markdown:
# Tranh hang động
**Tranh hang động** là các bức [tranh vẽ](/w/index.php?title=Tranh_v%E1%BA%BD&action=edit&redlink=1) trong [hang động](/wiki/Hang) hay trên các thành và trần [đá](/wiki/%C4%90%C3%A1), thường có niên đại thời [tiền sử](/wiki/Th%E1%BB%9Di_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD). Những bức tranh hang động sớm nhất mà người ta biết được có niên đại 40.000 năm trong khi các bức tranh hang động châu Âu sớm nhất có niên đại 32.000 năm về trước. Mục đích vẽ tranh lên hang động thì không rõ hoặc sẽ không bao giờ người ta rõ được để làm gì. Chứng cứ cho rằng các bức tranh này chỉ để trang trí các khu vực sinh sống do các hang động mà người ta phát hiện ra không có các dấu hiệu của cuộc sống đang tiếp diễn. Ngoài ra, các hang động nằm trong các khu vực không dễ vào được. Một số giả thuyết cho rằng tranh hang động có thể là thông điệp chuyển tải thông tin, còn các giả thuyết khác cho rằng tranh hang động phục vụ cho mục đích thờ cúng hoặc [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o).
## châu Âu[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_hang_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_hang_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=1)]
Có niên đại khoảng 30.000 năm. Vào năm 1879, khi cô bé
*Maria de Sautuola* đi tham quan các hang động tại [Altamira](/wiki/Altamira) - [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) cùng với cha cô. Cô đã phát hiện ra những bức tranh vẽ thú vật to lớn nằm trên trần hang thật ấn tượng do con người sống cách đây trên 30.000 năm tạo ra. Từ đó, dù cho đã phát hiện được những bức tranh có từ trước tại **Chauvet - Phát**, nhưng các họa sĩ đã vẽ những bức tranh hang động ở **Altamira** vẫn được cho là: n *hững nhà phát minh ra sơn, cọ vẽ, giàn giáo để vẽ trên cao, và cả ánh sáng nhân tạo* để có thể vẽ những bức tranh như vậy.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_hang_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_hang_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss


markdown:
# Uzbekistan
|
|O‘zbekiston Respublikasi
O‘zbekiston Jumhuriyati
|
|
![]()
|
|[O'zbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi](/wiki/O%27zbekiston_Respublikasining_Davlat_Madhiyasi) [Nhà nước độc đảng](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91%C6%A1n_%C4%91%E1%BA%A3ng) [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Uzbekistan) [Thủ tướng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Uzbekistan&action=edit&redlink=1) [Islam Karimov](/wiki/Islam_Abdug%E2%80%98aniyevich_Karimov) [Shavkat Mirziyoyev](/wiki/Shavkat_Mirziyoyev) [tiếng Uzbek](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Uzbek) [Tashkent](/wiki/Tashkent) [41°16′B, 69°13′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Uzbekistan¶ms=41_16_N_69_13_E_type:country(447.400)) [Tashkent](/wiki/Tashkent) [hạng 56](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+5; [mùa hè](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8): UTC+6 [Nga](/wiki/Nga) [1 tháng 9](/wiki/1_th%C3%A1ng_9)năm [1991](/wiki/1991) [8 tháng 12](/wiki/8_th%C3%A1ng_12)năm [1991](/wiki/1991) [1747](/wiki/1747), as [Bukharian Emirate](/w/index.php?title=Emirate_of_Bukhara&action=edit&redlink=1) [hạng 42](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 111](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2005) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2003) [hạng 111](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Uzbekistani som](/w/index.php?title=Uzbekistani_som&action=edit&redlink=1)(
)
[UZS] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.uz](/wiki/.uz) **Uzbekistan** (phiên âm [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): **U-dơ-bê-ki-xtan**; cũng gọi là **Uzbekstan** hay **Ozbekistan**), tên chính thức **Cộng hoà Uzbekistan** ( [tiếng Uzbek](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Uzbek): *O‘zbekiston Respublikasi*; [Kiril](/w/index.php?title=Kiril&action=edit&redlink=1): Ўзбекистон Республикаси; [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Республика Узбекистан), là một [quốc gia nằm kín trong lục địa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_gia_n%E1%BA%B1m_k%C3%ADn_trong_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1) tại [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81), trước kia từng là một phần của [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Nước này có chung biên giới với [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan) ở phía tây và phía bắc, [Kyrgyzstan](/wiki/Kyrgyzstan) và [Tajikistan](/wiki/Tajikistan) ở phía đông, và [Afghanistan](/wiki/Afghanistan) cùng [Turkmenistan](/wiki/Turkmenistan) ở phía nam.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=1)]
Vùng đất Uzbekistan đã có người ở từ hai nghìn năm
[trước Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn). Có nhiều di tích về những công cụ và công trình của loài người từ thời kỳ sớm tại các vùng [Ferghana](/w/index.php?title=Ferghana&action=edit&redlink=1), [Tashkent](/wiki/Tashkent), [Bukhara](/wiki/Bukhara), [Khorezm](/w/index.php?title=Khorezm&action=edit&redlink=1) (Khwarezm, Chorasmia) và [Samarkand](/wiki/Samarkand). [Alexandros Đại Đế](/wiki/Alexandros_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) đã chinh phục Sogdiana và Bactria năm 327 trước Công nguyên, cưới [Roxana](/wiki/Roxana), con gái của vị thủ lĩnh Bactrian địa phương. Tuy nhiên, cuộc chinh phục được cho là không mang lại nhiều kết quả cho Alexandros bởi những cuộc kháng chiến của người dân địa phương khá mãnh liệt, khiến quân đội của Alexandros bị sa lầy trong vùng.
Trong nhiều thế kỷ vùng Uzbekistan nằm dưới quyền cai trị của các Đế chế Iran như Đế chế
[Parthian](/w/index.php?title=Parthian&action=edit&redlink=1) và [Sassanid](/wiki/Nh%C3%A0_Sassanid).
Ở thế kỷ mười bốn sau Công nguyên,
[Timur](/wiki/Timur_Lenk), thường được gọi là Tamerlane ở phía tây, nổi lên thay thế người Mông Cổ và xây dựng một đế chế. Trong các chiến dịch quân sự của mình, Tamerlane đã tiến xa tới tận Trung Đông. Ông đánh bại Hoàng đế [Đế chế Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) [Bayezid I](/wiki/Bayezid_I). Bayezid bị bắt và chết trong khi bị giam cầm. Tamerlane đã tìm cách xây dựng thủ đô đế chế của mình tại Samarkand. Ngày nay Tamerlane được coi là một trong những anh hùng vĩ đại nhất của Ụzbekistan người đóng vai trò quan trọng trong lịch sử và đặc tính quốc gia. Sau sự sụp đổ của [Đế chế Timurid](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Timurid&action=edit&redlink=1), [những người du mục Uzbek](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Uzbek) đã chinh phục vùng này.
Ở
[thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), [Đế chế Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) bắt đầu mở rộng và kéo dài tới tận [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81). Giai đoạn " [Great Game](/wiki/Great_Game)" nói chung được coii là bắt đầu từ khoảng năm 1813 tới [Hiệp ước Anh Nga năm 1907](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Anh_Nga_n%C4%83m_1907&action=edit&redlink=1). Sau [cuộc cách mạng của những người Bolshevik](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di) năm 1917 một thời kỳ ổn định hơn diễn ra. Đầu thế kỷ 19, một vùng đất khoảng 2.000 [dặm](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) (3.200 km) chia cắt [Ấn Độ thuộc Anh](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_thu%E1%BB%99c_Anh) và những vùng xa xôi của [nước Nga Sa Hoàng](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga). Đa số vùng đất đệm này còn chưa được vẽ bản đồ.
Tới đầu
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), Trung Á đã hoàn tay rơi vào tay người Nga dù một số cuộc kháng chiến chống người [Bolsheviks](/wiki/Bolsheviks) có xảy ra trong thời kỳ đầu, Uzbekistan và phần còn lại của Trung Á trở thành một phần của [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Ngày [31 tháng 8](/wiki/31_th%C3%A1ng_8) năm [1991](/wiki/1991), Uzbekistan bất đắc dĩ tuyên bố độc lập, và ngày [1 tháng 9](/wiki/1_th%C3%A1ng_9) trở thành ngày quốc khánh.
Nước này hiện đang tìm cách dần giảm sự phục thuộc vào nông nghiệp - đây là nước xuất khẩu
[bông](/w/index.php?title=B%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) lớn thứ hai thế giới - trong khi vẫn phát triển các nguồn tài nguyên [khoáng sản](/wiki/Kho%C3%A1ng_s%E1%BA%A3n) và [dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=2)]
Uzbekistan xấp xỉ
[Maroc](/wiki/Maroc) và có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 447.400 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng) (172.700 [sq mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)). Đây là nước lớn thứ 56 trên thế giới.
Uzbekistan trải dài 1.425 kilômét (885
[mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) từ tây sang đông và 930 kilômét (578 mi) từ bắc tới nam. Giáp biên giới với [Turkmenistan](/wiki/Turkmenistan) ở phía tây nam, [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan) và [Biển Aral](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Aral) ở phía bắc, và [Tajikistan](/wiki/Tajikistan) cùng [Kyrgyzstan](/wiki/Kyrgyzstan) ở phía nam và phía đông, Uzbekistan không phải là một trong những nước lớn nhất vùng [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81) nhưng là quốc gia Trung Á duy nhất giáp biên giới với tất cả bốn nước kia. Uzbekistan cũng giáp biên giới với [Afghanistan](/wiki/Afghanistan) ở phía nam.
Uzbekistan là một
[quốc gia nằm kín trong hai lục địa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_gia_n%E1%BA%B1m_k%C3%ADn_trong_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1); 10% lãnh thổ nước này được trồng cấy dày đặc nhờ nước tưới tiêu từ các lưu vực sông. Đây là một trong hai quốc gia duy nhất nằm kín giữa hai lục địa - nước kia là [Liechtenstein](/wiki/Liechtenstein); và dù trường hợp của Uzbekistan không rõ ràng bằng, bởi nó giáp biên giới với hai nước (Kazakhstan ở phía bắc và Turkmenistan ở phía nam) goaớ với [Biển Caspian](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caspi) [kín trong lục địa](/w/index.php?title=K%C3%ADn_trong_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1) nhưng từ đây tàu thủy có thể đi tới [Biển Azov](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Azov) và từ đó tới [Biển Đen](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en), [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) và các đại dương khác.
Điểm cao nhất tại Uzbekistan là
[Adelunga Toghi](/w/index.php?title=Adelunga_Toghi&action=edit&redlink=1) ở độ cao 4.301 mét (14.111 [ft](/wiki/Foot)). [Khí hậu](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) Cộng hòa Uzbekistan là khí hậu lục địa, với lượng mưa hàng năm khoảng 100-200 milimét, hay 3.9-7.9 inches). [Nhiệt độ](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99) trung bình mùa hè thường khoảng 40 0C, mùa đông khoảng -23 0C. [[1]](http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+uz0029))
Các thành phố lớn gồm:
[Bukhara](/wiki/Bukhara), [Samarqand](/wiki/Samarkand) và [Tashkent](/wiki/Tashkent).
## Tỉnh[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=3)]
Uzbekistan được chia thành mười hai
[tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh) ( *viloyatlar*, số ít *; viloyat* *viloyati*từ ghép, ví dụ Toshkent *viloyati*, Samarqand *viloyati*, vân vân), một nước [cộng hòa tự trị](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1)( *respublika*; *respublikasi*từ ghép, ví dụ Qaraqalpaqstan Avtonom *Respublikasi*, Karakalpakistan *Cộng hòa Tự trị*, vân vân), và một [thành phố độc lập](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1)( *;* [shahar](/w/index.php?title=Shahar&action=edit&redlink=1) *shahri*từ ghép, ví dụ thành phố Tashkent với một chữ K, Toshkent *shahri*). Các tên được đặt theo [ngôn ngữ Uzbek](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Uzbek&action=edit&redlink=1), dù nhiều biến thể trong khi dịch qua ngôn ngữ khác vẫn tồn tại.
|Phân loại||Thành phố thủ phủ||Diện tích
|
(km²)
|Dân số||Key|
|
|[Andijon](/w/index.php?title=Andijon&action=edit&redlink=1) [Buxoro Viloyati](/wiki/Buxoro_(t%E1%BB%89nh)) [Bukhara](/wiki/Bukhara)) [Farg'ona Viloyati](/wiki/Farg%27ona_(t%E1%BB%89nh)) [Fergana](/wiki/Fergana)) [Jizzax Viloyati](/wiki/Jizzax_(t%E1%BB%89nh)) [Jizzax](/wiki/Jizzax) [Xorazm Viloyati](/wiki/Xorazm_(t%E1%BB%89nh)) [Urganch](/w/index.php?title=Urgench&action=edit&redlink=1) [Namangan Viloyati](/wiki/Namangan_(t%E1%BB%89nh)) [Namangan](/wiki/Namangan) [Navoiy Viloyati](/wiki/Navoiy_(t%E1%BB%89nh)) [Navoiy](/wiki/Navoiy) [Qashqadaryo Viloyati](/wiki/Qashqadaryo_(t%E1%BB%89nh)) [Qarshi](/w/index.php?title=Qarshi&action=edit&redlink=1) [Qaraqalpaqstan Respublikasi](/wiki/Qaraqalpaqstan) [Nukus](/wiki/Nukus) [Samarqand Viloyati](/wiki/Samarqand_(t%E1%BB%89nh)) [Samarqand](/wiki/Samarkand) [Sirdaryo Viloyati](/wiki/Sirdaryo_(t%E1%BB%89nh)) [Guliston](/w/index.php?title=Guliston&action=edit&redlink=1) [Surxondaryo Viloyati](/wiki/Surxondaryo_(t%E1%BB%89nh)) [Termez](/w/index.php?title=Termez&action=edit&redlink=1) [Toshkent Viloyati](/wiki/Toshkent_(t%E1%BB%89nh)) [Tashkent](/wiki/Tashkent)) [Toshkent Shahri](/w/index.php?title=Toshkent&action=edit&redlink=1)
Số thống kế cho Toshkent Viloyati cũng gồm số thống kê của Toshkent Shahri.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=4)]
Cùng với nhiều nền kinh tế của các quốc gia thuộc
[Cộng đồng các quốc gia độc lập](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_Qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp) khác, kinh tế Uzbekistan gần đây có mức độ phát triển kinh tế rất cao, tới 9.1% trong quý đầu năm 2007, và mức lạm phát thấp 2.9%. [[2]](http://web.archive.org/20070422180446/www.interfax.ru/e/B/0/26.html?menu=2&id_issue=11715240)
Uzbekistan là quốc gia có mức
[GNI](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_qu%E1%BB%91c_gia) trên đầu người đạt US$460 và [Sức mua tương đương](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng) đạt US$1860 [[3]](http://siteresources.worldbank.org/DATASTATISTICS/Resources/GNIPC.pdf). Sản xuất kinh tế tập trung ở hàng tiêu dùng: Uzbekistan hiện là nước sản xuất lớn thứ tư thế giới và là nước xuất khẩu bông lớn thứ hai thế giới, thứ bảy thế giới về sản xuất vàng. Theo vùng, đây cũng là nước sản xuất khí gas, đồng, than, dầu mỏ, bạc và uranium khá quan trọng [[4]](http://www.irinnews.org/profiles/uzbekistan.asp#info). [Nông nghiệp](/w/index.php?title=N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Uzbekistan&action=edit&redlink=1) đóng góp khoảng 37% [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) và sử dụng 44% nguồn nhân lực [[5]](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html). Tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm được ước tính dưới 20% [[6]](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html).
Đối mặt với nhiều thách thức kinh tế từ khi giành lại độc lập, chính phủ đã chấp nhận một chiến lược cải cách mang tính cách mạng, với sự nhấn mạnh trên sự kiểm soát của nhà nước, giảm nhập khẩu và tự cung cấp trong lĩnh vực năng lượng. Từ năm 1994, các phương tiên truyền thông thuộc quản lý của nhà nước đã nhiều lần tuyên bố sự thành công của "Mô hình Kinh tế Uzbek" này
[[7]](http://2004.press-service.uz/rus/knigi/9tom/3tom_12.htm) coi đó là ví dụ duy nhất về sự chuyển tiếp êm ả sang nền kinh tế thị trường, tránh được tình trạng sốc, sự bần cùng hóa và sự trì trệ.
Chiến lược cải cách dần dần đã khiến nhiều kế hoạch cải cách cơ cấu và kinh tế vĩ mô bị trì hoãn. Chính quyền trong tay
[giới công chức quan liêu](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_l%E1%BB%9Bp_m%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) vãn giữ ảnh hưởng mạnh trong nền kinh tế. Tham nhũng lan tràn xã hội: [Chỉ số Nhận thức Tham nhũng](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_nh%E1%BA%ADn_th%E1%BB%A9c_tham_nh%C5%A9ng) Uzbekistan năm 2005 là 137 trong số 159 quốc gia. Một báo cáo tháng 2 năm 2006 về nước này của [Nhóm Khủng hoảng Quốc tế](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) đã viết về một khía cạnh của tình trạng tham nhũng này:
- Đa phần tăng trưởng GDP Uzbekistan xuất phát từ giá cả cao của những loại hàng xuất khẩu quan trọng, đặc biệt là vàng, bông và nguồn thu ngày càng tăng từ khí gas, nhưng nguồn thu này chỉ được phân chia trong một nhóm rất nhỏ cầm quyền, đại đa số nhân dân có rất ít hoặc không một chút nào từ các khoản thu này.
[[8]](http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?id=3952&l=1) [[9]](http://www.voanews.com/english/New-Report-Paints-Grim-Picture-of-Uzbekistan.cfm).
Theo
[Economist Intelligence Unit](/wiki/Economist_Intelligence_Unit), "chính phủ tỏ thái độ kiên quyết không cho phép phát triển một lĩnh vực tư nhân độc lập, lĩnh vực họ không thể kiểm soát" [[10]](http://www.heritage.org/research/features/index/country.cfm?id=Uzbekistan). Vì thế, [giới trưởng giả](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9Bi_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_gi%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1) nói chung và [tầng lớp trung lưu](/wiki/T%E1%BA%A7ng_l%E1%BB%9Bp_trung_l%C6%B0u) nói riêng, đang bị cách ly về mặt kinh tế, và vì thế, cả với chính trị.
Các chính sách kinh tế đã làm nản lòng giới đầu tư, với mức đầu tư trên đầu người ở mức thấp nhất trong
[Cộng đồng các quốc gia độc lập](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_Qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp) [[11]](http://web.archive.org/web/20050213082921/http://www.state.gov/e/eb/ifd/2005/42196.htm). Trong nhiều năm, rào cản lớn nhất với các công ty nước ngoài muốn vào thị trường Uzbek là sự khó khăn trong chuyển đổi tiền tệ. Năm 2003, chính phủ đã chấp nhận những bắt buộc của Điều VIII của [Quỹ Tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) [[12]](http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2003/pr03188.htm), cho phép tự do chuyển đổi tiền tệ. Tuy nhiên, những biện pháp quản lý tiền tệ chặt chẽ và kiểm soát biên giới đã khiến những hiệu quả mang lại của việc này không lớn.
Lạm phát, dù ở mức thấp hơn thời gian giữa thập niên 1990, vẫn còn cao cho tới tận năm 2003 (ước tính 50% năm 2002, 21.9% năm 2003,
[[13]](http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2924.htm)). Các chính sách kinh tế chặt chẽ năm 2004 đã khiến lạm phát giảm mạnh, xuống còn 3.8% (tuy nhiên những ước tính khác [[14]](http://www.adb.org/Documents/Books/ADO/2005/uzb.asp) dựa trên [rổ thị trường](/w/index.php?title=R%E1%BB%95_th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) thực ở mức 15%). Tuy nhiên, sự giảm lạm phát dường như chỉ thoảng qua, bởi theo ước tính của [IMF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) về [chỉ số giá tiêu thụ](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%C3%A1_ti%C3%AAu_th%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1) dựa trên lạm phát tại Uzbekistan năm 2005 là 14.1% [[15]](http://www.imf.org/external/country/UZB/index.htm).
Chính phủ Uzbekistan hạn chế nhập khẩu bằng nhiều cách, gồm cả đánh thuế nhập khẩu cao. Các loại thuế áp dụng mang tính phân biệt cao để bảo vệ các sản phẩm sản xuất trong nước. Các mức thuế chính thức được công thêm các khoản không chính thức, các khoản phí mang tính phân biệt khiến tổng số tiền phải trả lên tới 100 hay 150 phần trăm giá trị thực của sản phẩm, khiến những sản phẩm nhập khẩu có giá thành không thể chấp nhận với người tiêu dùng
[[16]](http://www.ustr.gov/assets/Document_Library/Reports_Publications/2004/2004_National_Trade_Estimate/2004_NTE_Report/asset_upload_file327_4803.pdf). Thay thế xuất khẩu là một chính sách được tuyên bố chính thức và chính phủ đã lấy làm hãnh diện thông báo [[17]](http://www.mfa.uz/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=59&page=1) con số hàng tiêu dùng nhập khẩu đã giảm hai lần. Một số quốc gia thuộc cộng đồng các quốc gia độc lập được chính thức miễn trừ các khoản thuế nhập khẩu của Uzbekistan.
Kinh doanh tại Uzbekistan không đơn giản. Nó đòi hỏi nhiều đầu tư và mối quan hệ với tầng lớp cầm quyền. Tuy nhiên, lợi nhuận hàng năm có thể thu được sẽ ở trong khoảng 30-40%. Lĩnh vực đầu tư mang lại nhiều lợi nhuận nhất hiện tại là bất động sản. Trong năm 2006, bất động sản đã tăng trưởng tới 80%.
[[18]](http://www.fainvestment.com)
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=5)]
Uzbekistan là nước đông dân nhất vùng Trung Á. Dân số nước này ước tính đạt 27.7 triệu người
, tập trung tại phía nam và phía đông đất nước, chiếm tới gần một nửa dân số trong vùng. Uzbekistan từng là một trong những nước cộng hòa nghèo nhất thuộc Liên bang Xô viết ; đa số dân cư nước này tham gia vào ngành nông nghiệp bông tại các hợp tác xã nhỏ ( [1] [kolkhozy](/w/index.php?title=Kolkhoz&action=edit&redlink=1)). Trong những năm gần đây, số lượng dân nông thôn tiếp tục gia tăng [[19]](http://www.unescap.org/stat/data/apif/uzbekistan_apif2004.pdf)hiện ở mức 63.5%. Dân số Uzbekistan rất trẻ: 34.1% dân dưới 14 tuổi.
Người
[Uzbek](/w/index.php?title=Uzbek&action=edit&redlink=1) chiếm đa số dân (80%). Các nhóm sắc tộc khác gồm [người Nga](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nga) 5.5%, [Tajik](/w/index.php?title=Tajik&action=edit&redlink=1) 5%, [Kazakh](/w/index.php?title=Kazakh&action=edit&redlink=1) 3%, [Karakalpak](/w/index.php?title=Karakalpak&action=edit&redlink=1) 2.5%, và [Tatar](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tatar) 1.5% . Cũng có một nhóm sắc tộc [2] [người Triều Tiên](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)đã bị [buộc phải di dời](/w/index.php?title=Di_chuy%E1%BB%83n_d%C3%A2n_c%C6%B0_t%E1%BA%A1i_Li%C3%AAn_bang_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1)tới Uzbekistan theo lệnh của Stalin trong thập niên 1930. 88% dân số là tín đồ Hồi giáo (chủ yếu thuộc dòng [Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni), với nhóm thiểu số 5% [Shi'a](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia)), 9% [Nhà thờ chính thống Phương đông](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_Ph%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)và 3% theo những đức tin khác. Theo Báo cáo Tự do Tôn giáo Quốc tế năm 2004 của Bộ ngoại giao Mỹ 0.2% dân số theo [Đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)(những người này thuộc cộng đồng Triều Tiên). Tương tự, ước tính 93.000 [người Do thái](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_th%C3%A1i&action=edit&redlink=1)từng sống tại Uzbekistan đầu thập niên 1990 (nguồn Thư viện Quốc hội Nghiên cứu Quốc gia).
Uzbek là ngôn ngữ chính thức duy nhất của quốc gia. Tuy nhiên, tiếng Nga trên thực tế là ngôn ngữ giao tiếp giữa các cộng đồng sắc tộc, gồm cả được sử dụng đa số trong kỹ thuật, khoa học, văn bản chính phủ và công việc kinh doanh hàng ngày. Theo dân tộc học, 49% dân số Uzbekistan nói tiếng Nga.
[Tiếng Tajik](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tajik) được sử dụng rộng rãi tại thành phố Samarkand và Bukhara. Có một số tranh cãi liên quan tới số phần trăm dân số Tajik. Trong khi các con số chính thức của Uzbekistan cho rằng số lượng là 5%, một số học giả phương Tây tin rằng con số này cao hơn, lên tới 40% . [3]
Theo những con số của chính phủ khoảng 817.000 người tàn tật được đăng ký tại Uzbekistan năm 2003.Tổ chức Y tế Thế giới ước tính khoảng 10% số dân mỗi nước là người tàn tật.
Cái tên "Uzbek", vừa để chỉ dân tộc vừa để chỉ quốc gia, được cho là có liên quan tới gia đoạn chạm trán đầu tiên với người Nga, câu
*ozum bek*, hay "Tôi là chúa tể (người cai trị)".
Uzbekistan có tỷ lệ biết chữ 99.3% (trong số người lớn hơn 15 tuổi), một phần nhờ hệ thống giáo dục miễn phí và phổ thông thời Liên bang Xô viết.
## Viễn thông[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=6)]
Theo số liệu chính thức, tính đến 1 tháng 7 năm 2007, có 3,7 triệu người sử dụng điện thoại di động ở Uzbekistan (nguồn từ Tổ chức Viễn thông và Thông tin Uzbekistan (UzACI)
[[20]](http://www.aci.uz) và UzDaily.com [[21]](http://www.uzdaily.com)). Đơn vị kinh doanh dịch vụ di động lớn nhất (tính theo số khách hàng) là MTS-Uzbekistan [[22]](http://www.mts.uz) (trước là Uzdunrobita và là chi nhánh của Russian Mobile TeleSystems). Tiếp theo là Beeline [[23]](http://www.beeline.uz)(là một chi nhánh của công ty Beeline của Nga) và Coscom [[24]](http://www.coscom.uz) (do US MCT Corp. sở hữu, nhưng có thông tin cho rằng TeliaSonera đang mua lại công ty này [[25]](http://www.uzdaily.com/?c=119&a=1834)).
Tính đến 1 tháng 7 năm 2007, số người sử dụng internet ở Uzbekistan ước tính là 1,8 triệu, theo thống kê của UzACI.
## Vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=7)] [Tashkent](/wiki/Tashkent), thủ đô và là thành phố lớn nhất nước, có ba đường tàu điện ngầm được xây dựng năm 1977, và mở rộng năm 2001 mười năm sau khi giành lại độc lập từ [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Uzbekistan hiện là quốc gia duy nhất tại Trung Á có hệ thống tàu điện ngầm và được coi là một trong những hệ thống tàu điện ngầm sạch nhất thế giới. Có tàu điện, xe buýt và trolleybus (xe buýt chạy nối với hệ thống dây điện bên trên) do chính phủ điều hành chạy khắp thành phố. Tương tự, có nhiều xe tắc xi cả xe có đăng ký và xe dù. Các nhà máy sản xuất ô tô tại Uzbekistan đang làm ra những chiếc xe hiện đại. Chính phủ hỗ trợ việc sản xuất xe hơi và công ty [Daewoo](/wiki/Daewoo) Hàn Quốc. Chính phủ Uzbek có 50% cổ phần của Daewoo năm 2005 với trị giá không được tiết lộ và vào tháng 5 năm 2007 UzDaewooAuto, công ty sản xuất ô tô, đã ký kết thỏa thuận chiến lược với General Motors-Daewoo Auto and Technology (GMDAT) [[26]](http://www.uzdaily.com/?c=118&a=1315). Chính phủ cũng mua cổ phần của công ty Koc in SamKocAuto, công ty sản xuất xe buýt và xe tải nhỏ Thổ Nhĩ Kỳ. Tiếp đó, chính phủ đã ký thỏa thuận với Isuzu Motors Nhật Bản để sản xuất xe buýt và xe tải [[27]](http://www.uzdaily.com/?c=118&a=1242) [[28]](http://www.uzdaily.com/?c=118&a=1336).
Những tuyến đường sắt nối liền các thị trấn bên trong Uzbekistan cũng như với các nước cộng hòa cũ thuộc
[Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Hơn nữa, sau khi giành lại độc lập hai hệ thống tàu hỏa chạy nhanh đã được thiết lập. Tương tự, đã có một nhà máy chế tạo máy bay lớn thời Xô viết, Nhà máy Sản Xuất Hàng không Tashkent Chkalov, hay ТАПОиЧ trong tiếng Nga. Nhà máy này bắt đầu được xây dựng trong Thế chiến II, khi các cơ sở chế tạo được di dời về phía nam và phía đông để tránh rơi vào tay các lực lượng Phát xít Đức. Cho tới tận cuối thập niên 1980, nhà máy là một trong những trung tâm sản xuất máy bay hàng đầu tại Liên bang Xô viết, nhưng với sự sụp đổ của Liên Xô các thiết bị của nhà máy dần trở nên lỗi thời, và đa số công nhân đã bỏ việc. Hiện nhà máy chỉ sản xuất vài chiếc máy bay mỗi năm, nhưng với sự chú ý từ các công ty Nga tới nhà máy này, hiện có tin đồn rằng các kế hoạch tái khôi phục đang chuẩn bị thực thi.
## Quân đội[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=8)]
Uzbekistan sở hữu lực lượng quân sự lớn nhất vùng Trung Á, với khoảng 65.000 quân nhân. Cơ cấu của lực lượng này được thừa kế từ các lực lượng vũ trang Xô viết, dù nó đang nhanh chóng chuyển đổi trở thành một tổ chức đã được tái cơ cấu hoàn toàn, và cuối cùng sẽ được xây dựng xung quanh các lực lượng hạng nhẹ và lực lượng đặc biệt. Trang bị của Các lực lượng vũ trang Uzbek không hiện đại, và công tác huấn luyện, tuy có được cải thiện nhưng không đồng nhất và thích đáng để đáp ứng cho nhiệm vụ bảo vệ an ninh lãnh thổ mới. Chính phủ đã chấp nhận các biện pháp quản lý vũ khí của Liên Xô cũ, thừa nhận Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân (với tư cách nước phi hạt nhân), và ủng hộ một chương trình
[Cơ quan Giảm nhẹ Đe dọa Quốc phòng](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_Gi%E1%BA%A3m_nh%E1%BA%B9_%C4%90e_d%E1%BB%8Da_Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng&action=edit&redlink=1) (DTRA) của Hoa Kỳ tại tây Uzbekistan ( [Nukus](/wiki/Nukus) và [Đảo Vozrozhdeniye](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Vozrozhdeniye&action=edit&redlink=1)). Chính phủ Uzbekistan chi khoảng 3.7% GDP cho quân đội nhưng có được viện trợ Tài chính Quân sự Nước ngoài (FMF) cùng khác khoản hỗ trợ an ninh ngày càng lớn khác từ năm 1998. Uzbekistan đã chấp nhận yêu cầu của Sở chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ cho phép sử dụng một căn cứ không quân quân sự có vai trò sống còn, [Căn cứ không quân Karshi-Khanabad](/w/index.php?title=Karshi-Khanabad&action=edit&redlink=1), phía nam Uzbekistan sau các vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001. Sau vụ [Thảm sát Andijan](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_Andijan&action=edit&redlink=1) và phản ứng sau đó của Hoa Kỳ, Uzbekistan đã yêu cầu quân Mỹ rút khỏi các căn cứ không quân này. Những quân nhân Mỹ cuối cùng rời Uzbekistan tháng 11 năm 2005.
## Quan hệ ngoại giao[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=9)]
Uzbekistan đã gia nhập
[Cộng đồng các quốc gia độc lập](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_Qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp) vào tháng 12 năm 1991. Tuy nhiên, họ phản đối việc phục hồi và rút lui khỏi thỏa thuận an ninh tập thể của cộng đồng năm 1999. Từ thời điểm đó, Uzbekistan đã tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình của Cộng đồng tại Tajikistan và trong những nhóm do Liên hiệp quốc tổ chức nhằm giải quyết những cuộc xung đột Tajik và Afghan, mà họ coi là những nguy cơ tiềm tàng cho sự ổn định của mình.
Trước kia có quan hệ gần gũi với Washington (mối quan hệ mang lại cho Uzbekistan nửa tỷ dollar viện trợ năm 2004, khoảng một phần tư ngân sách quân sự của họ), chính phủ Uzbekistan đã hạn chế việc sử dụng căn cứ quân sự tại
[Karshi-Khanabad](/w/index.php?title=Karshi-Khanabad&action=edit&redlink=1) cho những chiến dịch tấn công vào nước Afghanistan láng giềng của Hoa Kỳ (xem [bài viết của AP](http://www.lasvegassun.com/sunbin/stories/w-eur/2005/jun/15/061505239.html)).
Uzbekistan từng là nước nhiệt thành ủng hộ các nỗ lực của Hoa Kỳ chống chủ nghĩa khủng bố trên thế giới và đã gia nhập liên minh quân sự ở cả Afghanistan và Iraq. Quan hệ giữa Uzbekistan và Hoa Kỳ đã bắt đầu xấu đi sau cái gọi là "
[những cuộc cách mạng màu](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%AFng_cu%E1%BB%99c_c%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_m%C3%A0u&action=edit&redlink=1)" tại Georgia và Ukraina (và ở mức độ thấp hơn là Kyrgystan). Khi Hoa Kỳ lên tiếng cùng cộng đồng đòi hỏi tiến hành một cuộc điều tra quốc tế về những sự kiện đẫm máu tại Andijon, mối quan hệ xấu đi nhanh chóng và Tổng thống Islam Karimov đã thay đổi liên kết chính trị chuyển sang gần gũi hơn với nước Nga và Trung Quốc, những nước đã không chỉ trích những vị lãnh đạo Uzbekistan vì cái gọi là những hành động vi phạm nhân quyền.
Cuối tháng 7 năm 2005, chính phủ Uzbekistan đã ra lệnh cho quân Mỹ rút khỏi một căn cứ không quân tại Karshi-Kanabad (gần biên giới Uzbek với Afghanistan) trong 180 ngày. Karimov đã đề xuất cho phép Hoa Kỳ sử dụng căn cứ này ngay sau
[vụ khủng bố 11 tháng 9](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_11_th%C3%A1ng_9). Một số người Uzbeks cũng tin rằng các cuộc tuần hành tại Andijan có sự ảnh hưởng phía sau của Mỹ và Anh trong vùng Andijan. Vì thế, đây là một lý do khác cho sự thù địch giữa Uzbekistan và phương Tây.
Uzbekistan là một thành viên Liên hiệp quốc (từ ngày 2 tháng 3 năm 1992), Hội đồng Cộng tác Euro-Atlantic, Cộng tác vì Hòa bình, và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE). Nước này cũng là một thành viên của
[Tổ chức Hội nghị Hồi giáo](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) (OIC) và [Tổ chức Hợp tác Kinh tế](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Kinh_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) (gồm năm quốc gia Trung Á, [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), [Iran](/wiki/Iran), Afghanistan, và [Pakistan](/wiki/Pakistan)). Năm 1999, Uzbekistan gia nhập liên minh [GUAM](/w/index.php?title=GUAM&action=edit&redlink=1) ( [Georgia](/wiki/Gruzia), [Ukraina](/wiki/Ukraina), Azerbaijan và [Moldova](/wiki/Moldova)), được thành lập từ năm 1997 (biến nó thành GUUAM), nhưng đã rút lui năm 2005. Uzbekistan cũng là một thành viên của [Tổ chức Hợp tác Thượng Hải](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i) (SCO) và đã đứng ra tổ chức Cơ cấu Chống Khủng bố cấp Vùng (RATS) của SCO tại Tashkent. Uzbekistan cũng đã gia nhập [Tổ chức Hợp tác Trung Á](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_Trung_%C3%81&action=edit&redlink=1) (CACO) năm 2002. CACO gồm Uzbekistan, Tajikistan, Kazakhstan, và Kyrgyzstan. Nước này là thành viên sáng lập và hiện vẫn tham gia Liên minh Trung Á, cùng Kazakhstan và Kyrgyzstan, tháng 3 năm [1998](/wiki/1998) Tajikistan cũng gia nhập tổ chức này.
Tháng 9,
[UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) đã bày tỏ ý định trao cho Islam Karimov một giải thưởng về sự bảo tồn nền văn hóa và truyền thống phong phú của Uzbekistan. Dù vị Tổng thống này vẫn bị phương tây chỉ trích, đây có thể coi là một dấu hiệu cải thiện quan hệ giữa Uzbekistan và phương Tây.
Tháng 10 năm 2006 có lẽ là thời điểm Uzbekistan không còn bị phương Tây cô lập.
[EU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) gần đây đã thông báo họ có kế hoạch gửi các đoàn đại biểu tới Uzbekistan để đàm phán về nhân quyền và tự do sau một giai đoạn quan hệ thù địch khá dài giữa hai bên. Dù sự thực về Vụ thảm sát Andijan vẫn chưa được khám phá, EU đã bày tỏ quan tâm tới việc giảm bớt các biện pháp trừng phạt kinh tế chống Uzbekistan. Tuy nhiên, trong cộng đồng dân cư Uzbek quan điểm chung vẫn cho rằng chính phủ sẽ bảo vệ lập trường của mình và giữ quan hệ bền chặt với [Liên bang Nga](/wiki/Nga) và tiếp tục chỉ trích rằng những cuộc tuần hành phản kháng năm 2004-2005 tại Uzbekistan có bàn tay xúi giục của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland).
## Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=10)]
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=11)]
Hồi giáo là đến nay là tôn giáo chiếm ưu thế ở Uzbekistan với 90% dân số trong khi 5% dân số theo
[Chính Thống giáo Nga](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Nga), và 5% dân số theo tôn giáo khác. Tuy nhiên, một báo cáo nghiên cứu của tổ chức Pew Center vào năm 2009 cho biết có đến 96,3% dân số theo Hồi giáo. [4] Ước tính có khoảng 93.000 người [[5]](#cite_note-5) [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o)đã từng hiện diện trong nước.
Tuy là tôn giáo lớn nhất nước, nhưng sự thực hành đạo Hồi là rất ít. Có nhiều truyền thống Hồi giáo được thực hành tại Uzbekistan đã dẫn đến sự xung đột. Điều này đang làm Hồi giáo ở quốc gia này suy giảm nghiêm trọng. Sự chấm dứt quyền lực của
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) tại Uzbekistan đã không mang lại một sự bùng nổ của trào lưu Hồi giáo chính thống, như nhiều người dự đoán, mà là một sự xa rời dần với giới luật và đức tin Hồi giáo.
Mặc dù hiến pháp duy trì quyền
[tự do tôn giáo](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C3%B4n_gi%C3%A1o), Uzbekistan vẫn duy trì lệnh cấm tất cả các hoạt động tôn giáo không được sự chấp thuận của nhà nước, đặc biệt là sự đối xử khắc nghiệt của chính quyền với các [Kitô hữu](/wiki/Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu), tín đồ [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) là những tôn giáo đang được phổ biến trong người dân.
## Môi trường[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=12)]
|Bài viết này
|cần thêm . (tháng 5 2013)
Tình hình môi trường hiện tại tại Uzbekistan dường như là một mối lo ngại lớn trong cộng đồng quốc tế. Hàng thập kỷ áp dụng các chính sách mang tư duy sai lầm thời
[Xô viết](/wiki/X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt) nhằm mở rộng tối đa diện tích trồng [bông](/w/index.php?title=B%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) đã mang lại một thảm họa thiên nhiên cho nước này. Công nghiệp nông nghiệp dường như là yếu tố chính gây ô nhiễm và xuống cấp không khí, nước trong quốc gia. [[29]](http://countrystudies.us/uzbekistan/17.htm)
Thảm hoạ
[Biển Aral](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Aral) chính là một ví dụ kinh điển. Một vấn đề còn lại ai là người chịu trách nhiệm cho thảm họa này: các nhà khoa học và chính trị Xô viết những người đã ra lệnh ngăn nước dẫn tới sự bắt đầu thảm họa trong thập niên sáu mươi, hay những chính sách thời hậu Xô viết khi việc thiếu tiền xây dựng các đập chắn và hệ thống tưới tiêu là nguyên nhân. Biển Aral từng là [biển nội địa](/wiki/Bi%E1%BB%83n_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) lớn thứ tư trên [Trái đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), hoạt động như một yếu tố điều hòa độ ẩm không khí. [[30]](http://www.msf.org/msfinternational/invoke.cfm?objectid=6589D208-DC2C-11D4-B2010060084A6370&component=toolkit.article&method=full_html)
Từ thập niên 1960, thập niên của việc sử dụng sai lầm nguồn nước Biển Aral bắt đầu, Biển Aral đã giảm 50% diện tích và kích thước, và giảm thể tích chỉ còn một phần ba. Những dự liệu đáng tín cậy và chính xác nhất vẫn chưa được thu thập, lưu trữ hay cung cấp bởi bất kỳ một tổ chức hay cơ quan chính thức nào. Số lượng con người và động vật bị ảnh hưởng bởi thảm họa này chỉ có thể được ước đoán.
Vì vấn đề Biển Aral, tình trạng tập trung
[độ mặn](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_m%E1%BA%B7n) cao là điều bình thường tại Uzbekistan. Đa số các nguồn nước của quốc gia này được dùng cho [nông ngiệp](/w/index.php?title=N%C3%B4ng_ngi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1), chiếm gần 94% sự sử dụng nước. [[31]](http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+uz0029)) This results in heavy use of pesticides and fertilizers. [[32]](http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+uz0029))
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=13)]
Uzbekistan là một trong nhiều nền thể thao đang nổi ở châu Á.
[Đội tuyển bóng đá quốc gia Uzbekistan](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_Uzbekistan) đã từng làm nên nhiều chiến tích tuyệt vời khi lọt vào 6 kì [AFC Asian Cup](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81) liên tiếp vào các năm [1996](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81_1996), [2000](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81_2000), [2004](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81_2004), [2007](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81_2007), [2011](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81_2011) & mới đây là năm [2015](/wiki/C%C3%BAp_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_ch%C3%A2u_%C3%81_2015).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=14)] *Chasing the Sea: Lost Among the Ghosts of Empire in Central Asia*by Tom Bissell *A Historical Atlas of Uzbekistan*by Aisha Khan *The Modern Uzbeks From the 14th Century to the Present: A Cultural History*by Edward A. Allworth *Nationalism in Uzbekistan: Soviet Republic's Road to Sovereignty*by James Critchlow *Odyssey Guide: Uzbekistan*by Calcum Macleod and Bradley Mayhew *Uzbekistan: Heirs to the Silk Road*by Johannes Kalter and Margareta Pavaloi
- "Silk Road to Ruin: Is Central Asia the New Middle East?" by Ted Rall
*Murder in Samarkand - A British Ambassador's Controversial Defiance of Tyranny in the War on Terror*by [Craig Murray](/w/index.php?title=Craig_Murray&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=15)] **July 2007 estimate; CIA World factbook,** [^](#cite_ref-cia1_1-0) [Uzbekistan](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html#People) **1996 data; CIA World factbook,** [^](#cite_ref-cia2_2-0) [Uzbekistan](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html#People) **D. Carlson, "Uzbekistan: Ethnic Composition and Discriminations",** [^](#cite_ref-3) [Harvard University](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard), August [2003](/wiki/2003) **State.gov. ngày 19 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2011.** [^](#cite_ref-4) **Pew Forum on Religion & Public Life (October 2009)** [^](#cite_ref-5)
- Anora Mahmudova,
[AlterNet](/w/index.php?title=AlterNet&action=edit&redlink=1), [May 27](/w/index.php?title=May_27&action=edit&redlink=1), [2005](/wiki/2005), [Uzbekistan’s Growing Police State](http://www.alternet.org/story/22097/)(checked [2005-11-08](/w/index.php?title=2005-11-08&action=edit&redlink=1)) [Manfred Nowak](/w/index.php?title=Manfred_Nowak&action=edit&redlink=1), [Radio Free Europe](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_ch%C3%A2u_%C3%82u_T%E1%BB%B1_do/%C4%90%C3%A0i_T%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1), [2005-06-23](/w/index.php?title=2005-06-23&action=edit&redlink=1), [UN Charges Uzbekistan With Post-Andijon Torture](http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/06/b478ffa5-9143-4750-9680-9a523ef039c2.html),
- Gulnoza Saidazimova, Radio Free Europe,
[2005-06-22](/w/index.php?title=2005-06-22&action=edit&redlink=1), [Uzbekistan: Tashkent reveals findings on Andijon uprising as victims mourned](http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/06/ef3297ac-38ed-4eab-a8d2-4dcb2418ca07.html) [BBC News](/wiki/BBC), ['Harassed' BBC shuts Uzbek office](http://news.bbc.co.uk/1/low/world/asia-pacific/4380166.stm), [2005-10-26](/w/index.php?title=2005-10-26&action=edit&redlink=1)(checked [2005-11-15](/w/index.php?title=2005-11-15&action=edit&redlink=1)) [CIA - The World Factbook — Uzbekistan](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html) [Denial of Justice in Uzbekistan, report to](http://www.omct.org/pdf/omct_europe/2005/omct-las_uzb_report_04_05.pdf) [OMCT](/w/index.php?title=OMCT&action=edit&redlink=1) [The worst of the worst, the world's most repressive societies, 2005](http://web.archive.org/web/20050422003133/http://www.freedomhouse.org/research/mrr2005.pdf). [The measures, taken by the Government of the Republic of Uzbekistan in the field of providing and encouraging human rights](http://www.uzbekistan.org/press/archive/283/) [Uzbekistan' s Ombudsman reports on 2002 results](http://www.eurasianet.org/resource/uzbekistan/hypermail/200304/0029.shtml)
- Jeffrey Thomas, US Government Info
[September 26](/w/index.php?title=September_26&action=edit&redlink=1), [2005](/wiki/2005) [Freedom of Assembly, Association Needed in Eurasia, U.S. Says](http://usinfo.state.gov/eur/Archive/2005/Sep/26-966275.html),
- Robert McMahon,
[Radio Free Europe](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_ch%C3%A2u_%C3%82u_T%E1%BB%B1_do/%C4%90%C3%A0i_T%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1), [2005-06-07](/w/index.php?title=2005-06-07&action=edit&redlink=1) [Uzbekistan: Report Cites Evidence Of Government 'Massacre' In Andijon](http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/06/53b15c1e-995c-4339-819c-8090fbc94736.html) [Amnesty International, public statement "Uzbekistan: Independent international investigation needed into Andizhan events"](http://web.archive.org/web/20060322052631/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620152005?open&of=ENG-UZB)
- People's Voice,
[2005-05-17](/w/index.php?title=2005-05-17&action=edit&redlink=1) [Andijan events: truth and lies](http://www.press-service.uz/en/gsection.scm?groupId=5203&contentId=8868)
- Interview with Akmal Saidov, kreml.org,
[2005-10-17](/w/index.php?title=2005-10-17&action=edit&redlink=1) [Andijon events are used as a pretext for putting an unprecedented pressure on Uzbekistan](http://www.kreml.org/interview/100931204) [Worldbank per-country data on GNI and PPP per capita](http://siteresources.worldbank.org/DATASTATISTICS/Resources/GNIPC.pdf) [UN Office for Coordination of Humanitarian Affairs Country Report on Uzbekistan](http://www.irinnews.org/profiles/uzbekistan.asp#info)
- Islam Karimov's interview to Rossijskaya Gazeta,
[1995-07-07](/w/index.php?title=1995-07-07&action=edit&redlink=1) [Principles of Our Reform](http://2004.press-service.uz/rus/knigi/9tom/3tom_12.htm) [2005 Index of Economic Freedom, Uzbekistan](http://www.heritage.org/research/features/index/country.cfm?id=Uzbekistan)
- US Department of State,
[Uzbekistan: 2005 Investment Climate Statement](http://web.archive.org/web/20050213082921/http://www.state.gov/e/eb/ifd/2005/42196.htm) [The Republic of Uzbekistan Accepts Article VIII Obligations](http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2003/pr03188.htm)
- US Department of State,
[2005-07](/w/index.php?title=2005-07&action=edit&redlink=1) [Background Note: Uzbekistan](http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2924.htm) [Asian Development Outlook for 2005, report on Uzbekistan](http://www.adb.org/Documents/Books/ADO/2005/uzb.asp)
- IMF,
[2005-09-24](/w/index.php?title=2005-09-24&action=edit&redlink=1) [Republic of Uzbekistan and the IMF](http://www.imf.org/external/country/UZB/index.htm) [Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Uzbekistan report on International Trade](http://www.mfa.uz/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=59&page=1) [Uzbekistan: In for the Long Haul](http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?id=3952&l=1): report on the international response to Uzbekistan by the [International Crisis Group](/w/index.php?title=International_Crisis_Group&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=16)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Uzbekistan&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uzbekistan&action=edit§ion=17)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
Tìm hiểu thêm về
Uzbekistan
tại
|
|![]()
[Từ điển](https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Uzbekistan)từ Wiktionary ![ Tìm kiếm Commons](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Commons](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Tập tin phương tiện](https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Uzbekistan)từ Commons ![ Tìm kiếm Wikinews](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikinews](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](https://vi.wikinews.org/wiki/Special:Search/Uzbekistan)từ Wikinews ![ Tìm kiếm Wikiquote](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiquote](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Danh ngôn](https://vi.wikiquote.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Uzbekistan)từ Wikiquote ![ Tìm kiếm Wikisource](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikisource](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](https://vi.wikisource.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Uzbekistan)từ Wikisource ![ Tìm kiếm Wikibooks](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikibooks](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Tủ sách giáo khoa](https://vi.wikibooks.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Uzbekistan)từ Wikibooks ![ Tìm kiếm Wikiversity](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiversity](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài nguyên học tập](https://vi.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Uzbekistan)từ Wikiversity [Discover Uzbekistan](http://www.visituzbekistan.eu) [Uzbekistan Government](http://www.gov.uz/en/) [Open Directory Project -](http://dmoz.org/Regional/Asia/Uzbekistan)directory category *Uzbekistan* [Library of Congress - A Country Study: Uzbekistan](http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/uztoc.html) [Uzbekistan Photo Gallery](http://www.uztrade.com/gallery) [Travel story about Uzbekistan by Ira Spitzer](http://www.justsaygo.com/destinations/arounduzbekistan.html) [Lots of Uzbekistanian Recipes on www.CookBookWiki.com](http://www.cookbookwiki.com/Uzbekistanian_Cuisine) [Uzbek English online dictionary](http://www.ismanov.com/) [Radio Free Europe/Radio Liberty](http://www.rferl.org/featuresarchive/country/uzbekistan.html)News and Features on Uzbekistan in English. [Startpage Uzbekistan](http://www.oezbekistan.startpagina.nl) [Undercover in Uzbekistan Documentary](http://www.swpictures.co.uk/archive/0489.html) [Uzbekistan's Ombudsman - Authorized Person for Human Rights of Uzbekistan's Parliament (Oliy Majlis)](http://parliament.gov.uz/ombudsman/index.htm) [Lower House of Uzbek parliament](http://parliament.gov.uz/) [Upper House of Uzbek parliament](http://www.senat.gov.uz/aparat.htm) [Uzbek news web site](http://www.uzreport.com) [Uzbekistan Daily, news on Uzbekistan](http://www.uzdaily.com)
|
|![]()
|
|[Bản mẫu:Cộng đồng Kinh tế Âu Á](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Kinh_t%E1%BA%BF_%C3%82u_%C3%81&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Vùng nói tiếng Turkic](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:V%C3%B9ng_n%C3%B3i_ti%E1%BA%BFng_Turkic&action=edit&redlink=1)
|
|
|
|
công nhận hạn chế
|
|
|Anh Quốc|
|Trung Quốc|
|Úc|
|
|
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1066 hit/7, cp1067 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
*Zosterops japonicus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Zosterops japonicus
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/Passeriformes) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Zosteropidae](/wiki/Zosteropidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Zosterops](/wiki/Zosterops) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **Z. japonicus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Zosterops japonicus* * là một loài Zosterops japonicus* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Zosteropidae](/wiki/Zosteropidae). Phạm vi bản địa của loài này bao gồm phần lớn châu Á, gồm Nhật Bản, Trung Quốc, bán đảo Triều Tiên, Việt Nam, Đài Loan và Philippines. Loài này đã được du nhập vào nhiều nơi khác trên thế giới để làm chim cảnh và kiểm soát loài gây hại. Loài này là loài ăn tạp, có chế độ ăn trái cây từ một số loài thực vật có hoa, các loại côn trùng, và mật hoa ở tất cả các cấp độ của tán lá. Chúng ăn côn trùng bằng cách tìm kiếm chúng ở dưới lá, hoa và vỏ cây. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Zosterops_japonicus&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Zosterops_japonicus&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Zosterops_japonicus&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Zosterops_japonicus&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Zosterops japonicus](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Zosterops_japonicus)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
Phương tiện liên quan tới
[Zosterops japonicus](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Zosterops_japonicus)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons) [tại Encyclopedia of Life](http://www.eol.org/pages/1178303) *Zosterops japonicus* [tại](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=179912) *Zosterops japonicus*179912 [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS).
- Temminck & Schlegel (1845).
[“Zosterops japonicus”](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22714033). *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF).

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss


markdown:
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline: 0942 119 119
Điện thoại: 08 3536 8888
Fax: 08 3536 8866
Đăng nhập
Username:
Password:
Nhớ mật khẩu |
Quên mật khẩu
Đăng ký
Giỏ hàng
(0)
Trang chủ
Danh sách sản phẩm
Dụng cụ dùng khí nén
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ cầm tay
Vật liệu mài mòn
Thiết bị ngành hàn
Dụng cụ đo chính xác
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Thiết bị ngành nước
Ống, phụ kiên kim loại
Xem tất cả
Nhà sản xuất
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
Bellota
Xem tất cả
Hướng dẫn
Quên mật khẩu
Đăng nhập
Hướng dẫn lựa chọn máy khoan vặn vít dùng pin
Nên chọn máy khoan Bosch hay Makita?
Ưu nhược điểm của máy khoan Bosch và Makita
Sử dụng máy cân bằng laser của hãng nào tốt
Thước thủy đo nghiêng nhập khẩu từ Nhật
Các phân biệt các loại thước thủy
Sử dụng kìm rút đinh (ri vê) như thế nào
Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng Kyoritsu
Ampe kìm và đồng hồ vạn năng Kyoritsu giá cả cạnh tranh
Hướng dẫn sử dụng máy khoan bê tông Bosch
Hỗ trợ trực tuyến
Quảng cáo
Nhà sản xuất
» Bosch
Đá cắt (12)
Dĩa cắt khô (17)
Dĩa cắt ướt (1)
Dùng cho máy cầm tay (8)
Dụng cụ dùng pin (26)
Cưa gỗ (5)
Cưa sắt (4)
Lưỡi cưa (2)
Mũi đục sắt, bê tông (5)
Mũi vít 2 đầu (2)
Tuốc nơ vít tổ hợp (3)
Máy bào thường (2)
Máy cắt góc đa năng (4)
Máy cắt gạch đá (3)
Máy cắt sắt (6)
Máy cắt xốp (1)
Máy chà nhám băng (3)
Máy chà nhám rung (4)
Máy cưa lọng (5)
Máy cưa xích (1)
Máy cưa đĩa (5)
Máy khoan bê tông (7)
Máy khoan búa (28)
Máy khoan tốc độ cao (10)
Máy mài bàn (3)
Máy mài góc (31)
Máy mài khuôn (2)
Máy mài thẳng (6)
Máy phay (2)
Máy vặn vít (1)
Máy đánh bóng (1)
Máy đột lỗ (1)
Máy đục bê tông (7)
Súng dán keo (2)
Súng thổi hơi nóng (3)
Các loại máy khác (3)
Nón, mặt nạ (1)
Máy hút bụi (1)
Máy phun nước (5)
Các loại khác (6)
Các loại khác (14)
Thước thủy chính xác (5)
Bộ mũi khoan (59)
Thước thẳng và xếp (1)
Máy đo khoảng cách (12)
Dụng cụ cân bằng laser (18)
Dụng cụ dò kim loại (5)
Mũi taro (mũi ren) (3)
Các máy khác (1)
Mũi khoan bê tông gài SDS (34)
Mũi khoan HSS sắt & Inox (2)
Nhám xếp (2)
Máy cưa kiếm (2)
Mũi khoét (76)
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ VIỆT
157 - 159 Xuân Hồng, Phường 12, Quận Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3536 8888 | Fax: 08 3536 8866
Giấy ĐKKD số: 4103011129 tại TP HCM
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :68 - Tổng truy cập : 130,698,281
+

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline: 0942 119 119
Điện thoại: 08 3536 8888
Fax: 08 3536 8866
Đăng nhập
Username:
Password:
Nhớ mật khẩu |
Quên mật khẩu
Đăng ký
Giỏ hàng
(0)
Trang chủ
Danh sách sản phẩm
Dụng cụ dùng khí nén
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ cầm tay
Vật liệu mài mòn
Thiết bị ngành hàn
Dụng cụ đo chính xác
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Thiết bị ngành nước
Ống, phụ kiên kim loại
Xem tất cả
Nhà sản xuất
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
Bellota
Xem tất cả
Hướng dẫn
Quên mật khẩu
Đăng nhập
Hướng dẫn lựa chọn máy khoan vặn vít dùng pin
Nên chọn máy khoan Bosch hay Makita?
Ưu nhược điểm của máy khoan Bosch và Makita
Sử dụng máy cân bằng laser của hãng nào tốt
Thước thủy đo nghiêng nhập khẩu từ Nhật
Các phân biệt các loại thước thủy
Sử dụng kìm rút đinh (ri vê) như thế nào
Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng Kyoritsu
Ampe kìm và đồng hồ vạn năng Kyoritsu giá cả cạnh tranh
Hướng dẫn sử dụng máy khoan bê tông Bosch
Hỗ trợ trực tuyến
Quảng cáo
Nhà sản xuất
» Crossman
Dụng cụ cầm tay (1)
Đá cắt (21)
Dĩa cắt khô (8)
Nhám phẳng (69)
Dùng cho máy cầm tay (15)
Giũa dẹp (18)
Giũa mo (13)
Giũa tam giác (16)
Giũa tròn (17)
Êtô (42)
Cần chữ T (12)
Cần nối (26)
Típ lục giác (24)
Cần mở thường (22)
Cần tự động (15)
Đầu típ 12 góc (45)
Đầu típ 6 góc (125)
Búa cao su, nhựa (1)
Búa gò (22)
Búa nhổ đinh (8)
Búa đầu tròn (7)
Cảo 2 chấu (6)
Cảo 3 chấu (6)
Cờ lê 2 đầu hở (13)
Cờ lê 2 đầu tròn (15)
Mỏ lếch răng (16)
Mỏ lếch thường (15)
Chìa lục giác đơn (32)
Bộ chìa lục giác (5)
Dao (1)
Kéo (4)
Mũi đục gỗ (4)
Bộ khóa (19)
Bộ khẩu (27)
Kiềm bấm cos (2)
Kiềm cắt (11)
Kiềm cộng lực (13)
Kiềm chết (18)
Kiềm mỏ quạ (3)
Kiềm mở phanh (9)
Kiềm mũi nhọn (11)
Kiềm đa năng (1)
Kiềm điện (18)
Mũi vít 2 đầu (8)
Đầu vít bake (5)
Đầu vít dẹp (5)
Tuốc nơ vít 2 cạnh (44)
Tuốc nơ vít 4 cạnh (44)
Tuốc nơ vít tổ hợp (20)
Tuốc nơ vít đầu hoa thị (11)
Súng phun sơn (5)
Máy vặn vít (3)
Máy vặn ốc (4)
Máy dập ghim (7)
Các loại khác (4)
Thước cuộn (8)
Thùng đựng dụng cụ (8)
Các loại khác (6)
Hệ mét (71)
Hệ inch (17)
Dưỡng đo độ dày (1)
Nhám xếp (10)
Mũi khoét (28)
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ VIỆT
157 - 159 Xuân Hồng, Phường 12, Quận Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3536 8888 | Fax: 08 3536 8866
Giấy ĐKKD số: 4103011129 tại TP HCM
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :91 - Tổng truy cập : 130,698,769
+


markdown:
# Định hướng chẩn đoán và xử trí sốt không rõ nguyên nhân
## Bệnh Still, lupus ban đỏ hệ thống, nhiễm cryoglobulin máu, viêm nút đa động mạch là các nguyên nhân tự miễn thường gặp nhất gây sốt không rõ nguyên nhân.
Để hoàn thiện tiêu chuẩn của sốt không rõ nguyên nhân (ferer of unknovvn origin - FUO) bệnh nhân phải bị ốm ít nhất là 3 tuần, sốt trên 38°C và không chẩn đoán được nguyên nhân sau một tuần nằm viện. Khoảng thời gian cần thiết được định ra để loại trừ những bệnh nhân bị bệnh kéo dài như là nhiễm virus tự khỏi và phải có thời gian để làm các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh, xét nghiện huyết thanh và nuôi cấy. Do giá thành điều trị tại bệnh viện và khả năng thực hiện nhiều xét nghiệm sàng lọc trên bệnh nhân ngoại trú nên tiêu chuẩn cần một tuần nằm viện thường bị bỏ qua.
Định hướng căn nguyên
Có một số nguyên tắc chung đối với sốt không rõ nguyên nhân cần phải tuân thủ khi tiếp cận chẩn đoán những bệnh nhân này.
**Các nguyên nhân thường gặp**
Hầu hết các trường hợp có biểu hiện lâm sàng bất thường của các bệnh hay gặp hoặc hiếm gặp như lao, viêm nội tâm mạc, bệnh túi mật và nhiễm HIV (nhiễm tiên phát hoặc nhiễm khuẩn cơ hội) là nguyên nhân chính gây sốt không rõ nguyên nhân hơn là các bệnh Wipple hay là sốt Địa Trung Hải có tính chất gia đình.
**Tuổi của bệnh nhân**
Ớ người trưởng thành, thì nhiễn khuẩn (chiếm 25 - 40% các trường hợp) và ung thư (chiếm 20 - 40% các trường hợp) chiếm đa số trong các căn nguyên của sốt không rõ nguyên nhân. Ở trẻ em thì nhiễm khuẩn là nguyên nhân hay gặp nhất của sốt không rõ nguyên nhân (5 - 10% các trường hợp). Các bệnh tự miễn gặp ở những trẻ em và người lớn với tần suất như nhau (10 - 20% các trường hợp), tuy nhiên thể bệnh lại khác nhau. Ở trẻ em đặc biệt hay gặp dạng viêm khớp thiếu niên, trong khi lupus ban đỏ hệ thống, bệnh bạch cầu hạt Wegener và viêm nút đa động mạch lại thường gặp ở người lớn. Các bệnh Still, viêm động mạch tế bào khổng lồ và viêm đa cơ khớp chỉ gặp ở người lớn.
**Thời gian sốt**
Căn nguyên sốt không rõ nguyên nhân ở những bệnh nhân sốt kéo dài 6 tháng hoặc lâu hơn nữa rất thay đổi. Nhiễm khuẩn, ung thư, bệnh tự miễn chiếm khoảng 20% trong các trường hợp này. Trong khi đó, thực tế các bệnh khác như bệnh u hạt (viêm gan dạng u hạt, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng) và sốt giả tạo lại trở thành những nguyên nhân quan trọng. Có tới 27% các bệnh nhân nói họ bị sốt 6 tháng hoặc lâu hơn nhưng thực tế thì lại không sốt và không có bệnh kèm theo. Sự thay đổi nhiệt độ (nhiệt độ buổi chiều cao hơn buổi sáng 1- 2°) được coi là không bình thường. Những bệnh nhân sốt ngắt quãng hoặc sốt tái phát (tức là những bệnh nhân có tiêu chuẩn kinh điển của sốt không rõ nguyên nhân nhưng có khoảng thời gian không sốt kéo dài hai tuần hoặc lâu hơn) cũng tương tự như những bệnh nhân sốt kéo dài. Nhiễm khuẩn, bệnh ác tính và các bệnh tự miễn chỉ chiếm khoảng 20 - 25% những dạng này, còn 25% nữa là các bệnh khác (bệnh Crohn, sốt Địa Trung Hải có tính chất gia đình, viêm phế nang dị ứng). Khoảng 50% các trường hợp sốt không chẩn đoán được nhưng có diễn biến lành tính và mất dần các triệu chứng.
**Tình trạng miễn dịch**
Ở những bệnh nhân giảm bạch cầu, nhiễm nấm và nhiễm khuẩn tiềm tàng là những nguyên nhân gây sốt hay gặp nhất. Những bệnh nhân đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch (đặc biệt những bệnh nhân được ghép tạng) thì nguyên nhân gây sốt hay gặp nhất là nhiễm cytomegalovirus, nhiễm nấm, nhiễm norcadia, viêm phổi do Pneumocystis cariniivà nhiễm mycobacterium.
Phân loại các nguyên nhân gây sốt không rõ nguyên nhân
Hầu hết các bệnh nhân sốt không rõ nguyên nhân được xếp vào một trong năm nhóm sau.
**Nhiễm khuẩn**
Cả nhiễm khuẩn toàn thân và tại chỗ đều có thể gây sốt không rõ nguyên nhân. Lao và viêm nội tâm mạc là hai loại nhiễm khuẩn toàn thân hay gặp nhất, tuy nhiên nhiễm nấm, các bệnh do virus (đặc biệt nhiễm virus Epstein- Barr và cytomegalovirus), bệnh do toxoplasma, nhiễm brucella, sốt Q, sốt mèo cào, nhiễm salmonella, sốt rét và một số bệnh nhiễm khuẩn ít gặp cũng có thể gây sốt không rõ nguyên nhân. Nhiễm HIV tiên phát hay nhiễm khuẩn cơ hội ở những bệnh nhân AIDS, đặc biệt nhiễm mycobacterium cũng có thể gẫy sốt không rõ nguyên nhân. Đối với nhiễm khuẩn tại chỗ thì các ổ áp xe tiềm ẩn là nguyên nhân gây sốt hay gặp nhất. Áp xe gan, lách, thận, não, tủy xương cũng có thể rất khó xác định. Mủ có thể tích tụ ở khoang phúc mạc, dưới cơ hoành, dưới gan, cạnh đại tràng và những nơi khác. Viêm đường mật, viêm tủy xương, nhiễm khuẩn tiết niệu, áp xe răng hoặc viêm mủ xoang mũi cũng có thể gây sốt kéo dài.
**Ung thư**
Rất nhiều ung thư có thể gây sốt không rõ nguyên nhân. Hay gặp nhất là ung thư hạch (cả Hodgkin và không Hodgkin) và bệnh bạch cầu. Các bệnh khác của hạch lympho như u lympho nguyên bào miễn dịch - mạch máu (Angioimmunoblastic lymphoma), hội chứng Kikuchi và bệnh Castleman cũng có thể là nguyên nhân gây sốt. Ung thư gan tiên phát hoặc do di căn, ung thư tế bào biểu mô thận thường rất hay gây sốt. U nhầy tâm nhĩ là một dạng ung thư thường bị bỏ qua cũng có thể là nguyên nhân gây sốt. Bệnh bạch cầu lympho mạn tính và đa u tủy xương ít khi gây sốt, nhưng nếu có sốt thì phải tập trung tìm nguyên nhân nhiễm khuẩn.
**Các bệnh tự miễn dịch**
Bệnh Still, lupus ban đỏ hệ thống, nhiễm cryoglobulin máu, viêm nút đa động mạch là các nguyên nhân tự miễn thường gặp nhất gây sốt không rõ nguyên nhân. Viêm động mạch tế bào khổng lồ, viêm đa cơ khớp chỉ gặp chủ yếu ở những người trên 50 tuổi và hầu như luôn có tăng tốc độ máu lắng (> 40 mm/giờ).
**Các nguyên nhân khác**
Rất nhiều các bệnh khác cũng có biểu hiện sốt không rõ nguyên nhân tuy nhiên ít gặp hơn so với các thể bệnh đã nói trên. Ví dụ cường giáp, viêm tụyến giáp, bệnh sarcoid, bệnh Whipple, sốt Địa Trung Hải có tính chất gia đinh, nghẽn mạch phổi tái phát, viêm gan do rượu, sốt do thuốc, sốt giả vờ và một số bệnh khác.
**Sốt không rõ nguyên nhân không chẩn đoán được**
Mặc dù rất cố gắng đánh giá thì ở 10 đến 15% bệnh nhân sốt vẫn không chẩn đoán được., Khoảng 3/4 số các bệnh nhân này hết sốt dần và các bác sĩ không thể xác định được căn nguyên gậy sốt. Trong số còn lại, hầu hết các triệu chứng lâm sàng điển hình của các bệnh sẽ dần dần biểu hiện với thời gian, lúc đó chẩn đoán sẽ rõ ràng.
Tiếp cận chẩn đoán sốt không rõ nguyên nhân
Do việc đánh giá các bệnh nhân sốt không rõ nguyên nhân rất tốn kém và mất nhiều thời gian nên nhất thiết phải có bằng chứng là bệnh nhân có sốt. Hiệu quả nhất là khi cặp nhiệt độ phải chắc chắn rằng đó không phải là sốt giả vờ (tự gây ra). Các dấu hiệu kèm theo sốt thường là mạch nhanh, ớn lạnh và sởn gai ốc. Thông qua bệnh sử bao gồm gia đình, nghề nghiệp, xã hội (quan hệ tình dục, tiêm chích), dinh dưỡng (các sản phẩm không thanh trùng, thịt ôi thiu), yếu tố phơi nhiễm (súc vật, hóa chất), tiền sử có đi du lịch - có thể hỗ trợ cho chẩn đoán. Thăm khám lâm sàng kĩ lưỡng, nhiều lần có thể phát hiện được các dấu hiệu lâm sàng phụ, mờ nhạt, là chìa khoá để chẩn đoán.
Ngoài các xét nghiệm thường quy, bao giờ cũng phải cấy máu, tốt nhất là cấy vào thời điểm vài ngày đầu khi bệnh nhân chưa dùng kháng sinh. Xét nghiệm huyết thanh chỉ giúp cho chẩn đoán một số bệnh miễn dịch, còn để chẩn đoán các bệnh nhiễm khuẩn gây sốt không rõ nguyên nhân thì ít có giá trị. Tăng hiệu giá huyết thanh một lần sẽ không cho phép chẩn đoán bệnh nhiễm khuẩn; trong khi đó hiệu giá huyết thanh phải tăng hay giảm bốn lần mới khẳng định nguyên nhân gây nhiễm đặc hiệu. Vi nhiễm khuẩn là nguyên nhân hay gặp nhất gây sốt không rõ nguyên nhận nên phải thường xuyên nuôi cấy các chất dịch thể khác như nước tiểu, đờm, phân, dịch não tủy, dịch dạ dày buổi sáng (nếu hướng đến lao). Nhuộn soi lam kính trực tiếp bệnh phẩm máu có thể chẩn đoán được sốt rét hoặc sốt hồi qui (borrelia).
Tất cả các bệnh nhân sốt không rõ nguyên nhân phải được chụp Xquang lồng ngực. Một số các xét nghiệm khác như chụp xoang, chụp hệ tiêu hóa có thuốc cản quang, soi trực tràng đại tràng, theo dõi chức năng của túi mật, đường mật có giá trị thấp nếu được chỉ định như những xét nghiệm sàng lọc. Chúng được sử dụng khi bệnh nhân có những dấu hiệu, triệu chứng hoặc có tiền sử gợi ý về các bệnh ở các cơ quan tương ứng. Chụp cắt lớp ổ bụng và tiểu khung cũng có thể thực hiện thường xuyên và có thể giúp cho chẩn đoán sốt không rõ nguyên nhân. Chụp cắt lớp rất có giá trị cho chẩn đoán ở gan, thận và sau phúc mạc. Khi có kết quả chụp cắt lớp, thăm khám thường được khẳng định để dẫn tới chẩn đoán đặc hiệu. Cũng cần phải nói rằng chụp cắt lớp không phải lúc nào cũng giúp ích cho chẩn đoán. Mặc dù khi chụp cắt lớp không phát hiện bất thường nhưng vẫn phải tiến hành một số thủ thuật gây chảy máu như sinh khiết, soi ổ bụng để chẩn đoán. Vai trò của chụp cộng hưởng từ trong chẩn đoán sốt kéo dài chưa được nghiên cứu đầy đủ. Tuy vậy, nhìn chung chụp cộng hưởng từ sẽ tốt hơn chụp cắt lớp để phát hiện bệnh lý của hệ thần kinh. Siêu âm rất nhạy cảm đối với việc phát hiện các tổn thương trong thận, tụy và đường mật. Để phát hiện viêm nội tâm mạc hay u nhầy tâm nhĩ thì phải siêu âm tim. Siêu âm tim qua thực quản nhậy cảm hơn siêu âm tim ngoài lồng ngực trong việc phát hiện các tổn thương van tim; tuy nhiên nếu kết quả siêu âm âm tính cũng vẫn không loại trừ được viêm nội tâm mạc (có khoảng 10% các trường hợp siêu âm cho kết quả âm tính giả). Lợi ích của các xét nghiệm phóng xạ hạt nhân trong chẩn đoán sốt không rõ nguyên nhân cũng chưa được nghiên cứu đầy đủ. Theo lý thuyết, sử dụng gallium gắn bạch cầu sẽ có lợi hơn so với sử dụng các hạt indium vì gallium có thể phát hiện được nhiễm khuẩn và khối u trong khi đó indium chỉ phát hiện được nhiễn khuẩn. Các immunoglobulin gắn indium sẽ là một nghiên cứu phóng xạ hạt nhân khác có thể sử dụng để phát hiện nhiễm khuẩn và ung thư được áp dụng cho các bệnh nhân giảm bạch cầu. Phương pháp này không nhạy đối với những tổn thương ở gan, thận và tim do hoạt tính nền cao. Nói chung, chụp phóng xạ hạt nhân phải thực hiện lâu dài do tỷ lệ dương tính giả và âm tính giả cao, vì vậy nên không dùng làm xét nghiệm sàng lọc; nếu cần phải sử dụng hạn chế đối với các bệnh nhân có bệnh sử và thăm khám gợi ý các bệnh viêm nhiễm hoặc nhiễm khuẩn khu trú.
Các thủ thuật gây chảy máu luôn cần thiết cho chẩn đoán. Bất cứ một dấu hiệu bất thường nào đều phải được theo dõi tích cực: đau đầu phải chọc dò tủy sống để loại trừ viêm màng não; da vùng nổi ban phải được sinh thiết để phát hiện các biểu hiện ở da của bệnh tạo keo hay nhiễm khuẩn; sưng hạch phải chọc hút hoặc sinh thiết, làm xét nghiệm tế bào để loại trừ bệnh ác tính và gửi nuôi cấy. Sinh thiết tủy xưong là thăm dò hạn chế (trừ những bệnh nhân HIV dương tính có nhiễm lao là nguyên nhân gây sốt không rõ nguyên nhân hay gặp nhất thì sinh thiết tủy xương là thăm dò có giá trị lớn), tuy nhiên nguy cơ thấp và phải thực hiện nếu như các thủ thuật ít gây chảy máu khác chưa có giá trị chẩn đoán. Sinh thiết gan đựợc chỉ định như chẩn đoán đặc hiệu đối với 10 - 15% bệnh nhân sốt không rõ nguyên nhân. Một số ý kiến cho rằng sinh thiết gan phải làm ở tất cả các bệnh nhân có rối loạn chức năng gan cho dù khi thăm khám kích thước của gan vẫn trong giới hạn bình thường. Vai trò của soi ổ bùng còn đang bàn cãi. Nghiên cứu lợi ích của soi ổ bụng trong chẩn đoán vẫn chưa hoàn thiện vì chụp cắt lớp và cộng hưởng từ có ưu thế hơn. Một số ý kiên cho rằng soi ổ bụng được chỉ định cho những bệnh nhân trong tình trạng bệnh tiến triển nếu chẩn đoán còn khó khăn mặc dù đã thăm khám, xét nghiệm tích cực.
Điều trị thử
Điều trị thử được chỉ định nếu nghĩ nhiều đến một chẩn đoán, ví dụ có lý do để cho thuốc chống lao nếu như nghĩ nhiều đến lao hoặc cho tetracyclin nếu nghi ngờ bệnh do brucella. Tuy nhiên nếu không có đáp ứng trên lâm sàng trong vài tuần thì phải ngưng điều trị ngay lập tức và xem xét lại.
Sử dụng corticosteroid theo kinh nghiệm cần phải châm dứt; những thuốc này có thể ức chế sốt nếu cho liều cao, nhưng lại không triệt được nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn vẫn là nguyên nhân chính gây ra sốt không rõ nguyên nhân. Dùng các thuốc chống viêm không có steroid với liều thấp để giảm sốt được báo cáo là đặc hiệu với các trường hợp sốt so ung thư, tuy nhiên số liệu công bố còn hạn chế.
[Các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn kỵ khí](/chandoantruyennhiem/3-5-2016/S7808/Cac-benh-nhiem-khuan-do-vi-khuan-ky-khi.htm)
Dưới đây sẽ điểm qua các bệnh nhiễm khuẩn chủ yếu do các vi khuẩn kỵ khí gây ra. Điều trị chung cho các bệnh này bao gồm mổ thăm dò ngoại khoa, cắt lọc đủ rộng và dùng kháng sinh.
[Nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7718/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-khuan-he-than-kinh-trung-uong.htm)
Nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương có thể được phân thành vài thể bệnh, thông thường có thể dễ phân biệt các thể bệnh với nhau nhờ xét nghiệm dịch não tủy, đây là bước đầu tiên để chẩn đoán căn nguyên.
[Định hướng chẩn đoán và xử trí sốt không rõ nguyên nhân](/chandoantruyennhiem/27-2-2016/S7715/Dinh-huong-chan-doan-va-xu-tri-sot-khong-ro-nguyen-nhan.htm)
Bệnh Still, lupus ban đỏ hệ thống, nhiễm cryoglobulin máu, viêm nút đa động mạch là các nguyên nhân tự miễn thường gặp nhất gây sốt không rõ nguyên nhân.
[Bệnh do Brucella (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/29-3-2016/S7800/Benh-do-Brucella-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Khởi phát thường đột ngột: sốt, rét run, toát mồ hôi nhưng thông thường chỉ khởi phát âm ỉ. Bệnh nhân đến khám sau nhiều tuần có mệt mỏi, sút cân, sốt nhẹ, ra mồ hôi, mệt nhanh dù làm việc nhẹ.
[Nhiễm Adenovirus (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7750/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-Adenovirus.htm)
Những bệnh nhân ghép gan bị nhiễm virus có xu hướng phát triển viêm gan (typ 5), còn những người ghép tủy xương và ghép thận có xu hướng viêm phổi phát triển hoặc viêm bàng quang xuất huyết.
[Sốt hồi quy (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7822/Sot-hoi-quy-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Vi khuẩn gây bệnh là một loại xoắn khuẩn, Borrelia recurrentis, mặc dù một số loại vi khuẩn chưa được nghiên cứu kỹ có thể gây ra bệnh tương tự. Xoắn khuẩn có thể lây truyền qua trứng từ thế hệ này của ve bọ sang thế hệ khác.
[Ỉa chảy nhiễm khuẩn cấp tính (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/29-2-2016/S7722/Chan-doan-va-dieu-tri-ia-chay-nhiem-khuan-cap-tinh.htm)
Điều trị chủ yếu là bù nước và điện giải, trong một vài trường hợp có thể phải điều trị sốc mất nước và hỗ trợ hô hấp. Nói chung, phân lớn các trường hợp ỉa chảy cấp tính đều tự khỏi mà không cần phải điều trị đặc hiệu.
[Các bệnh do lậu cầu khuẩn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/8-4-2016/S7803/Cac-benh-do-lau-cau-khuan-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Ở nam giới, lúc đầu có đái nóng, và dịch trắng hoặc ngà ở ngay đầu. Vài ba ngày sau, đái đau rõ dần và dịch tiết quy đầu vàng sẫm hơn đặc như kem, nhiều và có thể lẫn máu.
[Hoại tử sinh hơi (hoại tử do trực khuẩn clostridium) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/19-3-2016/S7779/Hoai-tu-sinh-hoi-hoai-tu-do-truc-khuan-clostridium-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Bệnh thường khởi phát đột ngột, đau tăng nhanh tại vùng bị bệnh, hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, sốt không tương xứng với mức độ nặng. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn cuốỉ, thường bệnh nhân bị kiệt quệ, li bì, mê sảng và đi vào hôn mê.
[Tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7730/Chan-doan-va-dieu-tri-tang-bach-cau-don-nhan-nhiem-khuan.htm)
Tăng men gan và bilirubin là hay gặp. Nồng độ cryoglobulin thấp xuất hiện tới 90% các bệnh nhân. Trong trường hợp có tổn thương hệ thần kinh trung ương dịch não tủy cho thấy tăng áp lực, các tế bào lympho bất thường và protein.
[Thủy đậu (varicella) và zona (herpes zoster) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7729/Chan-doan-va-dieu-tri-thuy-dau-varicella-va-zona-herpes-zoster.htm)
Sốt và khó chịu thường nhẹ ở trẻ em và nặng hơn ở người lớn. Các tổn thương phỏng nước nhanh chóng vỡ ra tạo thành những vết loét nhỏ, thường xuất hiện đầu tiên ở miệng và họng.
[Một số bệnh nhiễm khuẩn do Vibrio gây nên](/chandoantruyennhiem/28-3-2016/S7798/Mot-so-benh-nhiem-khuan-do-Vibrio-gay-nen.htm)
V. vulnificus và V. alginolyticus đều không gây tiêu chảy, nhưng chủ yếu gây viêm mô tế bào dưới da và nhiễm khuẩn huyết tiên phát. Sau khi ăn sò có vi khuẩn hoặc tiếp xúc với nước biển.
[Nhiễm khuẩn da và mô mềm do tụ cầu vàng (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7774/Nhiem-khuan-da-va-mo-mem-do-tu-cau-vang-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Viêm da do tụ cầu vàng thường khởi đầu quanh một hay nhiều ổ viêm nang lông, và có thể khu trú để tạo thành nhọt hoặc lan rộng đến vùng da lân cận và tới các mô sâu dưới da tạo thành ung nhọt lớn.
[Cúm (virus đường hô hấp thường gặp) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7749/Chan-doan-va-dieu-tri-cum-virus-duong-ho-hap-thuong-gap.htm)
Có thể dùng vaccin cho những người nhiễm HIV mà vẫn an toàn. Mối lo lắng về sự hoạt hóa nhân lên của virus HIV do các yếu tố gây miễn dịch có thể là quá mức cần thiết.
[Bệnh do Tularemia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/31-3-2016/S7801/Benh-do-Tularemia-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Sốt, đau đầu và buồn nôn khởi phát đột ngột. Tại chỗ vết thương, nơi đường vào nổi sẩn hồng nhưng nhanh chóng trở thành vết loét. Hạch vùng sưng to, đau và có thể bị mưng mủ.
[Bệnh do rickettsia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/13-3-2016/S7757/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-rickettsia.htm)
Tất cả các rickettsia đều bị ức chế bởi tetracyclin hoặc chloramphenicol. Tất cả các trường hợp nhiễm rickettsia giai đoạn đầu đáp ứng ở một vài mức độ với những thuốc này.
[Viêm phổi do phế cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7772/Viem-phoi-do-phe-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Những bệnh nhân bị bệnh nặng hoặc có các bệnh khác kèm theo cần điều trị nội trú bằng thuốc tiêm, penicillin G, 2 triệu đơn vị môi lần, ngày 6 lần.
[Bệnh tả (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/28-3-2016/S7797/Benh-ta-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Điều trị bằng bù dịch khi bệnh nhẹ hoặc vừa thì uống dịch cũng đủ để làm giảm mạnh tỷ lệ tử vong ở các nước đang phát triển. Có thể tự pha lấy dịch bằng cách cho một thìa cà phê muối với 4 thìa canh đầy đường vào một lít nước sôi để nguội.
[Diễn biến tự nhiên và các nguyên tắc chẩn đoán và điều trị Giang mai](/chandoantruyennhiem/19-5-2016/S7819/Dien-bien-tu-nhien-va-cac-nguyen-tac-chan-doan-va-dieu-tri-Giang-mai.htm)
Các thông số dịch não tủy trong giang mai thần kinh rất đa dạng. Các ca bệnh cổ điển thường có protein tăng, nhiều bạch cầu lympho và phản ứng VDRL dương tính.
[Các giai đoạn lâm sàng của Giang mai (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7820/Cac-giai-doan-lam-sang-cua-Giang-mai-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Giang mai ẩn là thời kỳ yên lặng sau khi các tổn thương thứ phát mất đi và trước khi các triệu chứng giang mai tái phát xuất hiện. Thời kỳ yên lặng sớm được xác định là năm thứ nhất sau khi nhiễm bệnh, khi phần lớn các tổn thương lây nhiễm tái xuất hiện.
[Bệnh Lyme (nhiễm Borrelia Lyme - chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7825/Benh-Lyme-nhiem-Borrelia-Lyme-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Căn bệnh này, được đặt tên theo thị trấn old Lyme, Connecticut, do xoắn khuẩn Borrelia burgdoíeri gây nên, lây truyền cho người qua ve bọ ixodid, một bộ phận của phức hệ Ixodes ricinus.
[Bệnh do Leptospira (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7824/Benh-do-Leptospira-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Số lượng bạch cầu có thể bình thường hoặc tăng tới 50.000/µl với tăng chủ yếu bạch cầu đa nhân. Nước tiểu có thể có sắc tố mật, protein, cặn và hồng cầu. Đái ít không phải là ít gặp và trong các trường hợp nặng tăng urê máu có thể xuất hiện.
[Những hội chứng do virus epstein barr](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7731/Nhung-hoi-chung-do-virus-epstein-barr.htm)
Các virus herpes có khả năng làm biến đổi tế bào, khi nuôi cấy trong tổ chức và đi kèm với các bệnh ác tính như virus Epstein Barr gây u lympho Burkitt và carcinoma mũi hầu HHV 8 gây u lympho ở khoang của cơ thể.
[Viêm màng não do não mô cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/22-3-2016/S7787/Viem-mang-nao-do-nao-mo-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm)
Sốt cao, rét run, đau đầu, đau lưng, đau bụng, đau đầu chi, buồn nôn và nôn đều có thể gặp. Khi bệnh nặng, bệnh nhân nhanh chóng bị lú lẫn, hoảng loạn, co giật và hôn mê.
[Sốt do chuột cắn (xuắn khuẩn, bệnh Sodocu)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7823/Sot-do-chuot-can-xuan-khuan-benh-Sodocu.htm)
Sốt do chuột cắn cần được phân biệt với viêm hạch và phát ban do chuột cắn trong sốt do Streptobacillus gây nên. Về mặt lâm sàng, viêm khớp và đau cơ nặng trong bệnh do Streptobacillus ít khi thấy trong bệnh do S. minus.
[Bệnh bạch hầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/22-3-2016/S7783/Benh-bach-hau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh bại liệt (có thể phòng chủ yếu bằng vaccin) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/4-3-2016/S7736/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-bai-liet-co-the-phong-chu-yeu-bang-vaccin.htm) [Bệnh dại (virus hướng thần kinh) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/4-3-2016/S7738/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-dai-virus-huong-than-kinh.htm) [Bệnh đậu do rickettsia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7762/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-dau-do-rickettsia.htm) [Bệnh dịch hạch (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/8-4-2016/S7802/Benh-dich-hach-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do Brucella (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/29-3-2016/S7800/Benh-do-Brucella-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do các loài vi khuẩn Bartonella](/chandoantruyennhiem/26-4-2016/S7806/Benh-do-cac-loai-vi-khuan-Bartonella.htm) [Bệnh do Chlamydia pneumoniae chủng TWAR (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/17-5-2016/S7818/Benh-do-Chlamydia-pneumoniae-chung-TWAR-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do Ehrlichiae (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7764/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-Ehrlichiae.htm) [Bệnh do Hantavirus (bệnh virus toàn thân) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7746/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-Hantavirus-benh-virus-toan-than.htm) [Bệnh do Legionella (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/23-3-2016/S7790/Benh-do-Legionella-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do Leptospira (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7824/Benh-do-Leptospira-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do Nocardia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/10-5-2016/S7810/Benh-do-Nocardia-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do rickettsia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/13-3-2016/S7757/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-rickettsia.htm) [Bệnh do Tularemia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/31-3-2016/S7801/Benh-do-Tularemia-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do vi khuẩn Listeria (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/22-3-2016/S7784/Benh-do-vi-khuan-Listeria-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh do vi rút (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/2-3-2016/S7727/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-vi-rut.htm) [Bệnh do virus cự bào (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7732/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-do-virus-cu-bao.htm) [Bệnh Hạ cam (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/26-4-2016/S7804/Benh-Ha-cam-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh lỵ trực trùng (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/27-3-2016/S7795/Benh-ly-truc-trung-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh Lyme (nhiễm Borrelia Lyme - chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7825/Benh-Lyme-nhiem-Borrelia-Lyme-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh mèo cào (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-5-2016/S7807/Benh-meo-cao-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh phong (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/13-5-2016/S7814/Benh-phong-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh sởi (có thể phòng chủ yếu bằng vaccin) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7734/Chan-doan-va-dieu-tri-benh-soi-co-the-phong-chu-yeu-bang-vaccin.htm) [Bệnh tả (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/28-3-2016/S7797/Benh-ta-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh than (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/21-3-2016/S7782/Benh-than-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh u hạt lympho hoa liễu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/17-5-2016/S7815/Benh-u-hat-lympho-hoa-lieu-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh uốn ván (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/21-3-2016/S7780/Benh-uon-van-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Bệnh xoắn khuẩn không lây qua đường tình dục (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7821/Benh-xoan-khuan-khong-lay-qua-duong-tinh-duc-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Các bệnh do lậu cầu khuẩn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/8-4-2016/S7803/Cac-benh-do-lau-cau-khuan-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Các bệnh do Mycobacteria không điển hình, không phải lao](/chandoantruyennhiem/10-5-2016/S7811/Cac-benh-do-Mycobacteria-khong-dien-hinh-khong-phai-lao.htm) [Các bệnh do nấm Actinomyces (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-5-2016/S7809/Cac-benh-do-nam-Actinomyces-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Các bệnh lây truyền qua đường tình dục](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7720/Cac-benh-lay-truyen-qua-duong-tinh-duc.htm) [Các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn kỵ khí](/chandoantruyennhiem/3-5-2016/S7808/Cac-benh-nhiem-khuan-do-vi-khuan-ky-khi.htm) [Các giai đoạn lâm sàng của Giang mai (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7820/Cac-giai-doan-lam-sang-cua-Giang-mai-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Các loại bệnh do Campylobacte gây ra (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/29-3-2016/S7799/Cac-loai-benh-do-Campylobacte-gay-ra-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Chẩn đoán và điều trị viêm não do arbovirus (virus hướng thần kinh)](/chandoantruyennhiem/4-3-2016/S7739/Chan-doan-va-dieu--tri-viem-nao-do-arbovirus-virus-huong-than-kinh.htm) [Chlamydia psittaci và bệnh sốt vẹt (bệnh truyền nhiễm của chim)](/chandoantruyennhiem/17-5-2016/S7817/Chlamydia-psittaci--va-benh-sot-vet-benh-truyen-nhiem-cua-chim.htm) [Cúm (virus đường hô hấp thường gặp) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7749/Chan-doan-va-dieu-tri-cum-virus-duong-ho-hap-thuong-gap.htm) [Dengue (bệnh virus toàn thân) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7743/Chan-doan-va-dieu-tri-Dengue-benh-virus-toan-than.htm) [Diễn biến tự nhiên và các nguyên tắc chẩn đoán và điều trị Giang mai](/chandoantruyennhiem/19-5-2016/S7819/Dien-bien-tu-nhien-va-cac-nguyen-tac-chan-doan-va-dieu-tri-Giang-mai.htm) [Ho gà (nhiễm khuẩn Bordetella pertussis) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/22-3-2016/S7786/Ho-ga-nhiem-khuan-Bordetella-pertussis-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Hoại tử sinh hơi (hoại tử do trực khuẩn clostridium) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/19-3-2016/S7779/Hoai-tu-sinh-hoi-hoai-tu-do-truc-khuan-clostridium-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Hội chứng Kawasaki (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7766/Hoi-chung-Kawasaki-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Hội chứng sốc nhiễm độc tụ cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7777/Hoi-chung-soc-nhiem-doc-tu-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Ỉa chảy nhiễm khuẩn cấp tính (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/29-2-2016/S7722/Chan-doan-va-dieu-tri-ia-chay-nhiem-khuan-cap-tinh.htm) [Ỉa chảy ở người du lịch (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/29-2-2016/S7723/Chan-doan-va-dieu-tri-ia-chay-o-nguoi-du-lich.htm) [Một số bệnh nhiễm khuẩn do Vibrio gây nên](/chandoantruyennhiem/28-3-2016/S7798/Mot-so-benh-nhiem-khuan-do-Vibrio-gay-nen.htm) [Một số nhiễm khuẩn do liên cầu nhóm A (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/15-3-2016/S7769/Mot-so-nhiem-khuan-do-lien-cau-nhom-A-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Ngộ độc Clostridium botulinum (ngộ độc đồ hộp)](/chandoantruyennhiem/21-3-2016/S7781/Ngo-doc-Clostridium-botulinum-ngo-doc-do-hop.htm) [Nhiễm Adenovirus (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7750/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-Adenovirus.htm) [Nhiễm echovirus (virus gây ra một vài hội chứng) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/13-3-2016/S7755/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-echovirus-virus-gay-ra-mot-vai-hoi-chung.htm) [Nhiễm khuẩn bệnh viện (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7717/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-khuan-benh-vien.htm) [Nhiễm khuẩn da do liên cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/15-3-2016/S7768/Nhiem-khuan-da-do-lien-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm khuẩn da và mô mềm do tụ cầu vàng (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7774/Nhiem-khuan-da-va-mo-mem-do-tu-cau-vang-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm khuẩn do các cầu khuẩn ruột (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/15-3-2016/S7771/Nhiem-khuan-do-cac-cau-khuan-ruot-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm khuẩn do Hemophilus influenzae (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/23-3-2016/S7788/Nhiem-khuan-do-Hemophilus-influenzae-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm khuẩn do liên cầu ngoài nhóm A (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/15-3-2016/S7770/Nhiem-khuan-do-lien-cau-ngoai-nhom-A-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm khuẩn do Moraxeila catarrhalis (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/23-3-2016/S7789/Nhiem-khuan-do-Moraxeila-catarrhalis-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm khuẩn do vi khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis)](/chandoantruyennhiem/10-5-2016/S7812/Nhiem-khuan-do-vi-khuan-lao-Mycobacterium-tuberculosis.htm) [Nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7718/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-khuan-he-than-kinh-trung-uong.htm) [Nhiễm khuẩn ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7716/Nhiem-khuan-o-benh-nhan-suy-giam-mien-dich.htm) [Nhiễm khuẩn ở những người tiêm chích](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7721/Nhiem-khuan-o-nhung-nguoi-tiem-chich.htm) [Nhiễm khuẩn tụ cầu không tiết coagulase (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7778/Nhiem-khuan-tu-cau-khong-tiet-coagulase-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm Parovirus (virus phát ban) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/7-3-2016/S7751/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-Parovirus-virus-phat-ban.htm) [Nhiễm tụ cầu khuẩn huyết (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7776/Nhiem-tu-cau-khuan-huyet-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Nhiễm virus coxsackie (virus gây ra một vài hội chứng) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/10-3-2016/S7754/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-virus-coxsackie-virus-gay-ra-mot-vai-hoi-chung.htm) [Nhiễm virus herpes typ 6, 7, 8 (HHV)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7733/Nhiem-virus-herpes-typ-6-7-8-HHV.htm) [Nhiễm vius Poxvirus (virus phát ban) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/7-3-2016/S7752/Chan-doan-va-dieu-tri-nhiem-vius-Poxvirus-virus-phat-ban.htm) [Những hội chứng do virus epstein barr](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7731/Nhung-hoi-chung-do-virus-epstein-barr.htm) [Những tác nhân gây bệnh giống virus có thời gian tiềm tàng kéo dài (kể cả bệnh Prion)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7741/Nhung-tac-nhan-gay-benh-giong-virus-co-thoi-gian-tiem-tang-keo-dai-ke-ca-benh-Prion.htm) [Những virus ái tính với tế bào lympho T ở người (HTLV)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7742/Nhung-virus-ai-tinh-voi-te-bao-lympho-T-o-nguoi-HTLV.htm) [Quai bị (có thể phòng chủ yếu bằng vaccin) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7735/Chan-doan-va-dieu-tri-quai-bi-co-the-phong-chu-yeu-bang-vaccin.htm) [Rubeon (bệnh sởi Đức) (có thể phòng chủ yếu bằng vaccin) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/4-3-2016/S7737/Chan-doan-va-dieu-tri-Rubeon-benh-soi-Duc-co-the-phong-chu-yeu-bang-vaccin.htm) [Sốt do chuột cắn (xuắn khuẩn, bệnh Sodocu)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7823/Sot-do-chuot-can-xuan-khuan-benh-Sodocu.htm) [Sốt do ve (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7763/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-do-ve.htm) [Sốt do ve Colorado (bệnh virus toàn thân) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7744/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-do-ve-Colorado-benh-virus-toan-than.htm) [Sốt đốm xuất huyết vùng núi Rocky (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7761/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-dom-xuat-huyet-vung-nui-Rocky.htm) [Sốt hồi quy (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/20-5-2016/S7822/Sot-hoi-quy-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Sốt phát ban do mò truyền (sốt Tsutsugamushi) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7760/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-phat-ban-do-mo-truyen-sot-Tsutsugamushi.htm) [Sốt phát ban thành dịch do bọ chét (sốt chuột - rickettsia) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7759/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-phat-ban-thanh-dich-do-bo-chet-sot-chuot--rickettsia.htm) [Sốt phát ban thành dịch do chấy rận (do rickettsia) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7758/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-phat-ban-thanh-dich-do-chay-ran-do-rickettsia.htm) [Sốt Q (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/14-3-2016/S7765/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-Q.htm) [Sốt vàng (bệnh virus toàn thân) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7747/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-vang-benh-virus-toan-than.htm) [Sốt xuất huyết (bệnh virus toàn thân) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7745/Chan-doan-va-dieu-tri-sot-xuat-huyet-benh-virus-toan-than.htm) [Tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7730/Chan-doan-va-dieu-tri-tang-bach-cau-don-nhan-nhiem-khuan.htm) [Tạo miễn dịch chủ động chống lại các bệnh nhiễm khuẩn](/chandoantruyennhiem/29-2-2016/S7724/Tao-mien-dich-chu-dong-chong-lai-cac-benh-nhiem-khuan.htm) [Tạo miễn dịch khuyến cáo cho những người du lịch](/chandoantruyennhiem/1-3-2016/S7725/Tao-mien-dich-khuyen-cao-cho-nhung-nguoi-du-lich.htm) [Test quá mẫn và giải mẫn cảm](/chandoantruyennhiem/1-3-2016/S7726/Test-qua-man-va-giai-man-cam.htm) [Thương hàn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/23-3-2016/S7792/Thuong-han-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Thủy đậu (varicella) và zona (herpes zoster) (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7729/Chan-doan-va-dieu-tri-thuy-dau-varicella-va-zona-herpes-zoster.htm) [U hạt vùng bẹn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/26-4-2016/S7805/U-hat-vung-ben-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Vãng khuẩn huyết do Salmonella (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/24-3-2016/S7794/Vang-khuan-huyet-do-Salmonella-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Vãng khuẩn huyết và nhiễm trùng huyết do vi khuẩn gram âm](/chandoantruyennhiem/23-3-2016/S7791/Vang-khuan-huyet-va-nhiem-trung-huyet-do-vi-khuan-gram-am.htm) [Vết thương do người và xúc vật cắn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/28-2-2016/S7719/Chan-doan-va-dieu-tri-vet-thuong-do-nguoi-va-xuc-vat-can.htm) [Viêm dạ dày ruột do Escherichia Coli (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/27-3-2016/S7796/Viem-da-day-ruot-do-Escherichia-Coli-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm dạ dày ruột do Salmonella (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/23-3-2016/S7793/Viem-da-day-ruot-do-Salmonella-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm họng nhiễm khuẩn do liên cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/15-3-2016/S7767/Viem-hong-nhiem-khuan-do-lien-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm màng não do lao (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/13-5-2016/S7813/Viem-mang-nao-do-lao-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm màng não do não mô cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/22-3-2016/S7787/Viem-mang-nao-do-nao-mo-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm màng não do phế cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7773/Viem-mang-nao-do-phe-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm não đám rối màng mạch tăng lympho bào (virus hướng thần kinh)](/chandoantruyennhiem/4-3-2016/S7740/Viem-nao-dam-roi-mang-mach-tang-lympho-bao-virus-huong-than-kinh.htm) [Viêm niệu đạo và viêm cổ tử cung do Chlamydia (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/17-5-2016/S7816/Viem-nieu-dao-va-viem-co-tu-cung-do-Chlamydia-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/22-3-2016/S7785/Viem-noi-tam-mac-nhiem-khuan-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm phổi do phế cầu (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7772/Viem-phoi-do-phe-cau-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Viêm tủy xương do tụ cầu vàng (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/16-3-2016/S7775/Viem-tuy-xuong-do-tu-cau-vang-chan-doan-va-dieu-tri.htm) [Virus herpes typ 1 và 2 (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/3-3-2016/S7728/Chan-doan-va-dieu-tri-virus-herpes-typ-1-va-2.htm) [Virus hợp bào đường hô hấp (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/5-3-2016/S7748/Chan-doan-va-dieu-tri-virus-hop-bao-duong-ho-hap.htm) [Virus và viêm dạ dày ruột (chẩn đoán và điều trị)](/chandoantruyennhiem/10-3-2016/S7753/Chan-doan-va-dieu-tri-virus-va-viem-da-day-ruot.htm)

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Khi đặt phòng theo đoàn với iVIVU.com, bạn sẽ có được khách sạn phù hợp nhất với giá tốt nhất mà không phải tốn thời gian tìm kiếm.
CSKH: 1900 1870
Khác: (08) 3930 8290
Từ 7h30 - 21h hằng ngày
DKKD: 0312788481, Ngày cấp: 21/05/2014, Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
HCM: Lầu 7, Tòa nhà Anh Đăng, 215 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
HN: Lầu 9, 70-72 Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
(Xem bản đồ)

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Access-Control-Allow-Methods: GET, PUT, POST, DELETE, OPTIONS

X-Cache: MISS from DuocNguyen

X-Cache-Lookup: MISS from DuocNguyen:82