text:
Cuộc tổng tấn công của Kerensky
Cuộc tổng tấn công của Kerensky hay chiến dịch Kerensky, còn gọi là cuộc Tổng tấn công lần thứ hai của Brusilov,[1] là đợt tấn công cuối cùng của quân đội Nga trong đệ nhất thế chiến. Cuộc tổng tấn công này diễn ra trong tháng 7 1917 và hậu quả là 60.000 lính Nga tử trận gây cho nhân dân Nga sự căm phẫn rất lớn với chính phủ tư sản lâm thời của Alexander Fyodorovich Kerensky, tạo điều kiện cho Vladimir Lenin và phe Bolshevik thực hiện cuộc Cách mạng Tháng Mười.
Tuy quân Nga ban đầu thắng thế nhưng họ phải chậm dần từ ngày 5 tháng 7 năm 1917 do thiếu lương thực. Cuối cùng vào ngày 19 tháng 7 năm ấy, quân Đức tổ chức phản công và giành thắng to.[1]
Mục lục
Hoàn cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi Cách mạng Tháng Hai thành công, ở Nga xuất hiện tình trạng 2 chính quyền song song tồn tại: chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và xô viết đại biểu công nhân, binh lính Nga của đảng Bolshevick. Trong khi chính phủ lâm thời tư sản quyết tâm theo đuổi chiến tranh đế quốc đến cùng bằng việc cử bộ trưởng ngoại giao gửi công hàm cho các nước đồng minh phe Hiệp ước cam kết tham gia chiến tranh đến thắng lợi cuối cùng và tuyên bố cuộc chiến tranh đế quốc đã thay đổi tính chất, trở thành cuộc chiến tranh vệ quốc, chính nghĩa. trong khi khẩu hiệu của đảng Bolshevick là đòi chấm dứt chiến tranh, " Biến chiến tranh đế quốc thành nội chiến cách mạng " và được đông đảo nhân dân ủng hộ vì nhân dân Nga đã chịu quá nhiều khổ cực trong cuộc chiến tranh này.
Trong lúc đó, tại chiến trường Tây Âu, liên quân Anh- Pháp mở các cuộc tấn công lớn vào quân Đức nhằm đánh bại Đức nhưng thất bại nặng nề trong tháng 4 và 5 1917. Đức một mặt phòng thủ ở mặt trận phía tây, một mặt củng cố đồng minh Áo-Hung bằng cách tăng cường quân ở chiến trường Italia và Rumania. Trước hoàn cảnh đó, chính phủ lâm thời với ý kiến của bộ trưởng chiến tranh Kerensky quyết định mở cuộc tấn công lớn vào quân đội Đức, Áo-Hung để làm giảm áp lực quân sự ở mặt trận phía tây của quân Đức đồng thời củng cố vai trò của mình trong cuộc chiến, tăng cường tinh thần quân đội. Cuộc tổng tấn công này được giao nhiệm vụ cho tướng Aleksei Brusilov, người hùng của quân đội Nga nhờ trận đại thắng quân đội Áo-Hung tại Galicia. (Cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov).
Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc tổng tấn công của quân Nga bắt đầu vào ngày 1 tháng 7 1917 và mục tiêu là liên quân Đức, Áo-Hung tại Galicia. Lực lượng của Nga gồm tập đoàn quân số 11, số 7 và số 8 đối đầu với quân Đức do tướng Felix Graf von Bothmer chỉ huy và tập đoàn quân số 3 và 7 của quân đội Áo-Hung.
Giai đoạn đầu quân Nga chiếm ưu thế nhưng cuộc tổng tấn công nhanh chóng thất bại vì quân lính Nga có thái độ chống đối và 1 lượng lớn đào ngũ, gây bất ổn kỉ luật quân đội. Quân Nga bị thiếu lương thực, cho nên khó thể tấn công.[1] Đến ngày 16 tháng 7, cuộc tổng tấn công của quân Nga đã hoàn toàn thất bại. Đến ngày 18 tháng 7, liên quân Đức, Áo-Hung tổ chức phản công, quân Nga kháng cự 1 cách yếu ớt và liên quân nhanh chóng vượt qua Galicia và tiến tới tận sông Zbruch. Với thắng lợi của quân Đức,[1] các phòng tuyến của quân Nga lần lượt bị đập tan vào ngày 20 tháng 7 và đến ngày 23 tháng 7, quân Nga đã phải rút lui 240 kilometers (150 miles).
Kết quả[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc tổng tấn công của Kerensky thất bại nặng nề với số thương vong khoảng 400.000 trong đó có 60 000 lính Nga bị bắt và bị giết đã gây nên 1 làn sóng căm phẫn rất lớn của nhân dân Nga, làm cho không khí cách mạng ngày càng sôi sục ở Nga. Sau thất bại này, chính phủ của huân tước Gheorghi Lvov phải từ chức và Alexander Kerensky trở thành thủ tướng của nước Nga trước khi Cách mạng Tháng Mười Nga thành công vào ngày 7 tháng 11 1917 lật đổ chính phủ tư sản lâm thời và thành lập nước Nga Xô Viết.
Trong khi đó, đối với phe Liên minh Trung tâm, thắng lợi này đã khiến cho mặt trận phía đông biến mất, tạo điều kiện quân Đức có thể dồn lực lượng sang các mặt trận khác như giúp quân đội Áo-Hung đánh bại Italia vào cuối năm 1917 trong trận Caporetto. Sau khi nước Nga Xô Viết được thành lập thì Lenin đã chủ động rút Nga ra khỏi cuộc chiến tranh đế quốc bằng hoà ước Brest-Litovsk kí ngày 3 tháng 3 1918.

markdown:
# Cuộc tổng tấn công của Kerensky
|Bài viết này
|không được .
|
|
|.
|
Địa điểm Kết quả |Chiến thắng của
||Tham chiến
|![]()
|
|![]()
![]()
|Chỉ huy|
|
| ![ Đế quốc Đức](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
![ Đế quốc Đức](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
[Felix Graf von Bothmer](/wiki/Felix_Graf_von_Bothmer) ![ Đế quốc Đức](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
![ Đế quốc Đức](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
[Tập đoàn quân phía Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C3%81o-Hung) ![ Đế chế Áo-Hung](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
![ Đế chế Áo-Hung](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
[Tập đoàn quân số VII và số III](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C3%81o-Hung) ![ Đế chế Áo-Hung](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
![ Đế chế Áo-Hung](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
|
|
**Cuộc tổng tấn công của Kerensky** hay **chiến dịch Kerensky**, còn gọi là cuộc **Tổng tấn công lần thứ hai của Brusilov**, là đợt tấn công cuối cùng của [1] [quân đội Nga](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga)trong [đệ nhất thế chiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t). Cuộc tổng tấn công này diễn ra trong tháng 7 [1917](/wiki/1917)và hậu quả là 60.000 lính Nga tử trận gây cho nhân dân Nga sự căm phẫn rất lớn với chính phủ tư sản lâm thời của [Alexander Fyodorovich Kerensky](/wiki/Aleksandr_Fyodorovich_Kerenskii), tạo điều kiện cho [Vladimir Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin)và phe [Bolshevik](/wiki/Bolshevik)thực hiện cuộc [Cách mạng Tháng Mười](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di).
Tuy quân Nga ban đầu thắng thế nhưng họ phải chậm dần từ ngày
[5 tháng 7](/wiki/5_th%C3%A1ng_7) năm 1917 do thiếu lương thực. Cuối cùng vào ngày [19 tháng 7](/wiki/19_th%C3%A1ng_7) năm ấy, quân [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) tổ chức phản công và giành thắng to. [[1]](#cite_note-parkinson68-1)
## Mục lục
## Hoàn cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&action=edit§ion=1)]
Sau khi
[Cách mạng Tháng Hai](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_Hai) thành công, ở Nga xuất hiện tình trạng 2 chính quyền song song tồn tại: chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và xô viết đại biểu công nhân, binh lính Nga của [đảng Bolshevick](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Bolshevick&action=edit&redlink=1). Trong khi chính phủ lâm thời tư sản quyết tâm theo đuổi [chiến tranh đế quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) đến cùng bằng việc cử [bộ trưởng ngoại giao](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_ngo%E1%BA%A1i_giao&action=edit&redlink=1) gửi công hàm cho các nước đồng minh [phe Hiệp ước](/wiki/Entente) cam kết tham gia chiến tranh đến thắng lợi cuối cùng và tuyên bố cuộc chiến tranh đế quốc đã thay đổi tính chất, trở thành cuộc [chiến tranh vệ quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_v%E1%BB%87_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), chính nghĩa. trong khi khẩu hiệu của đảng Bolshevick là đòi chấm dứt chiến tranh, " Biến chiến tranh đế quốc thành nội chiến cách mạng " và được đông đảo nhân dân ủng hộ vì nhân dân Nga đã chịu quá nhiều khổ cực trong cuộc chiến tranh này.
Trong lúc đó, tại
[chiến trường Tây Âu](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A2y_%C3%82u&action=edit&redlink=1), liên quân Anh- Pháp mở các cuộc tấn công lớn vào quân Đức nhằm đánh bại Đức nhưng thất bại nặng nề trong tháng 4 và 5 [1917](/wiki/1917). Đức một mặt phòng thủ ở mặt trận phía tây, một mặt củng cố đồng minh Áo-Hung bằng cách tăng cường quân ở [chiến trường Italia](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Italia&action=edit&redlink=1) và Rumania. Trước hoàn cảnh đó, chính phủ lâm thời với ý kiến của [bộ trưởng chiến tranh](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_chi%E1%BA%BFn_tranh&action=edit&redlink=1) Kerensky quyết định mở cuộc tấn công lớn vào quân đội Đức, Áo-Hung để làm giảm áp lực quân sự ở mặt trận phía tây của quân Đức đồng thời củng cố vai trò của mình trong cuộc chiến, tăng cường tinh thần quân đội. Cuộc tổng tấn công này được giao nhiệm vụ cho tướng [Aleksei Brusilov](/wiki/Aleksey_Alekseyevich_Brusilov), người hùng của quân đội Nga nhờ trận đại thắng [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)). ( [Cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov](/wiki/Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Brusilov)).
## Diễn biến[
[sửa](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&action=edit§ion=2)]
Cuộc tổng tấn công của quân Nga bắt đầu vào ngày
[1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) [1917](/wiki/1917) và mục tiêu là liên quân Đức, Áo-Hung tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)). Lực lượng của Nga gồm tập đoàn quân số 11, số 7 và số 8 đối đầu với quân Đức do tướng Felix Graf von Bothmer chỉ huy và tập đoàn quân số 3 và 7 của quân đội Áo-Hung.
Giai đoạn đầu quân Nga chiếm ưu thế nhưng cuộc tổng tấn công nhanh chóng thất bại vì quân lính Nga có thái độ chống đối và 1 lượng lớn đào ngũ, gây bất ổn kỉ luật quân đội. Quân Nga bị thiếu lương thực, cho nên khó thể tấn công.
Đến ngày [1] [16 tháng 7](/wiki/16_th%C3%A1ng_7), cuộc tổng tấn công của quân Nga đã hoàn toàn thất bại. Đến ngày [18 tháng 7](/wiki/18_th%C3%A1ng_7), liên quân Đức, Áo-Hung tổ chức phản công, quân Nga kháng cự 1 cách yếu ớt và liên quân nhanh chóng vượt qua Galicia và tiến tới tận [sông Zbruch](/wiki/S%C3%B4ng_Zbruch). Với thắng lợi của quân Đức, các phòng tuyến của quân Nga lần lượt bị đập tan vào ngày [[1]](#cite_note-parkinson68-1) [20 tháng 7](/wiki/20_th%C3%A1ng_7)và đến ngày [23 tháng 7](/wiki/23_th%C3%A1ng_7), quân Nga đã phải rút lui 240 kilometers (150 miles).
## Kết quả[
[sửa](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&action=edit§ion=3)]
Cuộc tổng tấn công của Kerensky thất bại nặng nề với số thương vong khoảng 400.000 trong đó có 60 000 lính Nga bị bắt và bị giết đã gây nên 1 làn sóng căm phẫn rất lớn của nhân dân Nga, làm cho không khí cách mạng ngày càng sôi sục ở Nga. Sau thất bại này,
[chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) của huân tước [Gheorghi Lvov](/w/index.php?title=Gheorghi_Lvov&action=edit&redlink=1) phải từ chức và [Alexander Kerensky](/wiki/Aleksandr_Fyodorovich_Kerenskii) trở thành [thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) của nước Nga trước khi Cách mạng Tháng Mười Nga thành công vào ngày [7 tháng 11](/wiki/7_th%C3%A1ng_11) [1917](/wiki/1917) lật đổ chính phủ tư sản lâm thời và thành lập nước Nga Xô Viết.
Trong khi đó, đối với phe
[Liên minh Trung tâm](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Trung_t%C3%A2m), thắng lợi này đã khiến cho mặt trận phía đông biến mất, tạo điều kiện quân Đức có thể dồn lực lượng sang các mặt trận khác như giúp [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) đánh bại [Italia](/wiki/%C3%9D) vào cuối năm 1917 trong [trận Caporetto](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Caporetto). Sau khi nước Nga Xô Viết được thành lập thì Lenin đã chủ động rút Nga ra khỏi cuộc [chiến tranh đế quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) bằng [hoà ước Brest-Litovsk](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Brest-Litovsk) kí ngày [3 tháng 3](/wiki/3_th%C3%A1ng_3) [1918](/wiki/1918).

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization


text:
Sông Cuyahoga
Sông Cuyahoga (cách phát âm IPA: /ˌkaɪ.ə.ˈhoʊ.gə/, giống như "Khai-a-hô-ga") là một con sông ở vùng đông bắc của tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Ở ngoài Ohio, nó nổi tiếng vì là "con sông bị cháy" – thực sự nó bị cháy hơn một lần, dẫn đến phong trào bảo vệ môi trường vào cuối thập niên 1960. Sông này chảy từ Xã Hambden, Quận Geauga, Ohio xuống Cuyahoga Falls, một đoạn dài 160 kilômét (100 dặm Anh). Ở đây, nó uốn khúc đột ngột về phía bắc và chảy qua Vườn quốc gia Thung lũng Cuyahoga (Cuyahoga Valley National Park, CVNP). Sau đó, nó chảy qua Cleveland vào hồ Erie. Sông có lưu vực rộng 2.105 km² (813 dặm vuông) bao trùm sáu quận. Những người thổ dân gọi nó là "Cuyahoga", có nghĩa "sông quanh co" trong tiếng Iroquois.
Mục lục
Miêu tả[sửa | sửa mã nguồn]
Theo địa lý, sông Cuyahoga là một địa mạo được tạo ra tương đối gần đây khi những sông băng tiến về phía nam và rút lui vào thời kỳ băng hà cuối cùng. Lần sông băng rút lui, khoảng 10.000–12.000 năm trước đây, thay đổi những lối thoát nước gần Akron ngày nay. Vụ thay đổi này làm cho sông Cuyahoga chảy ngược trở lại về phía bắc, thay vì về phía nam như trước. Trong khi nước chảy ngược tới hồ Erie, sông này uốn quanh băng tích để lại bởi sông băng, làm cho sông có hình U quanh co. Sông có chỗ uốn từ nguồn đến cửa, kéo dài nó tới 160 km (100 mi), trong khi nó chỉ dài 50 km (30 mi) theo đường thẳng. Trừ những khúc được nói đến ở dưới, sông có độ sau từ 90 đến 180 xentimét (3–6 foot).
Xuôi dòng sông Cuyahoga bị thay đổi nhiều lần. Mới đầu sông gặp hồ Erie cách cửa sông ngày nay vào khoảng 1,2 km (4.000 ft) về phía tây, chảy vào đầm lầy nông. Cửa sông ngày nay do con người xây và nằm ngay về phía tây của trung tâm thương mại Cleveland, để cho tàu biển có thể chở hàng hóa giữa sông và hồ dễ dàng. Ngoài ra, Công binh Lục quân Hoa Kỳ (United States Army Corps of Engineers) đào sâu 8 km (5 mi) cuối cùng tới 8 m (27 ft), từ Xưởng Cleveland (Công ty thép Mittal) đến cửa sông, để chịu được tàu bè mang đồ tới những nhà máy nằm dọc theo sông. Đoàn Kỹ sư Công bình cũng làm cho sông thẳng và rộng hơn vào khúc thuộc về kênh Federal Navigation Channel cho những hành động hàng hải.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Moses Cleaveland, nhân viên khảo sát địa chất của lãnh thổ Connecticut Western Reserve, tới cửa sông Cuyahoga vào năm 1796 và sau đó quyết định xây dựng làng ở đấy trở thành Cleveland. Thành phố này được đặt tên theo ông.
Sông Cuyahoga là một trong những địa mạo được sử dụng để định ra "Biên giới Hiệp ước Greenville". Từ 1795, Hiệp ước Greenville đặt biên giới cực tây của nước Mỹ trong thời gian vài năm.
Vụ cháy và vấn đề môi trường[sửa | sửa mã nguồn]
Sông Cuyahoga bị cháy lần đầu tiên vào năm 1936 khi tia lửa của đèn hàn đốt cháy mảnh vụn và dầu mỡ nổi trên mặt sông. Sông này bị cháy vài lần nữa cho đến 22 tháng 6 năm 1969, khi vụ cháy trên sông này thu hút sự chú ý của tạp chí Time. Tạp chí này miêu tả sông Cuyahoga là con sông mà "rỉ thay vì chảy" và kể rằng người ta "không chìm chết" mà "thối rữa" ở sông này.[3]
Vụ này gây ra một loạt chương trình kiểm soát ô nhiễm, dẫn đến Đạo luật Nước sạch (Clean Water Act), Hiệp định về Chất lượng Nước Ngũ Đại Hồ (Great Lakes Water Quality Agreement), và sự thành lập của các Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) cấp liên bang và tiểu bang. Vì thế, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Ohio đã tập trung vào việc dời những nguồn điểm (point sources) khỏi sông Cuyahoga vào những năm gần đây. Vụ cháy và việc dọn sạch sông này được chỉ đến trong hai bài hát "Burn On" (1972) của Randy Newman và "Cuyahoga" (1986) của R.E.M.
Chất lượng nước đã cải tiến nhiều; vì vậy, sông Cuyahoga được vào danh sách 14 Sông Di sản Mỹ (American Heritage Rivers) năm 1998. Tuy nhiên, vẫn còn ô nhiễm trong sông này, bao gồm những vấn đề nguồn không điểm, giếng thu xả tràn (combined sewer overflow, CSO),[4] và nước đọng do đập chặn sông. Vì thế, Cơ quan Bảo vệ Môi trường phân loại một số khúc của lưu vực sông Cuyahoga là một trong 43 vùng quan tâm Ngũ Đại Hồ (Great Lakes Areas of Concern).
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Hệ thống Thông tin Địa danh (Geographic Names Information System, GNIS) của Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS), sông Cuyahoga cũng được gọi theo nhiều tên khác:[2]
- Sông Cajahage
- Sông Cayagaga
- Sông Cayahoga
- Sông Cayhahoga
- Sông Cayohoga
- Sông Cujahaga
- Sông Cuyohaga
- Nhánh Gichawaga (Gichawaga Creek)
- Sông Goyahague
- Sông Gwahago
- River de Saguin
- Sông Blanch (Rivière Blanch, "Sông Trắng")
- Rivière a Seguin
- Sông Saguin
- Yashahia
- Sông Cayahaga
- Sông Cayanhoga
- Sông Cayhoga
- Sông Coyahoga
- Sông Cuahoga
- Sông Guyahoga
- Sông Gwahoga
- Sông Kiahagoh
Tuy nhiên, sông này hầu như chỉ được gọi là sông Cuyhoga ngày nay.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Map of Ohio watersheds”.
- ^ a ă Cuyahoga River – Hệ thống Thông tin Địa danh (GNIS), Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS)
- ^ “The Cities: The Price of Optimism”. Time (bằng tiếng Anh). 1 tháng 8, 1969. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (20 tháng 6 năm 2007). “Cuyahoga River Area of Concern” (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2007.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Keren, Phil (2004). “Removal could be in dam's future” (bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp)
- Keren, Phil (2005). “Change proposed for Gorge Dam” (bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp)
- Passell, Lauren (2005). “Metro Parks discuss future of Gorge Dam” (bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp)
- “All Wet”. Akron Beacon Journal (bằng tiếng Anh). 2005. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2005.
- Associated Press (29 tháng 9 năm 2005). “Dam removal to return Cuyahoga to natural, free-flowing state”. Journal-News (bằng tiếng Anh). Truy cập 6 tháng 10, 2005. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(trợ giúp)
- Kuehner, John C (2 tháng 3, 2006). “Hydroelectric project has upstream battle”. The (Cleveland) Plain Dealer (bằng tiếng Anh). tr. B1. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- Potter, Mark R (3 tháng 6, 2007). “Still no Gorge park access for company” (bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(trợ giúp); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Cuyahoga River Community Planning Organization
- Thung lũng Cuyahoga
- Friends of the Crooked River
- National Whitewater River Inventory:
- Hẻm Hạ Cuyahoga (sau Đập Ohio Edison)
- Hẻm Thượng Cuyahoga (Cuyahoga Falls, trước Đập)
- Từ Kent tới Munroe Falls
- Từ Đường Ira đến Peninsula
- Từ Peninsula đến Boston Mills
- "Sông Cuyahoga" và "Vụ cháy Sông Cuyahoga", Bách khoa toàn thư Lịch sử Cleveland

markdown:
# Sông Cuyahoga
|Sông Cuyahoga|
|
|![]()
[Vườn quốc gia Thung lũng Cuyahoga](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Thung_l%C5%A9ng_Cuyahoga&action=edit&redlink=1) [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t)(100 [mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) [km²](/wiki/Km%C2%B2)(809 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)) [[1]](#cite_note-DNR-1) [Thị trấn Hambden](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_Hambden,_Qu%E1%BA%ADn_Geauga,_Ohio&action=edit&redlink=1), [Quận Geauga](/w/index.php?title=Geauga,_Ohio&action=edit&redlink=1), [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Hồ Erie](/wiki/H%E1%BB%93_Erie)tại [Cleveland, Ohio](/wiki/Cleveland,_Ohio) [m](/wiki/M%C3%A9t)(571 [ft](/wiki/Foot)) [[2]](#cite_note-GNIS-2) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) **Sông Cuyahoga** (cách phát âm [IPA](/wiki/B%E1%BA%A3ng_m%E1%BA%ABu_t%E1%BB%B1_phi%C3%AAn_%C3%A2m_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF): /ˌkaɪ.ə.ˈhoʊ.gə/, giống như "Khai-a-hô-ga") là một con [sông](/wiki/S%C3%B4ng) ở vùng đông bắc của [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Ở ngoài Ohio, nó nổi tiếng vì là "con sông bị cháy" – thực sự nó bị cháy hơn một lần, dẫn đến [phong trào bảo vệ môi trường](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_b%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) vào cuối [thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960). Sông này chảy từ [Xã Hambden, Quận Geauga, Ohio](/wiki/X%C3%A3_Hambden,_Qu%E1%BA%ADn_Geauga,_Ohio) xuống [Cuyahoga Falls](/wiki/Cuyahoga_Falls,_Ohio), một đoạn dài 160 [kilômét](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t) (100 [dặm Anh](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)). Ở đây, nó uốn khúc đột ngột về phía bắc và chảy qua [Vườn quốc gia Thung lũng Cuyahoga](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Thung_l%C5%A9ng_Cuyahoga&action=edit&redlink=1) ( *Cuyahoga Valley National Park*, CVNP). Sau đó, nó chảy qua [Cleveland](/wiki/Cleveland,_Ohio) vào [hồ Erie](/wiki/H%E1%BB%93_Erie). Sông có lưu vực rộng 2.105 [km²](/wiki/Km%C2%B2) (813 [dặm vuông](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)) bao trùm sáu [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn#Hoa_K.E1.BB.B3). Những người [thổ dân](/w/index.php?title=Th%E1%BB%95_d%C3%A2n_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) gọi nó là "Cuyahoga", có nghĩa "sông quanh co" trong [tiếng Iroquois](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Iroquois&action=edit&redlink=1).
## Mục lục
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=1)]
Theo địa lý, sông Cuyahoga là một địa mạo được tạo ra tương đối gần đây khi những
[sông băng](/wiki/S%C3%B4ng_b%C4%83ng) tiến về phía nam và rút lui vào [thời kỳ băng hà](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_b%C4%83ng_h%C3%A0) cuối cùng. Lần sông băng rút lui, khoảng 10.000–12.000 năm trước đây, thay đổi những lối thoát nước gần [Akron](/wiki/Akron,_Ohio) ngày nay. Vụ thay đổi này làm cho sông Cuyahoga chảy ngược trở lại về phía bắc, thay vì về phía nam như trước. Trong khi nước chảy ngược tới hồ Erie, sông này uốn quanh [băng tích](/w/index.php?title=B%C4%83ng_t%C3%ADch&action=edit&redlink=1) để lại bởi sông băng, làm cho sông có hình U quanh co. Sông có chỗ uốn từ nguồn đến cửa, kéo dài nó tới 160 km (100 mi), trong khi nó chỉ dài 50 km (30 mi) theo đường thẳng. Trừ những khúc được nói đến ở dưới, sông có độ sau từ 90 đến 180 [xentimét](/wiki/Xentim%C3%A9t) (3–6 [foot](/wiki/Foot)).
Xuôi dòng sông Cuyahoga bị thay đổi nhiều lần. Mới đầu sông gặp hồ Erie cách cửa sông ngày nay vào khoảng 1,2 km (4.000 ft) về phía tây, chảy vào
[đầm lầy](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7m_l%E1%BA%A7y) nông. Cửa sông ngày nay do con người xây và nằm ngay về phía tây của trung tâm thương mại Cleveland, để cho tàu biển có thể chở hàng hóa giữa sông và hồ dễ dàng. Ngoài ra, [Công binh Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/C%C3%B4ng_binh_L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) ( *United States Army Corps of Engineers*) đào sâu 8 km (5 mi) cuối cùng tới 8 m (27 ft), từ Xưởng Cleveland ( [Công ty thép Mittal](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_th%C3%A9p_Mittal&action=edit&redlink=1)) đến cửa sông, để chịu được tàu bè mang đồ tới những nhà máy nằm dọc theo sông. Đoàn Kỹ sư Công bình cũng làm cho sông thẳng và rộng hơn vào khúc thuộc về kênh [Federal Navigation Channel](/w/index.php?title=Federal_Navigation_Channel&action=edit&redlink=1) cho những hành động hàng hải.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=2)] [Moses Cleaveland](/w/index.php?title=Moses_Cleaveland&action=edit&redlink=1), nhân viên khảo sát địa chất của lãnh thổ [Connecticut Western Reserve](/w/index.php?title=Connecticut_Western_Reserve&action=edit&redlink=1), tới cửa sông Cuyahoga vào năm 1796 và sau đó quyết định xây dựng làng ở đấy trở thành Cleveland. Thành phố này được đặt tên theo ông.
Sông Cuyahoga là một trong những địa mạo được sử dụng để định ra "Biên giới Hiệp ước Greenville". Từ 1795,
[Hiệp ước Greenville](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Greenville&action=edit&redlink=1) đặt biên giới cực tây của nước Mỹ trong thời gian vài năm.
### Vụ cháy và vấn đề môi trường[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=3)]
Sông Cuyahoga bị cháy lần đầu tiên vào năm 1936 khi tia lửa của
[đèn hàn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A8n_h%C3%A0n&action=edit&redlink=1) đốt cháy mảnh vụn và dầu mỡ nổi trên mặt sông. Sông này bị cháy vài lần nữa cho đến [22 tháng 6](/wiki/22_th%C3%A1ng_6) năm [1969](/wiki/1969), khi vụ cháy trên sông này thu hút sự chú ý của *. Tạp chí này miêu tả sông Cuyahoga là con sông mà "rỉ thay vì chảy" và kể rằng người ta "không chìm chết" mà "thối rữa" ở sông này. tạp chí Time* [[3]](#cite_note-Time-3)
Vụ này gây ra một loạt chương trình kiểm soát ô nhiễm, dẫn đến
[Đạo luật Nước sạch](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_N%C6%B0%E1%BB%9Bc_s%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) ( *Clean Water Act*), [Hiệp định về Chất lượng Nước Ngũ Đại Hồ](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_v%E1%BB%81_Ch%E1%BA%A5t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%93&action=edit&redlink=1) ( *Great Lakes Water Quality Agreement*), và sự thành lập của các [Cơ quan Bảo vệ Môi trường](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_B%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) (EPA) cấp liên bang và tiểu bang. Vì thế, [Cơ quan Bảo vệ Môi trường Ohio](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_B%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ohio&action=edit&redlink=1) đã tập trung vào việc dời những [nguồn điểm](/w/index.php?title=%C3%94_nhi%E1%BB%85m_ngu%E1%BB%93n_%C4%91i%E1%BB%83m&action=edit&redlink=1) ( *point sources*) khỏi sông Cuyahoga vào những năm gần đây. Vụ cháy và việc dọn sạch sông này được chỉ đến trong hai bài hát " [Burn On](/w/index.php?title=Sail_Away_(album_Randy_Newman)&action=edit&redlink=1)" (1972) của [Randy Newman](/w/index.php?title=Randy_Newman&action=edit&redlink=1) và " [Cuyahoga](/w/index.php?title=Lifes_Rich_Pageant&action=edit&redlink=1)" (1986) của [R.E.M.](/w/index.php?title=R.E.M._(ban_nh%E1%BA%A1c)&action=edit&redlink=1)
Chất lượng nước đã cải tiến nhiều; vì vậy, sông Cuyahoga được vào danh sách 14
[Sông Di sản Mỹ](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Di_s%E1%BA%A3n_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) ( *American Heritage Rivers*) năm [1998](/wiki/1998). Tuy nhiên, vẫn còn ô nhiễm trong sông này, bao gồm những vấn đề [nguồn không điểm](/w/index.php?title=%C3%94_nhi%E1%BB%85m_ngu%E1%BB%93n_kh%C3%B4ng_%C4%91i%E1%BB%83m&action=edit&redlink=1), [giếng thu xả tràn](/w/index.php?title=%E1%BB%90ng_tho%C3%A1t_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) ( *combined sewer overflow*, CSO), và nước đọng do [4] [đập](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADp)chặn sông. Vì thế, Cơ quan Bảo vệ Môi trường phân loại một số khúc của lưu vực sông Cuyahoga là một trong 43 [vùng quan tâm Ngũ Đại Hồ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_v%C3%B9ng_quan_t%C3%A2m_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%93&action=edit&redlink=1)( *Great Lakes Areas of Concern*).
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=4)]
Theo
[Hệ thống Thông tin Địa danh](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_%C4%90%E1%BB%8Ba_danh&action=edit&redlink=1) ( *Geographic Names Information System*, GNIS) của [Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Kh%E1%BA%A3o_s%C3%A1t_%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_Hoa_K%E1%BB%B3) (USGS), sông Cuyahoga cũng được gọi theo nhiều tên khác: [[2]](#cite_note-GNIS-2)
- Sông Cajahage
- Sông Cayagaga
- Sông Cayahoga
- Sông Cayhahoga
- Sông Cayohoga
- Sông Cujahaga
- Sông Cuyohaga
- Nhánh Gichawaga (
*Gichawaga Creek*)
- Sông Goyahague
- Sông Gwahago
*River de Saguin*
- Sông Blanch (
*Rivière Blanch*, "Sông Trắng") *Rivière a Seguin*
- Sông Saguin
- Yashahia
- Sông Cayahaga
- Sông Cayanhoga
- Sông Cayhoga
- Sông Coyahoga
- Sông Cuahoga
- Sông Guyahoga
- Sông Gwahoga
- Sông Kiahagoh
Tuy nhiên, sông này hầu như chỉ được gọi là sông Cuyhoga ngày nay.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=5)] [^](#cite_ref-DNR_1-0) [“Map of Ohio watersheds”](http://www.dnr.state.oh.us/water/watersheds/Basins72PDI_40x40_OnScreen.gif).
- ^
**a** **ă** [Cuyahoga River](http://geonames.usgs.gov/pls/gnispublic/f?p=gnispq:3:::NO::P3_FID:1072205)– [Hệ thống Thông tin Địa danh](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_%C4%90%E1%BB%8Ba_danh&action=edit&redlink=1)(GNIS), [Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Kh%E1%BA%A3o_s%C3%A1t_%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_Hoa_K%E1%BB%B3)(USGS) [^](#cite_ref-Time_3-0) [“The Cities: The Price of Optimism”](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,901182,00.html). *(bằng tiếng Anh).* [Time](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)) [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8), [1969](/wiki/1969). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-USEPA_4-0) [Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_B%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)(20 tháng 6 năm 2007). [“Cuyahoga River Area of Concern”](http://www.epa.gov/glnpo/aoc/cuyahoga.html)(bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2007.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=6)]
- Keren, Phil (2004).
[“Removal could be in dam's future”](http://www.fallsnewspress.com/article.php?pathToFile=/archive/05172004/news/&file=_news2.txt&article=1)(bằng tiếng Anh). [Cuyahoga Falls News-Press](/w/index.php?title=Cuyahoga_Falls_News-Press&action=edit&redlink=1). Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters))
- Keren, Phil (2005).
[“Change proposed for Gorge Dam”](http://www.fallsnewspress.com/article.php?pathToFile=/archive/07182005/news/&file=_news1.txt&article=1)(bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters))
- Passell, Lauren (2005).
[“Metro Parks discuss future of Gorge Dam”](http://www.fallsnewspress.com/article.php?pathToFile=/archive/07252005/news/&file=_news8.txt&article=1)(bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)) [“All Wet”](http://www.ohio.com/mld/ohio/news/editorial/12243059.htm). *(bằng tiếng Anh). 2005. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2005.* [Akron Beacon Journal](/w/index.php?title=Akron_Beacon_Journal&action=edit&redlink=1) [Associated Press](/wiki/Associated_Press)(29 tháng 9 năm 2005). [“Dam removal to return Cuyahoga to natural, free-flowing state”](http://www.journal-news.com/local/content/gen/ap/OH_Cuyahoga_River_Dams.html). *Journal-News*(bằng tiếng Anh). Truy cập [6 tháng 10](/wiki/6_th%C3%A1ng_10), [2005](/wiki/2005). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Kuehner, John C (
[2 tháng 3](/wiki/2_th%C3%A1ng_3), [2006](/wiki/2006)). [“Hydroelectric project has upstream battle”](http://www.cleveland.com/weblogs/print.ssf?/mtlogs/cleve_communitynews/archives/print117287.html). *(bằng tiếng Anh). tr. B1. Đã định rõ hơn một tham số trong* [The (Cleveland) Plain Dealer](/w/index.php?title=The_Plain_Dealer_(b%C3%A1o)&action=edit&redlink=1)
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Potter, Mark R (
[3 tháng 6](/wiki/3_th%C3%A1ng_6), [2007](/wiki/2007)). [“Still no Gorge park access for company”](http://www.fallsnewspress.com/news/article/2074781)(bằng tiếng Anh). Cuyahoga Falls News-Press. Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Đã định rõ hơn một tham số trong
|author=và
|last=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Cuyahoga&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Cuyahoga River Community Planning Organization](http://www.crcpo.org/) [Thung lũng Cuyahoga](http://www.cuyahogavalley.net/) [Friends of the Crooked River](http://www.cuyahogariver.net/)
- National Whitewater River Inventory:
[Hẻm Hạ Cuyahoga](http://www.americanwhitewater.org/rivers/id/1467/)(sau Đập Ohio Edison) [Hẻm Thượng Cuyahoga](http://www.americanwhitewater.org/rivers/id/2499/)(Cuyahoga Falls, trước Đập) [Từ Kent tới Munroe Falls](http://www.americanwhitewater.org/rivers/id/4124/) [Từ Đường Ira đến Peninsula](http://www.americanwhitewater.org/rivers/id/3355/) [Từ Peninsula đến Boston Mills](http://www.americanwhitewater.org/rivers/id/2500/)
-
- "
[Sông Cuyahoga](http://ech.case.edu/ech-cgi/article.pl?id=CR9)" và " [Vụ cháy Sông Cuyahoga](http://ech.case.edu/ech-cgi/article.pl?id=CRF1)", *Bách khoa toàn thư Lịch sử Cleveland*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Content-Language: vi

X-Cache: cp1052 hit/2, cp1065 miss

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Siêu Trái Đất
Siêu Trái Đất là khái niệm chỉ những hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời có khối lượng lớn cỡ 10 lần Trái Đất, có bề mặt đất đá và khí quyển mỏng.
Các hành tinh bay quanh các ngôi sao ngoài Hệ Mặt Trời có độ sáng biểu kiến rất thấp. Các kỹ thuật quan sát hiện nay thường tìm thấy các hành tinh có khối lượng cỡ Sao Mộc. Việc phát hiện các siêu Trái Đất với khối lượng vài chục lần Trái Đất đã được xem là tiến bộ trong quan sát khi những hành tinh kiểu này lần đầu được tìm thấy bay quanh sao Mu Arae.
Lịch sử quan sát, phát hiện[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 26 tháng 1 năm 2006, các nhà thiên văn học thông báo đã tìm ra siêu Trái Đất nhỏ nhất, có mã số OGLE-2005-BLG-390Lb.
Vào lúc 6g GMT ngày 9 tháng 10 năm 2008, cơ quan Không gian Ukraina ở Evpatoria đã gửi một thông điệp đến một siêu Trái Đất có tên gọi là Gliese 581 c. Nếu ở nơi đó có sự sống thì nhân loại sẽ hy vọng nhận được thông tin phản vào năm 2049. Cần nói thêm là đều kiện ở Gliese 581 c với nhiệc độ 0-40 °C sẽ rất có nhiều cơ hội có sự sống ở đó[1].
Cũng trong tháng 6 năm 2008, David P. Bennett ở Microlensing Observations in Astrophysics đã phát hiện ra MOA-2007-BLG-192Lb, cũng là một hành tinh đặc như Trái Đất và ở cách xa chúng ta 3000 năm ánh sáng về phía chòm sao Nhân Mã[cần dẫn nguồn].

markdown:
# Siêu Trái Đất
**Siêu Trái Đất** là khái niệm chỉ những [hành tinh](/wiki/H%C3%A0nh_tinh) ngoài [Hệ Mặt Trời](/wiki/H%E1%BB%87_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di) có [khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) lớn cỡ 10 lần [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), có bề mặt đất đá và khí quyển mỏng.
Các hành tinh bay quanh các
[ngôi sao](/wiki/Sao) ngoài Hệ Mặt Trời có [độ sáng biểu kiến](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn) rất thấp. Các kỹ thuật quan sát hiện nay thường tìm thấy các hành tinh có khối lượng cỡ [Sao Mộc](/wiki/Sao_M%E1%BB%99c). Việc phát hiện các siêu Trái Đất với [khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) vài chục lần Trái Đất đã được xem là tiến bộ trong quan sát khi những hành tinh kiểu này lần đầu được tìm thấy bay quanh sao [Mu Arae](/w/index.php?title=Mu_Arae&action=edit&redlink=1).
## Lịch sử quan sát, phát hiện[
[sửa](/w/index.php?title=Si%C3%AAu_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Si%C3%AAu_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t&action=edit§ion=1)]
Ngày
[26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1) năm 2006, các nhà [thiên văn học](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) thông báo đã tìm ra siêu Trái Đất nhỏ nhất, có mã số [OGLE-2005-BLG-390Lb](/w/index.php?title=OGLE-2005-BLG-390Lb&action=edit&redlink=1).
Vào lúc 6g GMT ngày 9 tháng 10 năm 2008, cơ quan Không gian Ukraina ở Evpatoria đã gửi một thông điệp đến một siêu Trái Đất có tên gọi là
[Gliese 581 c](/w/index.php?title=Gliese_581_c&action=edit&redlink=1). Nếu ở nơi đó có sự sống thì nhân loại sẽ hy vọng nhận được thông tin phản vào năm 2049. Cần nói thêm là đều kiện ở Gliese 581 c với nhiệc độ 0-40 °C sẽ rất có nhiều cơ hội có sự sống ở đó . [1]
Cũng trong tháng 6 năm 2008, David P. Bennett ở
[Microlensing Observations in Astrophysics](/w/index.php?title=Microlensing_Observations_in_Astrophysics&action=edit&redlink=1) đã phát hiện ra [MOA-2007-BLG-192Lb](/w/index.php?title=MOA-2007-BLG-192Lb&action=edit&redlink=1), cũng là một hành tinh đặc như Trái Đất và ở cách xa chúng ta 3000 năm ánh sáng về phía chòm sao [Nhân Mã](/wiki/Nh%C3%A2n_M%C3%A3_(ch%C3%B2m_sao)) [. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]

X-Cache: cp1067 miss, cp1065 miss


text:
geosphere
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Danh từ
[
sửa
]
geosphere
Địa
quyển
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=geosphere&oldid=1607134
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Eesti
ಕನ್ನಡ
Kurdî
Polski
Русский
தமிழ்
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 07:28 ngày 28 tháng 8 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1054 miss, cp1052 miss