text:
Mậu Thân 1968 – Cuộc thảm sát của Việt cộng tại Huế
The Vietcong massacre at Hue
Tội ác Hồ chí Minh
Lời mở
đầu: HLTL xin lỗi vì đã khơi lại nỗi đau buồn của Quý vị. Bởi vì hiện nay
csVN liên tiếp ra báo xảo trá về biến cố Tết Mậu Thân hòng tuyên truyền và
chạy tội, nên chúng ta cần trưng ra sự thật đau lòng về Huế Mậu Thân 1968
để tuổi trẻ không có cái nhìn lệch lạc về sự kiện này.
HLTL - Bốn mươi bốn năm trước(1968-2012) vào ngày tết Mậu Thân truyền
thống của dân tộc, trong khi 50% quân nhân QLVNCH về nhà đón xuân trong
dịp đình chiến 3 ngày mà CS Bắc Việt đã đồng ý với VNCH, thì quân CS Bắc
Việt và tay sai nằm vùng bất ngờ lật lọng vi phạm đình chiến, đồng loạt
tấn công các thành phố và các căn cứ quân sự trên toàn cõi miền Nam Việt
Nam. Tại thành phố Huế, csVN đã tàn sát hơn 5000 đồng bào vô tội bằng cách
đập đầu, bắn chết, đánh đập, và chôn sống tập thể. Bác Sĩ Elje Vannema là
người đã có mặt ở Huế đã kể lại trong cuốn sách tài liệu The Vietcong
Massacre at Hue (Việt cộng Thảm Sát ở Huế) phát hành năm 1976 ở New York.
Bài viết được bổ túc bởi một số hình ảnh do Bác sĩ Vannema chụp và @Net.
Elje Vannema, The Vietcong Massacre at Hue. Vintage Press, New York, 1976
Dịch bởi... (HLTL xin lỗi chưa biết tên người dịch một phần của quyển sách
The Vietcong Massacre at Hue sau đây.)
Mới
sáng tinh sương đã thấy quân Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam [Cộng Sản Việt
Nam lập ra Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam để trá hình] hiện diện trong thành
phố. Họ là những người lo mặt chính trị trong cuộc chiếm cứ. Ngày hôm
trước, họ vào sổ gần hết mọi người, ghi tên, tuổi, phái tính. Họ quan tâm
đặc biệt đối với phái nam, chia những người này ra thành nhiều nhóm: công
chức, những người có liên hệ với quân đội Việt Nam Cộng Hòa, và những kẻ
khác. Nhiều trường hợp họ ghi chú đầy đủ cả gia đình, cả tên con cái nữa.
Mỗi nhóm họ chỉ định một người đại diện, mang trách nhiệm mọi mặt về tất
cả thành viên trong nhóm. Nếu có người thoát thì người đại diện phải lãnh
đủ. Dân chúng được lệnh không tụ họp đông người, trừ khi được kêu đi dự
mít tinh, không được nghe đài, không được phao tin đồn đãi....
Ngày hôm sau, du kích và nằm vùng địa phương tỏa ra đi tìm những người có
tên trong danh sách viết tay nguệch ngoạc. Họ được đưa về Tiểu chủng viện,
nơi dựng tòa án nhân dân. Một anh cựu sinh viên chủ tọa phiên tòa với sự
hiện diện của một người Bắc Việt và hai sinh viên khác. Hai sinh viên này
chúng tôi biết....
Các phiên tòa nhân dân mấy ngày trước đã chấm dứt. Dân chúng hiện diện khá
đông tại các phiên tòa ở Tiểu chủng viện, ở Gia Hội bên kia cầu và ở trong
thành. Tòa án ở Tiểu chủng viện do Hoàng Phủ Ngọc Tường chủ trì. Anh này
tốt nghiệp đại học Huế và là cựu lãnh tụ sinh viên trong Ủy Ban Phật Giáo
chống chính quyền trước đây. Cầm đầu ở Gia Hội là Nguyễn Ðắc Xuân, trước
kia là một liên lạc viên cộng sản nay đột nhiên lại xuất hiện. Tòa trong
thành do hai sinh viên Nguyễn Ðọc và Nguyễn Thị Ðoan điều khiển. Các phiên
tòa vang lên những lời đe dọa với khẩu hiệu tuyên truyền, kết tội, qui
chụp. Hầu hết những người bị lôi ra tòa chẳng biết lý do mình bị bắt.
Nhưng tất cả đều bị kết tội, một số bị tử hình tức khắc.
... những khúc thi hài đã rữa nát khám phá trong những mồ chôn tập thể
1968
Sau hai ngày phiên tòa kết thúc, nhường chỗ cho những công tác khủng bố
dân chúng khác. Một người trộm mở nghe đài (radio) bị bắn giữa thanh thiên
bạch nhật để làm gương. Một anh sinh viên không tới dự lớp học tập cũng bị
bắn công khai. Nguyễn Ðọc bắn nhiều người trong đó có người bạn thân đồng
lớp là Mu Ty, chỉ vì bạn không chịu hợp tác với y. Bước vào ngày thứ hai
bắt đầu kiểm soát lương thực, thực phẩm.
Ngày thứ bốn, vì không tuân hành lệnh cách mạng, một gia đình bị xử. Người
chủ gia đình bị bắn tức khắc. Dưới áp lực khủng bố gia tăng nhiều người bỏ
trốn, nhưng ít kẻ thoát. Vùng Gia Hội có nhiều người thoát hơn nhờ ban đêm
chèo bè qua sông sang làng Ðập Ðá. Thường bị bắn theo nhưng cố chèo.
Những người nằm vùng xuất đầu lộ diện, ra tay truy lùng nạn nhân. Bộ đội
Bắc Việt và quân chính quy Cộng Sản Việt Nam (CSVN) lo chuyện quân sự và
chiến lược. Nằm vùng địa phương lo việc chính trị, hành chính, bình định,
tuyên truyền, và tiêu diệt kẻ thù. Ðám này bắt và giết người bất kể, nhiều
khi chỉ vì hiềm thù cá nhân. Cán bộ miền Bắc có mặt ở tòa án nhân dân xem
ra ít nắm vững chuyện chính trị và đóng vai trò ít quan trọng trong các
bản án. Ðịa phương quyết định mọi chuyện. Trước khi lên danh sách, thường
đám nằm vùng đã quyết định bắt ai rồi. Chỉ còn việc ra lệnh thanh toán
những ai họ nhắm nữa mà thôi. Có lẽ họ lý luận rằng, thà giết lầm hơn bỏ
sót, vì bỏ sót thì sau này mình sẽ bị nhận diện. Một cách hệ thống, công
chức, quân nhân, sinh viên có tinh thần quốc gia, có khả năng lãnh đạo và
có thể gây trở ngại cho cách mạng, chính trị gia đối lập, tất thảy đều
được đoái hoài. Danh sách bất tận.
Dân chúng tập trung ở nhà thờ chính tòa được lệnh vào bên trong, không ai
được đứng bên ngoài. Phụ nữ và trẻ con được lệnh ngồi xuống. Ðàn ông và
thiếu niên từ 15 tuổi trở lên đứng. Ở bệnh viện, trò tương tự cũng đã diễn
ra. Dân quanh vùng, đặc biệt là vùng quanh căn cứ Mỹ, được lệnh tập trung
vào bệnh viện vì cộng sản sợ giao tranh có thể xảy ra ở đó. Dân lúc này
còn sợ súng máy và hỏa tiễn trực thăng hơn quân chiếm đóng nên ngoan ngoãn
làm theo lệnh. Sau ba ngày, đàn bà con nít được lệnh ngồi, đàn ông đứng
dậy để hai tên nằm vùng nhận diện, trước mặt hai cán bộ miền Bắc và hai bộ
đội CSVN. Hai người nằm vùng này mới được xổ tù khi Việt cộng chiếm thành
phố. Cả hai đều là thành viên kỳ cựu của CSVN. Một số người, trẻ có già
có, được cấp thẻ và dẫn về nhà thờ chính tòa. Bên trong nhà thờ đàn ông và
thiếu niên được lệnh sắp thành hàng rồi bước ra ngoài với cán bộ hộ tống.
Từ nhà thờ họ băng qua các đường Phủ Cam lên Chùa Từ Ðàm. Bị giữ ở đấy một
ngày rồi lại tiếp tục đi phía Nam, hướng Nam Giao. Ðàn bà trẻ con nhao lên
nhưng được trấn an rằng cha, chồng, con họ phải ra phục dịch bên ngoài
thành. Một số bà đi theo xa xa, nhưng rồi bị chặn lại. Trong số người ra
đi có anh lính trẻ cộng hòa và Lương (nhân vật kể lại câu chuyện này).
Ngày kế tiếp, cuộc hành trình kéo dài suốt chiều tới tối, thoạt tiên rời
Từ Ðàm đi về hướng Nam rồi bẻ hướng Ðông Nam. Sáu cây số đường đi mà Lương
nghĩ là một cuộc trường chinh. Không ai nói với ai. Chỉ một lần yên lặng
bị cắt đứt bởi một câu hỏi của ai đó “Ta đi mô đây”. Có tiếng phụ họa “Lên
núi hay tới chỗ chết?”.
Bộ đội CSVN nói là họ được đưa đi học tập. Không ai biết mình đi đâu nhưng
tự thâm tâm nhiều người tin rằng có lẽ đời mình sắp kết thúc. Ông già đi
bên cạnh Lương bỗng ngã quỵ. Cho tới lúc đó anh không biết có ông già đi
bên mình. “Bắt gió cho ông ta” tiếng ai đó vang lên... Lương ôm lấy ông
cho tới khi người canh gác tới.
Mắt ông già hé mở trong chiều xẩm tối. Tiếng nói lạc giọng thều thào. “Xin
để tui đi, để tui ở lại đây”, ông van xin, bàn tay xương xẩu níu lấy cánh
tay người gác. “Tui không đi xa hơn được nữa”.
“Ðứng dậy “.
Ông già gượng dậy, cố thẳng người thêm được vài bước rồi lại ngã. Người
gác đoàn lúc này hết kiên nhẫn, đạp ông ra lề đường rồi bỏ đi. Vài phút
sau, một phát súng xé không khí cùng với một tiếng kêu yếu ớt vang lên.
Làm thế để chắc ăn, không ai chứng kiến. Xác ông được dập vào một hố gần
đó, hai tù nhân được lệnh lấp đất. Một tháng sau xác ông được đồng bào
khám phá.
Vô vọng, đoàn người bước đi càng lúc càng chậm, câm lặng uất nén. Người
gác càng hối thúc. Rồi có tiếng hô “Dừng lại “. Lương thấy đám người phía
trước được lệnh bỏ túi xách xuống và ngồi xuống. Họ đã tới đích. Ðám canh
gác phía sau miệng hét thúc kẻ này đi nhanh, chân đá vào sườn kẻ khác....
Sau này, Lương nhớ lại mình đã đi qua thôn Tu Tay. Theo anh, chừng 18
người đã bị kêu lên phía trước và bị quân CSVN tố có tội ác với nhân dân.
Các nạn nhân bị lôi đi ngay. Chả ai biết gì về số phận họ vì chẳng bao giờ
gặp lại họ nữa. Những người khác được lệnh đi về phía lăng Ðồng Khánh.
Sau một giờ đi họ lại được lệnh dừng, chia thành hai nhóm nhỏ và bắt đầu
được lệnh đào hầm rãnh. Họ đào mồ cho lớp người tới sau, chứ chính họ thì
chỉ vài mạng phải nằm ở đây mà thôi. Như một ác mộng kinh hoàng thăm viếng
địa cầu, nhưng ác mộng không do quỷ ma nào cả mà do chính con người tạo
ra.
Thoạt tiên, Lương nghĩ chắc mình sẽ không qua khỏi. Dù vậy, anh và người
lính trẻ vẫn cố tìm cách thoát thân, trong một hoàn cảnh có thể nói là
tuyệt vọng. Hai người thất thần nhìn nhau, mắt mở lớn. Chung quanh Lương,
đám người đói, lạnh, có kẻ đau, không ai dám quay về nhìn thành phố thân
yêu đổ nát đang chìm trong bóng tối sau lưng họ. Họ đào đã hai, ba tiếng,
ai nấy im lặng gặm nhấm suy nghĩ của mình. Hố đào là để trú ẩn và làm
mương dẫn nước, người ta nói thế. Một tiếng nổ kèm với tiếng la vang lên.
Thần chết vây bủa không gian. Tại sao mình ở đây? Ða số họ là công giáo,
chả ai quan tâm tới chính trị, một số do hoàn cảnh lịch sử phải bước vào
lính như bao nhiêu thanh niên Việt Nam và trên khắp thế giới đến tuổi
khác.
Sau khi đào xong một hố rãnh, đám đông được lệnh đi tới một đụn cát để
nghỉ đêm. Vài người bị dẫn đi. Một số la thét lên vì sợ. Lương thấy người
bạn ở cùng phố mà anh quen từ mấy năm nay bật khóc nức nở. Một người hoảng
lên chạy quẩn để rồi bị bắt giữ lại. Lương hoảng hốt. Chân anh như điện
giật. Anh nghĩ phải liều ngay. Chung quanh cán bộ gác đầy dẫy, nhưng nếu
lao vào được bóng tối thì có cơ thoát. Ác mộng tiếp tục. Người la. Kẻ bị
đánh. Người rú lên cười kinh hoàng. Lương ở trong một đám khá đông đang
bước đi. Ðám người khập khễnh lê lết xuyên qua một đám cây rậm đi xuống
đụn cát phía Nam. Khi họ xuống đồi, Lương lách người lao vào bóng tối. Một
viên đạn rít bên tai. Anh phóng qua đám rừng, tai vẫn nghe tiếng đạn và
tiếng la hét. Chỉ vài phút anh tới một con suối và chạy theo dòng nước
hướng về phía Ðông. Anh đi suốt đêm, thỉnh thoảng bị khuất động bởi trái
sáng thả từ máy bay và tiếng đại bác. Sáng ra thấy mình băng qua một con
đường sắt. Từ đó tiếp tục đi tới quốc lộ, lòng mong ngóng sớm thoát được
vùng tử địa. Xế chiều anh tới con đường phía Nam cách Phú Bài mấy dặm. Mãi
tới ngày 16 tháng 2 Lương mới về lại được thành và kể cho chị Kim những gì
đã xảy ra....
Người ta đoán rằng đám nạn nhân từ Phú Cam tiếp tục đi nhiều ngày nữa về
hướng Nam, xuyên qua một vùng cây cối khó đi. Mãi tới trung tuần tháng
9/69 người ta mới tìm thấy xác họ trong một con suối nhỏ, khe Ðá Mài, con
suối chảy ra khe Ðại đổ vào sông Hương.... Trong số 428 bộ cốt tìm được ở
đó, rất ít được nhận diện. Vì không tìm thấy ở đâu khác, gia đình họ
Nguyễn (thân nhân người lính trẻ) tin rằng con mình đã chấm dứt cuộc đời
nơi khe suối này....
Mồ Tập Thể
Mồ tập thể được khám phá đầu tiên ở trường trung học quận Gia Hội, nằm bên
cạnh khu dân cư. Sở dĩ cư dân gần đó biết được là vì họ nghe tiếng súng và
biết ở đó có mở tòa án nhân dân. Một số người sau khi tham dự phiên tòa
đầu tiên đã liều trốn và may mắn thoát. Một số khác nhờ bơi qua sông.
Trước ngôi trường có tất cả 14 hố gồm 101 tử thi. Sau ba ngày tìm kiếm,
người ta khám phá thêm một số hố rải rác trước, sau, và bên hông trường,
nâng tổng số tử thi lên 203, gồm xác thanh niên, người già, và phụ nữ.
...đang khai quật những mồ chôn tập thể
Trong số xác trẻ có 18 sinh viên. Một số trong bọn họ là những sinh viên
đã bỏ vô bưng theo CSVN sau vụ đấu tranh chống chính quyền, nay trở về bắt
các sinh viên khác theo họ. Khi CSVN chuẩn bị rút, các sinh viên được phép
chọn hoặc vô bưng hoặc ở lại thành. Kẻ chọn ở lại bị giết và chôn tại
trường. Những sinh viên khác của Gia Hội không theo CSVN cũng chịu chung
số phận. Có hố vừa chôn được hai hoặc ba tuần; số còn lại rất mới. Những
xác đầu tiên được lính Thủy Quân Lục Chiến Cộng Hòa khám phá ngày
26/02/1968.
Trong số nạn nhân có cô Hoàng Thị Tam Tuy [các tên riêng và địa danh nào
không đoán được sẽ ghi lại đúng như tác giả đã ghi - Người dịch], 26 tuổi,
rất xinh, bán hàng ở chợ, nhà tại đường Tô Hiến Thành, Gia Hội. Bị quân
CSVN, theo lời kể của chị/em cô, vào nhà bắt đi đưa vào trường điều tra
ngày 22 tháng 2, rồi chẳng thấy trở về. Xác cô chân tay bị trói, miệng
nhét đầy giẻ; mình mẩy không thấy một vết thương nào. Xác cô nằm chung với
bốn nạn nhân khác, mà hai trong số đó có bà con với chị/em dâu cô. Trong
số các nạn nhân khác có bà góa Dương Thi Co, 55 tuổi, nghề bán guốc, 4
con. Bị bắt tại nhà ngày 22/2, đưa vào trường Gia Hội và bắn chết. Xác bà
được các con nhận diện ngày 26/2. Người thứ ba là Lê Văn Thắng, 21 tuổi
sinh viên ở Gia Hội. Anh bị bắt đi tham dự lớp huấn luyện ngày 14/2. Xác
được gia đình phát hiện và nhận diện ngày 16/3, chung hố với hai nạn nhân
khác trong khuôn viên trường.
Người thứ tư là Trần Ðình Trọng, sinh viên kỹ thuật và mới lập gia đình.
Bị bắt ngày 6/2, tìm thấy xác ngày 26/2. Người thứ năm Nguyễn Văn Dong,
cảnh sát 42 tuổi, bị bắt ngày 17/2 ở nhà một người quen và bị chôn sống,
tay trói tại trường Gia Hội. Tìm thấy xác ngày 26/2. Người thứ sáu là Lê
Văn Phú, 47 tuổi, cảnh sát. Bị bắt tại gia ngày 8/2. Vợ con van xin CSVN
cho phép chồng ở lại nhà, nhưng tối hôm đó bị hành quyết, bị bắn vào đầu,
xác tìm thấy ngày 26/2, ở khuôn viên trường. Người thứ bảy, bà Nguyễn Thi
Lao, buôn thúng bán bưng, 48 tuổi. Bị bắt trên đường lộ. Xác tìm thấy ở
trường học, tay bị trói, miệng nhét đầy giẻ; mình mẩy không bị một vết
thương nào. Có lẽ bà bị chôn sống. Những xác khác tìm thấy gồm một đại úy
cộng hòa, hai trung úy, ba trung sĩ, và mấy viên chức hành chánh. Bốn xác
người của CSVN.
Vùng mồ lớn thứ hai được khám phá gồm 12 hố với 43 tử thi ở Chùa
Theravada, thường gọi là Tăng Quang Tự.
Vùng thứ ba tại Bãi Dâu với 3 hố, 26 xác. Trong số nạn nhân ở Chùa có ông
Phan Ban Soan, 60 tuổi, sinh tại Phú Vang, Thừa Thiên, nhà ở đường Tô Hiến
Thành, có gia đình, 5 con. Ông Soan làm nghề thợ may, trước có tham gia vụ
Phật giáo chống tổng thống Diệm. Năm 1961 bị bắt vì chống chính quyền,
được thả năm 1967. Bị Việt cộng bắt đi tối 12/2 trên đường Chi Lăng, Gia
Hội. Cộng sản phân công ông chôn xác chết và phân phối gạo. Xác ông tay bị
trói, bị bắn xuyên đầu, dập cùng hố với 7 người khác.
Một người khác tìm thấy ở Chùa là ông Ðặng Cơ, 46 tuổi, nghề thầu khoán,
bị bắt tại gia ngày 6/2, tìm thấy xác ngày 26/2. Một người khác nữa là ông
Ngô Thông, 66 tuổi, nhân viên hành chánh hồi hưu, bị bắt ngày 8/2, xác dập
chung với 10 người khác. Một số tử thi có vết thương, một số tay bị trói
giật cánh khỉ bằng dây thép gai, và một số miệng bị nhét giẻ.
Lần đầu tiên nói chuyện với đồng bào trong vùng tôi tưởng chỉ có 16 xác ở
Chùa và 3 xác khác ở Bãi Dâu. Nhưng bên hông và sau Bãi Dâu có nhiều hố
chôn. Tất cả ở đây chết vì bị trả thù. Một vài người là thành viên CSVN
nhưng bị giết vì muốn ở lại thành. Họ đều là dân Gia Hội. Bốn tháng sau,
tháng 8/68, tôi trở lại đây để tìm hiểu thêm uẩn khúc của những cái chết.
Thân nhân các nạn nhân lẫn dân địa phương đều xác nhận những điểm trên.
...đám tang cho những mồ chôn tập thể
Tiết lộ về “mồ chôn tập thể” đầu tiên của chính quyền miền Nam là vào ngày
28/2/68, khi phát ngôn nhân chính phủ cho biết về một hầm “ghê gớm ở Cồn
Hến gồm 100 xác công chức và quân nhân bị bắt khoảng đầu tháng”. Cũng theo
phát ngôn viên, “các nạn nhân bị Việt cộng giết, thân xác họ không được
lành lặn”. Cồn Hến nằm giữa sông Hương. Lúc đầu CSVN không màng chiếm Cồn.
Nhưng sau nó trở thành một vị trí chiến lược cho việc tiến quân và rút
quân từ Gia Hội ra vùng cát Ðông Nam, vùng họ chiếm từ nhiều năm nay.
Chính quyền xác nhận có 101 xác trong hầm. Theo đồng bào chạy thoát từ Cồn
thì trong số nạn nhân có nhiều người nam mang quân phục, một vài người bận
đồ kaki của CSVN, một số khác bận áo dòng ngắn, một vài người mang quân
phục lính cộng hòa và một vài người bận thường phục. Tôi hỏi nhân viên
chính quyền địa phương về tên tuổi các nạn nhân thì được trả lời là các tử
thi không được nhận diện đầy đủ; họ xác nhận là không thể nào quả quyết
tất cả đều bị hành quyết; một vài nạn nhân có thể đã chết trong khi giao
tranh và vài xác khác, cũng theo họ, là của quân thù.
Vùng chôn thật sự thứ tư nằm sau Tiểu chủng viện, nơi dựng tòa án nhân
dân. Hai hầm chứa xác ba người Việt làm việc cho tòa đại sứ Hoa Kỳ, hai
xác người Mỹ ông Miller và ông Gompertz, nhân viên USOM, và xác một giáo
sư trung học người Pháp bị giết vì lầm là người Mỹ. Tất cả đều bị trói
tay. Xác tìm thấy và liệm ngày 9/2. Xác hai người Mỹ và người Pháp được
đưa về Ðà Nẵng.
Quận Tả Ngạn, vùng thứ năm, do một quân nhân người Úc khám phá ngày
10/3/68. Ba hầm rãnh với 21 tử thi, tất cả đều nam giới, tay bị trói, đạn
bắn xuyên đầu và cổ. Một hầm khác, vùng thứ sáu, nằm cách Huế 5 dặm về
hướng Ðông, được khám phá ngày 14/3/68 do một cố vấn quân sự Mỹ cùng toán
lính Việt đi kèm. Hai lăm xác, tất cả đều bị bắn vào đầu, tay trói giật
cánh khuỷu. Nhờ một cánh tay của một nạn nhân nhô ra khỏi mặt đất mà hầm
được khám phá.
Phía Nam Huế qua hoàng thành ở Nam Giao là nơi mộ phần của vua Tự Ðức và
Ðồng Khánh. Nơi đây là vùng chôn tập thể thứ bảy. Ðây đó trên dưới hai
chục hầm, có cái giữa đất bằng, có cái dưới bụi cây, có cái bên bờ suối.
Bên cạnh hầm
lớn,
có những hố nhỏ chứa một, hai hoặc ba xác. Hầm đầu tiên được khai quật
ngày 19/3/68, nhưng mãi cho tới tháng 6/69 vẫn còn xác được tiếp tục phát
hiện. Ban đầu còn dễ nhận dạng, vài xác mang quân phục, ngoài ra còn lại
thường phục. Ðặc biệt ở đây không có xác phụ nữ và trẻ con. Càng về sau
việc nhận diện trở nên khó khăn. Dù vậy, cuối hè 1969, người ta cũng nhận
diện được xác bố của ông thôn trưởng thôn Than Duong. Vì con trai vắng mặt
nên cụ già bị bắt thay con. Về sau con đi tìm cha mãi không gặp. Xác cha,
đạn xuyên đầu và ót, được tìm thấy tháng 6/69.
Cũng trên đường hướng Nam đó là Tu viện Thiên An, nơi xảy ra trận chiến ác
liệt trong thời gian cộng sản tấn công. Khi buộc phải triệt thoái, cánh
quân chiếm đóng phía Nam thành phố rút lên núi và chiếm giữ ngôi Tu viện
xây cách đây 26 năm, cách Huế 6 cây số hướng Nam, vào ngày 21/2. Lúc đó Tu
viện đang là nơi lánh nạn cho hơn 3000 người. Mặc cho các cha dòng van
xin, cộng sản đã cho thần hỏa thiêu rụi tòa nhà chính trong vòng hai ngày.
Các tòa nhà bên là chỗ sinh kế của nhà dòng cũng bị lửa đạn thiêu hủy. Thư
viện gồm những pho thư khố và thủ bút quý thời vua chúa cũng chung số
phận.
Cha Dom Romain Guillaume, một trong những linh mục của dòng, bị một lính
Việt cộng bắn vào vai lúc rời khỏi tòa nhà cháy sau khi đã di tản hầu hết
dân tỵ nạn. Một linh mục người Việt bị bắn vào chân. Khi rút khỏi đống
gạch vụn Tu viện ngày 25/2, Cộng quân mang theo trên 200 người, trong đó 2
linh mục người Pháp, cha Urbain, 52 tuổi, và cha Guy, 48 tuổi, và một số
tu sĩ linh mục, tập sinh, và người giúp việc. Những người này bị lọc bắt
trong thời gian cộng quân chiếm Nhà dòng và được dẫn đi về hướng Nam. Ða
số bọn họ kết liễu cuộc đời gần chỗ lăng các vua. Tới tháng 6/69, tổng
cộng 203 xác được khai quật. Trong số nạn nhân ở lăng Tự Ðức có Ðoàn Xuân
Tong, 20 tuổi học sinh trung học, nhà ở làng Nguyệt Biểu, quận Hương Thủy.
Em biến mất khỏi nhà ngày 06/2/68. Xác em được thân nhân tìm thấy bên cạnh
lăng vua ngày 19/3/68, chôn chung với năm người khác cùng làng. Tại lăng
Ðồng Khánh có xác linh mục Urbain lấp cùng một hố với 10 người khác. Một
người Việt khai quật xác cho tôi hay tay linh mục bị trói, mình không có
một vết thương, chứng tỏ có lẽ bị chôn sống. Xác ông liệm ngày 23/3/68 và
sau đó được một linh mục đồng dòng nhận diện. Vị linh mục này không thể
xác nhận được là tay cha Urbain có bị trói hay không. Sự kiện không có xác
đàn bà và con trẻ trong các hầm chứng tỏ các nạn nhân đã bị hành quyết dã
man chứ không phải chết trong lúc giao chiến. Nếu bị pháo kích hoặc oanh
tạc thì chắc chắn đã có người bị thương và sống sót, hoặc có người chết
không toàn thây. Và chắc rằng họ không phải bị chôn tại chỗ, bởi theo
phong tục người chết luôn được mang về nhà mình để hồn họ khỏi phải vất
vưởng muôn kiếp. Vì thế nguyên tắc của đối phương là phải dấu nạn nhân thế
nào để không bị khám phá, mà nếu có bị khám phá thì cũng không nhận diện
được là ai.
Ngoài thi hài cha Urbain, thi hài cha Guy dòng Thiên An cũng được tìm thấy
trong một hầm riêng ngày 27/3/68 gần lăng Ðồng Khánh, với vết đạn ở đầu và
cổ.
Vùng chôn thứ tám ở cầu An Ninh khám phá ngày 1/3 với 20 xác. Trong số tử
thi có ông Trương Văn Triệu, trung sĩ lính Cộng hòa. Trung sĩ Triệu có vợ
và 5 con. Du kích cộng sản địa phương bắt ông ở trường mẫu giáo Kim Long,
nơi ông ẩn trốn. Bị trói và dẫn đi. Nhờ dân chúng gần đó cho hay Việt cộng
có chôn xác người gần cầu nên vợ ông đã tìm được xác chồng sau đó.
Xác ông Trần Hy, thuộc lực lượng Nhân Dân Tự Vệ, có vợ 4 con, cũng được
lấp cùng hầm với ông Trieu. Ông bị bắt ngày 20/2 khi đang trốn trong nhà
một láng giềng. Tay bị trói cánh khuỷu, người không có vết thương nào.
Vùng chôn thứ chín ở cửa Ðông Ba, nơi xảy ra giao tranh lớn. Ðây chỉ có
một hầm 7 người bị bắt tại gia và giết sau đó. Trong đó có ông Ton That
Quyen, 42 tuổi. Có gia đình với 10 người con, bị bắt và dẫn đi hôm 8/2/68.
Gia đình tìm được xác ông ngày 5/5/68.
Ðịa điểm thứ mười là trường tiểu học An Ninh Hạ, một hầm 4 xác, trong đó
có cảnh sát Tran Trieu Tuc, 52 tuổi, có vợ 7 con. Ông bị bắt tại nhà và
mang đi ngày 05/2/68. Xác tìm được ngày 17/3/68 ở trường, mang vết thương
ở đầu và cổ. Ba xác còn lại: một sinh viên, một quân nhân, và một cảnh
sát.
Ðịa điểm thứ mười một là trường Van Chi, một hầm 8 xác. Trong đó có anh Le
Van Loang, thợ máy, 35 tuổi, có vợ 6 con. Theo lời chị Loang, anh bị bắt
đi dự lớp huấn luyện ngày 6/2. Khi bị dẫn đi, chị và các cháu chạy theo
van xin nhưng vô hiệu. Họ ra lệnh mẹ con chị phải quay trở về. Xác anh
được những gia đình đi tìm xác người thân tìm thấy ngày 10/3/68 gần
trường. Một vài xác bận quân phục, 4 xác chắc chắn là thường dân, trong đó
có một sinh viên.
Ðịa điểm thứ mười hai ở chợ Thông, cách nội thành 2 cây số về hướng Tây.
Tìm được 102 xác. Trong đó có ông Nguyen Ty, 44 tuổi, thợ xây gạch, có vợ
6 con. Bị bắt ngày 2/2/68 và có lẽ bị giết ở chợ cùng với nhiều nạn nhân
khác. Tìm được xác ngày 1/3, tay bị trói, một viên đạn từ ót bung ra cửa
miệng. Nhiều người khác cũng bị bắn, tay trói. Có nhiều xác đàn bà nhưng
không có trẻ con.
Ðịa điểm thứ mười ba là vùng lăng Gia Long, ở Thiện Hàm bên bờ sông Hương,
cách thành phố khoảng 16 cây số hướng Nam và cách Ðàn Nam Giao cỡ 13 cây
số Tây Nam. Gần 200 xác được tìm thấy dưới các đám cây và bụi rậm, gồm học
sinh, sinh viên, nhân viên hành chính, quân nhân, và nhiều phụ nữ. 27
người thuộc làng lân cận. Sau khi an ninh tạm vãn hồi, các bà đi tìm chồng
đã khám phá ra địa điểm này. Lúc đầu, họ không dám đi quá xa. Nhưng hai
ngày sau, 25/3/68, họ đụng vào một miếng đất mới đào trên triền một trong
nhiều thung lũng nhỏ trong vùng. Xác người thân họ nằm nơi đây, tay bị
trói cánh khuỷu, đạn bắn từ sau cổ xuyên qua miệng. Có nhiều rãnh hầm nối
nhau với nhiều xác. Một số nạn nhân từ nội thành, những người khác từ các
làng lân cận. Một số là sinh viên từ Huế về nhà ăn tết.
Ðịa điểm thứ mười bốn nằm ở giữa Chùa Tăng Quang và Tường Vân, 2.5 cây số
Tây Nam Huế. Ở đó có xác 4 người Ðức, 3 bác sĩ và một bà vợ, tìm thấy ngày
2/4/68.
Ðịa điểm mười lăm ở Ðông Gi, 16 cây số phía đông Huế trên đường ra bờ
biển, tìm thấy ngày 1/4/68. 101 xác, đa số bị trói và miệng nhét đầy giẻ.
Tất cả đều nam giới, trong đó có 15 sinh viên, nhiều quân nhân và nhân
viên hành chính, già lẫn trẻ. Một vài xác không thể nhận diện được.
Tới tháng 5/68, tổng cộng có trên 900 xác người bị coi là mất tích đã được
tìm thấy. Dĩ nhiên còn nhiều người chưa được tính.... Ðầu năm 1969 nhiều
địa điểm khác được khám phá.
Ðiểm chôn thứ mười sáu: Ðầu tiên ở làng Vinh Thái. Ðịa điểm thứ hai ở làng
Phú Lương. Ðịa điểm thứ ba ở làng Phú Xuân, tất cả thuộc quận Phú Thứ. Tất
cả được tìm thấy trong khoảng từ tháng 1 tới tháng 8/69. Quận này với quận
kế bên bị cộng sản chiếm nhiều năm và nơi đây xảy ra nhiều cuộc không tập
kéo dài nhiều tháng. Mãi tới đầu năm 1969 quân Cộng hòa mới tiến vào được
vùng này....
Ba làng này cách thị xã Huế chừng 15 cây số về các hướng Ðông và Ðông Nam,
cách bờ biển từ 3 tới 5 cây. Theo các viên chức địa phương trên 800 xác
được tìm thấy trong các vùng trên trong vòng 6 tháng. Có hầm đào sâu, có
hầm cạn. Nhiều xác chôn lâu rồi, quần áo đã mục.... Trong số nạn nhân
người ta nhận diện được 16 học sinh trung học, theo học ở Huế nhưng về quê
ăn tết. Cả nhân viên hành chính, đàn ông, đàn bà, trẻ em, già lẫn trẻ. Một
số tay bị trói, đa số đều chôn cùng một hố. Vùng làng Vinh Thái đào được
135 xác; làng Phú Lương 22; và làng Phú Xuân đợt đầu 230, đợt sau, khám
phá vào cuối năm 69, 375 xác. Dù thời gian qua lâu, nhưng nhờ lượng muối
cao của đất vùng này giữ, đa số tử thi hãy còn có thể nhận diện được.
Nhiều nhân viên hành chính và quân nhân, bị bắn ở cổ và đầu. Ða số nạn
nhân thuộc nam giới. Một vài phụ nữ và trẻ em và một vài người mang nhiều
loại vết thương. Có các linh mục, tu sĩ, và chủng sinh của các làng lân
cận mất tích từ hơn 20 tháng kể từ biến cố tháng 2/68. Trong số 357 xác có
cha Bửu Ðồng, một cha sở quận Phú Vang và 2 chủng sinh. Cha Đồng dấu được
trong túi sau bộ đồ ngủ đen trên người một hộp mắt kính trong đó có ba bức
thư tiếng Việt. Một trong ba lá thư này, có bản chụp trưng bày ở nhà thờ
chính tòa Huế, ông viết cho bổn đạo mình (thư tìm thấy trên thi thể ngày
8/11/69).
Các con cái yêu dấu:
Ðây là bút tích cuối cùng để nhắc cho các con ghi nhớ bài phúc âm thánh
Phêrô trên thuyền bão táp... (3 chữ đọc không ra) đức tin. Lời cầu chúc
của Cha ngày đầu xuân cho mọi công việc Tông đồ của Cha giữa chúng con,
nhớ... (hai chữ đọc không ra) khi sự sống của Cha sắp kết liễu theo ý
Chúa.
Hãy mến Mẹ sốt sắng lần hột, tha mọi lỗi lầm của Cha, xin cám ơn Chúa với
Cha, xin Chúa tha tội cho Cha và tận tình thương nhớ cầu nguyện cho Cha
được sống trong tin tưởng, kiên nhẫn, trong khắc khổ để kiến tạo hòa bình
của Chúa Kitô và phục vụ tinh thần Chúa và mọi người trong Mẹ Maria. Xin
cầu nguyện cho Cha bình an sáng suốt và can đảm cùng mọi sự đau khổ tinh
thần, thể xác, và gởi mạng sống cho Chúa qua tay Ðức Mẹ.
Hẹn ngày tái ngộ trên nước Trời.
Chúc
lành cho chúng con.
(Chữ
ký Cha Ðồng)
Ðiểm chôn thứ mười bảy ở làng Thượng Hòa, quận Nam Hòa, bên bờ sông Tả
Trạch, một phụ lưu sông Hương phía Nam lăng Gia Long. 11 xác được tìm thấy
giữa các lùm cây trong tháng 7/69. Chỉ có ba xác nhận diện được là người
của làng bên cạnh. Tất cả đều mang vết thương cổ và đầu, dấu chỉ của sự
hành quyết.
Ðiểm thứ mười tám ở Thúy Thạnh, quận Hương Thủy, tìm thấy tháng 4/69, và ở
làng Vinh Hưng, quận Vinh Lộc, tìm thấy tháng 7/69. Cả hai làng nằm trong
vùng bị cộng sản chiếm từ lâu.... Trên 70 xác, nhiều xác không còn nhận
diện được nữa, đa số là đàn ông, vài đàn bà, và trẻ con. Họ được nhận diện
là người của các làng lân cận và vài người có thể bị chết vì chiến cuộc
bởi mình họ mang nhiều vết thương và xác không toàn vẹn. Các nạn nhân khác
bị bắn ở cổ và đầu.
Ðiểm thứ mười chín tìm thấy vào tháng 9/69 ở Khe Ðá Mài, quận Nam Hòa, một
con suối nhỏ chảy vào Khe Ðại, phụ lưu sông Hương. Khe chứa đầy xương
người, có xương đủ bộ, có xương nằm riêng, sọ nằm riêng; tất cả được nước
suối mài trắng tinh. Dân đi cưa gỗ tìm thấy địa điểm này. Nạn nhân có lẽ
đã được chôn bên bờ suối trong mùa mưa và nước suối đã dần soi mòn đất để
lộ xác ra, cũng có thể là nạn nhân bị vất xuống suối, chứng cớ là các mảnh
quần áo được tìm thấy dọc bờ hoặc ngay dưới khe, thì việc chôn lấp nạn
nhân có lẽ xảy ra trong các tháng mùa mưa (tháng hai, ba, tư). Và điều này
có nghĩa là nạn nhân đã được dẫn thẳng tới đây hoặc được mang tới đây sau
khi bị bắt một thời gian ngắn. Nếu chôn trong mùa suối khô, thì sự kiện
xảy ra trong khoảng từ tháng 06 tới 10.
... 40 năm sau, 2008, vào ngày Tết người dân Huế âm thầm tưởng niệm thân
nhân đã bị VC sát hại - hình ảnh Nghĩa trang Ba Tầng (nơi chôn cất 400 nạn
nhân khe Đá Mài tại Huế năm Mậu thân) với hàng chữ “40 năm bị VC sát hại
dã man”. Hình chụp sáng mồng một tết Nguyên đán Mậu Tý (có lẽ đã được một
người can đảm viết trong đêm giao thừa). Công an đã đến hiện trường (nhưng
không rõ đã xóa lời kết án đanh thép này chưa) - PV FNA từ Huế...
và trong khi thì VC tổ chức “Mừng chiến thắng Mậu Thân dối trá”,người
dân Huế đã viết lại những dòng này “40 NĂM BỊ VC SÁT HẠI DÃ MAN” trên
tường thờ thân nhân.
Có
lẽ để giữ bí mật khi rút lui Việt cộng đã thanh toán vội vàng các nạn nhân
tại đây. Theo luật thông thường, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, kẻ thù
thường chôn cất xác đồng đội đàng hoàng. Tuy nhiên cũng có thể đây là
xương và sọ của lính CSVN và Bắc Việt. Như vậy thì số phận nào cho những
người Phú Cam bị mất tích?
Nghiên cứu các phúc trình quân sự Mỹ thì không thấy có một cuộc không tạc
lớn hoặc của máy bay B52 nào ở vùng trên, ngoại trừ trận chiến gần Lộc Sơn
vào hạ tuần tháng 4/68, một địa điểm cách xa nơi đó chừng 10 cây số. Vả
lại lập luận mang người bị chết vì bom B52 băng qua vùng đất gập ghềnh để
đưa về chôn ở suối này quả không vững. Ðường lên núi dễ dàng hơn nhiều.
Cũng vậy, nếu kẻ thù bị thiệt hại nặng ở trận Lộc Sơn và, theo thói quen
sẵn có, đã mang xác 500 đồng đội đi thì hẳn lộ trình phải là hướng núi,
gần và dễ di chuyển hơn nhiều, chứ làm sao mà chọn băng qua cánh rừng dày
đặc khó xuyên qua được này.
Trong thời gian cuộc tấn công của cộng sản có xảy ra giao tranh lớn kéo
dài từ Huế qua Bến Ngự, cầu Nam Giao tới gần và trong Nhà dòng Thiên An.
Nhưng đã không có tiếp tục đánh nhau lớn về mạn Nam, khi quân thù chọn
đường rút lui lên núi, hướng trái với Ðá Mài. Khe Ðá Mài nằm cách thành
phố 40 cây số về hướng Nam, bên ngoài vùng lăng tẩm; nơi này được coi là
vùng không người, chỉ có cộng quân lai vãng. Khe chứa 500 sọ. Ðịa thế cách
trở, cách xa mọi văn minh bởi rừng đồi vách đá cho thấy người ta không
muốn để số xác kia, xác của những người mang từ Huế ra bị khám phá, mà nếu
có khám phá thì cũng không nhận diện được. Nằm lẫn với xương là các mảnh
quần áo thường, không phải kaki hay vải màu xanh bộ đội miền Bắc hoặc quân
phục CSVN. Các sọ vỡ xương trán tất thảy cho thấy bị đánh bởi một vật gì
nặng. Một số sọ khác không thấy vết tích gì ở xương, đây có thể là nạn
nhân chết trong lúc giao tranh. Lần lượt tất cả hài cốt được chuyển về
thành phố, nơi họ ra đi và tống táng trong an bình.... Sau khi Ðá Mài được
khám phá, vẫn còn vài trăm người mất tích. Trong số đó có một số sinh
viên, điển hình là các anh Ngô Anh Vũ, Nguyễn Văn Bích. Cả hai bị bắt ở
nhà thờ Phủ Cam. Những người khác, viên chức hành chánh, thành viên chính
đảng, thanh niên công giáo, Phật giáo, tu sinh, giáo chức, và quân nhân.
Họ bị bắt đi, biệt tăm tin tức.
Bên cạnh các hầm chôn tập thể, còn có các nạn nhân lẻ tẻ, bị giết tức
tưởi. Có khi cả gia đình bị tiêu diệt như gia đình ông Nam Long, thợ buôn,
bị bắn cùng vợ và 5 con tại nhà. Ông Ngô Bá Nhuận bị bắn dã man trước rạp
chiếu bóng địa phương, và ông Phan Văn Tường, lao công, bị giết ngoài nhà
ông với bốn đứa con....
Elje Vannema
The
Vietcong Massacre at Hue. Vintage Press, New York, 1976
(E.M.)
CoVang 2/14/2012 MẬU THÂN 68,
Mậu Thân 1968 – Cuộc thảm sát của Việt cộng tại Huế
The Vietcong massacre at Hue
Tội ác Hồ chí Minh
Lời mở
đầu: HLTL xin lỗi vì đã khơi lại nỗi đau buồn của Quý vị. Bởi vì hiện nay
csVN liên tiếp ra báo xảo trá về biến cố Tết Mậu Thân hòng tuyên truyền và
chạy tội, nên chúng ta cần trưng ra sự thật đau lòng về Huế Mậu Thân 1968
để tuổi trẻ không có cái nhìn lệch lạc về sự kiện này.
HLTL - Bốn mươi bốn năm trước(1968-2012) vào ngày tết Mậu Thân truyền
thống của dân tộc, trong khi 50% quân nhân QLVNCH về nhà đón xuân trong
dịp đình chiến 3 ngày mà CS Bắc Việt đã đồng ý với VNCH, thì quân CS Bắc
Việt và tay sai nằm vùng bất ngờ lật lọng vi phạm đình chiến, đồng loạt
tấn công các thành phố và các căn cứ quân sự trên toàn cõi miền Nam Việt
Nam. Tại thành phố Huế, csVN đã tàn sát hơn 5000 đồng bào vô tội bằng cách
đập đầu, bắn chết, đánh đập, và chôn sống tập thể. Bác Sĩ Elje Vannema là
người đã có mặt ở Huế đã kể lại trong cuốn sách tài liệu The Vietcong
Massacre at Hue (Việt cộng Thảm Sát ở Huế) phát hành năm 1976 ở New York.
Bài viết được bổ túc bởi một số hình ảnh do Bác sĩ Vannema chụp và @Net.
Elje Vannema, The Vietcong Massacre at Hue. Vintage Press, New York, 1976
Dịch bởi... (HLTL xin lỗi chưa biết tên người dịch một phần của quyển sách
The Vietcong Massacre at Hue sau đây.)
Mới
sáng tinh sương đã thấy quân Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam [Cộng Sản Việt
Nam lập ra Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam để trá hình] hiện diện trong thành
phố. Họ là những người lo mặt chính trị trong cuộc chiếm cứ. Ngày hôm
trước, họ vào sổ gần hết mọi người, ghi tên, tuổi, phái tính. Họ quan tâm
đặc biệt đối với phái nam, chia những người này ra thành nhiều nhóm: công
chức, những người có liên hệ với quân đội Việt Nam Cộng Hòa, và những kẻ
khác. Nhiều trường hợp họ ghi chú đầy đủ cả gia đình, cả tên con cái nữa.
Mỗi nhóm họ chỉ định một người đại diện, mang trách nhiệm mọi mặt về tất
cả thành viên trong nhóm. Nếu có người thoát thì người đại diện phải lãnh
đủ. Dân chúng được lệnh không tụ họp đông người, trừ khi được kêu đi dự
mít tinh, không được nghe đài, không được phao tin đồn đãi....
Ngày hôm sau, du kích và nằm vùng địa phương tỏa ra đi tìm những người có
tên trong danh sách viết tay nguệch ngoạc. Họ được đưa về Tiểu chủng viện,
nơi dựng tòa án nhân dân. Một anh cựu sinh viên chủ tọa phiên tòa với sự
hiện diện của một người Bắc Việt và hai sinh viên khác. Hai sinh viên này
chúng tôi biết....
Các phiên tòa nhân dân mấy ngày trước đã chấm dứt. Dân chúng hiện diện khá
đông tại các phiên tòa ở Tiểu chủng viện, ở Gia Hội bên kia cầu và ở trong
thành. Tòa án ở Tiểu chủng viện do Hoàng Phủ Ngọc Tường chủ trì. Anh này
tốt nghiệp đại học Huế và là cựu lãnh tụ sinh viên trong Ủy Ban Phật Giáo
chống chính quyền trước đây. Cầm đầu ở Gia Hội là Nguyễn Ðắc Xuân, trước
kia là một liên lạc viên cộng sản nay đột nhiên lại xuất hiện. Tòa trong
thành do hai sinh viên Nguyễn Ðọc và Nguyễn Thị Ðoan điều khiển. Các phiên
tòa vang lên những lời đe dọa với khẩu hiệu tuyên truyền, kết tội, qui
chụp. Hầu hết những người bị lôi ra tòa chẳng biết lý do mình bị bắt.
Nhưng tất cả đều bị kết tội, một số bị tử hình tức khắc.
... những khúc thi hài đã rữa nát khám phá trong những mồ chôn tập thể
1968
Sau hai ngày phiên tòa kết thúc, nhường chỗ cho những công tác khủng bố
dân chúng khác. Một người trộm mở nghe đài (radio) bị bắn giữa thanh thiên
bạch nhật để làm gương. Một anh sinh viên không tới dự lớp học tập cũng bị
bắn công khai. Nguyễn Ðọc bắn nhiều người trong đó có người bạn thân đồng
lớp là Mu Ty, chỉ vì bạn không chịu hợp tác với y. Bước vào ngày thứ hai
bắt đầu kiểm soát lương thực, thực phẩm.
Ngày thứ bốn, vì không tuân hành lệnh cách mạng, một gia đình bị xử. Người
chủ gia đình bị bắn tức khắc. Dưới áp lực khủng bố gia tăng nhiều người bỏ
trốn, nhưng ít kẻ thoát. Vùng Gia Hội có nhiều người thoát hơn nhờ ban đêm
chèo bè qua sông sang làng Ðập Ðá. Thường bị bắn theo nhưng cố chèo.
Những người nằm vùng xuất đầu lộ diện, ra tay truy lùng nạn nhân. Bộ đội
Bắc Việt và quân chính quy Cộng Sản Việt Nam (CSVN) lo chuyện quân sự và
chiến lược. Nằm vùng địa phương lo việc chính trị, hành chính, bình định,
tuyên truyền, và tiêu diệt kẻ thù. Ðám này bắt và giết người bất kể, nhiều
khi chỉ vì hiềm thù cá nhân. Cán bộ miền Bắc có mặt ở tòa án nhân dân xem
ra ít nắm vững chuyện chính trị và đóng vai trò ít quan trọng trong các
bản án. Ðịa phương quyết định mọi chuyện. Trước khi lên danh sách, thường
đám nằm vùng đã quyết định bắt ai rồi. Chỉ còn việc ra lệnh thanh toán
những ai họ nhắm nữa mà thôi. Có lẽ họ lý luận rằng, thà giết lầm hơn bỏ
sót, vì bỏ sót thì sau này mình sẽ bị nhận diện. Một cách hệ thống, công
chức, quân nhân, sinh viên có tinh thần quốc gia, có khả năng lãnh đạo và
có thể gây trở ngại cho cách mạng, chính trị gia đối lập, tất thảy đều
được đoái hoài. Danh sách bất tận.
Dân chúng tập trung ở nhà thờ chính tòa được lệnh vào bên trong, không ai
được đứng bên ngoài. Phụ nữ và trẻ con được lệnh ngồi xuống. Ðàn ông và
thiếu niên từ 15 tuổi trở lên đứng. Ở bệnh viện, trò tương tự cũng đã diễn
ra. Dân quanh vùng, đặc biệt là vùng quanh căn cứ Mỹ, được lệnh tập trung
vào bệnh viện vì cộng sản sợ giao tranh có thể xảy ra ở đó. Dân lúc này
còn sợ súng máy và hỏa tiễn trực thăng hơn quân chiếm đóng nên ngoan ngoãn
làm theo lệnh. Sau ba ngày, đàn bà con nít được lệnh ngồi, đàn ông đứng
dậy để hai tên nằm vùng nhận diện, trước mặt hai cán bộ miền Bắc và hai bộ
đội CSVN. Hai người nằm vùng này mới được xổ tù khi Việt cộng chiếm thành
phố. Cả hai đều là thành viên kỳ cựu của CSVN. Một số người, trẻ có già
có, được cấp thẻ và dẫn về nhà thờ chính tòa. Bên trong nhà thờ đàn ông và
thiếu niên được lệnh sắp thành hàng rồi bước ra ngoài với cán bộ hộ tống.
Từ nhà thờ họ băng qua các đường Phủ Cam lên Chùa Từ Ðàm. Bị giữ ở đấy một
ngày rồi lại tiếp tục đi phía Nam, hướng Nam Giao. Ðàn bà trẻ con nhao lên
nhưng được trấn an rằng cha, chồng, con họ phải ra phục dịch bên ngoài
thành. Một số bà đi theo xa xa, nhưng rồi bị chặn lại. Trong số người ra
đi có anh lính trẻ cộng hòa và Lương (nhân vật kể lại câu chuyện này).
Ngày kế tiếp, cuộc hành trình kéo dài suốt chiều tới tối, thoạt tiên rời
Từ Ðàm đi về hướng Nam rồi bẻ hướng Ðông Nam. Sáu cây số đường đi mà Lương
nghĩ là một cuộc trường chinh. Không ai nói với ai. Chỉ một lần yên lặng
bị cắt đứt bởi một câu hỏi của ai đó “Ta đi mô đây”. Có tiếng phụ họa “Lên
núi hay tới chỗ chết?”.
Bộ đội CSVN nói là họ được đưa đi học tập. Không ai biết mình đi đâu nhưng
tự thâm tâm nhiều người tin rằng có lẽ đời mình sắp kết thúc. Ông già đi
bên cạnh Lương bỗng ngã quỵ. Cho tới lúc đó anh không biết có ông già đi
bên mình. “Bắt gió cho ông ta” tiếng ai đó vang lên... Lương ôm lấy ông
cho tới khi người canh gác tới.
Mắt ông già hé mở trong chiều xẩm tối. Tiếng nói lạc giọng thều thào. “Xin
để tui đi, để tui ở lại đây”, ông van xin, bàn tay xương xẩu níu lấy cánh
tay người gác. “Tui không đi xa hơn được nữa”.
“Ðứng dậy “.
Ông già gượng dậy, cố thẳng người thêm được vài bước rồi lại ngã. Người
gác đoàn lúc này hết kiên nhẫn, đạp ông ra lề đường rồi bỏ đi. Vài phút
sau, một phát súng xé không khí cùng với một tiếng kêu yếu ớt vang lên.
Làm thế để chắc ăn, không ai chứng kiến. Xác ông được dập vào một hố gần
đó, hai tù nhân được lệnh lấp đất. Một tháng sau xác ông được đồng bào
khám phá.
Vô vọng, đoàn người bước đi càng lúc càng chậm, câm lặng uất nén. Người
gác càng hối thúc. Rồi có tiếng hô “Dừng lại “. Lương thấy đám người phía
trước được lệnh bỏ túi xách xuống và ngồi xuống. Họ đã tới đích. Ðám canh
gác phía sau miệng hét thúc kẻ này đi nhanh, chân đá vào sườn kẻ khác....
Sau này, Lương nhớ lại mình đã đi qua thôn Tu Tay. Theo anh, chừng 18
người đã bị kêu lên phía trước và bị quân CSVN tố có tội ác với nhân dân.
Các nạn nhân bị lôi đi ngay. Chả ai biết gì về số phận họ vì chẳng bao giờ
gặp lại họ nữa. Những người khác được lệnh đi về phía lăng Ðồng Khánh.
Sau một giờ đi họ lại được lệnh dừng, chia thành hai nhóm nhỏ và bắt đầu
được lệnh đào hầm rãnh. Họ đào mồ cho lớp người tới sau, chứ chính họ thì
chỉ vài mạng phải nằm ở đây mà thôi. Như một ác mộng kinh hoàng thăm viếng
địa cầu, nhưng ác mộng không do quỷ ma nào cả mà do chính con người tạo
ra.
Thoạt tiên, Lương nghĩ chắc mình sẽ không qua khỏi. Dù vậy, anh và người
lính trẻ vẫn cố tìm cách thoát thân, trong một hoàn cảnh có thể nói là
tuyệt vọng. Hai người thất thần nhìn nhau, mắt mở lớn. Chung quanh Lương,
đám người đói, lạnh, có kẻ đau, không ai dám quay về nhìn thành phố thân
yêu đổ nát đang chìm trong bóng tối sau lưng họ. Họ đào đã hai, ba tiếng,
ai nấy im lặng gặm nhấm suy nghĩ của mình. Hố đào là để trú ẩn và làm
mương dẫn nước, người ta nói thế. Một tiếng nổ kèm với tiếng la vang lên.
Thần chết vây bủa không gian. Tại sao mình ở đây? Ða số họ là công giáo,
chả ai quan tâm tới chính trị, một số do hoàn cảnh lịch sử phải bước vào
lính như bao nhiêu thanh niên Việt Nam và trên khắp thế giới đến tuổi
khác.
Sau khi đào xong một hố rãnh, đám đông được lệnh đi tới một đụn cát để
nghỉ đêm. Vài người bị dẫn đi. Một số la thét lên vì sợ. Lương thấy người
bạn ở cùng phố mà anh quen từ mấy năm nay bật khóc nức nở. Một người hoảng
lên chạy quẩn để rồi bị bắt giữ lại. Lương hoảng hốt. Chân anh như điện
giật. Anh nghĩ phải liều ngay. Chung quanh cán bộ gác đầy dẫy, nhưng nếu
lao vào được bóng tối thì có cơ thoát. Ác mộng tiếp tục. Người la. Kẻ bị
đánh. Người rú lên cười kinh hoàng. Lương ở trong một đám khá đông đang
bước đi. Ðám người khập khễnh lê lết xuyên qua một đám cây rậm đi xuống
đụn cát phía Nam. Khi họ xuống đồi, Lương lách người lao vào bóng tối. Một
viên đạn rít bên tai. Anh phóng qua đám rừng, tai vẫn nghe tiếng đạn và
tiếng la hét. Chỉ vài phút anh tới một con suối và chạy theo dòng nước
hướng về phía Ðông. Anh đi suốt đêm, thỉnh thoảng bị khuất động bởi trái
sáng thả từ máy bay và tiếng đại bác. Sáng ra thấy mình băng qua một con
đường sắt. Từ đó tiếp tục đi tới quốc lộ, lòng mong ngóng sớm thoát được
vùng tử địa. Xế chiều anh tới con đường phía Nam cách Phú Bài mấy dặm. Mãi
tới ngày 16 tháng 2 Lương mới về lại được thành và kể cho chị Kim những gì
đã xảy ra....
Người ta đoán rằng đám nạn nhân từ Phú Cam tiếp tục đi nhiều ngày nữa về
hướng Nam, xuyên qua một vùng cây cối khó đi. Mãi tới trung tuần tháng
9/69 người ta mới tìm thấy xác họ trong một con suối nhỏ, khe Ðá Mài, con
suối chảy ra khe Ðại đổ vào sông Hương.... Trong số 428 bộ cốt tìm được ở
đó, rất ít được nhận diện. Vì không tìm thấy ở đâu khác, gia đình họ
Nguyễn (thân nhân người lính trẻ) tin rằng con mình đã chấm dứt cuộc đời
nơi khe suối này....
Mồ Tập Thể
Mồ tập thể được khám phá đầu tiên ở trường trung học quận Gia Hội, nằm bên
cạnh khu dân cư. Sở dĩ cư dân gần đó biết được là vì họ nghe tiếng súng và
biết ở đó có mở tòa án nhân dân. Một số người sau khi tham dự phiên tòa
đầu tiên đã liều trốn và may mắn thoát. Một số khác nhờ bơi qua sông.
Trước ngôi trường có tất cả 14 hố gồm 101 tử thi. Sau ba ngày tìm kiếm,
người ta khám phá thêm một số hố rải rác trước, sau, và bên hông trường,
nâng tổng số tử thi lên 203, gồm xác thanh niên, người già, và phụ nữ.
...đang khai quật những mồ chôn tập thể
Trong số xác trẻ có 18 sinh viên. Một số trong bọn họ là những sinh viên
đã bỏ vô bưng theo CSVN sau vụ đấu tranh chống chính quyền, nay trở về bắt
các sinh viên khác theo họ. Khi CSVN chuẩn bị rút, các sinh viên được phép
chọn hoặc vô bưng hoặc ở lại thành. Kẻ chọn ở lại bị giết và chôn tại
trường. Những sinh viên khác của Gia Hội không theo CSVN cũng chịu chung
số phận. Có hố vừa chôn được hai hoặc ba tuần; số còn lại rất mới. Những
xác đầu tiên được lính Thủy Quân Lục Chiến Cộng Hòa khám phá ngày
26/02/1968.
Trong số nạn nhân có cô Hoàng Thị Tam Tuy [các tên riêng và địa danh nào
không đoán được sẽ ghi lại đúng như tác giả đã ghi - Người dịch], 26 tuổi,
rất xinh, bán hàng ở chợ, nhà tại đường Tô Hiến Thành, Gia Hội. Bị quân
CSVN, theo lời kể của chị/em cô, vào nhà bắt đi đưa vào trường điều tra
ngày 22 tháng 2, rồi chẳng thấy trở về. Xác cô chân tay bị trói, miệng
nhét đầy giẻ; mình mẩy không thấy một vết thương nào. Xác cô nằm chung với
bốn nạn nhân khác, mà hai trong số đó có bà con với chị/em dâu cô. Trong
số các nạn nhân khác có bà góa Dương Thi Co, 55 tuổi, nghề bán guốc, 4
con. Bị bắt tại nhà ngày 22/2, đưa vào trường Gia Hội và bắn chết. Xác bà
được các con nhận diện ngày 26/2. Người thứ ba là Lê Văn Thắng, 21 tuổi
sinh viên ở Gia Hội. Anh bị bắt đi tham dự lớp huấn luyện ngày 14/2. Xác
được gia đình phát hiện và nhận diện ngày 16/3, chung hố với hai nạn nhân
khác trong khuôn viên trường.
Người thứ tư là Trần Ðình Trọng, sinh viên kỹ thuật và mới lập gia đình.
Bị bắt ngày 6/2, tìm thấy xác ngày 26/2. Người thứ năm Nguyễn Văn Dong,
cảnh sát 42 tuổi, bị bắt ngày 17/2 ở nhà một người quen và bị chôn sống,
tay trói tại trường Gia Hội. Tìm thấy xác ngày 26/2. Người thứ sáu là Lê
Văn Phú, 47 tuổi, cảnh sát. Bị bắt tại gia ngày 8/2. Vợ con van xin CSVN
cho phép chồng ở lại nhà, nhưng tối hôm đó bị hành quyết, bị bắn vào đầu,
xác tìm thấy ngày 26/2, ở khuôn viên trường. Người thứ bảy, bà Nguyễn Thi
Lao, buôn thúng bán bưng, 48 tuổi. Bị bắt trên đường lộ. Xác tìm thấy ở
trường học, tay bị trói, miệng nhét đầy giẻ; mình mẩy không bị một vết
thương nào. Có lẽ bà bị chôn sống. Những xác khác tìm thấy gồm một đại úy
cộng hòa, hai trung úy, ba trung sĩ, và mấy viên chức hành chánh. Bốn xác
người của CSVN.
Vùng mồ lớn thứ hai được khám phá gồm 12 hố với 43 tử thi ở Chùa
Theravada, thường gọi là Tăng Quang Tự.
Vùng thứ ba tại Bãi Dâu với 3 hố, 26 xác. Trong số nạn nhân ở Chùa có ông
Phan Ban Soan, 60 tuổi, sinh tại Phú Vang, Thừa Thiên, nhà ở đường Tô Hiến
Thành, có gia đình, 5 con. Ông Soan làm nghề thợ may, trước có tham gia vụ
Phật giáo chống tổng thống Diệm. Năm 1961 bị bắt vì chống chính quyền,
được thả năm 1967. Bị Việt cộng bắt đi tối 12/2 trên đường Chi Lăng, Gia
Hội. Cộng sản phân công ông chôn xác chết và phân phối gạo. Xác ông tay bị
trói, bị bắn xuyên đầu, dập cùng hố với 7 người khác.
Một người khác tìm thấy ở Chùa là ông Ðặng Cơ, 46 tuổi, nghề thầu khoán,
bị bắt tại gia ngày 6/2, tìm thấy xác ngày 26/2. Một người khác nữa là ông
Ngô Thông, 66 tuổi, nhân viên hành chánh hồi hưu, bị bắt ngày 8/2, xác dập
chung với 10 người khác. Một số tử thi có vết thương, một số tay bị trói
giật cánh khỉ bằng dây thép gai, và một số miệng bị nhét giẻ.
Lần đầu tiên nói chuyện với đồng bào trong vùng tôi tưởng chỉ có 16 xác ở
Chùa và 3 xác khác ở Bãi Dâu. Nhưng bên hông và sau Bãi Dâu có nhiều hố
chôn. Tất cả ở đây chết vì bị trả thù. Một vài người là thành viên CSVN
nhưng bị giết vì muốn ở lại thành. Họ đều là dân Gia Hội. Bốn tháng sau,
tháng 8/68, tôi trở lại đây để tìm hiểu thêm uẩn khúc của những cái chết.
Thân nhân các nạn nhân lẫn dân địa phương đều xác nhận những điểm trên.
...đám tang cho những mồ chôn tập thể
Tiết lộ về “mồ chôn tập thể” đầu tiên của chính quyền miền Nam là vào ngày
28/2/68, khi phát ngôn nhân chính phủ cho biết về một hầm “ghê gớm ở Cồn
Hến gồm 100 xác công chức và quân nhân bị bắt khoảng đầu tháng”. Cũng theo
phát ngôn viên, “các nạn nhân bị Việt cộng giết, thân xác họ không được
lành lặn”. Cồn Hến nằm giữa sông Hương. Lúc đầu CSVN không màng chiếm Cồn.
Nhưng sau nó trở thành một vị trí chiến lược cho việc tiến quân và rút
quân từ Gia Hội ra vùng cát Ðông Nam, vùng họ chiếm từ nhiều năm nay.
Chính quyền xác nhận có 101 xác trong hầm. Theo đồng bào chạy thoát từ Cồn
thì trong số nạn nhân có nhiều người nam mang quân phục, một vài người bận
đồ kaki của CSVN, một số khác bận áo dòng ngắn, một vài người mang quân
phục lính cộng hòa và một vài người bận thường phục. Tôi hỏi nhân viên
chính quyền địa phương về tên tuổi các nạn nhân thì được trả lời là các tử
thi không được nhận diện đầy đủ; họ xác nhận là không thể nào quả quyết
tất cả đều bị hành quyết; một vài nạn nhân có thể đã chết trong khi giao
tranh và vài xác khác, cũng theo họ, là của quân thù.
Vùng chôn thật sự thứ tư nằm sau Tiểu chủng viện, nơi dựng tòa án nhân
dân. Hai hầm chứa xác ba người Việt làm việc cho tòa đại sứ Hoa Kỳ, hai
xác người Mỹ ông Miller và ông Gompertz, nhân viên USOM, và xác một giáo
sư trung học người Pháp bị giết vì lầm là người Mỹ. Tất cả đều bị trói
tay. Xác tìm thấy và liệm ngày 9/2. Xác hai người Mỹ và người Pháp được
đưa về Ðà Nẵng.
Quận Tả Ngạn, vùng thứ năm, do một quân nhân người Úc khám phá ngày
10/3/68. Ba hầm rãnh với 21 tử thi, tất cả đều nam giới, tay bị trói, đạn
bắn xuyên đầu và cổ. Một hầm khác, vùng thứ sáu, nằm cách Huế 5 dặm về
hướng Ðông, được khám phá ngày 14/3/68 do một cố vấn quân sự Mỹ cùng toán
lính Việt đi kèm. Hai lăm xác, tất cả đều bị bắn vào đầu, tay trói giật
cánh khuỷu. Nhờ một cánh tay của một nạn nhân nhô ra khỏi mặt đất mà hầm
được khám phá.
Phía Nam Huế qua hoàng thành ở Nam Giao là nơi mộ phần của vua Tự Ðức và
Ðồng Khánh. Nơi đây là vùng chôn tập thể thứ bảy. Ðây đó trên dưới hai
chục hầm, có cái giữa đất bằng, có cái dưới bụi cây, có cái bên bờ suối.
Bên cạnh hầm
lớn,
có những hố nhỏ chứa một, hai hoặc ba xác. Hầm đầu tiên được khai quật
ngày 19/3/68, nhưng mãi cho tới tháng 6/69 vẫn còn xác được tiếp tục phát
hiện. Ban đầu còn dễ nhận dạng, vài xác mang quân phục, ngoài ra còn lại
thường phục. Ðặc biệt ở đây không có xác phụ nữ và trẻ con. Càng về sau
việc nhận diện trở nên khó khăn. Dù vậy, cuối hè 1969, người ta cũng nhận
diện được xác bố của ông thôn trưởng thôn Than Duong. Vì con trai vắng mặt
nên cụ già bị bắt thay con. Về sau con đi tìm cha mãi không gặp. Xác cha,
đạn xuyên đầu và ót, được tìm thấy tháng 6/69.
Cũng trên đường hướng Nam đó là Tu viện Thiên An, nơi xảy ra trận chiến ác
liệt trong thời gian cộng sản tấn công. Khi buộc phải triệt thoái, cánh
quân chiếm đóng phía Nam thành phố rút lên núi và chiếm giữ ngôi Tu viện
xây cách đây 26 năm, cách Huế 6 cây số hướng Nam, vào ngày 21/2. Lúc đó Tu
viện đang là nơi lánh nạn cho hơn 3000 người. Mặc cho các cha dòng van
xin, cộng sản đã cho thần hỏa thiêu rụi tòa nhà chính trong vòng hai ngày.
Các tòa nhà bên là chỗ sinh kế của nhà dòng cũng bị lửa đạn thiêu hủy. Thư
viện gồm những pho thư khố và thủ bút quý thời vua chúa cũng chung số
phận.
Cha Dom Romain Guillaume, một trong những linh mục của dòng, bị một lính
Việt cộng bắn vào vai lúc rời khỏi tòa nhà cháy sau khi đã di tản hầu hết
dân tỵ nạn. Một linh mục người Việt bị bắn vào chân. Khi rút khỏi đống
gạch vụn Tu viện ngày 25/2, Cộng quân mang theo trên 200 người, trong đó 2
linh mục người Pháp, cha Urbain, 52 tuổi, và cha Guy, 48 tuổi, và một số
tu sĩ linh mục, tập sinh, và người giúp việc. Những người này bị lọc bắt
trong thời gian cộng quân chiếm Nhà dòng và được dẫn đi về hướng Nam. Ða
số bọn họ kết liễu cuộc đời gần chỗ lăng các vua. Tới tháng 6/69, tổng
cộng 203 xác được khai quật. Trong số nạn nhân ở lăng Tự Ðức có Ðoàn Xuân
Tong, 20 tuổi học sinh trung học, nhà ở làng Nguyệt Biểu, quận Hương Thủy.
Em biến mất khỏi nhà ngày 06/2/68. Xác em được thân nhân tìm thấy bên cạnh
lăng vua ngày 19/3/68, chôn chung với năm người khác cùng làng. Tại lăng
Ðồng Khánh có xác linh mục Urbain lấp cùng một hố với 10 người khác. Một
người Việt khai quật xác cho tôi hay tay linh mục bị trói, mình không có
một vết thương, chứng tỏ có lẽ bị chôn sống. Xác ông liệm ngày 23/3/68 và
sau đó được một linh mục đồng dòng nhận diện. Vị linh mục này không thể
xác nhận được là tay cha Urbain có bị trói hay không. Sự kiện không có xác
đàn bà và con trẻ trong các hầm chứng tỏ các nạn nhân đã bị hành quyết dã
man chứ không phải chết trong lúc giao chiến. Nếu bị pháo kích hoặc oanh
tạc thì chắc chắn đã có người bị thương và sống sót, hoặc có người chết
không toàn thây. Và chắc rằng họ không phải bị chôn tại chỗ, bởi theo
phong tục người chết luôn được mang về nhà mình để hồn họ khỏi phải vất
vưởng muôn kiếp. Vì thế nguyên tắc của đối phương là phải dấu nạn nhân thế
nào để không bị khám phá, mà nếu có bị khám phá thì cũng không nhận diện
được là ai.
Ngoài thi hài cha Urbain, thi hài cha Guy dòng Thiên An cũng được tìm thấy
trong một hầm riêng ngày 27/3/68 gần lăng Ðồng Khánh, với vết đạn ở đầu và
cổ.
Vùng chôn thứ tám ở cầu An Ninh khám phá ngày 1/3 với 20 xác. Trong số tử
thi có ông Trương Văn Triệu, trung sĩ lính Cộng hòa. Trung sĩ Triệu có vợ
và 5 con. Du kích cộng sản địa phương bắt ông ở trường mẫu giáo Kim Long,
nơi ông ẩn trốn. Bị trói và dẫn đi. Nhờ dân chúng gần đó cho hay Việt cộng
có chôn xác người gần cầu nên vợ ông đã tìm được xác chồng sau đó.
Xác ông Trần Hy, thuộc lực lượng Nhân Dân Tự Vệ, có vợ 4 con, cũng được
lấp cùng hầm với ông Trieu. Ông bị bắt ngày 20/2 khi đang trốn trong nhà
một láng giềng. Tay bị trói cánh khuỷu, người không có vết thương nào.
Vùng chôn thứ chín ở cửa Ðông Ba, nơi xảy ra giao tranh lớn. Ðây chỉ có
một hầm 7 người bị bắt tại gia và giết sau đó. Trong đó có ông Ton That
Quyen, 42 tuổi. Có gia đình với 10 người con, bị bắt và dẫn đi hôm 8/2/68.
Gia đình tìm được xác ông ngày 5/5/68.
Ðịa điểm thứ mười là trường tiểu học An Ninh Hạ, một hầm 4 xác, trong đó
có cảnh sát Tran Trieu Tuc, 52 tuổi, có vợ 7 con. Ông bị bắt tại nhà và
mang đi ngày 05/2/68. Xác tìm được ngày 17/3/68 ở trường, mang vết thương
ở đầu và cổ. Ba xác còn lại: một sinh viên, một quân nhân, và một cảnh
sát.
Ðịa điểm thứ mười một là trường Van Chi, một hầm 8 xác. Trong đó có anh Le
Van Loang, thợ máy, 35 tuổi, có vợ 6 con. Theo lời chị Loang, anh bị bắt
đi dự lớp huấn luyện ngày 6/2. Khi bị dẫn đi, chị và các cháu chạy theo
van xin nhưng vô hiệu. Họ ra lệnh mẹ con chị phải quay trở về. Xác anh
được những gia đình đi tìm xác người thân tìm thấy ngày 10/3/68 gần
trường. Một vài xác bận quân phục, 4 xác chắc chắn là thường dân, trong đó
có một sinh viên.
Ðịa điểm thứ mười hai ở chợ Thông, cách nội thành 2 cây số về hướng Tây.
Tìm được 102 xác. Trong đó có ông Nguyen Ty, 44 tuổi, thợ xây gạch, có vợ
6 con. Bị bắt ngày 2/2/68 và có lẽ bị giết ở chợ cùng với nhiều nạn nhân
khác. Tìm được xác ngày 1/3, tay bị trói, một viên đạn từ ót bung ra cửa
miệng. Nhiều người khác cũng bị bắn, tay trói. Có nhiều xác đàn bà nhưng
không có trẻ con.
Ðịa điểm thứ mười ba là vùng lăng Gia Long, ở Thiện Hàm bên bờ sông Hương,
cách thành phố khoảng 16 cây số hướng Nam và cách Ðàn Nam Giao cỡ 13 cây
số Tây Nam. Gần 200 xác được tìm thấy dưới các đám cây và bụi rậm, gồm học
sinh, sinh viên, nhân viên hành chính, quân nhân, và nhiều phụ nữ. 27
người thuộc làng lân cận. Sau khi an ninh tạm vãn hồi, các bà đi tìm chồng
đã khám phá ra địa điểm này. Lúc đầu, họ không dám đi quá xa. Nhưng hai
ngày sau, 25/3/68, họ đụng vào một miếng đất mới đào trên triền một trong
nhiều thung lũng nhỏ trong vùng. Xác người thân họ nằm nơi đây, tay bị
trói cánh khuỷu, đạn bắn từ sau cổ xuyên qua miệng. Có nhiều rãnh hầm nối
nhau với nhiều xác. Một số nạn nhân từ nội thành, những người khác từ các
làng lân cận. Một số là sinh viên từ Huế về nhà ăn tết.
Ðịa điểm thứ mười bốn nằm ở giữa Chùa Tăng Quang và Tường Vân, 2.5 cây số
Tây Nam Huế. Ở đó có xác 4 người Ðức, 3 bác sĩ và một bà vợ, tìm thấy ngày
2/4/68.
Ðịa điểm mười lăm ở Ðông Gi, 16 cây số phía đông Huế trên đường ra bờ
biển, tìm thấy ngày 1/4/68. 101 xác, đa số bị trói và miệng nhét đầy giẻ.
Tất cả đều nam giới, trong đó có 15 sinh viên, nhiều quân nhân và nhân
viên hành chính, già lẫn trẻ. Một vài xác không thể nhận diện được.
Tới tháng 5/68, tổng cộng có trên 900 xác người bị coi là mất tích đã được
tìm thấy. Dĩ nhiên còn nhiều người chưa được tính.... Ðầu năm 1969 nhiều
địa điểm khác được khám phá.
Ðiểm chôn thứ mười sáu: Ðầu tiên ở làng Vinh Thái. Ðịa điểm thứ hai ở làng
Phú Lương. Ðịa điểm thứ ba ở làng Phú Xuân, tất cả thuộc quận Phú Thứ. Tất
cả được tìm thấy trong khoảng từ tháng 1 tới tháng 8/69. Quận này với quận
kế bên bị cộng sản chiếm nhiều năm và nơi đây xảy ra nhiều cuộc không tập
kéo dài nhiều tháng. Mãi tới đầu năm 1969 quân Cộng hòa mới tiến vào được
vùng này....
Ba làng này cách thị xã Huế chừng 15 cây số về các hướng Ðông và Ðông Nam,
cách bờ biển từ 3 tới 5 cây. Theo các viên chức địa phương trên 800 xác
được tìm thấy trong các vùng trên trong vòng 6 tháng. Có hầm đào sâu, có
hầm cạn. Nhiều xác chôn lâu rồi, quần áo đã mục.... Trong số nạn nhân
người ta nhận diện được 16 học sinh trung học, theo học ở Huế nhưng về quê
ăn tết. Cả nhân viên hành chính, đàn ông, đàn bà, trẻ em, già lẫn trẻ. Một
số tay bị trói, đa số đều chôn cùng một hố. Vùng làng Vinh Thái đào được
135 xác; làng Phú Lương 22; và làng Phú Xuân đợt đầu 230, đợt sau, khám
phá vào cuối năm 69, 375 xác. Dù thời gian qua lâu, nhưng nhờ lượng muối
cao của đất vùng này giữ, đa số tử thi hãy còn có thể nhận diện được.
Nhiều nhân viên hành chính và quân nhân, bị bắn ở cổ và đầu. Ða số nạn
nhân thuộc nam giới. Một vài phụ nữ và trẻ em và một vài người mang nhiều
loại vết thương. Có các linh mục, tu sĩ, và chủng sinh của các làng lân
cận mất tích từ hơn 20 tháng kể từ biến cố tháng 2/68. Trong số 357 xác có
cha Bửu Ðồng, một cha sở quận Phú Vang và 2 chủng sinh. Cha Đồng dấu được
trong túi sau bộ đồ ngủ đen trên người một hộp mắt kính trong đó có ba bức
thư tiếng Việt. Một trong ba lá thư này, có bản chụp trưng bày ở nhà thờ
chính tòa Huế, ông viết cho bổn đạo mình (thư tìm thấy trên thi thể ngày
8/11/69).
Các con cái yêu dấu:
Ðây là bút tích cuối cùng để nhắc cho các con ghi nhớ bài phúc âm thánh
Phêrô trên thuyền bão táp... (3 chữ đọc không ra) đức tin. Lời cầu chúc
của Cha ngày đầu xuân cho mọi công việc Tông đồ của Cha giữa chúng con,
nhớ... (hai chữ đọc không ra) khi sự sống của Cha sắp kết liễu theo ý
Chúa.
Hãy mến Mẹ sốt sắng lần hột, tha mọi lỗi lầm của Cha, xin cám ơn Chúa với
Cha, xin Chúa tha tội cho Cha và tận tình thương nhớ cầu nguyện cho Cha
được sống trong tin tưởng, kiên nhẫn, trong khắc khổ để kiến tạo hòa bình
của Chúa Kitô và phục vụ tinh thần Chúa và mọi người trong Mẹ Maria. Xin
cầu nguyện cho Cha bình an sáng suốt và can đảm cùng mọi sự đau khổ tinh
thần, thể xác, và gởi mạng sống cho Chúa qua tay Ðức Mẹ.
Hẹn ngày tái ngộ trên nước Trời.
Chúc
lành cho chúng con.
(Chữ
ký Cha Ðồng)
Ðiểm chôn thứ mười bảy ở làng Thượng Hòa, quận Nam Hòa, bên bờ sông Tả
Trạch, một phụ lưu sông Hương phía Nam lăng Gia Long. 11 xác được tìm thấy
giữa các lùm cây trong tháng 7/69. Chỉ có ba xác nhận diện được là người
của làng bên cạnh. Tất cả đều mang vết thương cổ và đầu, dấu chỉ của sự
hành quyết.
Ðiểm thứ mười tám ở Thúy Thạnh, quận Hương Thủy, tìm thấy tháng 4/69, và ở
làng Vinh Hưng, quận Vinh Lộc, tìm thấy tháng 7/69. Cả hai làng nằm trong
vùng bị cộng sản chiếm từ lâu.... Trên 70 xác, nhiều xác không còn nhận
diện được nữa, đa số là đàn ông, vài đàn bà, và trẻ con. Họ được nhận diện
là người của các làng lân cận và vài người có thể bị chết vì chiến cuộc
bởi mình họ mang nhiều vết thương và xác không toàn vẹn. Các nạn nhân khác
bị bắn ở cổ và đầu.
Ðiểm thứ mười chín tìm thấy vào tháng 9/69 ở Khe Ðá Mài, quận Nam Hòa, một
con suối nhỏ chảy vào Khe Ðại, phụ lưu sông Hương. Khe chứa đầy xương
người, có xương đủ bộ, có xương nằm riêng, sọ nằm riêng; tất cả được nước
suối mài trắng tinh. Dân đi cưa gỗ tìm thấy địa điểm này. Nạn nhân có lẽ
đã được chôn bên bờ suối trong mùa mưa và nước suối đã dần soi mòn đất để
lộ xác ra, cũng có thể là nạn nhân bị vất xuống suối, chứng cớ là các mảnh
quần áo được tìm thấy dọc bờ hoặc ngay dưới khe, thì việc chôn lấp nạn
nhân có lẽ xảy ra trong các tháng mùa mưa (tháng hai, ba, tư). Và điều này
có nghĩa là nạn nhân đã được dẫn thẳng tới đây hoặc được mang tới đây sau
khi bị bắt một thời gian ngắn. Nếu chôn trong mùa suối khô, thì sự kiện
xảy ra trong khoảng từ tháng 06 tới 10.
... 40 năm sau, 2008, vào ngày Tết người dân Huế âm thầm tưởng niệm thân
nhân đã bị VC sát hại - hình ảnh Nghĩa trang Ba Tầng (nơi chôn cất 400 nạn
nhân khe Đá Mài tại Huế năm Mậu thân) với hàng chữ “40 năm bị VC sát hại
dã man”. Hình chụp sáng mồng một tết Nguyên đán Mậu Tý (có lẽ đã được một
người can đảm viết trong đêm giao thừa). Công an đã đến hiện trường (nhưng
không rõ đã xóa lời kết án đanh thép này chưa) - PV FNA từ Huế...
và trong khi thì VC tổ chức “Mừng chiến thắng Mậu Thân dối trá”,người
dân Huế đã viết lại những dòng này “40 NĂM BỊ VC SÁT HẠI DÃ MAN” trên
tường thờ thân nhân.
Có
lẽ để giữ bí mật khi rút lui Việt cộng đã thanh toán vội vàng các nạn nhân
tại đây. Theo luật thông thường, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, kẻ thù
thường chôn cất xác đồng đội đàng hoàng. Tuy nhiên cũng có thể đây là
xương và sọ của lính CSVN và Bắc Việt. Như vậy thì số phận nào cho những
người Phú Cam bị mất tích?
Nghiên cứu các phúc trình quân sự Mỹ thì không thấy có một cuộc không tạc
lớn hoặc của máy bay B52 nào ở vùng trên, ngoại trừ trận chiến gần Lộc Sơn
vào hạ tuần tháng 4/68, một địa điểm cách xa nơi đó chừng 10 cây số. Vả
lại lập luận mang người bị chết vì bom B52 băng qua vùng đất gập ghềnh để
đưa về chôn ở suối này quả không vững. Ðường lên núi dễ dàng hơn nhiều.
Cũng vậy, nếu kẻ thù bị thiệt hại nặng ở trận Lộc Sơn và, theo thói quen
sẵn có, đã mang xác 500 đồng đội đi thì hẳn lộ trình phải là hướng núi,
gần và dễ di chuyển hơn nhiều, chứ làm sao mà chọn băng qua cánh rừng dày
đặc khó xuyên qua được này.
Trong thời gian cuộc tấn công của cộng sản có xảy ra giao tranh lớn kéo
dài từ Huế qua Bến Ngự, cầu Nam Giao tới gần và trong Nhà dòng Thiên An.
Nhưng đã không có tiếp tục đánh nhau lớn về mạn Nam, khi quân thù chọn
đường rút lui lên núi, hướng trái với Ðá Mài. Khe Ðá Mài nằm cách thành
phố 40 cây số về hướng Nam, bên ngoài vùng lăng tẩm; nơi này được coi là
vùng không người, chỉ có cộng quân lai vãng. Khe chứa 500 sọ. Ðịa thế cách
trở, cách xa mọi văn minh bởi rừng đồi vách đá cho thấy người ta không
muốn để số xác kia, xác của những người mang từ Huế ra bị khám phá, mà nếu
có khám phá thì cũng không nhận diện được. Nằm lẫn với xương là các mảnh
quần áo thường, không phải kaki hay vải màu xanh bộ đội miền Bắc hoặc quân
phục CSVN. Các sọ vỡ xương trán tất thảy cho thấy bị đánh bởi một vật gì
nặng. Một số sọ khác không thấy vết tích gì ở xương, đây có thể là nạn
nhân chết trong lúc giao tranh. Lần lượt tất cả hài cốt được chuyển về
thành phố, nơi họ ra đi và tống táng trong an bình.... Sau khi Ðá Mài được
khám phá, vẫn còn vài trăm người mất tích. Trong số đó có một số sinh
viên, điển hình là các anh Ngô Anh Vũ, Nguyễn Văn Bích. Cả hai bị bắt ở
nhà thờ Phủ Cam. Những người khác, viên chức hành chánh, thành viên chính
đảng, thanh niên công giáo, Phật giáo, tu sinh, giáo chức, và quân nhân.
Họ bị bắt đi, biệt tăm tin tức.
Bên cạnh các hầm chôn tập thể, còn có các nạn nhân lẻ tẻ, bị giết tức
tưởi. Có khi cả gia đình bị tiêu diệt như gia đình ông Nam Long, thợ buôn,
bị bắn cùng vợ và 5 con tại nhà. Ông Ngô Bá Nhuận bị bắn dã man trước rạp
chiếu bóng địa phương, và ông Phan Văn Tường, lao công, bị giết ngoài nhà
ông với bốn đứa con....
Elje Vannema
The
Vietcong Massacre at Hue. Vintage Press, New York, 1976
(E.M.)
CoVang 2/14/2012 MẬU THÂN 68,

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

Content-Type: text/html