text:
Thông báo: Hiện nay 9nhac.com đã mở chức năng đăng nhạc dành cho thành viên. Bạn vui lòng đăng kí thành viên mới để được sử dụng đầy đủ các chứng năng : Add Playlist , Bình luận, Đăng nhạc... Và không hiện quảng cáo khi nghe nhạc.Nếu như các bạn muốn tìm những bản nhạc sàn hay hoặc những bản nhạc sàn yêu thích thì có thể liên hệ trực tiếp với BQT, nếu chưa có chúng tôi sẽ cập nhật.
Chúc các bạn nghe nhạc vui vẻ
>>HƯỚNG DẪN NGHE NHẠC VÀ TẢI NHẠC<<
>>ĐĂNG KÝ LÀM MOD<<
Số cảm nhận: 3
Đăng ký mới
Quên mật khẩu
Clip Giải Trí
Trang chủ | Liên hệ | Trợ Gúp | SITE MAP | RSS FEED | BÁO GIÁ QUẢNG CÁO
Nghe nhạc sàn cực mạnh, tận hưởng cảm giác khi nghe nhạc DJ nonstop 320kbps là như thế nào. phiêu cùng nhạc sàn dance và thư giãn lúc nghe nhac che Với đội ngũ BQT nhiệt tình và năng động, luôn cập nhật những bản nhac san nổi bật trong thế giới nhạc bay
© 2009 copyright
Bản quyền thuộc về website nghe nhạc online http://9nhac.com.
CHÚC CÁC BẠN CÓ NHỮNG GIÂY PHÚT NGHE NHẠC THẬT THOẢI MÁI VÀ VUI VẺ

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

Server: SUNDATA


text:
Ngay khi biết con mình trúng tuyển trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM, chị Phí Thùy Vân (ngụ quận 3) lập tức đăng ký cho con đi học thêm tại một trung tâm bồi dưỡng văn hóa ngoài giờ. Lý do, bạn của con đua nhau đi học hè, con mình không học thì khi vào lớp 10 sẽ thua kém bạn bè. Nhiều phụ huynh khác cũng có chung suy nghĩ như chị Vân nên quyết định cho con đi học hè ngay khi năm học vừa kết thúc.
Sợ con thua bạn bè
Chị Vân kể việc đăng ký cho con đi học hè sau khi biết kết quả trúng tuyển lớp 10 đã là muộn, bởi nhiều bạn của cháu đã đăng ký học hè ngay sau kỳ thi tuyển sinh lớp 10.
Theo chị Vân, trong thời gian học hè, con chị được ôn những kiến thức căn bản của chương trình cũ, đồng thời mở rộng giới thiệu chương trình lớp 10 cũng như việc chuẩn bị cho kỳ thi xếp lớp 10 tại trường vào ngày 12-8 tới. “Nếu con mình không trúng vào lớp chọn của trường thì nó buồn lắm, sẽ ảnh hưởng đến tinh thần học tập. Vì vậy, bằng mọi giá, tôi phải cho con đi học hè”- chị Vân nói. Chị cũng cho biết lớp học hè của con chị đã đông nghẹt, nếu đăng ký muộn hơn sẽ không còn chỗ.
Khác với trường hợp trên, kế hoạch hè của em Bùi Đức Thịnh (học sinh lớp 8 Trường THCS Bình Thọ, quận Thủ Đức - TPHCM) đã được “lập trình” từ trước. Năm học 2009-2010 kết thúc, Thịnh nghỉ hè 2 tuần rồi đến trường học hè trong thành phần đội tuyển của quận, chuẩn bị cho kỳ thi học sinh giỏi cấp TP năm học 2010-2011. Học được khoảng gần 1 tháng, em tham gia “học kỳ quân đội” 10 ngày và trở lại tập trung đội tuyển để ôn tập.
Anh Bùi Quang Tiến, phụ huynh của Thịnh, cho rằng học sinh học ròng rã 9 tháng trời rất cần được nghỉ ngơi song nếu không học hè, không có sự nỗ lực thì sẽ rất khó để đạt được yêu cầu trong cuộc cạnh tranh chọn trường khi lên lớp 10. “Nếu như cháu không được tham gia đội tuyển, tôi vẫn phải đăng ký cho cháu đi học thêm trong hè, vấn đề quan trọng là chương trình dạy hè của trường đừng nặng nề quá”- anh Tiến khẳng định.
Không phân biệt học sinh giỏi hay dở, phần lớn phụ huynh ở khu vực nội thành đăng ký cho con đi học hè bởi sợ con mình thua kém bạn khi vào năm học mới. Áp lực càng tăng đối với những lớp cuối cấp.
Chẳng biết đi đâu?
Với nhiều phụ huynh, việc đăng ký cho con học hè còn bởi không biết đưa con đi đâu, làm gì khi thời gian nghỉ quá dài.
Anh Tiến cho biết nếu thả cho con anh được tự do, nó có thể ngồi nguyên ngày trên máy tính để chơi game bởi đó là thứ nó rất thích. Là “con nhà binh” nên gia đình anh rất nguyên tắc trong việc giáo dục con cái.
Làm bạn với game
Ông Lê Hữu Hân, Hiệu trưởng Trường THPT Cần Thạnh, huyện Cần Giờ - TPHCM, cho biết các xã đều có kế hoạch hoạt động hè nhưng không thường xuyên và số học sinh tham gia cũng không nhiều. Kiểm tra ở một số xã cho thấy phần lớn các em nghỉ hè tham gia lao động phụ giúp gia đình. Khoảng 20% học sinh suốt ngày ngồi ở các tụ điểm internet để chơi game online, đây là đối tượng đáng quan tâm.
Có nên học bố mẹ Tây cho con tập bơi sớm 1
Afamily.vn
Email: info@afamily.vn | Điện thoại: 04.73077979, máy lẻ 62367
Hà Nội: Tầng 20, Tòa nhà Center Building - Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
VPĐD tại TP.HCM: Tầng 4, Tòa nhà 123 Võ Văn Tần, Phường 6, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 08.73077979, máy lẻ 217
Chính sách bảo mật
Công ty Cổ phần VCCorp
Tầng 17, 19, 20, 21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
Giấy phép số 1083/GP-STTTT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 16 tháng 4 năm 2014

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Trần Ngân
Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa 13 năm nay của Việt Nam được mở đầu bằng một màn xin lỗi khá thống thiết của Thủ tướng. Trước đó Tổng bí thư cũng đã đăng đàn xin lỗi sau Hội nghị TW 6. Xin lỗi thì cũng tốt thôi nhưng vấn đề là sau khi xin lỗi có làm gì để sửa sai hay không và vấn đề còn quan trọng hơn nữa là liệu đã nhìn ra đúng cái sai để sửa hay chưa. Tác giả bài viết này cho rằng ban lãnh đạo Việt Nam hiện nay đã không nhìn ra đúng cái sai để sửa hay nói đúng hơn là không đủ khả năng hoặc không muốn sửa những cái sai lớn nhất. Điều này sẽ làm triển vọng trung hạn (khoảng 10 năm tới) của nền kinh tế Việt Nam là rất kém.
Có thể nói tâm lý chung của xã hội Việt Nam hiện nay đang tập trung vào những vấn đề nóng, mang tính ngắn hạn trước mắt mà còn ít quan tâm tới các vấn đề trung và dài hạn. Điển hình như ngay trong cuộc họp Quốc hội đang diễn ra, trong khi có tới gần 400 câu hỏi về những vấn đề tiền tệ, ngân hàng dành cho thống đốc NHNN thì Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư lại không ra trả lời chất vấn. Trong khi thực ra các vấn đề về tiền tệ chỉ là vấn đề ngắn hạn của nền kinh tế. Trong trung và dài hạn, muốn nền kinh tế phát triển tốt thì phải thay đổi các yếu tố của tổng cung như máy móc, trình độ lao động, trình độ công nghệ, trình độ quản lý hay nói cách khác là phải tái cấu trúc nền kinh tế là lĩnh vực do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì.
Việc tái cấu trúc nền kinh tế được nói tới rất nhiều trong giai đoạn từ khoảng năm 2009 nhưng rồi sau đó dần đi vào quên lãng. Rất nhiều chuyên gia kỳ vọng với chương trình tái cấu trúc được nói tới rầm rộ nhưng cuối cùng đa số đều thất vọng vì hầu như chưa có tiến triển gì cả. Tuy nhiên, tôi cho rằng, dù chương trình tái cấu trúc này được thực hiện thì kết quả vẫn rất đáng nghi ngờ vì một trong những nhánh tái cấu trúc trọng tâm là tái cấu trúc DNNN đã sai ngay từ trong định hướng.
Trong Đề án “Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trọng tâm là tập đoàn, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011-2015”, do Bộ Tài chính xây dựng được Thủ tướng phê duyệt ngày 17/7/2012 vẫn nêu mục tiêu của tái cấu trúc là để DNNN “… làm nòng cốt để kinh tế nhà nước thực hiện được vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng, điều tiết nền kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô…” (http://www.ven.vn/sau-giai-phap-thuc-hien-tai-co-cau-dnnn-den-2015_t77c78n30307tn.aspx)
Đối với ngành ngân hàng thì trong Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 - 2015” của NHNN được Thủ tướng phê duyệt ngày 1/3/2012 có nêu mục tiêu là: “Nâng cao vai trò, vị trí chi phối, dẫn dắt thị trường của các tổ chức tín dụng Việt Nam, đặc biệt là bảo đảm các ngân hàng 100% vốn của Nhà nước và ngân hàng có cổ phần chi phối của Nhà nước (sau đây gọi chung là ngân hàng thương mại nhà nước) thật sự là lực lượng chủ lực, chủ đạo của hệ thống các tổ chức tín dụng, đồng thời có đủ năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế”. (http://www.vietinbankschool.edu.vn/home/export/sites/default/vn/doccenter/vanban/taichinh/de_an_tai_co_cau_NH.pdf)
Như vậy có thể thấy mục tiêu của các đề án tái cơ cấu này vẫn là làm sao để DNNN giữ được vai trò chủ đạo, thậm chí còn là công cụ để nhà nước ổn định và điều tiết kinh tế vĩ mô.
Đã có quá nhiều chứng cứ về lý thuyết và thực tiễn ở Việt Nam và thế giới chứng minh sự kém hiệu quả của DNNN so với các loại hình doanh nghiệp khác nên ở đây không cần nói lại nữa.
Theo tôi, đây có thể được coi là trở lực lớn nhất trong công cuộc phát triển kinh tế ở Việt Nam trong thời gian tới. Tiếp tục các định hướng trên cũng có nghĩa là sẽ tiếp tục ưu tiên các nguồn lực khan hiếm cho một khu vực làm ăn kém hiệu quả nhất của nền kinh tế, cản trở việc hiện đại hóa công nghệ vì lãnh đạo các doanh nghiệp này có xu hướng thích mua máy móc cũ với chi phí cao để kiếm hoa hồng hơn là các máy móc chất lượng tốt. Tiếp tục ưu tiên và bảo bọc DNNN cũng chính là cách tốt nhất để làm giảm khả năng cạnh tranh của chúng và cản trở việc thay đổi cung cách quản trị công ty. Về cả mặt lý thuyết và thực tiễn, chưa có quốc gia nào phát triển nhanh và bền vững khi chủ yếu dựa vào cột trụ là các DNNN. Việt Nam tiếp tục cố gắng đi ngược lại kinh nghiệm nói chung của thế giới thì chắc chắn sẽ lại phải chuốc lại thất bại mà thôi.
Đi kèm với triển vọng tăng trưởng thì triển vọng lạm phát cũng rất kém vì sẽ còn rất nhiều tiền được đổ vào một khu vực hiệu quả kém, lượng của cải tạo ra ít so với quá nhiều vốn đổ vào thì khả năng xảy ra lạm phát cao và dai dẳng gần như là chuyện đương nhiên.
Vấn đề then chốt thứ 2 sẽ kìm hãm tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam trong trung hạn theo tôi chính là việc không chấp nhận đa sở hữu về đất đai hay nói cụ thể hơn là sở hữu tư nhân về đất đai. Đây có lẽ là điểm gây thất vọng nhất trong Luật Đất đai sửa đổi đang được Quốc hội bàn luận.
Trước khi ban hành Hiến pháp 1980, ở Việt Nam vẫn thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai. Khái niệm “đất đai là sở hữu toàn dân” được đưa vào Hiến pháp 1980 chủ yếu là vì ý muốn chủ quan của TBT Lê Duẩn (ông này cũng là người đã “sáng chế” ra những khái niệm như “làm chủ tập thể” hay “xây dựng mỗi huyện thành 1 pháo đài kinh tế” mà bản thân các cán bộ lý luận thời đó cũng không biết tuyên truyền, giải thích làm sao cho cấp dưới hiểu được). (http://sgtt.vn/Goc-nhin/88720/Tinh-than-Hien-phap-Phan-1-Doi-thay-theo-dong-lich-su.html)
Đại đa số các nước trên thế giới thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai và đây lại là 1 lĩnh vực nữa mà Việt Nam quyết tâm đi ngược chiều với thế giới văn minh. Khi đất đai không được giao ổn định cho người dân thì người dân sẽ không dám đầu tư nhiều vào đất đai vì họ sợ có thể bị nhà nước thu hồi một cách tùy tiện như trong vụ ông Đoàn Văn Vươn.
Nhà kinh tế học H. De Soto, trong quyển sách nổi tiếng Sự bí ẩn của vốn (The Mystery of Capital) cho rằng một trong những lý do quan trọng trong việc làm các quốc gia bị nghèo đói là bởi vì “Sự thất bại của hệ thống luật pháp trong việc công nhận và tôn trọng tài sản của người nghèo”.
De Soto viết: Người dân ở những nước chậm phát triển cũng khôn khéo và có đầu óc kinh doanh như người dân ở những nước giàu có. Vấn đề khác biệt then chốt là vì phần lớn họ sống trong những ngôi nhà không phải là chủ sở hữu thực sự. Họ không có quyền pháp lý đối với đất đai, nhà cửa hoặc công việc kinh doanh. Họ không thể sử dụng chúng như những đồ ký quỹ hoặc vay mượn khi cần thiết. Họ cũng không thể sử dụng những dịch vụ thiết yếu như điện, nước. Và nếu họ có tích luỹ được tài sản, họ sẽ gặp rủi ro khi bị những rào cản từ phía chính quyền.[1]
Như vậy, việc không thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai sẽ làm lãng phí một nguồn lực rất quan trọng cho công cuộc phát triển kinh tế, chưa kể đây chính là mầm mống của đại đa số các vụ khiếu kiện và bất ổn cũng như là nguồn cơn của tham nhũng trong thời gian qua.
Vấn đề đặt ra tiếp theo ở đây là: đâu là nguồn gốc của những vấn đề trên? Tại sao các chương trình tái cấu trúc ỳ ạch? Tại sao vẫn giữ tư duy kinh tế nhà nước làm chủ đạo mặc dù đại đa số ngay cả những người hô hào to nhất cho điều đó cũng biết quá rõ rằng các hiệu quả của các DNNN là rất kém? Tại sao không chịu thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai?
Chắc chắn đã có nhiều người biết rằng nguyên nhân sâu xa của những vấn đề trên nằm ở thể chế kinh tế và thể chế chính trị của Việt Nam hiện nay.
Trong quyển sách nổi tiếng “Tại sao các quốc gia thất bại: Nguồn gốc của Quyền lực, Thịnh vượng, và Nghèo đói” (Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty) mới xuất bản đầu năm 2012, hai nhà kinh tế Daron Acemoglu và James Robinson cho rằng thể chế là yếu tố quyết định tới sự giàu có hay nghèo đói của một quốc gia [2]. Các tác giả phân ra hai loại thể chế kinh tế: Thể chế kinh tế bao gồm (thể chế tốt) (inclusive economic institution) sẽ giúp cho kinh tế phát triển thịnh vượng bền vững; và các Thể chế kinh tế khai thác (thể chế xấu) (extractive economic institution) cũng có thể tạo ra sự tăng trưởng nhưng không bền vững trong dài hạn. Nhưng thường thì loại thể chế xấu này sẽ làm trì trệ hoặc thậm chí phá hủy nền kinh tế như ở Zimbabwe.
Các thể chế kinh tế bao gồm (tốt) bảo đảm: các quyền tài sản an toàn; luật pháp và trật tự; các thị trường và sự ủng hộ của nhà nước đối với các thị trường (qua các dịch vụ công và các quy định); dễ tham gia hoạt động kinh tế; tôn trọng các hợp đồng; đa số nhân dân được tiếp cận đến giáo dục và đào tạo và các cơ hội.
Ngược lại, trong các thể chế kinh tế khai thác (xấu) thì: thiếu luật pháp và trật tự; các quyền tài sản không an toàn; các rào cản tham gia và các quy chế cản trở hoạt động của các thị trường và tạo ra sân chơi không bằng phẳng.
Nhưng bản thân các thể chế kinh tế lại xuất phát từ các thể chế chính trị. Tương ứng với 2 loại thể chế kinh tế thì cũng có 2 loại thể chế chính trị: bao gồm và khai thác.
Các thể chế chính trị bao gồm bảo đảm: điều kiện cho sự tham gia rộng rãi của các công dân – chủ nghĩa đa nguyên – đặt ra các ràng buộc và kiểm soát đối với các chính trị gia; nền pháp trị; nhà nước tập trung ở mức đủ để thực thi luật pháp và trật tự (nhưng không quá tập trung để biến thành chính thể chuyên chế).
Ngược lại, các thể chế chính trị mang tính khai thác: tập trung quyền lực chính trị vào tay một số ít người; không có các ràng buộc lên các chính trị gia, không có cơ chế kiểm soát và cân bằng hay thiếu nền pháp trị.
Như vậy có thể thấy rằng các thể chế kinh tế và chính trị ở Việt Nam hiện nay còn rất nhiều các yếu tố của một thể chế mang tính khai thác nên việc nó chưa tạo ra được một sự tăng trưởng bền vững cho đất nước cũng không có gì quá ngạc nhiên.
Theo tôi, một loạt các sự kiện gần đây ở Việt Nam cho thấy thể chế hay nói đúng hơn là bộ máy lãnh đạo cấp cao ở Việt Nam hiện nay đã mất đi khả năng “tự sửa sai” vốn là một đặc tính thiết yếu của một hệ thống nếu muốn nó được vận hành tốt khi không có các sự kiểm soát từ bên ngoài.
Trong Đại hội 11, khi Thủ tướng và một số Ủy viên Bộ Chính trị có khả năng đưa thẳng con cháu còn rất trẻ của mình vào giới lãnh đạo chóp bu thông qua sự dàn xếp, đổi chác ở hậu trường thì rõ ràng hệ thống chính trị ở Việt Nam đã ngày càng vận hành bởi vì lợi ích của chính nó chứ không còn vì nhân dân mà nó nói rằng nó đại diện nữa.
Khi Hội nghị TW 6 diễn ra trong tháng 10/2012, nhiều người cũng hy vọng là Thủ tướng có thể bị kỷ luật nhưng đa số những người tỉnh táo và hiểu biết tình hình đều hiểu rằng điều này không thể xảy ra trong bối cảnh hiện tại. Vấn đề chính là các ủy viên TW mà trong đó rất nhiều người có được ân huệ từ phe của Thủ tướng sẽ bỏ phiếu vì lợi ích của chính mình và phe nhóm chứ không phải lợi ích của đất nước. Đây là 1 hệ thống đã được xếp đặt chặt chẽ từ Đại hội 11 và chắc chắn nhiều người đã phải bỏ ra những khoản chi phí không nhỏ cho cái ghế của mình và chưa kịp thu hồi vốn thì tất nhiên họ không muốn gây ra một sự xáo trộn lớn có thể ảnh hưởng tới vị trí và gắn với nó là quyền lợi của mình. Những sai lầm của Thủ tướng gây ra tác động trực tiếp tới đời sống người dân chứ không tác động tới quyền lực hay lợi ích của các Ủy viên TW và phe nhóm nên chả có lý do gì để họ phải phế truất Thủ tướng trừ phi Thủ tướng gây tổn hại trực tiếp tới lợi ích của họ.
Họ biết rằng hệ thống các DNNN làm ăn kém hiệu quả thế nào, các tập đoàn làm ăn lỗ lã thất thoát thế nào nhưng vẫn quyết tâm giữ vững quan điểm “Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”, là “công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế” dù không hề có cơ sở khoa học và thực tiễn nào chứng minh những tín điều trên là đúng đắn và đã bị rất nhiều chuyên gia có uy tín phản đối. Trong các kiến nghị của mình thì Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng đã đề nghị thẳng là: “Không dùng DNNN là một công cụ để điều tiết vĩ mô” (http://cafef.vn/doanh-nghiep/khong-su-dung-dnnn-la-mot-cong-cu-dieu-tiet-kinh-te-vi-mo-20120522015510754ca36.chn). Nhưng trong lần sửa đổi Hiến pháp này người ta vẫn muốn đưa điều khoản Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo vào trong Hiến pháp.
Họ biết rằng việc không chịu thừa nhận quyền sở hữu đất đai của người dân chính là nguồn gốc sâu xa của hơn 70% vụ khiếu kiện trong thời gian qua, là công cụ để tước đoạt đất đai và bần cùng hóa nông dân, là nguồn gốc tạo ra tham nhũng và bất bình đẳng ngày càng trở nên trầm trọng nhưng vẫn quyết tâm giữ vững quan điểm cũng chẳng có cơ sơ khoa học và hết sức mơ hồ là “đất đai thuộc sở hữu toàn dân” dù cũng có tới 48% cơ quan T.Ư và 37% cơ quan địa phương đề xuất là nên có tư nhân hóa đất đai (http://www.thanhnien.com.vn/pages/20121107/du-an-luat-dat-dai-sua-doi-phai-cham-dut-khieu-kien-trien-mien.aspx)
Tất cả những điều trên và hàng loạt sự việc nữa đã chứng tỏ hệ thống thể chế ở Việt Nam hiện nay đã mất đi khả năng “tự sửa sai” là điều đã giúp nó thoát khỏi khủng hoảng giai đoạn 1986-89. Trong một hệ thống độc đảng, không có tiếng nói đối lập như ở Việt Nam thì khả năng “tự sửa sai” hay “tự đổi mới” của hệ thống là cực kỳ quan trọng. Đảng Cộng sản đã chứng tỏ họ có khả năng này thông qua qua quá trình Đổi mới (tạm gọi là Đổi mới 1) giai đoạn 1986-89. Tuy nhiên, sau lần Đổi mới 1 mạnh bạo đó, đã vài lần người ta mong có Đổi mới 2 nhưng rồi đều không đi tới đâu. Giai đoạn năm 1997-98, trong tâm bão của khủng hoảng tài chính-tiền tệ Đông Á, Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề, tăng trưởng GDP năm 1999 bị sụt còn 4,77%, nhiều người đã kêu gọi có Đổi mới 2 vì đà tiến từ Đổi mới 1 đã hết. Tuy nhiên, với một lãnh đạo thủ cựu là TBT Lê Khả Phiêu thì điều này đã không diễn ra mà thay vào đó, đi đâu cũng thấy hô hào câu khẩu hiệu “phát huy nội lực” do ông đưa ra. Tới giai đoạn khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2007-08, lại một lần nữa nhiều người kêu gọi Tái cấu trúc nền kinh tế hay Đổi mới 2 nhưng rồi như đã nói ở trên, điều này cũng mãi chưa xảy ra.
Lật lại lần Đổi mới 1 thì có lẽ lúc đó do đất nước đã lâm vào khủng hoảng toàn diện, không còn sự trợ giúp ở bên ngoài, ở trong thế bị dồn vào chân tường, cộng thêm khí thế đổi mới ở Liên Xô và Đông Âu, Đảng Cộng sản mới có quyết tâm làm một cuộc đổi mới toàn diện về tư duy. Tất nhiên, lúc đó không thể không kể đến vai trò cá nhân cực kỳ quan trọng của người đứng mũi chịu sào là TBT Trường Chinh với câu khẩu hiệu nổi tiếng: “Đổi mới hay là chết” dù trước đó ông là người rất bảo thủ [3] (Còn hiện tại tôi nghĩ khẩu hiệu của Đảng có lẽ là “Thà chết (dân) chứ (nhất định) không đổi mới”). Tất nhiên lúc đó có 1 may mắn cho đất nước là TBT Lê Duẩn qua đời chứ nếu không quá trình đổi mới ở Việt Nam chắc chắn sẽ khó khăn hơn rất nhiều. (Acemoglu và Robinson cũng cho rằng thể chế có thể thay đổi vì những lý do rất ngẫu nhiên). Ở thời điểm sau Đổi mới 1, khi hệ thống thể chế mới đã được hình thành và dần có tính cố kết cao, các thành phần trong hệ thống quyền lực sẽ có xu hướng muốn duy trì hiện trạng (Status Quo) vì họ có quá nhiều cái để mất nếu xảy ra thay đổi lớn. Chẳng hạn, nếu tư nhân hóa hầu hết các DNNN thì cả một hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương tới địa phương sẽ không còn có thể bòn rút các nguồn lợi từ các doanh nghiệp này và tất nhiên họ cùng với các lãnh đạo hiện thời của các doanh nghiệp đó sẽ tìm mọi cách để điều này không xảy ra hoặc xảy ra càng chậm càng tốt. Chính vì thế, có lẽ mong chờ hệ thống tự đổi mới (lớn) trong tình hình hiện tại chỉ là ảo tưởng.
Các lãnh đạo thế hệ trước đây của Việt Nam như Trường Chinh, Lê Duẩn… rất lý tưởng, trong sạch và hầu như không tham nhũng. Họ một lòng muốn đất nước đi lên nhưng không đủ kiến thức để làm được điều đó. Nhưng tình hình hiện nay đã khác, nhiều lãnh đạo hiện nay hoặc có kiến thức hoặc hoàn toàn có thể dựa vào các chuyên gia để biết cách làm đất nước phát triển nhưng họ không muốn làm vì họ muốn bảo vệ quyền lợi của họ và phe nhóm hơn là vì lợi ích của đất nước.
Thực ra ở Việt Nam khi thủ tướng Dũng lên cầm quyền vào giữa năm 2006, đã có rất nhiều người hy vọng vì ông này tỏ ra là một người có tư tưởng cách tân và có năng lực khi còn làm Phó thủ tướng. Sau hơn một nhiệm kỳ của thủ tướng Dũng, có thể nói rằng sau thời của TBT Lê Duẩn, chưa khi nào vận mệnh của đất nước lại bị ảnh hưởng nhiều bởi một cá nhân như vậy. Với quyền lực vượt trội của mình trong tập thể lãnh đạo Việt Nam, nếu Thủ tướng Dũng có những quyết định sáng suốt thì chắc chắn Việt Nam đã khác xa bây giờ và lịch sử sẽ ghi công ông Dũng như người có công đầu trong việc đưa Việt Nam lên một tầm cao mới. Nhưng rất tiếc rõ ràng Thủ tướng Dũng đã phá hỏng gần hết đà tiến và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam[4].
Ngoài lý do về lợi ích nhóm thì một lý do quan trọng khiến hệ thống hiện nay mất khả năng tự sửa đổi chính là tư duy bảo thủ của rất nhiều cán bộ trong hệ thống. Ví dụ điển hình có thể thấy công khai là các đại biểu QH ngành công an, quân đội bảo vệ rất hăng hái hệ thống các DNNN. Chẳng hạn trong vụ Vinashin, các đại biểu QH như Thiếu tướng Trần Bá Thiều – Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng CAND, Thiếu tướng Bế Xuân Trường – Tư lệnh Quân khu I, Trung tướng Võ Trọng Việt – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ đội biên phòng, đều có xu hướng biện hộ cho Vinashin và bảo vệ cách xử lý của Chính phủ trong vụ này (http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/409012/Dung-vi-Vinashin-ma-lam-rac-roi-tinh-hinh.html) hoặc khi bàn về việc có nên đưa quy định “Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo” vào Hiến pháp sửa đổi hay không thì đại biểu Lê Đông Phong, Thiếu tướng, PGĐ Công an TP HCM cũng ủng hộ đưa quy định này vào (http://www.sggp.org.vn/chinhtri/2012/11/303478/).
Thực ra thì rất khó trách những người này khi từ lúc học đại học, trung, cao cấp chính trị lúc nào họ cũng được nhồi nhét vào đầu những tín điều về tầm quan trọng của DNNN. Ngay bản thân các lãnh đạo cao cấp còn đi tới mức “sùng bái” hay có thể nói là “mê tín” vào DNNN khi cho rằng nếu không có DNNN thì nhà nước không thể điều hành được nền kinh tế. Chẳng hạn Thủ tướng Dũng có nói:
“Trong 3 khối doanh nghiệp, phúc lợi cao nhất là DNNN. Các DNNN gần như không để công nhân thất nghiệp. Trên tổng thể, trong những năm qua, trong giai đoạn thực sự khó khăn, nếu không có lực lượng kinh tế nhà nước, chính phủ không biết điều hành làm sao" http://vef.vn/2011-02-16-keu-kho-nhung-cac-tap-doan-van-song-khoe-
Còn ngài nguyên Phó thủ tướng, giờ là chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thì ban cho DNNN danh hiệu “Anh cả đỏ của nền kinh tế” http://vnn.vietnamnet.vn/chinhtri/2008/04/779904/
Tóm lại, kết luận chính của bài viết này là tương lai trung hạn của nền kinh tế Việt Nam là rất kém vì những lý do chính sau:
- Hầu hết các cải cách quan trọng cần thiết để giải phóng các nguồn lực tăng trưởng trong trung và dài hạn liên tục bị trì hoãn mà không được thực thi. Nhưng bản thân nhiều cải cách này cũng sai ngay từ định hướng nên kết quả rất khó thành công hay nói đúng hơn là chắc chắn cũng sẽ thất bại. Điều này sẽ làm thui chột các nguồn lực đang rất khan hiếm dành cho tăng trưởng kinh tế. Việc “cải cách” các tập đoàn (thực chất là “cải lùi” về cơ chế cũ) như đưa lại về cho các Bộ quản lý như trước đây trong khi Thủ tướng chỉ nắm các tập đoàn lớn (ngon ăn nhất) có thể làm giảm bớt quy mô của thất thoát nhưng chắc chắn không giải quyết được gì về vấn đề hiệu quả hoạt động của các tập đoàn này cả. Việc cố lai tạp để tạo ra một thứ “quái thai” không giống ai rồi lại cố gắng để huấn luyện nó thành thiên tài rõ ràng là chuyện không tưởng. Các cheabol ở Hàn Quốc dù nhận được nhiều hỗ trợ của nhà nước nhưng về bản chất vẫn là doanh nghiệp tư nhân có sức cạnh tranh cao. Trung Quốc cũng có những tập đoàn nhà nước lớn hùng mạnh nhưng phải hiểu rằng người Trung Quốc có truyền thống kinh doanh từ hàng ngàn năm nay với rất nhiều doanh nhân nổi tiếng trong lịch sử và những tập đoàn nhà nước và dù nhận được nhiều sự hỗ trợ của nhà nước nhưng cũng đã có quá trình cạnh tranh lâu dài tương đối sòng phẳng với các công ty đa quốc gia.
- Thể chế chính trị hay nói cụ thể hơn là bộ máy lãnh đạo cấp cao ở Việt Nam hiện nay đã mất khả năng “tự sửa sai” và lợi ích của số đông cán bộ lãnh đạo không còn gắn với với lợi ích của đại đa số nhân dân và đất nước nữa. Ví dụ như việc 63% cơ quan cấp địa phương không đồng ý với việc tư nhân hóa đất đai cũng cho thấy cán bộ cấp địa phương được hưởng lợi nhiều thế nào từ quy định về “đất đai thuộc sở hữu toàn dân” hiện nay. Lợi ích nhóm cộng với tư duy bảo thủ càng ngày càng làm cho hệ thống mất khả năng tự đổi mới để đưa ra những quyết sách đúng đắn có tầm nhìn dài hạn. Việc hy vọng vào những phong trào kiểu như “Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh” hay “Phê và tự phê” để làm cán bộ trong sạch hơn rõ ràng chỉ là ảo tưởng. Không thừa nhận Tam quyền phân lập, tinh hoa của trí tuệ loài người thì không cách nào có thể xây dựng được một thể chế tốt để chống tham nhũng được. Có Tam quyền phân lập chưa chắc đã chống được tham nhũng nhưng nếu không có, cũng có nghĩa là tư pháp không được độc lập, cộng thêm báo chí không được tự do thì sẽ dẫn tới quyền lực không bị kiểm soát thì chắc chắn không thể chống được tham nhũng. Những biện pháp khác như lập lại Ban Nội chính TW và Ban Kinh tế TW rõ ràng là một bước thụt lùi về cải cách thể chế, dùng cái sai này để sửa cái sai khác, chắc chắn sẽ không có tác dụng gì trong việc làm nền kinh tế tốt lên và giảm bớt tham nhũng.
- Nhiều chính sách kinh tế trong thời gian kể từ khi Thủ tướng Dũng lên nắm quyền và đặc biệt trong giai đoạn từ năm 2008 trở lại đây có chất lượng rất kém. Trong kinh tế có 1 nguyên lý rất quan trọng là: “Con người làm việc vì các khuyến khích” (People Respond to Incentives). Vấn đề là nhà nước phải tạo ra các khuyến khích đúng đắn để mọi người làm việc tạo ra của cải và nền kinh tế có thể vận hành một cách trơn tru. Nếu nhà nước đưa ra các khuyến khích sai, nền kinh tế sẽ bị méo mó và không thể phát triển tốt. Thay vì tôn trọng các qui luật thị trường và tạo ra các khuyến khích đúng cho người dân và nền kinh tế tự vận hành thì Thủ tướng Dũng và bộ máy của mình đã đưa rất nhiều chính sách mang tính hành chính và làm thị trường ngày càng trở nên méo mó hơn. Các biện pháp hành chính thì luôn được hô hào là cần làm theo kiểu “quyết liệt” (“quyết” làm đất nước “liệt” đi) bất chấp các hệ quả đã được nhiều chuyên gia chỉ ra từ trước. Luôn có những “hệ quả không lường được” (Unintended Consequences) khi con người cố gắng can thiệp vào các hiện tượng kinh tế-xã hội. Ví dụ điển hình chính là chính sách quản lý vàng. Khi VND bị mất giá nhiều do lạm phát cao, người dân chuyển sang tích trữ vàng và USD. Thay vì quyết tâm chống lạm phát để nâng cao chất lượng VND, tạo niềm tin cho người dân thì nhà nước lại sử dụng các biện pháp hành chính để ngăn cấm sử dụng USD và vàng để ép người dân phải dùng loại hàng hóa có chất lượng thấp là VND. Việc sử dụng các biện pháp hành chính như thế này rõ ràng là sai từ đầu và do phản ứng của thị trường thì rồi sẽ càng ngày phải thực hiện các biện pháp vá víu sai lầm bằng các ý tưởng hết sức kỳ quặc, không giống ai như: xây dựng thương hiệu vàng quốc gia SJC, độc quyền hóa thị trường vàng làm thiệt hại ghê gớm quyền lợi chính đáng của người dân. Như TS Vũ Thành Tự Anh có nói là “Cần đảo ngược những gì đã làm sai” [5] nhưng để đảo ngược những chính sách sai lầm như vậy hết sức khó khăn và chi phí cho xã hội là rất cao. Khi một chính sách và một hệ thống chính sách đã được ban hành thì nó bắt đầu có cuộc sống riêng của nó và có khả năng tự tái tạo ra một hệ thống hỗ trợ cho nó và điều này sẽ làm cho việc xóa bỏ những cái sai là rất khó khăn và trong nhiều trường hợp là bất khả thi.
Nhiều người đánh giá rằng cho tới hết năm 2013, kinh tế Việt Nam sẽ còn khó khăn, hàm ý rằng những năm sau sẽ khá hơn. Theo quan điểm của tôi, đánh giá như vậy vẫn còn là quá lạc quan. Có thể tình hình sắp tới của Việt Nam sẽ không xảy ra khủng hoảng lớn nhưng có xác suất rất cao sẽ rơi vào sự trì trệ do lâm vào một vòng phản hồi xấu (Vicious Circle) khi đất nước đã mất đà tăng trưởng, Thủ tướng (đồng chí X) và ê kíp của mình như Phó thủ tướng Nhân, bộ trưởng Thăng, thống đốc Bình… đã mất gần hết uy tín lãnh đạo trong mắt người dân và cán bộ các cấp, doanh nghiệp tư nhân phá sản hàng loạt, hàng tồn kho chất đống, nợ xấu ngân hàng không biết bao giờ mới giải quyết xong, các tập đoàn con cưng nợ đầm đìa, thị trường bất động sản đóng băng, các nhà đầu tư nước ngoài mất niềm tin, bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất trắc, thể chế thì mất khả năng tự đổi mới và đưa ra những quyết định sáng suốt có tầm nhìn dài hạn, người dân thì mất niềm tin và đạo đức xã hội xuống cấp trầm trọng...
Trong bối cảnh hiện nay thì nguy cơ lớn nhất từ bên ngoài mà Việt Nam gặp phải chính là sự trỗi dậy của Trung Quốc. Điều quyết định để Việt Nam có thể đứng vững trước Trung Quốc hay không chính là sức mạnh của nền kinh tế. Kinh tế không mạnh thì không thể có nhiều tiền dành cho quốc phòng. Sau này, khi Trung Quốc có ý định xâm lấn Việt Nam thì không vì Việt Nam XHCN bằng hoặc XHCN hơn Trung Quốc mà Trung Quốc nương tay. Đáng lẽ vì quyền lợi dân tộc, lãnh đạo phải thúc đẩy cải cách kinh tế và chính trị ở Việt Nam mạnh hơn, nhanh hơn Trung Quốc để nâng cao tiềm lực của đất nước nhưng họ đã không chịu làm vậy mà luôn sợ sệt, lẽo đẽo đi sau Trung Quốc trong tư tưởng cũng như các bước cải cách. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân của người viết là khả năng xảy ra chiến tranh với Trung Quốc là thấp. Một lý do đơn giản là bởi vì các lãnh đạo hiện nay là những người không muốn chiến tranh nhất nên họ sẽ nhượng bộ. Họ tất nhiên không muốn hy sinh nhà cửa, đất đai, tài sản của họ để bảo vệ lợi ích của đất nước. Nếu thực sự họ yêu nước thì họ đâu tham nhũng nhiều như vậy. Ngay cả nếu xảy ra chiến tranh thì tôi cũng rất nghi ngờ việc con em nông dân (là chỗ dựa chính trong những cuộc chiến tranh vừa qua) như nông dân ở Văn Giang chả hạn lại đi nhiệt tình đem xương máu ra bảo vệ “lãnh địa”, biệt thự, xe hơi, tài sản… của các quan đã cướp đất của chính mình. Chính vì thế khả năng chiến tranh là thấp nhưng khả năng tụt hậu và lệ thuộc từ kinh tế vào tới chính trị như lo ngại của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt trước đây là hết sức lớn.
T.N.
[1] Có thể đọc bản dịch của quyển sách này tại: http://www.slideshare.net/guest83eef9/su-bi-an-cua-tu-ban
[2] Quyển này đã được TS Nguyễn Quang A dịch ra tiếng Việt. Bài viết này sử dụng bản dịch của TS Nguyễn Quang A tại địa chỉ http://vanhoanghean.vn/nhung-goc-nhin-van-hoa/goc-nhin-van-hoa/4629-vi-sao-cac-quoc-gia-that-bai-nguon-goc-cua-quyen-lucthinh-vuong-va-ngheo-kho.html
[3] Để hiểu thêm vai trò quyết định của TBT Trường Chinh trong đổi mới ở Việt Nam thì có thể xem quyển: “Tư duy kinh tế Việt Nam 1975 - 1989” của tác giả Đặng Phong
[4] Thủ tướng là 1 nhà chính trị giỏi trong việc tạo cơ sở quyền lực cho mình nhưng khi làm như vậy, ông ta đã hy sinh quyền lợi của đất nước và nhân dân. Đơn cử, để gây ảnh hưởng tới lực lượng công an, ông đã phong tướng cho rất nhiều người, dưới thời của ông, rất nhiều tướng lĩnh công an đã sang nắm các vị trí quan trọng như Bí thư tỉnh ủy, Trưởng ban Tôn giáo, Viện trưởng Viện Kiếm sát nhân dân tối cao… Không phải ngẫu nhiên mà trong thời gian gần đây ngành CA kiên quyết thực hiện những chính sách rất phi lý và bị dư luận phản đối rất dữ dội như: bắt in tên cha mẹ vào chứng minh thư, bắt người đi xe chứng minh mình đang đi xe “chính chủ” cũng như xảy ra hàng loạt các vụ CA đánh chết dân… Điều này cho thấy ngành CA đang ngày càng có quyền lực lớn hơn trong xã hội Việt Nam. Để giữ được cơ sở quyền lực, Thủ tướng đã phải làm lơ cho các quan chức địa phương hành xử rất tùy tiện. Chẳng hạn trong vụ Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng, Thủ tướng hoàn toàn có thể chỉ đạo Bộ Công an điều tra thay thế cho công an Hải Phòng mà ai cũng rõ là không khách quan. Nhưng rõ ràng Thủ tướng chả dại gì làm thế vì sẽ mất sự ủng hộ của Bí thư Thành ủy là Nguyễn Văn Thành trong khi ông Vươn không mang lại lợi ích chính trị gì cho Thủ tướng. Việc ông Bá Thanh ở Đà Nẵng thoải mái ra quy định trái với Luật Cư trú nhưng nhất định không sửa và tuyên bố thẳng trước Quốc hội là Quốc hội có sửa luật thì sửa chứ Đà Nẵng không sửa quy định càng cho thấy các quan chức ở địa phương ngày càng không sợ gì chính quyền trung ương. Thượng bất chính, hạ tắc loạn.
[5] http://doanhnhansaigon.vn/online/tin-tuc/kinh-te/2012/06/1065109/can-dao-nguoc-nhung-gi-da-lam-sai/
Nguồn: viet-studies.info

markdown:
**Trần Ngân**
Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa 13 năm nay của Việt Nam được mở đầu bằng một màn xin lỗi khá thống thiết của Thủ tướng. Trước đó Tổng bí thư cũng đã đăng đàn xin lỗi sau Hội nghị TW 6. Xin lỗi thì cũng tốt thôi nhưng vấn đề là sau khi xin lỗi có làm gì để sửa sai hay không và vấn đề còn quan trọng hơn nữa là liệu đã nhìn ra đúng cái sai để sửa hay chưa. Tác giả bài viết này cho rằng ban lãnh đạo Việt Nam hiện nay đã không nhìn ra đúng cái sai để sửa hay nói đúng hơn là không đủ khả năng hoặc không muốn sửa những cái sai lớn nhất. Điều này sẽ làm triển vọng trung hạn (khoảng 10 năm tới) của nền kinh tế Việt Nam là rất kém.
Có thể nói tâm lý chung của xã hội Việt Nam hiện nay đang tập trung vào những vấn đề nóng, mang tính ngắn hạn trước mắt mà còn ít quan tâm tới các vấn đề trung và dài hạn. Điển hình như ngay trong cuộc họp Quốc hội đang diễn ra, trong khi có tới gần 400 câu hỏi về những vấn đề tiền tệ, ngân hàng dành cho thống đốc NHNN thì Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư lại không ra trả lời chất vấn. Trong khi thực ra các vấn đề về tiền tệ chỉ là vấn đề ngắn hạn của nền kinh tế. Trong trung và dài hạn, muốn nền kinh tế phát triển tốt thì phải thay đổi các yếu tố của tổng cung như máy móc, trình độ lao động, trình độ công nghệ, trình độ quản lý hay nói cách khác là phải tái cấu trúc nền kinh tế là lĩnh vực do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì.
Việc tái cấu trúc nền kinh tế được nói tới rất nhiều trong giai đoạn từ khoảng năm 2009 nhưng rồi sau đó dần đi vào quên lãng. Rất nhiều chuyên gia kỳ vọng với chương trình tái cấu trúc được nói tới rầm rộ nhưng cuối cùng đa số đều thất vọng vì hầu như chưa có tiến triển gì cả. Tuy nhiên, tôi cho rằng, dù chương trình tái cấu trúc này được thực hiện thì kết quả vẫn rất đáng nghi ngờ vì một trong những nhánh tái cấu trúc trọng tâm là tái cấu trúc DNNN đã sai ngay từ trong định hướng.
Trong Đề án “Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trọng tâm là tập đoàn, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011-2015”, do Bộ Tài chính xây dựng được Thủ tướng phê duyệt ngày 17/7/2012 vẫn nêu mục tiêu của tái cấu trúc là để DNNN “…
*làm nòng cốt để kinh tế nhà nước thực hiện được vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng, điều tiết nền kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô…” (* [http://www.ven.vn/sau-giai-phap-thuc-hien-tai-co-cau-dnnn-den-2015_t77c78n30307tn.aspx](http://www.ven.vn/sau-giai-phap-thuc-hien-tai-co-cau-dnnn-den-2015_t77c78n30307tn.aspx))
Đối với ngành ngân hàng thì trong Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 - 2015” của NHNN được Thủ tướng phê duyệt ngày 1/3/2012 có nêu mục tiêu là: “Nâng cao vai trò, vị trí chi phối, dẫn dắt thị trường của các tổ chức tín dụng Việt Nam,
*đặc biệt là bảo đảm các ngân hàng 100% vốn của Nhà nước và ngân hàng có cổ phần chi phối của Nhà nước (sau đây gọi chung là ngân hàng thương mại nhà nước) thật sự là lực lượng chủ lực, chủ đạo của hệ thống các tổ chức tín dụng, *đồng thời có đủ năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế”. ( [http://www.vietinbankschool.edu.vn/home/export/sites/default/vn/doccenter/vanban/taichinh/de_an_tai_co_cau_NH.pdf](http://www.vietinbankschool.edu.vn/home/export/sites/default/vn/doccenter/vanban/taichinh/de_an_tai_co_cau_NH.pdf))
Như vậy có thể thấy mục tiêu của các đề án tái cơ cấu này vẫn là làm sao để DNNN giữ được vai trò chủ đạo, thậm chí còn là công cụ để nhà nước ổn định và điều tiết kinh tế vĩ mô.
Đã có quá nhiều chứng cứ về lý thuyết và thực tiễn ở Việt Nam và thế giới chứng minh sự kém hiệu quả của DNNN so với các loại hình doanh nghiệp khác nên ở đây không cần nói lại nữa.
Theo tôi, đây có thể được coi là trở lực lớn nhất trong công cuộc phát triển kinh tế ở Việt Nam trong thời gian tới. Tiếp tục các định hướng trên cũng có nghĩa là sẽ tiếp tục ưu tiên các nguồn lực khan hiếm cho một khu vực làm ăn kém hiệu quả nhất của nền kinh tế, cản trở việc hiện đại hóa công nghệ vì lãnh đạo các doanh nghiệp này có xu hướng thích mua máy móc cũ với chi phí cao để kiếm hoa hồng hơn là các máy móc chất lượng tốt. Tiếp tục ưu tiên và bảo bọc DNNN cũng chính là cách tốt nhất để làm giảm khả năng cạnh tranh của chúng và cản trở việc thay đổi cung cách quản trị công ty. Về cả mặt lý thuyết và thực tiễn, chưa có quốc gia nào phát triển nhanh và bền vững khi chủ yếu dựa vào cột trụ là các DNNN. Việt Nam tiếp tục cố gắng đi ngược lại kinh nghiệm nói chung của thế giới thì chắc chắn sẽ lại phải chuốc lại thất bại mà thôi.
Đi kèm với triển vọng tăng trưởng thì triển vọng lạm phát cũng rất kém vì sẽ còn rất nhiều tiền được đổ vào một khu vực hiệu quả kém, lượng của cải tạo ra ít so với quá nhiều vốn đổ vào thì khả năng xảy ra lạm phát cao và dai dẳng gần như là chuyện đương nhiên.
Vấn đề then chốt thứ 2 sẽ kìm hãm tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam trong trung hạn theo tôi chính là việc không chấp nhận đa sở hữu về đất đai hay nói cụ thể hơn là sở hữu tư nhân về đất đai. Đây có lẽ là điểm gây thất vọng nhất trong Luật Đất đai sửa đổi đang được Quốc hội bàn luận.
Trước khi ban hành Hiến pháp 1980, ở Việt Nam vẫn thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai. Khái niệm “đất đai là sở hữu toàn dân” được đưa vào Hiến pháp 1980 chủ yếu là vì ý muốn chủ quan của TBT Lê Duẩn (ông này cũng là người đã “sáng chế” ra những khái niệm như “làm chủ tập thể” hay “xây dựng mỗi huyện thành 1 pháo đài kinh tế” mà bản thân các cán bộ lý luận thời đó cũng không biết tuyên truyền, giải thích làm sao cho cấp dưới hiểu được). (
[http://sgtt.vn/Goc-nhin/88720/Tinh-than-Hien-phap-Phan-1-Doi-thay-theo-dong-lich-su.html](http://sgtt.vn/Goc-nhin/88720/Tinh-than-Hien-phap-Phan-1-Doi-thay-theo-dong-lich-su.html))
Đại đa số các nước trên thế giới thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai và đây lại là 1 lĩnh vực nữa mà Việt Nam quyết tâm đi ngược chiều với thế giới văn minh. Khi đất đai không được giao ổn định cho người dân thì người dân sẽ không dám đầu tư nhiều vào đất đai vì họ sợ có thể bị nhà nước thu hồi một cách tùy tiện như trong vụ ông Đoàn Văn Vươn.
Nhà kinh tế học H. De Soto, trong quyển sách nổi tiếng
*Sự bí ẩn của vốn (The Mystery of Capital)* cho rằng một trong những lý do quan trọng trong việc làm các quốc gia bị nghèo đói là bởi vì “ *Sự thất bại của hệ thống luật pháp trong việc công nhận và tôn trọng tài sản của người nghèo”*.
De Soto viết:
*Người dân ở những nước chậm phát triển cũng khôn khéo và có đầu óc kinh doanh như người dân ở những nước giàu có. Vấn đề khác biệt then chốt là vì phần lớn họ sống trong những ngôi nhà *không * phải là chủ sở hữu thực sự. Họ không có quyền pháp lý đối với đất đai, nhà cửa hoặc công việc kinh doanh. Họ không thể sử dụng chúng như những đồ ký quỹ hoặc vay mượn khi cần thiết. Họ cũng không thể sử dụng những dịch vụ thiết yếu như điện, nước. Và nếu họ có tích luỹ được tài sản, họ sẽ gặp rủi ro khi bị những rào cản từ phía chính quyền.* [[1]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_edn1)
Như vậy, việc không thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai sẽ làm lãng phí một nguồn lực rất quan trọng cho công cuộc phát triển kinh tế, chưa kể đây chính là mầm mống của đại đa số các vụ khiếu kiện và bất ổn cũng như là nguồn cơn của tham nhũng trong thời gian qua.
Vấn đề đặt ra tiếp theo ở đây là: đâu là nguồn gốc của những vấn đề trên? Tại sao các chương trình tái cấu trúc ỳ ạch? Tại sao vẫn giữ tư duy kinh tế nhà nước làm chủ đạo mặc dù đại đa số ngay cả những người hô hào to nhất cho điều đó cũng biết quá rõ rằng các hiệu quả của các DNNN là rất kém? Tại sao không chịu thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai?
Chắc chắn đã có nhiều người biết rằng nguyên nhân sâu xa của những vấn đề trên nằm ở thể chế kinh tế và thể chế chính trị của Việt Nam hiện nay.
Trong quyển sách nổi tiếng “
*Tại sao các quốc gia thất bại*: *Nguồn gốc của Quyền lực, Thịnh vượng, và Nghèo đói” (Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty* **)** mới xuất bản đầu năm 2012, hai nhà kinh tế Daron Acemoglu và James Robinson [[2]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_edn2). Các tác giả phân ra hai loại thể chế kinh tế: Thể chế kinh tế bao gồm (thể chế tốt) (inclusive economic institution) sẽ giúp cho kinh tế phát triển thịnh vượng bền vững; và các Thể chế kinh tế khai thác (thể chế xấu) (extractive economic institution) cũng có thể tạo ra sự tăng trưởng nhưng không bền vững trong dài hạn. Nhưng thường thì loại thể chế xấu này sẽ làm trì trệ hoặc thậm chí phá hủy nền kinh tế như ở Zimbabwe.
Các thể chế kinh tế bao gồm (tốt) bảo đảm: các quyền tài sản an toàn; luật pháp và trật tự; các thị trường và sự ủng hộ của nhà nước đối với các thị trường (qua các dịch vụ công và các quy định); dễ tham gia hoạt động kinh tế; tôn trọng các hợp đồng; đa số nhân dân được tiếp cận đến giáo dục và đào tạo và các cơ hội.
Ngược lại, trong các thể chế kinh tế khai thác (xấu) thì: thiếu luật pháp và trật tự; các quyền tài sản không an toàn; các rào cản tham gia và các quy chế cản trở hoạt động của các thị trường và tạo ra sân chơi không bằng phẳng.
Nhưng bản thân các thể chế kinh tế lại xuất phát từ các thể chế chính trị. Tương ứng với 2 loại thể chế kinh tế thì cũng có 2 loại thể chế chính trị: bao gồm và khai thác.
Các thể chế chính trị bao gồm bảo đảm: điều kiện cho sự tham gia rộng rãi của các công dân – chủ nghĩa đa nguyên – đặt ra các ràng buộc và kiểm soát đối với các chính trị gia; nền pháp trị; nhà nước tập trung ở mức đủ để thực thi luật pháp và trật tự (nhưng không quá tập trung để biến thành chính thể chuyên chế).
Ngược lại, các thể chế chính trị mang tính khai thác: tập trung quyền lực chính trị vào tay một số ít người; không có các ràng buộc lên các chính trị gia, không có cơ chế kiểm soát và cân bằng hay thiếu nền pháp trị.
Như vậy có thể thấy rằng các thể chế kinh tế và chính trị ở Việt Nam hiện nay còn rất nhiều các yếu tố của một thể chế mang tính khai thác nên việc nó chưa tạo ra được một sự tăng trưởng bền vững cho đất nước cũng không có gì quá ngạc nhiên.
Theo tôi, một loạt các sự kiện gần đây ở Việt Nam cho thấy thể chế hay nói đúng hơn là bộ máy lãnh đạo cấp cao ở Việt Nam hiện nay đã mất đi khả năng “tự sửa sai” vốn là một đặc tính thiết yếu của một hệ thống nếu muốn nó được vận hành tốt khi không có các sự kiểm soát từ bên ngoài.
Trong Đại hội 11, khi Thủ tướng và một số Ủy viên Bộ Chính trị có khả năng đưa thẳng con cháu còn rất trẻ của mình vào giới lãnh đạo chóp bu thông qua sự dàn xếp, đổi chác ở hậu trường thì rõ ràng hệ thống chính trị ở Việt Nam đã ngày càng vận hành bởi vì lợi ích của chính nó chứ không còn vì nhân dân mà nó nói rằng nó đại diện nữa.
Khi Hội nghị TW 6 diễn ra trong tháng 10/2012, nhiều người cũng hy vọng là Thủ tướng có thể bị kỷ luật nhưng đa số những người tỉnh táo và hiểu biết tình hình đều hiểu rằng điều này không thể xảy ra trong bối cảnh hiện tại. Vấn đề chính là các ủy viên TW mà trong đó rất nhiều người có được ân huệ từ phe của Thủ tướng sẽ bỏ phiếu vì lợi ích của chính mình và phe nhóm chứ không phải lợi ích của đất nước. Đây là 1 hệ thống đã được xếp đặt chặt chẽ từ Đại hội 11 và chắc chắn nhiều người đã phải bỏ ra những khoản chi phí không nhỏ cho cái ghế của mình và chưa kịp thu hồi vốn thì tất nhiên họ không muốn gây ra một sự xáo trộn lớn có thể ảnh hưởng tới vị trí và gắn với nó là quyền lợi của mình. Những sai lầm của Thủ tướng gây ra tác động trực tiếp tới đời sống người dân chứ không tác động tới quyền lực hay lợi ích của các Ủy viên TW và phe nhóm nên chả có lý do gì để họ phải phế truất Thủ tướng trừ phi Thủ tướng gây tổn hại trực tiếp tới lợi ích của họ.
Họ biết rằng hệ thống các DNNN làm ăn kém hiệu quả thế nào, các tập đoàn làm ăn lỗ lã thất thoát thế nào nhưng vẫn quyết tâm giữ vững quan điểm “Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”, là “công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế” dù không hề có cơ sở khoa học và thực tiễn nào chứng minh những tín điều trên là đúng đắn và đã bị rất nhiều chuyên gia có uy tín phản đối. Trong các kiến nghị của mình thì Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng đã đề nghị thẳng là:
*“Không dùng DNNN là một công cụ để điều tiết vĩ mô”* ( [http://cafef.vn/doanh-nghiep/khong-su-dung-dnnn-la-mot-cong-cu-dieu-tiet-kinh-te-vi-mo-20120522015510754ca36.chn](http://cafef.vn/doanh-nghiep/khong-su-dung-dnnn-la-mot-cong-cu-dieu-tiet-kinh-te-vi-mo-20120522015510754ca36.chn)). Nhưng trong lần sửa đổi Hiến pháp này người ta vẫn muốn đưa điều khoản Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo vào trong Hiến pháp.
Họ biết rằng việc không chịu thừa nhận quyền sở hữu đất đai của người dân chính là nguồn gốc sâu xa của hơn 70% vụ khiếu kiện trong thời gian qua, là công cụ để tước đoạt đất đai và bần cùng hóa nông dân, là nguồn gốc tạo ra tham nhũng và bất bình đẳng ngày càng trở nên trầm trọng nhưng vẫn quyết tâm giữ vững quan điểm cũng chẳng có cơ sơ khoa học và hết sức mơ hồ là “đất đai thuộc sở hữu toàn dân” dù cũng có tới 48% cơ quan T.Ư và 37% cơ quan địa phương đề xuất là nên có tư nhân hóa đất đai (
[http://www.thanhnien.com.vn/pages/20121107/du-an-luat-dat-dai-sua-doi-phai-cham-dut-khieu-kien-trien-mien.aspx](http://www.thanhnien.com.vn/pages/20121107/du-an-luat-dat-dai-sua-doi-phai-cham-dut-khieu-kien-trien-mien.aspx))
Tất cả những điều trên và hàng loạt sự việc nữa đã chứng tỏ hệ thống thể chế ở Việt Nam hiện nay đã mất đi khả năng “tự sửa sai” là điều đã giúp nó thoát khỏi khủng hoảng giai đoạn 1986-89. Trong một hệ thống độc đảng, không có tiếng nói đối lập như ở Việt Nam thì khả năng “tự sửa sai” hay “tự đổi mới” của hệ thống là cực kỳ quan trọng. Đảng Cộng sản đã chứng tỏ họ có khả năng này thông qua qua quá trình Đổi mới (tạm gọi là Đổi mới 1) giai đoạn 1986-89. Tuy nhiên, sau lần Đổi mới 1 mạnh bạo đó, đã vài lần người ta mong có Đổi mới 2 nhưng rồi đều không đi tới đâu. Giai đoạn năm 1997-98, trong tâm bão của khủng hoảng tài chính-tiền tệ Đông Á, Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề, tăng trưởng GDP năm 1999 bị sụt còn 4,77%, nhiều người đã kêu gọi có Đổi mới 2 vì đà tiến từ Đổi mới 1 đã hết. Tuy nhiên, với một lãnh đạo thủ cựu là TBT Lê Khả Phiêu thì điều này đã không diễn ra mà thay vào đó, đi đâu cũng thấy hô hào câu khẩu hiệu “phát huy nội lực” do ông đưa ra. Tới giai đoạn khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2007-08, lại một lần nữa nhiều người kêu gọi Tái cấu trúc nền kinh tế hay Đổi mới 2 nhưng rồi như đã nói ở trên, điều này cũng mãi chưa xảy ra.
Lật lại lần Đổi mới 1 thì có lẽ lúc đó do đất nước đã lâm vào khủng hoảng toàn diện, không còn sự trợ giúp ở bên ngoài, ở trong thế bị dồn vào chân tường, cộng thêm khí thế đổi mới ở Liên Xô và Đông Âu, Đảng Cộng sản mới có quyết tâm làm một cuộc đổi mới toàn diện về tư duy. Tất nhiên, lúc đó không thể không kể đến vai trò cá nhân cực kỳ quan trọng của người đứng mũi chịu sào là TBT Trường Chinh với câu khẩu hiệu nổi tiếng: “Đổi mới hay là chết” dù trước đó ông là người rất bảo thủ
[[3]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_edn3) (Còn hiện tại tôi nghĩ khẩu hiệu của Đảng có lẽ là “Thà chết (dân) chứ (nhất định) không đổi mới”). Tất nhiên lúc đó có 1 may mắn cho đất nước là TBT Lê Duẩn qua đời chứ nếu không quá trình đổi mới ở Việt Nam chắc chắn sẽ khó khăn hơn rất nhiều. (Acemoglu và Robinson cũng cho rằng thể chế có thể thay đổi vì những lý do rất ngẫu nhiên). Ở thời điểm sau Đổi mới 1, khi hệ thống thể chế mới đã được hình thành và dần có tính cố kết cao, các thành phần trong hệ thống quyền lực sẽ có xu hướng muốn duy trì hiện trạng (Status Quo) vì họ có quá nhiều cái để mất nếu xảy ra thay đổi lớn. Chẳng hạn, nếu tư nhân hóa hầu hết các DNNN thì cả một hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương tới địa phương sẽ không còn có thể bòn rút các nguồn lợi từ các doanh nghiệp này và tất nhiên họ cùng với các lãnh đạo hiện thời của các doanh nghiệp đó sẽ tìm mọi cách để điều này không xảy ra hoặc xảy ra càng chậm càng tốt. Chính vì thế, có lẽ mong chờ hệ thống tự đổi mới (lớn) trong tình hình hiện tại chỉ là ảo tưởng.
Các lãnh đạo thế hệ trước đây của Việt Nam như Trường Chinh, Lê Duẩn… rất lý tưởng, trong sạch và hầu như không tham nhũng. Họ một lòng muốn đất nước đi lên nhưng không đủ kiến thức để làm được điều đó. Nhưng tình hình hiện nay đã khác, nhiều lãnh đạo hiện nay hoặc có kiến thức hoặc hoàn toàn có thể dựa vào các chuyên gia để biết cách làm đất nước phát triển nhưng họ không muốn làm vì họ muốn bảo vệ quyền lợi của họ và phe nhóm hơn là vì lợi ích của đất nước.
Thực ra ở Việt Nam khi thủ tướng Dũng lên cầm quyền vào giữa năm 2006, đã có rất nhiều người hy vọng vì ông này tỏ ra là một người có tư tưởng cách tân và có năng lực khi còn làm Phó thủ tướng. Sau hơn một nhiệm kỳ của thủ tướng Dũng, có thể nói rằng sau thời của TBT Lê Duẩn, chưa khi nào vận mệnh của đất nước lại bị ảnh hưởng nhiều bởi một cá nhân như vậy. Với quyền lực vượt trội của mình trong tập thể lãnh đạo Việt Nam, nếu Thủ tướng Dũng có những quyết định sáng suốt thì chắc chắn Việt Nam đã khác xa bây giờ và lịch sử sẽ ghi công ông Dũng như người có công đầu trong việc đưa Việt Nam lên một tầm cao mới. Nhưng rất tiếc rõ ràng Thủ tướng Dũng đã phá hỏng gần hết đà tiến và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam
[[4]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_edn4).
Ngoài lý do về lợi ích nhóm thì một lý do quan trọng khiến hệ thống hiện nay mất khả năng tự sửa đổi chính là tư duy bảo thủ của rất nhiều cán bộ trong hệ thống. Ví dụ điển hình có thể thấy công khai là các đại biểu QH ngành công an, quân đội bảo vệ rất hăng hái hệ thống các DNNN. Chẳng hạn trong vụ Vinashin, các đại biểu QH như Thiếu tướng Trần Bá Thiều – Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng CAND, Thiếu tướng Bế Xuân Trường – Tư lệnh Quân khu I, Trung tướng Võ Trọng Việt – Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ đội biên phòng, đều có xu hướng biện hộ cho Vinashin và bảo vệ cách xử lý của Chính phủ trong vụ này (
[http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/409012/Dung-vi-Vinashin-ma-lam-rac-roi-tinh-hinh.html](http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/409012/Dung-vi-Vinashin-ma-lam-rac-roi-tinh-hinh.html)) hoặc khi bàn về việc có nên đưa quy định “Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo” vào Hiến pháp sửa đổi hay không thì đại biểu Lê Đông Phong, Thiếu tướng, PGĐ Công an TP HCM cũng ủng hộ đưa quy định này vào ( [http://www.sggp.org.vn/chinhtri/2012/11/303478/](http://www.sggp.org.vn/chinhtri/2012/11/303478/)).
Thực ra thì rất khó trách những người này khi từ lúc học đại học, trung, cao cấp chính trị lúc nào họ cũng được nhồi nhét vào đầu những tín điều về tầm quan trọng của DNNN. Ngay bản thân các lãnh đạo cao cấp còn đi tới mức “sùng bái” hay có thể nói là “mê tín” vào DNNN khi cho rằng nếu không có DNNN thì nhà nước không thể điều hành được nền kinh tế. Chẳng hạn Thủ tướng Dũng có nói:
*“Trong 3 khối doanh nghiệp, phúc lợi cao nhất là DNNN. Các DNNN gần như không để công nhân thất nghiệp. Trên tổng thể, trong những năm qua, trong giai đoạn thực sự khó khăn, nếu không có lực lượng kinh tế nhà nước, chính phủ không biết điều hành làm sao" * [http://vef.vn/2011-02-16-keu-kho-nhung-cac-tap-doan-van-song-khoe-](http://vef.vn/2011-02-16-keu-kho-nhung-cac-tap-doan-van-song-khoe-)
Còn ngài nguyên Phó thủ tướng, giờ là chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thì ban cho DNNN danh hiệu “Anh cả đỏ của nền kinh tế”
[http://vnn.vietnamnet.vn/chinhtri/2008/04/779904/](http://vnn.vietnamnet.vn/chinhtri/2008/04/779904/)
Tóm lại, kết luận chính của bài viết này là tương lai trung hạn của nền kinh tế Việt Nam là rất kém vì những lý do chính sau:
- Hầu hết các cải cách quan trọng cần thiết để giải phóng các nguồn lực tăng trưởng trong trung và dài hạn liên tục bị trì hoãn mà không được thực thi. Nhưng bản thân nhiều cải cách này cũng sai ngay từ định hướng nên kết quả rất khó thành công hay nói đúng hơn là chắc chắn cũng sẽ thất bại. Điều này sẽ làm thui chột các nguồn lực đang rất khan hiếm dành cho tăng trưởng kinh tế. Việc “cải cách” các tập đoàn (thực chất là “cải lùi” về cơ chế cũ) như đưa lại về cho các Bộ quản lý như trước đây trong khi Thủ tướng chỉ nắm các tập đoàn lớn (ngon ăn nhất) có thể làm giảm bớt quy mô của thất thoát nhưng chắc chắn không giải quyết được gì về vấn đề hiệu quả hoạt động của các tập đoàn này cả. Việc cố lai tạp để tạo ra một thứ “quái thai” không giống ai rồi lại cố gắng để huấn luyện nó thành thiên tài rõ ràng là chuyện không tưởng. Các cheabol ở Hàn Quốc dù nhận được nhiều hỗ trợ của nhà nước nhưng về bản chất vẫn là doanh nghiệp tư nhân có sức cạnh tranh cao. Trung Quốc cũng có những tập đoàn nhà nước lớn hùng mạnh nhưng phải hiểu rằng người Trung Quốc có truyền thống kinh doanh từ hàng ngàn năm nay với rất nhiều doanh nhân nổi tiếng trong lịch sử và những tập đoàn nhà nước và dù nhận được nhiều sự hỗ trợ của nhà nước nhưng cũng đã có quá trình cạnh tranh lâu dài tương đối sòng phẳng với các công ty đa quốc gia.
- Thể chế chính trị hay nói cụ thể hơn là bộ máy lãnh đạo cấp cao ở Việt Nam hiện nay đã mất khả năng “tự sửa sai” và lợi ích của số đông cán bộ lãnh đạo không còn gắn với với lợi ích của đại đa số nhân dân và đất nước nữa. Ví dụ như việc 63% cơ quan cấp địa phương không đồng ý với việc tư nhân hóa đất đai cũng cho thấy cán bộ cấp địa phương được hưởng lợi nhiều thế nào từ quy định về “đất đai thuộc sở hữu toàn dân” hiện nay. Lợi ích nhóm cộng với tư duy bảo thủ càng ngày càng làm cho hệ thống mất khả năng tự đổi mới để đưa ra những quyết sách đúng đắn có tầm nhìn dài hạn. Việc hy vọng vào những phong trào kiểu như “Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh” hay “Phê và tự phê” để làm cán bộ trong sạch hơn rõ ràng chỉ là ảo tưởng. Không thừa nhận Tam quyền phân lập, tinh hoa của trí tuệ loài người thì không cách nào có thể xây dựng được một thể chế tốt để chống tham nhũng được. Có Tam quyền phân lập chưa chắc đã chống được tham nhũng nhưng nếu không có, cũng có nghĩa là tư pháp không được độc lập, cộng thêm báo chí không được tự do thì sẽ dẫn tới quyền lực không bị kiểm soát thì chắc chắn không thể chống được tham nhũng. Những biện pháp khác như lập lại Ban Nội chính TW và Ban Kinh tế TW rõ ràng là một bước thụt lùi về cải cách thể chế, dùng cái sai này để sửa cái sai khác, chắc chắn sẽ không có tác dụng gì trong việc làm nền kinh tế tốt lên và giảm bớt tham nhũng.
- Nhiều chính sách kinh tế trong thời gian kể từ khi Thủ tướng Dũng lên nắm quyền và đặc biệt trong giai đoạn từ năm 2008 trở lại đây có chất lượng rất kém. Trong kinh tế có 1 nguyên lý rất quan trọng là: “Con người làm việc vì các khuyến khích” (People Respond to Incentives). Vấn đề là nhà nước phải tạo ra các khuyến khích đúng đắn để mọi người làm việc tạo ra của cải và nền kinh tế có thể vận hành một cách trơn tru. Nếu nhà nước đưa ra các khuyến khích sai, nền kinh tế sẽ bị méo mó và không thể phát triển tốt. Thay vì tôn trọng các qui luật thị trường và tạo ra các khuyến khích đúng cho người dân và nền kinh tế tự vận hành thì Thủ tướng Dũng và bộ máy của mình đã đưa rất nhiều chính sách mang tính hành chính và làm thị trường ngày càng trở nên méo mó hơn. Các biện pháp hành chính thì luôn được hô hào là cần làm theo kiểu “quyết liệt” (“quyết” làm đất nước “liệt” đi) bất chấp các hệ quả đã được nhiều chuyên gia chỉ ra từ trước. Luôn có những “hệ quả không lường được” (Unintended Consequences) khi con người cố gắng can thiệp vào các hiện tượng kinh tế-xã hội. Ví dụ điển hình chính là chính sách quản lý vàng. Khi VND bị mất giá nhiều do lạm phát cao, người dân chuyển sang tích trữ vàng và USD. Thay vì quyết tâm chống lạm phát để nâng cao chất lượng VND, tạo niềm tin cho người dân thì nhà nước lại sử dụng các biện pháp hành chính để ngăn cấm sử dụng USD và vàng để ép người dân phải dùng loại hàng hóa có chất lượng thấp là VND. Việc sử dụng các biện pháp hành chính như thế này rõ ràng là sai từ đầu và do phản ứng của thị trường thì rồi sẽ càng ngày phải thực hiện các biện pháp vá víu sai lầm bằng các ý tưởng hết sức kỳ quặc, không giống ai như: xây dựng thương hiệu vàng quốc gia SJC, độc quyền hóa thị trường vàng làm thiệt hại ghê gớm quyền lợi chính đáng của người dân. Như TS Vũ Thành Tự Anh có nói là “Cần đảo ngược những gì đã làm sai”
[[5]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_edn5) nhưng để đảo ngược những chính sách sai lầm như vậy hết sức khó khăn và chi phí cho xã hội là rất cao. Khi một chính sách và một hệ thống chính sách đã được ban hành thì nó bắt đầu có cuộc sống riêng của nó và có khả năng tự tái tạo ra một hệ thống hỗ trợ cho nó và điều này sẽ làm cho việc xóa bỏ những cái sai là rất khó khăn và trong nhiều trường hợp là bất khả thi.
Nhiều người đánh giá rằng cho tới hết năm 2013, kinh tế Việt Nam sẽ còn khó khăn, hàm ý rằng những năm sau sẽ khá hơn. Theo quan điểm của tôi, đánh giá như vậy vẫn còn là quá lạc quan. Có thể tình hình sắp tới của Việt Nam sẽ không xảy ra khủng hoảng lớn nhưng có xác suất rất cao sẽ rơi vào sự trì trệ do lâm vào một vòng phản hồi xấu (Vicious Circle) khi đất nước đã mất đà tăng trưởng, Thủ tướng (đồng chí X) và ê kíp của mình như Phó thủ tướng Nhân, bộ trưởng Thăng, thống đốc Bình… đã mất gần hết uy tín lãnh đạo trong mắt người dân và cán bộ các cấp, doanh nghiệp tư nhân phá sản hàng loạt, hàng tồn kho chất đống, nợ xấu ngân hàng không biết bao giờ mới giải quyết xong, các tập đoàn con cưng nợ đầm đìa, thị trường bất động sản đóng băng, các nhà đầu tư nước ngoài mất niềm tin, bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất trắc, thể chế thì mất khả năng tự đổi mới và đưa ra những quyết định sáng suốt có tầm nhìn dài hạn, người dân thì mất niềm tin và đạo đức xã hội xuống cấp trầm trọng...
Trong bối cảnh hiện nay thì nguy cơ lớn nhất từ bên ngoài mà Việt Nam gặp phải chính là sự trỗi dậy của Trung Quốc. Điều quyết định để Việt Nam có thể đứng vững trước Trung Quốc hay không chính là sức mạnh của nền kinh tế. Kinh tế không mạnh thì không thể có nhiều tiền dành cho quốc phòng. Sau này, khi Trung Quốc có ý định xâm lấn Việt Nam thì không vì Việt Nam XHCN bằng hoặc XHCN hơn Trung Quốc mà Trung Quốc nương tay. Đáng lẽ vì quyền lợi dân tộc, lãnh đạo phải thúc đẩy cải cách kinh tế và chính trị ở Việt Nam mạnh hơn, nhanh hơn Trung Quốc để nâng cao tiềm lực của đất nước nhưng họ đã không chịu làm vậy mà luôn sợ sệt, lẽo đẽo đi sau Trung Quốc trong tư tưởng cũng như các bước cải cách. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân của người viết là khả năng xảy ra chiến tranh với Trung Quốc là thấp. Một lý do đơn giản là bởi vì các lãnh đạo hiện nay là những người không muốn chiến tranh nhất nên họ sẽ nhượng bộ. Họ tất nhiên không muốn hy sinh nhà cửa, đất đai, tài sản của họ để bảo vệ lợi ích của đất nước. Nếu thực sự họ yêu nước thì họ đâu tham nhũng nhiều như vậy. Ngay cả nếu xảy ra chiến tranh thì tôi cũng rất nghi ngờ việc con em nông dân (là chỗ dựa chính trong những cuộc chiến tranh vừa qua) như nông dân ở Văn Giang chả hạn lại đi nhiệt tình đem xương máu ra bảo vệ “lãnh địa”, biệt thự, xe hơi, tài sản… của các quan đã cướp đất của chính mình. Chính vì thế khả năng chiến tranh là thấp nhưng khả năng tụt hậu và lệ thuộc từ kinh tế vào tới chính trị như lo ngại của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt trước đây là hết sức lớn.
**T.N.** [[1]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_ednref1) Có thể đọc bản dịch của quyển sách này tại: [http://www.slideshare.net/guest83eef9/su-bi-an-cua-tu-ban](http://www.slideshare.net/guest83eef9/su-bi-an-cua-tu-ban) [[2]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_ednref2) Quyển này đã được TS Nguyễn Quang A dịch ra tiếng Việt. Bài viết này sử dụng bản dịch của TS Nguyễn Quang A tại địa chỉ [http://vanhoanghean.vn/nhung-goc-nhin-van-hoa/goc-nhin-van-hoa/4629-vi-sao-cac-quoc-gia-that-bai-nguon-goc-cua-quyen-lucthinh-vuong-va-ngheo-kho.html](http://vanhoanghean.vn/nhung-goc-nhin-van-hoa/goc-nhin-van-hoa/4629-vi-sao-cac-quoc-gia-that-bai-nguon-goc-cua-quyen-lucthinh-vuong-va-ngheo-kho.html) [[3]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_ednref3) Để hiểu thêm vai trò quyết định của TBT Trường Chinh trong đổi mới ở Việt Nam thì có thể xem quyển: *“Tư duy kinh tế Việt Nam 1975 - 1989”* của tác giả Đặng Phong [[4]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_ednref4) Thủ tướng là 1 nhà chính trị giỏi trong việc tạo cơ sở quyền lực cho mình nhưng khi làm như vậy, ông ta đã hy sinh quyền lợi của đất nước và nhân dân. Đơn cử, để gây ảnh hưởng tới lực lượng công an, ông đã phong tướng cho rất nhiều người, dưới thời của ông, rất nhiều tướng lĩnh công an đã sang nắm các vị trí quan trọng như Bí thư tỉnh ủy, Trưởng ban Tôn giáo, Viện trưởng Viện Kiếm sát nhân dân tối cao… Không phải ngẫu nhiên mà trong thời gian gần đây ngành CA kiên quyết thực hiện những chính sách rất phi lý và bị dư luận phản đối rất dữ dội như: bắt in tên cha mẹ vào chứng minh thư, bắt người đi xe chứng minh mình đang đi xe “chính chủ” cũng như xảy ra hàng loạt các vụ CA đánh chết dân… Điều này cho thấy ngành CA đang ngày càng có quyền lực lớn hơn trong xã hội Việt Nam. Để giữ được cơ sở quyền lực, Thủ tướng đã phải làm lơ cho các quan chức địa phương hành xử rất tùy tiện. Chẳng hạn trong vụ Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng, Thủ tướng hoàn toàn có thể chỉ đạo Bộ Công an điều tra thay thế cho công an Hải Phòng mà ai cũng rõ là không khách quan. Nhưng rõ ràng Thủ tướng chả dại gì làm thế vì sẽ mất sự ủng hộ của Bí thư Thành ủy là Nguyễn Văn Thành trong khi ông Vươn không mang lại lợi ích chính trị gì cho Thủ tướng. Việc ông Bá Thanh ở Đà Nẵng thoải mái ra quy định trái với Luật Cư trú nhưng nhất định không sửa và tuyên bố thẳng trước Quốc hội là Quốc hội có sửa luật thì sửa chứ Đà Nẵng không sửa quy định càng cho thấy các quan chức ở địa phương ngày càng không sợ gì chính quyền trung ương. Thượng bất chính, hạ tắc loạn. [[5]](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm#_ednref5) [http://doanhnhansaigon.vn/online/tin-tuc/kinh-te/2012/06/1065109/can-dao-nguoc-nhung-gi-da-lam-sai/](http://doanhnhansaigon.vn/online/tin-tuc/kinh-te/2012/06/1065109/can-dao-nguoc-nhung-gi-da-lam-sai/)
Nguồn:
[viet-studies.info](http://viet-studies.info/kinhte/TrienVongTrungHanKinhTeVN.htm)

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
LUẬT KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Điều 35. Sử dụng nhân lực khoa học và công nghệ
1. Nhà nước trọng dụng nhân tài, tạo mọi điều kiện thuận lợi để họ sáng tạo và cống hiến; có chính sách và biện pháp để thu hút nhân tài vào việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ ưu tiên, trọng điểm của Nhà nước; có chính sách khuyến khích trong việc đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực nữ trong hoạt động khoa học và công nghệ; xây dựng các tập thể khoa học và công nghệ mạnh, đạt trình độ khu vực và quốc tế; có chế độ đãi ngộ tương xứng với cống hiến và có chế độ ưu đãi đặc biệt đối với cá nhân có công trình khoa học và công nghệ đặc biệt xuất sắc, có cống hiến lớn đối với đất nước.
2. Tổ chức, cá nhân sử dụng nhân lực khoa học và công nghệ có trách nhiệm bố trí, sử dụng đúng năng lực, sở trường và tạo điều kiện thuận lợi để họ phát huy khả năng chuyên môn vào việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
LUẬT THI ĐUA KHEN THƯỞNG
Theo Thông tư số 02/2011/TT-BNV ngày 24/01/2011 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm 2010 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng.
2. Tiêu chuẩn danh hiệu thi đua
a) Danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sỹ tiên tiến”:
Danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sỹ tiên tiến” được xét công nhận đối với các cá nhân là cán bộ, công chức, viên chức, công nhân, người lao động làm việc trong các cơ quan, đơn vị, các cơ sở kinh tế; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân thuộc quân đội nhân dân, công an nhân dân đạt các tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 24 Luật Thi đua, Khen thưởng. Mỗi năm xét một lần vào dịp tổng kết năm công tác của cơ quan, đơn vị.
Đối tượng nữ nghỉ thai sản theo chế độ quy định của nhà nước và những người có hành động dũng cảm cứu người, cứu tài sản, những người trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu do bị thương tích cần điều trị, điều dưỡng theo kết luận của cơ quan y tế, thì thời gian nghỉ vẫn được tính để xem xét tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sỹ tiên tiến”.
Cá nhân đi học, bồi dưỡng ngắn hạn dưới 01 năm, nếu đạt kết quả từ loại khá trở lên, chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thì kết hợp với thời gian công tác tại cơ quan, đơn vị để bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến”. Các trường hợp đi đào tạo từ 01 năm trở lên, có kết quả học tập từ loại khá trở lên thì năm đó được xếp tương đương danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sỹ tiên tiến” để làm căn cứ xét tặng các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng khác.
Đối với cá nhân thuyên chuyển công tác thì đơn vị mới có trách nhiệm xem xét, bình bầu danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến” trên cơ sở có ý kiến nhận xét của đơn vị cũ (đối với trường hợp có thời gian công tác ở đơn vị cũ từ 6 tháng trở lên).
Không xét tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến” cho các trường hợp: không đăng ký thi đua; mới tuyển dụng dưới 10 tháng; nghỉ việc từ 40 ngày làm việc trở lên; bị xử phạt hành chính; bị kỷ luật từ khiển trách trở lên.
LUẬT LAO ĐỘNG
CHƯƠNG X. NHỮNG QUY ĐỊNH RIÊNG ĐỐI VỚI LAO ĐỘNG NỮ
Điều 109
1. Nhà nước bảo đảm quyền làm việc của người phụ nữ bình đẳng về mọi mặt với nam giới, có chính sách khuyến khích người sử dụng lao động tạo điều kiện để người lao động nữ có việc làm thường xuyên, áp dụng rộng rãi chế độ làm việc theo thời gian biểu linh hoạt, làm việc không trọn ngày, không trọn tuần, giao việc làm tại nhà.
2. Nhà nước có chính sách và biện pháp từng bước mở mang việc làm, cải thiện điều kiện lao động, nâng cao trình độ nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe, tăng cường phúc lợi về vật chất và tinh thần của lao động nữ nhằm giúp lao động nữ phát huy có hiệu quả năng lực nghề nghiệp, kết hợp hài hòa cuộc sống lao động và cuộc sống gia đình.
Điều 110
1. Các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm mở rộng nhiều loại hình đào tạo thuận lợi cho lao động nữ để ngoài nghề đang làm người lao động nữ còn có thêm nghề dự phòng và để việc sử dụng lao động nữ được dễ dàng, phù hợp với đặc điểm về cơ thể, sinh lý và chức năng làm mẹ của phụ nữ.
2. Nhà nước có chính sách ưu đãi, xét giảm thuế đối với những doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ.
Điều 111
1. Nghiêm cấm người sử dụng lao động có hành vi phân biệt đối xử với phụ nữ, xúc phạm danh dự và nhân phẩm phụ nữ.
Người sử dụng lao động phải thực hiện nguyên tắc bình đẳng nam nữ về tuyển dụng, sử dụng, nâng bậc lương và trả công lao động.
2. Người sử dụng lao động phải ưu tiên nhận phụ nữ vào làm việc khi người đó đủ tiêu chuẩn tuyển chọn làm công việc phù hợp với cả nam và nữ mà doanh nghiệp đang cần.
3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, có thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.
Điều 112
1. Người lao động nữ có thai có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không phải bồi thường theo quy định tại Điều 41 của Bộ Luật này, nếu có giấy của thầy thuốc chứng nhận tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi. Trong trường hợp này, thời hạn mà người lao động nữ phải báo trước cho người sử dụng lao động tùy thuộc vào thời hạn do thầy thuốc chỉ định.
Điều 113
1. Người sử dụng lao động không được sử dụng người lao động nữ làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm hoặc tiếp xúc với các chất độc hại có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh đẻ và nuôi con, theo danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành.
2. Doanh nghiệp nào đang sử dụng lao động nữ làm các công việc nói trên phải có kế hoạch đào tạo nghề, chuyển dần người lao động nữ sang công việc khác phù hợp, tăng cường các biện pháp bảo vệ sức khỏe, cải thiện điều kiện lao động hoặc giảm bớt thời giờ làm việc.
3. Người sử dụng lao động không được sử dụng người lao động nữ bất kỳ độ tuổi nào làm việc thường xuyên dưới hầm mỏ hoặc ngâm mình dưới nước.
Điều 114
1. Người lao động nữ được nghỉ trước và sau khi sinh con, cộng lại từ bốn đến sáu tháng do Chính phủ quy định, tùy theo điều kiện lao động, tính chất công việc nặng nhọc, độc hại và nơi xa xôi hẻo lánh. Nếu sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 30 ngày. Quyền lợi của người lao động nữ trong thời gian nghỉ thai sản được quy định tại Điều 141 và Điều 144 của Bộ luật này.
2. Hết thời gian nghỉ thai sản quy định tại khoản 1 Điều này, nếu có nhu cầu, người lao động nữ có thể nghỉ thêm một thời gian không hưởng lương theo thỏa thuận với người sử dụng lao động. Người lao động nữ có thể đi làm việc trước khi hết thời gian nghỉ thai sản, nếu đã nghỉ ít nhất được hai tháng sau khi sinh và có giấy của thầy thuốc chứng nhận việc trở lại làm việc sớm không có hại cho sức khỏe và phải báo cho người sử dụng lao động biết trước. Trong trường hợp này, người lao động nữ vẫn tiếp tục được hưởng trợ cấp thai sản, ngoài tiền lương của những ngày làm việc.
Điều 115
1. Người sử dụng lao động không được sử dụng người lao động nữ có thai từ tháng thứ bảy hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm thêm giờ, làm việc ban đêm và đi công tác xa.
2. Người lao động nữ làm công việc nặng nhọc, khi có thai đến tháng thứ bảy được chuyển làm công việc nhẹ hơn hoặc giảm bớt một giờ làm việc hàng ngày mà vẫn hưởng đủ lương.
3. Người phụ nữ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút; trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi, được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc, mà vẫn hưởng đủ lương.
Điều 116
1. Nơi có sử dụng lao động nữ, phải có chỗ thay quần áo, buồng tắm và buồng vệ sinh nữ.
2. Ở những nơi sử dụng nhiều lao động nữ, người sử dụng lao động có trách nhiệm giúp đỡ tổ chức nhà trẻ, lớp mẫu giáo hoặc hỗ trợ một phần chi phí cho lao động nữ có con ở lứa tuổi gửi trẻ, mẫu giáo.
Điều 117
1. Trong thời gian nghỉ việc để đi khám thai, để thực hiện biện pháp kế hoạch hóa gia đình hoặc do sảy thai; nghỉ để chăm sóc con dưới bảy tuổi ốm đau, nhận trẻ sơ sinh làm con nuôi, người lao động nữ được hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc được người sử dụng lao động trả một khoản tiền bằng mức trợ cấp bảo hiểm xã hội. Thời gian nghỉ việc và chế độ trợ cấp nói tại khoản này do Chính phủ quy định. Trường hợp người khác thay người mẹ chăm sóc con ốm đau, thì người mẹ vẫn được hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội.
2. Hết thời gian nghỉ thai sản theo chế độ và cả trong trường hợp được phép nghỉ thêm không hưởng lương, khi trở lại làm việc, người lao động nữ vẫn được bảo đảm chỗ làm việc.
Điều 118
1. Các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ phải phân công người trong bộ máy quản lý điều hành doanh nghiệp làm nhiệm vụ theo dõi vấn đề lao động nữ; khi quyết định những vấn đề liên quan đến quyền lợi và lợi ích của phụ nữ và trẻ em, phải tham khảo ý kiến của đại diện những người lao động nữ.
2. Trong số Thanh tra viên lao động phải có tỷ lệ thích đáng nữ Thanh tra viên.
LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI
A. THAM GIA BHXH BẮT BUỘC
Người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng quyền lợi theo các chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất (người lao động thuộc lực lượng vũ trang có quy định riêng). Các chế độ cụ thể:
I. Chế độ ốm đau:
1. Điều kiện hưởng:
Người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội được hưởng trợ cấp ốm đau khi:
- Bị ốm đau, tai nạn rủi ro phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở y tế (trừ trường hợp tự hủy hoại sức khỏe do say ruợu hoặc sử dụng ma túy, chất gây nghiện khác);
- Có con dưới 7 tuổi bị ốm đau, phải nghỉ việc để chăm sóc và có xác nhận của cơ sở y tế.
2. Quyền lợi được hưởng:
2.1. Thời gian nghỉ việc hưởng trợ cấp ốm đau: Người lao động được hưởng trợ cấp ốm đau do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả cho thời gian nghỉ (không kể ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hàng tuần) như sau:
- Làm việc trong điều kiện bình thường thì được nghỉ tối đa 30 ngày một năm nếu đã đóng bảo hiểm xã hội dưới 15 năm; 40 ngày một năm nếu đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 60 ngày một năm nếu đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 30 năm trở lên.
- Làm công việc nặng nhọc, độc hại, hoặc làm việc ở nơi có hệ số phụ cấp khu vực 0,7 trở lên thì được nghỉ tối đa 40 ngày một năm nếu đã đóng bảo hiểm xã hội dưới 15 năm; 50 ngày một năm nếu đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 70 ngày một năm nếu đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 30 năm trở lên.
- Trường hợp con ốm: Người lao động nghỉ việc để chăm sóc con ốm thì được hưởng trợ cấp ốm đau với thời gian nghỉ tối đa 20 ngày một năm nếu con dưới 3 tuổi; 15 ngày một năm nếu con đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi. Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội, nếu một người đã nghỉ hết thời hạn quy định mà con vẫn ốm đau thì người kia được nghỉ tiếp theo quy định trên.
- Trường hợp mắc bệnh cần chữa trị dài ngày: Người lao động mắc bệnh thuộc Danh mục cần chữa trị dài ngày, được nghỉ tối đa 180 ngày một năm; hết thời hạn 180 ngày mà vẫn tiếp tục điều trị thì được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức hưởng thấp hơn (thời gian nghỉ tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hàng tuần).
2.2. Mức hưởng:
- Đối với ốm đau bình thường và chăm sóc con ốm: Mức trợ cấp được xác định bằng cách lấy 75% mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ việc chia cho 26 ngày, sau đó nhân với số ngày thực tế nghỉ việc trong khoảng thời gian được nghỉ theo quy định;
- Đối với bệnh cần chữa trị dài ngày: Trong 180 ngày đầu của một năm, mức hưởng bằng 75% mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Sau 180 ngày nếu tiếp tục còn điều trị thì mức hưởng bằng 45% mức tiền lương, tiền công nếu đã đóng bảo hiểm xã hội dưới 15 năm; bằng 55% mức tiền lương, tiền công nếu đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; bằng 65% mức tiền lương, tiền công nếu đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 30 năm trở lên.
2.3. Nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe: Người lao động sau thời gian hưởng chế độ ốm đau mà sức khỏe còn yếu thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 5 đến 10 ngày một năm tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe; mức hưởng cho một ngày bằng 25% mức lương tối thiểu chung nếu nghỉ tại gia đình và bằng 40% mức lương tối thiểu chung nếu nghỉ tại cơ sở tập trung.
II. Chế độ thai sản:
1. Điều kiện hưởng:
Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Lao động nữ mang thai;
- Lao động nữ sinh con;
- Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 4 tháng tuổi;
- Người lao động đặt vòng tránh thai, thực hiện các biện pháp triệt sản.
Đối với lao động nữ sinh con và người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 4 tháng tuổi phải có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước
khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.
2. Quyền lợi được hưởng:
2.1. Thời gian nghỉ việc hưởng trợ cấp thai sản: Người lao động được nghỉ việc hưởng trợ cấp thai sản do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả cho thời gian nghỉ (kể cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hàng tuần) như sau:
- Sinh con được nghỉ 4 tháng nếu làm việc ở điều kiện bình thường; 5 tháng nếu làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm kể cả lao động làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, làm việc theo chế độ 3 ca, làm việc từ đủ 6 tháng trở lên ở nơi có phụ cấp khu vực 0,7 trở lên trong thời gian 12 hai tháng trước khi sinh con; 6 tháng đối với lao động nữ là người tàn tật. Trường hợp sinh đôi trở lên, ngoài thời gian nghỉ nêu trên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con được nghỉ thêm 30 ngày;
- Sau khi sinh, nếu con dưới 60 ngày tuổi chết thì mẹ được nghỉ việc 90 ngày kể từ ngày sinh con; nếu con từ 60 ngày tuổi trở lên chết thì mẹ được nghỉ 30 ngày kể từ ngày con chết, nhưng thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không vượt quá thời gian được nghỉ khi sinh con theo quy định;
- Đối với trường hợp sau khi sinh con mà mẹ chết:
+ Nếu cả cha và mẹ đều tham gia bảo hiểm xã hội hoặc chỉ có cha tham gia bảo hiểm xã hội, thì cha nghỉ việc chăm sóc con được hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 4 tháng tuổi;
+ Nếu chỉ có mẹ tham gia bảo hiểm xã hội, thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 4 tháng tuổi;
- Nhận nuôi con nuôi dưới 4 tháng tuổi được nghỉ hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 4 tháng tuổi;
- Khi sẩy thai, nạo, hút thai hoặc thai chết lưu thì lao động nữ được nghỉ hưởng chế độ thai sản 10 ngày nếu thai dưới 1 tháng; 20 ngày nếu thai từ 1 tháng đến dưới 3 tháng; 40 ngày nếu thai từ 3 tháng đến dưới 6 tháng; 50 ngày nếu thai từ 6 tháng trở lên;
- Khi đặt vòng tránh thai được nghỉ 7 ngày và khi thực hiện biện pháp triệt sản được nghỉ 15 ngày;
- Trong thời gian mang thai, lao động nữ được nghỉ việc để đi khám thai 5 lần, mỗi lần 1 ngày; trường hợp ở xa cơ sở y tế hoặc người mang thai có bệnh lý hoặc thai không bình thường thì được nghỉ 2 ngày cho mỗi lần khám thai; thời gian nghỉ khám thai không kể ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hàng tuần.
2.2. Mức hưởng: Bằng 100% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
2.3. Quyền lợi khác:
- Trợ cấp một lần: Lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 4 tháng tuổi, thì được trợ cấp một lần bằng 2 tháng lương tối thiểu chung cho mỗi con; trường hợp chỉ có cha tham gia bảo hiểm xã hội mà mẹ chết khi sinh con thì cha được trợ cấp một lần bằng 2 tháng lương tối thiểu chung cho mỗi con.
- Nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe: Lao động nữ sau thời gian nghỉ hưởng chế độ do sinh con, sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu mà sức khỏe còn yếu thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 5 đến 10 ngày một năm tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe; mức hưởng cho một ngày bằng 25% mức lương tối thiểu chung nếu nghỉ tại gia đình và bằng 40% mức lương tối thiểu chung nếu nghỉ tại cơ sở tập trung.
- Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội, thời gian này người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng bảo hiểm xã hội.
III. Chế độ tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp:
1. Điều kiện hưởng:
1.1. Chế độ tai nạn lao động: Người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội bị tai nạn lao động trong các trường hợp dưới đây dẫn đến suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên thì được hưởng trợ cấp tai nạn lao động do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả:
- Bị tai nạn tại nơi làm việc và trong giờ làm việc;
- Bị tai nạn ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc khi thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động;
- Bị tai nạn trên tuyến đường đi và về từ nơi ở đến nơi làm việc trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý.
1.2. Chế độ bệnh nghề nghiệp: Người lao động được hưởng trợ cấp bệnh nghề nghiệp do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả khi bị bệnh thuộc danh mục bệnh nghề nghiệp do làm việc trong môi trường hoặc nghề có yếu tố độc hại dẫn đến suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên.
2. Quyền lợi được hưởng:
Người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp sau thời gian điều trị ổn định thương tật, bệnh tật được giám định mức suy giảm khả năng lao động để làm căn cứ xác định mức trợ cấp được hưởng, cụ thể như sau:
2.1. Trợ cấp một lần:
Áp dụng cho người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30% với mức hưởng được tính: Suy giảm 5% khả năng lao động được hưởng 5 tháng lương tối thiểu chung, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,5 tháng lương tối thiểu chung; ngoài khoản trợ cấp trên, người lao động còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 1 năm trở xuống thì được tính bằng 0,5 tháng, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được tính thêm 0,3 tháng tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ việc để điều trị.
2.2. Trợ cấp hàng tháng: Áp dụng cho người bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên với mức hưởng được tính như sau:
- Suy giảm 31% khả năng lao động thì được hưởng bằng 30% mức lương tối thiểu chung, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 2% mức lương tối thiểu chung; ngoài khoản trợ cấp trên, hàng tháng còn được hưởng thêm một khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 1 năm trở xuống được tính bằng 0,5%, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được tính thêm 0,3% mức tiền lương, tiền công đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ việc để điều trị.
- Đối với trường hợp người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên mà bị liệt cột sống hoặc mù hai mắt hoặc cụt, liệt hai chi hoặc bị bệnh tâm thần thì ngoài mức hưởng nêu trên, hàng tháng người lao động còn được hưởng trợ cấp phục vụ bằng mức lương tối thiểu chung.
- Thời điểm hưởng trợ cấp hàng tháng được tính từ tháng người lao động điều trị xong, ra viện; trường hợp không điều trị nội trú thì thời điểm hưởng tính từ tháng có kết luận của Hội đồng giám định y khoa. Trường hợp giám định lại mức suy giảm khả năng lao động do thương tật hoặc bệnh tật tái phát thì thời điểm hưởng trợ cấp hàng tháng được tính từ tháng có kết luận của Hội đồng Giám định y khoa.
2.3. Các quyền lợi khác:
- Người lao động hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng được hưởng các quyền lợi sau:
+ Nếu không còn làm việc thì được cấp thẻ bảo hiểm y tế do quỹ bảo hiểm xã hội đảm bảo;
+ Nếu tiếp tục làm việc và tham gia đóng bảo hiểm xã hội, ngoài hưởng trợ cấp tai nạn lao động hàng tháng theo quy định, khi đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí thì được hưởng đồng thời cả lương hưu.
- Người lao động sau khi điều trị ổn định thương tật, bệnh tật do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp mà sức khỏe còn yếu thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 5 đến 10 ngày tùy theo mức suy giảm khả năng lao động; mức hưởng cho một ngày bằng 25% mức lương tối thiểu chung nếu nghỉ tại gia đình và bằng 40% mức lương tối thiểu chung nếu nghỉ tại cơ sở tập trung.
- Người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp mà bị tổn thương các chức năng hoạt động của cơ thể thì được cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt theo niên hạn và phù hợp với tình trạng thương tật, bệnh tật như: Chân, tay giả; mắt giả; răng giả; xe lăn, xe lắc, máy trợ thính...
- Trường hợp người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp kể cả chết trong thời gian điều trị lần đầu thì ngoài hưởng chế độ tử tuất theo quy định, thân nhân còn được hưởng trợ cấp 1 lần bằng 36 tháng lương tối thiểu chung.
IV. Chế độ hưu trí:
1. Lương hưu hàng tháng:
1.1. Điều kiện hưởng:
- Người lao động được hưởng lương hưu hàng tháng khi có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên và có một trong các điều kiện sau:
+ Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi.
+ Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc nơi có hệ số phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên.
+ Người lao động đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò.
+ Người lao động bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.
- Người lao động có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
+ Nam đủ 50 tuổi trở lên, nữ đủ 45 tuổi trở lên;
+ Có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trở lên.
1.2. Mức hưởng: Mức lương hưu hàng tháng của người lao động được tính bằng tỷ lệ % lương hưu được hưởng nhân với mức bình quân tiền lương, tiền công tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Trong đó:
- Tỷ lệ % lương hưu được hưởng tính bằng 45% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng cho 15 năm đóng bảo hiểm xã hội đầu tiên, từ năm thứ 16 trở đi, cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2% đối với nam, 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%. Đối với người nghỉ hưu trước tuổi do bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì tỷ lệ % hưởng lương hưu sau khi tính như trên sẽ bị giảm đi 1% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.
- Mức bình quân tiền lương, tiền công tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu, trợ cấp một lần được xác định như sau:
+ Đối với người lao động có toàn bộ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì mức bình quân tiền lương, tiền công để tính lương hưu được tính bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu nếu bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội trước tháng 1 năm 1995; bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 năm cuối trước khi nghỉ hưu nếu bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 1995 đến tháng 12 năm 2000; bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 8 năm cuối trước khi nghỉ hưu nếu bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội trong thời gian từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 12 năm 2006; bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 10 năm cuối trước khi nghỉ hưu nếu bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội từ tháng 01 năm 2007 trở đi;
+ Đối với người lao động có toàn bộ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì mức bình quân tiền lương, tiền công để tính lương hưu là mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội của toàn bộ thời gian;
+ Đối với người lao động vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì mức bình quân tiền lương, tiền công để tính lương hưu là mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội chung của các thời gian. Tiền lương, tiền công đã đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định được điều chỉnh theo mức lương tối thiểu chung tại thời điểm hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội. Tiền lương, tiền công đã đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định được điều chỉnh tăng tại thời điểm hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội trên cơ sở chỉ số giá sinh hoạt của từng thời kỳ theo quy định của Chính phủ.
- Trường hợp lương hưu thấp hơn mức lương tối thiểu chung thì được quỹ bảo hiểm xã hội bù bằng mức lương tối thiểu chung.
- Lương hưu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá sinh hoạt và tăng trưởng kinh tế theo quy định của Chính phủ.
- Người hưởng lương hưu được cấp thẻ bảo hiểm y tế do quỹ bảo hiểm xã hội đảm bảo.
2. Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu:
2.1. Điều kiện hưởng: Người lao động đã đóng bảo hiểm xã hội trên 30 năm đối với nam, trên 25 năm đối với nữ, khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.
2.2. Mức hưởng: Mức trợ cấp được tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội kể từ năm thứ 31 trở đi đối với nam và năm thứ 26 trở đi đối với nữ, cứ mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội.
3. Trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần:
3.1. Điều kiện hưởng trợ cấp một lần: Người lao động được hưởng trợ cấp một lần do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả khi có một trong các điều kiện sau:
+ Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội;
+ Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội;
+ Sau 1 năm nghỉ việc không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội và có yêu cầu nhận bảo hiểm xã hội một lần mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội;
+ Ra nước ngoài để định cư mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng.
3.2. Mức hưởng: Mức trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội.
4. Bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội:
Người lao động khi nghỉ việc chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần được bảo lưu thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội để làm cơ sở cộng nối với thời gian đóng bảo hiểm xã hội sau này (nếu có) hoặc để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội khi đủ điều kiện.
V. Chế độ tử tuất:
1. Trợ cấp mai táng:
1.1. Điều kiện hưởng: Người lo mai táng cho một trong những đối tượng nêu dưới đây chết:
- Người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội;
- Người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội;
- Người đang hưởng lương hưu;
- Người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng đã nghỉ việc.
1.2. Mức trợ cấp mai táng: Người lo mai táng được hưởng trợ cấp mai táng do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả bằng 10 tháng lương tối thiểu chung.
2. Trợ cấp tuất hàng tháng:
2.1. Điều kiện hưởng:
- Điều kiện về đối tượng: Các đối tượng dưới đây khi chết thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả:
+ Đã đóng bảo hiểm xã hội 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần;
+ Đang hưởng lương hưu;
+ Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
+ Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
- Điều kiện về thân nhân:
+ Con chưa đủ 15 tuổi; con chưa đủ 18 tuổi nếu còn đi học; con từ đủ 15 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
+ Vợ từ đủ 55 tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; vợ dưới 55 tuổi hoặc chồng dưới 60 tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
+ Cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng, người khác mà đối tượng này trước khi chết có trách nhiệm nuôi dưỡng nếu đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ hoặc dưới 60 tuổi đối với nam, dưới 55 tuổi đối với nữ mà bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Điều kiện về thu nhập: Những thân nhân nêu trên (trừ thân nhân là con) phải không có thu nhập hoặc có thu nhập hàng tháng nhưng thấp hơn mức lương tối thiểu chung.
2.2. Quyền lợi được hưởng:
- Mỗi thân nhân đủ điều kiện được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng bằng 50% mức lương tối thiểu chung; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hàng tháng bằng 70% mức lương tối thiểu chung.
- Trường hợp một người chết thì số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng không quá 4 người; trường hợp có từ 2 người chết trở lên thì thân nhân của những người này được hưởng 2 lần mức trợ cấp theo quy định trên.
- Thời điểm hưởng trợ cấp tuất hàng tháng của thân nhân được tính từ tháng liền kề sau tháng đối tượng chết.
3. Trợ cấp tuất một lần:
3.1. Điều kiện hưởng:
Người chết không đủ điều kiện để thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng hoặc đủ điều kiện nhưng không có thân nhân hưởng trợ cấp tuất hàng tháng.
3.2. Quyền lợi được hưởng: Thân nhân nêu trên được hưởng trợ cấp tuất một lần do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả theo mức dưới đây:
- Mức trợ cấp tuất một lần đối với thân nhân người lao động đang làm việc hoặc đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội chết được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công đóng bảo hiểm xã hội; mức thấp nhất bằng 3 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công tháng (mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội được tính theo quy định như đối với chế độ hưu trí).
- Mức trợ cấp tuất một lần đối với thân nhân của người đang hưởng lương hưu chết được tính theo thời gian đã hưởng lương hưu, nếu chết trong 2 tháng đầu hưởng lương hưu thì tính bằng 48 tháng lương hưu đang hưởng; nếu chết vào những tháng sau đó, cứ hưởng thêm 1 tháng lương hưu thì mức trợ cấp giảm đi 0,5 tháng lương hưu, mức thấp nhất bằng 3 tháng lương hưu đang hưởng.

markdown:
### Thống kê
**Số lần xem bài viết**: 10281937
|
| ![ Email](/images/M_images/emailButton.png)
![ Email](/images/M_images/emailButton.png)
|Thứ tư, 01 Tháng 6 2011 17:07|
|
|
LUẬT KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
LUẬT THI ĐUA KHEN THƯỞNG
LUẬT LAO ĐỘNG
LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI
|
|
|Thứ tư, 01 Tháng 6 2011 17:07|
|
|
LUẬT KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
LUẬT THI ĐUA KHEN THƯỞNG
LUẬT LAO ĐỘNG
LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI

Content-Language: en

Server: Apache

Cache-Control: max-age=600, private, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"


text:
Xuất Phát: Hà Nội / TP HCMĐiểm Đến: Phuket Thái LanHãng: Thai Airways International, Singapore AirlinesGiá: VNĐ
Xuất Phát: Hà Nội / TP HCMĐiểm Đến: Bangkok Thái LanHãng: Thai Airways InternationalGiá: VNĐ

markdown:
Xuất Phát: Hà Nội / TP HCM
Điểm Đến: Phuket Thái Lan
Hãng: Thai Airways International, Singapore Airlines
Giá: VNĐ
Xuất Phát: Hà Nội / TP HCM
Điểm Đến: Bangkok Thái Lan
Hãng: Thai Airways International
Giá: VNĐ
|
|![]()
|Xuất Phát: Hà Nội / TP HCM
|
Điểm Đến: Bangkok Thái Lan
Hãng: Thai Airways International, Air Asia Airlines, Air France, Vietnnam Airlines
Giá: VNĐ
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|:
- Chương trình tour mới lạ
- Giá cả cạnh tranh
- Uy tín về chất lượng và dịch vụ
|
|:
- Đảm báo chất lượng xe
- Giá cả hợp lý
- phong cách phục vụ chuyên nghiệp
|
|:
- Tư vấn chuyến bay giá rẻ
- Đảm bảo đúng giá
- Giao vé tận nơi
|
|
- Nhận làm Visa khó.
- Làm Visa lấy gấp.
- Hỗ trợ các thủ tục làm Visa

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: iner17_ismobile=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: no-cache