text:
Demon_Hunter
30-09-2009, 04:55 PM
Tổng hợp một số đặc điểm của các môn phái trong Kiếm Thế để giúp người chơi dễ dàng lựa chọn cho nhân vật của mình.Tuy game đã ra lò rất lâu rồi nhưng cứ post cho người nào mới tập chơi :D
Hệ Kim: Thiếu Lâm, Thiên Vương Bang
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/ThieuLam.jpg
Thiếu Lâm được chia ra hai đường là Thiếu Lâm Đao và Thiếu Lâm Bổng với những kỹ năng đặc trưng thuộc hai vũ khí này. Với Thiếu Lâm Đao, những người chơi kinh nghiệm cho rằng hệ phái này có “máu” khá cao, khả năng sát thương trung bình, PK solo và hội đồng tương đối tùy theo cách build đồ. Tùy theo chiêu thức, Thiếu Lâm Đao có thể tạo được sát thương khá lớn và khi kết hợp La Hán Trận có thể dễ dàng gây đột tử cho đối phương. Còn về Thiếu Lâm Bổng, hệ phái này có sát thương khá cao, tầm đánh rộng, có kỹ năng giảm tốc đối thủ và máu cũng tương đối cao. Tuy nhiên, khuyết điểm lớn nhất của phái này là tốc độ di chuyển khá chậm, và sẽ gặp khá nhiều rắc rối khi PK với những phái “đánh rồi chạy” (hit-and-run). Thiếu Lâm Bổng sử dụng khi PK solo trung bình, PK tổ đội khá và đóng vai trò càn quét là chính.
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/ThienVuong.jpg
Thiên Vương Bang thì được chia làm hai hướng Thiên Vương Bang Thương và Thiên Vương Bang Chùy. Với Thiên Vương Thương, “máu” của hệ phái này khá cao, sát thương gây ra khá lớn, độ né tránh cũng khá cao. Thiên Vương Thương khá nổi bật trong những trận “1-on-1” do khả năng tung ra đòn chí mạng cao, nhưng ở các cuộc chiến tổ đội thì tỏ ra khá mờ nhạt. Hệ phái Thiên Vương Chùy thì cũng mạnh mẽ như các phái cùng hệ, tuy tạo sát thương không cao nhưng tầm đánh đã rộng và xa hơn. Với đặc điểm này thì Thiên Vương Chùy đều phù hợp khi PK solo hay PK tổ đội. Đặc biệt, với tầm đánh rộng, Thiên Vương Chùy thường đóng vai trò “tanker” đi đầu trong một tổ đội.
Hệ Mộc: Ngũ Độc, Đường Môn và Minh Giáo
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/NguDoc.jpg
Ngũ Độc là một hệ phái được yêu thích từ thời VLTK, và ở Kiếm Thế môn phái này có hai hướng phát triển là Ngũ Độc Đao và Ngũ Độc Chưởng. Về đặc điểm, Ngũ Độc Đao có máu không cao lắm, sát thương trung bình nhưng tỷ lệ chí mạng khá cao. Nếu cập nhật mật tịch trung cấp, khả năng PK của Ngũ Độc Đao sẽ cao hơn rất nhiều, với khả năng vừa rút máu vừa rút mana của đối phương. Về phía Ngũ Độc Chưởng, hệ phái này cũng không có “máu” cao, sát thương tuy tạo ra khá lớn nhưng vẫn mất thời gian dồn độc. Trong các trận PK, Ngũ Độc Chưởng thường là người kết thúc do tốc độ ra đòn chậm, nhưng bù lại tỷ lệ chí mạng cao và hiệu ứng trói chân đối thủ khá lợi hại.
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/DuongMon.jpg
Đường Môn thuộc hệ Mộc, với hai hệ phái nhỏ là Đường Môn Tụ Tiễn và Đường Môn Bẫy. Về Đường Môn Tụ Tiễn, phái này tuy có máu yếu nhưng sát thương tạo ra khá cao và sát thương trí mạng cũng cao. Nếu đầu tư trang bị có tính chí mạng cao thì có thể nói Đường Môn Tụ Tiễn là hệ phái cực kỳ lợi hại với tỷ lệ sát thương cao khá lớn. Về phía Đường Môn Bẫy, đây là hệ phái chuyên đặt bẫy nhưng ở Kiếm Thếđã được bổ sung thêm chiêu thức Tiểu Lý Phi Đao để tấn công đồng thời thu hút, dụ dỗ đối phương vào bẫy. Các bẫy của Đường Môn Bẫy có khá nhiều hiệu ứng như đẩy lùi, trói chân, choáng, băng… phù hợp cho việc hỗ trợ PK tổ đội, còn về PK đơn rất khó có khả năng chống trả với các môn phái khác.
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/MinhGiao.jpg
Minh Giáo là một trong hai hệ phái mới trong Kiếm Thếbên cạnh Đoàn Thị. Minh Giáo chia theo hai hướng là Minh Giáo Chùy và Minh Giáo Kiếm. Với Minh Giáo Chùy, đây là một hệ phái khá toàn diện với kỹ năng đánh dồn độc nên sát thương tạo ra khá cao, tốc độ xuất chiêu cũng nhanh và tính cơ động cao khi sử dụng ngựa. Về Minh Giáo Kiếm, máu tuy không sánh bằng Minh Giáo Chùy nhưng sát thương các skill level cao rất “khủng”, nhất là độc sát. Kết hợp combo của skill 50 và 90 của Minh Giáo Kiếm sẽ dễ dàng hạ gục đối thủ
Hệ Kim: Thiếu Lâm, Thiên Vương Bang
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/ThieuLam.jpg
Thiếu Lâm được chia ra hai đường là Thiếu Lâm Đao và Thiếu Lâm Bổng với những kỹ năng đặc trưng thuộc hai vũ khí này. Với Thiếu Lâm Đao, những người chơi kinh nghiệm cho rằng hệ phái này có “máu” khá cao, khả năng sát thương trung bình, PK solo và hội đồng tương đối tùy theo cách build đồ. Tùy theo chiêu thức, Thiếu Lâm Đao có thể tạo được sát thương khá lớn và khi kết hợp La Hán Trận có thể dễ dàng gây đột tử cho đối phương. Còn về Thiếu Lâm Bổng, hệ phái này có sát thương khá cao, tầm đánh rộng, có kỹ năng giảm tốc đối thủ và máu cũng tương đối cao. Tuy nhiên, khuyết điểm lớn nhất của phái này là tốc độ di chuyển khá chậm, và sẽ gặp khá nhiều rắc rối khi PK với những phái “đánh rồi chạy” (hit-and-run). Thiếu Lâm Bổng sử dụng khi PK solo trung bình, PK tổ đội khá và đóng vai trò càn quét là chính.
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/ThienVuong.jpg
Thiên Vương Bang thì được chia làm hai hướng Thiên Vương Bang Thương và Thiên Vương Bang Chùy. Với Thiên Vương Thương, “máu” của hệ phái này khá cao, sát thương gây ra khá lớn, độ né tránh cũng khá cao. Thiên Vương Thương khá nổi bật trong những trận “1-on-1” do khả năng tung ra đòn chí mạng cao, nhưng ở các cuộc chiến tổ đội thì tỏ ra khá mờ nhạt. Hệ phái Thiên Vương Chùy thì cũng mạnh mẽ như các phái cùng hệ, tuy tạo sát thương không cao nhưng tầm đánh đã rộng và xa hơn. Với đặc điểm này thì Thiên Vương Chùy đều phù hợp khi PK solo hay PK tổ đội. Đặc biệt, với tầm đánh rộng, Thiên Vương Chùy thường đóng vai trò “tanker” đi đầu trong một tổ đội.
Hệ Mộc: Ngũ Độc, Đường Môn và Minh Giáo
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/NguDoc.jpg
Ngũ Độc là một hệ phái được yêu thích từ thời VLTK, và ở Kiếm Thế môn phái này có hai hướng phát triển là Ngũ Độc Đao và Ngũ Độc Chưởng. Về đặc điểm, Ngũ Độc Đao có máu không cao lắm, sát thương trung bình nhưng tỷ lệ chí mạng khá cao. Nếu cập nhật mật tịch trung cấp, khả năng PK của Ngũ Độc Đao sẽ cao hơn rất nhiều, với khả năng vừa rút máu vừa rút mana của đối phương. Về phía Ngũ Độc Chưởng, hệ phái này cũng không có “máu” cao, sát thương tuy tạo ra khá lớn nhưng vẫn mất thời gian dồn độc. Trong các trận PK, Ngũ Độc Chưởng thường là người kết thúc do tốc độ ra đòn chậm, nhưng bù lại tỷ lệ chí mạng cao và hiệu ứng trói chân đối thủ khá lợi hại.
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/DuongMon.jpg
Đường Môn thuộc hệ Mộc, với hai hệ phái nhỏ là Đường Môn Tụ Tiễn và Đường Môn Bẫy. Về Đường Môn Tụ Tiễn, phái này tuy có máu yếu nhưng sát thương tạo ra khá cao và sát thương trí mạng cũng cao. Nếu đầu tư trang bị có tính chí mạng cao thì có thể nói Đường Môn Tụ Tiễn là hệ phái cực kỳ lợi hại với tỷ lệ sát thương cao khá lớn. Về phía Đường Môn Bẫy, đây là hệ phái chuyên đặt bẫy nhưng ở Kiếm Thếđã được bổ sung thêm chiêu thức Tiểu Lý Phi Đao để tấn công đồng thời thu hút, dụ dỗ đối phương vào bẫy. Các bẫy của Đường Môn Bẫy có khá nhiều hiệu ứng như đẩy lùi, trói chân, choáng, băng… phù hợp cho việc hỗ trợ PK tổ đội, còn về PK đơn rất khó có khả năng chống trả với các môn phái khác.
http://i938.photobucket.com/albums/ad230/nhoxhailuathixbx/MinhGiao.jpg
Minh Giáo là một trong hai hệ phái mới trong Kiếm Thếbên cạnh Đoàn Thị. Minh Giáo chia theo hai hướng là Minh Giáo Chùy và Minh Giáo Kiếm. Với Minh Giáo Chùy, đây là một hệ phái khá toàn diện với kỹ năng đánh dồn độc nên sát thương tạo ra khá cao, tốc độ xuất chiêu cũng nhanh và tính cơ động cao khi sử dụng ngựa. Về Minh Giáo Kiếm, máu tuy không sánh bằng Minh Giáo Chùy nhưng sát thương các skill level cao rất “khủng”, nhất là độc sát. Kết hợp combo của skill 50 và 90 của Minh Giáo Kiếm sẽ dễ dàng hạ gục đối thủ

Set-Cookie: bb_lastactivity=0; expires=Wed, 17-Jan-2018 17:05:31 GMT; path=/

Pragma: private


text:
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Trùm điện thoại cổ độc
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 27/10/90 (Age: 26)
Chia sẻ trang này
nguyen xuan
Gia đình Vietnamgsm, Nữ, 26
- nguyen xuan được nhìn thấy lần cuối:
- 7/3/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 27/10/90 (Age: 26)
Tương tác

markdown:
**** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Trùm điện thoại cổ độc](http://trummayco.vn) ![ nguyen xuan](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_female_l.png)
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 27/10/90 (Age: 26)
### Chia sẻ trang này
# nguyen xuan
Gia đình Vietnamgsm, Nữ, 26
- nguyen xuan được nhìn thấy lần cuối:
- 7/3/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 27/10/90 (Age: 26)
### Tương tác

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Cache-control: private, max-age=0

Connection: close

Server: cloudflare-nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Trùm điện thoại cổ độc
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/10/91 (Age: 25)
Chia sẻ trang này
tthainguyen
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 25
- tthainguyen được nhìn thấy lần cuối:
- 10/2/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/10/91 (Age: 25)
Tương tác

markdown:
**** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Trùm điện thoại cổ độc](http://trummayco.vn) ![ tthainguyen](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/10/91 (Age: 25)
### Chia sẻ trang này
# tthainguyen
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 25
- tthainguyen được nhìn thấy lần cuối:
- 10/2/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/10/91 (Age: 25)
### Tương tác


text:
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Trùm điện thoại cổ độc
Có nên mua sạc Laptop tại FamilyLap không ?
Thảo luận trong 'Thùng Rác Vietnamgsm' bắt đầu bởi ctventerviet, 20/9/16.
- Trạng thái chủ đề:
- Removed from public view.
- Trạng thái chủ đề:
- Removed from public view.

markdown:
**** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Trùm điện thoại cổ độc](http://trummayco.vn)
# Có nên mua sạc Laptop tại FamilyLap không ?
Thảo luận trong '
[Thùng Rác Vietnamgsm](forums/thung-rac-vietnamgsm.245/)' bắt đầu bởi [ctventerviet](members/ctventerviet.122674/), [20/9/16](threads/co-nen-mua-sac-laptop-tai-familylap-khong.77390/).
- Trạng thái chủ đề:
- Removed from public view.
- Trạng thái chủ đề:
- Removed from public view.


text:
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Trùm điện thoại cổ độc
Nhận dịch vụ in decal, in decal lưới lấy ngay
Thảo luận trong 'Các Sản phẩm ngoài lề' bắt đầu bởi nguyenviettu93, 4/7/16.

markdown:
**** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Trùm điện thoại cổ độc](http://trummayco.vn)
# Nhận dịch vụ in decal, in decal lưới lấy ngay
Thảo luận trong '
[Các Sản phẩm ngoài lề](forums/cac-san-pham-ngoai-le.261/)' bắt đầu bởi [nguyenviettu93](members/nguyenviettu93.115977/), [4/7/16](threads/nhan-dich-vu-in-decal-in-decal-luoi-lay-ngay.57931/).


text:
Việt yêu Nhạc
- Á. Đăng Kí Thành Viên Để Sử Dụng Nhiều Chức Năng Của Forum Nhé.
- Luật Của Diễn Đàn:
• Không được bàn về chuyện chính trị, tôn giáo hay những đề tài dễ gây hiềm khích.
• Không được kỳ thị chủng tộc, giới tính, nơi cư ngụ hay tuổi tác.
• Xin hãy cư xử hoà nhã với nhau! Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất cứ hình thức công kích, mạ lị nào nhắm vào một cá nhân hay một đoàn thể.
• Không được gởi bài hoặc hình ảnh có nội dung thô tục, khiêu dâm.
Happy New Year!!!
Việt yêu Nhạc
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Advanced Search
Việt yêu Nhạc
::
Nhạc Việt
::
Tin Tức - Sự Kiện
Share
|
Uyên Linh vẫn ‘cám ơn tình yêu’ sau scandal ‘cái tát’
Tác giả
Thông điệp
Tuan_Tran
Posts
:
303
Join date
:
21/01/2012
Age
:
36
Tiêu đề: Uyên Linh vẫn ‘cám ơn tình yêu’ sau scandal ‘cái tát’
Fri Feb 03, 2012 8:14 am
Gạt bỏ mọi ưu phiền và lo lắng qua một bên, Thần tượng âm nhạc 2010 lại đứng trên sân khấu trong đêm nhạc "Cám ơn tình yêu" tổ chức tại Hà Nội đúng vào đêm Valentine 14/2.
[You must be
registered
and
logged in
to see this image.]
Sau một thời gian im hơi lặng tiếng, cái tên Uyên Linh… bỗng dưng lại hot với những thông tin bị tát 4 cái vì ghen tuông. Nhiều luồng dư luận còn khẳng định có người đã quay lại toàn bộ sự việc nhưng vì có thỏa thuận với công ty quản lý của Uyên Linh nên không thể tung ra. Tuy nhiên, mới đây, người quản lý của cô ca sĩ từng tốt nghiệp Học viện Ngoại giao lại khẳng định:
"Không có thỏa thuận nào hết"
và xin phép không bình luận đi sâu thêm nữa vào vấn đề này.
Trong khi đó, trên trang cá nhân của mình, Uyên Linh tỏ ra rất bình tĩnh khi chia sẻ:
"Linh mong mọi người – nếu tin yêu thì hãy rút kinh nghiệm từ những lần trước đã có những xung đột không đáng. Ai cũng có quyền tự do ngôn luận. Đừng vì ai đó nói không lọt lỗ tai thì mình gây hấn và gay gắt. Xét cho cùng cái gì rồi cũng sẽ qua, quan trọng là cuối cùng còn nhìn được mặt nhau. Mong mọi người hiểu. Linh cảm ơn!"
. Có lẽ những gì từng xảy đến kể từ khi đăng quang Vietnam"s Idol 2010 đã giúp Uyên Linh có thêm bản lĩnh khi phải đối mặt với khó khăn.
Đêm nhạc Cám ơn tình yêu tổ chức tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô – Hà Nội đúng vào ngày 14/2 là một trong những chương trình đầu tiên Uyên Linh góp mặt sau sự cố này. Trong đêm nhạc, cô hứa hẹn sẽ gửi tới những đôi tình nhân của Thủ đô nhiều ca khúc từng gắn liền với tên tuổi của mình xuyên suốt cuộc thi Thần tượng âm nhạc cũng như các bản tình ca đang được mến mộ. Ngoài Uyên Linh, chương trình còn có sự góp mặt của á quân Vietnam"s Idol Văn Mai Hương cùng nhiều ca sĩ đình đám trong showbiz Việt như Tấn Minh, Mỹ Tâm, Quang Hà, Khắc Việt… Chàng MC điển trai Phan Anh sẽ đảm nhận vai trò dẫn dắt chương trình.
[You must be
registered
and
logged in
to see this image.]
Tấn Minh…
[You must be
registered
and
logged in
to see this image.]
Mỹ Tâm…
[You must be
registered
and
logged in
to see this image.]
Quang Hà…
[You must be
registered
and
logged in
to see this image.]
Khắc Việt…
[You must be
registered
and
logged in
to see this image.]
… Văn Mai Hương… cùng nhiều nghệ sĩ khác sẽ góp mặt trong chương trình Cám ơn tình yêu.
Uyên Linh vẫn ‘cám ơn tình yêu’ sau scandal ‘cái tát’
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Similar topics
Similar topics
»
Bonsai Vietnamese
»
Suiseki from Viet Nam- Di linh plateau
»
Bonsai Lanscaping exhibition at Spring Flower Festival (Viet Nam)
»
Indentured Scholars-The Inner City Scandal by Ivan Wright
»
new Foden builder advice
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
Việt yêu Nhạc
::
Nhạc Việt
::
Tin Tức - Sự Kiện
Việt yêu Nhạc
::
Nhạc Việt
::
Tin Tức - Sự Kiện
Free forum
|
©
phpBB
|
Free forum support
|
Liên hệ
|
Report an abuse
|
Sosblogs.com

markdown:
|Việt yêu Nhạc|
|- Á. Đăng Kí Thành Viên Để Sử Dụng Nhiều Chức Năng Của Forum Nhé. |
- Luật Của Diễn Đàn:
• Không được bàn về chuyện chính trị, tôn giáo hay những đề tài dễ gây hiềm khích.
• Không được kỳ thị chủng tộc, giới tính, nơi cư ngụ hay tuổi tác.
• Xin hãy cư xử hoà nhã với nhau! Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất cứ hình thức công kích, mạ lị nào nhắm vào một cá nhân hay một đoàn thể.
• Không được gởi bài hoặc hình ảnh có nội dung thô tục, khiêu dâm.
Happy New Year!!!
Việt yêu Nhạc
![]()
![]()
![]()
![]()
|» |
»
»
»
»

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

X-Content-Type-Options: nosniff

Pragma: no-cache

Vary: User-Agent

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
18:8' 13/11/2012
1. Vì sao châu Á - Thái Bình Dương trở thành trọng tâm trong chiến lược toàn cầu của Mỹ?
Xét trên góc độ địa - chính trị và địa - kinh tế thì khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp giáp với nhiều đại dương, trong đó Thái Bình Dương là “cửa ngõ” nối liền Mỹ với thế giới. Hiện nay, dân số ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 1/2 dân số thế giới; là khu vực có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt rất lớn và tập trung sự trỗi dậy kinh tế của nhiều nước; dự trữ ngoại hối chiếm 2/3 tổng lượng của thế giới.
Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực phục hồi nhanh nhất và đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất sau những tác động sâu sắc của cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu. Sự tăng trưởng chung của khu vực này dự báo vượt tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thế giới nhờ nhu cầu nội địa và thương mại nội khối tăng giúp bù đắp sự suy giảm xuất khẩu sang các nền kinh tế phát triển. Từ khi bước vào thế kỷ XXI đến nay, kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương phát triển nhanh chóng. Đây là một trong những khu vực kinh tế phát triển năng động nhất, có thị trường mới nổi lớn nhất thế giới. Hiện nay, xuất khẩu ở khu vực này chiếm 30% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu, dự trữ ngoại hối chiếm 2/3, quy mô kinh tế chiếm hơn một nửa. Theo dự báo của công ty Goldman Sachs, trọng tâm kinh tế thế giới có thể nhanh chóng chuyển dịch sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2027. Đến năm 2050, 4 quốc gia châu Á và 8 quốc gia ven bờ Thái Bình Dương sẽ nằm trong danh sách những nền kinh tế hàng đầu thế giới. Nền kinh tế Đông Á lúc đó sẽ vượt xa Bắc Mỹ và châu Âu.
Khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày càng quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ. Thứ nhất, kim ngạch thương mại mỗi năm giữa khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ vượt 1.000 tỷ USD. Trung Quốc và Nhật Bản lần lượt là chủ nợ lớn thứ nhất và thứ hai của Mỹ. Mọi hoạt động mua bán trái phiếu Mỹ của hai nước này đều tác động với hiệu quả thực tế đối với chính sách kinh tế của Mỹ. Ba nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc nằm trong số 7 đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ. Ngoại trưởng Mỹ H. Clin-tơn tuyên bố: “Về kinh tế, Mỹ không thể tách rời khu vực này. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của các công ty Mỹ sang các nước châu Á - Thái Bình Dương lên tới 320 tỷ USD, đồng thời tạo cơ hội việc làm lương cao cho hàng triệu lao động Mỹ”.
Thứ hai, Mỹ lo lắng chủ nghĩa khu vực ngày càng gia tăng ở châu Á sẽ tác động xấu đến lợi ích của Mỹ ở khu vực này. Những năm gần đây, các cơ chế hợp tác châu Á phát triển mạnh mẽ, mối liên hệ nội bộ khu vực ngày càng chặt chẽ. ASEAN “10+1”, “10+3”, Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, Hợp tác kinh tế Tiểu vùng sông Mê Công... đã thể hiện sức sống mạnh mẽ trong khu vực. Ngày 1-10-2010, khu vực mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN chính thức khởi động toàn diện, khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Ô-xtrây-li-a - Niu Di-lân cũng chính thức có hiệu lực. ASEAN còn lần lượt xây dựng khu vực mậu dịch tự do với Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ. Ba nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đã xây dựng cơ chế hội nghị lãnh đạo định kỳ và cơ chế hội đàm cấp ngoại trưởng. Cơ chế hợp tác đa phương khu vực không ngừng gia tăng làm cho ý thức cộng đồng của cả khu vực cũng tăng lên. Theo tờ Washington Quarterly của Mỹ, châu Á đang hình thành mô hình phát triển kinh tế song song kiểu “mành trúc”, các công ty châu Á ngày càng có xu hướng xây dựng hệ thống sản xuất phục vụ chính khu vực của mình, đồng thời liên kết kinh tế đã mở đầu cho việc xây dựng đồng thuận văn hóa Đông Á.
Từ khi bước vào thế kỷ XXI đến nay, do phải tập trung vào cuộc chiến chống khủng bố và hai cuộc chiến tranh I-rắc và Áp-ga-ni-xtan, Mỹ lo ngại sẽ bị gạt ra khỏi các tổ chức kinh tế và an ninh khu vực quan trọng này, từ đó khả năng can dự vào châu Á của Mỹ sẽ yếu hẳn. Do đó, để ngăn ngừa việc xuất hiện trên Thái Bình Dương giới tuyến chia cắt Mỹ với châu Á, Mỹ cần phải tham gia tích cực hơn vào các cơ chế có thể định hướng tương lai của châu Á, xây dựng khuôn khổ hợp tác khu vực có lợi cho lợi ích của Mỹ.
Với mục đích đó, chính quyền B. Ô-ba-ma đã cố gắng nhấn mạnh ý tưởng Mỹ là “quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương” và là “nước lớn thường trú ở châu Á”, mong muốn tham gia bàn bạc những công việc liên quan đến tương lai của khu vực, can dự toàn diện vào các cơ chế đa phương của châu Á. Mỹ muốn Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) trở thành Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước châu Á, APEC trở thành Hội nghị Bộ trưởng Thương mại châu Á - Thái Bình Dương. Từ đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ hình thành khuôn khổ một Hội nghị thượng đỉnh cộng thêm hai diễn đàn chức năng, Mỹ sẽ phát huy ảnh hưởng hiệu quả hơn trong tiến trình liên kết châu Á.
2. Những trụ cột trong chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ
Về chính trị: trên Tạp chí Foreign Policy tháng 11-2011 có bài viết của Ngoại trưởng H. Clin-tơn “Thế kỷ Thái Bình Dương của Mỹ” với lập luận chính: Tương lai chính trị sẽ được quyết định ở châu Á chứ không phải ở I-rắc hay Áp-ga-ni-xtan. Mỹ trong thập niên tới sẽ tăng cường đầu tư về ngoại giao, kinh tế, chiến lược và các mặt khác tại châu Á - Thái Bình Dương.
Một trong những công việc quan trọng nhất đối với các nhà chính trị của Mỹ trong thập niên tới là tăng cường đầu tư về ngoại giao, kinh tế, chiến lược và các mặt khác tại châu Á - Thái Bình Dương do tầm quan trọng của khu vực này đối với chính trị toàn cầu và đối với Mỹ. Vậy chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ sẽ gồm những trụ cột nào? Trước hết, Mỹ cần thực hiện một cách nhất quán chính sách mà Ngoại trưởng H. Clin-tơn gọi là ngoại giao “tiến công”, nghĩa là Mỹ tiếp tục triển khai các công cụ ngoại giao, bao gồm các chuyến thăm của quan chức cấp cao nhất, các chuyên gia phát triển, các đoàn liên ngành, các cán bộ ngoại giao thường trú, tới tất cả các nước và mọi ngõ ngách của khu vực. Chiến lược của Mỹ cũng sẽ tiếp tục phải lý giải được và điều chỉnh cho phù hợp với những thay đổi lớn và nhanh chóng đang diễn ra tại khu vực. Theo đó, chiến lược này sẽ gồm 6 nhóm hành động lớn sau:
Thứ nhất, tăng cường các mối quan hệ đồng minh an ninh song phương. Theo đó, Mỹ cùng với các đồng minh là Nhật Bản, Hàn Quốc, Ô-xtrây-li-a, Thái Lan, Phi-líp-pin cần duy trì đồng thuận về chính trị đối với những giá trị cốt lõi của quan hệ đồng minh; bảo đảm quan hệ đồng minh linh hoạt và có tính thích nghi để đối phó thành công những thách thức mới cũng như tận dụng cơ hội mới; bảo đảm khả năng phòng thủ và hạ tầng thông tin để có thể răn đe bất cứ sự khiêu khích nào của các nhà nước và thực thể phi nhà nước.
Thứ hai, tăng cường quan hệ với các quốc gia mới nổi là Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po, Niu Di-lân, Ma-lai-xi-a, Mông Cổ, Việt Nam, Bru-nây và các quốc đảo tại Thái Bình Dương. Quan hệ với Trung Quốc là một trong những mối quan hệ song phương có nhiều thách thức nhất đối với Mỹ. Do vậy, Mỹ cần có cách đề cập cẩn trọng, nhất quán và năng động trên cơ sở thực tế, tập trung vào kết quả và trung thành với các nguyên tắc và lợi ích của Mỹ.
Thứ ba, tăng cường can dự vào các thể chế khu vực. Mỹ tin rằng, việc đối phó với các thách thức xuyên quốc gia cần các thể chế có khả năng tập hợp nhiều nước; rằng cấu trúc khu vực sẽ tăng cường cơ chế pháp quyền, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm tự do hàng hải vốn là những trụ cột của trật tự quốc tế. Do đó, Mỹ đã tiến hành can dự đầy đủ vào các thể chế khu vực, trong đó có các thể chế ASEAN, APEC và đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng chương trình nghị sự. Mỹ cũng đã mở cơ quan đại diện bên cạnh ASEAN tại Gia-các-ta. Bên cạnh việc cam kết củng cố APEC như là cơ chế hợp tác kinh tế quan trọng nhất tại châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ cũng nỗ lực sáng tạo và khởi động một số diễn đàn “tiểu đa phương” như Sáng kiến hạ nguồn Mê công (LMI) và Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương.
Thứ tư, mở rộng quan hệ thương mại và đầu tư với khu vực. Nhằm thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào năm 2015, Mỹ đang tìm kiếm cơ hội để tăng cường quan hệ kinh tế với khu vực. Với Hiệp định quan hệ đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Mỹ không chỉ nhằm tạo ra tăng trưởng kinh tế, mà còn tăng trưởng với chất lượng cao hơn. Bên cạnh đó, Mỹ tiếp tục thông qua APEC, G20 và các quan hệ song phương để thúc đẩy mở cửa thị trường, giảm rào cản thương mại, tăng cường minh bạch và thực hiện cam kết thương mại công bằng.
Thứ năm, tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Một mặt, Mỹ tiến hành “hiện đại hóa” các mối quan hệ quân sự với đồng minh tại Đông Bắc Á, mặt khác, tìm cách tăng cường hiện diện tại Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. Mỹ sẽ triển khai tàu tuần tra duyên hải (tàu chiến gần bờ) tại Xin-ga-po; đã thỏa thuận với Ô-xtrây-li-a nhằm mở rộng hiện diện quân sự tại nước này. Mỹ cũng đang tìm cách tăng cường tiếp cận chiến thuật tại Đông Nam Á và Ấn Độ Dương.
Thứ sáu, thúc đẩy việc sử dụng “vũ khí” dân chủ và nhân quyền. Mỹ sẽ tiếp tục thúc giục các nước tiến hành cải cách nhằm tăng cường quản trị, bảo vệ nhân quyền và tăng cường tự do chính trị theo mô hình Mỹ.
Về kinh tế, TPP là một mắt xích quan trọng để Mỹ khẳng định sự tăng cường hiện diện tại khu vực, lấy TPP làm khâu đột phá, xây dựng hệ thống hợp tác châu Á - Thái Bình Dương do Mỹ chủ đạo. Cho dù hiệp định này liên quan đến nhiều vấn đề lợi ích cụ thể như thuế quan, tiền tệ, kỹ thuật cao và đàm phán trong thời gian dài, phức tạp, nhưng Mỹ tỏ ra rất nỗ lực thu hút sự chú ý của các quốc gia châu Á, thể hiện Mỹ là nhân tố không thể thiếu trong tiến trình xây dựng hệ thống hợp tác này.
Tập trung thúc đẩy sự thịnh vượng của Mỹ nghĩa là tập trung vào thương mại và sự cởi mở kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhằm thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào 2015 do Tổng thống B. Ô-ba-ma đặt ra và tìm kiếm cơ hội để tăng cường quan hệ kinh tế với khu vực.
Tại Hội nghị APEC 19 (tháng 11-2011), vấn đề TPP nổi lên như một trọng tâm bàn thảo của 9 nước thành viên bên lề Hội nghị. Sự quan tâm của Nhật Bản, Ca-na-đa, Mê-hi-cô càng làm cho TPP trở nên quan trọng và Mỹ cũng không ngần ngại thể hiện chiến lược của mình trong tương lai thông qua TPP. Thông qua TPP, Mỹ muốn khai thác nhiều hơn thị trường nhiều tiềm năng này sau một thời gian có phần xao nhãng. Đặc biệt là trong bối cảnh hình ảnh của Mỹ bị sa sút nghiêm trọng bởi cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế thế giới 2008, bắt đầu từ Mỹ. Trong cuộc khủng hoảng đó, tương quan lực lượng giữa Mỹ và nhiều nước khác đã thay đổi, nhiều nguồn lợi đã vượt ra khỏi tầm tay của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và nhiều khu vực khác trên thế giới. Mỹ muốn thông qua TPP để có thể gây dựng lại ảnh hưởng của mình tại khu vực này, sau đó tìm kiếm lại những lợi ích đã mất từ trước đó.
Rõ ràng, Mỹ không muốn mất vai trò người đứng đầu thực sự trong hợp tác tại châu Á - Thái Bình Dương, bất chấp sự không ổn định hiện nay của kinh tế Mỹ. Mỹ cam kết theo đuổi TPP như một mũi tên trúng hai đích. Một mặt, nó sẽ giúp Mỹ lấy lại các đồng minh trong khu vực, qua đó dọn đường cho việc tăng cường sự hiện diện của Mỹ trong tương lai. Mặt khác, giúp giải quyết phần nào những khó khăn nội tại của kinh tế Mỹ trong tương lai gần.
Với TPP, bước đi nhằm cụ thể hóa chiến lược mới trong nỗ lực chuyển trọng tâm chiến lược sang châu Á của Oa-sinh-tơn đã được khởi động. TPP mang tính chất kinh tế nhưng dường như nó đã mở ra một tương lai mới, với lợi ích mới, to lớn của Mỹ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đại diện Thương mại Mỹ R. Kớt mô tả hiệp định này như là một hiệp định của “thế kỷ XXI”, sẽ dẫn đến sự hưng thịnh trong hoạt động thương mại của khu vực.
3. Thách thức đối với việc chuyển trọng tâm chiến lược toàn cầu của Mỹ sang châu Á - Thái Bình Dương
Thứ nhất, Mỹ làm thế nào để phân phối cân bằng nguồn lực chiến lược? Về ý nghĩa địa - chính trị, Trung Đông vẫn là khu vực chiến lược hàng đầu trong chiến lược đối ngoại của Mỹ. Một thời gian tương đối dài từ nay về sau, Mỹ vẫn tập trung tâm sức chủ yếu vào khu vực này. Mỹ đã tiêu tốn 150 tỷ USD mỗi năm cho hai cuộc chiến ở I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. Số tiền này chiếm 10-15% phần ngân sách bội chi của chính quyền Mỹ. Ngoài ra, từ năm 2010 đến nay, tình hình các nước A-rập tại Tây Á, Bắc Phi liên tục rối ren. Những nhân tố bất ổn mới đó không những đe dọa an ninh dầu mỏ của Mỹ ở khu vực này mà còn ảnh hưởng xấu đến quan hệ đồng minh giữa Mỹ và các nước trong khu vực, ảnh hưởng đến chiến lược chống khủng bố của Mỹ, dẫn đến một bộ phận lực lượng quân sự và nguồn lực ngoại giao bị lôi kéo trở lại khu vực này. Cho dù Mỹ không mong muốn, nhưng về khách quan, khu vực Trung Đông vẫn phân tán sự chú ý của Mỹ đối với châu Á - Thái Bình Dương.
Thứ hai, làm thế nào để xử lý mối quan hệ với Trung Quốc? Việc Mỹ xử lý mối quan hệ với Trung Quốc như thế nào sẽ quyết định hiệu quả lâu dài chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ. Nguyên cố vấn quốc gia Mỹ Brê-din-xki đã nói: “Đối với những bất đồng, hai nước Trung - Mỹ nên xử lý trên tinh thần hiểu biết lẫn nhau. Nếu hai nước không thể củng cố và mở rộng hợp tác thì không những tổn hại đến lợi ích của hai nước mà còn bất lợi cho cả thế giới”. Nếu trong chính sách châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ quan tâm nhiều đến việc gây sức ép với Trung Quốc, bao vây và kiềm chế Trung Quốc thì sự điều chỉnh chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ sẽ bị Trung Quốc phản ứng mạnh mẽ, từ đó sẽ tác động tiêu cực đến lợi ích của Mỹ. Mặc dù trong chuyến công du châu Á (tháng 11-2011) Tổng thống B. Ô-ba-ma đã có những tuyên bố cứng rắn nhưng cũng bày tỏ Mỹ “không lo ngại” Trung Quốc và không tìm cách ngăn cản sự phát triển của Trung Quốc.
Thứ ba, làm thế nào để Mỹ nhận thức vai trò của mình ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương? Mỹ là một bộ phận không thể tách rời của sự trỗi dậy kinh tế ở châu Á. Tuy nhiên, sự trỗi dậy về kinh tế và nâng cao vị thế địa - chính trị châu Á trước hết được quyết định bởi bản thân các nước châu Á. Mỹ là một trong những nước quan trọng trong hợp tác, đầu tư, cung cấp kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý cho các nước châu Á, nhưng châu Á cũng có tiềm năng thị trường to lớn và ưu thế phát triển lâu dài sau này. Giữa Mỹ và các nước châu Á có quan hệ mang tính phụ thuộc và bổ sung cho nhau. Nhiều nước châu Á hoan nghênh Mỹ tiếp tục tham gia các hoạt động kinh tế ở châu Á. Tuy nhiên, việc Mỹ tuyên bố mình “lãnh đạo châu Á” đã đi ngược lại tinh thần cơ bản “hợp tác bình đẳng” sẽ khiến cho nhiều nước châu Á cảnh giác.
Thứ tư, một nhân tố quan trọng thách thức Mỹ chính là Nga - một cường quốc Âu - Á. Hiện nay, Nga cũng đang tăng cường hợp tác với các nước châu Á - Thái Bình Dương để cân bằng lực lượng với phương Tây. Về kinh tế, Nga tích cực tham gia hợp tác và hội nhập với các nền kinh tế ở khu vực, nâng cao tính ảnh hưởng của họ đối với khu vực này. Nga chủ trương mở cửa miền Viễn Đông để thu hút đầu tư nước ngoài; áp dụng nhiều chính sách ưu đãi, đưa ra các hạng mục hợp tác, thành lập các khu vực kinh tế tự do ở các miền ven biển Viễn Đông. Nhiều nước, trong đó quan trọng là Nhật Bản, Hàn Quốc đang tích cực hợp tác với Nga phát triển kinh tế ở vùng này. Bên cạnh đó, Nga coi trọng xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc, Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, kỹ thuật quân sự, trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi. Phát biểu tại Diễn đàn Hội nghị APEC (Ha-oai - 2011), cựu Tổng thống Nga Đ. Mét-vê-đép khẳng định: “Nga là một phần không thể tách rời của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ở đây tập trung những dòng thương mại và tài chính lớn và việc hợp tác với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tham gia vào các chương trình hội nhập khu vực dĩ nhiên là ưu tiên tất yếu của Nga”./.
Xét trên góc độ địa - chính trị và địa - kinh tế thì khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp giáp với nhiều đại dương, trong đó Thái Bình Dương là “cửa ngõ” nối liền Mỹ với thế giới. Hiện nay, dân số ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 1/2 dân số thế giới; là khu vực có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt rất lớn và tập trung sự trỗi dậy kinh tế của nhiều nước; dự trữ ngoại hối chiếm 2/3 tổng lượng của thế giới.
Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực phục hồi nhanh nhất và đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất sau những tác động sâu sắc của cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu. Sự tăng trưởng chung của khu vực này dự báo vượt tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thế giới nhờ nhu cầu nội địa và thương mại nội khối tăng giúp bù đắp sự suy giảm xuất khẩu sang các nền kinh tế phát triển. Từ khi bước vào thế kỷ XXI đến nay, kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương phát triển nhanh chóng. Đây là một trong những khu vực kinh tế phát triển năng động nhất, có thị trường mới nổi lớn nhất thế giới. Hiện nay, xuất khẩu ở khu vực này chiếm 30% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu, dự trữ ngoại hối chiếm 2/3, quy mô kinh tế chiếm hơn một nửa. Theo dự báo của công ty Goldman Sachs, trọng tâm kinh tế thế giới có thể nhanh chóng chuyển dịch sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2027. Đến năm 2050, 4 quốc gia châu Á và 8 quốc gia ven bờ Thái Bình Dương sẽ nằm trong danh sách những nền kinh tế hàng đầu thế giới. Nền kinh tế Đông Á lúc đó sẽ vượt xa Bắc Mỹ và châu Âu.
Khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày càng quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ. Thứ nhất, kim ngạch thương mại mỗi năm giữa khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ vượt 1.000 tỷ USD. Trung Quốc và Nhật Bản lần lượt là chủ nợ lớn thứ nhất và thứ hai của Mỹ. Mọi hoạt động mua bán trái phiếu Mỹ của hai nước này đều tác động với hiệu quả thực tế đối với chính sách kinh tế của Mỹ. Ba nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc nằm trong số 7 đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ. Ngoại trưởng Mỹ H. Clin-tơn tuyên bố: “Về kinh tế, Mỹ không thể tách rời khu vực này. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của các công ty Mỹ sang các nước châu Á - Thái Bình Dương lên tới 320 tỷ USD, đồng thời tạo cơ hội việc làm lương cao cho hàng triệu lao động Mỹ”.
Thứ hai, Mỹ lo lắng chủ nghĩa khu vực ngày càng gia tăng ở châu Á sẽ tác động xấu đến lợi ích của Mỹ ở khu vực này. Những năm gần đây, các cơ chế hợp tác châu Á phát triển mạnh mẽ, mối liên hệ nội bộ khu vực ngày càng chặt chẽ. ASEAN “10+1”, “10+3”, Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, Hợp tác kinh tế Tiểu vùng sông Mê Công... đã thể hiện sức sống mạnh mẽ trong khu vực. Ngày 1-10-2010, khu vực mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN chính thức khởi động toàn diện, khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Ô-xtrây-li-a - Niu Di-lân cũng chính thức có hiệu lực. ASEAN còn lần lượt xây dựng khu vực mậu dịch tự do với Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ. Ba nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đã xây dựng cơ chế hội nghị lãnh đạo định kỳ và cơ chế hội đàm cấp ngoại trưởng. Cơ chế hợp tác đa phương khu vực không ngừng gia tăng làm cho ý thức cộng đồng của cả khu vực cũng tăng lên. Theo tờ Washington Quarterly của Mỹ, châu Á đang hình thành mô hình phát triển kinh tế song song kiểu “mành trúc”, các công ty châu Á ngày càng có xu hướng xây dựng hệ thống sản xuất phục vụ chính khu vực của mình, đồng thời liên kết kinh tế đã mở đầu cho việc xây dựng đồng thuận văn hóa Đông Á.
Từ khi bước vào thế kỷ XXI đến nay, do phải tập trung vào cuộc chiến chống khủng bố và hai cuộc chiến tranh I-rắc và Áp-ga-ni-xtan, Mỹ lo ngại sẽ bị gạt ra khỏi các tổ chức kinh tế và an ninh khu vực quan trọng này, từ đó khả năng can dự vào châu Á của Mỹ sẽ yếu hẳn. Do đó, để ngăn ngừa việc xuất hiện trên Thái Bình Dương giới tuyến chia cắt Mỹ với châu Á, Mỹ cần phải tham gia tích cực hơn vào các cơ chế có thể định hướng tương lai của châu Á, xây dựng khuôn khổ hợp tác khu vực có lợi cho lợi ích của Mỹ.
Với mục đích đó, chính quyền B. Ô-ba-ma đã cố gắng nhấn mạnh ý tưởng Mỹ là “quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương” và là “nước lớn thường trú ở châu Á”, mong muốn tham gia bàn bạc những công việc liên quan đến tương lai của khu vực, can dự toàn diện vào các cơ chế đa phương của châu Á. Mỹ muốn Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) trở thành Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước châu Á, APEC trở thành Hội nghị Bộ trưởng Thương mại châu Á - Thái Bình Dương. Từ đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ hình thành khuôn khổ một Hội nghị thượng đỉnh cộng thêm hai diễn đàn chức năng, Mỹ sẽ phát huy ảnh hưởng hiệu quả hơn trong tiến trình liên kết châu Á.
2. Những trụ cột trong chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ
Về chính trị: trên Tạp chí Foreign Policy tháng 11-2011 có bài viết của Ngoại trưởng H. Clin-tơn “Thế kỷ Thái Bình Dương của Mỹ” với lập luận chính: Tương lai chính trị sẽ được quyết định ở châu Á chứ không phải ở I-rắc hay Áp-ga-ni-xtan. Mỹ trong thập niên tới sẽ tăng cường đầu tư về ngoại giao, kinh tế, chiến lược và các mặt khác tại châu Á - Thái Bình Dương.
Một trong những công việc quan trọng nhất đối với các nhà chính trị của Mỹ trong thập niên tới là tăng cường đầu tư về ngoại giao, kinh tế, chiến lược và các mặt khác tại châu Á - Thái Bình Dương do tầm quan trọng của khu vực này đối với chính trị toàn cầu và đối với Mỹ. Vậy chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ sẽ gồm những trụ cột nào? Trước hết, Mỹ cần thực hiện một cách nhất quán chính sách mà Ngoại trưởng H. Clin-tơn gọi là ngoại giao “tiến công”, nghĩa là Mỹ tiếp tục triển khai các công cụ ngoại giao, bao gồm các chuyến thăm của quan chức cấp cao nhất, các chuyên gia phát triển, các đoàn liên ngành, các cán bộ ngoại giao thường trú, tới tất cả các nước và mọi ngõ ngách của khu vực. Chiến lược của Mỹ cũng sẽ tiếp tục phải lý giải được và điều chỉnh cho phù hợp với những thay đổi lớn và nhanh chóng đang diễn ra tại khu vực. Theo đó, chiến lược này sẽ gồm 6 nhóm hành động lớn sau:
Thứ nhất, tăng cường các mối quan hệ đồng minh an ninh song phương. Theo đó, Mỹ cùng với các đồng minh là Nhật Bản, Hàn Quốc, Ô-xtrây-li-a, Thái Lan, Phi-líp-pin cần duy trì đồng thuận về chính trị đối với những giá trị cốt lõi của quan hệ đồng minh; bảo đảm quan hệ đồng minh linh hoạt và có tính thích nghi để đối phó thành công những thách thức mới cũng như tận dụng cơ hội mới; bảo đảm khả năng phòng thủ và hạ tầng thông tin để có thể răn đe bất cứ sự khiêu khích nào của các nhà nước và thực thể phi nhà nước.
Thứ hai, tăng cường quan hệ với các quốc gia mới nổi là Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po, Niu Di-lân, Ma-lai-xi-a, Mông Cổ, Việt Nam, Bru-nây và các quốc đảo tại Thái Bình Dương. Quan hệ với Trung Quốc là một trong những mối quan hệ song phương có nhiều thách thức nhất đối với Mỹ. Do vậy, Mỹ cần có cách đề cập cẩn trọng, nhất quán và năng động trên cơ sở thực tế, tập trung vào kết quả và trung thành với các nguyên tắc và lợi ích của Mỹ.
Thứ ba, tăng cường can dự vào các thể chế khu vực. Mỹ tin rằng, việc đối phó với các thách thức xuyên quốc gia cần các thể chế có khả năng tập hợp nhiều nước; rằng cấu trúc khu vực sẽ tăng cường cơ chế pháp quyền, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm tự do hàng hải vốn là những trụ cột của trật tự quốc tế. Do đó, Mỹ đã tiến hành can dự đầy đủ vào các thể chế khu vực, trong đó có các thể chế ASEAN, APEC và đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng chương trình nghị sự. Mỹ cũng đã mở cơ quan đại diện bên cạnh ASEAN tại Gia-các-ta. Bên cạnh việc cam kết củng cố APEC như là cơ chế hợp tác kinh tế quan trọng nhất tại châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ cũng nỗ lực sáng tạo và khởi động một số diễn đàn “tiểu đa phương” như Sáng kiến hạ nguồn Mê công (LMI) và Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương.
Thứ tư, mở rộng quan hệ thương mại và đầu tư với khu vực. Nhằm thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào năm 2015, Mỹ đang tìm kiếm cơ hội để tăng cường quan hệ kinh tế với khu vực. Với Hiệp định quan hệ đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Mỹ không chỉ nhằm tạo ra tăng trưởng kinh tế, mà còn tăng trưởng với chất lượng cao hơn. Bên cạnh đó, Mỹ tiếp tục thông qua APEC, G20 và các quan hệ song phương để thúc đẩy mở cửa thị trường, giảm rào cản thương mại, tăng cường minh bạch và thực hiện cam kết thương mại công bằng.
Thứ năm, tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Một mặt, Mỹ tiến hành “hiện đại hóa” các mối quan hệ quân sự với đồng minh tại Đông Bắc Á, mặt khác, tìm cách tăng cường hiện diện tại Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. Mỹ sẽ triển khai tàu tuần tra duyên hải (tàu chiến gần bờ) tại Xin-ga-po; đã thỏa thuận với Ô-xtrây-li-a nhằm mở rộng hiện diện quân sự tại nước này. Mỹ cũng đang tìm cách tăng cường tiếp cận chiến thuật tại Đông Nam Á và Ấn Độ Dương.
Thứ sáu, thúc đẩy việc sử dụng “vũ khí” dân chủ và nhân quyền. Mỹ sẽ tiếp tục thúc giục các nước tiến hành cải cách nhằm tăng cường quản trị, bảo vệ nhân quyền và tăng cường tự do chính trị theo mô hình Mỹ.
Về kinh tế, TPP là một mắt xích quan trọng để Mỹ khẳng định sự tăng cường hiện diện tại khu vực, lấy TPP làm khâu đột phá, xây dựng hệ thống hợp tác châu Á - Thái Bình Dương do Mỹ chủ đạo. Cho dù hiệp định này liên quan đến nhiều vấn đề lợi ích cụ thể như thuế quan, tiền tệ, kỹ thuật cao và đàm phán trong thời gian dài, phức tạp, nhưng Mỹ tỏ ra rất nỗ lực thu hút sự chú ý của các quốc gia châu Á, thể hiện Mỹ là nhân tố không thể thiếu trong tiến trình xây dựng hệ thống hợp tác này.
Tập trung thúc đẩy sự thịnh vượng của Mỹ nghĩa là tập trung vào thương mại và sự cởi mở kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhằm thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào 2015 do Tổng thống B. Ô-ba-ma đặt ra và tìm kiếm cơ hội để tăng cường quan hệ kinh tế với khu vực.
Tại Hội nghị APEC 19 (tháng 11-2011), vấn đề TPP nổi lên như một trọng tâm bàn thảo của 9 nước thành viên bên lề Hội nghị. Sự quan tâm của Nhật Bản, Ca-na-đa, Mê-hi-cô càng làm cho TPP trở nên quan trọng và Mỹ cũng không ngần ngại thể hiện chiến lược của mình trong tương lai thông qua TPP. Thông qua TPP, Mỹ muốn khai thác nhiều hơn thị trường nhiều tiềm năng này sau một thời gian có phần xao nhãng. Đặc biệt là trong bối cảnh hình ảnh của Mỹ bị sa sút nghiêm trọng bởi cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế thế giới 2008, bắt đầu từ Mỹ. Trong cuộc khủng hoảng đó, tương quan lực lượng giữa Mỹ và nhiều nước khác đã thay đổi, nhiều nguồn lợi đã vượt ra khỏi tầm tay của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và nhiều khu vực khác trên thế giới. Mỹ muốn thông qua TPP để có thể gây dựng lại ảnh hưởng của mình tại khu vực này, sau đó tìm kiếm lại những lợi ích đã mất từ trước đó.
Rõ ràng, Mỹ không muốn mất vai trò người đứng đầu thực sự trong hợp tác tại châu Á - Thái Bình Dương, bất chấp sự không ổn định hiện nay của kinh tế Mỹ. Mỹ cam kết theo đuổi TPP như một mũi tên trúng hai đích. Một mặt, nó sẽ giúp Mỹ lấy lại các đồng minh trong khu vực, qua đó dọn đường cho việc tăng cường sự hiện diện của Mỹ trong tương lai. Mặt khác, giúp giải quyết phần nào những khó khăn nội tại của kinh tế Mỹ trong tương lai gần.
Với TPP, bước đi nhằm cụ thể hóa chiến lược mới trong nỗ lực chuyển trọng tâm chiến lược sang châu Á của Oa-sinh-tơn đã được khởi động. TPP mang tính chất kinh tế nhưng dường như nó đã mở ra một tương lai mới, với lợi ích mới, to lớn của Mỹ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đại diện Thương mại Mỹ R. Kớt mô tả hiệp định này như là một hiệp định của “thế kỷ XXI”, sẽ dẫn đến sự hưng thịnh trong hoạt động thương mại của khu vực.
3. Thách thức đối với việc chuyển trọng tâm chiến lược toàn cầu của Mỹ sang châu Á - Thái Bình Dương
Thứ nhất, Mỹ làm thế nào để phân phối cân bằng nguồn lực chiến lược? Về ý nghĩa địa - chính trị, Trung Đông vẫn là khu vực chiến lược hàng đầu trong chiến lược đối ngoại của Mỹ. Một thời gian tương đối dài từ nay về sau, Mỹ vẫn tập trung tâm sức chủ yếu vào khu vực này. Mỹ đã tiêu tốn 150 tỷ USD mỗi năm cho hai cuộc chiến ở I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. Số tiền này chiếm 10-15% phần ngân sách bội chi của chính quyền Mỹ. Ngoài ra, từ năm 2010 đến nay, tình hình các nước A-rập tại Tây Á, Bắc Phi liên tục rối ren. Những nhân tố bất ổn mới đó không những đe dọa an ninh dầu mỏ của Mỹ ở khu vực này mà còn ảnh hưởng xấu đến quan hệ đồng minh giữa Mỹ và các nước trong khu vực, ảnh hưởng đến chiến lược chống khủng bố của Mỹ, dẫn đến một bộ phận lực lượng quân sự và nguồn lực ngoại giao bị lôi kéo trở lại khu vực này. Cho dù Mỹ không mong muốn, nhưng về khách quan, khu vực Trung Đông vẫn phân tán sự chú ý của Mỹ đối với châu Á - Thái Bình Dương.
Thứ hai, làm thế nào để xử lý mối quan hệ với Trung Quốc? Việc Mỹ xử lý mối quan hệ với Trung Quốc như thế nào sẽ quyết định hiệu quả lâu dài chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ. Nguyên cố vấn quốc gia Mỹ Brê-din-xki đã nói: “Đối với những bất đồng, hai nước Trung - Mỹ nên xử lý trên tinh thần hiểu biết lẫn nhau. Nếu hai nước không thể củng cố và mở rộng hợp tác thì không những tổn hại đến lợi ích của hai nước mà còn bất lợi cho cả thế giới”. Nếu trong chính sách châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ quan tâm nhiều đến việc gây sức ép với Trung Quốc, bao vây và kiềm chế Trung Quốc thì sự điều chỉnh chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ sẽ bị Trung Quốc phản ứng mạnh mẽ, từ đó sẽ tác động tiêu cực đến lợi ích của Mỹ. Mặc dù trong chuyến công du châu Á (tháng 11-2011) Tổng thống B. Ô-ba-ma đã có những tuyên bố cứng rắn nhưng cũng bày tỏ Mỹ “không lo ngại” Trung Quốc và không tìm cách ngăn cản sự phát triển của Trung Quốc.
Thứ ba, làm thế nào để Mỹ nhận thức vai trò của mình ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương? Mỹ là một bộ phận không thể tách rời của sự trỗi dậy kinh tế ở châu Á. Tuy nhiên, sự trỗi dậy về kinh tế và nâng cao vị thế địa - chính trị châu Á trước hết được quyết định bởi bản thân các nước châu Á. Mỹ là một trong những nước quan trọng trong hợp tác, đầu tư, cung cấp kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý cho các nước châu Á, nhưng châu Á cũng có tiềm năng thị trường to lớn và ưu thế phát triển lâu dài sau này. Giữa Mỹ và các nước châu Á có quan hệ mang tính phụ thuộc và bổ sung cho nhau. Nhiều nước châu Á hoan nghênh Mỹ tiếp tục tham gia các hoạt động kinh tế ở châu Á. Tuy nhiên, việc Mỹ tuyên bố mình “lãnh đạo châu Á” đã đi ngược lại tinh thần cơ bản “hợp tác bình đẳng” sẽ khiến cho nhiều nước châu Á cảnh giác.
Thứ tư, một nhân tố quan trọng thách thức Mỹ chính là Nga - một cường quốc Âu - Á. Hiện nay, Nga cũng đang tăng cường hợp tác với các nước châu Á - Thái Bình Dương để cân bằng lực lượng với phương Tây. Về kinh tế, Nga tích cực tham gia hợp tác và hội nhập với các nền kinh tế ở khu vực, nâng cao tính ảnh hưởng của họ đối với khu vực này. Nga chủ trương mở cửa miền Viễn Đông để thu hút đầu tư nước ngoài; áp dụng nhiều chính sách ưu đãi, đưa ra các hạng mục hợp tác, thành lập các khu vực kinh tế tự do ở các miền ven biển Viễn Đông. Nhiều nước, trong đó quan trọng là Nhật Bản, Hàn Quốc đang tích cực hợp tác với Nga phát triển kinh tế ở vùng này. Bên cạnh đó, Nga coi trọng xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc, Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, kỹ thuật quân sự, trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi. Phát biểu tại Diễn đàn Hội nghị APEC (Ha-oai - 2011), cựu Tổng thống Nga Đ. Mét-vê-đép khẳng định: “Nga là một phần không thể tách rời của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ở đây tập trung những dòng thương mại và tài chính lớn và việc hợp tác với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tham gia vào các chương trình hội nhập khu vực dĩ nhiên là ưu tiên tất yếu của Nga”./.

markdown:
18:8' 13/11/2012
**1. Vì sao châu Á - Thái Bình Dương trở thành trọng tâm trong chiến lược toàn cầu của Mỹ?**Xét trên góc độ địa - chính trị và địa - kinh tế thì khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp giáp với nhiều đại dương, trong đó Thái Bình Dương là “cửa ngõ” nối liền Mỹ với thế giới. Hiện nay, dân số ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 1/2 dân số thế giới; là khu vực có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt rất lớn và tập trung sự trỗi dậy kinh tế của nhiều nước; dự trữ ngoại hối chiếm 2/3 tổng lượng của thế giới.
Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực phục hồi nhanh nhất và đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất sau những tác động sâu sắc của cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu. Sự tăng trưởng chung của khu vực này dự báo vượt tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thế giới nhờ nhu cầu nội địa và thương mại nội khối tăng giúp bù đắp sự suy giảm xuất khẩu sang các nền kinh tế phát triển. Từ khi bước vào thế kỷ XXI đến nay, kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương phát triển nhanh chóng. Đây là một trong những khu vực kinh tế phát triển năng động nhất, có thị trường mới nổi lớn nhất thế giới. Hiện nay, xuất khẩu ở khu vực này chiếm 30% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu, dự trữ ngoại hối chiếm 2/3, quy mô kinh tế chiếm hơn một nửa. Theo dự báo của công ty Goldman Sachs, trọng tâm kinh tế thế giới có thể nhanh chóng chuyển dịch sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2027. Đến năm 2050, 4 quốc gia châu Á và 8 quốc gia ven bờ Thái Bình Dương sẽ nằm trong danh sách những nền kinh tế hàng đầu thế giới. Nền kinh tế Đông Á lúc đó sẽ vượt xa Bắc Mỹ và châu Âu.
Khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày càng quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ.
*Thứ nhất,*kim ngạch thương mại mỗi năm giữa khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ vượt 1.000 tỷ USD. Trung Quốc và Nhật Bản lần lượt là chủ nợ lớn thứ nhất và thứ hai của Mỹ. Mọi hoạt động mua bán trái phiếu Mỹ của hai nước này đều tác động với hiệu quả thực tế đối với chính sách kinh tế của Mỹ. Ba nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc nằm trong số 7 đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ. Ngoại trưởng Mỹ H. Clin-tơn tuyên bố: “Về kinh tế, Mỹ không thể tách rời khu vực này. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của các công ty Mỹ sang các nước châu Á - Thái Bình Dương lên tới 320 tỷ USD, đồng thời tạo cơ hội việc làm lương cao cho hàng triệu lao động Mỹ”. *Thứ hai,*Mỹ lo lắng chủ nghĩa khu vực ngày càng gia tăng ở châu Á sẽ tác động xấu đến lợi ích của Mỹ ở khu vực này. Những năm gần đây, các cơ chế hợp tác châu Á phát triển mạnh mẽ, mối liên hệ nội bộ khu vực ngày càng chặt chẽ. ASEAN “10+1”, “10+3”, Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, Hợp tác kinh tế Tiểu vùng sông Mê Công... đã thể hiện sức sống mạnh mẽ trong khu vực. Ngày 1-10-2010, khu vực mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN chính thức khởi động toàn diện, khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Ô-xtrây-li-a - Niu Di-lân cũng chính thức có hiệu lực. ASEAN còn lần lượt xây dựng khu vực mậu dịch tự do với Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ. Ba nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đã xây dựng cơ chế hội nghị lãnh đạo định kỳ và cơ chế hội đàm cấp ngoại trưởng. Cơ chế hợp tác đa phương khu vực không ngừng gia tăng làm cho ý thức cộng đồng của cả khu vực cũng tăng lên. Theo tờ *Washington Quarterly*của Mỹ, châu Á đang hình thành mô hình phát triển kinh tế song song kiểu “mành trúc”, các công ty châu Á ngày càng có xu hướng xây dựng hệ thống sản xuất phục vụ chính khu vực của mình, đồng thời liên kết kinh tế đã mở đầu cho việc xây dựng đồng thuận văn hóa Đông Á.
Từ khi bước vào thế kỷ XXI đến nay, do phải tập trung vào cuộc chiến chống khủng bố và hai cuộc chiến tranh I-rắc và Áp-ga-ni-xtan, Mỹ lo ngại sẽ bị gạt ra khỏi các tổ chức kinh tế và an ninh khu vực quan trọng này, từ đó khả năng can dự vào châu Á của Mỹ sẽ yếu hẳn. Do đó, để ngăn ngừa việc xuất hiện trên Thái Bình Dương giới tuyến chia cắt Mỹ với châu Á, Mỹ cần phải tham gia tích cực hơn vào các cơ chế có thể định hướng tương lai của châu Á, xây dựng khuôn khổ hợp tác khu vực có lợi cho lợi ích của Mỹ.
Với mục đích đó, chính quyền B. Ô-ba-ma đã cố gắng nhấn mạnh ý tưởng Mỹ là “quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương” và là “nước lớn thường trú ở châu Á”, mong muốn tham gia bàn bạc những công việc liên quan đến tương lai của khu vực, can dự toàn diện vào các cơ chế đa phương của châu Á. Mỹ muốn Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) trở thành Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước châu Á, APEC trở thành Hội nghị Bộ trưởng Thương mại châu Á - Thái Bình Dương. Từ đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ hình thành khuôn khổ một Hội nghị thượng đỉnh cộng thêm hai diễn đàn chức năng, Mỹ sẽ phát huy ảnh hưởng hiệu quả hơn trong tiến trình liên kết châu Á.
**2. Những trụ cột trong chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ** *Về chính trị:*trên Tạp chí *Foreign Policy*tháng 11-2011 có bài viết của Ngoại trưởng H. Clin-tơn “Thế kỷ Thái Bình Dương của Mỹ” với lập luận chính: Tương lai chính trị sẽ được quyết định ở châu Á chứ không phải ở I-rắc hay Áp-ga-ni-xtan. Mỹ trong thập niên tới sẽ tăng cường đầu tư về ngoại giao, kinh tế, chiến lược và các mặt khác tại châu Á - Thái Bình Dương.
Một trong những công việc quan trọng nhất đối với các nhà chính trị của Mỹ trong thập niên tới là tăng cường đầu tư về ngoại giao, kinh tế, chiến lược và các mặt khác tại châu Á - Thái Bình Dương do tầm quan trọng của khu vực này đối với chính trị toàn cầu và đối với Mỹ. Vậy chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ sẽ gồm những trụ cột nào? Trước hết, Mỹ cần thực hiện một cách nhất quán chính sách mà Ngoại trưởng H. Clin-tơn gọi là ngoại giao “tiến công”, nghĩa là Mỹ tiếp tục triển khai các công cụ ngoại giao, bao gồm các chuyến thăm của quan chức cấp cao nhất, các chuyên gia phát triển, các đoàn liên ngành, các cán bộ ngoại giao thường trú, tới tất cả các nước và mọi ngõ ngách của khu vực. Chiến lược của Mỹ cũng sẽ tiếp tục phải lý giải được và điều chỉnh cho phù hợp với những thay đổi lớn và nhanh chóng đang diễn ra tại khu vực. Theo đó, chiến lược này sẽ gồm 6 nhóm hành động lớn sau:
*Thứ nhất,*tăng cường các mối quan hệ đồng minh an ninh song phương. Theo đó, Mỹ cùng với các đồng minh là Nhật Bản, Hàn Quốc, Ô-xtrây-li-a, Thái Lan, Phi-líp-pin cần duy trì đồng thuận về chính trị đối với những giá trị cốt lõi của quan hệ đồng minh; bảo đảm quan hệ đồng minh linh hoạt và có tính thích nghi để đối phó thành công những thách thức mới cũng như tận dụng cơ hội mới; bảo đảm khả năng phòng thủ và hạ tầng thông tin để có thể răn đe bất cứ sự khiêu khích nào của các nhà nước và thực thể phi nhà nước. *Thứ hai,*tăng cường quan hệ với các quốc gia mới nổi là Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a, Xin-ga-po, Niu Di-lân, Ma-lai-xi-a, Mông Cổ, Việt Nam, Bru-nây và các quốc đảo tại Thái Bình Dương. Quan hệ với Trung Quốc là một trong những mối quan hệ song phương có nhiều thách thức nhất đối với Mỹ. Do vậy, Mỹ cần có cách đề cập cẩn trọng, nhất quán và năng động trên cơ sở thực tế, tập trung vào kết quả và trung thành với các nguyên tắc và lợi ích của Mỹ. *Thứ ba,*tăng cường can dự vào các thể chế khu vực. Mỹ tin rằng, việc đối phó với các thách thức xuyên quốc gia cần các thể chế có khả năng tập hợp nhiều nước; rằng cấu trúc khu vực sẽ tăng cường cơ chế pháp quyền, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm tự do hàng hải vốn là những trụ cột của trật tự quốc tế. Do đó, Mỹ đã tiến hành can dự đầy đủ vào các thể chế khu vực, trong đó có các thể chế ASEAN, APEC và đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng chương trình nghị sự. Mỹ cũng đã mở cơ quan đại diện bên cạnh ASEAN tại Gia-các-ta. Bên cạnh việc cam kết củng cố APEC như là cơ chế hợp tác kinh tế quan trọng nhất tại châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ cũng nỗ lực sáng tạo và khởi động một số diễn đàn “tiểu đa phương” như Sáng kiến hạ nguồn Mê công (LMI) và Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương. *Thứ tư,*mở rộng quan hệ thương mại và đầu tư với khu vực. Nhằm thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào năm 2015, Mỹ đang tìm kiếm cơ hội để tăng cường quan hệ kinh tế với khu vực. Với Hiệp định quan hệ đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Mỹ không chỉ nhằm tạo ra tăng trưởng kinh tế, mà còn tăng trưởng với chất lượng cao hơn. Bên cạnh đó, Mỹ tiếp tục thông qua APEC, G20 và các quan hệ song phương để thúc đẩy mở cửa thị trường, giảm rào cản thương mại, tăng cường minh bạch và thực hiện cam kết thương mại công bằng. *Thứ năm,*tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Một mặt, Mỹ tiến hành “hiện đại hóa” các mối quan hệ quân sự với đồng minh tại Đông Bắc Á, mặt khác, tìm cách tăng cường hiện diện tại Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. Mỹ sẽ triển khai tàu tuần tra duyên hải (tàu chiến gần bờ) tại Xin-ga-po; đã thỏa thuận với Ô-xtrây-li-a nhằm mở rộng hiện diện quân sự tại nước này. Mỹ cũng đang tìm cách tăng cường tiếp cận chiến thuật tại Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. *Thứ sáu,*thúc đẩy việc sử dụng “vũ khí” dân chủ và nhân quyền. Mỹ sẽ tiếp tục thúc giục các nước tiến hành cải cách nhằm tăng cường quản trị, bảo vệ nhân quyền và tăng cường tự do chính trị theo mô hình Mỹ. *Về kinh tế,*TPP là một mắt xích quan trọng để Mỹ khẳng định sự tăng cường hiện diện tại khu vực, lấy TPP làm khâu đột phá, xây dựng hệ thống hợp tác châu Á - Thái Bình Dương do Mỹ chủ đạo. Cho dù hiệp định này liên quan đến nhiều vấn đề lợi ích cụ thể như thuế quan, tiền tệ, kỹ thuật cao và đàm phán trong thời gian dài, phức tạp, nhưng Mỹ tỏ ra rất nỗ lực thu hút sự chú ý của các quốc gia châu Á, thể hiện Mỹ là nhân tố không thể thiếu trong tiến trình xây dựng hệ thống hợp tác này.
Tập trung thúc đẩy sự thịnh vượng của Mỹ nghĩa là tập trung vào thương mại và sự cởi mở kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhằm thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Mỹ vào 2015 do Tổng thống B. Ô-ba-ma đặt ra và tìm kiếm cơ hội để tăng cường quan hệ kinh tế với khu vực.
Tại Hội nghị APEC 19 (tháng 11-2011), vấn đề TPP nổi lên như một trọng tâm bàn thảo của 9 nước thành viên bên lề Hội nghị. Sự quan tâm của Nhật Bản, Ca-na-đa, Mê-hi-cô càng làm cho TPP trở nên quan trọng và Mỹ cũng không ngần ngại thể hiện chiến lược của mình trong tương lai thông qua TPP. Thông qua TPP, Mỹ muốn khai thác nhiều hơn thị trường nhiều tiềm năng này sau một thời gian có phần xao nhãng. Đặc biệt là trong bối cảnh hình ảnh của Mỹ bị sa sút nghiêm trọng bởi cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế thế giới 2008, bắt đầu từ Mỹ. Trong cuộc khủng hoảng đó, tương quan lực lượng giữa Mỹ và nhiều nước khác đã thay đổi, nhiều nguồn lợi đã vượt ra khỏi tầm tay của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và nhiều khu vực khác trên thế giới. Mỹ muốn thông qua TPP để có thể gây dựng lại ảnh hưởng của mình tại khu vực này, sau đó tìm kiếm lại những lợi ích đã mất từ trước đó.
Rõ ràng, Mỹ không muốn mất vai trò người đứng đầu thực sự trong hợp tác tại châu Á - Thái Bình Dương, bất chấp sự không ổn định hiện nay của kinh tế Mỹ. Mỹ cam kết theo đuổi TPP như một mũi tên trúng hai đích.
*Một mặt,*nó sẽ giúp Mỹ lấy lại các đồng minh trong khu vực, qua đó dọn đường cho việc tăng cường sự hiện diện của Mỹ trong tương lai. *Mặt khác,*giúp giải quyết phần nào những khó khăn nội tại của kinh tế Mỹ trong tương lai gần.
Với TPP, bước đi nhằm cụ thể hóa chiến lược mới trong nỗ lực chuyển trọng tâm chiến lược sang châu Á của Oa-sinh-tơn đã được khởi động. TPP mang tính chất kinh tế nhưng dường như nó đã mở ra một tương lai mới, với lợi ích mới, to lớn của Mỹ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đại diện Thương mại Mỹ R. Kớt mô tả hiệp định này như là một hiệp định của “thế kỷ XXI”, sẽ dẫn đến sự hưng thịnh trong hoạt động thương mại của khu vực.
**3. Thách thức đối với việc chuyển trọng tâm chiến lược toàn cầu của Mỹ sang châu Á - Thái Bình Dương** *Thứ nhất,*Mỹ làm thế nào để phân phối cân bằng nguồn lực chiến lược? Về ý nghĩa địa - chính trị, Trung Đông vẫn là khu vực chiến lược hàng đầu trong chiến lược đối ngoại của Mỹ. Một thời gian tương đối dài từ nay về sau, Mỹ vẫn tập trung tâm sức chủ yếu vào khu vực này. Mỹ đã tiêu tốn 150 tỷ USD mỗi năm cho hai cuộc chiến ở I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. Số tiền này chiếm 10-15% phần ngân sách bội chi của chính quyền Mỹ. Ngoài ra, từ năm 2010 đến nay, tình hình các nước A-rập tại Tây Á, Bắc Phi liên tục rối ren. Những nhân tố bất ổn mới đó không những đe dọa an ninh dầu mỏ của Mỹ ở khu vực này mà còn ảnh hưởng xấu đến quan hệ đồng minh giữa Mỹ và các nước trong khu vực, ảnh hưởng đến chiến lược chống khủng bố của Mỹ, dẫn đến một bộ phận lực lượng quân sự và nguồn lực ngoại giao bị lôi kéo trở lại khu vực này. Cho dù Mỹ không mong muốn, nhưng về khách quan, khu vực Trung Đông vẫn phân tán sự chú ý của Mỹ đối với châu Á - Thái Bình Dương. *Thứ hai,*làm thế nào để xử lý mối quan hệ với Trung Quốc? Việc Mỹ xử lý mối quan hệ với Trung Quốc như thế nào sẽ quyết định hiệu quả lâu dài chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ. Nguyên cố vấn quốc gia Mỹ Brê-din-xki đã nói: “Đối với những bất đồng, hai nước Trung - Mỹ nên xử lý trên tinh thần hiểu biết lẫn nhau. Nếu hai nước không thể củng cố và mở rộng hợp tác thì không những tổn hại đến lợi ích của hai nước mà còn bất lợi cho cả thế giới”. Nếu trong chính sách châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ quan tâm nhiều đến việc gây sức ép với Trung Quốc, bao vây và kiềm chế Trung Quốc thì sự điều chỉnh chiến lược châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ sẽ bị Trung Quốc phản ứng mạnh mẽ, từ đó sẽ tác động tiêu cực đến lợi ích của Mỹ. Mặc dù trong chuyến công du châu Á (tháng 11-2011) Tổng thống B. Ô-ba-ma đã có những tuyên bố cứng rắn nhưng cũng bày tỏ Mỹ “không lo ngại” Trung Quốc và không tìm cách ngăn cản sự phát triển của Trung Quốc. *Thứ ba,*làm thế nào để Mỹ nhận thức vai trò của mình ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương? Mỹ là một bộ phận không thể tách rời của sự trỗi dậy kinh tế ở châu Á. Tuy nhiên, sự trỗi dậy về kinh tế và nâng cao vị thế địa - chính trị châu Á trước hết được quyết định bởi bản thân các nước châu Á. Mỹ là một trong những nước quan trọng trong hợp tác, đầu tư, cung cấp kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý cho các nước châu Á, nhưng châu Á cũng có tiềm năng thị trường to lớn và ưu thế phát triển lâu dài sau này. Giữa Mỹ và các nước châu Á có quan hệ mang tính phụ thuộc và bổ sung cho nhau. Nhiều nước châu Á hoan nghênh Mỹ tiếp tục tham gia các hoạt động kinh tế ở châu Á. Tuy nhiên, việc Mỹ tuyên bố mình “lãnh đạo châu Á” đã đi ngược lại tinh thần cơ bản “hợp tác bình đẳng” sẽ khiến cho nhiều nước châu Á cảnh giác. *Thứ tư,*một nhân tố quan trọng thách thức Mỹ chính là Nga - một cường quốc Âu - Á. Hiện nay, Nga cũng đang tăng cường hợp tác với các nước châu Á - Thái Bình Dương để cân bằng lực lượng với phương Tây. Về kinh tế, Nga tích cực tham gia hợp tác và hội nhập với các nền kinh tế ở khu vực, nâng cao tính ảnh hưởng của họ đối với khu vực này. Nga chủ trương mở cửa miền Viễn Đông để thu hút đầu tư nước ngoài; áp dụng nhiều chính sách ưu đãi, đưa ra các hạng mục hợp tác, thành lập các khu vực kinh tế tự do ở các miền ven biển Viễn Đông. Nhiều nước, trong đó quan trọng là Nhật Bản, Hàn Quốc đang tích cực hợp tác với Nga phát triển kinh tế ở vùng này. Bên cạnh đó, Nga coi trọng xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc, Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, kỹ thuật quân sự, trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi. Phát biểu tại Diễn đàn Hội nghị APEC (Ha-oai - 2011), cựu Tổng thống Nga Đ. Mét-vê-đép khẳng định: “Nga là một phần không thể tách rời của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ở đây tập trung những dòng thương mại và tài chính lớn và việc hợp tác với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tham gia vào các chương trình hội nhập khu vực dĩ nhiên là ưu tiên tất yếu của Nga”./.

Server: GSE


text:
skip to main
|
skip to sidebar
VO MINH TAP - INTERNATIONAL AND VIETNAM ISSUES (IVI)
Góc nhìn và hướng tiếp cận về các vấn đề Quốc tế, Khu vực và Việt Nam
Thứ Bảy, 23 tháng 2, 2013
48.Cải cách thi cử
Ảnh minh họa
Cứ vào dịp hè, cả nước lại nóng hơn lên vì mùa thi lên cấp, thi tốt nghiệp THPT và đại học. Tiếp diễn trong nhiều năm qua, biết bao mồ hôi, nước mắt, giấy mực và tiền bạc đổ vào những tờ giấy thi. Phải thay đổi cách thi cử - vấn đề không hề mới, câu chuyện luôn được quan tâm và đã được nói đi nói lại nhiều lần nhưng tại sao mọi việc dường như vẫn giẫm chân tại chỗ?
Mới đây, Tờ AP của Mỹ đã đưa ra lời bình luận về nền giáo dục của Việt Nam khiến nhiều người phải suy nghĩ. AP cho rằng, tại quốc gia từng theo Nho giáo đề cao giáo dục và thi cử, các trường học ở mọi cấp đều đối mặt với tình trạng gian lận, hối lộ cũng như thiếu các chương trình tiêu chuẩn thế giới. Tờ báo này còn mạnh dạn nhận định, giáo dục ở Việt Nam vẫn duy trì một hệ thống quản lý tập trung kém hiệu quả và thiếu tư duy phê phán. Dù Việt Nam đã đầu tư nhiều hơn vào giáo dục, nhưng vấn đề cốt lõi nằm ở quản lý kém chứ không do thiếu đầu tư. Hơn nữa, tác giả bài báo còn đề cập trực tiếp đến những vụ bê bối liên quan đến giáo dục, trong đó vụ việc gây xôn xao gần đây nhất là việc giám thị ở một trường THPT dân lập tại tỉnh Bắc Giang ném đáp án cho các thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp vừa qua…
Nhìn về ngày xưa…
Chế độ thi cử thời phong kiến chủ yếu là lo việc thi cử để tuyển chọn người ra làm quan các cấp và cũng để khảo hạch việc dạy và học trong dân. Vì vậy, việc thi cử được nhà vua quan tâm đến dự, các quan vừa có tài vừa có tâm đảm trách, để tuyển chọn những người hiền tài phục vụ đất nước. Nước ta bắt đầu có thi Nho học từ năm 1075 dưới triều Lý Nhân Tông và chấm dứt thi Nho học vào năm 1919 đời vua Khải Định nhà Nguyễn. Trong 845 năm đó, đã có nhiều hình thức thi cử, khoa thi khác nhau, ở mỗi triều đại lại có những đặc điểm khác nhau, song có một đặc điểm chung là các khoa thi đều do triều đình đứng ra tổ chức, chỉ đạo thi.
Theo sách của Phan Huy Chú viết về thi Đình thời nhà Nguyễn, sau khi làm lễ khai mạc xong, vua về cung, các quan cũng ra về chỉ để lại hai ông quan võ canh giữ trường thi. Họ là quan to nhưng là quan võ, không đủ chữ nghĩa để "gà bài" cho các thí sinh. Trong “Lều chõng ”, Chu Thiên cũng tả về kỳ thi ở điện Thái Hoà. Trên điện đã có sẵn chiếu, khi Vua cho phép "khai độc chế sách" các thí sinh mới cầm đầu bài mở xem. Khoa thi Hương đầu tiên của nhà Nguyễn (1807) đã cấm thí sinh không được mang sách vào trường, không được rời khỏi lều. Nếu mượn người làm bài, hay làm bài thay người khác đều bị tội đồ, trước năm 1826 tội này chỉ bị đóng gông, đánh rồi đuổi ra, nhưng từ 1831 ai phạm tội sẽ bị gông một tháng, mãn hạn đánh 100 trượng rồi mới tha.
Thi cử thời xưa rất nghiêm túc. Đối với các vị quan đảm trách việc thi cử, nếu xảy ra sai phạm, tùy theo vụ việc mà trị tội, có thể cách hết chức tước và bị đi đày. Sau này, nếu những người đỗ Cử nhân, Tú tài, Giám sinh nếu phát hiện thi cử gian dối, đều bị xoá tên trong sổ Danh sắc. Ngẫm lại chuyện thi cử ngày xưa, hẳn chúng ta vẫn còn thu được rất nhiều bài học quý trong việc đào tạo nhân tài cho thời hiện đại…
Thi cử bây giờ
Ở thời điểm hiện tại, hàng triệu thí sinh và phụ huynh vẫn chưa bước chân qua kỳ thi sinh tử - kỳ thi vào các trường ĐH năm 2012. Ngay trước đó, chính các em cũng đã phải trải qua một kỳ thi quốc gia không kém phần quan trọng - thi tốt nghiệp THPT. Mặc dù bản thân các thí sinh và gia đình các em thở phào nhẹ nhõm bởi đã vượt qua kỳ thi một cách suôn sẻ nhưng một câu hỏi vẫn được đặt ra: Liệu có cần thiết phải có cả hai kỳ thi quốc gia tổ chức liền nhau, cùng gây tốn kém cả về sức lực, tiền bạc cũng như thời gian như vậy không?
Theo thống kê của Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng (Bộ GD&ĐT), kỳ thi tốt nghiệp vừa qua, cả nước có gần 1 triệu thí sinh tham dự, trong số đó có 856.271 thí sinh giáo dục THPT và 107.300 thí sinh giáo dục thường xuyên (GDTX), với 40.620 phòng thi tại 2.307 hội đồng coi thi; có tổng số 124.135 cán bộ, giáo viên tham gia coi thi và 27.472 cán bộ chấm thi. Trong cả năm, có lẽ đây là kỳ thi mà số lượng học sinh dự thi tập trung đông nhất và đương nhiên, tiền của, vật chất đổ vào kỳ thi này không nhỏ. Chỉ tính riêng ở Hà Nội, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay tốn kém ít nhất hơn 14,7 tỷ đồng.
Mới đây, nhiều địa phương lại hồ hỏi công bố tỉ lệ tốt nghiệp THPT 2012 với những con số cao chót vót. Có lẽ, việc gần như 100% địa phương có tỉ lệ tốt nghiệp THPT từ 95% đến 99,9% lại không phải là tin quá mừng. Theo GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT thì bệnh thành tích đã “thâm căn cố đế” từ xã hội vào nhà trường, người lớn đến trẻ em. Từng nghiên cứu về con số của xã hội học giáo dục, ông cho biết: “Cần phải tính toán từ con số trung bình của xã hội học giáo dục để điều khiển những con số ở lớp cuối cấp trong bậc trung học, chứ không thể như tỉ lệ tốt nghiệp THPT của Trường THPT Dân lập Đồi Ngô (Bắc Giang) năm 2007 là gần 6,3%, đến năm 2011 lên 99%”.
Hơn nữa, một câu hỏi khác cũng đã được dư luận quan tâm từ lâu: Có nên tổ chức kỳ thi tuyển sinh ĐH tốn kém trong khi đã có một kỳ thi tốt nghiệp THPT ở cấp quốc gia? Không phải là chưa có câu trả lời, vì Bộ GD&ĐT đã đề ra kế hoạch bỏ kỳ thi tuyển sinh ĐH vào năm 2010. Nhưng lý do khiến kế hoạch này chưa thể thực hiện là thi tuyển sinh ĐH là một chủ trương lớn, cần có thời gian để đạt sự đồng thuận cao của xã hội. Ngoài ra, bản thân Bộ cũng cần thời gian để chuẩn bị cho sự thay đổi nói trên.
Tại cái vòng luẩn quẩn
Có thể nói, việc cải cách thi cử ở nước ta đã được đặt ra từ hơn 20 năm. Lúc ấy, khoảng đầu thập niên 1990, người ta rất nói nhiều đến việc cải cách tuyển sinh, rồi áp dụng hình thức thi trắc nghiệm như một hình thức thi cử tiên tiến, hiện đại, tiết kiệm, chính xác, khoa học. Đến nay, công cuộc cải cách này đã đi qua một chặng đường dài với những hình thức thi mới mẻ hơn. Mặc dù, những năm gần đây, Bộ GD-ĐT đã có những hướng cải cách trong thi cử như ra đề sát với trình độ học sinh, đề thi mang tính gợi mở… nhưng tiêu cực trong chấm thi và trông thi vẫn còn đó. Đây cũng chính là lý do một số người đồng tình với quan điểm nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc thi tuyển sinh ĐH.
Tuy nhiên, cách làm hiện nay của Bộ GD-ĐT vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cao của xã hội. Mặc dù vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về kỳ thi tuyển sinh nhưng hầu như mọi người đều đồng ý là việc tổ chức hai kỳ thi quốc gia liền nhau như hiện nay vừa trùng lắp không cần thiết, vừa quá tốn kém. Như vậy, liệu có phải việc cải cách thi cử ở nước ta đã đi một vòng để trở về đúng chỗ cũ?
Trên thực tế, mọi việc không hẳn là vậy. Những nỗ lực cải cách của ngành giáo dục trong những năm qua chắc chắn cũng phải có những tác dụng của nó. Nói như TS Vũ Thị Phương Anh, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, ĐH Quốc gia TP.HCM thì: “Chính những kinh nghiệm - cả tốt lẫn xấu - cũng như rất nhiều tranh luận nên xã hội đã hiểu rõ hơn về yêu cầu của các kỳ thi khác nhau, cũng như vai trò của thi cử tại Việt Nam như một phần của nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục. Chỉ có điều, những cải thiện đang diễn ra quá chậm chạp, trong khi đòi hỏi của thực tế vô cùng ráo riết. Giờ đây, có lẽ đã đến lúc chúng ta phải nhanh chóng áp dụng những giải pháp đã được đề ra trong đề án cải cách tuyển sinh với những lộ trình và bước đi cụ thể đã được xây dựng sẵn”.
“Cải” theo hướng nào?
Một số quốc gia như Australia, Slovenia, Ireland...và rất nhiều nước khác đã sử dụng kết quả thi tốt nghiệp và học tập các năm để xét tuyển vào cao đẳng, đại học. Bên cạnh việc sử dụng kết quả thi tốt nghiệp để xét tuyển vào đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, thì cũng có kỳ thi ở những trường đại học với những yêu cầu đào tạo chuyên biệt như y dược, luật, âm nhạc, thể thao... như ở Canada. Như vậy, vấn đề quan trọng nhất không phải ở chỗ chọn mô hình tổ chức nào: thi chung - xét riêng hay thi riêng - xét riêng. Cốt lõi của sự việc là mục tiêu đánh giá của nền giáo dục Việt Nam hiện nay.
Thử lật lại đề án cải cách thi cử với mục tiêu chỉ còn một kỳ thi quốc gia vào năm 2010. Một là, chỉ giữ lại một kỳ thi quốc gia; kỳ thi đó sẽ là kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh sẽ dự thi tám môn trong chương trình học và đa số các môn thi sẽ áp dụng hình thức trắc nghiệm. Vì đây là kỳ thi tốt nghiệp nên yêu cầu của kỳ thi cần vừa sức, nghĩa là thí sinh chỉ cần đạt mức trung bình thì đã có thể đậu, mặc dù để đạt điểm cao vẫn sẽ không dễ dàng. Hai là, kết quả thi tốt nghiệp THPT sẽ là một yếu tố quan trọng để xét tuyển vào ĐH nhưng không bắt buộc phải là yếu tố duy nhất. Nếu thực hiện đúng như trên, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ có vai trò tương tự với kỳ thi tú tài trước năm 1975 (kết quả thi tú tài thời ấy được phân thành năm hạng: tối ưu, ưu, bình, bình thứ, thứ). Tuy nhiên, đề án này khi đưa ra lấy ý kiến góp ý đã vấp phải một số ý kiến không đồng thuận. Một tiền đề quan trọng để thực hiện cải cách tuyển sinh đã được đặt ra, đó là: Chỉ bỏ thi ĐH sau khi đã tổ chức được kỳ thi tốt nghiệp THPT nghiêm túc và đúng thực chất.
Một điều cũng cần lưu ý khác trong đổi mới là giao chỉ tiêu tuyển sinh để tránh hiện tượng các trường dân lập và thậm chí cả công lập chạy theo chỉ tiêu vì gắn liền với thu nhập. Tuy nhiên, theo quan điểm của nhiều chuyên gia giáo dục, việc giảm tải các kỳ thi chỉ là thời gian.
Chuyện không của riêng Việt Nam
Đó là sự kiện năm 2005 khi Bộ Giáo dục Ba Lan cho tiến hành cải cách kì thi tốt nghiệp THPT được gọi là matura với quyết định xóa bỏ hoàn toàn phương thức thi cũ. Kì thi matura mới được tổ chức khách quan và bảo đảm rằng sự quen biết của giáo viên và học sinh sẽ không còn là một nhân tố tác động. Bài thi được rọc phách và bất cứ sự gian lận nào sẽ bị xử phạt trượt tốt nghiệp và phải đợi kì thi một năm sau đó.
Dưới hệ thống cũ, để lấy tấm bằng matura, học sinh phải vượt qua các môn thi vấn đáp và viết tiếng Ba Lan và một môn khác, và có thể thêm một môn thi bằng vấn đáp khác. Giờ đây, học sinh phải vượt qua môn tiếng Ba Lan, một ngoại ngữ và một môn khác mà học sinh lựa chọn. Những học sinh tham vọng hơn có thể lựa chọn thêm 2 môn thay vì một môn. Tuy nhiên, giống như bất cứ cải cách nào, kì thi mới là tiêu điểm cho những chỉ trích và cảnh báo về gian lận trong thi cử mới. Phải chăng, việc cải cách thi cử ở Việt Nam cũng sợ sẽ phải đối mặt với những hệ lụy như vậy?
Chìa khóa vẫn trong tay Bộ GD-ĐT
Ngay từ năm 2007, ngành giáo dục Việt Nam đã chịu “đau” để thực hiện một kỳ thi tốt nghiệp theo hướng thực chất và chấp nhận một tỉ lệ tốt nghiệp khá thấp. Tiếc thay, vì sức ép của dư luận, chúng ta đã vội vã thay đổi mỗi khi có ý kiến trái chiều, khiến cho việc tổ chức kỳ thi không năm nào hoàn toàn giống với năm nào. Để giờ đây, dư luận lại có quyền nghi ngờ chất lượng của kỳ thi, khi tỉ lệ thi tốt nghiệp năm 2011 đã tương đương với mức trước cải cách.
Năm nay, kỳ tuyển sinh ĐH-CĐ hệ chính quy năm 2012 về cơ bản giữ ổn định. Dù cho các trường ĐH trọng điểm, các trường ĐH thuộc khối năng khiếu, nghệ thuật có được giao chủ động đề xuất phương án tuyển sinh, nhưng về cơ bản vẫn có những thay đổi lớn. Theo TS Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM thì vấn đề tuyển sinh ĐH-CĐ rất nhạy cảm vì nó không chỉ là chuyện của các trường mà còn là một vấn đề xã hội. Khó khăn của giáo dục nói chung và giáo dục ĐH nói riêng hiện nay chính là hiệu quả phân luồng học sinh sau THCS và THPT còn quá thấp. Phần lớn học sinh sau THPT đều sẽ dự kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh ĐH-CĐ hiện chỉ đáp ứng được khoảng 30%-40% số lượng thí sinh dự thi, tạo một áp lực rất lớn cho kỳ thi này.
Trong khi xã hội đang có rất nhiều ý kiến trái chiều, mới đây Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển lại khẳng định: “Ít nhất đến năm 2015 vẫn có thi tốt nghiệp. Sau năm 2015, khi thực hiện thay đổi sách giáo khoa, đổi mới giáo dục, Bộ GD&ĐT sẽ thực hiện nhiều thay đổi, hình thức thi để cân nhắc xem có nên giữ hay bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT hay không. Đổi mới thi cử phải đồng bộ với đổi mới phương pháp đánh giá dạy và học có kết hợp kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra cuối năm học... nên chưa thể nói ngay về vấn đề này được. Đổi mới thi còn đang trong quá trình xem xét đề xuất".
VŨ BÌNH
Kinh nghiệm từ tuyển sinh đại học Mỹ
Sau nhiều thay đổi và cải cách, tuyển sinh vào các trường đại học tại Việt Nam chủ yếu vẫn dựa trên hình thức thi tuyển. Bất cập thường thấy của quy trình này là cánh cửa đầu vào hẹp, nhưng chất lượng đào tạo còn thấp. Trong khi đó, ở nhiều nước có nền giáo dục tiên tiến, cánh cửa vào Đại học rộng mở và không quá cạnh tranh, nhưng chất lượng đầu ra vẫn đảm bảo, được nhà tuyển dụng đánh giá cao.
Lấy ví dụ từ nền giáo dục đại học tại Mỹ. Tuyển sinh đại học ở Mỹ là một quá trình phi tập trung hóa. Mỗi trường đại học có những chiến lược và tiêu chuẩn xét chọn khác nhau, nhưng phần lớn đều dựa trên kỳ thi chuẩn gọi là SAT (Scholastic Aptitude Test) hoặc American College Test (ACT). Kỳ thi này do Hội đồng Đại học (College Board), một cơ quan độc lập với mọi trường đại học, tổ chức nhiều lần trong năm cho bất kỳ ai muốn dự thi.
Bài thi SAT 1 gồm 2 phần: Ngôn ngữ và Toán. Phần thi ngôn ngữ không chỉ nhằm kiểm tra kỹ năng đọc và vốn từ vựng của thí sinh mà nhằm xác định xem sau khi đọc một đoạn văn, thí sinh hiểu được những gì tác giả nói và rút ra được những kết luận hợp lý căn cứ trên bài đọc hay không. Phần thi toán không phải là kiểm tra trình độ toán học mà là khả năng của thí sinh trong việc sử dụng những kiến thức toán học sẵn có để suy ra lời giải cho bài toán. Chính vì vậy, bất cứ đại học nào, bất cứ chuyên ngành đào tạo nào cũng có thể xem xét kết quả thi SAT 1 như một thông số cơ bản nhằm đánh giá khả năng ngôn ngữ và suy luận định lượng của thí sinh, những phẩm chất tư duy cần để tiếp thu kiến thức và tiến tới sáng tạo trong bất cứ lĩnh vực nào.
Bài thi SAT 2 gồm nhiều môn, thí sinh có thể tự chọn một hoặc nhiều môn để thi: Toán, Lý, Hóa, và Văn viết (Writing). Khác với SAT 1, bài thi SAT 2 chú trọng nhiều hơn đến kiến thức, nhằm kiểm tra những kiến thức cơ bản mà thí sinh nắm được trong một lĩnh vực cụ thể, điều được coi là một tiền đề để tiếp thu những kiến thức cao hơn ở bậc đại học.
Điểm khác biệt cơ bản giữa đề thi SAT và đề thi tuyển sinh đại học Việt Nam là đề thi tuyển sinh đại học Việt Nam nhằm kiểm tra khối lượng kiến thức mà thí sinh đã tích lũy được, trong lúc đề thi SAT nhằm kiểm tra khả năng tiếp nhận kiến thức của thí sinh, hay nói cách khác, kiểm tra khả năng suy luận hợp lý. Tuy đề thi chỉ dựa trên những kiến thức cơ bản của bậc trung học nhưng để đạt được điểm tối đa là rất khó. Mặt khác, đề thi đã được thiết kế rất chuyên nghiệp để trở thành một thứ thước đo đáng tin cậy.
Tuyển sinh đại học Mỹ hoàn toàn không chỉ là vấn đề “thi vào đại học”, điểm SAT cao không phải là yếu tố duy nhất. Ngoài điểm thi SAT, các trường đại học Mỹ còn yêu cầu thí sinh viết một hai bài tự luận về một chủ đề cho trước, và một hoặc vài thư giới thiệu của thầy cô giáo; có những trường còn yêu cầu cả thư giới thiệu của thầy hiệu trưởng hoặc bạn đồng môn. Sau khi xét vòng sơ tuyển dựa vào bảng điểm, bài viết và thư giới thiệu, nhiều trường, nhất là những trường danh tiếng còn phỏng vấn trực tiếp từng thí sinh. Thông qua bài luận, thư giới thiệu và phỏng vấn, trường có thể hình dung được một cách đầy đủ nhất về những phẩm chất và năng lực tinh thần của từng thí sinh, qua đó có thể đánh giá được liệu thí sinh đó có phù hợp với tôn chỉ, mục đích, và phương pháp đào tạo của mình hay không, liệu thí sinh đó có thể tận dụng được tất cả những cơ hội giáo dục của nhà trường để phát huy năng lực của mình theo mục tiêu của nhà trường hay không.
Thiết nghĩ, để có chất lượng đào tạo đạt tiêu chuẩn quốc tế, thì trước tiên đầu vào cũng cần tuân thủ những tiêu chuẩn quốc tế. Một hệ thống giáo dục được áp dụng theo quy chuẩn quốc tế chắc chắn góp phần ngăn chặn tình trạng chảy máu chát xám. Khi đó, người dân Việt Nam được thực sự yên tâm học tập và làm việc tại nước mình thay vì tốn kém chi phí cho việc học tập tại nước ngoài.
Phạm Ly
Thế nào là một hệ thống thi cử tốt?
Chữ “tốt” ở đây hiểu là tốt chung cho xã hội, theo các chuẩn mực đạo đức của xã hội, chứ không chỉ tốt riêng cho một nhóm người nào đó. Một hệ thống thi cử tạo ra các bằng cấp rởm thì “tốt” cho nhóm người mua bán bằng cấp rởm, nhưng tồi cho xã hội, bởi vì người bằng cấp rởm sẽ chiếm những vị trí cần trình độ thật và phá hoại xã hội.
Nói một cách lý tưởng, một hệ thống thi cử tốt là một hệ thống có được 10 tính chất cơ bản sau: đúng mục đích (fitness of purpose), ảnh hưởng tốt đến cung cách dạy và học (beneficial effects on teaching and learning practices), công bằng (equity), trung thực (integrity), minh bạch (transparency), khách quan (objectivity), ít sai phạm (error-proof), có hiệu suất chi phí cao (cost-effectiveness), hiệu quả (efficiency), và linh hoạt (flexibility).
Tất nhiên, các tính chất này không độc lập với nhau, mà có ảnh hưởng qua lại với nhau và với toàn bộ hệ thống giáo dục nói chung. Để có được 10 tính chất cơ bản này, các hệ thống thi cử cần có được nhiều yếu tố thuận lợi, ví dụ như là được nâng cấp thường xuyên, sử dụng công nghệ hiện đại, có được những người có trình độ và tư cách phụ trách, có được tính độc lập nhất định và không bị thao túng.
P.B
(Theo NTZung)
Ý kiến
Áp lực thi cử tại nước ta quá nặng nề. Tôi đã nhiều lần nói với Cục Khảo thí và Vụ THPT là hành lang pháp lý có rồi, những người làm chương trình đã chỉ rõ tư tưởng, tại sao các anh không ra đề mới, nhưng họ vẫn không dám. Chuyện thi cử mà không đổi mới còn kéo theo đủ hệ lụy khôi hài.
GS.TS Đỗ Ngọc Thống, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Việc tiêu cực trong thi cử là một chuyện có thực trong xã hội và chúng ta đang phấn đấu để có được một kỳ thi khách quan, nghiêm túc hơn. Hiện nay, vấn đề thi cử vẫn còn tiêu cực trong cả nước chắc chắn đánh giá, kiểm định chất lượng sẽ không chuẩn được. Nói rằng kỳ thi này làm thước đo chuẩn kiến thức của học sinh phổ thông cũng không chuẩn. Thực tế, các nước có nền giáo dục phát triển, họ không quan tâm đến chất lượng đầu vào mà chủ yếu là chất lượng đầu ra.
Bùi Thị An, Đại biểu Quốc hội
Tôi nghĩ nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT vì nó không cần thiết, học sinh đã học đủ 12 năm, sau khi học xong thì nên cấp cho các em chứng nhận đã học xong chương trình phổ thông và đủ điều kiện để thi vào đại học nếu các em muốn. Hoặc có thể nhập hai kỳ thi tốt nghiệp và đại học thành một kỳ thi sao cho hợp lý, tiết kiệm.
Bùi Thu Cúc, GV Trường THPT Phan Huy Chú- Hà Nội
Theo tôi thì trong lúc này chưa thể bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT được khi chúng ta chưa có một phương án nào khả dĩ hơn để đánh giá, kiểm định chất lượng học sinh. Nhưng chúng ta cần thay đổi cách tổ chức thi, không tổ chức một kỳ thi toàn quốc tốn kém, rầm rộ như thế này nữa.
GS Văn Như Cương, Hiệu trưởng Trường THPT DL Lương Thế Vinh, Hà Nội
Với chất lượng giáo dục hiện nay mà tỉ lệ tốt nghiệp THPT gần 100% thì phải xem lại. Những năm qua, giáo dục có điều gì đột phá để tỉ lệ tốt nghiệp tăng lên đến mấy chục phần trăm từ năm 2007 đến nay. Bên cạnh việc cải tiến thi cử cho gọn nhẹ, cần có một tổ chức kiểm định chất lượng độc lập ngoài ngành giáo dục để đánh giá thường xuyên về chất lượng dạy và học chứ không nên để “vừa đá bóng, vừa thổi còi” như hiện nay.
Vũ Lạng, Nhà giáo
Được đăng bởi
Võ Minh Tập
vào lúc
14:57
Gửi email bài đăng này
BlogThis!
Chia sẻ lên Twitter
Chia sẻ lên Facebook
Chia sẻ lên Pinterest
Bài đăng Mới hơn
Bài đăng Cũ hơn
Trang chủ
MESSAGE:
Vo Minh Tap - welcome you to visit the author's blog -"repository of high quality materials"
"This blog
aims to provide
valuable
resources
(
such as
the author's
diary
) of
the local and foreign
scholars
,
refer
to
your
readers
.
We hope to
be shared".
Links
:
I. TIẾNG VIỆT:
1.
Vietnam Academy of Social Sciences.
2.
Institute for European Studies.
3.
Institute of American Studies.
4.
Institute of Chinese Studies.
5. Vietnam Institute for Southeast Asian Studies.
6.
Vietnam Institute for Northeast Asian Studies.
7.
Institute of African and Middle East Studies.
8.
Institute of research on religions.
9.
Institute of Cultural Studies.
10.
Vietnam Institute of Economics
11.
Vietnam Academy of science and Technology.
12.
Institute for Educational Research.
13.
Vietnam Institute of History.
14.
Institute of Economic Development.
15.
Institute of Philosophy.
16. Vietnam Institute of Military History.
17.
Institute of World Economics and Politics.
18.
Institute of Anthropolory.
19.
Institute of Archaeology
20.
Institute of Literature.
21.
Institute of Social Science Information.
22.
Centrer for Analysis and Forecasting.
23.
National Convention Center.
24.
Centre for Theoretical and Applied Culturology.
25.
Vietnam National Unversity, Ha Noi
;
University of Social Sciences
& Humanities,Ha Noi;
University of Pedagogy, HCM
;
HaNoi National University of Education.
26.
U.S. Embassy.
27.
China Foreign Review
(Chinese)
28.
Communist Review
29.
East Sea (South China Sea) Studies
30. South China Sea dispute
31.
Vietnamse Review of Studies and Discussion
32. Today's Knowledge
...
II.ENGLISH:
1.
Center for Strategic and International Studies
(CSIS)
2. The Jamestown Foundation
3.
Center for a New American Security"
4.
Ministry of Foreign Affairs, the People's Republic of China
5. Asia Pacific Foundation of Canada
6.
U.S. Department of state
7. New left review
8. GlobalResearch.ca
9. South African Journal of International Affairs
(SAIIA)
10. S.Rajaratnam school of international studies
11.
Eurasia Review
12. China Institutes Of Contemporary International Relations
(CICIR)
13. Center for Security Studies (CSS)/ISN
14.
Web International relations research
.
15. The National Interest (nationalinterest.org)
16. Global times.
III.BLOGROLL:
+
Ho Chi Minh.
+
Dr.Pham Phuc Vinh
.
+
Asso.Prof.Dr.Ho Sy Quy.
+
Asso.Prof.Dr.Vu Dinh Hoe.
+
Asso.Prof.Dr. Van Ngoc Thanh.
+
Human right and freedom.
+
Geopolitics.
+
Economics and Political.
+
Ho Kho.
+
Doctor. Ho Hai.
SCIENTIFIC RESEARCH
►
2011
(598)
►
tháng hai 2011
(48)
►
tháng ba 2011
(59)
►
tháng tư 2011
(107)
►
tháng năm 2011
(82)
►
tháng sáu 2011
(67)
►
tháng bảy 2011
(77)
►
tháng tám 2011
(41)
►
tháng chín 2011
(43)
►
tháng mười 2011
(24)
►
tháng mười một 2011
(27)
►
tháng mười hai 2011
(23)
►
2012
(387)
►
tháng hai 2012
(44)
►
tháng ba 2012
(9)
►
tháng tư 2012
(44)
►
tháng năm 2012
(69)
►
tháng sáu 2012
(22)
►
tháng bảy 2012
(43)
►
tháng tám 2012
(24)
►
tháng chín 2012
(9)
►
tháng mười 2012
(24)
►
tháng mười một 2012
(21)
►
tháng mười hai 2012
(78)
▼
2013
(211)
►
tháng một 2013
(5)
▼
tháng hai 2013
(50)
1. Phân tích chính sách Châu Á-Thái Bình Dương của...
2. Bọn đao phủ Pol Pot - Iengsary
3. Thách thức đối với Trung Quốc: Chiến tranh hay ...
4. Liệu châu Á có thực sự đi đến chiến tranh vì nh...
5. Đánh giá về tình hình khu vực châu Á - Thái Bìn...
6. Ba đánh giá của Trung Quốc về hội nghị thượng đ...
7. Sự phát triển của cơ chế hợp tác ASEAN+ Nhật Bả...
8. Diễn văn nhậm chức Tổng thống OBAMA (20-1-2013)...
9. Thế giới năm 2030
10. Những bài học từ cuộc chiến tranh Trung - Ấn
11.Chính thức công bố Dự thảo sửa đổi Hiến pháp nă...
12. Năm 2012: bước ngoặt thử thách nền chính trị t...
13. Giải phẫu địa - chính trị cuộc xung đột trên D...
14. EU và Mỹ La-tinh tăng cường quan hệ đối tác ch...
15. Tương lai toàn cầu phụ thuộc vào hành động và ...
16. Triển vọng quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản trong...
17. Châu Á - Thái Bình Dương - Mối quan tâm hàng đ...
18. Thế giới năm 2012 - những dấu cộng và trừ
19. Trung Quốc với vấn đề nợ công
20. Nền kinh tế Mỹ: “Vách đá” đi qua, nợ nần ở lại...
21. Triển vọng quan hệ hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc...
22. Bức tranh kinh tế Âu - Á năm 2013
23. Thế giới năm 2012: Từ góc nhìn an ninh biển
24. Kinh tế thế giới sẽ “ấm” dần trong năm 2013
25. Khái niệm "Truyền thống"
26. Mối quan hệ giữa các nền văn hóa
27. Các loại hình văn hóa tình dục
28. Các phổ quát văn hóa
29. Đối thoại Âu - Á: Lev Tolstoi và Lão Tử
30. Dân chủ và những sắc thái của nó ở Phương Đôg ...
31. Thực tiễn Trung Hoa
32. Thời hiện đại còn lại những gì? Triết học và v...
33. Càng ít sử dụng quyền lực thì quyền lực càng l...
34.Những thách thức trong giao lưu văn hóa và hội ...
35.Bài thuyết trình của GS. Kolotov về địa chính t...
36. Văn hóa, địa - chính trị và hội nhập quốc tế k...
37.Về mô hình phát triển Đông Á và Đông Nam Á - V...
38.Tại sao phương Đông đi trước về sau?
39. Chủ nghĩa khu vực trong các trường phái tiếp ...
40.Sự khác biệt âm nhạc phương Đông và phương Tây
41. Mô hình phát triển của Âu – Mỹ và Nhật Bản
42. Hoa Đông, Biển Đông: Thùng thuốc súng tại Thái...
43. Châu Á 2013: Chính sách "Trở lại châu Á" sẽ ti...
44. Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thá...
45. Năm 2013, năm xác lập quan hệ mới tích cực Mỹ ...
46. Điểm qua những “điểm nóng” trên thế giới trong...
47. Nước Nga sẵn sàng đương đầu với các thách thức...
48.Cải cách thi cử
49.Nhà Ngoại giao Lưu Văn Lợi: Những cảm nhận riên...
50. Quan hệ Nhật - Trung và vấn đề tranh chấp biển...
►
tháng ba 2013
(1)
►
tháng tư 2013
(8)
►
tháng sáu 2013
(21)
►
tháng bảy 2013
(33)
►
tháng tám 2013
(91)
►
tháng mười 2013
(2)
AUTHORS
Võ Minh Tập
Date of birth: 17- 12-1985. Hometown: Mo Duc, Quang Ngai. Occupation: Teacher. Address: 276/3/45, Ma Lo.st, Binh Tri Dong A.Ward,Binh Tan District, HCMC. Mobile: 0932 020 248.NR: 08.66508488. Email: tapminhs@gmail.com. Expertise: Teaching and scientific research.
Xem hồ sơ hoàn chỉnh của tôi
BACKER
STATISTICS/TOTAL
Copyright Vo Minh Tap - Mobile: 0932.020.248 - Gmail: tapminhs@gmail.com. Được tạo bởi
Blogger
.

markdown:
Mới đây, Tờ AP của Mỹ đã đưa ra lời bình luận về nền giáo dục của Việt Nam khiến nhiều người phải suy nghĩ. AP cho rằng, tại quốc gia từng theo Nho giáo đề cao giáo dục và thi cử, các trường học ở mọi cấp đều đối mặt với tình trạng gian lận, hối lộ cũng như thiếu các chương trình tiêu chuẩn thế giới. Tờ báo này còn mạnh dạn nhận định, giáo dục ở Việt Nam vẫn duy trì một hệ thống quản lý tập trung kém hiệu quả và thiếu tư duy phê phán. Dù Việt Nam đã đầu tư nhiều hơn vào giáo dục, nhưng vấn đề cốt lõi nằm ở quản lý kém chứ không do thiếu đầu tư. Hơn nữa, tác giả bài báo còn đề cập trực tiếp đến những vụ bê bối liên quan đến giáo dục, trong đó vụ việc gây xôn xao gần đây nhất là việc giám thị ở một trường THPT dân lập tại tỉnh Bắc Giang ném đáp án cho các thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp vừa qua…
Nhìn về ngày xưa…
Chế độ thi cử thời phong kiến chủ yếu là lo việc thi cử để tuyển chọn người ra làm quan các cấp và cũng để khảo hạch việc dạy và học trong dân. Vì vậy, việc thi cử được nhà vua quan tâm đến dự, các quan vừa có tài vừa có tâm đảm trách, để tuyển chọn những người hiền tài phục vụ đất nước. Nước ta bắt đầu có thi Nho học từ năm 1075 dưới triều Lý Nhân Tông và chấm dứt thi Nho học vào năm 1919 đời vua Khải Định nhà Nguyễn. Trong 845 năm đó, đã có nhiều hình thức thi cử, khoa thi khác nhau, ở mỗi triều đại lại có những đặc điểm khác nhau, song có một đặc điểm chung là các khoa thi đều do triều đình đứng ra tổ chức, chỉ đạo thi.
Theo sách của Phan Huy Chú viết về thi Đình thời nhà Nguyễn, sau khi làm lễ khai mạc xong, vua về cung, các quan cũng ra về chỉ để lại hai ông quan võ canh giữ trường thi. Họ là quan to nhưng là quan võ, không đủ chữ nghĩa để "gà bài" cho các thí sinh. Trong “Lều chõng ”, Chu Thiên cũng tả về kỳ thi ở điện Thái Hoà. Trên điện đã có sẵn chiếu, khi Vua cho phép "khai độc chế sách" các thí sinh mới cầm đầu bài mở xem. Khoa thi Hương đầu tiên của nhà Nguyễn (1807) đã cấm thí sinh không được mang sách vào trường, không được rời khỏi lều. Nếu mượn người làm bài, hay làm bài thay người khác đều bị tội đồ, trước năm 1826 tội này chỉ bị đóng gông, đánh rồi đuổi ra, nhưng từ 1831 ai phạm tội sẽ bị gông một tháng, mãn hạn đánh 100 trượng rồi mới tha.
Thi cử thời xưa rất nghiêm túc. Đối với các vị quan đảm trách việc thi cử, nếu xảy ra sai phạm, tùy theo vụ việc mà trị tội, có thể cách hết chức tước và bị đi đày. Sau này, nếu những người đỗ Cử nhân, Tú tài, Giám sinh nếu phát hiện thi cử gian dối, đều bị xoá tên trong sổ Danh sắc. Ngẫm lại chuyện thi cử ngày xưa, hẳn chúng ta vẫn còn thu được rất nhiều bài học quý trong việc đào tạo nhân tài cho thời hiện đại…
Thi cử bây giờ
Ở thời điểm hiện tại, hàng triệu thí sinh và phụ huynh vẫn chưa bước chân qua kỳ thi sinh tử - kỳ thi vào các trường ĐH năm 2012. Ngay trước đó, chính các em cũng đã phải trải qua một kỳ thi quốc gia không kém phần quan trọng - thi tốt nghiệp THPT. Mặc dù bản thân các thí sinh và gia đình các em thở phào nhẹ nhõm bởi đã vượt qua kỳ thi một cách suôn sẻ nhưng một câu hỏi vẫn được đặt ra: Liệu có cần thiết phải có cả hai kỳ thi quốc gia tổ chức liền nhau, cùng gây tốn kém cả về sức lực, tiền bạc cũng như thời gian như vậy không?
Hơn nữa, một câu hỏi khác cũng đã được dư luận quan tâm từ lâu: Có nên tổ chức kỳ thi tuyển sinh ĐH tốn kém trong khi đã có một kỳ thi tốt nghiệp THPT ở cấp quốc gia? Không phải là chưa có câu trả lời, vì Bộ GD&ĐT đã đề ra kế hoạch bỏ kỳ thi tuyển sinh ĐH vào năm 2010. Nhưng lý do khiến kế hoạch này chưa thể thực hiện là thi tuyển sinh ĐH là một chủ trương lớn, cần có thời gian để đạt sự đồng thuận cao của xã hội. Ngoài ra, bản thân Bộ cũng cần thời gian để chuẩn bị cho sự thay đổi nói trên.
Tại cái vòng luẩn quẩn
Có thể nói, việc cải cách thi cử ở nước ta đã được đặt ra từ hơn 20 năm. Lúc ấy, khoảng đầu thập niên 1990, người ta rất nói nhiều đến việc cải cách tuyển sinh, rồi áp dụng hình thức thi trắc nghiệm như một hình thức thi cử tiên tiến, hiện đại, tiết kiệm, chính xác, khoa học. Đến nay, công cuộc cải cách này đã đi qua một chặng đường dài với những hình thức thi mới mẻ hơn. Mặc dù, những năm gần đây, Bộ GD-ĐT đã có những hướng cải cách trong thi cử như ra đề sát với trình độ học sinh, đề thi mang tính gợi mở… nhưng tiêu cực trong chấm thi và trông thi vẫn còn đó. Đây cũng chính là lý do một số người đồng tình với quan điểm nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc thi tuyển sinh ĐH.
Tuy nhiên, cách làm hiện nay của Bộ GD-ĐT vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cao của xã hội. Mặc dù vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về kỳ thi tuyển sinh nhưng hầu như mọi người đều đồng ý là việc tổ chức hai kỳ thi quốc gia liền nhau như hiện nay vừa trùng lắp không cần thiết, vừa quá tốn kém. Như vậy, liệu có phải việc cải cách thi cử ở nước ta đã đi một vòng để trở về đúng chỗ cũ?
Trên thực tế, mọi việc không hẳn là vậy. Những nỗ lực cải cách của ngành giáo dục trong những năm qua chắc chắn cũng phải có những tác dụng của nó. Nói như TS Vũ Thị Phương Anh, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, ĐH Quốc gia TP.HCM thì: “Chính những kinh nghiệm - cả tốt lẫn xấu - cũng như rất nhiều tranh luận nên xã hội đã hiểu rõ hơn về yêu cầu của các kỳ thi khác nhau, cũng như vai trò của thi cử tại Việt Nam như một phần của nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục. Chỉ có điều, những cải thiện đang diễn ra quá chậm chạp, trong khi đòi hỏi của thực tế vô cùng ráo riết. Giờ đây, có lẽ đã đến lúc chúng ta phải nhanh chóng áp dụng những giải pháp đã được đề ra trong đề án cải cách tuyển sinh với những lộ trình và bước đi cụ thể đã được xây dựng sẵn”.
“Cải” theo hướng nào?
Một số quốc gia như Australia, Slovenia, Ireland...và rất nhiều nước khác đã sử dụng kết quả thi tốt nghiệp và học tập các năm để xét tuyển vào cao đẳng, đại học. Bên cạnh việc sử dụng kết quả thi tốt nghiệp để xét tuyển vào đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, thì cũng có kỳ thi ở những trường đại học với những yêu cầu đào tạo chuyên biệt như y dược, luật, âm nhạc, thể thao... như ở Canada. Như vậy, vấn đề quan trọng nhất không phải ở chỗ chọn mô hình tổ chức nào: thi chung - xét riêng hay thi riêng - xét riêng. Cốt lõi của sự việc là mục tiêu đánh giá của nền giáo dục Việt Nam hiện nay.
Thử lật lại đề án cải cách thi cử với mục tiêu chỉ còn một kỳ thi quốc gia vào năm 2010. Một là, chỉ giữ lại một kỳ thi quốc gia; kỳ thi đó sẽ là kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh sẽ dự thi tám môn trong chương trình học và đa số các môn thi sẽ áp dụng hình thức trắc nghiệm. Vì đây là kỳ thi tốt nghiệp nên yêu cầu của kỳ thi cần vừa sức, nghĩa là thí sinh chỉ cần đạt mức trung bình thì đã có thể đậu, mặc dù để đạt điểm cao vẫn sẽ không dễ dàng. Hai là, kết quả thi tốt nghiệp THPT sẽ là một yếu tố quan trọng để xét tuyển vào ĐH nhưng không bắt buộc phải là yếu tố duy nhất. Nếu thực hiện đúng như trên, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ có vai trò tương tự với kỳ thi tú tài trước năm 1975 (kết quả thi tú tài thời ấy được phân thành năm hạng: tối ưu, ưu, bình, bình thứ, thứ). Tuy nhiên, đề án này khi đưa ra lấy ý kiến góp ý đã vấp phải một số ý kiến không đồng thuận. Một tiền đề quan trọng để thực hiện cải cách tuyển sinh đã được đặt ra, đó là: Chỉ bỏ thi ĐH sau khi đã tổ chức được kỳ thi tốt nghiệp THPT nghiêm túc và đúng thực chất.
Một điều cũng cần lưu ý khác trong đổi mới là giao chỉ tiêu tuyển sinh để tránh hiện tượng các trường dân lập và thậm chí cả công lập chạy theo chỉ tiêu vì gắn liền với thu nhập. Tuy nhiên, theo quan điểm của nhiều chuyên gia giáo dục, việc giảm tải các kỳ thi chỉ là thời gian.
Chuyện không của riêng Việt Nam
Đó là sự kiện năm 2005 khi Bộ Giáo dục Ba Lan cho tiến hành cải cách kì thi tốt nghiệp THPT được gọi là matura với quyết định xóa bỏ hoàn toàn phương thức thi cũ. Kì thi matura mới được tổ chức khách quan và bảo đảm rằng sự quen biết của giáo viên và học sinh sẽ không còn là một nhân tố tác động. Bài thi được rọc phách và bất cứ sự gian lận nào sẽ bị xử phạt trượt tốt nghiệp và phải đợi kì thi một năm sau đó.
Dưới hệ thống cũ, để lấy tấm bằng matura, học sinh phải vượt qua các môn thi vấn đáp và viết tiếng Ba Lan và một môn khác, và có thể thêm một môn thi bằng vấn đáp khác. Giờ đây, học sinh phải vượt qua môn tiếng Ba Lan, một ngoại ngữ và một môn khác mà học sinh lựa chọn. Những học sinh tham vọng hơn có thể lựa chọn thêm 2 môn thay vì một môn. Tuy nhiên, giống như bất cứ cải cách nào, kì thi mới là tiêu điểm cho những chỉ trích và cảnh báo về gian lận trong thi cử mới. Phải chăng, việc cải cách thi cử ở Việt Nam cũng sợ sẽ phải đối mặt với những hệ lụy như vậy?
Chìa khóa vẫn trong tay Bộ GD-ĐT
Ngay từ năm 2007, ngành giáo dục Việt Nam đã chịu “đau” để thực hiện một kỳ thi tốt nghiệp theo hướng thực chất và chấp nhận một tỉ lệ tốt nghiệp khá thấp. Tiếc thay, vì sức ép của dư luận, chúng ta đã vội vã thay đổi mỗi khi có ý kiến trái chiều, khiến cho việc tổ chức kỳ thi không năm nào hoàn toàn giống với năm nào. Để giờ đây, dư luận lại có quyền nghi ngờ chất lượng của kỳ thi, khi tỉ lệ thi tốt nghiệp năm 2011 đã tương đương với mức trước cải cách.
Năm nay, kỳ tuyển sinh ĐH-CĐ hệ chính quy năm 2012 về cơ bản giữ ổn định. Dù cho các trường ĐH trọng điểm, các trường ĐH thuộc khối năng khiếu, nghệ thuật có được giao chủ động đề xuất phương án tuyển sinh, nhưng về cơ bản vẫn có những thay đổi lớn. Theo TS Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM thì vấn đề tuyển sinh ĐH-CĐ rất nhạy cảm vì nó không chỉ là chuyện của các trường mà còn là một vấn đề xã hội. Khó khăn của giáo dục nói chung và giáo dục ĐH nói riêng hiện nay chính là hiệu quả phân luồng học sinh sau THCS và THPT còn quá thấp. Phần lớn học sinh sau THPT đều sẽ dự kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh ĐH-CĐ hiện chỉ đáp ứng được khoảng 30%-40% số lượng thí sinh dự thi, tạo một áp lực rất lớn cho kỳ thi này.
Trong khi xã hội đang có rất nhiều ý kiến trái chiều, mới đây Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển lại khẳng định: “Ít nhất đến năm 2015 vẫn có thi tốt nghiệp. Sau năm 2015, khi thực hiện thay đổi sách giáo khoa, đổi mới giáo dục, Bộ GD&ĐT sẽ thực hiện nhiều thay đổi, hình thức thi để cân nhắc xem có nên giữ hay bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT hay không. Đổi mới thi cử phải đồng bộ với đổi mới phương pháp đánh giá dạy và học có kết hợp kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra cuối năm học... nên chưa thể nói ngay về vấn đề này được. Đổi mới thi còn đang trong quá trình xem xét đề xuất".
VŨ BÌNH
## Thứ Bảy, 23 tháng 2, 2013