text:
VietnamHoteliers.Forum
Một con chim én không thể làm nên mùa xuân, mời các bạn chung tay đóng góp bài viết về Qui trình nghiệp vụ hoặc Bài viết chuyên môn, nhằm làm phong phú thêm kho tài liệu chuyên môn quản lý khách sạn. Xin đừng thụ động, đừng đứng ngoài lề, ai biết chuyên môn nào thì tham gia chuyên môn đó, có kinh nghiệm lĩnh vực nào thì tham gia lĩnh vực đó, không chuyên môn, không kinh nghiệm thì cùng online để ủng hộ Vietnam Hoteliers
Henry Minh
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Advanced Search
VietnamHoteliers.Forum
::
Forum
::
Diễn đàn Spa
Share
|
Sơ đồ tổ chức Spa và lương bổng
Tác giả
Thông điệp
H??ng
Khách viếng thăm
Tiêu đề: Sơ đồ tổ chức Spa và lương bổng
12th December 2010, 2:14 pm
Tôi không có kinh nghiệm nhiều lắm về các tổ chức nhân sự của Spa như thế nào?
Một người bạn cung cấp cho tôi các chức danh chính trong bộ phận Spa như thế này:
Therapist ( nhân viên trị liệu)
Spa Attendant (nhân viên dọn phòng)
Locker boy (nhân viên phòng giữ đồ)
Spa Receptionist (lễ tân)
Fitness Instructor (huấn luyện viên phòng tập)
Ngoài ra còn có nhân viên Hớt uốn tóc, Làm móng tay và chân.., Xăm nghệ thuật, Trang điểm..
Tôi không biết nên chia họ thành nhóm như thế nào để quản lý.
Bên cạnh đó, chính sách lương của nhân viên cũng khác nhau.
Therapist thì vừa hưởng lương cộng với commission. Lương tương đối thấp và cố định, còn commission tùy thuộc và số lượng treatments và loại treaments mà họ đã làm trong tháng...Một therapist có mức lương 1 triệu có thể thu nhập khoảng 3 triệu / tháng nếu đông khách.
Tôi nghe nói có cơ sở chỉ trả 60% mức lương đã ký trên hợp đồng. Tôi hỏi họ sao lại rắc rối thế, trả bao nhiêu ghi bấy nhiêu. Họ bảo mức 100% sẽ trả cho những ngày nghỉ ốm đau, thai sản, phép năm...vì những ngày này nhân viên therapist không có commission.
Commission cũng không đơn giản, tùy từng loại treatment, mỹ phẩm, ...mà mức chia cũng khác nhau....khoảng 10.000 đồng đến 50.000 đồng.
Nhân viên sales thì lại trả theo tỷ lệ doanh thu mà họ mang về...
Các vị trí khác thì lương trả theo hợp đồng lao động
Nói chung, tôi thật sự chưa hiểu lắm về các tổ chức, điều hành và cơ cấu trả lương cho nhân viên trong bộ phận Spa..
Các anh chị có kinh nghiệm xin chỉ giáo cho em với.... Đa Tạ
Sơ đồ tổ chức Spa và lương bổng
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
VietnamHoteliers.Forum
::
Forum
::
Diễn đàn Spa
VietnamHoteliers.Forum
::
Forum
::
Diễn đàn Spa
Chuyển đến
:
Chọn Diễn Đàn
|
|--Tin Đó Đây - News About...
|--Forum
| |--Diễn đàn nghề Lễ Tân
| |--Diễn đàn nghề Bàn
| |--Diễn đàn nghề Buồng
| |--Diễn đàn nghề Bếp
| |--Diễn đàn nghề Kế toán
| |--Diễn đàn nghề Nhân sự
| |--Diễn đàn nghề Sales
| |--Diễn đàn Spa
| |--Diễn đàn Engineering
|
|--Job Description
| |--Job Description HSK
| |--Job Description F&B Service
| |--Job Description FB Production
| |--Job Description FO
| |--Job Description Finance
| |--Job Description HR
| |--Job Description Sales
| |--Job Description Engineering
|
|--Bài Học Cuộc Sống
Tìm kiếm
Inside
G
o
o
g
l
e
Display results as :
Posts
Topics
Advanced Search
LIVE CHAT
Máy bay Indonesia rơi trúng khách sạn, ít nhất 30 người chết
Gắn bọ điện tử vào khăn tắm để chống trộm
Những yêu cầu kỳ quặc từng xuất hiện trong khách sạn
Lý do hủy tour và phòng khiến hãng du lịch sững sờ
Những bí mật chỉ nhân viên khách sạn mới biết
Nữ Việt kiều kiện 9 tờ báo VN đăng clip “nhạy cảm” của Đại đức Thích Chúc Minh
Những chủ đề kiêng kỵ ở châu Á
Du khách Nga chết khỏa thân trong khu du lịch
Đòi nợ chủ quán không được quay sang chém khách tử vong tại Vĩnh Hiệp, TP Nha Trang
10 phim hoạt hình được chờ đợi năm 2015
Free forum
|
©
phpBB
|
Free forum support
|
Liên hệ
|
Report an abuse
|
Sosblogs.com
Tài Liệu
|
Forum

markdown:
|VietnamHoteliers.Forum|
|Một con chim én không thể làm nên mùa xuân, mời các bạn chung tay đóng góp bài viết về Qui trình nghiệp vụ hoặc Bài viết chuyên môn, nhằm làm phong phú thêm kho tài liệu chuyên môn quản lý khách sạn. Xin đừng thụ động, đừng đứng ngoài lề, ai biết chuyên môn nào thì tham gia chuyên môn đó, có kinh nghiệm lĩnh vực nào thì tham gia lĩnh vực đó, không chuyên môn, không kinh nghiệm thì cùng online để ủng hộ Vietnam Hoteliers|
Henry Minh
![]()
![]()
![]()


text:
/
hóa mỹ phẩm
Nippon Store chuyên hàng tiêu dùng Nhật Bản
Nippon Store chuyên hàng tiêu dùng Nhật Bản, hóa mỹ phẩm, thực phẩm chức năng nội địa Nhật Bản…Nippon Store hiện đang sử dụng phần mềm bán hàng VNUNI làm công cụ quản lý. * Thông tin triển khai phần mềm bán hàng VNUNI cho Nippon Store 1. Bản quyền phần mềm – 01 License cho 01 máy bán hàng – 01 License […]
Shop Hàng Thái Lan Chính Hiệu
Shop Hàng Thái Lan Chính Hiệu: Chuyên bán buôn, bán lẻ các sản phẩm từ Thái lan như: Đồ gia dụng, hóa mỹ phẩm, quần áo, giầy dép Hiện đang sử dụng phần mềm bán hàng VNUNI làm công cụ quản lý. Cách khách hàng nào yêu thích hàng tiêu dùng Thái Lan thì ghé qua shop tham […]
Hỗ trợ khách hàng
"Tôi đã tìm hiểu rất kĩ khá nhiều đối tác cung cấp phần mềm bán hàng uy tín trên thị trường, và cuối cùng chúng tôi chọn phần mềm bán hàng của Công ty Cổ phần VNUNI làm giải pháp quản lý cho Siêu thị Ngọc Xuân. Phần mềm bán hàng VNUNI đã hỗ trợ rất nhiều trong công việc quản lý kinh doanh của chúng tôi."
Ông Lê Tuyển
Siêu Thị Ngọc Xuân - TP. Cao Bằng

markdown:
/
# hóa mỹ phẩm
[Nippon Store chuyên hàng tiêu dùng Nhật Bản](http://vnuni.vn/nippon-store-chuyen-hang-tieu-dung-nhat-ban/)
Nippon Store chuyên hàng tiêu dùng Nhật Bản, hóa mỹ phẩm, thực phẩm chức năng nội địa Nhật Bản…Nippon Store hiện đang sử dụng phần mềm bán hàng VNUNI làm công cụ quản lý. * Thông tin triển khai phần mềm bán hàng VNUNI cho Nippon Store 1. Bản quyền phần mềm – 01 License cho 01 máy bán hàng – 01 License […]
[Shop Hàng Thái Lan Chính Hiệu](http://vnuni.vn/shop-hang-thai-lan-chinh-hieu/)
Shop Hàng Thái Lan Chính Hiệu: Chuyên bán buôn, bán lẻ các sản phẩm từ Thái lan như: Đồ gia dụng, hóa mỹ phẩm, quần áo, giầy dép Hiện đang sử dụng phần mềm bán hàng VNUNI làm công cụ quản lý. Cách khách hàng nào yêu thích hàng tiêu dùng Thái Lan thì ghé qua shop tham […]
#### Hỗ trợ khách hàng
"Tôi đã tìm hiểu rất kĩ khá nhiều đối tác cung cấp phần mềm bán hàng uy tín trên thị trường, và cuối cùng chúng tôi chọn phần mềm bán hàng của
**Công ty Cổ phần VNUNI** làm giải pháp quản lý cho **Siêu thị Ngọc Xuân**. Phần mềm bán hàng **VNUNI **đã hỗ trợ rất nhiều trong công việc quản lý kinh doanh của chúng tôi." **Ông Lê Tuyển**
Siêu Thị Ngọc Xuân - TP. Cao Bằng

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Link: <http://vnuni.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://vnuni.vn/tag/hoa-my-pham/>; rel="canonical"

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Trung tâm Tin tức VTV24-Thứ ba, ngày 19/07/2016 21:39 GMT+7
Chính phủ El Salvador đang vấp phải nhiều tranh cãi, xoay quanh đề xuất, nâng mức phạt từ đối với phụ nữ phá thai tại nước này lên tới 50 năm tù giam, mức án tương đương dành cho tội phạm giết người tàn ác.
Mặc dù theo luật hiện hành, phụ nữ phá thai hoặc người hỗ trợ phá thai sẽ bị phạt tù lên đến 40 năm, không có ngoại lệ, kể cả nạn nhân bị hiếp dâm, loạn luân, hay sức khỏe của người mẹ không đảm bảo cho con.
Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Mỹ: Bắt giữ số lượng trang sức giả 31 triệu USD
VTV.vn - Cảnh sát Miami, Mỹ đã bắt giữ 2 người đàn ông và thu giữ số lượng trang sức giả lớn, trị giá lên tới 31 triệu USD.
Sập nhà 3 người tử vong ở Cao Bằng: Mòn mỏi chờ...
Cả làng bị ngộ độc thực phẩm tại Myanmar
Kiến nghị Hà Nội xử lý tập thể, cá nhân vụ chặt...
Phát hiện hàng nghìn bao chất thải giữa rừng tràm...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

WARC-Truncated: length

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding

Server: vtv-rp

FilterID: ft


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Góc khán giả
Đăng nhập
Đăng ký
VTV News-Thứ ba, ngày 05/01/2016 19:46 GMT+7
70 năm trước, ngày 06/01/1946 đã đi vào lịch sử dân tộc như một dấu mốc quan trọng. Đây là ngày lần đầu tiên người dân Việt Nam được đi bầu cử, được thụ hưởng quyền dân chủ đầu tiên với tư cách công dân một nước độc lập.
Cuộc tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sự lựa chọn dân chủ, bình đẳng, tự do của tất cả công dân Việt Nam đã hoàn toàn thắng lợi. Từ Quốc dân Đại hội Tân Trào tới cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong cả nước đến nay, Quốc hội đã trải qua 70 năm lịch sử với 13 khóa Quốc hội được thành lập. 70 năm trôi qua nhưng những ý nghĩa về thắng lợi của ngày tổng tuyển cử đầu tiên đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Cuộc tổng tuyển cử ngày 06/01/1946 không chỉ là cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên của dân tộc mà còn là lần đầu khẳng định quyền làm chủ, cũng như xác lập trách nhiệm và danh dự của người dân một nước độc lập, tự do. Thực tế, nhân dân ta đã bầu ra những đại biểu Quốc hội xứng đáng, một Quốc hội xứng đáng của mình, để từ đó, chính Quốc hội dân chủ ấy đã thành lập một Chính phủ hợp pháp để chăm lo đời sống ấm no và hạnh phúc của nhân dân.
Hướng tới sự kiện đặc biệt này, tối 04/01 vừa qua, Đài THVN đã thực hiện cầu truyền hình đặc biệt mang tên "Đại diện cho dân" ở hai điểm cầu Hà Nội và Tuyên Quang để nhìn lại những dấu mốc quan trọng nhất trong lịch sử Quốc hội Việt Nam. Và sáng mai (06/01), lễ kỷ niệm 70 năm ngày tổng tuyển cử đầu tiên sẽ diễn ra tại phòng Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Buổi lễ sẽ được Đài THVN truyền hình trực tiếp vào 08h30 trên kênh VTV1.
Mời quý vị chú ý đón xem!
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam tại TV Online!
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Trịnh Thăng Bình hạnh phúc vì được Ốc Thanh Vân... ru ngủ
VTV.vn - Trong tập 11 Biệt tài tí hon, khán giả sẽ được chứng kiến nhiều khoảnh khắc hài hước của Trịnh Thăng Bình và Ốc Thanh Vân, trong đó có màn ru ngủ.
Xem lại series phim tài liệu Sắc màu Nhật Bản mùa...
90 phút để hiểu: Bàn chuyện dạy thêm - học thêm,...
VTV TRỰC TIẾP Giờ Trái đất 2017 (20h30, VTV1)
Café Sáng với VTV3: Nhìn lại ba MV mới lãng mạn...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Hoài Thu (Ban Thời sự)-Thứ ba, ngày 10/11/2015 19:27 GMT+7
Đã xuất hiện một số lo lắng của khách hàng về chất lượng dịch vụ hay giá cả của sản phẩm nhưng nếu nhìn vào lượng đơn đặt hàng khổng lồ các nhà bán lẻ Trung Quốc tiếp nhận trong "Ngày độc thân" này cũng dễ hiểu vì sao họ vẫn gặp phải sơ suất khi phục vụ các khách hàng. Sự kiện mua sắm trực tuyến lớn này tại Trung Quốc trong 3 năm qua đều đạt những kỷ lục mới về số lượng hàng được bán và đương nhiên là khoản doanh thu kỷ lục. Và giới quan sát dự đoán, Ngày độc thân năm nay cũng không phải là ngoại lệ.
Việc giảm giá mạnh các mặt hàng đã ngay lập tức mang lại thành công cho các tập đoàn bán lẻ Trung Quốc. Năm ngoái, người tiêu dùng đã chi hơn 57 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 9,3 tỷ USD) chỉ để mua hàng của Tập đoàn Alibaba, vượt xa con số 1,5 tỷ USD các khách hàng trực tuyến Mỹ đã bỏ ra trong "Ngày thứ Sáu đen tối".
Theo thống kê của Alibaba, trong 17 phút đầu tiên của ngày 11/11 năm ngoái, số hàng trị giá hơn 1 tỷ USD đã được bán. Công ty tư vấn Nielsen (Mỹ) dự báo, ngày Độc thân năm nay, người tiêu dùng Trung Quốc sẽ chi trung bình 1.761 Nhân dân tệ (tương đương 277 USD), tăng 22% so với mức chi năm ngoái.
Alibaba ước tính 1,7 triệu người giao hàng, 400.000 phương tiện giao hàng, 5.000 nhà kho và 200 máy bay sẽ được tập đoàn này cùng các đối tác sử dụng để giao hàng cho khách trong năm nay. Bưu điện Trung Quốc ước tính hơn 760 triệu kiện hàng sẽ được vận chuyển trong ngày mai, tăng so với 540 triệu kiện hàng của năm ngoái.
Năm ngoái hơn 1 triệu sản phẩm được chào bán nhưng năm nay con số này sẽ tăng lên hơn 6 triệu sản phẩm từ 40.000 nhà bán lẻ và 30.000 nhãn hàng trên toàn Trung Quốc.
Bloomberg dự báo sức mua của người dân Trung Quốc năm nay có thể tăng cao khi các nhà bán lẻ nước này có thêm các chính sách giao hàng và hoàn tiền miễn phí khi trả lại hàng.
Cũng phải nói thêm là trong bối cảnh xuất khẩu của Trung Quốc liên tục sụt giảm thì việc kích cầu nội địa thông qua những sự kiện mua sắm đặc biệt như ngày Độc thân, chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả tốt đối với kinh tế nước này. Nhất là khi số lượng người giàu và tầng lớp trung lưu của Trung Quốc - những người có điều kiện kinh tế tốt - tăng nhiều trong thời gian qua, vượt cả ở Mỹ.
Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam TV Online.
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Gần 7.000 người tham dự đám cưới tập thể lớn kỷ lục tại Mexico City
VTV.vn - Sự kiện này đã phá vỡ kỷ lục thế giới về đám cưới tập thể đông nhất được thiết lập vào năm 2016 cũng chính tại Mexico City với hơn 2.000 cặp đôi tham dự.
Hàn Quốc: Nhiều trường không có học sinh lớp 1 mới...
Người mẹ Mỹ livestream bạo hành hai con trên...
Chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật làm từ đĩa...
Thú vị ngày lễ dành cho cún cưng
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Thể thao Việt Nam
Đăng nhập
Đăng ký
-Thứ hai, ngày 02/02/2015 06:35 GMT+7
Cùng chuyên mục
Vũ Thị Trang toàn thắng cả 2 nội dung ở giải cầu lông Ciputra Hà Nội 2016
VTV.vn - Trong ngày thi đấu thứ 3 giải cầu lông Ciputra Hà Nội 2016, Vũ Thị Trang đã giành chiến thắng ở cả 2 nội dung.
Nguyễn Trần Duy Nhất và chức VĐTG lần thứ 5
Những VĐV thể thao Việt Nam vinh dự được gặp Chủ...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Thông tin tổng hợp
Đăng nhập
Đăng ký
-Thứ năm, ngày 23/10/2014 14:35 GMT+7
Cùng chuyên mục
Vai diễn chú ý của bạn gái Johnny Trí Nguyễn trong phim “Cô hầu gái”
Sở hữu thần thái, ánh mắt đầy ma mị, cùng nét diễn khi mềm yếu, lúc mạnh mẽ, Nhung Kate đã đảm nhận xuất sắc vai diễn nặng ký trong phim Cô hầu gái, một phim kinh dị xuất sắc của điện ảnh Việt. Đây cũng là lần đầu tiên bạn gái Johnny Trí Nguyễn thể hiện cảnh nóng gây tranh cãi trong một phim ma.
Daniel Craig có trở lại với 007 trong James Bond...
Gia đình nhà thơ Xuân Quỳnh: Những băn khoăn đã...
Tâm sự của MC 8X vừa gia nhập Thời sự 19h VTV
Trần Nhất Hoàng chia sẻ những giấc mơ về Trần Lập
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Theo TTXVN-Thứ hai, ngày 17/08/2015 11:18 GMT+7
Thông báo của văn phòng trên cho biết, ông Abadi đã cắt giảm 3 chức vụ Phó Thủ tướng và 4 Bộ, đồng thời hợp nhất thêm 4 Bộ nữa vào các Bộ khác.
Trước đó, ngày 9/8, ông Abadi đã công bố một kế hoạch cải cách sâu rộng, trong đó đáng chú ý là đề xuất bãi bỏ 3 chức vụ Phó Tổng thống và 3 chức vụ Phó Thủ tướng.
Kế hoạch trên được Thủ tướng Abadi đưa ra nhằm hạn chế tình trạng tham nhũng, sắp xếp bộ máy Chính phủ theo hướng hợp lý hóa để nâng cao hiệu quả làm việc và chất lượng dịch vụ công.
Động thái trên diễn ra sau khi làn sóng biểu tình phản đối nạn tham nhũng đã nổ ra ở khắp thủ đô Baghdad và một số thành phố miền Nam nước này.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam tại TV Online!
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Hong Kong (Trung Quốc): Thang cuốn bất ngờ đảo chiều, ít nhất 18 người bị thương
VTV.vn - Sự cố trên xảy ra tại trung tâm mua sắm Langham khi một thang cuốn đông người đang đi lên đột ngột đảo chiều khiến hàng chục người mất thăng bằng và rơi xuống đất.
Thế giới bàng hoàng sau vụ tấn công khủng bố ở Anh
60 năm Hiệp ước Rome và những thử thách sống còn...
Chính phủ Brazil phát lệnh thu hồi thịt nghi vấn
Ứng cử viên Tổng thống Pháp Marine Le Pen thăm Nga
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Trường Sơn (Phóng viên VTV thường trú tại Mỹ - thoisu@vtv.vn)-Thứ sáu, ngày 15/05/2015 11:29 GMT+7
Hôm 14/5, các nghị sỹ của hai phe Dân chủ và Cộng hoà tại Thượng viện Mỹ đã đạt được thoả hiệp bước ngoặt, mở ra khả năng Dự luật TPA sẽ được Thượng viện thông qua trong tuần tới.
Trong cuộc bỏ phiếu ngày 14/5, Dự luật TPA đã nhận được 65 phiếu thuận, trong đó có 13 phiếu từ các nghị sỹ Dân chủ và do đó đã chính thức được đưa ra thảo luận tại Thượng viện.
Trước cuộc bỏ phiếu này thì ba dự luật riêng rẽ về chống thao túng tiền tệ và về hỗ trợ thương mại với châu Phi và về hỗ trợ người Mỹ bị ảnh hưởng bởi TPP cũng đã nhận đủ số phiếu để được đưa ra thảo luận tại Thượng viện. 3 dự luật này là điều kiện mà phe Dân chủ đã đặt ra để đổi lấy sự ủng hộ của họ cho Dự luật TPA.
Dự kiến, thứ Ba tuần tới Thượng viện Mỹ sẽ bỏ phiếu một lần nữa về các điều khoản bổ sung của Dự luật TPA và sẽ tiến hành bỏ phiếu chính thức thông qua dự luật này trước khi Quốc hội Mỹ bước vào 1 tuần nghỉ lễ bắt đầu từ ngày 22/5 tới.
Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam TV Online.
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Hong Kong (Trung Quốc): Thang cuốn bất ngờ đảo chiều, ít nhất 18 người bị thương
VTV.vn - Sự cố trên xảy ra tại trung tâm mua sắm Langham khi một thang cuốn đông người đang đi lên đột ngột đảo chiều khiến hàng chục người mất thăng bằng và rơi xuống đất.
Thế giới bàng hoàng sau vụ tấn công khủng bố ở Anh
60 năm Hiệp ước Rome và những thử thách sống còn...
Chính phủ Brazil phát lệnh thu hồi thịt nghi vấn
Ứng cử viên Tổng thống Pháp Marine Le Pen thăm Nga
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
PV (Theo ICT News)-Thứ hai, ngày 11/05/2015 18:21 GMT+7
Nếu bạn thường xuyên chụp những tấm ảnh lờ mờ bằng di động, đừng quá lo lắng. Một số mẹo dưới đây sẽ giúp bạn khắc phục tình trạng này.
Giữ chắc tay
Rung tay sẽ làm ảnh bị nhòe. Do vậy, bước đầu tiên để có một tấm ảnh sắc nét là giữ chặt thiết bị. Nếu cảm thấy tay của bạn chưa đủ vững chãi, bạn có thể tìm mua 1 trong số các tripod mini được thiết kế riêng cho smartphone đang bán cho thị trường. Nếu không, hãy dùng cả hai tay để giữ và hít một hơi thật sâu trước khi chụp.
Rung tay cũng có thể xảy ra khi bạn chạm vào màn hình để chụp. Để giảm khả năng này, sử dụng chế độ hẹn giờ chụp trên điện thoại. Một số thiết bị có phím cứng, thậm chí dùng cả tai nghe để kích hoạt chụp ảnh thay vì nhấn vào biểu tượng trên màn hình.
Giải pháp tiếp theo là dùng chiếc điện thoại có tính năng chống rung quang học. Một số mẫu máy bạn nên tham khảo là Apple iPhone 6 Plus, Samsung Galaxy Note 4, Nexus 6, Lumia 930.
Ngoài ra, một số ứng dụng camera gốc hoặc của bên thứ ba cũng cung cấp tính năng chống rung quang học/chống rung điện tử. Trên thiết bị Android, bạn thử tìm trong trình đơn cài đặt để xem có tùy chọn chống rung nào không.
Với người dùng iOS, ProCamera (4,99 USD) có tính năng chống rung, còn người dùng Android nên thử Camera FV-5 (85.840 đồng).
Lau sạch ống kính
Gần đây bạn có lau ống kính trên điện thoại không? Nếu chưa, hãy làm ngay vì nhiều khả năng ống kính sẽ bị bám vân tay hay bám bụi trong quá trình sử dụng. Chúng sẽ làm cho ảnh bị mờ, không lấy nét được. Bạn nên dùng một miếng vải mềm để lau, tốt nhất là dùng loại vải lau mắt kính.
Lấy nét trước khi chụp
Một số ảnh bị nhòe do chủ thể ngoài vòng lấy nét. Phần lớn smartphone cho phép bạn chạm vào màn hình để chọn điểm lấy nét. Sau đó, dùng tính năng khóa lấy nét tự động (AF lock) để cố định điểm lấy nét dù sau đó bạn có bố cục lại ảnh để chụp.
Trên iPhone, nhấn và giữ ô vuông ở một điểm tùy ý, tùy chọn AE/AF lock sẽ xuất hiện ngay trong khung hình, cho thấy đo sáng và điểm lấy nét đã bị khóa. Để thay đổi hoặc gỡ bỏ, chạm lại một lần nữa vào màn hình.
Một số thiết bị Android cần có ứng dụng riêng để khóa điểm lấy nét. Ứng dụng Camera FV-5 cung cấp tính năng này, có tên AF-L.
Tìm nguồn sáng
Chụp trong điều kiện ánh sáng tốt rõ ràng sẽ cho kết quả khả quan hơn trong điều kiện sáng yếu. Không như máy ảnh kỹ thuật số, ống kính máy ảnh trên điện thoại thường có khẩu độ cố định. Để thay đổi đo sáng, điện thoại phải điều chỉnh tốc độ màn trập và ISO thay vì khẩu độ.
Để đo sáng chính xác khi thiếu sáng, camera điện thoại phải giữ màn trập mở lâu hơn, do đó làm ảnh bị nhòe, nhiễu. Bên cạnh đó, tránh dùng zoom kỹ thuật số nếu không muốn ảnh bị mờ tịt.
Dùng ứng dụng chỉnh sửa
Sau khi áp dụng các mẹo kể trên, bạn có thể dùng ứng dụng chỉnh sửa ảnh để tăng độ nét cho ảnh. Nhiều phần mềm của bên thứ ba như Snapseed (miễn phí) bao gồm hiệu ứng làm nét ảnh trong quá trình xử lý. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý chụp ảnh ở độ phân giải đầy đủ trước khi chỉnh sửa để hiệu ứng không bị quá lộ liễu.
Mời quý độc giả theo dõi Truyền hình trực tuyến các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam.
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Bạn cần làm gì khi smartphone bất ngờ bốc cháy?
VTV.vn - Theo các chuyên gia, phần lớn nguyên nhân dẫn tới các trường hợp smartphone, laptop bốc cháy hay phát nổ là do pin Lithium-Ion.
Khắc phục sự cố màn hình cảm ứng không làm việc...
Những mẹo hay giúp tăng tốc độ làm việc của iPhone
Mẹo giúp ảnh chụp từ máy ảnh điện thoại 'đẹp như...
Những thủ thuật hay dành cho tai nghe AirPods của...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
(Thethao.vtv.vn) - Real Madrid có khởi đầu như mơ tại Champions League, Cristinano Ronaldo bỏ túi một hat-trick, thế nhưng, Sergio Ramos mới là tâm điểm của trận đấu đêm qua.
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Sao
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Thời sự - thoisuvtv@vtv.vn-Thứ ba, ngày 02/06/2015 08:00 GMT+7
Tại Hà Tĩnh, một xưởng gỗ đã bốc cháy lần thứ hai trong vòng chưa đầy một tháng. Ngọn lửa lần này xuất phát từ đống mùn cưa trong xưởng rồi nhanh chóng lan rộng. Vụ cháy đã được dập tắt hoàn toàn, bảo vệ được khối tài sản lớn, không gây thương tích về người.
Theo cơ quan chức năng, doanh nghiệp đã rất lơ là, chủ quan, không thực hiện đầy đủ các quy trình về phòng cháy đã được khuyến cáo sau vụ cháy lần thứ nhất xảy ra trước đó 20 ngày.
Tại TP. Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, một vụ nổ khí gas do rò rỉ vừa xảy ra tại một quán cơm trên đường Phù Đổng Thiên Vương. Trong lúc thao tác thay gas cho khách hàng, nhân viên bán gas đã sơ suất để khí gas xì ra môi trường xung quanh gây phát nổ. Hậu quả, cửa hàng cơm bị hư hỏng nặng; hai nhân viên quán ăn bị bỏng, được mọi người đưa vào bệnh viện cấp cứu.
Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam TV Online!
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Trung Quốc: Nổ chung cư, hơn 20 người thương vong
VTV.vn - Ít nhất 5 người đã thiệt mạng và 20 người khác bị thương trong 1 vụ nổ xảy ra chiều 25/3 tại tòa nhà chung cư ở thành phố Bao Đầu, thuôc khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc.
3 học sinh bị đuối nước do tắm biển Đà Nẵng
Tàu du lịch bị đắm tại âu cảng quốc tế Tuần Châu
Kinh hoàng với loại rượu "đểu" không cần nấu
Phát ngôn ấn tượng: Không biết Thủ tướng còn thời...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn


text:
Nghiêm Đa Văn và rất nhiều dang dở
Về sau, gặp lại nhau trong nghề làm văn làm báo, có khi mỗi tuần ngồi với nhau vài buổi ở căn nhà 330 Khâm Thiên của Văn hoặc kéo về căn gác trên phố Phan Bội Châu của Lâm Quang Ngọc, cùng với những Trần Hoàng Bách, Trần Cương, Nguyễn Vĩnh, Nguyễn Lâm tức Lâm “râu” đôi khi có cả Đỗ Chu, Lưu Quang Vũ..., cái cảm tưởng nhìn Văn đi xe đạp hôm trước càng đậm lên trong tôi. Nghĩa là trong văn chương, Văn cũng có chút vênh vênh đáng yêu như vậy: “Ồ, các con trời cứ chờ đấy, tao sẽ ra tay!”. Cái câu tuyên bố xanh rờn ấy của Văn không nhằm răn đe ai, cũng chẳng phải một thứ kiêu ngạo gì, chẳng qua là một kiểu tự động viên mình. Viết lách là chuyện khó. Nhưng đừng có hù doạ tôi! Trong nghề này, mỗi người có cái duyên riêng của mình, không ai thay thế được ai. Vậy thì, cứ chờ đấy, các anh sẽ được xem tôi lật con bài của tôi, hay dở tôi chịu.
Rút lại, cái điều Văn muốn nói ghê gớm như thế, mà cũng chỉ là như thế. Trước con mắt một người sống chỉ biết thu mình lại nặng về e dè sợ sệt như tôi, cách cư xử của Văn gắt quá, mạnh quá, tôi không đủ sức làm theo, nhưng trong thâm tâm, thấy thật hấp dẫn: Hãy chủ động làm lấy số phận văn chương của mình. Ngoài ra mọi sự khiêm tốn vờ vịt chẳng giúp được ai có tài hơn, do đó, đáng yêu hơn chút nào hết!
Hình như có lần Nguyễn Khải đã viết đại ý một người đến với nghề văn như thế nào thì về sau sẽ ở lại với nghề theo kiểu như vậy.
Nhớ chuyện ngày xưa, Nguyễn Tuân từng đã kể mình từ biệt tỉnh Thanh ra đi với tâm sự “Rồi đời sẽ xem. Đời sẽ xem chúng tớ húc đầu vào ánh sáng. Chúng tớ là những cục vàng mười. Chỉ có cái hòn than tây ở ngoài ấy mới thử được cục vàng mười này thôi”.
Ngoài ấy nói ở đây là Hà Nội. Ông Nguyễn lúc ấy đang còn trẻ và đầy hiếu thắng đã “khoái trá vô cùng khi được vứt lại cả cái tỉnh nhỏ ra đằng sau mông của mình “(Đôi tri kỷ gượng).
Con đường của Nghiêm Đa Văn và một số những người bạn cùng tuổi chúng tôi những năm trước chiến tranh thì có khác. Trước tiên phải ra khỏi Hà Nội đã rồi mới trở về thủ đô sau. Chúng tôi chấp nhận đi đường vòng.
Lâm Quang Ngọc kể: Học xong lớp 10 (tương tự như lớp 12 về sau), Văn rủ Ngọc đi lao động ở Thái Nguyên. Bọn bất tài mới phải vào đại học, còn tao với mày chúng ta là những ông Gooc-ki rồi chỉ có viết thôi, Văn không úp mở gì, nói thẳng như vậy.
Vào những năm cuối thế kỷ XX này, trong hoàn cảnh đất nước lo làm ăn kinh tế và mở cửa để đón nhận mọi thành tựu khoa học kỹ thuật thì trước mắt người thanh niên mở ra nhiều con đường lập nghiệp khác nhau và số người tính chuyện viết văn hình như chẳng là bao; nhưng vào khoảng những năm sáu mươi bảy mươi thì nghề văn oai vệ và hấp dẫn lắm. Muốn có một cái tên để cho người đời nhớ mà lại sang trọng thơm tho, tốt hơn hết có lẽ là cầm lấy cây bút.
Song một trong những tiêu chuẩn đầu tiên, và chắc chắn tiêu chuẩn quan trọng nhất của nghề văn lúc này phải là sự từng trải kinh nghiệm sống. Nôm na mà nói, giá anh không sinh trưởng ở thành phố mà lớn lên từ những vùng quê xa xôi, không tỏ ra thành thạo sách vở mà thạo cuộc sống của những người lao động thì dễ được chấp nhận nhất. Lịch sử văn học nửa sau thế kỷ XX còn ghi lại bao nhiêu trường hợp của những thanh niên từ nông thôn lên và sau này sẽ làm chủ văn đàn. Họ là những Lê Lựu, Đỗ Chu, Phạm Tiến Duật...
Một cách bản năng, những thanh niên lớn lên ở Hà Nội như Bùi Minh Quốc, Trần Nhật Lam cũng như Nghiêm Đa Văn, Hoàng Hưng... hiểu ngay cái điều mà xã hội yêu cầu. Theo lời kêu gọi của báo chí, họ nhập vào những đoàn quân đi vỡ đất hoang, lên công trường... Và nhanh chóng, Bùi Minh Quốc được nhiều người biết tiếng với bài Lên miền Tây:
Xe chạy nghiêng nghiêng trèo dốc núi
Lên miền Tây vời vợi nghìn trùng
Ơi miền Tây ở dưới xuôi sao nghe nói ngại ngùng
Mà lúc ra đi lửa trong lòng vẫn cháy
Cái tuổi hai mươi khi hướng đời đã thấy
Thì xa xôi gấp mấy cũng lên đường
Sống ở thủ đô mà dạ để mười phương
Ngàn khát vọng chất chồng mơ ước lớn
Đây miền Tây núi rừng dang tay đón
Những con người sung sướng nhất trần gian
Là được lên đây đem sức lực căng tràn
Với sứ mệnh vinh quang là vỡ đất
Nhưng rồi Bùi Minh Quốc cũng trở về để học Đại học Tổng hợp. Mà Văn với Ngọc của tôi thì về học Đại học Sư phạm. Đằng nào thì cũng là một cách để học thêm một ít kiến thức và chờ ngày nhảy ra viết lách.
“Chỉ thi chơi thôi không ôn ngày nào, vậy mà cũng đỗ”, sau này Văn vẫn thường biện hộ cho cách sống ào ào của mình bằng cách nhắc lại kinh nghiệm như vậy. Và người ta có thể tin được điều này nếu biết rằng thời ấy trường Đại học Sư phạm điểm không lấy gì làm cao bởi lúc đầu chỉ học có hai năm để đi dạy cấp ba, sau hình như thấy chất lượng yếu quá nên mới cho học thêm một năm nữa.
Cái niên học 1963-1964 đối với chúng tôi là một thời điểm rất lạ! Chắc chắn không ai dự đoán nổi rằng ngày 5-8 Mỹ sẽ ném bom miền Bắc và một giai đoạn lịch sử mới bắt đầu. Nhưng lòng người thì tự nhiên đã có một chút gì nhộn nhạo. Chúng tôi băn khoăn về nỗi không biết ra trường chúng tôi sẽ được ném đi đâu. Như thể có một bàn tay của số mệnh đang dăng ra và chúng tôi thì giãy giụa không chịu. Tôi nhớ mang máng một câu trong Hoàng Lê nhất thống chí “lòng người ao ước sự loạn lạc”, và tuy không biết rõ ràng nhưng cứ thầm ước ao là có một cách nào để mình chưa phải đi dạy học ngay thì tuyệt biết bao nhiêu. Có lẽ là đồng lương lúc ấy đã quá thấp và trước mặt người thanh niên mọi con đường kiếm tiền chưa mở ra rộng rãi như bây giờ, nên chúng tôi không muốn sớm bị bắt vít lại ở một công việc cố định. Giá kể được đi đây đi đó để vùng vẫy một hồi mà cũng là hiểu biết thêm thì có tới cùng trời cuối đất chúng tôi cũng không ngại.
Không ai nói ra miệng nhưng giờ đây nghĩ lại thấy không chừng đấy cũng là một lý do khiến chúng tôi hào hứng đến với chiến tranh từ những ngày đầu.
Lệnh động viên, gọi một số đi nghĩa vụ quân sự đến với cái lớp văn III thật đúng lúc. Một tốp gồm những Phạm Tiến Duật, Tô Hoàng, Nguyễn Đình Ánh, Vương Trí Nhàn v.v... đội mũ đeo sao lên trấn thủ Tây Bắc, và không phải ngẫu nhiên trong số này một tỷ lệ đáng kể sẽ bắt đầu hí hoáy viết văn.
Còn Nghiêm Đa Văn được phân công vào dạy học ở Đức Thọ, Hà Tĩnh. Cũng đất lửa chứ có phải vừa đâu, so với cánh bộ đội Tây Bắc chúng tôi, ai khổ hơn ai mà cũng là ai có thực tế hơn ai thật không dễ dàng phân định, có lẽ vì thế, mà cũng như chúng tôi, cái cơn cớ để lao đầu vào viết lách ở Văn càng mạnh. Báo Văn Nghệ bắt đầu có đăng thơ của người thày giáo trẻ. Tuyển tập thơ mang tên Sức mới ra đời năm 1965, rồi sau đó tuyển Thơ ba năm chống Mỹ đều lấy bài Đàn trâu Nghệ của Văn. Rồi Văn viết truyện ngắn Ngã ba đất đỏ. Cho đến khi được gọi về làm báo Người giáo viên nhân dân thì Nghiêm Đa Văn của chúng tôi chưa mô phạm lên được bao nhiêu mà vẫn còn nhiều nét của anh sinh viên văn III hồi nào, chỉ riêng cái mộng văn chương là lại càng cháy bỏng hơn bao giờ hết.
Nhà văn Vũ Bằng trong hồi ký Bốn mươi năm nói láo từng đã định nghĩa một cách đơn giản văn chương chữ nghĩa là một thứ không trường không thầy. Nguyễn Công Hoan, một trong những tác giả đặc biệt chú ý mẹo mực khi sáng tác (có nghĩa là một bực thầy về kỹ thuật) lại càng thích nhấn mạnh rằng không cần học, không có gì phải lo học. Trong hồi ký Đời viết văn của tôi, ông nhắc đi nhắc lại một lời khuyên mà ông coi như chân lý ấy là nếu thích viết văn thì phải mạnh dạn viết, như người muốn biết bơi phải nhảy xuống nước chứ cứ ở trên bờ mà nghe giảng về bơi (ý nói đọc các loại sách lý luận) thì cả trăm năm cũng không biết bơi. Vào khoảng thời gian mà những cây bút trẻ thời chống Mỹ bắt đầu viết, những cuốn hồi ký nói trên chưa được in ra. Nhưng cái tinh thần vô chiêu ấy là tinh thần chung mà giới viết văn ở ta vẫn ngầm lưu truyền từ lớp này sang lớp khác và đến thời chúng tôi bắt tay vào viết thì các bậc đàn anh càng thích nói ra công khai. Thành thử nó cũng đến với các bạn của tôi một cách tự nhiên, và quả thật có tạo nên một nguồn cảm hứng mạnh mẽ có ý nghĩa kích thích.
Lấy ví dụ trường hợp một cây bút cùng tuổi với chúng tôi, mà lại xuất thân từ hoàn cảnh khác, tức đi một con đường khác, mãi sau 1975 bọn tôi mới có dịp gặp, đó là nhà văn Thái Vượng. Ít lâu sau khi Thái Vượng qua đời, một người bạn cũ là Vũ Đình Minh có nhắc lại nhiều kỷ niệm về con người này. Trước mắt chúng ta là một Thái Vượng đến với văn chương cũng từ rất sớm, và phải nói cũng đầy ảo tưởng:
“Năm 1958, Thái Vượng từ Lập Thạch về học lớp 8 trường cấp II-III Trần Phú, thị trấn Phúc Yên huyện Mê Linh, Vĩnh Phú (...). Thái Vượng học kém, nhất là các môn khoa học tự nhiên. Suốt ngày anh cởi trần, hì hục viết lách. Sau đó, tôi thấy anh đưa xem cuốn vở học trò, dày độ 48 trang mà anh gọi là tiểu thuyết với nhan đề kẻ vẽ kỹ ở ngoài bìa: Đôi uyên ương. Tôi đọc thấy bi luỵ, kiểu mức tập tọng của văn chương Tự Lực văn đoàn. Nhưng mãi về sau, khi tôi giễu cợt cái điều ấy, anh trợn mắt: “Cuốn đó bọn con gái Lập Thạch xé ra từng trang để đọc rồi học thuộc lòng đấy!” (...) Học kỳ hai năm lớp 8, anh đột ngột bỏ học, có lẽ vì không thể chịu đựng nổi môn Toán. Anh ghi vào sổ lưu niệm của tôi: “Hẹn sẽ cùng nhau sánh bước trên văn đàn Việt Nam” (báo Văn nghệ 14-12-96).
Mẫu người Thái Vượng mà Vũ Đình Minh nói ở đây cũng là mẫu chung của lớp nhà văn trẻ mà nay một số sách vở vẫn gọi là lứa chống Mỹ. Có thể bắt gặp cái nét chung đó ở nhiều người khác. Nếu như những năm ấy, Đỗ Chu hiện ra như một thanh niên vùng quê Kinh Bắc tài hoa, duyên dáng trong cách nói năng, nếu như Triệu Bôn cũng nông dân nhưng lại là thứ nông dân gan lỳ chắc thiệt thì một số bạn bè khác như Bằng Việt, Vũ Quần Phương, Anh Ngọc... còn nhiều chất của cánh học sinh Hà Nội chỉn chu, sách vở; riêng Nghiêm Đa Văn thì lại là hiện thân của thứ nhất quỷ nhì ma bạt mạng: tưởng lông bông mà không việc gì không thử làm; nhố nhăng mà lại rất tình nghĩa; chẳng chuyên sâu vào cái gì cả nhưng hình như cái gì cũng biết và thường xuyên nhởn nhơ cười cợt ngay trong sự tháo vát của mình.
Mới mon men vào đời và vừa võ vẽ đọc dăm quyển sách mà dám đến với nghề văn, tức đã là loại điếc không sợ súng, tay không lao thẳng vào văn đàn rồi - nói chung nhiều người chúng tôi có ai kém ai về những mơ mộng hão? Song Nghiêm Đa Văn mới thật là tay tổ trong sự liều lĩnh. Thứ nhất, tuốt tuột mọi nghề từ âm nhạc, sân khấu, tới điện ảnh, xiếc... không việc gì đối với Văn bị coi là khu vực cấm. Văn cộng tác với nhạc sĩ Mộng Lân làm nhạc cảnh và nhạc cảnh này được giải thưởng của Hội Nhạc sĩ. Văn viết cả kịch bản phim hoạt hình và có vài ba kịch bản phim truyện đã được in ra... Thứ hai, ngay trong khu vực chữ nghĩa, Văn cũng lăn từ thể loại này sang thể loại khác. Làm thơ thì là chuyện tự nhiên rồi, nhưng Văn còn viết truyện ngắn (tập Ngã ba đất đỏ) và hàng loạt tiểu thuyết như Tầm cao năm tháng, Gió mặn...
Lâm Quang Ngọc, lúc ấy đã đánh tháo được khỏi việc dạy học ở một trường phổ thông để chuyển sang ngành điện ảnh và cũng như Văn lúc làm thơ lúc viết truyện, Lâm Quang Ngọc hay ngỏ ý vừa thắc mắc mà cũng vừa khâm phục: “Tao không hiểu thằng Văn nó viết vào lúc nào nữa!”. Văn đắc ý, càng cười hì hì, những ngày hè cởi trần thân hình ngồn ngộn như một phản thịt.
Ngỡ một người như thế sẽ không biết lao tâm khổ tứ là gì, có hay đâu, với một chiếc máy chữ cọc cạch, Văn có thể lọ mọ cả đêm viết đủ thứ, và thứ gì cũng in dấu tài hoa.
Nhưng có lẽ không ở đâu, cái võ công “không biết mặc cảm” ở Văn lại có khả năng giải phóng một sức sáng tạo kỳ lạ như trong lĩnh vực tiểu thuyết lịch sử. Dù không chuyên tâm khảo sát kỹ lưỡng nhưng ai người quen bắt đầu mọi sự hiểu biết bằng sách vở hẳn cũng hiểu rằng muốn viết được loại truyện này phải đọc thiên kinh vạn quyển. Bởi vậy tôi không khỏi ngạc nhiên khi đến nhà Văn chơi nhìn quanh căn phòng phải nói là rộng rãi chỉ thấy mấy cuốn sách lịch sử loại đã quá cũ vứt lổng chổng chân giường, góc bàn và hình như tuy cũng giở ra luôn nhưng chủ nhà chưa đọc cuốn nào đến trang chót. Đã thế, tôi còn được ngớ người ra khi nghe Văn tuyên bố một câu xanh rờn: Viết tiểu thuyết lịch sử là dễ nhất vì tha hồ bịa. Văn đưa ra dẫn chứng: trong khi đi hỏi thêm vài chi tiết có liên quan đến nhân vật lịch sử nọ (một người cũng mới qua đời khoảng 1930), Văn được hai địa phương khác nhau cung cấp những dữ kiện hoàn toàn ngược nhau. Trở về Văn mừng lắm, trong bụng chắc mẩm rằng bịa đến mấy cũng không sợ bị ai hạch.
Theo dõi bước đi của bạn, chúng tôi chỉ thầm bảo nhau: cũng là một cách tồn tại trong văn học.
Nên nhớ là hồi chiến tranh và những năm sau 1975 việc in sách là nằm trong kế hoạch nhà nước, việc sử dụng giấy là theo quy định chứ không phải ai cũng có quyền bỏ tiền in sách miễn làm đúng luật định như sau này. Văn của chúng tôi đã bắt trúng một yêu cầu của đời sống lúc ấy nên sách của Văn mới được in như vậy.
Một lý do nữa khiến bọn tôi dù thích hay không cũng phải chấp nhận sáng tác của Nghiêm Đa Văn: anh đã viết đúng như anh đã sống.
Mặc dù đã trải qua những giây phút lịch sử là cái không khí sôi động của Đại thắng mùa xuân và đất nước thống nhất, song nhịp sống của Hà Nội những năm sau 1975 đại khái vẫn như những năm chiến tranh: vẫn những chiếc xe đạp chậm rãi đi về trên những đường phố yên tĩnh. Sự sôi động có xảy ra với những chuyến nhân dân cán bộ kéo nhau vào Sài gòn “nhận họ nhận hàng” mà nhà văn Nguyễn Khải một lần đã nói đùa với tôi là một dịp để cả nước được đi nước ngoài. Song một vài cái mô-bi-lét cá xanh chưa làm cho đường phố ồn ào là bao, cũng như tiếng hát Khánh Ly Trịnh Công Sơn chỉ mới cất lên từ những bộ A-kai cổ lỗ không làm cho những nếp nhà tường vôi cũ kỹ có được không khí như sau này. Nhìn vào cái sự ăn uống thì lại càng rõ. Ở trên tôi đã nói là có thời gian tuần nào chúng tôi cũng vài ba lần tụ tập với nhau ở nhà Văn hay nhà Ngọc. Để bàn về sự viết lách. Để thông báo với nhau về vài cuốn sách mới đọc, kể từ những cuốn sách triết học hiện đại đến những bộ chưởng của Kim Dung, tất cả đều từ Sài gòn mang ra. Câu chuyện thì sang trọng hơn xưa song cái chất để dẫn chuyện thì vẫn tầm thường lắm, chỉ có ít rượu ngang đắng ngắt với vài chục ngàn tiền lòng cho đâu bảy tám mống cả đàn ông lẫn đàn bà. Ấy vậy mà theo tôi nhớ là chuyện rất vui mà người thấy hể hả nhất phải kể là Nghiêm Đa Văn. Một sự dễ dãi thường trực nơi Văn, hình như anh ăn thế nào cũng được mà ở thế nào cũng được. Hơn thế nữa anh có cả một triết lý chỉ đạo cho sự bằng lòng cuộc sống của mình. Anh vừa cười vừa bảo với tôi:
- Chỉ có những người anh hùng với những thằng điên mới tính chuyện thay đổi cuộc đời. Chúng mình không phải loại thứ nhất cũng không phải loại thứ hai, chúng mình hãy cứ sống như mình đang có!
Còn đây là chuyện lê la trên đường của Nghiêm Đa Văn do một bạn trẻ hơn là anh Trần Đình Nam (từng có thời gian là học trò Văn ở trường cấp III Đức Thọ) ghi lại:
“Cái quán bia phố Cổ Tân chiều hôm ấy đông như một buổi chợ phiên. Nếu không phải dân nhậu thật khó mà hiểu được tại làm sao hàng trăm con người lại ngồi cắm cọc trên một đoạn vỉa hè xi-măng nóng hầm hập, mồ hôi mẹ mồ hôi con cứ ô-tô-ma-tích bò ra ướt sũng cả quần lót áo lót, rồi ướt ra quần dài, áo sơ mi chỉ để uống vài cốc bia, nhá vài lát ngẩu pín, nói vài câu chuyện tầm phào. Trên cái bãi người ướt sũng bị cái nắng mùa hạ hầm cho chín nẫu ra ấy là một đám khói thuốc lá vần vụ như một đám mây. Thầy Văn mặt đỏ mọng, cười nói oang oang như một anh xích lô chuyên nghiệp. Thầy là con người của đám đông. Thầy mê mẩn những bãi bia quán rượu tạm bợ, chật cứng người, những câu chuyện không đầu không cuối. Hoà vào đám đông, thày như cá gặp nước. Sau này, ngày nào tôi cũng thấy thầy đạp xe lêu têu ngoài phố như một gã vô công rồi nghề” (Ba lần uống rượu với thầy Văn, bài đăng trên báo Văn nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu).
Dân dã, tầm thường, ngầu đục bụi bậm, bám sát vào mặt đất – cái cách ăn uống và nói chung là cách sống của chúng tôi đã thế thì văn chương của chúng tôi như thế, có gì trái quy luật đâu mà ngạc nhiên! So với chúng tôi, Nghiêm Đa Văn chỉ trắng trợn hơn tí chút, bất cần hơn tí chút chứ anh cũng là sản phẩm của hoàn cảnh như tất cả chúng tôi vậy.
Những chuyện tôi vừa kể trên chủ yếu liên quan đến những năm chống Mỹ, và kéo dài ra khoảng chục năm sau, tức tới giữa những năm tám mươi... Rồi sự thay đổi đã tới. Một không khí bình lặng tưởng như đã bắt rễ vào đời sống và mãi mãi như thế hoá ra cũng có lúc bị đẩy vào quá khứ. Đời sống hiện đại là gì? Là đường phố lúc nào cũng rồ lên tiếng xe máy. Là những mặt người sát khí đằng đằng lao đi kiếm sống. Là những quán ăn đẹp đẽ sang trọng như nơi vui chơi của các ông hoàng và những cửa hàng sách đủ loại best-seller dịch vội dịch vàng bản in rất nhiều lỗi chính tả... Cái áp lực đó của đời sống cố nhiên cũng làm cho giới viết văn của tôi xao động hẳn lên và một người nhạy cảm như Nghiêm Đa Văn làm sao có thể ngồi yên. Từ những năm thời chiến theo dõi sáng tác của Văn, tôi sớm nhận ra một điều: anh làm thơ ít dần, và về sau gần như bỏ hẳn thơ. Nhưng điều đáng nói là ở chỗ chính anh đã cố ý làm vậy. Một lần nhân có chuyện gì đó liên quan đến Lưu Quang Vũ, Văn buột ra lời thú nhận: “Một trong những thằng khiến tao bỏ thơ chính là thằng Vũ”. Như thế nghĩa là thế nào? Là Văn của tôi chả lơ mơ gì cả. Anh luôn luôn vừa sống vừa quan sát những người chung quanh. Anh không hề có ảo tưởng về mình. Và trong cái sự gọi là bèo dạt mây trôi lang chạ kiếm ăn anh vẫn có những sự tính toán nghiêm chỉnh. Trong khi luôn mồm tuyên truyền cho sự thích ứng thì anh vẫn âm thầm chuẩn bị cho những thay đổi mà không cần lớn tiếng ráo trước một lời nào hết. Trong Văn vẫn có một người anh hùng chưa chịu chết hẳn!
Nhưng đến cái lần anh bỏ luôn cả nghề văn thì đối với chúng tôi quả là một sự lạ lùng không ai lường trước được.
Trước sự tấn công của kinh tế thị trường, bao nhiêu giá trị thay đổi huống chi là giới cầm bút? Từ lúc nào không rõ, trong đám bạn bè chúng tôi, sự khảng tảng bắt đầu xuất hiện, và tới giữa những năm tám mươi, thì tán loạn mỗi người một phương; thậm chí có khi vẫn là người ấy, và anh ta vẫn quanh quẩn giữa đám làm nghề, nhưng đã hoá ra “không phải mình nữa”, tự mình mất hút ngay trong cái làng văn tưởng rất bé nhỏ này. Người đi viết sử cho các nhà máy xí nghiệp để lấy mỗi cuốn vài chục triệu. Người đi làm phim viết kịch với nghĩa làm hàng chiều lòng các ông chủ tỉnh nhỏ. Người chuyên đi bình thơ nói chuyện theo giá thoả thuận... Lại có cách mất hút với nghĩa rõ ràng hơn mất hút vào chuyện làm ăn buôn bán. Theo lời kể của Chu Lai (trong một bài viết in trên Văn nghệ quân đội 12-1996) thì Thái Vượng mà ở trên tôi có nhắc, nhà văn Thái Vượng trở về sau chiến tranh và tâm huyết đầy mình ấy trước khi mất cũng đã sớm tính lại cuộc đời “Sách của anh vẫn in truyện ngắn, vẫn cho ra đều đều nhưng trong con mắt đa cảm của anh đã vắng đi nhiều lắm cái ánh tự tin và mơ mộng. Có lần trong một bữa rượu, anh đã ngậm ngùi nói: “Mình thua rồi. Thua cả chất lượng lẫn số lượng rồi”. Thay vào đó,cuộc mưu sinh lôi cuốn Thái Vượng. “Với sức khoẻ trời cho, anh lang bạt khắp nơi. Khi một mình chống bè xuôi thác dữ, khi mượn xe máy của bạn bè lên tận nẻo biên cương, khi lại nhảy tàu hoả vào tận những nơi thâm sơn cùng cốc”. Về phần mình, Nghiêm Đa Văn cũng bắt đầu một hành trình dài dặc và rắc rối tương tự. Có hồi nghe bảo anh đang làm tham mưu, cố vấn gì đó, xách xe chạy suốt ngày để giúp việc cho một ông trùm bên điện ảnh. Lại có hồi nghe anh chuyển đi làm kinh tế, các-vi-dít đề rõ là chuyên viên thương mại, trông nom quyền lợi cho một công ty nào đó tận trong Nam. Tôi được nghe kể là trong giới âm nhạc có một nhạc sĩ sáng tác cũng giỏi mà buôn bán bất động sản cũng tài, ông đã tổng kết một cách chí lý rằng sáng tác thì thanh cao mà việc kiếm tiền thì đầy sức quyến rũ. Song trong thiên hạ may ra được một vài người văn võ song toàn như người nhạc sĩ kỳ tài ấy. Còn với số đông các nghệ sĩ, bao gồm cả giới cầm bút, tôi chỉ thường xuyên chứng kiến một sự nông nổi tưởng mình làm gì cũng được, và lúc nào cũng tự nhủ giá mà thế nọ, giá mà thế kia, chứ vào cuộc là ngã ngựa! Nghiêm Đa Văn của chúng tôi cũng không thoát khỏi ảo tưởng đó. Vốn người thông minh, nên anh nhìn đâu cũng thấy việc để làm. Khốn nỗi, chỉ giỏi bày mưu cho người khác, chứ toàn tính nhầm cho mình, tính nết lại nghệ sĩ, hay chạnh lòng, hay tự ái, hơi cảm thấy bị xúc phạm là vỗ đít đứng lên, nên việc gì rồi cũng dang dở, tay trắng vẫn hoàn tay trắng, mà loanh quanh mất dăm bảy năm như chơi. Hết bôn ba ở các tỉnh miền Nam, mấy năm cuối đời, Văn quay lại các tỉnh miền Bắc, nhưng lang bạt lên tận Lạng Sơn, Cao Bằng. Thỉnh thoảng gặp lại nhau trên đường Hà Nội, anh hiện ra trước mắt chúng tôi không còn cái vẻ non tơ hồn nhiên như hồi nào. “Trước mắt tôi không còn ông hộ pháp nói cười hỉ hả, luôn luôn tràn trề hy vọng nữa, mà là một thầy Văn khác, khí sắc thất thần, mặt sưng chảy, bàn tay đặt trên bàn bợt ra như tay người chết với những cái móng dài tím tái. Con người đăng ký hộ khẩu ngoài đường phố, con người phải lòng các bãi bia quán rượu tạm bợ ồn ào và những câu chuyện tầm phào không đầu không cuối, con người ấy đang ngồi đó bơ vơ đơn độc”. Gương mặt mà đầu những năm chín mươi Trần Đình Nam bắt gặp ở một quán rượu Hà Nội ấy cũng là gương mặt hiện ra trước mắt bọn tôi, những Ngọc, Vĩnh, Nghiệp, Hồng... của Văn hồi nào. Có thể dự đoán là chắc đang có một sự đổ vỡ trong anh thì phải. Thôi thì thời buổi kinh tế thị trường này, ai muốn làm gì thì làm, miễn dám gánh chịu lấy kết quả công việc, mà cái ý thức tự trọng ấy ở Văn có thừa, nên nhìn theo Văn, những người quen cũ chỉ còn biết kính trọng pha chút ái ngại.
Cuối tháng mười 1996, Văn ngã bệnh. Thận không làm việc bình thường. Từ một nơi xa, một người mới quen chở anh thẳng về Bạch Mai, đến lúc tạm đỡ bạn bè mới biết mà đến thăm. Sau đó, ra viện phải thuê một căn phòng ngay gần đấy để hàng ngày vào chữa ngoại trú, vẫn cái bệnh thận chết tiệt. Song tất cả những ngày sau đó, Văn sống trong sự đơn độc, không muốn ai biết là mình đang sống thế nào. Cho đến rạng sáng 7-6-1997, cái chết ập đến, con người có thời béo tốt bảy tám chục cân gì đó, giờ héo hon chỉ còn một nửa, ai nhìn cũng xót.
Không chút màu mè hình thức như nhiều đám ma đương thời, buổi chia tay Văn đơn sơ nhưng cảm động. Giữa một ngày hè nóng nực chỉ có những người thân và một ít anh em viết văn hoặc làm nghệ thuật cố kết với Văn từ xưa có mặt để vĩnh biệt người bạn xấu số.
Lần này thì mới thật là Nghiêm Đa Văn mất hút hẳn!
Trong những ngày cuối cùng sống trên dương gian, đã có lúc Văn có được một cái nhìn hư vô về cuộc đời mình. Người thầy giáo ấy tâm sự với học trò cũ nay đã thành một đồng nghiệp: “Thoắt cái đã ba mươi năm có lẻ. Hồi 64 vào khu Bốn dạy học, gia tài tao chỉ mỗi cái ba lô đựng vài bộ áo quần, dăm cuốn sách; giờ tao cũng chỉ có dăm cuốn sách vài bộ áo quần và cái ba lô. Ngày trước chúng mày gọi tao là thầy. Bây giờ chính tao cũng không biết gọi tao là gì nữa. Nhà văn, nhà biên kịch, nhà báo, người chào hàng, nhà doanh nghiệp cố vấn... Loanh quanh một vòng giờ lại quay về nơi xuất phát”.
Tôi không trực tiếp được nghe những lời bộc bạch ấy của Văn nhưng tôi tin anh đã nghĩ như thế. Cuộc đời anh có nhàu nát xẹo xọ thật, nhưng suy cho cùng so với cuộc đời nhiều người chúng tôi chỉ một bên phô ra tanh bành, một bên đắp điếm che giấu chứ thực ra đâu có khác gì nhiều. Dẫu sao thì đây cũng là một con người dám nhìn thẳng vào kiếp sống của mình ngay cả khi biết chắc rằng nó không ra sao. Hơn thế nữa anh còn tính chuyện thay đổi, anh không muốn nó truồi đi giống mọi người, cái ý hướng chống chọi lại số phận ấy đáng quý lắm chứ.
Gia đình phát hiện rằng người quá cố để lại cả mấy bao tải những bản thảo chưa hoàn thành: Đúng là sự nghiệp văn chương của Văn rất nhiều dang dở. Nhưng ở một người lúc nào cũng đầy ắp những ý đồ làm việc thì cái chết nào chẳng là sự dang dở?!
Mấy hôm sau khi Nghiêm Đa Văn qua đời, đôi lúc tôi cứ nghĩ vớ vẩn: giá kể... Vâng, giá kể Văn cứ yên tâm viết lách nhì nhằng như bọn tôi thì có kém ai! Khai thác cho hết cái oai của nghề làm báo, chạy rông ở hành lang các cuộc họp, cùng nữa đến xí nghiệp nọ công ty kia vỗ vai mấy ông giám đốc nửa ngửa tay xin nửa bắt buộc người ta phải cho..., những việc ấy có gì là khó với Văn và đâu phải là chuyện Văn chưa từng làm. Sau mấy chục năm lập nghiệp vất vả giờ đến kỳ thu hoạch, cứ trì một chút là được! Rồi biết đâu chả có lúc thiên hạ lại đồn ầm lên là cái anh chàng Văn bát nháo ấy cũng đang xây nhà rồi, ồ, có thể thế lắm chứ, với Văn điều gì chả có thể xảy ra!
Song hình như tất cả những giá kể ấy là ngược với tính cách của người đã khuất. Trong sự thường xuyên thích ứng với đời, trong Văn vẫn đau đáu một niềm tin: tất cả có thể làm khác, và văn chương nếu rất thích hợp với tuổi trẻ thì cuối cùng vẫn không phải là cái lối thoát duy nhất của một người có tâm huyết.
Lại nhớ có lần Văn đã kể với tôi một cách nghiêm chỉnh:
- Chính ra các cụ đặt tên cho tao là Nghiêm Văn Đa. Nhưng tao không thích, đến lúc đi học phải làm khai sinh, mới đảo ngược lại là Nghiêm Đa Văn. Chả phải mê văn chương gì đâu, mà chỉ đảo ngược cho vui. Mày xem, có chết ai đâu?
Thế thì còn giá kể cái quái gì nữa, Văn nhỉ!

markdown:
Về sau, gặp lại nhau trong nghề làm văn làm báo, có khi mỗi tuần ngồi với nhau vài buổi ở căn nhà 330 Khâm Thiên của Văn hoặc kéo về căn gác trên phố Phan Bội Châu của Lâm Quang Ngọc, cùng với những Trần Hoàng Bách, Trần Cương, Nguyễn Vĩnh, Nguyễn Lâm tức Lâm “râu” đôi khi có cả Đỗ Chu, Lưu Quang Vũ..., cái cảm tưởng nhìn Văn đi xe đạp hôm trước càng đậm lên trong tôi. Nghĩa là trong văn chương, Văn cũng có chút vênh vênh đáng yêu như vậy: “Ồ, các con trời cứ chờ đấy, tao sẽ ra tay!”. Cái câu tuyên bố xanh rờn ấy của Văn không nhằm răn đe ai, cũng chẳng phải một thứ kiêu ngạo gì, chẳng qua là một kiểu tự động viên mình. Viết lách là chuyện khó. Nhưng đừng có hù doạ tôi! Trong nghề này, mỗi người có cái duyên riêng của mình, không ai thay thế được ai. Vậy thì, cứ chờ đấy, các anh sẽ được xem tôi lật con bài của tôi, hay dở tôi chịu.
Rút lại, cái điều Văn muốn nói ghê gớm như thế, mà cũng chỉ là như thế. Trước con mắt một người sống chỉ biết thu mình lại nặng về e dè sợ sệt như tôi, cách cư xử của Văn gắt quá, mạnh quá, tôi không đủ sức làm theo, nhưng trong thâm tâm, thấy thật hấp dẫn: Hãy chủ động làm lấy số phận văn chương của mình. Ngoài ra mọi sự khiêm tốn vờ vịt chẳng giúp được ai có tài hơn, do đó, đáng yêu hơn chút nào hết!
Hình như có lần Nguyễn Khải đã viết đại ý một người đến với nghề văn như thế nào thì về sau sẽ ở lại với nghề theo kiểu như vậy.
[Nhớ chuyện ngày xưa, Nguyễn Tuân từng đã kể mình từ biệt tỉnh Thanh ra đi với tâm sự “Rồi đời sẽ xem. Đời sẽ xem chúng tớ húc đầu vào ánh sáng. Chúng tớ là những cục vàng mười. Chỉ có cái hòn than tây ở ngoài ấy mới thử được cục vàng mười này thôi”.](http://1.bp.blogspot.com/_jsa6D4aT294/S5NvYS3esjI/AAAAAAAAAKg/1azx_c1fZ_8/s1600-h/nghiemdavan.jpg) ![ ](http://1.bp.blogspot.com/_jsa6D4aT294/S5NvYS3esjI/AAAAAAAAAKg/1azx_c1fZ_8/s200/nghiemdavan.jpg)
![ ](http://1.bp.blogspot.com/_jsa6D4aT294/S5NvYS3esjI/AAAAAAAAAKg/1azx_c1fZ_8/s200/nghiemdavan.jpg)
Ngoài ấy nói ở đây là Hà Nội. Ông Nguyễn lúc ấy đang còn trẻ và đầy hiếu thắng đã “khoái trá vô cùng khi được vứt lại cả cái tỉnh nhỏ ra đằng sau mông của mình “(Đôi tri kỷ gượng).
Con đường của Nghiêm Đa Văn và một số những người bạn cùng tuổi chúng tôi những năm trước chiến tranh thì có khác. Trước tiên phải ra khỏi Hà Nội đã rồi mới trở về thủ đô sau. Chúng tôi chấp nhận đi đường vòng.
Lâm Quang Ngọc kể: Học xong lớp 10 (tương tự như lớp 12 về sau), Văn rủ Ngọc đi lao động ở Thái Nguyên. Bọn bất tài mới phải vào đại học, còn tao với mày chúng ta là những ông Gooc-ki rồi chỉ có viết thôi, Văn không úp mở gì, nói thẳng như vậy.
Vào những năm cuối thế kỷ XX này, trong hoàn cảnh đất nước lo làm ăn kinh tế và mở cửa để đón nhận mọi thành tựu khoa học kỹ thuật thì trước mắt người thanh niên mở ra nhiều con đường lập nghiệp khác nhau và số người tính chuyện viết văn hình như chẳng là bao; nhưng vào khoảng những năm sáu mươi bảy mươi thì nghề văn oai vệ và hấp dẫn lắm. Muốn có một cái tên để cho người đời nhớ mà lại sang trọng thơm tho, tốt hơn hết có lẽ là cầm lấy cây bút.
Song một trong những tiêu chuẩn đầu tiên, và chắc chắn tiêu chuẩn quan trọng nhất của nghề văn lúc này phải là sự từng trải kinh nghiệm sống. Nôm na mà nói, giá anh không sinh trưởng ở thành phố mà lớn lên từ những vùng quê xa xôi, không tỏ ra thành thạo sách vở mà thạo cuộc sống của những người lao động thì dễ được chấp nhận nhất. Lịch sử văn học nửa sau thế kỷ XX còn ghi lại bao nhiêu trường hợp của những thanh niên từ nông thôn lên và sau này sẽ làm chủ văn đàn. Họ là những Lê Lựu, Đỗ Chu, Phạm Tiến Duật...
Một cách bản năng, những thanh niên lớn lên ở Hà Nội như Bùi Minh Quốc, Trần Nhật Lam cũng như Nghiêm Đa Văn, Hoàng Hưng... hiểu ngay cái điều mà xã hội yêu cầu. Theo lời kêu gọi của báo chí, họ nhập vào những đoàn quân đi vỡ đất hoang, lên công trường... Và nhanh chóng, Bùi Minh Quốc được nhiều người biết tiếng với bài Lên miền Tây:
Xe chạy nghiêng nghiêng trèo dốc núi
Lên miền Tây vời vợi nghìn trùng
Ơi miền Tây ở dưới xuôi sao nghe nói ngại ngùng
Mà lúc ra đi lửa trong lòng vẫn cháy
Cái tuổi hai mươi khi hướng đời đã thấy
Thì xa xôi gấp mấy cũng lên đường
Sống ở thủ đô mà dạ để mười phương
Ngàn khát vọng chất chồng mơ ước lớn
Đây miền Tây núi rừng dang tay đón
Những con người sung sướng nhất trần gian
Là được lên đây đem sức lực căng tràn
Với sứ mệnh vinh quang là vỡ đất
Nhưng rồi Bùi Minh Quốc cũng trở về để học Đại học Tổng hợp. Mà Văn với Ngọc của tôi thì về học Đại học Sư phạm. Đằng nào thì cũng là một cách để học thêm một ít kiến thức và chờ ngày nhảy ra viết lách.
“Chỉ thi chơi thôi không ôn ngày nào, vậy mà cũng đỗ”, sau này Văn vẫn thường biện hộ cho cách sống ào ào của mình bằng cách nhắc lại kinh nghiệm như vậy. Và người ta có thể tin được điều này nếu biết rằng thời ấy trường Đại học Sư phạm điểm không lấy gì làm cao bởi lúc đầu chỉ học có hai năm để đi dạy cấp ba, sau hình như thấy chất lượng yếu quá nên mới cho học thêm một năm nữa.
Cái niên học 1963-1964 đối với chúng tôi là một thời điểm rất lạ! Chắc chắn không ai dự đoán nổi rằng ngày 5-8 Mỹ sẽ ném bom miền Bắc và một giai đoạn lịch sử mới bắt đầu. Nhưng lòng người thì tự nhiên đã có một chút gì nhộn nhạo. Chúng tôi băn khoăn về nỗi không biết ra trường chúng tôi sẽ được ném đi đâu. Như thể có một bàn tay của số mệnh đang dăng ra và chúng tôi thì giãy giụa không chịu. Tôi nhớ mang máng một câu trong Hoàng Lê nhất thống chí “lòng người ao ước sự loạn lạc”, và tuy không biết rõ ràng nhưng cứ thầm ước ao là có một cách nào để mình chưa phải đi dạy học ngay thì tuyệt biết bao nhiêu. Có lẽ là đồng lương lúc ấy đã quá thấp và trước mặt người thanh niên mọi con đường kiếm tiền chưa mở ra rộng rãi như bây giờ, nên chúng tôi không muốn sớm bị bắt vít lại ở một công việc cố định. Giá kể được đi đây đi đó để vùng vẫy một hồi mà cũng là hiểu biết thêm thì có tới cùng trời cuối đất chúng tôi cũng không ngại.
Không ai nói ra miệng nhưng giờ đây nghĩ lại thấy không chừng đấy cũng là một lý do khiến chúng tôi hào hứng đến với chiến tranh từ những ngày đầu.
Lệnh động viên, gọi một số đi nghĩa vụ quân sự đến với cái lớp văn III thật đúng lúc. Một tốp gồm những Phạm Tiến Duật, Tô Hoàng, Nguyễn Đình Ánh, Vương Trí Nhàn v.v... đội mũ đeo sao lên trấn thủ Tây Bắc, và không phải ngẫu nhiên trong số này một tỷ lệ đáng kể sẽ bắt đầu hí hoáy viết văn.
Còn Nghiêm Đa Văn được phân công vào dạy học ở Đức Thọ, Hà Tĩnh. Cũng đất lửa chứ có phải vừa đâu, so với cánh bộ đội Tây Bắc chúng tôi, ai khổ hơn ai mà cũng là ai có thực tế hơn ai thật không dễ dàng phân định, có lẽ vì thế, mà cũng như chúng tôi, cái cơn cớ để lao đầu vào viết lách ở Văn càng mạnh. Báo Văn Nghệ bắt đầu có đăng thơ của người thày giáo trẻ. Tuyển tập thơ mang tên Sức mới ra đời năm 1965, rồi sau đó tuyển Thơ ba năm chống Mỹ đều lấy bài Đàn trâu Nghệ của Văn. Rồi Văn viết truyện ngắn Ngã ba đất đỏ. Cho đến khi được gọi về làm báo Người giáo viên nhân dân thì Nghiêm Đa Văn của chúng tôi chưa mô phạm lên được bao nhiêu mà vẫn còn nhiều nét của anh sinh viên văn III hồi nào, chỉ riêng cái mộng văn chương là lại càng cháy bỏng hơn bao giờ hết.
Nhà văn Vũ Bằng trong hồi ký Bốn mươi năm nói láo từng đã định nghĩa một cách đơn giản văn chương chữ nghĩa là một thứ không trường không thầy. Nguyễn Công Hoan, một trong những tác giả đặc biệt chú ý mẹo mực khi sáng tác (có nghĩa là một bực thầy về kỹ thuật) lại càng thích nhấn mạnh rằng không cần học, không có gì phải lo học. Trong hồi ký Đời viết văn của tôi, ông nhắc đi nhắc lại một lời khuyên mà ông coi như chân lý ấy là nếu thích viết văn thì phải mạnh dạn viết, như người muốn biết bơi phải nhảy xuống nước chứ cứ ở trên bờ mà nghe giảng về bơi (ý nói đọc các loại sách lý luận) thì cả trăm năm cũng không biết bơi. Vào khoảng thời gian mà những cây bút trẻ thời chống Mỹ bắt đầu viết, những cuốn hồi ký nói trên chưa được in ra. Nhưng cái tinh thần vô chiêu ấy là tinh thần chung mà giới viết văn ở ta vẫn ngầm lưu truyền từ lớp này sang lớp khác và đến thời chúng tôi bắt tay vào viết thì các bậc đàn anh càng thích nói ra công khai. Thành thử nó cũng đến với các bạn của tôi một cách tự nhiên, và quả thật có tạo nên một nguồn cảm hứng mạnh mẽ có ý nghĩa kích thích.
Lấy ví dụ trường hợp một cây bút cùng tuổi với chúng tôi, mà lại xuất thân từ hoàn cảnh khác, tức đi một con đường khác, mãi sau 1975 bọn tôi mới có dịp gặp, đó là nhà văn Thái Vượng. Ít lâu sau khi Thái Vượng qua đời, một người bạn cũ là Vũ Đình Minh có nhắc lại nhiều kỷ niệm về con người này. Trước mắt chúng ta là một Thái Vượng đến với văn chương cũng từ rất sớm, và phải nói cũng đầy ảo tưởng:
“Năm 1958, Thái Vượng từ Lập Thạch về học lớp 8 trường cấp II-III Trần Phú, thị trấn Phúc Yên huyện Mê Linh, Vĩnh Phú (...). Thái Vượng học kém, nhất là các môn khoa học tự nhiên. Suốt ngày anh cởi trần, hì hục viết lách. Sau đó, tôi thấy anh đưa xem cuốn vở học trò, dày độ 48 trang mà anh gọi là tiểu thuyết với nhan đề kẻ vẽ kỹ ở ngoài bìa: Đôi uyên ương. Tôi đọc thấy bi luỵ, kiểu mức tập tọng của văn chương Tự Lực văn đoàn. Nhưng mãi về sau, khi tôi giễu cợt cái điều ấy, anh trợn mắt: “Cuốn đó bọn con gái Lập Thạch xé ra từng trang để đọc rồi học thuộc lòng đấy!” (...) Học kỳ hai năm lớp 8, anh đột ngột bỏ học, có lẽ vì không thể chịu đựng nổi môn Toán. Anh ghi vào sổ lưu niệm của tôi: “Hẹn sẽ cùng nhau sánh bước trên văn đàn Việt Nam” (báo Văn nghệ 14-12-96).
Mẫu người Thái Vượng mà Vũ Đình Minh nói ở đây cũng là mẫu chung của lớp nhà văn trẻ mà nay một số sách vở vẫn gọi là lứa chống Mỹ. Có thể bắt gặp cái nét chung đó ở nhiều người khác. Nếu như những năm ấy, Đỗ Chu hiện ra như một thanh niên vùng quê Kinh Bắc tài hoa, duyên dáng trong cách nói năng, nếu như Triệu Bôn cũng nông dân nhưng lại là thứ nông dân gan lỳ chắc thiệt thì một số bạn bè khác như Bằng Việt, Vũ Quần Phương, Anh Ngọc... còn nhiều chất của cánh học sinh Hà Nội chỉn chu, sách vở; riêng Nghiêm Đa Văn thì lại là hiện thân của thứ nhất quỷ nhì ma bạt mạng: tưởng lông bông mà không việc gì không thử làm; nhố nhăng mà lại rất tình nghĩa; chẳng chuyên sâu vào cái gì cả nhưng hình như cái gì cũng biết và thường xuyên nhởn nhơ cười cợt ngay trong sự tháo vát của mình.
Mới mon men vào đời và vừa võ vẽ đọc dăm quyển sách mà dám đến với nghề văn, tức đã là loại điếc không sợ súng, tay không lao thẳng vào văn đàn rồi - nói chung nhiều người chúng tôi có ai kém ai về những mơ mộng hão? Song Nghiêm Đa Văn mới thật là tay tổ trong sự liều lĩnh. Thứ nhất, tuốt tuột mọi nghề từ âm nhạc, sân khấu, tới điện ảnh, xiếc... không việc gì đối với Văn bị coi là khu vực cấm. Văn cộng tác với nhạc sĩ Mộng Lân làm nhạc cảnh và nhạc cảnh này được giải thưởng của Hội Nhạc sĩ. Văn viết cả kịch bản phim hoạt hình và có vài ba kịch bản phim truyện đã được in ra... Thứ hai, ngay trong khu vực chữ nghĩa, Văn cũng lăn từ thể loại này sang thể loại khác. Làm thơ thì là chuyện tự nhiên rồi, nhưng Văn còn viết truyện ngắn (tập Ngã ba đất đỏ) và hàng loạt tiểu thuyết như Tầm cao năm tháng, Gió mặn...
Lâm Quang Ngọc, lúc ấy đã đánh tháo được khỏi việc dạy học ở một trường phổ thông để chuyển sang ngành điện ảnh và cũng như Văn lúc làm thơ lúc viết truyện, Lâm Quang Ngọc hay ngỏ ý vừa thắc mắc mà cũng vừa khâm phục: “Tao không hiểu thằng Văn nó viết vào lúc nào nữa!”. Văn đắc ý, càng cười hì hì, những ngày hè cởi trần thân hình ngồn ngộn như một phản thịt.
Ngỡ một người như thế sẽ không biết lao tâm khổ tứ là gì, có hay đâu, với một chiếc máy chữ cọc cạch, Văn có thể lọ mọ cả đêm viết đủ thứ, và thứ gì cũng in dấu tài hoa.
Nhưng có lẽ không ở đâu, cái võ công “không biết mặc cảm” ở Văn lại có khả năng giải phóng một sức sáng tạo kỳ lạ như trong lĩnh vực tiểu thuyết lịch sử. Dù không chuyên tâm khảo sát kỹ lưỡng nhưng ai người quen bắt đầu mọi sự hiểu biết bằng sách vở hẳn cũng hiểu rằng muốn viết được loại truyện này phải đọc thiên kinh vạn quyển. Bởi vậy tôi không khỏi ngạc nhiên khi đến nhà Văn chơi nhìn quanh căn phòng phải nói là rộng rãi chỉ thấy mấy cuốn sách lịch sử loại đã quá cũ vứt lổng chổng chân giường, góc bàn và hình như tuy cũng giở ra luôn nhưng chủ nhà chưa đọc cuốn nào đến trang chót. Đã thế, tôi còn được ngớ người ra khi nghe Văn tuyên bố một câu xanh rờn: Viết tiểu thuyết lịch sử là dễ nhất vì tha hồ bịa. Văn đưa ra dẫn chứng: trong khi đi hỏi thêm vài chi tiết có liên quan đến nhân vật lịch sử nọ (một người cũng mới qua đời khoảng 1930), Văn được hai địa phương khác nhau cung cấp những dữ kiện hoàn toàn ngược nhau. Trở về Văn mừng lắm, trong bụng chắc mẩm rằng bịa đến mấy cũng không sợ bị ai hạch.
Theo dõi bước đi của bạn, chúng tôi chỉ thầm bảo nhau: cũng là một cách tồn tại trong văn học.
Nên nhớ là hồi chiến tranh và những năm sau 1975 việc in sách là nằm trong kế hoạch nhà nước, việc sử dụng giấy là theo quy định chứ không phải ai cũng có quyền bỏ tiền in sách miễn làm đúng luật định như sau này. Văn của chúng tôi đã bắt trúng một yêu cầu của đời sống lúc ấy nên sách của Văn mới được in như vậy.
Một lý do nữa khiến bọn tôi dù thích hay không cũng phải chấp nhận sáng tác của Nghiêm Đa Văn: anh đã viết đúng như anh đã sống.
Mặc dù đã trải qua những giây phút lịch sử là cái không khí sôi động của Đại thắng mùa xuân và đất nước thống nhất, song nhịp sống của Hà Nội những năm sau 1975 đại khái vẫn như những năm chiến tranh: vẫn những chiếc xe đạp chậm rãi đi về trên những đường phố yên tĩnh. Sự sôi động có xảy ra với những chuyến nhân dân cán bộ kéo nhau vào Sài gòn “nhận họ nhận hàng” mà nhà văn Nguyễn Khải một lần đã nói đùa với tôi là một dịp để cả nước được đi nước ngoài. Song một vài cái mô-bi-lét cá xanh chưa làm cho đường phố ồn ào là bao, cũng như tiếng hát Khánh Ly Trịnh Công Sơn chỉ mới cất lên từ những bộ A-kai cổ lỗ không làm cho những nếp nhà tường vôi cũ kỹ có được không khí như sau này. Nhìn vào cái sự ăn uống thì lại càng rõ. Ở trên tôi đã nói là có thời gian tuần nào chúng tôi cũng vài ba lần tụ tập với nhau ở nhà Văn hay nhà Ngọc. Để bàn về sự viết lách. Để thông báo với nhau về vài cuốn sách mới đọc, kể từ những cuốn sách triết học hiện đại đến những bộ chưởng của Kim Dung, tất cả đều từ Sài gòn mang ra. Câu chuyện thì sang trọng hơn xưa song cái chất để dẫn chuyện thì vẫn tầm thường lắm, chỉ có ít rượu ngang đắng ngắt với vài chục ngàn tiền lòng cho đâu bảy tám mống cả đàn ông lẫn đàn bà. Ấy vậy mà theo tôi nhớ là chuyện rất vui mà người thấy hể hả nhất phải kể là Nghiêm Đa Văn. Một sự dễ dãi thường trực nơi Văn, hình như anh ăn thế nào cũng được mà ở thế nào cũng được. Hơn thế nữa anh có cả một triết lý chỉ đạo cho sự bằng lòng cuộc sống của mình. Anh vừa cười vừa bảo với tôi:
- Chỉ có những người anh hùng với những thằng điên mới tính chuyện thay đổi cuộc đời. Chúng mình không phải loại thứ nhất cũng không phải loại thứ hai, chúng mình hãy cứ sống như mình đang có!
Còn đây là chuyện lê la trên đường của Nghiêm Đa Văn do một bạn trẻ hơn là anh Trần Đình Nam (từng có thời gian là học trò Văn ở trường cấp III Đức Thọ) ghi lại:
“Cái quán bia phố Cổ Tân chiều hôm ấy đông như một buổi chợ phiên. Nếu không phải dân nhậu thật khó mà hiểu được tại làm sao hàng trăm con người lại ngồi cắm cọc trên một đoạn vỉa hè xi-măng nóng hầm hập, mồ hôi mẹ mồ hôi con cứ ô-tô-ma-tích bò ra ướt sũng cả quần lót áo lót, rồi ướt ra quần dài, áo sơ mi chỉ để uống vài cốc bia, nhá vài lát ngẩu pín, nói vài câu chuyện tầm phào. Trên cái bãi người ướt sũng bị cái nắng mùa hạ hầm cho chín nẫu ra ấy là một đám khói thuốc lá vần vụ như một đám mây. Thầy Văn mặt đỏ mọng, cười nói oang oang như một anh xích lô chuyên nghiệp. Thầy là con người của đám đông. Thầy mê mẩn những bãi bia quán rượu tạm bợ, chật cứng người, những câu chuyện không đầu không cuối. Hoà vào đám đông, thày như cá gặp nước. Sau này, ngày nào tôi cũng thấy thầy đạp xe lêu têu ngoài phố như một gã vô công rồi nghề” (Ba lần uống rượu với thầy Văn, bài đăng trên báo Văn nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu).
Dân dã, tầm thường, ngầu đục bụi bậm, bám sát vào mặt đất – cái cách ăn uống và nói chung là cách sống của chúng tôi đã thế thì văn chương của chúng tôi như thế, có gì trái quy luật đâu mà ngạc nhiên! So với chúng tôi, Nghiêm Đa Văn chỉ trắng trợn hơn tí chút, bất cần hơn tí chút chứ anh cũng là sản phẩm của hoàn cảnh như tất cả chúng tôi vậy.
Những chuyện tôi vừa kể trên chủ yếu liên quan đến những năm chống Mỹ, và kéo dài ra khoảng chục năm sau, tức tới giữa những năm tám mươi... Rồi sự thay đổi đã tới. Một không khí bình lặng tưởng như đã bắt rễ vào đời sống và mãi mãi như thế hoá ra cũng có lúc bị đẩy vào quá khứ. Đời sống hiện đại là gì? Là đường phố lúc nào cũng rồ lên tiếng xe máy. Là những mặt người sát khí đằng đằng lao đi kiếm sống. Là những quán ăn đẹp đẽ sang trọng như nơi vui chơi của các ông hoàng và những cửa hàng sách đủ loại best-seller dịch vội dịch vàng bản in rất nhiều lỗi chính tả... Cái áp lực đó của đời sống cố nhiên cũng làm cho giới viết văn của tôi xao động hẳn lên và một người nhạy cảm như Nghiêm Đa Văn làm sao có thể ngồi yên. Từ những năm thời chiến theo dõi sáng tác của Văn, tôi sớm nhận ra một điều: anh làm thơ ít dần, và về sau gần như bỏ hẳn thơ. Nhưng điều đáng nói là ở chỗ chính anh đã cố ý làm vậy. Một lần nhân có chuyện gì đó liên quan đến Lưu Quang Vũ, Văn buột ra lời thú nhận: “Một trong những thằng khiến tao bỏ thơ chính là thằng Vũ”. Như thế nghĩa là thế nào? Là Văn của tôi chả lơ mơ gì cả. Anh luôn luôn vừa sống vừa quan sát những người chung quanh. Anh không hề có ảo tưởng về mình. Và trong cái sự gọi là bèo dạt mây trôi lang chạ kiếm ăn anh vẫn có những sự tính toán nghiêm chỉnh. Trong khi luôn mồm tuyên truyền cho sự thích ứng thì anh vẫn âm thầm chuẩn bị cho những thay đổi mà không cần lớn tiếng ráo trước một lời nào hết. Trong Văn vẫn có một người anh hùng chưa chịu chết hẳn!
Nhưng đến cái lần anh bỏ luôn cả nghề văn thì đối với chúng tôi quả là một sự lạ lùng không ai lường trước được.
Trước sự tấn công của kinh tế thị trường, bao nhiêu giá trị thay đổi huống chi là giới cầm bút? Từ lúc nào không rõ, trong đám bạn bè chúng tôi, sự khảng tảng bắt đầu xuất hiện, và tới giữa những năm tám mươi, thì tán loạn mỗi người một phương; thậm chí có khi vẫn là người ấy, và anh ta vẫn quanh quẩn giữa đám làm nghề, nhưng đã hoá ra “không phải mình nữa”, tự mình mất hút ngay trong cái làng văn tưởng rất bé nhỏ này. Người đi viết sử cho các nhà máy xí nghiệp để lấy mỗi cuốn vài chục triệu. Người đi làm phim viết kịch với nghĩa làm hàng chiều lòng các ông chủ tỉnh nhỏ. Người chuyên đi bình thơ nói chuyện theo giá thoả thuận... Lại có cách mất hút với nghĩa rõ ràng hơn mất hút vào chuyện làm ăn buôn bán. Theo lời kể của Chu Lai (trong một bài viết in trên Văn nghệ quân đội 12-1996) thì Thái Vượng mà ở trên tôi có nhắc, nhà văn Thái Vượng trở về sau chiến tranh và tâm huyết đầy mình ấy trước khi mất cũng đã sớm tính lại cuộc đời “Sách của anh vẫn in truyện ngắn, vẫn cho ra đều đều nhưng trong con mắt đa cảm của anh đã vắng đi nhiều lắm cái ánh tự tin và mơ mộng. Có lần trong một bữa rượu, anh đã ngậm ngùi nói: “Mình thua rồi. Thua cả chất lượng lẫn số lượng rồi”. Thay vào đó,cuộc mưu sinh lôi cuốn Thái Vượng. “Với sức khoẻ trời cho, anh lang bạt khắp nơi. Khi một mình chống bè xuôi thác dữ, khi mượn xe máy của bạn bè lên tận nẻo biên cương, khi lại nhảy tàu hoả vào tận những nơi thâm sơn cùng cốc”. Về phần mình, Nghiêm Đa Văn cũng bắt đầu một hành trình dài dặc và rắc rối tương tự. Có hồi nghe bảo anh đang làm tham mưu, cố vấn gì đó, xách xe chạy suốt ngày để giúp việc cho một ông trùm bên điện ảnh. Lại có hồi nghe anh chuyển đi làm kinh tế, các-vi-dít đề rõ là chuyên viên thương mại, trông nom quyền lợi cho một công ty nào đó tận trong Nam. Tôi được nghe kể là trong giới âm nhạc có một nhạc sĩ sáng tác cũng giỏi mà buôn bán bất động sản cũng tài, ông đã tổng kết một cách chí lý rằng sáng tác thì thanh cao mà việc kiếm tiền thì đầy sức quyến rũ. Song trong thiên hạ may ra được một vài người văn võ song toàn như người nhạc sĩ kỳ tài ấy. Còn với số đông các nghệ sĩ, bao gồm cả giới cầm bút, tôi chỉ thường xuyên chứng kiến một sự nông nổi tưởng mình làm gì cũng được, và lúc nào cũng tự nhủ giá mà thế nọ, giá mà thế kia, chứ vào cuộc là ngã ngựa! Nghiêm Đa Văn của chúng tôi cũng không thoát khỏi ảo tưởng đó. Vốn người thông minh, nên anh nhìn đâu cũng thấy việc để làm. Khốn nỗi, chỉ giỏi bày mưu cho người khác, chứ toàn tính nhầm cho mình, tính nết lại nghệ sĩ, hay chạnh lòng, hay tự ái, hơi cảm thấy bị xúc phạm là vỗ đít đứng lên, nên việc gì rồi cũng dang dở, tay trắng vẫn hoàn tay trắng, mà loanh quanh mất dăm bảy năm như chơi. Hết bôn ba ở các tỉnh miền Nam, mấy năm cuối đời, Văn quay lại các tỉnh miền Bắc, nhưng lang bạt lên tận Lạng Sơn, Cao Bằng. Thỉnh thoảng gặp lại nhau trên đường Hà Nội, anh hiện ra trước mắt chúng tôi không còn cái vẻ non tơ hồn nhiên như hồi nào. “Trước mắt tôi không còn ông hộ pháp nói cười hỉ hả, luôn luôn tràn trề hy vọng nữa, mà là một thầy Văn khác, khí sắc thất thần, mặt sưng chảy, bàn tay đặt trên bàn bợt ra như tay người chết với những cái móng dài tím tái. Con người đăng ký hộ khẩu ngoài đường phố, con người phải lòng các bãi bia quán rượu tạm bợ ồn ào và những câu chuyện tầm phào không đầu không cuối, con người ấy đang ngồi đó bơ vơ đơn độc”. Gương mặt mà đầu những năm chín mươi Trần Đình Nam bắt gặp ở một quán rượu Hà Nội ấy cũng là gương mặt hiện ra trước mắt bọn tôi, những Ngọc, Vĩnh, Nghiệp, Hồng... của Văn hồi nào. Có thể dự đoán là chắc đang có một sự đổ vỡ trong anh thì phải. Thôi thì thời buổi kinh tế thị trường này, ai muốn làm gì thì làm, miễn dám gánh chịu lấy kết quả công việc, mà cái ý thức tự trọng ấy ở Văn có thừa, nên nhìn theo Văn, những người quen cũ chỉ còn biết kính trọng pha chút ái ngại.
Cuối tháng mười 1996, Văn ngã bệnh. Thận không làm việc bình thường. Từ một nơi xa, một người mới quen chở anh thẳng về Bạch Mai, đến lúc tạm đỡ bạn bè mới biết mà đến thăm. Sau đó, ra viện phải thuê một căn phòng ngay gần đấy để hàng ngày vào chữa ngoại trú, vẫn cái bệnh thận chết tiệt. Song tất cả những ngày sau đó, Văn sống trong sự đơn độc, không muốn ai biết là mình đang sống thế nào. Cho đến rạng sáng 7-6-1997, cái chết ập đến, con người có thời béo tốt bảy tám chục cân gì đó, giờ héo hon chỉ còn một nửa, ai nhìn cũng xót.
Không chút màu mè hình thức như nhiều đám ma đương thời, buổi chia tay Văn đơn sơ nhưng cảm động. Giữa một ngày hè nóng nực chỉ có những người thân và một ít anh em viết văn hoặc làm nghệ thuật cố kết với Văn từ xưa có mặt để vĩnh biệt người bạn xấu số.
Lần này thì mới thật là Nghiêm Đa Văn mất hút hẳn!
Trong những ngày cuối cùng sống trên dương gian, đã có lúc Văn có được một cái nhìn hư vô về cuộc đời mình. Người thầy giáo ấy tâm sự với học trò cũ nay đã thành một đồng nghiệp: “Thoắt cái đã ba mươi năm có lẻ. Hồi 64 vào khu Bốn dạy học, gia tài tao chỉ mỗi cái ba lô đựng vài bộ áo quần, dăm cuốn sách; giờ tao cũng chỉ có dăm cuốn sách vài bộ áo quần và cái ba lô. Ngày trước chúng mày gọi tao là thầy. Bây giờ chính tao cũng không biết gọi tao là gì nữa. Nhà văn, nhà biên kịch, nhà báo, người chào hàng, nhà doanh nghiệp cố vấn... Loanh quanh một vòng giờ lại quay về nơi xuất phát”.
Tôi không trực tiếp được nghe những lời bộc bạch ấy của Văn nhưng tôi tin anh đã nghĩ như thế. Cuộc đời anh có nhàu nát xẹo xọ thật, nhưng suy cho cùng so với cuộc đời nhiều người chúng tôi chỉ một bên phô ra tanh bành, một bên đắp điếm che giấu chứ thực ra đâu có khác gì nhiều. Dẫu sao thì đây cũng là một con người dám nhìn thẳng vào kiếp sống của mình ngay cả khi biết chắc rằng nó không ra sao. Hơn thế nữa anh còn tính chuyện thay đổi, anh không muốn nó truồi đi giống mọi người, cái ý hướng chống chọi lại số phận ấy đáng quý lắm chứ.
Gia đình phát hiện rằng người quá cố để lại cả mấy bao tải những bản thảo chưa hoàn thành: Đúng là sự nghiệp văn chương của Văn rất nhiều dang dở. Nhưng ở một người lúc nào cũng đầy ắp những ý đồ làm việc thì cái chết nào chẳng là sự dang dở?!
Mấy hôm sau khi Nghiêm Đa Văn qua đời, đôi lúc tôi cứ nghĩ vớ vẩn: giá kể... Vâng, giá kể Văn cứ yên tâm viết lách nhì nhằng như bọn tôi thì có kém ai! Khai thác cho hết cái oai của nghề làm báo, chạy rông ở hành lang các cuộc họp, cùng nữa đến xí nghiệp nọ công ty kia vỗ vai mấy ông giám đốc nửa ngửa tay xin nửa bắt buộc người ta phải cho..., những việc ấy có gì là khó với Văn và đâu phải là chuyện Văn chưa từng làm. Sau mấy chục năm lập nghiệp vất vả giờ đến kỳ thu hoạch, cứ trì một chút là được! Rồi biết đâu chả có lúc thiên hạ lại đồn ầm lên là cái anh chàng Văn bát nháo ấy cũng đang xây nhà rồi, ồ, có thể thế lắm chứ, với Văn điều gì chả có thể xảy ra!
Song hình như tất cả những giá kể ấy là ngược với tính cách của người đã khuất. Trong sự thường xuyên thích ứng với đời, trong Văn vẫn đau đáu một niềm tin: tất cả có thể làm khác, và văn chương nếu rất thích hợp với tuổi trẻ thì cuối cùng vẫn không phải là cái lối thoát duy nhất của một người có tâm huyết.
Lại nhớ có lần Văn đã kể với tôi một cách nghiêm chỉnh:
- Chính ra các cụ đặt tên cho tao là Nghiêm Văn Đa. Nhưng tao không thích, đến lúc đi học phải làm khai sinh, mới đảo ngược lại là Nghiêm Đa Văn. Chả phải mê văn chương gì đâu, mà chỉ đảo ngược cho vui. Mày xem, có chết ai đâu?
Thế thì còn giá kể cái quái gì nữa, Văn nhỉ!

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff


text:
Máy tính, Laptop1 - 12 của 1200 mẫu tin
Rao vặt
-
-
Pc Main Gygabyte_Ram4G_Vga2,7G_Ổ cứng 160GMáy tính, Laptop - Quận 9 (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
2.000.000 đ
-
-
Pc/core i5 2400/vga 1.7g/gam 4g/ổ 160g/h61 gigaMáy tính, Laptop - Quận 6 (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
3.200.000 đ
-
Case Giga H61/i3 2100/4gb/160gb/vga Gt630 3,8gbMáy tính, Laptop - Quận Cầu Giấy (Hà Nội) - 26/03/2017
2.350.000 đ
-
Case đồng bộ Dell 780 Core2 Bảo hành 24 thángMáy tính, Laptop - Quận Thanh Xuân (Hà Nội) - 26/03/2017
2.000.000 đ
-
-
Dell “5480”/4g/ 1tb/core i7, 5500u/ 2vga rời 2g/ 9Máy tính, Laptop - Quận Gò Vấp (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
11.700.000 đ
-
Asus “k46cb”/ 4g/500g/ i5, 3337u/ 2vga rời 2g/98%Máy tính, Laptop - Quận Gò Vấp (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
7.000.000 đ
-
Macbook "qer21" - 1g rời zin 100% - p8600/4gb /Máy tính, Laptop - Quận Gò Vấp (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
6.400.000 đ
-
Laptop Dell E6510, i5-520M, 4G-DDR3, 320GB, new99Máy tính, Laptop - Quận 3 (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
4.500.000 đ
-
CASE B75,CORE I5 3470,Ram 8G,VGA rời GTX 750 TI/4GMáy tính, Laptop - Quận Hà Đông (Hà Nội) - 26/03/2017
7.000.000 đ

markdown:
# Máy tính, Laptop1 - 12 của 1200 mẫu tin
##### Rao vặt
-
-
[Pc Main Gygabyte_Ram4G_Vga2,7G_Ổ cứng 160G](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/pc-main-gygabyte_ram4g_vga27g_o-cung-160g_i513895)Máy tính, Laptop - Quận 9 (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
2.000.000 đ
-
-
[Pc/core i5 2400/vga 1.7g/gam 4g/ổ 160g/h61 giga](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/pccore-i5-2400vga-1-7ggam-4go-160gh61-giga_i513813)Máy tính, Laptop - Quận 6 (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
3.200.000 đ
-
[Case Giga H61/i3 2100/4gb/160gb/vga Gt630 3,8gb](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/case-giga-h61i3-21004gb160gbvga-gt630-38gb_i513797)Máy tính, Laptop - Quận Cầu Giấy (Hà Nội) - 26/03/2017
2.350.000 đ
-
[Case đồng bộ Dell 780 Core2 Bảo hành 24 tháng](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/case-dong-bo-dell-780-core2-bao-hanh-24-thang_i513796)Máy tính, Laptop - Quận Thanh Xuân (Hà Nội) - 26/03/2017
2.000.000 đ
-
-
[Dell “5480”/4g/ 1tb/core i7, 5500u/ 2vga rời 2g/ 9](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/dell-54804g-1tbcore-i7-5500u-2vga-roi-2g-9_i513727)Máy tính, Laptop - Quận Gò Vấp (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
11.700.000 đ
-
[Asus “k46cb”/ 4g/500g/ i5, 3337u/ 2vga rời 2g/98%](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/asus-k46cb-4g500g-i5-3337u-2vga-roi-2g98_i513715)Máy tính, Laptop - Quận Gò Vấp (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
7.000.000 đ
-
[Macbook "qer21" - 1g rời zin 100% - p8600/4gb /](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/macbook-qer21-1g-roi-zin-100-p86004gb_i513658)Máy tính, Laptop - Quận Gò Vấp (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
6.400.000 đ
-
[Laptop Dell E6510, i5-520M, 4G-DDR3, 320GB, new99](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/laptop-dell-e6510-i5-520m-4g-ddr3-320gb-new99_i513611)Máy tính, Laptop - Quận 3 (Tp Hồ Chí Minh) - 26/03/2017
4.500.000 đ
-
[CASE B75,CORE I5 3470,Ram 8G,VGA rời GTX 750 TI/4G](http://webchotot.com/do-dien-tu/may-tinh-laptop/case-b75core-i5-3470ram-8gvga-roi-gtx-750-ti4g_i513595)Máy tính, Laptop - Quận Hà Đông (Hà Nội) - 26/03/2017
7.000.000 đ

Server: cloudflare-nginx

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Thông tin
Tin tức các hãng xe
Kết nối
Kinh doanh
Đắng lòng ngồi chờ coi World Cup thì bất ngờ xăng tăng giá | 2banh.vn
Thảo luận trong 'Chuyện trò' bắt đầu bởi Cuxilike, 24 Tháng sáu 2014.
honda forza 250 đời 2008 giá tốt bởi nguyenletuan123, 25 Tháng ba 2017 lúc 16:27
bán ktm duke 390 abs hqcn bởi octieupili, 25 Tháng ba 2017 lúc 14:32
bình xăng nắp chao , ga dẹp , họng phun fi bởi jaythai, 26 Tháng ba 2017 lúc 19:40
phuộc trước upside dow ohlins dành cho exciter 135 - 150 , winner 150 bởi jaythai, 26 Tháng ba 2017 lúc 19:38
Quan tâm nhiều
ex 150 lên quả truoc 80/90, va sau 140/70 bởi thiên thế exter150, 25 Tháng ba 2017 lúc 21:10
135 cùng 1 số đồ chơi tào lao bởi Heneiken, 26 Tháng ba 2017 lúc 10:55
Giảm sóc bị rò dầu bởi hephung, 26 Tháng ba 2017 lúc 12:11
Help! cần cao nhân giúp về Bình PWK! bởi Ken Abrio, 25 Tháng ba 2017 lúc 22:59
Tin công nghệ nổi bật
Hé lộ các công nghệ mới không đụng hàng từ Qualcomm 6 Tháng ba 2017
Loạt mainboard mới của ASUS đón chào AMD RYZEN 6 Tháng ba 2017
Canon rục rịch với máy ảnh bán chuyên EOS 77D 3 Tháng ba 2017
Huawei P10 trình làng giá từ 16 - 20 triệu đồng 2 Tháng ba 2017

markdown:
## Thông tin
## Tin tức các hãng xe
## Kết nối
## Kinh doanh
# Đắng lòng ngồi chờ coi World Cup thì bất ngờ xăng tăng giá | 2banh.vn
Thảo luận trong '
[Chuyện trò](forums/chuyen-tro.66/)' bắt đầu bởi [Cuxilike](members/cuxilike.9124/), [24 Tháng sáu 2014](threads/dang-long-ngoi-cho-coi-world-cup-thi-bat-ngo-xang-tang-gia.14232/).
[](threads/honda-forza-250-doi-2008-gia-tot.63337/)
![ honda forza 250 đời 2008 giá tốt](http://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/03/mua-ban-xe-moto-pkl-10959-1490432896-58d6338014bf8.jpg)
[honda forza 250 đời 2008 giá tốt](threads/honda-forza-250-doi-2008-gia-tot.63337/)bởi [nguyenletuan123](members/), 25 Tháng ba 2017 lúc 16:27 [](threads/ban-ktm-duke-390-abs-hqcn.63333/)
![ bán ktm duke 390 abs hqcn](http://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/03/ban-ktm-duke-390-abs-hqcn-45624-1490426012-58d6189c58588.jpg)
[bán ktm duke 390 abs hqcn](threads/ban-ktm-duke-390-abs-hqcn.63333/)bởi [octieupili](members/), 25 Tháng ba 2017 lúc 14:32 [](threads/binh-xang-nap-chao-ga-dep-hong-phun-fi.63368/)
![ bình xăng nắp chao , ga dẹp , họng phun fi](http://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/03/binh-xang-nap-chao-ga-dep-hong-phun-fi-25157-1490530964-58d7b294b1684.jpg)
[bình xăng nắp chao , ga dẹp , họng phun fi](threads/binh-xang-nap-chao-ga-dep-hong-phun-fi.63368/)bởi [jaythai](members/), 26 Tháng ba 2017 lúc 19:40 [](threads/phuoc-truoc-upside-dow-ohlins-danh-cho-exciter-135-150-winner-150.63367/)
![ phuộc trước upside dow ohlins dành cho exciter 135 - 150 , winner 150](http://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/03/phuoc-truoc-upside-dow-ohlins-danh-cho-exciter-135-150-winner-150-25157-1490530818-58d7b2028c6f5.jpg)
[phuộc trước upside dow ohlins dành cho exciter 135 - 150 , winner 150](threads/phuoc-truoc-upside-dow-ohlins-danh-cho-exciter-135-150-winner-150.63367/)bởi [jaythai](members/), 26 Tháng ba 2017 lúc 19:38
Quan tâm nhiều
[](threads/ex-150-len-qua-truoc-8090-va-sau-14070.63344/)
![ ex 150 lên quả truoc 80/90, va sau 140/70](http://congnghe5giay.com/styles/congnghe2014/images/no_image_interested.jpg)
[ex 150 lên quả truoc 80/90, va sau 140/70](threads/ex-150-len-qua-truoc-8090-va-sau-14070.63344/)bởi [thiên thế exter150](members/), 25 Tháng ba 2017 lúc 21:10 [](threads/135-cung-1-so-do-choi-tao-lao.63348/)
![ 135 cùng 1 số đồ chơi tào lao](http://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/03/135-cung-1-so-do-choi-tao-lao-33389-1490509690-58d75f7a3f5da.jpg)
[135 cùng 1 số đồ chơi tào lao](threads/135-cung-1-so-do-choi-tao-lao.63348/)bởi [Heneiken](members/), 26 Tháng ba 2017 lúc 10:55 [](threads/giam-soc-bi-ro-dau.63351/)
![ Giảm sóc bị rò dầu](http://congnghe5giay.com/styles/congnghe2014/images/no_image_interested.jpg)
[Giảm sóc bị rò dầu](threads/giam-soc-bi-ro-dau.63351/)bởi [hephung](members/), 26 Tháng ba 2017 lúc 12:11 [](threads/help-can-cao-nhan-giup-ve-binh-pwk.63345/)
![ Help! cần cao nhân giúp về Bình PWK!](http://congnghe5giay.com/styles/congnghe2014/images/no_image_interested.jpg)
[Help! cần cao nhân giúp về Bình PWK!](threads/help-can-cao-nhan-giup-ve-binh-pwk.63345/)bởi [Ken Abrio](members/), 25 Tháng ba 2017 lúc 22:59
Tin công nghệ nổi bật
[](http://congnghe5giay.com/threads/he-lo-cac-cong-nghe-moi-khong-dung-hang-tu-qualcomm.68606/)
![ Hé lộ các công nghệ mới không đụng hàng từ Qualcomm](http://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=http%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F03%2F20170306_5596df2da248b8891bf151a5b3d964ea_1488795708.jpg)
[Hé lộ các công nghệ mới không đụng hàng từ Qualcomm](http://congnghe5giay.com/threads/he-lo-cac-cong-nghe-moi-khong-dung-hang-tu-qualcomm.68606/)6 Tháng ba 2017 [](http://congnghe5giay.com/threads/loat-mainboard-moi-cua-asus-don-chao-amd-ryzen.68588/)
![ Loạt mainboard mới của ASUS đón chào AMD RYZEN](http://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=http%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F03%2F20170306_b2756bb5e90d3fb44d88361519f39b01_1488789068.jpg)
[Loạt mainboard mới của ASUS đón chào AMD RYZEN](http://congnghe5giay.com/threads/loat-mainboard-moi-cua-asus-don-chao-amd-ryzen.68588/)6 Tháng ba 2017 [](http://congnghe5giay.com/threads/canon-ruc-rich-voi-may-anh-ban-chuyen-eos-77d.68422/)
![ Canon rục rịch với máy ảnh bán chuyên EOS 77D](http://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=http%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F03%2F20170303_5371f162ad9d9332c304e53d1a3f5fdb_1488544209.jpg)
[Canon rục rịch với máy ảnh bán chuyên EOS 77D](http://congnghe5giay.com/threads/canon-ruc-rich-voi-may-anh-ban-chuyen-eos-77d.68422/)3 Tháng ba 2017 [](http://congnghe5giay.com/threads/huawei-p10-trinh-lang-gia-tu-16-20-trieu-dong.68300/)
![ Huawei P10 trình làng giá từ 16 - 20 triệu đồng](http://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=http%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F03%2F20170302_1c8cd1926121246b0524338b1d6dc9fa_1488444734.jpg)
[Huawei P10 trình làng giá từ 16 - 20 triệu đồng](http://congnghe5giay.com/threads/huawei-p10-trinh-lang-gia-tu-16-20-trieu-dong.68300/)2 Tháng ba 2017

Set-Cookie: 2b_session=7bf499fcfa5313328b5b38ba527c2812; path=/; domain=.2banh.vn; httponly

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Frame-Options: SAMEORIGIN