text:
Tượng Tây cung Hoàng phi ở An Cầu, Phủ Cừ, Hưng Yên
Khi định đô ở Cổ Loa (939-944) Ngô Quyền đã lập một Tây Cung Hoàng phi, người Hải Triều, có nhan sắc và là tướng giỏi. Bà sinh hạ được ba công chúa. Sự kiện đó cách ngày nay đã trên 1000 năm. Hiện còn Đền thờ, cổ vật, tượng thờ bà ở An Cầu, huyện Phủ Cừ, tỉnh Hưng Yên.
Chúng tôi đến Dục Tú xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội sáng tác và nghiên cứu Lịch sử Mỹ thuật. Tiếp xúc: bia Hậu Phật và di tích, phát hiện cổ vật liên quan đến truyền thuyết ở Cổ Loa, được nghe những câu chuyện truyền khẩu về "Ngô Quyền lập người con gái họ Đỗ cắt cỏ bên sông làm phi và các sự việc liên quan(?)" Nhưng sự thật không như truyền tụng! Bởi tra cứu cổ vật mỹ thuật, đã xác định nhân vật được cho là Ngô bà, lại là thân thế của bà Đào Thị Sa thời Lê -Trịnh (thế kỷ XVII) không phải Ngô bà (thế kỷ X), mà truyền thuyết đã nhầm lẫn nhân vật - thời đại.
Đào Thị Sa làm con nuôi họ Đỗ (nên viết gộp Đào /Đỗ Thị Sa), đáng lẽ được minh bạch, nhưng lại bị ẩn danh người khác. Những câu chuyện không văn tự ấy lại được nhiều tác giả nghiên cứu tin tưởng viết/ dẫn, đưa vào sách, vào tham luận hội thảo khoa học(1). Đem thân thế Đào/Đỗ Thị Sa gán vào thành Ngô bà như một hiện tồn lịch sử từng diễn ra liên quan đến Ngô Quyền. Các cổ vật di tích nhà thờ họ Đỗ, Gia phả họ Đỗ, Miếu, mộ, Bia Hậu hiện còn, bị làm tác dụng ngược, chạy theo sự nhận nhầm đó. Chứ không thấy tác giả nào tra /dịch, khảo cứu đối chứng để tìm cái lõi sự thật lịch sử trong truyền thuyết dân gian. Vô hình chung che đậy sự nhầm lẫn: nhân vật - thời đại của truyền thuyết. Coi như một dấu vết văn hóa dân gian - phi vật thể, thay cho kiếm tìm những dấu vết vật thể thành quách thời Tiền Ngô, hoặc nơi thờ tự Ngô Quyền ở Cổ Loa. Hay chăng vì cho truyền thuyết là văn hóa Dân gian mà không cần xác nghiệm sử học? Chúng tôi đã lấy đó làm bằng cho việc dẫn chứng, để thận trọng tra cứu cổ vật di tích, xác định niên đại, trả lại chân giá trị của: nhân vật và thời đại lịch sử. Cũng như phát hiện giá trị lịch sử cổ vật mỹ thuật truyền thống.
I. Cổ vật "Hậu Phật Bi Kí" nghệ thuật chạm khắc thế kỷ XVII.
Bia Hậu Phật hiện để ở chùa Dục Tú, đặt sát tường góc hẹp gian phía trước, nên mặt sau bia bị khuất rất khó đọc. Vì thế không phải ai cũng biết được đầy đủ nội dung. Khách đến chùa, thường được giới thiệu phủ đầu rằng: "Đây là bia của Ngô bà, là Đào Thị Sa, tự Pháp Thanh, người thôn Tiền/Dục Tú, được vua Ngô Quyền lập làm thứ phi". Ai biết chữ Hán chỉ tiện đọc mặt trước, với (dòng 2 viết đài): "Vương phủ nội cung Đào Thị Sa tự Pháp Thanh…" thì chắc dễ tin theo dẫn đến nhầm lẫn. Chúng tôi không tin, bởi nhận diện mỹ thuật cổ vật, thấy chạm khắc bia thuộc thế kỷ XVII. Chụp ảnh và làm bản rập tấm bia để tra cứu, phiên âm và dịch Hán /Việt, xác định mỹ thuật cổ vật. Đã phát hiện truyền thuyết nhầm lẫn: nhân vật và thời đại lịch sử.
1- Nhận diện nghệ thuật và niên đại: Bia tạc đá xanh, kích thước: cao 60cm, ngang 40cm, dày 15cm / 16 cm. Diềm vòm trán bia: chạm văn mây lượn theo vòm bia. Diềm dọc hai bên thân bia: rộng 5cm, chạm hoa sen kết hợp với đường lượn văn mây cách điệu. Trán bia (mặt trước) chạm "Lưỡng Long chầu Nhật" mây lửa tỏa quanh vòng mặt trời, nhô ngọn đao phía trên. Đôi rồng chầu hình dáng lượn khỏe khoắn, hai mây đao lửa tỏa vút từ thân lên cao ngang vây lưng. Lối chạm lấy đăng đối làm chính, nhưng các chi tiết không hoàn toàn cân đều, mà linh hoạt phong phú. Liền dưới là khung chia ô, đặt xen kẽ hoa văn mây và cánh sen với 4 chữ lớn: "Hậu Phật Bi kí". Trán bia mặt sau, chạm "Song Phượng chầu Nguyệt" mây tụ tỏa ngang, vòng quanh mặt nguyệt, phía trên đầu mây chỉ hơi nhô lên. Đôi phượng đang xòe cánh với nét chạm sinh động. Nghệ thuật trang trí chạm khắc: rồng và mây đao lửa, phượng và mây tỏa ở trán bia; Hoa văn mây ở diềm vòm; Hoa văn hoa sen với đường lượn, kết hợp văn mây xếp chồng cách điệu ở diềm đứng bia, hoa văn cánh sen nhắc lại nối tiếp thành diềm dải ở chân bia. Là đặc điểm để nhận diện nghệ thuật bia mang phong cách chạm khắc bia đá thời Lê Trung Hưng. Tức là chưa đọc minh văn đã thấy thân chủ thuộc thế kỷ XVII. Quả nhiên, đọc /dịch mặt sau bia, góc hữu (ở dòng 15 viết đài) ghi: Ngày lành, tháng 11, niên hiệu "Phúc Thái tứ niên" (tức năm 1646 Dương lịch). Nhận diện mỹ thuật là đọc ngôn ngữ tạo hình thời đại của cổ vật. Nếu chữ "Phúc Thái tứ niên" khắc ở mặt sau bia chẳng may bị mờ, hoặc bị cọ sát mất, thì dấu ấn mỹ thuật cũng đã là bằng chứng về thời đại. Đó là ngôn ngữ /hình tượng để xác định thời đại cổ vật. Ta còn nhận diện chạm khắc chữ trên bia, về thư pháp, lối trình bày triết tự, hình thức viết đài. Là dấu ấn hình thức viết/khắc Nho tự trên đá/ của thế kỷ XVII. Mặt khác ý nghĩa của việc dựng/khắc bia Hậu mang tính cập thời ghi nhận sự kiện, sự việc diễn ra đồng hành với thân chủ (trước và sau khi mất không qúa cách xa nhau trong cùng thời, chứ không phải đời sau lập bia. Sự ghi trên bia: "Tân cúng điền" (tức là: mới cúng ruộng) là thời gian trước một chút, gần với năm 1646, tương đồng nội dung ký Hậu và thời gian kỵ của Đào/Đỗ Thị Sa. Tức là không thể có chuyện người (thế kỷ XVII), lập bia Hậu cho người (thế kỷ X). Bia cổ hiện còn, làm bằng quan trọng về: niên đại - nhân vật là thế kỷ XVII, nên thân chủ của bia không phải Ngô bà.
2 - Nội dung minh văn bia "Hậu Phật": minh chứng nhân vật Đào/Đỗ Thị Sa (thế kỷ XVII): Cả hai mặt lòng bia (trước /sau) đều chạm minh văn chữ Hán Nôm. Mặt trước 252 chữ, mặt sau 229 chữ, cộng 4 chữ "Hậu Phật Bi Kí" = 485 chữ. Bia nguyên vẹn không mất chữ nào. Nội dung được đọc/dịch đầy đủ, có 8 điểm lưu ý: 1. Tên vị Hậu trên bia: Đào Thị Sa, hiệu là Pháp Thanh "nội cung Vương Phủ", người thôn Tiền/ Dục Tú. (Việc này còn được ghi trong gia phả họ Đỗ). 2. Việc bầu hậu, "Tân cúng điền" là: Bốn mẫu ruộng: cho thôn (có khế ước về diện tích các mảnh ruộng đất) để lưu truyền vạn đại. 3. Có minh ước gìn giữ giao cho họ Đào và quan viên hương lão thôn Tiền/Dục Tú. 4.Các giáp có nghĩa vụ và phân chia đều để cung kính thờ phụng. 5. Họ Đào: vâng theo với Quan viên, hương lão thôn cùng ký vào bản minh ước kính cẩn tế lễ. Cụ thể người trong họ không được cướp lại và chống người trong thôn tranh chấp về ruộng đất cúng Hậu. Trách nhiệm hương khói thờ phụng của Thôn và dòng họ. 6. Người được giao phụng thờ là: Đào Công Kỷ phụng tự. 7. Niên đại Bia: ghi rõ thời gian dựng: Ngày lành, Tháng mười một (11) Niên hiệu Phúc Thái (thứ tư), tức Năm Bính Tuất (1646 Dương Lịch) thời Lê Trịnh. 8. Khắc dựng bia kê khai đầy đủ ghi chép vào đá ngay ngắn, nghiêm chỉnh.
Minh văn "Hậu Phật" của Đào Thị Sa y như ghi trong Gia phả nhà thờ họ Đỗ. Cùng một lý lịch: cùng nhà thờ Đỗ thế tộc, cùng cha nuôi là cụ Phúc Thiện, chi thứ - đời 5, cùng một mộ, cùng một Bia hậu, và nhất quán với nội dung Hán tự cổ vật, di tích. Chứng tỏ chỉ là một người của thế kỷ XVII. Không thấy liên quan gì đến Ngô Quyền. Đã minh chứng: truyền thuyết nhầm lẫn thân phận nhân vật-thời đại. Vì nhầm lẫn mà đã gán ghép Đào/Đỗ Thị Sa (Thế kỷ XVII) thành Ngô bà của (Thế kỷ X). Lại được các tác giả là giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu cả tin truyền tụng, viết đưa vào sách, vào tham luận khoa học, biến truyền miệng sang thành văn. Vô hình chung đã làm đậm thêm nhầm lẫn truyền thuyết lịch sử.
II. Các cổ vật nhà thờ "Đỗ tộc Đồng Đường" lưu danh Đào/Đỗ Thị Sa (thế kỷ XVII)
1- Hoành phi, Câu đối, Gia phả, Bia mộ chí cổ tự đồ thờ theo lối truyền thống: Đến nhà thờ "Đỗ Tộc Đồng Đường", tiếp xúc cổ vật mỹ thuật Hán tự. Cổng ngoài có 3 chữ: "Đỗ Thế Tộc". Hoành phi treo chính giữa: "Đỗ Tộc Đồng Đường". Trên hương án có Khám ngai (sơn thếp), bộ Lư đỉnh-Giá nến bằng đồng. Ba bộ câu đối trên cột. 1.Câu đối bên Hương án: "Phái diễn vân nhưng gia hữu khánh, Ấm thư bồ liễu hộ sinh quang". (Dòng lạc khoản: Duy Tân Kỷ Dậu Trọng Xuân. Bản tộc thứ chi bái phụng). Tạm dịch: (Họ tộc mở rộng, con cháu cửa nhà chúc mừng. Ân tổ thư thái, gái ngoan sinh đường vẻ vang). 2. Câu đối đặt trên cột phía trước: "Tộc phả hữu quang công đức viễn,Giang lưu bất đoạn bản chi trường". Tạm dịch: (Gia phả dòng tộc rực rỡ công đức muôn đời. Sông chảy không dừng họ tộc dài mãi). 3.Câu đối ở hai bên (giáp tường):"Mộc bản thủy nguyên thiên cổ niệm. Thiên kinh địa nghĩa bách niên tâm".Tạm dịch: (Cây gốc, nước nguồn - ý là nguồn gốc tổ tiên- muôn thuở ghi nhớ, Đạo trời nghĩa đất trăm năm ở trong tâm).
Điều mà lâu nay truyền thuyết đã nhầm Đào/Đỗ Thị Sa (thế kỷ XVII) là "Ngô bà". Các tác giả cả tin viết theo, tệ hơn là còn dẫn sai nguyên bản câu đối nhà thờ và suy diễn chủ quan. Sách: "Thăng Long Hà Nội" (P.TS Lưu Minh Trị - Hoàng Tùng đồng chủ biên); Bài "Bình minh của lịch sử Hà Nội", GS Trần Quốc Vượng viết: "Thăm thôn Hậu, xã Dục Tú, còn gặp nhà thờ họ Đỗ với đôi câu đối: “Diễm phái vân nhưng gia hữu khánh", "Am thư bồ liễu bộ tinh quang"; Câu đối này và truyền thuyết ở đây nói về cô gái họ Đỗ cắt cỏ ven thành ngoại Cổ Loa, sau thành một người thiếp của Ngô Vương Quyền"(Tr. 63, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1999). Thì lại thấy Giang Quân cũng viết y như thế (chỉ khác 1 chữ: lộ): "Thăm thôn Hậu, xã Dục Tú, ở nhà thờ họ Đỗ còn đôi câu đối: "Diễm phái vân nhưng gia hữu khánh, Am thư bồ liễu lộ tinh quang"; Để nhớ về câu chuyện cô gái họ Đỗ cắt cỏ ven thành ngoại đã lọt vào mắt nhà vua họ Ngô và được vào cung trở thành một người thiếp của vua" (Tr.105- Kỷ yếu HTKH). (Chữ gạch chân chép sai nguyên bản).
Hai đoạn dẫn này giống y nhau, bị cuốn vào truyền tụng nhầm lẫn. Cái sai theo nhau lặp lại? Từ truyền khẩu sang thành văn, thành văn lại chép lại của nhau mà thêm sai/nhầm. Lại còn viết nhầm về địa danh, gốc xưa là thôn Tiền thì lại viết lộn là thôn Hậu. Một số tác giả khác cũng nhầm như vậy. Cũng lạ là: các tác giả cùng dẫn đôi câu đối ở nhà thờ họ Đỗ mà cũng chép sai. Chép sai ắt dẫn đến hiểu sai. Cho thấy họ rơi vào hai nhầm lẫn: Một là: Chép dẫn không chính xác câu đối. Đến nhà thờ họ Đỗ đọc câu đối mà viết sai hay không đến, chỉ nghe kể mà chép sai?. Câu vế 1 dẫn sai là: "Diễm", nguyên gốc là: "Diễn", xếp lộn "Diễm phái" trong khi nguyên gốc là: "Phái diễn". Hoặc dẫn sai là: "bộ tinh" (trong bài của T.Q.V); Hay "lộ tinh" (trong bài của (G.Q), trong khi nguyên gốc là: "hộ sinh". Câu vế 2, dẫn sai là: "Am thư", trong khi nguyên gốc là: "Ấm thư". Làm cho một đôi câu đối cổ của nhà thờ họ Đỗ: bị dẫn sai 4 chữ, và xếp lộn 2 chữ. Liệu có còn đúng nội dung thờ tự của nhà thờ không? Hai là: Suy luận câu đối theo võ đoán áp đặt chủ quan. Bởi thực tế trên câu đối đó (và cả các câu khác) không có một chữ nào liên quan đến Ngô Quyền, mà sao vẫn cứ nghĩ/viết bừa là "người thiếp của vua họ Ngô" là: "Cô gái họ Đỗ cắt cỏ đã lọt vào mắt nhà vua họ Ngô, và được vào cung trở thành một người thiếp của vua". Hay vì: truyền thuyết nhầm lẫn đã ăn mòn tâm trí, để "ru ngủ" các tác giả, mà hoài niệm nhầm gốc cổ?.
2. Cổ vật mỹ thuật di tích với các "Niên đại- sự kiện": Gia phả "Đỗ Tông Phả Bạ" cũng ghi: "Đào/Đỗ Thị Sa 16 tuổi theo lệnh nhập nội cung vương phủ". Năm (1646) niên hiệu Phúc Thái thứ 4 dựng bia "Hậu Phật", cũng là năm bà Đào/Đỗ Thị Sa mất, là đầu thời Lê Chân Tông (1643-1649). Song sinh thời của bà là thời Lê Thần Tông Uyên Hoàng đế (1619 - 1643). Như vậy tính từ 1646 ngược lên thời Ngô Quyền (939- 944) thì ông tổ Đỗ thế tộc là hậu sinh khoảng 587 năm; đến thời Đào/Đỗ Thị Sa là sau khoảng 707 năm. Mới thấy sự vô lý của truyền thuyết. Làm sao một cung phi nhà Lê (sinh sau đẻ muộn 7 thế kỷ, lại là phi của Ngô Quyền? Cổ vật di tích đã minh chứng: bà Đào/Đỗ Thị Sa thời Lê Trung Hưng. Do vậy các chuyện về: "Vương thả quả Bầu cắt đất cho bà vì không có con", "Cây đa nghìn tuổi", "Giếng nước nhà Ngô" truyền tụng đều gắn bó với bà, thì đều thuộc thời đại của bà.(2) Các di tích hiện tồn với nhân vật và sự kiện mà lâu nay truyền thuyết đã bị "lẫn lộn thời đại, truyền tụng nhầm chủ nhân". Nội dung các truyền thuyết ở Cổ Loa đều gắn với Đào/ Đỗ Thị Sa, và nảy sinh từ sau thế kỷ XVII. Nó không liên quan đến Ngô Quyền. Sao các sử gia, Tiến sĩ, Giáo sư, nhà nghiên cứu LSVH vẫn cứ tin viết/ dẫn truyền thuyết, mà chưa từng hay biết?
III. Ý nghĩa:
1.Định đô ở Cổ Loa Ngô Quyền lập một Tây cung Hoàng phi. Hoàng phi đó là con gái bà Đào Thị Hoan ở xã Hải Triều (thế kỷ X) được dân gian truyền tụng văn võ song toàn. Vì thời gian quá dài lâu, lại trải qua bao cuộc binh đao chống ngoại xâm. Các công trình ở Cổ Loa chỉ thờ phụng An Dương Vương, và khởi công từ thế kỷ XVII. Không thấy công trình nào thờ Ngô Quyền thì bóng dáng một Hoàng phi của Ngô Quyền bị mờ nhạt, mà dẫn đến đời sau nhầm lẫn.
Câu đối nhà thờ họ Đỗ
Sau hơn 7 thế kỷ, khi nhân vật Đào Thị Sa vào Nội cung Vương Phủ nhà Lê, rồi trở thành Hậu Phật ngay tại làng (1646), thì tâm linh đã xuất hiện vào dân gian. Đây cũng là thời kỳ Văn hóa dân gian phát triển, nên có điều kiện cho các câu chuyện truyền miệng chắp cánh. Lại còn một lẽ: Tây Cung Đào Thị (chính danh hoàng phi Ngô Quyền, người Hải Triều /Hưng Yên) và Đào Thị Sa (cung phi thời Lê Thần Tông, người Dục Tú/ Cổ Loa) cũng là: Đào Thị, chỉ khác tên, mà gây nhầm lẫn. Đặc biệt hình tượng vị Hậu Phật - cung phi Đào/Đỗ Thị Sa mà người ta có thể hình dung vẫn còn âm hưởng, lại hiện thân ngay trên đất Dục Tú /Cổ Loa, lại có "Nhà thờ, Gia phả, Miếu, bia Mộ, bia Hậu" để tin, và đã dễ dàng ghép cặp Cung phi - Quân vương càng thêm bén dễ. Hình bóng một cung phi họ Đỗ, và hình bóng một ông vua họ Ngô ở kinh đô Cổ Loa dễ chập vào nhau. Đó là tác nhân dẫn đến nhầm lẫn một cách êm thấm đi hẳn vào trong truyền thuyết. Đem Đào/Đỗ Thị Sa thời Lê hóa thân thành hoàng phi Ngô Quyền - từ sau thế kỷ XVII.
Ta nhận ra một mô hình Truyền thuyết dân gian ở Cổ Loa về bà phi Đào/Đỗ Thị Sa thôn Tiền/Dục Tú (thế kỷ XVII) với một Quân Vương qua 4 sự kiện: 1. "Vương lập cô gái cắt cỏ họ Đào/Đỗ làm phi"; 2. "Vương thả quả bầu cắt đất cho Phi không con về quê"; 3. "Vương trồng Cây đa trước am Mỵ Châu"; 4. "Vương đào Giếng ở Nam thành nội"; Đều là những câu chuyện truyền tụng dân gian còn tồn tại đến nay. Nhưng Vương ở đây là Vương nào và thời đại lịch sử. Cổ vật di tích đã minh: "Phi là (thế kỷ XVII), thì Vương là: thời Lê - Trịnh". Bởi vậy có lý với câu phương ngôn: "Đất của Cổ Loa, Cây đa của Dục Tú", dân Dục Tú tự hào về có bà phi làng /xã mình, mà đem "cây đa trồng ở Cổ Loa". Như vậy khẳng định: Truyền thuyết với 4 sự kiện trên được xuất hiện sau (thế kỷ XVII), không liên quan đến Ngô Vương Quyền (thế kỷ X). Những nhầm lẫn của truyền thuyết lại được những tác giả cả tin, không tra cứu mà vô tình thành hữu ý đưa vào sách in. Đem chữ nghĩa, hành văn, chủ quan học vấn/ học thuật /học hàm/ học vị tô đậm nhầm lẫn: nhân vật - thời đại, làm sai lệch cốt lõi lịch sử là điều đáng trách. Cần đính chính với những sách đã xuất bản.
2. Ta không phủ nhận hoàn toàn truyền thuyết, nhưng phát hiện những nhầm lẫn trong truyền tụng dân gian ở Cổ Loa. Lại được các tác giả hiện đại viết sách cả tin nhận nhầm Ngô bà (Tức là không có cuộc hôn nhân của Đỗ/Đào Thị Sa người Dục Tú với Ngô Quyền). Nhờ cổ vật mỹ thuật, mà ta xác định đúng nhân vật - thời đại với lịch sử. Bà Đào /Đỗ Thị Sa là "Nội cung Vương Phủ" thời Lê Thần Tông Uyên Hoàng đế (1619 -1643) thế kỷ XVII, không còn bị ẩn danh người khác. Bà là niềm tự hào, kính trọng của dòng họ và thôn Tiền /Dục Tú. Đâu phải ngược dòng"nhầm lẫn sang người khác thì mới vẻ vang.
Nay phát sáng giai đoạn định đô ở Cổ Loa (939 - 944) Ngô Vương Quyền đã lập Hoàng phi Tây Cung người Hải Triều. Bà sinh ba công chúa lớn lên cả ba đều giỏi võ nghệ như mẹ. Khi loạn xứ quân, đã chiến đấu bảo vệ Ngô Triều, đều hy sinh anh dũng. Được Hậu Ngô Vương ban sắc lệnh lập Đền thờ tại An Đô (Lê Xá - An Cầu - Phủ Cừ - tỉnh Hưng Yên). Đền và các cổ vật chạm khắc, tượng thờ, Ngọc Phả sắc phong của các triều đại, và thờ phụng của nhân dân đến nay, là hiện tồn lịch sử ghi nhận với thời đại Ngô Quyền. Phương pháp Lịch sử Mỹ thuật nhận diện mỹ thuật cổ vật, đã làm sáng truyền thuyết về nhân vật và thời đại đúng với lịch sử; chứ đâu chỉ Sử học/ sử gia.
3. Cổ vật Mỹ thuật, đã minh chứng nhầm lẫn của các sách và truyền tụng về bà phi người Dục Tú và các việc liên quan với Ngô Quyền ở Cổ Loa. Đồng thời xác định lại cho đúng nhân vật sự việc của thời đại lịch sử.
Bài và ảnh: Nguyễn Văn Chiến
Chú thích:
(1) Dẫn các sách đề cập đến Truyền thuyết: 1."Lịch sử Thăng Long Hà Nội" tập 1- NXB Hà Nội (2012) Phan Huy Lê (chủ biên). 2. Sách "Thăng Long Hà Nội" (PTS Lưu Minh Trị - Hoàng Tùng đồng chủ biên) NXB chính trị Quốc gia, Hà Nội 1999). 3. Một số tham luận trong Hội thảo khoa học "Ngô Quyền với Cổ Loa" (2-7-2014) Truyền thuyết ở Dục Tú/Cổ Loa những điều nghe/đọc: Các tác giả đã dựa/ dẫn viết theo truyền thuyết về: ĐàoThị Sa con nuôi cụ Phúc Thiện họ Đỗ - đời thứ 5, chi thứ, thôn Tiền/ Dục Tú" (viết gộp là: Đào/Đỗ Thị Sa) được Vương cho người rước về phong làm thứ phi. Nên còn gọi bà phi họ Đỗ là "Ngô Bà". Các chuyện liên quan với bà như: chuyện"Vương thả quả bầu cấp đất", trồng "Cây đa" hay đào "Giếng nước". Khi "Bà không có con, được Vương cho về quê nhà, phong thưởng thực ấp". Bà bỏ tiền xây "nhà thờ họ Đỗ"- nên gọi: nhà thờ Đỗ đức bà. Khi mất, bà được lập Mộ, xây Miếu, dựng bia "Hậu Phật" lấy hiệu là Pháp Thanh, lưu danh công đức. Được các giáp trong thôn và họ tộc trông nom, thờ phụng hàng năm vào hai ngày lễ trọng: sinh / hóa. Bà được ghi "Đỗ Tông Phả bạ", thờ trong "Nhà thờ Đỗ thế tộc", có các câu đối ca ngợi. Năm 2012 tôn tạo mộ, dựng bia mới ghi chữ Hán -Việt: "Đỗ Tộc đời thứ 5, hiệu Pháp Thanh, Vương phi mộ"… Tất cả đều truyền tụng là "Ngô bà"?
(2) Chuyện "Vương thả bầu cắt đất cho bà phi họ Đỗ": Các tác giả đã theo nhầm lẫn truyền thuyết: Ngô Quyền:"chia ruộng","cấp đất", "phong thưởng thực ấp","quà báo đáp là những khoảnh ruộng" cho bà phi họ Đỗ vì không có con? Trong:"Bình minh của Lịch sử Hà Nội" GS Trần Quốc Vượng viết: "Đỗ Thị không có con nhà vua cho về nhà. Kèm theo là món quà báo đáp ơn cha nghĩa mẹ và dân làng: những khoảnh ruộng sát thành Cổ Loa! vì thế mà có bia đá và lời nguyền: "Thành của Cổ Loa, Cây đa của Dục Tú. Dục Tú bất đắc trảm phạt. Cổ Loa bất đắc vọng tranh". Câu chuyện thù làng thời Phong kiến được ảnh xạ thành truyền thuyết. (tr. 63 - Sách: "Thăng Long Hà Nội" 1999). Thật lạ, Ngô Quyền (thế Kỷ X) còn Đỗ Thị (thế Kỷ XVII) làm sao đem kết thành đôi, lại gán sự việc phi lý vào bia đá và lời nguyền. GS Trần Quốc Vượng suy diễn một cách vô lý sang Ngô Quyền. Giang Quân lại "y trang vết xe" GS Trần Quốc Vượng mà viết:"Mấy năm sau, Đỗ Thị vẫn không có con, cảm thương cô gái xấu số, nhà vua cho về với món quà báo đáp ơn cha mẹ và dân làng là những khoảnh ruộng rộng sát chân thành Cổ Loa. Vì vậy mà lập bia đá làm chứng cứ với câu ca truyền miệng:"Thành của Cổ Loa, Cây đa của Dục Tú" không ai được thay đổi. Đến nay đất làng Dục Tú vẫn bám sát quanh thành" (tr. 105 - Kỷ yếu HTKH). Các tác giả khác cũng viết Ngô Quyền cắt đất cho Đào/Đỗ Thị Sa vì không có con. Trong bài "Ngô Quyền trong tâm thức của người Cổ Loa hôm nay" Nguyễn Khả Hùng viết: "Khi bà phi họ Đỗ vì không sinh con đã xin nhà vua được trở về quê, thì ông đã chu cấp cho bà tiền của, đất đai" (Tr. 43 - Kỷ yếu HTKH). Hoặc TS Nguyễn Doãn Tuân cũng viết: "Một cô con gái họ Đỗ vốn làm nghề cắt cỏ ở ven thành Cổ Loa, nhân đó gặp Ngô Quyền trở thành vợ của ông. Do đấy, họ Đỗ ở Dục Tú được Ngô Quyền chia cho một số mảnh ruộng" (Tr. 115 - Kỷ yếu HTKH). Nguyễn Thị Hạnh (Phó PVH h.Đ.Anh) viết: "Bà không có con với vương, được vương cho về quê nhà, phong thưởng thực ấp" (Kỷ yếu HTKH). Do cả tin truyền thuyết, nên các tác giả đều viết Ngô Quyền cắt đất. Đặc biệt hai tác giả Trần Quốc Vượng và Giang Quân hiểu sai về "Tấm Bia đá"? Đặt điều ám chỉ, đổ oan Ngô Quyền? Làm sao Ngô Quyền (thế kỷ X) lại cắt đất cho bà Đào Thị Sa sinh sau mình 700 năm. Mà ngược lại: chỉ có việc bà Đào/Đỗ Thị Sa (hậu sinh 700 năm) cúng đất thực ấp của mình cho thôn Tiền/DụcTú khi bầu Hậu. Ở Cổ Loa không có bia đá nào là "Bia đá và lời nguyền" hay "Bia đá làm chứngcứ"? ghi việc vua Ngô Quyền cấp đất cho bà phi họ Đỗ không con, trở thành mối hận "thù làng thời Phong kiến" Như vậy: từ lầm lẫn đến "đặt điều sai, và đổ oan" Ngô Quyền. Bia kí Cổ Loa ghi: Các sắc chỉ cấp đất (tức cắt đất) cho việc xây dựng các công trình thờ phụng An Dương Vương của thời Lê - Trịnh. Những khoảnh ruộng của dân bị lấy đến là nằm trong quy hoạch thuộc quyền của triều Lê Trịnh. Truyền tụng dân gian: "Vương cắt đất cho một bà phi không có con", mà bà phi đó là bà Đào/ Đỗ Thị Sa thế kỷ XVII. Thì Vương" phải là Vương của nhà Lê? (thời Lê Thần Tông) không thể là Ngô Quyền?
- Chuyện "Cây đa nghìn tuổi"?cho là thời Ngô Quyền? Nhưng truyền tụng đều gắn với Đào/Đỗ Thị Sa nội cung vương phủ nhà Lê, thuộc thế kỷ XVII, thì cây đa cũng chỉ được trồng ở thời kỳ của bà. Câu: "Đất Cổ Loa, Cây đa Dục Tú" mà truyền tụng: "Dân làng vì có "bà phi họ Đỗ" nên mới đem cây đa trồng ở Cổ Loa để mừng hoàng hậu sinh". Thì "Vương" phải là thời Lê; không phải Ngô Quyền. Cây đa cổ thụ chết năm 1990. Sau đó được trồng lại cây mới. Cây đa mới khoảng 20 năm qua, mà đã cao to (xem ảnh). Vậy cứ đà ngót 400 năm nữa (như sự trải từ thế kỷ XVII đến 1990), thì cây đa cũng sẽ như ta đã nhìn thấy. Chuyện "Giếng nước nhà Ngô"?: các tác giả viết theo truyền thuyết: "Vương đã cho đào giếng trước cửa Nam thành nội, cái giếng ấy trước kia là giếng đất, mãi sau này chắc mới cho xếp gạch, dân Cổ Loa vẫn lấy nước đó về ăn" (Nguyễn Thị Hạnh- tr. 84 - Kỷ yếu HTKH) thì chỉ là biện hộ. Trên thực địa, ta thấy đây là loại Giếng Thơi (lòng nhỏ), chứ không phải Giếng làng (to như ao). Lòng giếng Thơi này hình ôvan dài rộng khoảng (2,3m x 1,7m). Nếu đào từ thời Ngô Quyền là "giếng đất", lại để cách 700 năm phế tích, với bao can qua thời cuộc, liệu có còn, để đến thời Hậu Lê xếp gạch quây lại được không? Đó là cái giếng thơi được đào và xếp gạch ngay một lúc, cùng thời xây dựng các kiến trúc thờ tự An Dương Vương. Dấu vết gạch đá xây giếng là: Giếng thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII) không phải thời Ngô Quyền. Sách: "Lịch sử Thăng Long Hà Nội" cũng viết: "Ký ức dân gian chỉ còn nhắc đến một cái "Giếng Ngô Quyền" ở trước cửa Nam thành Nội (tuy nhiên dấu tích của giếng xây đá, gạch hiện nay là giếng đời Lê Trung Hưng), một cây đa nghìn tuổi ở trước cửa Am My Châu (nay đã chết và được thay bằng một cây đa mới) với huyền tích về cuộc hôn nhân giữa Ngô Quyền với người con gái làng Dục Tú (mà đền thờ bà phi họ Đỗ của Ngô Quyền vẫn còn cho đến thời gian gần đây). Phan Huy Lê chủ biên - NXB Hà Nội) tập 1 (tr. 236). Như thế ngay cả GS Phan Huy Lê đứng đầu sách, đã cõng lầm lẫn trên vai mình: 1.Nhầm lẫn về hôn nhân giữa Ngô Quyền người con gái làng Dục Tú thế kỷ XVII; 2. Nhầm lẫn "Cây đa nghìn tuổi" sang thời Ngô Quyền. 3. Lại đem nhầm lẫn đó làm tang chứng thú nhận: "Dấu tích của giếng xây đá, gạch hiện nay là giếng đời Lê Trung Hưng" và "Đền thờ bà phi họ Đỗ của Ngô Quyền vẫn còn cho đến thời gian gần đây". Thực chất các chứng cứ di tích đều gắn với Đào/ Đỗ Thị Sa thế kỷ XVII. Do vậy gọi "cây đa" và "Giếng nước" ở Cổ Loa 400 tuổi trong truyền thuyết trên thì đúng hơn.
(3) Đến thời Lê Trung Hưng, bắt đầu xây dựng. Trên 60 tấm bia ở Cổ Loa hiện còn cho biết: Niên đại những sắc chỉ, chỉ dụ, cấp đất của nhà Lê cho việc xây dựng thờ phụng An Dương Vương. Những công trình: "Đền Thượng", khu "Đình Ngự triều Di Quy", "Cổng và Rồng đá", "Văn Chỉ"... nhờ vào sự ghi bia đá ở Cổ Loa. Như: Thời Lê Kính Tông có các năm: Hoằng Định 5 (1605) và 10 (1610). Tiếp đến các thời: Lê Thần Tông, các năm Vĩnh Tộ 2 (1620) và 6 (1624), Đức Long 1(1629) và 5(1633), Dương Hòa 3 (1637) và 5 (1639), Thịnh Đức 2 (1654). Thời Lê Hy Tông năm Chính Hòa 5 (1684)… Không thấy ghi, công trình nào xây dựng thờ tự Ngô Quyền? Đền thờ Hoàng phi Tây Cung của vua Ngô Quyền ở An Đô (nay là thôn An Cầu, xã Lê Xá, huyện Phủ Cừ, tỉnh Hưng Yên) nơi bà và công chúa hy sinh bảo vệ Ngô Triều. Đền thờ Tây Cung và ba công chúa, với Kiến trúc (tu bổ thời Lê- Nguyễn): có điêu khắc, cổ vật đồ thờ hoành phi, khám, ngai sơn son thếp truyền thống, có Ngọc Phả, và sắc phong các triều đại. Có tượng Tây Cung và ba tượng ba Công chúa thờ trong cung cấm. Ghi nhận sự kiện Ngô Quyền đã lập Hoàng phi Tây Cung khi định đô ở Cổ Loa.
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

markdown:
*Tượng Tây cung Hoàng phi ở An Cầu, Phủ Cừ, Hưng Yên*
Khi định đô ở Cổ Loa (939-944) Ngô Quyền đã lập một Tây Cung Hoàng phi, người Hải Triều, có nhan sắc và là tướng giỏi. Bà sinh hạ được ba công chúa. Sự kiện đó cách ngày nay đã trên 1000 năm. Hiện còn Đền thờ, cổ vật, tượng thờ bà ở An Cầu, huyện Phủ Cừ, tỉnh Hưng Yên.
Chúng tôi đến Dục Tú xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội sáng tác và nghiên cứu Lịch sử Mỹ thuật. Tiếp xúc: bia Hậu Phật và di tích, phát hiện cổ vật liên quan đến truyền thuyết ở Cổ Loa, được nghe những câu chuyện truyền khẩu về "Ngô Quyền lập người con gái họ Đỗ cắt cỏ bên sông làm phi và các sự việc liên quan(?)" Nhưng sự thật không như truyền tụng! Bởi tra cứu cổ vật mỹ thuật, đã xác định nhân vật được cho là Ngô bà, lại là thân thế của bà Đào Thị Sa thời Lê -Trịnh (thế kỷ XVII) không phải Ngô bà (thế kỷ X), mà truyền thuyết đã nhầm lẫn nhân vật - thời đại.
Đào Thị Sa làm con nuôi họ Đỗ (nên viết gộp Đào /Đỗ Thị Sa), đáng lẽ được minh bạch, nhưng lại bị ẩn danh người khác. Những câu chuyện không văn tự ấy lại được nhiều tác giả nghiên cứu tin tưởng viết/ dẫn, đưa vào sách, vào tham luận hội thảo khoa học(1). Đem thân thế Đào/Đỗ Thị Sa gán vào thành Ngô bà như một hiện tồn lịch sử từng diễn ra liên quan đến Ngô Quyền. Các cổ vật di tích nhà thờ họ Đỗ, Gia phả họ Đỗ, Miếu, mộ, Bia Hậu hiện còn, bị làm tác dụng ngược, chạy theo sự nhận nhầm đó. Chứ không thấy tác giả nào tra /dịch, khảo cứu đối chứng để tìm cái lõi sự thật lịch sử trong truyền thuyết dân gian. Vô hình chung che đậy sự nhầm lẫn: nhân vật - thời đại của truyền thuyết. Coi như một dấu vết văn hóa dân gian - phi vật thể, thay cho kiếm tìm những dấu vết vật thể thành quách thời Tiền Ngô, hoặc nơi thờ tự Ngô Quyền ở Cổ Loa. Hay chăng vì cho truyền thuyết là văn hóa Dân gian mà không cần xác nghiệm sử học? Chúng tôi đã lấy đó làm bằng cho việc dẫn chứng, để thận trọng tra cứu cổ vật di tích, xác định niên đại, trả lại chân giá trị của: nhân vật và thời đại lịch sử. Cũng như phát hiện giá trị lịch sử cổ vật mỹ thuật truyền thống.
**I. Cổ vật "Hậu Phật Bi Kí" nghệ thuật chạm khắc thế kỷ XVII.**
Bia Hậu Phật hiện để ở chùa Dục Tú, đặt sát tường góc hẹp gian phía trước, nên mặt sau bia bị khuất rất khó đọc. Vì thế không phải ai cũng biết được đầy đủ nội dung. Khách đến chùa, thường được giới thiệu phủ đầu rằng: "Đây là bia của Ngô bà, là Đào Thị Sa, tự Pháp Thanh, người thôn Tiền/Dục Tú, được vua Ngô Quyền lập làm thứ phi". Ai biết chữ Hán chỉ tiện đọc mặt trước, với (dòng 2 viết đài): "Vương phủ nội cung Đào Thị Sa tự Pháp Thanh…" thì chắc dễ tin theo dẫn đến nhầm lẫn. Chúng tôi không tin, bởi nhận diện mỹ thuật cổ vật, thấy chạm khắc bia thuộc thế kỷ XVII. Chụp ảnh và làm bản rập tấm bia để tra cứu, phiên âm và dịch Hán /Việt, xác định mỹ thuật cổ vật. Đã phát hiện truyền thuyết nhầm lẫn: nhân vật và thời đại lịch sử.
1- Nhận diện nghệ thuật và niên đại: Bia tạc đá xanh, kích thước: cao 60cm, ngang 40cm, dày 15cm / 16 cm. Diềm vòm trán bia: chạm văn mây lượn theo vòm bia. Diềm dọc hai bên thân bia: rộng 5cm, chạm hoa sen kết hợp với đường lượn văn mây cách điệu. Trán bia (mặt trước) chạm "Lưỡng Long chầu Nhật" mây lửa tỏa quanh vòng mặt trời, nhô ngọn đao phía trên. Đôi rồng chầu hình dáng lượn khỏe khoắn, hai mây đao lửa tỏa vút từ thân lên cao ngang vây lưng. Lối chạm lấy đăng đối làm chính, nhưng các chi tiết không hoàn toàn cân đều, mà linh hoạt phong phú. Liền dưới là khung chia ô, đặt xen kẽ hoa văn mây và cánh sen với 4 chữ lớn: "Hậu Phật Bi kí". Trán bia mặt sau, chạm "Song Phượng chầu Nguyệt" mây tụ tỏa ngang, vòng quanh mặt nguyệt, phía trên đầu mây chỉ hơi nhô lên. Đôi phượng đang xòe cánh với nét chạm sinh động. Nghệ thuật trang trí chạm khắc: rồng và mây đao lửa, phượng và mây tỏa ở trán bia; Hoa văn mây ở diềm vòm; Hoa văn hoa sen với đường lượn, kết hợp văn mây xếp chồng cách điệu ở diềm đứng bia, hoa văn cánh sen nhắc lại nối tiếp thành diềm dải ở chân bia. Là đặc điểm để nhận diện nghệ thuật bia mang phong cách chạm khắc bia đá thời Lê Trung Hưng. Tức là chưa đọc minh văn đã thấy thân chủ thuộc thế kỷ XVII. Quả nhiên, đọc /dịch mặt sau bia, góc hữu (ở dòng 15 viết đài) ghi: Ngày lành, tháng 11, niên hiệu "Phúc Thái tứ niên" (tức năm 1646 Dương lịch). Nhận diện mỹ thuật là đọc ngôn ngữ tạo hình thời đại của cổ vật. Nếu chữ "Phúc Thái tứ niên" khắc ở mặt sau bia chẳng may bị mờ, hoặc bị cọ sát mất, thì dấu ấn mỹ thuật cũng đã là bằng chứng về thời đại. Đó là ngôn ngữ /hình tượng để xác định thời đại cổ vật. Ta còn nhận diện chạm khắc chữ trên bia, về thư pháp, lối trình bày triết tự, hình thức viết đài. Là dấu ấn hình thức viết/khắc Nho tự trên đá/ của thế kỷ XVII. Mặt khác ý nghĩa của việc dựng/khắc bia Hậu mang tính cập thời ghi nhận sự kiện, sự việc diễn ra đồng hành với thân chủ (trước và sau khi mất không qúa cách xa nhau trong cùng thời, chứ không phải đời sau lập bia. Sự ghi trên bia: "Tân cúng điền" (tức là: mới cúng ruộng) là thời gian trước một chút, gần với năm 1646, tương đồng nội dung ký Hậu và thời gian kỵ của Đào/Đỗ Thị Sa. Tức là không thể có chuyện người (thế kỷ XVII), lập bia Hậu cho người (thế kỷ X). Bia cổ hiện còn, làm bằng quan trọng về: niên đại - nhân vật là thế kỷ XVII, nên thân chủ của bia không phải Ngô bà.
2 - Nội dung minh văn bia "Hậu Phật": minh chứng nhân vật Đào/Đỗ Thị Sa (thế kỷ XVII): Cả hai mặt lòng bia (trước /sau) đều chạm minh văn chữ Hán Nôm. Mặt trước 252 chữ, mặt sau 229 chữ, cộng 4 chữ "Hậu Phật Bi Kí" = 485 chữ. Bia nguyên vẹn không mất chữ nào. Nội dung được đọc/dịch đầy đủ, có 8 điểm lưu ý: 1. Tên vị Hậu trên bia: Đào Thị Sa, hiệu là Pháp Thanh "nội cung Vương Phủ", người thôn Tiền/ Dục Tú. (Việc này còn được ghi trong gia phả họ Đỗ). 2. Việc bầu hậu, "Tân cúng điền" là: Bốn mẫu ruộng: cho thôn (có khế ước về diện tích các mảnh ruộng đất) để lưu truyền vạn đại. 3. Có minh ước gìn giữ giao cho họ Đào và quan viên hương lão thôn Tiền/Dục Tú. 4.Các giáp có nghĩa vụ và phân chia đều để cung kính thờ phụng. 5. Họ Đào: vâng theo với Quan viên, hương lão thôn cùng ký vào bản minh ước kính cẩn tế lễ. Cụ thể người trong họ không được cướp lại và chống người trong thôn tranh chấp về ruộng đất cúng Hậu. Trách nhiệm hương khói thờ phụng của Thôn và dòng họ. 6. Người được giao phụng thờ là: Đào Công Kỷ phụng tự. 7. Niên đại Bia: ghi rõ thời gian dựng: Ngày lành, Tháng mười một (11) Niên hiệu Phúc Thái (thứ tư), tức Năm Bính Tuất (1646 Dương Lịch) thời Lê Trịnh. 8. Khắc dựng bia kê khai đầy đủ ghi chép vào đá ngay ngắn, nghiêm chỉnh.
Minh văn "Hậu Phật" của Đào Thị Sa y như ghi trong Gia phả nhà thờ họ Đỗ. Cùng một lý lịch: cùng nhà thờ Đỗ thế tộc, cùng cha nuôi là cụ Phúc Thiện, chi thứ - đời 5, cùng một mộ, cùng một Bia hậu, và nhất quán với nội dung Hán tự cổ vật, di tích. Chứng tỏ chỉ là một người của thế kỷ XVII. Không thấy liên quan gì đến Ngô Quyền. Đã minh chứng: truyền thuyết nhầm lẫn thân phận nhân vật-thời đại. Vì nhầm lẫn mà đã gán ghép Đào/Đỗ Thị Sa (Thế kỷ XVII) thành Ngô bà của (Thế kỷ X). Lại được các tác giả là giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu cả tin truyền tụng, viết đưa vào sách, vào tham luận khoa học, biến truyền miệng sang thành văn. Vô hình chung đã làm đậm thêm nhầm lẫn truyền thuyết lịch sử.
**II. Các cổ vật nhà thờ "Đỗ tộc Đồng Đường" lưu danh Đào/Đỗ Thị Sa (thế kỷ XVII)**
1- Hoành phi, Câu đối, Gia phả, Bia mộ chí cổ tự đồ thờ theo lối truyền thống: Đến nhà thờ "Đỗ Tộc Đồng Đường", tiếp xúc cổ vật mỹ thuật Hán tự. Cổng ngoài có 3 chữ: "Đỗ Thế Tộc". Hoành phi treo chính giữa: "Đỗ Tộc Đồng Đường". Trên hương án có Khám ngai (sơn thếp), bộ Lư đỉnh-Giá nến bằng đồng. Ba bộ câu đối trên cột. 1.Câu đối bên Hương án: "Phái diễn vân nhưng gia hữu khánh, Ấm thư bồ liễu hộ sinh quang". (Dòng lạc khoản: Duy Tân Kỷ Dậu Trọng Xuân. Bản tộc thứ chi bái phụng). Tạm dịch: (Họ tộc mở rộng, con cháu cửa nhà chúc mừng. Ân tổ thư thái, gái ngoan sinh đường vẻ vang). 2. Câu đối đặt trên cột phía trước: "Tộc phả hữu quang công đức viễn,Giang lưu bất đoạn bản chi trường". Tạm dịch: (Gia phả dòng tộc rực rỡ công đức muôn đời. Sông chảy không dừng họ tộc dài mãi). 3.Câu đối ở hai bên (giáp tường):"Mộc bản thủy nguyên thiên cổ niệm. Thiên kinh địa nghĩa bách niên tâm".Tạm dịch: (Cây gốc, nước nguồn - ý là nguồn gốc tổ tiên- muôn thuở ghi nhớ, Đạo trời nghĩa đất trăm năm ở trong tâm).
Điều mà lâu nay truyền thuyết đã nhầm Đào/Đỗ Thị Sa (thế kỷ XVII) là "Ngô bà". Các tác giả cả tin viết theo, tệ hơn là còn dẫn sai nguyên bản câu đối nhà thờ và suy diễn chủ quan. Sách: "Thăng Long Hà Nội" (P.TS Lưu Minh Trị - Hoàng Tùng đồng chủ biên); Bài "Bình minh của lịch sử Hà Nội", GS Trần Quốc Vượng viết: "Thăm thôn Hậu, xã Dục Tú, còn gặp nhà thờ họ Đỗ với đôi câu đối: “Diễm phái vân nhưng gia hữu khánh", "Am thư bồ liễu bộ tinh quang"; Câu đối này và truyền thuyết ở đây nói về cô gái họ Đỗ cắt cỏ ven thành ngoại Cổ Loa, sau thành một người thiếp của Ngô Vương Quyền"(Tr. 63, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1999). Thì lại thấy Giang Quân cũng viết y như thế (chỉ khác 1 chữ: lộ): "Thăm thôn Hậu, xã Dục Tú, ở nhà thờ họ Đỗ còn đôi câu đối: "Diễm phái vân nhưng gia hữu khánh, Am thư bồ liễu lộ tinh quang"; Để nhớ về câu chuyện cô gái họ Đỗ cắt cỏ ven thành ngoại đã lọt vào mắt nhà vua họ Ngô và được vào cung trở thành một người thiếp của vua" (Tr.105- Kỷ yếu HTKH). (Chữ gạch chân chép sai nguyên bản).
Hai đoạn dẫn này giống y nhau, bị cuốn vào truyền tụng nhầm lẫn. Cái sai theo nhau lặp lại? Từ truyền khẩu sang thành văn, thành văn lại chép lại của nhau mà thêm sai/nhầm. Lại còn viết nhầm về địa danh, gốc xưa là thôn Tiền thì lại viết lộn là thôn Hậu. Một số tác giả khác cũng nhầm như vậy. Cũng lạ là: các tác giả cùng dẫn đôi câu đối ở nhà thờ họ Đỗ mà cũng chép sai. Chép sai ắt dẫn đến hiểu sai. Cho thấy họ rơi vào hai nhầm lẫn: Một là: Chép dẫn không chính xác câu đối. Đến nhà thờ họ Đỗ đọc câu đối mà viết sai hay không đến, chỉ nghe kể mà chép sai?. Câu vế 1 dẫn sai là: "Diễm", nguyên gốc là: "Diễn", xếp lộn "Diễm phái" trong khi nguyên gốc là: "Phái diễn". Hoặc dẫn sai là: "bộ tinh" (trong bài của T.Q.V); Hay "lộ tinh" (trong bài của (G.Q), trong khi nguyên gốc là: "hộ sinh". Câu vế 2, dẫn sai là: "Am thư", trong khi nguyên gốc là: "Ấm thư". Làm cho một đôi câu đối cổ của nhà thờ họ Đỗ: bị dẫn sai 4 chữ, và xếp lộn 2 chữ. Liệu có còn đúng nội dung thờ tự của nhà thờ không? Hai là: Suy luận câu đối theo võ đoán áp đặt chủ quan. Bởi thực tế trên câu đối đó (và cả các câu khác) không có một chữ nào liên quan đến Ngô Quyền, mà sao vẫn cứ nghĩ/viết bừa là "người thiếp của vua họ Ngô" là: "Cô gái họ Đỗ cắt cỏ đã lọt vào mắt nhà vua họ Ngô, và được vào cung trở thành một người thiếp của vua". Hay vì: truyền thuyết nhầm lẫn đã ăn mòn tâm trí, để "ru ngủ" các tác giả, mà hoài niệm nhầm gốc cổ?.
2. Cổ vật mỹ thuật di tích với các "Niên đại- sự kiện": Gia phả "Đỗ Tông Phả Bạ" cũng ghi: "Đào/Đỗ Thị Sa 16 tuổi theo lệnh nhập nội cung vương phủ". Năm (1646) niên hiệu Phúc Thái thứ 4 dựng bia "Hậu Phật", cũng là năm bà Đào/Đỗ Thị Sa mất, là đầu thời Lê Chân Tông (1643-1649). Song sinh thời của bà là thời Lê Thần Tông Uyên Hoàng đế (1619 - 1643). Như vậy tính từ 1646 ngược lên thời Ngô Quyền (939- 944) thì ông tổ Đỗ thế tộc là hậu sinh khoảng 587 năm; đến thời Đào/Đỗ Thị Sa là sau khoảng 707 năm. Mới thấy sự vô lý của truyền thuyết. Làm sao một cung phi nhà Lê (sinh sau đẻ muộn 7 thế kỷ, lại là phi của Ngô Quyền? Cổ vật di tích đã minh chứng: bà Đào/Đỗ Thị Sa thời Lê Trung Hưng. Do vậy các chuyện về: "Vương thả quả Bầu cắt đất cho bà vì không có con", "Cây đa nghìn tuổi", "Giếng nước nhà Ngô" truyền tụng đều gắn bó với bà, thì đều thuộc thời đại của bà.(2) Các di tích hiện tồn với nhân vật và sự kiện mà lâu nay truyền thuyết đã bị "lẫn lộn thời đại, truyền tụng nhầm chủ nhân". Nội dung các truyền thuyết ở Cổ Loa đều gắn với Đào/ Đỗ Thị Sa, và nảy sinh từ sau thế kỷ XVII. Nó không liên quan đến Ngô Quyền. Sao các sử gia, Tiến sĩ, Giáo sư, nhà nghiên cứu LSVH vẫn cứ tin viết/ dẫn truyền thuyết, mà chưa từng hay biết?
**III. Ý nghĩa:**
1.Định đô ở Cổ Loa Ngô Quyền lập một Tây cung Hoàng phi. Hoàng phi đó là con gái bà Đào Thị Hoan ở xã Hải Triều (thế kỷ X) được dân gian truyền tụng văn võ song toàn. Vì thời gian quá dài lâu, lại trải qua bao cuộc binh đao chống ngoại xâm. Các công trình ở Cổ Loa chỉ thờ phụng An Dương Vương, và khởi công từ thế kỷ XVII. Không thấy công trình nào thờ Ngô Quyền thì bóng dáng một Hoàng phi của Ngô Quyền bị mờ nhạt, mà dẫn đến đời sau nhầm lẫn.
**Câu đối nhà thờ họ Đỗ**
Sau hơn 7 thế kỷ, khi nhân vật Đào Thị Sa vào Nội cung Vương Phủ nhà Lê, rồi trở thành Hậu Phật ngay tại làng (1646), thì tâm linh đã xuất hiện vào dân gian. Đây cũng là thời kỳ Văn hóa dân gian phát triển, nên có điều kiện cho các câu chuyện truyền miệng chắp cánh. Lại còn một lẽ: Tây Cung Đào Thị (chính danh hoàng phi Ngô Quyền, người Hải Triều /Hưng Yên) và Đào Thị Sa (cung phi thời Lê Thần Tông, người Dục Tú/ Cổ Loa) cũng là: Đào Thị, chỉ khác tên, mà gây nhầm lẫn. Đặc biệt hình tượng vị Hậu Phật - cung phi Đào/Đỗ Thị Sa mà người ta có thể hình dung vẫn còn âm hưởng, lại hiện thân ngay trên đất Dục Tú /Cổ Loa, lại có "Nhà thờ, Gia phả, Miếu, bia Mộ, bia Hậu" để tin, và đã dễ dàng ghép cặp Cung phi - Quân vương càng thêm bén dễ. Hình bóng một cung phi họ Đỗ, và hình bóng một ông vua họ Ngô ở kinh đô Cổ Loa dễ chập vào nhau. Đó là tác nhân dẫn đến nhầm lẫn một cách êm thấm đi hẳn vào trong truyền thuyết. Đem Đào/Đỗ Thị Sa thời Lê hóa thân thành hoàng phi Ngô Quyền - từ sau thế kỷ XVII.
Ta nhận ra một mô hình Truyền thuyết dân gian ở Cổ Loa về bà phi Đào/Đỗ Thị Sa thôn Tiền/Dục Tú (thế kỷ XVII) với một Quân Vương qua 4 sự kiện: 1. "Vương lập cô gái cắt cỏ họ Đào/Đỗ làm phi"; 2. "Vương thả quả bầu cắt đất cho Phi không con về quê"; 3. "Vương trồng Cây đa trước am Mỵ Châu"; 4. "Vương đào Giếng ở Nam thành nội"; Đều là những câu chuyện truyền tụng dân gian còn tồn tại đến nay. Nhưng Vương ở đây là Vương nào và thời đại lịch sử. Cổ vật di tích đã minh: "Phi là (thế kỷ XVII), thì Vương là: thời Lê - Trịnh". Bởi vậy có lý với câu phương ngôn: "Đất của Cổ Loa, Cây đa của Dục Tú", dân Dục Tú tự hào về có bà phi làng /xã mình, mà đem "cây đa trồng ở Cổ Loa". Như vậy khẳng định: Truyền thuyết với 4 sự kiện trên được xuất hiện sau (thế kỷ XVII), không liên quan đến Ngô Vương Quyền (thế kỷ X). Những nhầm lẫn của truyền thuyết lại được những tác giả cả tin, không tra cứu mà vô tình thành hữu ý đưa vào sách in. Đem chữ nghĩa, hành văn, chủ quan học vấn/ học thuật /học hàm/ học vị tô đậm nhầm lẫn: nhân vật - thời đại, làm sai lệch cốt lõi lịch sử là điều đáng trách. Cần đính chính với những sách đã xuất bản.
2. Ta không phủ nhận hoàn toàn truyền thuyết, nhưng phát hiện những nhầm lẫn trong truyền tụng dân gian ở Cổ Loa. Lại được các tác giả hiện đại viết sách cả tin nhận nhầm Ngô bà (Tức là không có cuộc hôn nhân của Đỗ/Đào Thị Sa người Dục Tú với Ngô Quyền). Nhờ cổ vật mỹ thuật, mà ta xác định đúng nhân vật - thời đại với lịch sử. Bà Đào /Đỗ Thị Sa là "Nội cung Vương Phủ" thời Lê Thần Tông Uyên Hoàng đế (1619 -1643) thế kỷ XVII, không còn bị ẩn danh người khác. Bà là niềm tự hào, kính trọng của dòng họ và thôn Tiền /Dục Tú. Đâu phải ngược dòng"nhầm lẫn sang người khác thì mới vẻ vang.
Nay phát sáng giai đoạn định đô ở Cổ Loa (939 - 944) Ngô Vương Quyền đã lập Hoàng phi Tây Cung người Hải Triều. Bà sinh ba công chúa lớn lên cả ba đều giỏi võ nghệ như mẹ. Khi loạn xứ quân, đã chiến đấu bảo vệ Ngô Triều, đều hy sinh anh dũng. Được Hậu Ngô Vương ban sắc lệnh lập Đền thờ tại An Đô (Lê Xá - An Cầu - Phủ Cừ - tỉnh Hưng Yên). Đền và các cổ vật chạm khắc, tượng thờ, Ngọc Phả sắc phong của các triều đại, và thờ phụng của nhân dân đến nay, là hiện tồn lịch sử ghi nhận với thời đại Ngô Quyền. Phương pháp Lịch sử Mỹ thuật nhận diện mỹ thuật cổ vật, đã làm sáng truyền thuyết về nhân vật và thời đại đúng với lịch sử; chứ đâu chỉ Sử học/ sử gia.
3. Cổ vật Mỹ thuật, đã minh chứng nhầm lẫn của các sách và truyền tụng về bà phi người Dục Tú và các việc liên quan với Ngô Quyền ở Cổ Loa. Đồng thời xác định lại cho đúng nhân vật sự việc của thời đại lịch sử.
*Bài và ảnh: Nguyễn Văn Chiến*
**Chú thích:**
(1) Dẫn các sách đề cập đến Truyền thuyết: 1."Lịch sử Thăng Long Hà Nội" tập 1- NXB Hà Nội (2012) Phan Huy Lê (chủ biên). 2. Sách "Thăng Long Hà Nội" (PTS Lưu Minh Trị - Hoàng Tùng đồng chủ biên) NXB chính trị Quốc gia, Hà Nội 1999). 3. Một số tham luận trong Hội thảo khoa học "Ngô Quyền với Cổ Loa" (2-7-2014) Truyền thuyết ở Dục Tú/Cổ Loa những điều nghe/đọc: Các tác giả đã dựa/ dẫn viết theo truyền thuyết về: ĐàoThị Sa con nuôi cụ Phúc Thiện họ Đỗ - đời thứ 5, chi thứ, thôn Tiền/ Dục Tú" (viết gộp là: Đào/Đỗ Thị Sa) được Vương cho người rước về phong làm thứ phi. Nên còn gọi bà phi họ Đỗ là "Ngô Bà". Các chuyện liên quan với bà như: chuyện"Vương thả quả bầu cấp đất", trồng "Cây đa" hay đào "Giếng nước". Khi "Bà không có con, được Vương cho về quê nhà, phong thưởng thực ấp". Bà bỏ tiền xây "nhà thờ họ Đỗ"- nên gọi: nhà thờ Đỗ đức bà. Khi mất, bà được lập Mộ, xây Miếu, dựng bia "Hậu Phật" lấy hiệu là Pháp Thanh, lưu danh công đức. Được các giáp trong thôn và họ tộc trông nom, thờ phụng hàng năm vào hai ngày lễ trọng: sinh / hóa. Bà được ghi "Đỗ Tông Phả bạ", thờ trong "Nhà thờ Đỗ thế tộc", có các câu đối ca ngợi. Năm 2012 tôn tạo mộ, dựng bia mới ghi chữ Hán -Việt: "Đỗ Tộc đời thứ 5, hiệu Pháp Thanh, Vương phi mộ"… Tất cả đều truyền tụng là "Ngô bà"?
(2) Chuyện "Vương thả bầu cắt đất cho bà phi họ Đỗ": Các tác giả đã theo nhầm lẫn truyền thuyết: Ngô Quyền:"chia ruộng","cấp đất", "phong thưởng thực ấp","quà báo đáp là những khoảnh ruộng" cho bà phi họ Đỗ vì không có con? Trong:"Bình minh của Lịch sử Hà Nội" GS Trần Quốc Vượng viết: "Đỗ Thị không có con nhà vua cho về nhà. Kèm theo là món quà báo đáp ơn cha nghĩa mẹ và dân làng: những khoảnh ruộng sát thành Cổ Loa! vì thế mà có bia đá và lời nguyền: "Thành của Cổ Loa, Cây đa của Dục Tú. Dục Tú bất đắc trảm phạt. Cổ Loa bất đắc vọng tranh". Câu chuyện thù làng thời Phong kiến được ảnh xạ thành truyền thuyết. (tr. 63 - Sách: "Thăng Long Hà Nội" 1999). Thật lạ, Ngô Quyền (thế Kỷ X) còn Đỗ Thị (thế Kỷ XVII) làm sao đem kết thành đôi, lại gán sự việc phi lý vào bia đá và lời nguyền. GS Trần Quốc Vượng suy diễn một cách vô lý sang Ngô Quyền. Giang Quân lại "y trang vết xe" GS Trần Quốc Vượng mà viết:"Mấy năm sau, Đỗ Thị vẫn không có con, cảm thương cô gái xấu số, nhà vua cho về với món quà báo đáp ơn cha mẹ và dân làng là những khoảnh ruộng rộng sát chân thành Cổ Loa. Vì vậy mà lập bia đá làm chứng cứ với câu ca truyền miệng:"Thành của Cổ Loa, Cây đa của Dục Tú" không ai được thay đổi. Đến nay đất làng Dục Tú vẫn bám sát quanh thành" (tr. 105 - Kỷ yếu HTKH). Các tác giả khác cũng viết Ngô Quyền cắt đất cho Đào/Đỗ Thị Sa vì không có con. Trong bài "Ngô Quyền trong tâm thức của người Cổ Loa hôm nay" Nguyễn Khả Hùng viết: "Khi bà phi họ Đỗ vì không sinh con đã xin nhà vua được trở về quê, thì ông đã chu cấp cho bà tiền của, đất đai" (Tr. 43 - Kỷ yếu HTKH). Hoặc TS Nguyễn Doãn Tuân cũng viết: "Một cô con gái họ Đỗ vốn làm nghề cắt cỏ ở ven thành Cổ Loa, nhân đó gặp Ngô Quyền trở thành vợ của ông. Do đấy, họ Đỗ ở Dục Tú được Ngô Quyền chia cho một số mảnh ruộng" (Tr. 115 - Kỷ yếu HTKH). Nguyễn Thị Hạnh (Phó PVH h.Đ.Anh) viết: "Bà không có con với vương, được vương cho về quê nhà, phong thưởng thực ấp" (Kỷ yếu HTKH). Do cả tin truyền thuyết, nên các tác giả đều viết Ngô Quyền cắt đất. Đặc biệt hai tác giả Trần Quốc Vượng và Giang Quân hiểu sai về "Tấm Bia đá"? Đặt điều ám chỉ, đổ oan Ngô Quyền? Làm sao Ngô Quyền (thế kỷ X) lại cắt đất cho bà Đào Thị Sa sinh sau mình 700 năm. Mà ngược lại: chỉ có việc bà Đào/Đỗ Thị Sa (hậu sinh 700 năm) cúng đất thực ấp của mình cho thôn Tiền/DụcTú khi bầu Hậu. Ở Cổ Loa không có bia đá nào là "Bia đá và lời nguyền" hay "Bia đá làm chứngcứ"? ghi việc vua Ngô Quyền cấp đất cho bà phi họ Đỗ không con, trở thành mối hận "thù làng thời Phong kiến" Như vậy: từ lầm lẫn đến "đặt điều sai, và đổ oan" Ngô Quyền. Bia kí Cổ Loa ghi: Các sắc chỉ cấp đất (tức cắt đất) cho việc xây dựng các công trình thờ phụng An Dương Vương của thời Lê - Trịnh. Những khoảnh ruộng của dân bị lấy đến là nằm trong quy hoạch thuộc quyền của triều Lê Trịnh. Truyền tụng dân gian: "Vương cắt đất cho một bà phi không có con", mà bà phi đó là bà Đào/ Đỗ Thị Sa thế kỷ XVII. Thì Vương" phải là Vương của nhà Lê? (thời Lê Thần Tông) không thể là Ngô Quyền?
- Chuyện "Cây đa nghìn tuổi"?cho là thời Ngô Quyền? Nhưng truyền tụng đều gắn với Đào/Đỗ Thị Sa nội cung vương phủ nhà Lê, thuộc thế kỷ XVII, thì cây đa cũng chỉ được trồng ở thời kỳ của bà. Câu: "Đất Cổ Loa, Cây đa Dục Tú" mà truyền tụng: "Dân làng vì có "bà phi họ Đỗ" nên mới đem cây đa trồng ở Cổ Loa để mừng hoàng hậu sinh". Thì "Vương" phải là thời Lê; không phải Ngô Quyền. Cây đa cổ thụ chết năm 1990. Sau đó được trồng lại cây mới. Cây đa mới khoảng 20 năm qua, mà đã cao to (xem ảnh). Vậy cứ đà ngót 400 năm nữa (như sự trải từ thế kỷ XVII đến 1990), thì cây đa cũng sẽ như ta đã nhìn thấy. Chuyện "Giếng nước nhà Ngô"?: các tác giả viết theo truyền thuyết: "Vương đã cho đào giếng trước cửa Nam thành nội, cái giếng ấy trước kia là giếng đất, mãi sau này chắc mới cho xếp gạch, dân Cổ Loa vẫn lấy nước đó về ăn" (Nguyễn Thị Hạnh- tr. 84 - Kỷ yếu HTKH) thì chỉ là biện hộ. Trên thực địa, ta thấy đây là loại Giếng Thơi (lòng nhỏ), chứ không phải Giếng làng (to như ao). Lòng giếng Thơi này hình ôvan dài rộng khoảng (2,3m x 1,7m). Nếu đào từ thời Ngô Quyền là "giếng đất", lại để cách 700 năm phế tích, với bao can qua thời cuộc, liệu có còn, để đến thời Hậu Lê xếp gạch quây lại được không? Đó là cái giếng thơi được đào và xếp gạch ngay một lúc, cùng thời xây dựng các kiến trúc thờ tự An Dương Vương. Dấu vết gạch đá xây giếng là: Giếng thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII) không phải thời Ngô Quyền. Sách: "Lịch sử Thăng Long Hà Nội" cũng viết: "Ký ức dân gian chỉ còn nhắc đến một cái "Giếng Ngô Quyền" ở trước cửa Nam thành Nội (tuy nhiên dấu tích của giếng xây đá, gạch hiện nay là giếng đời Lê Trung Hưng), một cây đa nghìn tuổi ở trước cửa Am My Châu (nay đã chết và được thay bằng một cây đa mới) với huyền tích về cuộc hôn nhân giữa Ngô Quyền với người con gái làng Dục Tú (mà đền thờ bà phi họ Đỗ của Ngô Quyền vẫn còn cho đến thời gian gần đây). Phan Huy Lê chủ biên - NXB Hà Nội) tập 1 (tr. 236). Như thế ngay cả GS Phan Huy Lê đứng đầu sách, đã cõng lầm lẫn trên vai mình: 1.Nhầm lẫn về hôn nhân giữa Ngô Quyền người con gái làng Dục Tú thế kỷ XVII; 2. Nhầm lẫn "Cây đa nghìn tuổi" sang thời Ngô Quyền. 3. Lại đem nhầm lẫn đó làm tang chứng thú nhận: "Dấu tích của giếng xây đá, gạch hiện nay là giếng đời Lê Trung Hưng" và "Đền thờ bà phi họ Đỗ của Ngô Quyền vẫn còn cho đến thời gian gần đây". Thực chất các chứng cứ di tích đều gắn với Đào/ Đỗ Thị Sa thế kỷ XVII. Do vậy gọi "cây đa" và "Giếng nước" ở Cổ Loa 400 tuổi trong truyền thuyết trên thì đúng hơn.
(3) Đến thời Lê Trung Hưng, bắt đầu xây dựng. Trên 60 tấm bia ở Cổ Loa hiện còn cho biết: Niên đại những sắc chỉ, chỉ dụ, cấp đất của nhà Lê cho việc xây dựng thờ phụng An Dương Vương. Những công trình: "Đền Thượng", khu "Đình Ngự triều Di Quy", "Cổng và Rồng đá", "Văn Chỉ"... nhờ vào sự ghi bia đá ở Cổ Loa. Như: Thời Lê Kính Tông có các năm: Hoằng Định 5 (1605) và 10 (1610). Tiếp đến các thời: Lê Thần Tông, các năm Vĩnh Tộ 2 (1620) và 6 (1624), Đức Long 1(1629) và 5(1633), Dương Hòa 3 (1637) và 5 (1639), Thịnh Đức 2 (1654). Thời Lê Hy Tông năm Chính Hòa 5 (1684)… Không thấy ghi, công trình nào xây dựng thờ tự Ngô Quyền? Đền thờ Hoàng phi Tây Cung của vua Ngô Quyền ở An Đô (nay là thôn An Cầu, xã Lê Xá, huyện Phủ Cừ, tỉnh Hưng Yên) nơi bà và công chúa hy sinh bảo vệ Ngô Triều. Đền thờ Tây Cung và ba công chúa, với Kiến trúc (tu bổ thời Lê- Nguyễn): có điêu khắc, cổ vật đồ thờ hoành phi, khám, ngai sơn son thếp truyền thống, có Ngọc Phả, và sắc phong các triều đại. Có tượng Tây Cung và ba tượng ba Công chúa thờ trong cung cấm. Ghi nhận sự kiện Ngô Quyền đã lập Hoàng phi Tây Cung khi định đô ở Cổ Loa.
**Những tin mới hơn**
**Những tin cũ hơn**

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Set-Cookie: nv3c_Tchax_nvvithemever=xQ%2C%2C; expires=Sun, 17-Jun-2018 18:27:53 GMT; Max-Age=31104000; path=/; domain=.ngotoc.vn; httponly

Content-Language: vi


text:
Tìm gì?
➢ Cung cấp đầy đủ Nguyên liệu & Trang thiết bị trong Pha Chế Trà Sữa.
➢ 100% sản phẩm được nhập khẩu từ Đài Loan, Singapore, Malaysia, Thái Lan,..
➢ Đạt tiêu chuẩn quốc tế, được kiểm định và chứng nhận VSATTP.
➢ Giao hàng miễn phí tại Tp. HCM và các tỉnh lân cận.
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private

Content-Type: text/html

Connection: close


text:
16/09/2012 13:59
Phụ trách: Trần Đoàn Trung - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Văn Tín
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Văn Trạch
Tổng Thư ký Tòa soạn: Dương Quang
Giấy phép số 1872/GP- BTTTT cấp ngày 9 tháng 10 năm 2012 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Địa chỉ: 127 Võ Văn Tần, Phường 6, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 84-8-3930.6262 / 3930.3270, Fax: 84-8-3930.4707, Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động ©2001-2014
Ghi rõ nguồn www.nld.com.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này
Hotline: 0926 864 344
Email: doanhnghiep@admicro.vn

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
20/07/2013 11:07
Phụ trách: Trần Đoàn Trung - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Văn Tín
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Văn Trạch
Tổng Thư ký Tòa soạn: Dương Quang
Giấy phép số 1872/GP- BTTTT cấp ngày 9 tháng 10 năm 2012 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Địa chỉ: 127 Võ Văn Tần, Phường 6, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 84-8-3930.6262 / 3930.3270, Fax: 84-8-3930.4707, Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động ©2001-2014
Ghi rõ nguồn www.nld.com.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này
Hotline: 0926 864 344
Email: doanhnghiep@admicro.vn


text:
02/10/2012 23:36
Phụ trách: Trần Đoàn Trung - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Văn Tín
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Văn Trạch
Tổng Thư ký Tòa soạn: Dương Quang
Giấy phép số 1872/GP- BTTTT cấp ngày 9 tháng 10 năm 2012 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Địa chỉ: 127 Võ Văn Tần, Phường 6, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 84-8-3930.6262 / 3930.3270, Fax: 84-8-3930.4707, Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động ©2001-2014
Ghi rõ nguồn www.nld.com.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này
Hotline: 0926 864 344
Email: doanhnghiep@admicro.vn


text:
Hotline: 091.352.8198
Sáng nay 2-2 (mùng 3 tết Giáp Ngọ), hàng trăm tàu cá của ngư dân đảo Lý Sơn đã tổ chức Lễ mở cửa biển đầu xuân mới 2014.
Sau nhiều ngày nghỉ ngơi đón tết vui Xuân cùng gia đình. Sáng nay 2-2 (mùng 3 tết Giáp Ngọ), hàng trăm tàu cá của ngư dân đảo Lý Sơn đã tổ chức Lễ mở cửa biển đầu xuân mới 2014.
Ngư dân thay cờ tổ quốc để chuẩn bị vươn khơi bám biển đầu năm mới
Tại lăng ông Đông Hải (thôn Đông, xã An Hải). Sau các nghi thức cúng tế thần linh phù hộ độ trì cho việc vươn khơi bám biển được thuận lợi, thuận buồm xuôi gió, nhiều tàu cá đã đồng loạt nổ máy vươn khơi.
Ngư dân Dương Văn Giàu; chủ tàu cá 96417 TS (công suất 450 CV) ở Thôn Tây xã An Hải vui mừng cho biết; Mồng 3 tết năm nay, nhằm ngày Giáp Thìn, theo quan niệm của bà con ngư dân đảo Lý Sơn đây là ngày tốt, nên ngư dân chọn ngày này làm ngày mở cửa biển đầu năm mới, với hi vọng mùa biển mới việc vươn khơi làm ăn sẽ bội thu, tàu về tôm cá đầy khoang.
Để cho tàu chuẩn bị vươn khơi trong mùa biển mới hàng trăm tàu cá cũng đã tiếp thêm nhiên liệu, đá lạnh, ngư cụ từ trước tết Nguyên đán, đồng thời, cờ tổ quốc được kéo lên trên nóc ca bin tàu, với mong muốn cờ tổ quốc tung bay trên các vùng biển đảo quê hương sẽ tạo thêm niềm tin và sức mạnh để ngư dân bám biển bám đảo, khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Theo dự kiến, sau lễ ra quân đánh bắt đầu năm mới vào mồng 8 tết, toàn bộ gần 200 tàu cá đánh bắt xa bờ của ngư dân Lý Sơn sẽ đồng loạt vươn khơi bám biển Hoàng Sa – Trường Sa.
Theo Tuổi trẻ


text:
-
Hãy ủng hộ PhienBanMoi.Com bằng cách LIKE trang FANPAGE , GOOGLE+ dưới mỗi bài viết hoặc chia sẻ website nếu thấy hữu ích. Trân trọng cảm ơn!
-
[Thông Báo] Thông Báo Tuyển mod cho toàn diễn đàn
Forum mới lập rất cần sự giúp đỡ của các bạn vậy nên bạn nào có khả năng thì đăng kí tham gia làm mod để quản lí, phát triển diễn đàn nhé!
7tsp Aero Blue 8 - Mang diện mạo mới cho Windows 7
Thảo luận trong 'Theme windows' bắt đầu bởi trinhbaphap, 31 Tháng năm 2012.

markdown:
-
Hãy ủng hộ PhienBanMoi.Com bằng cách LIKE trang FANPAGE , GOOGLE+ dưới mỗi bài viết hoặc chia sẻ website nếu thấy hữu ích. Trân trọng cảm ơn!
-
[[Thông Báo] Thông Báo Tuyển mod cho toàn diễn đàn](http://phienbanmoi.com/threads/tuyen-mod-cho-toan-dien-dan.15563/)
Forum mới lập rất cần sự giúp đỡ của các bạn vậy nên bạn nào có khả năng thì đăng kí tham gia làm mod để quản lí, phát triển diễn đàn nhé!
# 7tsp Aero Blue 8 - Mang diện mạo mới cho Windows 7
Thảo luận trong '
[Theme windows](diendan/theme-windows.63/)' bắt đầu bởi [trinhbaphap], [31 Tháng năm 2012](threads/7tsp-aero-blue-8-mang-dien-mao-moi-cho-windows-7.5366/).

Server: LiteSpeed

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Accept-Ranges: bytes

Vary: Accept-Encoding

Cache-control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Chào chị Tâm An!
Tôi đang có nỗi đau khổ đắng cay khó nói. Vừa đau khổ vì mất chồng, vừa nhục nhã ê hề, vừa mệt mỏi vì hàng xóm ì xèo, vừa thất vọng căm hận vì giờ tôi phải một mình chèo chống nuôi hai đứa con nay ốm mai đau.
Để tôi kể chị nghe, chồng tôi anh ấy cũng 47 tuổi rồi, không còn trẻ trung gì nữa. Anh cũng là người đàn ông chăm sóc gia đình tử tế dù không kiếm ra được nhiều tiền nhưng rất có trách nhiệm với vợ con. Anh sống hiền lành dễ mến nên được nhiều người thương quý, cuộc sống gia đình tôi cũng trôi đi bình lặng như nhiều người khác. Mỗi tội tính anh hay cả nể và rất hay giúp đỡ hết mình vì người khác.
Tôi có cậu em họ xa chuyển công tác về gần nhà. Ban đầu chưa có chỗ ở nên tôi để cậu ấy ở cùng nhà với vợ chồng tôi. Em họ tôi là người rất đẹp trai, sáng sủa và cũng dễ mến. Ở với cậu ấy tôi không phàn nàn gì bởi cậu ấy biết dọn dẹp, nấu ăn rất ngon lại hay pha trò vui vẻ khiến các con tôi rất mến và quý. Rảnh rỗi cậu ấy còn giúp các con tôi học bài nữa. Nhà tôi rất rộng, các phòng ở biệt lập với nhau hơn nữa cậu ấy cũng chỉ ở khoảng nửa năm là ra ngoài ở vì đã mua được nhà riêng nhưng đang sửa nhà.
Ảnh minh họa
Nhưng tôi không ngờ trong khoảng thời gian cậu ấy ở nhà tôi thì tình cảm của chồng tôi và cậu ấy lại phát sinh với nhau. Họ bí mật tới nỗi tôi không hề hay biết gì, hoặc vì tôi quá vô tư khi thấy họ có nói chuyện nhiều hoặc chăm sóc nhau. Chồng tôi lúc đó anh hay lấy cớ sang phòng uống cà phê với cậu ấy nhiều hôm tới tận đêm muộn. Tôi thì cứ vô tư ủng hộ hai người bằng cách mua cà phê, mua đồ ăn cho hai anh em xem bóng đá ban đêm…
Cho đến một ngày, em họ tôi rời khỏi nhà và đồng thời chồng tôi cũng biến mất. Hôm sau anh gửi cho tôi một bức mail dài nói lời xin lỗi và bảo tôi rằng hãy chăm sóc anh cùng việc tôi hoàn toàn có thể gửi đơn ly hôn tự nguyện. Tôi chết sững không tin vào những gì mình đọc được, tôi gọi anh hàng nghìn cuộc nhưng anh không nghe. Bố mẹ tôi chửi tôi nói tôi ngu để “mỡ treo miệng mèo”, nhưng cậu ta vốn rất nam tính nên tôi không hề mảy may nghi ngờ. Giờ mẹ con tôi bơ vơ không người dựa dẫm, tôi phải làm sao đây? Làm sao đối diện với ngày tháng không có chồng bên cạnh? Tôi vẫn hi vọng rằng anh sẽ thấy thương vợ con mà quay về, nhưng anh khẳng định anh sẽ bỏ tất cả để làm lại cuộc đời với cậu ấy. Xin chị hãy cho tôi biết tôi phải làm sao?
Chị Tâm An trả lời:
Chào bạn!
Tôi hiểu phần nào những khủng hoảng mà bạn đã và đang phải trải qua khi chứng kiến cảnh chồng mình bỗng dưng mất tích khi đi theo tình nhân, mà có thể bạn đang bị sốc gấp đôi bởi tình nhân ấy lại là nam giới và là em họ của bạn, người mà bạn hết lòng thương mến.
Nhưng bạn ạ, điều gì trong cuộc sống cũng có thể xảy ra. Nếu anh ấy đã sẵn sàng bỏ bạn đi với người khác có nghĩa là trách nhiệm của anh ấy với bạn, với các con chỉ đến mức đó, còn bây giờ thì rõ ràng anh ấy là người thiếu trách nhiệm. Vì nếu làm một người cha rồi mà anh ấy chỉ gửi lời xin lỗi trong khi không cần biết sau này bạn sẽ nuôi con cái ra sao thì thật đáng chê trách.
Đó là vấn đề trách nhiệm làm cha của anh ấy thì chúng ta bàn bạc như vậy. Nhưng xét ở một khía cạnh khác, anh ấy đang có những vấn đề khó chia sẻ. Đó là việc anh ấy đã phát hiện ra bản dạng giới của mình là người đồng tính (hoặc song tính) khi yêu người đàn ông kia. Như bạn nói thì có lẽ cậu em họ ở nhà bạn cũng chưa được quá dài nhưng cả hai người đã dám cùng nhau bỏ tất cả mà đi thì hoặc là tình yêu của họ quá dữ dội, hoặc là họ đành liều lĩnh mà bỏ tất cả ra đi vì không đủ khả năng giải quyết mọi hậu quả. Nhưng trước hết, tâm lý trốn tránh cũng bởi sự kỳ thị của mọi người về vấn đề đồng tính này khá nhiều nên họ không đủ can đảm để đón nhận.
Còn lúc này, tất nhiên là bạn phải chuẩn bị tâm thế đón nhận mọi thứ đã rồi, cũng không thể hi vọng điều gì tốt hơn khi họ đã nói với bạn là để bạn ly dị đơn phương. Mọi thứ rồi sẽ qua đi và những đau khổ rồi cũng sẽ dịu lại, giống như ban đầu bạn thấy trời đất dường như đang sụp dần dưới chân, nhưng rồi mọi thứ sẽ bình yên hơn. Lúc này bố mẹ bạn có thể cũng đang bị sốc nên họ không biết làm gì ngoài việc trách móc bạn, nhưng rồi khi họ hiểu bạn hơn, tôi nghĩ họ chắc chắn sẽ không bỏ rơi bạn đâu.
Vững vàng vượt qua thách thức, bạn nhé!
Theo Trí thức trẻ
Xem thêm bài viết khác:
‘Mất chồng vì lỡ mồm trên facebook’ – bài học dành cho các mẹ hay ‘chém gió’
Đọc trên một group tâm sự toàn các bà mẹ trẻ, người ta kể chuyện của người ta nhưng cũng là nhắc nhở mình đó. Các mẹ trên fb thì chém kinh lắm nhưng chẳng biết ...
Lấy gái Bắc làm vợ: Sự thật đáng quan tâm
Chỉ cái tựa đề đã hàm chứa rõ một sự không bình thường trong xã hội; bởi nữ là một bộ phận của Dân tộc, và miền bắc là một phần của lãnh thổ Quốc gia. Người ...
Chuyện “thâm cung” ở bệnh viện qua lời kể của một bác sỹ về hưu
Có những câu chuyện kinh hoàng ở các phòng khám, bệnh viện mà bất cứ ai nghe xong cũng phải bật khóc, kêu “Trời!”. Qua lời tâm sự của một vị bác sĩ quân đội đã về ...
Ý kiến của bạn

markdown:
**Chào chị Tâm An!**
Tôi đang có nỗi đau khổ đắng cay khó nói. Vừa đau khổ vì
[mất](http://phunuplus.org/tam-su/mat.html) chồng, vừa nhục nhã ê hề, vừa mệt mỏi vì hàng xóm ì xèo, vừa thất vọng căm hận vì giờ tôi phải một mình chèo chống nuôi hai đứa con nay ốm mai đau.
Để tôi kể chị nghe, chồng tôi anh ấy cũng 47 tuổi rồi, không còn trẻ trung gì nữa. Anh cũng là người đàn ông chăm sóc gia đình tử tế dù không kiếm ra được nhiều tiền nhưng rất có trách nhiệm với vợ con. Anh sống hiền lành dễ mến nên được nhiều người thương quý, cuộc sống gia đình tôi cũng trôi đi bình lặng như nhiều người khác. Mỗi tội tính anh hay cả nể và rất hay giúp đỡ hết mình vì người khác.
Tôi có cậu em họ xa chuyển công tác về gần nhà. Ban đầu chưa có chỗ ở nên tôi để cậu ấy ở cùng nhà với vợ chồng tôi. Em họ tôi là người rất đẹp trai, sáng sủa và cũng dễ mến. Ở với cậu ấy tôi không phàn nàn gì bởi cậu ấy biết dọn dẹp, nấu ăn rất ngon lại hay pha trò vui vẻ khiến các con tôi rất mến và quý. Rảnh rỗi cậu ấy còn giúp các con tôi học bài nữa. Nhà tôi rất rộng, các phòng ở biệt lập với nhau hơn nữa cậu ấy cũng chỉ ở khoảng nửa năm là ra ngoài ở vì đã mua được nhà riêng nhưng đang sửa nhà.
Ảnh minh họa
Nhưng tôi không ngờ trong khoảng thời gian cậu ấy ở nhà tôi thì tình cảm của chồng tôi và cậu ấy lại phát sinh với nhau. Họ bí mật tới nỗi tôi không hề hay biết gì, hoặc vì tôi quá vô tư khi thấy họ có nói chuyện nhiều hoặc chăm sóc nhau. Chồng tôi lúc đó anh hay lấy cớ sang phòng uống cà phê với cậu ấy nhiều hôm tới tận đêm muộn. Tôi thì cứ vô tư ủng hộ hai người bằng cách mua cà phê, mua đồ ăn cho hai anh em xem bóng đá ban đêm…
Cho đến một ngày, em họ tôi rời khỏi nhà và đồng thời chồng tôi cũng biến mất. Hôm sau anh gửi cho tôi một bức mail dài nói lời xin lỗi và bảo tôi rằng hãy chăm sóc anh cùng việc tôi hoàn toàn có thể gửi đơn ly hôn tự nguyện. Tôi chết sững không tin vào những gì mình đọc được, tôi gọi anh hàng nghìn cuộc nhưng anh không nghe. Bố mẹ tôi chửi tôi nói tôi ngu để “mỡ treo miệng mèo”, nhưng cậu ta vốn rất nam tính nên tôi không hề mảy may nghi ngờ. Giờ mẹ con tôi bơ vơ không người dựa dẫm, tôi phải làm sao đây? Làm sao đối diện với ngày tháng không có chồng bên cạnh? Tôi vẫn hi vọng rằng anh sẽ thấy thương vợ con mà quay về, nhưng anh khẳng định anh sẽ bỏ tất cả để làm lại cuộc đời với cậu ấy. Xin chị hãy cho tôi biết tôi phải làm sao?
**Chị Tâm An trả lời:** **Chào bạn!**
Tôi hiểu phần nào những khủng hoảng mà bạn đã và đang phải trải qua khi chứng kiến cảnh chồng mình bỗng dưng mất tích khi đi theo tình nhân, mà có thể bạn đang bị sốc gấp đôi bởi tình nhân ấy lại là nam giới và là em họ của bạn, người mà bạn hết lòng thương mến.
Nhưng bạn ạ, điều gì trong cuộc sống cũng có thể xảy ra. Nếu anh ấy đã sẵn sàng bỏ bạn đi với người khác có nghĩa là trách nhiệm của anh ấy với bạn, với các con chỉ đến mức đó, còn bây giờ thì rõ ràng anh ấy là người thiếu trách nhiệm. Vì nếu làm một người cha rồi mà anh ấy chỉ gửi lời xin lỗi trong khi không cần biết sau này bạn sẽ nuôi con cái ra sao thì thật đáng chê trách.
Đó là vấn đề trách nhiệm làm cha của anh ấy thì chúng ta bàn bạc như vậy. Nhưng xét ở một khía cạnh khác, anh ấy đang có những vấn đề khó chia sẻ. Đó là việc anh ấy đã phát hiện ra bản dạng giới của mình là người đồng tính (hoặc song tính) khi yêu người đàn ông kia. Như bạn nói thì có lẽ cậu em họ ở nhà bạn cũng chưa được quá dài nhưng cả hai người đã dám cùng nhau bỏ tất cả mà đi thì hoặc là tình yêu của họ quá dữ dội, hoặc là họ đành liều lĩnh mà bỏ tất cả ra đi vì không đủ khả năng giải quyết mọi hậu quả. Nhưng trước hết, tâm lý trốn tránh cũng bởi sự kỳ thị của mọi người về vấn đề đồng tính này khá nhiều nên họ không đủ can đảm để đón nhận.
Còn lúc này, tất nhiên là bạn phải chuẩn bị tâm thế đón nhận mọi thứ đã rồi, cũng không thể hi vọng điều gì tốt hơn khi họ đã nói với bạn là để bạn ly dị đơn phương. Mọi thứ rồi sẽ qua đi và những đau khổ rồi cũng sẽ dịu lại, giống như ban đầu bạn thấy trời đất dường như đang sụp dần dưới chân, nhưng rồi mọi thứ sẽ bình yên hơn. Lúc này bố mẹ bạn có thể cũng đang bị sốc nên họ không biết làm gì ngoài việc trách móc bạn, nhưng rồi khi họ hiểu bạn hơn, tôi nghĩ họ chắc chắn sẽ không bỏ rơi bạn đâu.
Vững vàng vượt qua thách thức, bạn nhé!
*Theo Trí thức trẻ*
#### Xem thêm bài viết khác:
[‘Mất chồng vì lỡ mồm trên facebook’ – bài học dành cho các mẹ hay ‘chém gió’](http://phunuplus.org/tam-su/mat-chong-vi-lo-mom-tren-facebook-bai-hoc-danh-cho-cac-me-hay-chem-gio.html)
Đọc trên một group tâm sự toàn các bà mẹ trẻ, người ta kể chuyện của người ta nhưng cũng là nhắc nhở mình đó. Các mẹ trên fb thì chém kinh lắm nhưng chẳng biết ...
[Lấy gái Bắc làm vợ: Sự thật đáng quan tâm](http://phunuplus.org/tam-su/lay-gai-bac-lam-vo-su-that-dang-quan-tam.html)
Chỉ cái tựa đề đã hàm chứa rõ một sự không bình thường trong xã hội; bởi nữ là một bộ phận của Dân tộc, và miền bắc là một phần của lãnh thổ Quốc gia. Người ...
[Chuyện “thâm cung” ở bệnh viện qua lời kể của một bác sỹ về hưu](http://phunuplus.org/tam-su/chuyen-tham-cung-o-benh-vien-qua-loi-ke-cua-mot-bac-sy-ve-huu.html)
Có những câu chuyện kinh hoàng ở các phòng khám, bệnh viện mà bất cứ ai nghe xong cũng phải bật khóc, kêu “Trời!”. Qua lời tâm sự của một vị bác sĩ quân đội đã về ...
## Ý kiến của bạn

Server: nginx

Vary: Cookie,Accept-Encoding,User-Agent


text:
Gạch Men Cao Cấp
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 03.800800.15806 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 80x80 Nhãn hiệu: Prime Sense Loại gạch: Gạch men..
Gạch men sứ 03.800800.15806
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 03.800800.12866 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 80x80 Nhãn hiệu: Prime Excellence Loại gạch:..
Gạch men sứ 03.800800.12866
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 03.800800.11844 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 80x80 Nhãn hiệu: Prime Deluxe Loại gạch: Gạch..
Gạch men sứ 03.800800.11844
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 01.500500.02869 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 01.500500.02869
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 14.500500.07712 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Tiptop Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 14.500500.07712
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 14.500500.01158 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Veronio Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 14.500500.01158
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 14.500500.02672 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 14.500500.02672
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 14.500500.04313 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Solido Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 14.500500.04313
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 14.500500.04901 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Solido Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 14.500500.04901
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 14.500500.02057 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 14.500500.02057
Giá: Liên Hệ
Mã sản phẩm: 01.500500.02870 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
Gạch lát 01.500500.02870
- Trang 1 of 4
- 1
- 2
- 3
- 4
- Trang tiếp ›
- Trang cuối ››

markdown:
## Gạch Men Cao Cấp
[](san-pham/gach-men-su-0380080015806.html)
Giá:
![ Gạch men sứ 03.800800.15806](upload/product/03-2147_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 03.800800.15806 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 80x80 Nhãn hiệu: Prime Sense Loại gạch: Gạch men..
[Gạch men sứ 03.800800.15806](san-pham/gach-men-su-0380080015806.html) [](san-pham/gach-men-su-0380080012866.html)
Giá:
![ Gạch men sứ 03.800800.12866](upload/product/03-6360_310.47466216216x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 03.800800.12866 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 80x80 Nhãn hiệu: Prime Excellence Loại gạch:..
[ Gạch men sứ 03.800800.12866](san-pham/gach-men-su-0380080012866.html) [](san-pham/gach-men-su-0380080011844.html)
Giá:
![ Gạch men sứ 03.800800.11844](upload/product/03-5424_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 03.800800.11844 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 80x80 Nhãn hiệu: Prime Deluxe Loại gạch: Gạch..
[Gạch men sứ 03.800800.11844](san-pham/gach-men-su-0380080011844.html) [](san-pham/gach-lat-0150050002869.html)
Giá:
![ Gạch lát 01.500500.02869](upload/product/01-5167_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 01.500500.02869 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 01.500500.02869](san-pham/gach-lat-0150050002869.html) [](san-pham/gach-lat-1450050007712.html)
Giá:
![ Gạch lát 14.500500.07712](upload/product/14-155_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 14.500500.07712 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Tiptop Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 14.500500.07712](san-pham/gach-lat-1450050007712.html) [](san-pham/gach-lat-1450050001158.html)
Giá:
![ Gạch lát 14.500500.01158](upload/product/14-8901_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 14.500500.01158 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Veronio Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 14.500500.01158](san-pham/gach-lat-1450050001158.html) [](san-pham/gach-lat-1450050002672.html)
Giá:
![ Gạch lát 14.500500.02672](upload/product/14-278_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 14.500500.02672 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 14.500500.02672](san-pham/gach-lat-1450050002672.html) [](san-pham/gach-lat-1450050004313.html)
Giá:
![ Gạch lát 14.500500.04313](upload/product/14-3142_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 14.500500.04313 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Solido Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 14.500500.04313](san-pham/gach-lat-1450050004313.html) [](san-pham/gach-lat-1450050004901.html)
Giá:
![ Gạch lát 14.500500.04901](upload/product/14-9519_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 14.500500.04901 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Solido Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 14.500500.04901](san-pham/gach-lat-1450050004901.html) [](san-pham/gach-lat-1450050002057.html)
Giá:
![ Gạch lát 14.500500.02057](upload/product/14-5047_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 14.500500.02057 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 14.500500.02057](san-pham/gach-lat-1450050002057.html) [](san-pham/gach-lat-0150050002870.html)
Giá:
![ Gạch lát 01.500500.02870](upload/product/01-9411_311x311.jpg)
Giá:
[Liên Hệ](lien-he.html)
Mã sản phẩm: 01.500500.02870 Bề mặt: Nhẵn bóng Kích thước (cm): 50x50 Nhãn hiệu: Prime Build Loại gạch: Gạch..
[Gạch lát 01.500500.02870](san-pham/gach-lat-0150050002870.html)
- Trang 1 of 4
[1] [2](http://phuonganh.net.vn/san-pham/gach-men-cao-cap&page=2) [3](http://phuonganh.net.vn/san-pham/gach-men-cao-cap&page=3) [4](http://phuonganh.net.vn/san-pham/gach-men-cao-cap&page=4) [Trang tiếp ›](http://phuonganh.net.vn/san-pham/gach-men-cao-cap&page=2) [Trang cuối ››](http://phuonganh.net.vn/san-pham/gach-men-cao-cap&page=4)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
“Sau vụ nổ súng, nhiều người dân chúng tôi vẫn thấp thỏm lo sợ người của Công ty Long Sơn tấn công. Tuy nhiên, sự có mặt của chính quyền xã, huyện thường xuyên tại tiểu khu 1535 khiến người dân không còn bất an. Chúng tôi chỉ mong muốn đời sống sớm ổn định, dù là dân di cư, chúng tôi vẫn mong mình được chính quyền xác nhận là công dân của tỉnh” - ông Nguyễn Văn Chu (quê gốc ở xã Bình Minh, huyện Bù Đăng, Bình Phước) bày tỏ.
Cũng như ông Chu, tại buổi họp ngày 2-11 với đoàn công tác huyện Tuy Đức vừa qua, nhiều người dân mong mỏi được chính quyền sớm triển khai lập thôn ấp để ổn định dân cư.
Là người đến sống tại xã Đắk Ngo từ những năm 1996, ông Đàm Đình Quảng (94 tuổi) và vợ phải vất vả khai khẩn được 2 ha rẫy nhưng Công ty Long Sơn đã hai lần tàn phá khiến ông không còn gì - ông Quảng bộc bạch.
Tương tự, ông Điểu Mai cho biết cả gia đình có hơn 2 ha đất rẫy ở tiểu khu 1535 nhưng bị Công ty Long Sơn san ủi. “Họ tàn phá rẫy gia đình dù chúng tôi có xin để chúng tôi nhổ hết mì” - ông Mai nói.
Người dân tiểu khu 1535 nêu ý kiến với đoàn công tác huyện Tuy Đức trong buổi đối thoại ngày 2-11. Ảnh: NĐ
Còn bà Nguyễn Thị Sen thì mong mỏi đề án tái định canh, định cư để ổn định cho dân sớm được thành thực tế. “Nếu ở đây có thôn ấp, có chính quyền đảm bảo an ninh trật tự thì đâu có vụ Công ty Long Sơn nhiều lần san ủi khiến chúng tôi bức xúc, dẫn đến vụ án đau lòng ngày 23-10” - bà Sen nói.
Về các kiến nghị của người dân mong sớm ổn định đời sống, có đất sản xuất, một lãnh đạo Tỉnh ủy Đắk Nông nói: “Tỉnh đang nỗ lực hết sức để đảm bảo tình hình an ninh trật tự, xử lý nghiêm cá nhân, tổ chức buông lỏng quản lý địa bàn để xảy ra vụ trọng án, giúp người dân yên tâm sản xuất. Đối với những hộ dân không có đất sản xuất, theo đề án ổn định dân cư mà tỉnh đang làm thì ai không có đất sẽ được cấp đất sản xuất. Các ngành chức năng của tỉnh đang xúc tiến việc thành lập khu dân cư ở những nơi này để tiến tới thành lập thôn ấp, xã mới nhằm đảm bảo đời sống người dân được đầy đủ quyền lợi”.
Cũng theo vị lãnh đạo này, trước mắt tỉnh đang khẩn trương lấy ý kiến của người dân để lập ban tự quản ở hai khu dân cư tại tiểu khu 1535. Kế đến là lập trạm y tế. Đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đang làm rõ các vấn đề liên quan và tiếp tục lắng nghe nguyện vọng của người dân để trình phương án lên trung ương xem xét sớm thành lập xã mới như chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình. “Trước đó, năm 2014 tỉnh đã có đề án và có khảo sát tại các khu vực liên quan. Từ đó, tỉnh đã thu hồi hàng ngàn hecta đất giao cho các công ty ở huyện Tuy Đức để bố trí cho dân thiếu đất sản xuất. Trong đó, Công ty Long Sơn chỉ còn để lại 250 ha (trong tổng số hơn 1.000 ha được cho thuê năm 2008 - PV)” - vị này thông tin.

markdown:
![ Đề nghị khởi tố vi phạm của Công ty Long Sơn](http://image.plo.vn/w653/Uploaded/thanhtung/2016_11_09/5-chot_FBCJ.jpg)
“Sau vụ nổ súng, nhiều người dân chúng tôi vẫn thấp thỏm lo sợ người của Công ty Long Sơn tấn công. Tuy nhiên, sự có mặt của chính quyền xã, huyện thường xuyên tại tiểu khu 1535 khiến người dân không còn bất an. Chúng tôi chỉ mong muốn đời sống sớm ổn định, dù là dân di cư, chúng tôi vẫn mong mình được chính quyền xác nhận là công dân của tỉnh” - ông Nguyễn Văn Chu (quê gốc ở xã Bình Minh, huyện Bù Đăng, Bình Phước) bày tỏ.
Cũng như ông Chu, tại buổi họp ngày 2-11 với đoàn công tác huyện Tuy Đức vừa qua, nhiều người dân mong mỏi được chính quyền sớm triển khai lập thôn ấp để ổn định dân cư.
Là người đến sống tại xã Đắk Ngo từ những năm 1996, ông Đàm Đình Quảng (94 tuổi) và vợ phải vất vả khai khẩn được 2 ha rẫy nhưng Công ty Long Sơn đã hai lần tàn phá khiến ông không còn gì - ông Quảng bộc bạch.
Tương tự, ông Điểu Mai cho biết cả gia đình có hơn 2 ha đất rẫy ở tiểu khu 1535 nhưng bị Công ty Long Sơn san ủi. “Họ tàn phá rẫy gia đình dù chúng tôi có xin để chúng tôi nhổ hết mì” - ông Mai nói.
*Người dân tiểu khu 1535 nêu ý kiến với đoàn công tác huyện Tuy Đức trong buổi đối thoại ngày 2-11. Ảnh: NĐ*
Còn bà Nguyễn Thị Sen thì mong mỏi đề án tái định canh, định cư để ổn định cho dân sớm được thành thực tế. “Nếu ở đây có thôn ấp, có chính quyền đảm bảo an ninh trật tự thì đâu có vụ Công ty Long Sơn nhiều lần san ủi khiến chúng tôi bức xúc, dẫn đến vụ án đau lòng ngày 23-10” - bà Sen nói.
Về các kiến nghị của người dân mong sớm ổn định đời sống, có đất sản xuất, một lãnh đạo Tỉnh ủy Đắk Nông nói: “Tỉnh đang nỗ lực hết sức để đảm bảo tình hình an ninh trật tự, xử lý nghiêm cá nhân, tổ chức buông lỏng quản lý địa bàn để xảy ra vụ trọng án, giúp người dân yên tâm sản xuất. Đối với những hộ dân không có đất sản xuất, theo đề án ổn định dân cư mà tỉnh đang làm thì ai không có đất sẽ được cấp đất sản xuất. Các ngành chức năng của tỉnh đang xúc tiến việc thành lập khu dân cư ở những nơi này để tiến tới thành lập thôn ấp, xã mới nhằm đảm bảo đời sống người dân được đầy đủ quyền lợi”.
Cũng theo vị lãnh đạo này, trước mắt tỉnh đang khẩn trương lấy ý kiến của người dân để lập ban tự quản ở hai khu dân cư tại tiểu khu 1535. Kế đến là lập trạm y tế. Đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đang làm rõ các vấn đề liên quan và tiếp tục lắng nghe nguyện vọng của người dân để trình phương án lên trung ương xem xét sớm thành lập xã mới như chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình. “Trước đó, năm 2014 tỉnh đã có đề án và có khảo sát tại các khu vực liên quan. Từ đó, tỉnh đã thu hồi hàng ngàn hecta đất giao cho các công ty ở huyện Tuy Đức để bố trí cho dân thiếu đất sản xuất. Trong đó, Công ty Long Sơn chỉ còn để lại 250 ha (trong tổng số hơn 1.000 ha được cho thuê năm 2008 - PV)” - vị này thông tin.
|
|
Trong một diễn biến mới nhất, theo nguồn tin riêng của PV từ cơ quan điều tra Bộ Công an, cơ quan điều tra đã mời những người liên quan của Công ty Long Sơn đến để làm rõ các vấn đề liên quan vụ án.
Chiều 8-11, trao đổi với
Hiện tổ công tác của huyện vẫn luôn có mặt tại tiểu khu 1535 và các vùng dự án. Ở các vùng dự án thuộc hai xã Đắk Ngo, Quảng Trực có 661 hộ dân đang sinh sống. Tổ công tác đã thông báo cho các hộ dân đăng ký đất ở, đất sản xuất theo dự án ổn định dân di cư tự do ở hai xã này.
Ông
**NGUYỄN ĐỨC**

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=4bJ1WRKuPsywvyhz9AYyTNcg3yW9ve8c4h8tv3X2iHzbl_3XEbollB1c-I6278BtqTRJAwzPI-NrmxJQ2IedYxRkkY8dY66ot1qbLw22fgoU_aQGSxQATr2yQKHEerZAJxCfaYWaGD68OMDun-28XA2; domain=plo.vn; expires=Thu, 31-Aug-2017 05:34:18 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from cache13


text: Bấm mi Hàn Quốc được thực hiện như sau: Bác sĩ sau khi đo vẽ, đánh dấu các điểm bấm mí, sát khuẩn và gây tê vùng nếp mí, đến khi thuốc tê phát huy tác dụng bác sĩ tiến hành kết hợp bấm tại các điểm đã được đánh dấu ban đầu kết hợp với luôn chỉ thẩm mỹ liên tục, tạo sự liên kết giữa nếp mí và sụn mi mắt (hoặc nếp mí và cơ nâng mi), sau đó cố định lại. Quá trình thực hiện nhan mi mat không đau không phải cắt rạch da, ít xâm lấn và hơn nữa vùng nếp mí đã được gây tê nên bạn không có cảm giác đau đớn hay bất kỳ khó chịu nào, đồng thời cũng không để sẹo sau khi thực hiện. =>Tìm hiểu dịch vụ cắt mí mắt. Sau khi bấm mí xong do nếp mí mới được định hình nên có thể tạo cảm giác hơi khó chịu, đau nhẹ nhưng sẽ nhanh chóng hết trong vòng 2-3 ngày. Bạn cũng nên tích cực chườm đá để giảm sưng, đau. Tiến hành chăm sóc mắt, vùng bấm mí theo hướng dẫn của bác sĩ để nếp mí nhanh chóng ổn định. Toàn bộ quá trình bấm mí được thực hiện trong vòng từ 20 – 30 phút, khá nhanh chóng. Sau khi bấm mí xong bạn chỉ cần nghỉ ngơi một chút, ra về trong ngày và đi làm trở lại được vào ngay ngày hôm sau.Bấm mí Hàn Quốc tại Sài Gòn ở đâu đẹp? Với công nghệ hiện đại bậc nhất và đội ngũ bác sĩ giỏi hàng đầu hiện nay, Bệnh viện thẩm mỹ JW Hàn Quốc là địa chỉ uy tín, chất lượng hàng đầu được hàng ngàn khách hàng tin tưởng lựa chọn. Khác với nhiều nơi thực hiện thẩm mỹ khác, JW có các chuyên gia thẩm mỹ tu nghiệp nhiều năm tại Hàn cùng với công nghệ thẩm mỹ được chuyển giao từ bệnh viện thẩm mỹ hàng đầu Jeong Won – Hàn Quốc, vì thế bạn yên tâm khi chọn lựa chúng tôi. Bệnh viện Thẩm mỹ Hàn Quốc JW đạt tiêu chuẩn 5 sao đầu tiên tại Việt Nam mang phong cách thẩm mỹ Hàn Quốc sang trọng, hiện đại với sự đa dạng trong dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thẩm mỹ, hứa hẹn sẽ là “người bạn đồng hành” với mọi khách hàng.

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)


text: Trong khi chiếc xe thử nghiệm đã không được trang bị với các gói tùy chọn Trung tâm Truyền thông, trong đó bao gồm màn hình cảm ứng màu TFT 16.5cm với Sat Nav và ổ cứng 30GB, nó đã đến với một tốt hơn so Toyota Mỹ Đình với trung bình hệ thống Infinity âm thanh, với sáu loa và một bộ khuếch đại 386 watt và loa siêu trầm. không gian vận chuyển hàng hóa không phải là xấu ở mức 495 lít với cả hai hàng ghế trở lên, và đó phát triển đến 935 lít với ghế sau gập lại, và với nhiều chiều cao trần. Từ bên ngoài tuy nhiên, Wrangler mới nhất là khá nhiều thay đổi so với lần lặp cuối cùng và không có khiếu nại từ tôi trong bộ phận đó. Càng nó trông giống như một 1941 'Willys' tốt hơn, từ nơi tôi ngồi. Điều này vẫn còn rất nhiều một lõi cứng tắt tiên phong đường, nhưng ít nhất là bây giờ có một vài tiện nghi hơn sinh vật và bạn có thể nghe iPod của bạn. Bạn vẫn còn có những đặc điểm cổ điển Jeep như bảy uprights lưới tản nhiệt có rãnh (từ chín trên bản gốc) như các bản lề cửa lớp công nghiệp và nhãn hiệu chốt nắp ca-pô, chính xác các vị trí tương tự như khi chúng Toyota Thanh Xuân ở trên mô hình '41, nhưng may mắn, đây là những hiện nhựa, không kim loại. Tất nhiên chiếc Jeep Wrangler là một chiếc xe thực tế hơn nhiều ngày nay với truy cập hàng phía sau dễ dàng đạt được thông qua một hệ thống phân chia cổng sau. Nó cũng là chiếc SUV duy nhất trong lớp của nó mà đôi như là một chuyển đổi với cả hai mui cứng và softtop, hoàn chỉnh với lồng cuộn độn. Có hai truyền động có sẵn trong phạm vi mô hình Wrangler - một động cơ diesel, một xăng - và chúng tôi đã đi cho các động cơ diesel mô-men xoắn giàu. Đó là một Euro 5 compliant 2.8 lít turbo-diesel với một 147kW rất tốt và một con số khổng lồ 460nm mô-men xoắn từ nhỏ nhất là 1600 rpm. Đó là lý do tại sao chúng tôi thích động cơ diesel cho xe SUV như bốn cửa này Wrangler, mà nặng trong lúc gần 2200kg. Nó có thể được ở bên nặng, nhưng nó chắc chắn không làm chậm cho một chiếc xe trong lớp học này và với khả năng off-road này. 0-100km / h sẽ đến chỉ trong 10,7 giây và tốc độ tối đa của nó là 172 km / h. Cung cấp cho nó một khởi động đầy đủ của ga và Wrangler dậy và đi, như không có ngày mai, và có một tấn của mô-men xoắn để kéo dài tiến bộ nhanh chóng lập một nghiêng dốc.Toyota Hoàn Kiếm Tư vấn bán hàng chuyên nghiệp Phạm Thế Luân : 0971730000 số 15 Đường Phạm Hùng-Nam Từ Liêm-Hà Nội.


text:
Các nhà khoa học tin rằng họ đã tìm ra một cách hiệu quả để bảo mật những bệnh án sức khỏe - mã hóa bằng chính nhịp tim của bệnh nhân.
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu nhịp tim làm chìa khóa để mã hóa và giải mã dữ liệu, bởi nhịp tim này của mỗi người là duy nhất.
Phương pháp mới này đang được nhóm nghiên cứu ở Trường đại học Binghamton và trường State, Mỹ nghiên cứu.
“Chi phí và độ phức tạp khiến cho các giải pháp bảo mật truyền thống khó áp dụng cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ xa và di động. Các mô hình chăm sóc di động đó sẽ thay thế dần các phòng khám kiểu cũ, nên chúng tôi muốn tìm một giải pháp hữu hiệu, tiện dụng và rẻ hơn để bảo vệ dữ liệu", Zhanpeng Jin, nghiên cứu sinh ở đại học Binghamton nói.
Hiện tại, phương pháp phổ dụng để ngăn ngừa các hacker ăn cắp các hồ sơ bệnh án điện tử đó là khóa mã hoặc mã hóa dữ liệu. Tuy nhiên, cả hai phương pháp này đều đắt, tốn thời gian và yêu cầu năng lực xử lý máy tính.
Nhưng Jin và đồng nghiệp đang thử nghiệm mã hóa hồ sơ của bệnh nhân bằng dữ liệu nhịp tim lấy từ máy ghi điện tim (ECG). Cảm biến sinh học của ECG gắn lên da, đo nhịp tim và biến thành khóa mã hóa của file dữ liệu.
“Tín hiệu ECG là một thông số sinh lý học rất phổ biến và quan trọng. Nó được phân tích để hiểu được sức khỏe của bệnh nhân. Chúng tôi tận dụng luôn tín hiệu ECG cho việc mã hóa dữ liệu. Bằng cách này, tính an toàn và riêng tư của dữ liệu được nâng cao mà không tốn thêm quá nhiều chi phí”, Jin nói.
Nhịp tim này cũng sẽ chính là mật khẩu để truy cập vào hồ sơ bệnh án của mỗi người.
Một vấn đề hiện nay là nhịp tim của mỗi người cũng không ổn định, bị ảnh hưởng bởi thời gian, tuổi tác, sức khỏe. Nhóm nghiên cứu vẫn đang làm việc để giải quyết vấn đề này.
Ý tưởng sử dụng nhịp tim để mã hóa những thông tin điện tử không phải là mới. Năm 2015, Halifax đã thực hiện thành công một cuộc thử nghiệm cho những khách hàng trực tuyến sử dụng vòng tay Nymi.
Nymi có khả năng đọc nhịp tim của người đeo, thứ được xem là độc nhất vô nhị của con người, giống như dấu vân tay, dùng để xác định bạn là ai.
Trong Nymi có cài một cảm biến có thể kiểm tra được người dùng đang ở đâu. Và khi người đeo Nymi ở gần với thiết bị bảo mật, máy sẽ tự động xác định danh tính và mở khóa tài khoản.
Nymi chỉ hoạt động với nhịp tim của những bệnh nhân đã đăng kí trước trong hệ thống. Điều đó có nghĩa là dù vòng tay bị đánh cắp, người khác cũng không thể “đột nhập” vào để lấy thông tin.
- Chai nhựa thông minh thay đổi màu sắc khi nước hết hạn (22/06/2017)
- Hàn Quốc phát triển thiết bị đeo chữa trầm cảm (22/06/2017)
- Sạc điện thoại có thể hoạt động mãi mãi chỉ với nước sôi và đá lạnh (22/06/2017)
- Công nghệ nhiên liệu sinh học Ethanol xenlulô (22/06/2017)
- Lần đầu tiên con người tạo ra "ánh sáng lỏng" một cách dễ dàng đến thế (20/06/2017)
- Hàn Quốc phát triển phương pháp mới để in ống nano carbon (13/06/2017)
- Kính áp tròng biến mắt người thành máy quay phim (11/06/2017)
- Trí tuệ nhân tạo biến P-700 Nga thành "sát thủ diệt tàu sân bay" (11/06/2017)
- Hiểm họa từ phần mềm độc hại mới xuất hiện trên Google Play (11/06/2017)
- Hyperloop One đề xuất mở tuyến đường ở Anh, biến khoa học viễn tưởng thành hiện thực (09/06/2017)

markdown:
![ ](/Content/UserImages/09022017085729Dung-nhip-tim-de-bao-mat-ho-so-benh-an_1.jpg)
Các nhà khoa học tin rằng họ đã tìm ra một cách hiệu quả để bảo mật những bệnh án sức khỏe - mã hóa bằng chính nhịp tim của bệnh nhân.
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu nhịp tim làm chìa khóa để mã hóa và giải mã dữ liệu, bởi nhịp tim này của mỗi người là duy nhất.
Phương pháp mới này đang được nhóm nghiên cứu ở Trường đại học Binghamton và trường State, Mỹ nghiên cứu.
“Chi phí và độ phức tạp khiến cho các giải pháp bảo mật truyền thống khó áp dụng cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ xa và di động. Các mô hình chăm sóc di động đó sẽ thay thế dần các phòng khám kiểu cũ, nên chúng tôi muốn tìm một giải pháp hữu hiệu, tiện dụng và rẻ hơn để bảo vệ dữ liệu", Zhanpeng Jin, nghiên cứu sinh ở đại học Binghamton nói.
Hiện tại, phương pháp phổ dụng để ngăn ngừa các hacker ăn cắp các hồ sơ bệnh án điện tử đó là khóa mã hoặc mã hóa dữ liệu. Tuy nhiên, cả hai phương pháp này đều đắt, tốn thời gian và yêu cầu năng lực xử lý máy tính.
Nhưng Jin và đồng nghiệp đang thử nghiệm mã hóa hồ sơ của bệnh nhân bằng dữ liệu nhịp tim lấy từ máy ghi điện tim (ECG). Cảm biến sinh học của ECG gắn lên da, đo nhịp tim và biến thành khóa mã hóa của file dữ liệu.
“Tín hiệu ECG là một thông số sinh lý học rất phổ biến và quan trọng. Nó được phân tích để hiểu được sức khỏe của bệnh nhân. Chúng tôi tận dụng luôn tín hiệu ECG cho việc mã hóa dữ liệu. Bằng cách này, tính an toàn và riêng tư của dữ liệu được nâng cao mà không tốn thêm quá nhiều chi phí”, Jin nói.
Nhịp tim này cũng sẽ chính là mật khẩu để truy cập vào hồ sơ bệnh án của mỗi người.
Một vấn đề hiện nay là nhịp tim của mỗi người cũng không ổn định, bị ảnh hưởng bởi thời gian, tuổi tác, sức khỏe. Nhóm nghiên cứu vẫn đang làm việc để giải quyết vấn đề này.
Ý tưởng sử dụng nhịp tim để mã hóa những thông tin điện tử không phải là mới. Năm 2015, Halifax đã thực hiện thành công một cuộc thử nghiệm cho những khách hàng trực tuyến sử dụng vòng tay Nymi.
Nymi có khả năng đọc nhịp tim của người đeo, thứ được xem là độc nhất vô nhị của con người, giống như dấu vân tay, dùng để xác định bạn là ai.
Trong Nymi có cài một cảm biến có thể kiểm tra được người dùng đang ở đâu. Và khi người đeo Nymi ở gần với thiết bị bảo mật, máy sẽ tự động xác định danh tính và mở khóa tài khoản.
Nymi chỉ hoạt động với nhịp tim của những bệnh nhân đã đăng kí trước trong hệ thống. Điều đó có nghĩa là dù vòng tay bị đánh cắp, người khác cũng không thể “đột nhập” vào để lấy thông tin.
*Nguồn:* **khoahoc&phattrien** **95** [](javascript:history.go(-1);)
Về trang trước
![ ](/Content/HomePage/themes/images/return-1.gif)
[](javascript:window.scrollTo(0,0);)
Về đầu trang
![ ](/Content/HomePage/themes/images/top-1.gif)
[Chai nhựa thông minh thay đổi màu sắc khi nước hết hạn](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3070)(22/06/2017) [Hàn Quốc phát triển thiết bị đeo chữa trầm cảm](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3071)(22/06/2017) [Sạc điện thoại có thể hoạt động mãi mãi chỉ với nước sôi và đá lạnh](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3072)(22/06/2017) [Công nghệ nhiên liệu sinh học Ethanol xenlulô](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3074)(22/06/2017) [Lần đầu tiên con người tạo ra "ánh sáng lỏng" một cách dễ dàng đến thế](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3065)(20/06/2017) [Hàn Quốc phát triển phương pháp mới để in ống nano carbon](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3058)(13/06/2017) [Kính áp tròng biến mắt người thành máy quay phim](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3049)(11/06/2017) [Trí tuệ nhân tạo biến P-700 Nga thành "sát thủ diệt tàu sân bay"](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3050)(11/06/2017) [Hiểm họa từ phần mềm độc hại mới xuất hiện trên Google Play](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3051)(11/06/2017) [Hyperloop One đề xuất mở tuyến đường ở Anh, biến khoa học viễn tưởng thành hiện thực](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3047)(09/06/2017)
|
|![]()
|
|


text:
Thực hiện Nghị quyết 36a của Chính phủ ban hành ngày 14/10/2015 về chính phủ điện tử và Quyết định số 1819/QĐ-TTg ngày 26/10/2015 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình quốc gia ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2016 - 2020. Thời gian vừa qua, TP Hà Nội đã tích cực đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước Thành phố, xây dựng chính quyền điện tử và Thành phố thông minh theo hướng tổng thể, đồng bộ và sử dụng chung thống nhất trên một hệ thống.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 dựa trên sự phát triển của CNTT đang được các quốc gia, trong đó có Việt Nam đẩy mạnh triển khai để ứng dụng vào vào mọi lĩnh vực của Đời sống - Kinh tế - Xã hội. Vì vậy, TP Hà Nội xác định giải pháp quan trọng trong quá trình triển khai ứng dụng CNTT là tăng cường hợp tác, trao đổi với các tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực CNTT.
Do đó, TP Hà Nội và Microsoft đã thống nhất ký kết nội dung biên bản ghi nhớ để phối hợp triển khai chính quyền điện tử, xây dựng Thành phố thông minh.
Hà Nội cùng Microsoft hợp tác xây dựng thành phố thông minh
Theo đó, Microsoft sẽ tham gia tư vấn, hỗ trợ các ứng dụng CNTT để xây dựng chính quyền điện tử, xây dựng thành phố thông minh như: Triển khai y tế thông minh; Phối hợp xây dựng thành phố an toàn và phát triển bền vững; Tư vấn triển khai không gian làm việc hiện đại ứng dụng bộ công cụ Office 365; Ứng dụng bộ công cụ Office 365 miễn phí cho hệ thống giáo dục trên địa bàn...Ngoài ra, Microsoft cũng sẽ hỗ trợ Hà Nội trong việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, chuyên gia vận hành, quản trị các hệ thống thông tin và học tập mô hình, kinh nghiệm triển khai chính phủ điện tử.
Về phát triển ngành công nghiệp CNTT, thúc đẩy khởi nghiệp; hai bên sẽ phối hợp tổ chức các cuộc thi sáng tạo tại Vườn ươm Doanh nghiệp CNTT đổi mới sáng tạo Hà Nội nhằm thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo. Microsoft cung cấp công cụ phần mềm và hạ tầng đám mây miễn phí cho các cá nhân, tổ chức khởi nghiệp về CNTT của Vườn ươm doanh nghiệp CNTT đổi mới sáng tạo Hà Nội thông qua chương trình BizSpark (hỗ trợ không gian số). Đồng thời, phối hợp với Sở GD-ĐT tổ chức các cuộc thi giáo viên sáng tạo tại các trường học địa bàn thành phố, nâng cao năng lực giảng dạy CNTT.
Về an toàn thông tin, Microsoft Việt Nam sẽ cung cấp cho Thành phố kinh nghiệm mà Microsoft đã triển khai trên toàn cầu; giới thiệu giải pháp an ninh thông tin mạng (Cyber Security); phối hợp trong việc xây dựng trung tâm giám sát và điều hành tập trung của thành phố Hà Nội....
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Ngô Văn Quý cho biết, việc TP Hà Nội và Microsoft hợp tác sẽ là điều kiện rất tốt để đẩy mạnh ứng dụng CNTT, xây dựng thành phố thông minh với các công nghệ tiên tiến, hiện đại và cập nhật nhất, nhằm phục vụ tốt nhất người dân và doanh nghiệp”.
Sự kiện này không chỉ khẳng định bước tiến quan trọng củng cố cam kết của lãnh đạo Hà Nội trong việc xây dựng kế hoạch phát triển Công nghiệp CNTT của Thành phố giai đoạn 2016 – 2020, cũng như quyết tâm trong việc xây dựng chính quyền điện tử, thành phố thông minh.
- Nhiều kỳ vọng vào Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi) (13/06/2017)
- Giải 'Quả cầu vàng' cho tài năng trẻ Khoa học công nghệ (11/06/2017)
- Thủ tướng: Bộ KH&CN tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng KH&CN (11/06/2017)
- Ứng dụng công nghệ tiên tiến để khử mùi nhà máy sản xuất bột cá làm thức ăn chăn nuôi (31/05/2017)
- Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2016 được trao cho 45 công trình xuất sắc trong các lĩnh vực (30/05/2017)
- 8 học sinh Việt Nam giành giải thưởng tại Mỹ (22/05/2017)
- Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về KH&CN quân sự, quốc phòng (18/05/2017)
- Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực khoa học và công nghệ ở trong nước (17/05/2017)
- Lễ công bố "Giải thưởng Khoa học Công nghệ Việt Nam, Giải thưởng WIPO năm 2016" (17/05/2017)
- Cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ tạo ra nhiều việc làm mới, ngành nghề mới (17/05/2017)

markdown:
Thực hiện Nghị quyết 36a của Chính phủ ban hành ngày 14/10/2015 về chính phủ điện tử và Quyết định số 1819/QĐ-TTg ngày 26/10/2015 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình quốc gia ứng dụng
[công nghệ](http://vietq.vn/khoa-hoc-cong-nghe-c6/) thông tin (CNTT) trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2016 - 2020. Thời gian vừa qua, TP Hà Nội đã tích cực đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước Thành phố, xây dựng chính quyền điện tử và Thành phố thông minh theo hướng tổng thể, đồng bộ và sử dụng chung thống nhất trên một hệ thống.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 dựa trên sự phát triển của CNTT đang được các quốc gia, trong đó có Việt Nam đẩy mạnh triển khai để ứng dụng vào vào mọi lĩnh vực của Đời sống - Kinh tế - Xã hội. Vì vậy, TP Hà Nội xác định giải pháp quan trọng trong quá trình triển khai ứng dụng CNTT là tăng cường hợp tác, trao đổi với các tập đoàn,
[doanh nghiệp](http://vietq.vn/doanh-nghiep-sub18/) hàng đầu trong lĩnh vực CNTT.
Do đó, TP Hà Nội và Microsoft đã thống nhất ký kết nội dung biên bản ghi nhớ để phối hợp triển khai chính quyền điện tử, xây dựng Thành phố thông minh.
![Hà Nội cùng Microsoft hợp tác xây dựng thành phố thông minh - ảnh 1 Hà Nội cùng Microsoft hợp tác xây dựng thành phố thông minh - ảnh 1](http://media.vietq.vn/files/huyhung/2017/03/14/thanh-pho-thong-minh.jpg)
## Hà Nội cùng Microsoft hợp tác xây dựng thành phố thông minh
Theo đó, Microsoft sẽ tham gia tư vấn, hỗ trợ các ứng dụng CNTT để xây dựng chính quyền điện tử, xây dựng thành phố thông minh như: Triển khai y tế thông minh; Phối hợp xây dựng thành phố an toàn và phát triển bền vững; Tư vấn triển khai không gian làm việc hiện đại ứng dụng bộ công cụ Office 365; Ứng dụng bộ công cụ Office 365 miễn phí cho hệ thống giáo dục trên địa bàn...Ngoài ra, Microsoft cũng sẽ hỗ trợ Hà Nội trong việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, chuyên gia vận hành, quản trị các hệ thống thông tin và học tập mô hình, kinh nghiệm triển khai chính phủ điện tử.
Về phát triển ngành công nghiệp CNTT, thúc đẩy khởi nghiệp; hai bên sẽ phối hợp tổ chức các cuộc thi sáng tạo tại Vườn ươm Doanh nghiệp CNTT đổi mới sáng tạo Hà Nội nhằm thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo. Microsoft cung cấp công cụ phần mềm và hạ tầng đám mây miễn phí cho các cá nhân, tổ chức khởi nghiệp về CNTT của Vườn ươm doanh nghiệp CNTT đổi mới sáng tạo Hà Nội thông qua chương trình BizSpark (hỗ trợ không gian số). Đồng thời, phối hợp với Sở GD-ĐT tổ chức các cuộc thi giáo viên sáng tạo tại các trường học địa bàn thành phố, nâng cao năng lực giảng dạy CNTT.
Về an toàn thông tin, Microsoft Việt Nam sẽ cung cấp cho Thành phố kinh nghiệm mà Microsoft đã triển khai trên toàn cầu; giới thiệu giải pháp
[an ninh ](http://vietq.vn/an-ninh-hinh-su-sub27/)thông tin mạng (Cyber Security); phối hợp trong việc xây dựng trung tâm giám sát và điều hành tập trung của thành phố Hà Nội....
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Ngô Văn Quý cho biết, việc TP Hà Nội và Microsoft hợp tác sẽ là điều kiện rất tốt để đẩy mạnh ứng dụng CNTT, xây dựng thành phố thông minh với các công nghệ tiên tiến, hiện đại và cập nhật nhất, nhằm phục vụ tốt nhất người dân và doanh nghiệp”.
Sự kiện này không chỉ khẳng định bước tiến quan trọng củng cố cam kết của lãnh đạo Hà Nội trong việc xây dựng kế hoạch phát triển Công nghiệp CNTT của Thành phố giai đoạn 2016 – 2020, cũng như quyết tâm trong việc xây dựng chính quyền điện tử, thành phố thông minh.
*Nguồn:* **vietq.vn** **134** [](javascript:history.go(-1);)
Về trang trước
![ ](/Content/HomePage/themes/images/return-1.gif)
[](javascript:window.scrollTo(0,0);)
Về đầu trang
![ ](/Content/HomePage/themes/images/top-1.gif)
[Nhiều kỳ vọng vào Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi)](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3057)(13/06/2017) [Giải 'Quả cầu vàng' cho tài năng trẻ Khoa học công nghệ](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3052)(11/06/2017) [Thủ tướng: Bộ KH&CN tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng KH&CN](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3053)(11/06/2017) [Ứng dụng công nghệ tiên tiến để khử mùi nhà máy sản xuất bột cá làm thức ăn chăn nuôi](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3022)(31/05/2017) [Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2016 được trao cho 45 công trình xuất sắc trong các lĩnh vực](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3019)(30/05/2017) [8 học sinh Việt Nam giành giải thưởng tại Mỹ](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3008)(22/05/2017) [Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về KH&CN quân sự, quốc phòng](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3005)(18/05/2017) [Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực khoa học và công nghệ ở trong nước](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/2999)(17/05/2017) [Lễ công bố "Giải thưởng Khoa học Công nghệ Việt Nam, Giải thưởng WIPO năm 2016"](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3000)(17/05/2017) [Cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ tạo ra nhiều việc làm mới, ngành nghề mới](http://sokhcn.baria-vungtau.gov.vn/ManagementNews/DetailNew/3001)(17/05/2017)
|
|![]()
|
|