text:
Anh em cùng xem một bộ phim loạn luân bố chồng lên cơn dâm dục hiếp dâm con dâu trong khi con trai đang làm việc ngoài sân..Xem video cực hay bố chồng cưỡng hiếp con dâu hay cực…
Xem clip sec con dâu khiêu dâm bị bố chồng hãm hếp hot
Tội nghiệp hai em của chị, mình lên phòng ngủ của chị rồi chị sẽ chỉ cho hai đứa thấy mấy cô bạn gái của hai đứa không biết gì hết cả.
Hai thằng líu ríu theo chân Liên, nàng kéo cả hai em vào phòng rồi quay lại khoá trái cửa. Chưa bao giờ Liên lại thấy hồi hộp như bây giờ, kể cả lúc nàng làm tình lần đầu tiên, trao gởi trinh tiết cho một gã bạn cùng lớp. Ngày xưa, Liên nhớ khi má nói với nàng về chuyện này, chính má cũng kéo nàng vào phòng ngủ của ba má, ở đó, Liên đã được má dạy dỗ những bài học đầu tiên làm một người đàn bà. Giờ thì nàng lại trở thành cô giáo cho hai đứa em trai, nhưng có điều Liên suy nghĩ mãi mà không biết bắt đầu trước tiên ra sao. Ngày xưa, Liên nhớ má nàng khi nói chuyện đã mở đầu bằng cách chỉ tay xuống cái giường mà hai má con Liên đang ngồi rồi nói với nàng
– Đây là cái giường ba và má vẫn làm tình cùng với nhau hàng ngày, rồi con sẽ hiểu chuyện này là việc làm hết sức bình thường giữa một người đàn ông và một người đàn bà….
Full video clip bố chồng hiếp dâm con dâu mới
Sở dĩ Liên có thể chắc vầy vì nàng căn cứ vào cái lí thuyết của di truyền, đến bây giờ Liên vẫn còn nhớ mồn một hình ảnh nàng xem trộm ba má làm tình khi hai người còn sống. Liên nhớ ba nàng có một cái buồi cực kì bự, bự hơn rất nhiều so với những tay bạn trai đã lên giường với Liên, nàng vẫn còn nhớ là má nàng đã sung sướng ra sao, đã la hét như thế nào mỗi lẫn cái khúc thịt to tướng của ba tọng vào lồn má. Mỗi lần xem ba má làm tình, Liên nhớ là mình đều chảy nước lồn dầm dề, ba má nàng đóng những cảnh sec sống vô cùng kích động mà sau này, khi xem những bộ phim cấp ba, Liên không bao giờ tìm lại được cảm giác sướng mà nàng đã từng biết. Liên mất trinh từ năm mười sáu, nhưng hàng tá bạn trai đã từng làm chuyện ấy với nàng, chưa có gã nào khiến nàng có cảm giác sung sướng như má nàng từng có khi xưa mà Liên đã trông thấy, chưa gã nào buộc Liên phải gào thét, phải nhún nhảy điên loạn, rồi phải chửi tục khi làm tình như má nàng khi má bị ba địt ngày xưa.
( Nguồn phim tại tintucgai.com )
Trang: 1

markdown:
Anh em cùng xem một bộ phim loạn luân
** bố chồng lên cơn dâm dục hiếp dâm con dâu** trong khi con trai đang làm việc ngoài sân..Xem *video cực hay bố chồng cưỡng hiếp con dâu* hay cực…
## Xem clip sec con dâu khiêu dâm bị bố chồng hãm hếp hot
Tội nghiệp hai em của chị, mình lên phòng ngủ của chị rồi chị sẽ chỉ cho hai đứa thấy mấy cô bạn gái của hai đứa không biết gì hết cả.
Hai thằng líu ríu theo chân Liên, nàng kéo cả hai em vào phòng rồi quay lại khoá trái cửa. Chưa bao giờ Liên lại thấy hồi hộp như bây giờ, kể cả lúc nàng
** làm tình lần đầu tiên**, trao gởi trinh tiết cho một gã bạn cùng lớp. Ngày xưa, Liên nhớ khi má nói với nàng về chuyện này, chính má cũng kéo nàng vào phòng ngủ của ba má, ở đó, Liên đã được má dạy dỗ những bài học đầu tiên làm một người đàn bà. Giờ thì nàng lại trở thành cô giáo cho hai đứa em trai, nhưng có điều Liên suy nghĩ mãi mà không biết bắt đầu trước tiên ra sao. Ngày xưa, Liên nhớ má nàng khi nói chuyện đã mở đầu bằng cách chỉ tay xuống cái giường mà hai má con Liên đang ngồi rồi nói với nàng
– Đây là
*cái giường ba và má vẫn làm tình* cùng với nhau hàng ngày, rồi con sẽ hiểu chuyện này là việc làm hết sức bình thường giữa một người đàn ông và một người đàn bà….
## Full video clip bố chồng hiếp dâm con dâu mới
Sở dĩ Liên có thể chắc vầy vì nàng căn cứ vào cái lí thuyết của di truyền, đến bây giờ Liên vẫn còn nhớ mồn một hình ảnh nàng
**xem trộm ba má làm tình** khi hai người còn sống. Liên nhớ ba nàng có một cái buồi cực kì bự, bự hơn rất nhiều so với những tay bạn trai đã lên giường với Liên, nàng vẫn còn nhớ là má nàng đã sung sướng ra sao, đã la hét như thế nào mỗi lẫn cái khúc thịt to tướng của ba tọng vào lồn má. Mỗi lần * xem ba má làm tình*, Liên nhớ là mình đều chảy nước lồn dầm dề, ba má nàng đóng những cảnh sec sống vô cùng kích động mà sau này, khi xem những bộ phim cấp ba, Liên không bao giờ tìm lại được cảm giác sướng mà nàng đã từng biết. Liên mất trinh từ năm mười sáu, nhưng hàng tá bạn trai đã từng làm chuyện ấy với nàng, chưa có gã nào khiến nàng có cảm giác sung sướng như má nàng từng có khi xưa mà Liên đã trông thấy, chưa gã nào buộc Liên phải gào thét, phải nhún nhảy điên loạn, rồi phải chửi tục khi làm tình như má nàng khi má bị ba địt ngày xưa.
( Nguồn phim tại tintucgai.com )
**Trang:** 1

Set-Cookie: __cfduid=d69219ee7026eb0556b29ba9f659ab37e1418863912; expires=Fri, 18-Dec-15 00:51:52 GMT; path=/; domain=.tintucgai.com; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding, Cookie

Cache-Control: max-age=3, must-revalidate

WP-Super-Cache: Served supercache file from PHP


text:
Website giải trí trực tuyến số 1 Việt Nam
ĐƯỜNG DẪN BẠN VỪA GÕ SAI:
http://24h.com.vn/su-kien/xam-lung
Mời bạn bấm vào link bên cạnh để vào trang:
1.
Trang chủ 24h
2.
Tin tức sự kiện
3.
Bóng đá
4.
Thời trang
5.
Cười
6.
24h.com.vn
7.
Việc làm
8.
Nghe nhạc MP3
9.
Web làm đẹp
10.
Game
11.
Xổ số
12.
Chứng khoán
Hoặc tham khảo các trang tương tự dưới đây:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

Connection: close

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip


text:
Bút dấu dòng M&G (TQ)
Mầu : xanh blue/green/hồng/vàng/cam
Các sản phẩm của chúng tôi luôn đảm báo chất lượng tốt nhất, đáp ứng mọi nhu cầu về các loại Văn phòng phẩm của các hang, giấy in, giấy photo...Giảm giá cho những đơn hang số lượng lớn
Sản phẩm được cung cấp bởi:
Giá trên đã bao gồm thuế - miễn phí vận chuyển với đơn hàng 300.000đ trở lên
CÔNG TY TNHH HIỆP ANH
Email: hiepanhcom@gmail.com
Website: http://vanphongphamhiepanh.com
http://chodientu.vn/vanphongphamhiepanh
Địa chỉ: Số 177 phố Kim Hoa (Kim Liên), Đống Đa, HN
Điện thoại: 04 3 7763928 - 04 39745468 - 04 62751740
Website: http://www.vanphongphamhiepanh.com - Email: hiepanhcom@gmail.com
Thiet ke web

WARC-Truncated: length

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html


markdown:
**1**lượt cảm ơn)
Theo khảo sát, hiện SH mode được bán lẻ tại các đại lý Honda ở Hà Nội giá dao động 51,5 -53 triệu đồng tùy màu, trong đó màu vàng và màu xanh có giá cao nhất từ 52 -53 triệu đồng; các màu còn lại từ 51,5 -52 triệu đồng. Đại diện một đại lý Honda cho biết giá SH mode tăng do nguồn cung từ nhà máy hạn chế.
Rơi vào tình trạng tương tự là “đàn anh” SH. Tại thời điểm này, giá SH 125 được bán phổ biến ở mức khoảng 72 triệu đồng, cao hơn giá đề xuất tới 6 triệu đồng; SH 150 được bán với giá 83 triệu đồng, cao hơn giá đề xuất 3 triệu đồng.
Tình trạng sốt giá cũng kéo dài liên tục nhiều tháng qua với mẫu xe ga dành cho nữ Lead 125. Hiện mẫu xe này được bán cao hơn giá đề xuất khoảng 500 nghìn – 1 triệu đồng với bản thường, lên 38-38,5 triệu đồng; riêng bản cao cấp tăng vọt tới 2 -2,5 triệu đồng, lên 40-41 triệu đồng so với giá đề xuất của Honda.
Ở phần còn lại, các mẫu xe ga và xe số khác đều đang được bán dưới giá đề xuất, trong đó Air Blade giảm khoảng 2,5 triệu đồng; Wave RSX giảm khoảng 1 triệu đồng, Super Dream 110 giảm 700 nghìn đồng nhưng không có khách hỏi mua…
Honda SH125 Mode 2013 Việt Nam (Màu Vàng Nhạt Nâu)
Honda SH125 Mode 2013 Việt Nam (Màu Trắng Nâu)
Honda SH125 Mode 2013 Việt Nam (Màu Xanh Nâu)
Honda SH125 Mode 2013 Việt Nam (Đen Đỏ)
|
|![]()

Set-Cookie: u_nologin_id=1542593220; expires=Sat, 28-Mar-2015 01:09:02 GMT; path=/; httponly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Từ: provincianizar-se
Thêm vào: 14/09/2012 Đã nghe: 0 lầntrong: Thêm thể loại cho provincianizar-se
Phát âm bằng Tiếng Bồ Đào Nha [pt]
- Phát âm của Chimori (Nam từ Brasil)
0 bình chọn
- Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác? Phát âm provincianizar-se trong Tiếng Bồ Đào Nha
Giọng & ngôn ngữ ở trên bản đồ
- Từ ngẫu nhiên: suspeitariam
của Google Dịch Bản dịch Tiếng Việt:
provincianizar-se = provincialize
Not satisfied?
Sửa từ:
· Thêm ngôn ngữ
· Thêm thể loại
Báo cáo về từ:
Có gì không ổn với từ này?
Xin báo cáo nó tại đây.
Kể cho bạn bè về cách phát âm provincianizar-se:
thư điện tử

markdown:
## Từ:
**provincianizar-se** **Thêm vào:**14/09/2012 **Đã nghe:**0 lần [Thêm thể loại cho](/word-modify/provincianizar-se/) **provincianizar-se**
### Phát âm bằng
[Tiếng Bồ Đào Nha](/languages/pt/) [pt] [Phát âm của](/word/provincianizar-se/) [Chimori](/user/Chimori/)(Nam từ Brasil)
0 bình chọn
- Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác?
[Phát âm provincianizar-se trong Tiếng Bồ Đào Nha](/word-record/provincianizar-se/pt/)
### Giọng & ngôn ngữ ở trên bản đồ
- Từ ngẫu nhiên:
[suspeitariam](/word/suspeitariam/)
#### của Google Dịch Bản dịch Tiếng Việt:
provincianizar-se =
**provincialize**
#### Not satisfied?
#### Sửa từ:
·
[Thêm ngôn ngữ](/word-modify/provincianizar-se/)
·
[Thêm](/word-modify/provincianizar-se/) **thể loại**
#### Báo cáo về từ:
Có gì không ổn với từ này?
[Xin báo cáo nó tại đây](/word-report/provincianizar-se/).
#### Kể cho bạn bè về cách phát âm provincianizar-se:
[thư điện tử](mailto:?subject=C%C3%A1ch%20ph%C3%A1t%20%C3%A2m%20provincianizar-se%20trong%20Ti%E1%BA%BFng%20B%E1%BB%93%20%C4%90%C3%A0o%20Nha&body=Nghe%20c%C3%A1ch%20ph%C3%A1t%20%C3%A2m%20b%E1%BA%A3n%20x%E1%BB%A9%20trong%20Forvo%2C%20http%3A%2F%2Fvi.forvo.com%2Fword%2Fprovincianizar-se%2F)

Server: nginx

Set-Cookie: forvo_cookies=1; expires=Fri, 18-Dec-2015 00:47:04 GMT; path=/; domain=.forvo.com


text:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-iad2151-IAD, cache-atl6221-ATL

X-Cache: MISS, MISS


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

X-Served-By: cache-iad2133-IAD, cache-jfk1035-JFK


text:
H. Norman Schwarzkopf
H. Norman Schwarzkopf, Jr. ("Stormin' Norman"; sinh 22 tháng 8, 1934 – mất 27 tháng 12, 2012) là Đại tướng Tư lệnh Bộ tư lệnh Trung Đông, Quân đội Hoa Kỳ (1988-1991).
Mục lục
Tiểu sử binh nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
H. Norman Schwarzkopf tốt nghiệp thủ khoa trường Thiếu sinh quân Valley Forge (Valley Forge Military Academy) năm 1952. Ông là một trong 5 sinh viên sĩ quan toàn quốc được nhận vào trường Võ bị Quốc gia Hoa Kỳ West Point qua chương trình tuyển sinh dạnh dự quân đội (military honor appointment) dành cho các học sinh xuất sắc của các trường thiếu sinh quân tại Hoa Kỳ.
1956 tốt nghiệp trường Võ bị Quốc gia Hoa Kỳ West Point, ra trường ông chọn binh chủng Nhảy dù.
1957 được bổ nhiệm Đại đội phó của đại đội E, chiến đoàn 2/187, sư đoàn 101 Nhảy dù, và thăng cấp Trung úy cùng năm.
1959 bổ nhiệm Trung đội trưởng Trinh sát, Sư đoàn 6 Bộ binh Hoa Kỳ.
1960 bổ nhiệm Tùy viên quân sự cho Đại tướng Charles E. Johnson III, Bộ Tư lệnh Berlin.
1961 được thăng cấp Đại úy, và theo học khoá huấn luyện chiến thuật bộ binh cao cấp (advanced infantry tactics course) tại Fort Benning, Georgia.
1962-1964 được tuyển chọn theo học và tốt nghiệp bằng Cao học Kỹ thuật Hỏa tiễn Điều không (guided missle engineering) tại Đại học USC.
1964 được tuyển vào ban giảng huấn Võ bị Quốc gia Hoa Kỳ và trở lại West Point giảng dạy.
1965 tình nguyện sang Việt Nam, phục trong Đội 162, Bộ Tư lệnh Yểm trợ Quân sự Việt Nam (MACV Team 162). Đội 162 gồm các cố vấn thuộc binh chủng Nhảy dù Hoa Kỳ, và được bổ nhiệm về Tiểu đoàn 7 Nhảy dù, Lữ đoàn Nhảy dù của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.
1965-1966 tham chiến trong các trận Pleiku, Đức Cơ, Ia Drang, Bồng Sơn, Tam Kỳ; là cố vấn trưởng cho Trung tá Ngô Quang Trưởng trong chiến dịch Ia Drang năm 1966 và được thăng cấp Thiếu tá; được tưởng thưởng 2 Anh dũng Bội tinh với ngôi sao sao bạc và 3 Anh dũng Bội tinh với ngôi sao đồng.
1967 trở lại West Point giảng dạy ngành bộ binh.
1968 được tuyển chọn theo học khóa Tham mưu Trung cấp (Command and General Staff College) tại Fort Leavenworth, Kansas và được thăng cấp Trung tá cùng năm.
1969, tình nguyện trở lại Việt nam, và được bổ nhiêm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1/6, Lữ đoàn 198, Sư đoàn 23 Bộ binh Hoa Kỳ.
1970 trở lại Hoa Kỳ và phục vụ trong tại Phòng 1 Bộ Tổng tham mưu Quân lực Hoa Kỳ, Khối Bộ binh, tại Ngũ Giác Đài.
1972 được tuyển chọn vào Trường Cao đẳng Lục quân Hoa Kỳ (US Army War College).
1974 được thăng cấp Đại tá, và được bổ nhiệm Lữ đoàn phó Lữ đoàn 172 Bộ binh thuộc Bộ Tư lệnh Alaska.
1976 được bổ nhiệm Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 1, Sư đoàn 9 Bộ binh và thăng cấp Chuẩn tướng.
1978 được bổ nhiệm Chỉ huy phó Phòng 3 Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương (U.S. Pacific Command).
1980 được bổ nhiệm Tư lệnh phó Sư đoàn 8 Bộ binh Thiết vận (8th Mechanized Infantry Division).
1983 được thăng cấp Thiếu tướng và được bổ nhiệm Tư lệnh Sư đoàn 24 Bộ binh Thiết vận (24th Mechanized Infantry Division), thuộc Quân đoàn 18 Nhảy dù (XVIII Airborne Corps), Bộ Tư lệnh Trung Đông Quân lực Hoa Kỳ (US Central Command).
1984, được bổ nhiệm Tư Lệnh phó Chiến Đoàn đặc nhiệm thủy bộ đổ bộ vào Grenada giải cứu các con tin Mỹ. Sau chiến dịch Grenada được thăng cấp Trung tướng.
1986 được bổ nhiệm Quân đoàn trưởng Quân đoàn I, với bộ tư lệnh tại Fort Lewis, Washington.
1987 được bổ nhiệm Tham mưu phó Lục quân (Army's Deputy Chief of Staff).
1988 được thăng cấp Đại tướng và nhận chức Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung Đông Quân lực Hoa Kỳ.
1991 chỉ huy lực lượng Đồng Minh trong chiến Tranh vùng Vịnh (Gulf War) và trong vòng 4 ngày, đánh tan toàn bộ quân đội Iraq, bắt sống hơn 60.000 tù binh, giải phóng Kuwait. Với chiến công vùng Vịnh, được nhận rất nhiều huy chương của quân lực Mỹ và các nước đồng minh, gồm Anh, Pháp, Mỹ, và một số nước Trung Đông. Sau chiến thắng, từ chối không nhận chức vụ Tư lệnh Quân đội Hoa Kỳ và về hưu cùng năm.
Nhận định tốt về H. Norman Schwarzkopf[sửa | sửa mã nguồn]
Nhận định không tốt về H. Norman Schwarzkopf[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- It doesn’t Take A Hero, H. Norman Schwarzkopf, Bantam Books, New York, 1992

markdown:
# H. Norman Schwarzkopf
|H. Norman Schwarzkopf|
|
|![]()
[Trenton, New Jersey](/wiki/Trenton,_New_Jersey) ![ United States Army seal](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/United_States_Department_of_the_Army_Seal.svg/20px-United_States_Department_of_the_Army_Seal.svg.png)
![ United States Army seal](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/United_States_Department_of_the_Army_Seal.svg/20px-United_States_Department_of_the_Army_Seal.svg.png)
[Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [1st Battalion, 6th Infantry, 198th Infantry Brigade](/w/index.php?title=6th_Infantry_Regiment_(United_States)&action=edit&redlink=1) [1st Brigade, 9th Infantry Division](/w/index.php?title=1st_Brigade,_9th_Infantry_Division&action=edit&redlink=1) [24th Mechanized Infantry Division](/w/index.php?title=24th_Mechanized_Infantry_Division&action=edit&redlink=1) [I Corps](/w/index.php?title=I_Corps&action=edit&redlink=1) [U.S. Central Command](/w/index.php?title=U.S._Central_Command&action=edit&redlink=1) [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Operation Urgent Fury](/w/index.php?title=Operation_Urgent_Fury&action=edit&redlink=1) [Operation Desert Storm](/w/index.php?title=Operation_Desert_Storm&action=edit&redlink=1) [Defense Distinguished Service Medal](/w/index.php?title=Defense_Distinguished_Service_Medal&action=edit&redlink=1) [Distinguished Service Medal](/w/index.php?title=Distinguished_Service_Medal_(United_States)&action=edit&redlink=1) [Legion of Merit](/w/index.php?title=Legion_of_Merit&action=edit&redlink=1) [Silver Star](/w/index.php?title=Silver_Star&action=edit&redlink=1) [Bronze Star Medal](/w/index.php?title=Bronze_Star_Medal&action=edit&redlink=1) [Purple Heart](/w/index.php?title=Purple_Heart&action=edit&redlink=1) [Presidential Medal of Freedom](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%B1_do_T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) [Legion of Honor](/w/index.php?title=Legion_of_Honor&action=edit&redlink=1) **H. Norman Schwarzkopf, Jr.** ("Stormin' Norman"; sinh 22 tháng 8, 1934 – mất 27 tháng 12, 2012) là [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) Tư lệnh [Bộ tư lệnh Trung Đông](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh_Trung_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [Quân đội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) ( [1988](/wiki/1988)- [1991](/wiki/1991)).
## Mục lục
## Tiểu sử binh nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&action=edit§ion=1)]
H. Norman Schwarzkopf tốt nghiệp thủ khoa trường Thiếu sinh quân Valley Forge (
*Valley Forge Military Academy*) năm [1952](/wiki/1952). Ông là một trong 5 sinh viên sĩ quan toàn quốc được nhận vào trường Võ bị Quốc gia Hoa Kỳ [West Point](/wiki/H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_West_Point_Hoa_K%E1%BB%B3) qua chương trình tuyển sinh dạnh dự quân đội ( *military honor appointment*) dành cho các học sinh xuất sắc của các trường thiếu sinh quân tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). [1956](/wiki/1956) tốt nghiệp trường Võ bị Quốc gia Hoa Kỳ West Point, ra trường ông chọn binh chủng Nhảy dù. [1957](/wiki/1957) được bổ nhiệm Đại đội phó của đại đội E, chiến đoàn 2/187, sư đoàn 101 Nhảy dù, và thăng cấp Trung úy cùng năm. [1959](/wiki/1959) bổ nhiệm Trung đội trưởng Trinh sát, Sư đoàn 6 Bộ binh Hoa Kỳ. [1960](/wiki/1960) bổ nhiệm Tùy viên quân sự cho [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) Charles E. Johnson III, Bộ Tư lệnh [Berlin](/wiki/Berlin). [1961](/wiki/1961) được thăng cấp Đại úy, và theo học khoá huấn luyện chiến thuật bộ binh cao cấp ( *advanced infantry tactics course*) tại Fort Benning, [Georgia](/wiki/Georgia,_Hoa_K%E1%BB%B3). [1962-1964](/w/index.php?title=1962-1964&action=edit&redlink=1) được tuyển chọn theo học và tốt nghiệp bằng Cao học Kỹ thuật Hỏa tiễn Điều không ( *guided missle engineering*) tại [Đại học USC](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_USC&action=edit&redlink=1). [1964](/wiki/1964) được tuyển vào ban giảng huấn Võ bị Quốc gia Hoa Kỳ và trở lại West Point giảng dạy. [1965](/wiki/1965) tình nguyện sang [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), phục trong Đội 162, Bộ Tư lệnh Yểm trợ Quân sự Việt Nam (MACV Team 162). Đội 162 gồm các cố vấn thuộc binh chủng Nhảy dù Hoa Kỳ, và được bổ nhiệm về Tiểu đoàn 7 Nhảy dù, Lữ đoàn Nhảy dù của [Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa](/wiki/Qu%C3%A2n_l%E1%BB%B1c_Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a). [1965-1966](/w/index.php?title=1965-1966&action=edit&redlink=1) tham chiến trong các trận [Pleiku](/wiki/Pleiku), [Đức Cơ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_C%C6%A1), [Ia Drang](/w/index.php?title=Ia_Drang&action=edit&redlink=1), [Bồng Sơn](/wiki/B%E1%BB%93ng_S%C6%A1n), [Tam Kỳ](/wiki/Tam_K%E1%BB%B3); là cố vấn trưởng cho Trung tá [Ngô Quang Trưởng](/wiki/Ng%C3%B4_Quang_Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) trong chiến dịch Ia Drang năm [1966](/wiki/1966) và được thăng cấp Thiếu tá; được tưởng thưởng 2 Anh dũng Bội tinh với ngôi sao sao bạc và 3 Anh dũng Bội tinh với ngôi sao đồng. [1967](/wiki/1967) trở lại West Point giảng dạy ngành bộ binh. [1968](/wiki/1968) được tuyển chọn theo học khóa Tham mưu Trung cấp ( *Command and General Staff College*) tại Fort Leavenworth, [Kansas](/wiki/Kansas) và được thăng cấp Trung tá cùng năm. [1969](/wiki/1969), tình nguyện trở lại Việt nam, và được bổ nhiêm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1/6, Lữ đoàn 198, Sư đoàn 23 Bộ binh Hoa Kỳ. [1970](/wiki/1970) trở lại Hoa Kỳ và phục vụ trong tại Phòng 1 Bộ Tổng tham mưu Quân lực Hoa Kỳ, Khối Bộ binh, tại [Ngũ Giác Đài](/wiki/L%E1%BA%A7u_N%C4%83m_G%C3%B3c). [1972](/wiki/1972) được tuyển chọn vào Trường Cao đẳng Lục quân Hoa Kỳ ( *US Army War College*). [1974](/wiki/1974) được thăng cấp [Đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1), và được bổ nhiệm Lữ đoàn phó Lữ đoàn 172 Bộ binh thuộc Bộ Tư lệnh [Alaska](/wiki/Alaska). [1976](/wiki/1976) được bổ nhiệm Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 1, Sư đoàn 9 Bộ binh và thăng cấp [Chuẩn tướng](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng). [1978](/wiki/1978) được bổ nhiệm Chỉ huy phó Phòng 3 Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương ( *U.S. Pacific Command*). [1980](/wiki/1980) được bổ nhiệm Tư lệnh phó Sư đoàn 8 Bộ binh Thiết vận ( *8th Mechanized Infantry Division*). [1983](/wiki/1983) được thăng cấp [Thiếu tướng](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) và được bổ nhiệm Tư lệnh Sư đoàn 24 Bộ binh Thiết vận ( *24th Mechanized Infantry Division*), thuộc Quân đoàn 18 Nhảy dù ( *XVIII Airborne Corps*), Bộ Tư lệnh Trung Đông Quân lực Hoa Kỳ ( *US Central Command*). [1984](/wiki/1984), được bổ nhiệm Tư Lệnh phó Chiến Đoàn đặc nhiệm thủy bộ đổ bộ vào [Grenada](/wiki/Grenada) giải cứu các con tin Mỹ. Sau chiến dịch Grenada được thăng cấp [Trung tướng](/wiki/Trung_t%C6%B0%E1%BB%9Bng). [1986](/wiki/1986) được bổ nhiệm Quân đoàn trưởng Quân đoàn I, với bộ tư lệnh tại Fort Lewis, [Washington](/wiki/Washington_(ti%E1%BB%83u_bang)). [1987](/wiki/1987) được bổ nhiệm Tham mưu phó Lục quân ( *Army's Deputy Chief of Staff*). [1988](/wiki/1988) được thăng cấp [Đại tướng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) và nhận chức Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung Đông Quân lực Hoa Kỳ. [1991](/wiki/1991) chỉ huy lực lượng Đồng Minh trong [chiến Tranh vùng Vịnh](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_Tranh_v%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh&action=edit&redlink=1) ( *Gulf War*) và trong vòng 4 ngày, đánh tan toàn bộ quân đội [Iraq](/wiki/Iraq), bắt sống hơn 60.000 [tù binh](/wiki/T%C3%B9_binh), giải phóng [Kuwait](/wiki/Kuwait). Với chiến công vùng Vịnh, được nhận rất nhiều huy chương của quân lực Mỹ và các nước đồng minh, gồm Anh, Pháp, Mỹ, và một số nước Trung Đông. Sau chiến thắng, từ chối không nhận chức vụ Tư lệnh Quân đội Hoa Kỳ và về hưu cùng năm.
## Nhận định tốt về H. Norman Schwarzkopf[
[sửa](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&action=edit§ion=2)]
## Nhận định không tốt về H. Norman Schwarzkopf[
[sửa](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H._Norman_Schwarzkopf&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
[H. Norman Schwarzkopf](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Norman_Schwarzkopf?uselang=vi) *It doesn’t Take A Hero*, H. Norman Schwarzkopf, Bantam Books, New York, 1992

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1067 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=hhvm


text:
Ngày Thống kê thế giới
Ngày Thống kê thế giới được cử hành vào ngày 20 tháng 10 hàng năm trên khắp thế giới, bắt đầu từ năm 2010.[1]
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
"Ngày Thống kê thế giới" do Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc thiết lập (Nghị quyết số 64/267) ngày 3.6.2010 theo sáng kiến của Ủy ban Thống kê Liên Hiệp Quốc, nhằm thu hút sự chú ý của công chúng khắp thế giới về tầm quan trọng của những dữ liệu thống kê do "Hệ thống thông tin Thống kê" toàn cầu (Statistical information system (SIS)) cung cấp. Năm 2010 đã có 103 nước tổ chức Ngày Thống kê thế giới, trong đó có 51 nước châu Phi cử hành chung "Ngày Thống kê châu Phi" hàng năm vào ngày 18 tháng 11[2]
Ngày 20.10.2010 tại Vương quốc Anh, Hội Thống kê hoàng gia (Royal Statistical Society) đã tung ra đợt vận động thống kê getstats vào lúc 20 giờ 10.[3].

markdown:
# Ngày Thống kê thế giới
**Ngày Thống kê thế giới** được cử hành vào ngày 20 tháng 10 hàng năm trên khắp thế giới, bắt đầu từ năm 2010. [[1]](#cite_note-1)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit§ion=1)]
"Ngày Thống kê thế giới" do
[Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) thiết lập (Nghị quyết số 64/267) ngày 3.6.2010 theo sáng kiến của [Ủy ban Thống kê Liên Hiệp Quốc](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), nhằm thu hút sự chú ý của công chúng khắp thế giới về tầm quan trọng của những dữ liệu thống kê do "Hệ thống thông tin Thống kê" toàn cầu ( *Statistical information system* (SIS)) cung cấp. Năm 2010 đã có 103 nước tổ chức Ngày Thống kê thế giới, trong đó có 51 nước [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) cử hành chung "Ngày Thống kê châu Phi" hàng năm vào ngày 18 tháng 11 [[2]](#cite_note-2)
Ngày 20.10.2010 tại
[Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh), [Hội Thống kê hoàng gia](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_ho%C3%A0ng_gia&action=edit&redlink=1) ( *Royal Statistical Society*) đã tung ra đợt vận động thống kê *getstats* vào lúc 20 giờ 10. . [3]

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Phản xạ có điều kiện
Phản xạ có điều kiện là một hình thức phản xạ lần đầu tiên được chứng minh bởi Ivan Pavlov (1927). Vào thập niên 1890, Pavlov nghiên cứu chức năng dạ dày của loài chó bằng cách quan sát sự tiết dịch vị của chúng, sau đó ông tính toán và phân tích dịch vị của chó và phản xạ của chúng dưới các điều kiện khác nhau. Ông để ý rằng chó thường tiết dịch vị khi phát hiện ra các tín hiệu báo hiệu sự xuất hiện của thức ăn. Sau này Pavlov đã xây dựng lên định luật cơ bản mà ông gọi là "phản xạ có điều kiện" dựa trên hàng loạt thí nghiệm mà ông tiến hành trước đó. Nhưng thí nghiệm này chỉ có tác dụng với những chú chó làm thí nghiệm đã được huấn luyện lâu dài, còn với những chú chó mới sinh ra và chưa qua huấn luyện thì không được. Pavlov cho rằng đây là một loại phản ứng đối với sự kích thích từ bên ngoài, ông gọi nó là "phản xạ có điều kiện" của động vật. Phản xạ có điều kiện dễ mất đi nếu không được củng cố thường xuyên.
Sau này Pavlov còn đi sâu nghiên cứu về những vấn đề này đồng thời đã viết ra tác phẩm nổi tiếng của mình. Vì những thành tựu này Pavlov nhận được giải thưởng Nobel.

markdown:
# Phản xạ có điều kiện
|
|![]()
|
|Bài viết hoặc đoạn này cần thêm
Những nội dung không có nguồn có thể bị
**Phản xạ có điều kiện** là một hình thức phản xạ lần đầu tiên được chứng minh bởi [Ivan Pavlov](/wiki/Ivan_Petrovich_Pavlov) (1927). Vào thập niên 1890, Pavlov nghiên cứu chức năng dạ dày của loài [chó](/wiki/Ch%C3%B3) bằng cách quan sát sự tiết dịch vị của chúng, sau đó ông tính toán và phân tích dịch vị của chó và phản xạ của chúng dưới các điều kiện khác nhau. Ông để ý rằng chó thường tiết dịch vị khi phát hiện ra các tín hiệu báo hiệu sự xuất hiện của thức ăn. Sau này Pavlov đã xây dựng lên định luật cơ bản mà ông gọi là "phản xạ có điều kiện" dựa trên hàng loạt thí nghiệm mà ông tiến hành trước đó. Nhưng thí nghiệm này chỉ có tác dụng với những chú chó làm thí nghiệm đã được huấn luyện lâu dài, còn với những chú chó mới sinh ra và chưa qua huấn luyện thì không được. Pavlov cho rằng đây là một loại phản ứng đối với sự kích thích từ bên ngoài, ông gọi nó là "phản xạ có điều kiện" của động vật. Phản xạ có điều kiện dễ mất đi nếu không được củng cố thường xuyên.
Sau này Pavlov còn đi sâu nghiên cứu về những vấn đề này đồng thời đã viết ra tác phẩm nổi tiếng của mình. Vì những thành tựu này Pavlov nhận được giải thưởng Nobel.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Tầng nhiệt
Tầng nhiệt là một lớp của khí quyển Trái Đất nằm trực tiếp ngay trên tầng trung lưu và ngay phía dưới tầng ngoài. Trong phạm vi tầng này các bức xạ tia cực tím gây ra sự ion hóa.
Tầng nhiệt bắt đầu từ khoảng 80-90 km phía trên mực nước biển[1]. Ở các cao độ lớn như thế này, các khí còn lại của khí quyển phân chia ra thành các lớp theo phân tử lượng (xem khoảng lặng nhiễu loạn). Nhiệt độ trong tầng nhiệt tăng lên theo độ cao do sự hấp thụ bức xạ Mặt Trời cao năng lượng bởi một lượng nhỏ ôxy còn sót lại ở đây. Nhiệt độ phụ thuộc mạnh vào hoạt động của mặt trời và có thể lên cao tới 1.500°C. Bức xạ làm cho các hạt trong khí quyển thuộc tầng này trở thành mang điện (xem tầng điện li), cho phép các sóng radio đượn phản xạ trở lại và có thể nhận được tại các điểm vượt ra khỏi khoảng cách tới đường chân trời. Tại tầng ngoài, bắt đầu ở cao độ khoảng 500-2.000 km trên bề mặt Trái Đất, khí quyển pha trộn lẫn với khoảng không liên hành tinh.
Một ít các hạt khí trong khu vực này có thể đạt tới nhiệt độ 2.500 °C (4532°F) trong thời gian ban ngày. Mặc dù nhiệt độ của các hạt cao như vậy, nhưng nếu con người có mặt tại đây thì vẫn không cảm thấy ấm, do mật độ khí của nó là thấp gần tới mức chân không nên không có đủ độ tiếp xúc cần thiết với các nguyên tử khí để truyền nhiệt. Các nhiệt kế thông thường sẽ chỉ các nhiệt độ dưới 0 °C.
Từ khu vực phía trên của tầng này là tầng điện li.
Động lực học của lớp dưới của tầng nhiệt (dưới khoảng 120 km) chủ yếu là do dao động khí quyển có chu kỳ, mà nguyên nhân gay ra nó một phần là do sự đốt nóng rất đáng kể trong thời gian ban ngày. Dao động khí quyển biến mất phía trên mức này do mật độ phân tử quá thấp không còn hỗ trợ chuyển động cố kết cần thiết cho các dòng chất lưu.
Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) có quỹ đạo ổn định trong phần trên của tầng nhiệt, trong khoảng cao độ từ 320 tới 380 km. Hiện tượng cực quang cũng diễn ra tại tầng nhiệt. Đường Kármán theo định nghĩa của Liên đoàn Hàng không Quốc tế (FAI) nằm tại độ cao 100 km, như là ranh giới giữa khí quyển Trái Đất và khoảng không vũ trụ cũng nằm trong tầng này. Nó là đường ranh giới được định nghĩa mang tính ngẫu nhiên mà không dựa trên các cơ sở khoa học.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Duxbury & Duxbury. Introduction to the World's Oceans. Ấn bản lần thứ 5. (1997)

markdown:
# Tầng nhiệt
**Tầng nhiệt** là một lớp của [khí quyển Trái Đất](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) nằm trực tiếp ngay trên [tầng trung lưu](/wiki/T%E1%BA%A7ng_trung_l%C6%B0u) và ngay phía dưới [tầng ngoài](/wiki/T%E1%BA%A7ng_ngo%C3%A0i_(kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n)). Trong phạm vi tầng này các [bức xạ tia cực tím](/wiki/B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_tia_c%E1%BB%B1c_t%C3%ADm) gây ra sự [ion](/wiki/Ion) hóa.
Tầng nhiệt bắt đầu từ khoảng 80-90
[km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t) phía trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n) . Ở các cao độ lớn như thế này, các khí còn lại của khí quyển phân chia ra thành các lớp theo [1] [phân tử lượng](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1)(xem [khoảng lặng nhiễu loạn](/w/index.php?title=Kho%E1%BA%A3ng_l%E1%BA%B7ng_nhi%E1%BB%85u_lo%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1)). Nhiệt độ trong tầng nhiệt tăng lên theo độ cao do sự hấp thụ [bức xạ Mặt Trời](/wiki/B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di)cao năng lượng bởi một lượng nhỏ [ôxy](/wiki/%C3%94xy)còn sót lại ở đây. Nhiệt độ phụ thuộc mạnh vào hoạt động của mặt trời và có thể lên cao tới 1.500° [C](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Celsius). Bức xạ làm cho các hạt trong khí quyển thuộc tầng này trở thành mang điện (xem [tầng điện li](/wiki/T%E1%BA%A7ng_%C4%91i%E1%BB%87n_li)), cho phép các [sóng radio](/wiki/S%C3%B3ng_v%C3%B4_tuy%E1%BA%BFn)đượn phản xạ trở lại và có thể nhận được tại các điểm vượt ra khỏi khoảng cách tới đường chân trời. Tại [tầng ngoài](/wiki/T%E1%BA%A7ng_ngo%C3%A0i_(kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n)), bắt đầu ở cao độ khoảng 500-2.000 km trên bề mặt Trái Đất, khí quyển pha trộn lẫn với [khoảng không liên hành tinh](/w/index.php?title=Kho%E1%BA%A3ng_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1).
Một ít các hạt khí trong khu vực này có thể đạt tới nhiệt độ 2.500 °C (4532°
[F](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Fahrenheit)) trong thời gian ban ngày. Mặc dù nhiệt độ của các hạt cao như vậy, nhưng nếu con người có mặt tại đây thì vẫn không cảm thấy ấm, do mật độ khí của nó là thấp gần tới mức [chân không](/wiki/Ch%C3%A2n_kh%C3%B4ng) nên không có đủ độ tiếp xúc cần thiết với các nguyên tử khí để truyền nhiệt. Các [nhiệt kế](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_k%E1%BA%BF) thông thường sẽ chỉ các nhiệt độ dưới 0 °C.
Từ khu vực phía trên của tầng này là tầng điện li.
Động lực học của lớp dưới của tầng nhiệt (dưới khoảng 120 km) chủ yếu là do
[dao động khí quyển](/w/index.php?title=Dao_%C4%91%E1%BB%99ng_kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) có chu kỳ, mà nguyên nhân gay ra nó một phần là do sự đốt nóng rất đáng kể trong thời gian ban ngày. Dao động khí quyển biến mất phía trên mức này do mật độ phân tử quá thấp không còn hỗ trợ chuyển động cố kết cần thiết cho các dòng chất lưu. [Trạm vũ trụ quốc tế](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (ISS) có quỹ đạo ổn định trong phần trên của tầng nhiệt, trong khoảng cao độ từ 320 tới 380 km. Hiện tượng [cực quang](/wiki/C%E1%BB%B1c_quang) cũng diễn ra tại tầng nhiệt. [Đường Kármán](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_K%C3%A1rm%C3%A1n&action=edit&redlink=1) theo định nghĩa của [Liên đoàn Hàng không Quốc tế](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) (FAI) nằm tại độ cao 100 km, như là ranh giới giữa khí quyển Trái Đất và khoảng không vũ trụ cũng nằm trong tầng này. Nó là đường ranh giới được định nghĩa mang tính ngẫu nhiên mà không dựa trên các cơ sở khoa học.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&action=edit§ion=2)] **Duxbury & Duxbury. Introduction to the World's Oceans. Ấn bản lần thứ 5. (1997)** [^](#cite_ref-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_nhi%E1%BB%87t&action=edit§ion=4)]
|
|

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Thể loại:1692
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 11 thể loại con sau, trên tổng số 11 thể loại con.
Các trang trong thể loại “1692”
Thể loại này gồm trang sau.
Thể loại này gồm 11 thể loại con sau, trên tổng số 11 thể loại con.
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:1692
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
[1692](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1692?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 11 thể loại con sau, trên tổng số 11 thể loại con.
|
|
## 1
## Â
## C
|
|
## K
## L
|
|
## M
## S
## X
## Các trang trong thể loại “1692”
Thể loại này gồm trang sau.
|
|![]()
Thể loại này gồm 11 thể loại con sau, trên tổng số 11 thể loại con.
|
|
## 1
## Â
## C
|
|
## K
## L
|
|
## M
## S
## X
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Vương quốc Medang
Vương quốc Medang, hay còn có tên gọi khác Sanjaya (gọi theo tên vương triều cai trị), Mataram (gọi theo tên kinh đô), là một nhà nước từng tồn tại ở Trung Java, sau đó là ở Đông Java và Bali từ khoảng thế kỷ 8 đến thế kỷ 10. Đây là nhà nước theo đạo Phật và đạo Hindu. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử của Indonesia thì nhà nước này tên là Medang và Mataram là kinh đô đầu tiên và lâu nhất của nó.
Mục lục
Hình thành[sửa | sửa mã nguồn]
Bia ký Canggal, tìm thấy ở làng Canggal phía tây nam thị trấn Megalang, khắc năm 732 bằng tiếng Phạn ghi lại rằng sau khi vua Sanna qua đời, xứ Yawadwipa của ông bị chia cắt và hỗn loạn. Cháu, con người em gái của ông, là Sri Sanjaya lên kế vị và đã thống nhất trở lại đất nước, đem lại hòa bình và thịnh vượng.[1]
Còn Carita Parahyangan, một cuốn sách được đời sau viết, thì kể rằng vua Sanna bị vua xứ Galuh là Purbasora đánh bại và phải chạy lên núi Merapi. Kế vị Sanna là Sri Sanjaya đã giải phóng được đất nước, cai trị toàn đảo Java và Bali. Sri Sanjaya còn chiến đấu với các vua của Srivijaya.
Sri Sanjaya là người sáng lập Medang và vương triều Sanjaya. Triều Sanjaya nắm vương quyền của Mataram đến năm 928. Các vua triều Sanjaya xưng là majahara (Đại Đế).
Có một thuyết cho rằng, kình địch với Medang là Sailendra ở Trung Java. Sailendra sau đó đã trở thành bá chủ ở Trung và Đông Java; còn Medang trở thành chư hầu. Quan hệ bá chủ - chư hầu giữa Sailendra và Medang có thể được củng cố bằng con đường hôn nhân. Vua Sailendra là Samaratungga đã gả con gái mình là Pramodhawardhani cho vua Pikatan của Medang. Tuy nhiên, chính Pakita là người đã đánh bại Balaputra, vua của Sailendra, chấm dứt sự tồn tại của Sailendra.[2] Học giả Colin Brown, tác giả cuốn A Short History of Indonesia, có lẽ cũng cho rằng vưong quốc Sailendra chính là vương quốc Medang khi ông cho rằng đỉnh cao trong nghệ thuật xây dựng của Medang chính là ngôi đền Borobudur.[3]
Trong khi đó, các nhà nghiên cứu lịch sử của Indonesia thì cho rằng không có chuyện hai dòng họ cai trị hai nước lớn trong cùng thời điểm ở cùng Trung Java. Theo họ, chỉ có một dòng họ cai trị ở Trung Java. Sri Sanjaya theo đạo Hindu Shiva, nhưng con của ông là Panangkaran đã cải đạo và theo Phật giáo Đại thừa và nhiều đời vua tiếp sau cũng theo Phật giáo Đại thừa. Từ thời Pikatan, các đấng cai trị Java lại trở lại theo đạo Hindu Shiva. Giai đoạn các vua theo Phật giáo, Medang chính là Sailendra.[4]
Trong phần lớn thời gian, các vua Medang đóng đô ở Mataram, một nơi nào đó trong đồng bằng Prambanan, gần Yogyakarta và Prambanan ngày nay. Tuy nhiên, thời vua Rakai Pikatan, kinh đô ở Mamrati. Sau đó, đến thời vua Balitung, kinh đô dời đến Poh Pitu. Hiện các nhà nghiên cứu vẫn không rõ Mamrati và Poh Pitu chính xác là đâu, chỉ biết là ở đồng bằng Kedu, có thể thuộc phạm vi của các huyện Magelang hoặc Temanggung. Đến thời vua Wawa, kinh đô lại dời về Mataram.
Chuyển về phía Đông[sửa | sửa mã nguồn]
Khoảng năm 929, vua Mpu Sindok đã dời trung tâm quyền lực của vương quốc từ Trung Java về Đông Java. Vị vua này là người sáng lập triều Isyana. Các nhà nghiên cứu lịch sử không chắc chắn vì sao lại có sự di chuyển này. Một giả thuyết có thể là vì núi lửa Gunung Merapi hoạt động. Dấu tích của việc này còn tìm thấy ở một vài ngôi đền như Sambisari, Morangan, Kedulan, và Pustakasala bị vùi dưới nham thạch của Merapi. Một giả thuyết khác là do bị Srivijaya tấn công. Thung lũng sông Brantas có một vị trí địa lý quan trọng trong kiểm soát thương mại hàng hải về hướng đông và trong buôn bán gia vị-hương liệu. Đây có thể là động cơ tấn công của Srivijaya.
Vua Sindok đã cho dời đô về Tamwlang rồi tiếp tục dời về Watugaluh. Các nhà nghiên cứu lịch sử cho đó nay là các khu vực Tambelang và Megaluh gần Jombang ngày nay ở Đông Java. Vua tiếp theo là Dharmawangsa lại cho dời đô về Wwatan, nay là Wotan gần Madiun. Dharmawangsa cũng chính là người đã ra lệnh biên dịch Mahabharata sang tiếng Java cổ vào năm 996.
Diệt vong[sửa | sửa mã nguồn]
Cuối thế kỷ 10, Medang và Srivijaya kình địch với nhau. Nguyên nhân có thể là vì lý do kiểm soát con đường thương mại hàng hải như đề cập ở trên, hoặc là vì Balaputra muốn giành lại Trung Java. Như đề cập ở trên, Balaputra là vua Sailendra (và cũng có thể là vua Mataram theo đạo Phật nếu các sử gia Indonesia đúng). Có giả thuyết rằng mẹ ông là công chúa Srivijaya. Giữa Srivijaya và Sailendra có quan hệ đồng minh thân thiết được củng cố bằng quan hệ hôn nhân. Khi bị Pikatan đánh bại, Balaputra phải chạy sang Srivijaya rồi được chọn làm người kế vị vua ở đó. Khi thành majahara của Srivijaya, ông có thể muốn quay lại chiến đấu giành lại Trung Java.
Năm 990, vua Dharmawangsa tấn công Srivijaya bằng đường biển, nhưng không chiếm được kinh đô Palembang. Cuộc tấn công của Dharmawangsa đã khiến vua của Srivijaya khi đó là Chulamaniwarmadewa phải cầu viện nhà Tống. Năm 1006, Srivijaya đẩy lui được quân Medang. Và để trả thù, quân Srivijaya đã trợ giúp vua Wurawari của Lwaram nổi dậy, tấn công và tàn phá hoàng cung Medang. Dharmawangsa và nhiều thành viên hoàng tộc bị giết. Vương quốc medang sụp đổ.
Tổ chức nhà nước[sửa | sửa mã nguồn]
Dựa theo thông tin từ các đoàn sứ thần, tư liệu của Trung Quốc đã cho biết: Họ dựng những thành luỹ bằng gỗ, và ngay cả những toà nhà lớn cũng lợp bằng lá cọ. Họ có giường bằng ngà và chiếu bằng nam tre. Xứ sở đó sản xuất ra đồi mồi, vàng, bạc, sừng tê giác và ngà voi,...
Đất nước được quản lý bởi 32 vị thượng thư và một quan tể tướng đứng đầu là Taskakanhiong.
Cũng theo tư liệu từ Trung Quốc - Tân Đường thư, đoàn sứ thần đầu tiên của vương triều mới Sanjaya được cử tới Trung Quốc vào năm 860.
Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Xã hội Java cổ phân tầng phức tạp, cộng với sự tinh tế trong nghệ thuật và văn hóa, được chứng minh bằng hàng loạt cảnh khác nhau ở các phù điêu chạm khắc trên các ngôi đền có niên đại từ thời vương quốc Medang. Vương quốc này đã để lại một số ngôi đền và di tích. Các ngôi đền Hindu Prambanan tráng lệ ở vùng lân cận Yogyakarta được xây dựng dưới thời vua Pikatan và Balitung cai trị là ví dụ rõ ràng của nền nghệ thuật và kiến trúc cổ đại Mataram Medang.
Tổ hợp đền đồ sộ thờ ba vị thần tối cao của đạo Hindu là Shiva, Brahma, Vishnu. Đây là ngôi đền Hindu lớn nhất từng được xây dựng tại Indonesia, bằng chứng về sự giàu có và thành tựu to lớn về văn hóa của vương quốc. Các ngôi đền Hindu khác có niên đại thời Vương quốc Medang gồm Sambisari, Gebang, Barong, Ijo, và đền Morangan.
Trong thời gian từ thế kỷ 9 đến giữa thế kỷ 10 ở vương quốc Medang, nền văn hóa, nghệ thuật và văn học, phát triển rực rỡ. Văn học Medang phát triển chủ yếu chủ yếu nhờ biên dịch các kinh điển của đạo Hindu, đạo Phật, song nó còn có tác dụng truyền tải và giúp tiếp nhận những tư tưởng đạo Hindu và đạo Phật. Các bức phù điêu minh họa sử thi Ramayana của đạo Hindu đã được khắc trên những bức tường của ngôi đền Prambanan. Chính trong thời gian này, Kakawin Ramayana, một phiên bản bằng tiếng Java cổ của Ramayana đã được sáng tác. Tác phẩm Kakawin Ramayana này, cũng được gọi là Yogesvara Ramayana, có lẽ là sáng tác của Yogesvara, một quan lại trong triều đình của Medang vào khoảng thế kỷ 9. Tác phẩm bao gồm 2.774 khổ thơ theo phong cách manipravala, một hỗn hợp của tiếng Phạn và ngôn ngữ văn xuôi tiếng Java cổ xưa. Phiên bản có ảnh hưởng nhất của Ramayana là Ravanavadham của Bhatti, thường được gọi là Bhattikavya. Đây là phiên bản Ramayana bằng tiếng Java cổ khác nguyên mẫu Hindu khá nhiều.
Chiếc bình Wonoboyo bằng vàng được phát hiện vào năm 1990, cho thấy sự thịnh vượng về kinh tế và trình độ cao về nghệ thuật và văn hóa cũng như khiếu thẩm mỹ sâu sắc của của vương quốc Medang. Hiện vật này cho thấy năng lực thủ công tinh xảo, khiếu thẩm mỹ và kỹ thuật của thợ kim hoàn Java cổ xưa. Trên bề mặt của các đồng tiền vàng được chạm chữ "ta", viết rút gọn của "tail" hay "tahil" một đơn vị tiền tệ ở Java cổ. Người ta đoán chiếc bình được chế tác vào thời vua Balitung (899-911).[5] Báu vật này là của một quý tộc hoặc một gia đình dòng dõi hoàng tộc.[6]
Tên của vương quốc Medang được nhắc đến trong bia ký bằng đồng Laguna có niên đại 822 Saka (tức năm 900), phát hiện ra tại Manila, Philippines. Việc phát hiện bia ký viết bằng chữ Kawi và một loại tiếng Mã Lai cổ xen lẫn rất nhiều từ vay mượn từ tiếng Phạn và cùng với một vài yếu tố ngôn ngữ không phải Mã Lai mà không rõ là tiếng Java cổ hay tiếng Tagalog cổ, cho thấy người dân hoặc quan lại của vương quốc Medang đã tiến hành các hoạt động ngoại thương và ngoại giao với những quốc gia hay lãnh thổ khác trong khu vực xa tới tận Philippines, và từng tồn tại sự liên hệ giữa các vương quốc cổ ở Indonesia và Philippines.
Các majahara của Medang[sửa | sửa mã nguồn]
- Sanjaya (732—760)
- Panangkaran (760—780)
- Warak (800—819)
- Garung (819—838)
- Pikatan (838—850)
- Kayuwangi (850—898)
- Balitung (898—910), cũng có thể chính là Balaputradewa, majahara của Srivijaya
- Daksa (910—919)
- Tulodong (919—924)
- Wawa (924—929)
- Mpu Sindok (929—947)
- Sri Isyana Tunggawijaya (947—985)
- Dharmawangsa (985—1006)
Xung đột với vương quốc Srivijaya[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 992, sau khi lên ngôi vua Dharmavamca đã bắt đầu một chính sách hiếu chiến với quốc gia láng giềng là Srivijaya ở đảo Sumatra, đội quân của Medang đã vượt biển tấn công và tàn phá thủ đô Palembang của Srivijaya, tiếp đó là các cuộc xung đột lẻ tẻ thường xuyên giữa hai nước. Tới năm 1006, sau khi đã hồi phục lại, vương quốc Srivijaya đã quyết định mở cuộc tấn công sang đảo Java trả thù lại, cuộc chiến tranh năm 1006-1007 đã để lại hậu quả nghiêm trọng cho Medang, thủ đô ở Java bị thất thủ, triều đình chuyển đô về miền đông sang đảo Bali, vương quốc Medang bị tan rã và sụp đổ
Các tiểu quốc kế thừa[sửa | sửa mã nguồn]
Sau cuộc chiến 1006-1007 với Srivijaya, vương quốc Mataram sụp đổ, tới năm 1019 một hậu duệ của vương triều Sanjaya là Airlanga xưng vương hiệu Rake Halu Sri Lokevara Dharmavamca ở đảo Bali, được sự giúp đỡ của các quý tộc cũ cùng với sự suy yếu của Srivijaya ông đã lần lượt chinh phục các lực lượng cát cứ sau sự sụp đổ của Mataram, tới năm 1037 ông đã hoàn thành việc khôi phục lại phần lớn lãnh thổ cũ của Mataram
Năm 1049, Airlanga chết, trước khi mất ông đã chia vương quốc của mình thành hai vương quốc nhỏ hơn là Jangala và Panjalu cho hai người con trai của ông với hai bà vợ khác nhau, với vương quốc Jangala nằm ở miền đông và Panjalu ở phía tây
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Cổ sử các vương quốc Ấn Độ hoá ở Viễn Đông, Geogre Coedes, NXB Thế Giới 2008
- ^ Drs. R. Soekmono, (1973, 5th reprint edition in 1988). Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2, 2nd ed. Yogyakarta: Penerbit Kanisius. tr. 40.
- ^ De Casparis (1956) và Hall (1985), tr. 111.
- ^ Colin Brown (2003), A Short History of Indonesia, Allen & Unwin, ISBN 1-86508-838-2, page. 18.
- ^ Poerbatjaraka (1958), tr. 254-264.
- ^ “Warisan Saragi Diah Bunga”. Majalah Tempo. 3 tháng 11 năm 1990. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2010.
- ^ "Indonesian Gold" Treasures from the National Museum Jakarta, grafico-qld.com, accessed July 2010

markdown:
# Vương quốc Medang
|Bài viết này nằm trong chủ đề
|
|
|![]()
[Niên biểu lịch sử Indonesia](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_bi%E1%BB%83u_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia&action=edit&redlink=1) [Thời tiền sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia#Th.E1.BB.9Di_k.E1.BB.B3_.C4.91.E1.BA.A7u) **Những nhà nước đầu tiên** [Tarumanagara](/wiki/Tarumanagara)(358–669) [Sunda](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Sunda)(669-1579) [Sailendra](/wiki/Sailendra)(giữa thế kỷ 8 - giữa thế kỷ 9) [Srivijaya](/wiki/Srivijaya)(cuối thế kỷ 7 - 13) **Medang**(giữa thế kỷ 8 – thế kỷ 10) [Kediri](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Kediri)(1049–1221) [Singhasari](/wiki/Singhasari)(1222–1292) [Majapahit](/wiki/Majapahit)(1293–1500) **Các nhà nước Hồi giáo** [Sự phát triển của Hồi giáo](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_c%E1%BB%A7a_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_%E1%BB%9F_Indonesia_(1200_-_1600)&action=edit&redlink=1)(1200–1600) [Hồi quốc Malacca](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_qu%E1%BB%91c_Malacca&action=edit&redlink=1)(1400–1511) [Hồi quốc Demak](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_qu%E1%BB%91c_Demak&action=edit&redlink=1)(1475–1518) [Hồi quốc Aceh](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_qu%E1%BB%91c_Aceh&action=edit&redlink=1)(1496–1903) [Hồi quốc Banten](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_qu%E1%BB%91c_Banten&action=edit&redlink=1)(1526–1813) [Hồi quốc Mataram](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_qu%E1%BB%91c_Mataram&action=edit&redlink=1)(thế kỷ 16 - 18) **Thời kỳ thuộc địa** [Bồ Đào Nha](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha_x%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c_Indonesia_(1512_-_1850)&action=edit&redlink=1)(1512–1850) [Công ty Đông Ấn Hà Lan](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_%C4%90%C3%B4ng_%E1%BA%A4n_H%C3%A0_Lan_%E1%BB%9F_Indonesia&action=edit&redlink=1)(1602–1800) [Đông Ấn Hà Lan](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%E1%BA%A4n_H%C3%A0_Lan)(1800–1942) **Indonesia trỗi dậy** [National awakening](/w/index.php?title=Indonesian_National_Awakening&action=edit&redlink=1)(1899–1942) [Thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n_chi%E1%BA%BFm_%C4%91%C3%B3ng_Indonesia&action=edit&redlink=1)(1942–45) [Tuyên ngôn Độc lập](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_c%E1%BB%A7a_Indonesia&action=edit&redlink=1)(1945) [Cách mạng dân tộc](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Indonesia)(1945–1950) **Thời kỳ độc lập** [Dân chủ tự do](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia_(1950-1957)&action=edit&redlink=1)(1950–1957) ["Dân chủ kỷ luật"](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia_(1957-1965)&action=edit&redlink=1)(1957–1965) [Quá độ tới "Trật tự Mới"](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia_(1965%E2%80%931966)&action=edit&redlink=1)(1965–1966) ["Trật tự Mới"](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia_(1966%E2%80%931998)&action=edit&redlink=1)(1966–1998) [Thời kỳ "](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia_(th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_h%E1%BA%ADu_Surhato)&action=edit&redlink=1)(1998–nay) *Reformasi*" [Sửa](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Indonesia&action=edit) [Hồi quốc Mataram](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_qu%E1%BB%91c_Mataram&action=edit&redlink=1). **Vương quốc Medang**, hay còn có tên gọi khác **Sanjaya** (gọi theo tên vương triều cai trị), **Mataram** (gọi theo tên kinh đô), là một nhà nước từng tồn tại ở [Trung Java](/wiki/Trung_Java), sau đó là ở [Đông Java](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Java) và [Bali](/wiki/Bali) từ khoảng thế kỷ 8 đến thế kỷ 10. Đây là nhà nước theo [đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và [đạo Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o). Theo các nhà nghiên cứu lịch sử của Indonesia thì nhà nước này tên là Medang và Mataram là kinh đô đầu tiên và lâu nhất của nó.
## Mục lục
## Hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=1)] [Bia ký Canggal](/w/index.php?title=Bia_k%C3%BD_Canggal&action=edit&redlink=1), tìm thấy ở làng Canggal phía tây nam thị trấn [Megalang](/w/index.php?title=Megalang&action=edit&redlink=1), khắc năm [732](/wiki/732) bằng [tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) ghi lại rằng sau khi vua [Sanna](/w/index.php?title=Sanna&action=edit&redlink=1) qua đời, xứ Yawadwipa của ông bị chia cắt và hỗn loạn. Cháu, con người em gái của ông, là [Sri Sanjaya](/w/index.php?title=Sri_Sanjaya&action=edit&redlink=1) lên kế vị và đã thống nhất trở lại đất nước, đem lại hòa bình và thịnh vượng. [[1]](#cite_note-1)
Còn
[Carita Parahyangan](/w/index.php?title=Carita_Parahyangan&action=edit&redlink=1), một cuốn sách được đời sau viết, thì kể rằng vua Sanna bị vua xứ Galuh là Purbasora đánh bại và phải chạy lên [núi Merapi](/wiki/N%C3%BAi_Merapi). Kế vị Sanna là Sri Sanjaya đã giải phóng được đất nước, cai trị toàn đảo Java và Bali. Sri Sanjaya còn chiến đấu với các vua của [Srivijaya](/wiki/Srivijaya).
Sri Sanjaya là người sáng lập Medang và
[vương triều Sanjaya](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Sanjaya&action=edit&redlink=1). Triều Sanjaya nắm vương quyền của Mataram đến năm [928](/wiki/928). Các vua triều Sanjaya xưng là * (Đại Đế). majahara*
Có một thuyết cho rằng, kình địch với Medang là
[Sailendra](/wiki/Sailendra) ở [Trung Java](/wiki/Trung_Java). Sailendra sau đó đã trở thành bá chủ ở Trung và [Đông Java](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Java); còn Medang trở thành [chư hầu](/wiki/Ch%C6%B0_h%E1%BA%A7u). Quan hệ bá chủ - chư hầu giữa Sailendra và Medang có thể được củng cố bằng con đường hôn nhân. Vua Sailendra là [Samaratungga](/w/index.php?title=Samaratungga&action=edit&redlink=1) đã gả con gái mình là Pramodhawardhani cho vua [Pikatan](/w/index.php?title=Pikatan&action=edit&redlink=1) của Medang. Tuy nhiên, chính Pakita là người đã đánh bại [Balaputra](/w/index.php?title=Balaputra&action=edit&redlink=1), vua của Sailendra, chấm dứt sự tồn tại của Sailendra. Học giả Colin Brown, tác giả cuốn A Short History of Indonesia, có lẽ cũng cho rằng vưong quốc Sailendra chính là vương quốc Medang khi ông cho rằng đỉnh cao trong nghệ thuật xây dựng của Medang chính là ngôi đền [2] [Borobudur](/wiki/Borobudur). [[3]](#cite_note-3)
Trong khi đó, các nhà nghiên cứu lịch sử của Indonesia thì cho rằng không có chuyện hai dòng họ cai trị hai nước lớn trong cùng thời điểm ở cùng Trung Java. Theo họ, chỉ có một dòng họ cai trị ở Trung Java. Sri Sanjaya theo đạo Hindu Shiva, nhưng con của ông là Panangkaran đã cải đạo và theo Phật giáo Đại thừa và nhiều đời vua tiếp sau cũng theo Phật giáo Đại thừa. Từ thời Pikatan, các đấng cai trị Java lại trở lại theo đạo Hindu Shiva. Giai đoạn các vua theo Phật giáo, Medang chính là Sailendra.
[[4]](#cite_note-4)
Trong phần lớn thời gian, các vua Medang đóng đô ở Mataram, một nơi nào đó trong
[đồng bằng Prambanan](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_Prambanan&action=edit&redlink=1), gần [Yogyakarta](/wiki/Yogyakarta) và [Prambanan](/wiki/Prambanan) ngày nay. Tuy nhiên, thời vua Rakai Pikatan, kinh đô ở Mamrati. Sau đó, đến thời vua Balitung, kinh đô dời đến Poh Pitu. Hiện các nhà nghiên cứu vẫn không rõ Mamrati và Poh Pitu chính xác là đâu, chỉ biết là ở [đồng bằng Kedu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_Kedu&action=edit&redlink=1), có thể thuộc phạm vi của các huyện [Magelang](/wiki/Magelang) hoặc [Temanggung](/w/index.php?title=Temanggung&action=edit&redlink=1). Đến thời vua Wawa, kinh đô lại dời về Mataram.
## Chuyển về phía Đông[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=2)]
Khoảng năm 929, vua
[Mpu Sindok](/w/index.php?title=Mpu_Sindok&action=edit&redlink=1) đã dời trung tâm quyền lực của vương quốc từ Trung Java về [Đông Java](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Java). Vị vua này là người sáng lập [triều Isyana](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Isyana&action=edit&redlink=1). Các nhà nghiên cứu lịch sử không chắc chắn vì sao lại có sự di chuyển này. Một giả thuyết có thể là vì núi lửa [Gunung Merapi](/w/index.php?title=Gunung_Merapi&action=edit&redlink=1) hoạt động. Dấu tích của việc này còn tìm thấy ở một vài ngôi đền như Sambisari, Morangan, Kedulan, và Pustakasala bị vùi dưới nham thạch của Merapi. Một giả thuyết khác là do bị Srivijaya tấn công. Thung lũng sông [Brantas](/w/index.php?title=Brantas&action=edit&redlink=1) có một vị trí địa lý quan trọng trong kiểm soát thương mại hàng hải về hướng đông và trong buôn bán gia vị-hương liệu. Đây có thể là động cơ tấn công của Srivijaya.
Vua Sindok đã cho dời đô về Tamwlang rồi tiếp tục dời về Watugaluh. Các nhà nghiên cứu lịch sử cho đó nay là các khu vực Tambelang và Megaluh gần
[Jombang](/w/index.php?title=Jombang&action=edit&redlink=1) ngày nay ở Đông Java. Vua tiếp theo là [Dharmawangsa](/w/index.php?title=Dharmawangsa&action=edit&redlink=1) lại cho dời đô về Wwatan, nay là Wotan gần [Madiun](/w/index.php?title=Madiun&action=edit&redlink=1). Dharmawangsa cũng chính là người đã ra lệnh biên dịch [Mahabharata](/wiki/Mahabharata) sang [tiếng Java cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Java_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) vào năm 996.
## Diệt vong[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=3)]
Cuối thế kỷ 10, Medang và Srivijaya kình địch với nhau. Nguyên nhân có thể là vì lý do kiểm soát con đường thương mại hàng hải như đề cập ở trên, hoặc là vì Balaputra muốn giành lại Trung Java. Như đề cập ở trên, Balaputra là vua Sailendra (và cũng có thể là vua Mataram theo đạo Phật nếu các sử gia Indonesia đúng). Có giả thuyết rằng mẹ ông là công chúa Srivijaya. Giữa Srivijaya và Sailendra có quan hệ đồng minh thân thiết được củng cố bằng quan hệ hôn nhân. Khi bị Pikatan đánh bại, Balaputra phải chạy sang Srivijaya rồi được chọn làm người kế vị vua ở đó. Khi thành majahara của Srivijaya, ông có thể muốn quay lại chiến đấu giành lại Trung Java.
Năm 990, vua Dharmawangsa tấn công Srivijaya bằng đường biển, nhưng không chiếm được kinh đô Palembang. Cuộc tấn công của Dharmawangsa đã khiến vua của Srivijaya khi đó là Chulamaniwarmadewa phải cầu viện
[nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng). Năm 1006, Srivijaya đẩy lui được quân Medang. Và để trả thù, quân Srivijaya đã trợ giúp vua Wurawari của Lwaram nổi dậy, tấn công và tàn phá hoàng cung Medang. Dharmawangsa và nhiều thành viên hoàng tộc bị giết. Vương quốc medang sụp đổ.
## Tổ chức nhà nước[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=4)]
Dựa theo thông tin từ các đoàn sứ thần, tư liệu của Trung Quốc đã cho biết:
*Họ dựng những thành luỹ bằng gỗ, và ngay cả những toà nhà lớn cũng lợp bằng lá cọ. Họ có giường bằng ngà và chiếu bằng nam tre. Xứ sở đó sản xuất ra đồi mồi, vàng, bạc, sừng tê giác và ngà voi,...*
Đất nước được quản lý bởi 32 vị thượng thư và một quan tể tướng đứng đầu là Taskakanhiong.
Cũng theo tư liệu từ Trung Quốc -
*Tân Đường thư*, đoàn sứ thần đầu tiên của vương triều mới Sanjaya được cử tới Trung Quốc vào năm 860.
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=5)] [Xã hội](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i) Java cổ phân tầng phức tạp, cộng với sự tinh tế trong [nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) và [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a), được chứng minh bằng hàng loạt cảnh khác nhau ở các [phù điêu](/w/index.php?title=Ph%C3%B9_%C4%91i%C3%AAu&action=edit&redlink=1) chạm khắc trên các ngôi đền có niên đại từ thời vương quốc Medang. Vương quốc này đã để lại một số ngôi đền và di tích. Các ngôi đền [Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) Prambanan tráng lệ ở vùng lân cận [Yogyakarta](/wiki/Yogyakarta) được xây dựng dưới thời vua Pikatan và Balitung cai trị là ví dụ rõ ràng của nền nghệ thuật và [kiến trúc](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc) cổ đại Mataram Medang.
Tổ hợp đền đồ sộ thờ ba vị thần tối cao của đạo Hindu là
[Shiva](/wiki/Shiva), [Brahma](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn), [Vishnu](/wiki/Vishnu). Đây là ngôi đền Hindu lớn nhất từng được xây dựng tại Indonesia, bằng chứng về sự giàu có và thành tựu to lớn về văn hóa của vương quốc. Các ngôi đền Hindu khác có niên đại thời Vương quốc Medang gồm Sambisari, Gebang, Barong, Ijo, và đền Morangan.
Trong thời gian từ thế kỷ 9 đến giữa thế kỷ 10 ở vương quốc Medang, nền văn hóa, nghệ thuật và văn học, phát triển rực rỡ. Văn học Medang phát triển chủ yếu chủ yếu nhờ
[biên dịch](/wiki/Tr%C3%ACnh_bi%C3%AAn_d%E1%BB%8Bch) các kinh điển của đạo Hindu, đạo Phật, song nó còn có tác dụng truyền tải và giúp tiếp nhận những tư tưởng đạo Hindu và đạo Phật. Các bức phù điêu minh họa [sử thi](/wiki/S%E1%BB%AD_thi) [Ramayana](/wiki/Ramayana) của đạo Hindu đã được khắc trên những bức tường của ngôi đền Prambanan. Chính trong thời gian này, [Kakawin](/w/index.php?title=Kakawin&action=edit&redlink=1) Ramayana, một phiên bản bằng tiếng Java cổ của Ramayana đã được sáng tác. Tác phẩm Kakawin Ramayana này, cũng được gọi là Yogesvara Ramayana, có lẽ là sáng tác của Yogesvara, một quan lại trong triều đình của Medang vào khoảng thế kỷ 9. Tác phẩm bao gồm 2.774 khổ thơ theo phong cách manipravala, một hỗn hợp của tiếng Phạn và ngôn ngữ văn xuôi tiếng Java cổ xưa. Phiên bản có ảnh hưởng nhất của Ramayana là [Ravanavadham](/w/index.php?title=Ravanavadham&action=edit&redlink=1) của Bhatti, thường được gọi là Bhattikavya. Đây là phiên bản Ramayana bằng tiếng Java cổ khác nguyên mẫu Hindu khá nhiều. [Chiếc bình Wonoboyo](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFc_b%C3%ACnh_Wonoboyo&action=edit&redlink=1) bằng [vàng](/wiki/V%C3%A0ng) được phát hiện vào năm 1990, cho thấy sự thịnh vượng về [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) và trình độ cao về nghệ thuật và văn hóa cũng như khiếu thẩm mỹ sâu sắc của của vương quốc Medang. Hiện vật này cho thấy năng lực thủ công tinh xảo, khiếu thẩm mỹ và kỹ thuật của [thợ kim hoàn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A3_kim_ho%C3%A0n&action=edit&redlink=1) Java cổ xưa. Trên bề mặt của các đồng tiền vàng được chạm chữ " *ta*", viết rút gọn của " *tail*" hay " [tahil](/w/index.php?title=Tahil&action=edit&redlink=1)" một [đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) ở Java cổ. Người ta đoán chiếc bình được chế tác vào thời vua Balitung (899-911). Báu vật này là của một quý tộc hoặc một gia đình dòng dõi hoàng tộc. [5] [[6]](#cite_note-graf-6)
Tên của vương quốc Medang được nhắc đến trong
[bia ký bằng đồng Laguna](/w/index.php?title=Bia_k%C3%BD_b%E1%BA%B1ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Laguna&action=edit&redlink=1) có niên đại 822 Saka (tức năm 900), phát hiện ra tại [Manila](/wiki/Manila), [Philippines](/wiki/Philippines). Việc phát hiện bia ký viết bằng chữ Kawi và một loại tiếng Mã Lai cổ xen lẫn rất nhiều từ vay mượn từ [tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) và cùng với một vài yếu tố ngôn ngữ không phải Mã Lai mà không rõ là tiếng Java cổ hay [tiếng Tagalog cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tagalog_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1), cho thấy người dân hoặc quan lại của vương quốc Medang đã tiến hành các hoạt động [ngoại thương](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) và [ngoại giao](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_giao) với những quốc gia hay lãnh thổ khác trong khu vực xa tới tận Philippines, và từng tồn tại sự liên hệ giữa các vương quốc cổ ở Indonesia và Philippines.
## Các majahara của Medang[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=6)] [Sanjaya](/w/index.php?title=Sri_Sanjaya&action=edit&redlink=1)(732—760) [Panangkaran](/w/index.php?title=Panangkaran&action=edit&redlink=1)(760—780) [Warak](/w/index.php?title=Warak&action=edit&redlink=1)(800—819) [Garung](/w/index.php?title=Garung&action=edit&redlink=1)(819—838) [Pikatan](/w/index.php?title=Pikatan&action=edit&redlink=1)(838—850) [Kayuwangi](/w/index.php?title=Kayuwangi&action=edit&redlink=1)(850—898) [Balitung](/w/index.php?title=Balitung&action=edit&redlink=1)(898—910), cũng có thể chính là [Balaputradewa](/w/index.php?title=Balaputradewa&action=edit&redlink=1), *majahara*của Srivijaya [Daksa](/w/index.php?title=Daksa&action=edit&redlink=1)(910—919) [Tulodong](/w/index.php?title=Tulodong&action=edit&redlink=1)(919—924) [Wawa](/w/index.php?title=Wawa_c%E1%BB%A7a_Mataram&action=edit&redlink=1)(924—929) [Mpu Sindok](/w/index.php?title=Mpu_Sindok&action=edit&redlink=1)(929—947) [Sri Isyana Tunggawijaya](/w/index.php?title=Sri_Isyana_Tunggawijaya&action=edit&redlink=1)(947—985) [Dharmawangsa](/w/index.php?title=Dharmawangsa&action=edit&redlink=1)(985—1006)
## Xung đột với vương quốc Srivijaya[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=7)]
Năm 992, sau khi lên ngôi vua Dharmavamca đã bắt đầu một chính sách hiếu chiến với quốc gia láng giềng là
[Srivijaya](/wiki/Srivijaya) ở đảo [Sumatra](/wiki/Sumatra), đội quân của Medang đã vượt biển tấn công và tàn phá thủ đô [Palembang](/wiki/Palembang) của Srivijaya, tiếp đó là các cuộc xung đột lẻ tẻ thường xuyên giữa hai nước. Tới năm 1006, sau khi đã hồi phục lại, vương quốc Srivijaya đã quyết định mở cuộc tấn công sang đảo [Java](/wiki/Java) trả thù lại, cuộc chiến tranh năm 1006-1007 đã để lại hậu quả nghiêm trọng cho Medang, thủ đô ở Java bị thất thủ, triều đình chuyển đô về miền đông sang đảo [Bali](/wiki/Bali), vương quốc Medang bị tan rã và sụp đổ
## Các tiểu quốc kế thừa[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=8)]
Sau cuộc chiến 1006-1007 với Srivijaya, vương quốc Mataram sụp đổ, tới năm 1019 một hậu duệ của vương triều Sanjaya là Airlanga xưng vương hiệu Rake Halu Sri Lokevara Dharmavamca ở đảo Bali, được sự giúp đỡ của các quý tộc cũ cùng với sự suy yếu của Srivijaya ông đã lần lượt chinh phục các lực lượng cát cứ sau sự sụp đổ của Mataram, tới năm 1037 ông đã hoàn thành việc khôi phục lại phần lớn lãnh thổ cũ của Mataram
Năm 1049, Airlanga chết, trước khi mất ông đã chia vương quốc của mình thành hai vương quốc nhỏ hơn là Jangala và Panjalu cho hai người con trai của ông với hai bà vợ khác nhau, với vương quốc Jangala nằm ở miền đông và Panjalu ở phía tây
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=9)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Medang&action=edit§ion=10)]
- Cổ sử các vương quốc Ấn Độ hoá ở Viễn Đông,
*Geogre Coedes, NXB Thế Giới 2008* **Drs. R. Soekmono, (1973, 5th reprint edition in 1988). Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2** [^](#cite_ref-1) *, 2nd ed*. Yogyakarta: Penerbit Kanisius. tr. 40. **De Casparis (1956) và Hall (1985), tr. 111.** [^](#cite_ref-2) **Colin Brown (2003),** [^](#cite_ref-3) *A Short History of Indonesia*, Allen & Unwin, [ISBN 1-86508-838-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1865088382), page. 18. **Poerbatjaraka (1958), tr. 254-264.** [^](#cite_ref-4) [^](#cite_ref-tempo_5-0) [“Warisan Saragi Diah Bunga”](http://majalah.tempointeraktif.com/id/arsip/1990/11/03/ILT/mbm.19901103.ILT19845.id.html). Majalah Tempo. 3 tháng 11 năm 1990. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2010. [^](#cite_ref-graf_6-0) ["Indonesian Gold" Treasures from the National Museum Jakarta](http://www.grafico-qld.com/exhibition/i_gold.htm), grafico-qld.com, accessed July 2010
|
|
|600-1500 (thời kỳ Ấn Độ giáo-Phật giáo)
|Vương quốc Medang • |Sau 1500 (thời kỳ
|

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Xã Washington, Quận Paulding, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Washington, Quận Paulding, Ohio)
Xã Washington (tiếng Anh: Washington Township) là một xã thuộc quận Paulding, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 719 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Washington, Quận Paulding, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Washington, Quận Paulding, Ohio](/w/index.php?title=Washington,_Qu%E1%BA%ADn_Paulding,_Ohio&redirect=no))
|
|Xã Washington Washington Township
|—
| —
|
|[41°01′36″B 84°23′42″T / 41,026666666667°B 84,395°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=X%C3%A3_Washington%2C_Qu%E1%BA%ADn_Paulding%2C_Ohio¶ms=41.026666666667_N_-84.395_E_type:city(719)_region:US-OH_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Paulding](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Paulding,_Ohio) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Washington** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Washington Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Paulding](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Paulding,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 719 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Washington,_Qu%E1%BA%ADn_Paulding,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Washington,_Qu%E1%BA%ADn_Paulding,_Ohio&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Chánh học cùng tà thuyết có phải là vấn đề quan hệ chung không?
Chiêu tuyết những lời bài báng cho một nhà chí-sĩ mới qua đời.
Báo Phụ nữ tân văn số 67 ra ngày 28.8.30 có đăng bức thơ của ông Phạm Quỳnh chủ bút Nam phong trả lời cho ông Phan Khôi về câu chuyện “học phiệt”. Trong thơ ông Quỳnh có kể chuyện ông Ngô Đức Kế ngày làm chủ bút Hữu thanh có bài công kích ông về chuyện Kiều. Bài ông nói đó tức chỉ về bài Chánh học cùng tà thuyết của ông Ngô đăng ở báo Hữu thanh số 21 ra ngày 1er Septembre 1924, là một bài tuyệt xướng có giá trị nhứt trong quốc văn báo giới ta về khoảng vài mươi năm nay, mà đồng bào ta ai đã đọc đến, cũng in sâu vào trong não, không khi nào quên được. Thế mà 5, 6 năm nay, không nghe ông Quỳnh có câu gì biện bác bài ấy hay dở, phải không thế nào. Nay ông Ngô đã qua đời rồi, nhân ông Phan Khôi chỉ trích sự không trả lời ấy, ông Quỳnh mới giở mối hiềm riêng chất chứa lâu nay, công nhiên phô giữa công chúng rằng bài ấy là “câu chuyện cá nhân, câu chuyện quyền lợi, không quan hệ đến học vấn tư tưởng gì cả…”. Ông lại bươi những chuyện riêng của ông Ngô với ông, hai người đối đãi nhau lúc bấy giờ, để làm chứng câu nói “cá nhân quyền lợi” của ông, mà buông lời thô bỉ như là “hàng thịt nguýt hàng cá”, “thỏa lòng ác cảm”, “đạo đức hương nguyện” v.v…, bôi lọ đến danh dự một người chí sĩ đã qua đời.
Những lời nói trên mà xuất tự một người văn sĩ xằng nào thì không đủ trách; song tự lỗ miệng và ngòi bút một người tân nhân vật, nghiễm nhiên tự nhận cái gánh gầy dựng một nền văn hóa mới cho nước nhà, lại chủ trương một cái cơ quan ngôn luận trong nước mười mấy năm nay, mà có lời thô bỉ tỏ cái tâm sự hiềm riêng, nói xấu cho một người thiên cổ, thì không thể bỏ qua được.
Ông Ngô Đức Kế là một người tài học trổ từ lúc thiếu niên; nếu như có ý thờ cái chủ nghĩa vinh thân phì gia, mượn lối văn chương để tiện đường mua giàu chác tiếng như ai, thì trong đám người đời mà lên mặt sang trọng thông thái ấy, ông làm đến đâu cũng thừa ra. Thế mà hy sinh cả thảy, chỉ ôm một lòng lo việc chung cho đất nước, trọn đời đày đoạ mà cứ khăng khăng một mực, cho đến ngày đậy nắp hòm. Trong cái sự nghiệp trước tác của ông, bài “Chánh học cùng tà thuyết” nói ở trên chỉ là một bài trong ngàn bài khác…
Lịch sử cay đắng của ông, đã nhiều người rõ, tôi không cần phải nhắc lại. Nay tôi xin gác lịch sử cá nhân ra ngoài, mà chỉ tựu trong phạm vi bài “Bác Kiều” của ông cùng bức thơ “Học phiệt” của ông Quỳnh mà biện bạch cho luận điểm có giới hạn để độc giả cùng xem:
a) Bài “Bác Kiều” đầu tiên đại ý nói: chánh học cùng tà thuyết, có quan hệ đến vận nước: chánh học xướng minh thì thế đạo, nhân tâm phải tốt mà nước được cường thạnh; tà thuyết thạnh hành thì thế đạo, nhân tâm phải xấu mà vận nước cũng suy đồi… Đoạn giữa nói đến truyện Kiều thì cho là một truyện phong tình, không đường nào tránh cái án của tám chữ “Ai dâm sầu oán đạo dục tăng bi”, thương, dâm, sầu, oán, mở đường tà dục mà tăng mối buồn rầu; dầu văn có hay cũng là một thứ văn mua vui (chính ông Nguyễn Du tác giả truyện cũng tự nhận thế), chớ không đem ra mà dạy đời được. Sau ông mới bài bác những người tán dương truyện Kiều rằng “quốc hồn quốc túy” đem làm sách dạy quốc văn; cho là giả dối, là hoặc thế vu dân… Toàn bài đại cương như thế, nói về nghĩa lý thì quang minh chánh đại, thật là một bài quan hệ trong học giới rất to tát; mà về lời biện bác thì lời nghiêm nghĩa chánh, có một cái mãnh lực như sét phang trước trán, nước xối sau lưng khiến cho ai đọc đến cũng tỉnh giấc hôn mê. Độc giả thử xem, một bài biện luận xác đáng rạch ròi như vậy, sao gọi là câu chuyện cá nhân quyền lợi, mà không quan hệ đến học vấn tư tưởng? sao gọi lập luận thiên đi? Như vậy mà cho là không quan hệ thì những lối trèo tường trổ ngõ, quạt ước trăng thề, ép liễu nài hoa, cắp hương trộm ngọc kia mới là quan hệ với học vấn tư tưởng sao? lập luận ấy mới là chánh sao?
b) Ông nói làng văn làng báo cãi nhau là thói con buôn thì câu nói rất trái lẽ mà không có cân lường: Phàm học vấn tư tưởng có biện chiết mà sau chân lý mới được rõ ràng; thuở nay những nhà học giả cãi biện nhau là một điều thường thấy; huống đã là nhà báo thì có cái nghĩa truyền bá chân lý, miễn là cãi biện nhau không ra ngoài luận điểm thì thôi. Nay ông nói cãi nhau là “hàng thịt nguýt hàng cá”, thì làng văn làng báo, cứ vầy hùa nhau, làm con sâu nhái tiếng cho nhau mà không xét đến luận thuyết có phải cùng không hay sao. Hàng rau hàng thịt cãi nhau là chỉ bọn thù vặt nói thàm kia chớ không đem điều ấy mà che cái vấn đề “Chánh học - tà thuyết” nầy được. Ông nói bài kia không phải phẩm bình truyện Kiều thì bài ấy nói chuyện gì? Ông tưởng 20 triệu đồng bào đều không có tai có mắt mà tin như lời ông nói sao?
c) “Đạo đức hương nguyện” là đạo đức thế nào? Cứ như lời ông Mạnh Tử đã giải thích thì hương nguyện là chiều đời dua tục, không nói trái với ai, chính là chỉ bọn nhu mỵ. Như con đĩ Kiều kia và cả chuyện Kiều nữa mới gọi là nhu mỵ. Thế mà cho kẻ bác học Kiều[1] là đạo đức hương nguyện thì cái chuyện phong tình ấy là đạo đức gì?
d) Ông nói: ông Ngô thấy người ta hoan nghinh Kiều mà có ý căm tức nên viết bài phản đối. Phải, căm tức là chính phải. Con đĩ Kiều kia, có cái giá trị gì? Người tô vẽ Kiều kia có công đức gì mà hoan nghinh?[2] Ông đã đề xướng chánh học thì đối với sự bất chánh đáng ấy mà phản đối chính là vì nhân tâm thế đạo mà sanh lòng công phẫn, chớ có cái gì gọi là thù riêng? Chính ông Quỳnh cũng tự nói rằng: họ Ngô cùng ông không có hiềm khích gì, kia mà!
e) Ông nói không phải nhu nhược, bị người ta công kích không biết đối phó, thì thật là câu độn từ mà không phải lời nói của một nhà học giả: Đã là nhà học giả thì phải yêu chân lý, người ta công kích mình (bất kỳ việc làm hay lời nói) mà hợp với chân lý, không chỗ cãi chối được thì mình phải phục tùng; nếu như người ta công kích mà trái lẽ, mình cứ lấy lẽ mà biện bác lại; ấy là thái độ chơn chánh của một nhà học giả. Bằng như người ta công kích mình, mình không xét phải hay là không, mà cứ công kích lại; người ta nói mình “văn sĩ lóp lép” thì mình tặng lại họ tên nọ tên kia… Ấy là biết đối phó mà không nhu nhược sao? Còn nói ông Ngô có cái lịch sử 10 năm ở Côn Lôn nên ông không ngang sức thì thật là vô lý. 10 năm Côn Lôn là một vấn đề, bác học Kiều là một vấn đề khác, hai điều có dính liếu gì đâu? Và trong bài Chánh học của ông Ngô, ông có đem 10 năm Côn Lôn mà khoe với ai đâu? Ông có làm Côn Nôn du ký mà tuyên bố để mua danh đâu? Lúc ấy ông Ngô còn, ông không đối phó mà đợi đến nay ông Ngô đã khuất rồi mới viện cớ nầy bươi lẽ nọ, để giành lại sự phải cho ông, thật là đủ chứng hai chữ nhu nhược ông nói trên.
Về sự bác Kiều mà ông Quỳnh không trả lời, lâu nay tôi vẫn kính trọng, tấm lòng phục thiện của ông rõ là thái độ quân tử. Phải như ông Phan Khôi hỏi điều ấy mà ông Phạm Quỳnh cho là chuyện cũ, chỉ lược giải mấy câu, không nói phạm đến danh dự một người chí sĩ đã qua đời, thì cái lòng quang minh lỗi lạc của một nhà học giả, người thức gia ai chẳng kính phục thêm? Nay cứ như bức thơ ông thì rõ cái mối thù riêng hiềm vặt, đối với chuyện công kích ấy chất chứa trong trái tim ông đã 5, 6 năm nay; nhơn ông Phan Khôi khêu mối mà ông kéo dây ra, toàn bức thơ ông không chỗ nào gãi ngứa vào bài “Chánh học cùng tà thuyết” kia, mà chỉ là những lời nhạo báng. Cái lối nặc oán ấy là tâm lý gì?
Độc giả thử xem bài “Chánh học” của ông Ngô cùng bức thơ “Học phiệt” của ông Quỳnh mà so sánh, thì đủ rõ ai là kẻ có lòng ác cảm riêng.
Sau nầy tôi xin chánh cáo cho anh em trí thức trong nước rằng: Truyện Kiều chẳng qua là một lối văn chương mua vui mà thôi, chớ không phải là thứ sách học; mà nói cho đúng, Truyện Kiều là một thứ dâm thư, rõ không ích mà có hại. Ở xã hội ta từ có kẻ tán dương Truyện Kiều, truyền bá học Kiều đến nay, đã biết bao lớp thanh niên say mê sóng sắc, chìm nổi biển tình, dứt cả nền nếp gia đình, trật tự xã hội mà theo mối ham mê của mình. Hiện xã hội ta ngày nay mà diễn ra những tuồng thương phong bại tục kia, cái giống độc con đĩ Kiều, gieo vào trong cõi tư tưởng không phải là ít. Vậy ngày nay mà được trăm ngàn người học Kiều, thì khắp trong xã hội ta, không thấy cái gì ích mà chỉ thấy cái hại; mà nếu được một người “đạo đức hẹp hòi” như ông Ngô Đức Kế thì không khác gì cột đá giữ giòng sông lở, ngọn đuốc trong khoảng đêm trường, có công với thế đạo nhân tâm không phải ít, vì cái mãnh lực của ông đủ kéo được biết bao nhiêu kẻ sa hầm sụp hố kia.

markdown:
# Chánh học cùng tà thuyết có phải là vấn đề quan hệ chung không?
|
|Chánh học cùng tà thuyết có phải là vấn đề quan hệ chung không? (năm 1930) của
|
|
Bài báo này được đăng tại
**Chiêu tuyết những lời bài báng cho một nhà chí-sĩ mới qua đời**.
Báo Phụ nữ tân văn số 67 ra ngày 28.8.30 có đăng
[bức thơ của ông Phạm Quỳnh](/wiki/Tr%E1%BA%A3_l%E1%BB%9Di_b%C3%A0i_%22C%E1%BA%A3nh_c%C3%A1o_h%E1%BB%8Dc_phi%E1%BB%87t%22_c%E1%BB%A7a_Phan_Kh%C3%B4i_ti%C3%AAn_sinh) chủ bút Nam phong trả lời cho ông Phan Khôi về câu chuyện “học phiệt”. Trong thơ ông Quỳnh có kể chuyện ông Ngô Đức Kế ngày làm chủ bút Hữu thanh có bài công kích ông về chuyện Kiều. Bài ông nói đó tức chỉ về bài [Chánh học cùng tà thuyết](/wiki/Lu%E1%BA%ADn_v%E1%BB%81_ch%C3%A1nh_h%E1%BB%8Dc_c%C3%B9ng_t%C3%A0_thuy%E1%BA%BFt) của ông Ngô đăng ở báo Hữu thanh số 21 ra ngày 1er Septembre 1924, là một bài tuyệt xướng có giá trị nhứt trong quốc văn báo giới ta về khoảng vài mươi năm nay, mà đồng bào ta ai đã đọc đến, cũng in sâu vào trong não, không khi nào quên được. Thế mà 5, 6 năm nay, không nghe ông Quỳnh có câu gì biện bác bài ấy hay dở, phải không thế nào. Nay ông Ngô đã qua đời rồi, nhân [ông Phan Khôi chỉ trích sự không trả lời ấy](/wiki/C%E1%BA%A3nh_c%C3%A1o_c%C3%A1c_nh%C3%A0_%22h%E1%BB%8Dc_phi%E1%BB%87t%22), ông Quỳnh mới giở mối hiềm riêng chất chứa lâu nay, công nhiên phô giữa công chúng rằng bài ấy là “câu chuyện cá nhân, câu chuyện quyền lợi, không quan hệ đến học vấn tư tưởng gì cả…”. Ông lại bươi những chuyện riêng của ông Ngô với ông, hai người đối đãi nhau lúc bấy giờ, để làm chứng câu nói “cá nhân quyền lợi” của ông, mà buông lời thô bỉ như là “hàng thịt nguýt hàng cá”, “thỏa lòng ác cảm”, “đạo đức hương nguyện” v.v…, bôi lọ đến danh dự một người chí sĩ đã qua đời.
Những lời nói trên mà xuất tự một người văn sĩ xằng nào thì không đủ trách; song tự lỗ miệng và ngòi bút một người tân nhân vật, nghiễm nhiên tự nhận cái gánh gầy dựng một nền văn hóa mới cho nước nhà, lại chủ trương một cái cơ quan ngôn luận trong nước mười mấy năm nay, mà có lời thô bỉ tỏ cái tâm sự hiềm riêng, nói xấu cho một người thiên cổ, thì không thể bỏ qua được.
Ông Ngô Đức Kế là một người tài học trổ từ lúc thiếu niên; nếu như có ý thờ cái chủ nghĩa vinh thân phì gia, mượn lối văn chương để tiện đường mua giàu chác tiếng như ai, thì trong đám người đời mà lên mặt sang trọng thông thái ấy, ông làm đến đâu cũng thừa ra. Thế mà hy sinh cả thảy, chỉ ôm một lòng lo việc chung cho đất nước, trọn đời đày đoạ mà cứ khăng khăng một mực, cho đến ngày đậy nắp hòm. Trong cái sự nghiệp trước tác của ông, bài “Chánh học cùng tà thuyết” nói ở trên chỉ là một bài trong ngàn bài khác…
Lịch sử cay đắng của ông, đã nhiều người rõ, tôi không cần phải nhắc lại. Nay tôi xin gác lịch sử cá nhân ra ngoài, mà chỉ tựu trong phạm vi bài “Bác Kiều” của ông cùng bức thơ “Học phiệt” của ông Quỳnh mà biện bạch cho luận điểm có giới hạn để độc giả cùng xem:
a) Bài “Bác Kiều” đầu tiên đại ý nói: chánh học cùng tà thuyết, có quan hệ đến vận nước: chánh học xướng minh thì thế đạo, nhân tâm phải tốt mà nước được cường thạnh; tà thuyết thạnh hành thì thế đạo, nhân tâm phải xấu mà vận nước cũng suy đồi… Đoạn giữa nói đến truyện Kiều thì cho là một truyện phong tình, không đường nào tránh cái án của tám chữ “Ai dâm sầu oán đạo dục tăng bi”, thương, dâm, sầu, oán, mở đường tà dục mà tăng mối buồn rầu; dầu văn có hay cũng là một thứ văn mua vui (chính ông Nguyễn Du tác giả truyện cũng tự nhận thế), chớ không đem ra mà dạy đời được. Sau ông mới bài bác những người tán dương truyện Kiều rằng “quốc hồn quốc túy” đem làm sách dạy quốc văn; cho là giả dối, là hoặc thế vu dân… Toàn bài đại cương như thế, nói về nghĩa lý thì quang minh chánh đại, thật là một bài quan hệ trong học giới rất to tát; mà về lời biện bác thì lời nghiêm nghĩa chánh, có một cái mãnh lực như sét phang trước trán, nước xối sau lưng khiến cho ai đọc đến cũng tỉnh giấc hôn mê. Độc giả thử xem, một bài biện luận xác đáng rạch ròi như vậy, sao gọi là câu chuyện cá nhân quyền lợi, mà không quan hệ đến học vấn tư tưởng? sao gọi lập luận thiên đi? Như vậy mà cho là không quan hệ thì những lối trèo tường trổ ngõ, quạt ước trăng thề, ép liễu nài hoa, cắp hương trộm ngọc kia mới là quan hệ với học vấn tư tưởng sao? lập luận ấy mới là chánh sao?
b) Ông nói làng văn làng báo cãi nhau là thói con buôn thì câu nói rất trái lẽ mà không có cân lường: Phàm học vấn tư tưởng có biện chiết mà sau chân lý mới được rõ ràng; thuở nay những nhà học giả cãi biện nhau là một điều thường thấy; huống đã là nhà báo thì có cái nghĩa truyền bá chân lý, miễn là cãi biện nhau không ra ngoài luận điểm thì thôi. Nay ông nói cãi nhau là “hàng thịt nguýt hàng cá”, thì làng văn làng báo, cứ vầy hùa nhau, làm con sâu nhái tiếng cho nhau mà không xét đến luận thuyết có phải cùng không hay sao. Hàng rau hàng thịt cãi nhau là chỉ bọn thù vặt nói thàm kia chớ không đem điều ấy mà che cái vấn đề “Chánh học - tà thuyết” nầy được. Ông nói bài kia không phải phẩm bình truyện Kiều thì bài ấy nói chuyện gì? Ông tưởng 20 triệu đồng bào đều không có tai có mắt mà tin như lời ông nói sao?
c) “Đạo đức hương nguyện” là đạo đức thế nào? Cứ như lời ông Mạnh Tử đã giải thích thì hương nguyện là chiều đời dua tục, không nói trái với ai, chính là chỉ bọn nhu mỵ. Như con đĩ Kiều kia và cả chuyện Kiều nữa mới gọi là nhu mỵ. Thế mà cho kẻ bác học Kiều
là đạo đức hương nguyện thì cái chuyện phong tình ấy là đạo đức gì? [1]
d) Ông nói: ông Ngô thấy người ta hoan nghinh Kiều mà có ý căm tức nên viết bài phản đối. Phải, căm tức là chính phải. Con đĩ Kiều kia, có cái giá trị gì? Người tô vẽ Kiều kia có công đức gì mà hoan nghinh?
Ông đã đề xướng chánh học thì đối với sự bất chánh đáng ấy mà phản đối chính là vì nhân tâm thế đạo mà sanh lòng công phẫn, chớ có cái gì gọi là thù riêng? Chính ông Quỳnh cũng tự nói rằng: họ Ngô cùng ông không có hiềm khích gì, kia mà! [2]
e) Ông nói không phải nhu nhược, bị người ta công kích không biết đối phó, thì thật là câu độn từ mà không phải lời nói của một nhà học giả: Đã là nhà học giả thì phải yêu chân lý, người ta công kích mình (bất kỳ việc làm hay lời nói) mà hợp với chân lý, không chỗ cãi chối được thì mình phải phục tùng; nếu như người ta công kích mà trái lẽ, mình cứ lấy lẽ mà biện bác lại; ấy là thái độ chơn chánh của một nhà học giả. Bằng như người ta công kích mình, mình không xét phải hay là không, mà cứ công kích lại; người ta nói mình “văn sĩ lóp lép” thì mình tặng lại họ tên nọ tên kia… Ấy là biết đối phó mà không nhu nhược sao? Còn nói ông Ngô có cái lịch sử 10 năm ở Côn Lôn nên ông không ngang sức thì thật là vô lý. 10 năm Côn Lôn là một vấn đề, bác học Kiều là một vấn đề khác, hai điều có dính liếu gì đâu? Và trong bài Chánh học của ông Ngô, ông có đem 10 năm Côn Lôn mà khoe với ai đâu? Ông có làm Côn Nôn du ký mà tuyên bố để mua danh đâu? Lúc ấy ông Ngô còn, ông không đối phó mà đợi đến nay ông Ngô đã khuất rồi mới viện cớ nầy bươi lẽ nọ, để giành lại sự phải cho ông, thật là đủ chứng hai chữ nhu nhược ông nói trên.
Về sự bác Kiều mà ông Quỳnh không trả lời, lâu nay tôi vẫn kính trọng, tấm lòng phục thiện của ông rõ là thái độ quân tử. Phải như ông Phan Khôi hỏi điều ấy mà ông Phạm Quỳnh cho là chuyện cũ, chỉ lược giải mấy câu, không nói phạm đến danh dự một người chí sĩ đã qua đời, thì cái lòng quang minh lỗi lạc của một nhà học giả, người thức gia ai chẳng kính phục thêm? Nay cứ như bức thơ ông thì rõ cái mối thù riêng hiềm vặt, đối với chuyện công kích ấy chất chứa trong trái tim ông đã 5, 6 năm nay; nhơn ông Phan Khôi khêu mối mà ông kéo dây ra, toàn bức thơ ông không chỗ nào gãi ngứa vào bài “Chánh học cùng tà thuyết” kia, mà chỉ là những lời nhạo báng. Cái lối nặc oán ấy là tâm lý gì?
Độc giả thử xem bài “Chánh học” của ông Ngô cùng bức thơ “Học phiệt” của ông Quỳnh mà so sánh, thì đủ rõ ai là kẻ có lòng ác cảm riêng.
Sau nầy tôi xin chánh cáo cho anh em trí thức trong nước rằng: Truyện Kiều chẳng qua là một lối văn chương mua vui mà thôi, chớ không phải là thứ sách học; mà nói cho đúng, Truyện Kiều là một thứ dâm thư, rõ không ích mà có hại. Ở xã hội ta từ có kẻ tán dương Truyện Kiều, truyền bá học Kiều đến nay, đã biết bao lớp thanh niên say mê sóng sắc, chìm nổi biển tình, dứt cả nền nếp gia đình, trật tự xã hội mà theo mối ham mê của mình. Hiện xã hội ta ngày nay mà diễn ra những tuồng thương phong bại tục kia, cái giống độc con đĩ Kiều, gieo vào trong cõi tư tưởng không phải là ít. Vậy ngày nay mà được trăm ngàn người học Kiều, thì khắp trong xã hội ta, không thấy cái gì ích mà chỉ thấy cái hại; mà nếu được một người “đạo đức hẹp hòi” như ông Ngô Đức Kế thì không khác gì cột đá giữ giòng sông lở, ngọn đuốc trong khoảng đêm trường, có công với thế đạo nhân tâm không phải ít, vì cái mãnh lực của ông đủ kéo được biết bao nhiêu kẻ sa hầm sụp hố kia.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1067 frontend miss (0)