text:
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THAI NGUYEN
Chia sẻ: O Giang Thanh Binh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:173
lượt xem 10
download
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THAI NGUYEN
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KHOA HỌC ----- oOo ----- GIÁO TRÌNH MÔN HỌC TIN HỌC CĂN BẢN MSMH: TH016 Biên soạn: - ThS. Đỗ Thanh Liên Ngân - Ks. Hồ Văn Tú - LƯU HÀNH NỘI BỘ - 2005 - .LỜI NÓI ĐẦU LỜI NÓI ĐẦU Tin học là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục đại cương ở bậc Đại học, và là môn học bắt buộc đối với tất cả sinh viên trong các trường Đại học ở Việt Nam chính thức từ năm 1992. Từ nhiều năm nay, môn học này được giảng dạy hầu hết...
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THAI NGUYEN
- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KHOA HỌC ----- oOo ----- GIÁO TRÌNH MÔN HỌC TIN HỌC CĂN BẢN MSMH: TH016 Biên soạn: - ThS. Đỗ Thanh Liên Ngân - Ks. Hồ Văn Tú - LƯU HÀNH NỘI BỘ - - 2005 -
- LỜI NÓI ĐẦU LỜI NÓI ĐẦU Tin học là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục đại cương ở bậc Đại học, và là môn học bắt buộc đối với tất cả sinh viên trong các trường Đại học ở Việt Nam chính thức từ năm 1992. Từ nhiều năm nay, môn học này được giảng dạy hầu hết trường Đại học và Cao đẳng ở nước ta với những mức độ khác nhau, và cũng có nhiều sách, giáo trình Tin học khác nhau do nhiều tác giả biên soạn. Do sự phát triển nhanh chóng của ngành Tin học và yêu cầu đổi mới trong chương trình đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chúng tôi đã biên soạn bài giảng môn học TIN HỌC CĂN BẢN cho tất cả sinh viên các ngành ở bậc đại học với mục đích giúp cho sinh viên có được một tài liệu học tập cần thiết cho môn học này và cũng để đáp ứng phần nào nhu cầu ngày càng cao về tư liệu dạy và học Tin học. Khi biên soạn chúng tôi cũng đã tham khảo nhiều giáo trình của một số trường Đại học hoặc được viết lại từ một số sách. Do không có điều kiện tiếp xúc, trao đổi để xin phép việc trích dẫn của các tác giả, mong quí vị vui lòng miễn chấp. Chúng tôi xin chân thành cám ơn các đồng nghiệp ở Bộ môn Tin học - Khoa Khoa học đã tạo rất nhiều điều kiện về tài liệu và phương tiện cho chúng tôi hoàn thành giáo trình này. Dù có nhiều cố gắng nhưng chúng tôi vẫn không thể tránh được những sai sót. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp, các em sinh viên và các đọc giả để chất lượng giáo trình ngày càng hoàn thiện. Nhóm tác giả Giáo trình Tin học căn bản
- GIỚI THIỆU MÔN HỌC GIỚI THIỆU MÔN HỌC Bài giảng môn học TIN HỌC CĂN BẢN (MSMH: TH016) dùng để giảng dạy cho sinh viên tất cả các ngành. Môn học này có 3 tín chỉ (tương đương 45 tiết chuẩn), được giảng dạy đồng thời với phần thực hành (Giáo trình thực hành Tin học căn bản – TH017) gồm 60 tiết thực hành tại phòng máy tính. Bài giảng được biên soạn dựa vào hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Đề cương biên soạn giáo trình nhằm nâng cao khả năng sử dụng vi tính cho sinh viên theo tinh thần "Chương trình phát triển và ứng dụng Công nghệ thông tin" được tổ chức từ ngày 10/10/2003 tại trường Đại học Cần Thơ. Tuy nhiên, trên thực tế có một số khác biệt về điều kiện địa lý và xã hội ở đồng bằng sông Cửu Long so với một số khu vực khác; ví dụ như trong một lớp, mặt bằng hiểu biết cơ bản về máy tính của sinh viên xuất thân từ thành phố lớn và sinh viên xuất thân từ vùng nông thôn có thể có sự chênh lệch khá rõ, điều này có thể gây ra một số khó khăn nào đó cho giảng viên cũng như sinh viên: những sinh viên đã được tiếp xúc với máy tính trong thời gian học phổ thông hoặc những sinh viên có kiến thức ngoại ngữ tốt (chủ yếu là tiếng Anh) sẽ tiếp thu nhanh hơn các sinh viên khác. Thực tế này đòi hỏi phải có một giáo trình phù hợp với trình độ và khả năng tiếp thu của tất cả những sinh viên này. Trước những yêu cầu đó, nhóm biên soạn đã tiến hành soạn thảo giáo trình môn học Tin học căn bản với phần trình bày chi tiết nhằm phục vụ nhu cầu giảng dạy, học tập, tham khảo cho giáo viên, sinh viên và các đọc giả khác. Nội dung giáo trình gồm 5 phần, được phân bố như sau: Phần I: Những hiểu biết cơ bản về tin học Phần II: Soạn thảo văn bản với Microsoft Word Phần III: Xử lý bảng tính với Microsoft Excel Phần IV: Trình diễn với Microsoft Powerpoint Phần V: Sử dụng dịch vụ Web và Email Các từ ngữ Tin học sử dụng trong bài giảng là các từ tương đối quen thuộc trong nước. Để tránh nhầm lẫn, một số thuật ngữ có phần chú thích tiếng Anh đi kèm. Cuối bài giảng là các tài liệu tham khảo liên quan đến môn học. Sinh viên có thể sử dụng các tài liệu tham khảo như một tài liệu thứ hai cho việc bổ sung kiến thức của mình. Phần bài tập cho mỗi chương sẽ được trình bày trong Giáo trình thực hành Tin học căn bản. Nhóm tác giả Giáo trình Tin học căn bản
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN CHƯƠNG 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN --- oOo --- 1.1 THÔNG TIN 1.1.1 Khái niệm về thông tin Khái niệm thông tin (information) được sử dụng thường ngày. Con người có nhu cầu đọc báo, nghe đài, xem phim, đi tham quan, du lịch, tham khảo ý kiến người khác,... để nhận được thêm thông tin mới. Thông tin mang lại cho con người sự hiểu biết, nhận thức tốt hơn về những đối tượng trong đời sống xã hội, trong thiên nhiên,... giúp cho họ thực hiện hợp lý công việc cần làm để đạt tới mục đích một cách tốt nhất. Dữ liệu (data) là sự biểu diễn của thông tin và được thể hiện bằng các tín hiệu vật lý. Thông tin chứa đựng ý nghĩa còn dữ liệu là các sự kiện không có cấu trúc và không có ý nghĩa nếu chúng không được tổ chức và xử lý. Hệ thống thông tin (information system) là một hệ thống ghi nhận dữ liệu, xử lý chúng để tạo nên thông tin có ý nghĩa hoặc dữ liệu mới. Dữ liệu Xử lý Thông tin Nhập Xuất Hình 1.1: Hệ thống thông tin 1.1.2 Đơn vị đo thông tin Đơn vị dùng để đo thông tin gọi là bit. Một bit tương ứng với một chỉ thị hoặc một thông báo nào đó về sự kiện có 1 trong 2 trạng thái có số đo khả năng xuất hiện đồng thời là Tắt (Off) / Mở (On) hay Đúng (True) / Sai (False). Ví dụ: Một mạch đèn có 2 trạng thái là: - Tắt (Off) khi mạch điện qua công tắc là hở - Mở (On) khi mạch điện qua công tắc là đóng Số học nhị phân sử dụng hai ký số 0 và 1 để biểu diễn các số. Vì khả năng sử dụng hai số 0 và 1 là như nhau nên một chỉ thị chỉ gồm một chữ số nhị phân có thể xem như là đơn vị chứa thông tin nhỏ nhất. Bit là chữ viết tắt của BInary digiT. Trong tin học, người ta thường sử dụng các đơn vị đo thông tin lớn hơn như sau: Tên gọi Ký hiệu Giá trị Byte B 8 bit KiloByte KB 210 B = 1024 Byte MegaByte MB 220 B GigaByte GB 230 B TetraByte TB 240 B Giáo trình Tin học căn bản Trang 1
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 1.1.3 Sơ đồ tổng quát của một quá trình xử lý thông tin Mọi quá trình xử lý thông tin bằng máy tính hay bằng con người đều được thực hiện theo một qui trình sau: Dữ liệu (data) được nhập ở đầu vào (Input). Máy tính hay con người sẽ thực hiện quá trình xử lý nào đó để nhận được thông tin ở đầu ra (Output). Quá trình nhập dữ liệu, xử lý và xuất thông tin đều có thể được lưu trữ. NHẬP DỮ LIỆU XỬ LÝ XUẤT DỮ LIỆU/ THÔNG TIN (INPUT) (PROCESSING) (OUTPUT) LƯU TRỮ (STORAGE) Hình 1.2: Mô hình tổng quát quá trình xử lý thông tin 1.1.4 Xử lý thông tin bằng máy tính điện tử Thông tin là kết quả bao gồm nhiều quá trình xử lý các dữ liệu và thông tin có thể trở thành dữ liệu mới để theo một quá trình xử lý dữ liệu khác tạo ra thông tin mới hơn theo ý đồ của con người. Con người có nhiều cách để có dữ liệu và thông tin. Người ta có thể lưu trữ thông tin qua tranh vẽ, giấy, sách báo, hình ảnh trong phim, băng từ,... Trong thời đại hiện nay, khi lượng thông tin đến với chúng ta càng lúc càng nhiều thì con người có thể dùng một công cụ hỗ trợ cho việc lưu trữ, chọn lọc và xử lý lại thông tin gọi là máy tính điện tử (Computer). Máy tính điện tử giúp con người tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức và tăng độ chính xác cao trong việc tự động hóa một phần hay toàn phần của quá trình xử lý dữ liệu hay thông tin. 1.2 BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 1.2.1 Biểu diễn số trong các hệ đếm Hệ đếm là tập hợp các ký hiệu và qui tắc sử dụng tập ký hiệu đó để biểu diễn và xác định các giá trị các số. Mỗi hệ đếm có một số ký số (digits) hữu hạn. Tổng số ký số của mỗi hệ đếm được gọi là cơ số (base hay radix), ký hiệu là b. Hệ đếm cơ số b (b ≥ 2, b là số nguyên dương) mang tính chất sau : • Có b ký số để thể hiện giá trị số. Ký số nhỏ nhất là 0 và lớn nhất là b-1. • Giá trị vị trí thứ n trong một số của hệ đếm bằng cơ số b lũy thừa n: bn • Số N(b) trong hệ đếm cơ số (b) được biểu diễn bởi: N ( b) = a n a n−1a n−2 ... a1a 0 a −1a −2 ... a − m trong đó, số N(b) có n+1 ký số biểu diễn cho phần nguyên và m ký số lẻ biểu diễn cho phần b_phân, và có giá trị là: N ( b ) = a n .b n + a n −1 .b n −1 + a n − 2 .b n − 2 + ... + a 1 .b 1 + a 0 .b 0 + a −1 .b −1 + a − 2 .b −2 + ... + a − m .b − m hay là: n N (b ) = ∑ a .b i=− m i i Giáo trình Tin học căn bản Trang 2
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN Trong ngành toán - tin học hiện nay phổ biến 4 hệ đếm là hệ thập phân, hệ nhị phân, hệ bát phân và hệ thập lục phân. 1.2.2 Hệ đếm thập phân (Decimal system, b=10) Hệ đếm thập phân hay hệ đếm cơ số 10 là một trong các phát minh của người Ả rập cổ, bao gồm 10 ký số theo ký hiệu sau: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Qui tắc tính giá trị của hệ đếm này là mỗi đơn vị ở một hàng bất kỳ có giá trị bằng 10 đơn vị của hàng kế cận bên phải. Ở đây b=10. Bất kỳ số nguyên dương trong hệ thập phân có thể biểu diễn như là một tổng các số hạng, mỗi số hạng là tích của một số với 10 lũy thừa, trong đó số mũ lũy thừa được tăng thêm 1 đơn vị kể từ số mũ lũy thừa phía bên phải nó. Số mũ lũy thừa của hàng đơn vị trong hệ thập phân là 0. Ví dụ: Số 5246 có thể được biểu diễn như sau: 5246 = 5 x 103 + 2 x 102 + 4 x 101 + 6 x 100 = 5 x 1000 + 2 x 100 + 4 x 10 + 6 x 1 Thể hiện như trên gọi là ký hiệu mở rộng của số nguyên. Vì 5246 = 5000 + 200 + 40 + 6 Như vậy, trong số 5246 : ký số 6 trong số nguyên đại diện cho giá trị 6 đơn vị (1s), ký số 4 đại diện cho giá trị 4 chục (10s), ký số 2 đại diện cho giá trị 2 trăm (100s) và ký số 5 đại diện cho giá trị 5 ngàn (1000s). Nghĩa là, số lũy thừa của 10 tăng dần 1 đơn vị từ trái sang phải tương ứng với vị trí ký hiệu số, 100 = 1 101 = 10 102 = 100 103 = 1000 104 = 10000 ... Mỗi ký số ở thứ tự khác nhau trong số sẽ có giá trị khác nhau, ta gọi là giá trị vị trí (place value). Phần thập phân trong hệ thập phân sau dấu chấm phân cách thập phân (theo qui ước của Mỹ) thể hiện trong ký hiệu mở rộng bởi 10 lũy thừa âm tính từ phải sang trái kể từ dấu chấm phân cách: −1 1 −2 1 −3 1 10 = 10 = 10 = ... 10 100 1000 Ví dụ: 254.68 = 2 x 102 + 5 x 101 + 4 x 100 + 6 x 10-1 + 8 x 10-2 6 8 = 200 + 50 + 4 + + 10 100 1.2.3 Hệ đếm nhị phân (Binary system, b=2) Với b=2, chúng ta có hệ đếm nhị phân. Đây là hệ đếm đơn giản nhất với 2 chữ số là 0 và 1. Mỗi chữ số nhị phân gọi là BIT (viết tắt từ chữ BInary digiT). Vì hệ nhị phân chỉ có 2 trị số là 0 và 1, nên khi muốn diễn tả một số lớn hơn, hoặc các ký tự phức tạp hơn thì cần kết hợp nhiều bit với nhau. Ta có thể chuyển đổi hệ nhị phân theo hệ thập phân quen thuộc. Ví dụ: Số 11101.11(2) sẽ tương đương với giá trị thập phân là : Giáo trình Tin học căn bản Trang 3
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN vị trí dấu chấm cách Số nhị phân : 1 1 1 0 1 . 1 1 Số vị trí : 4 3 2 1 0 -1 -2 Trị vị trí : 24 23 22 21 20 2-1 2-2 Hệ 10 là : 16 8 4 2 1 0.5 0.25 như vậy: 11101.11(2) = 1x16 + 1x8 + 1x4 + 0x2 + 1x1 + 1x0.5 + 1x0.25 = 29.75 (10) số 10101 (hệ 2) sang hệ thập phân sẽ là: 10101(2) = 1x24 + 0x23 + 1x22 + 0x21 + 1x20 = 16 + 0 + 4 + 0 + 1 = 21(10) 1.2.4 Hệ đếm bát phân (Octal system, b=8) Nếu dùng 1 tập hợp 3 bit thì có thể biểu diễn 8 trị khác nhau : 000, 001, 010, 011, 100, 101, 110, 111. Các trị này tương đương với 8 trị trong hệ thập phân là 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Tập hợp các chữ số này gọi là hệ bát phân, là hệ đếm với b = 8 = 23. Trong hệ bát phân, trị vị trí là lũy thừa của 8. Ví dụ: 235 . 64(8) = 2x82 + 3x81 + 5x80 + 6x8-1 + 4x8-2 = 157. 8125(10) 1.2.5 Hệ đếm thập lục phân (Hexa-decimal system, b=16) Hệ đếm thập lục phân là hệ cơ số b=16 = 24, tương đương với tập hợp 4 chữ số nhị phân (4 bit). Khi thể hiện ở dạng hexa-decimal, ta có 16 ký tự gồm 10 chữ số từ 0 đến 9, và 6 chữ in A, B, C, D, E, F để biểu diễn các giá trị số tương ứng là 10, 11, 12, 13, 14, 15. Với hệ thập lục phân, trị vị trí là lũy thừa của 16. Ví dụ: 34F5C(16) = 3x164 + 4x163 + 15x162 + 5x161 + 12x160 = 216294(10) Ghi chú: một số ngôn ngữ lập trình qui định viết số hexa phải có chữ H ở cuối chữ số. Ví dụ: Số 15 viết là FH. Bảng qui đổi tương đương 16 chữ số đầu tiên của 4 hệ đếm Hệ 10 Hệ 2 Hệ 8 Hệ 16 0 0000 00 0 1 0001 01 1 2 0010 02 2 3 0011 03 3 4 0100 04 4 5 0101 05 5 6 0110 06 6 7 0111 07 7 8 1000 10 8 9 1001 11 9 10 1010 12 A 11 1011 13 B 12 1100 14 C 13 1101 15 D 14 1110 16 E 15 1111 17 F Giáo trình Tin học căn bản Trang 4
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 1.2.6 Đổi một số nguyên từ hệ thập phân sang hệ b Tổng quát: Lấy số nguyên thập phân N(10) lần lượt chia cho b cho đến khi thương số bằng 0. Kết quả số chuyển đổi N(b) là các dư số trong phép chia viết ra theo thứ tự ngược lại. Ví dụ: Số 12(10) = ?(2). Dùng phép chia cho 2 liên tiếp, ta có một loạt các số dư như sau: 12 2 0 6 2 0 3 2 số dư 1 1 2 (remainders) 1 0 Kết quả: 12(10) = 1100(2) 1.2.7 Đổi phần thập phân từ hệ thập phân sang hệ cơ số b Tổng quát: Lấy phần thập phân N(10) lần lượt nhân với b cho đến khi phần thập phân của tích số bằng 0. Kết quả số chuyển đổi N(b) là các số phần nguyên trong phép nhân viết ra theo thứ tự tính toán. Ví dụ 3.11: 0. 6875 (10) = ?(2) phần nguyên của tích 0. 6875 x 2 = 1 . 375 phần thập phân của tích 0. 3750 x 2 = 0 . 75 0. 75 x2 =1.5 0. 5 x2 =1.0 Kết quả: 0.6875(10) = 0.1011(2) 1.2.8 Mệnh đề logic Mệnh đề logic là mệnh đề chỉ nhận một trong 2 giá trị : Đúng (TRUE) hoặc Sai (FALSE), tương đương với TRUE = 1 và FALSE = 0. Qui tắc: TRUE = NOT FALSE và FALSE = NOT TRUE Phép toán logic áp dụng cho 2 giá trị TRUE và FALSE ứng với tổ hợp AND (và) và OR (hoặc) như sau: x y AND(x, y) OR(x, y) TRUE TRUE TRUE TRUE TRUE FALSE FALSE TRUE FALSE TRUE FALSE TRUE FALSE FALSE FALSE FALSE 1.2.9 Biểu diễn thông tin trong máy tính điện tử Dữ liệu số trong máy tính gồm có số nguyên và số thực. Giáo trình Tin học căn bản Trang 5
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN Biểu diễn số nguyên Số nguyên gồm số nguyên không dấu và số nguyên có dấu. • Số nguyên không dấu là số không có bit dấu như 1 byte = 8 bit, có thể biểu diễn 28 = 256 số nguyên dương, cho giá trị từ 0 (0000 0000) đến 255 (1111 1111). • Số nguyên có dấu thể hiện trong máy tính ở dạng nhị phân là số dùng 1 bit làm bít dấu, người ta qui ước dùng bit ở hàng đầu tiên bên trái làm bit dấu (S): 0 là số dương và 1 cho số âm. Đơn vị chiều dài để chứa thay đổi từ 2 đến 4 bytes. Biểu diễn ký tự Để có thể biễu diễn các ký tự như chữ cái in và thường, các chữ số, các ký hiệu... trên máy tính và các phương tiện trao đổi thông tin khác, người ta phải lập ra các bộ mã (code system) qui ước khác nhau dựa vào việc chọn tập hợp bao nhiêu bit để diễn tả 1 ký tự tương ứng, ví dụ các hệ mã phổ biến : • Hệ thập phân mã nhị phân BCD (Binary Coded Decima) dùng 6 bit. • Hệ thập phân mã nhị phân mở rộng EBCDIC (Extended Binary Coded Decimal Interchange Code) dùng 8 bit tương đương 1 byte để biễu diễn 1 ký tự. • Hệ chuyển đổi thông tin theo mã chuẩn của Mỹ ASCII (American Standard Code for Information Interchange) là hệ mã thông dụng nhất hiện nay trong kỹ thuật tin học. Hệ mã ASCII dùng nhóm 7 bit hoặc 8 bit để biểu diễn tối đa 128 hoặc 256 ký tự khác nhau và mã hóa theo ký tự liên tục theo cơ số 16. Hệ mã ASCII 7 bit, mã hoá 128 ký tự liện tục như sau: 0 : NUL (ký tự rỗng) 1 - 31 : 31 ký tự điều khiển 32 - 47 : các dấu trống SP (space) ! “ # $ % & ‘ ( ) * + , - . / 48 - 57 : ký số từ 0 đến 9 58 - 64 : các dấu : ; < = > ? @ 65 - 90 : các chữ in hoa từ A đến Z 91 - 96 : các dấu [ \ ] _ ` 97 - 122 : các chữ thường từ a đến z 123 - 127 : các dấu { | } ~ DEL (xóa) Hệ mã ASCII 8 bit (ASCII mở rộng) có thêm 128 ký tự khác ngoài các ký tự nêu trên gồm các chữ cái có dấu, các hình vẽ, các đường kẻ khung đơn và khung đôi và một số ký hiệu đặc biệt (Xem chi tiết trong bảng phụ lục 1.1 và 1.2). 1.3 TIN HỌC 1.3.1 Các lĩnh vực nghiên cứu của tin học Tin học (Informatics) được định nghĩa là ngành khoa học nghiên cứu các phương pháp, công nghệ và kỹ thuật xử lý thông tin tự động. Công cụ chủ yếu của tin học là máy tính điện tử và các thiết bị truyền tin khác. Việc nghiên cứu chính của tin học nhắm vào hai kỹ thuật phát triển song song: Giáo trình Tin học căn bản Trang 6
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN − Kỹ thuật phần cứng (hardware engineering): nghiên cứu chế tạo các thiết bị, linh kiện điện tử, công nghệ vật liệu mới... hỗ trợ cho máy tính và mạng máy tính, đẩy mạnh khả năng xử lý toán học và truyền thông thông tin. − Kỹ thuật phần mềm (software engineering): nghiên cứu phát triển các hệ điều hành, ngôn ngữ lập trình cho các bài toán khoa học kỹ thuật, mô phỏng, điều khiển tự động, tổ chức dữ liệu và quản lý hệ thống thông tin. 1.3.2 Ứng dụng của tin học Tin học hiện đang được ứng dụng rộng rãi trong tất cả các ngành nghề khác nhau của xã hội từ khoa học kỹ thuật, y học, kinh tế, công nghệ sản xuất đến khoa học xã hội, nghệ thuật,... như: − Tự động hóa công tác văn phòng − Thống kê − Công nghệ thiết kế − Giáo dục − Quản trị kinh doanh − An ninh quốc phòng, … Đặc biệt ngày nay, với việc ứng dụng Internet, nhân loại đang được hưởng lợi từ những dịch vụ mớinhư: − Thư điện tử − Thư viện điện tử − E_Learning − Thương mại điện tử − Chính phủ điện tử, … 1.3.3 Máy tính điện tử và lịch sử phát triển Do nhu cầu cần tăng độ chính xác và giảm thời gian tính toán, con người đã quan tâm chế tạo các công cụ tính toán từ xưa: bàn tính tay của người Trung Quốc, máy cộng cơ học của nhà toán học Pháp Blaise Pascal (1623 - 1662), máy tính cơ học có thể cộng, trừ, nhân, chia của nhà toán học Đức Gottfried Wilhelmvon Leibniz (1646 - 1716), máy sai phân để tính các đa thức toán học ... Tuy nhiên, máy tính điện tử thực sự bắt đầu hình thành vào thập niên 1950 và đến nay đã trải qua 5 thế hệ và được phân loại theo sự tiến bộ về công nghệ điện tử và vi điện tử cũng như các cải tiến về nguyên lý, tính năng và loại hình của nó. Thế hệ 1 (1950 - 1958): máy tính sử dụng các bóng đèn điện tử chân không, mạch riêng rẽ, vào số liệu bằng phiếu đục lỗ, điều khiển bằng tay. Máy có kích thước rất lớn, tiêu thụ năng lượng nhiều, tốc độ tính chậm khoảng 300 - 3.000 phép tính/s. Loại máy tính điển hình thế hệ 1 như EDVAC (Mỹ) hay BESM (Liên Xô cũ),... Thế hệ 2 (1958 - 1964): máy tính dùng bộ xử lý bằng đèn bán dẫn, mạch in. Máy tính đã có chương trình dịch như Cobol, Fortran và hệ điều hành đơn giản. Kích thước máy còn lớn, tốc độ tính khoảng 10.000 -100.000 phép tính/s. Điển hình như loại IBM-1070 (Mỹ) hay MINSK (Liên Xô cũ),... Giáo trình Tin học căn bản Trang 7
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN Thế hệ 3 (1965 - 1974): máy tính được gắn các bộ vi xử lý bằng vi mạch điện tử cỡ nhỏ có thể có được tốc độ tính khoảng 100.000 - 1 triệu phép tính/s. Máy đã có các hệ điều hành đa chương trình, nhiều người đồng thời hoặc theo kiểu phân chia thời gian. Kết quả từ máy tính có thể in ra trực tiếp ở máy in. Điển hình như loại IBM-360 (Mỹ) hay EC (Liên Xô cũ),... Thế hệ 4 (1974 - nay): máy tính bắt đầu có các vi mạch đa xử lý có tốc độ tính hàng chục triệu đến hàng tỷ phép tính/s. Giai đoạn này hình thành 2 loại máy tính chính: máy tính cá nhân để bàn (Personal Computer - PC) hoặc xách tay (Laptop hoặc Notebook computer) và các loại máy tính chuyên nghiệp thực hiện đa chương trình, đa xử lý,... hình thành các hệ thống mạng máy tính (Computer Networks), và các ứng dụng phong phú đa phương tiện. Thế hệ 5 (1990 - nay): bắt đầu các nghiên cứu tạo ra các máy tính mô phỏng các hoạt động của não bộ và hành vi con người, có trí khôn nhân tạo với khả năng tự suy diễn phát triển các tình huống nhận được và hệ quản lý kiến thức cơ bản để giải quyết các bài toán đa dạng. Giáo trình Tin học căn bản Trang 8
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN PHỤ LỤC 1.1 BẢNG MÃ ASCII với 128 ký tự đầu tiên Hex 0 1 2 3 4 5 6 7 0 NUL DLE SP 0 @ P ` p 0 16 32 48 64 80 96 112 1 SOH DC1 ! 1 A Q a q 1 17 33 49 65 81 97 113 2 STX DC2 “ 2 B R b r 2 18 34 50 66 82 98 114 3 ♥ DC3 # 3 C S c s 3 19 35 51 67 83 99 115 4 ♦ DC4 $ 4 D T d t 4 20 36 52 68 84 100 116 5 ♣ NAK % 5 E U e u 5 21 37 53 69 85 101 117 6 ♠ SYN & 6 F V f v 6 22 38 54 70 86 102 118 7 BEL ETB ‘ 7 G W g w 7 23 39 55 71 87 103 119 8 BS CAN ( 8 H X h x 8 24 40 56 72 88 104 120 9 HT EM ) 9 I Y I y 9 25 41 57 73 89 105 121 A LF SUB * : J Z j z 10 26 42 58 74 90 106 122 B VT ESC + ; K [ k { 11 27 43 59 75 91 107 123 C FF FS , < L \ l | 12 28 44 60 76 92 108 124 D CR GS - = M ] m } 13 29 45 61 77 93 109 125 E SO RS . > N ^ n ~ 14 30 46 62 78 94 110 126 F SI US / ? O _ o DEL 15 31 47 63 79 95 111 127 Giáo trình Tin học căn bản Trang 8
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN PHỤ LỤC 1.2 BẢNG MÃ ASCII với 128 ký tự kế tiếp Hex 8 9 A B C D E F 0 Ç É á ░ └ ╨ α ≡ 128 144 160 176 192 208 224 240 1 ü æ í ▒ ┴ ╤ ß ± 129 145 161 177 193 209 225 241 2 é Æ ó ▓ ┬ ╥ Γ ≥ 130 146 162 178 194 210 226 242 3 â ô ú │ ├ ╙ π ≤ 131 147 163 179 195 211 227 243 4 ä ö ñ ┤ ─ ╘ Σ ⌠ 132 148 164 180 196 212 228 244 5 à ò Ñ ╡ ┼ ╒ σ ⌡ 133 149 165 181 197 213 229 245 6 å û ª ╢ ╞ ╓ µ ÷ 134 150 166 182 198 214 230 246 7 ç ù º ╖ ╟ ╫ τ ≈ 135 151 167 183 199 215 231 247 8 ê ÿ ¿ ╕ ╚ ╪ Φ ° 136 152 168 184 200 216 232 248 9 ë Ö ⌐ ╣ ╔ ┘ Θ · 137 153 169 185 201 217 233 249 A è Ü ¬ ║ ╩ ┌ Ω · 138 154 170 186 202 218 234 250 B ï ¢ ½ ╗ ╦ █ δ √ 139 155 171 187 203 219 235 251 C î £ ¼ ╝ ╠ ▄ ∞ ⁿ 140 156 172 188 204 220 236 252 D ì ¥ ¡ ╜ ═ ▌ φ ² 141 157 173 189 205 221 237 253 E Ä ₧ « ╛ ╬ ▐ ε ■ 142 158 174 190 206 222 238 254 F Å ƒ » ┐ ╧ ▀ ∩ 143 159 175 191 207 223 239 255 Giáo trình Tin học căn bản Trang 9
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ CHƯƠNG 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ --- oOo --- Mỗi loại máy tính có thể có hình dạng hoặc cấu trúc khác nhau, tùy theo mục đích sử dụng nhưng, một cách tổng quát, máy tính điện tử là một hệ xử lý thông tin tự động gồm 2 phần chính: phần cứng và phần mềm. 2.1 PHẦN CỨNG (HARDWARE) Phần cứng có thể được hiểu đơn giản là tất cả các phần trong một hệ máy tính mà chúng ta có thể thấy hoặc sờ được. Phần cứng bao gồm 3 phần chính: - Bộ nhớ (Memory). - Đơn vị xử lý trung ương (CPU - Central Processing Unit). - Thiết bị nhập xuất (Input/Output). Bộ xử lý trung ương CPU (Central Processing Unit) Khối điều khiển Khối làm tính Thiết bị Thiết bị CU (Control ALU (Arithmetic Nhập Xuất Unit) Logic Unit) (Input) (Output) Các thanh ghi (Registers) Bộ nhớ trong (ROM + RAM) Bộ nhớ ngoài (đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD) Hình 2.1: Cấu trúc phần cứng máy tính 2.1.1 Bộ nhớ Bộ nhớ là thiết bị lưu trữ thông tin trong quá trình máy tính xử lý. Bộ nhớ bao gồm bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài. Bộ nhớ trong: gồm ROM và RAM : - ROM (Read Only Memory) là Bộ nhớ chỉ đọc thông tin, dùng để lưu trữ các chương trình hệ thống, chương trình điều khiển việc nhập xuất cơ sở (ROM-BIOS : ROM- Basic Input/Output System). Thông tin trên ROM ghi vào và không thể thay đổi, không bị mất ngay cả khi không có điện. - RAM (Random Access Memory) là Bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên, được dùng để lưu trữ dữ kiện và chương trình trong quá trình thao tác và tính toán. RAM có đặc điểm là nội dung thông tin chứa trong nó sẽ mất đi khi mất điện hoặc tắt máy. Dung lượng bộ nhớ RAM cho các máy tính hiện nay thông thường vào khoảng 128 MB, 256 MB, 512 MB và có thể hơn nữa. Giáo trình Tin học căn bản Trang 10
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ Bộ nhớ ngoài: là thiết bị lưu trữ thông tin với dung lượng lớn, thông tin không bị mất khi không có điện. Có thể cất giữ và di chuyển bộ nhớ ngoài độc lập với máy tính. Hiện nay có các loại bộ nhớ ngoài phổ biến như: - Đĩa mềm (Floppy disk) : là loại đĩa đường kính 3.5 inch dung lượng 1.44 MB. - Đĩa cứng (hard disk) : phổ biến là đĩa cứng có dung lượng 20 GB, 30 GB, 40 GB, 60 GB, và lớn hơn nữa. - Đĩa quang (Compact disk): loại 4.72 inch, là thiết bị phổ biến dùng để lưu trữ các phần mềm mang nhiều thông tin, hình ảnh, âm thanh và thường được sử dụng trong các phương tiện đa truyền thông (multimedia). Có hai loại phổ biến là: đĩa CD (dung lượng khoảng 700 MB) và DVD (dung lượng khoảng 4.7 GB). - Các loại bộ nhớ ngoài khác như thẻ nhớ (Memory Stick, Compact Flash Card), USB Flash Drive có dung lượng phổ biến là 32 MB, 64 MB, 128 MB, ... Floppy disk Compact disk Compact Flash Card USB Flash Drive Hình 2.2: Một số loại bộ nhớ ngoài 2.1.2 Bộ xử lý trung ương (CPU) Bộ xử lý trung ương chỉ huy các hoạt động của máy tính theo lệnh và thực hiện các phép tính. CPU có 3 bộ phận chính: khối điều khiển, khối tính toán số học và logic, và một số thanh ghi. - Khối điều khiển (CU: Control Unit) Là trung tâm điều hành máy tính. Nó có nhiệm vụ giải mã các lệnh, tạo ra các tín hiệu điều khiển công việc của các bộ phận khác của máy tính theo yêu cầu của người sử dụng hoặc theo chương trình đã cài đặt. - Khối tính toán số học và logic (ALU: Arithmetic-Logic Unit) Bao gồm các thiết bị thực hiện các phép tính số học (cộng, trừ, nhân, chia, ...), các phép tính logic (AND, OR, NOT, XOR) và các phép tính quan hệ (so sánh lớn hơn, nhỏ hơn, bằng nhau, ...) - Các thanh ghi (Registers) Được gắn chặt vào CPU bằng các mạch điện tử làm nhiệm vụ bộ nhớ trung gian. Các thanh ghi mang các chức năng chuyên dụng giúp tăng tốc độ trao đổi thông tin trong máy tính. Ngoài ra, CPU còn được gắn với một đồng hồ (clock) hay còn gọi là bộ tạo xung nhịp. Tần số đồng hồ càng cao thì tốc độ xử lý thông tin càng nhanh. Thường thì đồng hồ được gắn tương xứng với cấu hình máy và có các tần số dao động (cho các máy Pentium 4 trở lên) là 2.0 GHz, 2.2 GHz, ... hoặc cao hơn. Giáo trình Tin học căn bản Trang 11
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 2.1.3 Các thiết bị xuất/ nhập Các thiết bị nhập: - Bàn phím (Keyboard, thiết bị nhập chuẩn): là thiết bị nhập dữ liệu và câu lệnh, bàn phím máy vi tính phổ biến hiện nay là một bảng chứa 104 phím có các tác dụng khác nhau. Có thể chia làm 3 nhóm phím chính: + Nhóm phím đánh máy: gồm các phím chữ, phím số và phím các ký tự đặc biệt (~, !, @, #, $, %, ^,&, ?, ...). + Nhóm phím chức năng (function keypad): gồm các phím từ F1 đến F12 và các phím như ← ↑ → ↓ (phím di chuyển từng điểm), phím PgUp (lên trang màn hình), PgDn (xuống trang màn hình), Insert (chèn), Delete (xóa), Home (về đầu), End (về cuối) + Nhóm phím số (numeric keypad) như NumLock (cho các ký tự số), CapsLock (tạo các chữ in), ScrollLock (chế độ cuộn màn hình) thể hiện ở các đèn chỉ thị. - Chuột (Mouse): là thiết bị cần thiết phổ biến hiện nay, nhất là các máy tính chạy trong môi trường Windows. Con chuột có kích thước vừa nắm tay di chuyển trên một tấm phẳng (mouse pad) theo hướng nào thì dấu nháy hoặc mũi tên trên màn hình sẽ di chuyển theo hướng đó tương ứng với vị trí của của viên bi hoặc tia sáng (optical mouse) nằm dưới bụng của nó. Một số máy tính có con chuột được gắn trên bàn phím. - Máy quét hình (Scanner): là thiết bị dùng để nhập văn bản hay hình vẽ, hình chụp vào máy tính. Thông tin nguyên thủy trên giấy sẽ được quét thành các tín hiệu số tạo thành các tập tin ảnh (image file). Các thiết bị xuất: - Màn hình (Screen hay Monitor, thiết bị xuất chuẩn): dùng để thể hiện thông tin cho người sử dụng xem. Thông tin được thể hiện ra màn hình bằng phương pháp ánh xạ bộ nhớ (memory mapping), với cách này màn hình chỉ việc đọc liên tục bộ nhớ và hiển thị (display) bất kỳ thông tin nào hiện có trong vùng nhớ ra màn hình. Màn hình phổ biến hiện nay trên thị trường là màn hình màu SVGA 15”,17”, 19” với độ phân giải có thể đạt 1280 X 1024 pixel. - Máy in (Printer): là thiết bị xuất để đưa thông tin ra giấy. Máy in phổ biến hiện nay là loại máy in ma trận điểm (dot matrix) loại 24 kim, máy in phun mực, máy in laser trắng đen hoặc màu. - Máy chiếu (Projector): chức năng tương tự màn hình, thường được sử dụng thay cho màn hình trong các buổi Seminar, báo cáo, thuyết trình, … m Màn hình (Monitor/Screen) Kệ máy tính (Computer case) Ổ đĩa (Drive) Con chuột (Mouse) Bàn phím (Keyboard) Giáo trình Tin học căn bản Trang 12
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 2.2 PHẦN MỀM (SOFTWARE) 2.2.1Khái niệm phần mềm Phần mềm là một bộ chương trình các chỉ thị điện tử ra lệnh cho máy tính thực hiện một điều nào đó theo yêu cầu của người sử dụng. Chúng ta không thể thấy hoặc sờ được phần mềm, mặc dầu ta có thể hiển thị được chương trình trên màn hình hoặc máy in. Phần mềm có thể được ví như phần hồn của máy tính mà phần cứng của nó được xem như phần xác. 2.2.2 Phân loại phần mềm Có 2 loại phần mềm cơ bản: - Phần mềm hệ thống (Operating System Software) Là một bộ các câu lệnh để chỉ dẫn phần cứng máy tính và các phần mềm ứng dụng làm việc với nhau. Phần mềm hệ thống phổ biến hiện nay ở Việt nam là MS-DOS, LINUX và Windows. Đối với mạng máy tính ta cũng có các phần mềm hệ điều hành mạng (Network Operating System) như Novell Netware, Unix, Windows NT/ 2000/ 2003, ... - Phần mềm ứng dụng (Application Software) Phần mềm ứng dụng rất phong phú và đa dạng, bao gồm những chương trình được viết ra cho một hay nhiều mục đích ứng dụng cụ thể như soạn thảo văn bản, tính toán, phân tích số liệu, tổ chức hệ thống, bảo mật thông tin, đồ họa, chơi games. Giáo trình Tin học căn bản Trang 13
- Chương 3: HỆ ĐIỀU HÀNH CHƯƠNG 3: HỆ ĐIỀU HÀNH --- oOo --- 3.1 KHÁI NIỆM VỀ HỆ ĐIỀU HÀNH Hệ điều hành (Operating System) là tập hợp các chương trình tạo sự liên hệ giữa người sử dụng máy tính và máy tính thông qua các lệnh điều khiển. Không có hệ điều hành thì máy tính không thể hoạt động được. Chức năng chính của hệ điều hành là: - Thực hiện các lệnh theo yêu cầu của người sử dụng máy, - Quản lý, phân phối và thu hồi bộ nhớ , - Điều khiển các thiết bị ngoại vi như ổ đĩa, máy in, bàn phím, màn hình,... - Quản lý tập tin,... Hiện nay có nhiều hệ điều hành khác nhau như MS-DOS, UNIX, LINUX, Windows 95, Windows 98 , Windows 2000, Windows XP, Windows 2003,... 3.2 CÁC ĐỐI TƯỢNG DO HỆ ĐIỀU HÀNH QUẢN LÝ 3.2.1 Tập tin (File) Tập tin là tập hợp thông tin/ dữ liệu được tổ chức theo một cấu trúc nào đó. Nội dung của tập tin có thể là chương trình, dữ liệu, văn bản,... Mỗi tập tin được lưu lên đĩa với một tên riêng phân biệt. Mỗi hệ điều hành có qui ước đặt tên khác nhau, tên tập tin thường có 2 phần: phần tên (name) và phần mở rộng (extension). Phần tên là phần bắt buộc phải có của một tập tin, còn phần mở rộng thì có thể có hoặc không. - Phần tên: Bao gồm các ký tự chữ từ A đến Z, các chữ số từ 0 đến 9, các ký tự khác như #, $, %, ~, ^, @, (, ), !, _, khoảng trắng. Phần tên do người tạo ra tập tin đặt. Với MS- DOS phần tên có tối đa là 8 ký tự, với Windows phần tên có thể đặt ttối đa 128 ký tự. - Phần mở rộng: thường dùng 3 ký tự trong các ký tự nêu trên. Thông thường phần mở rộng do chương trình ứng dụng tạo ra tập tin tự đặt. - Giữa phần tên và phần mở rộng có một dấu chấm (.) ngăn cách. Ví dụ: CONG VAN.TXT QBASIC.EXE AUTOEXEC.BAT M_TEST phần tên phần mở rộng Ta có thể căn cứ vào phần mở rộng để xác định kiểu của file: COM, EXE : Các file khả thi chạy trực tiếp được trên hệ điều hành. TXT, DOC, ... : Các file văn bản. PAS, BAS, ... : Các file chương trình PASCAL, DELPHI, BASIC, ... WK1, XLS, ... : Các file chương trình bảng tính LOTUS, EXCEL ... BMP, GIF, JPG, ... : Các file hình ảnh. MP3, DAT, WMA, … : Các file âm thanh, video. Ký hiệu đại diện (Wildcard) Để chỉ một nhóm các tập tin, ta có thể sử dụng hai ký hiệu đại diện: Giáo trình Tin học căn bản Trang 14
- Chương 3: HỆ ĐIỀU HÀNH Dấu ? dùng để đại diện cho một ký tự bất kỳ trong tên tập tin tại vị trí nó xuất hiện. Dấu * dùng để đại diện cho một chuỗi ký tự bất kỳ trong tên tập tin từ vị trí nó xuất hiện. Ví dụ: Bai?.doc Bai1.doc, Bai6.doc, Baiq.doc, … Bai*.doc Bai.doc, Bai6.doc, Bai12.doc, Bai Tap.doc, … BaiTap.* BaiTap.doc, BaiTap.xls, BaiTap.ppt, BaiTap.dbf, … 3.2.2 Thư mục (Folder/ Directory) Thư mục là nơi lưu giữ các tập tin theo một chủ đề nào đó theo ý người sử dụng. Đây là biện pháp giúp ta quản lý được tập tin, dễ dàng tìm kiếm chúng khi cần truy xuất. Các tập tin có liên quan với nhau có thể được xếp trong cùng một thư mục. Trên mỗi đĩa có một thư mục chung gọi là thư mục gốc. Thư mục gốc không có tên riêng và được ký hiệu là \ (dấu xổ phải: backslash). Dưới mỗi thư mục gốc có các tập tin trực thuộc và các thư mục con. Trong các thư mục con cũng có các tập tin trực thuộc và thư mục con của nó. Thư mục chứa thư mục con gọi là thư mục cha. Thư mục đang làm việc gọi là thư mục hiện hành. Tên của thư mục tuân thủ theo cách đặt tên của tập tin. 3.2.3 Ổ đĩa (Drive) Ổ đĩa là thiết bị dùng để đọc và ghi thông tin, các ổ đĩa thông dụng là: - Ổ đĩa mềm: thường có tên là ổ đĩa A:, dùng cho việc đọc và ghi thông tin lên đĩa mềm. - Ổ đĩa cứng: được đặt tên là ổ C:,D:,... có tốc độ truy xuất dữ liệu nhanh hơn ổ đĩa mềm nhiều lần. Một máy tính có thể có một hoặc nhiều ổ đĩa cứng. - Ổ đĩa CD: có các loại như: loại chỉ có thể đọc gọi là ổ đĩa CD-ROM, loại khác còn có thể ghi dữ liệu ra đĩa CD gọi là ổ CD-RW, ngoài ra còn có ổ đĩa DVD. 3.2.4 Đường dẫn (Path) Khi sử dụng thư mục nhiều cấp (cây thư mục) thì ta cần chỉ rõ thư mục cần truy xuất. Đường dẫn dùng để chỉ đường đi đến thư mục cần truy xuất (thư mục sau cùng). Đường dẫn là một dãy các thư mục liên tiếp nhau và được phân cách bởi ký hiệu \ (dấu xổ phải: backslash). Ví dụ: Giả sử trên đĩa S có cây thư mục: S:\ • Ly Thuyet, Thuc Hanh là 2 thư mục cùng cấp và là thư mục con của thư Ly Thuyet mục gốc S:\ Phan I • Phan I, Phan II là 2 thư mục cùng cấp và là thư mục con của thư mục Phan II Ly Thuyet. Ly Thuyet là thư mục cha của Phan I, Phan II Thuc Hanh • Đường dẫn của thư mục Phan I: Windows S:\Ly Thuyet\ Phan I Word • Đường dẫn của thư mục Nang Cao: Giáo trình Tin học căn bản Can Ban S:\Thuc Hanh\ Word\ Nang Cao 15 Trang Nang Cao
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Tài liệu tham khảo môn Cơ Sở Dữ Liệu
115 p | 1328 | 682
-
Đề thi hết môn Cấu trúc dữ liệu và giải thuật (Đề 1)
2 p | 354 | 118
-
Giao tác và xử lý tranh chấp trong truy xuất đồng thời với MS SQL Server
44 p | 244 | 93
-
BÀI GIẢNG HỆ CHUYÊN GIA - ĐẠI HỌC HÀNG HẢI - 1
10 p | 199 | 75
-
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP,HCM KHOA TOÁN – TIN
3 p | 268 | 71
-
Giáo trình Cơ sở dữ liệu
95 p | 140 | 56
-
Tiểu luận Lý Thuyết Thống Kê "KHẢO SÁT Ý KIẾN SINH VIÊN VỀ VIỆC CÓ NÊN ĐƯA GIÁO DỤC GIỚI TÍNH THÀNH MÔN HỌC TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC"
19 p | 143 | 44
-
Giáo trình Cơ sở dữ liệu - Phan Tấn Quốc
114 p | 86 | 29
-
Thư viện trực tuyến
6 p | 154 | 24
-
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH KHMT MŨI NHỌN - TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG - KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
2 p | 389 | 18
-
Tin học và ứng dụng trong Y - Sinh học part 1
21 p | 57 | 10
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p1
5 p | 26 | 3
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p5
5 p | 21 | 2
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p4
5 p | 33 | 2
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p3
5 p | 18 | 2
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p2
5 p | 33 | 2
-
Xây dựng mô hình mạng lưới thông tin thư viện trong đại học vùng
4 p | 15 | 2

markdown:
# BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THAI NGUYEN
Chia sẻ: O Giang Thanh Binh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:173
lượt xem 10
download
![](https://tailieu.vn/image/document/thumbnail/2010/20100201/naninguyen/80x100/16604601_tin_hoc_can_ban_05.jpg)
##
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THAI NGUYEN
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](https://tailieu.vn/static/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KHOA HỌC ----- oOo ----- GIÁO TRÌNH MÔN HỌC TIN HỌC CĂN BẢN MSMH: TH016 Biên soạn: - ThS. Đỗ Thanh Liên Ngân - Ks. Hồ Văn Tú - LƯU HÀNH NỘI BỘ - 2005 - .LỜI NÓI ĐẦU LỜI NÓI ĐẦU Tin học là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục đại cương ở bậc Đại học, và là môn học bắt buộc đối với tất cả sinh viên trong các trường Đại học ở Việt Nam chính thức từ năm 1992. Từ nhiều năm nay, môn học này được giảng dạy hầu hết...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THAI NGUYEN
- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KHOA HỌC ----- oOo ----- GIÁO TRÌNH MÔN HỌC TIN HỌC CĂN BẢN MSMH: TH016 Biên soạn: - ThS. Đỗ Thanh Liên Ngân - Ks. Hồ Văn Tú - LƯU HÀNH NỘI BỘ - - 2005 -
- LỜI NÓI ĐẦU LỜI NÓI ĐẦU Tin học là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục đại cương ở bậc Đại học, và là môn học bắt buộc đối với tất cả sinh viên trong các trường Đại học ở Việt Nam chính thức từ năm 1992. Từ nhiều năm nay, môn học này được giảng dạy hầu hết trường Đại học và Cao đẳng ở nước ta với những mức độ khác nhau, và cũng có nhiều sách, giáo trình Tin học khác nhau do nhiều tác giả biên soạn. Do sự phát triển nhanh chóng của ngành Tin học và yêu cầu đổi mới trong chương trình đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chúng tôi đã biên soạn bài giảng môn học TIN HỌC CĂN BẢN cho tất cả sinh viên các ngành ở bậc đại học với mục đích giúp cho sinh viên có được một tài liệu học tập cần thiết cho môn học này và cũng để đáp ứng phần nào nhu cầu ngày càng cao về tư liệu dạy và học Tin học. Khi biên soạn chúng tôi cũng đã tham khảo nhiều giáo trình của một số trường Đại học hoặc được viết lại từ một số sách. Do không có điều kiện tiếp xúc, trao đổi để xin phép việc trích dẫn của các tác giả, mong quí vị vui lòng miễn chấp. Chúng tôi xin chân thành cám ơn các đồng nghiệp ở Bộ môn Tin học - Khoa Khoa học đã tạo rất nhiều điều kiện về tài liệu và phương tiện cho chúng tôi hoàn thành giáo trình này. Dù có nhiều cố gắng nhưng chúng tôi vẫn không thể tránh được những sai sót. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp, các em sinh viên và các đọc giả để chất lượng giáo trình ngày càng hoàn thiện. Nhóm tác giả Giáo trình Tin học căn bản
- GIỚI THIỆU MÔN HỌC GIỚI THIỆU MÔN HỌC Bài giảng môn học TIN HỌC CĂN BẢN (MSMH: TH016) dùng để giảng dạy cho sinh viên tất cả các ngành. Môn học này có 3 tín chỉ (tương đương 45 tiết chuẩn), được giảng dạy đồng thời với phần thực hành (Giáo trình thực hành Tin học căn bản – TH017) gồm 60 tiết thực hành tại phòng máy tính. Bài giảng được biên soạn dựa vào hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Đề cương biên soạn giáo trình nhằm nâng cao khả năng sử dụng vi tính cho sinh viên theo tinh thần "Chương trình phát triển và ứng dụng Công nghệ thông tin" được tổ chức từ ngày 10/10/2003 tại trường Đại học Cần Thơ. Tuy nhiên, trên thực tế có một số khác biệt về điều kiện địa lý và xã hội ở đồng bằng sông Cửu Long so với một số khu vực khác; ví dụ như trong một lớp, mặt bằng hiểu biết cơ bản về máy tính của sinh viên xuất thân từ thành phố lớn và sinh viên xuất thân từ vùng nông thôn có thể có sự chênh lệch khá rõ, điều này có thể gây ra một số khó khăn nào đó cho giảng viên cũng như sinh viên: những sinh viên đã được tiếp xúc với máy tính trong thời gian học phổ thông hoặc những sinh viên có kiến thức ngoại ngữ tốt (chủ yếu là tiếng Anh) sẽ tiếp thu nhanh hơn các sinh viên khác. Thực tế này đòi hỏi phải có một giáo trình phù hợp với trình độ và khả năng tiếp thu của tất cả những sinh viên này. Trước những yêu cầu đó, nhóm biên soạn đã tiến hành soạn thảo giáo trình môn học Tin học căn bản với phần trình bày chi tiết nhằm phục vụ nhu cầu giảng dạy, học tập, tham khảo cho giáo viên, sinh viên và các đọc giả khác. Nội dung giáo trình gồm 5 phần, được phân bố như sau: Phần I: Những hiểu biết cơ bản về tin học Phần II: Soạn thảo văn bản với Microsoft Word Phần III: Xử lý bảng tính với Microsoft Excel Phần IV: Trình diễn với Microsoft Powerpoint Phần V: Sử dụng dịch vụ Web và Email Các từ ngữ Tin học sử dụng trong bài giảng là các từ tương đối quen thuộc trong nước. Để tránh nhầm lẫn, một số thuật ngữ có phần chú thích tiếng Anh đi kèm. Cuối bài giảng là các tài liệu tham khảo liên quan đến môn học. Sinh viên có thể sử dụng các tài liệu tham khảo như một tài liệu thứ hai cho việc bổ sung kiến thức của mình. Phần bài tập cho mỗi chương sẽ được trình bày trong Giáo trình thực hành Tin học căn bản. Nhóm tác giả Giáo trình Tin học căn bản
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN CHƯƠNG 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN --- oOo --- 1.1 THÔNG TIN 1.1.1 Khái niệm về thông tin Khái niệm thông tin (information) được sử dụng thường ngày. Con người có nhu cầu đọc báo, nghe đài, xem phim, đi tham quan, du lịch, tham khảo ý kiến người khác,... để nhận được thêm thông tin mới. Thông tin mang lại cho con người sự hiểu biết, nhận thức tốt hơn về những đối tượng trong đời sống xã hội, trong thiên nhiên,... giúp cho họ thực hiện hợp lý công việc cần làm để đạt tới mục đích một cách tốt nhất. Dữ liệu (data) là sự biểu diễn của thông tin và được thể hiện bằng các tín hiệu vật lý. Thông tin chứa đựng ý nghĩa còn dữ liệu là các sự kiện không có cấu trúc và không có ý nghĩa nếu chúng không được tổ chức và xử lý. Hệ thống thông tin (information system) là một hệ thống ghi nhận dữ liệu, xử lý chúng để tạo nên thông tin có ý nghĩa hoặc dữ liệu mới. Dữ liệu Xử lý Thông tin Nhập Xuất Hình 1.1: Hệ thống thông tin 1.1.2 Đơn vị đo thông tin Đơn vị dùng để đo thông tin gọi là bit. Một bit tương ứng với một chỉ thị hoặc một thông báo nào đó về sự kiện có 1 trong 2 trạng thái có số đo khả năng xuất hiện đồng thời là Tắt (Off) / Mở (On) hay Đúng (True) / Sai (False). Ví dụ: Một mạch đèn có 2 trạng thái là: - Tắt (Off) khi mạch điện qua công tắc là hở - Mở (On) khi mạch điện qua công tắc là đóng Số học nhị phân sử dụng hai ký số 0 và 1 để biểu diễn các số. Vì khả năng sử dụng hai số 0 và 1 là như nhau nên một chỉ thị chỉ gồm một chữ số nhị phân có thể xem như là đơn vị chứa thông tin nhỏ nhất. Bit là chữ viết tắt của BInary digiT. Trong tin học, người ta thường sử dụng các đơn vị đo thông tin lớn hơn như sau: Tên gọi Ký hiệu Giá trị Byte B 8 bit KiloByte KB 210 B = 1024 Byte MegaByte MB 220 B GigaByte GB 230 B TetraByte TB 240 B Giáo trình Tin học căn bản Trang 1
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 1.1.3 Sơ đồ tổng quát của một quá trình xử lý thông tin Mọi quá trình xử lý thông tin bằng máy tính hay bằng con người đều được thực hiện theo một qui trình sau: Dữ liệu (data) được nhập ở đầu vào (Input). Máy tính hay con người sẽ thực hiện quá trình xử lý nào đó để nhận được thông tin ở đầu ra (Output). Quá trình nhập dữ liệu, xử lý và xuất thông tin đều có thể được lưu trữ. NHẬP DỮ LIỆU XỬ LÝ XUẤT DỮ LIỆU/ THÔNG TIN (INPUT) (PROCESSING) (OUTPUT) LƯU TRỮ (STORAGE) Hình 1.2: Mô hình tổng quát quá trình xử lý thông tin 1.1.4 Xử lý thông tin bằng máy tính điện tử Thông tin là kết quả bao gồm nhiều quá trình xử lý các dữ liệu và thông tin có thể trở thành dữ liệu mới để theo một quá trình xử lý dữ liệu khác tạo ra thông tin mới hơn theo ý đồ của con người. Con người có nhiều cách để có dữ liệu và thông tin. Người ta có thể lưu trữ thông tin qua tranh vẽ, giấy, sách báo, hình ảnh trong phim, băng từ,... Trong thời đại hiện nay, khi lượng thông tin đến với chúng ta càng lúc càng nhiều thì con người có thể dùng một công cụ hỗ trợ cho việc lưu trữ, chọn lọc và xử lý lại thông tin gọi là máy tính điện tử (Computer). Máy tính điện tử giúp con người tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức và tăng độ chính xác cao trong việc tự động hóa một phần hay toàn phần của quá trình xử lý dữ liệu hay thông tin. 1.2 BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 1.2.1 Biểu diễn số trong các hệ đếm Hệ đếm là tập hợp các ký hiệu và qui tắc sử dụng tập ký hiệu đó để biểu diễn và xác định các giá trị các số. Mỗi hệ đếm có một số ký số (digits) hữu hạn. Tổng số ký số của mỗi hệ đếm được gọi là cơ số (base hay radix), ký hiệu là b. Hệ đếm cơ số b (b ≥ 2, b là số nguyên dương) mang tính chất sau : • Có b ký số để thể hiện giá trị số. Ký số nhỏ nhất là 0 và lớn nhất là b-1. • Giá trị vị trí thứ n trong một số của hệ đếm bằng cơ số b lũy thừa n: bn • Số N(b) trong hệ đếm cơ số (b) được biểu diễn bởi: N ( b) = a n a n−1a n−2 ... a1a 0 a −1a −2 ... a − m trong đó, số N(b) có n+1 ký số biểu diễn cho phần nguyên và m ký số lẻ biểu diễn cho phần b_phân, và có giá trị là: N ( b ) = a n .b n + a n −1 .b n −1 + a n − 2 .b n − 2 + ... + a 1 .b 1 + a 0 .b 0 + a −1 .b −1 + a − 2 .b −2 + ... + a − m .b − m hay là: n N (b ) = ∑ a .b i=− m i i Giáo trình Tin học căn bản Trang 2
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN Trong ngành toán - tin học hiện nay phổ biến 4 hệ đếm là hệ thập phân, hệ nhị phân, hệ bát phân và hệ thập lục phân. 1.2.2 Hệ đếm thập phân (Decimal system, b=10) Hệ đếm thập phân hay hệ đếm cơ số 10 là một trong các phát minh của người Ả rập cổ, bao gồm 10 ký số theo ký hiệu sau: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Qui tắc tính giá trị của hệ đếm này là mỗi đơn vị ở một hàng bất kỳ có giá trị bằng 10 đơn vị của hàng kế cận bên phải. Ở đây b=10. Bất kỳ số nguyên dương trong hệ thập phân có thể biểu diễn như là một tổng các số hạng, mỗi số hạng là tích của một số với 10 lũy thừa, trong đó số mũ lũy thừa được tăng thêm 1 đơn vị kể từ số mũ lũy thừa phía bên phải nó. Số mũ lũy thừa của hàng đơn vị trong hệ thập phân là 0. Ví dụ: Số 5246 có thể được biểu diễn như sau: 5246 = 5 x 103 + 2 x 102 + 4 x 101 + 6 x 100 = 5 x 1000 + 2 x 100 + 4 x 10 + 6 x 1 Thể hiện như trên gọi là ký hiệu mở rộng của số nguyên. Vì 5246 = 5000 + 200 + 40 + 6 Như vậy, trong số 5246 : ký số 6 trong số nguyên đại diện cho giá trị 6 đơn vị (1s), ký số 4 đại diện cho giá trị 4 chục (10s), ký số 2 đại diện cho giá trị 2 trăm (100s) và ký số 5 đại diện cho giá trị 5 ngàn (1000s). Nghĩa là, số lũy thừa của 10 tăng dần 1 đơn vị từ trái sang phải tương ứng với vị trí ký hiệu số, 100 = 1 101 = 10 102 = 100 103 = 1000 104 = 10000 ... Mỗi ký số ở thứ tự khác nhau trong số sẽ có giá trị khác nhau, ta gọi là giá trị vị trí (place value). Phần thập phân trong hệ thập phân sau dấu chấm phân cách thập phân (theo qui ước của Mỹ) thể hiện trong ký hiệu mở rộng bởi 10 lũy thừa âm tính từ phải sang trái kể từ dấu chấm phân cách: −1 1 −2 1 −3 1 10 = 10 = 10 = ... 10 100 1000 Ví dụ: 254.68 = 2 x 102 + 5 x 101 + 4 x 100 + 6 x 10-1 + 8 x 10-2 6 8 = 200 + 50 + 4 + + 10 100 1.2.3 Hệ đếm nhị phân (Binary system, b=2) Với b=2, chúng ta có hệ đếm nhị phân. Đây là hệ đếm đơn giản nhất với 2 chữ số là 0 và 1. Mỗi chữ số nhị phân gọi là BIT (viết tắt từ chữ BInary digiT). Vì hệ nhị phân chỉ có 2 trị số là 0 và 1, nên khi muốn diễn tả một số lớn hơn, hoặc các ký tự phức tạp hơn thì cần kết hợp nhiều bit với nhau. Ta có thể chuyển đổi hệ nhị phân theo hệ thập phân quen thuộc. Ví dụ: Số 11101.11(2) sẽ tương đương với giá trị thập phân là : Giáo trình Tin học căn bản Trang 3
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN vị trí dấu chấm cách Số nhị phân : 1 1 1 0 1 . 1 1 Số vị trí : 4 3 2 1 0 -1 -2 Trị vị trí : 24 23 22 21 20 2-1 2-2 Hệ 10 là : 16 8 4 2 1 0.5 0.25 như vậy: 11101.11(2) = 1x16 + 1x8 + 1x4 + 0x2 + 1x1 + 1x0.5 + 1x0.25 = 29.75 (10) số 10101 (hệ 2) sang hệ thập phân sẽ là: 10101(2) = 1x24 + 0x23 + 1x22 + 0x21 + 1x20 = 16 + 0 + 4 + 0 + 1 = 21(10) 1.2.4 Hệ đếm bát phân (Octal system, b=8) Nếu dùng 1 tập hợp 3 bit thì có thể biểu diễn 8 trị khác nhau : 000, 001, 010, 011, 100, 101, 110, 111. Các trị này tương đương với 8 trị trong hệ thập phân là 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Tập hợp các chữ số này gọi là hệ bát phân, là hệ đếm với b = 8 = 23. Trong hệ bát phân, trị vị trí là lũy thừa của 8. Ví dụ: 235 . 64(8) = 2x82 + 3x81 + 5x80 + 6x8-1 + 4x8-2 = 157. 8125(10) 1.2.5 Hệ đếm thập lục phân (Hexa-decimal system, b=16) Hệ đếm thập lục phân là hệ cơ số b=16 = 24, tương đương với tập hợp 4 chữ số nhị phân (4 bit). Khi thể hiện ở dạng hexa-decimal, ta có 16 ký tự gồm 10 chữ số từ 0 đến 9, và 6 chữ in A, B, C, D, E, F để biểu diễn các giá trị số tương ứng là 10, 11, 12, 13, 14, 15. Với hệ thập lục phân, trị vị trí là lũy thừa của 16. Ví dụ: 34F5C(16) = 3x164 + 4x163 + 15x162 + 5x161 + 12x160 = 216294(10) Ghi chú: một số ngôn ngữ lập trình qui định viết số hexa phải có chữ H ở cuối chữ số. Ví dụ: Số 15 viết là FH. Bảng qui đổi tương đương 16 chữ số đầu tiên của 4 hệ đếm Hệ 10 Hệ 2 Hệ 8 Hệ 16 0 0000 00 0 1 0001 01 1 2 0010 02 2 3 0011 03 3 4 0100 04 4 5 0101 05 5 6 0110 06 6 7 0111 07 7 8 1000 10 8 9 1001 11 9 10 1010 12 A 11 1011 13 B 12 1100 14 C 13 1101 15 D 14 1110 16 E 15 1111 17 F Giáo trình Tin học căn bản Trang 4
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 1.2.6 Đổi một số nguyên từ hệ thập phân sang hệ b Tổng quát: Lấy số nguyên thập phân N(10) lần lượt chia cho b cho đến khi thương số bằng 0. Kết quả số chuyển đổi N(b) là các dư số trong phép chia viết ra theo thứ tự ngược lại. Ví dụ: Số 12(10) = ?(2). Dùng phép chia cho 2 liên tiếp, ta có một loạt các số dư như sau: 12 2 0 6 2 0 3 2 số dư 1 1 2 (remainders) 1 0 Kết quả: 12(10) = 1100(2) 1.2.7 Đổi phần thập phân từ hệ thập phân sang hệ cơ số b Tổng quát: Lấy phần thập phân N(10) lần lượt nhân với b cho đến khi phần thập phân của tích số bằng 0. Kết quả số chuyển đổi N(b) là các số phần nguyên trong phép nhân viết ra theo thứ tự tính toán. Ví dụ 3.11: 0. 6875 (10) = ?(2) phần nguyên của tích 0. 6875 x 2 = 1 . 375 phần thập phân của tích 0. 3750 x 2 = 0 . 75 0. 75 x2 =1.5 0. 5 x2 =1.0 Kết quả: 0.6875(10) = 0.1011(2) 1.2.8 Mệnh đề logic Mệnh đề logic là mệnh đề chỉ nhận một trong 2 giá trị : Đúng (TRUE) hoặc Sai (FALSE), tương đương với TRUE = 1 và FALSE = 0. Qui tắc: TRUE = NOT FALSE và FALSE = NOT TRUE Phép toán logic áp dụng cho 2 giá trị TRUE và FALSE ứng với tổ hợp AND (và) và OR (hoặc) như sau: x y AND(x, y) OR(x, y) TRUE TRUE TRUE TRUE TRUE FALSE FALSE TRUE FALSE TRUE FALSE TRUE FALSE FALSE FALSE FALSE 1.2.9 Biểu diễn thông tin trong máy tính điện tử Dữ liệu số trong máy tính gồm có số nguyên và số thực. Giáo trình Tin học căn bản Trang 5
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN Biểu diễn số nguyên Số nguyên gồm số nguyên không dấu và số nguyên có dấu. • Số nguyên không dấu là số không có bit dấu như 1 byte = 8 bit, có thể biểu diễn 28 = 256 số nguyên dương, cho giá trị từ 0 (0000 0000) đến 255 (1111 1111). • Số nguyên có dấu thể hiện trong máy tính ở dạng nhị phân là số dùng 1 bit làm bít dấu, người ta qui ước dùng bit ở hàng đầu tiên bên trái làm bit dấu (S): 0 là số dương và 1 cho số âm. Đơn vị chiều dài để chứa thay đổi từ 2 đến 4 bytes. Biểu diễn ký tự Để có thể biễu diễn các ký tự như chữ cái in và thường, các chữ số, các ký hiệu... trên máy tính và các phương tiện trao đổi thông tin khác, người ta phải lập ra các bộ mã (code system) qui ước khác nhau dựa vào việc chọn tập hợp bao nhiêu bit để diễn tả 1 ký tự tương ứng, ví dụ các hệ mã phổ biến : • Hệ thập phân mã nhị phân BCD (Binary Coded Decima) dùng 6 bit. • Hệ thập phân mã nhị phân mở rộng EBCDIC (Extended Binary Coded Decimal Interchange Code) dùng 8 bit tương đương 1 byte để biễu diễn 1 ký tự. • Hệ chuyển đổi thông tin theo mã chuẩn của Mỹ ASCII (American Standard Code for Information Interchange) là hệ mã thông dụng nhất hiện nay trong kỹ thuật tin học. Hệ mã ASCII dùng nhóm 7 bit hoặc 8 bit để biểu diễn tối đa 128 hoặc 256 ký tự khác nhau và mã hóa theo ký tự liên tục theo cơ số 16. Hệ mã ASCII 7 bit, mã hoá 128 ký tự liện tục như sau: 0 : NUL (ký tự rỗng) 1 - 31 : 31 ký tự điều khiển 32 - 47 : các dấu trống SP (space) ! “ # $ % & ‘ ( ) * + , - . / 48 - 57 : ký số từ 0 đến 9 58 - 64 : các dấu : ; < = > ? @ 65 - 90 : các chữ in hoa từ A đến Z 91 - 96 : các dấu [ \ ] _ ` 97 - 122 : các chữ thường từ a đến z 123 - 127 : các dấu { | } ~ DEL (xóa) Hệ mã ASCII 8 bit (ASCII mở rộng) có thêm 128 ký tự khác ngoài các ký tự nêu trên gồm các chữ cái có dấu, các hình vẽ, các đường kẻ khung đơn và khung đôi và một số ký hiệu đặc biệt (Xem chi tiết trong bảng phụ lục 1.1 và 1.2). 1.3 TIN HỌC 1.3.1 Các lĩnh vực nghiên cứu của tin học Tin học (Informatics) được định nghĩa là ngành khoa học nghiên cứu các phương pháp, công nghệ và kỹ thuật xử lý thông tin tự động. Công cụ chủ yếu của tin học là máy tính điện tử và các thiết bị truyền tin khác. Việc nghiên cứu chính của tin học nhắm vào hai kỹ thuật phát triển song song: Giáo trình Tin học căn bản Trang 6
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN − Kỹ thuật phần cứng (hardware engineering): nghiên cứu chế tạo các thiết bị, linh kiện điện tử, công nghệ vật liệu mới... hỗ trợ cho máy tính và mạng máy tính, đẩy mạnh khả năng xử lý toán học và truyền thông thông tin. − Kỹ thuật phần mềm (software engineering): nghiên cứu phát triển các hệ điều hành, ngôn ngữ lập trình cho các bài toán khoa học kỹ thuật, mô phỏng, điều khiển tự động, tổ chức dữ liệu và quản lý hệ thống thông tin. 1.3.2 Ứng dụng của tin học Tin học hiện đang được ứng dụng rộng rãi trong tất cả các ngành nghề khác nhau của xã hội từ khoa học kỹ thuật, y học, kinh tế, công nghệ sản xuất đến khoa học xã hội, nghệ thuật,... như: − Tự động hóa công tác văn phòng − Thống kê − Công nghệ thiết kế − Giáo dục − Quản trị kinh doanh − An ninh quốc phòng, … Đặc biệt ngày nay, với việc ứng dụng Internet, nhân loại đang được hưởng lợi từ những dịch vụ mớinhư: − Thư điện tử − Thư viện điện tử − E_Learning − Thương mại điện tử − Chính phủ điện tử, … 1.3.3 Máy tính điện tử và lịch sử phát triển Do nhu cầu cần tăng độ chính xác và giảm thời gian tính toán, con người đã quan tâm chế tạo các công cụ tính toán từ xưa: bàn tính tay của người Trung Quốc, máy cộng cơ học của nhà toán học Pháp Blaise Pascal (1623 - 1662), máy tính cơ học có thể cộng, trừ, nhân, chia của nhà toán học Đức Gottfried Wilhelmvon Leibniz (1646 - 1716), máy sai phân để tính các đa thức toán học ... Tuy nhiên, máy tính điện tử thực sự bắt đầu hình thành vào thập niên 1950 và đến nay đã trải qua 5 thế hệ và được phân loại theo sự tiến bộ về công nghệ điện tử và vi điện tử cũng như các cải tiến về nguyên lý, tính năng và loại hình của nó. Thế hệ 1 (1950 - 1958): máy tính sử dụng các bóng đèn điện tử chân không, mạch riêng rẽ, vào số liệu bằng phiếu đục lỗ, điều khiển bằng tay. Máy có kích thước rất lớn, tiêu thụ năng lượng nhiều, tốc độ tính chậm khoảng 300 - 3.000 phép tính/s. Loại máy tính điển hình thế hệ 1 như EDVAC (Mỹ) hay BESM (Liên Xô cũ),... Thế hệ 2 (1958 - 1964): máy tính dùng bộ xử lý bằng đèn bán dẫn, mạch in. Máy tính đã có chương trình dịch như Cobol, Fortran và hệ điều hành đơn giản. Kích thước máy còn lớn, tốc độ tính khoảng 10.000 -100.000 phép tính/s. Điển hình như loại IBM-1070 (Mỹ) hay MINSK (Liên Xô cũ),... Giáo trình Tin học căn bản Trang 7
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN Thế hệ 3 (1965 - 1974): máy tính được gắn các bộ vi xử lý bằng vi mạch điện tử cỡ nhỏ có thể có được tốc độ tính khoảng 100.000 - 1 triệu phép tính/s. Máy đã có các hệ điều hành đa chương trình, nhiều người đồng thời hoặc theo kiểu phân chia thời gian. Kết quả từ máy tính có thể in ra trực tiếp ở máy in. Điển hình như loại IBM-360 (Mỹ) hay EC (Liên Xô cũ),... Thế hệ 4 (1974 - nay): máy tính bắt đầu có các vi mạch đa xử lý có tốc độ tính hàng chục triệu đến hàng tỷ phép tính/s. Giai đoạn này hình thành 2 loại máy tính chính: máy tính cá nhân để bàn (Personal Computer - PC) hoặc xách tay (Laptop hoặc Notebook computer) và các loại máy tính chuyên nghiệp thực hiện đa chương trình, đa xử lý,... hình thành các hệ thống mạng máy tính (Computer Networks), và các ứng dụng phong phú đa phương tiện. Thế hệ 5 (1990 - nay): bắt đầu các nghiên cứu tạo ra các máy tính mô phỏng các hoạt động của não bộ và hành vi con người, có trí khôn nhân tạo với khả năng tự suy diễn phát triển các tình huống nhận được và hệ quản lý kiến thức cơ bản để giải quyết các bài toán đa dạng. Giáo trình Tin học căn bản Trang 8
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN PHỤ LỤC 1.1 BẢNG MÃ ASCII với 128 ký tự đầu tiên Hex 0 1 2 3 4 5 6 7 0 NUL DLE SP 0 @ P ` p 0 16 32 48 64 80 96 112 1 SOH DC1 ! 1 A Q a q 1 17 33 49 65 81 97 113 2 STX DC2 “ 2 B R b r 2 18 34 50 66 82 98 114 3 ♥ DC3 # 3 C S c s 3 19 35 51 67 83 99 115 4 ♦ DC4 $ 4 D T d t 4 20 36 52 68 84 100 116 5 ♣ NAK % 5 E U e u 5 21 37 53 69 85 101 117 6 ♠ SYN & 6 F V f v 6 22 38 54 70 86 102 118 7 BEL ETB ‘ 7 G W g w 7 23 39 55 71 87 103 119 8 BS CAN ( 8 H X h x 8 24 40 56 72 88 104 120 9 HT EM ) 9 I Y I y 9 25 41 57 73 89 105 121 A LF SUB * : J Z j z 10 26 42 58 74 90 106 122 B VT ESC + ; K [ k { 11 27 43 59 75 91 107 123 C FF FS , < L \ l | 12 28 44 60 76 92 108 124 D CR GS - = M ] m } 13 29 45 61 77 93 109 125 E SO RS . > N ^ n ~ 14 30 46 62 78 94 110 126 F SI US / ? O _ o DEL 15 31 47 63 79 95 111 127 Giáo trình Tin học căn bản Trang 8
- Chương 1: THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN PHỤ LỤC 1.2 BẢNG MÃ ASCII với 128 ký tự kế tiếp Hex 8 9 A B C D E F 0 Ç É á ░ └ ╨ α ≡ 128 144 160 176 192 208 224 240 1 ü æ í ▒ ┴ ╤ ß ± 129 145 161 177 193 209 225 241 2 é Æ ó ▓ ┬ ╥ Γ ≥ 130 146 162 178 194 210 226 242 3 â ô ú │ ├ ╙ π ≤ 131 147 163 179 195 211 227 243 4 ä ö ñ ┤ ─ ╘ Σ ⌠ 132 148 164 180 196 212 228 244 5 à ò Ñ ╡ ┼ ╒ σ ⌡ 133 149 165 181 197 213 229 245 6 å û ª ╢ ╞ ╓ µ ÷ 134 150 166 182 198 214 230 246 7 ç ù º ╖ ╟ ╫ τ ≈ 135 151 167 183 199 215 231 247 8 ê ÿ ¿ ╕ ╚ ╪ Φ ° 136 152 168 184 200 216 232 248 9 ë Ö ⌐ ╣ ╔ ┘ Θ · 137 153 169 185 201 217 233 249 A è Ü ¬ ║ ╩ ┌ Ω · 138 154 170 186 202 218 234 250 B ï ¢ ½ ╗ ╦ █ δ √ 139 155 171 187 203 219 235 251 C î £ ¼ ╝ ╠ ▄ ∞ ⁿ 140 156 172 188 204 220 236 252 D ì ¥ ¡ ╜ ═ ▌ φ ² 141 157 173 189 205 221 237 253 E Ä ₧ « ╛ ╬ ▐ ε ■ 142 158 174 190 206 222 238 254 F Å ƒ » ┐ ╧ ▀ ∩ 143 159 175 191 207 223 239 255 Giáo trình Tin học căn bản Trang 9
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ CHƯƠNG 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ --- oOo --- Mỗi loại máy tính có thể có hình dạng hoặc cấu trúc khác nhau, tùy theo mục đích sử dụng nhưng, một cách tổng quát, máy tính điện tử là một hệ xử lý thông tin tự động gồm 2 phần chính: phần cứng và phần mềm. 2.1 PHẦN CỨNG (HARDWARE) Phần cứng có thể được hiểu đơn giản là tất cả các phần trong một hệ máy tính mà chúng ta có thể thấy hoặc sờ được. Phần cứng bao gồm 3 phần chính: - Bộ nhớ (Memory). - Đơn vị xử lý trung ương (CPU - Central Processing Unit). - Thiết bị nhập xuất (Input/Output). Bộ xử lý trung ương CPU (Central Processing Unit) Khối điều khiển Khối làm tính Thiết bị Thiết bị CU (Control ALU (Arithmetic Nhập Xuất Unit) Logic Unit) (Input) (Output) Các thanh ghi (Registers) Bộ nhớ trong (ROM + RAM) Bộ nhớ ngoài (đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD) Hình 2.1: Cấu trúc phần cứng máy tính 2.1.1 Bộ nhớ Bộ nhớ là thiết bị lưu trữ thông tin trong quá trình máy tính xử lý. Bộ nhớ bao gồm bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài. Bộ nhớ trong: gồm ROM và RAM : - ROM (Read Only Memory) là Bộ nhớ chỉ đọc thông tin, dùng để lưu trữ các chương trình hệ thống, chương trình điều khiển việc nhập xuất cơ sở (ROM-BIOS : ROM- Basic Input/Output System). Thông tin trên ROM ghi vào và không thể thay đổi, không bị mất ngay cả khi không có điện. - RAM (Random Access Memory) là Bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên, được dùng để lưu trữ dữ kiện và chương trình trong quá trình thao tác và tính toán. RAM có đặc điểm là nội dung thông tin chứa trong nó sẽ mất đi khi mất điện hoặc tắt máy. Dung lượng bộ nhớ RAM cho các máy tính hiện nay thông thường vào khoảng 128 MB, 256 MB, 512 MB và có thể hơn nữa. Giáo trình Tin học căn bản Trang 10
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ Bộ nhớ ngoài: là thiết bị lưu trữ thông tin với dung lượng lớn, thông tin không bị mất khi không có điện. Có thể cất giữ và di chuyển bộ nhớ ngoài độc lập với máy tính. Hiện nay có các loại bộ nhớ ngoài phổ biến như: - Đĩa mềm (Floppy disk) : là loại đĩa đường kính 3.5 inch dung lượng 1.44 MB. - Đĩa cứng (hard disk) : phổ biến là đĩa cứng có dung lượng 20 GB, 30 GB, 40 GB, 60 GB, và lớn hơn nữa. - Đĩa quang (Compact disk): loại 4.72 inch, là thiết bị phổ biến dùng để lưu trữ các phần mềm mang nhiều thông tin, hình ảnh, âm thanh và thường được sử dụng trong các phương tiện đa truyền thông (multimedia). Có hai loại phổ biến là: đĩa CD (dung lượng khoảng 700 MB) và DVD (dung lượng khoảng 4.7 GB). - Các loại bộ nhớ ngoài khác như thẻ nhớ (Memory Stick, Compact Flash Card), USB Flash Drive có dung lượng phổ biến là 32 MB, 64 MB, 128 MB, ... Floppy disk Compact disk Compact Flash Card USB Flash Drive Hình 2.2: Một số loại bộ nhớ ngoài 2.1.2 Bộ xử lý trung ương (CPU) Bộ xử lý trung ương chỉ huy các hoạt động của máy tính theo lệnh và thực hiện các phép tính. CPU có 3 bộ phận chính: khối điều khiển, khối tính toán số học và logic, và một số thanh ghi. - Khối điều khiển (CU: Control Unit) Là trung tâm điều hành máy tính. Nó có nhiệm vụ giải mã các lệnh, tạo ra các tín hiệu điều khiển công việc của các bộ phận khác của máy tính theo yêu cầu của người sử dụng hoặc theo chương trình đã cài đặt. - Khối tính toán số học và logic (ALU: Arithmetic-Logic Unit) Bao gồm các thiết bị thực hiện các phép tính số học (cộng, trừ, nhân, chia, ...), các phép tính logic (AND, OR, NOT, XOR) và các phép tính quan hệ (so sánh lớn hơn, nhỏ hơn, bằng nhau, ...) - Các thanh ghi (Registers) Được gắn chặt vào CPU bằng các mạch điện tử làm nhiệm vụ bộ nhớ trung gian. Các thanh ghi mang các chức năng chuyên dụng giúp tăng tốc độ trao đổi thông tin trong máy tính. Ngoài ra, CPU còn được gắn với một đồng hồ (clock) hay còn gọi là bộ tạo xung nhịp. Tần số đồng hồ càng cao thì tốc độ xử lý thông tin càng nhanh. Thường thì đồng hồ được gắn tương xứng với cấu hình máy và có các tần số dao động (cho các máy Pentium 4 trở lên) là 2.0 GHz, 2.2 GHz, ... hoặc cao hơn. Giáo trình Tin học căn bản Trang 11
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 2.1.3 Các thiết bị xuất/ nhập Các thiết bị nhập: - Bàn phím (Keyboard, thiết bị nhập chuẩn): là thiết bị nhập dữ liệu và câu lệnh, bàn phím máy vi tính phổ biến hiện nay là một bảng chứa 104 phím có các tác dụng khác nhau. Có thể chia làm 3 nhóm phím chính: + Nhóm phím đánh máy: gồm các phím chữ, phím số và phím các ký tự đặc biệt (~, !, @, #, $, %, ^,&, ?, ...). + Nhóm phím chức năng (function keypad): gồm các phím từ F1 đến F12 và các phím như ← ↑ → ↓ (phím di chuyển từng điểm), phím PgUp (lên trang màn hình), PgDn (xuống trang màn hình), Insert (chèn), Delete (xóa), Home (về đầu), End (về cuối) + Nhóm phím số (numeric keypad) như NumLock (cho các ký tự số), CapsLock (tạo các chữ in), ScrollLock (chế độ cuộn màn hình) thể hiện ở các đèn chỉ thị. - Chuột (Mouse): là thiết bị cần thiết phổ biến hiện nay, nhất là các máy tính chạy trong môi trường Windows. Con chuột có kích thước vừa nắm tay di chuyển trên một tấm phẳng (mouse pad) theo hướng nào thì dấu nháy hoặc mũi tên trên màn hình sẽ di chuyển theo hướng đó tương ứng với vị trí của của viên bi hoặc tia sáng (optical mouse) nằm dưới bụng của nó. Một số máy tính có con chuột được gắn trên bàn phím. - Máy quét hình (Scanner): là thiết bị dùng để nhập văn bản hay hình vẽ, hình chụp vào máy tính. Thông tin nguyên thủy trên giấy sẽ được quét thành các tín hiệu số tạo thành các tập tin ảnh (image file). Các thiết bị xuất: - Màn hình (Screen hay Monitor, thiết bị xuất chuẩn): dùng để thể hiện thông tin cho người sử dụng xem. Thông tin được thể hiện ra màn hình bằng phương pháp ánh xạ bộ nhớ (memory mapping), với cách này màn hình chỉ việc đọc liên tục bộ nhớ và hiển thị (display) bất kỳ thông tin nào hiện có trong vùng nhớ ra màn hình. Màn hình phổ biến hiện nay trên thị trường là màn hình màu SVGA 15”,17”, 19” với độ phân giải có thể đạt 1280 X 1024 pixel. - Máy in (Printer): là thiết bị xuất để đưa thông tin ra giấy. Máy in phổ biến hiện nay là loại máy in ma trận điểm (dot matrix) loại 24 kim, máy in phun mực, máy in laser trắng đen hoặc màu. - Máy chiếu (Projector): chức năng tương tự màn hình, thường được sử dụng thay cho màn hình trong các buổi Seminar, báo cáo, thuyết trình, … m Màn hình (Monitor/Screen) Kệ máy tính (Computer case) Ổ đĩa (Drive) Con chuột (Mouse) Bàn phím (Keyboard) Giáo trình Tin học căn bản Trang 12
- Chương 2: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 2.2 PHẦN MỀM (SOFTWARE) 2.2.1Khái niệm phần mềm Phần mềm là một bộ chương trình các chỉ thị điện tử ra lệnh cho máy tính thực hiện một điều nào đó theo yêu cầu của người sử dụng. Chúng ta không thể thấy hoặc sờ được phần mềm, mặc dầu ta có thể hiển thị được chương trình trên màn hình hoặc máy in. Phần mềm có thể được ví như phần hồn của máy tính mà phần cứng của nó được xem như phần xác. 2.2.2 Phân loại phần mềm Có 2 loại phần mềm cơ bản: - Phần mềm hệ thống (Operating System Software) Là một bộ các câu lệnh để chỉ dẫn phần cứng máy tính và các phần mềm ứng dụng làm việc với nhau. Phần mềm hệ thống phổ biến hiện nay ở Việt nam là MS-DOS, LINUX và Windows. Đối với mạng máy tính ta cũng có các phần mềm hệ điều hành mạng (Network Operating System) như Novell Netware, Unix, Windows NT/ 2000/ 2003, ... - Phần mềm ứng dụng (Application Software) Phần mềm ứng dụng rất phong phú và đa dạng, bao gồm những chương trình được viết ra cho một hay nhiều mục đích ứng dụng cụ thể như soạn thảo văn bản, tính toán, phân tích số liệu, tổ chức hệ thống, bảo mật thông tin, đồ họa, chơi games. Giáo trình Tin học căn bản Trang 13
- Chương 3: HỆ ĐIỀU HÀNH CHƯƠNG 3: HỆ ĐIỀU HÀNH --- oOo --- 3.1 KHÁI NIỆM VỀ HỆ ĐIỀU HÀNH Hệ điều hành (Operating System) là tập hợp các chương trình tạo sự liên hệ giữa người sử dụng máy tính và máy tính thông qua các lệnh điều khiển. Không có hệ điều hành thì máy tính không thể hoạt động được. Chức năng chính của hệ điều hành là: - Thực hiện các lệnh theo yêu cầu của người sử dụng máy, - Quản lý, phân phối và thu hồi bộ nhớ , - Điều khiển các thiết bị ngoại vi như ổ đĩa, máy in, bàn phím, màn hình,... - Quản lý tập tin,... Hiện nay có nhiều hệ điều hành khác nhau như MS-DOS, UNIX, LINUX, Windows 95, Windows 98 , Windows 2000, Windows XP, Windows 2003,... 3.2 CÁC ĐỐI TƯỢNG DO HỆ ĐIỀU HÀNH QUẢN LÝ 3.2.1 Tập tin (File) Tập tin là tập hợp thông tin/ dữ liệu được tổ chức theo một cấu trúc nào đó. Nội dung của tập tin có thể là chương trình, dữ liệu, văn bản,... Mỗi tập tin được lưu lên đĩa với một tên riêng phân biệt. Mỗi hệ điều hành có qui ước đặt tên khác nhau, tên tập tin thường có 2 phần: phần tên (name) và phần mở rộng (extension). Phần tên là phần bắt buộc phải có của một tập tin, còn phần mở rộng thì có thể có hoặc không. - Phần tên: Bao gồm các ký tự chữ từ A đến Z, các chữ số từ 0 đến 9, các ký tự khác như #, $, %, ~, ^, @, (, ), !, _, khoảng trắng. Phần tên do người tạo ra tập tin đặt. Với MS- DOS phần tên có tối đa là 8 ký tự, với Windows phần tên có thể đặt ttối đa 128 ký tự. - Phần mở rộng: thường dùng 3 ký tự trong các ký tự nêu trên. Thông thường phần mở rộng do chương trình ứng dụng tạo ra tập tin tự đặt. - Giữa phần tên và phần mở rộng có một dấu chấm (.) ngăn cách. Ví dụ: CONG VAN.TXT QBASIC.EXE AUTOEXEC.BAT M_TEST phần tên phần mở rộng Ta có thể căn cứ vào phần mở rộng để xác định kiểu của file: COM, EXE : Các file khả thi chạy trực tiếp được trên hệ điều hành. TXT, DOC, ... : Các file văn bản. PAS, BAS, ... : Các file chương trình PASCAL, DELPHI, BASIC, ... WK1, XLS, ... : Các file chương trình bảng tính LOTUS, EXCEL ... BMP, GIF, JPG, ... : Các file hình ảnh. MP3, DAT, WMA, … : Các file âm thanh, video. Ký hiệu đại diện (Wildcard) Để chỉ một nhóm các tập tin, ta có thể sử dụng hai ký hiệu đại diện: Giáo trình Tin học căn bản Trang 14
- Chương 3: HỆ ĐIỀU HÀNH Dấu ? dùng để đại diện cho một ký tự bất kỳ trong tên tập tin tại vị trí nó xuất hiện. Dấu * dùng để đại diện cho một chuỗi ký tự bất kỳ trong tên tập tin từ vị trí nó xuất hiện. Ví dụ: Bai?.doc Bai1.doc, Bai6.doc, Baiq.doc, … Bai*.doc Bai.doc, Bai6.doc, Bai12.doc, Bai Tap.doc, … BaiTap.* BaiTap.doc, BaiTap.xls, BaiTap.ppt, BaiTap.dbf, … 3.2.2 Thư mục (Folder/ Directory) Thư mục là nơi lưu giữ các tập tin theo một chủ đề nào đó theo ý người sử dụng. Đây là biện pháp giúp ta quản lý được tập tin, dễ dàng tìm kiếm chúng khi cần truy xuất. Các tập tin có liên quan với nhau có thể được xếp trong cùng một thư mục. Trên mỗi đĩa có một thư mục chung gọi là thư mục gốc. Thư mục gốc không có tên riêng và được ký hiệu là \ (dấu xổ phải: backslash). Dưới mỗi thư mục gốc có các tập tin trực thuộc và các thư mục con. Trong các thư mục con cũng có các tập tin trực thuộc và thư mục con của nó. Thư mục chứa thư mục con gọi là thư mục cha. Thư mục đang làm việc gọi là thư mục hiện hành. Tên của thư mục tuân thủ theo cách đặt tên của tập tin. 3.2.3 Ổ đĩa (Drive) Ổ đĩa là thiết bị dùng để đọc và ghi thông tin, các ổ đĩa thông dụng là: - Ổ đĩa mềm: thường có tên là ổ đĩa A:, dùng cho việc đọc và ghi thông tin lên đĩa mềm. - Ổ đĩa cứng: được đặt tên là ổ C:,D:,... có tốc độ truy xuất dữ liệu nhanh hơn ổ đĩa mềm nhiều lần. Một máy tính có thể có một hoặc nhiều ổ đĩa cứng. - Ổ đĩa CD: có các loại như: loại chỉ có thể đọc gọi là ổ đĩa CD-ROM, loại khác còn có thể ghi dữ liệu ra đĩa CD gọi là ổ CD-RW, ngoài ra còn có ổ đĩa DVD. 3.2.4 Đường dẫn (Path) Khi sử dụng thư mục nhiều cấp (cây thư mục) thì ta cần chỉ rõ thư mục cần truy xuất. Đường dẫn dùng để chỉ đường đi đến thư mục cần truy xuất (thư mục sau cùng). Đường dẫn là một dãy các thư mục liên tiếp nhau và được phân cách bởi ký hiệu \ (dấu xổ phải: backslash). Ví dụ: Giả sử trên đĩa S có cây thư mục: S:\ • Ly Thuyet, Thuc Hanh là 2 thư mục cùng cấp và là thư mục con của thư Ly Thuyet mục gốc S:\ Phan I • Phan I, Phan II là 2 thư mục cùng cấp và là thư mục con của thư mục Phan II Ly Thuyet. Ly Thuyet là thư mục cha của Phan I, Phan II Thuc Hanh • Đường dẫn của thư mục Phan I: Windows S:\Ly Thuyet\ Phan I Word • Đường dẫn của thư mục Nang Cao: Giáo trình Tin học căn bản Can Ban S:\Thuc Hanh\ Word\ Nang Cao 15 Trang Nang Cao
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Tài liệu tham khảo môn Cơ Sở Dữ Liệu
115 p |
1328 |
682
-
Đề thi hết môn Cấu trúc dữ liệu và giải thuật (Đề 1)
2 p |
354 |
118
-
Giao tác và xử lý tranh chấp trong truy xuất đồng thời với MS SQL Server
44 p |
244 |
93
-
BÀI GIẢNG HỆ CHUYÊN GIA - ĐẠI HỌC HÀNG HẢI - 1
10 p |
199 |
75
-
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP,HCM KHOA TOÁN – TIN
3 p |
268 |
71
-
Giáo trình Cơ sở dữ liệu
95 p |
140 |
56
-
Tiểu luận Lý Thuyết Thống Kê "KHẢO SÁT Ý KIẾN SINH VIÊN VỀ VIỆC CÓ NÊN ĐƯA GIÁO DỤC GIỚI TÍNH THÀNH MÔN HỌC TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC"
19 p |
143 |
44
-
Giáo trình Cơ sở dữ liệu - Phan Tấn Quốc
114 p |
86 |
29
-
Thư viện trực tuyến
6 p |
154 |
24
-
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH KHMT MŨI NHỌN - TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG - KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
2 p |
389 |
18
-
Tin học và ứng dụng trong Y - Sinh học part 1
21 p |
57 |
10
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p1
5 p |
26 |
3
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p5
5 p |
21 |
2
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p4
5 p |
33 |
2
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p3
5 p |
18 |
2
-
Giáo trình hình thành quy trình ứng dụng nguyên lý nhận thức hiện tại các tác nhân p2
5 p |
33 |
2
-
Xây dựng mô hình mạng lưới thông tin thư viện trong đại học vùng
4 p |
15 |
2

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=9ii9ku7fla9tu8375r1ene59c1; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Cuộc chiến Catfish
Chia sẻ: Digiworld Hà Nội 06 Hàng Bài | Ngày: | Loại File: PPT | Số trang:23
lượt xem 99
download
Cuộc chiến Catfish
Cho tới năm 1970, cá da trơn hay catfish theo tên tiếng Anh vẫn chỉ là một thứ đặc sản của một số vùng ở Mỹ và nhu cầu đối với sản phẩm này rất hạn chế. Thực phẩm chế biến từ catfish trở nên ngày một phổ biến hơn sau các chiến dịch tiếp thị của các trại nuôi cá catfish và doanh nghiệp chế biến.
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Cuộc chiến Catfish
- Cuộc chiến Catfish: Xuất khẩu cá tra và cá basa của Việt Nam sang thị trường Mỹ Nguyễn Xuân Thành 2003
- Nội dung Nuôi cá tra và basa ở Đồng bằng sông Cửu Long, chế biến đông lạnh và xuất khẩu sang Mỹ Nghề nuôi cá da trơn và thị trường cá da trơn ở Mỹ Cuộc chiến về tên gọi ‘catfish’ Vụ kiện bán phá giá
- Nuôi cá tra và basa ở Đồng bằng sông Cửu Long Tháng 5 năm 1995: áp dụng thành công công nghệ tạo giống nhân tạo cho cá tra và basa. Từ đó, con giống với số lượng lớn và chi phí thấp được cung cấp thường xuyên cho nông dân. Hoạt động nuôi cá tra, cá basa bắt đầu phát triển dưới hình thức bè cá và hầm cá tại An Giang và Đồng Tháp. Nuôi cá bè, vốn được du nhập theo kinh nghiệm của ngư dân trên Hồ Tônglêsáp của Campuchia, nhanh chóng trở thành hình thức chủ yếu nuôi cá tra và basa.
- Tóm tắt chi phí nuôi cá tra bè Chi phí đầu tư bè: 200 triệu đ; khấu hao trong 10 năm Chi phí đầu tư máy nấu và nghiền thức ăn: 9 triệu đ; khấu hao trong 5 năm Giống nuôi: 44.000 con với trọng lượng trung bình 0,075 kg/con và giá 1.400 đ/con; (với tỷ lệ hao hụt là 10%, 44.000 con cá giống sẽ cho 40.000 con cá thành phẩm khi thu hoạch). Thời gian nuôi: 8 tháng (cá tăng trọng từ 0,075 kg lên 1 kg) Sản lượng: 40 tấn cá Thức ăn: giá bình quân 2.500 đ/kg; hệ số tiêu tốn thức ăn: 3,0 kg thức ăn/kg cá; chi phí thức ăn bình quân 1 kg cá thành phẩm: (1 kg – 0,075 kg)*3*2.500 đ/kg = 6937.5 đ Lao động: bình quân 1,5 lao động với mức lương 750.000 đ/tháng Nhiên liệu: chi phí nhiên liệu 3.800 đ/lít; hệ số sử dụng nhiên liệu 20 lít/tấn cá Phòng chống bệnh: 10 triệu đ; Thuế môn bài và phí: 1 triệu đ Nợ vay: 140 triệu đ với lãi suất 1%/tháng
- Cơ cấu chi phí nuôi cá tra bè Chi phí (đ) Giá vốn hàng bán 389.194.000 Con giống (44.000 con * 1.400 đ/con) 61.600.000 Thức ăn (6.937,5 đ/kg * 44.000 kg) 305.250.000 Lương công nhân (750.000 đ/ng/t * 1.5 ng * 8 t) 9.000.000 Nhiên liệu (20 lít/tấn * 44 tấn * 3.800 đ) 3.344.000 Phòng và chữa bệnh 10.000.000 Khấu hao 14.533.333 Khấu hao bè cá (200.000.000 đ * 10% * 8/12) 13.333.333 Khấu hao máy móc (9.000.000 đ * 20% * 8/12) 1.200.000 Lãi vay (140.000.000 đ * 1%/tháng * 8 tháng) 11.200.000 Thuế và phí 1.000.000 Tổng chi phí 415.927.333 Chi phí bình quân 1 kg cá thành phẩm 10.398
- Cơ cấu chi phí chế biến cá tra Giá trị (đ) Tỷ trọng Giá 1 kg philê (giá ròng tại cửa nhà máy) 43.000 Chi phí cá tra nguyên liệu (VND/kg cá nguyên liệu) 12.000 Hệ số chế biến (trọng lượng cá tra tươi/1kg cá philê) 3,2 Chi phí cá nguyên liệu (VND/kg cá philê) (12,000 đ * 3,2) 38.400 Phụ phẩm thu hồi (VND/kg philê) 3.200 Cơ cấu chi phí (VND/kg cá philê) Cá nguyên liệu ròng (38.400 – 3.200) 35.200 81,86 % Lao động 3.397 7,90% Điện, nước, bao bì 594 1,38% Thuê đất 63 0,15% Khấu hao 365 0,85% Lãi vay 453 1,05%
- Cơ cấu kim ngạch xuất khẩu cá tra và basa đông lạnh năm 2000 theo doanh nghiệp chế biến Doanh nghiệp Tỷ Trước khi Hiệp định trọng Thương mại Song Agifish (Cty CP) 40% phương có hiệu lực (12/2001), cá tra và basa Vĩnh Hoàn (Cty TNHH) 25% philê đông lạnh của Việt Cafatex (DNNN) 10% Nam xuất sang Mỹ chỉ Afiex (DNNN) 9% phải chịu thuế 4,4 xen/kg. Sau đó, sản Cataco (DNNN) 6% phẩm cá tra và basa Nam Việt (Cty TNHH) 5% philê đông lạnh của Việt Công ty khác 5% Nam không còn chịu thuế khi nhập khẩu vào Nguồn: Agifish, “Bản cáo bạch”, 2002. Mỹ.
- Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cá tra và basa philê đông lạnh 25000 Năm Giá trị Tốc độ 20965 USD (%) 20000 1996 455.880 - 1997 1.369.428 200 Saû löôï g (taá) n 15000 13475 1998 4.295.350 214 n 1999 13.370.882 211 n 10000 8624 2000 29.667.246 122 5000 3269 2001 38.286.449 29 958 98 299 0 2002 62.777.855 64 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Nguồn: Cơ sở dữ liệu trên mạng của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (Dataweb).
- Nghề nuôi cá catfish và thị trường cá catfish ở Mỹ Cho tới năm 1970, cá da trơn hay catfish theo tên tiếng Anh vẫn chỉ là một thứ đặc sản của một số vùng ở Mỹ và nhu cầu đối với sản phẩm này rất hạn chế. Thực phẩm chế biến từ catfish trở nên ngày một phổ biến hơn sau các chiến dịch tiếp thị của các trại nuôi cá catfish và doanh nghiệp chế biến. Sản lượng cá nuôi ở Mỹ tăng từ 2.580 tấn năm 1970 lên 271.000 tấn năm 2001 với doanh số trên dưới nửa tỷ đô la. Các trại nuôi cá catfish được tập trung chủ yếu ở Đồng bằng sông Mississippi (ĐBSMI) tại các bang Mississippi, Alabama, Arkansas và Louisiana. Mức tiêu dùng cá catfish b/q đầu người ở Mỹ tăng từ 0,41 pao vào năm 1985 lên 1 pao vào năm 2001.
- Tác động của hàng nhập khẩu Giá bình quân một pao mà các nhà nuôi cá catfish nhận được giảm từ 75 xen năm 2000 xuống 66 xen năm 2001 và 50 xen năm 2002. Hiệp hội các nhà nuôi cá catfish Mỹ (CFA) lập luận rằng giá bán hiện thấp hơn chi phí sản xuất tới 15 xen. Tổng doanh số cá catfish nội địa bán cho các đơn vị chế biến giảm 20% từ 446 triệu USD năm 2000 xuống 385 triệu USD năm 2001. Các chủ trại nuôi cá catfish ‘cáo buộc’ các sản phẩm cá tra và basa nhập khẩu từ Việt Nam chính là nguyên nhân gây ra sự giảm sút này.
- Cuộc chiến về tên gọi catfish Lập luận của CFA Cá tra và basa của Việt Nam không phải là catfish. Cá catfish nuôi ở ĐBSMI thuộc họ Ictaluridae. Cá tra và basa nuôi ở ĐBSCL thuộc họ Pangassiidae. Những đợt cá đầu tiên nhập từ VN vào Mỹ được mang những thương hiệu dựa vào chữ “basa” hay “tra”. Việc tiêu thụ không được thành công. Các nhà nhập khẩu Mỹ sau đó chuyển sang dùng nhãn hiệu catfish. Bao bì đóng gói của sản phẩm nhập từ VN cũng giống với các nhà sản xuất tại Mỹ; thậm chí nhiều hãng nhập khẩu cá của Mỹ sử dụng nhãn hiệu "Delta fresh" làm cho người tiêu dùng nhầm tưởng cá được nuôi từ Đồng bằng sông Mississippi.
- Cuộc chiến về tên gọi catfish Lập luận của phía Việt Nam “Catfish” là một từ tiếng Anh thông dụng chỉ hàng trăm loại cá. Theo định nghĩa của từ điển Webster thì catfish là “bất kỳ loại cá nước ngọt nào có da trơn, có ria gần miệng thuộc bộ Siluriformes”. Như vậy thì rõ ràng cá tra và basa của Việt Nam là catfish. Cơ quản quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho rằng hoàn toàn có thể sử dụng các tên như là “basa catfish” cho sản phẩm của Việt Nam. Trên tất cả các bao bì của sản phẩm thủy sản xuất khẩu của Việt Nam đều ghi rõ dòng chữ tiếng Anh “Product of Vietnam” hay “Made in Vietnam” và thực hiện việc ghi đầy đủ cả tên khoa học lẫn tên thương mại theo đúng quy định của FDA.
- Hậu đổi tên Tháng 5/2002, dự luật phát triển nông nghiệp được Quốc hội Mỹ đưa ra và Tổng thống Mỹ phê chuẩn quy định chỉ đặt tên, dán nhãn mác hoặc quảng cáo ''catfish'' cho các loại cá da trơn họ Ictaluridae. Trong vòng 12 tháng sau khi có quy định sử dụng các nhãn hiệu mới, sản lượng xuất khẩu cá tra và basa đông lạnh sang Mỹ có giảm do các doanh nghiệp chế biến thủy sản của Việt Nam phải in lại và thay nhãn hiệu mới nên phải tạm ngưng xuất hàng sang Mỹ. Vụ tranh chấp tên gọi đã làm cho cá tra và basa trở nên nổi tiếng. Với nhãn hiệu và chiến lược tiếp thị mới, sản lượng lẫn giá cá tra và basa philê đông lạnh xuất sang Mỹ đều tăng.
- Vụ kiện bán phá giá Ngày 28 tháng 6 năm 2002, Hiệp Hội chủ trại nuôi cá da trơn Mỹ (CFA) đã đệ đơn kiện một số doanh nghiệp chế biến thuỷ sản Việt Nam lên Bộ Thương mại Mỹ (DOC) và Ủy Ban Thương Mại Quốc tế Mỹ (ITC) là các sản phẩm cá tra và basa philê đông lạnh được bán thấp hơn giá trị hợp lý tại thị trường Mỹ, gây thiệt hại về vật chất cho sản xuất nội địa. Trong đơn kiện, CFA đưa ra hai đề xuất áp dụng thuế chống phá giá để DOC xem xét. Nếu Việt Nam được xác định không phải là một nước theo nền kinh tế thị trường, thì mức thuế suất thuế chống phá giá áp dụng sẽ là 190%. Còn nếu Việt Nam được xác định là có nền kinh tế thị trường, thì mức thuế suất thuế chống phá giá áp dụng sẽ là 144%.
- Lập luận của Giá trị hợp lý là 4,19 USD/pao, trong CFA khi giá xuất khẩu là 1,44 USD/pao. Mức độ bán phá giá là 190,20%. Nhân tố sản xuất Tỉ lệ sử dụng Giá đầu vào so Chi phí (¢/lb) đầu vào sánh (¢/lb) Cá nguyên liệu 4 0,53 2,12 Thu hồi phụ phẩm 3 0,01 (0,03) Chi phí khác 0,41 Chi phí đơn vị ròng 2,50 Tỷ lệ % so với chi phí đơn vị ròng Chi phí cố định 20,4% 0,51 Lãi vay + khấu hao 46,0% 1,15 Lợi nhuận 1,2% 0,03 Giá trị hợp lý 4,19
- Lịch trình vụ kiện bán phá giá cá tra và basa philê đông lạnh 28/06/2002 CFA đệ đơn lên ITC và DOC kiện một số doanh nghiệp Việt Nam bán phá giá cá tra, basa. 24/07/2002 DOC đưa ra kết luận có khởi xướng điều tra hay không dựa trên thông tin do bên nguyên đơn cung cấp sơ khởi. 08/08/2002 ITC đưa ra kết luận sơ khởi xem có “bằng chứng hợp lý” cho thấy ngành sản xuất trong nước của Mỹ bị thiệt hại hay bị đe dọa chịu thiệt hại do tác động của hàng nhập khẩu hay không. Nếu kết luận là không thì vụ kiện được kết thúc. Nếu kết luận là có thì vụ kiện được chuyển sang DOC.
- Lịch trình vụ kiện bán phá giá cá tra và basa philê đông lạnh 24/01/2002 (dự kiến ban đầu 5/12/2001) DOC công bố kết quả điều tra sơ khởi về cáo buộc bán phá giá. DOC chỉ phải xác định xem có “cơ sở hợp lý để khẳng định hay nghi ngờ” bán phá giá hay không. Nếu kết quả cuối cùng là không thấy có bán phá giá hay mức bán phá giá là không đáng kể (thấp hơn 2% giá trị sản phẩm) thì vụ kiện vẫn được chuyển tiếp sang giai đoạn sau. Còn nếu kết quả là có bán phá giá thì DOC sẽ yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu phải ký quỹ với Hải quan một khoản tiền tương đương với mức thuế dự kiến.
- Lịch trình vụ kiện bán phá giá cá tra và basa philê đông lạnh 16/06/2003 (dự kiến ban đầu là 8/02/2003) DOC công bố kết quả điều tra cuối cùng về cáo buộc bán phá giá. Vụ kiện được kết thúc nếu kết luận là không có bán phá giá. Còn nếu có, vụ kiện được chuyển lại ITC. 31/07/2003 (dự kiến ban đầu là 04/04/2003) ITC công bố kết quả điều tra cuối cùng về cáo buộc ngành chế biến catfish philê đông lạnh của Mỹ có bị thiệt hại vật chất hay không. 7/08/2003 (dự kiến) Lệnh áp thuế chống phá giá (nếu có).
- Thiết hại vật chất Quyết định sơ khởi của ITC Thị phần sản phẩm nhập khẩu từ Việt Nam tăng từ 3,4% năm 1999 lên 15,5% năm 2001. Kết luận chung của ITC là “có bằng chứng hợp lý cho thấy ngành sản xuất cá catfish philê đông lạnh trong nước […] bị đe dọa chịu thiệt hại vật cho gây ra bởi hàng nhập khẩu từ Việt Nam hiện đang bị cáo buộc bán thấp hơn giá trị hợp lý ở Hoa Kỳ”.
- Kinh tế thị trường hay phi thị trường? Sáu tiêu chí Đồng tiền có khả năng chuyển đổi ở tài khoản vãng lai và tài khoản vốn hay không; Mức lương có được xác định trên cơ sở thỏa thuận tự do người lao động và giám đốc quản lý doanh nghiệp hay không; Hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài có bị hạn chế hay không; Chính phủ có duy trì sở hữu và kiểm soát các phương thức sản xuất ở trong nước hay không; Chính phủ có kiểm soát việc phân bổ nguồn lực và các quyết định về giá và sản lượng của doanh nghiệp hay không; và Các yếu tố quan trọng khác.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
30 p | 4005 | 2464
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán (phần 1)
2 p | 1702 | 1511
-
SWOT công cụ quan trọng trong hoạch định chiến lược
0 p | 1049 | 344
-
Chiến lược Đại dương xanh theo Philip Kotler và Michael Porter
3 p | 680 | 259
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán (phần 2)
2 p | 212 | 138
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán (phần 3)
2 p | 227 | 129
-
Mười bí quyết để xây dựng một chiến lược thành công
4 p | 296 | 126
-
Chiến lược marketing: " chinh phục Phanxipang cùng người khuyết tật "
22 p | 257 | 120
-
Làm thế nào hoạch định chiến lược thành công
0 p | 267 | 93
-
10 lợi ích của hệ thống thương mại WTO
5 p | 221 | 77
-
Hasso Plattner - Nhà chiến lược của tập đoàn phần mềm SAP
0 p | 343 | 75
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán
5 p | 220 | 63
-
XÂY DỰNG TẦM NHÌN CHO CÔNG TY CỦA CHÍNH BẠN
0 p | 121 | 47
-
Tài liệu về CUỘC CHIẾN GIỮA BOEING - DOUGLAS TRONG NGÀNH HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG
0 p | 124 | 14
-
Công ty nhỏ trong “cuộc chơi” toàn cầu
5 p | 79 | 7
-
Quản lí dự án Công nghệ thông tin - Chương 3 Tư duy chiến lược về dự án
34 p | 63 | 6
-
Tiểu luận: Chiến lược kinh doanh của công ty TNHH một thành viên Việt Nam Kỹ Nghệ Súc Sản VISSAN
45 p | 71 | 3

markdown:
# Cuộc chiến Catfish
Chia sẻ: Digiworld Hà Nội 06 Hàng Bài | Ngày: | Loại File: PPT | Số trang:23
lượt xem 99
download
![](https://tailieu.vn/image/document/thumbnail/2010/20100105/digiworldhanoi/80x100/catfish_v_2912.jpg)
##
Cuộc chiến Catfish
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](https://tailieu.vn/static/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Cho tới năm 1970, cá da trơn hay catfish theo tên tiếng Anh vẫn chỉ là một thứ đặc sản của một số vùng ở Mỹ và nhu cầu đối với sản phẩm này rất hạn chế. Thực phẩm chế biến từ catfish trở nên ngày một phổ biến hơn sau các chiến dịch tiếp thị của các trại nuôi cá catfish và doanh nghiệp chế biến.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Cuộc chiến Catfish
- Cuộc chiến Catfish: Xuất khẩu cá tra và cá basa của Việt Nam sang thị trường Mỹ Nguyễn Xuân Thành 2003
- Nội dung Nuôi cá tra và basa ở Đồng bằng sông Cửu Long, chế biến đông lạnh và xuất khẩu sang Mỹ Nghề nuôi cá da trơn và thị trường cá da trơn ở Mỹ Cuộc chiến về tên gọi ‘catfish’ Vụ kiện bán phá giá
- Nuôi cá tra và basa ở Đồng bằng sông Cửu Long Tháng 5 năm 1995: áp dụng thành công công nghệ tạo giống nhân tạo cho cá tra và basa. Từ đó, con giống với số lượng lớn và chi phí thấp được cung cấp thường xuyên cho nông dân. Hoạt động nuôi cá tra, cá basa bắt đầu phát triển dưới hình thức bè cá và hầm cá tại An Giang và Đồng Tháp. Nuôi cá bè, vốn được du nhập theo kinh nghiệm của ngư dân trên Hồ Tônglêsáp của Campuchia, nhanh chóng trở thành hình thức chủ yếu nuôi cá tra và basa.
- Tóm tắt chi phí nuôi cá tra bè Chi phí đầu tư bè: 200 triệu đ; khấu hao trong 10 năm Chi phí đầu tư máy nấu và nghiền thức ăn: 9 triệu đ; khấu hao trong 5 năm Giống nuôi: 44.000 con với trọng lượng trung bình 0,075 kg/con và giá 1.400 đ/con; (với tỷ lệ hao hụt là 10%, 44.000 con cá giống sẽ cho 40.000 con cá thành phẩm khi thu hoạch). Thời gian nuôi: 8 tháng (cá tăng trọng từ 0,075 kg lên 1 kg) Sản lượng: 40 tấn cá Thức ăn: giá bình quân 2.500 đ/kg; hệ số tiêu tốn thức ăn: 3,0 kg thức ăn/kg cá; chi phí thức ăn bình quân 1 kg cá thành phẩm: (1 kg – 0,075 kg)*3*2.500 đ/kg = 6937.5 đ Lao động: bình quân 1,5 lao động với mức lương 750.000 đ/tháng Nhiên liệu: chi phí nhiên liệu 3.800 đ/lít; hệ số sử dụng nhiên liệu 20 lít/tấn cá Phòng chống bệnh: 10 triệu đ; Thuế môn bài và phí: 1 triệu đ Nợ vay: 140 triệu đ với lãi suất 1%/tháng
- Cơ cấu chi phí nuôi cá tra bè Chi phí (đ) Giá vốn hàng bán 389.194.000 Con giống (44.000 con * 1.400 đ/con) 61.600.000 Thức ăn (6.937,5 đ/kg * 44.000 kg) 305.250.000 Lương công nhân (750.000 đ/ng/t * 1.5 ng * 8 t) 9.000.000 Nhiên liệu (20 lít/tấn * 44 tấn * 3.800 đ) 3.344.000 Phòng và chữa bệnh 10.000.000 Khấu hao 14.533.333 Khấu hao bè cá (200.000.000 đ * 10% * 8/12) 13.333.333 Khấu hao máy móc (9.000.000 đ * 20% * 8/12) 1.200.000 Lãi vay (140.000.000 đ * 1%/tháng * 8 tháng) 11.200.000 Thuế và phí 1.000.000 Tổng chi phí 415.927.333 Chi phí bình quân 1 kg cá thành phẩm 10.398
- Cơ cấu chi phí chế biến cá tra Giá trị (đ) Tỷ trọng Giá 1 kg philê (giá ròng tại cửa nhà máy) 43.000 Chi phí cá tra nguyên liệu (VND/kg cá nguyên liệu) 12.000 Hệ số chế biến (trọng lượng cá tra tươi/1kg cá philê) 3,2 Chi phí cá nguyên liệu (VND/kg cá philê) (12,000 đ * 3,2) 38.400 Phụ phẩm thu hồi (VND/kg philê) 3.200 Cơ cấu chi phí (VND/kg cá philê) Cá nguyên liệu ròng (38.400 – 3.200) 35.200 81,86 % Lao động 3.397 7,90% Điện, nước, bao bì 594 1,38% Thuê đất 63 0,15% Khấu hao 365 0,85% Lãi vay 453 1,05%
- Cơ cấu kim ngạch xuất khẩu cá tra và basa đông lạnh năm 2000 theo doanh nghiệp chế biến Doanh nghiệp Tỷ Trước khi Hiệp định trọng Thương mại Song Agifish (Cty CP) 40% phương có hiệu lực (12/2001), cá tra và basa Vĩnh Hoàn (Cty TNHH) 25% philê đông lạnh của Việt Cafatex (DNNN) 10% Nam xuất sang Mỹ chỉ Afiex (DNNN) 9% phải chịu thuế 4,4 xen/kg. Sau đó, sản Cataco (DNNN) 6% phẩm cá tra và basa Nam Việt (Cty TNHH) 5% philê đông lạnh của Việt Công ty khác 5% Nam không còn chịu thuế khi nhập khẩu vào Nguồn: Agifish, “Bản cáo bạch”, 2002. Mỹ.
- Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cá tra và basa philê đông lạnh 25000 Năm Giá trị Tốc độ 20965 USD (%) 20000 1996 455.880 - 1997 1.369.428 200 Saû löôï g (taá) n 15000 13475 1998 4.295.350 214 n 1999 13.370.882 211 n 10000 8624 2000 29.667.246 122 5000 3269 2001 38.286.449 29 958 98 299 0 2002 62.777.855 64 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Nguồn: Cơ sở dữ liệu trên mạng của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (Dataweb).
- Nghề nuôi cá catfish và thị trường cá catfish ở Mỹ Cho tới năm 1970, cá da trơn hay catfish theo tên tiếng Anh vẫn chỉ là một thứ đặc sản của một số vùng ở Mỹ và nhu cầu đối với sản phẩm này rất hạn chế. Thực phẩm chế biến từ catfish trở nên ngày một phổ biến hơn sau các chiến dịch tiếp thị của các trại nuôi cá catfish và doanh nghiệp chế biến. Sản lượng cá nuôi ở Mỹ tăng từ 2.580 tấn năm 1970 lên 271.000 tấn năm 2001 với doanh số trên dưới nửa tỷ đô la. Các trại nuôi cá catfish được tập trung chủ yếu ở Đồng bằng sông Mississippi (ĐBSMI) tại các bang Mississippi, Alabama, Arkansas và Louisiana. Mức tiêu dùng cá catfish b/q đầu người ở Mỹ tăng từ 0,41 pao vào năm 1985 lên 1 pao vào năm 2001.
- Tác động của hàng nhập khẩu Giá bình quân một pao mà các nhà nuôi cá catfish nhận được giảm từ 75 xen năm 2000 xuống 66 xen năm 2001 và 50 xen năm 2002. Hiệp hội các nhà nuôi cá catfish Mỹ (CFA) lập luận rằng giá bán hiện thấp hơn chi phí sản xuất tới 15 xen. Tổng doanh số cá catfish nội địa bán cho các đơn vị chế biến giảm 20% từ 446 triệu USD năm 2000 xuống 385 triệu USD năm 2001. Các chủ trại nuôi cá catfish ‘cáo buộc’ các sản phẩm cá tra và basa nhập khẩu từ Việt Nam chính là nguyên nhân gây ra sự giảm sút này.
- Cuộc chiến về tên gọi catfish Lập luận của CFA Cá tra và basa của Việt Nam không phải là catfish. Cá catfish nuôi ở ĐBSMI thuộc họ Ictaluridae. Cá tra và basa nuôi ở ĐBSCL thuộc họ Pangassiidae. Những đợt cá đầu tiên nhập từ VN vào Mỹ được mang những thương hiệu dựa vào chữ “basa” hay “tra”. Việc tiêu thụ không được thành công. Các nhà nhập khẩu Mỹ sau đó chuyển sang dùng nhãn hiệu catfish. Bao bì đóng gói của sản phẩm nhập từ VN cũng giống với các nhà sản xuất tại Mỹ; thậm chí nhiều hãng nhập khẩu cá của Mỹ sử dụng nhãn hiệu "Delta fresh" làm cho người tiêu dùng nhầm tưởng cá được nuôi từ Đồng bằng sông Mississippi.
- Cuộc chiến về tên gọi catfish Lập luận của phía Việt Nam “Catfish” là một từ tiếng Anh thông dụng chỉ hàng trăm loại cá. Theo định nghĩa của từ điển Webster thì catfish là “bất kỳ loại cá nước ngọt nào có da trơn, có ria gần miệng thuộc bộ Siluriformes”. Như vậy thì rõ ràng cá tra và basa của Việt Nam là catfish. Cơ quản quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho rằng hoàn toàn có thể sử dụng các tên như là “basa catfish” cho sản phẩm của Việt Nam. Trên tất cả các bao bì của sản phẩm thủy sản xuất khẩu của Việt Nam đều ghi rõ dòng chữ tiếng Anh “Product of Vietnam” hay “Made in Vietnam” và thực hiện việc ghi đầy đủ cả tên khoa học lẫn tên thương mại theo đúng quy định của FDA.
- Hậu đổi tên Tháng 5/2002, dự luật phát triển nông nghiệp được Quốc hội Mỹ đưa ra và Tổng thống Mỹ phê chuẩn quy định chỉ đặt tên, dán nhãn mác hoặc quảng cáo ''catfish'' cho các loại cá da trơn họ Ictaluridae. Trong vòng 12 tháng sau khi có quy định sử dụng các nhãn hiệu mới, sản lượng xuất khẩu cá tra và basa đông lạnh sang Mỹ có giảm do các doanh nghiệp chế biến thủy sản của Việt Nam phải in lại và thay nhãn hiệu mới nên phải tạm ngưng xuất hàng sang Mỹ. Vụ tranh chấp tên gọi đã làm cho cá tra và basa trở nên nổi tiếng. Với nhãn hiệu và chiến lược tiếp thị mới, sản lượng lẫn giá cá tra và basa philê đông lạnh xuất sang Mỹ đều tăng.
- Vụ kiện bán phá giá Ngày 28 tháng 6 năm 2002, Hiệp Hội chủ trại nuôi cá da trơn Mỹ (CFA) đã đệ đơn kiện một số doanh nghiệp chế biến thuỷ sản Việt Nam lên Bộ Thương mại Mỹ (DOC) và Ủy Ban Thương Mại Quốc tế Mỹ (ITC) là các sản phẩm cá tra và basa philê đông lạnh được bán thấp hơn giá trị hợp lý tại thị trường Mỹ, gây thiệt hại về vật chất cho sản xuất nội địa. Trong đơn kiện, CFA đưa ra hai đề xuất áp dụng thuế chống phá giá để DOC xem xét. Nếu Việt Nam được xác định không phải là một nước theo nền kinh tế thị trường, thì mức thuế suất thuế chống phá giá áp dụng sẽ là 190%. Còn nếu Việt Nam được xác định là có nền kinh tế thị trường, thì mức thuế suất thuế chống phá giá áp dụng sẽ là 144%.
- Lập luận của Giá trị hợp lý là 4,19 USD/pao, trong CFA khi giá xuất khẩu là 1,44 USD/pao. Mức độ bán phá giá là 190,20%. Nhân tố sản xuất Tỉ lệ sử dụng Giá đầu vào so Chi phí (¢/lb) đầu vào sánh (¢/lb) Cá nguyên liệu 4 0,53 2,12 Thu hồi phụ phẩm 3 0,01 (0,03) Chi phí khác 0,41 Chi phí đơn vị ròng 2,50 Tỷ lệ % so với chi phí đơn vị ròng Chi phí cố định 20,4% 0,51 Lãi vay + khấu hao 46,0% 1,15 Lợi nhuận 1,2% 0,03 Giá trị hợp lý 4,19
- Lịch trình vụ kiện bán phá giá cá tra và basa philê đông lạnh 28/06/2002 CFA đệ đơn lên ITC và DOC kiện một số doanh nghiệp Việt Nam bán phá giá cá tra, basa. 24/07/2002 DOC đưa ra kết luận có khởi xướng điều tra hay không dựa trên thông tin do bên nguyên đơn cung cấp sơ khởi. 08/08/2002 ITC đưa ra kết luận sơ khởi xem có “bằng chứng hợp lý” cho thấy ngành sản xuất trong nước của Mỹ bị thiệt hại hay bị đe dọa chịu thiệt hại do tác động của hàng nhập khẩu hay không. Nếu kết luận là không thì vụ kiện được kết thúc. Nếu kết luận là có thì vụ kiện được chuyển sang DOC.
- Lịch trình vụ kiện bán phá giá cá tra và basa philê đông lạnh 24/01/2002 (dự kiến ban đầu 5/12/2001) DOC công bố kết quả điều tra sơ khởi về cáo buộc bán phá giá. DOC chỉ phải xác định xem có “cơ sở hợp lý để khẳng định hay nghi ngờ” bán phá giá hay không. Nếu kết quả cuối cùng là không thấy có bán phá giá hay mức bán phá giá là không đáng kể (thấp hơn 2% giá trị sản phẩm) thì vụ kiện vẫn được chuyển tiếp sang giai đoạn sau. Còn nếu kết quả là có bán phá giá thì DOC sẽ yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu phải ký quỹ với Hải quan một khoản tiền tương đương với mức thuế dự kiến.
- Lịch trình vụ kiện bán phá giá cá tra và basa philê đông lạnh 16/06/2003 (dự kiến ban đầu là 8/02/2003) DOC công bố kết quả điều tra cuối cùng về cáo buộc bán phá giá. Vụ kiện được kết thúc nếu kết luận là không có bán phá giá. Còn nếu có, vụ kiện được chuyển lại ITC. 31/07/2003 (dự kiến ban đầu là 04/04/2003) ITC công bố kết quả điều tra cuối cùng về cáo buộc ngành chế biến catfish philê đông lạnh của Mỹ có bị thiệt hại vật chất hay không. 7/08/2003 (dự kiến) Lệnh áp thuế chống phá giá (nếu có).
- Thiết hại vật chất Quyết định sơ khởi của ITC Thị phần sản phẩm nhập khẩu từ Việt Nam tăng từ 3,4% năm 1999 lên 15,5% năm 2001. Kết luận chung của ITC là “có bằng chứng hợp lý cho thấy ngành sản xuất cá catfish philê đông lạnh trong nước […] bị đe dọa chịu thiệt hại vật cho gây ra bởi hàng nhập khẩu từ Việt Nam hiện đang bị cáo buộc bán thấp hơn giá trị hợp lý ở Hoa Kỳ”.
- Kinh tế thị trường hay phi thị trường? Sáu tiêu chí Đồng tiền có khả năng chuyển đổi ở tài khoản vãng lai và tài khoản vốn hay không; Mức lương có được xác định trên cơ sở thỏa thuận tự do người lao động và giám đốc quản lý doanh nghiệp hay không; Hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài có bị hạn chế hay không; Chính phủ có duy trì sở hữu và kiểm soát các phương thức sản xuất ở trong nước hay không; Chính phủ có kiểm soát việc phân bổ nguồn lực và các quyết định về giá và sản lượng của doanh nghiệp hay không; và Các yếu tố quan trọng khác.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
30 p |
4005 |
2464
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán (phần 1)
2 p |
1702 |
1511
-
SWOT công cụ quan trọng trong hoạch định chiến lược
0 p |
1049 |
344
-
Chiến lược Đại dương xanh theo Philip Kotler và Michael Porter
3 p |
680 |
259
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán (phần 2)
2 p |
212 |
138
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán (phần 3)
2 p |
227 |
129
-
Mười bí quyết để xây dựng một chiến lược thành công
4 p |
296 |
126
-
Chiến lược marketing: " chinh phục Phanxipang cùng người khuyết tật "
22 p |
257 |
120
-
Làm thế nào hoạch định chiến lược thành công
0 p |
267 |
93
-
10 lợi ích của hệ thống thương mại WTO
5 p |
221 |
77
-
Hasso Plattner - Nhà chiến lược của tập đoàn phần mềm SAP
0 p |
343 |
75
-
Chiến thuật kéo dài thời gian trong đàm phán
5 p |
220 |
63
-
XÂY DỰNG TẦM NHÌN CHO CÔNG TY CỦA CHÍNH BẠN
0 p |
121 |
47
-
Tài liệu về CUỘC CHIẾN GIỮA BOEING - DOUGLAS TRONG NGÀNH HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG
0 p |
124 |
14
-
Công ty nhỏ trong “cuộc chơi” toàn cầu
5 p |
79 |
7
-
Quản lí dự án Công nghệ thông tin - Chương 3 Tư duy chiến lược về dự án
34 p |
63 |
6
-
Tiểu luận: Chiến lược kinh doanh của công ty TNHH một thành viên Việt Nam Kỹ Nghệ Súc Sản VISSAN
45 p |
71 |
3

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=7pfk333dmhed2jfk2evqko6cv6; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tác giả bài viết: Ngọc Quý
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Ý kiến bạn đọc
TKV triển khai Thỏa ước Lao động tập thể và Nội quy Lao động năm 2018
KHLT Nghỉ hưu trước tuổi do đổi mới cơ cấu lao động năm 2018
Chỉ thị Chấn chỉnh KTAT trong quá trình lập và thi công hộ chiếu KNM trong hầm lò
Quy định Thể thức, kỹ thuật trình bày, mẫu văn bản của Công ty
Quy định Nghỉ tết Mậu Tuất và bổ sung tiền lương cho CBCN Công ty
Quy định Nghỉ hưởng chế độ bảo hiểm, Việc riêng không hưởng lương của CBCN Công ty năm 2018

Server: Apache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; preload

Set-Cookie: nv4c_s9dKw_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.thanthongnhat.vn; httponly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: Upgrade, close

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate


text:
Chiếc xe tải mất lái, bất ngờ lao lên lề đường tông sập một quán nước dựng tạm trước nhà dân và đè một chiếc xe máy dựng tại đây. Vụ tai nạn rất may không gây thiệt hại về người.
Vụ việc xảy ra vào khoảng 12 giờ ngày 26/1 trên Quốc lộ 20, đoạn qua tổ dân phố 2 (thị trấn Madagui, huyện Đạ Huoai). Theo các nhân chứng, vào thời điểm trên, chiếc xe tải mang BKS 49C 04706 lưu thông theo hướng Đạ Huoai về Bảo Lộc. Đến địa điểm trên, xe tải bất ngờ lao lên lề đường bên phải, tông sập biển báo giao thông và sập phần hiên nhà phía trước được người dân tận dụng để mở quán nước. Một chiếc xe máy của người dân dựng phía trước nhà cũng bị chiếc xe tải cuốn vào gầm gây hư hỏng. Vụ tai nạn khiến nhiều vật dụng trong quán bị hư hỏng nhưng rất may không có thiệt hại về người.
Sau khi tai nạn xảy ra, Công an huyện Đạ Huoai đã có mặt tại hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.

markdown:
**Chiếc xe tải mất lái, bất ngờ lao lên lề đường tông sập một quán nước dựng tạm trước nhà dân và đè một chiếc xe máy dựng tại đây. Vụ tai nạn rất may không gây thiệt hại về người.** ![ lam-dong-xe-tai-lao-len-le-tong-sap-quan-ben-duong](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2018/01/lam-dong-xe-tai-lao-len-le-tong-sap-quan-ben-duong-750x487.jpg)
Chiếc xe tải lao lên lề tông sập quán của người dân
Vụ việc xảy ra vào khoảng 12 giờ ngày 26/1 trên Quốc lộ 20, đoạn qua tổ dân phố 2 (thị trấn Madagui, huyện Đạ Huoai). Theo các nhân chứng, vào thời điểm trên, chiếc xe tải mang BKS 49C 04706 lưu thông theo hướng Đạ Huoai về
[Bảo Lộc](https://tintaynguyen.com/topic/bao-loc/). Đến địa điểm trên, xe tải bất ngờ lao lên lề đường bên phải, tông sập biển báo giao thông và sập phần hiên nhà phía trước được người dân tận dụng để mở quán nước. Một chiếc xe máy của người dân dựng phía trước nhà cũng bị chiếc xe tải cuốn vào gầm gây hư hỏng. Vụ tai nạn khiến nhiều vật dụng trong quán bị hư hỏng nhưng rất may không có thiệt hại về người.
Sau khi tai nạn xảy ra, Công an huyện Đạ Huoai đã có mặt tại hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: cloudflare

Set-Cookie: __cfduid=d88d757b6cc4d95c332bd580da49d37ac1529342590; expires=Tue, 18-Jun-19 17:23:10 GMT; path=/; domain=.tintaynguyen.com; HttpOnly