiền nhỏ của dân.. Về sau, Tôn Quyền thu hết tiền lớn lại.[3]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Lãnh thổ của ba nước Ngụy, Thục, Ngô rộng hơn thời Đông Hán trở về trước. Ba nước không thể thôn tính được nhau nên tính tới chuyện cùng phát triển ra bên ngoài, thu thập các bộ tộc láng giềng nhỏ yếu hơn và văn hóa kém phát triển hơn. Ngụy thu phục người Tiên Ty, Ô Hoàn; Thục thu thập người Di và người Khương ở Thanh Hải; Ngô thu phục người Việt ở vùng núi ba tỉnh Giang, Chiết, Hoãn.[3]
Về dân số, nhà Ngụy là mạnh nhất. Khi nhà Ngụy mất (265), quốc gia này có hơn 663.423 hộ gia đình và 4.190.891 người trong phạm vi biên giới của mình. Nhà Thục có 280.000 hộ dân số 940.000 người. Đông Ngô có 523.000 hộ, 2.558.000 người.[4] Như vậy, nhà Ngụy chiếm hơn 58% dân số và khoảng 40% diện tích. Với những nguồn lực này, nhà Ngụy có thể có tới hơn 400.000 quân trong khi nhà Thục và Ngô có thể có 102.000 và 230.000 quân tương ứng: khoảng 10% dân số. Liên minh Thục-Ngô chống lại nhà Ngụy là một liên minh quân sự ổn định; biên giới của ba quốc gia này gần như không thay đổi trong hơn 40 năm.[5] Cần lưu ý là trong thời kì này lưu dân chạy loạn rất nhiều, nhất là ba nước mới lập quốc, và các lưu dân thường cố tình che giấu hộ tịch để trốn đinh, trốn thuế nên dân số thực tế có thể cao hơn 20-50%.
Nhà Ngụy khi diệt Thục có dân số gấp 4 lần Thục, khi Tấn diệt Ngô thì dân số gấp 6,3 lần. Đây là nguyên nhân cơ bản khiến Ngô và Thục lần lượt mất về tay Ngụy và Tấn.[6]
Thương mại và vận tải[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thuật ngữ kinh tế sự phân chia thời Tam Quốc phản ánh một thực tế được kéo dài đến tận sau này. Thậm chí trong thời nhà Bắc Tống, bảy trăm năm sau thời kỳ Tam Quốc, có thể nghĩ về Trung Hoa như là một thực thể của ba thị trường khu vực lớn. (Tình trạng của miền tây bắc thì hơi mâu thuẫn, vì nó được liên kết bởi khu vực tây bắc và miền Tứ Xuyên). Sự phân chia địa lý như vậy được nhấn mạnh bởi một thực tế là tất cả các tuyến giao thông chính giữa ba khu vực lớn đều là nhân tạo: Đại Vận Hà ("Kênh đào vĩ đại") liên kết miền bắc và miền nam, việc vận chuyển qua Tam Hiệp trên sông Dương Tử liên kết nam Trung Hoa với Tứ Xuyên và con đường hành lang (gallery road) nối Tứ Xuyên với miền tây bắc. Sự chia cắt thành ba thực thể riêng rẽ này là hoàn toàn tự nhiên và thậm chí được tiên đoán trước bởi những nhà chính trị như Gia Cát Lượng (Xem thêm Kế hoạch Long Trung 隆中對).
Văn hóa, nghệ thuật và khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Con của Vương Lãng nhà Tào Ngụy là Vương Túc nổi tiếng trong lĩnh vực cổ văn. Có ý kiến cho rằng chính Vương Túc chứ không phải Khổng An Quốc, mới là tác giả của bộ Cổ văn Thượng thư truyện. Con Vương Túc là Vương Bật được đánh giá là thiên tài, người đã chú giải Lão tử, sau đó lại dùng Lão tử giải thích Kinh dịch.[7]
Ba cha con Tào Tháo, Tào Phi và Tào Thực được đời sau xếp vào hàng những nhà thơ tiêu biểu cuối thời Đông Hán, đầu thời Tam Quốc. Ngoài thơ ca, Tào Thực còn nổi tiếng với bài phú đài Đồng Tước. Tào Phi tuy kém Tào Thực một bậc nhưng chính là người mở đầu cho thể thơ thất ngôn. Về tiểu thuyết, thời Tam Quốc có Lục dị ký và truyện ma quỷ Sưu thần ký, cũng được cho là của Tào Phi.[8]
Một học giả nổi tiếng khác là Cam Bảo, để lại tác phẩm Ngụy Tấn Xuân thu, đây chính là tài liệu mà sau này Bùi Tùng Chi thời Lưu Tống dùng để chú giải Tam Quốc chí. Ngoài ra, còn có các nhà sử học khác như Ngư Quyền viết Ngụy lược, Vi Chiêu viết Ngô thư và Tiêu Chu nhà Thục Hán viết Cổ sử khảo.[8]
Về nghệ thuật, hiện nay Bảo tàng Mỹ thuật Boston (Mỹ) còn lưu giữ bức tranh hai người du xuân rất sinh động. Trong nghệ thuật kiến trúc, các chùa Phật giáo, miếu của Đông Ngô rất phát triển: Vũ Xương có chùa Tuệ Bảo, Kiến Nghiệp có viện Thủy Tướng và chùa Bảo Ninh, Ngô huyện có chùa Thông Huyền, huyện Cần có chùa Đức Nhuận. Ở miền bắc, Tào Tháo dựng đài Đồng Tước sau khi thua trận Xích Bích.[8]
Về khoa học, thời Tam Quốc đã bắt đầu ứng dụng ma túy và dùng thủ thuật lấy sỏi mật ra. Tên tuổi của danh y Hoa Đà còn truyền đến nhiều đời sau. Người nước Ngụy là Mã Quân có công phát minh ra xe chỉ nam, xe bắn đá; đồng thời cũng được xem là người phát minh ra guồng nước. Ngoài ra, còn có nhà toán học Lưu Huy, tác giả của bộ Hải đảo toán kinh.[8]
Những trận chiến lớn[sửa | sửa mã nguồn]
- Trận Giới Kiều, (191) giữa Viên Thiệu và Công Tôn Toản.
- Trận Quan Độ, (200) giữa Tào Tháo và Viên Thiệu.
- Trận Trường Bản, (208) giữa Lưu Bị và Tào Tháo.
- Trận Xích Bích, (208) giữa liên quân Tôn-Lưu và Tào Tháo.
- Trận Đồng Quan, (211) giữa Tào Tháo và Mã Siêu, Hàn Toại.
- Trận chiến tại Phàn Thành, (219) giữa Tào Nhân và Quan Vũ.
- Trận Di Lăng, (221-222) giữa Lưu Bị và Lục Tốn nhà Ngô.
- Thất cầm Mạnh Hoạch, (225) 7 lần tha cho Mạnh Hoạch và cuối cùng đã thu phục được Mạnh Hoạch.
- Lục xuất Kỳ Sơn, (228-234) Gia Cát Lượng 6 lần lên Kỳ Sơn.
- Cửu phạt trung nguyên, (247-262) Khương Duy 9 lần phạt trung nguyên.
Các nhân vật chủ chốt[sửa | sửa mã nguồn]
- Đổng Trác
- Lã Bố
- Tào Tháo
- Viên Thiệu
- Viên Thuật
- Lưu Bị
- Quan Vũ
- Trương Phi
- Mã Siêu
- Triệu Vân
- Tôn Quyền
- Gia Cát Lượng
- Khương Duy
- Lục Tốn
- Tư Mã Ý
- Tư Mã Sư
- Tư Mã Chiêu
- Lã Mông
- Chu Du
- Hán Hiến Đế
- Quách Gia
- Giả Hủ
- Tuân Úc
- Tuân Du
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
- Tam Quốc diễn nghĩa
- Tào Ngụy
- Thục Hán
- Đông Ngô
- Nhà Tấn
- Khởi nghĩa Khăn Vàng
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Những người khác được Tam Quốc Diễn Nghĩa đề cập tới nhưng thực ra không tham dự là: Khổng Dung, Đào Khiêm, Mã Đằng, Trương Dương, Công Tôn Toản; Tôn Kiên cũng tự động khởi binh đánh Đổng Trác chứ không hội quân với Viên Thiệu - Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), sách đã dẫn, tr 351 - 352
- ^ a ă â b Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 437
- ^ a ă Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 438
- ^ Học viện quân sự cấp cao, sách đã dẫn, tr 90-91
- ^ Tam Quốc bình giảng - Nguyễn Tử Quang, Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988
- ^ Học viện quân sự cấp cao, sách đã dẫn, tr 91
- ^ Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 438-439
- ^ a ă â b Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 439
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Giáo dục, 1995
- Kể chuyện Tam Quốc - Lê Đông Phương (Cao Tự Thanh dịch), Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007
- Tam Quốc bình giảng - Nguyễn Tử Quang, Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988
- Lịch sử Trung Quốc từ thượng cổ đến Năm đời mười nước - Học viện quân sự cấp cao, 1992
- Tam quốc chí của Trần Thọ (233-297) viết

markdown:
# Tam Quốc
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search) *Bài này nói về một thời kỳ* [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c). Xem các nghĩa khác ở [Tam Quốc (định hướng)](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))
Thời kỳ
**Tam Quốc** ( [phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 三國, [giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 三国, [Pinyin](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): Sānguó) là một thời kỳ trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c). Một cách chính xác theo khoa học thì nó bắt đầu vào năm [220](/wiki/220) khi [nhà Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) được thành lập và kết thúc năm [280](/wiki/280) khi [Đông Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) sụp đổ và [nhà Tây Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) thống nhất Trung Hoa. Tuy nhiên, nhiều nhà sử học Trung Quốc cũng như nhiều người dân khác cho rằng thời kỳ này bắt đầu năm [190](/wiki/190) khi liên minh chống [Đổng Trác](/wiki/%C4%90%E1%BB%95ng_Tr%C3%A1c) được thành lập cuối thời [nhà Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n).
Trước đó, phần "không chính thức" của giai đoạn này, từ năm
[190](/wiki/190) đến năm [220](/wiki/220), được đánh dấu bởi sự hỗn loạn của các cuộc giao tranh giữa các phe phái trong rất nhiều khu vực của Trung Hoa, như các cuộc giao tranh của [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o), anh em [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u) - [Viên Thuật](/wiki/Vi%C3%AAn_Thu%E1%BA%ADt), [Tôn Kiên](/wiki/T%C3%B4n_Ki%C3%AAn), [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u), [Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B), [Đổng Trác](/wiki/%C4%90%E1%BB%95ng_Tr%C3%A1c), [Lữ Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91), [quân Khăn Vàng](/wiki/Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Kh%C4%83n_V%C3%A0ng) v.v. Phần giữa của giai đoạn này, từ năm [220](/wiki/220) đến năm [263](/wiki/263), được đánh dấu bằng sự giao tranh quân sự và ngoại giao của ba quốc gia thù nghịch còn lại là [Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) (魏), [Thục](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) (蜀) và [Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) (吳). Để phân biệt các quốc gia này với các quốc gia cùng tên nhưng trong các thời kỳ trước đó, người ta đã thêm vào: Ngụy là [Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) (曹魏), Thục là [Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) (蜀漢), và Ngô là [Đông Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) (東吳). Phần cuối cùng của thời kỳ này được đánh dấu bằng việc Ngụy tiêu diệt Thục (năm [263](/wiki/263)), [nhà Tây Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) thay thế Ngụy (tháng 2 năm [266](/wiki/266) theo dương lịch), và Tấn tiêu diệt Ngô ( [280](/wiki/280)).
Mặc dù tương đối ngắn, thời kỳ lịch sử đầy hỗn loạn và chinh chiến này đã được tiểu thuyết hóa trong văn học và rất nổi tiếng ở
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) và các nước [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Nó được chuyển thể thành các vở kịch, tiểu thuyết, truyện dân gian, truyện dã sử cũng như trong phim ảnh, phim truyền hình nhiều tập và trò chơi điện tử. Nổi bật nhất trong số đó là tác phẩm * của Tam quốc diễn nghĩa* [La Quán Trung](/wiki/La_Qu%C3%A1n_Trung), một tác phẩm hư cấu dựa phần lớn theo lịch sử. Ghi chép lịch sử chính thức của thời kỳ này là *của* [Tam quốc chí](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_ch%C3%AD) [Trần Thọ](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%E1%BB%8D), với sự hiệu đính của Bùi Tùng Chi sau này.
Thời kỳ Tam quốc này cũng là một trong những thời kỳ đẫm máu nhất trong
[lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c). Điều tra dân số cuối thời kỳ [nhà Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) cho con số là khoảng 56 triệu người, trong khi đó điều tra dân số trong thời kỳ đầu [nhà Tây Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) (sau khi Tấn thống nhất Trung Quốc) chỉ còn khoảng 26 triệu người. Cho dù con số thống kê có thể có sai số lớn nhưng hoàn toàn đủ cơ sở để nói rằng phần lớn dân số đã chết vì các cuộc chiến tranh liên miên trong thời kỳ này.
## Mục lục
[1 Lịch sử](#Lịch_sử) [2 Kinh tế - xã hội](#Kinh_tế_-_xã_hội) [3 Những trận chiến lớn](#Những_trận_chiến_lớn) [4 Các nhân vật chủ chốt](#Các_nhân_vật_chủ_chốt) [5 Xem thêm](#Xem_thêm) [6 Chú thích](#Chú_thích) [7 Tham khảo](#Tham_khảo) [8 Liên kết ngoài](#Liên_kết_ngoài)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=1)]
Cái chết của
[Hán Linh Đế](/wiki/H%C3%A1n_Linh_%C4%90%E1%BA%BF) tháng 5 năm [189](/wiki/189) đã dẫn đến thời kỳ [nhiếp chính](/wiki/Nhi%E1%BA%BFp_ch%C3%ADnh) không ổn định của [Hà Tiến](/wiki/H%C3%A0_Ti%E1%BA%BFn) vốn là Đại tướng quân và sự tái phát của mối bất hòa giữa các [hoạn quan](/wiki/Ho%E1%BA%A1n_quan) và các quan lại khác. Sau khi Hà Tiến bị Trương Nhượng, Đoàn Khuê và nhóm [thập thường thị](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) giết thì bộ tướng là [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u) đã thảm sát các hoạn quan trong triều. Sự hỗn loạn trong triều đã mở đường cho thứ sử Tây Lương là [Đổng Trác](/wiki/%C4%90%E1%BB%95ng_Tr%C3%A1c) từ miền Tây Bắc trở về kinh thành [Lạc Dương](/wiki/L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng) và kiểm soát toàn bộ triều chính, mở đầu cho các cuộc chiến tranh sát phạt lẫn nhau của các chư hầu trên toàn lãnh thổ Trung hoa.
Đổng Trác liên tiếp sử dụng mưu kế bức bách để vua
[Hán Thiếu Đế](/wiki/H%C3%A1n_Thi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BA%BF) (Lưu Biện) phải nhường ngôi cho em là Trần Lưu vương Lưu Hiệp, tức là [Hán Hiến Đế](/wiki/H%C3%A1n_Hi%E1%BA%BFn_%C4%90%E1%BA%BF) và phế Thiếu Đế làm Hoằng Nông Vương rồi sau đó giết đi. Năm [190](/wiki/190) liên minh 10 sứ quân do [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u) cầm đầu gồm có Viên Thiệu, [Viên Thuật](/wiki/Vi%C3%AAn_Thu%E1%BA%ADt), Hàn Phức, Khổng Do, Lưu Đại, Trương Mạo, Trương Siêu, Vương Khuông, Viên Di, Kiều Mạo đã nổi dậy ở các tỉnh miền đông chống lại Đổng Trác. Cùng lúc, một sứ quân ở Ngô quận là Tôn Kiên cũng dấy binh đánh Đổng Trác. Dưới áp lực này, Đổng Trác phải mang Hiến đế chạy về phía tây tới [1] [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An)vào tháng 5 năm [191](/wiki/191). Một năm sau đó, ông ta bị 1 tướng của mình là [Lữ Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91)giết chết. Từ đây, Trung Quốc bắt đầu trải qua những cuộc giao tranh quân sự trong những năm tiếp theo.
### Trận Quan Độ và Xích Bích[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=2)]
Năm
[191](/wiki/191), qua sự việc tranh giành quyền lực, thanh toán lẫn nhau giữa tướng quân Hà Tiến và mười hoạn quan trong cung đã tạo ra mầm mống cho các cuộc bạo loạn sau này, đã có một số thảo luận bí mật trong liên minh về việc đưa ai lên nối ngôi nhưng các thành viên của liên minh dần dà bị tiêu diệt hoặc phải bỏ chạy. Chiến tranh thực sự diễn ra khi [Đổng Trác](/wiki/%C4%90%E1%BB%95ng_Tr%C3%A1c) rời bỏ [Lạc Dương](/wiki/L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng). Tháng 8 năm [195](/wiki/195) vua [Hiến Đế](/wiki/H%C3%A1n_Hi%E1%BA%BFn_%C4%90%E1%BA%BF) phải rời Trường An bắt đầu một chuyến du hành đầy nguy hiểm về phương đông để tìm những người ủng hộ. Năm [196](/wiki/196), khi ông gặp Tào Tháo ở Hứa Đô, phần lớn các đối thủ tranh giành quyền lực cỡ nhỏ đã bị thu phục hay tiêu diệt bởi các thế lực lớn hơn. Đế chế nhà Hán đã bị chia sẻ giữa một số lãnh chúa lớn trong các khu vực. [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u) chiếm phần trung tâm phía bắc bao gồm Thanh Châu, Tinh Châu, Ký Châu và U châu (khu vực tỉnh Hà Bắc và phụ cận hiện nay), mở rộng quyền lực lên phía bắc sông [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0) chống lại [Công Tôn Toản](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_To%E1%BA%A3n), là người chiếm giữ khu vực biên giới phía bắc. Tào Tháo, ở phía nam của họ Viên, bị lôi cuốn vào cuộc chiến với [Viên Thuật](/wiki/Vi%C3%AAn_Thu%E1%BA%ADt) là người chiếm giữ vùng lưu vực sông Hoài (Hoài Nam) và [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u) ở miền trung sông [Dương Tử](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Giang) ( [Kinh Châu](/wiki/Kinh_Ch%C3%A2u)). Xa hơn về phía nam là viên tướng trẻ [Tôn Sách](/wiki/T%C3%B4n_S%C3%A1ch) (con Tôn Kiên) thiết lập quyền lực tại khu vực hạ lưu sông Dương Tử ( [Giang Đông](/wiki/Giang_%C4%90%C3%B4ng)). Về phía tây, [Lưu Chương](/wiki/L%C6%B0u_Ch%C6%B0%C6%A1ng) chiếm [Ích Châu](/w/index.php?title=%C3%8Dch_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1) trong khi đó [Hán Trung](/wiki/H%C3%A1n_Trung) và khu vực tây bắc bị chiếm giữ bởi một số các lãnh chúa nhỏ như Trương Lỗ, Trương Tú, Hàn Toại, Mã Đằng.
Tào Tháo, sau này là người sáng lập nhà
[nhà Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y), đã nổi binh mùa đông năm [189](/wiki/189). Ông đã thu được khoảng 300.000 quân [Khăn Vàng](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%B7c_Kh%C4%83n_V%C3%A0ng&action=edit&redlink=1) cũng như một loạt các nhóm quân sự có nguồn gốc bộ tộc vào quân đội của mình. Năm [196](/wiki/196) ông ta thiết lập kinh đô cho nhà Hán ở [Hứa Xương](/wiki/H%E1%BB%A9a_X%C6%B0%C6%A1ng) (Hứa Đô) và phát triển nông nghiệp trên cơ sở sử dụng sức lính để tăng thêm lương thảo cho quân đội. Sau khi tiêu diệt Viên Thuật năm [197](/wiki/197) và các lãnh chúa miền đông như giết [Lã Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91) ( [198](/wiki/198)) và làm suy yếu [Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B) ( [199](/wiki/199)- [200](/wiki/200)) ở [Từ Châu](/wiki/T%E1%BB%AB_Ch%C3%A2u) trong một sự kế tiếp nhanh chóng, Tào Tháo nhằm sự chú ý của ông ta vào phía bắc tới [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u), người trong cùng năm đó đã tiêu diệt kẻ thù phía bắc của mình là [Công Tôn Toản](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_To%E1%BA%A3n).
Sau nhiều tháng lập kế hoạch, hai bên đã giao tranh tại
[Quan Độ](/wiki/Quan_%C4%90%E1%BB%99) năm [200](/wiki/200). Vượt qua đội quân đông đảo hơn của họ Viên (700.000 người so với hơn 70.000 quân của Tào Tháo), Tào Tháo đã đánh bại ông ta và làm tan rã quân miền bắc. Năm [202](/wiki/202), Tào Tháo giành hoàn toàn thế chủ động sau cái chết của Viên Thiệu và sự chia rẽ của ba con trai ông ta để tiến lên phía bắc sông [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0). Ông ta chiếm Nghiệp Thành năm [204](/wiki/204) và xâm chiếm các tỉnh Ký Châu, Tinh Châu, Thanh Châu và U Châu. Cuối năm [207](/wiki/207), sau những chiến dịch nhỏ chống lại người [Ô Hoàn](/wiki/%C3%94_Ho%C3%A0n) (乌桓), Tào Tháo đã giành được sự thống lĩnh không thể tranh cãi đối với miền đồng bằng [Hoa Bắc](/wiki/Hoa_B%E1%BA%AFc) gồm các tỉnh như Liêu Ninh, [Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), Nội Mông và Bắc Kinh ngày nay.
Sau khi liên minh với Viên Thiệu bị tan vỡ,
[Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B) phải chạy về Kinh Châu nương náu dưới trướng [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u).
Năm
[208](/wiki/208), Tào Tháo đưa quân về phía nam với ý định nhanh chóng thống nhất đế chế. Con Lưu Biểu là Lưu Tông đầu hàng, dâng đất Kinh Châu, Tương Dương cho họ Tào và Tào Tháo có thể triển khai một lực lượng thủy quân, lục quân lớn tại [Giang Lăng](/wiki/Giang_L%C4%83ng) (khoảng trên 20 vạn). Tuy nhiên, [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) – người kế vị Tôn Sách tại Giang Đông và Lưu Bị sau khi chạy qua Hạ Khẩu, Giang Hạ vẫn tiếp tục chống cự. Mưu sĩ của Tôn Quyền là [Lỗ Túc](/wiki/L%E1%BB%97_T%C3%BAc) đảm bảo cho liên minh với Lưu Bị, là người đã thua chạy từ phía bắc. Liên quân của hai nhà khoảng 5 vạn quân giao tranh với thủy quân của Tào Tháo tại Xích Bích vào mùa đông. Sau vài giao tranh nhỏ, cuộc tấn công bằng hỏa công đã là đòn đánh quyết định làm quân Tào Tháo tan vỡ, và buộc ông ta phải rút chạy hỗn loạn về phương bắc. Chiến thắng của liên quân tại Xích Bích là đảm bảo cho sự sống còn của Lưu Bị và Tôn Quyền và là cơ sở để hình thành nên hai vương triều Thục và Ngô.
### Tam Quốc đỉnh lập[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=3)]
Sau khi chạy về phía bắc, Tào Tháo thu phục các khu vực ở miền tây bắc năm
[211](/wiki/211), đặc biệt là trong [trận Đồng Quan](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_%C4%90%E1%BB%93ng_Quan_(211)), ông đã đánh bại được hai thế lực cát cứ là [Mã Siêu](/wiki/M%C3%A3_Si%C3%AAu) và [Hàn Toại](/wiki/H%C3%A0n_To%E1%BA%A1i), qua đó củng cố vững chắc quyền lực của mình. Ông ta tăng nhanh chức vụ cũng như sức mạnh quân đội, cuối cùng đạt đến tước phong Ngụy vương năm [217](/wiki/217). Lưu Bị tấn công vào [Ích Châu](/w/index.php?title=%C3%8Dch_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1) và năm [214](/wiki/214) thay thế Lưu Chương cai trị khu vực này, giao cho [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9) cai quản Kinh Châu. Tôn Quyền, trong những năm sau đó bị vướng bận với việc chống lại Tào Tháo tại miền đông nam ở [Hợp Phì](/wiki/H%E1%BB%A3p_Ph%C3%AC), bây giờ bắt đầu chú ý tới mảnh đất Kinh Châu màu mỡ và miền trung sông Dương Tử. Sự bất hòa giữa hai quốc gia liên minh này ngày càng tăng lên. Năm [219](/wiki/219), sau khi Lưu Bị chiếm được Hán Trung và Tương Dương từ Tào Tháo, đại tướng của Ngô là Lã Mông đã bắt giết Quan Vũ và tái chiếm Kinh Châu.
Đầu năm
[220](/wiki/220), Tào Tháo chết, tháng 10 năm đó con ông là [Tào Phi](/wiki/T%C3%A0o_Phi) phế bỏ vua Hán Hiến Đế giành ngôi, tức là Ngụy Văn đế, chấm dứt [nhà Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C3%B4ng_H%C3%A1n). Tào Phi đặt quốc hiệu là [Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) và lên ngôi tại [Lạc Dương](/wiki/L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng), Tào Tháo được truy tôn là "Thái Tổ Vũ Hoàng Đế".
Năm
[221](/wiki/221), Lưu Bị cũng tự xưng là Hoàng đế kế tục nhà Hán, tức Tiên chủ của Thục Hán với mục đích khôi phục nhà Hán. (Quốc gia này trong sử sách gọi là "Thục" hay "Thục-Hán".) Trong năm đó, Ngụy ban cho Tôn Quyền tước hiệu Ngô vương. Một năm sau, do việc Tôn Quyền sai Lã Mông bắt giết tướng Thục Hán là [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9) và chiếm đóng toàn bộ Kinh Châu, quân đội Thục Hán tuyên bố chiến tranh với Đông Ngô và giao tranh với quân Ngô tại [trận Di Lăng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Di_L%C4%83ng). Tại [Hào Đình](/w/index.php?title=H%C3%A0o_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1), Lưu Bị bị tướng của Tôn Quyền là [Lục Tốn](/wiki/L%E1%BB%A5c_T%E1%BB%91n) đánh bại và phải lui quân về [Thục](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n), sau đó băng hà vào năm [222](/wiki/222) tại thành [Bạch Đế](/wiki/B%E1%BA%A1ch_%C4%90%E1%BA%BF). Sau cái chết của Lưu Bị, Thục và Ngô dưới sự liên kết của Khổng Minh, đã thiết lập lại quan hệ bang giao để chống Tào Ngụy, tạo nên sự ổn định của trục ba quốc gia. Cuối năm 222 sau đại thắng Di Lăng, Tôn Quyền tự xưng vua Ngô độc lập với nhà Nguỵ nhưng vẫn khiêm tốn giữ tước hiệu "Ngô Vương" cho đến năm [229](/wiki/229), Tôn Quyền chính thức từ chối công nhận nhà Ngụy của Tào Phi và lên ngôi hoàng đế tại [Vũ Xương](/wiki/V%C5%A9_X%C6%B0%C6%A1ng),thành lập nhà Đông Ngô.Thế chân vạc Tam Quốc chính thức hình thành.
Phần lớn miền bắc hoàn toàn thuộc nhà Ngụy, trong khi đó Thục chiếm miền tây nam bao gồm Tứ Xuyên và Ngô chiếm miền trung tâm phía nam và phía đông. Biên giới phía ngoài của ba quốc gia này bị giới hạn bởi ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa. Ví dụ, kiểm soát về chính trị của nhà Thục trên biên giới phía nam của mình bị giới hạn bởi các bộ lạc
[người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) trong tỉnh [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) và [Myanma](/wiki/Myanma) ngày nay, nhà Ngô không thể vươn tới mà phải tồn tại cùng nước [Lâm Ấp](/wiki/L%C3%A2m_%E1%BA%A4p) (của [người Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m)).
Năm
[222](/wiki/222), con Lưu Bị là [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) lên ngôi kế nghiệp cha. Thất bại của Lưu Bị tại Hào Đình kết thúc thời kỳ thù địch giữa Ngô và Thục và cả hai tận dụng cơ hội này để tập trung vào những vấn đề trong nước cũng như để đối phó với nhà Ngụy. Đối với Tôn Quyền, chiến thắng này cũng kết thúc sự e ngại của ông về việc nhà Thục mở rộng về phía Kinh Châu và ông có thể nhòm ngó tới các bộ tộc thiểu số ở phía đông nam, là những bộ tộc mà người Hán gọi chung là " [Sơn Việt](/wiki/S%C6%A1n_Vi%E1%BB%87t)" (xem thêm [người Việt (tiếng Hoa)](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t_(ti%E1%BA%BFng_Hoa)&action=edit&redlink=1) và [Việt (tiếng Hoa)](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_(ti%E1%BA%BFng_Hoa)&action=edit&redlink=1) (越, 粵, 鉞)). Năm [234](/wiki/234) ông ta đã đè bẹp các bộ lạc nổi dậy. Trong năm này, mười vạn quân Sơn Việt phải đầu hàng [Gia Cát Cẩn](/wiki/Gia_C%C3%A1t_C%E1%BA%A9n) sau ba năm bị bao vây ở [Đan Dương](/wiki/%C4%90an_D%C6%B0%C6%A1ng) (丹陽). Trong số này, bốn vạn người [Man Di](/w/index.php?title=Man_Di&action=edit&redlink=1) đã bị bắt đi lính cho nhà Ngô. Trong khi đó nhà Thục cũng gặp sự chống cự của bộ tộc bản xứ ở phía nam. Bộ tộc [Di](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%B4_L%C3%B4) (彝族) ở phía tây nam đã nổi dậy chống nhà Hán, chiếm giữ Ích Châu. Gia Cát Lượng, để tránh thế hai đầu đối địch, đã dẫn ba cánh quân tiến đánh bộ tộc Di. Quân đội của ông đã đánh một số trận với vua người Man là [Mạnh Hoạch](/wiki/M%E1%BA%A1nh_Ho%E1%BA%A1ch), cuối cùng Mạnh Hoạch đã phải đầu hàng. Những người thổ dân (theo cách gọi của người Hán) được phép cư trú tại kinh đô nhà Thục ở [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4) như những công dân chính thức và người Di cũng phải đi lính cho nhà Thục.
Vào cuối cuộc chinh chiến miền nam của
[Gia Cát Lượng](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng), liên minh Thục-Ngô đang hưng thịnh và nhà Thục Hán có thể đem quân lên phía bắc. Năm [227](/wiki/227) Gia Cát Lượng đem quân đến [Hán Trung](/wiki/H%C3%A1n_Trung), mở đầu cho những trận đánh với nhà Ngụy ở phía tây bắc. Năm sau, ông cho tướng [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n) (趙雲), hay Tử Long (子龍), tấn công từ [Tà Cốc](/w/index.php?title=T%C3%A0_C%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) để nghi binh trong khi tự mình dẫn quân đến [Kỳ Sơn](/wiki/K%E1%BB%B3_S%C6%A1n). Quân tiên phong của [Mã Tốc](/wiki/M%C3%A3_T%E1%BB%91c) tuy nhiên đã bị đánh bại tại [Nhai Đình](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Nhai_%C4%90%C3%ACnh) và quân Thục phải rút lui. Trong sáu năm tiếp theo Gia Cát Lượng đã vài lần đem quân tiến ra bắc Kỳ Sơn nhưng sự hạn chế về lương thảo, lại do đô đốc nhà Ngụy lúc đó là [Tư Mã Ý](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_%C3%9D) phòng thủ nên ông đã không thành công. Năm [234](/wiki/234) ông đem quân lần cuối tấn công ra bắc, đánh với quân Ngụy tại [Vị Nam](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_V%E1%BB%8B_Nam&action=edit&redlink=1) ở phía nam sông [Vị Thủy](/wiki/V%E1%BB%8B_Th%E1%BB%A7y). Vì cái chết đột ngột của ông, quân Thục lại phải rút lui.
Trong thời gian những cuộc đánh lớn của Gia Cát Lượng ra miền bắc thì nhà Ngô luôn luôn phải đề phòng chống lại sự xâm lấn của nhà Ngụy. Khu vực quanh
[Hợp Phì](/wiki/H%E1%BB%A3p_Ph%C3%AC) thường xuyên dưới áp lực của Ngụy kể từ sau trận Xích Bích và là chiến trường cho những trận giao tranh cỡ nhỏ hơn. Do lo sợ chiến tranh nhiều người dân đã phải di cư tới miền nam sông Dương Tử. Sau cái chết của Gia Cát Lượng, những cuộc tấn công vào khu vực Hoài Nam đã tăng lên nhưng không có kết quả gì, nhà Ngụy không thể phá vỡ phòng tuyến của quân Ngô trên sông, kể cả pháo đài [Nhu Tu](/w/index.php?title=Nhu_Tu&action=edit&redlink=1) (濡鬚, Xuru).
Thời gian cai trị kéo dài của Tôn Quyền là khoảng thời gian sung túc nhất của quốc gia này. Việc di dân từ phía bắc và "giải quyết xong" các bộ lạc thiểu số Man Di đã làm tăng nhân lực cho nông nghiệp, đặc biệt là ở hạ lưu sông Dương Tử. Vận tải đường sông phát triển, với sự ra đời của các kênh
[Chiết Đông](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFt_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) và [Giang Nam](/wiki/Giang_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). Thương mại với Thục phát triển, với một sự lưu thông lớn của bông từ Thục và sự phát triển của [đồ tráng men](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93_tr%C3%A1ng_men&action=edit&redlink=1) và công nghệ luyện kim. Vận tải biển đã được hoàn thiện hơn để có thể đến được [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u) và đảo [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan). Về phía nam, các thương nhân Ngô đã đến [Luy Lâu](/wiki/Luy_L%C3%A2u) và [Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam)). Với sự phát triển của kinh tế thì văn hóa, nghệ thuật cũng phát triển theo. Tại đồng bằng sông Dương Tử, những ảnh hưởng đầu tiên của [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) đã xuất hiện ở phía nam [Lạc Dương](/wiki/L%E1%BA%A1c_D%C6%B0%C6%A1ng). ( *Xem Phật giáo ở Trung Quốc*)
### Tam Quốc quy Tấn[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=4)]
Sau khi Khai Quốc công thần và cũng là trụ cột không thể thay thế của Thục Hán là Khổng Minh Gia Cát Lượng qua đời ngay trong chiến dịch Bắc Phạt lần 6 (CN năm 234), vị trí
[Thừa tướng](/wiki/T%E1%BB%83_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) của ông lần lượt được Tưởng Uyển, Phí Vĩ và Đổng Doãn đảm nhận, chính sự tạm thời yên ổn. Sau năm [258](/wiki/258), chính trường nhà Thục Hán ngày càng bị kiểm soát bởi các hoạn quan và tham nhũng tràn lan mà điển hình là Hoàng Hạo, lại thêm Hậu Chủ Lưu Thiện bất tài nhu nhược, tin dùng hoạn quan, ngày càng xa lánh trung thần khiến Thục Hán hoàn toàn đi trên vết xe đổ của vua Hán Linh Đế trước kia.
Cho dù có những cố gắng đầy nghị lực từ
[Khương Duy](/wiki/Kh%C6%B0%C6%A1ng_Duy), học trò của Gia Cát Lượng, nhà Thục Hán không thể giành được chiến thắng quyết định trước nhà Ngụy. Tám cuộc tấn công ra Bắc khi được khi thua, nhưng không lấn chiếm được đất đai của Ngụy và khiến lực lượng của Thục bị hao mòn. Trong thì loạn ngoài thì suy, việc Thục bị tiêu diệt chỉ còn là vấn đề thời gian.
Năm
[263](/wiki/263), quân Ngụy dưới sự lãnh đạo của 2 đại tướng là Đặng Ngải và Chung Hội ồ ạt tấn công vào đất Thục bằng ba cánh quân, quân Thục phải rút lui khỏi [Hán Trung](/wiki/H%C3%A1n_Trung). Khương Duy lui về [Kiếm Các](/wiki/Ki%E1%BA%BFm_C%C3%A1c) tử thủ. Tướng Ngụy [Đặng Ngải](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Ng%E1%BA%A3i) cùng với con trai đã đem quân của mình từ [Âm Bình](/w/index.php?title=%C3%82m_B%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) qua những khu vực được cho là không thể vượt qua - đã tiến công đánh bại [Gia Cát Chiêm](/wiki/Gia_C%C3%A1t_Chi%C3%AAm) tại Miên Trúc, Thành Đô lập tức bị đe dọa. Mùa đông năm đó, quân Ngụy bao vây chặt Thành Đô, sau 20 ngày kháng cự ác liệt, toàn bộ binh sĩ nhà Thục sống sót trong thành buông vũ khí sau khi Hậu Chủ [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) tuyên bố đầu hàng. Khương Duy lúc đó đang ở Kiếm Các được lệnh đầu hàng. Khương Duy đến hàng tướng Ngụy [Chung Hội](/wiki/Chung_H%E1%BB%99i). Mặc dù ông đã cố gắng gây chia rẽ các tướng Ngụy để thực hiện một cuộc [đảo chính](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_ch%C3%ADnh), khôi phục lại nhà Thục Hán nhưng nửa chừng do bệnh tim tái phát nên ông phải đã tự sát ngay giữa trận đánh cuối, kết thúc sự kháng cự cuối cùng của nhà Thục. Nhà Thục Hán chấm dứt sau 43 năm tồn tại.
Từ những năm cuối thập niên
[230](/wiki/230), những rạn nứt đã xuất hiện và ngày càng trở lên rõ nét hơn giữa họ Tào lúc đó đang cai trị và họ Tư Mã. Sau cái chết của Tào Duệ, chủ nghĩa bè phái đã rõ nét hơn giữa quan nhiếp chính [Tào Sảng](/wiki/T%C3%A0o_S%E1%BA%A3ng) và tổng chỉ huy quân đội [Tư Mã Ý](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_%C3%9D). Cẩn thận hơn, Tào Sảng đã để cho những người thân cận nắm giữ các chức vụ quan trọng và loại bỏ họ Tư Mã, mà ông cho là mối đe dọa. Sức mạnh của họ Tư Mã, một trong những dòng họ địa chủ lớn ở Trung Quốc thời Hán, đã được tăng thêm bởi những chiến thắng quân sự của Tư Mã Ý. Ngoài ra, Tư Mã Ý còn là một nhà chiến lược và chính trị nổi tiếng. Năm [238](/wiki/238) ông đánh bại cuộc nổi dậy của [Công Tôn Uyên](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_Uy%C3%AAn) và đưa vùng [Liêu Đông](/wiki/Li%C3%AAu_%C4%90%C3%B4ng) về dưới sự kiểm soát của trung ương. Cuối cùng, ông vượt qua Tào Sảng trong trò chơi quyền lực. Nắm lấy cơ hội, nhân lúc những người thuộc phe hoàng gia đi viếng [Cao Bình lăng](/w/index.php?title=Cao_B%C3%ACnh_l%C4%83ng&action=edit&redlink=1), Tư Mã Ý làm đảo chính ở Lạc Dương, ép lực lượng của Tào Sảng rời khỏi chính quyền. Rất nhiều người phản đối về việc quyền lực nghiêng về gia đình Tư Mã quá nhiều; nổi tiếng nhất là [Trúc Lâm Thất Hiền](/w/index.php?title=Tr%C3%BAc_L%C3%A2m_Th%E1%BA%A5t_Hi%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1). Một trong bảy người này, [Kê Khang](/w/index.php?title=K%C3%AA_Khang&action=edit&redlink=1), đã bị giết như là một phần của sự thanh lọc sau khi Tào Phương thất thế.
Sau khi Tư Mã Ý chết, các con là
[Tư Mã Sư](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_S%C6%B0) và [Tư Mã Chiêu](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Chi%C3%AAu) tiếp tục cầm quyền ở Ngụy. Việc đánh dẹp những lực lượng kháng cự trong nước Ngụy như Vô Kỳ Kiệm, Gia Cát Đản và chống lại cuộc xâm lấn của đại tướng Khương Duy bên Thục càng khiến thế lực của họ Tư Mã thêm mạnh. Việc tiêu diệt Thục (263), tuy trên danh nghĩa là Ngụy diệt nhưng thực chất là do Tấn vương Tư Mã Chiêu.
Năm 264, Tư Mã Chiêu chết, con là Tư Mã Viêm lên thay tước Tấn vương. Tháng chạp năm sau (tức tháng 2 năm 266), Viêm phế bỏ Ngụy Nguyên đế Tào Hoán lên làm vua, tức là
[Tấn Vũ Đế](/wiki/T%E1%BA%A5n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF).
Sau cái chết của Tôn Quyền năm
[252](/wiki/252), không có người kế tục xứng đáng, nhà Ngô bắt đầu đi xuống. Trong nước, quyền thần đánh nhau lục đục khiến nội bộ thêm suy yếu. Những cuộc áp chế thành công do [Tư Mã Sư](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_S%C6%B0) và [Tư Mã Chiêu](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Chi%C3%AAu) tiến hành trước các cuộc nổi loạn ở khu vực Hoài Nam (lãnh thổ Ngụy) đã làm giảm ảnh hưởng của nhà Ngô.
Sau khi Cảnh đế Tôn Hưu chết, Tôn Hạo lên thay lại là người tàn bạo độc ác khiến nhân tâm thêm chia lìa.
Năm
[269](/wiki/269) Dương Hộ, tướng [nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) tại miền nam, bắt đầu chuẩn bị xâm chiếm nước Ngô bằng việc xây dựng hạm đội và huấn luyện thủy quân tại Tứ Xuyên dưới quyền [Vương Tuấn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Tu%E1%BA%A5n). Bốn năm sau, [Lục Kháng](/wiki/L%E1%BB%A5c_Kh%C3%A1ng), vị tướng giỏi cuối cùng của nhà Ngô chết, nước Ngô không còn tướng tài.
Kế hoạch xâm chiếm của nhà Tấn cuối cùng đã diễn ra vào mùa đông năm
[279](/wiki/279). [Tư Mã Viêm](/wiki/T%E1%BA%A5n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) ra lệnh tấn công bằng 5 cánh quân đồng thời dọc theo sông Dương Tử từ Kiến Khang tới Giang Lăng trong khi hạm đội từ Tứ Xuyên xuôi dòng tới Kinh Châu dưới sự chỉ huy của các tướng [Đỗ Dự](/wiki/%C4%90%E1%BB%97_D%E1%BB%B1), Vương Tuấn. Trước các cuộc tấn công mãnh liệt của quân Tấn, lực lượng nhà Ngô tan rã và [Kiến Khang](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_Khang) mất vào tháng 3 năm [280](/wiki/280). Tôn Hạo đầu hàng, đóng lại một thế kỷ chia cắt đầy biến động.
## Kinh tế - xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=5)]
### Pháp luật, đời sống kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=6)]
Các sử gia Trung Quốc nhận định: thực ra đời sống nhân dân thời Tam Quốc nếu so với cuối thời
[Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n#S.E1.BB.B1_tr.E1.BB.97i_d.E1.BA.ADy_v.C3.A0_s.E1.BB.A5p.C4.91.E1.BB.95_c.E1.BB.A7a_nh.C3.A0.C4.90.C3.B4ng_H.C3.A1n) có phần tốt hơn. Thời Tam Quốc dù là thời chia cắt và mật độ chiến tranh dày hơn nhưng chính trong thời Đông Hán, nhân dân cũng phải chịu lao dịch nặng, thường phải tòng quân đánh các tộc Ô Hoàn, Tiên Ty.
Về đời sống sinh hoạt, các nhà nghiên cứu cho rằng tình hình tốt hơn hẳn. Ngoại trừ
[Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) trong 9 năm cuối bị hoạn quan [Hoàng Hạo](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%E1%BA%A1o) thao túng, nhìn chung trong triều đình cả ba nước đều không bị nạn hoạn quan lộng hành. Quan lại lớn nhỏ ở cả ba nước đa số là những người thanh liêm. [[2]](#cite_note-autogenerated3-2)
Pháp luật của
[Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) hơi thiên về sự nghiêm khắc. Đến thời Ngụy Minh đế Tào Tuấn, pháp luật được hiệu đính, về sau trở thành cơ sở pháp luật của một số triều đại khác. [[2]](#cite_note-autogenerated3-2)
Tào Ngụy cũng sáng lập ra chế độ "cửu phẩm" - 9 bậc quan lại. Chế độ này được đánh giá là tiến bộ hơn so với chế độ Hiếu liêm, Mậu tài thời Đông Hán chỉ dựa vào quyền thế của cha anh và cha vợ mà có được.
[[2]](#cite_note-autogenerated3-2)
Chính sách đồn điền và thủy lợi của Tào Ngụy tuy nhằm mục đích quân sự là chủ yếu nhưng cũng gián tiếp giúp nhiều cho nông dân.
[[2]](#cite_note-autogenerated3-2)
Về tiền tệ, Tào Ngụy sau khi dùng tiền Ngũ thù và thi hành trở lại chính sách hàng đổi hàng. Tại Tây Thục thực hiện chính sách tiền tệ tốt hơn, một thời gian phát hành tiền lớn nhưng sau đó khôi phục tiền Ngũ thù. Thời
[Gia Cát Lượng](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng) chấp chính luôn dùng chính sách thủ tín với nhân dân nên đời sống ở Thục tương đối ổn định. Tôn Quyền cũng phát hành tiền lớn và sau đó lại phát hành tiền lớn ăn 1000 đồng đổi lấy tiền nhỏ của dân.. Về sau, [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) thu hết tiền lớn lại. [[3]](#cite_note-autogenerated1-3)
### Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=7)]
Lãnh thổ của ba nước Ngụy, Thục, Ngô rộng hơn thời Đông Hán trở về trước. Ba nước không thể thôn tính được nhau nên tính tới chuyện cùng phát triển ra bên ngoài, thu thập các bộ tộc láng giềng nhỏ yếu hơn và văn hóa kém phát triển hơn. Ngụy thu phục người Tiên Ty, Ô Hoàn; Thục thu thập người Di và người Khương ở Thanh Hải; Ngô thu phục người Việt ở vùng núi ba tỉnh Giang, Chiết, Hoãn.
[[3]](#cite_note-autogenerated1-3)
Về dân số, nhà Ngụy là mạnh nhất. Khi nhà Ngụy mất (265), quốc gia này có hơn 663.423 hộ gia đình và 4.190.891 người trong phạm vi biên giới của mình. Nhà Thục có 280.000 hộ dân số 940.000 người. Đông Ngô có 523.000 hộ, 2.558.000 người.
Như vậy, nhà Ngụy chiếm hơn 58% dân số và khoảng 40% diện tích. Với những nguồn lực này, nhà Ngụy có thể có tới hơn 400.000 quân trong khi nhà Thục và Ngô có thể có 102.000 và 230.000 quân tương ứng: khoảng 10% dân số. Liên minh Thục-Ngô chống lại nhà Ngụy là một liên minh quân sự ổn định; biên giới của ba quốc gia này gần như không thay đổi trong hơn 40 năm. [4] Cần lưu ý là trong thời kì này lưu dân chạy loạn rất nhiều, nhất là ba nước mới lập quốc, và các lưu dân thường cố tình che giấu hộ tịch để trốn đinh, trốn thuế nên dân số thực tế có thể cao hơn 20-50%. [[5]](#cite_note-5)
Nhà Ngụy khi diệt Thục có dân số gấp 4 lần Thục, khi Tấn diệt Ngô thì dân số gấp 6,3 lần. Đây là nguyên nhân cơ bản khiến Ngô và Thục lần lượt mất về tay Ngụy và Tấn.
[[6]](#cite_note-6)
### Thương mại và vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=8)]
Trong thuật ngữ kinh tế sự phân chia thời Tam Quốc phản ánh một thực tế được kéo dài đến tận sau này. Thậm chí trong thời
[nhà Bắc Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng), bảy trăm năm sau thời kỳ Tam Quốc, có thể nghĩ về Trung Hoa như là một thực thể của ba thị trường khu vực lớn. (Tình trạng của miền tây bắc thì hơi mâu thuẫn, vì nó được liên kết bởi khu vực tây bắc và miền [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn)). Sự phân chia địa lý như vậy được nhấn mạnh bởi một thực tế là tất cả các tuyến giao thông chính giữa ba khu vực lớn đều là nhân tạo: [Đại Vận Hà](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_V%E1%BA%ADn_H%C3%A0) ("Kênh đào vĩ đại") liên kết miền bắc và miền nam, việc vận chuyển qua [Tam Hiệp](/wiki/Tam_Hi%E1%BB%87p) trên [sông Dương Tử](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Giang) liên kết nam Trung Hoa với Tứ Xuyên và [con đường hành lang](/w/index.php?title=Con_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_h%C3%A0nh_lang&action=edit&redlink=1) ( *gallery road*) nối Tứ Xuyên với miền tây bắc. Sự chia cắt thành ba thực thể riêng rẽ này là hoàn toàn tự nhiên và thậm chí được tiên đoán trước bởi những nhà chính trị như [Gia Cát Lượng](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng) (Xem thêm [Kế hoạch Long Trung](/w/index.php?title=K%E1%BA%BF_ho%E1%BA%A1ch_Long_Trung&action=edit&redlink=1) 隆中對).
### Văn hóa, nghệ thuật và khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=9)]
Con của
[Vương Lãng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_L%C3%A3ng) nhà Tào Ngụy là Vương Túc nổi tiếng trong lĩnh vực cổ văn. Có ý kiến cho rằng chính Vương Túc chứ không phải Khổng An Quốc, mới là tác giả của bộ *Cổ văn Thượng thư truyện*. Con Vương Túc là Vương Bật được đánh giá là thiên tài, người đã chú giải *Lão tử*, sau đó lại dùng Lão tử giải thích [Kinh dịch](/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch). [[7]](#cite_note-7)
Ba cha con
[Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o), [Tào Phi](/wiki/T%C3%A0o_Phi) và [Tào Thực](/wiki/T%C3%A0o_Th%E1%BB%B1c) được đời sau xếp vào hàng những [nhà thơ](/wiki/Nh%C3%A0_th%C6%A1) tiêu biểu cuối thời [Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n#S.E1.BB.B1_tr.E1.BB.97i_d.E1.BA.ADy_v.C3.A0_s.E1.BB.A5p.C4.91.E1.BB.95_c.E1.BB.A7a_nh.C3.A0.C4.90.C3.B4ng_H.C3.A1n), đầu thời Tam Quốc. Ngoài thơ ca, Tào Thực còn nổi tiếng với bài phú đài Đồng Tước. Tào Phi tuy kém Tào Thực một bậc nhưng chính là người mở đầu cho thể thơ [thất ngôn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A5t_ng%C3%B4n&action=edit&redlink=1). Về tiểu thuyết, thời Tam Quốc có * Lục dị ký* và truyện ma quỷ *Sưu thần ký*, cũng được cho là của Tào Phi. [[8]](#cite_note-autogenerated2-8)
Một học giả nổi tiếng khác là Cam Bảo, để lại tác phẩm
*Ngụy Tấn Xuân thu*, đây chính là tài liệu mà sau này [Bùi Tùng Chi](/w/index.php?title=B%C3%B9i_T%C3%B9ng_Chi&action=edit&redlink=1) thời [Lưu Tống](/wiki/L%C6%B0u_T%E1%BB%91ng) dùng để chú giải [Tam Quốc chí](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_ch%C3%AD). Ngoài ra, còn có các nhà sử học khác như Ngư Quyền viết *Ngụy lược*, Vi Chiêu viết *Ngô thư* và Tiêu Chu nhà [Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) viết *Cổ sử khảo*. [[8]](#cite_note-autogenerated2-8)
Về nghệ thuật, hiện nay Bảo tàng Mỹ thuật Boston (Mỹ) còn lưu giữ bức tranh hai người du xuân rất sinh động. Trong nghệ thuật kiến trúc, các chùa Phật giáo, miếu của Đông Ngô rất phát triển: Vũ Xương có chùa Tuệ Bảo, Kiến Nghiệp có viện Thủy Tướng và chùa Bảo Ninh, Ngô huyện có chùa Thông Huyền, huyện Cần có chùa Đức Nhuận. Ở miền bắc,
[Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o) dựng đài Đồng Tước sau khi thua [trận Xích Bích](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_X%C3%ADch_B%C3%ADch). [[8]](#cite_note-autogenerated2-8)
Về khoa học, thời Tam Quốc đã bắt đầu ứng dụng ma túy và dùng thủ thuật lấy sỏi mật ra. Tên tuổi của danh y
[Hoa Đà](/wiki/Hoa_%C4%90%C3%A0) còn truyền đến nhiều đời sau. Người nước Ngụy là Mã Quân có công phát minh ra xe chỉ nam, xe bắn đá; đồng thời cũng được xem là người phát minh ra guồng nước. Ngoài ra, còn có nhà toán học Lưu Huy, tác giả của bộ *Hải đảo toán kinh*. [[8]](#cite_note-autogenerated2-8)
## Những trận chiến lớn[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=10)] [Trận Giới Kiều](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Gi%E1%BB%9Bi_Ki%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1), (191) giữa Viên Thiệu và Công Tôn Toản. [Trận Quan Độ](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Quan_%C4%90%E1%BB%99), (200) giữa Tào Tháo và Viên Thiệu. [Trận Trường Bản](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_B%E1%BA%A3n), (208) giữa [Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B)và [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o). [Trận Xích Bích](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_X%C3%ADch_B%C3%ADch), (208) giữa liên quân Tôn-Lưu và Tào Tháo. [Trận Đồng Quan](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_%C4%90%E1%BB%93ng_Quan_(211)), (211) giữa [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o)và [Mã Siêu](/wiki/M%C3%A3_Si%C3%AAu), [Hàn Toại](/wiki/H%C3%A0n_To%E1%BA%A1i). [Trận chiến tại Phàn Thành](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_T%C6%B0%C6%A1ng_D%C6%B0%C6%A1ng-Ph%C3%A0n_Th%C3%A0nh), (219) giữa [Tào Nhân](/wiki/T%C3%A0o_Nh%C3%A2n)và [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9). [Trận Di Lăng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Di_L%C4%83ng), (221-222) giữa [Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B)và [Lục Tốn](/wiki/L%E1%BB%A5c_T%E1%BB%91n) [nhà Ngô](/wiki/Nh%C3%A0_Ng%C3%B4). [Thất cầm Mạnh Hoạch](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Nam_Trung), (225) 7 lần tha cho Mạnh Hoạch và cuối cùng đã thu phục được Mạnh Hoạch. [Lục xuất Kỳ Sơn](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BB%A5c-Ng%E1%BB%A5y_(228-234)), (228-234) [Gia Cát Lượng](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng)6 lần lên [Kỳ Sơn](/wiki/K%E1%BB%B3_S%C6%A1n). [Cửu phạt trung nguyên](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BB%A5c-Ng%E1%BB%A5y_(247-262)), (247-262) [Khương Duy](/wiki/Kh%C6%B0%C6%A1ng_Duy)9 lần phạt [trung nguyên](/wiki/Trung_nguy%C3%AAn).
## Các nhân vật chủ chốt[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=11)] [Đổng Trác](/wiki/%C4%90%E1%BB%95ng_Tr%C3%A1c) [Lã Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91) [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o) [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u) [Viên Thuật](/wiki/Vi%C3%AAn_Thu%E1%BA%ADt) [Lưu Bị](/wiki/L%C6%B0u_B%E1%BB%8B) [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9) [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi) [Mã Siêu](/wiki/M%C3%A3_Si%C3%AAu) [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n) [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) [Gia Cát Lượng](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Khương Duy](/wiki/Kh%C6%B0%C6%A1ng_Duy) [Lục Tốn](/wiki/L%E1%BB%A5c_T%E1%BB%91n) [Tư Mã Ý](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_%C3%9D) [Tư Mã Sư](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_S%C6%B0) [Tư Mã Chiêu](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Chi%C3%AAu) [Lã Mông](/wiki/L%C3%A3_M%C3%B4ng) [Chu Du](/wiki/Chu_Du) [Hán Hiến Đế](/wiki/H%C3%A1n_Hi%E1%BA%BFn_%C4%90%E1%BA%BF)
- Quách Gia
- Giả Hủ
- Tuân Úc
- Tuân Du
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=12)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về |[Danh sách nhân vật thời Tam Quốc](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_th%E1%BB%9Di_Tam_Qu%E1%BB%91c) [Tam Quốc diễn nghĩa](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_di%E1%BB%85n_ngh%C4%A9a) [Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) [Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) [Đông Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) [Nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) [Khởi nghĩa Khăn Vàng](/wiki/Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Kh%C4%83n_V%C3%A0ng)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=13)] **Những người khác được** [^](#cite_ref-1) [Tam Quốc Diễn Nghĩa](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_di%E1%BB%85n_ngh%C4%A9a)đề cập tới nhưng thực ra không tham dự là: [Khổng Dung](/wiki/Kh%E1%BB%95ng_Dung), [Đào Khiêm](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Khi%C3%AAm), [Mã Đằng](/wiki/M%C3%A3_%C4%90%E1%BA%B1ng), Trương Dương, [Công Tôn Toản](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_To%E1%BA%A3n); [Tôn Kiên](/wiki/T%C3%B4n_Ki%C3%AAn)cũng tự động khởi binh đánh Đổng Trác chứ không hội quân với Viên Thiệu - Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), sách đã dẫn, tr 351 - 352
- ^
**a** **ă** **â** [Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 437](#cite_ref-autogenerated3_2-3) **b**
- ^
**a** [Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 438](#cite_ref-autogenerated1_3-1) **ă** **Học viện quân sự cấp cao, sách đã dẫn, tr 90-91** [^](#cite_ref-4) [^](#cite_ref-5) *Tam Quốc bình giảng*- Nguyễn Tử Quang, Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988 **Học viện quân sự cấp cao, sách đã dẫn, tr 91** [^](#cite_ref-6) **Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 438-439** [^](#cite_ref-7)
- ^
**a** **ă** **â** [Lê Đông Phương (2007), sách đã dẫn, tr 439](#cite_ref-autogenerated2_8-3) **b**
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=14)] *Lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Giáo dục, 1995 *- Lê Đông Phương (Cao Tự Thanh dịch), Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007* [Kể chuyện Tam Quốc](http://books.google.com.vn/books?id=u6mYNQAACAAJ&hl=vi) *- Nguyễn Tử Quang, Nhà xuất bản Tổng hợp An Giang, 1988* [Tam Quốc bình giảng](http://books.google.com.vn/books?id=aFrkGwAACAAJ&hl=vi) *Lịch sử Trung Quốc từ thượng cổ đến Năm đời mười nước*- Học viện quân sự cấp cao, 1992 *của* [Tam quốc chí](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_ch%C3%AD) [Trần Thọ](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%E1%BB%8D)(233-297) viết
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=15)]
|Tiền nhiệm:
||
|Tam Quốc
220 – 280
|Kế nhiệm:|

X-Content-Type-Options: nosniff

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

X-Cache-Status: hit-front

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Accept-Ranges: bytes


text:
Thời Tiết Biển 15/07/2018 - Từ Bình Thuận Đến Cà Mau, Cà Mau Có Mưa Dông Mạnh | Vtc14 | Vtc14 - Thời Tiết - Môi Trường & Đời Sống | Thời Tiết - Tháng 07/2018
Ngày đăng: 15/07/2018
Chuyên mục: Tin tức
Thời tiết - Tháng 07/2018VTC14 - Thời tiết - Môi trường & Đời sống | 15/7/2018 | VTC14 | Thời tiết biển 15/07/2018 - Từ Bình Thuận đến Cà Mau, Cà Mau có mưa dông mạnh
--------------------
📢 Tải phần mềm VTC Now trên iOS và Android để tiện theo dõi các thông tin hữu ích hàng ngày, hàng giờ
🏷 http://now.vtc.gov.vn/download.html
---
✔ Subscribers kênh để nhận nhiều hơn những tin tức mới nhất, hấp dẫn mà có thể bạn quan tâm :
➡ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp: http://bit.ly/2NJsM60
➡ Thời tiết – môi trường và đời sống: http://bit.ly/2KyfXwL
➡ Khoa học công nghệ và đời sống: http://bit.ly/2mgsZRB
➡ Truyền hình đối ngoại: http://bit.ly/2meYg7r
➡ Thông tin giải trí: http://bit.ly/2ugWkQi
➡ Thể Thao - Văn hóa và giải trí: http://bit.ly/2KQMGy7
➡ VTC thể thao: http://bit.ly/2Jn9Tm3
➡ VTCnow: http://bit.ly/2KRXe07
Có ý kiến xây dựng hoặc đề nghị, vui lòng để lại comment phía dưới video.
✔ Rất mong được mọi người ủng hộ và subscribe kênh, cũng đừng quên bấm like và share cho bạn bè những thông tin hữu ích từ các kênh Youtube của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC.
--------------------
📢 Tải phần mềm VTC Now trên iOS và Android để tiện theo dõi các thông tin hữu ích hàng ngày, hàng giờ
🏷 http://now.vtc.gov.vn/download.html
---
✔ Subscribers kênh để nhận nhiều hơn những tin tức mới nhất, hấp dẫn mà có thể bạn quan tâm :
➡ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp: http://bit.ly/2NJsM60
➡ Thời tiết – môi trường và đời sống: http://bit.ly/2KyfXwL
➡ Khoa học công nghệ và đời sống: http://bit.ly/2mgsZRB
➡ Truyền hình đối ngoại: http://bit.ly/2meYg7r
➡ Thông tin giải trí: http://bit.ly/2ugWkQi
➡ Thể Thao - Văn hóa và giải trí: http://bit.ly/2KQMGy7
➡ VTC thể thao: http://bit.ly/2Jn9Tm3
➡ VTCnow: http://bit.ly/2KRXe07
Có ý kiến xây dựng hoặc đề nghị, vui lòng để lại comment phía dưới video.
✔ Rất mong được mọi người ủng hộ và subscribe kênh, cũng đừng quên bấm like và share cho bạn bè những thông tin hữu ích từ các kênh Youtube của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC.

markdown:
[Xem lại](javascript: location.reload();)
### Thời Tiết Biển 15/07/2018 - Từ Bình Thuận Đến Cà Mau, Cà Mau Có Mưa Dông Mạnh | Vtc14 | Vtc14 - Thời Tiết - Môi Trường & Đời Sống | Thời Tiết - Tháng 07/2018
Ngày đăng: 15/07/2018
Chuyên mục:
[Tin tức](/tin-tuc.html?utm_source=homepage&utm_medium=giaitributton&utm_campaign=internal)
Thời tiết - Tháng 07/2018VTC14 - Thời tiết - Môi trường & Đời sống | 15/7/2018 | VTC14 | Thời tiết biển 15/07/2018 - Từ Bình Thuận đến Cà Mau, Cà Mau có mưa dông mạnh
--------------------
📢 Tải phần mềm VTC Now trên iOS và Android để tiện theo dõi các thông tin hữu ích hàng ngày, hàng giờ
🏷 http://now.vtc.gov.vn/download.html
---
✔ Subscribers kênh để nhận nhiều hơn những tin tức mới nhất, hấp dẫn mà có thể bạn quan tâm :
➡ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp: http://bit.ly/2NJsM60
➡ Thời tiết – môi trường và đời sống: http://bit.ly/2KyfXwL
➡ Khoa học công nghệ và đời sống: http://bit.ly/2mgsZRB
➡ Truyền hình đối ngoại: http://bit.ly/2meYg7r
➡ Thông tin giải trí: http://bit.ly/2ugWkQi
➡ Thể Thao - Văn hóa và giải trí: http://bit.ly/2KQMGy7
➡ VTC thể thao: http://bit.ly/2Jn9Tm3
➡ VTCnow: http://bit.ly/2KRXe07
Có ý kiến xây dựng hoặc đề nghị, vui lòng để lại comment phía dưới video.
✔ Rất mong được mọi người ủng hộ và subscribe kênh, cũng đừng quên bấm like và share cho bạn bè những thông tin hữu ích từ các kênh Youtube của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC.
--------------------
📢 Tải phần mềm VTC Now trên iOS và Android để tiện theo dõi các thông tin hữu ích hàng ngày, hàng giờ
🏷 http://now.vtc.gov.vn/download.html
---
✔ Subscribers kênh để nhận nhiều hơn những tin tức mới nhất, hấp dẫn mà có thể bạn quan tâm :
➡ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp: http://bit.ly/2NJsM60
➡ Thời tiết – môi trường và đời sống: http://bit.ly/2KyfXwL
➡ Khoa học công nghệ và đời sống: http://bit.ly/2mgsZRB
➡ Truyền hình đối ngoại: http://bit.ly/2meYg7r
➡ Thông tin giải trí: http://bit.ly/2ugWkQi
➡ Thể Thao - Văn hóa và giải trí: http://bit.ly/2KQMGy7
➡ VTC thể thao: http://bit.ly/2Jn9Tm3
➡ VTCnow: http://bit.ly/2KRXe07
Có ý kiến xây dựng hoặc đề nghị, vui lòng để lại comment phía dưới video.
✔ Rất mong được mọi người ủng hộ và subscribe kênh, cũng đừng quên bấm like và share cho bạn bè những thông tin hữu ích từ các kênh Youtube của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC.
### Appear on Playlist
![ Đang tải](http://static.videofly.vn/v2.1/images/loading-icon.gif)

Vary: Accept-Encoding, User-Agent


text:
Bộ phận báo chí của cơ quan thông báo như vậy ngày hôm nay, 12 tháng Ba.
Đạn dược đã được phát hiện trong một chiếc xe Volkswagen Passat đến từ lãnh thổ Ukraina. Hành khách là một cư dân tỉnh Kharkov đã khiến các chiến sĩ biên phòng chú ý.
Kết quả kiểm tra cốp xe của người này đã phát hiện những hộp đạn súng trường chiến đấu cỡ 7,62 mm, hộp đạn gây chấn thương cỡ 9 mm với những viên đạn cao su và kẹp kính ngắm quang học. "Ngoài ra còn tìm thấy 85 đồng tiền xu có thể có giá trị lịch sử và văn hóa cũng bị giấu, không khai báo với các cơ quan kiểm soát", — cơ quan thông báo. Tất cả các hiện vật đã bị thu giữ.
Toàn bộ bình luận
Hiển thị những bình luận mới (0)

markdown:
Bộ phận báo chí của cơ quan thông báo như vậy ngày hôm nay, 12 tháng Ba.
Đạn dược đã được phát hiện trong một chiếc xe Volkswagen Passat đến từ lãnh thổ Ukraina. Hành khách là một cư dân tỉnh Kharkov đã khiến các chiến sĩ biên phòng chú ý.
Kết quả kiểm tra cốp xe của người này đã phát hiện những hộp đạn súng trường chiến đấu cỡ 7,62 mm, hộp đạn gây chấn thương cỡ 9 mm với những viên đạn cao su và kẹp kính ngắm quang học. "Ngoài ra còn tìm thấy 85 đồng tiền xu có thể có giá trị lịch sử và văn hóa cũng bị giấu, không khai báo với các cơ quan kiểm soát", — cơ quan thông báo. Tất cả các hiện vật đã bị thu giữ.
## Toàn bộ bình luậnHiển thị nhiều bình luận hơn (
20)
Hiển thị những bình luận mới (
0)

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: public


text:
Triển lãm trưng bày 40 bức tranh từ bộ sưu tập mà họa sĩ Lê Lam vẽ về đất nước và con người Liên Xô, nước Nga, Ucraina trong 50 năm qua, trong đó có bức chân dung A. Puskin cùng vợ Natalia được Lê Lam mới sáng tác gần đây.
Điều đặc biệt thú vị là triển lãm tranh Le Lam được tổ chức vào ngày 6 tháng 6 — ngày sinh của đại thi hào Nga Aleksandr Pushkin.
Phát biểu tại buổi khai mạc triển lãm, họa sĩ Lê Lam 84 tuổi bày tỏ ước muốn một ngày nào đó những bức tranh của ông về Nga, Ucraina sẽ được đưa sang giới thiệu với công chúng nước bạn.
Buổi khai mạc triển lãm tranh của Lê Lam có sự tham dự của Đại sứ Nga tại Việt Nam Konstantin Vnukov, đại diện Đại sứ quán Belarus, Azerbaizhan, nhiều bạn bè của họa sĩ và đông đảo người yêu quý tranh của ông.
Toàn bộ bình luận
Hiển thị những bình luận mới (0)

markdown:
Triển lãm trưng bày 40 bức tranh từ bộ sưu tập mà họa sĩ Lê Lam vẽ về đất nước và con người Liên Xô, nước Nga, Ucraina trong 50 năm qua, trong đó có bức chân dung A. Puskin cùng vợ Natalia được Lê Lam mới sáng tác gần đây.
![Họa sĩ Lê Lam Họa sĩ Lê Lam](https://cdn2.img.vn.sputniknews.com/images/186/58/1865883.jpg)
Điều đặc biệt thú vị là triển lãm tranh Le Lam được tổ chức vào ngày 6 tháng 6 — ngày sinh của đại thi hào Nga Aleksandr Pushkin.
![Vợ và con gái họa sĩ Lê Lam bên bức tranh “Pushkin cùng vợ Natalia” - tác phẩm mới nhất của Lê Lam về nước Nga Vợ và con gái họa sĩ Lê Lam bên bức tranh “Pushkin cùng vợ Natalia” - tác phẩm mới nhất của Lê Lam về nước Nga](https://cdn2.img.vn.sputniknews.com/images/186/59/1865979.jpg)
Phát biểu tại buổi khai mạc triển lãm, họa sĩ Lê Lam 84 tuổi bày tỏ ước muốn một ngày nào đó những bức tranh của ông về Nga, Ucraina sẽ được đưa sang giới thiệu với công chúng nước bạn.
![Trong phòng triển lãm tranh Trong phòng triển lãm tranh](https://cdn2.img.vn.sputniknews.com/images/186/61/1866139.jpg)
Buổi khai mạc triển lãm tranh của Lê Lam có sự tham dự của Đại sứ Nga tại Việt Nam Konstantin Vnukov, đại diện Đại sứ quán Belarus, Azerbaizhan, nhiều bạn bè của họa sĩ và đông đảo người yêu quý tranh của ông.
![Họa sỹ cùng các vị khách đến dự triển lãm tranh Họa sỹ cùng các vị khách đến dự triển lãm tranh](https://cdn2.img.vn.sputniknews.com/images/186/60/1866059.jpg)
## Toàn bộ bình luậnHiển thị nhiều bình luận hơn (
20)
Hiển thị những bình luận mới (
0)