text:
Đã gửi đăng trên báo chí
(14 & 15-12 HB11)
MỘT TIỂU THUYẾT THỜI THƠ MỚI CÓ QUÊ GỐC QUẢNG TRỊ
(ĐỌC “DIỄM DƯƠNG TRANG” CỦA PHAN VĂN DẬT, 1907-1987)
Trần Xuân An
Được giới cầm bút và người đọc yêu thơ biết đến từ thời niên thiếu (1924), và từ đó, suốt mười mấy năm dài, Phan Văn Dật có thơ đăng trên báo chí. Khi ông bước vào tuổi 28 (1935), “Bâng khuâng”, tập thơ đầu tay của ông, được xuất bản. Hoài Thanh viết bài thẩm định, ngợi khen trên báo (và dăm bảy năm về sau, đưa vào “Thi nhân Việt Nam”, cuốn sách tôn vinh chỉ khoảng bốn mươi nhà thơ thuộc trào lưu “Thơ mới”). Nhưng không chỉ thơ, ông còn viết tiểu thuyết. Tiểu thuyết đầu tay của Phan Văn Dật, “Diễm Dương Trang”, cũng vào năm 1935, lại được khẳng định ngay bởi một giải thưởng danh giá lúc bấy giờ: giải thưởng Tự Lực văn đoàn.
Những thông tin ấy, tôi và bạn bè thuở học trò đều biết, nhưng thú thật, rất đáng trách, hầu như không ai tìm tập thơ “Bâng khuâng” và tiểu thuyết “Diễm Dương Trang” để đọc, mặc dù biết rằng chúng nằm đâu đó trong thư viện. Thời chúng tôi còn là sinh viên, thi sĩ Phan Văn Dật chỉ tồn tại trong “Thi nhân Việt Nam” với ba bài thơ trích từ tập “Bâng khuâng”; ông thường được gọi là nhà giáo, giảng viên đại học, nhà nghiên cứu Hán văn và lịch sử. Ông là một vì sao thơ văn sớm tắt, một vì sao đổi ngôi, sáng lên ở góc trời nghiên cứu, giảng dạy. Còn “Diễm Dương Trang” hoàn toàn bị lãng quên!
Mãi cho đến những ngày gần đây, tôi quá đỗi vui mừng khi tìm gặp “Diễm Dương Trang”, với dòng ghi chú, “theo bản in trên báo Trung Bắc tân văn, Hà Nội, 1935”. Cuốn tiểu thuyết gần hai trăm trang ấy đã chiếm hết tâm trí tôi... Trước hết, tôi phải tự tìm cách giải đáp cho chính mình về sự quên lãng của người đọc, trong Nam cũng như ngoài Bắc, đối với “Diễm Dương Trang”.
1. Một tiểu thuyết có cốt truyện
Phan Văn Dật theo lối viết tiểu thuyết khá hiện đại của thời bấy giờ, nên chúng ta có thể thấy câu chuyện được diễn biến chủ yếu theo trình tự thời gian nhưng vẫn xen vào những chương đoạn hồi ức, nhằm làm sáng tỏ những góc khuất trong tâm trạng, bước ngoặt cuộc đời của nhân vật.
Câu chuyện bắt đầu ở bãi biển Mỹ Khê, Đà Nẵng. Trần Hoài Trang, một thanh niên khoảng chừng 25, 26 tuổi, đang trong những ngày phục hồi, bồi dưỡng sức khoẻ, sau những trận ốm sốt rét và bởi vết thương trong tâm hồn. Đi cùng với Trang là cậu bé giúp việc tên Cồ, trước kia người ta hay gọi là tiểu đồng. Trên bãi biển Mỹ Khê này, anh ta tình cờ gặp hai mẹ con, người con là cô gái còn trẻ nhưng đang mang tâm bệnh. Tình cờ anh cũng gặp được Oánh, bạn cũ. Oánh chính là con trai của người mẹ kia, anh trai của cô gái nọ: bà Nghè Thuyên và cô Tư Nga. Câu chuyện lại quay về quá khứ, cho người đọc biết: Trang vốn là một lưu học sinh trường trung đẳng ở Hà Nội, vì cha đột ngột mất, nên phải về Huế, đành đoạn bỏ học dở dang, nộp đơn xin đi làm, để có đồng lương giúp mẹ và hai em. Trang được bổ đến Toà Công sứ tại một tỉnh cao nguyên, với vai trò nhân viên thư kí. Nhưng khi gia đình đã tạm ổn với cửa hàng buôn bán nhỏ, Trang muốn thôi việc, để sống cuộc đời một người hành nghề tự do. Chắc hẳn anh ta không muốn bị ràng buộc vào guồng máy nhà nước thực dân. Và còn bởi một lẽ khác, Trang đang nuôi mộng trở thành thi sĩ. Nhưng phải đến khi Trang nhận được thư phụ tình của Dinh, cô bạn từ thuở bé và hiện là người yêu của Trang, Trang đau đớn tột cùng, quyết tâm bỏ việc ở Toà Công sứ để đi chung vốn làm lãnh hành (thầu khoán). Anh bị sốt rét ngã nước trong những tháng ngày lãnh hành này. Và hiện tại, ở bãi biển Mỹ Khê, anh đang tự chữa cả hai căn bệnh cùng một lúc: tâm bệnh và thể bệnh. Qua những lần gặp gỡ trên bãi biển, Trang thầm yêu Nga. Qua cậu bé Cồ, Trang biết Nga cũng đang đau khổ đến mức trở thành tâm bệnh, vì người yêu là Thạch, sinh viên trường thuốc, vừa mới chết vì bệnh. Trong những ngày Oánh ở đó, lại có thêm hai nhân vật xuất hiện: ông Cửu Bạch cùng viên tham tá trẻ tên Hồng. Tham Hồng cũng bị goá vợ cách đây mấy năm. Tham Hồng chừng như cũng muốn tục huyền với Nga. Trong tình huống đó, Trang xem ra lép vế nhất, nhưng chính Nga lại tỏ ra có cảm tình với Trang nhiều hơn. Tuy vậy, Nga vẫn đang ở trong giai đoạn khổ đau vì mất Thạch, lòng lạnh giá. Lại một tình huống nữa: Oánh mời cả nhà và Trang đi chợ đêm Đà Nẵng. Nhưng Nga đang ngụp lặn trong trạng thái chợt vui chợt buồn của một người sầu khổ, Nga không muốn đến những chỗ đông người. Ngờ đâu, khi Trang vào chợ đêm ấy, lại gặp viên tham tá Hồng đang đi cùng gia đình Nga, gia đình người tư sản Cửu Bạch, Hồng lại đi kề Nga nữa! Trang thật sự rơi vào tuyệt vọng. Hoá ra, về sau, Trang mới biết, chính vì cô con gái của Cửu Bạch, nữ sinh Đồng Khánh tên Trà, mời ép, đến mức Nga không thể từ chối! Và chỉ vậy mà thôi. Thế rồi, gia đình Nga trở về Huế. Trang cũng về nhà ở ngoài đó. Gia đình Trang lại muốn Trang lập gia đình, quên hẳn Dinh đi. Trang tìm cách lên trang trại của gia đình Nga để thăm viếng... Lên đến nơi, Trang càng biết rõ đó là cơ ngơi của ông Nghè Thuyên, một người đã đỗ tiến sĩ, nhưng tính tình, theo nguyên văn trong tiểu thuyết, là “phóng khoáng, quả hợp” (thích tự do, ít hợp ý với những kẻ tầm thường khác), vì “thời buổi khó khăn” (dưới ách thực dân) nên không ra làm quan, mà tìm về một miền đất dưới chân rừng núi để lập trang trại, có tên là Diễm Dương Trang. Trong gần một tháng, Trang có nhiều lần từ quê nhà, ngoại ô phía đông kinh đô Huế, đạp xe lên ngoại ô phía tây, thăm Diễm Dương Trang. Trái tim của Nga hình như đã hồi sinh, ấm lại. Giữa Nga và Trang hình như đã nẩy sinh tình cảm, nhưng cả hai đều im lặng. Trang chưa một lần dám ngỏ lời. Trang rụt rè sợ thất bại, bởi vết thương phụ tình do Dinh gieo vào lòng anh ta. Nga lại đang phân vân, giằng xé giữa sự chung tình với Thạch, người đã khuất, và chút tình với Trang. Đó là chút tình mới âm thầm chớm nở trong kìm nén, Nga giấu tận đáy sâu lòng mình. Thế rồi, ông Cửu Bạch cùng vợ từ Đà Nẵng ra, có cả cô con gái tên Trà, nữ sinh Đồng Khánh, từ Huế lên. Thì ra, ông Cửu Bạch ra thăm để ngỏ lời dạm hỏi Nga cho viên tham tá Hồng, bạn nhờ vả vong niên của ông ta. Cũng do sự hiểu lầm của Nga trước sự ngẫu nhiên xảy ra – bởi cành lá dâu bật lên, rơi bụi dằm vào mắt Trà, lúc cô rủ Trang hái dâu –, và cách cư xử rất tân thời của Trà trong tình huống ấy, Nga trốn, tránh mặt Trang. Trang không thể tìm gặp Nga. Và Trang đinh ninh anh hoàn toàn thất thế, mất hẳn Nga. Anh về nhà, quyết định trở vào tiếp tục làm thầu khoán như cũ, lao vào công việc để quên đi nỗi đắng cay. Trước khi lên đường, anh vẫn còn đạp xe lên lại Diễm Dương Trang để chào gia đình bà Nghè Thuyên, đặc biệt là Nga. Anh bất ngờ khi biết Nga đã từ chối lời cầu hôn của Hồng, trước mặt gia đình mình và gia đình ông Cửu Bạch. Và bấy giờ, ở tình huống anh lên để chào từ giã, Oánh và bà Nghè Thuyên thì đã quá hiểu Trang, lại thương anh rụt rè, nhút nhát, nên họ mớm lời cho Trang, để Trang đủ mạnh dạn tìm gặp Nga, ngỏ lời. Trước sân nhà, dưới bóng trăng, thay vì với ý nghĩa mừng đám cưới Nga – Hồng, là ý nghĩa giao ước giữa Nga – Trang, Trang trao chiếc nhẫn vàng cho Nga. Trang nâng tay Nga, đeo hẳn chiếc nhẫn ấy vào ngón tay Nga. Ngay lúc đó, Trang nói: Nga đau khổ, Trang cũng đau khổ; hai người đau khổ có thể giúp nhau làm lành lại vết thương trong tâm hồn nhau. Nga, bấy giờ, theo nguyên văn trong tiểu thuyết, “run rẩy, ái ngại: Ta liệu có gây nổi hạnh phúc cho nhau không?”. Và “dưới bóng trăng vằng vặc”, họ đã “tay cầm tay, nhìn nhau, yên lặng...”. Tiểu thuyết kết thúc với ba dấu chấm lửng.
2. Tiểu thuyết tâm lí: Quá trình sống lại của hai tâm hồn
Đây là cuốn tiểu thuyết thuộc trào lưu lãng mạn, xuất hiện vào những năm đầu giai đoạn cực thịnh của văn chương quốc ngữ theo hệ abc, 1930-1945. Phải một năm sau, 1936, mới bắt đầu cao trào dân chủ ở nước ta, bấy giờ còn là thuộc địa, do sự cầm quyền của Mặt trận Bình dân ở Pháp. Chính trong thời đoạn 1936-1939 ấy, mới có thể nở rộ trào lưu hiện thực phê phán, trên văn đàn công khai (tuy công khai trong cao trào dân chủ, nhưng chiếc kéo kiểm duyệt sắc nhọn, khổng lồ thường xuyên treo lơ lửng trên đầu mỗi nhà văn chương).
“Diễm Dương Trang”, vì thế, qua cốt truyện, chúng ta có thể nói, chủ yếu chỉ là một chuyện tình yêu đương. Tuy nhiên, so với tác phẩm văn xuôi của các nhà văn cùng thời đoạn, như Khái Hưng, Nhất Linh, Thạch Lam..., “Diễm Dương Trang” vẫn có nét độc đáo ở khía cạnh chủ đề, bên cạnh bối cảnh là bãi biển Mỹ Khê, Đà Nẵng và ngoại ô kinh đô Huế. Mặc dù Nhất Linh, Thạch Lam đều là người gốc Quảng Nam, nhưng bối cảnh tiểu thuyết, truyện ngắn của hai tác giả nổi bật này vẫn là Bắc Bộ. Khái Hưng thì đã đành là rặt Bắc Bộ rồi! Mặt khác, tình yêu đương nam nữ trong văn xuôi của các tác giả ấy được đào sâu, thể hiện ở khía cạnh khác với Phan Văn Dật. Nói cách khác, “Diễm Dương Trang” có cùng đề tài là tình yêu đương nhưng lại khác hẳn về khía cạnh chủ đề, so với “Hồn bướm mơ tiên”, “Đoạn tuyệt”...
Thi sĩ đồng thời là nhà tiểu thuyết Phan Văn Dật đã khai thác đề tài yêu đương ở tình huống đặc biệt, để tác phẩm thật sự có nét độc đáo. Hai nhân vật chính đều đang ở trong trạng thái trầm kha về bệnh tâm lí, cần đi an dưỡng, và họ đã gặp nhau ở bãi biển Mỹ Khê. Tuy thế, căn bệnh tâm lí của hai người vẫn khác nhau. Ở Trang, đó là nỗi đau cùng cực của một kẻ bị phụ tình. Dinh, người yêu của Trang, đã phũ phàng dứt tình với anh ta để đi đến hôn nhân với một người danh giá hơn Trang về bằng cấp học vấn và địa vị xã hội. Trong sự tổn thương vì bị phụ tình của tâm hồn Trang, còn có nỗi tự ái bị xúc phạm. Ở Nga, cô gái ấy không khổ đau vì bị phụ tình, mà khổ đau vì người yêu sớm qua đời. Người nữ Việt Nam ngày xa xưa và ngay thuở bấy giờ, trong trường hợp đó, thường là họ tự chít khăn tang lên trái tim mình, tự biến trái tim mình mãi mãi thành bàn thờ với hình ảnh người đã khuất. Nhưng, dẫu chỉ xét trên mẫu số chung của con người, không phân biệt bản sắc văn hoá dân tộc, thì cũng có ai lại không khổ đau trong tình cảnh đó!
Nếu cho rằng di chứng bệnh sốt rét ở Trang không đáng kể, thì Trang và Nga đều chỉ là hai bệnh nhân tâm lí. Họ không hẹn nhau, nhưng cùng tìm cách chữa bệnh cho chính mình, theo kiến thức y học phổ thông thuở bấy giờ, bằng cách thoát ra khỏi khung cảnh cũ, không gian sống thường ngày, để tìm đến với thiên nhiên, sóng biển và không khí trong lành. Với tâm cảnh của mỗi người, hẳn mọi cảm xúc đều héo úa. Ở họ, tình yêu khó đâm chồi, nẩy lộc. Trong trường hợp như Trang, có người vĩnh viễn căm thù phụ nữ. Đối với Trang, bệnh trạng nhẹ hơn, anh ta chỉ sợ hãi tình yêu đương, sợ hãi thất bại, cự tuyệt. Trang lâm bệnh mặc cảm tự ti, không những tự ti khi nghĩ đến địa vị người chồng của Dinh, mà tự ti với cả Thạch, người sắp là ông “đốc-tờ”, nhưng sớm mất. Thạch của Nga đã chết, nhưng chừng như vẫn còn đó. Trang đến sau Thạch, lại kém sút Thạch quá nhiều! Trang chỉ là viên thư kí quèn, là viên thầu khoán tập tành, phải chung vốn với người nhiều vốn hơn. Còn giấc mộng thi sĩ của Trang cũng bị cả viên tham tá Hồng chế giễu!... Tác giả không gọi hẳn ra căn bệnh của Trang còn là mặc cảm tự ti, nhưng sự rụt rè, nhút nhát thái quá ở Trang, đến mức ta thấy Trang thật tội nghiệp, mặc dù vẫn trân trọng anh... Và cảm thấy thương Trang nữa, như Oánh cùng bà Nghè Thuyên đã phải mớm lời cho Trang, để Trang đủ mạnh dạn ngỏ lời với Nga!... Nhưng dẫu sao, Trang không bị chút áp lực xã hội nào khi anh ta dấn bước vào cuộc tình mới. Trang đâu phải là người phụ tình, ruồng rẫy Dinh! Trang có quyền tìm kiếm tình duyên mới. Còn ở Nga? Dĩ nhiên Nga cũng chẳng tội tình gì. Nhưng văn hoá Việt Nam thuở bấy giờ vẫn rất ngưỡng mộ những người con gái, trong trường hợp như Nga, biết để tang người yêu mới khuất. Như đã nói, con người dân tộc nào cũng thế, thời nào cũng thế, nhưng trong không gian văn hoá Việt thuở đó, lòng thuỷ chung vốn rất được đề cao. Chính sự đề cao ấy mặc nhiên đã trở thành một ràng buộc, áp lực có tính chất đạo đức, và người ta cảm thấy vinh dự khi giữ được lòng thuỷ chung cao quý như vậy.
Có thể nói, ở cả Trang lẫn Nga, tâm hồn họ đều đã héo hon, đều đã chết, bởi hai vết thương tình duyên khác nhau. Và suốt cả cuốn tiểu thuyết là cả một quá trình sống lại của tâm hồn hai người. Người đọc nếu đặt mình vào không gian và thời gian văn hoá thuở bấy giờ, mới có thể thấu hiểu được họ.
Tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, với sự triển khai dần cốt truyện của tác giả, đã cho người đọc thấy rõ quá trình ấy, với những ngộ nhận ngẫu nhiên gây ra không ít khổ đau, có lúc tưởng chừng hoàn toàn tan vỡ, nhất là sự xuất hiện của người thứ ba – viên tham tá Hồng –, kẻ có thể một lần nữa giết chết tâm hồn của cả hai người. Thi sĩ Phan Văn Dật, ở lĩnh vực tiểu thuyết, tỏ ra ông còn là một nhà văn tinh tế, sâu sắc về tâm lí, cụ thể là các diễn biến tâm lí, và ông để cho nhân vật thể hiện các trạng thái tâm lí của mỗi người trong những cử chỉ, dáng vẻ, lời nói ở nhiều tình huống khác nhau.
Cùng với dấu chấm lửng cuối cùng, câu áp cuối của tiểu thuyết “Ta liệu có gây nổi hạnh phúc cho nhau không?” là một câu kết nhưng lại mở ra các hướng khác nhau: một gia đình đầm ấm, sáng tươi hay lạnh băng, tăm tối?
Tôi nghĩ rằng, chính nhờ biết khám phá, khai thác khía cạnh này trong đề tài lớn là tình yêu đương, nên giải thưởng danh giá Tự Lực văn đoàn đã được trao cho Phan Văn Dật.
2. Bối cảnh tiểu thuyết: Nền nếp xưa và sự hãnh tiến của lối sống tân thời
Phan Văn Dật là thi sĩ, nhà văn xuôi thuộc khuynh hướng lãng mạn, tuy có ý thức vươn tới những giá trị mới, đương thời, nhưng ông cũng đồng thời thể hiện sự luyến tiếc, giữ gìn, trân trọng những nền nếp văn hoá nghìn đời của dân tộc. Ở bà Thị Tốn, mẹ của Trang, cũng như ở bà Nghè Thuyên, mẹ của Oánh và Nga, hình ảnh người mẹ Việt Nam được thể hiện rõ. Họ là tiêu biểu cho bản sắc nghìn xưa, nhưng không hề cổ hũ. Bà Thị Tốn cũng chỉ thuộc tầng lớp trung lưu, từng suýt lao đao ở bờ vực của nghèo khổ, đã bản lĩnh vượt lên. Bà Nghè Thuyên dù có trang trại, nhưng cũng chưa được gọi là điền chủ. Sự sung túc hiện tại là nhờ Oánh làm nghề thầu khoán. Ở Nga cũng thể hiện nền nếp gia phong đáng quý, đặc biệt trong quan hệ với Trang. Và hầu như Phan Văn Dật, về phương diện này, không gần gũi với những tác giả hiện thực phê phán cùng thời, đặc biệt là trong thời đoạn 1936-1939... (nói như vậy, cũng cần thấy Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Nam Cao phê phán những địa chủ đáng phê phán, chứ không phải như bà Nghè Thuyên). Tuy thế, mặt khác, Phạm Văn Dật lại gần gũi với khuynh hướng văn học hiện thực phê phán ấy, khi hướng ngòi bút của mình vào đối tượng viên chức hãnh tiến của guồng máy thực dân hay người tư sản hãnh tiến. Tác giả không phê phán cả thành phần, mà chỉ khu biệt những cá nhân hãnh tiến mà thôi.
Phan Văn Dật khắc hoạ nhân vật bằng đối thoại, nét mặt:
“... - Kìa anh Trang, hồn thơ gởi đâu mà ăn lơ lửng thế?
Oánh làm bộ rầy chàng, rồi lại muốn khoe bạn cùng quý khách:
- Anh Trang tôi đây ngoài các công việc kinh dinh ra lại còn là một nhà thi sĩ.
Hồng, ông khách tuổi trẻ, trừng mắt một cái rất nhanh, ra dáng hoài nghi, nhưng chẳng để ý gì đến Trang, sẽ đạo mạo nói:
- Nếu thật xứng với cái danh hiệu ấy thì còn gì hay bằng!
Lại sợ chưa bày tỏ đủ ý kiến mình, liền nói tiếp, giọng mỉa mai, dằn từng đoạn một:
- Phải, cũng có thi sĩ và thi sĩ... Nếu chỉ thuộc đôi chút lề lối, biết qua một mớ niêm luật, xin chớ vội tưởng mình là thi sĩ. Phải có thiên tài, cái đó là lẽ cố nhiên; tình cảm phải cho dồi dào, nhưng cũng chưa đủ; còn cần phải học, học cho có hàm súc, cho có nhiều công phu mới mong viết một lời nghe được. ‘Muốn thì được’, chỉ là một câu nói để khuyến miễn người đời, không thể dùng về trường hợp nầy...”.
MỘT TIỂU THUYẾT THỜI THƠ MỚI CÓ QUÊ GỐC QUẢNG TRỊ
(ĐỌC “DIỄM DƯƠNG TRANG” CỦA PHAN VĂN DẬT, 1907-1987)
Trần Xuân An
Được giới cầm bút và người đọc yêu thơ biết đến từ thời niên thiếu (1924), và từ đó, suốt mười mấy năm dài, Phan Văn Dật có thơ đăng trên báo chí. Khi ông bước vào tuổi 28 (1935), “Bâng khuâng”, tập thơ đầu tay của ông, được xuất bản. Hoài Thanh viết bài thẩm định, ngợi khen trên báo (và dăm bảy năm về sau, đưa vào “Thi nhân Việt Nam”, cuốn sách tôn vinh chỉ khoảng bốn mươi nhà thơ thuộc trào lưu “Thơ mới”). Nhưng không chỉ thơ, ông còn viết tiểu thuyết. Tiểu thuyết đầu tay của Phan Văn Dật, “Diễm Dương Trang”, cũng vào năm 1935, lại được khẳng định ngay bởi một giải thưởng danh giá lúc bấy giờ: giải thưởng Tự Lực văn đoàn.
Những thông tin ấy, tôi và bạn bè thuở học trò đều biết, nhưng thú thật, rất đáng trách, hầu như không ai tìm tập thơ “Bâng khuâng” và tiểu thuyết “Diễm Dương Trang” để đọc, mặc dù biết rằng chúng nằm đâu đó trong thư viện. Thời chúng tôi còn là sinh viên, thi sĩ Phan Văn Dật chỉ tồn tại trong “Thi nhân Việt Nam” với ba bài thơ trích từ tập “Bâng khuâng”; ông thường được gọi là nhà giáo, giảng viên đại học, nhà nghiên cứu Hán văn và lịch sử. Ông là một vì sao thơ văn sớm tắt, một vì sao đổi ngôi, sáng lên ở góc trời nghiên cứu, giảng dạy. Còn “Diễm Dương Trang” hoàn toàn bị lãng quên!
Mãi cho đến những ngày gần đây, tôi quá đỗi vui mừng khi tìm gặp “Diễm Dương Trang”, với dòng ghi chú, “theo bản in trên báo Trung Bắc tân văn, Hà Nội, 1935”. Cuốn tiểu thuyết gần hai trăm trang ấy đã chiếm hết tâm trí tôi... Trước hết, tôi phải tự tìm cách giải đáp cho chính mình về sự quên lãng của người đọc, trong Nam cũng như ngoài Bắc, đối với “Diễm Dương Trang”.
1. Một tiểu thuyết có cốt truyện
Phan Văn Dật theo lối viết tiểu thuyết khá hiện đại của thời bấy giờ, nên chúng ta có thể thấy câu chuyện được diễn biến chủ yếu theo trình tự thời gian nhưng vẫn xen vào những chương đoạn hồi ức, nhằm làm sáng tỏ những góc khuất trong tâm trạng, bước ngoặt cuộc đời của nhân vật.
Câu chuyện bắt đầu ở bãi biển Mỹ Khê, Đà Nẵng. Trần Hoài Trang, một thanh niên khoảng chừng 25, 26 tuổi, đang trong những ngày phục hồi, bồi dưỡng sức khoẻ, sau những trận ốm sốt rét và bởi vết thương trong tâm hồn. Đi cùng với Trang là cậu bé giúp việc tên Cồ, trước kia người ta hay gọi là tiểu đồng. Trên bãi biển Mỹ Khê này, anh ta tình cờ gặp hai mẹ con, người con là cô gái còn trẻ nhưng đang mang tâm bệnh. Tình cờ anh cũng gặp được Oánh, bạn cũ. Oánh chính là con trai của người mẹ kia, anh trai của cô gái nọ: bà Nghè Thuyên và cô Tư Nga. Câu chuyện lại quay về quá khứ, cho người đọc biết: Trang vốn là một lưu học sinh trường trung đẳng ở Hà Nội, vì cha đột ngột mất, nên phải về Huế, đành đoạn bỏ học dở dang, nộp đơn xin đi làm, để có đồng lương giúp mẹ và hai em. Trang được bổ đến Toà Công sứ tại một tỉnh cao nguyên, với vai trò nhân viên thư kí. Nhưng khi gia đình đã tạm ổn với cửa hàng buôn bán nhỏ, Trang muốn thôi việc, để sống cuộc đời một người hành nghề tự do. Chắc hẳn anh ta không muốn bị ràng buộc vào guồng máy nhà nước thực dân. Và còn bởi một lẽ khác, Trang đang nuôi mộng trở thành thi sĩ. Nhưng phải đến khi Trang nhận được thư phụ tình của Dinh, cô bạn từ thuở bé và hiện là người yêu của Trang, Trang đau đớn tột cùng, quyết tâm bỏ việc ở Toà Công sứ để đi chung vốn làm lãnh hành (thầu khoán). Anh bị sốt rét ngã nước trong những tháng ngày lãnh hành này. Và hiện tại, ở bãi biển Mỹ Khê, anh đang tự chữa cả hai căn bệnh cùng một lúc: tâm bệnh và thể bệnh. Qua những lần gặp gỡ trên bãi biển, Trang thầm yêu Nga. Qua cậu bé Cồ, Trang biết Nga cũng đang đau khổ đến mức trở thành tâm bệnh, vì người yêu là Thạch, sinh viên trường thuốc, vừa mới chết vì bệnh. Trong những ngày Oánh ở đó, lại có thêm hai nhân vật xuất hiện: ông Cửu Bạch cùng viên tham tá trẻ tên Hồng. Tham Hồng cũng bị goá vợ cách đây mấy năm. Tham Hồng chừng như cũng muốn tục huyền với Nga. Trong tình huống đó, Trang xem ra lép vế nhất, nhưng chính Nga lại tỏ ra có cảm tình với Trang nhiều hơn. Tuy vậy, Nga vẫn đang ở trong giai đoạn khổ đau vì mất Thạch, lòng lạnh giá. Lại một tình huống nữa: Oánh mời cả nhà và Trang đi chợ đêm Đà Nẵng. Nhưng Nga đang ngụp lặn trong trạng thái chợt vui chợt buồn của một người sầu khổ, Nga không muốn đến những chỗ đông người. Ngờ đâu, khi Trang vào chợ đêm ấy, lại gặp viên tham tá Hồng đang đi cùng gia đình Nga, gia đình người tư sản Cửu Bạch, Hồng lại đi kề Nga nữa! Trang thật sự rơi vào tuyệt vọng. Hoá ra, về sau, Trang mới biết, chính vì cô con gái của Cửu Bạch, nữ sinh Đồng Khánh tên Trà, mời ép, đến mức Nga không thể từ chối! Và chỉ vậy mà thôi. Thế rồi, gia đình Nga trở về Huế. Trang cũng về nhà ở ngoài đó. Gia đình Trang lại muốn Trang lập gia đình, quên hẳn Dinh đi. Trang tìm cách lên trang trại của gia đình Nga để thăm viếng... Lên đến nơi, Trang càng biết rõ đó là cơ ngơi của ông Nghè Thuyên, một người đã đỗ tiến sĩ, nhưng tính tình, theo nguyên văn trong tiểu thuyết, là “phóng khoáng, quả hợp” (thích tự do, ít hợp ý với những kẻ tầm thường khác), vì “thời buổi khó khăn” (dưới ách thực dân) nên không ra làm quan, mà tìm về một miền đất dưới chân rừng núi để lập trang trại, có tên là Diễm Dương Trang. Trong gần một tháng, Trang có nhiều lần từ quê nhà, ngoại ô phía đông kinh đô Huế, đạp xe lên ngoại ô phía tây, thăm Diễm Dương Trang. Trái tim của Nga hình như đã hồi sinh, ấm lại. Giữa Nga và Trang hình như đã nẩy sinh tình cảm, nhưng cả hai đều im lặng. Trang chưa một lần dám ngỏ lời. Trang rụt rè sợ thất bại, bởi vết thương phụ tình do Dinh gieo vào lòng anh ta. Nga lại đang phân vân, giằng xé giữa sự chung tình với Thạch, người đã khuất, và chút tình với Trang. Đó là chút tình mới âm thầm chớm nở trong kìm nén, Nga giấu tận đáy sâu lòng mình. Thế rồi, ông Cửu Bạch cùng vợ từ Đà Nẵng ra, có cả cô con gái tên Trà, nữ sinh Đồng Khánh, từ Huế lên. Thì ra, ông Cửu Bạch ra thăm để ngỏ lời dạm hỏi Nga cho viên tham tá Hồng, bạn nhờ vả vong niên của ông ta. Cũng do sự hiểu lầm của Nga trước sự ngẫu nhiên xảy ra – bởi cành lá dâu bật lên, rơi bụi dằm vào mắt Trà, lúc cô rủ Trang hái dâu –, và cách cư xử rất tân thời của Trà trong tình huống ấy, Nga trốn, tránh mặt Trang. Trang không thể tìm gặp Nga. Và Trang đinh ninh anh hoàn toàn thất thế, mất hẳn Nga. Anh về nhà, quyết định trở vào tiếp tục làm thầu khoán như cũ, lao vào công việc để quên đi nỗi đắng cay. Trước khi lên đường, anh vẫn còn đạp xe lên lại Diễm Dương Trang để chào gia đình bà Nghè Thuyên, đặc biệt là Nga. Anh bất ngờ khi biết Nga đã từ chối lời cầu hôn của Hồng, trước mặt gia đình mình và gia đình ông Cửu Bạch. Và bấy giờ, ở tình huống anh lên để chào từ giã, Oánh và bà Nghè Thuyên thì đã quá hiểu Trang, lại thương anh rụt rè, nhút nhát, nên họ mớm lời cho Trang, để Trang đủ mạnh dạn tìm gặp Nga, ngỏ lời. Trước sân nhà, dưới bóng trăng, thay vì với ý nghĩa mừng đám cưới Nga – Hồng, là ý nghĩa giao ước giữa Nga – Trang, Trang trao chiếc nhẫn vàng cho Nga. Trang nâng tay Nga, đeo hẳn chiếc nhẫn ấy vào ngón tay Nga. Ngay lúc đó, Trang nói: Nga đau khổ, Trang cũng đau khổ; hai người đau khổ có thể giúp nhau làm lành lại vết thương trong tâm hồn nhau. Nga, bấy giờ, theo nguyên văn trong tiểu thuyết, “run rẩy, ái ngại: Ta liệu có gây nổi hạnh phúc cho nhau không?”. Và “dưới bóng trăng vằng vặc”, họ đã “tay cầm tay, nhìn nhau, yên lặng...”. Tiểu thuyết kết thúc với ba dấu chấm lửng.
2. Tiểu thuyết tâm lí: Quá trình sống lại của hai tâm hồn
Đây là cuốn tiểu thuyết thuộc trào lưu lãng mạn, xuất hiện vào những năm đầu giai đoạn cực thịnh của văn chương quốc ngữ theo hệ abc, 1930-1945. Phải một năm sau, 1936, mới bắt đầu cao trào dân chủ ở nước ta, bấy giờ còn là thuộc địa, do sự cầm quyền của Mặt trận Bình dân ở Pháp. Chính trong thời đoạn 1936-1939 ấy, mới có thể nở rộ trào lưu hiện thực phê phán, trên văn đàn công khai (tuy công khai trong cao trào dân chủ, nhưng chiếc kéo kiểm duyệt sắc nhọn, khổng lồ thường xuyên treo lơ lửng trên đầu mỗi nhà văn chương).
“Diễm Dương Trang”, vì thế, qua cốt truyện, chúng ta có thể nói, chủ yếu chỉ là một chuyện tình yêu đương. Tuy nhiên, so với tác phẩm văn xuôi của các nhà văn cùng thời đoạn, như Khái Hưng, Nhất Linh, Thạch Lam..., “Diễm Dương Trang” vẫn có nét độc đáo ở khía cạnh chủ đề, bên cạnh bối cảnh là bãi biển Mỹ Khê, Đà Nẵng và ngoại ô kinh đô Huế. Mặc dù Nhất Linh, Thạch Lam đều là người gốc Quảng Nam, nhưng bối cảnh tiểu thuyết, truyện ngắn của hai tác giả nổi bật này vẫn là Bắc Bộ. Khái Hưng thì đã đành là rặt Bắc Bộ rồi! Mặt khác, tình yêu đương nam nữ trong văn xuôi của các tác giả ấy được đào sâu, thể hiện ở khía cạnh khác với Phan Văn Dật. Nói cách khác, “Diễm Dương Trang” có cùng đề tài là tình yêu đương nhưng lại khác hẳn về khía cạnh chủ đề, so với “Hồn bướm mơ tiên”, “Đoạn tuyệt”...
Thi sĩ đồng thời là nhà tiểu thuyết Phan Văn Dật đã khai thác đề tài yêu đương ở tình huống đặc biệt, để tác phẩm thật sự có nét độc đáo. Hai nhân vật chính đều đang ở trong trạng thái trầm kha về bệnh tâm lí, cần đi an dưỡng, và họ đã gặp nhau ở bãi biển Mỹ Khê. Tuy thế, căn bệnh tâm lí của hai người vẫn khác nhau. Ở Trang, đó là nỗi đau cùng cực của một kẻ bị phụ tình. Dinh, người yêu của Trang, đã phũ phàng dứt tình với anh ta để đi đến hôn nhân với một người danh giá hơn Trang về bằng cấp học vấn và địa vị xã hội. Trong sự tổn thương vì bị phụ tình của tâm hồn Trang, còn có nỗi tự ái bị xúc phạm. Ở Nga, cô gái ấy không khổ đau vì bị phụ tình, mà khổ đau vì người yêu sớm qua đời. Người nữ Việt Nam ngày xa xưa và ngay thuở bấy giờ, trong trường hợp đó, thường là họ tự chít khăn tang lên trái tim mình, tự biến trái tim mình mãi mãi thành bàn thờ với hình ảnh người đã khuất. Nhưng, dẫu chỉ xét trên mẫu số chung của con người, không phân biệt bản sắc văn hoá dân tộc, thì cũng có ai lại không khổ đau trong tình cảnh đó!
Nếu cho rằng di chứng bệnh sốt rét ở Trang không đáng kể, thì Trang và Nga đều chỉ là hai bệnh nhân tâm lí. Họ không hẹn nhau, nhưng cùng tìm cách chữa bệnh cho chính mình, theo kiến thức y học phổ thông thuở bấy giờ, bằng cách thoát ra khỏi khung cảnh cũ, không gian sống thường ngày, để tìm đến với thiên nhiên, sóng biển và không khí trong lành. Với tâm cảnh của mỗi người, hẳn mọi cảm xúc đều héo úa. Ở họ, tình yêu khó đâm chồi, nẩy lộc. Trong trường hợp như Trang, có người vĩnh viễn căm thù phụ nữ. Đối với Trang, bệnh trạng nhẹ hơn, anh ta chỉ sợ hãi tình yêu đương, sợ hãi thất bại, cự tuyệt. Trang lâm bệnh mặc cảm tự ti, không những tự ti khi nghĩ đến địa vị người chồng của Dinh, mà tự ti với cả Thạch, người sắp là ông “đốc-tờ”, nhưng sớm mất. Thạch của Nga đã chết, nhưng chừng như vẫn còn đó. Trang đến sau Thạch, lại kém sút Thạch quá nhiều! Trang chỉ là viên thư kí quèn, là viên thầu khoán tập tành, phải chung vốn với người nhiều vốn hơn. Còn giấc mộng thi sĩ của Trang cũng bị cả viên tham tá Hồng chế giễu!... Tác giả không gọi hẳn ra căn bệnh của Trang còn là mặc cảm tự ti, nhưng sự rụt rè, nhút nhát thái quá ở Trang, đến mức ta thấy Trang thật tội nghiệp, mặc dù vẫn trân trọng anh... Và cảm thấy thương Trang nữa, như Oánh cùng bà Nghè Thuyên đã phải mớm lời cho Trang, để Trang đủ mạnh dạn ngỏ lời với Nga!... Nhưng dẫu sao, Trang không bị chút áp lực xã hội nào khi anh ta dấn bước vào cuộc tình mới. Trang đâu phải là người phụ tình, ruồng rẫy Dinh! Trang có quyền tìm kiếm tình duyên mới. Còn ở Nga? Dĩ nhiên Nga cũng chẳng tội tình gì. Nhưng văn hoá Việt Nam thuở bấy giờ vẫn rất ngưỡng mộ những người con gái, trong trường hợp như Nga, biết để tang người yêu mới khuất. Như đã nói, con người dân tộc nào cũng thế, thời nào cũng thế, nhưng trong không gian văn hoá Việt thuở đó, lòng thuỷ chung vốn rất được đề cao. Chính sự đề cao ấy mặc nhiên đã trở thành một ràng buộc, áp lực có tính chất đạo đức, và người ta cảm thấy vinh dự khi giữ được lòng thuỷ chung cao quý như vậy.
Có thể nói, ở cả Trang lẫn Nga, tâm hồn họ đều đã héo hon, đều đã chết, bởi hai vết thương tình duyên khác nhau. Và suốt cả cuốn tiểu thuyết là cả một quá trình sống lại của tâm hồn hai người. Người đọc nếu đặt mình vào không gian và thời gian văn hoá thuở bấy giờ, mới có thể thấu hiểu được họ.
Tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, với sự triển khai dần cốt truyện của tác giả, đã cho người đọc thấy rõ quá trình ấy, với những ngộ nhận ngẫu nhiên gây ra không ít khổ đau, có lúc tưởng chừng hoàn toàn tan vỡ, nhất là sự xuất hiện của người thứ ba – viên tham tá Hồng –, kẻ có thể một lần nữa giết chết tâm hồn của cả hai người. Thi sĩ Phan Văn Dật, ở lĩnh vực tiểu thuyết, tỏ ra ông còn là một nhà văn tinh tế, sâu sắc về tâm lí, cụ thể là các diễn biến tâm lí, và ông để cho nhân vật thể hiện các trạng thái tâm lí của mỗi người trong những cử chỉ, dáng vẻ, lời nói ở nhiều tình huống khác nhau.
Cùng với dấu chấm lửng cuối cùng, câu áp cuối của tiểu thuyết “Ta liệu có gây nổi hạnh phúc cho nhau không?” là một câu kết nhưng lại mở ra các hướng khác nhau: một gia đình đầm ấm, sáng tươi hay lạnh băng, tăm tối?
Tôi nghĩ rằng, chính nhờ biết khám phá, khai thác khía cạnh này trong đề tài lớn là tình yêu đương, nên giải thưởng danh giá Tự Lực văn đoàn đã được trao cho Phan Văn Dật.
2. Bối cảnh tiểu thuyết: Nền nếp xưa và sự hãnh tiến của lối sống tân thời
Phan Văn Dật là thi sĩ, nhà văn xuôi thuộc khuynh hướng lãng mạn, tuy có ý thức vươn tới những giá trị mới, đương thời, nhưng ông cũng đồng thời thể hiện sự luyến tiếc, giữ gìn, trân trọng những nền nếp văn hoá nghìn đời của dân tộc. Ở bà Thị Tốn, mẹ của Trang, cũng như ở bà Nghè Thuyên, mẹ của Oánh và Nga, hình ảnh người mẹ Việt Nam được thể hiện rõ. Họ là tiêu biểu cho bản sắc nghìn xưa, nhưng không hề cổ hũ. Bà Thị Tốn cũng chỉ thuộc tầng lớp trung lưu, từng suýt lao đao ở bờ vực của nghèo khổ, đã bản lĩnh vượt lên. Bà Nghè Thuyên dù có trang trại, nhưng cũng chưa được gọi là điền chủ. Sự sung túc hiện tại là nhờ Oánh làm nghề thầu khoán. Ở Nga cũng thể hiện nền nếp gia phong đáng quý, đặc biệt trong quan hệ với Trang. Và hầu như Phan Văn Dật, về phương diện này, không gần gũi với những tác giả hiện thực phê phán cùng thời, đặc biệt là trong thời đoạn 1936-1939... (nói như vậy, cũng cần thấy Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Nam Cao phê phán những địa chủ đáng phê phán, chứ không phải như bà Nghè Thuyên). Tuy thế, mặt khác, Phạm Văn Dật lại gần gũi với khuynh hướng văn học hiện thực phê phán ấy, khi hướng ngòi bút của mình vào đối tượng viên chức hãnh tiến của guồng máy thực dân hay người tư sản hãnh tiến. Tác giả không phê phán cả thành phần, mà chỉ khu biệt những cá nhân hãnh tiến mà thôi.
Phan Văn Dật khắc hoạ nhân vật bằng đối thoại, nét mặt:
“... - Kìa anh Trang, hồn thơ gởi đâu mà ăn lơ lửng thế?
Oánh làm bộ rầy chàng, rồi lại muốn khoe bạn cùng quý khách:
- Anh Trang tôi đây ngoài các công việc kinh dinh ra lại còn là một nhà thi sĩ.
Hồng, ông khách tuổi trẻ, trừng mắt một cái rất nhanh, ra dáng hoài nghi, nhưng chẳng để ý gì đến Trang, sẽ đạo mạo nói:
- Nếu thật xứng với cái danh hiệu ấy thì còn gì hay bằng!
Lại sợ chưa bày tỏ đủ ý kiến mình, liền nói tiếp, giọng mỉa mai, dằn từng đoạn một:
- Phải, cũng có thi sĩ và thi sĩ... Nếu chỉ thuộc đôi chút lề lối, biết qua một mớ niêm luật, xin chớ vội tưởng mình là thi sĩ. Phải có thiên tài, cái đó là lẽ cố nhiên; tình cảm phải cho dồi dào, nhưng cũng chưa đủ; còn cần phải học, học cho có hàm súc, cho có nhiều công phu mới mong viết một lời nghe được. ‘Muốn thì được’, chỉ là một câu nói để khuyến miễn người đời, không thể dùng về trường hợp nầy...”.
Khi Oánh chân tình giới thiệu về bạn mình là Trang với niềm tự hào, viên tham tá Hồng ngay lập tức phơi bày bản chất kém lịch sự, thiếu văn hoá của y. Y không những bộc lộ sự ganh ghét nhỏ mọn bằng “đòn đánh phủ đầu”, ngạo mạn “lên lớp, dạy dỗ” Trang, một người mới gặp lần đầu, mà còn cả sự thiếu tôn trọng Oánh. Tham tá Hồng quả thực là một tên hãnh tiến, quên bẵng mình là nô lệ của thực dân!
Còn đây là một đoạn hoạt hình biếm hoạ về nhân vật Cửu Bạch:
“... Ông Cửu Đùm nãy giờ nghe bạn tri kỉ của mình nói, vừa hiểu được mấy câu sau, liền vội ngắt lời Hồng:
- Ngài Tham nói quả là chí lí! Tôi tuy quê mùa, học vấn còn kém cỏi lắm, nhưng cũng phải biểu đồng tình về sự đó. Hồi tôi mới ra đời, lăn lộn mười năm, đủ từ Nam chí Bắc, từ Lào sang Mên, chẳng nơi nào là không đến, chẳng nghề gì là không làm, mà trắng tay vẫn hoàn tay trắng. Mãi sau về đây buôn bán vụn vặt, cho thuê xe, cho vay tiền góp sơ sài mà mới gây dựng ra cái gia thế ngày nay. Ai dè bôn tẩu không nhằm chi, về nằm co lại tự dưng có của cải, mới biết lời tục không nhầm, có an cư mới lạc nghiệp!
Ông Cửu nói đến đó, liền buông một chuỗi cười dài, xoè cả cây quạt rộng bằng nửa cái nia, vung phành phạch. Ông cất cốc rượu, ngả người ra, nốc một hơi rồi mới ngó tất cả mọi người thử có chịu mình là một bậc lão thành lịch lãm.
Thấy Hồng cứ gật đầu, ông Cửu Đùm thích chí vểnh bộ râu tôm, ngất ngưởng kết luận rằng:
- Phải, trong mười mấy năm trời tôi phong trần đã lắm. Những mùi đắng cay mặn lạt ở đời tôi đều nếm qua, nên phàm việc gì cũng gọi là lịch thiệp. Bây giờ nhờ ơn trên đã được dư ăn dư để, nhưng vâng lời ngài Tham tôi còn muốn đem những chỗ biết hẹp hòi của mình ra gánh vác việc đời cho khỏi phụ lòng anh em mong đợi.
Nói dứt lời, ông Cửu đưa tay nắn lại cái vành khăn, chỉnh nét mặt, có ý làm ra vẻ nghiêm trang cho xứng với cái trọng trách mình sắp ra đảm nhận...”.
Phan Văn Dật tiếp tục phê phán người tư sản hãnh tiến này:
“... Nên mỗi khi ông xét đoán, phê bình về một người nào, tất ông lại lấy tư bản ông làm mực thước. Ai giàu hơn ông là người ấy giỏi mà ai kém ông là người ấy còn vừa, chí như những hạng nghèo kiết, thì dẫu ông không dám nói ra, trong bụng chỉ coi là đồ ương gàn, không đủ mà đếm xỉa. Nhưng người hơn ông đâu có nhiều, ra đường chỉ rặt là kẻ ăn làm đầu tắt mặt tối, thành thử ông hay có cái bộ khinh khỉnh, coi người bằng nửa con mắt. Tuy vậy ông Cửu không phải chỉ giao du với các nhà tư bản thôi, vì ông đã giàu rồi lại muốn sang, nên hễ gặp ông tai to mặt lớn nào là ông bắt quàng làm thân ngay. Sau hai bận đi Huế, người ta đã thấy trước ngực ông lủng lẳng chiếc bài ngà hàn lâm viện đãi chiếu. Về việc đó ông cứ phàn nàn mãi: "Nhà nước quá yêu mà ân tứ cho thế nầy, chớ thật tôi nhờ trời đủ bát ăn, có dám màng đâu danh vọng ". Ông dẫu nói vậy, vả lại vừa làm lễ tam sanh ăn ngũ tuần, nhưng vạn bất đắc dĩ phải chìu lòng anh em trong xóm mạc, ăn khao hết ba bò tám heo, rước đám hát đằng đẵng nửa tháng trời. Lắm người đã khen là ông tính việc gì cũng chu đáo lắm. Nhưng ông Cửu lại tiếc mình có tài năng nên ông còn muốn ra làm hội đồng thành phố. Muốn cho có vây cánh, ông bèn chơi thân với ông tham Hồng là người có thể giúp cho ông nhiều về việc ấy. Sắp đặt đã xong đâu đấy, ông chỉ còn phiền cái tên ông nó không có giọng quý phái chút nào, ông bèn nghĩ đổi ngay nó ra là Bạch. Nhưng dẫu danh thiếp ông gởi đi khắp thành phố, nhan nhản đề cái tên Cửu Bạch, thiên hạ cũng cứ quen mồm gọi ông là ông Cửu Đùm vậy. Ông biết thế, không vui lòng chút nào...”.
Bên cạnh một Nga thuỳ mị, dịu dàng, chung tình nhưng cũng biết vượt lên sự bất hạnh trong mối tình đầu để sống, xây dựng hạnh phúc một cách chính đáng, là hình tượng cô gái tân thời, nữ sinh Đồng Khánh tên Trà, con gái ông Cửu Bạch. Thật ra, Trà cũng không có gì đáng ghét. Cử chỉ giao thiệp của cô khá bình đẳng, tự nhiên, nhưng chưa đến mức lố lăng. Cách ăn mặc, trang sức ở Trà cũng kín đáo, trang nhã.
3. Sự phản đối khéo léo chế độ thực dân: Chút lầm lạc hiển ngôn và sự phản biện ẩn ngôn xuyên suốt
“Diễm Dương Trang” rõ ràng là tiểu thuyết về tình yêu đương và hôn nhân. Tuy nhiên, nếu chưa kịp hiểu ẩn ý của tác giả, người đọc hẳn sẽ cảm thấy bất bình thật sự, thậm chí muốn ném cả cuốn sách gần hai trăm trang này vào lửa, thiêu huỷ nó đi, khi đọc phải một đoạn ngắn khoảng dăm bảy câu văn:
“Trang còn đương loay hoay nghĩ thế thì đã đến nơi nghĩa địa của mấy người lính thủy Tây Ban Nha. Đứng trước các ngôi mộ ấy, chàng bỗng hồi tưởng lại cái khí tượng hào hùng của những kẻ xông pha trên mặt bể hiểm nghèo, những kẻ đó có lẽ coi nhẹ cảnh gia đình êm ấm. Cách sinh hoạt éo le của hạng người ấy, trên sóng, đầu gió, có một cái khí vị ngây ngất, phi thường... Trang bấy giờ nhận thấy cái ái tình nó nhỏ nhen quá. Ở đời còn thiếu chi sự nghiệp lừng lẫy đủ kích thích chàng? Hồi nhỏ đi học, chàng có nghĩ rằng đến lúc trưởng thành sẽ để tiêu trầm nghị lực trong chốn tình trường chăng?”.
Trang tỏ ra lầm lạc, trong khi anh ta thừa vốn liếng tiếng Pháp để có thể đọc, hiểu được đó chính là nghĩa trang của những tên thực dân Tây Ban Nha và Pháp, trong cuộc đánh chiếm mở đầu quá trình xâm lược thực sự của chúng trên đất nước ta, vào các năm 1858-1860, tại Đà Nẵng. Tại sao Trang lại ca ngợi chúng với những tính từ kêu vang đến thế? Thậm chí, chúng ta có thể kinh ngạc tự hỏi, tại sao thi sĩ Phan Văn Dật lại đặt ý nghĩ lầm lạc đến mức như thế vào chuỗi suy tư, tâm trạng trăn trở chân thành, thầm kín của nhân vật mà ông không giấu lòng yêu mến?
Tôi đã đọc, với sự sửng sốt, khi gặp phải những dòng chữ ấy, và cũng toan ném hoặc xé cuốn sách đi. Thế rồi, tự nhủ phải nhẫn nại, xem sao. Cuối cùng, tôi bình tĩnh đọc tiếp, và thấy rằng, đoạn văn trên quả là quá lạc lõng trong toàn bộ cuốn tiểu thuyết, như thể ai đó ác ý thêm thắt vào.
Ai cũng biết, tuy dưới ách thực dân Pháp cai trị và thế lực giáo quyền của các cố đạo Tây Ban Nha còn bao trùm, nhất là ở thời điểm tiểu thuyết “Diễm Dương Trang” ra đời, các thông tin về lịch sử xâm lược, thống trị nước ta đã dần dà hé mở. Ai cũng biết, từ năm 1921, cuốn “Việt Nam sử lược” của Trần Trọng Kim đã được ấn hành. Thế nhưng, nhân vật Trang của thi sĩ, nhà văn Phan Văn Dật lại lầm lạc đến mức không thể nào chấp nhận được!
Và, thật ra, ai cũng biết tác giả có quyền để cho nhân vật của mình ngu ngơ, mù mờ về kiến thức lịch sử, trong một thoáng ý nghĩ thôi, để rồi tác giả phản biện lại chút lầm lạc ấy bằng cả cuốn tiểu thuyết. Sự phản biện ấy lại nằm ở tầm sâu của bản chất nhân vật. Trang không thích, không muốn ở trong guồng máy nhà nước thực dân Pháp. Anh ta cực chẳng đã phải chịu làm việc tại Toà Công sứ Pháp ở một tỉnh trên cao nguyên để cứu lấy gia đình trước bờ vực nghèo đói, thất học, và nhanh chóng xin thôi việc, lao vào công việc lãnh hành (thầu khoán), một nghề tự do bên ngoài guồng máy của Pháp. Trong thâm sâu của bản chất Trang, đâu phải chỉ vì bị phụ tình hay chút tự do của người ôm mộng làm thi sĩ, mà anh đi đến quyết định ấy. Và chúng ta còn thấy, Trang rất mực yêu quý, kính trọng gia đình của cụ Nghè Thuyên, một nhà nho đỗ đại khoa, không muốn bị vấy bẩn cốt cách mình, tuy cũng chỉ là một người yêu nước thầm kín, bất khả kháng, ngậm ngùi xuôi tay, lánh đục về trong, trước thời cuộc: “Trang bấy giờ mới biết rằng ông Nghè Thuyên xưa, dù là một nhà tấn sĩ xuất thân, nhưng vì tánh tình phóng khoáng, quả hợp, lại gặp thời buổi khó khăn, sợ liên lụy đến mình, nên chẳng chịu ra làm quan; lại nhờ nhà có tiền của nên mới trưng sở đất ấy mà lập nghiệp. Trước, chỗ ở còn là cái nhà rường, ông Nghè đặt tên cho nó là "Diễm Dương Trang". Đến sau ông qua đời rồi, Oánh làm ăn mỗi ngày mỗi phát đạt thêm lên, mới bỏ cái nhà ấy đi mà cất lại sở lầu mới bây giờ, nhưng cũng vẫn dùng cái tên cũ”. Con trai ông, Oánh, cũng thế: “Oánh tuy là dòng dõi nhà nho, nhưng chẳng chịu dấn thân vào đường sĩ hoạn”.
Nếu chúng ta đồng ý với nhau rằng, chính tính khuynh hướng của toàn bộ cuốn tiểu thuyết mới thể hiện đúng tư tưởng của tác giả, như F. Engels đã nói, thì rõ ràng cả cuốn sách gần hai trăm trang có tên là “Diễm Dương Trang” này có sứ mệnh chính là mang chứa thông điệp bất hợp tác với chế độ thực dân Pháp, thể hiện thái độ, khát vọng lánh đục về trong của chính thi sĩ, nhà văn Phan Văn Dật.
Nói cho rốt ráo, riêng ở nhân vật Trang, có thể anh ta thực sự sai sót về nhận thức lịch sử, cụ thể về nghĩa trang Tây Ban Nha – Pháp ở Sơn Trà, nhưng bản chất anh ta lại đúng đắn đến mức đáng quý trọng. Nhân vật Trang, thậm chí, nếu quá khắt khe, ta cũng có thể quy anh ta vào loại người mang tâm lí, nhận thức lưỡng phân. Đó là loại tâm lí, nhận thức của những người sống dưới chế độ thực dân Pháp cai trị, mặc dù nhận thức có lệch lạc, mù mờ ở điểm nào đó, nhưng trên bình diện tổng thể, vẫn nhận thức được thực trạng mất nước của dân tộc mình, và trong thâm tâm, tận chiều sâu bản chất vẫn không bao giờ chấp nhận làm tay sai, nô lệ cho chúng.
Đó cũng chính là sự khôn khéo kín đáo của Phan Văn Dật trên văn đàn công khai.
Tôi cũng muốn nhấn mạnh một lần nữa: Đó là chút lầm lạc hiển ngôn (trên văn bản tiểu thuyết, đặt trong chuỗi suy nghĩ của nhân vật), nhưng cả cuốn tiểu thuyết là sự phản biện ẩn ngôn xuyên suốt (tính khuynh hướng của trọn vẹn tác phẩm), thể hiện thái độ, khát vọng bất hợp tác, lánh đục về trong của nhân vật và cũng của tác giả, cho dù ở dưới guồng máy cai trị của thực dân Pháp.
Và có lẽ để hiểu thêm, cảm thông thêm với nhân vật như Oánh, Trang và cả tác giả Phan Văn Dật, thiết tưởng cũng cần bàn thêm: Nếu đất nước độc lập, ý muốn tiến thủ trên quan trường, để tích cực góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước, không phải là không chính đáng. Vấn đề ở tiểu thuyết này là thực trạng đất nước còn trong vòng nô lệ, dưới ách thực dân. Trong bối cảnh bất khả kháng, thái độ, khát vọng bất hợp tác, lánh đục về trong mà “Diễm Dương Trang” chuyển tải, vẫn rất đáng trân trọng.
Nhìn chung, “Diễm Dương Trang” tuy là cuốn tiểu thuyết đầu tay và cũng là duy nhất của nhà thơ Phan Văn Dật, nhưng về kết cấu, cốt truyện và các chi tiết được sử dụng đã khá già dặn. Những tình huống được xếp đặt khéo léo, tự nhiên như thể tất yếu phải xảy ra như thế. Qua đó, nội tâm nhân vật, đặc biệt là các diễn biến tâm lí, được bộc lộ rõ nét. Về tính cách nhân vật, ông đã chú trọng khắc hoạ để các nhân vật nổi rõ như những con người thật, có cá tính, không chung chung, mờ nhạt.
Trong tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, tác giả có chủ ý sử dụng một số phương ngữ Huế - Quảng Trị (chưa kể một ít từ cổ, bấy giờ còn thông dụng...). Điều đó khiến cho tác phẩm có thể hơi vướng chỗ này, chỗ nọ, đối với một số người đọc chưa quen với những từ địa phương vùng đất này. Tuy vậy, chính những từ ngữ mang màu sắc địa phương khiến tiểu thuyết “Diễm Dương Trang” tạo được ấn tượng nhất thể giữa bối cảnh địa lí, khung cảnh xã hội địa phương và ngôn từ mang bản sắc địa phương ấy. Đó không phải là tiểu thuyết viết về những người Bắc Bộ hay Nam Bộ sống ở Huế, mặc dù Huế vốn là kinh đô (vẫn còn là kinh đô ở thời điểm đó), nên đất Huế không thiếu người từ khắp toàn quốc đến sống, làm việc và chọn Huế làm quê hương! Dĩ nhiên, như bất kì tác giả sinh trưởng ở bất cứ vùng đất nào trên đất nước, Phan Văn Dật cũng đã tiết chế, giảm đến mức vừa đủ liều lượng từ ngữ địa phương, để vừa giữ màu sắc địa phương, vừa hoà nhập vào ngôn ngữ phổ thông với tính nhất thống toàn quốc.
Vượt lên kĩ thuật, nghệ thuật vẫn là sự độc đáo, khá sâu sắc khi khai thác một khía cạnh đặc biệt trong tình cảm yêu đương và thông điệp của tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”.
Với bài viết này, tôi đã mạnh dạn đề xuất một cách cảm thụ tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, với hi vọng nó sẽ được tái bản, không tiếp tục bị chìm vào quên lãng. Ít ra, trong những tiết học về văn học địa phương, các buổi sinh hoạt ngoại khoá tại quê nhà Quảng Trị, tiểu thuyết của thi sĩ Phan Văn Dật, từng chói sáng trên văn đàn cả nước cách đây 76 năm (1935), sẽ được các nhà giáo bình giảng, học sinh thuyết trình, thảo luận (*). Trong những lúc đó, xin đừng quên rằng Phan Văn Dật đã dành một quãng đời khá dài để nghiên cứu Hán văn và lịch sử, đạt được một mức độ uy tín nhất định trong giới học giả...
TXA.
09:20 – 20:47, 14-12 HB11
& chiều 15-12 HB11
_________________________
(*) Cụ thể hơn, ở tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, có thể đoạn lầm lạc trong suy nghĩ của nhân vật Trang sẽ phải được ghi chú cải chính, theo yêu cầu khoa học, để bảo đảm thông tin đã được cải chính, đồng thời bảo đảm tính toàn vẹn của văn bản – tư liệu.
Thông tin về bản gốc và sách tham khảo:
1) Phan Văn Dật, “Diễm Dương Trang”, Trung Bắc tân văn, Hà Nội – 1935. Bản gốc có ở Thư viện quốc gia tại Hà Nội (xem trang thông tin điện tử).
2) Nhiều tác giả, “Từ điển văn học”, bộ mới, Nxb. Thế Giới, 2004, tr. 1399-1401 (mục từ “Phan Văn Dật” do Phạm Phú Phong viết).
______________________
CÁC BÀI MỚI VIẾT - 2
http://www.tranxuanan-writer.net/Home/danh-muc-tac-pham-txa/bai-moi-viet-2
TRẦN XUÂN AN
ĐÃ TỰ SẮP XẾP LẠI THÀNH HAI ĐẦU SÁCH MỚI
(nhân sinh nhật, lần thứ 55, kể từ ngày chào đời: 10-11-1956 ---
tính theo tuổi ta, lần thứ 56, kể từ ngày 08-10 Bính Thân):Z.(29). Ngẫm nghĩ khi đọc văn chương
Z.(30). Hát mộc với biển đảo và những bài thơ khác
Mặc dù vậy, tác giả vẫn tiếp tục bổ sung bài mới viết ở trang này, kể từ ngày 14-11 HB11.
Khi Oánh chân tình giới thiệu về bạn mình là Trang với niềm tự hào, viên tham tá Hồng ngay lập tức phơi bày bản chất kém lịch sự, thiếu văn hoá của y. Y không những bộc lộ sự ganh ghét nhỏ mọn bằng “đòn đánh phủ đầu”, ngạo mạn “lên lớp, dạy dỗ” Trang, một người mới gặp lần đầu, mà còn cả sự thiếu tôn trọng Oánh. Tham tá Hồng quả thực là một tên hãnh tiến, quên bẵng mình là nô lệ của thực dân!
Còn đây là một đoạn hoạt hình biếm hoạ về nhân vật Cửu Bạch:
“... Ông Cửu Đùm nãy giờ nghe bạn tri kỉ của mình nói, vừa hiểu được mấy câu sau, liền vội ngắt lời Hồng:
- Ngài Tham nói quả là chí lí! Tôi tuy quê mùa, học vấn còn kém cỏi lắm, nhưng cũng phải biểu đồng tình về sự đó. Hồi tôi mới ra đời, lăn lộn mười năm, đủ từ Nam chí Bắc, từ Lào sang Mên, chẳng nơi nào là không đến, chẳng nghề gì là không làm, mà trắng tay vẫn hoàn tay trắng. Mãi sau về đây buôn bán vụn vặt, cho thuê xe, cho vay tiền góp sơ sài mà mới gây dựng ra cái gia thế ngày nay. Ai dè bôn tẩu không nhằm chi, về nằm co lại tự dưng có của cải, mới biết lời tục không nhầm, có an cư mới lạc nghiệp!
Ông Cửu nói đến đó, liền buông một chuỗi cười dài, xoè cả cây quạt rộng bằng nửa cái nia, vung phành phạch. Ông cất cốc rượu, ngả người ra, nốc một hơi rồi mới ngó tất cả mọi người thử có chịu mình là một bậc lão thành lịch lãm.
Thấy Hồng cứ gật đầu, ông Cửu Đùm thích chí vểnh bộ râu tôm, ngất ngưởng kết luận rằng:
- Phải, trong mười mấy năm trời tôi phong trần đã lắm. Những mùi đắng cay mặn lạt ở đời tôi đều nếm qua, nên phàm việc gì cũng gọi là lịch thiệp. Bây giờ nhờ ơn trên đã được dư ăn dư để, nhưng vâng lời ngài Tham tôi còn muốn đem những chỗ biết hẹp hòi của mình ra gánh vác việc đời cho khỏi phụ lòng anh em mong đợi.
Nói dứt lời, ông Cửu đưa tay nắn lại cái vành khăn, chỉnh nét mặt, có ý làm ra vẻ nghiêm trang cho xứng với cái trọng trách mình sắp ra đảm nhận...”.
Phan Văn Dật tiếp tục phê phán người tư sản hãnh tiến này:
“... Nên mỗi khi ông xét đoán, phê bình về một người nào, tất ông lại lấy tư bản ông làm mực thước. Ai giàu hơn ông là người ấy giỏi mà ai kém ông là người ấy còn vừa, chí như những hạng nghèo kiết, thì dẫu ông không dám nói ra, trong bụng chỉ coi là đồ ương gàn, không đủ mà đếm xỉa. Nhưng người hơn ông đâu có nhiều, ra đường chỉ rặt là kẻ ăn làm đầu tắt mặt tối, thành thử ông hay có cái bộ khinh khỉnh, coi người bằng nửa con mắt. Tuy vậy ông Cửu không phải chỉ giao du với các nhà tư bản thôi, vì ông đã giàu rồi lại muốn sang, nên hễ gặp ông tai to mặt lớn nào là ông bắt quàng làm thân ngay. Sau hai bận đi Huế, người ta đã thấy trước ngực ông lủng lẳng chiếc bài ngà hàn lâm viện đãi chiếu. Về việc đó ông cứ phàn nàn mãi: "Nhà nước quá yêu mà ân tứ cho thế nầy, chớ thật tôi nhờ trời đủ bát ăn, có dám màng đâu danh vọng ". Ông dẫu nói vậy, vả lại vừa làm lễ tam sanh ăn ngũ tuần, nhưng vạn bất đắc dĩ phải chìu lòng anh em trong xóm mạc, ăn khao hết ba bò tám heo, rước đám hát đằng đẵng nửa tháng trời. Lắm người đã khen là ông tính việc gì cũng chu đáo lắm. Nhưng ông Cửu lại tiếc mình có tài năng nên ông còn muốn ra làm hội đồng thành phố. Muốn cho có vây cánh, ông bèn chơi thân với ông tham Hồng là người có thể giúp cho ông nhiều về việc ấy. Sắp đặt đã xong đâu đấy, ông chỉ còn phiền cái tên ông nó không có giọng quý phái chút nào, ông bèn nghĩ đổi ngay nó ra là Bạch. Nhưng dẫu danh thiếp ông gởi đi khắp thành phố, nhan nhản đề cái tên Cửu Bạch, thiên hạ cũng cứ quen mồm gọi ông là ông Cửu Đùm vậy. Ông biết thế, không vui lòng chút nào...”.
Bên cạnh một Nga thuỳ mị, dịu dàng, chung tình nhưng cũng biết vượt lên sự bất hạnh trong mối tình đầu để sống, xây dựng hạnh phúc một cách chính đáng, là hình tượng cô gái tân thời, nữ sinh Đồng Khánh tên Trà, con gái ông Cửu Bạch. Thật ra, Trà cũng không có gì đáng ghét. Cử chỉ giao thiệp của cô khá bình đẳng, tự nhiên, nhưng chưa đến mức lố lăng. Cách ăn mặc, trang sức ở Trà cũng kín đáo, trang nhã.
3. Sự phản đối khéo léo chế độ thực dân: Chút lầm lạc hiển ngôn và sự phản biện ẩn ngôn xuyên suốt
“Diễm Dương Trang” rõ ràng là tiểu thuyết về tình yêu đương và hôn nhân. Tuy nhiên, nếu chưa kịp hiểu ẩn ý của tác giả, người đọc hẳn sẽ cảm thấy bất bình thật sự, thậm chí muốn ném cả cuốn sách gần hai trăm trang này vào lửa, thiêu huỷ nó đi, khi đọc phải một đoạn ngắn khoảng dăm bảy câu văn:
“Trang còn đương loay hoay nghĩ thế thì đã đến nơi nghĩa địa của mấy người lính thủy Tây Ban Nha. Đứng trước các ngôi mộ ấy, chàng bỗng hồi tưởng lại cái khí tượng hào hùng của những kẻ xông pha trên mặt bể hiểm nghèo, những kẻ đó có lẽ coi nhẹ cảnh gia đình êm ấm. Cách sinh hoạt éo le của hạng người ấy, trên sóng, đầu gió, có một cái khí vị ngây ngất, phi thường... Trang bấy giờ nhận thấy cái ái tình nó nhỏ nhen quá. Ở đời còn thiếu chi sự nghiệp lừng lẫy đủ kích thích chàng? Hồi nhỏ đi học, chàng có nghĩ rằng đến lúc trưởng thành sẽ để tiêu trầm nghị lực trong chốn tình trường chăng?”.
Trang tỏ ra lầm lạc, trong khi anh ta thừa vốn liếng tiếng Pháp để có thể đọc, hiểu được đó chính là nghĩa trang của những tên thực dân Tây Ban Nha và Pháp, trong cuộc đánh chiếm mở đầu quá trình xâm lược thực sự của chúng trên đất nước ta, vào các năm 1858-1860, tại Đà Nẵng. Tại sao Trang lại ca ngợi chúng với những tính từ kêu vang đến thế? Thậm chí, chúng ta có thể kinh ngạc tự hỏi, tại sao thi sĩ Phan Văn Dật lại đặt ý nghĩ lầm lạc đến mức như thế vào chuỗi suy tư, tâm trạng trăn trở chân thành, thầm kín của nhân vật mà ông không giấu lòng yêu mến?
Tôi đã đọc, với sự sửng sốt, khi gặp phải những dòng chữ ấy, và cũng toan ném hoặc xé cuốn sách đi. Thế rồi, tự nhủ phải nhẫn nại, xem sao. Cuối cùng, tôi bình tĩnh đọc tiếp, và thấy rằng, đoạn văn trên quả là quá lạc lõng trong toàn bộ cuốn tiểu thuyết, như thể ai đó ác ý thêm thắt vào.
Ai cũng biết, tuy dưới ách thực dân Pháp cai trị và thế lực giáo quyền của các cố đạo Tây Ban Nha còn bao trùm, nhất là ở thời điểm tiểu thuyết “Diễm Dương Trang” ra đời, các thông tin về lịch sử xâm lược, thống trị nước ta đã dần dà hé mở. Ai cũng biết, từ năm 1921, cuốn “Việt Nam sử lược” của Trần Trọng Kim đã được ấn hành. Thế nhưng, nhân vật Trang của thi sĩ, nhà văn Phan Văn Dật lại lầm lạc đến mức không thể nào chấp nhận được!
Và, thật ra, ai cũng biết tác giả có quyền để cho nhân vật của mình ngu ngơ, mù mờ về kiến thức lịch sử, trong một thoáng ý nghĩ thôi, để rồi tác giả phản biện lại chút lầm lạc ấy bằng cả cuốn tiểu thuyết. Sự phản biện ấy lại nằm ở tầm sâu của bản chất nhân vật. Trang không thích, không muốn ở trong guồng máy nhà nước thực dân Pháp. Anh ta cực chẳng đã phải chịu làm việc tại Toà Công sứ Pháp ở một tỉnh trên cao nguyên để cứu lấy gia đình trước bờ vực nghèo đói, thất học, và nhanh chóng xin thôi việc, lao vào công việc lãnh hành (thầu khoán), một nghề tự do bên ngoài guồng máy của Pháp. Trong thâm sâu của bản chất Trang, đâu phải chỉ vì bị phụ tình hay chút tự do của người ôm mộng làm thi sĩ, mà anh đi đến quyết định ấy. Và chúng ta còn thấy, Trang rất mực yêu quý, kính trọng gia đình của cụ Nghè Thuyên, một nhà nho đỗ đại khoa, không muốn bị vấy bẩn cốt cách mình, tuy cũng chỉ là một người yêu nước thầm kín, bất khả kháng, ngậm ngùi xuôi tay, lánh đục về trong, trước thời cuộc: “Trang bấy giờ mới biết rằng ông Nghè Thuyên xưa, dù là một nhà tấn sĩ xuất thân, nhưng vì tánh tình phóng khoáng, quả hợp, lại gặp thời buổi khó khăn, sợ liên lụy đến mình, nên chẳng chịu ra làm quan; lại nhờ nhà có tiền của nên mới trưng sở đất ấy mà lập nghiệp. Trước, chỗ ở còn là cái nhà rường, ông Nghè đặt tên cho nó là "Diễm Dương Trang". Đến sau ông qua đời rồi, Oánh làm ăn mỗi ngày mỗi phát đạt thêm lên, mới bỏ cái nhà ấy đi mà cất lại sở lầu mới bây giờ, nhưng cũng vẫn dùng cái tên cũ”. Con trai ông, Oánh, cũng thế: “Oánh tuy là dòng dõi nhà nho, nhưng chẳng chịu dấn thân vào đường sĩ hoạn”.
Nếu chúng ta đồng ý với nhau rằng, chính tính khuynh hướng của toàn bộ cuốn tiểu thuyết mới thể hiện đúng tư tưởng của tác giả, như F. Engels đã nói, thì rõ ràng cả cuốn sách gần hai trăm trang có tên là “Diễm Dương Trang” này có sứ mệnh chính là mang chứa thông điệp bất hợp tác với chế độ thực dân Pháp, thể hiện thái độ, khát vọng lánh đục về trong của chính thi sĩ, nhà văn Phan Văn Dật.
Nói cho rốt ráo, riêng ở nhân vật Trang, có thể anh ta thực sự sai sót về nhận thức lịch sử, cụ thể về nghĩa trang Tây Ban Nha – Pháp ở Sơn Trà, nhưng bản chất anh ta lại đúng đắn đến mức đáng quý trọng. Nhân vật Trang, thậm chí, nếu quá khắt khe, ta cũng có thể quy anh ta vào loại người mang tâm lí, nhận thức lưỡng phân. Đó là loại tâm lí, nhận thức của những người sống dưới chế độ thực dân Pháp cai trị, mặc dù nhận thức có lệch lạc, mù mờ ở điểm nào đó, nhưng trên bình diện tổng thể, vẫn nhận thức được thực trạng mất nước của dân tộc mình, và trong thâm tâm, tận chiều sâu bản chất vẫn không bao giờ chấp nhận làm tay sai, nô lệ cho chúng.
Đó cũng chính là sự khôn khéo kín đáo của Phan Văn Dật trên văn đàn công khai.
Tôi cũng muốn nhấn mạnh một lần nữa: Đó là chút lầm lạc hiển ngôn (trên văn bản tiểu thuyết, đặt trong chuỗi suy nghĩ của nhân vật), nhưng cả cuốn tiểu thuyết là sự phản biện ẩn ngôn xuyên suốt (tính khuynh hướng của trọn vẹn tác phẩm), thể hiện thái độ, khát vọng bất hợp tác, lánh đục về trong của nhân vật và cũng của tác giả, cho dù ở dưới guồng máy cai trị của thực dân Pháp.
Và có lẽ để hiểu thêm, cảm thông thêm với nhân vật như Oánh, Trang và cả tác giả Phan Văn Dật, thiết tưởng cũng cần bàn thêm: Nếu đất nước độc lập, ý muốn tiến thủ trên quan trường, để tích cực góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước, không phải là không chính đáng. Vấn đề ở tiểu thuyết này là thực trạng đất nước còn trong vòng nô lệ, dưới ách thực dân. Trong bối cảnh bất khả kháng, thái độ, khát vọng bất hợp tác, lánh đục về trong mà “Diễm Dương Trang” chuyển tải, vẫn rất đáng trân trọng.
Nhìn chung, “Diễm Dương Trang” tuy là cuốn tiểu thuyết đầu tay và cũng là duy nhất của nhà thơ Phan Văn Dật, nhưng về kết cấu, cốt truyện và các chi tiết được sử dụng đã khá già dặn. Những tình huống được xếp đặt khéo léo, tự nhiên như thể tất yếu phải xảy ra như thế. Qua đó, nội tâm nhân vật, đặc biệt là các diễn biến tâm lí, được bộc lộ rõ nét. Về tính cách nhân vật, ông đã chú trọng khắc hoạ để các nhân vật nổi rõ như những con người thật, có cá tính, không chung chung, mờ nhạt.
Trong tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, tác giả có chủ ý sử dụng một số phương ngữ Huế - Quảng Trị (chưa kể một ít từ cổ, bấy giờ còn thông dụng...). Điều đó khiến cho tác phẩm có thể hơi vướng chỗ này, chỗ nọ, đối với một số người đọc chưa quen với những từ địa phương vùng đất này. Tuy vậy, chính những từ ngữ mang màu sắc địa phương khiến tiểu thuyết “Diễm Dương Trang” tạo được ấn tượng nhất thể giữa bối cảnh địa lí, khung cảnh xã hội địa phương và ngôn từ mang bản sắc địa phương ấy. Đó không phải là tiểu thuyết viết về những người Bắc Bộ hay Nam Bộ sống ở Huế, mặc dù Huế vốn là kinh đô (vẫn còn là kinh đô ở thời điểm đó), nên đất Huế không thiếu người từ khắp toàn quốc đến sống, làm việc và chọn Huế làm quê hương! Dĩ nhiên, như bất kì tác giả sinh trưởng ở bất cứ vùng đất nào trên đất nước, Phan Văn Dật cũng đã tiết chế, giảm đến mức vừa đủ liều lượng từ ngữ địa phương, để vừa giữ màu sắc địa phương, vừa hoà nhập vào ngôn ngữ phổ thông với tính nhất thống toàn quốc.
Vượt lên kĩ thuật, nghệ thuật vẫn là sự độc đáo, khá sâu sắc khi khai thác một khía cạnh đặc biệt trong tình cảm yêu đương và thông điệp của tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”.
Với bài viết này, tôi đã mạnh dạn đề xuất một cách cảm thụ tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, với hi vọng nó sẽ được tái bản, không tiếp tục bị chìm vào quên lãng. Ít ra, trong những tiết học về văn học địa phương, các buổi sinh hoạt ngoại khoá tại quê nhà Quảng Trị, tiểu thuyết của thi sĩ Phan Văn Dật, từng chói sáng trên văn đàn cả nước cách đây 76 năm (1935), sẽ được các nhà giáo bình giảng, học sinh thuyết trình, thảo luận (*). Trong những lúc đó, xin đừng quên rằng Phan Văn Dật đã dành một quãng đời khá dài để nghiên cứu Hán văn và lịch sử, đạt được một mức độ uy tín nhất định trong giới học giả...
TXA.
09:20 – 20:47, 14-12 HB11
& chiều 15-12 HB11
_________________________
(*) Cụ thể hơn, ở tiểu thuyết “Diễm Dương Trang”, có thể đoạn lầm lạc trong suy nghĩ của nhân vật Trang sẽ phải được ghi chú cải chính, theo yêu cầu khoa học, để bảo đảm thông tin đã được cải chính, đồng thời bảo đảm tính toàn vẹn của văn bản – tư liệu.
Thông tin về bản gốc và sách tham khảo:
1) Phan Văn Dật, “Diễm Dương Trang”, Trung Bắc tân văn, Hà Nội – 1935. Bản gốc có ở Thư viện quốc gia tại Hà Nội (xem trang thông tin điện tử).
2) Nhiều tác giả, “Từ điển văn học”, bộ mới, Nxb. Thế Giới, 2004, tr. 1399-1401 (mục từ “Phan Văn Dật” do Phạm Phú Phong viết).
______________________
Google Sites / host
WORDPRESS, GOOGLE PAGE CREATOR, DOTSTER, MSN. & YAHOO ... / HOST, SEARCH & CACHE
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

markdown:
[http://www.vanhoanghean.com.vn/goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/3737-doc-tieu-thuyet-diem-duong-trang-cua-phan-van-dat.html](http://www.vanhoanghean.com.vn/goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/3737-doc-tieu-thuyet-diem-duong-trang-cua-phan-van-dat.html)
|
|
|
|
Thi sĩ Phan Văn Dật (1907-1987),
tác giả tiểu thuyết
“Diễm Dương Trang” (1935)
Nguồn ảnh: TC. Sông Hương (Google search)

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: private, max-age=5


text:
Chọn
English
Vietnam
English
Vietnam
Trang chủ
Giới thiệu
Liên hệ
Đối tượng hỗ trợ
Hoạt động VH-TT
Các tình nguyện viên
Các nhà tài trợ
Tặng phẩm từ thiện
Tự truyện
Kế hoạch và Dự án
Bí ẩn cuộc sống (Tham khảo)
Tổng đài Nhân Đạo
Hỗ Trợ Khẩn Cấp
Thông Tin Hoạt Động
Trang chính
Liên hệ
Tin tức
Liên kết
Thông Tin Hoạt Động
CHƯƠNG TRÌNH GIAO LƯU VĂN HOÁ - THỂ THAO
TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT
CDPASC VIỆT NAM
Hoa Anh Đào- Nhật Bản Hoa Đào - Việt nam
[Đọc tiếp...]
Trao quà tặng 14 Mẹ Liệt Sĩ ,28 Hộ nghèo,7 học sinh nghèo vượt khó -Tỉnh Hà nam
[Đọc tiếp...]
Trao quà Trung Thu 2008 tặng 50 trẻ em nghèo -Tỉnh Hoà Bình
[Đọc tiếp...]
Trao quà tặng 35 hộ nghèo -Tỉnh Hà tĩnh
[Đọc tiếp...]
Trao quà tặng 70 trẻ khuyết tật tại Trung tâm Phúc Tuệ -Hà nội
[Đọc tiếp...]
Các bài khác...
DIỄN ĐÀN CỦA TRUNG TÂM
Chương trình trao quà tháng 9/2008
Chương trình trao quà Tháng 8/2008
<< Bắt đầu
< Trước
1
2
3
4
5
Tiếp >
Cuối >>
Kết quả 37 - 44 / 44

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: jfcookie[lang]=vn; expires=Thu, 16-Aug-2018 09:11:34 GMT; path=/

Keep-Alive: timeout=5, max=100

Connection: Keep-Alive

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Content-Type: text/html


text:
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược (thuộc ấp Phú hiệp, xã Phú Mỹ Hưng, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh) là công trình nằm trên khu di tích lịch sử địa đạo Củ Chi. Đền được xây dựng nhằm tưởng nhớ công ơn to lớn của đồng bào, chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh trên vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định trong hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược. Tham quan Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược, du khách được tìm hiểu về lịch sử dân tộc Việt Nam và tự hào về những con người đất Việt đã ra đi vì nghĩa nước.
Cổng tam quan Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi
Lịch sử hình thành Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược được khởi công xây dựng vào ngày 19/5/1993, nhân kỷ niệm ngày sinh lần thứ 103 của chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 19/12/1995, Đền tưởng niệm chính thức khánh thành và mở cửa cho du khách trong và ngoài nước đến thắp hương, tưởng nhớ và tri ân. Hiện Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược đã được Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.
Kiến trúc Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược được thiết kế công phu từ Cổng tam quan, Nhà văn bia, Đền chính, Tháp đến Hoa viên. Ngôi đền là tâm huyết của các thế hệ cha ông đóng góp tạo dựng nên, mang đậm bản sắc và truyền thống văn hóa dân tộc Việt.
Cổng tam quan: Cổng tam quan được thiết kế theo phong cách cổ truyền của dân tộc với các hàng cột tròn, trên lợp ngói âm dương. Cổng có hoa văn, họa tiết, mái cong của những cổng đình làng nhưng được cách tân mới mẻ hơn.
Nhà văn bia: Nhà văn bia có hai mái, ngói lợp, ở giữa đặt một tấm bia đá cao 3m. Tấm bia đá này được lấy từ khối đá nặng 18 tấn ở núi Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) và được các nghệ nhân đẽo gọt, chạm khắc hoa văn độc đáo. Bên trên tấm bia đá có khắc bài thơ hào hùng của nhà thơ Viễn Phương – một nhà thơ tiêu biểu của thơ cách mạng Việt Nam. Bài thơ được xem là bản hùng ca về đất và con người Củ Chi trong những năm tháng lịch sử đấu tranh hào hùng.
Bài văn bia – bản hùng ca về đất và người Củ Chi trong những năm tháng đấu tranh hào hùng
Đền chính: Đền chính có kiến trúc mang dáng dấp đền đài cổ ở Việt Nam, vừa tôn nghiêm vừa độc đáo. Ðiện thờ được bố trí theo hình chữ U, cụ thể: trung tâm là bàn thờ Tổ Quốc, chính giữa đặt tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, bên phải và bên trái là hai hương án thờ các bậc tiền nhân, chiến sĩ, đồng bào đã hy sinh, chưa tìm được tên. Tầng dưới đền là nơi trưng bày những hình ảnh, hiện vật, mô hình, sa bàn và nhiều hiện vật chiến tranh khác.
Tòa tháp: Tòa tháp có 9 tầng, cao 39m, trên vách Tháp có nhiều hoa văn, phù điêu thể hiện ý chí chiến đấu của người dân Củ Chi, vùng “đất thép thành đồng”. Đứng trên tầng cao nhất của Tháp, du khách sẽ được nhìn ngắm toàn cảnh khu tái hiện vùng giải phóng Củ Chi, vùng căn cứ cách mạng đã đi vào một thời lịch sử huy hoàng. Tòa Tháp này cũng là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách nghỉ ngơi, ngắm cảnh sau khi đã tham quan Cổng tam quan, Nhà văn bia và Đền chính tại Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược.
Du lịch Sài Gòn tham quan Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi giờ đây đã là cái tên quen thuộc trong danh sách Sài Gòn các địa điểm ưa thích của du khách trong nước và quốc tế. Hiện nay, Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược được xem là một Đền tưởng niệm lớn nhất Việt Nam. Nếu đến đây vào ngày lễ hội tưởng niệm và tri ân các anh hùng liệt sĩ (tức ngày 19/12 hàng năm), du khách sẽ cảm nhận được không khí trang nghiêm nơi đây.
Đoàn du khách dâng hương tưởng niệm tại Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược
Nếu du khách có ý định du lịch Sài Gòn để ghé thăm địa đạo Củ Chi – Đền tưởng niệm Bến Dược thì nên lựa Tour Khám Phá Địa Đạo Củ Chi Nửa Ngày của Viet Fun Travel. Trường hợp quý khách muốn tham quan các điểm du lịch khác gần Sài Gòn, có thể lựa chọn các Tour Sài Gòn hàng ngày của Viet Fun Travel như Tour Du Lịch Đại Nam 1 Ngày, Tour Du Lịch Cần Giờ 2 Ngày 1 Đêm, hoặc Tour Du Lịch Núi Bà Đen - Tòa Thánh Tây Ninh - Củ Chi 1 Ngày…
Viet Fun Travel
Mời quý khách đánh giá hay góp ý về Địa Đạo Củ Chi - Đền Tưởng Niệm Liệt Sĩ Bến Dược
Nhập đầy đủ các trường thông tin giúp chúng tôi hỗ trợ Quý khách tốt hơn.

markdown:
**Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược** (thuộc ấp Phú hiệp, xã Phú Mỹ Hưng, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh) là công trình nằm trên khu di tích lịch sử [. Đền được xây dựng nhằm tưởng nhớ công ơn to lớn của đồng bào, chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh trên vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định trong hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược. Tham quan Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược, du khách được tìm hiểu về lịch sử dân tộc Việt Nam và tự hào về những con người đất Việt đã ra đi vì nghĩa nước.địa đạo Củ Chi](http://www.vietfuntravel.com.vn/blog/dia-dao-cu-chi-vung-dat-thep.html)
*Cổng tam quan Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi*
Lịch sử hình thành Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược được khởi công xây dựng vào ngày 19/5/1993, nhân kỷ niệm ngày sinh lần thứ 103 của chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 19/12/1995, Đền tưởng niệm chính thức khánh thành và mở cửa cho du khách trong và ngoài nước đến thắp hương, tưởng nhớ và tri ân. Hiện Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược đã được Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.
Kiến trúc Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược được thiết kế công phu từ Cổng tam quan, Nhà văn bia, Đền chính, Tháp đến Hoa viên. Ngôi đền là tâm huyết của các thế hệ cha ông đóng góp tạo dựng nên, mang đậm bản sắc và truyền thống văn hóa dân tộc Việt.
Cổng tam quan: Cổng tam quan được thiết kế theo phong cách cổ truyền của dân tộc với các hàng cột tròn, trên lợp ngói âm dương. Cổng có hoa văn, họa tiết, mái cong của những cổng đình làng nhưng được cách tân mới mẻ hơn.
Nhà văn bia: Nhà văn bia có hai mái, ngói lợp, ở giữa đặt một tấm bia đá cao 3m. Tấm bia đá này được lấy từ khối đá nặng 18 tấn ở núi Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) và được các nghệ nhân đẽo gọt, chạm khắc hoa văn độc đáo. Bên trên tấm bia đá có khắc bài thơ hào hùng của nhà thơ Viễn Phương – một nhà thơ tiêu biểu của thơ cách mạng Việt Nam. Bài thơ được xem là bản hùng ca về đất và con người Củ Chi trong những năm tháng lịch sử đấu tranh hào hùng.
*Bài văn bia – bản hùng ca về đất và người Củ Chi trong những năm tháng đấu tranh hào hùng*
Đền chính: Đền chính có kiến trúc mang dáng dấp đền đài cổ ở Việt Nam, vừa tôn nghiêm vừa độc đáo. Ðiện thờ được bố trí theo hình chữ U, cụ thể: trung tâm là bàn thờ Tổ Quốc, chính giữa đặt tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, bên phải và bên trái là hai hương án thờ các bậc tiền nhân, chiến sĩ, đồng bào đã hy sinh, chưa tìm được tên. Tầng dưới đền là nơi trưng bày những hình ảnh, hiện vật, mô hình, sa bàn và nhiều hiện vật chiến tranh khác.
Tòa tháp: Tòa tháp có 9 tầng, cao 39m, trên vách Tháp có nhiều hoa văn, phù điêu thể hiện ý chí chiến đấu của người dân Củ Chi, vùng “đất thép thành đồng”. Đứng trên tầng cao nhất của Tháp, du khách sẽ được nhìn ngắm toàn cảnh khu tái hiện vùng giải phóng Củ Chi, vùng căn cứ cách mạng đã đi vào một thời lịch sử huy hoàng. Tòa Tháp này cũng là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách nghỉ ngơi, ngắm cảnh sau khi đã tham quan Cổng tam quan, Nhà văn bia và Đền chính tại Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược.
**Du lịch Sài Gòn tham quan Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi**
Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược – Củ Chi giờ đây đã là cái tên quen thuộc trong danh sách
*Sài Gòn các địa điểm ưa thíc* **của du khách trong nước và quốc tế. Hiện nay, Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược được xem là một Đền tưởng niệm lớn nhất Việt Nam. Nếu đến đây vào ngày lễ hội tưởng niệm và tri ân các anh hùng liệt sĩ (tức ngày 19/12 hàng năm), du khách sẽ cảm nhận được không khí trang nghiêm nơi đây. h **
*Đoàn du khách dâng hương tưởng niệm tại Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược*
Nếu du khách có ý định
[ để ghé thăm địa đạo Củ Chi – Đền tưởng niệm Bến Dược thì nên lựa du lịch Sài Gòn](http://www.vietfuntravel.com.vn/tour-du-lich-sai-gon.html) **của Viet Fun Travel. Trường hợp quý khách muốn tham quan các điểm du lịch khác gần Sài Gòn, có thể lựa chọn các Tour Sài Gòn hàng ngày của Viet Fun Travel như** *Tour Khám Phá Địa Đạo Củ Chi Nửa Ngày* **,** *Tour Du Lịch Đại Nam 1 Ngày* **hoặc** *Tour Du Lịch Cần Giờ 2 Ngày 1 Đêm,* *Tour Du Lịch Núi Bà Đen - Tòa Thánh Tây Ninh - Củ Chi 1 Ngày…* **Viet Fun Travel**
## Mời quý khách đánh giá hay góp ý về Địa Đạo Củ Chi - Đền Tưởng Niệm Liệt Sĩ Bến Dược
Nhập đầy đủ các trường thông tin giúp chúng tôi hỗ trợ Quý khách tốt hơn.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: keep-alive

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: currency=GBP; expires=Fri, 14-Sep-2018 09:39:42 GMT; Max-Age=2592000; path=/; domain=www.vietfuntravel.com.vn

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate


text:
Xe lăn nhôm du lịch Lucass X-63L đỏ
Xe lăn hợp kim nhôm cao cấp X-63L (X63L)Sản phẩm sử dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, vật liệu hợp kim nhôm siêu nhẹ, thuận tiện cho việc di chuyển, gập lại gọn gàng mang theo hay mang đi du lịch…Độ bền cao, tránh bị hoen gỉ với điều kiện thời tiết nhiệt đới Việt Nam.
Model: X-63L hay X63L
Hãng sản xuất: LUCASS – USA
Xuất xứ: Trung Quốc
Thông số kỹ thuật Xe lăn hợp kim nhôm cao cấp X-63L - X63L:
- Xe có gắn 2 vòng lăn hai bên, giúp cho việc tự di chuyển
- Thiết kế phanh tay giúp người nhà đẩy dễ dàng và hãm lại khi cần thiết.
- Độ rộng ghế ngồi: 41cm
- Chiều rộng của xe: 60cm
- Khung xe làm bằng hợp kim nhôm cao cấp
- Ghế bằng chất liệu vải bố màu đen - đỏ
- Tấm đặt chân bằng hợp kim nhôm sáng bóng
- Tải trọng tối đa 80 kg
- Bánh trước rộng 8″, xoay 360o
- Bánh sau 24", thiết kế lốp cao su đặc có rãnh ma sát, rất êm ái khi di chuyển
- Có thể gập lại gọn gàng tiện cho việc di chuyển, đi du lịch…
- Trọng lượng tịnh: 9kg, siêu nhẹ
- Sản phẩm kinh tế và dễ sử dụng
- Sản phẩm đạt các chứng chỉ: FDA của Mỹ, TUV, ISO 9001, ISO 13485 : 2003
Viết bình luận
Tên của bạn:
Ý kiến của bạn: Ghi chú: Không chấp nhận mã HTML!
Đánh giá: Xấu Tốt
Nhập mã vào ô bên dưới:
Xem chi tiết sản phẩm tại: Website dụng cụ y khoa Kim Yến
Chuyên mua bán máy đo huyết áp, máy đo đường huyết, giường y tế, máy đo điện tim, máy điện tim
Hoặc các bạn có thể đến Cửa hàng Dụng Cụ Y Khoa Kim Yến tại 74 Thành Thái , Phường 12 , Quận 10 để xem và mua hàng.
Nếu ngại đường xa,mình có thể ship tận nơi ở TP.Hồ Chí Minh thì liên hệ để biết giá vận chuyển còn nếu ở ngoài tỉnh chuyển khoản trước nhận hàng sau(người nhận thanh toán phí vận chuyển) theo giá bưu điện.
Nội thành:Gồm các quận: 1, 3, 4, 5, 6, 10, 11, Gò Vấp, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú.
Ngoại thành: Gồm các quận: 2, 7, 8, 9, 12, Thủ Đức, Hóc Môn, Bình Tân, Bình Chánh, Củ Chi, Cần Giờ, Nhà Bè.
Đến 300km:Gồm các các tỉnh, thành: An Giang, Bến Tre, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Phước, Bình Thuận, Bạc Liêu, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp, Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Tây Ninh, Trà Vinh, Vĩnh Long.
Trên 300km:Các tỉnh thành còn lại.
Tên tài khoản : Cửa hàng Dụng Cụ Y Khoa Kim Yến
Số tài khản : 622 320 100 32 41
Ngân hàng : Nông nghiệp và phát triễn nông thôn Việt Nam - CN Thành Đô ( Agribank - CN Thành Đô)
Tên tài khoản : Dương Hiển Lãm (Cửa hàng trưởng)
Số tài khản : 042 100 38 36 331
Ngân hàng : Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - CN Phú Thọ ( VietComBank - CN Phú Thọ )

markdown:
# Xe lăn nhôm du lịch Lucass X-63L đỏ
Xe lăn hợp kim nhôm cao cấp X-63L (X63L)Sản phẩm sử dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, vật liệu hợp kim nhôm siêu nhẹ, thuận tiện cho việc di chuyển, gập lại gọn gàng mang theo hay mang đi du lịch…Độ bền cao, tránh bị hoen gỉ với điều kiện thời tiết nhiệt đới Việt Nam.
Model: X-63L hay X63L
Hãng sản xuất: LUCASS – USA
Xuất xứ: Trung Quốc
Thông số kỹ thuật Xe lăn hợp kim nhôm cao cấp X-63L - X63L:
- Xe có gắn 2 vòng lăn hai bên, giúp cho việc tự di chuyển
- Thiết kế phanh tay giúp người nhà đẩy dễ dàng và hãm lại khi cần thiết.
- Độ rộng ghế ngồi: 41cm
- Chiều rộng của xe: 60cm
- Khung xe làm bằng hợp kim nhôm cao cấp
- Ghế bằng chất liệu vải bố màu đen - đỏ
- Tấm đặt chân bằng hợp kim nhôm sáng bóng
- Tải trọng tối đa 80 kg
- Bánh trước rộng 8″, xoay 360o
- Bánh sau 24", thiết kế lốp cao su đặc có rãnh ma sát, rất êm ái khi di chuyển
- Có thể gập lại gọn gàng tiện cho việc di chuyển, đi du lịch…
- Trọng lượng tịnh: 9kg, siêu nhẹ
- Sản phẩm kinh tế và dễ sử dụng
- Sản phẩm đạt các chứng chỉ: FDA của Mỹ, TUV, ISO 9001, ISO 13485 : 2003
## Viết bình luận
**Tên của bạn:** **Ý kiến của bạn:**Ghi chú: Không chấp nhận mã HTML! **Đánh giá:**Xấu Tốt **Nhập mã vào ô bên dưới:**
Xem chi tiết sản phẩm tại: Website
**dụng cụ y khoa** **Kim Yến**
Chuyên mua bán
[,
máy đo huyết áp](http://www.ykhoakimyen.com/chi-tiet/may-do-huyet-ap-hem-7203.html) [,](http://www.ykhoakimyen.com/chi-tiet/may-do-duong-huyet-accu-chek-performa.html) **máy đo đường huyết** [,](http://www.ykhoakimyen.com/san-pham/Giuong-Y-Te.html) **giường y tế** [,](http://www.ykhoakimyen.com/san-pham/may-do-dien-tim.html) **máy đo điện tim** **máy điện tim**
Hoặc các bạn có thể đến Cửa hàng Dụng Cụ Y Khoa Kim Yến tại 74 Thành Thái , Phường 12 , Quận 10 để xem và mua hàng.
Nếu ngại đường xa,mình có thể ship tận nơi ở TP.Hồ Chí Minh thì liên hệ để biết giá vận chuyển còn nếu ở ngoài tỉnh chuyển khoản trước nhận hàng sau(người nhận thanh toán phí vận chuyển) theo giá bưu điện.
**Nội thành**:Gồm các quận: 1, 3, 4, 5, 6, 10, 11, Gò Vấp, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú.
**Ngoại thành**: Gồm các quận: 2, 7, 8, 9, 12, Thủ Đức, Hóc Môn, Bình Tân, Bình Chánh, Củ Chi, Cần Giờ, Nhà Bè.
**Đến 300km**:Gồm các các tỉnh, thành: An Giang, Bến Tre, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Phước, Bình Thuận, Bạc Liêu, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp, Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Tây Ninh, Trà Vinh, Vĩnh Long.
**Trên 300km**:Các tỉnh thành còn lại.
Tên tài khoản :
**Cửa hàng Dụng Cụ Y Khoa Kim Yến**
Số tài khản :
**622 320 100 32 41**
Ngân hàng :
**Nông nghiệp và phát triễn nông thôn Việt Nam - CN Thành Đô ( Agribank - CN Thành Đô)**
Tên tài khoản :
**Dương Hiển Lãm** (Cửa hàng trưởng)
Số tài khản :
**042 100 38 36 331**
Ngân hàng :
**Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - CN Phú Thọ ( VietComBank - CN Phú Thọ )**

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Server: - Web acceleration by http://www.unixy.net/varnish

X-Cacheable: YES

Accept-Ranges: bytes

Via: 1.1 varnish

X-Cache: MISS


text:
Xe Buýt TP.Hồ Chí Minh
Trang chủ
Giới thiệu
Tuyến xe buýt
Xe bus Hà Nội
Xe buýt Hà Nội
Xe buýt Đà Nẵng
Xe buýt Quảng Ngãi
Xe buýt Bình Dương
Xe buýt Đồng Nai
Xe buýt Quảng Nam
Xe buýt Huế
Xe buýt Hải Phòng
Xe buýt Nam định
Xe buýt Nha Trang
Xe buýt Hải Dương
Xe buýt An Giang
Xe buýt Cần Thơ
Xe buýt Đà Lạt
Xe buýt Nghệ An
Xe buýt Vũng Tàu
Xe buýt HCM
Trạm dừng
Tìm đường
Bản đồ
Trạm xe buýt [Q9 242] Ngã 3 Nghêu sò, Quận 9
Mã trạm:
Q9 242
Trạm dừng:
Trụ dừng
Địa chỉ:
84D Làng Tăng Phú, Quận 9, Tp.Hồ Chí Minh
Lộ trình:
Tuyến 141
Tuyến 76
Trạm chờ xe buýt Q9 242, tra cứu thông tin chỗ dừng Quận 9, điểm đón các chuyến xe bus đi qua Ngã 3 Nghêu sò,
mã số tuyến xe buýt đến Ngã 3 Nghêu sò, Quận 9
Tuyến [141] KDL BCR - Long Trường - KCX Linh Trung 2
Mã số tuyến:
141
Tên tuyến:
KDL BCR - Long Trường - KCX Linh Trung 2
Đơn vị vận chuyển:
Hợp tác xã vận tải số 15, ĐT: (08) 62.820.071
Hợp tác xã vận tải và du lịch Đông Nam
Loại hình hoạt động: Phổ thông - Có trợ giá
Cự ly: 21.4 km
Loại xe: 26 - 55 chỗ
Thời gian hoạt động: 05:00 - 19:15
Giá vé:
Số chuyến: 244 chuyến/ngày
Thời gian chuyến: 60 - 65 phút
Giãn cách chuyến: 6 - 8 phút
Tuyến [76] Long Phước - Suối Tiên - Đền Vua Hùng
Mã số tuyến:
76
Tên tuyến:
Long Phước - Suối Tiên - Đền Vua Hùng
Đơn vị vận chuyển:
Hợp tác xã vận tải số 15, ĐT: (08) 62.820.071
Loại hình hoạt động: Phổ thông - Có trợ giá
Cự ly: 25.3 km
Loại xe: 21 - 50 chỗ
Thời gian hoạt động: 05:00 - 18:30
Giá vé:
Số chuyến: 120 chuyến/ngày
Thời gian chuyến: 58 phút
Giãn cách chuyến: 12 - 15 phút
Danh sách các trạm gần bạn nhất
Đại Học GTVT [Q9 096]
Đối diện 451 Lê Văn Việt, Quận 9
Khu Công Nghệ cao [BX 30]
ĐẦU BẾN KCN CAO QUẬN 9 Lê Văn Việt, Quận 9
Chung cư C6 [Q9 102]
Đối diện 504 Lê Văn Việt, Quận 9
Đại Học GTVT [Q9 103]
Trung tâm thông tin thư viện Lê Văn Việt, Quận 9
KTX Đại học Sư phạm kỹ thuật [BX31]
KTX Đại học Sư phạm kỹ thuật Lê Văn Việt, Quận 9
Chung cư C6 [Q9 097]
498 Lê Văn Việt, Quận 9
Ngã 3 Xóm Bến [Q9 239]
7 Làng Tăng Phú, Quận 9
Khu phố 4 [Q9 240]
51 Làng Tăng Phú, Quận 9
Ngã 3 Nghêu sò [Q9 241]
Đối diện 15/369 Làng Tăng Phú, Quận 9
Chung Cư C5 [Q9 150]
Đối diện 260-262 Man Thiện, Quận 9
Các tuyến xe buýt đi qua đường Làng Tăng Phú
Xe-Buýt.com
- Tìm kiếm xe buýt, danh sách, lộ trình các tuyến, trạm dừng, bản đồ đường đi xe buýt tại TP.HCM,
xe bus Hà Nội

markdown:
|Mã số tuyến:||141|
|Tên tuyến:||KDL BCR - Long Trường - KCX Linh Trung 2|
|Đơn vị vận chuyển:||Hợp tác xã vận tải số 15, ĐT: (08) 62.820.071|
Hợp tác xã vận tải và du lịch Đông Nam
| || |
|Mã số tuyến:||141|
|Tên tuyến:||KDL BCR - Long Trường - KCX Linh Trung 2|
|Đơn vị vận chuyển:||Hợp tác xã vận tải số 15, ĐT: (08) 62.820.071|
Hợp tác xã vận tải và du lịch Đông Nam
| || |
|Mã số tuyến:||76|
|Tên tuyến:||Long Phước - Suối Tiên - Đền Vua Hùng|
|Đơn vị vận chuyển:||Hợp tác xã vận tải số 15, ĐT: (08) 62.820.071|
| || |

X-Frame-Options: ALLOWALL

Server: cloudflare


text:
Giỏ hàng
0
sản phẩm
XE ĐẠP ĐIỆN M133 NEW 2018
9,000,000
XE MÁY ĐIỆN MILAN 2S 2016
14,500,000
XE ĐẠP ĐIỆN NIJIA 2017
10,500,000
XE MÁY ĐIỆN GIANT M133 DS
16,000,000
Xe đạp điện NIJIA 2016
9,800,000
XE MÁY ĐIỆN DINA
14,800,000
XEM TOÀN BỘ VIDEO
123 Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội
Xe điện nijia chính hãng
Xe máy điện Zoomer
Xe đạp điện trả góp
Xe đạp điện chính hãng
Xe điện Zoomer
Bộ đường ray ô tô
Xe điện Giant
Xe điện giá rẻ
1900 2082

P3P: CP="CAO DSP COR CURa ADMa DEVa OUR IND PHY ONL UNI COM NAV INT DEM PRE"

Keep-Alive: timeout=15, max=512


text:
Taxi nội bài về nga sơn thanh hóa giá rẻ
Taxi nội bài:0977324145/02462938608
Tổng đài taxi nội bài cung cấp thông tin của các nhà xe uy tín, công ty cho thuê xe giá rẻ, các hãng taxi ở Tanh hóa, đồng thời tổng đài taxi nội bài cũng liên kết với công ty cho thuê xe uy tín, các hãng taxi ở Thanh hóa để có được giá cước taxi rẻ nhất phục vụ khách hàng khi có nhu cầu sử dụng taxi nội bài đi thanh hóa và taxi từ thanh hóa đi nội bài
Taxi Nội Bài về Nga Sơn Thanh Hóa Trọn Gói liên hệ: 0977324145/02462938608
– Taxi nội bài về nga sơn thanh hóa xe 4c:1400.000đ
– Taxi nội bài về nga sơn thanh hóa xe 7c:1600.000đ
* Bảng giá Cước Trọn gói về các điểm Thanh Hóa
– Nội Bài đi Bỉm Sơn Thanh Hóa 1.400.000đ
– Nội Bài đi Hoằng Hóa Thanh Hóa 1.500.000đ
– Nội Bài đi Nga Sơn Thanh Hóa 1.400.000đ
– Nội Bài đi Nông Cống Thanh Hóa 1.700.000đ
– Nội Bài đi Như Thanh Thanh Hóa 1.800.000đ
– Nội Bài đi Như Xuân Thanh Hóa 1.900.000đ
NƠI TIẾP NHẬN :
Taxi nội bài:0977324145/02462938608
email:noibaitaxire@gmail.com
zalo:0977324145

markdown:
## Taxi nội bài về nga sơn thanh hóa giá rẻ
**Taxi nội bài:0977324145/02462938608**
Tổng đài
[taxi nội bài](htt://xetainoibai.com) cung cấp thông tin của các nhà xe uy tín, công ty cho thuê xe giá rẻ, các hãng taxi ở Tanh hóa, đồng thời tổng đài taxi nội bài cũng liên kết với công ty cho thuê xe uy tín, các hãng taxi ở Thanh hóa để có được giá cước taxi rẻ nhất phục vụ khách hàng khi có nhu cầu sử dụng **taxi nội bài đi thanh hóa** và taxi từ thanh hóa đi nội bài
### Taxi Nội Bài về Nga Sơn Thanh Hóa Trọn Gói liên hệ: 0977324145/02462938608
–
**Taxi nội bài về nga sơn thanh hóa** xe 4c:1400.000đ
– Taxi nội bài về nga sơn thanh hóa xe 7c:1600.000đ
* Bảng giá Cước Trọn gói về các điểm Thanh Hóa
– Nội Bài đi Bỉm Sơn Thanh Hóa 1.400.000đ
– Nội Bài đi Hoằng Hóa Thanh Hóa 1.500.000đ
– Nội Bài đi Nga Sơn Thanh Hóa 1.400.000đ
– Nội Bài đi Nông Cống Thanh Hóa 1.700.000đ
– Nội Bài đi Như Thanh Thanh Hóa 1.800.000đ
– Nội Bài đi Như Xuân Thanh Hóa 1.900.000đ
NƠI TIẾP NHẬN :
**Taxi nội bài:**0977324145/02462938608
email:noibaitaxire@gmail.com
zalo:0977324145

Keep-Alive: timeout=2, max=100


text:
Kem cừu dưỡng ẩm Rebirth
úc
Kem cừu dưỡng ẩm Rebirth
250,000 đ
250,000 đ
Kem chống lão hóa, chống nhăn Rebirth:
- Là loại kem chiết xuất từ tinh chất nhau thai cừu phổ biến nhất Australia
- Phù hợp cho độ tuổi trên 20.
- Làm căng các nếp nhăn - các phân tử nhỏ dễ dàng thấm vào da.
- Tinh chất nhau thai cừu bao gồm vitamin và khoáng chất rất phù hợp cho da.
- Làm mờ vết sẹo, thâm nám, đốm nâu và tàn nhang.
- Thích hợp dùng cho ban ngày, không gây nhờn khi sử dụng
Mô tả
Loại kem chiết xuất tinh chất nhau thai cừu rất nổi tiếng về chất lượng và công thức đặc biệt trong suốt 12 năm qua. Loại kem giàu dưỡng chất, dễ thẩm thấu rất thích hợp với việc làm giảm nếp nhăn và thâm nám, tàn nhang, và làm tăng sức sống cho tế bào mới. Rất thích hợp cho sử dụng ban ngày. Là loại kem ưa thích của phụ nữ Chấu Á và là mã hàng có số lượng bán chạy nhất của Lanopearl (Australia)
Nếu bạn thích sản phẩm Nhau thai nhưng chưa tự tin đầu tư khoản tiền lớn lần đầu tiên, thì đây là sản phẩm bạn nên chọn thử. Chúng tôi nghe câu chuyện này nhiều lần rồi là nhiều khách hàng đã tiêu tốn rất nhiều tiền để chọn sản phẩm tốt nhất cho làn da của mình. Họ nghĩ rằng sản phẩm càng cao giá thì càng tốt cho làn da của họ nhưng chưa hoàn toàn đúng với sản phẩm này. Họ đã thử chọn sản phẩm này của chúng tôi với khoản tiền nhỏ, và sau 1 tuần kết quả thật hài lòng.
Thành phần/ Thành phần hoạt tính
Purified Water, Stearic Acid, Glycerin, Propylene Glycol, Emulsifying Wax, Lanolin, Isopropyl Myistate, Isopropyl, Palmitate, Dimethicone, Hydrolised Placental Protein, Cetyl Alcohol, vitamin E Acetate, Triethanolamine.
Fanpage Facebook
Danh mục sản phẩm
Hổ trợ trực tuyến
Thống kê
- Đang online 94
- Hôm nay 1,026
- Hôm qua 1,095
- Trong tuần 3,187
- Trong tháng 16,032
- Tổng cộng 4,085,331

markdown:
# Kem cừu dưỡng ẩm Rebirth
úc
## Kem cừu dưỡng ẩm Rebirth
250,000 đ
250,000 đ
Kem
[,](http://lanopearl.com.vn/lanopearl/serum/serum-ngan-ngua-lao-hoa-nhau-thai-cuu-dam-dac-cong-thuc-bio-phd.html) **chống lão hóa** [Rebirth:](http://lanopearl.com.vn/lanopearl/kem-duong-da/kem-chong-nhan-da-nang-co-bocenta.html) **chống nhăn**
- Là loại kem chiết xuất từ tinh chất
[phổ biến nhất Australia](http://lanopearl.com.vn/lanopearl/thuc-pham-chuc-nang/vien-uong-nhau-thai-cuu-rebirth.html) **nhau thai cừu**
- Phù hợp cho độ tuổi trên 20.
- Làm căng các nếp nhăn - các phân tử nhỏ dễ dàng thấm vào da.
- Tinh chất
**nhau thai cừu**bao gồm vitamin và khoáng chất rất phù hợp cho da.
- Làm mờ vết sẹo, thâm nám, đốm nâu và tàn nhang.
- Thích hợp dùng cho ban ngày, không gây nhờn khi sử dụng
**Mô tả**
Loại kem chiết xuất tinh chất
**nhau thai cừu**rất nổi tiếng về chất lượng và công thức đặc biệt trong suốt 12 năm qua. Loại kem giàu dưỡng chất, dễ thẩm thấu rất thích hợp với việc làm giảm nếp nhăn và thâm nám, tàn nhang, và làm tăng sức sống cho tế bào mới. Rất thích hợp cho sử dụng ban ngày. Là loại kem ưa thích của phụ nữ Chấu Á và là mã hàng có số lượng bán chạy nhất của Lanopearl (Australia)
Nếu bạn thích sản phẩm Nhau thai nhưng chưa tự tin đầu tư khoản tiền lớn lần đầu tiên, thì đây là sản phẩm bạn nên chọn thử. Chúng tôi nghe câu chuyện này nhiều lần rồi là nhiều khách hàng đã tiêu tốn rất nhiều tiền để chọn sản phẩm tốt nhất cho làn da của mình. Họ nghĩ rằng sản phẩm càng cao giá thì càng tốt cho làn da của họ nhưng chưa hoàn toàn đúng với sản phẩm này. Họ đã thử chọn sản phẩm này của chúng tôi với khoản tiền nhỏ, và sau 1 tuần kết quả thật hài lòng.
**Thành phần/ Thành phần hoạt tính**
Purified Water, Stearic Acid, Glycerin, Propylene Glycol, Emulsifying Wax, Lanolin, Isopropyl Myistate, Isopropyl, Palmitate, Dimethicone, Hydrolised Placental Protein, Cetyl Alcohol, vitamin E Acetate, Triethanolamine.
#### Sản phẩm cùng loại
#### Fanpage Facebook
#### Danh mục sản phẩm
#### Hổ trợ trực tuyến
#### Thống kê
- Đang online 94
- Hôm nay 1,026
- Hôm qua 1,095
- Trong tuần 3,187
- Trong tháng 16,032
- Tổng cộng 4,085,331

Cache-Control: private


text:
Vietnamthoibao.net đăng Facebook của Will Nguyễn có ghép thêm dòng màu vàng bị tác giả phát hiện. 30/7/2018. Facebook Will Nguyễn
Công dân Mỹ Will Nguyễn nói với VOA rằng chính quyền Việt Nam đã trích dẫn và cố tình sửa đổi thông tin từ Facebook cá nhân của anh để nhằm phóng đại mức độ quá khích của anh.
Hôm 30/7, Will Nguyễn chia sẻ: Chính phủ Việt nam đã cắt ghép (photoshop) các status của Will để làm hình ảnh của Will trở thành quá khích. Họ điền thêm một dòng rằng Will muốn lật đổ chế độ.
Sinh viên Mỹ 32 tuổi xác nhận với VOA rằng chính quyền Việt Nam đã đưa thêm câu: Tôi sẽ tiếp tục đấu tranh để lật đổ chế độ độc tài đảng trị, ý thức hệ cộng sản Việt Nam ghép vào Facebook của anh rồi đưa vào trong một bài viết được cho là của các dư luận viên trên trang Vietnamthoibao.net.
Bài viết trên trang này có nhan đề: Trở về Mỹ, Will Nguyễn lại bội tín với sự nhân đạo của Việt Nam, quay ngoắt chửi Đảng, Bác Hồ, được Will dẫn trên Facebook cá nhân hôm 30/7 được cho là của chính quyền Việt Nam.
VOA chưa thể liên lạc với cơ quan chức năng của Việt Nam để xác nhận phát biểu của Will Nguyễn.
Will viết trên Facebook rằng: Will không căm thù đảng, và Will cũng không căm thù chính phủ Việt nam, nhưng cách thức mà họ chơi với sự thật thật là đáng sợ.
Will Nguyễn, công dân Mỹ gốc Việt bị Việt Nam giam cầm sau khi tham gia các cuộc biểu tình hồi tháng 6 tại thành phố Hồ Chí Minh, lên tiếng lần đầu tiên kể từ khi bị trục xuất khỏi Việt Nam hôm 20/7 chỉ trích việc anh bị giam cầm và nói sẽ không bao giờ hối tiếc vì đã giúp người dân Việt Nam thực thi dân chủ.
Will bị khởi tố vào tháng trước về cáo buộc gây rối trật tự công cộng. Một phiên tòa xét xử anh hôm 20/7 đã kết tội anh về cáo buộc này và đưa ra hình phạt là trục xuất ngay lập tức.
VOA
Bookmarks

markdown:
Vietnamthoibao.net đăng Facebook của Will Nguyễn có ghép thêm dòng màu vàng bị tác giả phát hiện. 30/7/2018. Facebook Will Nguyễn
Công dân Mỹ Will Nguyễn nói với VOA rằng chính quyền Việt Nam đã trích dẫn và cố tình sửa đổi thông tin từ Facebook cá nhân của anh để nhằm phóng đại mức độ quá khích của anh.
Hôm 30/7, Will Nguyễn chia sẻ: Chính phủ Việt nam đã cắt ghép (photoshop) các status của Will để làm hình ảnh của Will trở thành quá khích. Họ điền thêm một dòng rằng Will muốn lật đổ chế độ.
Sinh viên Mỹ 32 tuổi xác nhận với VOA rằng chính quyền Việt Nam đã đưa thêm câu: Tôi sẽ tiếp tục đấu tranh để lật đổ chế độ độc tài đảng trị, ý thức hệ cộng sản Việt Nam ghép vào Facebook của anh rồi đưa vào trong một bài viết được cho là của các dư luận viên trên trang Vietnamthoibao.net.
Bài viết trên trang này có nhan đề: Trở về Mỹ, Will Nguyễn lại bội tín với sự nhân đạo của Việt Nam, quay ngoắt chửi Đảng, Bác Hồ, được Will dẫn trên Facebook cá nhân hôm 30/7 được cho là của chính quyền Việt Nam.
VOA chưa thể liên lạc với cơ quan chức năng của Việt Nam để xác nhận phát biểu của Will Nguyễn.
Will viết trên Facebook rằng: Will không căm thù đảng, và Will cũng không căm thù chính phủ Việt nam, nhưng cách thức mà họ chơi với sự thật thật là đáng sợ.
Will Nguyễn, công dân Mỹ gốc Việt bị Việt Nam giam cầm sau khi tham gia các cuộc biểu tình hồi tháng 6 tại thành phố Hồ Chí Minh, lên tiếng lần đầu tiên kể từ khi bị trục xuất khỏi Việt Nam hôm 20/7 chỉ trích việc anh bị giam cầm và nói sẽ không bao giờ hối tiếc vì đã giúp người dân Việt Nam thực thi dân chủ.
Will bị khởi tố vào tháng trước về cáo buộc gây rối trật tự công cộng. Một phiên tòa xét xử anh hôm 20/7 đã kết tội anh về cáo buộc này và đưa ra
[hình phạt là trục xuất ngay lập tức.]
VOA
## Bookmarks

Set-Cookie: dan_lastactivity=0; expires=Thu, 15-Aug-2019 09:49:50 GMT; Max-Age=31536000; path=/

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=ISO-8859-1

Server: LiteSpeed


text:
Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi là dạng sản phẩm về nhân sâm được ưu chuộng nhất hiện nay. Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi mang đến nhiều công dụng và lợi ích cho người tiêu dùng và cũng phù hợp với nhiều đối tượng người dùng hơn chính vì thế mà được khách hàng rất yêu thích. Vậy hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi có công dụng như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu nhé.
Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi là những củ Sâm Hàn Quốc có độ tuổi 6 năm được chọn lọc kĩ lưỡng về chất lượng cũng như trọng lượng sau đó đem hấp cách thủy trong vòng 72 tiếng đồng hồ cho tới khi thành phần nước còn khoảng 14% , rồi đem những củ nhân sâm đó đem phơi ở ánh sáng tự nhiên, sau đó nhân sâm từ màu trắng chuyển thành màu đỏ hồng người ta gọi đó là hồng sâm.
Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi chế biến theo quy trình chất lượng chặt chẽ, sau quá trình chế biến đó nhân sâm đổi thành hồng sâm và các hoạt chất cũng như thành phần còn cao hơn cả nhân sâm chưa qua chế biến. Đồng thời dược tính cũng thay đổi hẳn. Nếu nhân sâm ban đầu có tính hàn thì hồng sâm hàn quốc qua chế biến lại có tính ôn vì thế mà phù hợp với nhiều đối tượng sử dụng hơn so với nhân sâm.
Sâm tươi Hàn quốc là loại nhân sâm 6 năm tuổi được nhập khẩu trực tiếp được đóng trong hộp giấy vàng cẩn thận, sang trọng, chất lượng thượng hạng. Sâm tươi 3 củ/1kg là những củ sâm được thu hoạch chế biến khi còn tươi, có nhiều rễ, củ sâm đẹp và đủ 6 tuổi.
Sâm tươi Hàn quốc sẽ là món quà ý nghĩa và giá trị để bạn tặng cho người thân của mình. Nhân sâm 6 tuổi có thể chế biến và dùng theo nhiều cách như ngâm rượu, ngậm tan, nấu với thức ăn, uống trà. Tác dụng nhân sâm tươi Hàn quốc giảm Cholesterol trong máu, bổ thần kinh, nâng cao thể trạng, tốt cho hoạt động của hệ tiêu hóa.
Tác dụng của nhân sâm tươi hàn quốc hỗ trợ ngăn chặn sự phát riển của các tế bào ung thư, nâng cao hệ miễn dịch, chức năng gan, thận. Ngoài ra còn hỗ trợ điều trị xuất huyết, cân bằng huyết áp, chống lão hóa, cho da tươi sáng, mịn màng, lợi tiểu, giải nhiệt.
Sử dụng nhân sâm tươi 3 củ để tăng cường thể lực, chống mệt mỏi, ngăn ngừa lão hóa, tăng khả năng tập trung trí tuệ và trí nhớ, sự minh mẫn của người già. Hỗ trợ điều hòa lượng đường trong máu nên rất hữu ích cho người bị bệnh tiểu đường.
So sánh về chất lượng của hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi và nhân sâm ban đầu thì rõ ràng có sự khác biệt rất lớn. Theo như nghiên cứu và thực nghiệm thì nhân sâm tươi được dùng như một loại thực phẩm để bổ sung dinh dưỡng hằng ngày hoặc ngâm rượu, pha trà với mục đích tăng cường bồi bổ sức khỏe.
Còn hồng sâm hàn quốc có rất nhiều công dụng trong phòng chống và hỗ trợ điều trị các bệnh nan y rất hiệu quả. Chính vì vậy mà hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi có giá thành đắt hơn nhân sâm chưa qua chế biến. Công dụng của hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi thể hiện rõ ràng nhất ở tác dụng phòng chống và ngăn ngừa cũng như hỗ trợ điều trị các bệnh về tim mạch, tiểu đường, huyết áp đặc biệt là ngăn ngừa ung thư, giảm xơ vữa động mạch.
Bên cạnh đó hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi còn có khả năng tế tạo tế bào, đẩy lùi lão hóa trên cơ thể từ đó mà cơ thể dẻo dai và trẻ trung khỏe mạnh hơn. Sử dụng hồng sâm hàn quốc còn rất có lợi với những ai làm việc nặng, lao động với cường độ cao và áp lực lớn để tinh thần được thư giãn minh mẫn và tập trung từ đó nâng cao hiệu quả trong công việc.
Hồng sâm tẩm mật ong là sản phẩm sản xuất từ những Củ hồng sâm 6 năm tuổi được chế biến qua phương pháp hấp cách thuỷ, sau đó tẩm mật ong rừng nguyên chất. Sâm tẩm mật ong tác dụng tăng cường sinh lực, làm giảm cholestoron, làm chậm lão hóa, tăng tuổi thọ... Giúp tinh thần tỉnh táo dùng phù hợp với mọi lứa tuổi, đặc biệt là người làm việc căng thẳng, mệt mỏi, người trải qua phẫu thuật, mất máu nhiều.
Theo dược học cổ truyền, nhân sâm 6 năm tuổi là một trong những dược phẩm quý, mang lại công dụng đại bổ nguyên khí, sinh tân dưỡng huyết, bổ ích ngũ tạng. Nhân sâm Hàn Quốc có thể được dùng dưới các dạng sâm lát, viên nang, trà sâm tan, rượu thuốc... hoặc có thể phối hợp với mật ong, có công dụng bổ trung ích khí, hoãn cấp giải độc, an ngũ tạng.
Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi còn thể hiện những công dụng hết sức đáng ghi nhận đối với người già. Có lẽ không có nhiều những sản phẩm có thể mang đến nhiều lợi ích về mặt sức khỏe cho người già như hồng sâm.
Với những người lớn tuổi sử dụng hồng sâm thường xuyên đều đặn để bảo vệ sức khỏe, ngăn ngừa các dấu hiệu của bệnh tuổi già, các chứng đãng trí, mất trí, giảm thính lực, thiếu tập trung, ăn không ngon, ngủ không đủ giấc, không sâu giấc... rất hiệu quả.
Cao đặc hồng sâm hàn quốc được cả thế giới biết đến và đánh giá là hồng sâm 6 năm tốt nhất thế giới. Cao đặc hồng sâm là loại cao được cô đặc từ tinh chất hồng câm có chất lượng tốt nhất nên giữ được các công dụng đặc trưng của hồng sâm 6 năm tuổi.
Cao hong sam han quoc hấp thụ nhanh và có hương vị đậm đà đặc trưng của hồng sâm 6 năm tuổi. Cao hồng sâm là sản phẩm tập trung tối đa các dược tính của nhân sâm cùng các loại thảo dược quý như nấm linh chi, bạch chỉ, xuyên khung... Trải qua quá trình chưng cất nhiều lần, tinh chất nhân sâm trở nên cô đặc và hiệu quả hơn rất nhiều cho chăm sóc bồi bổ cơ thể.
Cao hồng sâm Hàn Quốc giúp sức khỏe hồi phục nhanh chóng và sử dụng với mọi lứa tuổi. Chứa hơn 15 yếu tố vi lượng chiết xuất từ tinh chất hồng sâm có tác dụng chống mệt mỏi, tăng hệ miễn dịch, nâng cao đề kháng cơ thể, duy trì chức năng của hệ thống thần kinh trung ương.
Cao hồng sâm 6 năm tuổi hàn quốc nâng cao năng lực làm việc, cải thiện tình trạng mất ngủ, tăng trí nhớ. Giúp hưng phấn hệ thống tuyến yên, vỏ thượng thận, thúc đẩy tuyến sinh dục nam và nữ. Cao dac hong sam ngăn lão hóa, bồi bổ toàn diện cơ thể. Cao hồng sâm bảo vệ gan trước tác hại của rượu bia, đẩy mạnh quá trình hồi phục cho bệnh nhân ung thư.
Ngoài ra, hồng sâm còn đang được nghiên cứu và khám phá để tìm hiểu thêm về rất nhiều công dụng mà nó mang đến. Về phương diện làm đẹp hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi cũng góp phần không nhỏ. Hồng sâm giúp cho da dẻ hồng hào mịn màng, giữ gìn nét thanh xuân trẻ trung của bạn.
Sử dụng hồng sâm 6 năm tuổi ngăn ngừa quá trình lão hóa xảy ra khi đến tuổi già. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm làm đẹp với tinh chất từ hồng sâm.
Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi có công dụng gì? Qua bài viết này chắc các bạn không còn thắc mắc về vấn đề đó. Hi vọng những thông tin mà Siêu thị trực tuyến Aloola.vn chia sẻ sẽ giúp ích nhiều cho chúng ta. Chúc các bạn sức khỏe và thành công!

markdown:
**Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi** * được ưu chuộng nhất hiện nay. nhân sâm* **là những củ Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi ** *chế biến theo quy trình chất lượng chặt chẽ, sau quá trình chế biến đó Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi * * là loại Sâm tươi Hàn quốc* * sẽ là món quà ý nghĩa và giá trị để bạn tặng cho người thân của mình. Sâm tươi Hàn quốc*
Tác dụng của
* hỗ trợ ngăn chặn sự phát riển của các tế bào ung thư, nâng cao hệ miễn dịch, chức năng gan, thận. Ngoài ra còn hỗ trợ điều trị xuất huyết, cân bằng huyết áp, chống lão hóa, cho da tươi sáng, mịn màng, lợi tiểu, giải nhiệt. nhân sâm tươi hàn quốc* * 3 củ để tăng cường thể lực, chống mệt mỏi, ngăn ngừa lão hóa, tăng khả năng tập trung trí tuệ và trí nhớ, sự minh mẫn của người già. Hỗ trợ điều hòa lượng đường trong máu nên rất hữu ích cho người bị bệnh tiểu đường. Sử dụng nhân sâm tươi*
So sánh về chất lượng của
**hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi **và *ban đầu thì rõ ràng có sự khác biệt rất lớn. Theo như nghiên cứu và thực nghiệm thì nhân sâm *
Còn
* có rất nhiều công dụng trong phòng chống và hỗ trợ điều trị các bệnh nan y rất hiệu quả. Chính vì vậy mà hồng sâm hàn quốc*
Bên cạnh đó
*còn có khả năng tế tạo tế bào, đẩy lùi lão hóa trên cơ thể từ đó mà cơ thể dẻo dai và trẻ trung khỏe mạnh hơn. hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi * * là sản phẩm sản xuất từ những Hồng sâm tẩm mật ong*
Theo dược học cổ truyền,
*là một trong những dược phẩm quý, mang lại công dụng đại bổ nguyên khí, sinh tân dưỡng huyết, bổ ích ngũ tạng. nhân sâm 6 năm tuổi * *còn thể hiện những công dụng hết sức đáng ghi nhận đối với người già. Có lẽ không có nhiều những sản phẩm có thể mang đến nhiều lợi ích về mặt sức khỏe cho người già như Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi *
Với những người lớn tuổi
* thường xuyên đều đặn để bảo vệ sức khỏe, ngăn ngừa các dấu hiệu của bệnh tuổi già, các chứng đãng trí, mất trí, giảm thính lực, thiếu tập trung, ăn không ngon, ngủ không đủ giấc, không sâu giấc... rất hiệu quả. sử dụng hồng sâm* * được cả thế giới biết đến và đánh giá là Cao đặc hồng sâm hàn quốc* * hấp thụ nhanh và có hương vị đậm đà đặc trưng của Cao hong sam han quoc* * giúp sức khỏe hồi phục nhanh chóng và sử dụng với mọi lứa tuổi. Chứa hơn 15 yếu tố vi lượng chiết xuất từ Cao hồng sâm Hàn Quốc* * nâng cao năng lực làm việc, cải thiện tình trạng mất ngủ, tăng trí nhớ. Giúp hưng phấn hệ thống tuyến yên, vỏ thượng thận, thúc đẩy tuyến sinh dục nam và nữ. Cao hồng sâm 6 năm tuổi hàn quốc*
Ngoài ra,
* còn đang được nghiên cứu và khám phá để tìm hiểu thêm về rất nhiều công dụng mà nó mang đến. Về phương diện làm đẹp hồng sâm* * ngăn ngừa quá trình lão hóa xảy ra khi đến tuổi già. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm làm đẹp với Sử dụng hồng sâm 6 năm tuổi* * có công dụng gì? Qua bài viết này chắc các bạn không còn thắc mắc về vấn đề đó. Hi vọng những thông tin mà Hồng sâm hàn quốc 6 năm tuổi*


text:
Không khí Tết đã tràn ngập trên khắp phố phường, những cành mai vàng đã bắt đầu hé cánh. Chỉ còn 1 tuần nữa thôi là Tết đã gõ cửa nơi nơi rồi. Bạn đã bắt đầu tận hưởng không khí Tết chưa? Cùng Celeb ngắm lại tủ đồ 2017 và trở thành Stylist ngay cho tủ quần áo thời nam “cực chuẩn” cho xuân 2018 nhé!
Du xuân với Street style cực “bụi”
Tự tin du xuân với Street style cực chất là một trong những lựa chọn ưu tiên của các bạn trẻ. Sự kết hợp giữa quần jean rách gối, áo thun và những đôi giày thể thao màu sắc đơn giản luôn là sự ưa chuộng của các tín đồ yêu thích thời trang mang phong cách “bụi”. Đặc biệt, điều đó sẽ giúp bạn làm phong phú tủ quần áo của mình.
Áo sơmi nam cổ trụ chưa bao giờ là lỗi mốt
Với thiết kế đơn giản, áo sơmi nam cổ trụ dễ dàng phối style với quần jeans luôn là nét duyên hút hồn các cô gái.
Style áo len “chất lừ” cho tủ quần áo nam năm 2018
Thời tiết se lạnh của những ngày đầu năm 2018 là một trong những thời điểm hot để bạn sở hữu style áo len cực chất giống y như những chàng trai đến từ xứ sở Hàn Quốc. Quần jeans nam tông màu xám kết hợp với các kiểu áo len sáng màu mang đến sắc trẻ trung cho tủ quần áo của bạn.
Bạn đã sẵn sàng làm mới tủ quần áo của mình chưa? Đến ngay CELEB STORE để rinh về cho mình những set đồ thật đẹp chơi Tết nhé. CELEB hiện đang có rất nhiều mẫu quần áo thời trang nam đẹp để phục vụ cho Tết năm nay.
Đến CELEB ngay hôm nay để sở hữu những món đồ Tết đẹp nhất tại:
- Chi nhánh Quận Tân Bình tại số 685 Cách Mạng Tháng 8, Phường 6, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Chi nhánh Quận Bình Thạnh tại số 85 D2, Phường 25, Quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Hoặc bạn có thể liên hệ với CELEB qua hotline: 0946 573 375 để được tư vấn trực tiếp.
Có CELEB STORE – Du xuân khỏi lo!
CELEB – Sự lựa chọn cho những dịp quan trọng

markdown:
Không khí Tết đã tràn ngập trên khắp phố phường, những cành mai vàng đã bắt đầu hé cánh. Chỉ còn 1 tuần nữa thôi là Tết đã gõ cửa nơi nơi rồi. Bạn đã bắt đầu tận hưởng không khí Tết chưa? Cùng Celeb ngắm lại tủ đồ 2017 và trở thành Stylist ngay cho tủ quần áo thời nam “cực chuẩn” cho xuân 2018 nhé!
## Du xuân với Street style cực “bụi”
Tự tin
[du xuân](https://www.celeb.vn/bi-quyet-chon-trang-phuc-ngay-tet-vua-dep-vua-ruoc-tai-loc-vao-nha.html) với Street style cực chất là một trong những lựa chọn ưu tiên của các bạn trẻ. Sự kết hợp giữa quần jean rách gối, áo thun và những đôi giày thể thao màu sắc đơn giản luôn là sự ưa chuộng của các tín đồ yêu thích thời trang mang phong cách “bụi”. Đặc biệt, điều đó sẽ giúp bạn làm phong phú tủ quần áo của mình. ![ tủ quần áo nam ](https://aokhoacnam.com.vn/wp-content/uploads/2018/02/NBL2696.jpg)
## Áo sơmi nam cổ trụ chưa bao giờ là lỗi mốt
Với thiết kế đơn giản, áo sơmi nam cổ trụ dễ dàng phối style với quần jeans luôn là nét duyên hút hồn các cô gái.
![ tủ quần áo nam ](https://aokhoacnam.com.vn/wp-content/uploads/2018/02/NBL4547.jpg)
## Style áo len “chất lừ” cho tủ quần áo nam năm 2018
Thời tiết se lạnh của những ngày đầu năm 2018 là một trong những thời điểm hot để bạn sở hữu style áo len cực chất giống y như những chàng trai đến từ xứ sở Hàn Quốc. Quần jeans nam tông màu xám kết hợp với các kiểu áo len sáng màu mang đến sắc trẻ trung cho tủ quần áo của bạn.
![ tủ quần áo nam ](https://aokhoacnam.com.vn/wp-content/uploads/2018/02/IMG_4603.jpg)
Bạn đã sẵn sàng làm mới tủ quần áo của mình chưa? Đến ngay
[CELEB STORE](https://www.celeb.vn/) để rinh về cho mình những set đồ thật đẹp chơi Tết nhé. CELEB hiện đang có rất nhiều mẫu quần áo thời trang nam đẹp để phục vụ cho Tết năm nay.
Đến CELEB ngay hôm nay để sở hữu những món đồ Tết đẹp nhất tại:
- Chi nhánh Quận Tân Bình tại số 685 Cách Mạng Tháng 8, Phường 6, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Chi nhánh Quận Bình Thạnh tại số 85 D2, Phường 25, Quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Hoặc bạn có thể liên hệ với CELEB qua hotline: 0946 573 375 để được tư vấn trực tiếp.
Có CELEB STORE – Du xuân khỏi lo!
CELEB – Sự lựa chọn cho những dịp quan trọng