text:
CNM365. Chào ngày mới 20 tháng 9. Wikipedia Ngày này năm xưa. Năm 1977 – Việt Nam được chính thức công nhận là thành viên thứ 149 của Liên Hiệp Quốc. Năm 1891 – Xe hơi đầu tiên chạy bằng xăng được trình bày tại Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ. 1946 – Liên hoan phim Cannes đầu tiên khai mạc. Năm này 11 điện ảnh đoạt Cành cọ vàng, hồi đó được gọi “Giải thưởng lớn”.
20 tháng 9
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ngày 20 tháng 9 là ngày thứ 263 (264 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 102 ngày trong năm.
Mục lục
Sự kiện
- 471 – Hiến Văn Đế Thác Bạt Hoằng nhượng lại hoàng vị Bắc Ngụy cho Thái tử Hoành mới 4 tuổi, còn bản thân trở thành Thái thượng hoàng.
- 1854 – Chiến tranh Krym Liên quân Anh-Pháp giành thắng lợi quyết định trước quân Nga trong trận Alma.
- 1891 – Xe hơi đầu tiên chạy bằng xăng được trình bày tại Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ.
- 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trong Chiến dịch Ý, Lực lượng Anh Quốc và Ấn Độ đẩy lui quân Đức khỏi nước cộng hoà trung lập San Marino.
- 1946 – Liên hoan phim Cannes đầu tiên khai mạc. Năm này 11 điện ảnh đoạt Cành cọ vàng, hồi đó được gọi “Giải thưởng lớn”.
- 1954 – Chương trình FORTRAN đầu tiên được chạy.
- 1977 – Việt Nam được chính thức công nhận là thành viên thứ 149 của Liên Hiệp Quốc.
- 2001 – Trong diễn văn trước phiên họp chung của Quốc hội Hoa Kỳ và công chúng Mỹ, Tổng thống George W. Bush tuyến bố “Chiến tranh chống khủng bố“.
Sinh
- 1941 – Slobodan Milošević, cựu Tổng thống Nam Tư (m. 2006)
- 1964 – Trương Mạn Ngọc, diễn viên người Hồng Kông
- 1976 – Ronaldo Luis Nazario de Lima, Huyền thoại bóng đá Brazil
- 1982 – Hồ Ca, diễn viên người Trung Quốc
- 1987 – Son Ga In, nhóm nhạc Brown Eyed Girls, Hàn Quốc
- 1990 – Phillip Phillips, quán quân chương trình American Idol mùa thứ 11
Mất
Ngày lễ và kỷ niệm
Tham khảo
Thể loại:
Lich Vạn Niên ngày 20 tháng 9 năm 2015
Tháng 9 Năm 2015
20
Chủ nhật
VN trở thành thành viên Liên Hiệp Quốc (20/9/1977)
Ngay cả trí tuệ thông minh nhất vẫn còn có điều phải học.G. Xan-tai-an-na – Mỹ
Năm ất Mùi
Tháng ất Dậu
Ngày Kỷ Hợi
Giờ Kỷ Tỵ
09:03:47
Giờ Hoàng Đạo
ất Sửu (1h-3h)
Mậu Thìn (7h-9h)
Tháng Tám (Đ)
8
Canh Ngọ (11h-13h)
Tân Mùi (13h-15h)
Ngày Hắc đạo
Mệnh ngày:
Mộc – Bình địa mộc
(Gỗ đồng bằng)
Tiết khí
Giữa: Bạch lộ (Nắng nhạt) – Thu phân (Giữa thu)
Giáp Tuất (19h-21h)
ất Hợi (21h-23h)
Advertisements
Pingback: Giống khoai lang ở Việt Nam | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh | Tình yêu cuộc sống
Pingback: CNM365 Chào ngày mới 365 | Tình yêu cuộc sống

markdown:
**CNM365. Chào ngày mới 20 tháng 9**. Wikipedia Ngày này năm xưa. Năm [1977](https://vi.wikipedia.org/wiki/1977) – [Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) được chính thức công nhận là thành viên thứ 149 của [Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). Năm [1891](https://vi.wikipedia.org/wiki/1891) – [Xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4) đầu tiên chạy bằng [xăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C4%83ng) được trình bày tại [Springfield, Massachusetts](https://vi.wikipedia.org/wiki/Springfield,_Massachusetts), [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946) – [Liên hoan phim Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes) đầu tiên khai mạc. Năm này 11 [điện ảnh](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh) đoạt [Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng), hồi đó được gọi “Giải thưởng lớn”.
# 20 tháng 9
Ngày
**20 tháng 9** là ngày thứ 263 (264 trong [năm nhuận](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C4%83m_nhu%E1%BA%ADn)) trong [lịch Gregory](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory). Còn 102 ngày trong năm.
|
|[1](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_9) [2](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_9) [3](https://vi.wikipedia.org/wiki/3_th%C3%A1ng_9) [4](https://vi.wikipedia.org/wiki/4_th%C3%A1ng_9) [5](https://vi.wikipedia.org/wiki/5_th%C3%A1ng_9) [6](https://vi.wikipedia.org/wiki/6_th%C3%A1ng_9) [7](https://vi.wikipedia.org/wiki/7_th%C3%A1ng_9) [8](https://vi.wikipedia.org/wiki/8_th%C3%A1ng_9) [9](https://vi.wikipedia.org/wiki/9_th%C3%A1ng_9) [10](https://vi.wikipedia.org/wiki/10_th%C3%A1ng_9) [11](https://vi.wikipedia.org/wiki/11_th%C3%A1ng_9) [12](https://vi.wikipedia.org/wiki/12_th%C3%A1ng_9) [13](https://vi.wikipedia.org/wiki/13_th%C3%A1ng_9) [14](https://vi.wikipedia.org/wiki/14_th%C3%A1ng_9) [15](https://vi.wikipedia.org/wiki/15_th%C3%A1ng_9) [16](https://vi.wikipedia.org/wiki/16_th%C3%A1ng_9) [17](https://vi.wikipedia.org/wiki/17_th%C3%A1ng_9) [18](https://vi.wikipedia.org/wiki/18_th%C3%A1ng_9) [19](https://vi.wikipedia.org/wiki/19_th%C3%A1ng_9) **20** [21](https://vi.wikipedia.org/wiki/21_th%C3%A1ng_9) [22](https://vi.wikipedia.org/wiki/22_th%C3%A1ng_9) [23](https://vi.wikipedia.org/wiki/23_th%C3%A1ng_9) [24](https://vi.wikipedia.org/wiki/24_th%C3%A1ng_9) [25](https://vi.wikipedia.org/wiki/25_th%C3%A1ng_9) [26](https://vi.wikipedia.org/wiki/26_th%C3%A1ng_9) [27](https://vi.wikipedia.org/wiki/27_th%C3%A1ng_9) [28](https://vi.wikipedia.org/wiki/28_th%C3%A1ng_9) [29](https://vi.wikipedia.org/wiki/29_th%C3%A1ng_9) [30](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_9)
## Mục lục
## Sự kiện
[471](https://vi.wikipedia.org/wiki/471)– [Hiến Văn Đế](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y_Hi%E1%BA%BFn_V%C4%83n_%C4%90%E1%BA%BF)Thác Bạt Hoằng nhượng lại hoàng vị [Bắc Ngụy](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y)cho [Thái tử Hoành](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y_Hi%E1%BA%BFu_V%C4%83n_%C4%90%E1%BA%BF)mới 4 tuổi, còn bản thân trở thành [Thái thượng hoàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_ho%C3%A0ng). [1854](https://vi.wikipedia.org/wiki/1854)– [Chiến tranh Krym](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Krym)Liên quân Anh-Pháp giành thắng lợi quyết định trước quân Nga trong [trận Alma](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Alma). [1891](https://vi.wikipedia.org/wiki/1891)– [Xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4)đầu tiên chạy bằng [xăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C4%83ng)được trình bày tại [Springfield, Massachusetts](https://vi.wikipedia.org/wiki/Springfield,_Massachusetts), [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). [1944](https://vi.wikipedia.org/wiki/1944)– [Chiến tranh thế giới thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai): Trong [Chiến dịch Ý](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_%C3%9D_%28Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_hai%29), Lực lượng Anh Quốc và Ấn Độ [đẩy lui](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%ADn_San_Marino) [quân Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wehrmacht)khỏi nước cộng hoà trung lập San Marino. [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946)– [Liên hoan phim Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes)đầu tiên khai mạc. Năm này 11 [điện ảnh](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh)đoạt [Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng), hồi đó được gọi “Giải thưởng lớn”. [1954](https://vi.wikipedia.org/wiki/1954)– [Chương trình](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) [FORTRAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fortran)đầu tiên được chạy. [1977](https://vi.wikipedia.org/wiki/1977)– [Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)được chính thức công nhận là thành viên thứ 149 của [Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001)– Trong diễn văn trước phiên họp chung của [Quốc hội Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3)và công chúng Mỹ, [Tổng thống](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [George W. Bush](https://vi.wikipedia.org/wiki/George_W._Bush)tuyến bố “ [Chiến tranh chống khủng bố](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_ch%E1%BB%91ng_kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91)“.
## Sinh
[1941](https://vi.wikipedia.org/wiki/1941)– [Slobodan Milošević](https://vi.wikipedia.org/wiki/Slobodan_Milo%C5%A1evi%C4%87), cựu Tổng thống Nam Tư (m. [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006)) [1964](https://vi.wikipedia.org/wiki/1964)– [Trương Mạn Ngọc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_M%E1%BA%A1n_Ng%E1%BB%8Dc), diễn viên người [Hồng Kông](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) [1976](https://vi.wikipedia.org/wiki/1976)– [Ronaldo Luis Nazario de Lima](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ronaldo_Luis_Nazario_de_Lima&action=edit&redlink=1), Huyền thoại bóng đá Brazil [1982](https://vi.wikipedia.org/wiki/1982)– [Hồ Ca](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_Ca), diễn viên người [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [1987](https://vi.wikipedia.org/wiki/1987)– [Son Ga In](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Son_Ga_In&action=edit&redlink=1), nhóm nhạc [Brown Eyed Girls](https://vi.wikipedia.org/wiki/Brown_Eyed_Girls), [Hàn Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) [1990](https://vi.wikipedia.org/wiki/1990)– [Phillip Phillips](https://vi.wikipedia.org/wiki/Phillip_Phillips), quán quân chương trình *American Idol*mùa thứ 11
## Mất
## Ngày lễ và kỷ niệm
|
|
|
|![]()
[20 tháng 9](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:20_September?uselang=vi)
## Tham khảo
[Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):
# Lich Vạn Niên ngày 20 tháng 9 năm 2015
![ ](https://i0.wp.com/vietbao.vn/images/v2014/lichvannien/images/lichvn-bg-3.png)
|
|
|Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam|
|
|
![]()
|
|[Quốc huy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_huy_Vi%E1%BB%87t_Nam) [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [Độc lập](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp)– [Tự do](https://vi.wikipedia.org/wiki/Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_do)– [Hạnh phúc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BA%A1nh_ph%C3%BAc) ![ ](https://vi.wikipedia.org/static/1.26wmf23/resources/assets/file-type-icons/fileicon-ogg.png)
[Xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a) [một đảng](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BB%99t_%C4%91%E1%BA%A3ng_c%E1%BA%A7m_quy%E1%BB%81n) [Tổng Bí thư](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_B%C3%AD_th%C6%B0_Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Nguyễn Phú Trọng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ph%C3%BA_Tr%E1%BB%8Dng) [Chủ tịch nước](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Trương Tấn Sang](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BA%A5n_Sang) [Thủ tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Nguyễn Tấn Dũng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_T%E1%BA%A5n_D%C5%A9ng) [Chủ tịch Quốc hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Nguyễn Sinh Hùng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Sinh_H%C3%B9ng) [Quốc hội Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) [Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) [698) 21°2′B, 105°51′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Vi%E1%BB%87t_Nam¶ms=21_2_N_105_51_E_type:country%28331) [Thành phố Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) [[1]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-1) [[2]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-VNDL-2)
128,565 mi² (
[hạng 66](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) % [[3]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-IndexMundi2011-3) [Giờ chuẩn Đông Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/UTC%2B07:00)( [UTC](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+07:00) [2 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_9), [1945](https://vi.wikipedia.org/wiki/1945) [Tuyên bố độc lập](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_%28Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a%29) [30 tháng 4](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_4), [1975](https://vi.wikipedia.org/wiki/1975) [Giải phóng Miền Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_30_th%C3%A1ng_4) [2 tháng 7](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_7), [1976](https://vi.wikipedia.org/wiki/1976) [Người Việt/Người Kinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) người ( [[4]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-4) [hạng 13](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 52](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91))671 người/mi² [GDP](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2014) [USD](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)( [hạng 36](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_%28PPP%29&action=edit&redlink=1))
Bình quân đầu người: 5.500 USD
[GDP](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)(danh nghĩa) (2014) [USD](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)( [hạng 56](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_danh_ngh%C4%A9a))
Bình quân đầu người: 2.053 USD
[HDI](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2013) ![ giữ nguyên](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Steady2.svg/11px-Steady2.svg.png)
trung bình ( [[5]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-HDI-5) [hạng 121](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Hệ số Gini](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Gini)(2012) (trung bình) ( [[6]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-6) [hạng 54](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_thu_nh%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1)) [Đơn vị tiền tệ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Đồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_%28ti%E1%BB%81n%29)(₫) (
)
[VND] [Tên miền Internet](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.vn](https://vi.wikipedia.org/wiki/.vn) [Mã điện thoại](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A3_s%E1%BB%91_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) **Việt Nam**, tên chính thức: **Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam** , tên cũ: [2] [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a)(tên năm 1945-1976), là một quốc gia nằm ở phía đông [bán đảo Đông Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), thuộc khu vực [Đông Nam Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Việt Nam có phía bắc giáp với [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), phía tây giáp với [Lào](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%A0o)và [Campuchia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Campuchia), phía tây nam giáp [vịnh Thái Lan](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Th%C3%A1i_Lan), phía đông và phía nam giáp [biển Đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng)và có hơn 4.000 hòn đảo, bãi đá ngầm lớn nhỏ, gần và xa bờ, có vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa được [[7]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-7) [Chính phủ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam)xác định gần gấp ba lần diện tích đất liền (khoảng trên 1 triệu km²). Trên biển Đông có quần đảo [Trường Sa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa)và [Hoàng Sa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Sa)được Việt Nam tuyên bố chủ quyền nhưng vẫn đang bị tranh chấp với các quốc gia khác như [Đài Loan](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), [Malaysia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Malaysia)và [Philippines](https://vi.wikipedia.org/wiki/Philippines).
Sau khi
[Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) ở miền Bắc và [Mặt trận dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) giành chiến thắng trước [Việt Nam Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) ở miền Nam ngày [30 tháng 4](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_4) năm [1975](https://vi.wikipedia.org/wiki/1975), hai miền Bắc-Nam được thống nhất. Ngày [2 tháng 7](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_7) năm [1976](https://vi.wikipedia.org/wiki/1976) nước Việt Nam được đặt Quốc hiệu là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Vào năm 1986, Việt Nam tiến hành một số cải cách về
[kinh tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) (gọi là [đổi mới](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi)), mở cửa cho nền kinh tế Việt Nam hòa nhập với quốc tế. Việt Nam đã thiết lập mối [8] [quan hệ ngoại giao](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngo%E1%BA%A1i_giao_Vi%E1%BB%87t_Nam)với 178 quốc gia, quan hệ kinh tế – thương mại – đầu tư với trên 224 [quốc gia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia)và [vùng lãnh thổ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=V%C3%B9ng_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95&action=edit&redlink=1), là thành viên [Liên Hợp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), [ASEM](https://vi.wikipedia.org/wiki/ASEM), [APEC](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%81_-_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), [WTO](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), [Tổ chức quốc tế Pháp ngữ](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Ph%C3%A1p_ng%E1%BB%AF), [Phong trào không liên kết](https://vi.wikipedia.org/wiki/Phong_tr%C3%A0o_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt)và nhiều tổ chức quốc tế, khu vực khác … Kể từ năm 2000 Việt Nam là một trong những nước có mức tăng trưởng kinh tế nhanh nhất thế giới, [[9]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-9) và theo [[8]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-BBC2004-8) [Citigroup](https://vi.wikipedia.org/wiki/Citigroup), mức tăng trưởng cao này sẽ còn tiếp tục phát triển. Theo [BBC](https://vi.wikipedia.org/wiki/BBC), năm [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004), Việt Nam đứng thứ 11 trong các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới. , tuy nhiên tốc độ tăng trưởng chậm lại trong một số năm sau, năm 2013 tăng trưởng 5,42%, xếp thứ 6 trong 11 nước khu vực [[10]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-10) [Đông Nam Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Việc đổi mới kinh tế thành công đã dẫn đường cho Việt Nam trở thành thành viên của [Tổ chức Thương mại Thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)vào năm 2007.
Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn gặp phải nhiều vấn đề như tỷ lệ
[lạm phát](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) cao, [bất bình đẳng về thu nhập](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%A5t_b%C3%ACnh_%C4%91%E1%BA%B3ng_kinh_t%E1%BA%BF) cao, dịch vụ chăm sóc sức khỏe kém và tình trạng bất bình đẳng [giới tính](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_t%C3%ADnh) còn nhiều. [[11]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-11) [[12]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-CIA_GINI_data_2008-12) [[13]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-sciencedirect.com-13) [[14]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-jstor.org-14) [[15]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-ideas.repec.org-15)
## Mục lục
[1 Lịch sử](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Địa lý](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [3 Khí hậu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Kh.C3.AD_h.E1.BA.ADu) [4 Dân số](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#D.C3.A2n_s.E1.BB.91) [5 Văn hóa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#V.C4.83n_h.C3.B3a) [6 Tôn giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#T.C3.B4n_gi.C3.A1o) [7 Phân cấp hành chính](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Ph.C3.A2n_c.E1.BA.A5p_h.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [8 Chính trị](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Ch.C3.ADnh_tr.E1.BB.8B) [9 Quan hệ đối ngoại](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Quan_h.E1.BB.87_.C4.91.E1.BB.91i_ngo.E1.BA.A1i) [10 Kinh tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Kinh_t.E1.BA.BF) [11 Xã hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#X.C3.A3_h.E1.BB.99i) [12 Các ngày lễ chính](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#C.C3.A1c_ng.C3.A0y_l.E1.BB.85_ch.C3.ADnh) [13 Xếp hạng quốc tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#X.E1.BA.BFp_h.E1.BA.A1ng_qu.E1.BB.91c_t.E1.BA.BF) [14 Chú thích](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [15 Tài liệu tham khảo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#T.C3.A0i_li.E1.BB.87u_tham_kh.E1.BA.A3o) [16 Xem thêm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Xem_th.C3.AAm) [17 Liên kết ngoài](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử
Theo truyền thuyết về thời
[Hồng Bàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_B%C3%A0ng), cách đây hơn 4000 năm các tộc người Việt cổ ( [16] [Bách Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1ch_Vi%E1%BB%87t)) đã xây dựng nên nhà nước [Xích Quỷ](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C3%ADch_Qu%E1%BB%B7)có lãnh thổ rộng lớn tại khu vực ngày nay là miền nam [sông Dương Tử](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Giang)( [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)). Tới thế kỷ 7 trước công nguyên (TCN), người [[17]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-17) [Lạc Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BA%A1c_Vi%E1%BB%87t), một trong những nhóm tộc Việt ở phía nam đã lập nên nhà nước [Văn Lang](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C4%83n_Lang)tại khu vực mà ngày nay là [miền Bắc Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), và kế tiếp là nhà nước [Âu Lạc](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c)vào giữa thế kỷ 3 trước công nguyên [[18]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-18)
Bắt đầu từ thế kỷ 2 TCN, người Việt ở đây bị các triều đại phong kiến
[Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) cai trị trong [hơn 1000 năm](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c). Sau nhiều lần khởi nghĩa không thành của [Bà Triệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A0_Tri%E1%BB%87u), [Mai Thúc Loan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF),…hoặc chỉ giành độc lập ngắn của [Hai Bà Trưng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hai_B%C3%A0_Tr%C6%B0ng), [Lý Bí](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%BD_Nam_%C4%90%E1%BA%BF)… đến năm 905 [Khúc Thừa Dụ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%BAc_Th%E1%BB%ABa_D%E1%BB%A5) đã giành quyền tự chủ cho người Việt, và Việt Nam chính thức giành được độc lập lâu dài sau [trận chiến lịch sử](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%ADn_B%E1%BA%A1ch_%C4%90%E1%BA%B1ng_%28938%29) trên [sông Bạch Đằng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_B%E1%BA%A1ch_%C4%90%E1%BA%B1ng) do [Ngô Quyền](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%B4_Quy%E1%BB%81n) chỉ huy trước đoàn quân [Nam Hán](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nam_H%C3%A1n) năm 938.
Sau khi giành được độc lập, từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 14
[dân tộc Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Vi%E1%BB%87t_Nam) đã xây dựng đất nước trên cơ sở [Phật giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), tổ chức chính quyền tương tự thể chế chính trị của các triều đại [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), ảnh hưởng của [Nho giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nho_gi%C3%A1o) dần tăng lên từ thế kỷ 15. Trong suốt thời kỳ phong kiến, những lần chống lại sự xâm lược bởi các triều đại phương Bắc của [người Hán](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n), [Mông Cổ](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), [Mãn Thanh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) và với những lần xâm chiếm mở rộng lãnh thổ dần xuống phía nam nơi [người Chăm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m), [người Khmer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) sinh sống, Việt Nam có ranh giới địa lý gần như hiện nay vào năm [1757](https://vi.wikipedia.org/wiki/1757)
Đến giữa thế kỷ 19, cùng với các nước ở
[Đông Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), Việt Nam trở thành [thuộc địa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba) của [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p). Trong [Thế chiến thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), [phát xít Nhật](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) chiếm Việt Nam và toàn thể Đông Dương, ngay sau khi hay tin đế quốc Nhật đầu hàng quân [Đồng Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%91i_%C4%90%E1%BB%93ng_Minh_th%E1%BB%9Di_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), [Việt Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Minh) đã giành lại chính quyền từ tay [Nhật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Ngày [2 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_9) năm [1945](https://vi.wikipedia.org/wiki/1945), [Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) đọc [Tuyên ngôn Độc lập](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_%28Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a%29) thành lập nước [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a), nhà nước tự chủ đầu tiên của nước Việt Nam hiện đại.
Sau
[Thế chiến thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), người Pháp muốn chiếm lại thuộc địa Đông Dương nhưng vấp phải sự phản kháng quyết liệt của người Việt Nam do lực lượng [Việt Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Minh) lãnh đạo. Sau chiến thắng của Việt Minh tại chiến trường [Điện Biên Phủ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) ngày [7 tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/7_th%C3%A1ng_5) năm [1954](https://vi.wikipedia.org/wiki/1954), Pháp buộc phải rút khỏi Đông Dương. [Hiệp định Genève](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve,_1954) được ký kết đã chấm dứt ách đô hộ gần một trăm năm của thực dân Pháp tại Việt Nam, đồng thời chia nước Việt Nam thành hai vùng tập kết quân sự cho [Quân Đội Nhân Dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) ở phía bắc và quân đội [Liên Hiệp Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Ph%C3%A1p) ở phía nam, lấy [vĩ tuyến 17](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C4%A9_tuy%E1%BA%BFn_17_B%E1%BA%AFc) làm ranh giới, dự kiến sau hai năm sẽ tiến hành tổng tuyển cử cả nước.
Tuy nhiên, vì nhiều tác nhân bên ngoài, đặc biệt là sự can thiệp chính trị của
[Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và sự bác bỏ tổng tuyển cử toàn quốc của [chính quyền](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) [Ngô Đình Diệm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%B4_%C4%90%C3%ACnh_Di%E1%BB%87m) nên trong hoàn cảnh lịch sử đó, hiệp định Genève đã không được thực thi. Chính thể [Việt Nam Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a), thành lập ở [miền Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), được [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) hậu thuẫn và được công nhận bởi nhiều quốc gia thân [Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), với một chính quyền nằm trong tay những người không tham gia chiến tranh chống xâm lược hoặc thậm chí đã từng cộng tác với [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p). Tại [miền Bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) theo mô hình [xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a), dưới sự lãnh đạo của [Đảng Lao Động Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) được [Liên Xô](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) hậu thuẫn và được các nước trong [khối xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a) khác công nhận và giúp đỡ.
Năm 1960,
[Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) được thành lập từ những người [kháng chiến chống Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) cũ, xung đột ở miền Nam Việt Nam dẫn đến một cuộc chiến tranh kéo dài suốt gần hai thập kỷ. Năm [1964](https://vi.wikipedia.org/wiki/1964), Hoa Kỳ chính thức can thiệp quân sự, đưa quân Mỹ vào chiến đấu trực tiếp tại chiến trường Nam Việt Nam và thực hiện các đợt ném [bom](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bom) vào miền Bắc Việt Nam, đặc biệt có sử dụng [máy bay](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A1y_bay) [B-52](https://vi.wikipedia.org/wiki/Boeing_B-52_Stratofortress) vào năm [1972](https://vi.wikipedia.org/wiki/1972). Đến tháng 1 năm [1973](https://vi.wikipedia.org/wiki/1973), sau những tổn thất vượt ngưỡng chịu đựng trên chiến trường Việt Nam, cùng với những khó khăn trên chính trường Mỹ cộng với tác động của phong trào phản chiến trong nước và trên [thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), Hoa Kỳ ký [Hiệp định Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_1973), và rút quân khỏi Việt Nam. [Chiến tranh Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) kết thúc vào ngày [30 tháng 4](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_4) năm [1975](https://vi.wikipedia.org/wiki/1975) khi chính quyền tổng thống [Dương Văn Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%83n_Minh) của Việt Nam Cộng Hòa đầu hàng trước lực lượng [Quân Giải phóng Miền Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) tiến vào Sài Gòn.
Năm
[1976](https://vi.wikipedia.org/wiki/1976), nước Việt Nam thống nhất đổi quốc hiệu thành nước “Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam”; [Sài Gòn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) – [Chợ Lớn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A3_L%E1%BB%9Bn) đổi tên thành [Thành phố Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh). Tên gọi Việt Nam cũng được sử dụng để đặt danh pháp cho khá nhiều loài [động](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt), [thực vật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) và [sinh vật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt) khác. Sau chiến tranh, do nhiều chính sách sai lầm của lãnh đạo đảng cộng sản Việt Nam, đã đưa Việt Nam vào các khủng hoảng trầm trọng về kinh tế và xã hội trong gần 10 năm. [19] [Đại hội Đảng lần VI](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam_VI)năm [1986](https://vi.wikipedia.org/wiki/1986)chấp thuận [chính sách Đổi mới](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi)theo đó cải tổ bộ máy nhà nước, và chuyển đổi nền kinh tế theo hướng kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội. Giữa [thập niên 1990](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990), Việt Nam bắt đầu hội nhập vào cộng đồng quốc tế. Năm [1995](https://vi.wikipedia.org/wiki/1995), Việt Nam gia nhập khối [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), sau khi bình thường hóa quan hệ với [Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)một năm trước đó. Hiện nay, Việt Nam là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như [Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), [Cộng đồng Pháp ngữ](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Ph%C3%A1p_ng%E1%BB%AF), [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), [APEC](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%81_-_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). Ngày 11 tháng 1 năm 2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của [Tổ chức Thương mại Thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)(WTO) sau 11 năm đàm phán. Vào ngày 16 tháng 10 năm 2007 Việt Nam đã được bầu làm một trong các thành viên không thường trực của [[20]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-20) [Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)cho nhiệm kỳ 2008-2009.
### Về tên gọi “Việt Nam”
Quốc hiệu Việt Nam xuất hiện lần đầu dưới
[triều Nguyễn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tri%E1%BB%81u_Nguy%E1%BB%85n). Vua [Gia Long](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gia_Long) đề nghị [nhà Thanh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) công nhận quốc hiệu “Nam Việt” với lý lẽ “Nam” có ý nghĩa [An Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/An_Nam) còn “Việt” để chỉ dân tộc [Việt Thường](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng). Tuy nhiên, tên “Nam Việt” trùng với quốc hiệu của lãnh thổ [nhà Triệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u), gồm cả [Quảng Đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) và [Quảng Tây](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y) của [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) nên đổi lại thành “Việt Nam” để tránh nhầm lẫn, tên này được chính thức tuyên phong vào năm [1804](https://vi.wikipedia.org/wiki/1804) [[21]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-21)
## Địa lý
Việt Nam nằm trong
[bán đảo Đông Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), thuộc vùng [đông nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [châu Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). Lãnh thổ Việt Nam chạy dọc bờ biển phía đông của bán đảo này. Việt Nam có biên giới đất liền với [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) (1.281 [km](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t)), [Lào](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%A0o) (2.130 km) và [Campuchia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Campuchia) (1.228 km) và bờ biển dài 3.444 km tiếp giáp với [vịnh Bắc Bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%8Bnh_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99), [biển Đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) và [vịnh Thái Lan](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Th%C3%A1i_Lan).
Việt Nam có diện tích 331.698 km², bao gồm khoảng 327.480 km² đất liền và hơn 4.500 km² biển
[nội thủy](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_th%E1%BB%A7y), với hơn 2.800 hòn đảo, [bãi đá ngầm](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%81m_ti%C3%AAu) lớn nhỏ, gần và xa bờ, bao gồm cả [Trường Sa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Sa) và [Hoàng Sa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Sa) mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền, có [vùng nội thủy](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_th%E1%BB%A7y), [lãnh hải](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%A3nh_h%E1%BA%A3i), [vùng đặc quyền kinh tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%E1%BA%B7c_quy%E1%BB%81n_kinh_t%E1%BA%BF) và [thềm lục địa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%81m_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) được Chính phủ Việt Nam xác định gần gấp ba lần diện tích đất liền khoảng trên [1 triệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tri%E1%BB%87u) km².
Địa hình Việt Nam rất đa dạng theo các vùng tự nhiên như vùng
[tây bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B9ng_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [đông bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B9ng_%C4%90%C3%B4ng_B%E1%BA%AFc_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [Tây Nguyên](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn) có những đồi và những núi đầy rừng, trong khi đất phẳng che phủ khoảng ít hơn 20%. Núi rừng chiếm độ 40%, đồi 40%, và [độ che phủ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_che_ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1) khoảng 75%. Các vùng đồng bằng như [đồng bằng sông Hồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), [đồng bằng sông Cửu Long](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) và các vùng [duyên hải](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%9D_bi%E1%BB%83n) ven biển như [Bắc Trung Bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) và [Nam Trung Bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam). Nhìn tổng thể Việt Nam gồm ba miền với miền Bắc có cao nguyên và vùng châu thổ [sông Hồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng), miền Trung là phần đất thấp ven biển, những cao nguyên theo [dãy Trường Sơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%A3y_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%A1n), và miền Nam là vùng châu thổ [Cửu Long](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long). Điểm cao nhất Việt Nam là 3.143 [mét](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A9t), tại đỉnh [Phan Xi Păng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Xi_P%C4%83ng), thuộc [dãy núi Hoàng Liên Sơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Ho%C3%A0ng_Li%C3%AAn_S%C6%A1n). Diện tích [đất canh tác](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_n%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) chiếm 17% tổng diện tích đất Việt Nam.
Về tài nguyên đất, Việt Nam có
[rừng](https://vi.wikipedia.org/wiki/R%E1%BB%ABng) tự nhiên và nhiều mỏ [khoáng sản](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kho%C3%A1ng_s%E1%BA%A3n) trên đất liền với [phốt phát](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BB%91t_ph%C3%A1t), [than đá](https://vi.wikipedia.org/wiki/Than_%C4%91%C3%A1), [chôrômát](https://en.wikipedia.org/wiki/Chromate_and_dichromate), [vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%A0ng)…Về tài nguyên biển thì có [cá](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1), [tôm](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%B4m_th%E1%BB%B1c_s%E1%BB%B1), [dầu mỏ](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F), [khí tự nhiên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%AD_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn).Với hệ thống [sông](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng), [hồ](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93) nhiều, đây là tiềm năng cho [thủy điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n) phát triển.
## Khí hậu
Việt Nam có khí hậu
[nhiệt đới xavan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_xavan) ở miền Nam với hai mùa ( [mùa mưa](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_m%C6%B0a), từ giữa [tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m) đến giữa [tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn), và [mùa khô](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_kh%C3%B4), từ giữa [tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) đến giữa [tháng 4](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0)) và khí hậu [cận nhiệt đới ẩm](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%ADn_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) ở miền Bắc với bốn mùa rõ rệt ( [mùa xuân](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_xu%C3%A2n), [mùa hè](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1), [mùa thu](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_thu) và [mùa đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng)), còn miền trung và [Nam bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nam_b%E1%BB%99) có đặc điểm của [khí hậu nhiệt đới gió mùa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi_gi%C3%B3_m%C3%B9a). Do nằm dọc theo bờ biển, khí hậu Việt Nam được điều hòa một phần bởi các dòng biển và mang nhiều yếu tố khí hậu biển. [Độ ẩm tương đối](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i) trung bình là 84% suốt năm. Hằng năm, lượng mưa từ 1.200 đến 3.000 mm, số giờ nắng khoảng 1.500 đến 3.000 giờ/năm và [nhiệt độ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99) từ 5 °C đến 37 °C. Hàng năm, Việt Nam luôn phải phòng chống [bão](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A3o) và [lụt lội](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%A5t) và hứng chịu 5 đến 10 cơn bão/năm.
Nhiệt độ trung bình năm tăng khoảng 0,5
[độ Celsius](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Celsius) trong vòng 50 năm (1964 – 2014). [[22]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-22)
## Dân số
|
|Lịch sử phát triển dân số
|
||
|
|
|[1996](https://vi.wikipedia.org/wiki/1996) [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997) [1998](https://vi.wikipedia.org/wiki/1998) [1999](https://vi.wikipedia.org/wiki/1999) [2000](https://vi.wikipedia.org/wiki/2000) [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001) [2002](https://vi.wikipedia.org/wiki/2002) [2003](https://vi.wikipedia.org/wiki/2003) [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004) [2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/2005) [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006) [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007) [2008](https://vi.wikipedia.org/wiki/2008) [2009](https://vi.wikipedia.org/wiki/2009) [2010](https://vi.wikipedia.org/wiki/2010) [2011](https://vi.wikipedia.org/wiki/2011) [2012](https://vi.wikipedia.org/wiki/2012)
Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó có 53 dân tộc thiểu số, chiếm khoảng 14% tổng số dân của cả nước. Dân tộc
[Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) (còn gọi là người Kinh) chiếm gần 86%, tập trung ở những miền [châu thổ](https://vi.wiktionary.org/wiki/ch%C3%A2u_th%E1%BB%95) và [đồng bằng](https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%91%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng) ven biển. Những dân tộc thiểu số, trừ người [Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [người Chăm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m) và [người Khmer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) phần lớn đều tập trung ở các vùng miền núi và cao nguyên. Trong số các sắc dân thiểu số, đông dân nhất là các dân tộc [Tày](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A0y), [Thái](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [Mường](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa), [Khmer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer), [Nùng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_N%C3%B9ng)…, mỗi dân tộc có dân số khoảng một triệu người. Các dân tộc [Brâu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Br%C3%A2u), [Rơ Măm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_R%C6%A1_M%C4%83m), [Ơ Đu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C6%A0_%C4%90u) có số dân ít nhất, với khoảng vài trăm cho mỗi nhóm. Có một số dân tộc thiểu số đã định cư trên lãnh thổ Việt Nam từ rất lâu đời, nhưng cũng có các dân tộc chỉ mới di cư vào Việt Nam trong vài trăm năm trở lại đây như người Hoa ở miền Nam. Trong số các dân tộc này, [người Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) và [người Ngái](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ng%C3%A1i) là hai dân tộc duy nhất có dân số giảm trong giai đoạn 1999-2009. Việt Nam là một nước đông dân, tuy diện tích đứng hạng 65 nhưng lại xếp thứ 15 trên thế giới về dân số. [[24]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-24)
Theo điều tra của
[Tổng cục thống kê (Việt Nam)](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2009, trên toàn Việt Nam có 85.846.997 người, quy mô phân bố ở các vùng kinh tế – xã hội, trong đó đông dân nhất là vùng [đồng bằng sông Hồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) với khoảng 19,5 triệu người, kế tiếp là vùng [bắc Trung bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) và [duyên hải nam Trung bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) với khoảng 18,8 triệu người, thứ ba là vùng [đồng bằng sông Cửu Long](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) với khoảng 17,1 triệu người. Vùng ít dân nhất là [Tây Nguyên](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn) với khoảng 5,1 triệu người. Theo số liệu ước tính của [The World Factbook](https://vi.wikipedia.org/wiki/The_World_Factbook) do [CIA](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%28Hoa_K%E1%BB%B3%29) công bố thì vào tháng 7 năm 2011, dân số Việt Nam là 90.549.390 người, đứng thứ 14 trên thế giới ( [Ethiopia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ethiopia) vượt lên vị trí 13). [[25]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-autogenerated1-25)
Theo điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ (IPS) 2014 thì 33,1% dân số Việt Nam đang sinh sống tại khu vực
[thành thị](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B) và 66,9% cư trú ở khu vực [nông thôn](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C3%B4ng_th%C3%B4n_Vi%E1%BB%87t_Nam). Về tỷ số giới tính trung bình hiện nay là 98 nam/100 nữ, trong đó vùng cao nhất là Tây Nguyên với 102 nam/100 nữ và vùng thấp nhất là Đông Nam Bộ với 95 nam/100 nữ [26] [[27]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-27)
## Văn hóa
Văn hóa Việt Nam là nền văn hóa dân tộc thống nhất trên cơ sở đa dạng sắc thái văn hóa tộc người
Việt Nam có một nền văn hóa phong phú và đa dạng trên tất cả các khía cạnh,
[người Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) cùng cộng đồng 54 dân tộc anh em có những [phong tục](https://vi.wikipedia.org/wiki/Phong_t%E1%BB%A5c) đúng đắn, tốt đẹp từ lâu đời, có những [lễ hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i) nhiều ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng, những niềm tin bền vững trong [tín ngưỡng](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng), sự khoan dung trong tư tưởng giáo lý khác nhau của [tôn giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o), tính cặn kẽ và ẩn dụ trong giao tiếp truyền đạt của [ngôn ngữ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF), từ truyền thống đến hiện đại của [văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc), [nghệ thuật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt).
Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân bố dân tộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêng tại Việt Nam. Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở
[đồng bằng sông Hồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) của [người Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) chủ đạo với nền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến những sắc thái văn hóa các dân tộc miền núi tại [tây bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B9ng_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) và [đông bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B9ng_%C4%90%C3%B4ng_B%E1%BA%AFc_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29). Từ các vùng đất biên viễn của Việt Nam thời dựng nước ở [Bắc Trung bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) đến sự pha trộn với văn hóa [Chăm Pa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C4%83m_Pa) của [người Chăm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m) ở [Nam Trung Bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam). Từ những vùng đất mới ở [Nam Bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) với sự kết hợp văn hóa các tộc [người Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [người Khmer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) đến sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở [Tây Nguyên](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn).
Với một lịch sử có từ hàng nghìn năm của người Việt cùng với những hội tụ về sau của các dân tộc khác, từ văn hóa bản địa của người Việt cổ từ thời
[Hồng Bàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_B%C3%A0ng) đến những ảnh hưởng từ bên ngoài trong hàng nghìn năm nay. Với những ảnh hưởng từ xa xưa của [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) và [Đông Nam Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) đến những ảnh hưởng của [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p) từ thế kỷ 19, [phương Tây](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_%C3%82u) trong thế kỷ 20 và [toàn cầu hóa](https://vi.wikipedia.org/wiki/To%C3%A0n_c%E1%BA%A7u_h%C3%B3a) từ thế kỷ 21. Việt Nam đã có những thay đổi về văn hóa theo các thời kỳ lịch sử, có những khía cạnh mất đi nhưng cũng có những khía cạnh văn hóa khác bổ sung vào nền văn hóa Việt Nam hiện đại.
## Tôn giáo
Việt Nam là một quốc gia đa
[tôn giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) và tín ngưỡng. Cộng đồng các dân tộc tại Việt Nam đều có [tín ngưỡng dân gian](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam) từ lâu đời. Cùng với các tôn giáo lớn của thế giới như [Khổng giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nho_gi%C3%A1o), [Lão giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o), [Phật giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), [Công giáo Rôma](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), [Tin Lành](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tin_L%C3%A0nh), [Hồi giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o), Việt Nam còn có một số tôn giáo nội sinh như [đạo Cao Đài](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Cao_%C4%90%C3%A0i) và [đạo Hòa Hảo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_H%C3%B2a_H%E1%BA%A3o). Bên cạnh đó, có một lượng đáng kể người dân tự nhận mình là người [không tôn giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%B4ng_t%C3%B4n_gi%C3%A1o).
## Phân cấp hành chính
|
|
Bản đồ hành chính Việt Nam.
Phân cấp hành chính Việt Nam gồm 3 cấp: cấp tỉnh và tương đương, cấp huyện và tương đương, cấp xã và tương đương.
Việt Nam được chia ra 58
[tỉnh](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%89nh_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) và 5 [thành phố trực thuộc trung ương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29)(*) với thủ đô là [Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i). 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh và tương đương của Việt Nam lần lượt (sắp xếp theo bảng chữ cái):
Dưới cấp tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương là cấp
[quận](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%ADn), [huyện](https://vi.wikipedia.org/wiki/Huy%E1%BB%87n), [thị xã](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%8B_x%C3%A3_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) và [thành phố trực thuộc tỉnh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_t%E1%BB%89nh_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29). Tính đến năm 2015, Việt Nam có [713](https://vi.wikipedia.org/wiki/713) đơn vị cấp quận/huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh
Dưới cấp quận/huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh là các đơn vị hành chính
[phường](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%9Dng_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [xã](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C3%A3_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [thị trấn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29).
Dưới cấp phường/xã/thị trấn là các khu vực với các tên gọi khác nhau ở các vùng miền như
[khu phố](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ph%E1%BB%91), [tổ dân phố](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%E1%BB%95_d%C3%A2n_ph%E1%BB%91&action=edit&redlink=1), [làng](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%A0ng), [thôn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%B4n), [ấp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%B4n), [khóm](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BB%A9a), [buôn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bu%C3%B4n), [bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%A3n), [xóm](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C3%B3m).
## Chính trị
Việt Nam hiện nay
[chế độ xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a). Hệ thống chính trị đã thực hiện theo cơ chế chỉ có duy nhất một [đảng chính trị](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_ph%C3%A1i_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) là [Đảng Cộng sản Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) lãnh đạo, với tôn chỉ là: Đảng lãnh đạo, [Nhà nước](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) quản lý và nhân dân làm chủ thông qua cơ quan quyền lực là [Quốc hội Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam). Trên thực tế cho đến nay (2010) các đại biểu là đảng viên trong Quốc hội có tỉ lệ từ 90% trở lên , những người đứng đầu Chính phủ, các Bộ và Quốc hội cũng như các cơ quan tư pháp đều là đảng viên kỳ cựu và được [28] [Ban Chấp hành Trung ương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng)hoặc [Bộ chính trị](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam)Đảng Cộng sản Việt Nam đề cử.
Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng duy nhất lãnh đạo trên chính trường Việt Nam theo quy định trong điều 4 của
[Hiến pháp 1992](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Vi%E1%BB%87t_Nam). Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam là một **Tổng bí thư** nắm giữ chức vụ tối cao, quyền hạn rất lớn vì đây là đảng duy nhất hợp lệ cùng với quốc hội, chính phủ nắm quyền lập pháp, hành pháp. Tổng bí thư hiện nay tại đại hội XI (2011) là ông [Nguyễn Phú Trọng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ph%C3%BA_Tr%E1%BB%8Dng). [Quốc hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam), theo [hiến pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Vi%E1%BB%87t_Nam) là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền [lập hiến](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%E1%BA%ADp_hi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) và [lập pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C6%A1_quan_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p). Nhiệm vụ của Quốc hội là giám sát, quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, các nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, những nguyên tắc chủ yếu của bộ máy Nhà nước, về quan hệ xã hội và hoạt động của công dân. Trên 90% đại biểu quốc hội là Đảng viên Đảng CSVN nên quốc hội không có độc lập từ đảng, tuân thủ gần tuyệt đối các quy định của Đảng. Nhiệm kỳ Quốc hội là 5 năm. **Chủ tịch Quốc hội** được [Quốc hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) bầu do đề cử của [Ban Chấp hành Trung ương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam). Chủ tịch Quốc hội hiện nay (2011) là ông [Nguyễn Sinh Hùng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Sinh_H%C3%B9ng). **Chủ tịch nước**, theo hiến pháp là người đứng đầu Nhà nước, nguyên thủ quốc gia nước CHXHCN Việt Nam được Quốc hội bầu do Chủ tịch Quốc hội giới thiệu từ đề cử của [Ban Chấp hành Trung ương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam). Chủ tịch nước có 12 quyền hạn theo Hiến pháp trong đó quan trọng nhất là: công bố hiến pháp, luật, pháp lệnh. Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang nhân dân và giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm [Phó Chủ tịch nước](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3_Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Vi%E1%BB%87t_Nam), Thủ tướng, Chánh án Tòa án tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao. Chủ tịch nước thay mặt Nhà nước về đối nội và đối ngoại, là chức vụ cao nhất trên danh nghĩa của Việt Nam nhưng thường không giữ kiêm chức Tổng bí thư Đảng (có trường hợp giữ kiêm) nên thường chỉ là một ủy viên BCHTƯ Đảng cấp dưới của Tổng bí thư, ngoài ra trên thực tế chủ tịch nước chỉ đóng vai trò nghi lễ còn Thủ tướng chính phủ mới nắm quyền hành thực sự và lớn hơn. Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước là 5 năm. Không có quy định giới hạn số nhiệm kỳ được làm Chủ tịch nước. Chủ tịch nước hiện nay (2011) là ông [Trương Tấn Sang](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BA%A5n_Sang). [Chính phủ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam), theo hiến pháp là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Chính phủ chịu sự giám sát và thực hiện chế độ báo cáo công tác trước Quốc hội, [Ủy ban Thường vụ Quốc hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BB%A6y_ban_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_v%E1%BB%A5_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) và Chủ tịch nước. Nhiệm kỳ Chính phủ là 5 năm. Chính phủ gồm có **Thủ tướng**, các [Phó Thủ tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3_Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng), các [Bộ trưởng](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ. Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng Chính phủ do Chủ tịch nước giới thiệu từ đề cử của [Ban Chấp hành Trung ương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) để Quốc hội bầu. Không có quy định giới hạn số nhiệm kỳ được làm Thủ tướng Chính phủ. [Thủ tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Vi%E1%BB%87t_Nam) Chính phủ hiện nay (2010) là ông [Nguyễn Tấn Dũng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_T%E1%BA%A5n_D%C5%A9ng).
Các
[Phó Thủ tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3_Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) do Thủ tướng đề nghị Quốc hội phê chuẩn, là người giúp việc cho Thủ tướng và được Thủ tướng ủy nhiệm khi Thủ tướng vắng mặt. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ do Thủ tướng đề nghị Quốc hội phê chuẩn, đảm nhiệm chức năng quản lý Nhà nước đối với ngành hoặc lĩnh vực công tác được giao. Việc tổ chức nhân sự cấp cao này đều thông qua [Bộ Chính trị](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) và các viên chức này đều do Bộ Chính trị quản lý. Các Thứ trưởng và chức vụ tương đương do Thủ tướng bổ nhiệm, nhưng [Ban Bí thư](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ban_B%C3%AD_th%C6%B0_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) thông qua và quản lý. [Chính phủ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam) có 18 bộ và 4 cơ quan ngang bộ. Ngoài ra chính phủ còn quản lý 5 cơ quan hành chính và 3 cơ quan truyền thông trực thuộc là [Thông tấn xã Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%B4ng_t%E1%BA%A5n_x%C3%A3_Vi%E1%BB%87t_Nam), [Đài Truyền hình Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0i_Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_Vi%E1%BB%87t_Nam), [Đài Tiếng nói Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0i_Ti%E1%BA%BFng_n%C3%B3i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tòa án Nhân dân Tối cao](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%B2a_%C3%A1n_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_T%E1%BB%91i_cao_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) là cơ quan xét xử cao nhất của Việt Nam. Chánh án Tối cao là người đứng đầu Tòa án Nhân dân Tối cao. Chánh án Tối cao hiện nay là ông [Trương Hòa Bình](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_H%C3%B2a_B%C3%ACnh).
## Quan hệ đối ngoại
Theo các văn kiện của
[Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam_X) của Đảng Cộng sản Việt Nam: Đảng Cộng sản và Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam chủ trương thực hiện đường lối [đối ngoại](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%91i_ngo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) độc lập, tự chủ, rộng mở, [đa dạng hóa](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90a_d%E1%BA%A1ng_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1), [đa phương hóa](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90a_ph%C6%B0%C6%A1ng_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) [quan hệ quốc tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Quan_h%E1%BB%87_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF), chủ động hội nhập quốc tế với phương châm “Việt Nam sẵn sàng là bạn và là đối tác tin cậy của tất cả các nước trong [cộng đồng thế giới](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) phấn đấu vì [hòa bình](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%B2a_b%C3%ACnh), [độc lập](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp) và [phát triển](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)“.
Từ sau thời kỳ
[đổi mới](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi), Việt Nam chính thức bình thường hóa quan hệ với [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) vào năm [1992](https://vi.wikipedia.org/wiki/1992) và với [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) vào năm [1995](https://vi.wikipedia.org/wiki/1995), gia nhập khối [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) năm 1995
Hiện nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 180 quốc gia< (gồm 43 nước châu Á, 47 nước châu Âu, 11 nước châu Đại Dương, 29 nước châu Mỹ, 50 nước châu Phi)ref>theo trang web chính thức của nước CHXHCN Việt Nam
[Quan hệ ngoại giao](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/NuocCHXHCNVietNam/QuanHeNgoaiGiao), truy cập 22/7/2015</ref> thuộc tất cả các châu lục (Châu Á – Thái Bình Dương: 33, Châu Âu: 46, Châu Mĩ: 28, Châu Phi: 47, Trung Đông: 16), bao gồm tất cả các nước và trung tâm chính trị lớn của thế giới. Việt Nam cũng là thành viên của 63 tổ chức quốc tế và có quan hệ với hơn 500 tổ chức phi chính phủ. Đồng thời, Việt Nam đã có quan hệ thương mại với 165 nước và vùng lãnh thổ. Trong tổ chức [Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), Việt Nam đóng vai trò là ủy viên [ECOSOC](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Kinh_t%E1%BA%BF_v%C3%A0_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), ủy viên Hội đồng chấp hành [UNDP](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), [UNFPA](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=UNFPA&action=edit&redlink=1) và [UPU](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF).
Vai trò đối ngoại của Việt Nam trong đời sống chính trị quốc tế đã được thể hiện thông qua việc tổ chức thành công nhiều hội nghị quốc tế tại thủ đô Hà Nội
Năm
[1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997), tổ chức hội nghị Thượng đỉnh [Cộng đồng Pháp ngữ](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Ph%C3%A1p_ng%E1%BB%AF)
Năm
[1998](https://vi.wikipedia.org/wiki/1998), tổ chức hội nghị cấp cao [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81)
Năm
[2003](https://vi.wikipedia.org/wiki/2003), tổ chức hội thảo quốc tế về hợp tác và phát triển Việt Nam và [châu Phi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_Phi)
Năm
[2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004), tổ chức Hội nghị cấp cao [ASEM](https://vi.wikipedia.org/wiki/ASEM) vào tháng 10
Năm
[2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006), tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh [APEC](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%81_-_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) vào tháng 11.
Từ ngày
[11 tháng 1](https://vi.wikipedia.org/wiki/11_th%C3%A1ng_1) năm 2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của [Tổ chức Thương mại Thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) (WTO). Đây là một bước ngoặt lớn trong tiến trình hội nhập với nền kinh tế quốc tế.
Ngày
[16 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/16_th%C3%A1ng_10) năm 2007, tại cuộc bỏ phiếu diễn ra ở phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở [New York](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), Việt Nam chính thức được bầu làm thành viên không thường trực [Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) nhiệm kỳ 2008-2009.
Ngày
[1 tháng 1](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_1) năm [2010](https://vi.wikipedia.org/wiki/2010), Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) và trong năm đó đã tổ chức nhiều cuộc họp lớn của khu vực.
## Kinh tế
Từ ngàn năm nay, Việt Nam là một nước
[nông nghiệp](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p). Trước năm 1986, Việt Nam là một quốc gia có nền [kinh tế kế hoạch](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_k%E1%BA%BF_ho%E1%BA%A1ch) tương tự nền kinh tế của [các nước xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a). Chính sách [Đổi Mới](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi) năm [1986](https://vi.wikipedia.org/wiki/1986) thiết lập mô hình kinh tế mà Việt Nam gọi là “ [Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a)“. Các thành phần kinh tế được mở rộng nhưng các ngành kinh tế then chốt vẫn dưới sự điều hành của Nhà nước. Sau năm 1986, kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển to lớn và đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình khoảng 9% hàng năm từ [1993](https://vi.wikipedia.org/wiki/1993) đến [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997), đặc biệt là sau khi Hoa Kỳ dỡ bỏ cấm vận với Việt Nam năm 1994. Tăng trưởng [GDP](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) 8,5% vào năm [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997) đã giảm xuống 4% vào năm [1998](https://vi.wikipedia.org/wiki/1998) do ảnh hưởng của sự kiện [khủng hoảng kinh tế Á châu năm 1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh_ch%C3%A2u_%C3%81_1997), và tăng lên đến 4,8% năm [1999](https://vi.wikipedia.org/wiki/1999). Tăng trưởng [GDP](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) tăng lên từ 6% đến 7% giữa những năm [2000](https://vi.wikipedia.org/wiki/2000)– [2002](https://vi.wikipedia.org/wiki/2002) trong khi tình hình kinh tế thế giới đang trì trệ. Hiện nay, giới [lãnh đạo](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o) Việt Nam tiếp tục các nỗ lực tự do hóa nền kinh tế và thi hành các chính sách cải cách, xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết để đổi mới kinh tế và tạo ra các ngành công nghiệp xuất khẩu có tính cạnh tranh hơn.
Mặc dù có tốc độ phát triển kinh tế cao trong một thời gian dài nhưng do tình trạng
[tham nhũng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tham_nh%C5%A9ng) không được cải thiện và luôn bị xếp hạng ở mức độ cao của thế giới [[29]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-29) cộng với các khó khăn về vốn, đào tạo lao động, đất đai, cải cách hành chính, cơ sở hạ tầng gây ra cho việc kinh doanh với hàng chục ngàn thủ tục từ 20 năm trước đang tồn tại và không phù hợp với nền kinh tế thị trường nên với con số cam kết đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) cao kỷ lục 61 tỉ USD năm 2008 chưa nói lên được mức độ tin tưởng của các nhà đầu tư quốc tế đối với Việt Nam và Việt Nam đang bị các nước trong khu vực bỏ lại khá xa. Theo [30] [thống kê](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_%28PPP%29_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_n%C4%83m_2005)năm 2015 của [Ngân hàng Thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)thì [PPP](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)đầu người của Việt Nam năm 2014 là 5.294,4 USD, bằng 55,4% so với Indonesia, 37% so với Thái Lan và chỉ bằng 6,7% so với Singapore [[31]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-31)
Ngày
[7 tháng 11](https://vi.wikipedia.org/wiki/7_th%C3%A1ng_11) năm 2006, Việt Nam được phép gia nhập [Tổ chức Thương mại Thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) (WTO) sau khi đã kết thúc đàm phán song phương với tất cả các nước có yêu cầu (trong đó có những nền kinh tế lớn như [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Liên minh châu Âu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) ( [EU](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u)), [Nhật Bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)). Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức WTO ngày [11 tháng 1](https://vi.wikipedia.org/wiki/11_th%C3%A1ng_1) năm [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007).
Ngày 3 tháng 4 năm 2013, tại một hội thảo tại Hà Nội, các chuyên gia kinh tế của Việt Nam đã nhận định nền kinh tế Việt Nam đi xuống sau 5 năm gia nhập WTO. Cụ thể, trong giai đoạn 2007-2011, chỉ có 1 năm (2008) Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP trên 8%. Tuy xuất khẩu tăng 2,4 lần lên 96,9 tỷ USD trong giai đoạn này nhưng mức tăng trưởng lại thấp hơn 5 năm trước khi gia nhập WTO. Đa phần tỷ trọng xuất khẩu là do khối doanh nghiệp FDI, chiếm khoảng 60%, mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vẫn chủ yếu là nông – lâm sản, và khoáng sản thô. Sau hội nhập, tỷ trọng nhập siêu cũng tăng mạnh, 18 tỷ USD vào năm 2008. Kinh tế Việt Nam cũng đã bị ảnh hưởng bởi giai đoạn khủng hoảng kinh tế từ 2007-2008 đến nay. Đến năm 2013, sau 7 năm hội nhập, tình hình kinh tế Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều áp lực, từ nợ xấu đến lạm phát, tín dụng tăng trưởng thấp.
[[32]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-32)
Về địa lý kinh tế, chính phủ Việt Nam phân chia và quy hoạch thành
[các vùng kinh tế-xã hội](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_kinh_t%E1%BA%BF_Vi%E1%BB%87t_Nam) và các vùng kinh tế trọng điểm ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam.
|
|
So sánh
|
|![]()
|
|Thông tin ở đây có thể đã
Nếu biết thông tin mới cho trang này, xin bạn giúp
|Một số dữ liệu 14 năm gần đây (2000-2014) – Nguồn: TCTK
|
|Năm||2000||2001||2002||2003||2004||2005||2006||2007||2008||2009||2010||2014
|
|
|
(
tỷ USD,)
làm tròn
[GDP/đầu người](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_%28danh_ngh%C4%A9a%29_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)
(
*USD*)
(
*tăng giảm % so với năm trước*)
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
[FDI](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_t%C6%B0_tr%E1%BB%B1c_ti%E1%BA%BFp_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i)-đăng ký
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
[FDI](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_t%C6%B0_tr%E1%BB%B1c_ti%E1%BA%BFp_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i)-thực hiện
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
(
*tỷ USD,*)
làm tròn
làm tròn
(
*1000 tỷ VNĐ,*)
làm tròn
làm tròn
(
*tăng giảm % so với năm trước*)
(
*tăng giảm % so với năm trước*)
(
*tăng giảm % so với năm trước*)
### Du lịch
Ngành du lịch và dịch vụ đã đóng góp tích cực vào nền kinh tế Việt Nam. Số lượng khách du lịch đến Việt Nam liên tục tăng nhanh trong vòng 10 năm kể từ 2000 – 2010. Năm 2013, có gần 7,6 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam, các thị trường lớn nhất là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Đài Loan.
[[35]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-35)
Việt Nam có nhiều điểm du lịch đa dạng từ miền Bắc đến miền Nam, từ miền núi tới đồng bằng, bãi biển, đảo. Từ các thắng cảnh thiên nhiên tới các di tích văn hóa lịch sử… Các điểm du lịch miền núi nổi tiếng như
[Sapa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Sa_Pa), [Bà Nà](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A0_N%C3%A0), [Đà Lạt](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0_L%E1%BA%A1t). Các điểm du lịch ở đồng bằng như [Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), [Huế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hu%E1%BA%BF), [Đà Nẵng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng), [TP.Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)… Các điểm du lịch ở các bãi biển như [Hạ Long](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%8Bnh_H%E1%BA%A1_Long), [Nha Trang](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nha_Trang), [Phan Thiết](https://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Thi%E1%BA%BFt), [Vũng Tàu](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C5%A9ng_T%C3%A0u) và các đảo như [Cát Bà](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_C%C3%A1t_B%C3%A0), [Cù lao Chàm](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B9_lao_Ch%C3%A0m), [Côn Đảo](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4n_%C4%90%E1%BA%A3o), [Phú Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%BA_Qu%E1%BB%91c),…
Khẩu hiệu ngành du lịch Việt Nam:
- 2001-2004: Việt Nam – Điểm đến của thiên niên kỷ mới
*Vietnam – A destination for the new mellennium*
- 2004-2005: Hãy đến với Việt Nam
*Welcome to Vietnam*
- 2006-2009: Việt Nam – Vẻ đẹp tiềm ẩn
*Vietnam – The hidden charm*
- 2010-nay: Việt Nam – Sự khác biệt Á Đông
*Vietnam – A Different Orient*
|Khách và khách du lịch quốc tế đến Việt Nam qua 10 năm gần đây (2000-2010) – Nguồn: TCTK
|
|Năm||2000||2001||2002||2003||2004||2005||2006||2007||2008||2009||2010|
|Lượt khách đến Việt Nam (
|triệu người, làm tròn) |2.1||2.3||2.6||2.4||2.9||3.4||3.5||4.2||4.2||3.7||5.0|
|Lượt khách đến Việt Nam du lịch(
|triệu người, làm tròn) |1.1||1.2||1.4||1.2||1.5||2.0||2.0||2.6||2.6||2.2||3.1|
## Xã hội
### Giáo dục
Nhà nước Việt Nam rất quan tâm đến việc phát triển giáo dục. Tỷ lệ ngân sách nhà nước dành cho giáo dục ngày càng tăng từ 10,89% năm 2005 tăng lên đến 12,05% năm 2010 và 16,85% năm 2012.
[[36]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-36)
Nền
[giáo dục Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_Vi%E1%BB%87t_Nam) hiện nay đang cố gắng hội nhập với các nước trong khu vực [Đông Nam Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) và trên Thế giới. Ở Việt Nam có 5 cấp học: [tiểu học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%E1%BB%8Dc), [trung học cơ sở](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc_c%C6%A1_s%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1), [trung học phổ thông](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [đại học](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc) và [sau đại học](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0o_t%E1%BA%A1o_sau_%C4%91%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc). Các trường Đại học chủ yếu tập trung ở hai thành phố lớn là [Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) và [TP.Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh). Theo kết quả đánh giá học sinh quốc tế (PISA) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) được công bố ngày 3/12/2013, điểm trung bình môn Khoa học của học sinh Việt Nam ở độ tuổi 15 năm 2012 đứng thứ 8 thế giới. Tuy nhiên có ý kiến cho rằng kết quả này không phản ánh đúng chất lượng giáo dục của Việt Nam vì các trường phổ thông theo chỉ thị của Bộ giáo dục Việt Nam đã chuẩn bị khá kỹ lưỡng cho kỳ thi PISA từ trước đó [37] [[38]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-38) . [[39]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-39)
Về nền giáo dục bậc đại học, hiện nay Việt Nam có tổng số 376 trường đại học, cao đẳng trên cả nước, trong đó
[bộ Giáo dục và Đào tạo](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_v%C3%A0_%C4%90%C3%A0o_t%E1%BA%A1o_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) trực tiếp quản lý 54 trường, các Bộ, ngành khác quản lý 116 trường.Các tỉnh, thành phố là cơ quan chủ quản của 125 trường. Ba cơ sở đại học lớn nhất quốc gia gồm Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh. Năm 1988, Bộ Đại học ra Quyết định cho phép thành lập Trung tâm Đại học dân lập Thăng Long (hiện nay là [Trường Đại học Thăng Long](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Th%C4%83ng_Long)) như một mô hình giáo dục đại học mới, đánh dấu sự ra đời của trường đại học dân lập đầu tiên tại Việt Nam. Tính đến hiện nay toàn Việt Nam có 81 trường dân lập, tư thục. Tổng số sinh viên bậc đại học hiện nay khoảng 1.700.000 người, số lượng tuyển sinh hằng năm trong những năm gần đây khoảng 500.000 người/kỳ thi. Tuy nhiên đánh giá chung chất lượng đào tạo giáo dục bậc đại học ở Việt Nam còn thấp, chưa tạo được sự đồng hướng giữa người học, người dạy, nhà đầu tư cho giáo dục, người sử dụng lao động và xã hội. Quản lý nhà nước về giáo dục đại học còn nhiều trì trệ là nguyên nhân cơ bản của việc chất lượng giáo dục đại học Việt Nam ngày càng tụt hậu trước đòi hỏi của phát triển đất nước. Nhưng nhà nước Việt Nam đang tích cực cải cách hệ thống giáo dục đại học bằng việc trao thêm quyền cho các trường đại học. Điều 32 Luật Giáo dục Đại học số 08/2012/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2012 quy định “ [40] *Cơ sở giáo dục đại học tự chủ trong các hoạt động chủ yếu thuộc các lĩnh vực tổ chức và nhân sự, tài chính và tài sản, đào tạo, khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng giáo dục đại học. Cơ sở giáo dục đại học thực hiện quyền tự chủ ở mức độ cao hơn phù hợp với năng lực, kết quả xếp hạng và kết quả kiểm định chất lượng giáo dục.*“. Điều 36 luật này cũng quy định “ *Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học tổ chức biên soạn hoặc lựa chọn, duyệt giáo trình giáo dục đại học để sử dụng làm tài liệu giảng dạy, học tập trong cơ sở giáo dục đại học trên cơ sở thẩm định của Hội đồng thẩm định giáo trình do hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học thành lập.*“, tuy nhiên “ *Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn giáo trình sử dụng chung các môn lý luận chính trị, quốc phòng – an ninh để làm tài liệu giảng dạy, học tập trong các cơ sở giáo dục đại học*“. Các lãnh đạo hàng đầu của Chính phủ Việt Nam bày tỏ sự ủng hộ tự chủ đại học và yêu cầu thúc đẩy nhanh hơn nữa tiến trình này. [[41]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-41) Tuy nhiên có ý kiến cho rằng các trường đại học Việt Nam chưa đủ năng lực và thiếu sự sẵn sàng cho việc tự chủ [[42]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-42) [[43]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-43) , các điều khoản trong Luật Giáo dục Đại học cho thấy quyền tự chủ của các trường đại học khó có thể trở thành hiện thực vì có quá nhiều điểm hoàn toàn trái với tinh thần tự chủ đại học hoặc mơ hồ đến độ không thể thực thi. [[44]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-44) [[45]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-45)
Từ năm 2000-2007, nhiều học sinh Việt Nam đã đi du học ở các nước phát triển như: Mỹ, Anh, Úc, Pháp, Đức, Nhật… Riêng năm 2007 đã có 39.700 học sinh đi du học
[[46]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-46)
### Y tế
Về cơ sở hạ tầng, tính đến năm 2010 trên toàn Việt Nam có 1.030
[bệnh viện](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n), 44 [khu điều dưỡng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Khu_%C4%91i%E1%BB%81u_d%C6%B0%E1%BB%A1ng&action=edit&redlink=1) [phục hồi chức năng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BB%A5c_h%E1%BB%93i_ch%E1%BB%A9c_n%C4%83ng), 622 [phòng khám đa khoa khu vực](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B2ng_kh%C3%A1m); với tổng số [47] [giường bệnh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%E1%BB%87nh&action=edit&redlink=1)khoảng 246.300 giường. Bên cạnh các cơ sở y tế Nhà nước đã bắt đầu hình thành một hệ thống y tế tư nhân bao gồm 19.895 cơ sở hành nghề y, 14.048 cơ sở hành nghề dược, 7.015 cơ sở hành nghề y học cổ truyền, 5 bệnh viện tư có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần làm giảm bớt sự quá tải ở các bệnh viện Nhà nước [[48]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-TCTK2-48) [[49]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-autogenerated2001-49) [[50]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-50)
Mạng lưới y tế cơ sở của Việt Nam hiện nay đã có 80% số
[thôn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%B4n) [bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%A3n) có nhân viên y tế hoạt động, 100% số [xã](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C3%A3_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) có [trạm y tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A1m_x%C3%A1) trong đó gần 2/3 xã đạt chuẩn quốc gia, tuy nhiên sự phát triển chưa đồng đều ở mỗi cấp, vùng, miền. Việc đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính và sự công bằng trong chăm sóc sức khoẻ người dân chưa đảm bảo [[51]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-51)
Về nhân lực trong ngành, Việt Nam hiện có hệ thống các trường đại học Y, Dược phân bổ trên cả nước. Mỗi năm có hàng nghìn
[bác sĩ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1c_s%C4%A9) và [dược sĩ](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%E1%BB%A3c_s%C4%A9) đại học tốt nghiệp ra trường. Ngoài ra còn có hệ thống các trường đào tạo kỹ thuật viên trung học y, dược, nha tại các địa phương. Hiện nay số lượng cán bộ nhân viên ngành y tế đã có 250.000 người, trong đó có 47.000 người có trình độ đại học các loại [[49]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-autogenerated2001-49)
Ngành Y tế hiện tại của Việt Nam đang được nhiều tổ chức quốc tế tài trợ vốn
[ODA](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%97_tr%E1%BB%A3_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c) và vốn [NGO](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_phi_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7), tính đến năm 2010 Bộ Y tế Việt Nam đang quản lý 62 dự án ODA và trên 100 dự án NGO với tổng kinh phí hơn 1 tỷ USD, các dự án được phân bố ở đều khắp các vùng miền [[52]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-52)
Tuy là một ngành thiết yếu đối với đời sống dân chúng, nhận được nhiều sự đầu tư từ ngân sách của nhà nước Việt Nam cũng như các tổ chức nước ngoài, nhưng những năm gần đây bị đánh giá là bị
[tham nhũng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tham_nh%C5%A9ng) ở nhiều cấp độ, có tính chất nghiêm trọng, được tìm thấy trong cả 3 lĩnh vực quản lý nhà nước, dịch vụ tại cơ sở y tế và quản lý bảo hiểm y tế [[53]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-53)
### Giao thông
Do đặc thù của
[địa lý Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_Vi%E1%BB%87t_Nam), nên các tuyến giao thông nội địa chủ yếu từ [đường bộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_giao_th%C3%B4ng), [đường sắt](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray), đường [hàng không](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng) đều theo hướng [bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_B%E1%BA%AFc) – [nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_Nam), riêng các tuyến giao thông nội thủy thì chủ yếu theo hướng [đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%90%C3%B4ng) – [tây](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_T%C3%A2y) dựa theo các con sông lớn đều đổ từ hướng tây ra biển.
Việt Nam có hệ thống đường bộ gồm các
[quốc lộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), [tỉnh lộ](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%89nh_l%E1%BB%99), [huyện lộ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_l%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)… có tổng chiều dài khoảng 222.000 [km](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t), phần lớn các tuyến đường quốc lộ và tỉnh lộ đều được trải nhựa và bê tông hóa, chỉ có một số ít các tuyến đường huyện lộ tại các tỉnh vùng sâu, vùng xa đang còn là các con đường đất.
Việt Nam có 3.360 km đường bờ biển. Dự kiến quy hoạch chi tiết tuyến đường bộ ven biển Việt Nam trong tương lai là tuyến đường bắt đầu tại cảng Núi Đỏ, Mũi Ngọc (xã Bình Ngọc,
[Móng Cái](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B3ng_C%C3%A1i), Quảng Ninh) tới cửa khẩu Hà Tiên ( [thị xã Hà Tiên](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_Ti%C3%AAn_%28th%E1%BB%8B_x%C3%A3%29), Kiên Giang) với chiều dài khoảng 3.041 km
Hệ thống đường sắt Việt Nam có tổng chiều dài 2652 km, trong đó tuyến đường chính
[Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) – [Thành phố Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) dài 1726 km được gọi là [Đường sắt Bắc Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_B%E1%BA%AFc_Nam). Ngoài ra còn có các tuyến đường sắt ngắn từ Hà Nội đi Hải Phòng (hướng đông), Lạng Sơn (hướng bắc), Lào Cai (hướng tây bắc)
Hệ thống đường
[hàng không](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng) Việt Nam gồm các [sân bay](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay) quốc tế có các tuyến bay đi các nước và các sân bay nội địa trải đều ở khắp ba miền, 3 sân bay quốc tế hiện đang khai thác là [Tân Sơn Nhất](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_T%C3%A2n_S%C6%A1n_Nh%E1%BA%A5t) (TP.Hồ Chí Minh), [sân bay Đà Nẵng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) (Đà Nẵng) và [Nội Bài](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_N%E1%BB%99i_B%C3%A0i) (Hà Nội), và các sân bay dự kiến khai thác đường bay quốc tế trong thời gian tới là [Cam Ranh](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Cam_Ranh) (Khánh Hòa), [Cát Bi](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay_C%C3%A1t_Bi) (Hải Phòng) và [Phú Bài](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Ph%C3%BA_B%C3%A0i) (Thừa Thiên Huế).
Hệ thống đường biển xuất phát từ các cảng biển lớn ở 3 miền như
[cảng Hải Phòng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng), [cảng Cái Lân](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_C%C3%A1i_L%C3%A2n) (miền Bắc), [cảng Tiên Sa](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_Ti%C3%AAn_Sa), [cảng Quy Nhơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_Quy_Nh%C6%A1n) (miền Trung) và [cảng Sài Gòn](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_S%C3%A0i_G%C3%B2n), [cảng Thị Vải](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_Th%E1%BB%8B_V%E1%BA%A3i_-_C%C3%A1i_M%C3%A9p) (miền Nam). Các tuyến đường thủy nội địa chủ yếu nằm theo hướng [đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%90%C3%B4ng) – [tây](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_T%C3%A2y) dựa theo các con sông lớn như [sông Đà](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0), [sông Hồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) (miền Bắc), [sông Tiền](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_Ti%E1%BB%81n), [sông Hậu](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BA%ADu) (miền tây nam bộ), và [sông Đồng Nai](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), [sông Sài Gòn](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B4ng_S%C3%A0i_G%C3%B2n) (miền đông nam bộ) chảy theo hướng [bắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_B%E1%BA%AFc) – [nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_Nam).
|Tăng giảm luân chuyển hành khách qua 10 năm gần đây (2000-2010) – Nguồn:TCTK
|
|Năm||2000||2001||2002||2003||2004||2005||2006||2007||2008||2009||2010|
|Đường bộ (
|tăng giảm % so với năm trước) |5.2||4.6||9.4||19.0||12.5||12.7||12.9||13.3||9.8||10.2||12.5|
|Đường sắt (
|tăng giảm % so với năm trước) |17.6||7.1||7.9||10.1||7.6||4.3||-5.0||7.5||-2.1||-9.3||8.1|
|Đường thuỷ (
|tăng giảm % so với năm trước) |1.8||7.3||9.8||-7.4||15.3||7.9||-6.4||-1.2||3.0||5.4||4.1|
|Đường hàng không (
|tăng giảm % so với năm trước) |8.4||39.4||16.2||0.1||31.7||18.8||15.2||14.6||10.0||2.2||30.8|
### Truyền thông
Truyền thông Việt Nam hiện có đủ bốn loại hình báo chí là
[báo in](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1o_vi%E1%BA%BFt), [báo nói](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%A1o_n%C3%B3i&action=edit&redlink=1), [báo hình](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%A1o_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) và [báo điện tử](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1o_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD). Việt Nam hòa mạng [internet](https://vi.wikipedia.org/wiki/Internet) quốc tế vào năm 1997 và hơn 10 năm nay hàng loạt báo điện tử, trang tin điện tử đã ra đời.
Thống kê đến tháng 7 năm 2010, tại Việt Nam có 706 cơ quan báo chí in, trong đó có 178 báo và 528 tạp chí. Có 67 đài phát thanh – truyền hình, gồm 3 đài phát thanh truyền hình trung ương (VTV, VTC, VOV) và 64 đài phát thanh – truyền hình ở các địa phương. Có 34 báo điện tử, 180 trang tin điện tử của các cơ quan tạp chí, báo, đài và hàng ngàn trang thông tin điện tử.
[[54]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-54)
Tại Việt Nam, tất cả các cơ quan truyền thông, báo chí hoạt động dưới sự quản lý và giám sát của
[Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Th%C3%B4ng_tin_v%C3%A0_Truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29), và dưới sự định hướng của [Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ban_Tuy%C3%AAn_gi%C3%A1o_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam). Theo luật pháp Việt Nam, hiện nay chưa cấp phép cho báo chí tư nhân hoạt động.
### Tội phạm và tệ nạn
Việt Nam có tỷ lệ tội phạm ở mức rất thấp so với các nước có cùng trình độ phát triển, thậm chí là thấp hơn so với nhiều quốc gia phát triển.
Các băng nhóm [55] [tội phạm có tổ chức](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%99i_ph%E1%BA%A1m_c%C3%B3_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c)như [Năm Cam](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C4%83m_Cam), [Khánh Trắng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%A1nh_Tr%E1%BA%AFng)… là khá hiếm, quy mô và độ tinh vi cũng còn xa mới sánh được với các tổ chức [Mafia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mafia)quốc tế.
Tuy nhiên, Việt Nam là địa điểm thuận lợi cho những đầu dây tội phạm trong và ngoài nước lộng hành để lợi dụng cho mục đích cá nhân đặc biệt là các đầu dây mại dâm, ma túy.
Việt Nam chịu ảnh hưởng từ những địa danh buôn bán ma túy khét tiếng như [56] [Tam giác vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng)và [Trăng lưỡi liềm vàng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A1i_li%E1%BB%81m_v%C3%A0ng&action=edit&redlink=1)( [). Theo nhiều nhà quan chức nhận xét thì các hoạt động buôn bán ma túy càng ngày càng tinh vi và phức tạp do đó càng phải đề cao cảnh giác và nâng cao tinh thần trách nhiệm chống ma túy của quần chúng và đồng thời đẩy mảnh sự hợp tác phòng chống ma túy quốc tế.](https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Crescent) *Golden Crescent* Gần đây Việt Nam cũng tham gia các hội nghị quốc tế để bàn thảo về các vấn đề trên như “Hội nghị quốc tế phòng, chống ma túy, khu vực nhóm công tác Viễn Đông” (IDEC FEWG) do Việt Nam chủ trì với sự hợp tác của 19 nước lận cận. Theo thống kê thì tính tới cuối năm 2012, cả nước có ước tính khoảng 170 nghìn người nghiện ma túy. [[56]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-a-56) [[56]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-a-56)
Các tệ nạn phổ biến nhất bao gồm
[cờ bạc](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%9D_b%E1%BA%A1c), [cá độ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%C3%A1_%C4%91%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), sử dụng và buôn bán [ma túy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ma_t%C3%BAy), [mại dâm](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%A1i_d%C3%A2m)… Do sự phát triển mạnh của quá trình phát triển kinh tế – xã hội khiến cho tình hình tội phạm có xu hướng tăng cao, do đó Chính phủ Việt Nam đã và đang cố gắng hạn chế các loại tệ nạn đảm bảo an ninh, trật tự cho người dân. Việt Nam là một nước rất phổ biến về hoạt động thể dục thể thao trong đó bóng đá là phổ biến có nhiều người tham gia và hâm mộ nhiều nhất, do đó các tệ nạn liên quan đến cá độ trong hoạt động thể thao rơi phần nhiều ở bóng đá. Hiện nay, trong quá trình hội nhập trong nhiều lĩnh vực với thế giới, các cơ quan nhà nước và các tổ chức cá nhân đầu tư cho thể thao Việt Nam vẫn đang cố gắng hoàn thiện tổ chức và quản lí cho bóng đá nói riêng và cả nền thể dục thể thao nước nhà nói chung. [57]
### Thể thao
Môn thể thao truyền thống thịnh hành từ ngàn đời này ở Việt Nam là
[võ thuật](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B5_thu%E1%BA%ADt). Ngoài võ thuật, những môn mang tính cổ truyền khác như [58] [đá cầu](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A1_c%E1%BA%A7u), [cầu mây](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A7u_m%C3%A2y)hay [cờ tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%9D_t%C6%B0%E1%BB%9Bng)đều được nhiều người yêu thích. Trong khi hiện tại thì môn [bóng đá](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1)được nhiều người chơi và xem nhất. Bóng đá được nhiều người Việt Nam hâm mộ tới mức báo chí nước ngoài ví gần như là một thứ “tôn giáo” với người dân. Mỗi thành công hay thất bại của đội tuyển bóng đá quốc gia hay U23 Việt Nam, diễn biến của các giải đấu lớn cấp Quốc gia như [[59]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-59) [World Cup](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), [Euro](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%82u)hay cấp câu lạc bộ như [UEFA Champions League](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u), [Giải bóng đá Ngoại hạng Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Ngo%E1%BA%A1i_h%E1%BA%A1ng_Anh), và các giải quốc nội khác ở Châu Âu… đều được dư luận đặc biệt quan tâm.
Những năm gần đây,
[tennis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A7n_v%E1%BB%A3t) cũng bắt đầu phổ biến ở các thành phố lớn. Ngoài ra, một số môn thể thao khác cũng đã thịnh hành từ rất lâu ở Việt Nam như [cầu lông](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A7u_l%C3%B4ng), [bóng chuyền](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%B3ng_chuy%E1%BB%81n), [bóng bàn](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%B3ng_b%C3%A0n), [billiards snooker](https://vi.wikipedia.org/wiki/Billiards_snooker) và [cờ vua](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%9D_vua). Đoàn thể thao Việt Nam bắt đầu tham gia Olympic mùa hè từ năm 1952 cho tới nay. [[60]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-60)
## Các ngày lễ chính
|Ngày tháng||Số ngày||Tên||Ghi chú|
|
|[Tết Dương Lịch](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%BFt_D%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch) *(* [30 tháng 12](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_12) *nếu tháng thiếu) đến* [29 tháng 12](https://vi.wikipedia.org/wiki/29_th%C3%A1ng_12) [4 tháng 1](https://vi.wikipedia.org/wiki/4_th%C3%A1ng_1) [Tết Nguyên Đán](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n) *Âm lịch* [10 tháng 3](https://vi.wikipedia.org/wiki/10_th%C3%A1ng_3) [Giỗ Tổ Hùng Vương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BB%97_T%E1%BB%95_H%C3%B9ng_V%C6%B0%C6%A1ng) *Âm lịch* [30 tháng 4](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_4) [Thống nhất đất nước](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_30_th%C3%A1ng_4_n%C4%83m_1975) [1 tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_5) [Ngày Quốc tế Lao động](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A0y_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng) [2 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_9) [Quốc khánh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A0y_qu%E1%BB%91c_kh%C3%A1nh)
## Xếp hạng quốc tế
|Tổ chức||Nghiên cứu||Xếp hạng|
|
|[Chỉ số hòa bình toàn cầu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_h%C3%B2a_b%C3%ACnh_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u) [[61]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-61) [Heritage Foundation](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Heritage_Foundation&action=edit&redlink=1)/ [The Wall Street Journal](https://vi.wikipedia.org/wiki/The_Wall_Street_Journal) [Chỉ số tự do kinh tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_t%E1%BB%B1_do_kinh_t%E1%BA%BF#Th.E1.BB.A9_h.E1.BA.A1ng) [[62]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-62) [The Economist](https://vi.wikipedia.org/wiki/The_Economist) [Chỉ số chất lượng cuộc sống, 2005](http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf) [Phóng viên không biên giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn_kh%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi) [Chỉ số tự do báo chí toàn cầu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn_kh%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi#Ch.E1.BB.89_s.E1.BB.91_t.E1.BB.B1_do_b.C3.A1o_ch.C3.AD_to.C3.A0n_c.E1.BA.A7u) [[63]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-63) [Tổ chức Minh bạch Quốc tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Minh_b%E1%BA%A1ch_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) [Chỉ số nhận thức tham nhũng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_nh%E1%BA%ADn_th%E1%BB%A9c_tham_nh%C5%A9ng) [[64]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-64) [Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [Chỉ số Phát triển Con người](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [[65]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-65) [Diễn đàn Kinh tế thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [Báo cáo cạnh tranh toàn cầu](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1o_c%C3%A1o_c%E1%BA%A1nh_tranh_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u) [[66]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-66) [ETH Zürich](https://vi.wikipedia.org/wiki/ETH_Z%C3%BCrich) [Chỉ số toàn cầu hóa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u_h%C3%B3a) [[67]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-67) [Diễn đàn Kinh tế thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [Chỉ số bất bình đẳng nam nữ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_b%E1%BA%A5t_b%C3%ACnh_%C4%91%E1%BA%B3ng_nam_n%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1)
(
*)* [Global Gender Gap Report](https://en.wikipedia.org/wiki/Global_Gender_Gap_Report) [[68]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-68) [IFPRI](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=International_Food_Policy_Research_Institute&action=edit&redlink=1) [Chỉ số đói nghèo toàn cầu](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_%C4%91%C3%B3i_ngh%C3%A8o_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1)( *)* [GHI](https://en.wikipedia.org/wiki/Global_Hunger_Index) [[69]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-69) [Đại học Yale](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Yale)& [Đại học Columbia](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Columbia) [Chỉ số hiệu suất môi trường](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_hi%E1%BB%87u_su%E1%BA%A5t_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) [[70]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_note-70)
## Chú thích
[^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-1) [20 thành phố lớn của Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29#C.C3.A1c_th.E1.BB.8B_x.C3.A3_.C4.91ang_.C4.91.E1.BB.81_ngh.E1.BB.8B_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_n.C3.A2ng_c.E1.BA.A5p_l.C3.AAn_Th.C3.A0nh_ph.E1.BB.91_thu.E1.BB.99c_t.E1.BB.89nh)
- ^
**a** **ă** [Bộ Ngoại giao](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29). [“Một số thông tin về địa lý Việt Nam”](http://web.archive.org/web/20091014134254/http://www.chinhphu.vn/cttdtcp/vi/nuocchxhcnvn/thongtintonghop/thongtintonghop_dialy.html). [Chính phủ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam). [Bản gốc](http://chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/NuocCHXHCNVietNam/ThongTinTongHop/dialy)lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2012. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-IndexMundi2011_3-0) [Vietnam – Geography](http://www.indexmundi.com/vietnam/geography_profile.html). Index Mundi. ngày 12 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-4) [“Thông cáo báo chí”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=507&ItemID=16155). [GSO](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A5c_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2014. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-HDI_5-0) [“2013 Human Development Index and its components – Statistics”](https://web.archive.org/web/20130423192356/http://hdr.undp.org/en/media/HDR2013_EN_Statistics.pdf)(PDF). UNDP. 2013. [Bản gốc](http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/14/hdr2013_en_complete.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2013. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-6) [GINI index](http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI)(World Bank estimate) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-7) [Tầm quan trọng của đảo và quần đảo ở Việt Nam](http://tuoitre.vn/tin/hoi-dap-ve-bien-dong/20120827/tam-quan-trong-cua-dao-va-quan-dao-o-viet-nam/508698.html)Ts Trần Nam Tiến, [báo Tuổi Trẻ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1o_Tu%E1%BB%95i_Tr%E1%BA%BB)cập nhật 27/08/2012 11:39 (GMT + 7)
- ^
**a** **ă** [“Vietnam’s new-look economy”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3752682.stm). *BBC News*. Ngày 18 tháng 10 năm 2004. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-9) [Bộ Ngoại giao Việt Nam. tr. Trang 25.](http://wayback.archive.org/web/20130321071159/http://www.mofa.gov.vn/vi/bng_vietnam/nr040810155502/ns110613104056) *Một số thông tin cơ bản về Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.* **Weisenthal, Joe (ngày 22 tháng 2 năm 2011).** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-10) [“3G Countries”](http://www.businessinsider.com/willem-buiter-3g-countries-2011-2?slop=1#vietnam-11). Businessinsider.com. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-11) [“Vietnam Inequality Report”](http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:p9Z51SI5fcYJ:www.spp.nus.edu.sg/Handler.ashx%3Fpath%3DData/Site/SiteDocuments/fritzen-brassard-inequality.pdf+rising+inequality+vietnam&hl=en&gl=uk&pid=bl&srcid=ADGEESj2eOA5fm7hoZPt6tC6FOOMka9Np3PR5W67LSBF5maIq4wwqqgAEKNq5T2ZFWC2whtg6V7y6cg6d1KjYRwhm558aq3HPf10UGtX_vZmuxD0FjGpJHaqCOIP5OV7ls8xbZxNRgiT&sig=AHIEtbSyYX0cq6MEvTfqlbh3Y2o_QmNjXQ)(PDF). Mekong Economics. 2005. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2010. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-CIA_GINI_data_2008_12-0) [“Distribution of Family Income – Gini Index”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html). CIA World Factbook, 2008 data. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-sciencedirect.com_13-0) [“ScienceDirect – Journal of Econometrics: On decomposing the causes of health sector inequalities with an application to malnutrition inequalities in Vietnam”](http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304407602001616). Sciencedirect.com. Ngày 12 tháng 9 năm 2002. [doi](https://vi.wikipedia.org/wiki/DOI): [10.1016/S0304-4076(02)00161-6](https://dx.doi.org/10.1016%2FS0304-4076%2802%2900161-6). Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-jstor.org_14-0)
[Hoàn thành chú thích này](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_DOI/10.2307.2F2761129&preload=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_DOI/preload&editintro=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_DOI/editintro&action=edit) **Gallup, John Luke (2002).** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-ideas.repec.org_15-0) [“The wage labor market and inequality in Viet Nam in the 1990s”](https://ideas.repec.org/p/wbk/wbrwps/2896.html). Ideas.repec.org. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2010. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-16) [Đại Việt Sử ký Ngoại kỷ Toàn thư](http://www.informatik.uni-leipzig.de/%7Educ/sach/dvsktt/dvsktt01.html) **Đại Việt sử ký toàn thư, Phần ngoại kỷ** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-17) **Việt Sử lược, khuyết danh – Trần Quốc Vượng dịch** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-18) **Ví dụ:** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-19)
- Chi
[tre](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tre) [Vietnamocalamus](https://species.wikimedia.org/wiki/Vietnamocalamus)với loài [Vietnamocalamus catbaensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vietnamocalamus_catbaensis)
- Chi tre
[Vietnamosasa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_s%E1%BA%B7t)với ít nhất 3 loài [tồn tại](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%E1%BB%93n_t%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1).
- Chi
[Vietnamochloa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vietnamochloa)với loài duy nhất [Vietnamochloa aurea](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vietnamochloa_aurea)
- Chi côn trùng cánh nửa
[Vietnamaptera](https://species.wikimedia.org/wiki/Vietnamaptera)
- Loài
[ve bét](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ve_b%C3%A9t) [Angulobaloghia vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Angulobaloghia_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài
[Bispinatus vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bispinatus_vietnamensis&action=edit&redlink=1), họ [Byturidae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Byturidae)
- Loài
[Brachybarcinus vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Brachybarcinus_vietnamensis&action=edit&redlink=1), họ [Aradidae](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Aradidae&action=edit&redlink=1), bộ [Hemiptera](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_n%E1%BB%ADa)
- Loài
[Macrothrix vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Macrothrix_vietnamensis&action=edit&redlink=1)trong bộ [Cladocera](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cladocera)
- Loài
[Hoàng đàn](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n) [Cupressus vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cupressus_vietnamensis)
- Loài
[Bướm](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y) [phượng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ph%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Delias vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Delias_vietnamensis&action=edit&redlink=1)chi [Delias](https://vi.wikipedia.org/wiki/Delias)
- Loài côn trùng
[cánh cứng](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [chân chạy](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%8D_ch%C3%A2n_ch%E1%BA%A1y) [Lebia vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lebia_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài
[Mao lương](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%8D_Mao_l%C6%B0%C6%A1ng) [Clematis vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Clematis_vietnamensis)
- Loài
[gấu nước](https://vi.wikipedia.org/wiki/G%E1%BA%A5u_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) [Doryphoribius vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Doryphoribius_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài
[Camptocercus vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Camptocercus_vietnamensis&action=edit&redlink=1)bộ [Cladocera](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cladocera)
- Loài
[Mallinella vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mallinella_vietnamensis), họ [Zodariidae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Zodariidae), bộ [Araneae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BB%87n)
- Loài côn trùng
[cánh cứng](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [kẹp kìm](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%8D_K%E1%BA%B9p_k%C3%ACm) [Neolucanus vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Neolucanus_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài côn trùng
[cánh dài](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_d%C3%A0i) [Neopanorpa vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Neopanorpa_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài
[Notiocoelotes vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Notiocoelotes_vietnamensis), họ [Agelenidae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Agelenidae), bệ [Araneae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BB%87n)
- Loài
[Tylototriton vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1_c%C3%B3c_Vi%E1%BB%87t_Nam)
- Loài
[Panax vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2m_Ng%E1%BB%8Dc_Linh)
- Loài côn trùng
[cánh cứng](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [cụt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D_C%C3%A1nh_c%E1%BB%A5t) [Skidmorella vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Skidmorella_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài côn trùng
[cánh viền](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_vi%E1%BB%81n) [Azaleothrips vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Azaleothrips_vietnamensis&action=edit&redlink=1)
- Loài
[Sapintus vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sapintus_vietnamensis&action=edit&redlink=1)họ [Anthicidae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anthicidae)
- Loài
[Saccharodite vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Saccharodite_vietnamensis&action=edit&redlink=1), họ [Derbidae](https://vi.wikipedia.org/wiki/Derbidae), bộ [Hemiptera](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_n%E1%BB%ADa)
- Loài
[Bướm đêm](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm) [Psilalcis vietnamensis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Psilalcis_vietnamensis&action=edit&redlink=1)…
- Chi
[^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-20) [“Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của WTO”](http://www.thanhnien.com.vn/kinh-te/viet-nam-chinh-thuc-tro-thanh-thanh-vien-thu-150-cua-wto-355895.html)(Thông cáo báo chí). Xuân Danh, [Báo Thanh niên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thanh_Ni%C3%AAn_%28b%C3%A1o%29). 8 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-21) [“Ý nghĩa thú vị đằng sau tên mỗi quốc gia”](http://www.yan.vn/y-nghia-thu-vi-dang-sau-ten-moi-quoc-gia-36062.html). 24 tháng 9 năm 2014. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-22) [Biến đổi khí hậu trong quá khứ và tương lai ở Việt Nam](http://biendoikhihau.gov.vn/vi/chi-tiet/bien-doi-khi-hau-trong-qua-khu-va-tuong-lai-o-viet-nam-159388.html)Mỹ Xuân – [EINFO](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%A1o_Ph%C3%A1t_thanh_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_v%C3%A0_th%C3%B4ng_tin_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)(Dựa trên đề tài nghiên cứu của Phan Văn Tân, Ngô Đức Thành, Khoa Khí tượng Thuỷ văn và Hải dương học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN) 05/11/2014, 20:44:23 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-d.C3.A1nolonganqacnam_23-0) [Dân số trung bình phân theo địa phương qua các năm](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=12873), Theo Tổng cục thống kê Việt Nam. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-24) [The World Factbook](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html) [CIA](https://vi.wikipedia.org/wiki/CIA)cập nhật tháng 7 năm 2014 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-autogenerated1_25-0) [Vietnam – Geography](http://www.indexmundi.com/vietnam/geography_profile.html). Index Mundi. ngày 12 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-26) [“Dân số Việt Nam vượt mốc 90 triệu người”](http://vov.vn/xa-hoi/dan-so-viet-nam-vuot-moc-90-trieu-nguoi-371425.vov). [Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0i_Ti%E1%BA%BFng_n%C3%B3i_Vi%E1%BB%87t_Nam). Truy cập 16 tháng 8 năm 2015. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-27) [BÁO CÁO KẾT QUẢ CHÍNH THỨC Tổng điều tra dân số và nhà ở 1/4/2009](http://vietnam.unfpa.org/webdav/site/vietnam/shared/GSO_Report_Viet.pdf)7/2010 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-28) [Đa số đại biểu trúng cử Quốc hội là Đảng viên](https://web.archive.org/web/20100131160347/http://www1.voanews.com/vietnamese/news/a-19-2007-05-29-voa18-81535292.html) [VOA](https://vi.wikipedia.org/wiki/VOA)Thứ Ba, 29 tháng 5 2007 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-29) [“Tham nhũng trong mắt người dân đô thị VN”](https://web.archive.org/web/20101218002643/http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2010/12/101216_corruption_result.shtml)(Thông cáo báo chí). [BBC](https://vi.wikipedia.org/wiki/BBC). 16 tháng 12 năm 2010. [Bản gốc](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2010/12/101216_corruption_analysis.shtml)lưu trữ ngày 18 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-30) [“Việt Nam tham nhũng thứ ba châu Á?”](http://www.bbc.com/vietnamese/world/2010/03/100308_asiapac_corruption.shtml)(Thông cáo báo chí). [BBC](https://vi.wikipedia.org/wiki/BBC). 8 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-31) [GDP per capita, PPP (current international $)](http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD)cập nhật 14/4/2015, truy cập 20/4/2015 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-32) [“Kinh tế đi xuống sau 5 năm gia nhập WTO”](http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/vi-mo/kinh-te-di-xuong-sau-5-nam-gia-nhap-wto-2727391.html)(Thông cáo báo chí). [VnExpress](https://vi.wikipedia.org/wiki/VnExpress). 3 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [Niên giám các năm 2000,](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-TCTK_33-2) **â** [2005](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=5690), [2006](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=6106), [2007](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=8029), [2008](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=9232), [2009](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=10438), [2010](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&ItemID=11973), Tổng cục Thống kê [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-34) [Niên giám thống kê tóm tắt 2014](http://thongkekontum.gov.vn/upload/files/NGTK2014tomtat.pdf) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-35) [“Khách quốc tế đến Việt Nam tháng 12 và 12 tháng năm 2013”](http://vietnamtourism.gov.vn/index.php/items/13104). Tổng cục Thống kê. 25 tháng 12 năm 2013. Truy cập 1 tháng 12 năm 2014. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-36) [Niên giám Thống kê 2013](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=&ItemID=16031), Trung tâm Tư liệu Thống kê – Tổng Cục Thống kê Việt Nam [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-37) [Học sinh Việt Nam vượt Mỹ về Toán và Khoa học](http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/hoc-sinh-viet-nam-vuot-my-ve-toan-va-khoa-hoc-1386610934.htm), Xuân Vũ, Báo điện tử Dân trí, 04/12/2013 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-38) [Việt Nam vượt Mỹ, Úc nhờ… luyện ‘gà chọi’?](http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/237596/viet-nam-vuot-my--uc-nho----luyen--ga-choi--.html), Vietnamnet, 18/05/2015 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-39) [Bộ Giáo dục bất ngờ với kết quả xếp hạng học sinh](http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/152189/bo-giao-duc-bat-ngo-voi-ket-qua-xep-hang-hoc-sinh.html), Vietnamnet, 04/12/2013 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-40) [VnExpress – 30 năm chất lượng giáo dục đại học bị ‘bỏ ngỏ’ – 30 nam chat luong giao duc dai hoc bi ‘bo ngo’](http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/30-nam-chat-luong-giao-duc-dai-hoc-bi-bo-ngo-2147830.html)Tiến Dũng, Thứ sáu, 30/10/2009 | 09:11 GMT+7 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-41) [Luật số 08/2012/QH13 của Quốc hội: LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&mode=detail&document_id=163054), CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CHÍNH PHỦ Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 18 tháng 6 năm 2012 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-42) [Thủ tướng thúc nhanh việc trao tự chủ đại học](http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/194359/thu-tuong-thuc-nhanh-viec-trao-tu-chu-dai-hoc.html), Báo VietNamNet, 26/08/2014 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-43) [Thiếu sẵn sàng tự chủ ĐH](http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/thoi-su-suy-nghi/20140801/thieu-san-sang-tu-chu-dh/629155.html), Tuổi Trẻ Online, 01/08/2014 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-44) [Tự chủ đại học – cái nhìn từ nhiều phía](http://tuoitre.vn/tin/tuoi-tre-cuoi-tuan/20130108/tu-chu-dai-hoc---cai-nhin-tu-nhieu-phia/528311.html), Tuổi Trẻ Online, 08/01/2013 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-45) [Tự chủ đại học ở Việt Nam: Thiếu thực chất](http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=113&News=7803&CategoryID=6), Vũ Thị Phương Anh, Tạp chí Tia Sáng, 22/08/2014 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-46) [Muôn nẻo đường du học](https://web.archive.org/web/20110717000333/http://www.thegioitoi.com/main.php?asin=detail&id=4249&idsub=51&idcate=8)Cập nhật: Thứ ba, 04-03-2008 theo giaoduc.edu.vn [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-TCTK1_47-0) [“Số cơ sở khám, chữa bệnh (chưa kể cơ sở tư nhân)”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=395&idmid=3&ItemID=11311)(Thông cáo báo chí). [Tổng cục Thống kê (Việt Nam)](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29). 6 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2012. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-TCTK2_48-0) [“Số giường bệnh (chưa kể cơ sở tư nhân)”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=395&idmid=3&ItemID=11308)(Thông cáo báo chí). Tổng cục Thống kê (Việt Nam). 6 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2012.
- ^
**a** **ă** [Nỗ lực giảm tải và những tín hiệu vui](http://suckhoedoisong.vn/thoi-su/no-luc-giam-tai-va-nhung-tin-hieu-vui-20140831163538533.htm)Thái Bình, Báo SứcKhoẻ và Đời Sống cập nhật 1/9, 2014 | 06:00 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-50) [PHONG TRÀO THI ĐUA YÊU NƯỚC TRONG CHẶNG ĐƯỜNG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH Y TẾ VIỆT NAM](http://www.soyte.hanoi.gov.vn/Default.aspx?u=dt&id=2722)01/03/2010 10:31:40 AM ghi lại Bài phát biểu của TS. Nguyễn Quốc Triệu – Bộ trưởng Bộ Y tế tại Phủ Chủ tịch nhân Lễ kỷ niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam chiều 24/02/2010 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-51) [VOVNEWS.VN | Ngành Y tế 55 năm làm theo lời Bác dạy – Nganh Y te 55 nam lam theo loi Bac day](http://vov.vn/xa-hoi/nganh-y-te-55-nam-lam-theo-loi-bac-day-136418.vov)Văn Hải hứ 7, 16:30, 27/02/2010 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-52) [Năm 2009, ngành y tế triển khai hiệu quả các nguồn vốn viện trợ](http://www.dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30085&cn_id=387823#A3bQ6QL1S1hS)ĐCSVN 21:04 | 04/02/2010 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-53) [Tham nhũng trong ngành y tế nghiêm trọng – Tuổi Trẻ Online](http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20091126/tham-nhung-trong-nganh-y-te-nghiem-trong/349888.html)Minh Quang 26/11/2009 22:48 GMT+7 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-54) [“Vì sao cần tăng cường quản lý báo điện tử?”](http://tapchicongsan.org.vn/Home/Nghiencuu-Traodoi/2010/544/Vi-sao-can-tang-cuong-quan-ly-bao-dien-tu.aspx)(Thông cáo báo chí). Nguyễn Công Dũng, [Tạp chí Cộng sản](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%A1p_ch%C3%AD_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n). 7 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-55) [Vietnam was among 8 safest destinations: MSN Travel | Tuổi Trẻ news](http://tuoitrenews.vn/lifestyle/3032/vietnam-was-among-8-safest-destinations-msn-travel)cập nhật 10/21/2012 14:08 GMT + 7
- ^
**a** **ă** [Khánh Hiền (5 tháng 12 năm 2012).](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-a_56-2) **â** [“Việt Nam chịu ảnh hưởng của các điểm “nóng” tội phạm ma túy – Pháp luật – Dân trí”](http://dantri.com.vn/xa-hoi/viet-nam-chiu-anh-huong-cua-cac-diem-nong-toi-pham-ma-tuy-1355107649.htm). Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2015. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-57) [“Tệ lô đề ở Việt Nam lên báo nước ngoài – VnExpress”](http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/cuoc-song-do-day/te-lo-de-o-viet-nam-len-bao-nuoc-ngoai-2240245.html). *. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2012.* [VnExpress](https://vi.wikipedia.org/wiki/VnExpress) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-58) [“Binh Dinh to host Int’l Vovinam festival”](http://www.talkvietnam.com/2012/07/binh-dinh-to-host-intl-vovinam-festival/#.UKZAX4c3aYE). TalkVietnam.com. Ngày 6 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2012. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-59) [“Soccer is very popular in Vietnam”](http://saigonnezumi.com/2012/08/02/soccer-is-very-popular-in-vietnam/). SaigonNezumi.com. Ngày 2 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2012. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-60) [“BBC Vietnamese – Thể thao – TQ hay Mỹ sẽ đứng đầu bảng Olympic?”](http://www.bbc.com/vietnamese/sport/2012/07/120726_china_medal_chances.shtml). *. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2012.* [BBC Online](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=BBC_Online&action=edit&redlink=1) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-61) [Vision of Humanity](http://www.visionofhumanity.org/#page/indexes/global-peace-index/2014/VNM/OVER) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-62) [Country Rankings](http://www.heritage.org/index/ranking), truy cập 11/4/2015 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-63) [“World Press Freedom Index 2014. Trang 31”](http://rsf.org/index2014/data/index2014_en.pdf)(PDF) (Thông cáo báo chí). [Phóng viên không biên giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn_kh%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi). Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2015. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-64) [“CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2014”](http://www.transparency.org/cpi2014/results/#CountryResults)(Thông cáo báo chí). Tổ chức Minh bạch Quốc tế. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2015. **Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc.** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-65) [“Human Development Indicators”](http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/VNM)(bằng tiếng Anh). [Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2014. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-66) [“The Global Competitiveness Index 2011-2012 rankings”](http://www3.weforum.org/docs/WEF_GCR_CompetitivenessIndexRanking_2011-12.pdf)(PDF) (Thông cáo báo chí). [Diễn đàn Kinh tế thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). 2011. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-67) [“2013 KOF Index of Globalization (Rankings are based on data for the year 2010 – Xếp hạng dựa trên dữ liệu năm 2010)”](http://globalization.kof.ethz.ch/media/filer_public/2013/03/25/rankings_2013.pdf)(PDF) (Thông cáo báo chí). [KOF](https://de.wikipedia.org/wiki/KOF_Konjunkturforschungsstelle). 2013. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-68) [“The Global Gender Gap Report 2010”](http://www3.weforum.org/docs/WEF_GenderGap_Report_2010.pdf)(PDF) (Thông cáo báo chí). [Diễn đàn Kinh tế thế giới](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_Kinh_t%E1%BA%BF_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). 2010. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-69) [“2011 Global Hunger Index”](http://cdm15738.contentdm.oclc.org/utils/getfile/collection/p15738coll2/id/124871/filename/124872.pdf)(PDF) (Thông cáo báo chí). IFPRI. 2011. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2011. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#cite_ref-70) [“Country Profile: Viet Nam”](http://epi.yale.edu/epi/country-profile/viet-nam)(Thông cáo báo chí). [EPI](https://en.wikipedia.org/wiki/Environmental_Performance_Index). 2014. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2014.
## Tài liệu tham khảo
*Non nước Việt Nam*, Tổng cục Du lịch, Nhà xuất bản Hà Nội 2007
- Herring, George C
*. America’s Longest War: The United States and Vietnam, 1950-1975*(4th ed 2001), most widely used short history. [ISBN 978-0072536188](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780072536188)
- Jahn GC. 2006. The Dream is not yet over. In: P. Fredenburg P, Hill B, editors. Sharing rice for peace and prosperity in the Greater Mekong Subregion. Victoria, (Australia): Sid Harta Publishers. p 237-240
- Karrnow, Stanley.
*Vietnam: A History*. *Penguin (Non-Classics)*; 2nd edition (ngày 1 tháng 6 năm 1997). [ISBN 0-14-026547-3](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0140265473)
- McMahon, Robert J.
*Major Problems in the History of the Vietnam War: Documents and Essays*(1995) textbook [ISBN 9780618749379](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780618749379)
- Tucker, Spencer. ed.
*Encyclopedia of the Vietnam War*(1998) 3 vol. reference set; also one-volume abridgment (2001) [ISBN 1851099611](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1851099611) [Oxford Advanced Learner’s Dictionary](https://vi.wikipedia.org/wiki/Oxford_Advanced_Learner%27s_Dictionary), 9th edition, [Oxford University Press](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Oxford).
## Xem thêm
[Liên Hiệp Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [Đông Nam Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [Châu Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) [ASEAN](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [Chính phủ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Đảng Cộng sản Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) [Chiến tranh Đông Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) [Chiếu dời đô](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFu_d%E1%BB%9Di_%C4%91%C3%B4) [Bình Ngô đại cáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%ACnh_Ng%C3%B4_%C4%91%E1%BA%A1i_c%C3%A1o) [Tuyên ngôn độc lập](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp)
## Liên kết ngoài
|Tìm thêm về
|Việt Nam tại
|
|![]()
[Từ điển](https://vi.wiktionary.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wiktionary ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Sách](https://vi.wikibooks.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wikibooks ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
[Cẩm nang du lịch](https://vi.wikivoyage.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wikivoyage ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Hồ sơ](https://vi.wikiquote.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wikiquote ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](https://vi.wikisource.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wikisource ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Hình ảnh và phương tiện](https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Commons ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](https://en.wikinews.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wikinews ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài liệu giáo dục](https://en.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Vi%E1%BB%87t_Nam)ở Wikiversity [Việt Nam](http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=4182)tại [Từ điển bách khoa Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Việt Nam](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/628349)tại [Encyclopædia Britannica](https://vi.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)**
- Nhà nước Việt Nam
[Cổng thông tin điện tử của Chính phủ Việt Nam](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/trangchu) [Viet Nam Government Portal](http://chinhphu.vn/portal/page/portal/English) **(tiếng Anh)** [Trang web của Đảng Cộng sản Việt Nam](http://cpv.org.vn/cpv/) [National Assembly](https://web.archive.org/web/20070824093312/http://www.na.gov.vn/htx/English/C1330/): the Vietnamese legislative body (bản lưu trữ 24/8/2007 [Tổng cục Thống kê](http://www.gso.gov.vn/Default.aspx?tabid=217) **(tiếng Việt)** [General Statistics Office of Vietnam](http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=491) **(tiếng Anh)**
-
[Thông tin Việt Nam](https://www.mofa.gov.vn/vi/tt_vietnam/)của [Bộ Ngoại giao Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) [Chief of State and Cabinet Members](https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/VM.html)
- Thông tin chung
[Cục Công nghệ thông tin – Bộ Tài nguyên và Môi trường](http://dinte.vn/) [VIETNAM DESTINATIONS – National Administration of Tourism](http://www.vietnamtourism.com/en/index.php/tourism) [Tổng cục du lịch Việt Nam](http://www.vietnamtourism.gov.vn/) [Thông tin về Việt Nam](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-16567315)tại [BBC News](https://vi.wikipedia.org/wiki/BBC)
- Mục
[“Vietnam”](https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/vm.html)trên trang của [CIA World Factbook](https://vi.wikipedia.org/wiki/The_World_Factbook). [Thông tin về Việt Nam](http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/afghanistan.htm)tại *UCB Libraries GovPubs* [Việt Nam](http://dmoz.org/Regional/Asia/Vietnam)tại [DMOZ](https://vi.wikipedia.org/wiki/DMOZ)( [trang đề nghị](http://dmoz.org/cgi-bin/add.cgi?where=Regional/Asia/Vietnam)) [Wikimedia Atlas của Vietnam](https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Vietnam), có một số bản đồ liên quan đến Vietnam.
- Truyền thông
-
- Cơ quan truyền thông thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam
[Báo](http://nhandan.com.vn/)– cơ quan ngôn luận của *Nhân Dân* [Đảng Cộng sản Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Báo](http://hanoimoi.com.vn/): – cơ quan ngôn luận của Thành ủy Đảng Cộng sản Việt Nam tại Thành phố Hà Nội *Hà Nội Mới* [Báo](http://www.sggp.org.vn/)– cơ quan ngôn luận của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh *Sài Gòn Giải Phóng* [Báo](http://www.qdnd.vn/)– cơ quan ngôn luận của *Quân đội Nhân Dân* [Quân đội Nhân dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Báo](http://cand.com.vn/)– cơ quan ngôn luận của *Công an Nhân dân* [Công an Nhân dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_an_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam)
-
- Cơ quan truyền thông thuộc Chính phủ Việt Nam
-
- Cơ quan truyền thông của các tổ chức nhà nước khác
Những cơ quan truyền thông này được hoạt động độc lập hơn các cơ quan truyền thông nêu phía trên.
[Báo](http://www.laodong.com.vn/)– Nhật báo chính, cơ quan ngôn luận của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam *Lao Động* [Báo](http://vietnamnet.vn/): Báo điện tử lớn nhất Việt Nam, trực thuộc *Vietnam Net* [Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Th%C3%B4ng_tin_v%C3%A0_Truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) [Báo điện tử VnExpress](http://www.vnexpress.net/)– Báo điện tử trực thuộc tập đoàn [FPT](https://vi.wikipedia.org/wiki/FPT), một tập đoàn có phần sở hữu của [Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) [Báo](http://tuoitre.vn/)– Nhật báo với số lượng phát hành lớn nhất Việt Nam, *Tuổi Trẻ* [cơ quan ngôn luận của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại Thành phố Hồ Chí Minh *]* [cần dẫn nguồn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) [Báo](http://www.thanhnien.com.vn/)– Nhật báo chính, cơ quan ngôn luận của Hội liên hiệp Thanh niên Việt Nam *Thanh Niên* [Báo](http://www.tienphong.vn/)– Nhật báo chính, cơ quan ngôn luận của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh *Tiền Phong* [VNEconomy](http://vneconomy.vn/)– Báo thông tin về kinh tế, trực thuộc [Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_c%C3%A1c_H%E1%BB%99i_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Vi%E1%BB%87t_Nam).
- Khác
[Vietnam tourism website](http://www.vietnamtourism.com/)Trang chủ [Tổng cục Du lịch](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A5c_Du_l%E1%BB%8Bch_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29)
|
|
|
|
|
|
|
|
[Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):
# Ô tô
[Ô tô (định hướng)](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4_%28%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng%29). **Ô tô** hay **xe hơi** (tên thường gọi ở [miền Nam Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam)) là loại [phương tiện giao thông](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_giao_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) chạy bằng bốn bánh có chở theo [động cơ](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1) của chính nó. Tên gọi *ô-tô* được nhập từ tiếng Pháp ( *automobile*), tên tiếng Pháp xuất phát từ từ *auto* ( [tiếng Hy Lạp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p), nghĩa là *tự thân*) và từ *mobilis* ( [tiếng La Tinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_La_Tinh), nghĩa là *vận động*). Từ *automobile* ban đầu chỉ những loại xe tự di chuyển được gồm * và xe không ngựa* *xe có động cơ*. Còn từ *ô tô*trong tiếng Việt chỉ dùng để chỉ các loại có 4 bánh. Chữ “Xe Hơi” bắt nguồn từ chữ Hoa 汽车, phát âm theo [Hán Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t)là Khí Xa. Còn người [Nhật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%ADt)gọi Xe hơi là 自動車 (Tự động xa) nghĩa là Xe tự động. Các kiểu khác nhau của xe hơi gồm các loại xe, [xe buýt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xe_bu%C3%BDt), [xe tải](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xe_t%E1%BA%A3i). [Tới năm 2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_2005)có khoảng 600 triệu xe hơi trên khắp thế giới (0,074 trên đầu người).
Khi lần đầu tiên ra mắt, xe hơi được hoan nghênh như một (phương tiện) cải tiến về môi trường so với ngựa. Trước khi nó ra mắt, ở
[Thành phố New York](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), hơn 10.000 tấn phân hàng ngày được dọn khỏi các đường phố. Tuy nhiên, năm [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006), các xe hơi là một trong những nguồn gây [ô nhiễm không khí](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_nhi%E1%BB%85m_kh%C3%B4ng_kh%C3%AD) và [tiếng ồn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BB%93n) cũng như [ảnh hưởng tới sức khoẻ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%BA%A2nh_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_t%E1%BB%9Bi_s%E1%BB%A9c_kho%E1%BA%BB&action=edit&redlink=1) trên khắp thế giới.
## Mục lục
[1 Cấu trúc](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#C.E1.BA.A5u_tr.C3.BAc) [2 Lịch sử](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [3 Các loại nhiên liệu thay thế và pin nhiên liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#C.C3.A1c_lo.E1.BA.A1i_nhi.C3.AAn_li.E1.BB.87u_thay_th.E1.BA.BF_v.C3.A0_pin_nhi.C3.AAn_li.E1.BB.87u) [4 An toàn](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#An_to.C3.A0n) [5 Sản xuất hiện nay](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#S.E1.BA.A3n_xu.E1.BA.A5t_hi.E1.BB.87n_nay) [6 Tương lai xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#T.C6.B0.C6.A1ng_lai_xe_h.C6.A1i) [7 Các bộ phận của Ô tô](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#C.C3.A1c_b.E1.BB.99_ph.E1.BA.ADn_c.E1.BB.A7a_.C3.94_t.C3.B4) [8 Một số tên hiệu xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#M.E1.BB.99t_s.E1.BB.91_t.C3.AAn_hi.E1.BB.87u_xe_h.C6.A1i) [9 Xem thêm](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#Xem_th.C3.AAm) [10 Ghi chú](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#Ghi_ch.C3.BA) [11 Liên kết ngoài](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94_t%C3%B4#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Cấu trúc
Đa số xe hơi có từ 4 bánh trở lên, sử dụng
[động cơ đốt trong](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_trong) để tiêu thụ [nhiên liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u) (như [xăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C4%83ng), [dầu Diesel](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BA%A7u_Diesel), hay các [nhiên liệu hóa thạch](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u_h%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch) hay [nhiên liệu sinh học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u_sinh_h%E1%BB%8Dc) khác) nhằm sinh ra [momen quay](https://vi.wikipedia.org/wiki/Momen_quay) ở bánh xe giúp cho nó có thể di truyển trên đường bộ. Một số xe hơi sử dụng [động cơ điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91i%E1%BB%87n) hoặc kết hợp cả động cơ đốt trong và động cơ điện (hybrid), với nguồn điện lấy từ [ắc quy](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%AEc_quy), [máy phát điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A1y_ph%C3%A1t_%C4%91i%E1%BB%87n), [pin nhiên liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pin_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u),…
Các xe hơi sử dụng động cơ đốt trong thường có thêm
[hệ thống nhiên liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u), [hệ thống khởi động](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_kh%E1%BB%9Fi_%C4%91%E1%BB%99ng), [phát điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_n%E1%BA%A1p),…
Xe hơi hiện đại còn có
[hệ thống dẫn lái](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_d%E1%BA%ABn_l%C3%A1i&action=edit&redlink=1), [hệ thống treo](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_treo&action=edit&redlink=1) ( [hệ thống giảm xóc](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_gi%E1%BA%A3m_x%C3%B3c&action=edit&redlink=1)), [hệ thống chiếu sáng xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_chi%E1%BA%BFu_s%C3%A1ng_xe_h%C6%A1i), hệ thống [điều hòa không khí](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_h%C3%B2a_kh%C3%B4ng_kh%C3%AD), hay các hệ thống đảm bảo an toàn cho người sử dụng như [túi khí](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%BAi_kh%C3%AD) (airbag), [hệ thống chống bó phanh](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_ch%E1%BB%91ng_b%C3%B3_phanh) (ABS),…
## Lịch sử
Chiếc xe hơi chạy bằng
[động cơ xăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_x%C4%83ng) (động cơ Otto) được [Karl Benz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Karl_Benz) phát minh ra ở [Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) năm [1885](https://vi.wikipedia.org/wiki/1885). Mặc dù Karl Benz được công nhận là người sáng tạo ra chiếc xe hơi hiện đại, nhiều kỹ sư người Đức khác cũng đã làm việc để chế tạo ra những chiếc xe hơi khác trong cùng thời gian. Các nhà phát minh đó là: [Karl Benz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Karl_Benz), người được cấp một [bằng sáng chế](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%B1ng_s%C3%A1ng_ch%E1%BA%BF) ngày [29 tháng 1](https://vi.wikipedia.org/wiki/29_th%C3%A1ng_1) năm [1886](https://vi.wikipedia.org/wiki/1886) ở [Mannheim](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mannheim) cho chiếc xe hơi ông chế tạo năm 1885, [Gottlieb Daimler](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gottlieb_Daimler) và [Wilhelm Maybach](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Maybach) ở [Stuttgart](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stuttgart) năm 1886 (cũng là những nhà phát minh ra chiếc xe [motor](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Motor&action=edit&redlink=1) đầu tiên), và năm 1888/89 nhà phát minh người [Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) – [Áo](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%81o) [Siegfried Marcus](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Siegfried_Marcus&action=edit&redlink=1) ở [Viên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%C3%AAn), mặc dù Marcus không đạt tới giai đoạn thực nghiệm.
### Các phương tiện dùng động cơ đốt trong
Năm 1806
[Fransois Isaac de Rivaz](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Fransois_Isaac_de_Rivaz&action=edit&redlink=1), một người Thuỵ Sỹ, đã thiết kế ra chiếc [động cơ đốt trong](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_trong) (hiện nay thỉnh thoảng được viết tắt là “ICE”) đầu tiên. Sau đó, ông dùng nó để phát triển ra loại phương tiện đầu tiên trên thế giới chạy bằng động cơ sử dụng một hỗn hợp [hydro](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hydro) và [oxy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Oxy) để phát ra [năng lượng](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng). Thiết kế này không thành công lắm, cũng giống như trường hợp nhà phát minh người Anh [Samuel Brown](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Samuel_Brown&action=edit&redlink=1), và nhà phát minh người Mỹ, [Samuel Morey](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Samuel_Morey&action=edit&redlink=1), những người đã chế tạo ra những phương tiện có động lực từ các động cơ đốt trong kềnh càng vào khoảng năm 1826. [Etienne Lenoir](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Etienne_Lenoir&action=edit&redlink=1) đã chế tạo thành công một động cơ đốt trong đứng yên năm 1860, và trong vòng vài năm, khoảng bốn trăm chiếc như vậy đã hoạt động ở [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris). Khoảng tới năm 1863, Lenoir đã lắp cái động cơ của ông lên một chiếc xe. Có lẽ động cơ của nó dùng nhiên liệu từ các bình gas thắp đèn thành phố, và Lenoir đã nói rằng nó “chạy chậm hơn một người đi bộ, và luôn luôn gặp trục trặc”. Trong bằng sáng chế năm 1860 của mình, Lenoir đã thêm vào một cái chế hoà khí (carburettor), nhờ thế nhiên liệu lỏng có thể được dùng để thay thế cho khí gas, đặc biệt cho các mục đích chuyển động của phương tiện. Lenoir được cho rằng đã thử nghiệm nhiên liệu lỏng, như cồn, vào các động cơ đứng yên của mình; nhưng không có vẻ rằng ông đã dùng các động cơ đó để lắp lên xe của mình. Nếu ông làm thế, chắc chắn ông không dùng xăng, bởi vì nó chưa tiện dụng vào lúc ấy và bị coi là một sản phẩm phụ bỏ đi.
Cải tiến tiếp sau xảy ra cuối thập kỷ 1860, với
[Siegfried Marcus](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Siegfried_Marcus&action=edit&redlink=1), một người Đức làm việc ở [Viên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%C3%AAn), Áo. Ông đã phát triển ý tưởng sử dụng xăng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong hai kỳ. Năm 1870, sử dụng một xe đẩy tay đơn giản, ông đã chế tạo một phương tiện thô không có chỗ ngồi, thiết bị lái, hay phanh, nhưng nó rất đáng chú ý ở một điểm: nó là phương tiện lắp động cơ đốt trong đầu tiên trên thế giới sử dụng nhiên liệu [xăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/X%C4%83ng). Nó được đem ra thử nghiệm ở Viên tháng 9, 1870 và bị xếp xó. Năm 1888 hay 1889, ông chế tạo một cái ô tô thứ hai, cái này có ghế ngồi, phanh và thiết bị lái và được lắp một động cơ đốt trong bốn kỳ do chính ông thiết kế. Thiết kế này có thể đã được đem ra thử nghiệm năm 1890. Mặc dù ông có được các bằng sáng chế cho nhiều phát minh của mình, ông không bao giờ xin cấp bằng phát minh cho các thiết kế ở thể loại này.
Động cơ đốt trong bốn thì đã được thu thập tài liệu và đưa ra xin cấp bằng phát minh vào năm 1862 bởi một người Pháp là
[Beau de Rochas](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Beau_de_Rochas&action=edit&redlink=1) trong một cuốn sách mỏng và dài dòng. Ông đã in khoảng ba trăm bản sách đó và chúng được đem phân phát ở Paris, nhưng không mang lại điều gì, và bằng sáng chế này cũng nhanh chóng hết hạn sau đó – còn cuốn sách thì hoàn toàn bị lãng quên. Trên thực tế, sự hiện diện của nó không được biết tới và Beau de Rochas không bao giờ chế tạo một động cơ riêng biệt.
Đa số các nhà sử học đồng ý rằng
[Nikolaus Otto](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nikolaus_Otto) người Đức đã chế tạo ra chiếc động cơ bốn thì đầu tiên dù bằng sáng chế của ông bị bác bỏ. Ông không hề biết gì về bằng sáng chế hay ý tưởng của Beau de Rochas và hoàn toàn tự mình nghĩ ra ý tưởng đó. Thực tế ông đã bắt đầu suy nghĩ về khái niệm này năm 1861, nhưng đã bỏ rơi nó cho tới giữa thập kỷ 1870. Có một số bằng chứng, dù chưa được xác định, rằng [Christian Reithmann](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Christian_Reithmann&action=edit&redlink=1), một người Áo sống ở Đức, đã chế tạo ra một chiếc động cơ bốn thì hoàn toàn dựa trên ý tưởng của mình năm 1873. Reithmann đã thực nghiệm các động cơ đốt trong ngay từ đầu năm 1852.
Năm 1883,
[Edouard Delamare-Deboutteville](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Edouard_Delamare-Deboutteville&action=edit&redlink=1) và [Leon Malandin](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Leon_Malandin&action=edit&redlink=1) nước Pháp đã lắp một động cơ đốt trong dùng nhiên liệu là một bình khí gas đốt đèn thành phố lên một chiếc xe ba bánh. Khi họ thử nghiệm thiết bị này, chiếc vòi bình gas bị hở, gây ra một vụ nổ. Năm 1884, Delamare-Deboutteville và Malandin chế tạo và xin cấp bằng sáng chế cho một phương tiện thứ hai. Chiếc xe này gồm một động cơ bốn thì dùng nhiên liệu lỏng lắp trên một cái xe ngựa bốn bánh cũ. Bằng sáng chế, và có lẽ cả chiếc xe, chứa nhiều cải tiến, và một số cải tiến đó còn được ứng dụng trong nhiều thập kỷ tiếp theo. Tuy nhiên, trong lần thử nghiệm đầu tiên, cái khung rời ra, và chiếc xe “rung lắc và rời ra từng mảnh” theo đúng nghĩa đen, theo lời thuật lại của Malandin. Hai người này không chế tạo tiếp các xe khác nữa. Dự án kinh doanh của họ hoàn toàn không được nhắc tới và bằng sáng chế cũng không được sử dụng. Những kinh nghiệm và kết quả thực nghiệm của họ bị lãng quên trong nhiều năm sau.
Có lẽ, cuối
[thập kỷ 1870](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1870), một [người Italia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%9D) tên là [Murnigotti](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Murnigotti&action=edit&redlink=1) đã xin cấp bằng phát minh cho ý tưởng lắp đặt một đông cơ đốt trong lên trên một loại phương tiện, dù không có bằng chứng là đã từng chế tạo được một thứ như thế. Năm 1884, [Enrico Bernardi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Enrico_Bernardi&action=edit&redlink=1), một người Italia khác đã lắp một động cơ đốt trong lên chiếc xe ba bánh của con ông. Dù nó đơn giản chỉ là một thứ đồ chơi, có thể nói rằng về mặt nào đó nó đã hoạt động khá thành công, nhưng một số người cho rằng động cơ quá yếu để có thể làm chiếc xe di chuyển được.
Tuy nhiên, nếu tất cả những cuộc thực nghiệm trên không diễn ra, có lẽ sự phát triển của xe hơi sẽ không thể nhanh chóng như vậy bởi vì có nhiều cuộc thực nghiệm không được biết tới và chúng không bao giờ tiến tới được giai đoạn thử nghiệm. Ô tô dùng động cơ đốt trong thực sự có thể cho là đã bắt đầu ở
[Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) với Karl Benz năm 1885, và Gottlieb Daimler năm 1889, vì những chiếc xe của họ thành công nên họ có thể đưa vào sản xuất hàng loạt, và họ bị ảnh hưởng lẫn nhau. [Karl Benz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Karl_Benz) bắt đầu xin những bằng phát minh mới về động cơ năm 1878. Ban đầu ông tập trung nỗ lực vào việc tạo ra một động cơ hai thì dùng nhiên liệu gas dựa trên thiết kế của Nikolaus Otto về loại động cơ bốn thì. Một bằng sáng chế về thiết kế của Otto đã bị bác bỏ. Karl Benz hoàn thành chiếc động cơ của mình vào đêm giao thừa và được cấp bằng phát minh cho nó năm [1879](https://vi.wikipedia.org/wiki/1879). Karl Benz chế tạo chiếc ô tô ba bánh đầu tiên của mình năm 1885 và nó được cấp bằng ở [Mannheim](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mannheim), đề ngày tháng 1, [1886](https://vi.wikipedia.org/wiki/1886). Đây là -“chiếc ô tô đầu tiên được thiết kế và chế tạo theo đúng nghĩa”- chứ không phải là một cái xe ngựa, tàu, hay xe kéo được chuyển đổi. Trong số những thiết bị mà Karl Benz phát minh cho xe hơi có [chế hoà khí](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_ho%C3%A0_kh%C3%AD&action=edit&redlink=1), hệ thống điều chỉnh tốc độ cũng được gọi là [chân ga](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%C3%A2n_ga&action=edit&redlink=1), [đánh lửa](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_l%E1%BB%ADa&action=edit&redlink=1) sử dụng các tia lửa điện từ một [ắc quy](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%AEc_quy), [bugi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bugi&action=edit&redlink=1), [khớp ly hợp](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_ly_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1), [sang số](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sang_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1), và [làm mát](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%C3%A0m_m%C3%A1t&action=edit&redlink=1) bằng nước. Ông đã chế tạo thêm các phiên bản cải tiến năm 1886 và 1887 – đưa vào sản xuất năm 1888 – chiếc xe đầu tiên trên thế giới được đưa vào sản xuất. Gần hai nhăm chiếc đã được chế tạo ra trước năm [1893](https://vi.wikipedia.org/wiki/1893), khi chiếc xe bốn bánh của ông được đưa ra giới thiệu. Chúng được lắp các động cơ bốn thì theo thiết kế của riêng ông. [Emile Roger](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Emile_Roger&action=edit&redlink=1) nước [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p), đã chế tạo các động cơ của Benz dưới bằng phát minh của ông, và lúc ấy cũng đưa ô tô của Benz vào dây chuyền sản xuất của mình. Bởi vì Pháp là nơi có thái độ chấp nhận hơn với những chiếc ô tô đầu tiên, nói chung ô tô được chế tạo và bán ở Pháp qua Roger nhiều hơn số lượng của Benz lúc ban đầu ở chính [nhà máy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y) của ông ở Đức. [Gottlieb Daimler](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gottlieb_Daimler), năm 1886, lắp động cơ bốn thì của mình lên một chiếc xe ngựa ở [Stuttgart](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stuttgart). Năm 1889, ông chế tạo hai chiếc xe có thể coi là những chiếc ô tô với rất nhiều cải tiến. Từ 1890 đến 1895 khoảng ba mươi chiếc đã được Daimler và người trợ lý sáng tạo của ông là [Wilhelm Maybach](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Maybach), chế tạo ở cả các xưởng của Daimler hay tại Hotel Hermann, nơi họ lập ra một phân xưởng sau khi những người hỗ trợ rút lui. Hai người Đức đó, Benz và Daimler, dường như không biết tới công việc của nhau và làm việc độc lập. Daimler chết năm 1900. Trong thời chiến tranh thế giới thứ nhất, Benz đề xuất hợp tác giữa hai công ty do hai người lập ra, nhưng mãi tới năm 1926 hai công ty mới hợp nhất dưới cái tên Daimler-Benz với cam kết sẽ cùng tồn tại dưới tên này cho tới tận năm 2000.
Năm 1890,
[Emile Levassor](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Emile_Levassor&action=edit&redlink=1) và [Armand Peugeot](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Armand_Peugeot&action=edit&redlink=1) nước [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p) bắt đầu sản xuất hàng loạt các phương tiện gắn động cơ của Daimler, và từ đó mở ra nền tảng ban đầu cho [công nghiệp ô tô](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_%C3%B4_t%C3%B4) ở Pháp. Chúng đều bị ảnh hưởng từ chiếc Stahlradwagen của Daimler năm 1889, từng được triển lãm ở Paris năm 1889.
Chiếc ô tô Hoa Kỳ đầu tiên bằng động cơ đốt trong chạy nhiên liệu gas có lẽ đã được thiết kế năm 1877 bởi
[George Baldwin Selden](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=George_Baldwin_Selden&action=edit&redlink=1) ở [Rochester, New York](https://vi.wikipedia.org/wiki/Rochester,_New_York), ông đã xin cấp một bằng sáng chế cho một chiếc ô tô năm 1879. Selden không hề chế tạo một chiếc ô tô riêng biệt cho tới tận năm 1905, khi ông bị bắt buộc phải làm thế, theo luật. Selden nhận được bằng phát minh của mình và sau đó kiện [Ford Motor Company](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ford_Motor_Company) vì vi phạm bằng phát minh của mình. [Henry Ford](https://vi.wikipedia.org/wiki/Henry_Ford) hiển nhiên là chống đội lại hệ thống cấp bằng sáng chế Hoa Kỳ và trường hợp của Selden kiện Ford đã phải đưa lên [Toà án tối cao](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=To%C3%A0_%C3%A1n_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1), toà phán quyết rằng Ford, và bất kỳ người nào khác, tự do chế tạo ô tô mà không cần trả tiền cho Selden, bởi vì công nghệ ô tô đã phát triển mạnh từ khi Selden được cấp bằng và không ai còn chế tạo ô tô theo thiết kế của ông ta nữa.
Trong lúc ấy, những cải tiến quan trọng trong lĩnh vực năng lượng hơi nước ở
[Birmingham](https://vi.wikipedia.org/wiki/Birmingham), [Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anh) bởi [Lunar Society](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lunar_Society&action=edit&redlink=1) đã xảy ra. Cũng chính ở nước Anh, thuật ngữ [sức ngựa](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%A9c_ng%E1%BB%B1a) được đem ra sử dụng lần đầu tiên. Và cũng chính ở Birmingham những chiếc xe ô tô bốn bánh chạy bằng [dầu](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BA%A7u) được chế tạo lần đầu năm 1895 bởi [Frederick William Lanchester](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Frederick_William_Lanchester&action=edit&redlink=1). Lanchester cũng được cấp bằng phát minh ra [phanh đĩa](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Phanh_%C4%91%C4%A9a&action=edit&redlink=1) tại thành phố này. [Các phương tiện chạy điện](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_ch%E1%BA%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) được một số nhỏ những công ty chế tạo.
### Cải tiến
[Bằng sáng chế](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%B1ng_s%C3%A1ng_ch%E1%BA%BF) ô tô đầu tiên ở [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) được trao cho [Oliver Evans](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Oliver_Evans&action=edit&redlink=1) năm 1789 cho chiếc “Amphibious Digger” (Máy xúc chạy trên cạn và dưới nước) của ông. Nó là một chiếc xà lan dùng [động cơ hơi nước](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) được lắp thêm bánh. Năm Evans trưng bày phương tiện tự hành thành công đầu tiên của mình, nó không chỉ là chiếc xe hơi đầu tiên ở Mỹ mà còn là chiếc [xe lội nước](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Xe_l%E1%BB%99i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) đầu tiên, vì khi nó dùng [bánh xe](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1nh_xe) để chạy trên mặt đất, và [bánh guồng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%A1nh_gu%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) trên mặt nước. Chiếc xe không mang lại thành công và bị dỡ ra bán.
Chiếc Benz Motorwagen, chế tạo năm
[1885](https://vi.wikipedia.org/wiki/1885), được trao bằng sáng chế ngày 29 tháng 1 năm 1886 của [Karl Benz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Karl_Benz) là chiếc xe đầu tiên sử dụng [động cơ đốt trong](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_trong). Năm [1888](https://vi.wikipedia.org/wiki/1888), diễn ra một đột phá mới trong lĩnh vực xe hơn với lần lái xe lịch sử của [Bertha Benz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bertha_Benz). Bà đã lái chiếc xe do chồng mình chế tạo vượt khoảng cách hơn 106 km hay năm mươi dặm. Sự kiện này chứng tỏ khả năng áp dụng vào thực tế của ô tô và gây được tiếng vang trong dư luận, bà cho rằng đây là sự quảng cáo cần thiết cho phát để thúc đẩy thêm các phát minh. Chiếc xe của Benz là ôtô đầu tiên được đưa vào sản xuất và bán thương mại. Lần lái xe lịch sử của Bertha Benz hàng năm vẫn được coi là [ngày lễ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%A0y_l%E1%BB%85) tại [Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), với các cuộc diễu hành xe hơi cổ.
Ngày
[5 tháng 11](https://vi.wikipedia.org/wiki/5_th%C3%A1ng_11), [1895](https://vi.wikipedia.org/wiki/1895), [George B. Selden](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=George_B._Selden&action=edit&redlink=1) được trao bằng sáng chế của Hoa Kỳ cho một động cơ ô tô [hai thì](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hai_th%C3%AC&action=edit&redlink=1) ( [Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 549.160](http://www.google.com/patents?vid=549160)). Bằng sáng chế này gây trở ngại nhiều hơn là góp phần phát triển ôtô ở Mỹ. Các ôtô dùng động cơ hơi nước, điện và xăng đã cạnh tranh với nhau trong nhiều thập kỷ, cuối cùng động cơ xăng đốt trong đã giành ưu thế áp đảo trong thập niên 1910. [Dây chuyền sản xuất](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C3%A2y_chuy%E1%BB%81n_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t) ô tô lớn bắt đầu được [Oldsmobile](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Oldsmobile&action=edit&redlink=1) đưa ra năm 1902, sau này được [Henry Ford](https://vi.wikipedia.org/wiki/Henry_Ford) phát triển thêm trong thập kỷ 1910. Kỹ thuật ô tô phát triển nhanh chóng, một phần nhờ sự cạnh tranh lẫn nhau giữa hàng trăm nhà sản xuất nhỏ nhằm giành được sự quan tâm của thế giới. Những phát triển quan trọng gồm [hệ thống đánh lửa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91%C3%A1nh_l%E1%BB%ADa) và tự khởi động điện (cả hai đều của [Charles Kettering](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Charles_Kettering&action=edit&redlink=1), cho loại xe của [Cadillac](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cadillac_%28%C3%B4t%C3%B4%29&action=edit&redlink=1) Motor Company năm 1910-1911), bộ treo độc lập và phanh bốn bánh.
### Model cải tiến và thay đổi về thiết kế
Xe hơi không chỉ đơn thuần là một công cụ cơ khí được hoàn thiện; kể từ những năm 1920 gần như tất cả đã được sản xuất hàng loạt để đáp ứng nhu cầu thị trường, do vậy các dự án tiếp thị và sản xuất đáp ứng thị trường thường thống lĩnh việc thiết kế xe hơi. Chính
[Alfred P. Sloan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alfred_P._Sloan&action=edit&redlink=1) là người thiết lập ý tưởng nhiều kiểu xe được sản xuất bởi một hãng, để người mua có thể “vươn lên” khi họ trở nên giàu lên. Những kiểu khác nhau này dùng chung một số linh kiện do vậy số lượng sản xuất nhiều sẽ làm giảm giá thành cho từng mệnh giá khác nhau. Ví dụ, vào năm 1950s, [Chevrolet](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chevrolet&action=edit&redlink=1) dùng chung phần trước xe, của, mái xe và của sổ với [Pontiac](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pontiac&action=edit&redlink=1); LaSalle của những năm 1930, bán ra bởi [Cadillac](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cadillac&action=edit&redlink=1), sử dụng những linh kiện cơ khí rẻ hơn được sản xuất bởi phân xưởng của Oldsmobile.
## Các loại nhiên liệu thay thế và pin nhiên liệu
Với
[thuế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thu%E1%BA%BF) xăng dầu cao, đặc biệt là ở [châu Âu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) và các [luật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lu%E1%BA%ADt) về môi trường ngày càng chặt chẽ, đặc biệt là ở [California](https://vi.wikipedia.org/wiki/California), và khả năng về các giới hạn thêm gắt gao về việc xả các khí [hiệu ứng nhà kính](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BB%87u_%E1%BB%A9ng_nh%C3%A0_k%C3%ADnh), các nghiên cứu về các hệ thống xe sử dụng năng lượng khác vẫn tiếp tục.
Xe hơi sử dụng dầu
[diesel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Diesel) có thể chạy bằng [biodiesel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Biodiesel&action=edit&redlink=1) nguyên chất 100% với một ít hay không cần thay đổi về máy móc. Biodiesel có thể được làm ra từ [dầu thực vật](https://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BA%A7u_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) nhưng cần chế biến lại nếu muốn sử dụng trong các nước xứ lạnh. Thế mạnh chính của động cơ Diesel là 50% nhiên liệu cháy hết lợi hơn 23% trong các động cơ chạy xăng tốt nhất. Điều này làm động cơ Diesel có khả năng đạt hiệu năng trung bình 17 kilometers/một lít nhiên liệu. Nhiều xe hơi hiện nay sử dụng xăng có thể chạy bằng ethanol, một loại nhiên liệu làm từ cây mía. Đa số xe thiết kế để chạy bằng xăng có khả năng chạy với nhiên liệu có tới 15% ethanol được trộn vào. Với một ít cải tiến, các xe chạy xăng có thể chạy bằng hỗn hợp xăng với tỉ lệ ethanol có thể cao đến 85%. Tất cả các xe chạy xăng có thể chạy bằng [LPG](https://vi.wikipedia.org/wiki/Liquified_petroleum_gas). Có một số quan ngại rằng hỗn hợp ethanol-gasoline mài mòn các nắp van và phụ tùng sớm hơn. Theo lý thuyết, mức năng lượng thấp hơn của alcohol sẽ dẫn đến suy giảm đáng kể hiệu quả và tầm xa của động cơ khi so với động cơ xăng. Tuy nhiên, các thử nghiệm EPA thực tế cho thấy chỉ có giảm đi 20-30% về tầm xa. Do đó, nếu xe của bạn có khả năng chạy được 750 kilomet với một bình 50 lit (15 kilomet một lit), tầm xa của nó sẽ giảm xuống khoảng 600 kilometers (12 kilometers một liter). Đương nhiên, có nhiều phương pháp hiện tại để tăng hiệu năng này, ví dụ như cấu hình camshaft khác, thay đổi thời gian đánh lửa, tăng độ nén, hay đơn giản là sử dụng một bình xăng lớn hơn.
Ở
[Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), nhiên liệu alcohol được sản xuất trong alcohol bắp [chưng cất](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C6%B0ng_c%E1%BA%A5t) cho đến khi việc sản xuất alcohol bị cấm vào năm 1919. [Brasil](https://vi.wikipedia.org/wiki/Brasil) là nước duy nhất sản xuất xe hơi chạy bằng ethanol nguyên chất, tên gọi là Flex, kể từ cuối những năm 1970.
Các cố gắng chế tạo xe chạy bằng
[pin acquy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pin_acquy&action=edit&redlink=1) tiếp tục trong suốt những năm 1990 (đáng chú ý nhất là [General Motors](https://vi.wikipedia.org/wiki/General_Motors_Corporation) với kiểu xe [EV1](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=EV1&action=edit&redlink=1)), nhưng chúng không có hiệu quả kinh tế. Các loại xe chạy bằng pin acquy chủ yếu sử dụng [pin acquy acid chì](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pin_acquy_acid_ch%C3%AC&action=edit&redlink=1) và [pin NiMH](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nickel_metal_hydride&action=edit&redlink=1). Khả năng nạp lại của loại pin acid chì giảm đáng kể nếu như chúng bị sử dụng hết trên 75% thường xuyên, làm chúng không là một giải pháp lý tưởng. Các pin NiMH là lựa chọn tốt hơn, nhưng đắt hơn đáng kể so với chì-acid.
Các nghiên cứu và phát triển hiện nay xoay quanh loại xe “
[hybrid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hybrid_electric_vehicle&action=edit&redlink=1)” sử dụng cả năng lượng điện và động cơ đốt trong. Loại xe hybrid đầu tiên bán ra ở USA là loại [Honda Insight](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Honda_Insight&action=edit&redlink=1). Cho đến 2005, loại xe này vẫn được sản xuất và đạt được khoảng 25.5 kilomet một lit.
Các nỗ lực nghiên cứu và phát triển trong các dạng nhiên liệu khác tập trung vào việc phát triển
[pin nhiên liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pin_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u), các dạng động cơ đốt trong khác như [GDI](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gasoline_Direct_Injection&action=edit&redlink=1) và [HCCI](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=HCCI&action=edit&redlink=1), và ngay cả chứa đựng năng lượng dưới dạng khí nén (xem [động cơ nước](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1)).
## An toàn
[Tai nạn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tai_n%E1%BA%A1n_xe_h%C6%A1i&action=edit&redlink=1) dường như cũng cổ xưa như là xe hơi. [Joseph Cugnot](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Joseph_Cugnot&action=edit&redlink=1) đâm chiếc xe chạy bằng hơi nước “Fardier” vào bức tường vào năm 1771. Tai nạn xe hơi tử vong đầu tiên được ghi lại là [Bridget Driscoll](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bridget_Driscoll&action=edit&redlink=1) vào [1896-08-17](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1896-08-17&action=edit&redlink=1) ở [Luân Đôn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) và tai nạn đầu tiên ở [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) là [Henry Bliss](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry_Bliss&action=edit&redlink=1) vào ngày [1899-09-13](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1899-09-13&action=edit&redlink=1) ở [Thành phố New York](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York).
Xe hơi có hai vấn đề an toàn cơ bản: Người lái phạm lỗi, và bánh xe mất đi sức kéo lúc thắng gấp.
[Điều khiển tự động](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_khi%E1%BB%83n_t%E1%BB%B1_%C4%91%E1%BB%99ng) đã được đưa ra và thiết kế thành công. Các băng an toàn ngang vai hành khách có thể chịu được cú dừng khẩn cấp với gia tốc 32 [G](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gee) (giảm đi khoảng cách an toàn giữa hai xe 64-lần) nếu các đường cao tốc có thể thêm vào một đường ray bằng thép cho việc thắng gấp. Cả hai cải tiến an toàn cho đường xe được nghĩ là quá đắt đối với các chính quyền, mặc dù những cải tiến này có thể tăng đáng kể số lượng xe sử dụng đường cao tốc một cách an toàn.
Các nghiên cứu an toàn sớm nhất tập trung vào tăng sự bảo đảm của thắng và giảm đi sự dễ bắt lửa của hệ thống nhiên liệu. Ví dụ, các khoang máy hiện đại mở ra dưới đáy để hơi nhiên liệu, nặng hơn không khí, có thể thông ra môi trường bên ngoài. Các thắng là thủy lực do đó các hư hỏng thường là rò rỉ chậm chạp, hơn các dây thắng bị đứt đột ngột. Các nghiên cứu có hệ thống về tai nạn xe bắt đầu từ 1958 tại
[Công ty Ford Motor](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_Ford_Motor&action=edit&redlink=1). Kể từ đó, đa số nghiên cứu đã tập trung vào việc hấp thu năng lượng đụng xe với những tấm có thể phá vỡ được và làm giảm chuyển động của cơ thể con người trong khoang hành khách. Có những thử nghiệm quy chuẩn cho các xe hơi loại mới, như là thử nghiệm [EuroNCAP](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=EuroNCAP&action=edit&redlink=1) và [US NCAP](http://www.nhtsa.dot.gov/cars/testing/ncap/). Cũng có những thử nghiệm bởi các tổ chức khác như là [IIHS](http://www.hwysafety.org/) và được ủng hộ bởi công nghiệp bảo hiểm.
Dù cho các tiến bộ về kỹ thuật, vẫn có số lượng tử vong đáng kể từ tai nạn xe hơi: Khoảng 40.000 người chết hàng năm ở
[Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), số lượng tương tự ở [châu Âu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Con số này tăng lên hàng năm cùng với sự tăng lên của dân số và việc đi lại nếu như không có biện pháp nào được đưa ra, như tỉ lệ [tính trên đầu người](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%ADnh_tr%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) và trên từng dặm đi lại giảm xuống đều đặn. Tổng số tử vong dự đoán sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2020. Một con số cao hơn các tai nạn đem lại kết quả là thương tích hay [tàn phế](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%A0n_ph%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) vĩnh viễn. Các con số tai nạn cao nhất được thống kê ở [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) và [Ấn Độ](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Liên minh châu Âu có một chương trình chặt chẽ để giảm tử vong ở EU phân nửa cho đến năm 2010 và các nước thành viên bắt đầu thi hành các biện pháp đó.
## Sản xuất hiện nay
Trong năm 2005, 63 triệu xe hơi và xe tải hạng nhẹ đã được sản xuất toàn thế giới. Nhà sản xuất xe hơi lớn nhất thế giới (bao gồm cả những xe vận tải hạng nhẹ) là
[Liên hiệp Châu Âu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) chiếm tới 29% sản phẩm của thế giới, phía đông Âu chỉ chiếm 4%. Nhà sản xuất lớn thứ hai là [NAFTA](https://vi.wikipedia.org/wiki/NAFTA) Với 25.8%, theo sau là [Nhật Bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) 16.7%, [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) 8.1%, [MERCOSUR](https://vi.wikipedia.org/wiki/MERCOSUR) là 3.9%, [Ấn Độ](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) 2.4% và phần còn lại của thế giới là 10.1% (vda-link)
Các vùng thương mại tự do lớn như EU, NAFTA và MERCOSUR thu hút các nhà sản xuất xe hơi trên khắp thế giới tới chế tạo sản phẩm bên trong khu vực của mình với ưu thế không bị rủi ro tiền tệ và thuế quan, hơn nữa khả năng tiếp cận khách hàng cũng tốt hơn. Vì thế nhưng con số sản lượng không phản ánh khả năng kỹ thuật hay trình độ thương mại của các vùng. Trên thực tế, đa số nếu không phải toàn bộ xe hơi thuộc thế giới thứ ba sử dụng công nghệ và các kiểu xe phương Tây (và thỉnh thoảng thậm chí toàn bộ dây chuyền sản xuất đã lạc hậu từ các nhà máy phương tây được chuyển thẳng tới nước đó), điều này được phản ánh ở con số thống kê bằng sáng chế cũng như vị trí của các trung tâm r&d.
[Công nghiệp xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_%C3%B4_t%C3%B4) bị thống trị bởi một số lượng khá nhỏ các nhà sản xuất (không nên nhầm lẫn với số lượng nhiều thương hiệu), những nhà sản xuất lớn nhất (theo con số xe sản xuất ra) hiện là [General Motors](https://vi.wikipedia.org/wiki/General_Motors_Corporation), [Toyota](https://vi.wikipedia.org/wiki/Toyota) và [Ford Motor Company](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ford_Motor_Company). Mọi người cho rằng Toyota sẽ đạt vị trí nhà sản xuất số 1 trong năm 2006. Nhà sản xuất có lợi nhuận trên từng sản phẩm cao nhất trong những năm gần đây là Porsche vì giá cả và chất lượng hàng đầu của họ. [Công nghiệp xe hơi](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_%C3%B4_t%C3%B4) ở mức độ lớn vẫn bị rủi ro cao khi sản xuất dưới công suất thiết kế.
## Tương lai xe hơi
Để hạn chế tai nạn, đã có những nỗ lực phát triển các xe hơi tự lái. Nhiều dự án như vậy đã được
[NHTSA](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=NHTSA&action=edit&redlink=1) tài trợ, gồm cả dự án của nhóm [NavLab](http://www.ri.cmu.edu/labs/lab_28_inactive_projects.html) tại Đại học Carnegie Mellon. Cuộc đua nổi tiếng [Grand Challenge](http://www.grandchallenge.org/) do [DARPA](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=DARPA&action=edit&redlink=1) tài trợ cũng là một phần trong nỗ lực này. [Toyota](https://vi.wikipedia.org/wiki/Toyota). Xe hơi pin nhiên liệu chạy bằng hydro do Toyota Motor phát triển,. 2005
Một phát minh mới đây là
[Hệ thống ổn định điện tử](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%E1%BB%95n_%C4%91%E1%BB%8Bnh_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) (ESP) do [Bosch](https://vi.wikipedia.org/wiki/Robert_Bosch_GmbH) đưa ra và được cho rằng có khả năng giảm con số thiệt mạng tới 30% và được nhiều nhà làm luật cũng như các công ty sản xuất xe hơi đề xuất là tính năng tiêu chuẩn cho mọi xe hơi bán tại EU. ESP ghi nhận những tình trạng nguy hiểm và sửa đổi sự điều khiển của người lái trong một thời gian ngắn nhằm ổn định xe.
Mối đe dọa lớn nhất với xe hơi là sự cạn kiệt nguồn cung dầu mỏ, điều này không làm ngừng hoàn toàn việc sử dụng xe hơi nhưng khiến nó trở nên rất đắt đỏ. Bắt đầu từ năm 2006 1 lít xăng có giá xấp xỉ 1.60 USD tại Đức và các nước Châu Âu khác. Nếu không có biện pháp tìm ra loại nhiên liệu rẻ hơn trong tương lai gần, xe hơi cá nhân có thể sẽ giảm sút lớn về số lượng. Tuy nhiên, sự di chuyển của cá nhân rất quan trọng trong xã hội hiện đại, vì vậy nhu cầu với ô tô khó giảm sút nhanh chóng. Các phương tiện di chuyển cá nhân thay thế như
[Personal rapid transit](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Personal_rapid_transit&action=edit&redlink=1), có thể biến xe hơi thành phương tiện lỗi thời nếu nó chứng minh được về tính hữu dụng cũng như có giá thành thấp. [Xe hơi hybrid](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xe_h%C6%A1i_hybrid), chạy bằng [pin nhiên liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pin_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u) và [động cơ điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91i%E1%BB%87n), hoặc được tích hợp cả một động cơ đốt trong truyền thống, được cho là phương tiện thay thế xe hơi dùng nhiên liệu hóa thạch trong vài thập kỷ tới. Vật cản lớn nhất cho việc sản xuất xe hơi chạy hydro là giá thành sản xuất ra loại nhiên liệu này bằng quy trình điện phân, nó có hiệu quả thấp và đòi hỏi tiêu tốn khá nhiều điện, vốn cũng là một nguồn nhiên liệu đắt đỏ. Tuy nhiên, hydro tạo ra năng lượng gấp 5 lần so với xăng 93, không thải khí CO2 và hứa hẹn sẽ có giá thành thấp khi sản xuất hàng loạt. Các kỹ sư của BMW đã công bố về việc lắp đặt động cơ nhiên liệu hydro hiệu suất cao trên những chiếc series 7 của họ. [Xe chạy điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xe_ch%E1%BA%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n) cũng là một ý tưởng về loại xe dùng nhiên liệu thay thế; [động cơ điện](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91i%E1%BB%87n) có hiệu năng cao hơn động cơ đốt trong và có [tỷ lệ công suất trên trọng lượng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_c%C3%B4ng_su%E1%BA%A5t_tr%C3%AAn_tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) lớn. Chúng cũng hoạt động hiệu quả hơn và tạo ra [momen xoắn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Momen_xo%E1%BA%AFn) lớn hơn khi đang đỗ, vì thế rất thích hợp để dùng cho xe hơi. Ngoài ra không cần tới một hệ thống truyền lực phức tạp. Tuy nhiên, ô tô điện lại bị những trở ngại do kỹ thuật pin điện – còn rất lâu pin nhiên liệu mới có nguồn năng lượng tương đương với một bình nhiên liệu lỏng cho những chặng đường xa, và cũng không hề có cơ sở hạ tầng cung cấp nhiên liệu cho chúng. Một phương án khác khả dĩ hơn có thể là sử dụng một động cơ đốt trong nhỏ để phát điện – phương án này có thể có hiệu năng cao hơn bởi vì động cơ đốt trong luôn chạy ở một vận tốc, sử dụng nhiên liệu rẻ hơn như dầu diesel và giảm được trọng lượng, hệ thống truyền động phức tạp của các xe hơi kiểu cũ. Phương án này đã chứng minh hữu ích trên đầu tàu hoả nhưng vẫn còn một chặng đường dài để có thể áp dụng cho ô tô.
Ngành công nghiệp xe hơi gần đây đã xác định rằng thị trường tiềm năng phát triển nhất (cả về doanh thu và lợi nhuận), là phần mềm. Ô tô ngày nay được trang bị phần mềm mạng rất hữu dụng; từ việc nhận biết tiếng nói tới các hệ thống định vị và các hệ thống giải trí khác trong xe (DVD/Games)… Phần mềm hiện chiếm 35% giá trị xe, và phần trăm giá trị này sẽ còn tiếp tục tăng thêm. Lý thuyết đằng sau sự kiện này là các hệ thống cơ khí ô tô sẽ chỉ còn là một loại tiện nghi, và sản phẩm thực sự sẽ có sự khác biệt ở phần mềm. Nhiều ô tô hiện nay được trang bị full blown 32bit real-time memory protected operating systems such as
[QNX](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=QNX&action=edit&redlink=1).
## Các bộ phận của Ô tô
|
|
## Một số tên hiệu xe hơi
[Volkswagen](https://vi.wikipedia.org/wiki/Volkswagen), [Mercedes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mercedes), [Opel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Opel&action=edit&redlink=1), [BMW](https://vi.wikipedia.org/wiki/BMW), [Audi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Audi), [Ford](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ford), [Renault](https://vi.wikipedia.org/wiki/Renault), [Toyota](https://vi.wikipedia.org/wiki/Toyota), [Skoda](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Skoda&action=edit&redlink=1), [Peugeot](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Peugeot&action=edit&redlink=1), [Citroen](https://vi.wikipedia.org/wiki/Citroen), [Fiat](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fiat), [Mazda](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mazda), [Seat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Seat&action=edit&redlink=1), [Nissan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nissan), [Hyundai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hyundai), [Honda](https://vi.wikipedia.org/wiki/Honda), [Kia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kia), [Volvo](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Volvo&action=edit&redlink=1), [Mitsubishi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mitsubishi), [Suzuki](https://vi.wikipedia.org/wiki/Suzuki), [Smart](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Smart&action=edit&redlink=1), [Mini (BMW)](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mini_%28BMW%29&action=edit&redlink=1), [Chevrolet](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chevrolet&action=edit&redlink=1), [Porsche](https://vi.wikipedia.org/wiki/Porsche), [Alfa Romeo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alfa_Romeo), [Daihatsu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Daihatsu), [Chrysler](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chrysler&action=edit&redlink=1), [Subaru](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Subaru&action=edit&redlink=1), [Land Rover](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Land_Rover&action=edit&redlink=1), [Jeep](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jeep), [Lexus](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lexus), [Jaguar](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jaguar&action=edit&redlink=1), [Ssangyong](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ssangyong&action=edit&redlink=1), [Lancia](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancia&action=edit&redlink=1), [General Motors](https://vi.wikipedia.org/wiki/General_Motors), [Sonstige](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sonstige&action=edit&redlink=1), [Gesamt](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gesamt&action=edit&redlink=1).
## Xem thêm
[Xe máy](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B4_t%C3%B4) [Xe đạp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xe_%C4%91%E1%BA%A1p) [North American Eagle](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=North_American_Eagle&action=edit&redlink=1) [Thrust SSC](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thrust_SSC&action=edit&redlink=1) [Hybrid vehicle](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xe_h%C6%A1i_hybrid) [Roadway air dispersion modeling](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Roadway_air_dispersion_modeling&action=edit&redlink=1) [Roadway noise](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Roadway_noise&action=edit&redlink=1) [Pac-Car](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pac-Car&action=edit&redlink=1) [Khoa Cơ khí động lực](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Khoa_C%C6%A1_kh%C3%AD_%C4%91%E1%BB%99ng_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)
## Ghi chú
## Liên kết ngoài
|
|![]()
[Ô tô](https://commons.wikimedia.org/wiki/Automobile?uselang=vi) [Insurance Institute for Highway Safety](http://www.hwysafety.org/) [NHTSA.gov](http://nhtsa.gov/) [Automobile](http://www.tuaautomobile.com)University of Milan Safety research [Motor Vehicle Factory Sales and Retail Sales 1970-1997](http://www.allcountries.org/uscensus/1279_motor_vehicle_factory_sales_and_retail.html)(US Census) [Automuseum Dr. Carl Benz, Ladenburg/Germany](http://www.automuseum-dr-carl-benz.de) [Bertha Benz Memorial Route](http://www.bertha-benz.de)
|
|![]()
[Ô tô](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Automobiles?uselang=vi) [Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):
# Liên hoan phim Cannes
|
|Liên hoan phim Cannes
|
|![]()
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Patchwork-Cannes-2.jpg/200px-Patchwork-Cannes-2.jpg)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Patchwork-Cannes-2.jpg/200px-Patchwork-Cannes-2.jpg)
**Trang web chính thức** **Liên hoan phim Cannes** ( [tiếng Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *le Festival international du film de Cannes* hay đơn giản *le Festival de Cannes*) là một trong những [liên hoan phim](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim) có uy tín nhất thế giới, được tổ chức lần đầu từ [20 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/20_th%C3%A1ng_9) đến [5 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/5_th%C3%A1ng_10), [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946) tại thành phố nghỉ mát [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes), nằm phía nam [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p). Từ đó, liên hoan phim được tổ chức hàng năm trong [tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m) với một số ngoại lệ.
Thu hút số lượng lớn các phương tiện truyền thông tham gia đưa tin, Liên hoan không mở cửa cho công chúng, có sự hiện diện của nhiều ngôi sao điện ảnh và là nơi gặp gỡ ưa thích của các nhà sản xuất phim để trình làng những bộ phim mới nhất và cố gắng bán xuất phẩm của họ cho các nhà phân phối đến từ khắp nơi trên thế giới.
Giải thưởng uy tín nhất được trao ở Cannes là
*Palme d’Or* (giải Cành Cọ Vàng) cho phim Xuất sắc nhất; giải thưởng này thỉnh thoảng cũng được trao đồng thời cho nhiều phim trong một năm. Tuy nhiên ban giám khảo của Liên hoan, gồm một nhóm những chuyên gia điện ảnh quốc tế được chọn lựa, cũng trao tặng những giải thưởng khác, bao gồm “Giải thưởng lớn” ( *Grand Prix* – giải thưởng quan trọng thứ hai).
Liên hoan phim Cannes lần thứ 59 tổ
[chức vào ngày](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A9c_v%C3%A0o_ng%C3%A0y&action=edit&redlink=1) [18 tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/18_th%C3%A1ng_5) năm [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006). Đạo diễn [Hồng Kông](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) nổi tiếng, [Vương Gia Vệ](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Gia_V%E1%BB%87), là Trưởng ban giám khảo về phim truyện. Vương Gia Vệ đã từng đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Cannes năm [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997) với bộ phim *. Happy Together*
## Mục lục
[1 Lịch sử](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Giải Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#Gi.E1.BA.A3i_C.C3.A0nh_c.E1.BB.8D_v.C3.A0ng) [3 Các giải thưởng khác](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#C.C3.A1c_gi.E1.BA.A3i_th.C6.B0.E1.BB.9Fng_kh.C3.A1c) [4 Phim được trao giải Cành cọ vàng tính theo quốc gia sản xuất](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#Phim_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_trao_gi.E1.BA.A3i_C.C3.A0nh_c.E1.BB.8D_v.C3.A0ng_t.C3.ADnh_theo_qu.E1.BB.91c_gia_s.E1.BA.A3n_xu.E1.BA.A5t) [5 Cơ cấu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#C.C6.A1_c.E1.BA.A5u) [6 Liên hoan phim](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#Li.C3.AAn_hoan_phim) [7 Chỉ trích và bê bối](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#Ch.E1.BB.89_tr.C3.ADch_v.C3.A0_b.C3.AA_b.E1.BB.91i) [8 Phụ lục](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#Ph.E1.BB.A5_l.E1.BB.A5c) [9 Liên kết ngoài](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử
### Ý tưởng
Vào cuối
[thập niên 1930](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930), bất bình trước sự can thiệp của các chính phủ phát xít Đức và Ý vào việc lựa chọn phim của [Liên hoan phim Venezia](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Venezia) (Mostra de Venise), [Émile Vuillermoz](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89mile_Vuillermoz&action=edit&redlink=1) và [René Jeanne](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ren%C3%A9_Jeanne&action=edit&redlink=1) đã đưa ra đề nghị với [Jean Zay](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean_Zay&action=edit&redlink=1), bộ trưởng Bộ truyền thông và nghệ thuật (ministre de l’Instruction publique et des Beaux-Arts) về việc thành lập một liên hoan điện ảnh quốc tế ở Pháp. Ý tưởng này đã được cả [1] [Jean Zay](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean_Zay&action=edit&redlink=1)và những quốc gia đồng minh của Pháp như Anh và Mỹ ủng hộ. Vượt qua nhiều thành phố ửng cử viên như [[2]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-2) [Vichy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vichy), [Biarritz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Biarritz)hay [Alger](https://vi.wikipedia.org/wiki/Algiers), thành phố biển phía Nam [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes)đã được chọn làm thành phố đăng cai sự kiện quan trọng này còn [Philippe Erlanger](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Philippe_Erlanger&action=edit&redlink=1)được cử làm người phụ trách đầu tiên của liên hoan phim. [[3]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-ina.fr-3)
Năm
[1939](https://vi.wikipedia.org/wiki/1939), [Louis Lumière](https://vi.wikipedia.org/wiki/Auguste_v%C3%A0_Louis_Lumi%C3%A8re), một trong hai người khai sinh ra nền [điện ảnh](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh), đồng ý trở thành chủ tịch của liên hoan phim Cannes đầu tiên dự kiến tổ chức từ ngày 1 đến ngày 30 tháng 9 năm [1939](https://vi.wikipedia.org/wiki/1939). Với ý tưởng “khuyến khích sự phát triển của nghệ thuật điện ảnh trên mọi hình thức và xây dựng tinh thần cộng tác giữa các nhà điện ảnh đến từ các quốc gia khác nhau” (“encourager le développement de l’art cinématographique sous toutes ses formes et créer entre les pays producteurs de films un esprit de collaboration”), ban tổ chức đã lựa chọn 4 bộ phim của Pháp (gồm * của L’Enfer des anges* [Christian-Jaque](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Christian-Jaque&action=edit&redlink=1), *của* [La Charrette fantôme](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Charrette_fant%C3%B4me_%28phim_1939%29&action=edit&redlink=1) [Julien Duvivier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Julien_Duvivier&action=edit&redlink=1), *của* [La Piste du nord](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Piste_du_nord&action=edit&redlink=1) [Jacques Feyder](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jacques_Feyder&action=edit&redlink=1)và *của* [L’Homme du Niger](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Homme_du_Niger&action=edit&redlink=1) [Jacques de Baroncelli](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jacques_de_Baroncelli&action=edit&redlink=1)) cùng một số bộ phim nước ngoài (trong đó có *của* [The Wizard of Oz](https://vi.wikipedia.org/wiki/The_Wizard_of_Oz) [Victor Fleming](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Victor_Fleming&action=edit&redlink=1), *của* [Goodbye Mr Chips](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Goodbye_Mr_Chips&action=edit&redlink=1) [Sam Wood](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sam_Wood&action=edit&redlink=1)và *của* [The Four Feathers](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Four_Feathers_%28phim_1939%29&action=edit&redlink=1) [Zoltan Korda](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Zoltan_Korda&action=edit&redlink=1)) dự tranh giải thưởng của liên hoan phim. Việc thiết kế áp phích của liên hoan được giao cho họa sĩ người địa phương [Jean-Gabriel Domergue](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean-Gabriel_Domergue&action=edit&redlink=1).
Từ tháng 8, các ngôi sao điện ảnh bắt đầu tụ hội ở Cannes. Hãng
[Metro-Goldwyn-Mayer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Metro-Goldwyn-Mayer) thuê hẳn một chuyến tàu vượt [Đại Tây Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) để trở các ngôi sao [Hollywood](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hollywood) như [Tyrone Power](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tyrone_Power&action=edit&redlink=1), [Gary Cooper](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gary_Cooper), [Annabella](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Annabella&action=edit&redlink=1), [Norma Shearer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Norma_Shearer) hay [George Raft](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=George_Raft&action=edit&redlink=1) tới tham dự liên hoan phim. Nhiều sự kiện và lễ hội lớn được dự kiến tổ chức trong thời gian liên hoan phim. Lấy cảm hứng từ bộ phim *, các nghệ sĩ Mỹ thậm chí còn định xây dựng một phiên bản của Quasimodo* [Nhà thờ Đức Bà Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_%C4%90%E1%BB%A9c_B%C3%A0_Paris)trên bãi biển Cannes. Tuy nhiên vào đúng ngày khai mạc dự kiến liên hoan phim, ngày [[3]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-ina.fr-3) [1 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_9)năm [1939](https://vi.wikipedia.org/wiki/1939)lại cũng là ngày các đơn vị lính [Đức Quốc xã](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_X%C3%A3)tấn công [Ba Lan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ba_Lan)mở màn cho [Thế chiến thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), hai ngày sau đó [Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anh)và [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p)tuyên chiến với [Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), ý tưởng về liên hoan phim Cannes bị tạm hoãn vô thời hạn.
### Hình thành
Chỉ một năm sau khi chiến tranh kết thúc, liên hoan phim Cannes đầu tiên được chính thức tổ chức từ ngày
[20 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/20_th%C3%A1ng_9) đến ngày [5 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/5_th%C3%A1ng_10) năm [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946) tại tòa nhà cũ của casino Cannes nhờ sự giúp đỡ của [Liên đoàn Lao động Pháp](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) (Confédération générale du travail) mà đạo diễn [4] [Louis Daquin](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Daquin&action=edit&redlink=1)là một thành viên. Lần tổ chức đầu tiên này của liên hoan phim được [Bộ Ngoại giao Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Ph%C3%A1p)và chính quyền thành phố Cannes hỗ trợ về tài chính. [[5]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-5) [[6]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-6) Để tránh sự cạnh tranh không cần thiết của hai liên hoan phim hàng đầu châu Âu, chính phủ Pháp và Ý đã thỏa thuận rằng Liên hoan phim Cannes và Liên hoan phim Venezia sẽ được tổ chức xen kẽ theo năm. [[7]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-7) Tuy nhiên thành công tức thời của [[8]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-cannes-on-line.com-8) [Liên hoan phim Cannes 1946](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1946&action=edit&redlink=1)đã thúc đẩy các nhà điện ảnh Pháp, những người không được biết về quyết định của hai chính phủ từ đầu, dự định tổ chức liên hoan phim thứ hai vào ngay năm [1947](https://vi.wikipedia.org/wiki/1947). [[9]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-Debut-9)
Bất chấp sự từ chối hỗ trợ tài chính từ phía chính phủ Pháp,
[Liên hoan phim Cannes 1947](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1947&action=edit&redlink=1) vẫn được tổ chức tại [Cung Liên hoan và Hội nghị Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cung_Li%C3%AAn_hoan_v%C3%A0_H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_Cannes&action=edit&redlink=1) (còn gọi là Cung Croisette), tòa nhà được xây mới ngay sau thành công của liên hoan phim Cannes đầu tiên với sự ủng hộ của chính quyền thành phố Cannes. Cung Croisette được khánh thành chính thức ngày [10] [11 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/11_th%C3%A1ng_9)năm [1947](https://vi.wikipedia.org/wiki/1947)và liên hoan phim được tổ chức tại đây từ ngày 12 đến ngày 25 tháng 9. Được xây dựng gấp nhằm phục vụ liên hoan phim, phần mái của cung Croisette thực tế vẫn chưa được hoàn thành và nó đã bị phá hủy sau một cơn giông lớn vào những ngày cuối của liên hoan buộc các nhà tổ chức phải dời lễ bế mạc và trao giải tới sòng bạc thành phố. [[11]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-11) Tại liên hoan phim thứ hai này, liên đoàn Fédération CGT của giới giải trí bắt đầu đóng vai trò chính trong thành phần ban tổ chức, [[12]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-12) quy định về việc các thành viên ban giám khảo phải đến từ các quốc gia khác nhau nhằm đảm bảo tính công bằng của quyết định cũng trở thành nguyên tắc của liên hoan phim Cannes. [[13]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-13) Người được chọn làm chủ tịch Liên hoan phim Cannes 1947 là [[14]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-14) [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1). Ông đã cho thành lập Ủy ban lựa chọn tác phẩm (Commission de sélection) với quy trình đơn giản: [Trung tâm Điện ảnh Quốc gia Pháp](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_Qu%E1%BB%91c_gia_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)(Centre national de la cinématographie) cung cấp cho Ủy ban thời gian và quy định lựa chọn tác phẩm của các liên hoan phim khác nhằm xác định thời hạn chọn tác phẩm của liên hoan phim Cannes, tiếp đó các nhà sản xuất phim sẽ được mời gửi tác phẩm của họ tới liên hoan để từ đó Ủy ban có thể xác định các bộ phim chính thức tham gia liên hoan. Các bộ phim được chọn còn phải tuân thủ các quy định về kiểm duyệt của Pháp vì vậy danh sách phim dự tranh liên hoan sau khi được Ủy ban lựa chọn hoàn thành còn phải đệ trình Bộ Văn hóa Pháp (cơ quan chủ quản của Trung tâm Điện ảnh Quốc gia) và Bộ Ngoại giao Pháp để thông qua, đây là quy định bắt buộc trong thời gian [Chiến tranh lạnh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_L%E1%BA%A1nh). [[15]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-15)
Vào thời gian đầu tổ chức, liên hoan phim Cannes gặp rất nhiều khó khăn về tài chính (dẫn đến việc không thể tổ chức vào các năm
[1948](https://vi.wikipedia.org/wiki/1948) và [1950](https://vi.wikipedia.org/wiki/1950)) cùng sự cạnh tranh của các liên hoan phim mới liên tục được thành lập ở [châu Âu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). [[8]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-cannes-on-line.com-8) Từ năm [16] [1951](https://vi.wikipedia.org/wiki/1951), thời gian tổ chức của liên hoan phim Cannes được lùi xuống [mùa Xuân](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B9a_xu%C3%A2n)để tránh sự cạnh tranh với các liên hoan phim lớn khác ở Venezia và [Locarno](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Locarno&action=edit&redlink=1). Bốn năm sau đó, giải [Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng)(Palme d’or) được thành lập theo ý tưởng của [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1)để trở thành giải thưởng chính của liên hoan phim, thay thế cho Giải thưởng lớn (Grand prix). Mẫu giải thưởng được làm theo thiết kế của [[17]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-17) [Lucienne Lazon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lucienne_Lazon&action=edit&redlink=1), bộ phim đầu tiên được trao giải thưởng này là *của* [Marty](https://vi.wikipedia.org/wiki/Marty_%28phim%29) [Delbert Mann](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Delbert_Mann&action=edit&redlink=1). Từ năm [1955](https://vi.wikipedia.org/wiki/1955)cho tới nay giải Cành cọ vàng được trao hàng năm, trừ quãng thời gian từ [1964](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1964&action=edit&redlink=1)đến [1974](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1974&action=edit&redlink=1)khi nó được thay thế bằng giải thưởng cũ Grand prix. Cũng tại [Liên hoan phim Cannes 1955](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1955&action=edit&redlink=1), một mối tình hiếm có giữa hoàng tử [Rainier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Rainier_III_c%E1%BB%A7a_Monaco&action=edit&redlink=1)của [Monaco](https://vi.wikipedia.org/wiki/Monaco)và ngôi sao điện ảnh [Grace Kelly](https://vi.wikipedia.org/wiki/Grace_Kelly)đã bắt đầu. Họ kết hôn chỉ một năm sau và Kelly sinh cho hoàng gia Monaco ba người con trước khi qua đời vì một tai nạn ô tô. [[18]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-18)
### Phát triển
Vào năm
[1959](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1959&action=edit&redlink=1), [Hội chợ phim Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A3_phim_Cannes&action=edit&redlink=1) (Marché du film de Cannes) bắt đầu được tổ chức song song với liên hoan phim. Hội chợ phim giúp Liên hoan phim Cannes từ một sự kiện nghệ thuật điện ảnh đơn thuần trở thành một sự kiện lớn của ngành công nghiệp điện ảnh với cả khía cạnh thương mại và trao đổi tác phẩm giữa các nền điện ảnh khác nhau, đây là mô hình hội chợ phim đầu tiên trên thế giới. Tính đến năm [19] [2007](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2007&action=edit&redlink=1), hội chợ đã đón tiếp hơn 10.000 người tham gia đến từ 91 quốc gia khác nhau. Từ năm [[20]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-20) [1962](https://vi.wikipedia.org/wiki/1962), một hoạt động mới khác được tổ chức bên cạnh liên hoan phim Cannes, đó là [Tuần lễ phê bình phim quốc tế](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tu%E1%BA%A7n_l%E1%BB%85_ph%C3%AA_b%C3%ACnh_phim_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)(Semaine Internationale de la Critique) với mục đích tôn vinh những tác phẩm đầu tay của các nhà điện ảnh trên thế giới (“mettre à l’honneur les premières et deuxièmes œuvres des cinéastes du monde entier”). [[21]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-http-21) Trong tuần lễ này, ngoài bảy phim điện ảnh dài và bảy phim ngắn dự thi chính thức, các nhà tổ chức còn cho giới thiệu nhiều bộ phim không dự thi của các nhà điện ảnh trẻ tại các buổi chiếu riêng. Nhiều nhà điện ảnh trẻ nổi tiếng đã được phát hiện từ các tuần lễ phim này như [[22]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-22) [François Ozon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Fran%C3%A7ois_Ozon&action=edit&redlink=1), [Alejandro González Iñárritu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alejandro_Gonz%C3%A1lez_I%C3%B1%C3%A1rritu), [Julie Bertuccelli](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Julie_Bertucelli&action=edit&redlink=1)hay [Eleonore Faucher](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89l%C3%A9onore_Faucher&action=edit&redlink=1). Năm [[23]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-23) [1965](https://vi.wikipedia.org/wiki/1965), để tưởng nhớ tới nhà điện ảnh [Jean Cocteau](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jean_Cocteau), người qua đời ngày [11 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/11_th%C3%A1ng_10)năm [1963](https://vi.wikipedia.org/wiki/1963), liên hoan phim đã quyết định tôn vinh Cocteau là chủ tịch danh dự trọn đời của liên hoan phim Cannes. Một năm sau đó, ban giám khảo liên hoan phim Cannes lần đầu tiên có một chủ tịch là nữ giới, đó là nữ diễn viên người Mỹ [Olivia de Havilland](https://vi.wikipedia.org/wiki/Olivia_de_Havilland).
Sự phát triển nhanh chóng của liên hoan phim Cannes bị gián đoạn vào năm
[1968](https://vi.wikipedia.org/wiki/1968) bởi sự kiện [19 tháng 5 năm 1968](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=19_th%C3%A1ng_5_n%C4%83m_1968&action=edit&redlink=1). Do các trường đại học bị đóng cửa bởi những cuộc biểu tình, bãi khóa của giới sinh viên, các buổi chiếu chính thức của liên hoan phim thường xuyên bị gián đoạn bởi những cuộc tuần hành của sinh viên. Từ ngày [24] [13 tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/13_th%C3%A1ng_5), sinh viên bắt đầu chiếm giữ Cung Liên hoan và Hội nghị. Ngày [18 tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/18_th%C3%A1ng_5), nhiều nhà điện ảnh như [François Truffaut](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Truffaut), [Jean-Luc Godard](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jean-Luc_Godard), [Claude Lelouch](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Claude_Lelouch&action=edit&redlink=1), [Richard Berry](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Richard_Berry&action=edit&redlink=1), [Roman Polanski](https://vi.wikipedia.org/wiki/Roman_Polanski), [Louis Malle](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Malle&action=edit&redlink=1)và [Jean-Pierre Léaud](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean-Pierre_L%C3%A9aud&action=edit&redlink=1)cũng tham gia các cuộc biểu tình của sinh viên lúc đó đang làm rung chuyển cả thành phố Cannes. Bên cạnh mục đích của các cuộc tuần hành sinh viên, những nhà điện ảnh biểu tình còn nhằm chống lại quyết định của bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp [[21]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-http-21) [André Malraux](https://vi.wikipedia.org/wiki/Andr%C3%A9_Malraux)về việc cách chức giám đốc [Viện tư liệu phim Pháp](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_t%C6%B0_li%E1%BB%87u_phim_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)(Cinémathèque française) của [Henri Langlois](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henri_Langlois&action=edit&redlink=1). Để ủng hộ những người biểu tình, nhiều nhà làm phim như [[24]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-cannes-fest.com-24) [Alain Resnais](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alain_Resnais&action=edit&redlink=1), [Carlos Saura](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Carlos_Saura&action=edit&redlink=1)và [Miloš Forman](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jan_Tom%C3%A1%C5%A1_Forman)đã rút phim của họ khỏi cuộc thi chính thức của liên hoan phim. Từ một đại hội điện ảnh, Cannes đã biến thành một sự kiện chính trị. Ngày [19 tháng 5](https://vi.wikipedia.org/wiki/19_th%C3%A1ng_5), các nhà tổ chức đưa ra quyết định lần đầu tiên trong lịch sử ngừng tiến hành liên hoan phim Cannes. [[24]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-cannes-fest.com-24)
### Thay đổi lớn
[Tập tin:Cannes Palace.jpg](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Cannes_Palace.jpg) [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001).
Năm
[1969](https://vi.wikipedia.org/wiki/1969), [Pierre-Henri Deleau](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre-Henri_Deleau&action=edit&redlink=1) sáng lập ra [Hai tuần của các đạo diễn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hai_tu%E1%BA%A7n_c%E1%BB%A7a_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BA%A1o_di%E1%BB%85n&action=edit&redlink=1) (Quinzaine des réalisateurs). Hai tuần của các đạo diễn được lập ra nhằm giới thiệu các bộ phim quốc tế của những đạo diễn còn ít tên tuổi và không có cơ hội dự thi chính thức ở Cannes với khẩu hiệu “Điện ảnh tự do” (“Cinéma en liberté”). Trong lần tổ chức đầu tiên, đã có 62 phim dài và 26 phim ngắn được trình chiếu [25] miễn phí cho công chúng. Tác phẩm khai mạc cho sự kiện là bộ phim [[26]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-26) [Cuba](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cuba) *La Première charge*của đạo diễn [Manuel Octavio Gómez](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Manuel_Octavio_G%C3%B3mez&action=edit&redlink=1), ngay lập tức nó đã được các nhà phân phối phim của Nhật Bản đặt mua.
Năm
[1972](https://vi.wikipedia.org/wiki/1972), cơ cấu lãnh đạo của liên hoan phim có thay đổi lớn khi [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1) được chỉ định làm chủ tịch liên hoan phim (président) còn [Maurice Bessy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Maurice_Bessy&action=edit&redlink=1) được chọn làm Tổng đại diện liên hoan phim (délégué général). Ban lãnh đạo mới đã tiến hành thay đổi cách lựa chọn phim tham gia dự thi tại Cannes. Nếu như trước kia các bộ phim quốc tế được các chính phủ gửi tới tham dự thi thì từ năm [27] [1972](https://vi.wikipedia.org/wiki/1972), ban lãnh đạo liên hoan phim cho thành lập hai hội đồng lựa chọn phim riêng, một cho phim Pháp và một cho phim quốc tế. Sự thay đổi này đã gây ra một số khó khăn cho việc lựa chọn phim tham gia [Liên hoan phim Cannes 1972](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1972&action=edit&redlink=1). Tới năm [[27]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-ReferenceA-27) [1978](https://vi.wikipedia.org/wiki/1978), cơ cấu lãnh đạo liên hoan phim lại một lần nữa thay đổi. [[28]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-28) [Gilles Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Jacob&action=edit&redlink=1)được cử làm giám đốc liên hoan phim, ông đã cho thành lập giải thưởng mới [Máy quay vàng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=M%C3%A1y_quay_v%C3%A0ng&action=edit&redlink=1)(Caméra d’or) để trao cho phim đầu tay xuất sắc nhất được lựa chọn bởi một ban giám khảo riêng. Để trợ giúp cho các bộ phim ít tiếng tăm trong việc phát hành, Gilles Jacob cũng cho thành lập sự kiện [Un Certain Regard](https://vi.wikipedia.org/wiki/Un_Certain_Regard)(Một cách nhìn khác). Dưới sự lãnh đạo của Jacob, thời gian diễn ra liên hoan phim được giảm từ hai tuần xuống còn 13 ngày kéo theo việc giảm số lượng các phim chính thức dự tranh liên hoan phim. Một thay đổi lớn khác của liên hoan phim đó là thành phần ban giám khảo, nếu như trước kia thành viên ban giám khảo chủ yếu là các viện sĩ Viện Hàn lâm Điện ảnh thì từ năm [[29]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-29) [1978](https://vi.wikipedia.org/wiki/1978), những người được chọn thường là các nhà điện ảnh quốc tế có tên tuổi. Liên hoan phim Cannes cũng lần đầu được tường thuật liên tục trên truyền hình thông qua đài [Antenne 2](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=France_2&action=edit&redlink=1). Quy mô mở rộng của liên hoan phim Cannes khiến cho Cung Liên hoan và Hội nghị không còn đáp ứng được nhu cầu của công chúng. Năm [[30]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-30) [1983](https://vi.wikipedia.org/wiki/1983), Cung Liên hoan được mở rộng nhưng do sự thiếu nhất trí từ những người tổ chức công trình đã không hoàn thành kịp để phục vụ [[31]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-31) [Liên hoan phim Cannes 1983](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1983&action=edit&redlink=1)khiến cho lễ trao giải của liên hoan phim chút nữa phải hủy bỏ. Năm [[32]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-32) [1984](https://vi.wikipedia.org/wiki/1984)chứng kiến sự thay đổi vị trí chủ tịch liên hoan phim khi [Pierre Viot](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre_Viot&action=edit&redlink=1)được bầu thay thế [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1).
Liên hoan Cannes cũng dần trở thành nơi tôn vinh các nhà điện ảnh huyền thoại. Năm
[1985](https://vi.wikipedia.org/wiki/1985) chỉ ít lâu sau khi đạo diễn nổi tiếng [François Truffaut](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Truffaut) qua đời, tất cả các ngôi sao điện ảnh tham dự [Liên hoan phim Cannes 1985](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1985&action=edit&redlink=1) đã hội tụ để tưởng nhớ tới đạo diễn hàng đầu của điện ảnh Pháp. Vài năm sau đó, tại [Liên hoan phim Cannes 1989](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1989&action=edit&redlink=1), các con và cháu của [Charlie Chaplin](https://vi.wikipedia.org/wiki/Charlie_Chaplin) cũng được mời lên sâu khấu vinh danh nhân dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh Vua hài. Năm [1995](https://vi.wikipedia.org/wiki/1995), để vinh danh nữ chủ tịch ban giám khảo liên hoan [Jeanne Moreau](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jeanne_Moreau), nữ ca sĩ [Vanessa Paradis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vanessa_Paradis) đã lên sâu khấu trình bày lại ca khúc *Le Tourbillon de la vie* của bộ phim * mà Moreau là ngôi sao chính. Jules et Jim* Năm diễn viên của bộ phim [[33]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-33) *là* [Indigènes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Indig%C3%A8nes&action=edit&redlink=1) [Samy Naceri](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Samy_Naceri&action=edit&redlink=1), [Jamel Debbouze](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jamel_Debbouze&action=edit&redlink=1), [Roschdy Zem](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Roschdy_Zem&action=edit&redlink=1), [Sami Bouajila](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sami_Bouajila&action=edit&redlink=1)và [Bernard Blancan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bernard_Blancan&action=edit&redlink=1)khi được đồng trao giải Vai nam chính xuất sắc nhất đã đồng ca bài hát *Le Chant des tirailleurs*để tưởng nhớ những người lính gốc thuốc địa đã chiến đấu vì nước Pháp trong [Thế chiến Thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), đây chính là nội dung của bộ phim *Indigènes*.
Tại
[Liên hoan phim Cannes 1998](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1998&action=edit&redlink=1), Gilles Jacob cho thành lập quỹ [Cinéfondation](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cin%C3%A9fondation&action=edit&redlink=1) nhằm hỗ trợ việc làm phim trên thế giới cũng như giúp các nhà điện ảnh trẻ tạo dựng danh tiếng. Hàng năm Cinéfondation đưa các đạo diễn từ nhiều nước trên thế giới tới làm việc tại [34] [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris), hỗ trợ họ về [kịch bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/K%E1%BB%8Bch_b%E1%BA%A3n_phim)và tài chính cũng như tạo điều kiện cho các nhà điện ảnh này tới xem miễn phí tại nhiều rạp phim của Paris. Từ đầu [[35]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-35) [thập niên 2000](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2000), Cinéfondation còn giúp hơn 1000 bộ phim của các nhà làm phim sinh viên được trình chiếu tại liên hoan phim Cannes. Bắt đầu từ [Liên hoan phim Cannes 2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2005), quỹ Cinéfondation đứng ra tổ chức Atelier (Xưởng phim), nơi các đạo diễn trẻ có thể trao đổi và học hỏi kinh nghiệm làm phim từ những nhà điện ảnh danh tiếng. [[36]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-36)
Từ năm
[2002](https://vi.wikipedia.org/wiki/2002), Liên hoan phim quốc tế (Festival international du film) bắt đầu lấy tên chính thức là Liên hoan Cannes (Festival de Cannes), tên gọi vốn đã được sử dụng rộng rãi từ trước đó. [[37]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-37)
### Hiện tại
Năm
[2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007) liên hoan phim Cannes kỉ niệm sinh nhật lần thứ 60, sự kiện này đã gây ra một số thắc mắc vì liên hoan được tổ chức lần đầu năm [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946) và tính cho đến năm [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007) thì mới có 59 liên hoan phim Cannes được tổ chức (liên hoan không được tổ chức vào các năm [1948](https://vi.wikipedia.org/wiki/1948) và [1950](https://vi.wikipedia.org/wiki/1950)). Nhân dịp này các nhà tổ chức đã cho trình chiếu bộ phim dài kỉ lục của liên hoan, đó là bộ [phim tài liệu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Phim_t%C3%A0i_li%E1%BB%87u) “The War” về [Thế chiến thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) của đạo diễn [Ken Burns](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ken_Burns&action=edit&redlink=1). Với thời lượng 14 tiếng, bộ phim đã phá kỉ lục trước đó là 6 tiếng của phim * và 4 tiếng 40 phút của Nos meilleures années* *. Cũng tại liên hoan này,* [Parsifal](https://vi.wikipedia.org/wiki/Parsifal) [Luc Besson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Luc_Besson&action=edit&redlink=1), chủ tịch [Liên hoan phim Cannes 2000](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2000&action=edit&redlink=1), đã thành lập sự kiện “Liên hoan phim Cannes và ngoại ô” ( *Festival Cannes et Banlieues*) với khẩu hiệu “Nếu bạn không thể tới Cannes, Cannes sẽ tới với bạn!” ( [[38]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-38) *Si tu ne peux pas aller à Cannes, c’est Cannes qui viendra à toi!*) nhằm mục đích trình chiếu các bộ phim dự thi chính thức tại những vùng ngoại ô của Paris kèm theo một bộ phim ngắn nói về lịch sử 60 năm của liên hoan Cannes.
## Giải Cành cọ vàng
*Các phim đã được trao giải:* [Palme d’Or](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng)
Giải Cành cọ vàng có từ năm 1955 dành cho phim xuất sắc nhất.
## Các giải thưởng khác
### Dành cho phim truyện
- .
- Un certain regard: Giải thưởng dành cho bộ phim có ý tưởng mới và đạo diễn trẻ. Những phim được giải này sẽ được giúp đỡ để phát hành tại Pháp.
### Dành cho phim ngắn
[Giải Cành cọ vàng cho phim ngắn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng_cho_phim_ng%E1%BA%AFn).
- Prix du Jury – court métrage: Giải thưởng của ban giám khảo dành cho phim ngắn.
## Phim được trao giải Cành cọ vàng tính theo quốc gia sản xuất
|
|[Ý](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%9D) [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p) [Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anh) [Đan Mạch](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch), [Nhật Bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Bỉ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%89), [Liên Xô](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), [Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), [Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [România](https://vi.wikipedia.org/wiki/Rom%C3%A2nia), [Serbia và Montenegro](https://vi.wikipedia.org/wiki/Serbia_v%C3%A0_Montenegro) [Algérie](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alg%C3%A9rie), [Brasil](https://vi.wikipedia.org/wiki/Brasil), [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Tiệp Khắc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%87p_Kh%E1%BA%AFc), [Hy Lạp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), [Ấn Độ](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [Iran](https://vi.wikipedia.org/wiki/Iran), [Mexico](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A9xico), [New Zealand](https://vi.wikipedia.org/wiki/New_Zealand), [Ba Lan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ba_Lan), [Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha), [Thụy Sĩ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9), [Thổ Nhĩ Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)
## Cơ cấu
### Cơ cấu chính thức
Hai sự kiện chính của Le Festival de Cannes comprend deux grandes sections qui englobent plusieurs sous-parties, dont la plus ancienne est
[La Semaine de la critique](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Semaine_Internationale_de_la_Critique&action=edit&redlink=1) , créée en [39] [1962](https://vi.wikipedia.org/wiki/1962). Voici la liste de ces sections:
- La sélection officielle:
- Longs métrages en compétition
- Longs métrages hors compétition
- Courts métrages en compétition
[Un Certain Regard](https://vi.wikipedia.org/wiki/Un_Certain_Regard), créée en [1978](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1978_au_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1) [Cinéfondation](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cin%C3%A9fondation&action=edit&redlink=1), créée en [1998](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1998_au_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1)
- Les sections parallèles créées par le Festival:
[Cinéma de toujours](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cin%C3%A9ma_de_toujours&action=edit&redlink=1), créée en [1992](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1992_au_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1) [Cannes Classics](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cannes_Classics&action=edit&redlink=1), créée en [2004](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=2004_au_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1)
-
- Les sections parallèles créées par un organisme extérieur:
[La Semaine de la critique](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Semaine_Internationale_de_la_Critique&action=edit&redlink=1), créée en [1962](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1962_au_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1) [La Quinzaine des réalisateurs](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Quinzaine_des_r%C3%A9alisateurs&action=edit&redlink=1), créée en [1969](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1969_au_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1)
-
### Lựa chọn phim
Một bộ phim đủ tiêu chuẩn tham gia liên hoan Cannes chỉ khi nó được hoàn thành trong vòng 12 tháng trước liên hoan và chỉ được chiếu tại nước sản xuất cũng như chưa được tham gia một liên hoan phim quốc tế nào khác. Với phim ngắn, thời gian tối đa cho một phim tham gia dự thi là 15 phút..
Hiện nay việc lựa chọn phim tham gia thi được tiến hành bởi hai hội đồng [40] với 1 do [[41]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-infosjeunes.com-41) [Gilles Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Jacob&action=edit&redlink=1)thành lập và [Thierry Frémaux](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thierry_Fr%C3%A9maux&action=edit&redlink=1)điều hành với nhiệm vụ duyệt phim nước ngoài. Thành phần hội đồng chọn phim nước ngoài gồm 4 người, một nhà báo, một đạo diễn, một người yêu điện ảnh và [Laurent Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Laurent_Jacob&action=edit&redlink=1), con trai của Gilles Jacob. Hội đồng thứ hai chuyên duyệt phim Pháp cho tới nay vẫn được giữ bí mật về thành phần tham gia hội đồng. Hai hội đồng này sẽ duyệt 6 phim một ngày với số lượng phim thuộc nhiều thể loại mỗi năm một tăng. Nếu như năm [2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/2005), các hội đồng chọn phim phải xem 3.200 phim điện ảnh thì con số này của năm [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)đã lên tới 4.000 phim. Trước kia chính phủ Pháp đôi khi cũng gây sức ép tới quyết định của hội đồng, tuy nhiên việc này đã chấm dứt từ [[41]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-infosjeunes.com-41) [thập niên 1970](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970). [[42]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-42)
### Giải thưởng
Tại liên hoan phim Cannes đầu tiên vào năm
[1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946), chỉ có duy nhất một [Giải thưởng lớn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_l%E1%BB%9Bn_%28li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29&action=edit&redlink=1) (Grand prix) để trao cho phim xuất sắc nhất. Một năm sau đó giải thưởng được chia thành nhiều hạng mục như phim phiêu lưu và hình sự, phim hoạt hình, phim tâm lý tình cảm, phim xã hội và phim ca nhạc hài kịch. Cách phân chia này chỉ diễn ra duy nhất trong [Liên hoan phim Cannes 1947](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1947&action=edit&redlink=1). Trong [thập niên 1950](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1950), đặc biệt là trong thời gian [Jean Cocteau](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jean_Cocteau) làm chủ tịch liên hoan phim, người ta đã trao nhiều giải thưởng khá đặc biệt, ví dụ Giải phim trữ tình (Prix du film lyrique) tại [Liên hoan phim Cannes 1952](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1952&action=edit&redlink=1) hay Giải quốc tế cho phim hài (Prix International du film de la bonne humeur) tại [Liên hoan phim Cannes 1953](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1953&action=edit&redlink=1) hay thậm chí là Giải quốc tế cho phim kể chuyện bằng hình ảnh xuất sắc nhất (Prix International du film le mieux raconté par l’image) cũng tại Liên hoan 1953. Sau khi ban giám khảo trao cho *Barton Fink* ba giải quan trọng tại [Liên hoan phim Cannes 1991](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1991&action=edit&redlink=1), luật trao giải đã được sửa đổi sao cho một bộ phim không thể được nhận quá nhiều giải, trừ giải diễn xuất thì có thể kèm theo một giải khác. [[43]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-43)
Từ
[Liên hoan phim Cannes 1955](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1955&action=edit&redlink=1), giải thưởng cao quý nhất được trao tại Cannes là giải [Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng) (Palme d’or) trao cho phim hay nhất. Đứng thứ hai sau giải Cành cọ vàng là Giải thưởng lớn của ban giám khảo (Grand prix). Danh sách cụ thể các giải thưởng gồm:
- Giải chính thức cho phim dài:
[Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng)(Palme d’or), được trao từ năm [1955](https://vi.wikipedia.org/wiki/1955)cho phim hay nhất. [Giải thưởng lớn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_l%E1%BB%9Bn_%28Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29)(Grand prix) trao cho phim được ban giám khảo đánh giá là đặc sắc nhất. [Giải cho nam diễn viên xuất sắc nhất](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_cho_nam_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t_%28Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29)(Prix d’interprétation masculine) trao cho nam diễn viên có diễn xuất tốt nhất. [Giải cho nữ diễn viên xuất sắc nhất](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t_%28Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29)(Prix d’interprétation féminine) trao cho nữ diễn viên có diễn xuất tốt nhất. [Giải cho đạo diễn xuất sắc nhất](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_cho_%C4%91%E1%BA%A1o_di%E1%BB%85n_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t_%28Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29)(Prix de la mise en scène) trao cho đạo diễn. [Giải cho kịch bản hay nhất](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_cho_k%E1%BB%8Bch_b%E1%BA%A3n_hay_nh%E1%BA%A5t_%28Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29)(Prix du scénario) trao cho biên kịch có kịch bản xuất sắc nhất. [Giải của Ban Giám khảo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_c%E1%BB%A7a_Ban_Gi%C3%A1m_kh%E1%BA%A3o_%28Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29)(Prix du Jury). [Giải kỷ niệm của liên hoan phim Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_k%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_c%E1%BB%A7a_li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes&action=edit&redlink=1)(Trophée du Festival de Cannes) để vinh danh các nghệ sĩ điện ảnh cho toàn bộ sự nghiệp. [Giải phê bình phim quốc tế](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%AA_b%C3%ACnh_phim_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)(Prix de la Critique internationale), được trao riêng năm [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946)cho đạo diễn [Georges Rouquier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Georges_Rouquier&action=edit&redlink=1)với phim *vốn không lọt qua vòng tuyển chọn phim.* [Farrebique](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Farrebique&action=edit&redlink=1)
-
- Giải chính thức cho phim ngắn:
[Cành cọ vàng cho phim ngắn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng_cho_phim_ng%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1)(Palme d’or du court-métrage) trao cho phim ngắn hay nhất. [Giải thưởng của ban giám khảo cho phim ngắn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_c%E1%BB%A7a_ban_gi%C3%A1m_kh%E1%BA%A3o_cho_phim_ng%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1)(Prix du jury du court-métrage)
-
- Các giải thưởng khác:
[Giải nhà làm phim trẻ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_nh%C3%A0_l%C3%A0m_phim_tr%E1%BA%BB_%28li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes%29&action=edit&redlink=1)(Prix de la jeunesse) được một ban giám khảo gồm các nhà làm phim trẻ trao cho tác phẩm đầu tay hoặc tác phẩm thứ hai của một nghệ sĩ. [Giải máy quay vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_m%C3%A1y_quay_v%C3%A0ng)(Caméra d’or), được trao từ năm [1978](https://vi.wikipedia.org/wiki/1978)cho phim đầu tay xuất sắc nhất. [Prix Orange](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Prix_Orange_%28Cannes%29&action=edit&redlink=1)được hiệp hội nhà báo trao cho các nam và nữ diễn viên [Soleil d’or](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Soleil_d%27or_%28Cannes%29&action=edit&redlink=1)được trao bởi [CCAS](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=CCAS&action=edit&redlink=1) [Prix Œcuménique](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Prix_du_Jury_%C5%92cum%C3%A9nique_%28Cannes%29&action=edit&redlink=1)được trao cho phim dài thể hiện tốt nhất sự đa dạng văn hóa [Prix Fipresci](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Prix_Fipresci&action=edit&redlink=1)trao cho phim thể hiện cá tính hoặc thể nghiệm đặc biệt [Prix François Chalais](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Prix_Fran%C3%A7ois_Chalais&action=edit&redlink=1)trao cho phim thể hiện các giá trị báo chí [Trophée Chopard](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Troph%C3%A9e_Chopard&action=edit&redlink=1)trao cho nam hoặc nữ diễn viên [Prix Vulcain de l’artiste technicien](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Prix_Vulcain_de_l%27artiste_technicien&action=edit&redlink=1)trao cho hạng mục kỹ thuật làm phim [Giải Roberto Rossellini](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_Roberto_Rossellini&action=edit&redlink=1)trao cho các nhà điện ảnh thể hiện những giá trị nhân văn theo phong cách của [Roberto Rossellini](https://vi.wikipedia.org/wiki/Roberto_Rossellini)
-
### Lãnh đạo
Ban lãnh đạo của liên hoan phim gồm rất nhiều người đảm nhiệm các vị trí khác nhau. Tính đến
[Liên hoan phim Cannes 2000](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2000&action=edit&redlink=1), vị trí lãnh đạo cao nhất (direction) của liên hoan được chia thành hai vị trí: Chủ tịch (Président) và Tổng đại diện (Délégué général), tương đương với vai trò điều hành chung và giám đốc nghệ thuật của liên hoan phim. Từ [Liên hoan phim Cannes 2001](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2001&action=edit&redlink=1), sau khi [Gilles Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Jacob&action=edit&redlink=1) được bầu làm Chủ tịch liên hoan phim, để trợ giúp cho Jacob, người ta đã lập ra hai vị trí mới là Tổng giám đốc (directeur générale) phụ trách điều hành và Đại diện nghệ thuật (Délégué artistique) phụ trách lựa chọn phim. Ban lãnh đạo của liên hoan phim Cannes từ năm 2001 cũng được bổ sung vị trí quản lý tài chính (contrôleur financier). Dưới đây là danh sách những người đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo cao nhất trong hơn 60 năm lịch sử liên hoan phim: [[40]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-quid.fr-40)
|Année||Nom||Rôle|
|
|[Jean Touzet du Vigier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean_Touzet_du_Vigier&action=edit&redlink=1) [1952](https://vi.wikipedia.org/wiki/1952) [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1) [1972](https://vi.wikipedia.org/wiki/1972) [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1) [1972](https://vi.wikipedia.org/wiki/1972) [Maurice Bessy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Maurice_Bessy&action=edit&redlink=1) [1978](https://vi.wikipedia.org/wiki/1978) [Gilles Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Jacob&action=edit&redlink=1) [1984](https://vi.wikipedia.org/wiki/1984) [Pierre Viot](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre_Viot&action=edit&redlink=1) [1984](https://vi.wikipedia.org/wiki/1984) [Robert Favre Le Bret](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Favre_Le_Bret&action=edit&redlink=1) [1985](https://vi.wikipedia.org/wiki/1985) [Michel P. Bonnet](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michel_P._Bonnet&action=edit&redlink=1) [1991](https://vi.wikipedia.org/wiki/1991) [François Erlenbach](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Fran%C3%A7ois_Erlenbach&action=edit&redlink=1) [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001) [Gilles Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Jacob&action=edit&redlink=1) [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001) [Véronique Cayla](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=V%C3%A9ronique_Cayla&action=edit&redlink=1) [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001) [Thierry Frémaux](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thierry_Fr%C3%A9maux&action=edit&redlink=1) [2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/2005) [Catherine Démier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Catherine_D%C3%A9mier&action=edit&redlink=1)
- Tổng thư ký (Secrétaire général)
- Người chịu trách nhiệm tiếp nhận tác phẩm dự thi.
- Đại diện nghệ thuật (Délégué artistique)
- Người chịu trách nhiệm lựa chọn tác phẩm tham gia thi chính thức.
- Tổng đại diện (Délégué général)
- Người được chủ tịch liên hoan phim lựa chọn để quản lý chung và trợ giúp trực tiếp chủ tịch.
- Chủ tịch (Président)
- Người chịu trách nhiệm chính của liên hoan phim.
- Tổng giám đốc (Directeur général)
- Người giám sát các hoạt động của liên hoan phim, đây là vị trí cao thứ hai trong ban lãnh đạo sau chủ tịch.
## Liên hoan phim
### Lễ hội
Trong chừng hơn 10 ngày, cuộc sống của toàn bộ thành phố biển Cannes bị xáo trộn vì liên hoan phim đặc biệt là tại khu vực
[Đại lộ Croisette](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_l%E1%BB%99_Croisette&action=edit&redlink=1). Trong mỗi ngày của liên hoan phim, một bộ phim dự thi chính thức sẽ được chiếu trước công chúng và giới báo chí trong đó buổi chiếu chính thức thường là buổi chiếu tối với màn ra mắt của các ngôi sao tham gia phim cũng như đạo diễn của bộ phim. Trong các buổi chiếu này, giới báo chí sẽ được nhận quyền ưu tiên do cơ quan báo chí của liên hoan phim cung cấp. Trang phục của các ngôi sao khi bước trên thảm đỏ ra mắt công chúng ( [44] *montée des marches*) được quy định rất chặt chẽ. Với nam là [[44]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-Protocole-44) [smoking](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Smoking&action=edit&redlink=1)kiểu truyền thông còn nữ là váy đầm dạ hội thường do các nhà mốt nổi tiếng thiết kế. Tuy nhiên vẫn có những nhân vật nổi tiếng không tuân theo quy định này, tiêu biểu là [[45]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-45) [Pablo Picasso](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pablo_Picasso)khi tham dự [Liên hoan phim Cannes 1953](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1953&action=edit&redlink=1)chỉ mặc một chiếc áo vest da cừu chứ không mặc cả bộ smoking. Bên cạnh các buổi trình chiếu chính thức, liên hoan Cannes còn là nơi quảng bá cho các bộ phim mới cũng như trao đổi hợp đồng phim quốc tế thông qua vô số các lễ hội nhỏ với sự tham gia của các ngôi sao điện ảnh. [[46]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-46) [[47]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-47)
Từ
[Liên hoan phim Cannes 1991](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1991&action=edit&redlink=1), ban tổ chức liên hoan bắt đầu mở chương trình *La leçon de cinéma* (“Bài học điện ảnh”). Đây là các buổi nói chuyện do những nhân vật có tiếng của điện ảnh thế giới như [Nanni Moretti](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nanni_Moretti&action=edit&redlink=1), [Oliver Stone](https://vi.wikipedia.org/wiki/Oliver_Stone), [Stephen Frears](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Stephen_Frears&action=edit&redlink=1), [Francesco Rosi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Francesco_Rosi&action=edit&redlink=1), [Vương Gia Vệ](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Gia_V%E1%BB%87) hay [Sydney Pollack](https://vi.wikipedia.org/wiki/Sydney_Pollack) chủ trì. Những người chủ trì sẽ nói chuyện về những kinh nghiệm của họ trong nghề điện ảnh nhằm giúp những người yêu điện ảnh hiểu thêm về nghệ thuật thứ bảy cũng như các công đoạn liên quan tới việc làm phim. Từ năm [48] [2003](https://vi.wikipedia.org/wiki/2003), tiếp nối thành công của *La leçon de cinéma*, ban tổ chức liên hoan phim mở *La leçon de musique*(‘Bài học âm nhạc”) với người chủ trì là những nhạc sĩ danh tiếng như [Nicola Piovani](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicola_Piovani&action=edit&redlink=1)hay [Alexandre Desplat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alexandre_Desplat&action=edit&redlink=1), tới năm [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004)công chúng được tiếp cận với các ngôi sao điện ảnh thông qua *Leçon d’acteur*(“Bài học diễn viên”) với nhiều diễn viên nổi tiếng như [Catherine Deneuve](https://vi.wikipedia.org/wiki/Catherine_Deneuve), [Max Von Sydow](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Max_von_Sydow&action=edit&redlink=1)và [Gena Rowlands](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gena_Rowlands&action=edit&redlink=1).
### Truyền thông và tài trợ
Hãng mua bản quyền truyền hình của liên hoan phim Cannes trong thời gian gần đây là
[Canal+](https://vi.wikipedia.org/wiki/Canal%2B), hãng này đã bỏ ra 6,5 triệu [euro](https://vi.wikipedia.org/wiki/Euro) để tường thuật trực tiếp [Liên hoan phim Cannes 2007](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2007&action=edit&redlink=1). Các nhà tài trợ lớn khác của liên hoan phim là tập đoàn mỹ phẩm [49] [L’Oréal](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Or%C3%A9al&action=edit&redlink=1), hãng sản xuất xe hơi [[50]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-50) [Renault](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Renault_%28t%E1%BA%ADp_%C4%91o%C3%A0n%29&action=edit&redlink=1)và [Audi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Audi). [[51]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-news.caradisiac.com-51) [[51]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-news.caradisiac.com-51)
Bên cạnh các tờ báo và tạp chí lớn chuyên tường thuật về liên hoan như
*, Paris Match* *,* [Le Monde](https://vi.wikipedia.org/wiki/Le_Monde) *, liên hoan Cannes cũng đón một lượng lớn các báo và kênh truyền hình hàng năm. Tính riêng năm* [Première](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Premi%C3%A8re_%28t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD%29&action=edit&redlink=1) [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)tại Cannes đã có 4.500 nhà báo, 300 phóng viên ảnh của trên 1.000 báo viết, 300 kênh truyền hình và 200 hãng thông tấn, 150 đài phát thanh tới đưa tin về sự kiện hàng đầu của điện ảnh thế giới này. [[52]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-52)
### Các kỷ lục
Trong số các nhà điện ảnh tham dự liên hoan phim thì có một số người thường được hưởng sự ưu ái từ ban tổ chức vì phong cách và nghệ thuật làm phim của họ. Trên áp phích kỉ niệm 60 năm ngày thành lập liên hoan phim Cannes, người ta có thể thấy 9 nhà điện ảnh nổi tiếng được coi là “con cưng” (“chouchou”) ở Cannes, đó là
[Souleymane Cissé](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Souleymane_Ciss%C3%A9&action=edit&redlink=1), [Penélope Cruz](https://vi.wikipedia.org/wiki/Penelope_Cruz), [Vương Gia Vệ](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Gia_V%E1%BB%87), [Juliette Binoche](https://vi.wikipedia.org/wiki/Juliette_Binoche), [Jane Campion](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jane_Campion), [Gérard Depardieu](https://vi.wikipedia.org/wiki/G%C3%A9rard_Depardieu), [Bruce Willis](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bruce_Willis), [Samuel L. Jackson](https://vi.wikipedia.org/wiki/Samuel_L._Jackson) và [Pedro Almodóvar](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pedro_Almod%C3%B3var). Các đạo diễn từng hai lần giành giải [53] [Cành cọ vàng](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng), giải thưởng cao quý nhất của liên hoan, là [Francis Ford Coppola](https://vi.wikipedia.org/wiki/Francis_Ford_Coppola)(với *và* [The Conversation](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Conversation&action=edit&redlink=1) *),* [Apocalypse Now](https://vi.wikipedia.org/wiki/Apocalypse_Now) [Bille August](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bille_August)(với *và* [Pelle le conquérant](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pelle_le_conqu%C3%A9rant&action=edit&redlink=1) *),* [Les Meilleures Intentions](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Meilleures_Intentions&action=edit&redlink=1) [Shōhei Imamura](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sh%C5%8Dhei_Imamura&action=edit&redlink=1)(với *và* [La Ballade de Narayama](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Ballade_de_Narayama_%28phim_1983%29&action=edit&redlink=1) *),* [L’Anguille](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Anguille&action=edit&redlink=1) [Emir Kusturica](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Emir_Kusturica&action=edit&redlink=1)(với *và* [Papa est en voyage d’affaires](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Papa_est_en_voyage_d%27affaires&action=edit&redlink=1) *),* [Underground](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Underground_%28phim_1995%29&action=edit&redlink=1) [Luc](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Luc_Dardenne&action=edit&redlink=1)và [Jean-Pierre Dardenne](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean-Pierre_Dardenne&action=edit&redlink=1)(với *và* [Rosetta](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Rosetta_%28phim_1999%29&action=edit&redlink=1) *). Emir Kusturica ngoài hai giải Cành cọ vàng còn được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất (Prix de la mise en scène) với* [L’Enfant](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Enfant_%28phim%29&action=edit&redlink=1) *và giải Giáo dục quốc gia (prix de l’Education Nationale) với* [Le Temps des Gitans](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Temps_des_Gitans&action=edit&redlink=1) *. Trong số các đạo diễn có nhiều phim được chọn tham dự liên hoan có thể kể tới* [La vie est un miracle](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_vie_est_un_miracle&action=edit&redlink=1) [Federico Fellini](https://vi.wikipedia.org/wiki/Federico_Fellini)và [Carlos Saura](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Carlos_Saura&action=edit&redlink=1)(11 phim), [Ingmar Bergman](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ingmar_Bergman)và [André Téchiné](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Andr%C3%A9_T%C3%A9chin%C3%A9&action=edit&redlink=1)(10 phim), [Wim Wenders](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Wim_Wenders&action=edit&redlink=1), [Luis Buñuel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Luis_Bu%C3%B1uel&action=edit&redlink=1), [Michael Cacoyannis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michael_Cacoyannis&action=edit&redlink=1), [Ettore Scola](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ettore_Scola&action=edit&redlink=1)và [Andrzej Wajda](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrzej_Wajda&action=edit&redlink=1)(9 phim) hay [Claude Lelouch](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Claude_Lelouch&action=edit&redlink=1)(7 phim).
Trong lịch sử hơn 60 năm của giải Cannes, chỉ có rất ít diễn viên từng hai lần được trao giải thưởng ở hạng mục diễn xuất. Các nam diễn viên từng hai lần giành giải Vai nam chính xuất sắc nhất (Prix d’interprétation masculine) là
[Marcello Mastroianni](https://vi.wikipedia.org/wiki/Marcello_Mastroianni) ( * và Drame de la jalousie* *),* [Les Yeux noirs](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Yeux_noirs_%28phim_1987%29&action=edit&redlink=1) [Dean Stockwell](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Dean_Stockwell&action=edit&redlink=1)( *và* [Le Génie du mal](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_G%C3%A9nie_du_mal&action=edit&redlink=1) *) và* [Long voyage vers la nuit](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Long_voyage_vers_la_nuit&action=edit&redlink=1) [Jack Lemmon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jack_Lemmon&action=edit&redlink=1)( *và* [Missing](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Port%C3%A9_disparu_%28phim%29&action=edit&redlink=1) *). Các nữ diễn viên từng hai lần giành giải Vai nữ chính xuất sắc nhất (Prix d’interprétation féminine) là* [Le Syndrome chinois](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Syndrome_chinois&action=edit&redlink=1) [Isabelle Huppert](https://vi.wikipedia.org/wiki/Isabelle_Huppert)( *và* [Violette Nozière](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Violette_Nozi%C3%A8re_%28phim%29&action=edit&redlink=1) *),* [La Pianiste](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Pianiste_%28phim%29&action=edit&redlink=1) [Helen Mirren](https://vi.wikipedia.org/wiki/Helen_Mirren)( *và* [Cal](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cal_%28phim%29&action=edit&redlink=1) *),* [La Folie du roi George](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Folie_du_roi_George&action=edit&redlink=1) [Barbara Hershey](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Barbara_Hershey&action=edit&redlink=1)( *và* [Le Bayou](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Bayou&action=edit&redlink=1) *) và* [Un monde à part](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Un_monde_%C3%A0_part_%28phim_1988%29&action=edit&redlink=1) [Vanessa Redgrave](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vanessa_Redgrave)( *và* [Morgan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Morgan_%28phim_1966%29&action=edit&redlink=1) *).* [Isadora](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Isadora&action=edit&redlink=1)
## Chỉ trích và bê bối
### Quyết định của ban giám khảo
[Francis Ford Coppola](https://vi.wikipedia.org/wiki/Francis_Ford_Coppola)tại [Liên hoan phim Cannes 2001](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2001&action=edit&redlink=1), ông là người đồng chiến thắng giải Cành cọ vàng năm 1979 với [Volker Schlöndorff](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Volker_Schl%C3%B6ndorff&action=edit&redlink=1).
Các quyết định của ban giám khảo liên hoan phim Cannes đã nhiều lần gây ra tranh cãi hoặc chịu sự chỉ trích từ phía báo giới và từ chính các thành viên ban giám khảo.
Năm [54] [1960](https://vi.wikipedia.org/wiki/1960), tác phẩm *, phần đầu trong bộ ba phim* [L’Avventura](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Avventura&action=edit&redlink=1) *và* [L’Éclipse](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27%C3%89clipse&action=edit&redlink=1) *của* [La Nuit](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Nuit_%28phim_1961%29&action=edit&redlink=1) [Michelangelo Antonioni](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michelangelo_Antonioni&action=edit&redlink=1)khi công chiếu đã nhận được phản ứng hết sức lạnh nhạt của công chúng, thậm chí khi đạo diễn và nữ diễn viên chính của phim lên nhận Giải của Ban giám khảo, họ còn bị khán giả ném cà chua. Bảy tháng sau khi được chỉ định làm chủ tịch ban giám khảo [[55]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-55) [Liên hoan phim Cannes 1979](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1979&action=edit&redlink=1), nữ nhà văn [Françoise Sagan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7oise_Sagan)trên tờ *đã chỉ trích ban giám đốc của liên hoan phim Cannes trong việc gây sức ép lên ban giám khảo (vốn nghiêng về bộ phim* [Le Matin de Paris](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Matin_de_Paris&action=edit&redlink=1) *của* [Le Tambour](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Tambour_%28phim%29&action=edit&redlink=1) [Volker Schlöndorff](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Volker_Schl%C3%B6ndorff&action=edit&redlink=1)) nhằm trao giải Cành cọ vàng cho tác phẩm *của* [Apocalypse Now](https://vi.wikipedia.org/wiki/Apocalypse_Now) [Francis Ford Coppola](https://vi.wikipedia.org/wiki/Francis_Ford_Coppola). Kết quả cuối cùng của liên hoan 1979 là cả hai bộ phim cùng được chấm ngang điểm và cùng được trao giải Cành cọ vàng. Theo quy tắc thông thường, các thành viên ban giám khảo sẽ giữ bí mật quyết định của mình kể cả sau khi liên hoan phim kết thúc, vì vậy những tiết lộ của Sagan đã châm ngòi cho báo giới Pháp chỉ trích nặng nề liên hoan phim, tuy nhiên ban giám đốc của liên hoan không hề đáp lại hoặc giải thích chính thức về những chỉ trích này. [[56]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-BBB-56) Đôi khi những bê bối về giải thưởng đến từ sự thiếu nhất trí của các thành viên ban giám khảo. Trong [[56]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-BBB-56) [Liên hoan phim Cannes 1987](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1987&action=edit&redlink=1), bộ phim *của đạo diễn người* [Les Yeux noirs](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Yeux_noirs_%28phim_1987%29&action=edit&redlink=1) [Liên Xô](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Nikita Mikhalkov](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nikita_Mikhalkov&action=edit&redlink=1)được đa số thành viên ban giám khảo yêu thích, tuy nhiên vị giám khảo [Elem Klimov](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Elem_Klimov&action=edit&redlink=1)lại cho rằng tác phẩm của Mikhalkov chỉ là “rác rưởi” và dọa sẽ rút khỏi ban giám khảo nếu *Les Yeux noirs*được trao giải Cành cọ vàng. Cuối cùng để tránh cho liên hoan khỏi đổ vỡ, ban giám khảo quyết định trao Cành cọ vàng cho bộ phim của đạo diễn [[56]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-BBB-56) [Maurice Pialat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Maurice_Pialat&action=edit&redlink=1) *.* [Sous le soleil de Satan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sous_le_soleil_de_Satan_%28phim%29&action=edit&redlink=1) Cũng tại [[56]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-BBB-56) [Liên hoan phim Cannes 1987](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1987&action=edit&redlink=1), bộ phim *của* [Yeelen](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Yeelen&action=edit&redlink=1) [Souleymane Cissé](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Souleymane_Ciss%C3%A9&action=edit&redlink=1)trở thành tác phẩm điện ảnh đầu tiên của [châu Phi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2u_Phi)tham gia liên hoan Cannes và lập tức được trao Giải của Ban giám khảo. Trong buổi lễ trao giải, một người đàn ông đã nhảy lên cướp micro và xỉ nhục đạo diễn Cissé khiến đạo diễn [Maurice Pialat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Maurice_Pialat&action=edit&redlink=1), người đã ủng hộ bộ phim từ khi nó còn bị công chúng phản đối, phải can thiệp ngay trên sân khấu trao giải. Tại [[57]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-cannes60.blogs.allocine.fr-57) [Liên hoan phim Cannes 1994](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1994&action=edit&redlink=1), bộ phim gây nhiều tranh cãi *của đạo diễn* [Pulp Fiction](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pulp_Fiction) [Quentin Tarantino](https://vi.wikipedia.org/wiki/Quentin_Tarantino)khi nhận giải Cành cọ vàng cũng gặp phải sự la ó từ khán giả, Tarantino đã trả đũa bằng một [ngón tay giữa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C3%B3n_tay_gi%E1%BB%AFa). Năm [[58]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-58) [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004), tới lượt chính Quentin Tarantino, với tư cách trưởng ban giám khảo, bị một số ý kiến nghi ngờ rằng ông thiên vị khi trao giải Cành cọ vàng cho bộ phim tài liệu cũng gây nhiều tranh cãi là *của đạo diễn* [Fahrenheit 9/11](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fahrenheit_9/11) [Michael Moore](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michael_Moore&action=edit&redlink=1). [[57]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-cannes60.blogs.allocine.fr-57)
Ban giám khảo liên hoan phim Cannes còn chịu sự chỉ trích vì đã bỏ qua nhiều đạo diễn huyền thoại trong danh sách trao giải. Có thể kể tới các đạo diễn
[Ingmar Bergman](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ingmar_Bergman), [Woody Allen](https://vi.wikipedia.org/wiki/Woody_Allen), [Alfred Hitchcock](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock), [Stanley Kubrick](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stanley_Kubrick), [Steven Spielberg](https://vi.wikipedia.org/wiki/Steven_Spielberg), [Claude Sautet](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Claude_Sautet&action=edit&redlink=1), [Bertrand Tavernier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bertrand_Tavernier&action=edit&redlink=1), [André Téchiné](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Andr%C3%A9_T%C3%A9chin%C3%A9&action=edit&redlink=1) và [François Truffaut](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Truffaut). Đạo diễn nổi tiếng của [59] [Điện ảnh Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_Ph%C3%A1p) [Jean-Luc Godard](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jean-Luc_Godard)thì thập chí tới năm [1980](https://vi.wikipedia.org/wiki/1980)mới có phim đầu tiên được chọn tham gia thi chính thức tại Cannes là *. Cho tới năm* [Sauve qui peut (la vie)](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sauve_qui_peut_%28la_vie%29&action=edit&redlink=1) [2009](https://vi.wikipedia.org/wiki/2009)cũng mới chỉ có duy nhất một nữ đạo diễn từng được trao giải Cành cọ vàng, đó là nữ đạo diễn người [New Zealand](https://vi.wikipedia.org/wiki/New_Zealand) [Jane Campion](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jane_Campion)với bộ phim *. Về phía hội đồng chọn phim của liên hoan phim Cannes, tổ chức này cũng thường bị báo giới chĩa mũi nhọn vì hiếm khi chọn các phim thuộc thể loại võ hiệp hoặc kinh dị tham dự thi.* [La Leçon de piano](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Le%C3%A7on_de_piano&action=edit&redlink=1) [[60]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-60)
### Kiểm duyệt
Trong thời gian đầu, các bộ phim được chọn tham dự liên hoan phim thường phải đảm bảo điều kiện của chính phủ Pháp là không động chạm tới chính trị các nước có phim tham gia.
Năm [61] [1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/1956), nước chủ nhà Pháp đã chấp nhận đề nghị của [Cộng hòa Liên bang Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)rút bộ phim tài liệu *của đạo diễn* [Nuit et brouillard](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nuit_et_brouillard_%28phim%29&action=edit&redlink=1) [Alain Resnais](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alain_Resnais&action=edit&redlink=1)ra khỏi liên hoan vì nó nói tới vấn đề nhạy cảm [Shoah](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Shoah&action=edit&redlink=1)và các [trại tập trung](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A1i_t%E1%BA%ADp_trung)của [Đức Quốc xã](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_X%C3%A3). Đã có một số cuộc biểu tình ở Pháp và Đức diễn ra để phản đối quyết định này. [[62]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-Mandelbaum-62) [[62]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-Mandelbaum-62) Kể từ năm [[63]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-63) [1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/1956), sự can thiệp của chính trị vào việc kiểm duyệt phim tham gia dự thi gần như được bãi bỏ. Năm [2003](https://vi.wikipedia.org/wiki/2003), *Guizi lai le*của đạo diễn [Khương Văn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%83n)được dự thi chính thức mặc dù nó chưa được cấp phép chiếu tại quốc gia sản xuất [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), bộ phim vì vậy mặc dù được đánh giá cao tại Cannes nhưng vẫn bị cấm chiếu 5 năm tại [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Tại [[64]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-64) [Liên hoan phim Cannes 2007](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2007&action=edit&redlink=1), Quỹ điện ảnh Farabi thuộc Bộ Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới đại sứ quán Pháp tại [Tehran](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tehran)để phản đối việc bộ phim hoạt hình *của* [Persépolis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pers%C3%A9polis_%28phim%29&action=edit&redlink=1) [Marjane Satrapi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Marjane_Satrapi&action=edit&redlink=1)được chọn dự thi chính thức với lý do đây là một hành động chính trị và phản văn hóa. [[65]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-65) , tuy nhiên bộ phim vẫn được chiếu tại Cannes và nhận được nhiều lời tán thưởng. [[66]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-66)
Không chỉ gặp cản trở từ phía chính phủ các quốc gia, đôi khi Liên hoan phim Cannes còn gặp chỉ trích đến từ Giáo hội Công giáo. Năm
[1960](https://vi.wikipedia.org/wiki/1960), tờ * của L’Osservatore Romano* [Vatican](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vatican)đã đăng liền 7 bài báo chỉ trích bộ phim [Ý](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_%C3%9D) *của đạo diễn* [La Dolce Vita](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Dolce_Vita&action=edit&redlink=1) [Federico Fellini](https://vi.wikipedia.org/wiki/Federico_Fellini)lúc đó vừa được trao giải Cành cọ vàng, các giáo dân còn bị cảnh báo sẽ bị [rút phép thông công](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BA%A1_tuy%E1%BB%87t_th%C3%B4ng)nếu xem bộ phim này. Mãi cho tới năm [1994](https://vi.wikipedia.org/wiki/1994), vài tháng sau khi đạo diễn Fellini qua đời, Nhà thờ Công giáo mới xóa bỏ luật cấm. Tại [[67]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-Catho-67) [Liên hoan phim Cannes 1961](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_1961&action=edit&redlink=1), bộ phim *của* [Viridiana](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Viridiana&action=edit&redlink=1) [Luis Buñuel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Luis_Bu%C3%B1uel&action=edit&redlink=1)mặc dù được dự thi chính thức nhưng lại bị cấm tại chính quốc gia sản xuất là [Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) và bị [[68]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-68) [Nhà thờ Công giáo La Mã](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o)chỉ trích vì tội báng bổ. Tất cả những cản trở kể trên vẫn không ngăn được ban giám khảo liên hoan phim Cannes trao cho [[69]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-69) *Viridiana*giải thưởng cao nhất Cành cọ vàng. Năm [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006), một lần nữa Liên hoan phim Cannes bị Nhà thờ Công giáo chỉ trích vì đã khai mạc bằng bộ phim gây nhiều tranh cãi *của đạo diễn* [Mật mã Da Vinci](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=M%E1%BA%ADt_m%C3%A3_Da_Vinci_%28phim%29&action=edit&redlink=1) [Ron Howard](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ron_Howard). . [[70]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-70)
### Bê bối
Ngay tại liên hoan phim Cannes chính thức đầu tiên năm
[1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946), buổi công chiếu bộ phim * của đạo diễn Les Enchaînés* [Alfred Hitchcock](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock)đã trở thành thảm họa khi các kỹ thuật viên trộn lẫn các cuộn phim với nhau. Năm [[71]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-71) [1975](https://vi.wikipedia.org/wiki/1975), Cung Liên hoan và Hội nghị Cannes đã bị một tổ chức quá khích đánh bom, rất may là không có ai bị thương và liên hoan vẫn tiếp tục diễn ra như bình thường. Năm [[72]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-72) [1983](https://vi.wikipedia.org/wiki/1983), một sự kiện hi hữu đã diễn ra ở Cannes khi các phóng viên ảnh đồng loạt bãi công để phản đối việc ngôi sao của phim *là* [L’Été meurtrier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27%C3%89t%C3%A9_meurtrier_%28phim%29&action=edit&redlink=1) [Isabelle Adjani](https://vi.wikipedia.org/wiki/Isabelle_Adjani)từ chối tham gia họp báo. [[73]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-73)
Năm
[1954](https://vi.wikipedia.org/wiki/1954), liên hoan Cannes phải đối mặt với vụ bê bối lớn khi nữ diễn viên [Simone Silva](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Simone_Silva&action=edit&redlink=1) trong khi chụp ảnh với ngôi sao [Robert Mitchum](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Mitchum&action=edit&redlink=1) trước báo giới đã đồng ý bỏ áo ngực để thay vào đó là hai bàn tay của Mitchum. Vụ bê bối này vừa làm ảnh hưởng tới liên hoan, vừa hủy hoại sự nghiệp của Silva, cô tự tử sau sự kiện này chỉ 3 năm.ref> [Bản mẫu:Img](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Img&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Txt](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Txt&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)** Amélie Charnay (16 mai 2007). [“Scandales sur la Croisette”](http://www.01men.com/editorial/348592/festival-de-cannes/scandales-sur-la-croisette/?di=2&play=0#debutDiaporama). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate= (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))</ref> Tại [Liên hoan phim Cannes 2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes_2005), trong khi bước trên thảm đỏ, [Sophie Marceau](https://vi.wikipedia.org/wiki/Sophie_Marceau) cũng bất cẩn để lộ một phần ngực, sự kiện này cũng gây nên một vụ bê bối nhỏ.
## Phụ lục
### Các con số của 50 năm
Dưới đây là một số con số đáng chú ý của liên hoan sau 50 năm tổ chức từ
[1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946) đến [1996](https://vi.wikipedia.org/wiki/1996): [[74]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_note-74)
- Các quốc gia có nhiều phim dự thi chính thức nhất:
- Các quốc gia có ít phim dự thi chính thức nhất (1 phim):
- Đã có tổng cộng 1.825 phim được chiếu chính thức tại 50 liên hoan phim Cannes với bộ phim đầu tiên là
*của đạo diễn* [Les Enchaînés](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Encha%C3%AEn%C3%A9s&action=edit&redlink=1) [Alfred Hitchcock](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock).
- Từ năm
[1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946)đến năm [1996](https://vi.wikipedia.org/wiki/1996)đã có tổng cộng 58 Cành cọ vàng được trao, các nước giành được nhiều Cành cọ vàng nhất là:
### Tài liệu tham khảo
- Lịch sử liên hoan phim
[Henri Cartier-Bresson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henri_Cartier-Bresson&action=edit&redlink=1)( [1982](https://vi.wikipedia.org/wiki/1982)). *Les vingt marches aux étoiles*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Alain Lefeuvre. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2-85939-508-3](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2-85939-508-3). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Maurice Bessy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Maurice_Bessy&action=edit&redlink=1)( [1982](https://vi.wikipedia.org/wiki/1982)). *Cannes: trente-cinq ans*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): Festival de Cannes. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Claude-Jean Philippe](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Claude-Jean_Philippe&action=edit&redlink=1)( [1987](https://vi.wikipedia.org/wiki/1987)). *Cannes, le Festival*(bằng tiếng Pháp). [Lyon](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lyon): [Nathan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nathan_%28%C3%A9dition%29&action=edit&redlink=1). tr. 171. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2092905548](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2092905548)Kiểm tra giá trị
|isbn=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_isbn)). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Jean-Marie Gustave Le Clézio](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jean-Marie_Gustave_Le_Cl%C3%A9zio)et Robert Chazal ( [1987](https://vi.wikipedia.org/wiki/1987)). *Les années Cannes, 40 ans de festival*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): 5 Continents. tr. 148. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2218079798](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2218079798). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Jean Bresson (
[1988](https://vi.wikipedia.org/wiki/1988)). *La Fabuleuse Histoire de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Édition du Rocher. tr. 350. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2268001005](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2268001005)Kiểm tra giá trị
|isbn=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_isbn)). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Gilles Jacob](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Jacob&action=edit&redlink=1)( [1992](https://vi.wikipedia.org/wiki/1992)). *Les Visiteurs de Cannes. Cinéastes à l’œuvre*(bằng tiếng Pháp). Paris: Hatier. tr. 300. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2-218-05187-7](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2-218-05187-7). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) *Cannes: un demi-siècle de chef d’œuvre*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [L’Express](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Express&action=edit&redlink=1). [1994](https://vi.wikipedia.org/wiki/1994). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Pierre Billard](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre_Billard_%28sc%C3%A9nariste%29&action=edit&redlink=1)( [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997)). *D’or et de Palmes, le Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Lille](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lille): [Gallimard](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gallimard&action=edit&redlink=1). tr. 128. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2070533770](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2070533770)Kiểm tra giá trị
|isbn=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_isbn)). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- François Gaurin (
[1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997)). *Cannes: 50 ans de jeunes talents*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Casterman. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Gérard Pangan (
[1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997)). *Cannes, les années Festival*(bằng tiếng Pháp). [Brest](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Brest&action=edit&redlink=1): [Arte](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Arte&action=edit&redlink=1). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Michel Pascal](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michel_Pascal&action=edit&redlink=1)( [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997)). *Cannes, cris et chuchotements*(bằng tiếng Pháp). [Antibes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Antibes): Nil Édition. tr. 240. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2841110745](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2841110745). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Emmanuel Ethis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Emmanuel_Ethis&action=edit&redlink=1)(dir.) (2001). *Aux marches du palais. Le festival de Cannes sous le regard des sciences sociales*(bằng tiếng Pháp). Paris: La Documentation Française. tr. 259. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2110048328](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2110048328). Đã bỏ qua tham số không rõ
|collection=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))
- François Cheval, Peter Knapp, et Stéphane Kossman (
[2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004)). *Observations sur les marches de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Montpellier](https://vi.wikipedia.org/wiki/Montpellier): [Marval](https://vi.wikipedia.org/wiki/Marval). tr. 136. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2862343765](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2862343765). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Henri-Jean Servat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry-Jean_Servat&action=edit&redlink=1)( [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004)). *La Légende de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): Assouline. tr. 168. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2843235642](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2843235642). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Yves Manciet (
[2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004)). *Cannes: Premières années du Festival*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Thoba’s. tr. 92. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2952013713](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2952013713). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Nathalie Cuman (
[2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/2005)). *Cannes fait son cinéma*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Timée. tr. 146. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2951895291](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2951895291). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Gérard Uferas et
[Marc Bessou](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Marc_Bessou&action=edit&redlink=1)( [2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/2005)). *Les Coulisses du Festival*(bằng tiếng Pháp). [Lille](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lille): [Flammarion](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Groupe_Flammarion&action=edit&redlink=1). tr. 160. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2080113976](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2080113976). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Jacques Barozzi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jacques_Barozzi&action=edit&redlink=1)( [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006)). *Le Goût de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Mercure de France. tr. 120. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2715226144](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2715226144). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Jean A. Gili, Charles Tesson et Daniel Sauvaget (
[2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006)). *Les Grands réalisateurs*(bằng tiếng Pháp). [Larousse](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89ditions_Larousse&action=edit&redlink=1). tr. 239. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2035055636](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2035055636). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Jacqueline Monsigny](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jacqueline_Monsigny&action=edit&redlink=1)et [Edward Meeks](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Edward_Meeks&action=edit&redlink=1)( [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Le Roman du Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): Éditions du Rocher. tr. 381. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2268061930](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2268061930). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Elisabeth Quin](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89lisabeth_Quin&action=edit&redlink=1)et [Noël Simsolo](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=No%C3%ABl_Simsolo&action=edit&redlink=1)( [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Ils & elles ont fait le Festival*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Cahiers du cinéma](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Cahiers_du_cin%C3%A9ma&action=edit&redlink=1). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Emanuele Scorcelletti](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Emanuele_Scorcelletti&action=edit&redlink=1)( [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Le Festival de Cannes vu par Emanuele Scorcelletti*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Michel Lafon. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) *100 Photos du Festival de Cannes pour la liberté de la presse*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Reporters sans frontières](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn_kh%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi). [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007). tr. 100. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Frédéric Mitterrand](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Mitterrand&action=edit&redlink=1)( [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Le Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Robert Laffont](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89ditions_Robert_Laffont&action=edit&redlink=1). tr. 256. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2221108817](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2221108817). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Jean Ollé-Laprune (
[2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Le Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): Hugo & cie. tr. 207. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2755601434](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2755601434). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Antoine de Baeque (
[2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Les leçons de cinéma du Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): Éditions du Panama. tr. 114. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2755702559](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2755702559). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Thierry Frémaux](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thierry_Fr%C3%A9maux&action=edit&redlink=1)( [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Cannes, c’est l’écho du Monde*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): [L’Express](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Express&action=edit&redlink=1). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Henri-Jean Servat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry-Jean_Servat&action=edit&redlink=1)( [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007)). *Si le Festival de Cannes était conté*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): Filipacchi, illustration de [Paris Match](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Paris_Match&action=edit&redlink=1). tr. 183. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2850189383](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2850189383). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Phóng sự
[Philippe Erlanger](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Philippe_Erlanger&action=edit&redlink=1)( [1974](https://vi.wikipedia.org/wiki/1974)). *La France sans étoiles*(bằng tiếng Pháp). [Antibes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Antibes): Plon. tr. 356. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Maurice Bessy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Maurice_Bessy&action=edit&redlink=1)( [1977](https://vi.wikipedia.org/wiki/1977)). *Le Passager du souvenir*(bằng tiếng Pháp). [Cannes](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cannes): [Albin Michel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89ditions_Albin_Michel&action=edit&redlink=1). tr. 282. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2226004556](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2226004556). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Séverine Caneele](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%A9verine_Caneele)( [2000](https://vi.wikipedia.org/wiki/2000)). *Des pavés du Nord au Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Robert Laffont](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%89ditions_Robert_Laffont&action=edit&redlink=1). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Tiểu thuyết
[Pierre Rocher](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre_Rocher&action=edit&redlink=1)( [1958](https://vi.wikipedia.org/wiki/1958)). *Irène et le Festival*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Plon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Plon&action=edit&redlink=1). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Théo Lumières (
[1991](https://vi.wikipedia.org/wiki/1991)). *Meurtre au Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Calmann-Lévy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Calmann-L%C3%A9vy&action=edit&redlink=1). tr. 238. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2702118593](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2702118593). Đã bỏ qua tham số không rõ
|collection=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- J B Livingstone (
[1992](https://vi.wikipedia.org/wiki/1992)). *Crime au Festival de Cannes*(bằng tiếng Pháp). [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris): [Gérard de Villiers](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=G%C3%A9rard_de_Villiers&action=edit&redlink=1). tr. 254. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2738657273](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2738657273). Đã bỏ qua tham số không rõ
|collection=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Đã bỏ qua tham số không rõ
|publi=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Phim điện ảnh
[1978](https://vi.wikipedia.org/wiki/1978): *của* [Evening in Byzantium](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Evening_in_Byzantium&action=edit&redlink=1) [Jerry London](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jerry_London&action=edit&redlink=1). Liên hoan bị tấn công và phải tạm ngưng do khủng bố. Đạo diễn bởi [Jerry London](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jerry_London&action=edit&redlink=1)với diễn xuất của [Glenn Ford](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Glenn_Ford&action=edit&redlink=1)và [Eddie Albert](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Eddie_Albert&action=edit&redlink=1). Dựa trên tác phẩm của [Irwin Shaw](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Irwin_Shaw&action=edit&redlink=1). [1979](https://vi.wikipedia.org/wiki/1979): *của* [Une affaire presque parfaite](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Une_affaire_presque_parfaite&action=edit&redlink=1) [Jerry London](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jerry_London&action=edit&redlink=1). Một bộ phim tình cảm hài hước về chuyện tình giữa một nhà làm phim với vợ của người sản xuất diễn ra trong chính liên hoan phim Cannes với diễn xuất của [Keith Carradine](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Keith_Carradine&action=edit&redlink=1). [1982](https://vi.wikipedia.org/wiki/1982): *của* [La Mémoire](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_M%C3%A9moire&action=edit&redlink=1) [Youssef Chahine](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Youssef_Chahine&action=edit&redlink=1) [1986](https://vi.wikipedia.org/wiki/1986): *(TV)* [Canned Film Festival](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Canned_Film_Festival&action=edit&redlink=1) [1994](https://vi.wikipedia.org/wiki/1994): *của* [La Cité de la peur](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Cit%C3%A9_de_la_peur_%28phim_1994%29&action=edit&redlink=1) [Alain Berbérian](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alain_Berb%C3%A9rian&action=edit&redlink=1). Một phim hài được đạo diễn bởi [Alain Berberian](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alain_Berberian&action=edit&redlink=1)với diễn xuất của [Alain Chabat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Alain_Chabat&action=edit&redlink=1), [Chantal Lauby](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chantal_Lauby&action=edit&redlink=1), [Gérard Darmon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=G%C3%A9rard_Darmon&action=edit&redlink=1). [1994](https://vi.wikipedia.org/wiki/1994): *của* [Grosse Fatigue](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Grosse_Fatigue&action=edit&redlink=1) [Michel Blanc](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michel_Blanc&action=edit&redlink=1) [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997): *của* [Especial Cannes: 50 Anos de Festival](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Especial_Cannes:_50_Anos_de_Festival&action=edit&redlink=1) [Fernando Matos Silva](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Fernando_Matos_Silva&action=edit&redlink=1)(TV) [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997): *của* [Cannes… les 400 coups](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cannes..._les_400_coups&action=edit&redlink=1) [Gilles Nadeau](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Nadeau&action=edit&redlink=1) [1997](https://vi.wikipedia.org/wiki/1997): *của* [Crème et Châtiment](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cr%C3%A8me_et_Ch%C3%A2timent&action=edit&redlink=1) [Jan Bucquoy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Bucquoy&action=edit&redlink=1) [2000](https://vi.wikipedia.org/wiki/2000): *của* [Murder at the Cannes Film Festival](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Murder_at_the_Cannes_Film_Festival&action=edit&redlink=1) [Harvey Frost](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Harvey_Frost&action=edit&redlink=1)(TV) [2001](https://vi.wikipedia.org/wiki/2001): *của* [Festival in Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Festival_in_Cannes&action=edit&redlink=1) [Henry Jaglom](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry_Jaglom&action=edit&redlink=1). Phim về màn thỏa thuận của ngành công nghiệp giải trí giữa những nhà làm phim với nhau diễn ra trong suốt liên hoan phim. Đạo diễn bởi Henry Jaglom với diễn xuất của [Greta Scacchi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Greta_Scacchi), [Maximilian Schell](https://vi.wikipedia.org/wiki/Maximilian_Schell)và [Ron Silver](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ron_Silver&action=edit&redlink=1). [2002](https://vi.wikipedia.org/wiki/2002): *của* [Femme fatale](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Femme_fatale_%28phim_2002%29&action=edit&redlink=1) [Brian De Palma](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Brian_De_Palma&action=edit&redlink=1). Phim hành động kể về việc đánh cắp những viên kim cương được đeo bởi một người mẫu nổi tiếng nhân dịp dự liên hoan. Đạo diễn bởi [Brian De Palma](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Brian_De_Palma&action=edit&redlink=1)với diễn xuất của [Rebecca Romijn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Rebecca_Romijn&action=edit&redlink=1)và [Antonio Banderas](https://vi.wikipedia.org/wiki/Antonio_Banderas). [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004): *của* [Souvenirs d’un président de festival de Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Souvenirs_d%27un_pr%C3%A9sident_de_festival_de_Cannes&action=edit&redlink=1) [Elio Lucantonio](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Elio_Lucantonio&action=edit&redlink=1) [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004): *của* [Quand Cannes flirte avec l’Histoire](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Quand_Cannes_flirte_avec_l%27Histoire&action=edit&redlink=1) [Bruno Roy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bruno_Roy&action=edit&redlink=1) [2005](https://vi.wikipedia.org/wiki/2005): *của* [Les Vacances de Noël](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Vacances_de_No%C3%ABl&action=edit&redlink=1) [Jan Bucquoy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Bucquoy&action=edit&redlink=1)và [Francis De Smet](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Francis_De_Smet&action=edit&redlink=1) [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006): *của* [Cannes, 60 ans d’histoire](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cannes,_60_ans_d%27histoire&action=edit&redlink=1) [Gilles Nadeau](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Nadeau&action=edit&redlink=1) [2006](https://vi.wikipedia.org/wiki/2006): *của* [Une année à Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Une_ann%C3%A9e_%C3%A0_Cannes&action=edit&redlink=1) [Bruno Roy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bruno_Roy&action=edit&redlink=1)(TV) [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007): *của* [Les Vacances de Mr. Bean](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Les_Vacances_de_Mr._Bean&action=edit&redlink=1) [Steve Bendelack](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Steve_Bendelack&action=edit&redlink=1) [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007): *của* [Tenue de soirée](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tenue_de_soir%C3%A9e_%28phim_t%C3%A0i_li%E1%BB%87u%29&action=edit&redlink=1) [Michel Drucker](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Michel_Drucker&action=edit&redlink=1)(TV) [2007](https://vi.wikipedia.org/wiki/2007): *của* [Une année à Cannes](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Une_ann%C3%A9e_%C3%A0_Cannes&action=edit&redlink=1) [Bruno Roy](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bruno_Roy&action=edit&redlink=1)(TV) [2008](https://vi.wikipedia.org/wiki/2008): *của* [Panique à Hollywood](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Panique_%C3%A0_Hollywood&action=edit&redlink=1) [Barry Levinson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Barry_Levinson&action=edit&redlink=1)
### Chú thích
[^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-1) *Chronique du Cinéma*(bằng tiếng Pháp). Paris: Chroniques. 1938. tr. 24. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-2) **(tiếng Pháp)**Commune de Cannes (1997). [“Histoire du Festival”](http://www.cannes-on-line.com/Francais/histfestivalfr.html). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** [Bản mẫu:Vid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Vid&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)** [Institut national de l’audiovisuel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Institut_national_de_l%27audiovisuel&action=edit&redlink=1)(2007). [“60 ans de Festival de Cannes”](http://www.ina.fr/archivespourtous/index.php?vue=notice&from=fulltext&full=Ingmar+Bergman&cs_page=2&cs_order=0&num_notice=18&total_notices=35). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-4) **(tiếng Pháp)**Mariano Saiu (Conférence d’avril 2004). [“Historique du syndicat HCR-CGT”](http://hcrcannes.ifrance.com/pdf/historique.pdf)(PDF). Page 4. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-5) [Henri-Jean Servat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry-Jean_Servat&action=edit&redlink=1)( [1988](https://vi.wikipedia.org/wiki/1988)). *La Légende de Cannes*(bằng tiếng Pháp). Paris: Assouline. tr. 13. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2843235642](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2843235642). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-6) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Festival 1946”](http://www.cannes-fest.com/an1946.htm). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-7) **(tiếng Pháp)**Infos jeunes (2007). [“Le Festival en Chiffre”](http://www.infosjeunes.com/Le-festival-en-chiffres_a52197.html). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**Commune de Cannes. [“Entretien de Philippe Erlanger et du dirigeant de la Mostra de Venise”](http://www.cannes-on-line.com/fr/sedivertir/cannes_et_le_festival/actualites/2007_60e_festival/01_retrospective). Chapitre: *Cannes et Venise en concurrence*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-Debut_9-0) **(tiếng Pháp)**Se Divertir. [“Retrospective du Festival de Cannes”](http://www.cannes-on-line.com/fr/sedivertir/cannes_et_le_festival/actualites/2007_60e_festival/01_retrospective). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-10) [Bản mẫu:Vid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Vid&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)** [Institut national de l’audiovisuel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Institut_national_de_l%27audiovisuel&action=edit&redlink=1). [“Fresque intéractive du Festival de Cannes”](http://www.ina.fr/cannes/fresque_cannes/Fr/Html/PrincipaleAccueil.php?Hauteur=874). Voir l’année *1947*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-11) [Henri-Jean Servat](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry-Jean_Servat&action=edit&redlink=1)( [1988](https://vi.wikipedia.org/wiki/1988)). *La Légende de Cannes*(bằng tiếng Pháp). Paris: Assouline. tr. 64. [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [2843235642](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2843235642). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-12) **(tiếng Pháp)**Commune de Cannes. [“Rétrospective du Festival de Cannes”](http://www.cannes-on-line.com/fr/sedivertir/cannes_et_le_festival/actualites/2007_60e_festival/01_retrospective). Chapitre: *L’Ambiance made in Cannes*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-13) **(tiếng Pháp)**Thierry Marck ( [14 mai](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=14_mai&action=edit&redlink=1) [2004](https://vi.wikipedia.org/wiki/2004)). [“Ouverture de “Visions sociales” à Cannes”](http://www.asmeg.org/index.php?template=article&ref=4&are_ref=2442). CCASfr. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-14) **(tiếng Pháp)**Commune de Cannes. [“Rétrospective du Festival de Cannes”](http://www.cannes-on-line.com/fr/sedivertir/cannes_et_le_festival/actualites/2007_60e_festival/01_retrospective). Chapitre: *Un concours équitable*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-15) **(tiếng Pháp)**Commune de Cannes. [“Rétrospective du Festival de Cannes”](http://www.cannes-on-line.com/fr/sedivertir/cannes_et_le_festival/actualites/2007_60e_festival/01_retrospective). Chapitre: *Robert Favre Le Bret et la Commission de sélection entrent en scène*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-16) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Histoire du Festival”](http://www.festival-cannes.fr/index.php/fr/about/festivalHistory). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-17) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Petite histoire de la Palme d’or”](http://www.festival-cannes.fr/fr/about/history/goldenpalm). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-18) [Bản mẫu:Vid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Vid&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)** [INA](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=INA&action=edit&redlink=1), archives pour tous (1955). [“Grace Kelly et le Prince Rainier se rencontrent à Cannes”](http://www.ina.fr/archivespourtous/index.php?vue=notice&id_notice=AFE85006719). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-19) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Histoire du Festival de Cannes”](http://www.festival-cannes.fr/fr/about/festivalHistory). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-20) **(tiếng Pháp)**Jérôme Paillard. [“Le marché du film de Cannes, le premier au monde, invente le speed dating”](http://actualite.aol.fr/culture/le-marche-du-film-de-cannes-le-premier-au-monde-invente-le-speed-dating-/407062/p-article_cat/article_titre/article_id/article.html). [AFP](https://vi.wikipedia.org/wiki/AFP). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**Commune de Cannes. [“Histoire du Festival de Cannes”](http://www.cannes-on-line.com/Francais/histfestivalfr.html). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-22) **(tiếng Pháp)**DVDRama. [“La Semaine internationale de la critique”](http://www.dvdrama.com/news.php?20237&page=2). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-23) **(tiếng Pháp)**Site officiel de la SIC. [“Semaine internationale de la critique”](http://www.semainedelacritique.com/sites/rubrique.php3?id_rubrique=148). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **â** **(tiếng Pháp)**Site du Festival de Cannes. [“Festival de Cannes 1968”](http://www.cannes-fest.com/an1968.htm). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-25) **(tiếng Pháp)**Jean-Luc Douin. [“A la Quinzaine des réalisateurs, la ligne ténue entre reportage et fiction”](http://www.lemonde.fr/web/article/0,1-0@2-766360,36-915367,0.html). [Le Monde](https://vi.wikipedia.org/wiki/Le_Monde). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-26) **(tiếng Pháp)** [“La Quinzaine des réalisateurs, site officiel”](http://www.quinzaine-realisateurs.com/go/histoire/). Chapitre: *Édition 1969*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Festival de Cannes 1972”](http://www.cannes-fest.com/an1972.htm). Chapitre: *Contexte*. Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-28) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Festival de Cannes 1978”](http://www.cannes-fest.com/an1978.htm). Truy cập 9. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-29) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Édition 1978”](http://www.cannes-fest.com/an1978.htm). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-30) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Édition 1983”](http://www.cannes-fest.com/an1983.htm). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-31) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Édition 1983, critique du Palais”](http://www.cannes-fest.com/an1983.htm). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-32) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Édition 1983”](http://www.cannes-fest.com/an1983.htm). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-33) [Bản mẫu:Vid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Vid&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)**Vanessa Paradis (1995). [“Le Tourbillon de la Vie par V. Paradis”](http://cannes60.blogs.allocine.fr/index.blog?blog=cannes60&themeID=12274). [Allocine](https://vi.wikipedia.org/wiki/AlloCin%C3%A9). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-34) **(tiếng Pháp)**Ciné fondation. [“site officiel”](http://www.cinefondation.com/selection/). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-35) **(tiếng Pháp)**Ciné fondation. [“Site officiel”](http://www.cinefondation.com/selection/). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-36) **(tiếng Pháp)**Ciné fondation. [“Atelier, sous section de la ciné fondation”](http://www.cinefondation.com/atelier/index.php?langue=6001). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-37) **(tiếng Pháp)** [Quid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Quid&action=edit&redlink=1). [“60 ans de Festival”](http://www.quid.fr/zoom/index.php/2007/05/16/298-cinema-festivals-cannes-60e-festival-de-cannes). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-38) **(tiếng Pháp)**Comme au cinéma. [“Festival de Cannes”](http://www.commeaucinema.com/news.php3?nominfos=80646). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-39) **(tiếng Pháp)** [Allociné](https://vi.wikipedia.org/wiki/AlloCin%C3%A9). [“La SIC, et le Festival de Cannes”](http://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=18401745.html). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)** [Quid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Quid&action=edit&redlink=1). [“60 ans de Festival de Cannes”](http://www.quid.fr/zoom/index.php/2007/05/16/298-cinema-festivals-cannes-60e-festival-de-cannes). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**Propos de l’AFP recueillis par Infos Jeunes. [“Comment est sélectionné un film ?”](http://www.infosjeunes.com/Comment-est-selectionne-un-film-_a52198.html). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-42) **(tiếng Pháp)**Propos de l’AFP recueillis par Infos Jeune. [“Comment est sélectionné un film ?”](http://www.infosjeunes.com/Comment-est-selectionne-un-film-_a52198.html). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Interview de Gilles Jacob dans Studio, mai 1997, n°122** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-43)
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**« [Protocole Cannois au Festival](http://www.infosjeunes.com/Festival-de-Cannes-Protocole-cannois_a50541.html)», Propos de l’AFP recueillis par Infos Jeunes, consulté le 9 juin 2007 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-45) **(tiếng Pháp)**Publicitaire de Cannes. [“Tendances de mode à Cannes”](http://www.tendances-de-mode.com/2007/04/24/156-diane-kruger-festival-cannes-2007). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Hors série de** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-46) [Studio magazine](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Studio_magazine&action=edit&redlink=1)pour les 60 ans du Festival de Cannes, mai 2007 [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-47) **(tiếng Pháp)**DVD Critiques. [“Les fêtes de Cannes”](http://www.dvdcritiques.com/news/news_visu.aspx?dvd=1587). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-48) **(tiếng Pháp)**Ciné mémento. [“Les leçons du Festival de Cannes”](http://www.cine-memento.fr/lecons-cinema-festival-cannes-p-7759.html). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-49) **(tiếng Pháp)** [Le Monde](https://vi.wikipedia.org/wiki/Le_Monde)(édition du 16 mai 2007). [“Sponsors et médias à Cannes”](http://www.lemonde.fr/web/article/0,1-0@2-766360,36-912297,0.html?xtor=RSS-3236). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-50) **(tiếng Pháp)** [Le Monde](https://vi.wikipedia.org/wiki/Le_Monde)(édition du 16 mai 2007). [“Penelope Cruz et L’oréal, un dilemme pour Cannes”](http://www.lemonde.fr/web/article/0,1-0@2-766360,36-912297,0.html?xtor=RSS-3236). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)**Caradisiac. [“Sponsors à Cannes, Audi / Renault ?”](http://news.caradisiac.com/Festival-de-Cannes-Audi-sera-VIP-294). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-52) **(tiếng Pháp)**Le Nouvel Observateur. [“Le 60×10](http://tempsreel.nouvelobs.com/speciales/cannes_2007/20070510.OBS6527/le_60e_festival_de_cannesen_chiffres.html). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: {{{1}}}Cannes en chiffre”
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-53) [Bản mẫu:Img](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Img&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes (mai 2007). [“Affiche du Festival de Cannes 2007”](http://www.festival-cannes.fr/fr/festivalServices/downloadPosters). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Eric Libiot,** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-SERT_54-0) [L’Express](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Express&action=edit&redlink=1), interview de [Thierry Frémaux](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thierry_Fr%C3%A9maux&action=edit&redlink=1)le 25 avril 2004: « Cannes c’est l’écho du monde », **(tiếng Pháp)** [lire en ligne](http://www.lexpress.fr/mag/cinema/dossier/entretiencine/dossier.asp?ida=457285), consulté le 9 juin 2007 **D’après le long métrage** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-55) *(* [Cannes, 60 ans d’histoire](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cannes,_60_ans_d%27histoire&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)**) de [Gilles Nadeau](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilles_Nadeau&action=edit&redlink=1)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Pascal Mérigeau](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pascal_M%C3%A9rigeau&action=edit&redlink=1), [le Nouvel Observateur](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Nouvel_Observateur&action=edit&redlink=1), n° 2218
- ^
**a** **ă** **(tiếng Pháp)** [Allocine](https://vi.wikipedia.org/wiki/AlloCin%C3%A9). [“Les plus beaux moments du Festival”](http://cannes60.blogs.allocine.fr/index.blog?blog=cannes60&themeID=12274). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-58) [Bản mẫu:Vid](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Vid&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)** [INA](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=INA&action=edit&redlink=1)(1994). [“Voir la vidéo (doigt d’honneur de Tarantino)”](http://www.ina.fr/cannes/index.php?vue=notice&id_notice=I00002787). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-59) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Le Festival en Chiffre”](http://www.cannes-fest.com/noms.htm). rubrique: « Les grands absent des Palmes d’or ». Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Nidam Abdi, Le Point: interview de Thierry Frémaux, mai 2007** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-60) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-61) [le Nouvel Observateur](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Nouvel_Observateur&action=edit&redlink=1), Hors série n°29, spécial Cannes 60 ans
- ^
**a** [Jacques Mandelbaum, « Nuit et Brouillard, affaire trouble »,](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-Mandelbaum_62-1) **ă** [Le Monde](https://vi.wikipedia.org/wiki/Le_Monde), [ISSN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISSN) [0395-2037](http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/LNG=EN/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8&TRM=0395-2037), 22 août 2006 [Bản mẫu:Lire en ligne](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Lire_en_ligne&action=edit&redlink=1) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-63) **(tiếng Pháp)**Gilles Gony. [“Nuit et Brouillard”](http://www.cndp.fr/Tice/Teledoc/dossiers/dossier_brouillard.htm). Centre National de la Documentation Pédagogique. Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-64) **(tiếng Pháp)**Bérénice Reynaud (Février 2003). [“Nouvelles Chines, nouveaux cinéma”](http://www.monde-diplomatique.fr/2003/02/REYNAUD/9929). le Monde diplomatique. Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Cf. Nicole Vulser, « Le débat politique s’invite à Cannes »,** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-65) [Le Monde](https://vi.wikipedia.org/wiki/Le_Monde), [ISSN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISSN) [0395-2037](http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/LNG=EN/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8&TRM=0395-2037), 26 mai 2007 [Bản mẫu:Lire en ligne](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Lire_en_ligne&action=edit&redlink=1)et **(tiếng Pháp)**AFP (2007). [“Téhéran dénonce la présence de Persepolis à Cannes”](http://www.liberation.fr/actualite/monde/255105.FR.php). Libération. Truy cập 9 juin 2007. Đã bỏ qua tham số không rõ
|mois=(gợi ý
|month=) (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored_suggest)); Đã bỏ qua tham số không rõ
|jour=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-66) **(tiếng Pháp)**Didier Péron. [“« Persepolis » anime Téhéran”](http://www.ecrans.fr/spip.php?article1403). [Écrans](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lib%C3%A9ration_%28journal%29&action=edit&redlink=1). Truy cập 9 juin 2007. Đã bỏ qua tham số không rõ
|en ligne le=(gợi ý
|archive-date=) (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored_suggest)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-Catho_67-0) [Pascal Mérigeau](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pascal_M%C3%A9rigeau&action=edit&redlink=1), [le Nouvel Observateur](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Nouvel_Observateur&action=edit&redlink=1), n° 2218, spécial 60 ans de Cannes [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-68) **(tiếng Pháp)** [“L’Ange exterminateur, dossier pédagogique”](http://www.bifi.fr/upload/bibliotheque/File/Lyc%C3%A9ens%20au%20cin%C3%A9ma%20PDF/ange.pdf)(PDF). Bibliothèque du film ( [BiFi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Biblioth%C3%A8que_du_Film&action=edit&redlink=1)) et le [CNC](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Centre_national_de_la_cin%C3%A9matographie&action=edit&redlink=1). 2001. Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Iris Mazacuratti,** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-69) [Ciné Live](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cin%C3%A9_Live&action=edit&redlink=1)n° 101, Mai 2006, page 37, « Cannes, la sélection décodée », sous section: *scandales et histoires*, publié par Cyber Press Publishing **Laurent Cotillon et Véronique Trouillet,** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-70) [Ciné Live](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cin%C3%A9_Live&action=edit&redlink=1), Mai 2006, n° 101, page 38, Interview de [Thierry Frémaux](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thierry_Fr%C3%A9maux&action=edit&redlink=1) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-71) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Festival de Cannes, plus de détails”](http://www.cannes-fest.com/an1946.htm). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-72) [Bản mẫu:Img](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Img&action=edit&redlink=1)+ [Bản mẫu:Txt](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Txt&action=edit&redlink=1) **(tiếng Pháp)**Aurélie Gerlach (16 mai 2007). [“Cannes: 60 ans d’émotion et de scandales”](http://www.femmeactuelle.fr/loisirs/cine_dvd__1/festival_de_cannes_2007/60_ans_d_anecdotes_cannoises). Femme actuelle. Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Gilles Nadeau,** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-73) *, 2006, partie 1* [Cannes, 60 ans d’histoire](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cannes,_60_ans_d%27histoire&action=edit&redlink=1) [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes#cite_ref-74) **(tiếng Pháp)**Festival de Cannes. [“Le Festival en chiffre”](http://www.cannes-fest.com/chiffres.htm). Truy cập 9 juin 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
## Liên kết ngoài
|
|![]()
[Liên hoan phim Cannes](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cannes_Film_Festival?uselang=vi) **(tiếng Pháp)** **(tiếng Anh)** [Trang web chính thức](http://www.festival-cannes.fr/)của Liên hoan phim Cannes **(tiếng Pháp)** [Liên hoan Cannes](http://www.ina-festivaldecannes.com/)trên trang của Viện Nghe nhìn Quốc gia Pháp (INA)
- (tiếng Anh, Pháp)
[Liên hoan Cannes](http://www.imdb.com/event/ev0000147/)trên [IMDb](https://vi.wikipedia.org/wiki/Internet_Movie_Database)
|
|
|
|[Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): **Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG** [Tâm sáng Ức Trai trong tựa ngọc](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/19/tam-sang-uc-trai-trong-tua-ngoc/) [Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/18/binh-ngo-dai-cao-cua-nguyen-trai/) [Chào ngày mới 19 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/18/chao-ngay-moi-19-thang-9/) [Đọc “nỗi ám ảnh của quá khứ”](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/18/noi-am-anh-cua-qua-khu-tran-quoc-vuong/) [Chào ngày mới 18 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/17/chao-ngay-moi-18-thang-9/) [Chào ngày mới 17 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/17/chao-ngay-moi-17-thang-9/) [Nguyễn Du 250 năm nhìn lại](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/16/nguyen-du-250-nhin-lai/) [Chào ngày mới 16 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/16/chao-ngay-moi-16-thang-9/) [Chào ngày mới 15 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/15/chao-ngay-moi-15-thang-9/) [Bàn cờ thế sự](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/14/ban-co-the-su/) [Chào ngày mới 14 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/13/chao-ngay-moi-14-thang-9/) [Chào ngày mới 13 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/12/chao-ngay-moi-13-thang-9/) [Cây Lương thực 9.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/12/cay-luong-thuc-9-2015/) [Chào ngày mới 12 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/12/chao-ngay-moi-12-thang-9/) [Tháp Tự Do giấc mơ Mỹ](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/11/thap-tu-do-giac-mo-my/) [Chào ngày mới 11 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/10/chao-ngay-moi-11-thang-9/) [Lương tri tỉnh thức](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/10/luong-tri-tinh-thuc/) [Chào ngày mới 10 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/09/chao-ngay-moi-10-thang-9/) [Chiến tranh và hòa bình](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/09/chien-tranh-va-hoa-binh/) [Chào ngày mới 9 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/08/chao-ngay-moi-9-thang-9/) [Những người Việt lỗi lạc ở FAO](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/08/nhung-nguoi-viet-loi-lac-o-fao/) [Chuyện vỉa hè](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/07/chuyen-via-he-2/) [Chào ngày mới 8 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/07/chao-ngay-moi-8-thang-9/) [Chuyện vỉa hè](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/07/chuyen-via-he/) [Chào ngày mới 7 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/06/chao-ngay-moi-7-thang-9/) [Đến Neva nhớ Pie Đại Đế](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/06/neva-sankt-peterburg-pie-dai-de/) [Chào ngày mới 6 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/06/chao-ngay-moi-6-thang-9/) [Sấm ký đồng dao huyền thoại](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/05/sam-ky-dong-dao-huyen-thoai/) [Chào ngày mới 5 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/chao-ngay-moi-5-thang-9/) [Cây Lương thực 8.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/cay-luong-thuc-8-2015/) [Khoang trời thung dung](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/khoang-troi-thung-dung/) [Văn pháp Truyện Kiều](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/van-phap-truyen-kieu/) [Chào ngày mới 4 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/chao-ngay-moi-4-thang-9/) [Chào ngày mới 3 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/02/chao-ngay-moi-3-thang-9/comment-page-1/#comment-584) [Việt Nam Hồ Chí Minh](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/02/viet-nam-ho-chi-minh/) [Chào ngày mới 2 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/01/chao-ngay-moi-2-thang-9/) [Chào ngày mới 1 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/31/chao-ngay-moi-1-thang-9/) [Tá](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/31/tam-nguoi-thuc-su-co-sieu-nang-luc/) [m người thực sự có siêu năng lực](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/31/tam-nguoi-thuc-su-co-sieu-nang-luc/) [Chào ngày mới 31 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/30/chao-ngay-moi-31-thang-8-2/) [Ta về hát Bắc Kim Thang](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/30/ta-ve-hat-bac-kim-thang/) [Chào ngày mới 30 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/30/chao-ngay-moi-30-thang-8/) [Sông Thương](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/29/song-thuong/) [Chào ngày mới 29 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/28/chao-ngay-moi-29-thang-8/) [Anh cùng em đến bên tượng Goethe](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/28/anh-cung-em-den-ben-tuong-goethe/) [Trí tuệ bậc Thầy](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/28/tri-tue-bac-thay/) [Tôi có một giấc mơ](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/27/toi-co-mot-giac-mo-hanh-phuc/) [Chào ngày mới 28 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/27/chao-ngay-moi-28-thang-8/) [Thơ Hoa Mai của Thiệu Ung](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/27/mai-hoa-thi-thieu-ung/) [Chào ngày mới 27 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/26/chao-ngay-moi-27-thang-8/) [Chào ngày mới 26 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/26/chao-ngay-moi-26-thang-8/) [Chào ngày mới 25 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/26/chao-ngay-moi-25-thang-8/) [Chào ngày mới 24 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-24-thang-8/) [Chào ngày mới 23 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/25/chao-ngay-moi-23-thang-8/) [Chào ngày mới 22 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/24/chao-ngay-moi-22-thang-8/) [Chào ngày mới 21 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/20/chao-ngay-moi/) [Bài thơ không thể nào quên](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/20/bai-tho-khong-the-nao-quen/) [Tháng bảy mưa Ngâu](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/20/thang-bay-mua-ngau/) [Chào ngày mới 20 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/20/chao-ngay-moi-20-thang-8/) [Chào ngày mới 19 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/18/chao-ngay-moi-19-thang-8/) [Chào ngày mới 18 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/17/chao-ngay-moi-18-thang-8/) [Suối nguồn hạnh phúc](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/17/suoi-nguon-hanh-phuc/) [Chào ngày mới 17 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/16/chao-ngay-moi-17-thang-8/) [Thơ tình Hồ Núi Cốc](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/16/tho-tinh-ho-nui-coc/) [Chào ngày mới 16 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/16/chao-ngay-moi-16-thang-8/) [Quản lý sắn bền vững ở châu Á](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/16/quan-ly-san-ben-vung-o-chau-a/) [Học để làm ở Ấn Độ](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/15/hoc-de-lam-o-an-do/) [Chào ngày mới 15 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/15/chao-ngay-moi-15-thang-8/) [Hoa xương rồng](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/14/hoa-xuong-rong/) [Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/14/di-khap-que-nguoi-de-hieu-dat-que-huong/) [Chào ngày mới 13 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/12/chao-ngay-moi-13-thang-8/) [Những kiệt tác thơ văn Nguyễn Trãi](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/12/nhung-kiet-tac-tho-van-nguyen-trai/) [Chào ngày mới 12 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/11/chao-ngay-moi-12-thang-8/) [Từ Mao Trạch Đông đến Tập Cận Bình](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/11/tu-mao-trach-dong-den-tap-can-binh/) [Thơ hay về biển](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/10/tho-hay-ve-bien/) [Chào ngày mới 11 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/10/chao-ngay-moi-11-thang-8/) [Chào ngày mới 10 tháng 8](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/09/chao-ngay-moi-10-thang-8/) [Chào ngày mới 9 tháng 8](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/08/chao-ngay-moi-9-thang-8-2/) [Đến với những bài thơ hay](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/08/den-voi-nhung-bai-tho-hay/) [Ta về trời đất Hồng Lam](https://khatkhaoxanh.wordpress.com/2015/08/08/ta-ve-troi-dat-hong-lam/) [Ong và Hoa](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/07/ong-va-hoa/) [Chào ngày mới 8 tháng 8](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/07/chao-ngay-moi-8-thang-8-2/) [Bài ca thời gian](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/07/bai-ca-thoi-gian/) [Chào ngày mới 7 tháng 8](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/06/chao-ngay-moi-7-thang-8-2/) [Chào ngày mới 6 tháng 8](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/08/06/chao-ngay-moi-6-thang-8-2/) **Video yêu thích
** [KimYouTube](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam) **Trở về trang chính **
[Hoàng Kim](https://hoangkimlong.wordpress.com) [Ngọc Phương Nam](http://thochocon.wordpress.com) [Thung dung](https://hoangkimvn.wordpress.com) [Dạy và học](http://dayvahoc.blogtiengviet.net) [CNM365](https://cnm365.wordpress.com) [Tình yêu cuộc sống](https://cnm365.wordpress.com) [Cây Lương thực](http://foodcrops.vn) [Dạy và Học](http://fa.hcmuaf.edu.vn/hoangkim) [Kim on LinkedIn](https://www.linkedin.com/in/foodcrops) [KimYouTube](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam) [Kim on Facebook](https://www.facebook.com/daihocnonglam)
Pingback: Giống khoai lang ở Việt Nam | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh | Tình yêu cuộc sống
Pingback: CNM365 Chào ngày mới 365 | Tình yêu cuộc sống

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p46AQV-ig>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca